Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Lời giới thiệu

Ebook miễn phí tại : www.Sachvui.Com

Được biết đến như một diễn đàn hàng đầu về an ninh khu vực của những năm đầu thế kỷ XX, Đối thoại Shangri-La (The Shangri-La Dialogue) không chỉ là diễn đàn an ninh liên chính phủ hàng năm do Viện nghiên cứu chiến lược Quốc tế (IISS) tổ chức, mà còn là một sự kiện quan trọng hàng đầu của an ninh khu vực, với sự hiện diện của giới quân sự từ nhiều quốc gia quan trọng ở Châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm các vị Bộ trưởng Quốc phòng, các tướng lĩnh, giới nghiên cứu quân sự.

Năm 2013, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã nhận lời tham dự và phát biểu đề dẫn diễn đàn an ninh quan trọng này. Được trông đợi như một tuyên bố về đối ngoại của Việt Nam, bài Phát biểu của Thủ tướng đã không chỉ nhận được sự quan tâm của cử toạ tại Đối thoại Shangri-La và giới quốc phòng Châu Á - Thái Bình Dương, mà còn thu hút sự quan  tâm của các chính  khách, các  học giả  lớn và dư  luận quốc tế cũng như khu vực. Với sự xuất hiện và bài phát biểu đầy ấn tượng của Thủ tướng, sau 12 năm tổ chức, Đối thoại Shangri-La đã trở thành một sự kiện chính trị lớn với tầm ảnh hưởng mạnh mẽ ở khu vực và thế giới.

Như nhận xét của nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên: “Thủtướng không chỉphát biểu với tưcách người đứng đầu Chính phủViệt Nam mà còn đại diện cho các nước trên thếgiới có cùng quan điểm vềgiải quyết những thách thức đang nổi lên đối với an ninh khu vực". Với việc kêu gọi cùng "xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác và thịnh vượng của Châu Á - Thái Bình Dương”, Thủtướng đã thẳng thắn và chân thành "nêu lên lòng mong mỏi của mình vềsựđồng tâm, đồng hành trong ứng xửcủa các nước nhỏ, đồng thời kêu gọi lương tâm và trách nhiệm của các nước lớn trong khu vực." (Giáo sư Vũ Khiêu).

Bài phát biểu và những quan điểm của Thủ tướng đã nhận được sự quan tâm và đồng tình của cả dư luận quốc tế và sự đón nhận đặc biệt ở trong nước, nhiều bài báo, nhiều chính  khách,  các  nhà  nghiên  cứu  đã  có  những  nhận  xét, đánh giá, đề xuất từ những quan điểm của Thủ tướng trong bài phát biểu quan trọng này.

Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng tại Đối thoại Shangri-La, toàn văn những câu trả lời có sức thuyết phục cao của Thủ tướng và tuyển chọn những nhận xét, đánh giá, ý kiến của các chính khách, nhà nghiên cứu và dư luận quốc tế (đã được đăng tải trong nước và quốc tế), với hy vọng có thể đem lại cho độc giả cái nhìn toàn cảnh về thông điệp Shangri-La của Thủ tướng và quan điểm của đối ngoại Việt Nam.

Chắc chắn cuốn sách  không tránh  khỏi  những  khiếm khuyết. Chúng tôi chân thành mong bạn đọc lượng thứ và góp ý.

Nhà xuất bản Thế Giới

Xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng của Châu Á - Thái Bình Dương

Toàn văn bài phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-La 2013 của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

Thưa Ngài Thủ tướng Lý Hiển Long,

Thưa Tiến sĩ Giôn Chip-man,

Thưa Quý vị và các bạn,

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn ngài Lý Hiển Long, Thủ tướng nước chủ nhà Singapore, Tiến sĩ Giôn Chip-man và Ban Tổ chức Đối thoại Shangri-La 12 đã mời tôi dự và phát biểu khai mạc diễn  đàn  quan  trọng  này.  Sau  12  năm  kể  từ  khi  ra  đời,  Đối  thoại Shangri-La thực sự đã trở thành một trong những diễn đàn đối thoại về hợp tác an ninh thực chất và hữu ích nhất ở khu vực. Tôi tin rằng sự có mặt của đông đảo các quan chức Chính phủ, các nhà lãnh đạo quân đội, các học giả có uy tín và toàn thể Quý vị tại đây thể hiện sự quan tâm, nỗ lực cùng nhau gìn giữ hòa bình và an ninh cho khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong một thế giới đầy biến động.

Thưa Quý vị và các bạn, 

Ngôn ngữ và cách thể hiện dù có khác nhau, nhưng chắc chúng ta đều đồng ý với nhau nếu không có lòng tin thì không thể thành công, việc càng khó càng cần có niềm tin. Việt Nam chúng tôi có câu thành ngữ: mất lòng tin là mất tất cả. Lòng tin là khởi nguồn của mọi quan hệ hữu nghị, hợp tác; là liều thuốc hiệu nghiệm để ngăn ngừa những toan tính có thể gây ra nguy cơ xung đột. Lòng tin cần được nâng niu, vun đắp không ngừng bằng những hành động cụ thể, nhất quán, phù hợp với chuẩn mực chung và với thái độ chân thành.

Trong thế kỷ XX, Đông Nam Á nói riêng và Châu Á - Thái Bình Dương nói chung vốn là chiến trường ác liệt, bị chia rẽ sâu sắc trong nhiều thập kỷ. Có thể nói cả khu vực này luôn cháy bỏng khát vọng hòa bình. Muốn có hòa bình, phát triển, thịnh vượng phải tăng cường xây dựng và củng cố lòng tin. Nói cách khác, chúng ta cần cùng nhau chung tay xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng của Châu Á - Thái Bình Dương. Đó cũng là chủ đề mà tôi muốn chia sẻ với quý vị và các bạn tại diễn đàn hôm nay.

Trước hết, Việt Nam chúng tôi có niềm tin sâu sắc vào tương lai tươi sáng trong hợp tác phát triển của khu vực, nhưng với những hành động nhằm tăng cường cạnh tranh và can dự - nhất là từ các nước lớn, thì bên cạnh những mặt tích cực cũng tiềm ẩn những rủi ro tiêu cực mà chúng ta cần phải cùng nhau chủ động ngăn ngừa.

Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển năng động và là nơi tập trung ba nền kinh tế lớn nhất thế giới và nhiều nền kinh tế mới nổi. Xu thế hợp tác, liên kết đa tầng nấc, đa lĩnh vực đang diễn ra hết sức sôi động và ngày càng thể hiện là xu thế chủ đạo. Điều này là cơ hội hết sức lạc quan cho tất cả chúng ta.

