Gửi bạn đọc

ĐÂY LÀ MỘT CÂU CHUYỆN CÓ THẬT.

“Có phải anh định kể về một anh chàng tên Paul Peterson đã lao ra khỏi vách đá và được cứu sống nhờ người công nhân kỳ lạ Rafe, người sau đó đã giúp anh ta học cách vượt qua nỗi sợ hãi, sự nghi ngờ và bất hạnh?”, bạn có lẽ sẽ hỏi như vậy.

Còn đây là câu trả lời của tôi. Câu chuyện này chân thực bởi vì nó có tính thống nhất, một sự thống nhất mà mỗi chúng ta đều nhận ra bằng kinh nghiệm cuộc sống của chính mình. Nó không chỉ là Chuyện mà là một phần của Câu chuyện đã xảy ra hàng triệu lần từ trước khi Paul gặp Rafe trên vách đá ấy và vẫn cứ tiếp tục sau đó. Có thể trong cuộc sống của chính bạn. Tôi biết vì nó đã có trong cuộc sống của chính tôi.

Rafe là niềm tin. Niềm tin có ở mọi người, trong đó có bạn. Không ai lại muốn làm việc tốt một mình cả. Cho dù bất hạnh có thể nhanh chóng khiến bạn trở nên yếu đuối và tổn thương, nhưng cuối cùng niềm tin sẽ đem lại sức mạnh và chữa lành vết thương cho bạn. Đó là khi bạn sẵn sàng học, người thầy ấy sẽ xuất hiện. Đó là trong giờ phút tối tăm nhất, ánh sáng rồi sẽ đến. Rafe sẽ ở đó khi bạn tới đường cùng, và bạn sẽ biết mình đã tới đường cùng khi thấy Rafe xuất hiện. Bạn sẽ biết đó là Rafe bởi: Những bất ngờ đáng kinh ngạc đến nỗi không dám tin chúng là ngẫu nhiên. Những điều sắp xảy ra là những thứ đã được định sẵn, những điều thực sự kỳ diệu.

Kỳ diệu không phải là một cách nói quá mức khi nói về những mối liên hệ mà niềm tin tạo ra, hay những thay đổi có thể xảy ra trong cuộc đời bạn. Nhưng trước hết, bạn phải hiểu điều kỳ diệu là gì và không phải là gì.

Điều kỳ diệu không phải là trò ảo thuật. Đó là những điều mà sự thay đổi đem lại, những điều mà trước đó bạn đã từng nghĩ là không thể xảy ra.

Điều kỳ diệu không phải là một sự kiện mà là một quá trình.

Điều kỳ diệu không phải là một món quà mà là thứ có được bằng lao động vất vả và những trải nghiệm đau thương.

Điều kỳ diệu không phải là đồ miễn phí mà nó có những sợi dây ràng buộc. Nếu bạn không sẵn sàng sẻ chia nó thì bạn sẽ không thể giữ được nó.

Thực tế, điều kỳ diệu tuyệt vời nhất chính là điều kỳ diệu của sự tự thay đổi từ bên trong. Rất nhiều điều kỳ diệu được biết đến trong lịch sử là những phép ẩn dụ đơn giản của sự thật này. Mỗi chúng ta đều nắm giữ trong tay mình sức mạnh tạo ra điều kỳ diệu để trở thành một người mà ta đã được định sẵn.

Hai mươi nguyên tắc về ý chí và lòng dũng cảm đã được đặt làm tựa đề các chương trong cuốn sách này không phải của riêng tôi. Chúng xuất phát từ những hiểu biết chung và bất tận. Rất nhiều người đã dạy chúng cho tôi. Tôi hy vọng rằng chúng có thể thay đổi cuộc đời bạn như đã thay đổi cuộc đời tôi.

Những ngợi khen dành cho cuốn sách

“Đừng bao giờ sợ hãi, Đừng bao giờ bỏ cuộc, tự nó đã nói lên tất cả. Mỗi người trong chúng ta đều có những giờ phút thất bại, gục ngã và những lúc đó ta cần lòng dũng cảm cùng sự kiên trì để có thể đứng dậy. Cuốn sách này sẽ chỉ cách cho bạn.” Ken Blanchard, đồng tác giả của The One Minute Manager_

“Một thông điệp tuyệt vời! Đây là cuốn sách hữu ích cho những ai mong muốn lập kế hoạch cho đích đến của mình.” Laurie Beth Jones, tác giả Jesus, CEO_

“Biến 20 nguyên tắc về ý chí và lòng dũng cảm này trở thành một phần cuộc đời bạn sẽ giúp bạn đạt được những thành công trong sự nghiệp cũng như hạnh phúc đời thường.” Tony Lee, Tổng biên tập National Business Employment Weekly_

“Toa thuốc cho những ai mong ước khuất phục nỗi sợ hãi và xây dựng một cuộc sống sáng tạo hơn.” Tiến sĩ C. Everett Koop, Cựu sĩ quan quân y Hoa Kỳ

“Cuốn sách này sẽ chỉ cho bạn cách vượt qua trở ngại lớn nhất của đời người. Đầy quyền năng, thực tiễn và cực kỳ hữu ích. Đừng bỏ lỡ!” Brian Tracy, tác giả Advanced Selling Strategies_

Xin kính tặng tiến sĩ C. Everett Koop và tưởng nhớ tiến sĩ Ann Moore.

Những kinh nghiệm quý giá của hai người đã mang đến bài học:

Để có những thay đổi tích cực, hãy Đừng bao giờ sợ hãi, Đừng bao giờ bỏ cuộc.

ĐỪNG BAO GIỜ SỢ HÃI

1. SỰ QUAN TÂM LÀ NGUỒN GỐC CỦA LÒNG DŨNG CẢM

Khi vầng dương đã khuất bóng trời Tây rồi lại chậm chạp in bóng lên nền trời xanh, Paul Peterson biết rằng đó sẽ là một ngày dài.

Đó thực sự là một ngày rất dài. Paul đã đứng ở vách đá suốt một giờ đồng hồ, ngắm nhìn mặt trời hoàn thành cuộc hành trình như thường lệ của nó và lắng nghe từng đợt sóng xô vào gờ đá phía dưới. Hoàng hôn này sẽ chấm dứt một thập kỷ. Một thập kỷ cố gắng, phấn đấu xây dựng ngôi trường của mình trở thành một nơi an toàn cho những đứa trẻ khốn khổ trú ẩn, xa rời cái hệ thống đã không còn bản sắc nữa. Chính vào lễ kỷ niệm lần thứ mười của trường Shay’s Point, giấc mơ ấy đã chấm dứt chỉ bằng một nét mực từ chiếc bút trị giá tám mươi đô la của vị giám đốc nhà băng.

Mười năm trước đó chỉ là anh chàng Paul vừa tốt nghiệp trường luật với quyết tâm cứu rỗi những con người trẻ tuổi khỏi sự trừng phạt của pháp luật vì những tội lỗi mà họ không đáng mắc phải. Còn bây giờ là anh và gia đình, là vật thế chấp, là trường học, là những lời chỉ trích ngày một nhiều hơn và những nhà tài trợ ngày càng ít hơn và xa vời hơn.

Buổi sáng hôm đó, anh quan tâm đến mọi thứ. Đó là ngày thứ ba ngàn sáu trăm năm mươi, anh kéo mình ra khỏi chiếc giường êm ái sau một đêm chưa ngủ đủ giấc rồi choàng lên mình tấm áo khoác và chiếc cà vạt. Anh đã sẵn sàng bắt đầu cuộc chiến. Thế rồi, anh ấy thua. Anh đã mất tất cả. Mất tất cả. Mất cả sự quan tâm của mình.

Bây giờ, anh đang tựa vào những làn gió mát rượi trên vách đá, chờ đợi mặt trời biến mất. Và sau đó, anh sẽ bước một bước cuối cùng của cuộc đời mình. “Thật là một buổi tối đẹp trời để bay lượn phải không?”

Paul giật mình trước giọng nói vang lên từ phía sau và một bàn tay vỗ nhẹ vào lưng anh. Bị mất thăng bằng, cả thân hình anh chao đảo, đôi tay quay mòng mòng chẳng khác nào những cánh quạt bất lực của một chiếc trực thăng vừa bị tê liệt.

Khi đôi chân không còn trên mặt đất nữa, Paul cảm nhận được cái cảm giác bồng bềnh, trôi nổi và thời gian như ngừng lại trong phút chốc. Rồi anh ngã lộn nhào và bắt đầu lao theo lực hút của Trái đất. Đôi mắt anh như dán chặt vào sự giận dữ của một ngôi sao đang cố gắng thiêu đốt mọi thứ trên cuộc hành trình đi qua bầu trời đêm đen tối của nó. Và, dường như quá ngắn ngủi, anh chạm đất.

NẾU BẠN ĐÁNH MẤT HI VỌNG, CHỈ LÀ BẠN ĐÃ KHÔNG NHÌN XA HƠN VỀ PHÍA TRƯỚC

Sau một khoảnh khắc bất động trong đau đớn, Paul cảm nhận một cái gì đó như hơi thở của sự sống và mở to đôi mắt nhìn ngôi sao lúc nãy vẫn đang tranh giành chỗ đứng cho những vệt sáng của nó trong lúc chạng vạng này.

Không có những đường hầm ánh sáng, không có những hình ảnh quá khứ hiện ra, cũng chẳng có dàn hợp xướng của các thiên thể hay những người bạn cũ đứng chờ ở cổng. Chỉ là một cú ngã rất nhanh, một sự va chạm rất mạnh và cảm giác đau đớn lờ mờ hiện ra. Đau, cảm giác đau hoàn toàn có thật.

“Anh ổn chứ?”

Lại cái giọng nói ấy, trầm ấm và vang vang. Paul nhìn sang bên cạnh và trông thấy một người đàn ông trạc tuổi anh đang quỳ gối bên mình. Một mái tóc nâu dài, hơi lưa thưa trên đỉnh đầu, khẽ đung đưa như những lá cỏ trên thảo nguyên trước cơn gió mùa hè. Anh ta ngăm đen, làn da đã dãi dầu sương gió của cuộc sống lênh đênh quăng chài thả lưới trên biển cả. Anh ta mang trên khuôn mặt nụ cười ngạc nhiên, đầy thương xót của một người cha đang cố gắng kìm nén nụ cười của mình khi giúp đứa con đứng dậy sau cú ngã xe đạp ngoạn mục.

“Nào, để tôi giúp một tay.” Người đàn ông ấy không cần tốn nhiều sức, có vẻ rất dễ dàng kéo Paul đứng dậy và phủi phía sau áo khoác của Paul. Họ đang đứng dưới vách đá chừng mười lăm mét. Còn chỗ Paul đứng lúc nãy là một người đàn ông cao, mảnh khảnh với chiếc áo khoác lính màu nâu hệt như Paul. Anh ta đang đứng ngắm nhìn mặt trời từ từ mọc lên ở phía chân trời.

Một đôi chim mòng biển chạy thật nhanh, chuẩn bị bay và phát ra những tiếng kêu quang quác kỳ lạ. Paul nhắm mắt lại, cố gắng hồi tưởng cảm giác rơi xuống và như vỡ vụn ra trên những phiến đá. Chẳng gì có thể giải thích được sự điên rồ này.

“Anh đâu có nhảy, Paul. Hay ít nhất là chưa nhảy. Thời gian đang quay ngược trở lại. Anh có thể nói rằng vở kịch ngày hôm nay hoàn toàn chưa xảy ra.”

Mặt trời hiện ra sừng sững phía chân trời, khiến người đàn ông trên vách đá trở nên thật nhỏ bé. Một chiếc máy bay phản lực vụt qua bầu trời, xóa sạch vệt sáng trắng rực rỡ vừa mới cắt ngang vòm trời màu cam. Paul nhìn người đàn ông trong chiếc áo khoác lính vẫn đang chăm chú ngắm mặt trời lên cao dần, thiêu đốt những đám mây xung quanh. Bóng mặt trời đổ xuống đầu gối anh ta một cách kỳ quái, rồi trong chốc lát lướt qua khuôn mặt đang được ôm trọn trong bàn tay. Đột nhiên anh ta quay lưng lại rồi bước xa dần vách đá ấy.

Chàng ngư dân đặt một tay lên vai Paul và chỉ cho anh lối đi. Họ bước theo dáng người trong chiếc áo khoác lính của Paul khi anh ta lê bước xuống chân đồi, hai tay thọc vào túi và đôi mắt dán xuống mặt đất. Ở bãi đậu xe, họ dõi theo hình dáng đó mở cửa xe và đứng đó hồi lâu ngước nhìn ngọn đồi. Anh ta thực sự giống Paul - cao và gầy, râu cạo gọn gàng, mái tóc nâu chỉ hơi dài một chút và ăn mặc như một người tuổi trung niên đầy tham vọng.

“Anh đã trải qua một ngày thật tệ, bạn của tôi à, và anh lại chuẩn bị trải qua nó một lần nữa - lần thứ hai, tôi e là như vậy.” Chàng ngư dân mỉm cười, chẳng có vẻ gì ngại ngùng cả. “Còn gì nữa nhỉ? Anh sắp sửa xem chính mình trải qua nó đấy. Thôi nào, mau lên xe đi.”

Chàng ngư dân nhảy qua cửa phía sau chiếc Chevy của Paul mà không cần mở nó. Hình dáng trong chiếc áo khoác lính di chuyển vào ghế tài xế. “Mau lên nào,” anh ngư dân hét lên, “sẽ rất vất vả để đi qua cửa khi chiếc xe đang chạy đấy.”

Paul đứng như hóa đá khi nghe tiếng máy nổ lạ lùng nhưng không lẫn vào đâu được của chiếc Chevy già nua khi động cơ ngừng lại. Nhưng động cơ không hề ngừng lại. Bây giờ nó đang chạy không và hút những luồng khói trắng ngược trở lại ống khói. Chàng ngư dân nhoài mình ra khỏi chiếc xe, lôi Paul qua chiếc cửa hậu vẫn đóng kín. Anh chẳng cảm thấy gì cả.

Có một Paul khác - giờ đây không còn chút nghi ngờ gì nữa, Paul đang quan sát chính mình - khởi động ô tô, bắt đầu lái nó ra khỏi bãi đậu xe, mắt nhìn thẳng phía trước.

“Này! Nhìn xem cậu đang đi đâu vậy? Đồ ngốc, cậu sẽ đâm phải cái gì đó mất thôi.”

“Anh ta không nghe thấy,” chàng ngư dân lên tiếng, “hay nhìn thấy anh đâu. Chỉ có một trong hai người có thực thôi. Mà sao anh thường tự gọi mình là đồ ngốc vậy?” Anh ta trông hoàn toàn nghiêm túc, như thể đang thực sự chờ đợi một câu trả lời. Paul chỉ khịt mũi và nhìn ra ngoài cửa sổ khi chiếc xe lao nhanh ra khỏi bãi đậu xe.

Bây giờ chiếc xe đã ở đại lộ Fontanella với vận tốc bốn mươi lăm dặm một giờ. Nhìn ra ngoài cửa sổ, Paul thấy một chú chó săn màu vàng rất to nhảy về phía sau trong không trung và nhả quả bóng tennis ra khỏi miệng. Quả bóng tức thì quay lại sân, hạ cánh ngay trước chân chú chó cũng vừa chạm đất, rồi lại nảy lên qua đầu và nằm gọn trong tay người phụ nữ trẻ ở sân trước. Chú chó lao về phía đó và ngoan ngoãn ngồi xuống khi người phụ nữ ấy vuốt ve nó và nhét quả bóng vào túi. Paul lờ mờ nhớ ra đã từng chứng kiến cảnh tượng này khi anh lái xe tới vách đá.

“Sẽ mất cả ngày nếu ta không tăng tốc mọi thứ lên.”

Chàng ngư dân nói khi anh ta lôi một chiếc đồng hồ ra và vặn nó. Cả thế giới bắt đầu vụt trôi qua như một bộ phim tua nhanh, ngoại trừ một điều: mọi thứ đang quay ngược trở lại. Chiếc xe lao ngược xuống, thoát khỏi giới hạn giảm tốc, đi vào khu vực liên bang, còn Paul co rúm lại khi chứng kiến “chính mình” tăng tốc tới bảy mươi dặm một giờ mà không hề nhìn lại. Chỉ trong chốc lát, họ đã ở Main Street và đang lướt qua làn xe cộ đông đúc.

“Trông anh có vẻ hoang mang.” Lại cái giọng nói cổ xưa, đầy uy nghi ấy. Paul gần như mong chờ khi ngoái đầu sang sẽ thấy tượng Moses, nhưng vẫn cứ là chàng ngư dân với đôi mắt to. Và nụ cười đó - không biết là tận đáy của nỗi buồn hay niềm vui vô hạn. Người đàn ông ấy đặt một tay lên vai Paul, rất vững chắc và khiến người ta an tâm.

“Tên tôi là Rafe. Anh đang chấp nhận tất cả chuyện này khá tốt đấy, nhưng tôi đoán anh vẫn muốn biết chuyện gì đang xảy ra.” Chiếc xe đang đi theo hình xoắn ốc thoát khỏi giới hạn giảm tốc của bãi đỗ xe Ngân hàng First National.

Paul gật đầu và người đàn ông bắt đầu. “Làm thế nào tôi có thể giải thích chuyện này thật rõ ràng đây, cái chuyện đi ngược thời gian này? Người thường nhìn thời gian theo cái cách mà người kỹ sư đường sắt nhìn những thanh sắt đường ray. Anh vượt qua chúng mỗi lúc chỉ một cái: những cái phía sau anh cứ lùi xa dần còn những cái phía trước thì luôn luôn ở ngoài tầm mắt của anh.

“Khi anh đi vào một đường hầm, anh không có cách nào biết được khi nào mình sẽ nhìn thấy ánh sáng, anh chỉ có thể tin tưởng rằng chẳng có đường hầm nào kéo dài mãi mãi cả.

“Còn tôi nhìn thời gian theo cách mà con chim đại bàng nhìn đường ray xe lửa từ trên cao. Cùng một lúc, tôi có thể thấy cả những thanh ray phía sau và những thanh ray phía trước. Hoàn toàn phụ thuộc vào tốc độ hoặc hướng đi của chính tôi mà con tàu có thể đang chuyển bánh về phía trước, phía sau hay đứng nguyên tại vị trí của tôi. Giống như thế này…”

SỢ HÃI LÀ MỘT KẺ HÈN NHÁT VÀ DỐI TRÁ. NÓ MUỐN THẤY BẠN TRỞ NÊN YẾU ĐUỐI, BỞI VÌ CHỈ KHI ĐÓ NÓ MỚI CÓ THỂ MẠNH MẼ.

Chiếc xe dừng lại ở một khu vực trống - Paul chợt nhớ ra sáng nay đã đậu xe ở không gian chật chội này vì muộn một buổi họp rất quan trọng - thì mọi thứ đột nhiên hóa đá. Chàng Paul thứ hai kia đang cau có, quắc mắt đầy giận dữ và siết chặt nắm tay chừng mười lăm cm phía trên bảng đồng hồ. Paul khẽ xoa xoa đôi tay mình như nhớ lại cơn giận dữ ấy. Rafe bấm chiếc đồng hồ bỏ túi một lần nữa, nắm tay lập tức rời khỏi bảng đồng hồ khi chàng Paul kia nhảy ra khỏi chiếc xe, nhét tấm vé đậu xe vào thanh gạt nước ở trước kính chắn gió và giật cái cặp của anh ta ra khỏi mui xe.

Họ đi theo hình ảnh chàng Paul khi anh ta bước về phía thang máy. “Khi con tàu đi vào đường hầm,” Rafe lại tiếp tục, “những hành khách đôi khi cảm thấy như bị nuốt chửng vào bóng tối bất diệt, nhưng từ trên cao tôi có thể thấy được họ sẽ phải ở trong bóng tối bao lâu và cái gì đang chờ họ ở cuối con đường.”

Khi chàng Paul kia lách qua cái tiền sảnh ngân hàng chật kín người, mọi người phía sau nhìn theo anh ta đầy giận dữ và thấy khó chịu khi vai của họ va vào anh ta. Sau đó, họ trở lại với những câu chuyện phiếm của mình trong khi anh ta nổi khùng lên, bước tới căn phòng họp với những quyết định quan trọng mà số phận đã an bài.

Trong căn phòng được trang trí bằng những hoa văn cầu kỳ, thanh lịch kiểu thế kỷ XVII, Paul không thể giấu nổi nụ cười khi thấy nhân viên trưởng của ngân hàng khoa chân múa tay loạn xạ và giọng nói chẳng khác nào chú sóc chuột Alvin nói tiếng Nga. Hai nhân viên bảo vệ có vũ trang đi về phía cuối căn phòng, nhìn qua vai nhau khi bước vào. Họ chậm rãi quay lại và đứng nghiêm nghị một lúc như đang tìm kiếm lý do để bắt giữ hình ảnh chàng Paul một cách thô bạo. Lúc sau họ vội vã rời khỏi căn phòng với đôi tay đặt trên bao súng ngắn khi thấy có tín hiệu báo động.

