Lời cảm ơn Giới thiệu: Một kế hoạch cho cuộc sống PHẦN MỘT: SỰ HÌNH THÀNH CỦA CHỦ NGHĨA KHẮC KỶ 1. Triết học quan tâm đến cuộc sống 2. Các nhà Khắc kỷ đầu tiên 3. Chủ nghĩa Khắc kỷ La Mã PHẦN HAI: CÁC KỸ THUẬT TÂM LÝ CỦA CHỦ NGHĨA KHẮC KỶ 4. Tưởng tượng tiêu cực: Điều tồi tệ nhất có thể xảy ra là gì? 5. Sự lưỡng phân của quyền kiểm soát: Về việc trở nên bất khả chiến bại 6. Thuyết vận mệnh: Buông bỏ quá khứ... và cả hiện tại 7. Tự tiết chế bản thân: Ứng phó với mặt tối của lạc thú 8. Suy ngẫm: Quan sát bản thân thực hành chủ nghĩa Khắc kỷ PHẦN BA: LỜI KHUYÊN CỦA CÁC NHÀ KHẮC KỶ 9. Bổn phận: Về tình yêu thương nhân loại 10. Quan hệ xã hội: Về việc ứng xử với người khác 11. Sự xúc phạm: Vượt qua những hành vi xúc phạm 12. Sự đau buồn: Vượt qua nước mắt bằng lý trí 13. Cơn giận: Vượt qua tâm thế phản đối niềm vui 14. Những giá trị cá nhân 1: Bàn về việc theo đuổi

10 Quan hệ xã hội Về việc ứng xử với người khác Đến lúc này có thể thấy rõ là các nhà Khắc kỷ phải đối mặt với một vấn đề nan giải. Nếu kết giao với người khác, họ có nguy cơ bị những người này phá vỡ sự bình thản trong họ; nếu giữ sự bình thản bằng cách xa lánh người khác, họ sẽ không thể thực hiện được bổn phận xã hội của họ là hình thành và duy trì các mối quan hệ. Vậy câu hỏi đặt ra cho các nhà Khắc kỷ là: Làm thế nào giữ được sự bình thản trong khi tương tác với người khác? Các nhà Khắc kỷ đã suy nghĩ kỹ lưỡng về câu hỏi này. Trong quá trình tìm tòi câu trả lời, họ đã đưa ra nhiều lời khuyên về cách ứng xử với người khác. Trước hết, các nhà Khắc kỷ khuyên chúng ta chuẩn bị sẵn cách ứng xử với người khác trước khi chúng ta phải ứng phó với họ. Vì vậy, Epictetus khuyên chúng ta hình thành “một khuôn mẫu và tính cách nhất định” cho bản thân khi chúng ta ở một mình. Rồi sau đó khi gặp gỡ người khác, chúng ta nên sống đúng theo con người mình. Như đã biết, các nhà Khắc kỷ cho rằng chúng ta không thể kén chọn trong việc thực hiện bổn phận xã hội. Sẽ có lúc vì lợi ích chung, chúng ta buộc phải tiếp xúc với những kẻ phiền toái, lầm lạc hoặc hiểm độc. Tuy nhiên, chúng ta có thể lựa chọn người để kết bạn. Theo đó, các nhà Khắc kỷ khuyên chúng ta tránh kết bạn với những người có giá trị sống sai lạc, vì sợ rằng

chủ nghĩa Khắc kỷ mà không cần phải trở nên uyên thâm hơn, và người ta có thể thử luyện tập nó một thời gian rồi từ bỏ và cũng chẳng thiệt gì khi cố gắng. Nói cách khác, bạn chẳng mất gì nhiều khi thực hành chủ nghĩa Khắc kỷ như một thứ triết lý sống của bạn, và thứ bạn đạt được thì có thể là rất nhiều. Quả thật, theo Marcus, chúng ta có thể có được một cuộc sống hoàn toàn mới thông qua việc thực hành chủ nghĩa Khắc kỷ. ☺ ☺ ☺ ☺ ☺