Tuy nhiên, nhìn lại bức tranh toàn cảnh khu vực trong những năm qua, chúng ta cũng không khỏi quan ngại trước những nguy cơ và thách thức ngày càng lớn đối với hòa bình và an ninh. 

Cạnh tranh và can dự vốn là điều bình thường trong quá trình hợp tác và phát triển. Nhưng nếu sự cạnh tranh và can dự đó mang những toan tính chỉ cho riêng mình, bất bình đẳng, trái với luật pháp quốc tế, thiếu minh bạch thì không thể củng cố lòng tin chiến lược, dễ dẫn tới chia rẽ, nghi kỵ và nguy cơ kiềm chế lẫn nhau, ảnh hưởng tiêu cực tới hòa bình, hợp tác và phát triển. 

Những diễn biến khó lường trên bán đảo Triều Tiên; tranh chấp chủ  quyền  lãnh  thổ  từ  Biển  Hoa  Đông  đến  Biển  Đông  đang  diễn biến rất phức tạp, đe dọa hòa bình và an ninh khu vực, trước hết là an ninh, an toàn và tự do hàng hải đang gây quan ngại sâu sắc đối với cả cộng đồng quốc tế. Đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền. 

Tôi muốn lưu ý thêm rằng lưu thông trên biển chiếm tỷ trọng và có ý nghĩa ngày càng lớn. Theo nhiều dự báo, sẽ có trên 3/4 khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển và 2/3 số đó đi qua Biển Đông. Chỉ cần một hành động thiếu trách nhiệm, gây xung đột sẽ làm gián đoạn dòng hàng hóa khổng lồ này và nhiều nền kinhtế không chỉ trong khu vực mà cả thế giới đều phải gánh chịu hậu quả khôn lường. 

Trong khi đó, các nguy cơ xung đột tôn giáo, sắc tộc, chủ nghĩa dân tộc vị kỷ, ly khai, bạo loạn, khủng bố, an ninh mạng… vẫn hiện hữu. Những thách thức mang tính toàn cầu như biến đổi khí hậu, nước biển dâng; dịch bệnh; nguồn nước và lợi ích giữa các quốc gia thượng nguồn, hạ nguồn của các con sông chung… ngày càng trở nên gay gắt. 

Có thể nhận thấy những thách thức và nguy cơ xung đột là không thể xem thường. Mọi người đều hiểu, nếu để xảy ra mất ổn định, nhất là xung đột quân sự, nhìn tổng thể thì sẽ không có kẻ thắng người thua - mà tất cả cùng thua. Vì vậy, cần khẳng định rằng, cùng nhau xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng là lợi ích chung của tất cả chúng ta. Đối với Việt Nam chúng tôi, lòng tin chiến lược còn được hiểu trên hết là sự thực tâm và chân thành.

Thứ hai, để xây dựng lòng tin chiến lược, cần phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đề cao trách nhiệm của các quốc gia - nhất là các nước lớn và nâng cao hiệu quả thực thi của các cơ chế hợp tác an ninh đa phương.

Trong lịch sử thế giới, nhiều dân tộc đã phải gánh chịu những mất mát không gì bù đắp được khi là nạn nhân của tham vọng cường quyền, của xung đột, chiến tranh. Trong thế giới văn minh ngày nay, Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế và các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung đã trở thành giá trị của toàn nhân loại cần phải được tôn trọng. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để gìn giữ hoa bình và xây dựng lòng tin chiến lược.

Mỗi quốc gia luôn phải là một thành viên có trách nhiệm đối với hòa bình và an ninh chung. Các quốc gia, dù lớn hay nhỏ cần có quan hệ bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cao hơn là có lòng tin chiến lược vào nhau. Các nước lớn có vai trò và có thể đóng góp nhiều hơn, đồng thời có trách nhiệm lớn hơn trong việc tạo dựng và củng cố lòng tin chiến lược. Mặt khác, tiếng nói đúng đắn cũng như sáng kiến hữu ích không phụ thuộc là của nước lớn hay nước nhỏ. Nguyên tắc hợp tác, đối thoại bình đẳng, cởi mở trong ASEAN, các diễn đàn do ASEAN khởi xướng và ngay Đối thoại Shangri-La của chúng ta cũng được hình thành và duy trì trên cơ sở tư duy đó. 

Tôi hoàn toàn chia sẻ quan điểm của Ngài Xu-xi-lô Bam-bang Dút-đô-dô-nô, Tổng thống nước Cộng hòa In-đô-nê-xi-a, tại diễn đàn này năm ngoái là các nước vừa và nhỏ có thể gắn kết cùng các nước lớn vào một cấu trúc bền vững ở khu vực. Tôi cũng đồng tình với ý kiến của Ngài Thủ tướng Sinh-ga-po Lý Hiển Long trong bài phát biểu tại Bắc Kinh tháng 9/2012 cho rằng sự hợp tác tin cậy và trách nhiệm giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ đóng góp tích cực cho lợi ích chung của khu vực. Chúng ta đều hiểu rằng Châu Á - Thái Bình Dương đủ rộng cho tất cả các nước trong và ngoài khu vực cùng hợp tác và chia sẻ lợi ích. Tương lai của Châu Á - Thái Bình Dương đã và sẽ tiếp tục được tạo dựng bởi vai trò và sự tương tác của tất cả các quốc gia trong khu vực và cả thế giới, nhất là các nước lớn và chắc chắn trong đó không thể thiếu vai trò của ASEAN. 

Tôi tin rằng các nước trong khu vực đều không phản đối can dự chiến lược của các nước ngoài khu vực nếu sự can dự đó nhằm tăng cường hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển. Chúng ta có thể kỳ vọng nhiều hơn vào vai trò của các nước lớn, nhất là Hoa Kỳ và Trung Quốc, hai cường quốc có vai trò và trách nhiệm lớn nhất - tôi xin nhấn mạnh là lớn nhất - đối với tương lai quan hệ của chính mình cũng như của cả khu vực và thế giới. Điều quan trọng là sự kỳ vọng đó cần được củng cố bằng lòng tin chiến lược và lòng tin chiến lược cần được thể hiện thông qua những hành động cụ thể mang tính xây dựng của các quốc gia này. 

Chúng ta đặc biệt coi trọng vai trò của một nước Trung Hoa đang trỗi dậy mạnh mẽ và của Hoa Kỳ - một cường quốc Thái Bình Dương. Chúng ta trông đợi và ủng hộ Hoa Kỳ và Trung Quốc khi mà các chiến lược, các việc làm của hai cường quốc này tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền của các quốc gia, vừa đem lại lợi ích cho chính mình, đồng thời đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng chung. 