Giấy tờ tung ra khỏi chiếc cặp và vương vãi trên mặt bàn - đó là những giấy tờ mà Paul biết sẽ phá huỷ tất cả, phá huỷ mười năm nỗ lực làm việc và hy sinh rất nhiều.

Những giấy tờ ấy lại quay lại chiếc cặp và hình ảnh chàng Paul lầm lũi bước ra khỏi căn phòng. Trông anh ta lúc này không có vẻ giận dữ mà sợ hãi như đã gần kề cái chết. Họ theo anh ta quay ra ô tô.

Mặt trời đã lên quá đầu khi họ đi qua cánh cổng. Hình ảnh chàng Paul giơ tay đưa chiếc vé đậu xe cho người gác cổng. Những cảnh tượng thân quen hiện ra loang loáng khi họ phóng về phía giấc mơ của Paul: Trường học Shay’s Point. Một thập kỷ trước, nó chỉ là cái nhà kho cũ bỏ không. Trong suốt mười năm qua, Paul và Joan đã dành từng giờ đồng hồ, từng đồng đô la để xây dựng ngôi trường này cho những thanh niên sa ngã như một sự thay thế cho trường học hoặc nhà tù.

Ngay từ khi bắt đầu, đó thực sự đã là một cuộc chiến. Một vài người muốn ngôi trường đóng cửa bởi vì học sinh phải tuân theo những luật lệ hết sức nghiêm khắc và phải mặc đồng phục. Nhiều người khác lại muốn nó đóng cửa vì theo họ việc đưa những kẻ đã vi phạm pháp luật vào một ngôi trường đặc biệt không phải là cách để thực thi công lý. Bây giờ mong muốn của bọn họ đều trở thành hiện thực. Chỉ trong khoảng một giờ đồng hồ, hay chính xác là chỉ mới cách đây một giờ thôi, ngân hàng đã đóng cửa ngôi trường của Paul vì anh chưa trả được hết khoản vay ngân hàng.

“Trông anh ta cô đơn kinh khủng, phải không?” Rafe nhìn hình ảnh chàng Paul đang ngồi ở bàn, đấm thùm thụp chiếc máy tính và những bản báo cáo tài chính.

“Cô đơn và sợ hãi - chẳng hiểu sao hai cảm giác ấy dường như luôn đồng hành cùng nhau.”

Hình ảnh chàng Paul lại nhét đống giấy tờ ấy vào chiếc cặp, rời khỏi toà nhà và đi về phía bãi đậu xe. Anh ta gật đầu cụt lủn với mấy cậu học sinh đồng phục chỉnh tề khi chúng chạy dọc hành lang theo hướng ngược lại. Bảng đồng hồ chỉ tám giờ khi họ ra khỏi đường cao tốc và đi về phía ngoại ô. Paul chợt thấy mùi hương cà phê phảng phất đâu đây và nhận ra hình ảnh của mình không còn uống tách cà phê trên bảng đồng hồ nữa. Chiếc xe đi chậm lại rồi dừng hẳn ở ngay lối vào căn nhà màu trắng xây theo kiến trúc Victoria của Anh. Cho dù đã bao năm trôi qua, cách trang trí nhà cửa của Joan vẫn cứ đẹp làm sao.

Người lái xe nhìn chằm chằm vào ngôi nhà trong giây lát, đưa chiếc xe quay lại và hoàn toàn không biết gì về những người hành khách ở ghế sau. Anh ta ngoái đầu nhìn sau trong khi lái xe vào lối đi. Hai người họ lại tiếp tục theo sau khi anh ta quay vào nhà, chào lũ trẻ, hôn người vợ ở ngay cửa trước và đi vào bếp. “Cả buổi sáng này tôi cũng biết.” Paul nhìn vào bếp đầy khao khát, tự hỏi liệu anh có thể ôm Joan lần nữa không và cô ấy sẽ thế nào khi nghe tin anh tự tử. Paul nhìn hình ảnh của mình như một cuộn băng tua nhanh, giờ đây anh ta đang lơ đễnh khuấy bọt kem rớt ra khỏi tách cà phê. Sau đó, Joan và chàng Paul ấy rời khỏi ghế ngồi, ánh đèn phụt tắt và những bước chân của họ tiến về phía phòng ngủ.

Paul xoa xoa hai thái dương và đi tới chiếc ghế mềm quen thuộc của mình. Từ phía sau, anh nghe thấy tiếng còi ô tô đáng ghét. Nhưng âm thanh ấy dường như không phải từ phía sau.

“Xin lỗi anh bạn.” Rafe cười.

“Mọi thứ hiện tại đang thay đổi, thời gian đang bắt đầu trôi đi một lần nữa. Chúng ta sẽ có một ngày bận rộn ở phía trước đây.” Paul nhìn thấy Joan sắp xếp lại đồ đạc trong bếp và biến mất sau cánh cửa chạn bát đĩa khi pha cà phê.

2. SỢ HÃI CHỈ TẤN CÔNG KẺ YẾU ĐUỐI, VÌ THẾ HÃY ĐỐI MẶT VỚI NÓ BẰNG SỨC MẠNH

Từ cánh cửa ra vào, Paul quan sát hình ảnh của mình bước vào bếp. Trước đó, anh đã không hề để ý rằng chiếc nơ đeo cổ của mình hơi lệch và trông anh thật xanh xao trong bộ vét màu xanh thẫm.

Anh theo dõi chính mình ngồi vào bàn ăn sáng khi Joan bưng lên hai tách cà phê đang bốc khói. “Sao anh không ăn một chút đi, Paul? Đã hàng tuần nay anh chỉ uống cà phê và ăn đồ ăn vặt rồi.” Anh ta khuấy bát ngũ cốc nhưng không hề ăn lấy một miếng. “Có phải đêm qua anh lại thấy ác mộng không?”

Paul khẽ thổi tách cà phê. “Em biết họ chuẩn bị làm gì hôm nay phải không?”

“Paul, anh kiệt sức mất rồi. Gọi điện và nói với họ hôm nay anh không thể tới được. Ở nhà nghỉ ngơi đi. Hãy nói với họ là anh ốm.”

“Anh không thể. Anh đã chuẩn bị sẵn sàng cho buổi họp với ngân hàng chiều nay. Anh không biết mình sẽ làm gì nữa, nhưng anh phải làm gì đó. Họ sắp đóng cửa trường học mất rồi.

“Và em biết điều đó nghĩa là gì mà: Chúng ta mất tất cả - công việc của anh, căn nhà của chúng ta, tất cả.”

“Không phải tất cả, Paul à. Chúng ta vẫn còn có nhau. Cả Jeff và Sandra nữa. Chúng ta phải bắt đầu lại mọi thứ. Thế gian này sẽ không bắt ta đối mặt với những vấn đề mà Chúa không cho ta sức mạnh để giải quyết nó. Có thể tất cả chuyện này lại là điều tốt. Có lẽ giữ được ngôi trường không hẳn xứng đáng với những áp lực và cơn đau tim này.”

Paul nhìn chính mình nhấp ngụm cà phê, không chắc là nên cười hay nên giận dữ trước thực tế là không những anh phải hồi tưởng lại nỗi thống khổ này một lần nữa, mà còn phải sống lại nó lần thứ hai. Hình ảnh chàng Paul nhìn ra ngoài cửa sổ. “Đã quá muộn để anh có thể tìm được một công việc hành chính. Anh chưa từng làm việc cho một hãng luật nào. Anh chẳng có gì ngoài mười năm hoài phí trong bản sơ yếu lý lịch. Họ sẽ không bao giờ thuê anh. Anh đã từng nghĩ rằng điều tuyệt vời nhất khi trở thành ông chủ của chính mình là không ai có thể thuê mình cả. Ô hô! Đúng là một trò đùa. Sự thật là sẽ chẳng ai thuê anh cả.” Rời khỏi chỗ đứng của mình, Rafe thì thầm với Paul: “Sợ hãi là một kẻ hèn nhát. Nó chỉ tấn công anh khi anh yếu đuối và hoang mang. Dù vậy, cũng như hầu hết những kẻ hèn nhát khác, sợ hãi dễ dàng bị lừa gạt. Nó sẽ rút lui ngay khi phải đối mặt với sức mạnh và lòng kiên định.

Nếu là một năm trước đây, sợ hãi không thể khiến anh trở nên như thế này, phải không?”

Paul quắc mắt nhìn Rafe. “Một năm trước, mọi thứ khác và ổn định hơn bây giờ rất nhiều.”

“Đúng vậy. Đó chính là cách sợ hãi hoạt động. Trước hết, nó đem đến cho anh sự nghi ngờ, khiến anh trở nên mềm yếu. Anh bắt đầu nghi ngờ không biết những việc mình đang làm có đúng không. Cuối cùng, anh thậm chí còn nghi ngờ liệu mình có phải là người tốt hay không. Lúc nghi ngờ lên tới đỉnh điểm cũng chính là lúc anh không còn tin vào bản thân mình nữa. Khi đó, sợ hãi biết nó có thể đánh bại anh. Chính sự hèn nhát khiến cho sợ hãi trở thành một kẻ thù xảo trá.”

“Rafe, lý do trên đời này có sợ hãi chính là vì có những vấn đề nghiêm trọng - những vấn đề mà tôi không thể giải quyết được. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, tôi đã hết tiền.

Đó là hiện thực. Và nếu tôi không còn tin vào bản thân mình nữa thì đó là do tác động của cái hiện thực đau xót kia. Không phải do sợ hãi, không phải do nghi ngờ, không phải do ông ba bị nào hết.”

“Sợ hãi cũng là một kẻ dối trá nữa.” Rafe vẫn tiếp tục với sự chắc chắn của một người đang mô tả một kẻ thù lâu đời và vô cùng quen thuộc. “Sợ hãi sẽ đưa ra cả đống thứ mà anh gọi là hiện thực - từng thứ đó có thể đúng khi đứng một mình. Nhưng khi đưa hết chúng vào một bức tranh thì chúng hoàn toàn sai. Bằng cách thêm vào những hiện thực khác hay sắp xếp chúng theo những cách khác, anh có thể vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác, phải vậy không? Chắc chắn sẽ có một nơi mà ở đó mọi thứ kết hợp với nhau thật hài hoà. Nhưng sợ hãi sẽ không bao giờ vẽ bức tranh ấy cho anh và nó sẽ làm mọi thứ có thể để ngăn cản chính anh vẽ bức tranh ấy.

“Sợ hãi không bao giờ nói cho anh sự thật. Nó muốn anh trở nên yếu đuối, bởi vì chỉ khi đó nó mới có thể mạnh mẽ. Khi anh mạnh mẽ, sợ hãi không thể chế ngự anh. Bằng việc chấp nhận bức tranh về một tương lai ảm đạm mà sợ hãi vẽ nên, anh đã tham gia vào một trò lừa bịp - trò lừa bịp mà chính anh cũng là một nạn nhân.

“Để khuất phục kẻ dối trá, hèn nhát ấy, anh phải đối mặt với nó bằng sức mạnh và sự quyết tâm, bằng những hiện thực và hy vọng mà nó tìm cách giấu giếm anh đằng sau đám mây mù tuyệt vọng. Đừng nghe lời sợ hãi. Hãy tấn công nó.”

3. SỢ HÃI LÀ MỘT NHÀ TÙ TÌM MỌI CÁCH KHUẤT PHỤC SỰ TỰ DO

Paul mỉm cười trước cái ý niệm rằng: Sợ hãi là một kẻ hèn nhát và dối trá. Cái gì khiến sợ hãi phải khiếp sợ? Và tại sao nó lại phải nói dối? Rafe nói như thể sợ hãi là một sinh vật sống có thực vậy. Có một vài loại yêu ma có thể gây ra những ám ảnh về mặt thể chất cho cơ thể bạn, khiến bạn làm những thứ mà bạn không muốn làm. Có lẽ nào nỗi sợ hãi của anh không phải là một phần trong anh mà là thứ gì đó từ bên ngoài đang cố gắng lọt vào trong?

“Anh đã từng nhìn thấy Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc chưa?” Có cái gì đó trong cách nói của Rafe khiến Paul nghĩ rằng Rafe không chỉ nhìn thấy Vạn Lý Trường Thành mà còn xem nó được xây dựng như thế nào. “Như hầu hết những bức tường khác, nó giỏi giữ chân những người dân ở bên trong hơn là ngăn những kẻ đột nhập. Vạn Lý Trường Thành là một bức tường nhà tù.

Và sợ hãi cũng vậy.

“Sợ hãi là một nhà tù. Nó sẽ không giữ những điều đáng sợ tránh xa cuộc sống của anh như Vạn Lý Trường Thành giữ những kẻ thù Mông Cổ tránh xa đất nước Trung Hoa. Nhưng nó có thể tàn phá sự tự do hành động của anh hiệu quả đến nỗi anh không thể làm bất cứ điều gì để ngăn cản sự sợ hãi đang dần xâm chiếm anh.” Hình ảnh chàng Paul lúc này liếc nhìn đồng hồ và đứng dậy rời khỏi bàn. Joan vẫn chưa chịu bỏ cuộc. “Sao anh không gọi cho Bill Roberts? Anh ta có thể cho anh mượn tiền.”

Paul liền khịt mũi. “Roberts nghĩ anh là thằng điên khi dành toàn bộ thời gian của mình cho ngôi trường này thay vì đi kiếm tiền. Chẳng gì có thể khiến anh ta sung sướng hơn việc thấy anh phải đến cầu xin sự bố thí.”

“Thế còn bố anh thì sao? Bố có thể cho anh vay mà.”

Paul nhớ lại ngày xưa, bố anh gọi điện hầu như mỗi ngày với những bài thuyết giáo về một công việc thực sự.

“Bố có những vấn đề của riêng mình rồi. Ông ấy không cần thêm một thằng con trai thất bại đến xin bố thí.”

“Vậy thì em sẽ đi làm trở lại.”

“Không được. Lúc này đây bọn trẻ đang rất cần em, đặc biệt là Jeff, nó đang gặp phải rất nhiều rắc rối ở trường.”

“Được rồi, Paul. Vậy chúng ta sẽ làm gì đây?”

Hình ảnh chàng Paul nhấc chiếc cặp lên và rót đầy tách cà phê. Thấy Joan chống tay vào mạng sườn, Paul biết đã đến lúc phải rời khỏi nhà. “Đừng lo, em yêu, mọi chuyện sẽ ổn thôi. Mọi thứ sẽ được giải quyết ổn thỏa. Ngân hàng sẽ gia hạn khoản vay cho chúng ta. Còn bây giờ anh phải tới văn phòng và chuẩn bị cho cuộc họp này.”

Paul nhìn hình ảnh của mình nhanh chóng rời khỏi bếp và đi ra cửa trước. Joan lau tay vào chiếc tạp dề khi theo Paul ra cửa và tạm biệt bằng một nụ hôn chiếu lệ.

SUY NGHĨ TÍCH CỰC LÀM VIỆC ĐỂ ĐẠT ĐƯỢC MỘT CÁI GÌ ĐÓ VÀ TIN RẰNG NÓ SẼ XẢY RA.

SUY NGHĨ MONG ƯỚC CHỜ ĐỢI MỘT CÁI GÌ ĐÓ VÀ HI VỌNG RẰNG NÓ SẼ XẢY RA.

“Anh đang nói với Joan sự thật đấy à, Paul, hay đó chỉ là điều mong ước?” Paul sửng sốt trước cách hỏi của Rafe, những câu hỏi chỉ chấp nhận một câu trả lời đúng duy nhất.

“Anh làm tôi ngạc nhiên đấy, Rafe. Anh đã từng nghe về sức mạnh của những suy nghĩ tích cực chưa?”

“Tất nhiên là rồi. Thực tế là tôi luôn nghĩ mình đã đóng góp một phần không nhỏ vào việc viết cuốn sách có tên như vậy đấy. Thế nhưng anh có biết sự khác biệt giữa ước mơ và hành động không?”

“Hãy nói tôi nghe xem.”

“Suy nghĩ tích cực là tin rằng thứ gì đó sẽ xảy ra, còn suy nghĩ mong ước là hy vọng rằng nó sẽ xảy ra. Suy nghĩ tích cực làm việc để điều đó xảy ra, còn suy nghĩ mong ước chỉ chờ đợi điều đó mà thôi.

“Suy nghĩ mong ước là chiếc khóa mà sợ hãi đặt ở cánh cổng nhà tù của nó. Anh biết thủ thuật cớm tốt - cớm xấu chứ? Cớm xấu sẽ đánh anh tơi bời, sau đó cớm tốt xuất hiện, làm cho anh thú tội bằng những hành động và lời lẽ nhân đạo. Sợ hãi chính là cớm xấu, nó đe dọa anh bằng sự lên án và nỗi khiếp sợ. Nhưng sợ hãi vẫn cần một hay bất cứ thứ gì có thể khiến anh chỉ khiếp đảm tới một mức độ nào đó và phải tiếp tục chạy theo nó.

“Vì thế, sợ hãi để cho anh tự huyễn hoặc mình trong giây lát với những suy nghĩ mong ước. Theo cách nào đó, anh nghĩ rằng sẽ có một điều gì đó xảy ra và giải quyết hết mọi vấn đề. Đến khi anh tỉnh lại, mọi thứ đã quá muộn màng. Điều anh sợ hãi đã xảy ra, và sợ hãi đã đánh bại anh rồi.

“Cách duy nhất để thoát khỏi cái nhà tù sợ hãi ấy chính là phải hành động. Anh không thể chỉ ngồi đó mong ước hay chờ đợi mọi thứ được giải quyết. Anh cần phải làm việc để giải quyết mọi thứ. Mỗi lần anh thoát khỏi cái nhà tù sợ hãi ấy, anh sẽ trở nên mạnh mẽ và tự tin hơn. Bức tường ấy sẽ luôn ở đó, tìm mọi cách bủa vây anh, nhưng cuối cùng anh sẽ đủ mạnh mẽ để bước qua bức tường ấy.”

4. BẠO LỰC CÓ THỂ GÂY RA TỔN THƯƠNG NÀO THÌ SỢ HÃI CŨNG CÓ THỂ GÂY RA TỔN THƯƠNG ĐÓ

Ở ngoài sân, Rafe và Paul quan sát Paul ngoái lại, nhìn chằm chằm vào ngôi nhà. “Đó là một căn nhà xinh đẹp,” Paul lên tiếng, “nhiều hơn những gì tôi có thể chi trả, nhưng nó khiến Joan hạnh phúc. Bây giờ điều đó chẳng có nghĩa lý gì nữa vì chúng tôi sắp mất nó rồi.”

Rafe nghiêng mình, ngửi một bông hồng trong vườn của Joan. “Sợ hãi còn là một tên trộm nữa.” “Rafe à, sợ hãi đâu có lấy mất ngôi nhà của tôi, là ngân hàng đấy chứ.” Rafe nhìn Paul nghiêm nghị. “Không phải vậy, chính nỗi sợ hãi của anh đang ngăn cản anh thừa nhận sự yếu đuối, liều mình chống trả lại hay tìm kiếm sự giúp đỡ.

“Sợ hãi đang đánh cắp sự tự do hành động của anh, niềm khát khao thành công của anh, sự sẵn sàng mạo hiểm của anh, thậm chí cả sự quan tâm của chính anh. Một khi nó đã đánh cắp được những thứ đó, chỉ là vấn đề thời gian trước khi nó làm chủ cả con người anh.”

Paul đảo mắt một vòng. “Cho tôi nghĩ một lát.”

Rafe vẫn tiếp tục. “Sợ hãi cũng là một kẻ giết người nữa.”

“Ồ, phải rồi. Sợ hãi là một kẻ hèn nhát. Sợ hãi là một kẻ dối trá. Sợ hãi là một nhà tù. Sợ hãi là một tên trộm cắp. Và bây giờ sợ hãi là một kẻ giết người.”

“Chắc chắn là như vậy, nó xảy ra mọi lúc. Có một vụ khủng hoảng ở phố Wall. Một người hoang mang tột độ đã bán sạch cổ phiếu ở mức giá kịch sàn đó như một phản ứng với nỗi sợ hãi về thực tế đau lòng ấy, rồi mất tất cả và nhảy ra ngoài cửa sổ. Trước tiên, anh ta để cho sợ hãi cướp hết tiền của mình và sau đó để cho sợ hãi đẩy mình ra khỏi ban công.

“Sợ hãi, anh thấy không, nó không thể tự mình làm hại anh được, bởi vì nó thậm chí còn không có thực. Chính vì thế, nó cần có vũ khí và thứ vũ khí mà nó hay sử dụng nhất chính là sự hoang mang. Hoang mang đơn giản là một phản ứng vô điều kiện với sợ hãi. Nó thường xuyên xảy ra. Sự hoang mang không chỉ là một phản ứng không thích hợp mà nó chính là nguyên nhân gây ra những thứ anh sợ hãi.”

Đúng lúc đó, bọn trẻ bước ra. Jeff, khá to lớn và khoẻ mạnh so với một đứa trẻ tám tuổi, và Sandra - một cô bé sáu tuổi với cái đầu lưa thưa tóc. “Các cháu à,” Rafe lên tiếng và quỳ gối bên cạnh chúng, “đêm nay sợ hãi sắp đem cha các cháu đi đấy, có thể là như vậy. Hãy dũng cảm lên nhé. Sợ hãi sẽ không thể làm gì các cháu trừ khi các cháu cho phép nó làm vậy mà thôi.” Bọn trẻ dừng lại trong giây lát như thể vừa có một mùi hương kỳ lạ chạm vào mũi chúng, khơi gợi về một vùng đất xa xôi cần được khám phá. Chiếc xe buýt của trường bỗng xuất hiện, chúng vội vã chạy lên xe. Những chiếc ba lô nhún nhảy trên lưng chúng.

HÃY HIỂU NỖI SỢ HÃI CỦA BẠN, NHƯNG ĐỪNG ĐẦU HÀNG NÓ.

CHỈ MỘT LẦN LÙI BƯỚC CÓ THỂ KHIẾN BẠN TRƯỢT DÀI TRONG HOANG MANG, RÚT LUI VÀ THẤT BẠI.

Rafe im lặng nhìn theo chiếc xe buýt màu vàng vòng qua góc phố. Trông anh ấy như một người đàn ông đã từng chứng kiến rất nhiều đứa trẻ mất cha.

“Sợ hãi là một tên trộm và một kẻ giết người. Bất cứ tổn thương nào một người có thể gây ra cho anh bằng bạo lực, sợ hãi cũng có thể gây ra bằng chính sự phản ứng của anh với nó. Nhưng hãy nhớ rằng sợ hãi cũng là một kẻ hèn nhát. Nó thích hoạt động trong bóng tối của sự nghi ngờ. Như bất kỳ một tên trộm và kẻ giết người nào khác, sợ hãi sẽ nao núng, chùn bước khi anh chiếu ánh sáng vào nó.”

“Chiếu ánh sáng vào nó ư? Làm sao anh có thể chiếu ánh sáng vào sợ hãi?”

“Anh chuẩn bị rời đi đấy,” Rafe nói khi nhảy qua cánh cửa để vào ghế sau. Tiếng nổ máy quen thuộc vang lên trong không gian khi hình ảnh chàng Paul khởi động động cơ. “Nhảy lên xe đi, rồi chúng ta sẽ nói chuyện ở văn phòng.” Paul liền trèo vào. Anh đã quen với việc không cần mở cửa xe nữa rồi.

5. HÃY CHO SỢ HÃI MỘT CÁI TÊN VÀ NÓ SẼ CHỈ LÀ MỘT VẤN ĐỀ

Ngôi trường hoàn toàn vắng lặng khi họ đi qua, phải tám rưỡi bọn trẻ mới có mặt tại đây. Hình ảnh chàng Paul đi thẳng tới văn phòng, lấy bản báo cáo của ngân hàng ra khỏi cặp và bắt đầu làm việc bên chiếc máy tính với những ngón tay vụng về. Mỗi con số tính ra đều khiến anh ta nhăn mặt như thể vừa phải chịu đựng một nỗi đau thể xác nào đó. Rafe quan sát anh ta với đôi mắt thích thú của một đứa trẻ đang được nhìn con bọ rệp qua kính lúp. “Anh ta đang nghĩ gì trong đầu vậy nhỉ?”

“Làm sao mà tôi biết được?” Paul trả lời, khiến Rafe nhướn mày nhìn Paul sau khi nghe lời đáp ấy. “Ờ, ý tôi là mọi chuyện ở đây khá lộn xộn. Tôi đoán anh ta đang rất lo lắng về chuyện tiền bạc.”

“Được rồi, vậy vấn đề ở đây là tiền bạc.” Rafe nói. “Chẳng nhẽ không có cách gì giúp anh kiếm được tiền sao?” “Chuyện đó đâu có dễ dàng!” Paul thốt lên. “Anh ta - tôi - đã thử mọi thứ rồi.”

“Mọi thứ ư?”

“Gần như thế. Hầu hết những đứa trẻ ấy đều không sinh ra trong những gia đình khá giả, mà tôi thì không thể bắt chúng làm việc được bởi vì điều đó vi phạm luật lao động trẻ em.”

“Vậy vấn đề ở đây là cần phải thay đổi luật pháp?”

“Ồ, chuyện đó mà lên mặt báo chắc sẽ thú vị lắm đây. Nhà hoạt động xã hội tích cực vì hạnh phúc của trẻ em đang đưa bọn trẻ vào làm việc trong các nhà máy để thu gom tiền bạc cho ngôi trường của anh ta.”

“Được rồi, thế còn ý tưởng gọi cho Bill Roberts hay vay tiền của cha anh mà Joan đã nói thì sao?”

“Anh không hiểu điều đó đâu,” Paul phản bác.

“Roberts sẽ hào phóng với tôi miễn là điều đó khiến anh ta thích thú, sau đó sẽ hạ bệ tôi. Còn cha tôi sẽ bảo tôi đi tìm một công việc khác thôi.”

Rafe vừa gãi gãi cằm vừa nghĩ. “Thế vấn đề là học cách đương đầu với sự khước từ.”

“Tôi hoàn toàn biết cách đương đầu với những sự khước từ mà, xin cảm ơn.”

“Thế còn Phyllis Nesserbaum với những thành công ở trung tâm giáo dục New Trails thì sao?”

“Anh biết gì về New Trails?” Paul hỏi một cách ngờ vực.

“Tôi ở khắp mọi nơi mà. Họ không có tiền đúng không?”

“Rafe, họ ở trong một cuộc đua tranh.”

“Cuộc đua tranh ư? Chẳng lẽ ở đó không có đủ những đứa trẻ rắc rối sao?”

“Rafe à, tất nhiên ở đó có đầy những đứa trẻ rắc rối. Ở đó cũng không có đủ tiền. Và Nesserbaum nhận được nhiều hơn những thứ cô ta cho đi. Bất cứ sự giúp đỡ nào cô ta dành cho tôi cũng sẽ có một cái giá - từ bỏ quyền quản lý ngôi trường của tôi.”

“Chà, vấn đề bây giờ là làm sao có thể cùng làm việc với Phyllis mà không mất quyền kiểm soát của mình.”

“Tôi sợ rằng đó thực sự là một vấn đề đấy, Rafe. Cố gắng làm việc với Phyllis mà không để cô ta kiểm soát mọi thứ.”

Rafe mỉm cười. “Nếu nó chỉ là một vấn đề thì anh đâu cần phải sợ, Paul. Có thể anh không đủ khả năng để khuất phục nỗi sợ hãi nhưng anh luôn luôn có thể giải quyết những vấn đề. Nếu anh cho sợ hãi một cái tên, nó sẽ chỉ là một vấn đề mà anh có thể giải quyết.” Một tiếng “rắc” rất to phá tan bầu không gian tĩnh lặng khi hình ảnh chàng Paul bẻ gãy cây bút chì và ném nó ra khỏi căn phòng.

“Tốt hơn là chúng ta nên ra khỏi đây trước khi có ai đó bị thương,” Rafe nói. “Ai mà biết được chuyện gì sẽ xảy ra nếu bản sao của anh lại giết anh bằng một cây bút chì gãy.” Trên đường trở ra, Rafe uống một cốc nước ở tủ lạnh. “Hồi ở trường đại học, điều gì đã khiến anh quyết định không nhảy ra khỏi chiếc máy bay vào phút cuối vậy?”

HÃY CHO SỢ HÃI MỘT CÁI TÊN. HÃY NÓI CHUYỆN VỚI NÓ. HÃY BẮT NÓ PHẢI TRỞ NÊN LÝ TRÍ.

GỌI TÊN NỖI SỢ HÃI CỦA BẠN ĐI VÀ NÓ SẼ CHỈ LÀ MỘT VẤN ĐỀ.

GIẢI QUYẾT MỘT VẤN ĐỀ DỄ HƠN NHIỀU SO VỚI VIỆC CHINH PHỤC MỘT NỖI SỢ HÃI KHÔNG TÊN

“Làm sao mà anh biết cả chuyện đó thế?”

“Tôi đã nói với anh rồi, tôi ở khắp mọi nơi mà. Có phải đó cũng là lý do khiến anh ghét những chiếc xe lửa trò chơi ở hội chợ không?”

“Đúng vậy.”

“Và đó cũng là lý do anh giữ tiền tiết kiệm của mình trong ngân hàng thay vì đầu tư vào thị trường chứng khoán?”

“Làm sao mà anh... Mà thôi, quên đi. Rafe à, bởi vì tôi chỉ là một thằng hèn nhát. Lý do khiến tôi chẳng có chút vinh quang nào chính là vì tôi không có những dự cảm.”

“Bây giờ thì chúng ta đã biết sợ hãi gọi anh là gì rồi. Nó gọi anh là kẻ hèn nhát. Tất nhiên anh không phải là một kẻ hèn nhát. Thận trọng và không thích mạo hiểm đôi khi có thể hơi quá mức, nhưng chắc chắn không phải vì không có những dự cảm. Chỉ có điều khi anh cho phép sợ hãi đóng một cái mác lên mình, anh sẽ dần dần thừa nhận cái mác ấy. Mỗi khi có cơ hội mạo hiểm, sợ hãi lại thì thầm vào tai anh rằng: “Anh không làm được điều đó đâu. Anh là một kẻ hèn nhát mà.” Thế rồi anh gật đầu đồng ý. Chẳng phải là sau tất cả những mạo hiểm mà anh đã chấp nhận khi bắt đầu gây dựng ngôi trường này, anh vẫn thấy bản thân mình ngày hôm nay hèn nhát hơn những gì mình đã làm mười năm trước sao?”

“Đúng vậy, nhưng...”

Rafe đưa tay lên ngắt lời Paul. “Tiết kiệm tiền cho lũ trẻ chẳng có gì sai cả, và anh đã có thứ mà anh gọi là “một công việc thực sự” từ rất lâu rồi. Sự thực là anh đang bắt đầu chấp nhận cái nhận định mà sợ hãi đem đến cho anh.

Hãy cho sợ hãi một cái tên đi và nó sẽ chỉ còn là một vấn đề. Nếu để cho sợ hãi gọi tên anh thì anh sẽ trở thành một vấn đề.”

6. SỢ HÃI SINH RA KẺ THÙ, DŨNG CẢM SINH RA BÈ BẠN

Rafe và Paul đi ra ngoài sân trong khi hình ảnh chàng Paul vẫn tiếp tục hành hạ chiếc máy tính của mình. Giờ nghỉ giải lao bắt đầu, bọn trẻ ùa ra chơi đùa bên những khung leo bằng sắt như trong một cuộc chiến anh hùng tưởng tượng.

Rafe dựa vào một cái trục dây xích bỏ không. “Tại sao anh lại sợ Phyllis Nesserbaum?”

“Tôi đã nói rồi mà Rafe, tôi đâu có sợ cô ta. Tôi tranh đua với cô ta. Có rất nhiều người đóng góp cho những ngôi trường kiểu này, và Phyllis có những mối quan hệ với nhiều dân chơi trong xã hội thượng lưu. Tôi không thuộc về thế giới đó.”

“Thế giới thượng lưu,” Rafe hỏi, đôi tay lơ đễnh lắc lư chiếc xích đu quanh trục, “là nơi có tiền phải không?”

Rafe và Paul để ý thấy một vài đứa trẻ đang mở to mắt đầy kinh ngạc nhìn về phía họ đứng, và bỗng nhận ra từ tầm nhìn của chúng, chiếc xích đu tự nhiên quay quanh cái trục. “Lại đây nào,” Rafe cất tiếng, “hãy cùng dạo quanh một lát.”

SỢ HÃI NGĂN CẢN VÀ SINH RA NHỮNG KẺ THÙ.

DŨNG CẢM THU NHẬN VÀ SINH RA NHỮNG NGƯỜI BẠN.

“Nếu vấn đề của anh là tiền bạc, vậy tại sao anh lại sợ đi đến những nơi có tiền?”

Paul thọc hai tay vào túi. “Tôi đâu có sợ. Chỉ là tôi và họ không giống nhau.”

Đôi lông mày của Rafe lại nhướn lên. “Thế họ là người như thế nào?”

“Ngạo mạn. Họ khinh bỉ tôi và chiếc áo khoác bằng vải tuýt rẻ tiền của tôi. Cuộc đời này quá ngắn ngủi, không thể động tới…” Những lời cuối như rơi vào khoảng không khi Paul nhìn về phía những đứa trẻ - những đứa trẻ của anh, đang chạy quanh sân trường.

“Tới những kẻ thù?”

“Hmm, đó là một vấn đề thực tế, với một vài người trong số họ. Suốt mười năm qua, họ cố gắng đóng cửa ngôi trường của tôi và bây giờ có vẻ như họ đã sắp làm được điều đó.” Một quả bóng rổ lăn tròn trên cỏ về phía họ. Rafe liền đá quả bóng lại, khiến một chú nhóc đang đuổi theo nó vô cùng sửng sốt. “Phải thôi ngay mấy việc này mới được,” Rafe tự nhủ. “Có lẽ họ không hiểu điều anh đang cố gắng làm.”

“Anh mới là người không hiểu, Rafe. Họ không muốn hiểu.”

“Đúng,” Rafe đáp lại, “đó chính là điều sợ hãi gây ra cho người ta đấy.”

“Sợ hãi ư? Họ đâu có sợ tôi cơ chứ.”

“Anh có chắc không?” Rafe ngừng lại và nhìn Paul.

“Nếu một buổi tối anh dẫn mấy đứa trẻ ở trường tới trước cửa nhà họ và hát bài Giáng sinh, liệu họ có bước ra ngoài để xem không?”

“Ý kiến hay đấy.”

Rafe dừng lại ở một cây sồi lớn và lôi ra từ túi một nắm đậu. Anh dừng lại để cho một đôi sóc xám ăn và trong chốc lát dường như chẳng quan tâm tới bất cứ thứ gì khác trên đời. Khi đôi sóc chạy đi với hai má căng phồng, anh lên tiếng: “Đó là một cách khác sợ hãi tàn phá anh.”

“Xin lỗi?” Dường như tâm trí của Paul vẫn đang ở chỗ mấy chú sóc tung tăng leo cây.

“Hãy nhớ tôi đã nói thế nào về phản ứng của anh với sợ hãi có thể khiến anh mất tự chủ, thậm chí mất cả cuộc sống của mình. Một cách khác sợ hãi có thể tàn phá anh chính là tạo ra những kẻ thù.

“Sợ hãi muốn tách biệt bất cứ ai với anh, bất cứ ai khiến anh cảm thấy không thoải mái dù chỉ một chút thôi, bất cứ ai nghi ngờ những ý kiến và quan điểm của anh. Cùng lúc nỗi sợ hãi của anh tách biệt họ ra thì nỗi sợ hãi của họ cũng tách biệt anh. Sau đó khá nhanh thôi, họ không chỉ khác biệt mà họ xấu xa. Và tất nhiên, anh không chỉ khác biệt với họ, anh cũng xấu xa nốt. Khoảng cách từ xấu xa trở thành sai trái chẳng lớn chút nào. Và khoảng cách từ sai trái trở thành kẻ thù cũng rất gần.

“Sợ hãi ngăn cản và tạo ra những kẻ thù. Cần phải có lòng dũng cảm rất lớn mới có thể phá bỏ bức tường ngăn cản ấy và vươn tới những con người khác biệt với anh.”

“Điều đó nghe rất tuyệt, Rafe, nhưng ở trong thế giới thực có rất nhiều mối hiểm họa rình rập khi ta cố gắng vươn tới và chạm vào tất cả mọi người. Tin vào kẻ thù chính là cách nhanh nhất để mất tất cả mọi thứ mà anh có.”

“Mọi thứ ư?”, Rafe trả lời. “Không phải mọi thứ, Paul à, nó không phải là mọi thứ khi anh nhìn vào toàn cảnh bức tranh.”

7. SỢ HÃI LU MỜ TRONG BỨC TRANH TOÀN CẢNH

Hình ảnh chàng Paul thắng gấp phanh xe và lầm rầm chửi rủa ông già vừa băng ngang xe anh ta. Đó là lần thứ ba họ thoát hiểm trong đường tơ kẽ tóc kể từ lúc rời khỏi trường. “Anh có biết,” giọng Rafe vang lên the thé, “nếu đây là cách anh thường lái xe thì anh may mắn hơn nhiều so với những gì tôi nghĩ đấy.”

“Thật thú vị. Tôi có thể sợ mất trường học và có thể tôi sợ những người giàu có, nhưng ít nhất khi ở sau vô lăng, tôi là người đàn ông vượt lên trên nỗi sợ hãi.”

“Này anh bạn, nhiều khi một chút sợ hãi lại là điều tốt đấy.” Rafe mỉm cười trả lời. “Sự thực là một chút sợ hãi có thể có ích nếu nó giúp anh nhìn thấy bức tranh toàn cảnh. Lại đây nào, chúng ta cùng đi dạo một lát.”

“Bây giờ ư? Chúng ta không thể đi dạo được! Chúng ta sắp tới ngân hàng rồi.”

“Không vấn đề gì.” Rafe rút chiếc đồng hồ ra khỏi túi và bấm nút, ngay lập tức mọi thứ ngừng lại. Rafe bước ra ngoài, kéo Paul theo sau. Họ đi xuống một con hẻm chật hẹp. Paul vô cùng ngạc nhiên khi thấy thời gian đã ngừng lại, nhưng anh vẫn ngửi thấy mùi rác thải. Tới chừng giữa con hẻm, Rafe dừng lại và nhìn một người đàn ông đang ngủ trong chiếc chăn được làm từ những tờ báo. Một chai rượu đã cạn thò ra từ chiếc túi màu nâu cạnh đầu ông ta. “Đây có phải là mất tất cả như anh nói không?”, Rafe hỏi.

CHỪNG NÀO BẠN VẪN CÒN HƠI THỞ THÌ CHỪNG ĐÓ BẠN CÒN CHƯA MẤT TẤT CẢ.

“Gần như thế!”

“Được rồi, hãy nhìn đi.” Một hình ảnh xuất hiện trên bức tường gạch ngay trước mắt họ như thể có một chiếc ti vi màn ảnh rộng lắp ngay tại đó. Có hai người đàn ông đứng trên sân khấu, một người đang đưa cho người kia một tấm bảng màu vàng và nói:

“Jack O’Mara đã thất bại, nhưng ông ấy không bao giờ để cho mình bị lãng quên. Ông ấy đã tự kéo mình ra khỏi tầng lớp cặn bã của xã hội, và Chúa đã cho ông ấy nghị lực để từ bỏ rượu. Cho tới bây giờ, không có ngày nào Jack không có mặt trên phố để giúp đỡ những con người khốn khổ, chỉ cho họ cách đứng dậy sau khi vấp ngã. Xin hãy dành một tràng pháo tay thật lớn…”

Khi hình ảnh ấy mờ đi, Paul trông thấy những giọt nước mắt lăn dài trên gò má hồng hào, đầy nếp nhăn của Jack. Anh nhìn xuống người đàn ông trẻ đang nằm trên mặt đất, trông anh ta bây giờ có vẻ già hơn nhiều so với hình ảnh của chính mình trong tương lai. Rafe cúi xuống, đặt một mảnh báo khác lên vai Jack. “Tôi đoán chừng nào anh vẫn còn hơi thở, anh còn chưa mất tất cả.”

Họ đi bộ dọc theo con hẻm và băng qua đường. Một người đàn ông già nua và một cậu bé đang ngồi ở trạm xe buýt. “Lại đây nào,” Rafe thúc giục, “hãy nghe thử dù chỉ một phút thôi.”

Cậu bé nói: “Tất cả mọi người đều nói rằng ông đã từng rất giàu có. Có thật không ạ?”

Ông già mỉm cười đầy trìu mến. “Nếu ý cháu là có phải ta đã từng có rất nhiều tiền không, thì đúng vậy, ta đã từng rất giàu có. Ta có một chiếc xe hơi thật lớn và một tài xế riêng lái nó. Vào mỗi buổi sáng, mọi người đều nói “Chúc một ngày tốt lành!” thật lịch sự, bởi vì tất cả bọn họ đều sợ ta.” Ông già nhìn cậu bé và nháy mắt.

“Ồ, ngày đó ta khá khắc nghiệt. Ta luôn la ó, mắng mỏ và đối xử với nhiều người khá tệ. Nhưng ta kiếm được rất nhiều tiền.”

“Oa!” Đôi mắt của cậu bé mở to, đầy khao khát. “Thế chuyện gì đã xảy ra ạ?”

Ông già khẽ nhíu mày rồi lắc đầu. “Ban đầu chỉ là có vài chỗ không ổn. Có rất nhiều lý do, nhưng chủ yếu là do ta đã quá mệt mỏi. Và rồi công việc tuột dốc nhanh đến nỗi ta chẳng thể làm gì được.”