Tôi muốn nhấn mạnh thêm là, các cơ chế hợp tác hiện có trong khu vực như Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng (ADMM+)… cũng như Đối thoại Shangri-La đã tạo ra nhiều cơ hội để đẩy mạnh hợp tác an ninh đa phương và tìm giải pháp cho những thách thức đang đặt ra. Nhưng có thể nói rằng, vẫn còn thiếu - hay ít nhất là chưa đủ - lòng tin chiến lược trong việc thực thi các cơ chế đó. Điều quan trọng trước hết là phải xây dựng sự tin cậy lẫn nhau trước các thử thách, các tác động và trong tăng cường hợp tác cụ thể trên các lĩnh vực, các tầng nấc, cả song phương và đa phương.Một khi có đủ lòng tin chiến lược, hiệu quả thực thi của các cơ chế hiện có sẽ được nâng lên và chúng ta có thể đẩy nhanh, mở rộng hợp tác, đi đến giải pháp về mọi vấn đề, cho dù là nhạy cảm và khó khăn nhất.

Thứ ba, nói đến hòa bình, ổn định, hợp tác, thịnh vượng của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, chúng ta không thể không nói đến một ASEAN đồng thuận, đoàn kết và với vai trò trung tâm trong nhiều cơ chế hợp tác đa phương.

Khó có thể hình dung được một Đông Nam Á chia rẽ, xung đột trong Chiến tranh Lạnh lại có thể trở thành một cộng đồng các quốc gia thống nhất trong đa dạng và đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc đang định hình ở khu vực như ASEAN ngày nay. Sự tham gia của Việt Nam vào ASEAN năm 1995 đánh dấu thời kỳ phát triển mới của ASEAN, tiến tới hình thành một ngôi nhà chungcủa tất cả các quốc gia Đông Nam Á đúng với tên gọi của mình. Thành công của ASEAN là thành quả của cả quá trình kiên trì xây dựng lòng tin và văn hóa đối thoại, hợp tác cũng như ý thức trách nhiệm chia sẻ vận mệnh chung giữa các nước Đông Nam Á. 

ASEAN tự hào là một hình mẫu của nguyên tắc đồng thuận và lòng tin vào nhau trong các quyết định của mình. Đó là nền tảng tạo sự bình đẳng giữa các thành viên cho dù là một Indonesia với dân số gần 1/4 tỷ người và một Brunei với dân số chưa đến nửa triệu người. 

Đó cũng là cơ sở để các nước ngoài khu vực gửi gắm lòng tin vào ASEAN với tư cách là “người trung gian thực tâm”trong vai trò dẫn dắt nhiều cơ chế hợp tác khu vực.

Với tư duy cùng chia sẻ lợi ích, không phải “kẻ được - người mất”, việc mở rộng Cấp cao Đông Á (EAS) mời Nga và Hoa Kỳ tham gia, tiến trình ADMM+ đã được hiện thực hóa tại Việt Nam năm 2010 và thành công của EAS, ARF, ADMM+ những năm tiếp theo đã củng cố hơn nữa nền tảng cho một cấu trúc khu vực với ASEAN đóng vai trò trung tâm, đem lại niềm tin vào tiến trình hợp tác an ninh đa phương của khu vực này. 

Tôi cũng muốn đề cập trường hợp của Myanmar như một ví dụ sinh động về kết quả của việc kiên trì đối thoại trên cơ sở xây dựng và củng cố lòng tin, tôn trọng các lợi ích chính đáng của nhau, mở ra một tương lai tươi sáng không chỉ cho Myanma mà cho cả khu vực chúng ta.

Đã có những bài học sâu sắc về giá trị nền tảng của nguyên tắc đồng thuận, thống nhất của ASEAN trong việc duy trì quan hệ bình đẳng, cùng có lợi với các nước đối tác và phát huy vai trò chủ động của ASEAN trong những vấn đề chiến lược của khu vực. ASEAN chỉ mạnh và phát huy được vai trò của mình khi là một khối đoàn kết thống nhất. Một ASEAN thiếu thống nhất sẽ tự đánh mất vị thế và không có lợi cho bất cứ một ai, kể cả các nước ASEAN và các nước đối tác. Chúng ta cần một ASEAN đoàn kết, vững mạnh, hợp tác hiệu quả với tất cả các nước để chung tay vun đắp hòa bình và thịnh vượng ở khu vực, chứ không phải là một ASEAN mà các quốc gia thành viên buộc phải lựa chọn đứng về bên này hay bên kia vì lợi ích của riêng mình trong mối quan hệ với các nước lớn. Trách nhiệm của chúng ta là nhân thêm niềm tin trong giải quyết các vấn đề, trong tăng cường hợp tác cùng có lợi, kết hợp hài hòa lợi ích của quốc gia mình với lợi ích của quốc gia khác và của cả khu vực.

Việt Nam cùng các nước ASEAN luôn mong muốn các nước - đặc biệt là các nước lớn, ủng hộ vai trò trung tâm, nguyên tắc đồng thuận và sự đoàn kết thống nhất của cộng đồng ASEAN.

Trở lại vấn đề Biển Đông, ASEAN và Trung Quốc đã cùng nhau vượt qua một chặng đường khá dài và cũng không ít khó khăn để ra 

được Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông (DOC) tại Hội nghị cấp cao ASEAN ở Phnômpênh năm 2002. Nhân kỷ niệm 10 năm ký và thực hiện DOC, các bên đã thống nhất nỗ lực tiến tới Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC). ASEAN và Trung Quốc cần đề cao trách nhiệm, cùng nhau củng cố lòng tin chiến lược, trước hết là thực hiện nghiêm túc DOC, nỗ lực hơn nữa để sớm có Bộ quy tắc ứng xử (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước LHQ về Luật biển 1982 (UNCLOS). 

Chúng tôi cho rằng, ASEAN và các nước đối tác có thể cùng nhau xây dựng một cơ chế khả thi để bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải trong khu vực. Làm được như vậy sẽ không chỉ góp phần đảm bảo an ninh, an toàn, tự do hàng hải và tạo điều kiện để giải quyết các tranh chấp, mà còn khẳng định những nguyên tắc cơ bản trong việc gìn giữ hòa bình, tăng cường hợp tác, phát triển của thế giới đương đại. 

Đối với các vấn đề an ninh phi truyền thống và các thách thức khác - trong đó có an ninh nguồn nước trên các dòng sông chung, bằng việc xây dựng lòng tin chiến lược, tăng cường hợp tác, hài hòa lợi ích quốc gia với lợi ích chung, tôi tin rằng chúng ta cũng sẽ đạt được những thành công, đóng góp thiết thực vào hòa bình, hợp tác, phát triển của khu vực. 