Đôi mắt cậu bé cụp xuống. “Chắc hẳn bây giờ ông rất buồn phải không?” Ông già liền bật cười. “Buổi sáng hôm nay ta ngồi đây với một người đàn ông trẻ tuổi đầy say mê. Sau đó, ta sẽ vào thư viện đọc sách một lát và cho lũ sóc ở công viên ăn. Khi ta trở về nhà, một người phụ nữ tuyệt vời, người đã chịu đựng ta suốt bao năm qua, sẽ nấu món súp cho ta. Và bà ấy sẽ nhảy dựng lên khi ta khẽ vỗ vào mông như thể bà ấy lần đầu tiên gặp phải chuyện đó, cho dù ta đã làm thế suốt 36 năm nay.” Cậu bé hơi đỏ mặt và nhìn đi chỗ khác. Ông già vuốt lại mái tóc. “Không, ta tin là mình không buồn.”

Rafe lại khiến mọi thứ ngừng lại và họ quay ra ô tô.

Paul đã quen với cảm giác khi có bàn tay Rafe đặt trên vai mình. “Tôi đoán anh không thực sự cho rằng mình có thể mất tất cả phải không?”

“Tôi biết,” Paul làu bàu, “cứ giữ những viễn cảnh của anh đi. Vẫn còn đầy những đứa trẻ đang chết đói ở Ấn

Độ cho dù tôi luôn cố tiết kiệm từng xu để lo cho bọn trẻ suốt những năm tháng qua. Nhưng cũng chẳng có gì khó khăn để anh có thể chọn ra những cái kết có hậu như vừa rồi. Thế còn những cái kết khác, những cái kết không có hậu thì sao?”

8. SỢ HÃI CÓ QUÁ NHIỀU NGÀY MAI, DŨNG CẢM CHỈ CÓ NGÀY HÔM NAY

Rafe yên lặng hồi lâu. Bây giờ Paul có thể nhìn thấy tòa nhà ngân hàng hiện ra mờ mờ phía trước. Cuối cùng, Rafe cũng phá tan sự im lặng ấy. “Ai đã nói về những cái kết vậy?”

“Cái gì cơ? Những cái kết nào?”

“Anh vừa cáo buộc tôi vì chỉ chọn ra những cái kết có hậu. Anh nghĩ rằng Jack O’Mara sẽ không bao giờ phải chiến đấu chống lại sức hút từ chai rượu sau giải thưởng đó nữa ư? Hay ông già đó và vợ ông ta sẽ không bao giờ biết đến mất mát và cô đơn? Chỉ có một kết thúc duy nhất trên cuộc đời này và nó vui hay buồn tùy thuộc vào cách nhìn của anh mà thôi.”

“Thế sao anh không đưa tôi tới những ngày đó? Khi Jack O’Mara đang chiến đấu để giữ được sự tỉnh táo của mình, hay khi ông già kia đang khóc than trước sự ra đi của người vợ? Làm vậy sẽ đem đến cho tôi một cái nhìn hoàn toàn khác, phải không?”

Rafe yên lặng hồi lâu. Bây giờ Paul có thể nhìn thấy tòa nhà ngân hàng hiện ra mờ mờ phía trước. Cuối cùng, Rafe cũng phá tan sự im lặng ấy. “Ai đã nói về những cái kết vậy?”

“Cái gì cơ? Những cái kết nào?”

“Anh vừa cáo buộc tôi vì chỉ chọn ra những cái kết có hậu. Anh nghĩ rằng Jack O’Mara sẽ không bao giờ phải chiến đấu chống lại sức hút từ chai rượu sau giải thưởng đó nữa ư? Hay ông già đó và vợ ông ta sẽ không bao giờ biết đến mất mát và cô đơn? Chỉ có một kết thúc duy nhất trên cuộc đời này và nó vui hay buồn tùy thuộc vào cách nhìn của anh mà thôi.”

“Thế sao anh không đưa tôi tới những ngày đó? Khi Jack O’Mara đang chiến đấu để giữ được sự tỉnh táo của mình, hay khi ông già kia đang khóc than trước sự ra đi của người vợ? Làm vậy sẽ đem đến cho tôi một cái nhìn hoàn toàn khác, phải không?”

ĐỪNG ĐỂ BỊ ĐÈ NÁT GIỮA CHIẾC ĐE CỦA NHỮNG HỐI TIẾC NGÀY HÔM QUA VÀ CHIẾC BÚA CỦA NHỮNG LO ÂU NGÀY MAI.

“Không hẳn thế, Paul. Bởi vì cho dù Jack luôn luôn phải chiến đấu, cuộc chiến ấy lại khiến ông ấy mạnh mẽ hơn. Và cho dù người đàn ông già nua kia phải sống những năm tháng cuối đời một mình, ông ấy vẫn sẽ có một tâm hồn thanh thản trong sự cô đơn ấy. Còn nhớ tôi đã nói rằng chúng ta có thể nhìn thời gian theo cách con chim đại bàng từ trên cao nhìn những thanh ray xe lửa như thế nào không? Từ trên cao đó, thực sự không bao giờ có kết thúc. Mỗi lần anh rẽ vào một khúc cua hay đi vào một đường hầm và nghĩ rằng “Kết thúc rồi!”, tôi biết anh cũng có thể gọi đó là bắt đầu hay mới chỉ nửa chặng đường thôi.” Hình ảnh chàng Paul lúc này đang chửi rủa vì không tìm được chỗ đậu xe trong gara. Cuối cùng, anh ta cho xe vào một khu vực chật hẹp, nhìn kỹ xung quanh để chắc chắn không ai trông thấy. Rafe và Paul theo anh ta vào toà nhà.

“Anh thấy không, Paul, sợ hãi chính là sự lo lắng về rất nhiều những ngày mai khác nhau. Đó là nỗi lo về những ngày mai tồi tệ có thể đến hoặc không, và thậm chí lo lắng cả về những ngày tốt đẹp vì anh biết chúng không thể kéo dài. Anh có thể mơ ước về một tương lai và lên kế hoạch cho nó - đó là những điều tuyệt vời để làm - nhưng anh không thể kiểm soát được hết những ngày mai. Sẽ có những ngày thật tuyệt, nhưng cũng có những ngày rất tệ.”

Hình ảnh chàng Paul liếc nhìn đồng hồ và vô cùng bồn chồn khi họ đứng chờ thang máy. Rafe nhìn cả hai chàng Paul và mỉm cười. “Anh càng dự đoán về những ngày tồi tệ sinh động bao nhiêu, anh càng chắc chắn chúng sẽ xảy ra bấy nhiêu. Tôi nghĩ chúng ta sắp được xem điều tương tự như thế xảy ra đấy.”

Cánh cửa thang máy mở ra với đầy ắp người trong đó. Cánh cửa đóng, bỏ lại hình ảnh chàng Paul vẫn đứng bên ngoài. Anh ta vừa đá cánh cửa vừa lầm rầm nguyền rủa và nhìn trừng trừng giận dữ vào chiếc đồng hồ như thể bằng nỗ lực của ý chí, anh ta có thể khiến thời gian ngừng lại. Thế rồi anh ta bực bội bước về phía cầu thang bộ.

Rafe và Paul vội vã đi theo hình ảnh chàng Paul xuống cầu thang. Paul mỉm cười với chính mình, biết rằng ngay lúc này hình ảnh của mình đang đoán rằng cánh cửa sẽ bị khóa ở đằng sau. “Giá như tôi có thể nói với anh ta - nói với chính tôi - rằng cánh cửa đó thật ra không khóa đâu, thì sao nhỉ?” Paul tự hỏi. Chúng ta có thể tiết kiệm được biết bao nhiêu năng lượng. Họ theo hình ảnh chàng Paul băng qua tiền sảnh về phía phòng họp.

“Sợ hãi là sống giữa tất cả những ngày mai đáng sợ như thể chúng chắc chắn sẽ xảy ra. Dũng cảm là đóng chặt cửa trước tất cả những ngày mai ấy và dành toàn bộ tâm trí cùng sức lực của anh cho ngày hôm nay, ngày duy nhất mà anh chắc chắn phải trải qua.”

Rafe đột nhiên chặn Paul lại. Không nói một lời, anh giơ tay về phía tiền sảnh ngân hàng đông đúc. Đó là một thông điệp hiển nhiên: Đối với hầu hết những người này, thân xác họ ở đây còn tâm trí họ lại ở một nơi nào đó. Rất nhiều người trong số họ có vẻ đang sợ hãi. Paul nói thêm vào khi quan sát gần hơn.

DŨNG CẢM LÀ KHÔNG LO LẮNG VỀ TẤT CẢ NHỮNG NGÀY MAI CÓ THỂ XẢY RA VÀ NHỮNG RẮC RỐI CHÚNG CÓ THỂ ĐEM LẠI.

VÀ DÀNH TOÀN BỘ TÂM TRÍ BẠN CHO NGÀY HÔM NAY MÀ BẠN ĐANG SỐNG.

“Một cách khác mà người ta hù dọa chính mình là tạo ra rất nhiều ngày mai trong tưởng tượng, khi mọi thứ đều tốt đẹp, khi họ có thể trốn thoát khỏi những đau đớn và những điều hôm nay không thể giải quyết được. Cũng như vậy, sống giữa tất cả những ngày mai có thể xảy ra sẽ khiến tâm trí anh không còn tập trung vào những điều anh phải nghĩ, phải cảm thấy và phải hành động ngay hôm nay để có thể theo đuổi mục tiêu của mình một cách kiên định.”

Hình ảnh chàng Paul mở toang cánh cửa phòng họp, đứng đó một lúc như trời trồng, rồi từ từ bước vào. “Chúng ta hãy cùng xem anh làm thế nào với ngày hôm nay nhé.” Rafe nói, kéo theo một chàng Paul miễn cưỡng bước theo mình.

9. SỢ HÃI LÀ MỘT PHẢN ỨNG, DŨNG CẢM LÀ MỘT QUYẾT ĐỊNH

Rafe và Paul đứng tránh sang một bên, ngay giữa hai bức tranh sơn dầu vẽ những ông già bụng phệ, tóc mai để dài, trông có vẻ rất hài lòng với uy danh của mình. Cả căn phòng được thiết kế như để hăm dọa người khác: những tấm ván bằng gỗ, chiếc đèn chùm lộng lẫy, lò sưởi bằng đá granít, chiếc bàn họp hoành tráng. Ngồi đối diện với các nhân viên ngân hàng và luật sư, hình ảnh chàng Paul rõ ràng đang sợ hãi. “Ngài Peterson…”, người đại diện ngân hàng bắt đầu lên tiếng.

Paul biết khi Marty Weatherford sử dụng cách nói trịnh trọng thế này thì đó sẽ là một cuộc họp khó khăn. Với mái tóc ngắn và dáng vẻ uy nghi, Marty trông giống một viên sĩ quan hải quân hơn là một viên chức ngân hàng. Paul gặp Marty lần đầu tiên ở Rotary, và đến giờ họ vẫn cố gắng chơi quần vợt sân tường⁽¹⁾ với nhau vào mỗi thứ Năm.

“Có vẻ như doanh nghiệp của anh…”

“Nó là một ngôi trường,” hình ảnh chàng Paul ngắt lời. “Nó không phải là doanh nghiệp của tôi mà là một ngôi trường cho những đứa trẻ có thể đang lang thang trên phố, đang ở trong tù. Hoặc lẽ ra đã chết rồi.”

Marty thở dài đánh sượt. “Thôi được, tất nhiên nó là một ngôi trường, nhưng có lẽ nếu anh cho nó hoạt động như một doanh nghiệp thì anh đã không gặp phải những vấn đề hôm nay.” Ông ta thì thầm hỏi điều gì đó với người đàn ông kế bên và nhận lấy một tập hồ sơ.

“Hiện nay, theo những báo cáo của chúng tôi, thưa ngài Peterson, ngài đã chậm trả khoản vay trả góp được ba tháng, và tỷ lệ nợ của ngài đã dưới mức cho phép…” Paul cắt ngang bằng một cái gõ tay xuống bàn. “Anh biết rõ là tôi sẽ trả hết khoản vay đó mà, Marty. Anh đã có căn nhà của tôi làm vật thế chấp rồi còn gì. Tôi sẽ trả hết, chỉ là tôi cần thêm một chút thời gian nữa thôi.”

Marty nhìn Paul theo cái kiểu “chuyện này còn khiến tôi đau lòng hơn anh” rồi đóng cặp lại. “Tôi xin lỗi, Paul, nhưng cả anh và tôi đều biết rằng anh đã quá hạn trả nợ.

Tôi sợ là chúng tôi không có lựa chọn nào khác. Chúng tôi sẽ phải ngừng khoản vay này trước thời hạn. Tôi thành thật xin lỗi.”

Hình ảnh chàng Paul liền bật dậy. “Anh đúng là hèn! Anh thậm chí còn chẳng biết từ đó nghĩa là gì.” Mặc dù giữa họ là chiếc bàn gỗ gụ rất lớn, Marty và các nhân viên ngân hàng vẫn di chuyển đầy cảnh giác khi thấy Paul nổi điên lên.

“Và anh cũng chẳng biết xin lỗi nghĩa là gì cả. Bây giờ tôi phải làm gì đây? Dẫn gia đình và học sinh của tôi ra sống ở gầm cầu phải không?”

Paul quan sát chính mình trút cơn thịnh nộ lên người bạn. Vào khoảnh khắc đó, Paul chợt thấy nỗi sợ hãi mới đáng sợ làm sao. Marty đâu có trách nhiệm phải trả khoản nợ cho anh, thế nhưng anh lại đang la hét như thể những nhân viên ngân hàng ấy vừa làm tổn thương một trong những đứa trẻ của anh. Thực ra, Marty hoàn toàn đúng. Paul chẳng có một cơ sở nào để chứng minh rằng anh có thể trả khoản vay đó cả.

“Anh đã thấy sợ hãi thay đổi vấn đề như thế nào chưa?” Rafe hỏi khi hình ảnh chàng Paul buông mình ngồi phịch xuống chiếc ghế da trong phòng họp. Paul khẽ lắc đầu.

“Sợ hãi chối bỏ sự phê phán, đặc biệt là khi nó chính đáng. Thay vì đối mặt với vấn đề một cách chín chắn và lý trí, nó lại dùng cơn giận dữ, cảm giác tội lỗi và sự thương xót bản thân để soi xét cuộc tranh luận. Nó không muốn nghe những điều anh chưa làm nhưng nên làm và thay vào đó, nó tìm cách đổ lỗi cho người khác về tình cảnh khó khăn của anh.”

Các nhân viên bảo vệ xuất hiện ở cả hai cửa, nhưng Marty ra hiệu cho họ ra ngoài. “Mọi thứ đều ổn cả. Có lẽ ai đó nên hộ tống ngài Peterson ra xe.”

Hình ảnh chàng Paul đóng sập chiếc cặp của anh ta lại. “Tôi chẳng cần ai hộ tống hết. Tôi biết lối đi.”

Rafe liền huých tay Paul. “Tốt hơn là chúng ta nên khẩn trương nếu muốn theo kịp anh ta. Hãy đi lối tắt nào.” Rafe kéo Paul xuyên qua phòng của nhân viên thủ quỹ, sau đó băng qua khu vực thanh toán ra tiền sảnh. Hình ảnh chàng Paul đang nổi khùng lên, va vào tất cả những người chặn lối đi của anh ta.

HÀNH ĐỘNG HIỆU QUẢ NHẤT ĐỂ KHUẤT PHỤC SỢ HÃI LÀ HÃY CÓ TRÁCH NHIỆM VỚI CUỘC SỐNG CỦA CHÍNH MÌNH VÀ ĐỪNG ĐỔ LỖI CHO NGƯỜI KHÁC VỀ NHỮNG RẮC RỐI VÀ THẤT BẠI CỦA MÌNH.

“Hãy nhìn vào khuôn mặt đó,” Rafe nói, “và tất cả sự giận dữ ấy, anh sẽ không bao giờ biết rằng anh ta đang chạy trốn trong sợ hãi.” Cả hai bị bỏ lại phía sau khi hình ảnh chàng Paul băng băng tiến ra cửa chính.

“Tất nhiên anh ta sợ,” Paul chống chế, do thấy ngượng ngùng vì những hành động ấy bị người ngoài nhìn vào hơn là chính anh tự nhìn vào bản thân mình. “Anh ta sắp sửa mất tất cả mọi thứ - anh ta phải sợ hãi chứ.”

“Mọi thứ ư?”, Rafe mỉm cười.

“Đừng có cho tôi xem lại cái viễn cảnh phi lý đó lần nữa, Rafe. Tình huống này là bất khả kháng, anh biết mà.”

Trước mặt họ, hình ảnh chàng Paul quật mạnh chiếc cặp vào mui xe và xé toạc tấm vé phạt đậu xe cài dưới thanh gạt nước ở kính chắn gió. Anh ta quăng chiếc cặp vào ghế ngồi, nhảy lên xe và đấm mạnh vào bảng đồng hồ.

“Không phải là bất khả kháng, Paul ạ. Chỉ là anh chưa quyết định sẽ dũng cảm giải quyết nó như một vấn đề thay vì phản ứng với nó như một mối đe doạ.

“Sợ hãi là cha mẹ của cả lòng dũng cảm và sự hèn nhát. Anh sẽ chọn nuôi dưỡng đứa trẻ nào?”

10. CÓ NIỀM TIN, SỢ HÃI SẼ TRỞ THÀNH ĐỒNG MINH

Chiếc Chevy kêu lọc cọc khi đi qua bãi đậu xe đầy sỏi và nổ ầm ầm khi hình ảnh chàng Paul tắt động cơ.

Anh ta gục đầu xuống vô lăng hồi lâu rồi để chìa khóa lại trong xe và trèo ra ngoài. Từ hàng ghế sau, Rafe và Paul quan sát anh ta leo lên đồi, đi về phía những vách đá. “Có phải tôi chuẩn bị nhảy không?”, Paul hỏi khi hình ảnh của mình biến mất sau đỉnh đồi.

Rafe khẽ mỉm cười. “Anh không biết sao?”

“Tôi biết rằng vào khoảnh khắc này tôi - cái tôi đang ở trên kia ngắm mặt trời lặn - có ý định kết thúc cuộc đời mình.”

Rafe không cười nữa và nhìn Paul chăm chú đến nỗi anh phải quay đi chỗ khác. “Thế anh có muốn anh ta nhảy không, Paul?”

Paul liếm ngón tay cái rồi cố gắng tẩy vết ố bơ lạc ở băng ghế sau. “Tôi không biết. Tôi không muốn anh ta… Tôi không muốn chết, nhưng tôi không thể sống như thế này. Sợ hãi có lẽ là một kẻ thù xảo trá như anh nói, và nếu vậy, nó đã đánh bại tôi. Giờ tôi thực sự muốn nó chấm dứt.”

HÃY CẦU CHO MÌNH CÓ NIỀM TIN VÀ LÒNG DŨNG CẢM SẼ ĐẾN NHƯ LÀ LỢI ÍCH PHÁT SINH TỪ ĐÓ.

Rafe nhìn Paul thật kĩ, sau đó bước ra ngoài ô tô.

Anh nghiêng đầu ra hiệu cho Paul theo sau rồi đi lên con đường. Mặt trời chiếu sáng cả bầu trời nhá nhem như thể nó là thánh đường lộng lẫy với những tấm kính màu của Chúa. Paul trông thấy mái tóc của mình bay bay trong làn gió nhẹ bên những vách đá.

“Anh không nhìn thấy phải không?”

Paul chớp mắt. “Thấy gì cơ?”

“Thấy sợ hãi đang đứng ngay sau anh ở đằng kia, chuẩn bị xô anh ra khỏi mỏm đá. Anh không thấy nó phải không?”

“Không, tôi không thấy nó, Rafe à.”

“Anh không thể thấy bởi vì nó không có ở đó. Nó chẳng là gì cả, thậm chí một làn khí cũng không. Nó chỉ là điều bịa đặt trong trí tưởng tượng của anh mà thôi, thế nhưng anh lại sắp bị nó đẩy vào chỗ chết đấy.”

Bóng tà dương chạm vào đường chân trời và dần dần khuất bóng. Người đàn ông ở rìa mỏm đá nhìn chằm chằm vào quầng sáng ấy và vòng tay ôm lấy hai vai mình như đang cố gắng giữ chút hơi ấm trước cơn gió mùa đông.

“Anh thấy chưa, Paul,” Rafe tiếp tục, “người đàn ông ở đằng kia không thể đưa tâm trí mình thoát khỏi những ngày mai đen tối ấy. Nếu anh ta có niềm tin, sợ hãi có thể trở thành đồng minh của anh ta.”

Giờ đây chỉ còn một phần tư quả cầu lửa chiếu những tia sáng yếu ớt ở đường chân trời. Nó lia lưỡi kiếm màu cam sáng loá trên lớp lớp sóng biển, và mũi kiếm chỉ thẳng vào người đàn ông ở rìa mỏm đá. Paul không còn tập trung được nữa trước cảnh tượng buồn thảm đang hiện ra ngay trước mắt mình: Có phải anh sắp thấy chính mình tự tử không? Anh ép mình tiếp lời Rafe. “Làm thế nào sợ hãi có thể trở thành đồng minh?” Rafe nhìn Paul, nhưng đôi mắt của người đàn ông trẻ vẫn dán chặt vào cái hình hài đang in bóng lên bầu trời buổi hoàng hôn.