Thưa Quý vị và các bạn,

Trong suốt lịch sử mấy ngàn năm, Việt Nam đã chịu nhiều đau thương, mất mát do chiến tranh gây ra. Việt Nam luôn khao khát hòa bình và mong muốn đóng góp vào việc củng cố hòa bình, tăng cường hữu nghị, hợp tác phát triển trong khu vực và trên thế giới. Để có một nền hòa bình thực sự và bền vững, thì độc lập, chủ quyền của các quốc gia dù lớn hay nhỏ cần phải được tôn trọng; những khác biệt về lợi ích, văn hóa… cần được đối thoại cởi mở trên tinh thần xây dựng, hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau.

Chúng ta không quên, nhưng cần khép lại quá khứ để hướng tới tương lai. Với truyền thống hòa hiếu, Việt Nam luôn mong muốn cùng các nước xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, phát triển trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi. 

Việt Nam kiên định nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; là bạn, là đối tác tin cậy của tất cả các quốc gia và là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Việt Nam không ngừng nỗ lực làm sâu sắc thêm và xây dựng quan hệ đối tác chiến lược, đối tác hợp tác cùng có lợi với các quốc gia. Chúng tôi mong muốn thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với tất cả các nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ một khi nguyên tắc độc lập chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác bình đẳng cùng có lợi được cam kết và nghiêm túc thực hiện.

Nhân diễn đàn quan trọng này, tôi trân trọng thông báo, Việt Nam đã quyết định tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, trước hết là trong các lĩnh vực công binh, quân y, quan sát viên quân sự. 

Chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ. Việt Nam không là đồng minh quân sự của nước nào và không để nước ngoài nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam. Việt Nam không liên minh với nước này để chống lại nước khác. 

Những năm qua, việc duy trì tăng trưởng kinh tế khá cao đã tạo điều kiện cho Việt Nam tăng ngân sách quốc phòng ở mức hợp lý. 

Việc hiện đại hóa quân đội của Việt Nam chỉ nhằm tự vệ, bảo vệ lợi ích chính đáng của mình, không nhằm vào bất cứ quốc gia nào. 

Đối với các nguy cơ và thách thức về an ninh khu vực đang hiện hữu như bán đảo Triều Tiên, Biển Hoa Đông, Biển Đông… Việt Nam trước sau như một kiên trì nguyên tắc giải quyết bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền và lợi ích chính đáng của nhau. Các bên liên quan đều phải kiềm chế, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực. 

Một lần nữa, Việt Nam khẳng định tuân thủ nhất quán Tuyên bố nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về Biển Đông; nỗ lực làm hết sức mình cùng ASEAN và Trung Quốc nghiêm túc thực hiện DOC và sớm đạt được COC. Là quốc gia ven biển, Việt Nam khẳng định và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của mình theo đúng luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước LHQ về Luật Biển 1982. 

Thưa Quý vị và các bạn, 

Hòa bình, hợp tác và phát triển là lợi ích, là nguyện vọng tha thiết, là tương lai chung của các quốc gia, các dân tộc. Trên tinh thần cởi mở của Đối thoại Shangri-La, tôi kêu gọi tất cả chúng ta bằng những hành động cụ thể hãy cùng chung tay xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì một Châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, hợp tác, thịnh vượng.

Xin cảm ơn Quý vị và các bạn./.

PM Dung’s keynote address at 12th Shangri-La Dialogue

20:35 | 31/05/2013

VGP  -  PM  Nguyen  Tan  Dung  on  Friday  delivered  a keynote  address  at  the  12th  Shangri-La  Dialogue,  in which he stressed on building strategic trust for peace, cooperation, prosperity in the Asia-Pacific region.

Excellency Prime Minister Lee Hsien Loong,

Dr. John Chipman,

Ladies and Gentlemen,

Dear friends,

At the outset, I would like to express my sincere thanks to Prime Minister Lee Hsien Loong of the Singaporean host, Dr. John Chipman and  the  organisers  of  the  12th Shangri-La  Dialogue  for  your  kind invitation to me to attend and address this important forum. Since its inception 12 years ago, the Shangri-La Dialogue has truly become one of the most substantive and meaningful security dialogues in the region. I do believe that the full presence of government officials, military leaders, prestigious scholars and all distinguished delegates at this forum reflects the interest and the efforts to jointly preserve peace  and  security  in  the  Asia-Pacific  region  in  the  context  of  a dynamicallychanging world.

Ladies and Gentlemen,

While  languages and  expressions  might  differ,  I  am  sure  we all agree that without trust, there would be no success and harder work  asks  for  bigger  trust.  In  Viet  Nam,  there  is  a  saying  that  ‘if trust is lost, all is lost.’ Trust is the beginning of all friendships and cooperation, the remedy that works to prevent calculations that could risk conflicts. Trust must be treasured and nurtured constantly by concrete, consistent actions in accordance with the common norms and with a sincere attitude.

In the 20th century, Southeast Asia in particular and the AsiaPacific in general were once fierce battlefields and deeply divided for decades. It might be said that the entire region always had a burning  desire  for  peace.  To  have  the  peace,  development  and prosperity,  it  is  a  must  to  build  and  consolidate  strategic  trust. In  other  words,  we  need  to build strategic trust for peace, cooperation and prosperity in the Asia-Pacific.  That  is  what  I wish to share with you at this forum.

To begin with, Viet Nam has a profound confidence in the bright future of development and cooperation in the region that we are living in. Yet the trend of increased engagement and competition, particularly by big powers not only offers positive elements but also involves negative risks that require us to take initiative and work together to prevent.

The Asia-Pacific region now enjoys dynamic development and is home to the three biggest economies and many emerging ones of the world. Here, the trend of multi-layer and multi-sector cooperation and linkages is evolving vigorously and becomes the prevailing one of the day. This is quite a promising prospect for us all.

However, looking back at the full picture of the region in the past years, we cannot fail to be concerned over the simmering risks and challenges to peace and security.

Competition and engagement are by themselves normal facts in the course of cooperation and development. Yet if such competition and engagement embrace calculations only in one’s own interest, without equality, respect of international law and transparency, then strategic  trust  could  in  no  way  be  reinforced,  and  there  could  be a chance for the rise of division, suspicion and the risk of mutual containment,  thus  adversely  affecting  peace,  cooperation  and development.

The  unpredictable  developments  in  the  Korean  Peninsula; sovereignty and territorial disputes from the East China Sea to the East Sea (South China Sea) that are evolving with much complexity, threatening regional peace and security, firstly maritime security and safety  as  well  as  the  freedom  of  navigation,  have  indeed  caused deep  concerns  to  the  international  community.  Somewhere  in the  region,  there  have  emerged  preferences  for  unilateral  might, groundless claims, and actions that run counter to international law and stem from imposition and power politics.

I  would  like  to  draw  your  further  attention  to  the  fact  that maritime  transport  and  communications  are  growing  in  scale  and having a much greater significance. It is projected that three fourths of global trade will be made via maritime routes and two thirds of that will be shipped across the East Sea. A single irresponsible action or instigation of conflict could well lead to the interruption of such huge trade  flow,  thus  causing  unforeseeable  consequences  not  only  to regional economies but also to the entire world.

In the mean time, the threats of religious and ethnic conflicts, egoistic  nationalism,  secessionism,  violence,  terrorism,  cyber security,  etc.  are  still  very  much  present.  Global  challenges  like climate change, sea level rise, pandemics or water resources and the  interests  of  upstream  and  downstream  riparian  countries  of shared rivers, etc. have become ever more acute.

We could realize that such challenges and risks of conflict are not to be underestimated. We all understand that if this region falls into  instability  and  especially,  armed  conflicts,  in  general  there  will be  neither  winner  nor  loser.  Rather,  all  will  lose.  Suffice  it  to  say, therefore, that working together to build and reinforce strategic trust for peace, cooperation and prosperity in the region is the shared interest of us all. For Viet Nam, strategic trust is perceived, above all, as honesty and sincerity.

Secondly, to build strategic trust, we need to abide ourselves by international law, uphold the responsibilities of nations, especially of major powers, and improve the efficiency of multilateral security cooperation mechanisms.

In the world history, many nations have suffered from irreparable losses  when  they  fell  victim  to  power  politics,  conflicts  and  wars. 

In  today’s  civilised  world,  the  UN  Charter,  international  law  and the  universal  principles  and  norms  serve  as  the  entire  mankind’s common values that must be respected. This also represents the precondition for strategic trust building.

Each  state  should  always  be  a responsible  stakeholder in the  pursuit  of  common  peace  and  security.  Countries,  either  big or  small,  must  build  their  relations  on  the  basis  of  equality  and mutual respect and at a higher level, on mutual strategic trust. Big states have a greater role to play and can contribute more but they should also shoulder bigger responsibilities in the cultivation and consolidation of such strategic trust. Besides, when it comes to the right voices and beneficial initiatives it does not matter whether they come from big or small countries. The principles of cooperation, equal and open dialogue in ASEAN and other forums advocated by ASEAN as well as this Shangri-La Dialogue are born from and maintained on such mindset.

I  fully  share  the  views  of  H.E.  President  Susilo  Bambang Yudhoyono of Indonesia who said last year at this forum that small and medium countries could help lock major powers into a durable regional  architecture.  I  also  agree  with  Prime  Minister  Lee  Hsien Loong on what he said in a speech in Beijing last September that a reliable and responsible cooperation between the United States 

and  China  would  positively  contribute  to  the  common  interest  of the  region.  We  all  understand  that  the  Asia-Pacific  has  sufficient room for all intra- and extra-regional countries to work together and share their interests. The future of the Asia-Pacific has been and will continue to be shaped by the roles and interactions by all countries in the region and the world, particularly by the major powers and certainly, by the indispensable role of ASEAN.

I  believe  that  no  regional  country  would  oppose  the  strategic engagement  of  extra-regional  powers  if  such  engagement  aims  to enhance cooperation for peace, stability and development. We could expect  more  in  the  roles  played  by  major  powers,  particularly  the United  States  and  China,  the  two  powers  having  the  biggest  roles in  and  responsibilities  to  the  future  of  their  own  as  well  as  that  of the region and the world. What is important is that such expectation should be reinforced by strategic trust and such strategic trust must be reflected by concrete and constructive actions of these nations.

We attach special importance to the roles played by a vigorously rising China and by the United States - a Pacific power. We would expect and support the United States and China once their strategies and actions conform to international law, respect the independence and sovereignty of nations, not only bringing about benefits to them but also contributing genuinely to our common peace, cooperation and prosperity.

What  I  want  to  further  underline  is  that  the  existing  regional cooperation mechanisms such as the ASEAN Regional Forum (ARF), East Asia Summit (EAS), ASEAN Defence Ministers’ Meetings Plus (ADMM+) as well as the Shangri-La Dialogue offer the opportunities to  foster  multilateral  security  cooperation  and  find  solutions  to  the arising challenges. Yet it could be said that what is still missing, or at least still insufficient, is the strategic trust in the implementation of those arrangements. The first and foremost important thing is to build a mutual trust when confronting challenges, impacts of interactions, and enhancing practical cooperation in various areas, and at different levels and layers, both bilateral and multilateral. Once there is sufficient strategic trust, we could advance and expand cooperation and find solutions to any problem, even the most sensitive and difficultone.

Thirdly, when talking about peace, stability, cooperation and prosperity in the Asia-Pacific, we cannot help but mention an ASEAN of unity and consensus, playing its central role in many multilateral cooperation forums.It  was  hard  to  believe  that  a  South  East  Asia  once  divided and  embedded  in  conflicts  during  the  Cold  War  could  become  a community of nations united in diversity and playing a central role in an evolving regional architecture like ASEAN today. The participation of Viet Nam in ASEAN in 1995 marked a new era of development in ASEAN towards building a common house for all South East Asian nations true to its name. The success of ASEAN is the fruit of a long persevering process to build trust, nurture the culture of dialogue and  cooperation,  and  cultivate  the  sense  of  responsibility  to  the shared destiny of South East Asian nations.

ASEAN is proud to be an example for the principle of consensus and mutual trust in the making of its own decisions. That principle is 

the foundation for equality among the member states, whether it is Indonesia with nearly a fourth of a billion people or Brunei Darussalam with  less  than  half  a  million.  That  principle  also  constitutes  the foundation for extra-regional countries to place their trust in ASEAN as an ‘honest broker’ in guiding the numerous regional cooperation mechanisms.

With a mindset of shared interests rather than that of a winlose  one,  the  enlargement  of  the  East  Asia  Summit  (EAS)  to include Russia and the United States, the ADMM+ process that was put into reality in Viet Nam in 2010, and the success of EAS, ARF and ADMM in the years that follow have further consolidated the  ground  for  a  regional  architecture  in  which  ASEAN  plays the  central  role,  bringing  about  trust  in  the  multilateral security cooperation in the region.

I  also  wish  to  refer  to  Myanmar  as  a  vivid  example  of  the outcome of the perseverance to dialogue on the basis of building and  reinforcing  trust,  respecting  the  legitimate  interests  of  each other, which helps open up a bright future not only for Myanmar but also for our whole region.