“Nếu anh có niềm tin thì sẽ chẳng có gì phải sợ. Tin vào ý nghĩa cuộc sống và những mục tiêu của cuộc đời anh, và rồi sợ hãi đơn giản sẽ chỉ là một lời cảnh báo rằng anh chưa sẵn sàng cho thử thách. Làm chủ nỗi sợ hãi của mình và nó sẽ trở thành đồng minh.”

Mảnh sáng cuối cùng của mặt trời dập dềnh trên mặt biển trong giây lát như chiếc nhẫn kim cương trên bàn tay của nàng công chúa nghịch ngợm, rồi từ từ chìm xuống.

Hình ảnh chàng Paul tiến sát tới mép đá. Vào giây phút đó, cả khoảng trời màu cam nguy nga, tráng lệ như hút lấy toàn bộ không khí xung quanh. Dường như tất cả cái đẹp trên đời đều gói gọn trong buổi hoàng hôn cuối cùng này. Ở phía vách đá, hai cánh tay của chàng Paul buông thõng xuống hai bên.

Paul muốn hét lên, muốn kéo chính mình tránh xa vách đá đó, nhưng nỗi kinh hoàng như trói chặt anh lại.

Người đàn ông ở rìa mỏm đá bước thêm một bước rồi tựa vào những làn gió. Ngay lập tức, cả ngọn đồi trở nên trống vắng. Không còn Rafe. Không còn âm thanh. Không còn không khí. Paul thấy mình bị kéo mạnh và ném về phía mặt trời vừa lặn. Ở rìa mỏm đá, như thể anh vừa đập vào một bức tường vô hình rồi bị giật mạnh xuống dưới. Anh trông thấy hình hài của chính mình đang giãy giụa ở phía dưới và biết rằng chỉ một giây nữa thôi cả hai sẽ hòa làm một.

“Raaaaafe!”

ĐỪNG BAO GIỜ BỎ CUỘC

11. KIÊN TRÌ THEO ĐUỔI MỤC TIÊU CỦA BẠN

“Paul. Paul! Tỉnh dậy đi. Có chuyện gì vậy?”

Tiếng thét như vẫn còn vang vọng qua các ngóc ngách tối tăm trong tiềm thức mờ nhạt của Paul. Bộ đồ ngủ của anh ướt đẫm, anh nắm chặt chiếc gối như đang nắm chiếc dây an toàn vậy. Cái cảm giác ngã xuống đột ngột chấm dứt, nhưng không có sự va chạm nào hết. Chỉ có cảm giác đôi tay của Joan đặt trên vai anh và giọng nói của cô ngay bên tai.

“Ổn rồi, Paul, đó chỉ là một giấc mơ. Chỉ là một cơn ác mộng thôi.”

Paul mở to mắt. Bằng cách nào anh lại có thể quay về căn phòng ngủ của mình? “Mấy giờ rồi?”

“Bây giờ còn chưa tới sáu giờ. Anh hãy cố gắng ngủ thêm chút nữa đi, được không?”

Paul cố nhấc mình ra khỏi giường, nhưng Joan ấn anh nằm trở lại. Đã hoàn toàn kiệt sức, anh nhắm mắt và thử liên kết mọi thứ lại với nhau. Đó không thể là một giấc mơ được. Nó rất thực. Phải chăng Thiên đường đang ở ngay trên chiếc giường này, với vòng tay ấm áp của Joan và biết rằng anh sẽ không bao giờ ngã lần nữa?

NẾU BẠN KHÔNG THÍCH CON ĐƯỜNG, CÓ LẼ BẠN CŨNG CHẲNG THÍCH GÌ ĐÍCH ĐẾN.

“Paul?”

“Ừm?”

“Rafe là ai vậy?”

“Ý em là gì? Ai là Rafe cơ?”

“Anh cứ nói trong khi ngủ và nhắc đến cái tên đó rất nhiều lần. Anh đang gào thét gọi cái tên đó khi em đánh thức anh dậy đấy.”

Paul chỉ rên rỉ và cố nhấc mình dậy, nhưng Joan lại ấn vai anh xuống khi anh vừa nhỏm lên. “Paul, bây giờ còn chưa tới sáu giờ. Anh không cần phải dậy đâu. Đôi khi thứ quan trọng nhất anh có thể làm là chống lại ham muốn làm một việc gì đó, nhất là khi việc dừng lại một chút có thể khiến mọi chuyện tốt hơn nhiều.”

Paul đầu hàng đôi bàn tay của Joan, thả mình trở lại với chiếc giường. Đôi mắt nhắm nghiền, đầu óc anh loạng choạng giữa sự tỉnh táo và cơn buồn ngủ. “Rafe? Rafe?” Không có tiếng trả lời. Trong bóng tối cô đơn, nỗi sợ hãi đã khiến anh sập bẫy. Hôm nay là ngày anh sẽ mất tất cả.

Trường học, ngân hàng, vách đá, tất cả quay trở lại với anh rõ ràng như ký ức về một cái gì đó chỉ vừa mới xảy ra thôi - một ký ức về tương lai. Anh để mặc giấc ngủ cuốn mình đi, đem theo nỗi sợ hãi bị ngã một lần nữa, làm tê liệt hoàn toàn ý muốn bò ra khỏi giường của anh.

“Cho cái gì một cái tên cơ, Paul?”

Joan khẽ lay bờ vai của Paul, kéo anh ra khỏi cơn ác mộng phải đối mặt với nỗi sợ hãi.

“Anh lại nói nữa rồi, anh bảo “hãy cho nó một cái tên”, như thể có chuyện gì khẩn cấp lắm vậy.”

Paul vươn mình và nhìn đồng hồ. Đã gần bảy giờ. “Anh không biết, chỉ là một giấc mơ thôi, anh đoán vậy.”

“Đừng đi làm vội, Paul. Hãy đi dạo với em một lát, như chúng ta đã từng làm vào mỗi buổi sáng. Đã lâu lắm rồi chúng ta không thực sự trò chuyện với nhau.”

Khi họ đi dạo, Paul hít thở và thấy như được tháo gỡ những nút thắt trong lòng. Đã bao lâu rồi anh không được nghe những bài ca buổi sớm của lũ chim và được hít thở bầu không khí trong lành này? Và ngay sau đó, như một kẻ đột nhập không mong đợi, cái giọng nói quen thuộc lại vang lên nhắc nhở: Hôm nay là ngày anh sẽ mất tất cả.

“Joan à, anh đã không hoàn toàn thành thực với em.”

“Chuyện gì vậy anh?”

“Anh đã cố giữ vẻ mặt bình thản trước em và các con, nhưng thật ra anh không biết chúng ta sẽ phải làm gì đây. Hôm nay ngân hàng sẽ lấy đi mọi thứ của chúng ta. Anh sợ rằng giấc mơ đã chấm dứt rồi.” Joan dừng lại và nhìn ra ngoài vịnh. Một trong những lý do khiến họ chọn xây nhà ở khu vực này chính là vì sự bình yên vào buổi sớm trong những rừng cây. “Paul, giấc mơ đã kết thúc từ lâu lắm rồi.”

ĐỪNG ĐỂ BỊ GIAM HÃM VÌ NHỮNG MỤC TIÊU ĐÃ KHÔNG CÒN THUỘC VỀ BẠN NỮA.

Paul cứng đờ cả người, không biết nên cảm thấy khó chịu hay nên tỏ ra giận dữ nữa. “Em đang nói gì vậy? Chúng ta đã biến cái nhà kho cũ thành một ngôi trường thật sự, chúng ta có gần 200 đứa trẻ trong đó - và nếu không vì chuyện tiền bạc, chúng ta có thể tiếp tục phát triển.”

“Hãy nhớ lại những ngày ở trường luật đi, Paul. Anh không mơ ước trở thành một nhà quản lý, một người gây quỹ hay một công chức nhà nước. Giấc mơ của anh là được dành thời gian cho những đứa trẻ đang gặp rắc rối và giúp chúng đương đầu với thế giới khó khăn này. Tất nhiên, bây giờ anh đã có một ngôi trường và chúng ta đã có một căn nhà xinh đẹp, nhưng hầu như anh không còn dành thời gian cho bọn trẻ nữa. Kể cả những đứa trẻ của chúng ta và những đứa trẻ ở trường cũng vậy. Anh luôn bận bịu với những cuộc họp hay tính toán các khoản tiền.”

“Nhưng điều đó không giống nhau. Việc anh đang làm…”

Joan liền đưa tay ngắt lời anh. “Cái lý do của anh thật cao đẹp, nhưng bất cứ một ai nhìn vào những điều anh thực sự làm mỗi ngày đều thấy thật khó lòng có thể phân biệt anh với những bạn bè của anh, những người đang làm việc trong các hãng luật hay các văn phòng liên doanh. Thay vì cái hợp đồng nhỏ bé của anh với bọn trẻ, anh có thể kiếm một công việc lương cao và bỏ tiền thuê một người quản lý cho ngôi trường này. Giấc mơ của anh đã chết, Paul à. Nó đã chết từ rất lâu rồi.”

Paul nhìn xuống khoảng đất cắm trại nhỏ bé, nơi họ đã từng dẫn bọn trẻ ở trường tới, vào trước mỗi giờ lên lớp, thật đông vui cho dù quỹ trường lúc đó vô cùng eo hẹp. “Lạy Chúa tôi.” Paul ngồi xuống chiếc ghế dài ở công viên, hai tay ôm lấy đầu. “Sao tôi lại rời bỏ con đường ấy xa đến thế này?”

Joan nâng cằm anh lên. “Đó là một câu hỏi sai. Câu hỏi đúng phải là: Làm sao anh có thể quay trở lại con đường ấy?”

“Thôi được. Vậy làm sao anh có thể quay trở lại con đường ấy?”

“Giấc mơ của anh là giúp đỡ bọn trẻ, đúng không?” Paul gật đầu.

“Vậy, thay vì sửa soạn cặp sách và lao tới văn phòng, sao anh không về nhà và dành chút thời gian cho Sandra và Jeff ? Anh có thể chở chúng tới trường. Và nếu anh lắng nghe, em cá là bọn trẻ sẽ cho anh vài ý kiến hay đấy.”

12. HÃY TỰ CHO PHÉP CHÍNH MÌNH

“Câu trả lời rất đơn giản, ba à.”

Mặt trời ấm áp, bầy chim hát ca và những vạt nắng lung linh đổ xuống từng nhành cây kẽ lá như đang vui đùa, mơn trớn với nhau khiến Paul rất muốn tin rằng cô con gái nhỏ với hàm răng sún của mình thật sự có câu trả lời. Nhưng phải cố gắng lắm anh mới khỏi bật cười để không phá hỏng vẻ nghiêm trang của cô bé trong giờ phút được đứng trên bục sân khấu.

“Trong trường hợp đó, Bí ngô à, ba sẽ trở thành tên ngốc nếu không hỏi con ngay. Câu trả lời là gì nào?”

“Ba phải có sự co phép, có vậy ba mới có thể làm bất cứ điều gì mà ba muốn.”

“Sự co phép?”

“Ý nó là “sự cho phép”, ba à.” Jeff nói trong lúc giơ chân đá một kẻ thù vô hình nào đó mà chỉ mình nó nhìn thấy.

“Ba cần sự cho phép ư?”

HÃY CHO PHÉP CHÍNH MÌNH TRỞ THÀNH MỘT NGƯỜI NHƯ MÌNH MONG MUỐN THAY VÌ CỐ GẮN TRỞ THÀNH MỘT NGƯỜI NHƯ NGƯỜI KHÁC MONG MUỐN.

“Vâng ạ,” Sandra bất ngờ thốt lên qua chiếc răng cửa đã mất. “Bất cứ khi nào con muốn làm điều gì đó mà con muốn, con đều phải có sự co phép, rồi con mới có thể làm nó. Vì thế, ba chỉ cần ai đó co phép ba thôi. Sau đó, ba không cần phải lo lắng nữa và cứ vui chơi với tụi con. Như những gì ba muốn đó.”

“Nhưng Bí ngô à, ba đã là người lớn. Ai có thể co phép ba đây?”

Sandra nhún vai, gõ gõ vào đầu rồi nhe răng: “Con không biết nữa, ba à. Người nào đã nói với ba những điều cần phải làm thế?”

“Hmm, rất nhiều người nói với ba phải làm những gì. Nhưng hầu như, theo như ba đoán, ba làm những thứ mà ba cho rằng mình nên làm.”

Jeff quay người tung một cú đá xoay về phía ba cậu, chỉ cách đầu Paul chừng hơn chục cm. Sau một hai cú đá thật nhanh, cậu bé nói với vẻ uy quyền. “Hmm, vậy thì ba chỉ cần sự cho phép của chính mình mà thôi.”

“Sự cho phép của chính mình ư?”

“Tất nhiên ạ. Nếu ba không muốn làm những điều nhàm chán nữa, và bắt đầu làm những điều thú vị hơn, ba còn cần phải hỏi ai nữa đây?”

Sâu trong tâm trí mình, dường như Paul nghe thấy tiếng kêu leng keng của kim loại, giống như tiếng chốt mở cánh cửa nhà tù vang lên. Hay phải chăng nó là âm thanh của chiếc đèn pha vừa được bật lên để chiếu sáng mọi ngóc ngách tối tăm mà sợ hãi đang ẩn nấp? Có phải chỉ mới hôm qua thôi, ngay tại chỗ này, Rafe đã nói với những đứa trẻ của Paul rằng có thể đêm nay chúng sẽ trở thành những đứa trẻ không cha?

“Hmm?” Paul cố tạo cho mình một vẻ mặt nghiêm nghị trong lúc cân nhắc đề xuất của bọn trẻ. “Các con không nghĩ là có lẽ ba cũng cần sự cho phép của mẹ con nữa sao?”

“Ô, ba à!” Sandra nhảy vào lòng Paul, suýt nữa khiến anh ngã nhào và rồi cô bé nhe răng cười trông hệt như chiếc đèn lồng làm từ trái bí ngô. “Ba biết là mẹ sẽ co phép ba làm bất cứ điều gì ba muốn mà.”

13. MƠ ƯỚC BẰNG CẢM XÚC, SUY NGHĨ BẰNG LÝ TRÍ

Paul và Joan nắm tay nhau, tựa vào chiếc Chevy khi họ quan sát bọn trẻ chạy lòng vòng qua các lớp học. Ruthie Howard, một trong số những bà mẹ tình nguyện làm việc ở Shay’s Point, đã đồng ý mở cửa mọi thứ trong trường vào sáng hôm nay.

“Anh không thể hiểu được em.” Rời mắt khỏi những thiết bị vui chơi mà Paul biết rằng mình không bao giờ chi trả nổi cho Shay’s Point, anh hướng về phía Joan. “Một phút trước, em bảo anh phải nghĩ đến những điều lớn lao hơn và ngay sau đó em lại bảo anh rằng phải suy nghĩ hợp lý một chút chứ. Một phút trước, em nói với anh rằng thứ duy nhất có thể hạn chế anh là do anh tự áp đặt cho mình, thế rồi em lại nói anh cần phải thoải mái với chính mình vì anh cũng chỉ là một con người mà thôi. Tại sao thế? Nếu không phải vì anh rất yêu em, anh đã cho rằng em là một người chẳng kiên định chút nào.”

Joan mỉm cười, kéo chiếc nơ ở cổ Paul và chỉnh cho nó chặt lại. “Anh yêu à, anh nhầm rồi. Em cực kỳ kiên định đấy.”

“Thế em giải thích điều này thế nào?”

“Dễ thôi. Anh phải tràn đầy cảm xúc khi đang lên dốc và phải rất lý trí khi bị tụt dốc.”

“Em làm anh rối trí đấy. Em không thể nói theo cách mà một anh luật sư ngốc nghếch có thể hiểu được sao?”

“Việc đó không dễ dàng đâu, nhưng em sẽ cố gắng vậy. Hãy xem nào. Bất cứ một công việc kinh doanh khó khăn nào lúc bắt đầu cũng đòi hỏi sự lạc quan và thái độ tích cực phi thường và bất cứ ai có ý định đảm nhiệm một công việc kinh doanh khó khăn như thế cần phải đầy năng lượng do cảm xúc đem lại ở một mức độ mà chẳng có lời giải thích lý trí nào có thể giải thích nổi. Tuy nhiên, khi bắt tay vào công việc, luôn luôn có những khó khăn không lường trước được. Thế nhưng những người đã chấp nhận đảm nhiệm nó thì đừng nên nghĩ rằng nó khó khăn.

Những khó khăn hay là những chướng ngại vật, những trở ngại, rào cản và thất bại có thể nhấn chìm những người đó trong trạng thái phiền muộn, u uất - hay còn gọi là tuyệt vọng - một trạng thái mà cảm xúc và những suy nghĩ tích cực đơn độc không thể chiến thắng được. Trong trường hợp đó, những người này cần phải luyện tập lối suy nghĩ nghiêm khắc dựa trên những mục tiêu thực tế và những phân tích nghiêm túc về các thực tế ấy. Từ đó, họ có thể ngăn mình không chìm đắm trong sự tự chất vấn, không đánh giá quá cao mức độ của những trở ngại và không bỏ qua những giải pháp đầy khả thi cho những khó khăn ấy. Và rồi cứ thế tiếp tục.”

LÒNG NHIỆT HUYẾT CHÍNH LÀ SỢI DẠY HÔN ƯỚC GIỮA NĂNG LƯỢNG CẢM XÚC VÀ TRÍ TUỆ BIẾT TUÂN THEO NGUYÊN TẮC.

CŨNG GIỐNG NHƯ LÒNG DŨNG CẢM, CHÚNG TA CÓ THỂ CÓ LÒNG NHIỆT HUYẾT HAY KHÔNG CÒN TÙY VÀO SỰ LỰA CHỌN CỦA BẢN THÂN.

“Rất ấn tượng, cố vấn của tôi ạ! Dọa dẫm đấy, mà không cần thông báo. Lẽ ra em phải là một luật sư vĩ đại cơ đấy. Nhưng em có thể nói dễ hiểu hơn được không?”

Joan nhìn anh với sự kiên nhẫn có được sau những năm tháng trông nom bọn trẻ. “Khi lời giải thích không có tác dụng thì hãy thử ví dụ đi. Đó là điều mẹ em hay nói đấy.”

“Rafe cũng nói điều y như vậy,” Paul buột miệng nói ra mà không hề suy nghĩ, khiến Joan nhìn Paul với ánh mắt “em muốn biết tất cả về Rafe trước khi ngày hôm nay kết thúc.”

“Khi chúng ta bắt đầu gây dựng ngôi trường này, không một ai tin vào tính khả thi của nó, ngoại trừ anh và em. Và em cũng chỉ tin vào ngôi trường này bởi vì em tin anh. Nếu khi đó anh là một “người đàn ông biết điều”, như luật sư các anh vẫn gọi, thì chắc anh đã nghe lời của tất cả những người biết điều ấy và đi kiếm một công việc thực sự. Nhưng anh đã không hề biết điều chút nào, bởi vì anh có một giấc mơ, một giấc mơ đang vẫy gọi anh. Anh chẳng có thứ gì hết ngoài niềm đam mê và sự tận tụy đến vô cùng. Shay’s Point được xây dựng hoàn toàn bằng tình cảm của anh. Tình cảm ấy đã biến một giấc mơ thành hiện thực.

“Nhưng hiện thực phức tạp hơn giấc mơ ấy rất nhiều và chỉ bằng những cảm xúc thôi thì không đủ để giữ cho mọi thứ tiếp tục. Sự thực là lúc này chúng còn có thể gây hại nữa. Mọi thứ bắt đầu xấu đi, và thay vì cố gắng lý trí để có thể hiểu vấn đề, anh lại đổ lỗi cho chính mình. Thay vì tìm kiếm sự giúp đỡ, anh lại cố gắng tự mình làm mọi việc, như anh vẫn làm đó.

“Sáng nay anh đã nói rằng chúng ta sẽ mất tất cả. Đó là cảm xúc của anh đang lên tiếng đấy. Chỉ cần một chút suy nghĩ lý trí thôi, anh sẽ thấy rằng điều đó không đúng và lý trí ấy sẽ chỉ lối để anh có những hành động ngăn cản điều đó xảy ra.”

Paul vòng tay quanh eo Joan và kéo cô ấy lại gần hơn. “Em thật là đáng kinh ngạc. Anh thật sự may mắn vì có em là người bạn đồng hành trong cuộc đời này.”

“Đúng là anh rất may mắn đấy!”

“Sáng nay, Sandra bảo anh rằng anh chỉ cần tự cho phép chính mình sống hạnh phúc mà thôi. Vậy nếu anh tự cho phép mình mơ những giấc mơ mới, liệu em có cho phép không?” Joan mỉm cười rồi chạm vào cằm anh. “Chúng mình hãy cùng làm điều đó nhé.”