There  have  been  profound  lessons  about  the  fundamental values of ASEAN’s consensus and unity in maintaining equal and mutually beneficial relations with partner countries and maximising its proactive role in handling strategic issues of the region. ASEAN could only be strong and able to build on its role when it is united as one. An ASEAN lacking unity will by itself, lose its stand and will not be in the interest of any country, even ASEAN member states or its partners. We need an ASEAN united and strong, cooperating effectively with all countries to nurture peace and prosperity in the region, not an ASEAN in which member states are forced to take side with one country or the other for the individual benefit of their own in the relations with big powers. We have the responsibility to multiply trust in the settlement of problems, enhance cooperation for mutual benefit, combine harmoniously our national interest with that of other nations and of the whole region.

Viet  Nam  and  other  ASEAN  members  always  desire  that other countries, particularly the major powers, support the ASEAN Community’s central role, its principle of consensus and unity.

Back  to  the  issue  of  the  East  Sea,  ASEAN  and  China  have travelled a long way with no less difficulty to come to the Declaration on the Conduct of Parties in the South China Sea (DOC) adopted during the ASEAN Summit in Phnom Penh in 2002. To commemorate the 10th anniversary of the DOC, ASEAN and China have agreed to work towards a Code of Conduct in the South China Sea (COC). 

ASEAN  and  China  need  to  uphold  their  responsibilities,  mutually reinforce strategic trust, first and foremost by strictly implementing the DOC and doubling efforts to formulate a COC that conforms to international law and in particular, the 1982 UN Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).

We believe that ASEAN and its partners can work together to develop a feasible mechanism that could guarantee maritime security and safety and freedom of navigation in the region. In so doing, we will not only help ensure maritime security and safety, and freedom of navigation, and create conditions for the settlement of disputes but will also assert the fundamental principles in maintaining peace, enhancing development cooperation in the contemporary world.

As  for  non-traditional  security  and  other  challenges  including water resources security on the common rivers, by building strategic 

trust, enhancing cooperation and harmonizing national interests with common interests, I believe that we will able to achieve successes, 

thus  making  practical  contributions  to  peace,  cooperation  and development in the region.

Ladies and Gentlemen,

Dear friends,

Throughout  her  thousands  of  years  of  history,  Viet  Nam  has suffered numerous pains and losses due to wars. Viet Nam always 

aspires  to  peace  and  desires  to  contribute  to  the  consolidation  of peace and enhancement of friendship and development cooperation in the region and the world. To have a genuine and lasting peace, the independence and sovereignty of any country, whether large or small, must be respected; and differences in interests, culture, etc. must be subject to open and constructive dialogues of mutual understanding and mutual respect.

We do not forget the past but need to put it behind to look forward to the future. With the tradition of offering peace and friendship, Viet Nam always desires to work with its partners to build and reinforce strategic trust for peace, cooperation and development on the basis of the principle of respect for independence, sovereignty, equality and mutual benefit.

Viet  Nam  consistently  persists  with  the  foreign  policy  of independence, self-reliance, multilateralisation and diversification of  external  relations,  being  a  friend  and  reliable  partner  to  all nations, and a responsible member of the international community. 

Viet Nam wishes and has spared no efforts to build and deepen strategic  partnerships  and  mutually  beneficial  cooperative partnerships with other countries. It is also our desire to establish strategic partnerships with all the permanent members of the UN Security Council once the principles of independence, sovereignty, non-interference  in  the  internal  affairs  of  each  other,  mutual respect, equal and mutually beneficial cooperation are committed and seriously implemented.

At  this  prestigious  forum,  I  have  the honour to inform that Viet Nam has decided to participate in UN peacekeeping operations,  first  in  such  areas  as  military  engineering,  military medicine and military observation.

Viet  Nam’s  defence  policy  is  that  of  peace  and  self-defence. Viet Nam will not be a military ally to any country and will not allow any country to set up military bases on Vietnamese territory. Viet Nam will not ally itself with any country to counter another.In the past years, sustained high economic growth has enabled Viet Nam to increase its national defence budget at a reasonable level  but  lower  than  that  of  economic  growth.  Viet  Nam’s  army modernisation  is  only  for  self-defence  and  the  safeguard  of  our legitimate interests. It does not, in any way target any other country.

With regard to the present threats and challenges to regional security such as the Korean Peninsula, the East China Sea and the East Sea, etc., Viet Nam perseveres to the  principle of  peaceful dispute settlement on the basis of international law, respecting the independence,  sovereignty  and  the  legitimate  interests  of  each other. All parties concerned need to exercise self-restraint and must not resort to force or threat to use force.

Once again, Viet Nam reiterates its consistent compliance with the  ASEAN  Six-point  Statement  on  the  South  China  Sea  and  will 

do its utmost to work together with ASEAN and China to seriously observe the DOC and soon arrive at the COC. As a coastal State, Viet Nam reaffirms and defends its legitimate rights and interests in accordance with international law, especially the 1982 UNCLOS.

Ladies and Gentlemen,

Dear friends,

Peace,  cooperation  and  development  represent  the  interest, the ardent aspirations and the common future of all countries and peoples.  In  the  open  spirit  of  the  Shangri-La  Dialogue,  I  would call upon you all to join hands and make concrete actions to build and  reinforce  strategic  trust  for  an  Asia-Pacific  region  of  peace, cooperation and prosperity.

Thank you very much for your kind attention./.

Nội dung trả lời đối thoại của Thủ tướng tại Shangri-La

Nguyễn Hoàng

(Chinhphu.vn) - Ngay sau khi kết thúc bài phát biểu dẫn đề quan trọng tại Lễ khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 diễn ra tối 31/5 tại Singapore, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã trả lời các câu hỏi của các đại biểu tham dự Đối thoại.

1. Trả lời câu hỏi của ông Christian Le Miere, học giả cao cấp về Hải quân và an ninh hàng hải - Viện nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (IISS) của Vương quốc Anh rằng trong bài phát biểu, Ngài Thủ tướng đã nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của tuân thủ luật pháp quốc tế  ở  Biển  Đông.  Như  vậy  có  nghĩa  là Việt  Nam  đồng  ý với việc Philippines kiện Trung Quốc ra Tòa án quốc tế về Luật biển?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh: Về vấn đề này, ngày 26/4/2013, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đã tuyên bố công khai quan điểm của Việt Nam. Để tiết kiệm thời gian của quý vị và các bạn, tôi xin không nhắc lại.

Tôi chỉ nhấn mạnh rằng, là một quốc gia ven biển, Việt Nam khẳng định và quyết tâm bảo vệ chủ quyền và lợi ích chính đáng của  mình theo đúng  luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982.

Một lần nữa, chúngtôi kêu gọi ASEAN và Trung Quốc cùng nhau thực tâm, chân thành thực hiện nghiêm túc DOC,  nỗ  lực  xây  dựng  COC.  Tất  cả  chúng  ta  hãy  cùng nhau chung tay xây dựng lòng tin chiến lược, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và thịnh vượng chung.

Trong trả lời câu hỏi của phóng viên AP đề nghị cho biết quan điểm của Việt Nam trước việc ngày 24/4/2013, Chánh án Tòa án  Quốc  tế  về  Luật  Biển  đã  chính  thức  chỉ  định  các  trọng tài viên cho Tòa Trọng tài được thành lập theo Phụ lục VII Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 trên cơ sở Thông báo và Tuyên bố khởi kiện ngày 22/01/2013 của Philippines, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị nói:

“(1).  Việt  Nam  được  biết  ngày  22/01/2013,  Bộ  Ngoại  giao nước Cộng hòa Philippines đã chuyển cho Đại sứ quán nước Cộng  hòa  Nhân  dân  Trung  Hoa  tại  Philippines  công  hàm kèm theo Thông báo và Tuyên bố về việc Philippines chính thức khởi kiện Trung Quốc ra Tòa Trọng tài theo Phụ lục VII Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 và ngày 24/4/2013, Chánh án Tòa án Quốc tế về Luật Biển đã chỉ định xong các Trọng tài viên cho Tòa Trọng tài nói trên.

(2). Là quốc gia ven biển có các quyền và lợi ích quốc gia hợp pháp và chính đáng ở Biển Đông, Việt Nam quan tâm và theo dõi sát tiến trình của vụ kiện này. Việt Nam có đầy đủ cơ sở pháp lý, lịch sử và thực tế quản lý để khẳng định chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với các vùng biển của mình được xác lập phù hợp với Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982, các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và các văn bản pháp lý của Việt Nam.

(3). Việt Nam sẽ áp dụng mọi biện pháp hòa bình phù hợp và cần thiết, để bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán cũng như các lợi ích quốc gia hợp pháp và chính đáng khác của mình ở Biển Đông phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế và Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.

(4). Việt Nam một lần nữa khẳng định chủ quyền của mình đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình ở Biển Đông.

(5). Việt Nam đề nghị các bên liên quan nghiêm túc thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các Bên ở Biển Đông (DOC) ký năm 2002 giữa các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc, Tuyên bố chung của Hội nghị cấp cao ASEAN-Trung Quốc lần thứ 15 kỷ niệm 10 năm DOC và mong muốn các quốc gia thành viên ASEAN và Trung Quốc sớm tiến hành đàm phán chính thức xây dựng Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC)”.

2. Trả  lời câu  hỏi của Thiếu tướng Yao Yun  Zhu, Giám  đốc  Trung  tâm  quan  hệ  quốc  phòng  Trung-Mỹ, Học viện kỹ thuật Quân sự Trung Quốc: Trong bài phát biểu, Ngài Thủ tướng đã đề cập đến các thách thức an ninh ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có thách thức có thể làm gián đoạn tự do hàng hải, hoạt động thương mại quốc tế. Ngài Thủ tướng cũng đề cập một vài cường quốc vi phạm luật pháp quốc tế, xin Ngài đưa ra các ví dụ về cường quốc nào vi phạm luật pháp quốc tế và vi phạm luật nào, qua đó làm gián đoạn tự do hàng hải?

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ: Thưa các bạn, hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển, thịnh vượng cũng như an ninh, an toàn, tự do hàng hải là lợi ích, là mong muốn, là mục tiêu chung của khu vực và thế giới. Những nhân tố chủ yếu đe dọa tới hòa bình, ổn định và an ninh, an toàn, tự do hàng hải tôi đã đề cập trong bài phát biểu của mình. Còn những diễn biến gần đây trên thực tế gây quan ngại sâu sắc đối với cộng đồng quốc tế thì mọi người chúng ta có mặt tại đây đều đã biết. Tôi thấy không cần nhắc lại.

Để thực hiện được mong muốn và mục tiêu chung mà tôi đã nêu ở trên, thì trước hết các bên liên quan cần thực hiện nghiêm túc DOC, nỗ lực tiến tới COC, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về luật biển 1982. Chỉ có như vậy, chúng ta mới có thể cùng nhau thực hiện được mục tiêu và mong muốn chung là hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển, thịnh vượng cũng như an ninh, an toàn, tự do hàng hải trong khu vực.

3. Trả lời câu hỏi của ông Lee Chung Min (Đại học Yonsei, Hàn Quốc) rằng trong bài phát biểu, Ngài đã nhiều lần đề cập vấn đề xây dựng lòng tin chiến lược. Vậy Ngài có thể cho biết đánh giá của Việt Nam về lòng tin đối với Hoa Kỳ và Trung Quốc hiện nay?

Thủ  tướng  Nguyễn  Tấn  Dũng  cho  biết:  Về  vấn  đề lòng tin đối với Hoa Kỳ và Trung Quốc, tôi đã đề cập trong bài phát biểu của mình. Tôi không nhắc lại, chỉ xin nhấn mạnh là: Hoa Kỳ và Trung Quốc là hai cường quốc có vai trò và trách nhiệm lớn nhất đối với tương lai quan hệ của chính  mình  cũng  như  đối  với  hòa  bình,  hợp  tác,  phát triển, thịnh vượng chung của khu vực và thế giới.

Chúng ta tin tưởng và hy vọng rằng, với tư cách là hai cường quốc của thế giới, Hoa Kỳ và Trung Quốc nhận rõ vai trò, trách nhiệm và lợi ích của mình, có chiến lược và việc làm thiết thực, phù hợp để đóng góp ngày càng nhiều vào hoà bình, ổn định, hợp tác, phát triển và thịnh vượng chung.

Xin cám ơn Quý vị và các bạn./.

Vị thế Việt Nam và “lòng tin chiến lược”

—Giáo sư Vũ Khiêu

Nếu với lòng tin chiến lược, biết đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau thì sẽ cùng phát triển nhanh chóng, cùng xây dựng một cộng đồng khu vực ngày một cường thịnh.

Đối  thoại  Shangri-La  lần  thứ  12,  hội  nghị  hàng năm về an  ninh  Châu  Á,  khai  mạc  ngày  31/5/2013  tại Singapore đã quy tụ 350 đại biểu đến từ 31 quốc gia với sự tham gia của nhiều nhân vật cấp cao của khu vực và trên thế giới.

Với uy tín và vị thế của mình trong khu vực, Việt Nam được coi như một nước có sức nặng đáng kể trong các cuộc thảo luận quan trọng về an ninh khu vực. Người đại diện cho Việt Nam là Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được mời phát biểu đề dẫn coi như diễn giả chính trong buổi lễ khai mạc.