14. CHẤP NHẬN BẤT HẠNH VÀ NÓ SẼ TRỞ THÀNH MỘT NGƯỜI THẦY

Ở văn phòng, Paul thậm chí chẳng thèm lôi những bản báo cáo tài chính và chiếc máy tính ra khỏi cặp nữa. Joan nói đúng: Tất cả lòng nhiệt huyết và cảm xúc trên thế gian này cũng không thể biến những con số màu đỏ trên báo cáo tài chính trở lại màu đen. Thay vào đó, anh kẻ một đường thẳng ở chính giữa, chia tờ giấy làm đôi. Ở đầu cột thứ nhất, anh viết Vấn đề. Còn ở đầu cột kia là hai chữ Nguyên nhân.

Vấn đề thứ nhất thật dễ dàng nhận ra: “Sử dụng tiền không hiệu quả”. Ở cột Nguyên nhân, Paul viết: Ngày càng ít người đóng góp cho trường bởi vì có quá nhiều tổ chức từ thiện được thành lập và tất cả đều gào thét ầm ĩ để giành lấy những khoản quyên góp cứ ngày một thưa thớt dần.

Không, điều đó không đúng, Paul nghĩ. Vừa gạch gạch những con chữ, anh nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bọn trẻ đang chơi đùa với nhau. Lý do thực sự khiến chúng ta không có đủ tiền chính là vì tôi không thích đi quyên góp tiền. Thà rằng tôi ngồi ngoài trụ sở toà án và kết bạn với một đứa trẻ đang gặp rắc rối hay tìm ra ý tưởng về một chương trình mới ở trường còn hơn. Xin xỏ tiền của người khác khiến tôi có cảm giác như kẻ làm công, vì thế tôi đã dựa dẫm quá lâu vào những nhà tài trợ từ buổi đầu thành lập trường. Trong khi Phyllis và những người như cô ta ở ngoài kia xum xoe kiếm tiền thì tôi làm những việc tốt đẹp hơn. Và giờ đây tôi đang phải trả giá cho điều đó.

BẤT HẠNH LÀ MỘT NGƯỜI THẤY LẶNG LẼ. TỰ BẠN PHẢI KHÁM PHÁ NHỮNG Ý NGHĨA HÀM CHỨA TRONG NÓ VÀ GIẢI THÍCH NHỮNG CÂU TRẢ LỜI TINH TẾ MÀ NÓ MANG LẠI.

Paul quay lại và viết vấn đề thứ hai: “Không kiểm tra sổ sách cẩn thận”. Sau đó, anh đặt cây bút xuống và nói thật to: “Chúng ta không kiểm tra sổ sách cẩn thận bởi vì tôi là một người quản lý thiếu tính tổ chức, và bởi vì tôi đã ủy thác quá nhiều công việc cho các tình nguyện viên chưa qua đào tạo nghiệp vụ, và rồi lại không có sự giám sát đích đáng với họ.”

Paul bắt đầu vấn đề thứ ba: “Không tìm được đồng minh trong cộng đồng”. Chúng ta không có các đồng minh bởi lẽ tôi là một kẻ hay gây chiến chứ không phải một người biết vun đắp, xây dựng. Bởi vì tôi lại còn là một kẻ gây chiến khá giỏi, nên ngoài kia có rất nhiều đối thủ đã từng bị tổn thương sẽ không phiền chút nào nếu thấy tôi bị ngã.

Hôm qua Rafe nói rằng bất hạnh là một người thầy lặng lẽ; bạn chỉ có thể học khi bạn chịu hỏi nó. Paul đang băn khoăn không biết anh nên hỏi bất hạnh câu gì đây thì Ruthie ở cửa thò đầu vào. “Xin lỗi vì làm phiền ông, nhưng có bà tên là Phyllis Nesserbaum đang chờ ông trên điện thoại. Tôi có nên nói với bà ấy là ông sẽ gọi lại sau không?”

“Không, tôi sẽ nghe máy. Cảm ơn.”

Paul nhìn lại bản danh sách của mình trước khi nhấc điện thoại. Phyllis Nesserbaum chẳng có lý do gì để gọi cho anh cả. Paul hình dung cô ta đang ngồi sau chiếc bàn to lớn của mình và cảm thấy anh nhỏ bé hơn bao giờ hết.

“Chào Phyllis. Có chuyện gì vậy?”

“Chào Paul. Tôi biết thông báo thế này đường đột quá, nhưng nếu anh không có kế hoạch nào cho bữa trưa hôm nay, tôi tự hỏi liệu chúng ta có thể đi ăn cùng nhau và bàn một vài chuyện được không?”

Paul nhìn đồng hồ - mười rưỡi.

“Việc này có thể chờ tới ngày mai được không? Tôi có cuộc họp khá quan trọng chiều nay.”

Im lặng kéo dài và bị phá vỡ bởi một giọng nói dường như không thuộc về một con người đang ngồi sau chiếc bàn lớn. “Nghe này, Paul. Tôi biết là chúng ta không hay gặp nhau - anh có lẽ còn đang cười nhạo những lời đánh giá thiếu khách quan trên báo chí trong suốt năm nay. Nhưng tôi nghĩ rằng chúng ta cũng dành cho nhau những sự tôn trọng nhất định; về phần tôi, tôi có thể chắc chắn như vậy. Bây giờ tôi sẽ thẳng thắn với anh.

Tôi thật sự đang gặp rắc rối. Và tôi cần sự giúp đỡ của anh. Tôi có một cuộc họp quan trọng tối nay và nó sẽ giúp tôi rất nhiều nếu chúng ta có thể nói chuyện với nhau trước lúc đó.”

Paul hầu như không tin vào tai mình nữa. Phyllis Nesserbaum gặp rắc rối ư? Chuyện này thú vị đây. “Cô muốn chúng ta gặp nhau ở đâu?”

“Nhà hàng Franco’s ở khu trung tâm được không?”

“Được đấy. Buổi trưa à?”

“Tuyệt. Vậy hẹn gặp anh lúc đó nhé. Tôi nợ anh lần này, Paul.”

“Chúng ta sẽ gặp nhau. Bảo trọng.”

Paul đặt điện thoại xuống và nhìn ra ngoài cửa sổ về phía sân chơi giờ đây đã hoàn toàn vắng lặng. Rồi anh quay lại với tập giấy của mình và kẻ dọc một đường bên lề phải. Ở đầu cột mới tạo này, anh viết hai chữ Giải pháp.

Paul ngồi đó hồi lâu, nhìn chằm chằm vào tập giấy. Cuối cùng, anh nhấc bút lên và lấp đầy cột mới ấy bằng dòng chữ “TÌM KIẾM SỰ GIÚP ĐỠ”.

15. BẠN THẤY TRỞ NGẠI KHI MẮT BẠN KHÔNG CÒN NHÌN VÀO MỤC TIÊU NỮA

Hồi chuông vang lên báo hiệu hết tiết thứ tư. Paul còn khoảng 30 phút nữa trước khi đi gặp Phyllis. Anh nhìn chằm chằm vào chiếc điện thoại trên bàn như thể nó là một con bọ cạp vậy. Suốt mười năm qua, anh luôn cảm thấy sợ hãi khi phải gọi cuộc điện thoại này. Nhưng đã đến lúc rồi. Paul nhắm mắt lại và hít một hơi. “Lạy Chúa, con biết rằng có vẻ như con chỉ cầu nguyện khi gặp rắc rối. Nhưng xin Người hãy ở bên chúng con suốt cuộc điện thoại này và chỉ cho con những điều đúng đắn cần phải nói.”

Paul biết cha anh hẳn đang ngồi trong phòng ăn bởi ông nhấc điện thoại ngay sau hồi chuông đầu tiên. “Chào bố.”

“A, Paul. Thật tuyệt khi thấy con gọi. Bọn trẻ thế nào rồi?”

HÃY LUÔN TẬP TRUNG VÀO NHỮNG MỤC TIÊU CỦA MÌNH BẰNG CÁCH VẼ NÊN TRONG TRÍ ÓC HÌNH ẢNH VỀ THÀNH QUẢ, RÕ NÉT VÀ CHÂN THỰC ĐẾN MỨC CHÚNG TRỞ THÀNH NHỮNG KÍ ỨC VỀ TƯƠNG LAI.

“Chúng tuyệt lắm, bố ạ. Joan và con định mời bố qua dùng bữa tối với chúng con vào tối Chủ nhật này. Đã lâu rồi bố chưa ăn tối cùng chúng con.”

“Tuyệt. Cho con biết điều này, ta sẽ làm món bánh phúc bồn tử nổi tiếng của ta. Con phải nhìn những trái chín ấy, chúng mới tươi ngon và mọng nước làm sao!”

“Nghe tuyệt lắm, bố ạ. Bọn trẻ sẽ thích cho mà xem. Hmm, con không thể nói chuyện lâu được, nhưng e rằng con có một vài tin xấu.”

Cha của Paul không xen ngang vào sự im lặng lúc này. Ông cũng chỉ lặng thinh. Paul lại tiếp tục.

“Gần đây mọi chuyện ở trường không được tốt lắm - là vấn đề tiền bạc. Con có cuộc họp với ngân hàng chiều nay. Con nghĩ họ sắp sửa lấy các vật thế chấp cho ngôi trường. Có lẽ cả căn nhà nữa. Thật buồn cười, phải không bố? Con đã 36 tuổi rồi mà vẫn cứ sở hữu một tài khoản rỗng không.”

“Chuyện đó vẫn thường xảy ra mà. Liệu ngân hàng có thể gia hạn cho khoản nợ của con hay tạm thời cho phép con chỉ trả phần lãi thôi không?”

“Họ đã làm thế rồi, bố ạ. Con sợ vấn đề chúng ta đang nói liên quan đến sự cứng nhắc của hoạt động tài chính.”

“Thế còn các nhà tài trợ chính của con thì sao? Họ có thể giúp gì không? Và còn các trường công nữa. Con biết không, lẽ ra con nên san sẻ bớt gánh nặng với họ. Họ cũng nên vào cuộc khi con cần sự giúp đỡ chứ.”

“Bố à, thật sự đã quá muộn rồi. Con biết lẽ ra tất cả những thứ đó con nên làm hoặc làm tốt hơn từ rất lâu rồi.

Nhưng đến hai giờ chiều nay, ngân hàng sẽ đóng cửa tất cả. Và bố biết không? Có lẽ đó lại là điều tốt nhất.”

“Bạn thấy trở ngại khi mắt bạn không còn nhìn vào mục tiêu nữa.”

Câu nói ấy của Henry Ford lần nào cũng giống như viên kim cương vừa mới được khai quật. “Con vẫn nhớ lần đầu tiên bố nói với con điều đó. Mãi mà con không thể vào được đội thể thao và Becky Johnson thì không bao giờ chịu hẹn hò với con.”

“Tất cả những điều đó có phải mục tiêu của con đâu, Paul. Con đã vào trường luật và cưới Joan. Đó mới là những mục tiêu thực sự của con. Giờ đây con đang muốn làm cái gì đó khiến cuộc sống của mình trở nên khác biệt.

Cái đó cần rất nhiều sự dũng cảm đấy.”

Paul bật cười. “Đôi khi ranh giới giữa dũng cảm và điên rồ cũng mong manh lắm, bố à. Và người ta chỉ biết được mình đã thực sự ở bên nào khi hồi tưởng lại mà thôi.”

“Hmm, tất nhiên là con điên rồ rồi, Paul, con vẫn luôn như vậy mà. Cứ luôn vội vã, chạy đua trong gia đình.

Thế nhưng con cũng rất dũng cảm nữa. Mẹ con luôn tự hào về con. Và ta cũng vậy.”

“Con biết, thưa bố. Con thật sự rất biết ơn.”

Cha của Paul khẽ hắng giọng. Ông luôn làm thế mỗi khi có điều quan trọng muốn nói nhưng lại không biết nói như thế nào. Paul chờ đợi, không cảm thấy bối rối lắm về việc mình đang trễ cuộc hẹn với Phyllis Nesserbaum.

Đây là một lý do hoàn toàn chính đáng mà.

“Khi mẹ con ốm, chúng ta đã quyết định gửi toàn bộ số tiền bảo hiểm nhân thọ của bà ấy để làm quỹ dự phòng. Cũng không nhiều nhặn gì. Cách đây bốn năm nó là 25.000 đô la, và sự thực là từ hồi đó đến nay ta cũng không xem bản kê khai tài khoản, nhưng đến giờ chắc nó cũng tăng thêm một ít. Ta nghe nói hình như ngôi trường của con đang gặp phải một vài vấn đề… do thời tiết thay đổi.”

Paul không nhớ nổi lần cuối cùng mình khóc là bao giờ. “Vâng, thưa bố, cái mái nhà đang bị dột ghê quá.”

“Con vẫn ở ngân hàng First National chứ?”

“Ít nhất là đến hai giờ chiều nay.”

“Được rồi. Ta sẽ gọi cho Burt ngay bây giờ và yêu cầu anh ấy chuyển tiền vào tài khoản của con trước hai giờ. Ta hy vọng thời tiết sẽ sớm tốt lên.”

16. ĐỪNG BAO GIỜ BƯỚC ĐI ĐƠN ĐỘC

Paul gần như không còn giữ chút kiêu hãnh nào cho đến khi ra khỏi bãi đậu xe. Cha anh đã rời bỏ anh, thế rồi chỉ trong vài tháng ông lại ở cùng trên một con thuyền với anh. Điều tồi tệ hơn là anh sẽ sống với cảm giác mang ơn này bởi lẽ anh sẽ khó có khả năng hoàn lại số tiền ấy.

Franco’s là một nhà hàng Ý ấm cúng ở gần khu trường học. Nó là địa điểm lý tưởng cho những bữa trưa bàn công việc làm ăn bởi vì đồ ăn ở đây ngon và nó là một trong số ít những nhà hàng ở khu trung tâm cấm hút thuốc lá.

Phyllis đã ngồi đó, bên một chiếc bàn cạnh cửa sổ. Họ đều gọi trà và món đặc biệt trong ngày. Phyllis lên tiếng trước. “Marty Weatherford nói với tôi là anh biết chơi quần vợt. Có lẽ hôm nào đó chúng ta nên chơi với nhau.”

“Tôi có chơi, nhưng không giỏi lắm.”

“Marty không nói vậy đâu.”

“Làm thế nào mà cô biết Marty?”

“Trước khi anh ấy làm cho First National, anh ấy là người quản lý của tôi ở Bank - Star. Một người đàn ông tốt bụng, đúng không?”

Anh ta còn nói gì nữa về tôi và ngôi trường của tôi không? Paul thật sự rất muốn hỏi điều đó. “Chúng ta đều rất bận rộn, vì thế có lẽ ta nên vào việc chính.”

Phyllis hắng giọng và xoay xoay chiếc nhẫn cưới của mình. Đây là lần đầu tiên Paul để ý điều đó, nhưng anh chắc chắn rằng Phyllis, bậc thầy về xây dựng các mối quan hệ xã hội, biết rõ ngày sinh nhật của vợ anh và có khi cả cỡ giày cũng nên.

“Có thể anh đã biết chiến dịch gây quỹ gần đây của chúng tôi hết sức thành công.”

“Nghe thật đau lòng.” Paul mỉm cười.

“Tôi xin lỗi, tôi không có ác ý gì đâu. Sự thật là đôi khi quá nhiều tiền lại mang đến nhiều rắc rối hơn là

thiếu tiền.” “Tôi thật sự tò mò đấy. Cô có nghĩ Tổ chức Cộng đồng sẽ dành cho tôi một suất học bổng tham dự khóa học về các vấn đề khi có quá nhiều tiền không?”

Phyllis mỉm cười. “Tại sao lại không nhỉ?”

Paul mỉm cười đáp lại. “Thế chúng ta nên gọi nó là gì nhỉ? “Kiến nghị của những người đàn ông trung niên về việc tìm hiểu hậu quả của việc không làm giàu được” thì sao?”

Phyllis lắc đầu, vẫn mỉm cười. “Anh không giàu không có nghĩa là anh không chịu kiếm tiền. Cuộc sống luôn không công bằng như thế đó.” Người bồi bàn đem ra suất spaghetti của họ, Paul bắt đầu ăn trong khi Phyllis tiếp tục nói.

HÃY KHIẾN CUỘC SỐNG TRỞ NÊN ĐƠN GIẢN BẰNG CÁCH CỐ GẮNG LÀM NHỮNG VIỆC MÀ BẠN CÓ NĂNG LỰC VÀ TÌM KIẾM SỰ GIÚP ĐỠ VỚI NHỮNG VIỆC BẠN CÒN HẠN CHẾ.

“Một trong những lý do khiến chiến dịch gây quỹ của chúng tôi có thể thành công đến vậy chính là vì chúng tôi có những con người mới, những người thật sự năng động trong ban quản trị. Họ muốn có một tầm nhìn mới, những kế hoạch lớn cho tương lai. Họ đã thực sự đẩy tôi vào guồng máy đó. Anh biết đấy, tôi cũng là một nhà quản lý khá tốt, và tôi hoàn toàn hài lòng với những gì mình làm. Nhưng tôi cũng biết về những hạn chế của mình. Tôi không phải là một nhà lãnh đạo biết nhìn xa trông rộng. Tôi nên để việc đó lại cho những người như anh.”

Paul quấn quấn những sợi mỳ. “Hmm, tôi không chắc mình có phải là một người lãnh đạo biết nhìn xa trông rộng hay không, nhưng gần đây tôi đã hiểu rất nhiều về những hạn chế của mình. Như việc tôi là một anh quản lý vụng về, tồi tệ chẳng hạn.”

“Anh có muốn nghe một lời thật lòng của tôi không, Paul? Xem anh quản lý ngôi trường hệt như xem một người mua chiếc Ferrari và lái nó tới một siêu thị nhỏ ở góc phố. Tôi biết anh rất yêu bọn trẻ, nhưng bắt anh phải ngồi đó cân bằng các khoản chi tiêu tài chính thì thật phí phạm tài năng mà Chúa ban tặng. Anh biết khơi nguồn cảm hứng cho mọi người, và anh có tầm nhìn. Thế giới này có quá nhiều những nhà quản lý. Cái chúng ta cần là những nhà lãnh đạo cơ. Còn rất nhiều đứa trẻ đang gặp rắc rối ở ngoài kia. Lẽ ra chúng ta nên cùng nhau làm việc, chứ không phải đấu đá nhau suốt ngày thế này.”

17. MAY MẮN DO CHÍNH BẠN TẠO RA

Paul nhìn theo Phyllis đi bộ xuống phố và băn khoăn không hiểu nổi tại sao cô ta lại gọi cho anh sau tất cả những năm tháng ganh đua với nhau. Phải chăng cuộc khủng hoảng nhân sự trong ban quản trị của cô ta và cuộc khủng hoảng tài chính với ngân hàng của anh đã đem họ lại gần nhau? Ai mà biết được! Hay biết đâu cô ta cũng được Rafe viếng thăm? Paul chợt nhớ đến một câu nói của Đức Phật: Luôn tỉnh táo sẽ khiến bạn phải ngạc nhiên về mọi thứ.

Bây giờ mới chỉ một rưỡi, Paul dạo quanh một chút trước khi tới bãi đậu xe. Khi anh đi dọc con phố Main Street, cái cảm giác ngờ ngợ về một điều gì đó quen quen đã ở trong anh suốt cả ngày hôm nay càng trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Cảm giác ấy như lên đến đỉnh điểm khi anh nhìn vào một con hẻm tối tăm. Ngay cạnh đống rác khổng lồ là một người đàn ông đang nằm xoài trên mặt đất, dưới tấm chăn làm từ những mảnh báo. Đầu óc Paul váng vất vì mùi hôi của đống rác thải; không còn nghi ngờ gì nữa, chắc chắn anh đã từng ở đây. Mùi cồn từ chai rượu gây cảm giác buồn ngủ, một cái chai rỗng cách đó không xa, hệt như những gì trong giấc mơ. Paul quan sát bức tường trong giây lát. Không có một hình ảnh nào hiện ra cả, anh quỳ gối và vuốt nhẹ gò má của người đàn ông. Paul biết, nếu anh đi hết con hẻm, anh sẽ lại thấy ông già và cậu bé đang ngồi chờ xe buýt, vì thế Paul không bước tiếp nữa.

Quay trở lại Main Street, Paul dừng chân ở một quầy hàng nhỏ để mua một thanh sôcôla. Bây giờ là một giờ bốn lăm. Anh bước vào buồng điện thoại gần đó và quay số. “Xin nối máy cho tôi với văn phòng của ông Weatherford… Xin chào, tôi là Paul Peterson. Tôi có thể phiền cô báo với ông Marty là tôi sẽ đến trễ 15 phút được không? Mong cô chuyển giúp tôi lời xin lỗi, nhưng tôi có vài vấn đề ngoài ý muốn. Xin cảm ơn. Ồ, xin lỗi, một việc nữa thôi. Cô có thể kiểm tra bản cân đối tài khoản của tôi được chứ?”

Paul đọc số tài khoản của mình và chờ trong giây lát. Anh mỉm cười, vậy là tiền đã được chuyển vào hai tài khoản thế chấp và một tờ hóa đơn cũng được đưa tới cho ông Weatherford ngay trước cuộc họp.

Trong suốt khoảng thời gian nói chuyện điện thoại, mắt Paul không rời khỏi lối vào con hẻm. Trong giấc mơ của anh, họ đã đến muộn cuộc họp với ngân hàng.

Paul nhớ lại chiếc đồng hồ công tơ mét hiện con số 156 khi Rafe cho thời gian ngừng lại để họ thăm viếng con hẻm nhỏ. Paul bóc thanh sôcôla và đứng dựa vào cột đèn đường. Bây giờ là một giờ năm mươi mốt phút. Một chiếc xe cảnh sát đi xuống Main Street và chạy chậm lại khi qua lối vào con hẻm, sau đó nó lại tăng tốc. Paul cắn một miếng sôcôla.

MỘT SỰ VIỆC XẢY RA CHỈ LÀ SỰ TRÙNG HỢP NGẪU NHIÊN HAY CÓ MỘT Ý NGHĨA LIÊN HỆ NÀO ĐÓ, TẤT CẢ PHỤ THUỘC VÀO CÁCH SUY NGHĨ VÀ NHÌN NHẬN CỦA CHÍNH BẠN.

Anh chưa bao giờ nhìn thấy chiếc xe đó. Cũng không hẳn vậy. Hình ảnh đọng trong đôi mắt Paul như những ảo giác trôi bồng bềnh sau cái nháy đèn flash. Chiếc xe bất động, người lái xe bất động, mọi chuyển động trong con hẻm cũng trở nên bất động, sau đó không còn gì nữa.

Biến mất. Chỉ là một ảo ảnh mờ nhạt còn lưu lại nơi võng mạc, hay biết đâu cũng chỉ là điều tưởng tượng của thùy não. Không có tiếng trả lời. Phải chăng anh đang quan sát một bản sao khác của chính mình? Hay chỉ là cảm giác hưng phấn do sôcôla đem lại? Không có tiếng trả lời.

Trong suốt mười năm làm việc ở Shay’s Point, Paul luôn tin vào một điều: Trên đời này chẳng có thứ gì gọi là trùng hợp ngẫu nhiên cả. Mọi thứ xảy ra đều có lý do của nó. Có rất nhiều lần chuông điện thoại vang lên rất đúng lúc, người gọi điện đưa ra đề nghị chính xác những thứ anh đang cần. Anh tin đó là do may mắn. Người ta chỉ bị mờ mắt khi không chịu tìm hiểu mối liên hệ giữa các sự việc mà thôi.

Vận may! Anh có sở trường phát hiện ra những điều không được định trước mà. Chắc mình không đến nỗi phải làm nghề đánh giày đâu, Paul nghĩ, mình có vận may mà. Paul mỉm cười trước suy nghĩ đó, nhưng quả thật nó không sai. Paul tin vào vận may của mình. Và càng tin vào vận may của mình bao nhiêu, anh càng ít dựa dẫm vào nó bấy nhiêu. Cho dù đã có chuyện gì xảy ra đi nữa, mọi thứ rồi sẽ trở nên tốt đẹp. Rafe đã nói gì nhỉ? - Có niềm tin, sợ hãi sẽ trở thành đồng minh.

Paul dừng lại trước xe ô tô của mình. Trên mặt đất, ngay chỗ chân anh là một đồng xu. Anh cúi xuống, nhặt đồng bạc ấy lên.

Thần hộ mệnh sẽ để lại dấu hiệu gì để chỉ dẫn bạn đi đúng con đường? Nhỡ đâu đây chính là thiên thần hộ mệnh, người biết rằng lý do chủ yếu ngăn cản bạn thành công chính là nỗi sợ hãi bị thiếu thốn tiền bạc? Chắc hẳn Rafe đã ở đây.

18. HÃY LUÔN COI TRỌNG MỤC TIÊU

Đồng hồ chỉ hai giờ mười lăm khi Paul vừa đến bãi đậu xe của ngân hàng. Cả một hàng dài ô tô ở đằng trước anh, cứ nối đuôi nhau nhích về phía trước, như con sâu bướm trên cây chậm chạp hé mở cái kén của nó.

Mười lăm phút sau, Paul lên đến hàng đầu và tiếp tục vòng lại. Đúng lúc đó, một chỗ trống vẫy gọi anh, rộng rãi, thoải mái - ngay bên cạnh cánh cửa. Tức thì Paul lái chiếc xe chen sang làn đường dành cho người khuyết tật.

Bây giờ phải muộn đến gần nửa tiếng đồng hồ so với những gì xảy ra trong giấc mơ - có lẽ khi đó các nhân viên trông xe đang đi vòng quanh kiểm tra nên chàng

Paul đã trốn vé chăng?

Paul bấm nút gọi thang máy, biết rằng nó sẽ đầy người nên anh quyết định không chờ nữa mà chạy lên cầu thang bộ. Paul đẩy cánh cửa mở ra, vừa kịp nhận ra mình đang ở cuối con hẻm thì cánh cửa đã đóng sập lại sau lưng anh. “Chết tiệt, Rafe, giấc mơ phải chính xác đến từng chi tiết chứ! Tôi đang làm cái quái gì trong con hẻm này vậy?” Một người đàn ông ló ra từ sau đống rác, thét lên một tiếng rồi quay đầu bỏ chạy trong khi Paul trố mắt nhìn theo.

Paul đang ở giữa con hẻm. Dù đi theo lối nào thì anh vẫn cứ phải đi bộ một nửa vòng quanh toà nhà rồi mới tới được cửa chính. Thở dài cam chịu, anh bắt đầu bước đi. Đằng nào thì anh cũng muộn rồi, sao lại không tận hưởng chuyến bách bộ này cơ chứ!

“Xin chào, tôi là Paul Peterson, tôi đến gặp ông Marty Weatherford.”

“Vâng, thưa ông Peterson, ông Weatherford đang đợi. Xin mời ông quay lại đi theo lối này.” Sarah - cô gái ngồi ở trước cửa văn phòng quản lý có tấm biển đề tên đặt ngay trên bàn - vẫy tay chào Paul.

“Ý cô là ông ấy không ở trong phòng họp lớn sao?”

“Xin lỗi! Sao cơ ạ?”

“Ừm, đừng bận tâm. Tôi chỉ nghĩ là với sự tham gia của tất cả các luật sư cùng nhiều thứ khác nữa, có lẽ chúng tôi phải cần một căn phòng lớn hơn.”

“Thưa ông Peterson, theo như tôi biết, ông là vị luật sư duy nhất có mặt tại đây.”

Từ trong văn phòng, Marty bước ra đón họ ở ngay hành lang. Anh siết chặt tay Paul và kéo anh về phía văn phòng của mình. “Này, anh bạn, lâu quá rồi đấy. Hôm nào chúng ta phải ra sân với nhau thôi. Nếu phong độ của anh giảm sút, chắc tôi sẽ dễ dàng đánh bại anh.”

NẾU CHÍNH BẠN KHÔNH COI TRỌNG MỤC TIÊU CỦA MÌNH, LÀM SAO BẠN CÓ THỂ TRÔNG MONG NGƯỜI KHÁC LÀM VIỆC ĐÓ?

Paul bật cười và ngồi xuống chiếc ghế bành bọc da. Marty chơi quần vợt như đang học ở trường đại học vậy, nỗ lực hết sức để luôn được xếp hạng quốc gia. Paul có thể giành được vài điểm trong mỗi trận đấu đã là may mắn lắm rồi.

“Cảm ơn vì đã gửi cho tôi hóa đơn cân đối tài khoản của anh. Anh biết không, Hội đồng vay nợ sẽ họp vào thứ Sáu này và tôi đang toát hết mồ hôi để nói cho họ nghe về anh bạn của tôi, suốt ngày phải chạy khắp nơi để lo trả đủ khoản vay định kỳ ba tháng một.” Marty mỉm cười, nhưng ngay cả khi trên sân quần vợt, Paul vẫn cảm nhận được việc phải đối mặt với Marty trong một cuộc tranh luận sẽ đáng sợ đến mức nào. “Nghe này, Paul.” Marty không cười nữa. “Tôi cần phải nói với anh điều này, không phải với tư cách của một người bạn hay một đồng đội trên sân quần vợt, mà là người quản lý ngân hàng của anh. Anh phải biết rằng anh không thể tiếp tục quản lý ngôi trường như một đứa trẻ với quầy bán nước chanh nhỏ bé của nó nữa. Tôi chưa bao giờ nhận được bản báo cáo kiểm toán với nhiều kiến nghị về vấn đề quản lý đến như vậy. Anh thực sự đang gây rắc rối khi quản lý mọi thứ bừa bãi và lộn xộn thế này. Gì nữa đây, anh thậm chí còn không lưu và tính toán các báo cáo tài chính trên máy vi tính nữa. Bây giờ là thời nào rồi? Có phải anh không có máy tính hay thiếu mất cái gì đó không?”

Paul cảm nhận được đồng xu của Rafe ở trong túi của mình. Đây là bài học gì nhỉ? Mối liên hệ nằm ở đâu? “Ngày còn bé, tôi chưa bao giờ bán nước chanh, nên tôi đoán về lĩnh vực này tôi chẳng có chút kinh nghiệm gì. Có lẽ tôi thiếu mất một loại gen hay một cái gì đó.”

“Hmm, vậy tốt hơn hết anh hãy mau tìm nó đi. Hoặc là tìm một cách nào đó để bù đắp cho nó.” Marty không hề cười. Paul cảm thấy nỗi sợ hãi của một đối thủ yếu thế khi phải đứng trước nhà vô địch. “Paul, những gì anh làm rất quan trọng. Thực sự quan trọng. Quan trọng đến mức không thể để nó thất bại chỉ vì anh không đủ sức trông nom nó.

“Hầu hết mọi người trên thế gian này đều có công việc, Paul à. Hãy nhìn tôi đi. Tôi đến đây hàng ngày, cho người ta vay tiền và nếu họ không trả lại, tôi sẽ đập vỡ xương bánh chè của họ.” Marty cười. Paul cũng mỉm cười, nhưng cả hai đều biết rằng Marty không có ý định đùa giỡn ở đây. “Và rồi anh nhận được một cú điện thoại và cùng với nó là một trách nhiệm nặng nề.

“Con trai của chị gái tôi bị dính vào ma túy. Người ta đuổi nó khỏi trường học. Rồi một ngày nọ, họ trở về nhà và phát hiện ra nó bị bắn chết. Nó là một đứa trẻ ngoan, chỉ lớn hơn Jeff nhà anh một chút thôi. Bị bắn chết! Anh đang làm một điều rất tốt ở ngôi trường đó, một điều rất đáng trân trọng. Nhưng khi anh đã quyết định thực hiện nó, hãy thực hiện một cách đúng đắn, Paul à. Anh sẽ chẳng giúp được ai nếu anh thất bại.”

Paul quan sát thật kĩ người đồng đội đang oán trách mình. Có cái gì đó thật mềm yếu đằng sau vẻ bề ngoài sắt đá ấy, một điều mà anh chưa bao giờ nhận ra. “Anh có gợi ý nào không, Marty?”

“Anh không thể làm mọi thứ một mình được. Hãy tìm kiếm sự giúp đỡ đi.” Marty rút ra từ túi áo một tấm danh thiếp và đặt vào tay Paul. “Hãy gọi cho Butch. Anh ấy là một kế toán đã về hưu, từng làm công việc kiểm tra sổ sách cho rất nhiều tổ chức phi lợi nhuận như trường của anh. Bây giờ anh ấy đang làm vài việc tình nguyện để giữ cho mình luôn bận rộn. Tôi đã mạn phép nói chuyện với anh ấy. Anh ấy rất ủng hộ việc làm này và thật sự muốn giúp đỡ.”

Họ sắp xếp với nhau một cuộc hẹn chơi quần vợt, rồi Paul ra về. Bắt gặp ánh mắt sửng sốt của Sarah khi anh đi qua phòng chờ, Paul liền lên tiếng: “Anh ấy thực sự là một người đàn ông rất tuyệt khi không bị đám luật sư vây quanh, phải không?”

Trong bãi đậu xe, một tấm vé phạt 75 đô la được gài dưới thanh gạt nước ở tấm kính chắn gió. “Cảm ơn vì một đô la nhé, Rafe. Bây giờ thì tôi chỉ cần 74 đô la nữa thôi.” Paul mỉm cười khi nhét tấm vé phạt vào túi. Chẳng điều gì có thể phá hỏng ngày hôm nay của anh nữa rồi.

19. SỰ TẬN TỤY LÀ NỀN TẢNG CỦA Ý CHÍ

Không thể tin rằng đã một năm trôi qua kể từ sau lần Paul cãi vã với ngân hàng, rồi gặp gỡ Rafe và bắt đầu một hướng đi hoàn toàn mới cho ngôi trường của anh. Có lẽ Rafe đã đúng về tính tương đối của thời gian - những ngày này hẳn con tàu đang chuyển động nhanh hơn.

Chiếc Chevy kêu lạo xạo khi đi qua bãi đỗ xe đầy sỏi, thở phì phì rồi chìm vào im lặng khi Paul tắt máy. Ngày này một năm trước, anh đã bước lên ngọn đồi ngay trước mặt kia. Ngày này một năm trước, anh đã gặp Rafe. Nhìn vào chiếc đồng hồ công tơ mét, đã một năm trôi qua và Paul đã thêm vào nó sáu con số nữa, Paul tự hỏi liệu con tàu cũ kĩ ấy có thể làm cuộc hành trình đi ngược thời gian lần nữa không.

Cửa cọt kẹt mở ra sau cái đẩy tay của Paul rồi anh bước ra ngoài. Cái nắm tay kẽo kẹt ấy nhắc anh nhớ rằng anh đang nắm giữ chiếc ô tô tuyệt vời của mình. Cả công viên hoàn toàn vắng vẻ, hệt như một năm về trước. Khi lê từng bước lên ngọn đồi, Paul nhìn thấy bầu trời hoàng hôn đằng xa còn tráng lệ hơn nhiều so với buổi hoàng hôn một năm về trước.

KHI TRẢI QUA MỘT THỜI GIAN DÀI, BẠN CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC NHIỀU HƠN NHỮNG GÌ BẠN NGHĨ.

Ngày đó không phải là một giấc mơ, Paul chắc chắn như vậy. Khi đến lưng chừng đồi, anh bỗng dưng do dự.

Anh cân nhắc rất lâu xem nên tới nơi nào trước - tiến thẳng về phía vách đá hay sang bên phải tới chỗ anh và Rafe lần đầu tiên nói chuyện với nhau. Lặng yên đứng đó với hai tay khoanh trước ngực, Paul chờ đợi xem mình bị hút về hướng nào. Khi mặt trời vừa chạm vào chân trời đằng tây, anh bước về phía vách đá.

Có quá nhiều chuyện đã xảy ra kể từ lần cuối cùng anh đứng ở nơi này. Họ đã có nhiều bước tiến kể từ sau sự kết hợp giữa ngôi trường của anh và New Trails, và Paul đã hoàn toàn từ bỏ mấy công việc quản lý trước đây.

Phyllis đã giúp giữ lại một khoản đóng góp lớn dành cho việc phát triển những lý luận và thực tiễn mà Paul đã tiên phong thực hiện ở Shay’s Point. Lý luận và thực tiễn ấy trở thành tuyển tập kinh nghiệm có thể ứng dụng ở bất cứ nơi đâu. Trong suốt sáu tháng vừa qua, Paul đã không ngừng đi khắp nơi, trao đổi những ý tưởng ấy và giúp mọi người bắt đầu thực hiện nó.

Bước nhảy kỳ diệu, như Paul và Joan đặt cho cuộc gặp gỡ với Rafe, không loại bỏ những áp lực và lo lắng ra khỏi cuộc đời Paul. Mà còn hơn thế - giờ đây yêu cầu cấp thiết phải tạo ra một chương trình quốc gia còn nặng nề hơn bất cứ thứ gì anh biết. Nhưng điều anh tiếc nuối nhất chính là lịch trình những chuyến đi đã không cho phép anh dành nhiều thời gian cho gia đình mình.

Tuy nhiên, anh đã học cách vượt qua những nỗi nghi ngờ đã từng khiến anh khốn khổ trước khi gặp Rafe. Bây giờ, mỗi khi dành thời gian cho gia đình, anh không bao giờ cảm thấy có lỗi vì đang xao nhãng công việc nữa.

Việc định hướng rõ ràng những nhiệm vụ cá nhân giúp Paul tránh không phung phí thời gian vào những thứ không thực sự quan trọng. Và chính nhờ mong muốn rằng một ngày nào đó, tất cả những đứa trẻ đang gặp rắc rối ở bất cứ nơi đâu sẽ đều có một nơi để đến và một người ở bên đã giúp anh xua đuổi giọng nói chỉ trích về những việc anh đã bỏ không làm.

Anh đã tự cho phép mình mơ một giấc mơ lớn lao và rồi làm việc chăm chỉ để biến giấc mơ ấy thành hiện thực. Trên cuộc hành trình đó, Paul đã nhận được sự giúp đỡ từ rất nhiều bạn bè mới và thậm chí cả những người anh không hề ngờ tới. Mặc dù những chuyến đi thường xuyên khiến anh luôn phải xa gia đình, nhưng ai cũng tin rằng cuộc hành trình ấy mang mọi người đến gần nhau hơn. Paul bước thêm một bước lại gần vách đá hơn và nhìn xuống dưới. Mặt biển xao động dữ dội hơn nhiều so với một năm về trước, những con sóng xô vào gờ đá nơi anh đã từng vỡ vụn ra. Có một phần của anh vẫn còn nằm dưới đó - cái phần đã từng nghĩ rằng hắn có thể tự mình làm mọi thứ. Cái phần, Paul chợt mỉm cười khi nghĩ tới, đã từng khinh thường những con người mà hắn tin là có tiền nhưng chẳng có nghĩa lý gì.

Mặt trời đã lặn một nửa, gửi những mũi kim bằng bạc đi khắp bầu trời rực đỏ. Paul muốn lùi lại, tránh xa vách đá ấy, nhưng dường như tê cứng lại và bị thôi miên bởi một giọng nói trong sâu thẳm, thách thức anh nhảy xuống và đưa Rafe trở lại đây. Thật là một buổi tối đẹp trời để bay lượn, nó cười nhạo châm chọc, và có một phần trong Paul mong ước được trải qua cảm giác hân hoan khi ngã vào tấm lưới dệt bằng niềm tin ấy.

Nhưng bất chấp giọng nói đó, Paul vẫn đi theo con đường bình thường tới nơi gặp gỡ Rafe. Từ chỗ này, anh ngắm nhìn mặt trời lặn hẳn và biết mình sẽ không bao giờ được nhìn thấy nó mọc lên ở đúng chỗ đó một lần nữa. Ở phía trên, ngay tại nơi ấy, hệt như một năm trước, một đám ánh sáng mà anh gọi là Ngôi sao Rafe bắt đầu hiện ra,

và tâm trí của Paul chợt nghĩ về Jack O’Mara. Điều đầu tiên anh đã làm sau Bước nhảy kỳ diệu là thuê Jack làm bảo vệ ở trường. Nhưng sáu tháng sau đó, với sự chấp thuận của Paul, Phyllis đã sa thải anh ta vì lần thứ ba tới trường trong tình trạng say mèm. Có lẽ Jack vẫn

chưa sẵn sàng cho điều kỳ diệu của anh ta. Paul rút từ túi áo sơ mi ra một mảnh giấy nhàu nhĩ. Đó là những gì anh ghi lại sau ngày gặp Rafe:

Sự quan tâm là nguồn gốc của lòng dũng cảm.

Lòng dũng cảm là nhiên liệu của sự tận tụy.

Sự tận tụy là nền tảng của ý chí.

Ý chí là chủ thể của sự thay đổi.

Tối nay Paul sẽ có bài phát biểu ở cuộc họp quốc gia đầu tiên của Hệ thống trường học New Trails (Những con đường mới). Phyllis, anh mỉm cười khi nghĩ lại, đã nảy ra ý tưởng về một cái tên thật tuyệt, cái tên mà họ đã nhất trí đặt cho tổ chức mới liên kết này. Paul định sẽ nói về Rafe và Bước nhảy kỳ diệu.

Sân khấu được trang hoàng bằng một tấm băng rôn thật lớn với dòng chữ:

ĐỪNG BAO GIỜ SỢ HÃI,

ĐỪNG BAO GIỜ BỎ CUỘC

Khi Paul nghe thấy tên mình được giới thiệu và nhìn vào những khán giả đầy háo hức phía dưới, trong khoảnh khắc ấy anh bỗng mong ước Rafe xuất hiện ở đây và giải cứu anh khỏi việc phải bước lên sân khấu. Phát biểu trước công chúng luôn khiến anh sợ phát khiếp, lượng khán giả lớn nhất mà anh đã từng có trước đây cũng chỉ vừa kín thính phòng ở Shay’s Point thôi. Joan khẽ hắng giọng động viên anh, bây giờ không có Rafe giải cứu anh nữa đâu.

Khuất phục nỗi sợ hãi đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Paul nhìn vào nỗi sợ hãi hiển hiện trên khuôn mặt và gọi tên nó là “nỗi lo lắng mơ hồ rằng chiếc quần của anh sẽ tụt xuống ngay trước mặt mọi người”, rồi anh bước lên sân khấu.

“Các bạn ở đây đều biết rõ tôi kể từ khi tôi còn là một anh chàng trẻ tuổi - ngay lúc này đây thì việc đó đã qua lâu lắm rồi - hôm nay tôi muốn nói với các bạn về một nơi luôn chiếm giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim tôi. Từ Shay’s Point, các bạn có thể ngắm nhìn buổi hoàng hôn không thể có ở một nơi nào khác. Nhưng không có nhiều người tới đó, bởi lẽ đường đi rất xa mà lại hiểm trở nữa, và đến đỉnh vách đá thường rất lạnh và gió. Ngày Joan và tôi bắt đầu xây dựng ngôi trường này, chẳng có gì lạ khi chúng tôi gọi nó là Shay’s Point.

“Khoảng hơn một năm về trước, tôi đã lên đỉnh Shay’s Point và định nhảy ra khỏi vách đá. Tôi đã bị những lo âu và bất an của chính mình làm mờ mắt, những thứ khiến tôi nghĩ rằng chẳng có lối thoát nào ngoài việc nhảy xuống. Các bạn thân mến, tôi hy vọng các bạn sẽ không coi thường tôi vì việc đó, nhưng việc nhảy ra khỏi đỉnh vách xuống những gờ đá phía dưới Shay’s Point buổi tối ngày hôm ấy đã thực sự cứu rỗi tôi.”

Một bầu không khí chết lặng bao trùm khắp căn phòng, như thể Paul vừa thông báo anh mắc một chứng bệnh nan y và mọi người đang băn khoăn không biết với khoảng cách như thế này thì liệu họ có bị ảnh hưởng gì không.

Đừng bao giờ sợ hãi, Đừng bao giờ bỏ cuộc. Paul lấy hết can đảm của mình để tiếp tục.

Anh kể lại toàn bộ câu chuyện. Không chỉnh sửa, không thêm bớt. Anh đã đánh bại nỗi sợ hãi của mình như thế nào, và từ đống tro tàn thất bại, anh đã được cứu sống bởi một sức mạnh vượt xa tầm hiểu biết và khả năng kiểm soát của mình. Tại sao anh không còn cảm thấy quá tin vào cái gọi là “thực tế” nữa và trong bất cứ tình huống thực tế nào cũng không còn dám quả quyết nữa, bởi lẽ giờ đây anh biết rằng cái thực tế ấy rất dễ dàng thay đổi dưới đôi tay của một bậc thầy như Rafe. Và lần bị vỡ vụn ở những phiến đá dưới Shay’s Point đã cho phép anh hồi sinh trong một hình hài mạnh mẽ hơn và thực dụng hơn, cho dù không có nhiều thứ mỏng manh tô điểm nữa.

ĐIỀU KÌ DIỆU NHẤT XẢY RA KHI MỘT NGƯỜI CÓ THỂ TẠO RA NHỮNG THAY ĐỔI MÀ ANH TA ĐÃ TỪNG TIN RẰNG KHÔNG BAO GIỜ CÓ THỂ LÀM ĐƯỢC.

SỰ TỰ THAY ĐỔI LÀ MÓN QUÀ MÀ LÒNG KIÊU HÃNH BAN PHÁT CHO TẤT CẢ CHÚNG TA. NHƯNG NÓ PHẢI ĐƯỢC TRẢ GIÁ BẰNG NHỮNG ĐÓNG GÓP VÀ SẺ CHIA.

Khi anh nói, bầu không gian yên ắng đáng sợ dần dần biến mất. Những cái gật đầu ở chỗ này chỗ kia của khán giả cho anh biết một điều: Anh không phải là người duy nhất đã từng gặp gỡ Rafe.

Gia đình tôi đã trở nên to lớn thế này chính là vì tôi không còn đánh giá người khác qua lăng kính của nỗi sợ hãi nữa.

Khi những tràng pháo tay của khán giả nổi lên, Paul vẫy Joan bước lên sân khấu cùng anh. Ở cuối căn phòng, anh bỗng nhìn thấy một Người, người mà anh đã không nhìn thấy suốt một năm qua, đang mỉm cười, khẽ gật đầu, sau đó quay lưng và bước xuyên qua cánh cửa vẫn còn đóng kín.

20. NHỮNG ĐIỀU KỲ DIỆU SINH RA LÀ ĐỂ SẺ CHIA

Paul Peterson không cảm thấy buồn bã chút nào khi đứng từ trên cao nhìn xuống lễ tưởng niệm chính mình. Đó là một ngày tháng Sáu đẹp trời, với đàn bướm bay lượn và lũ chim hát ca. Xa xa đâu đó là tiếng khóc hạnh phúc của những đứa trẻ vừa mới chào đời. Một làn gió nhẹ từ biển thổi vào, ùa tới Shay’s Point, khiến những chiếc lá non trên cây sồi già ở nghĩa trang khẽ kêu xào xạc.

Joan, đang tựa vào chiếc gậy chống, trông thật nhỏ bé bên Jeff và Sandra, nhưng với Paul, Joan chưa bao giờ đẹp hơn lúc này. Paul biết rằng, điều duy nhất Joan tin tưởng lúc này là vợ chồng họ đã luôn luôn bên nhau, sẽ luôn luôn bên nhau, sẽ sớm vượt qua những ngày tháng già nua, yếu đuối này và lại cùng nhau bay lượn trên những con đường, ngắm nhìn quá khứ, tương lai, ánh mặt trời và cả những đường hầm xe lửa.

Jeff đứng đó, cao lớn và nghiêm nghị, hệt như cha của anh khi ông đi hết nửa chặng đường đời. Mới cách đây không lâu, Paul đã đứng đó, giữa Jeff và Joan trong đám tang đứa con trai út của Jeff. Niềm tin của Jeff đang bị thử thách theo cách mà Paul chưa từng phải trải qua. Paul đã học được rất nhiều, nhưng vẫn không hiểu nổi tại sao ông sẽ được sum họp với Jonathan trước cả cha nó.

CÁCH TỐT NHẤT ĐỂ CÓ NHỮNG THỨ BẠN RẤT CẦN TRONG CUỘC ĐỜI CHÍNH LÀ ĐEM THỨ ĐÓ ĐẾN CHO NHỮNG NGƯỜI CÒN CẦN NÓ HƠN BẠN.

Đứng bên phải Joan là Sandra, bây giờ đã là một phụ nữ trưởng thành có gia đình riêng. Đó chính là cô bé tiểu yêu với hàm răng sún ngày nào đã cho Paul “sự co phép” để mơ một giấc mơ mới. Giờ đây là một nhà văn có tên tuổi, Sandra luôn tự cho phép mình theo đuổi con đường mà cô đã lựa chọn, không bao giờ nao núng hay chùn bước trước những hoài nghi và bất hạnh.

Đôi khi Paul tự hỏi người ta sẽ nói gì trong đám tang của anh, và kỳ thực anh vẫn thường yêu cầu học sinh tự viết bài điếu văn cho chính mình như một bản tổng kết về những mục tiêu người ta muốn đạt được trong tương lai. Giờ đây, tất cả những lời ấy chẳng còn chút nghĩa lý gì, chúng tan biến trong những làn gió.

Một cơn gió nổi lên, khiến mọi hình ảnh phía dưới nhạt nhoà dần rồi hoà quyện vào nhau. Ngay lập tức, Paul cảm thấy mình cũng như đang hoà vào cảnh tượng bên dưới và bị kéo về phía trước.

“Thật là một buổi tối đẹp trời để bay lượn, phải không?”

Rafe trông vẫn hệt như cái ngày của 50 năm về trước. Paul tự hỏi liệu ông sẽ như thế nào đây, giống như ông ngày trước, hay như một đứa trẻ mới sinh, hay lại là một ông già. Cho dù thế nào đi nữa, ông biết, chúng cũng chỉ là những ảo ảnh sớm thay đổi.

“Ông sẽ sớm gặp lại mọi người thôi, ông bạn già thân mến, nhưng đã đến lúc tôi và ông phải đi rồi.” Đám tang mờ nhạt dần khi Paul và người bạn cũ trôi về phía những ngọn núi đằng xa, rồi cuối cùng hạ cánh ở một cái tổ chim trên vách núi, từ đó dường như người ta có thể quan sát được cả nửa thế gian này.

Paul chỉ lặng thinh trước sự hiện diện của người bạn khi họ ngồi bên nhau ngắm nhìn thế giới. Cuối cùng Rafe lên tiếng. Anh đặt ở lòng một chiếc hộp đơn giản, không họa tiết trang trí. “Ông đã làm tốt lắm, Paul. Ông đã viết nên một câu chuyện tuyệt vời, một câu chuyện sẽ còn được đọc rất nhiều lần nữa.”

Paul lắc đầu. “Tôi chẳng viết câu chuyện nào cả, Rafe à. Dẫu vậy, có lẽ tôi đã kể một, hai câu chuyện gì đó. Còn Sandra mới là người viết chuyện của gia đình tôi.”

Rafe mỉm cười và mở chiếc hộp. Paul nhìn thấy bên trong có một cuốn sách được bọc da mềm. Rafe nhẹ nhàng đặt hai tay bên dưới cuốn sách, như là anh đang bế một chú đại bàng nhỏ ra khỏi tổ vậy. Khi Rafe giơ cuốn sách về phía Paul, anh đọc thấy dòng chữ khắc ở đằng trước:

NHỮNG NGUYÊN TẮC VỀ Ý CHÍ VÀ LÒNG DŨNG CẢM.

Paul Peterson

Khi vuốt ve bìa sách, hàng ngàn ký ức đua nhau ùa về trong tâm trí Paul, vẫn là sức ép nặng nề từ hiện thực mà ông đã từng trải qua khi ngã xuống ở Shay’s Point, nhưng không có chút sợ hãi nào. Ông nhẹ nhàng lật trang bìa và đọc tiêu đề:

Sự quan tâm là nguồn gốc của lòng dũng cảm.

Dẫu Paul không hề nhớ đã từng viết ra những bài học này, nhưng chúng rõ ràng là từng phần trong câu chuyện của ông. Qua một đời người, chúng đã trở thành những nguyên tắc mà ông học được và cũng truyền đạt được cho rất nhiều người.

“Ông chưa kết thúc công việc giảng dạy của mình đâu, bạn thân mến à.”

“Tôi cũng hy vọng là chưa, Rafe ạ. Sẽ thật đáng buồn nếu như mọi người phải học những bài học ấy thông qua tiếng giở sột soạt.”

Rafe cười với cái giọng nam cao thật bổng, thật vang, cái giọng nói đã từng khiến Paul mong ước được nhìn thấy Moses trong Kinh Thánh. “Paul à, vạn vật đều hoạt động cực kỳ hiệu quả đấy. Không có thứ gì bị lãng phí cả, nhất là những bài học về cuộc sống. Người ta vẫn thường hay nói rằng trên thế gian này chỉ cần một cậu học trò sẵn sàng học thì người thầy sẽ xuất hiện. Và tôi tin người học trò đầu tiên của ông đã sẵn sàng rồi đấy. Vì thế, tốt hơn hết là chúng ta nên khẩn trương, vì còn phải dạy ông bay nữa chứ - ít nhất cũng phải tốt hơn cái lần ở Shay’s Point.”

Paul cảm thấy sức nặng của cuốn sách đột nhiên biến mất, và nhìn xuống dưới, ông chẳng còn thấy một bàn tay nào nữa cả.

“Nó thực sự dễ lắm, Paul à. Dang rộng đôi cánh ra, tựa vào làn gió phía trước và đôi chân ông hơi đạp một chút.” Paul cố gắng đáp lại, nhưng chỉ có mấy tiếng the thé kỳ quái vang lên.

“Đừng lo lắng. Giọng nói của ông sẽ trở lại khi ông cần nó. Còn bây giờ thì hãy theo tôi.”

Paul vô cùng sửng sốt khi có thể trông thấy từng chi tiết nhỏ nhặt trên người chú đại bàng đang đậu ngay cạnh ông và từng cái cây, từng hòn đá ở đằng xa xuất hiện thật rõ ràng trong tầm nhìn của ông.

Rafe kêu lên mấy tiếng, rồi dang rộng đôi cánh và đẩy những làn gió. Khi quan sát người bạn của mình in bóng lên nền trời buổi hoàng hôn, Paul bỗng nhận ra rằng ông sẽ không cần đến những bài học bay lượn này. Paul Peterson sải rộng đôi cánh của mình và tựa vào buổi hoàng hôn.

Chú chim đại bàng bay vụt lên North Rim rồi sà xuống dọc theo nhánh sông Bright Angel. Paul chưa bao giờ trông thấy Grand Canyon mơn mởn và xanh rì đến như vậy. Lướt qua vách đá dựng đứng là rặng núi Canyon, từ nơi những viên đá hóa màu đen bên bờ sông đến những viên sa thạch hay đá vôi ở tít trên những vách đá cao đồ sộ, ông có thể nhìn thấy lịch sử hàng tỉ năm của Trái đất trải ra ngay trước mắt.

Ở nơi nhánh sông Bright Angel hòa vào con sông Colorado, ông hướng về phía đông và bay vụt lên, vượt qua thảo nguyên Tonto trải dài như một tấm thảm vĩ đại màu xanh. Bắt được một làn không khí mát lạnh, ông lao vùn vụt qua đền thờ Zoroaster, là nơi mà ông cho là linh thiêng nhất trong số các đền thờ ở núi đá Canyon. Thế rồi ông lại uốn mình lượn một vòng quanh ngôi đền và đuổi theo một đôi quạ đen. Chơi đùa với những làn gió, ông thả mình trôi về phía đông, dọc theo con sông hướng về lăng Marble Canyon. Tức thì ông kéo mình quay lại và bay về phía vầng dương đang từ từ khuất bóng.

Chưa từng có một người trần mắt thịt nào được nhìn thấy Canyon theo cách này và chắc chắn sẽ không bao giờ có cả. Paul ao ước được ở lại thêm chút nữa để ngắm nhìn Canyon biến thành một bức phù điêu sống động trong buổi hoàng hôn. Nhưng đôi mắt tinh tường của ông đã trông thấy một chiếc xe tải nhỏ màu ghi ra khỏi bãi đậu xe ở Mather Point và dừng lại ở nơi cách ba-ri-e chắn đường chừng mười lăm mét.

Paul chạy đua với những cơn gió khi mặt trời tiến dần tới đường chân trời. Mặc dù vẫn còn cách chỗ đó chừng một km, Paul có thể trông thấy một làn khói trắng bốc ra từ ống khói và phía trong xe, cánh tay người tài xế cử động giống như đang vào số.

Vào cái khoảnh khắc mặt trời đặt nụ hôn lên Trái đất, những chiếc bánh xe tải bắt đầu quay, thổi ra một đám khói trắng. Chúng rít lên một tiếng rồi chiếc xe tải tròng trành về phía trước. Khi nó lao qua đường ray xe lửa và dừng khựng lại, Paul thấy ánh mắt của người lái xe qua khung cửa sổ, nghiêm nghị và đầy quyết tâm. Ở chiếc ghế bên cạnh anh ta, hoàn toàn vô hình dưới con mắt người thường, nhưng giờ đây cuối cùng nó cũng hiển hiện trước mắt Paul: Bóng ma sợ hãi, giấu kín hoàn toàn như Paul đã từng mường tượng.

Chiếc xe nhanh chóng khựng lại, mui xe chúc xuống dưới. Nó rơi tự do vài giây trước khi cái chắn bùn đằng trước bị mắc vào một tảng đá trồi ra, giật mạnh cụm đèn pha rơi xuống vách đá núi Canyon và bật băng ghế ra phía ngoài. Chiếc xe nhào lộn, đập vào đỉnh vách đá rồi trượt xuống một bề mặt phẳng, và chỉ trong tích tắc, cái băng ghế bị văng ra xa còn thùng nhiên liệu vỡ tung. Với Paul, dường như những tia lửa sẽ nhảy múa trong không trung mãi mãi trước khi nó bén vào xăng, nhưng Paul biết rằng tất cả chỉ diễn ra trong vài phần triệu giây.

Những mảnh vỡ bốc cháy lăn qua hết thảy những phiến đá đã hàng triệu năm tuổi trước khi chạm đến một giàn thiêu bằng kim loại và cao su ở tít đằng xa bên dưới cái ba-ri-e chắn tàu của Mather Point.

Mặc dù đứng ở một vị trí rất cao, Paul vẫn cảm nhận được những luồng không khí được sinh ra từ vụ cháy khủng khiếp ở khoảng cách 1.200m phía bên dưới. Ông uốn mình bay quanh cột khói đen đang bốc lên từ phía dưới và chờ đợi điều kỳ diệu xảy ra.

Chẳng có vẻ gì là thời gian đang quay ngược lại. Ông đã chờ mong một cảm giác vặn vẹo gì đó, giống như khi ông nhập lại vào thể xác của mình sau cú ngã ở Shay’s Point. Nhưng dấu hiệu đầu tiên lại là cảnh tượng mọi người đang chạy ra xa khỏi chiếc ba-ri-e chắn tàu. Cột khói đen không bốc lên cao nữa mà chậm rãi quay lại chỗ chiếc xe tải.

Paul liền sà xuống bãi đậu xe. Không có ý định lại gần chiếc xe tải trong tình trạng hiện tại, nên ông đậu ở một cây thông gần đó. Tức thì, ông nghe thấy một tiếng động khủng khiếp vang đến rất gần, thế rồi phần đuôi xe vừa phát nổ bay về phía ba-ri-e chắn tàu, kéo hết những mảnh vỡ trở lại theo, tiếng động cơ và lốp xe rít lên.

Sau đó, mọi thứ hoàn toàn yên ắng.

Mặt trời gần như đã lặn hẳn và mọi vật bỗng đột nhiên hóa đá. Paul hào hứng trèo ra khỏi cái cây, hết sức thích thú vì trong lúc thời gian ngưng lại này, chẳng ai có thể trông thấy thân hình vụng về của ông sẽ là gánh nặng cho đôi cánh lông vũ đang tạm ở lại trên thân cây kia như thế nào.

John Parker đang đứng gần ba-ri-e chắn tàu, cách đấy chừng 15m là nơi chiếc xe của anh ta sắp sửa lao vào. Mái tóc của anh ta bay bay trong gió là thứ duy nhất chuyển động trong khung cảnh hóa đá này. Hình ảnh chính anh ta đang ngồi sau vô lăng, không hề hay biết về sự hiện diện của bóng ma sợ hãi ngay bên cạnh.

Paul cảm thấy một làn gió nhẹ từ phía tây thổi tới, ngược với hướng gió khi thời gian chuyển động bình thường về phía trước. Khi nãy, Rafe đã cam đoan giọng nói sẽ trở lại với ông khi ông cần. Đừng bao giờ sợ hãi, đừng bao giờ bỏ cuộc. Paul đặt bàn tay của mình lên vai John Parker.

“Thật là một buổi tối đẹp trời để bay lượn, phải không?”

Kết luận

ĐỪNG BAO GIỜ SỢ HÃI, ĐỪNG BAO GIỜ BỎ CUỘC

Với niềm tin, nỗi sợ hãi trở thành đồng minh và sự bất hạnh trở thành người thầy.

Tôi sẽ có trách nhiệm với hạnh phúc, với thành công và với cuộc đời của chính mình.

Tôi sẽ không đổ lỗi cho người khác về những rắc rối của mình và tôi cũng sẽ không cho phép sự tự ái tầm thường, những quan niệm hẹp hòi hay sự phản đối của người khác ngăn tôi đạt được những thứ tôi có thể đạt được hay ngăn cản tôi trở thành một người tôi có thể trở thành.

Cho dù tôi không hiểu tại sao những bất hạnh lại xảy ra, nhưng tôi sẽ luôn tin rằng bằng những lựa chọn sáng suốt tôi có thể tìm thấy sức mạnh, tình thương và niềm kiêu hãnh để vượt qua mọi gian nan, thử thách.

Tôi sẽ đối mặt với khó khăn, thất bại bằng lòng dũng cảm, nhận thức và sự kiên trì, để những kinh nghiệm ấy trở thành hành trang cho những thành công trong tương lai.

Tôi sẽ làm những việc tôi sợ phải làm nhưng tôi biết mình nên làm. Điều đó cũng có nghĩa là hãy tìm kiếm sự giúp đỡ khi một mình bạn không thể làm được.

Tôi sẽ dành dụm sự giúp đỡ tôi cần trong tương lai bằng cách giúp đỡ người khác bây giờ và trả lại sự giúp đỡ tôi đã nhận được bằng cách giúp người ta sau đó.

Khi tôi vấp ngã, tôi sẽ đứng dậy bằng bất cứ giá nào.