Bài phát biểucủa Thủ tướng Việt Nam đã được cử tọa nhiệt liệt hoan nghênh và đánh giá cao trình độ sâu sắc của tư duy và tính thiết thực trong thực tiễn.

Đối  với  các  nước  trong  khu  vực  còn  đang  tiềm  ẩn nguy cơ hiểu lầm, ngờ vực và chia rẽ thì bài phát biểu đã như một dòng nước mát, dội tắt mọi điểm nóng đang dễ dàng bùng nổ. Lời lẽ chân thành và thuyết phục đã đưa tới các nước anh em một không khí đồng tình và tin cậy để cùng chung sống hòa bình, hợp tác và phát triển.

Ngày nay, số phận của các nước nhỏtrong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đang diễn ra với hai xu thế:

Nếu với lòng tin chiến lược, biết đoàn kết và hợp tác chặt chẽ với nhau thì sẽ cùng phát triển nhanh chóng, cùng xây dựng một cộng đồng khuvực ngày một cường thịnh.Còn như cứ tiếp tục chia rẽ, thì sẽ tiếp tục tự đặt mình dưới sự chi phối của các nước lớn, sẽ ngày càng gặp nhiều khó khăn dẫn đến sự nguy vong của mỗi nước.

Lịch sử quan hệ giữa các nước Châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là ở nước Trung Hoa rộng lớn, vốn từ xa xưa bao gồm nhiều nước lớn nhỏ, đã để lại nhiều bài học về ứng xử trong quan hệ bang giao. Nhìn lại thời Chiến quốc ở Trung Hoa, những năm từ 221 đến 206 (trước Công nguyên), nước Tần là nước mạnh nhất đang muốn thôn tính 6 nước nhỏkhác là Tề, Sở, Hàn, Ngụy, Triệu, Yên. Những nước nhỏnày nghe theo lời Tô Tần đã gắn kết với nhau thành một khối và cùng thề rằng: khi Tần đánh 1 nước thì 5 nước khác cùng đến cứu. Từ đó sáu nước tạo nên một sức mạnh cộng đồng mà nước Tần dù hùng cường về mọi mặt vẫn không làm gì nổi. Cuối cùng,  nước Tần theo  kế của Trương  Nghi dùng chính sách “chia để trị”. Trương Nghi được cử đến các nước nhỏđể phá vỡ sự đoàn kết của họ, Trương Nghi thuyết phục họ tách khỏi cộng đồng và đi với Tần. Kết quả là từng nước, từng nước đã bị tiêu diệt và trở thành quận huyện của vua Tần.

Bài học xương máu ấy luôn luôn nhắc nhở các nước nhỏmột điều đã trở thành chân lý của mọi thời đại: những nước nhỏnếu đoàn kết lại với nhau thì không ai làm gì nổi, còn như nước nhỏbị nước lớn mua chuộc và tách ra khỏi cộng đồng thì nhất định sẽ bị diệt vong.

Trong  bài phát  biểu của Thủ  tướng Việt  Nam,  một vấn đề cốt lõi đã được nêu lên hàng đầu: Đó là tình trạng thiếu lòng tin trong thế kỷ XX đã khiến Đông Nam Á và Châu Á - Thái Bình Dương trở thành “chiến trường ác liệt bị chia rẽ sâu sắc trong nhiều thập kỷ”. Nếu chúng ta thực sự mong mỏi có một khu vực hòa bình, hữu nghị, trong đó các nước đều phát triển và thịnh vượng thì trước hết phải thực sự tin nhau và gắn bó với nhau.

Đây không chỉ là lòng tin trước mắt, tạm thời trước tình thế mà là một lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng của Châu Á.

Thẳng thắn và chân thành, Thủ tướng nêu lên lòng mong  mỏi của  mình về sự đồng  tâm, đồng  hành  trong ứng xử của các nước nhỏ, đồng thời kêu gọi lương tâm và trách nhiệm của các nước lớn trong khu vực.

Đối với các nước ASEAN

Chúng ta hầu hết là những nước nhỏ, trước đây vốn gọi là những nước “nhược tiểu”, thường xuyên bị nước lớn trong khu vực đánh chiếm và thống trị, chí ít cũng bị uy hiếp và đối xử bất bình đẳng.

Dưới sự thống trị của thực dân nước ngoài và phong kiến  trong  nước,  nhân  dân  các  nước  chúng  ta  đã  kiên cường bất khuất và cuối cùng đều giành được độc lập tự do và xây dựng chế độ mới mang tính nhân văn và dân chủ.

Các nước nhỏchúng ta đã từ đấy ý thức dần về sức mạnh tiềm ẩn  không chỉ của riêng  mình  mà còn ở sức mạnh chung của cả cộng đồng trong khu vực.Từ  trong  tình  hình  nói  trên,  Hiệp  hội  các  quốc  gia Đông Nam Á tức ASEAN đã ra đời ngày 8 tháng 8 năm 1967. Mới đầu chỉ có 5 nước. Sau 40 năm tồn tại và phát triển, ASEAN ngày nay đã trở thành một tổ chức hợp tác khu vực liên chính phủ, bao gồm cả 10 quốc gia Đông Nam Á và là một thực thể chính trị, kinh tế quan trọng ở Châu Á - Thái Bình Dương.

Trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng Việt Nam đã nói rất kỹ về sự tăng trưởng nhanh chóng và vai trò ngày càng quan trọng và lớn mạnh của khối ASEAN. Đông Nam Á từng chia rẽ, xung đột trong chiến tranh lạnh nay đã trở thành một cộng đồng các quốc gia thống nhất trong đa dạng. Sự tham gia của Việt Nam vào ASEAN năm 1995 đã đánh dấu thời kỳ phát triển mới của ASEAN. 

Việt Nam đã góp phần xây dựng lòng tin trong hợp tác và ý thức trách nhiệm của mỗi nước trước vận mệnh chung của các nước Đông Nam Á. ASEAN chỉ mạnh và phát huy được vai trò của mình khi là một khối đoàn kết thống nhất.

Đúng như Thủ tướng đã nhấn mạnh: “Một ASEAN thiếu thống nhất sẽ tự đánh mất vị thế và không có lợi cho bất cứ một ai”. ASEAN thống nhất sẽ có thêm sức mạnh và niềm tin để cùng nhau giải quyết mọi khó khăn và thử thách của thời đại. ASEAN sẽ tăng cường hợp tác cùng có lợi, kết hợp lợi ích riêng của từng nước và lợi ích chung của cả khu vực. Tinh thần đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển giữa các nước chúng ta, sẽ khiến ASEAN trở thành một cộng đồng khu vực không chỉ ở Châu Á - Thái Bình Dương mà còn có vai trò thích đáng trên phạm vi toàn thế giới.  Cộng đồng ASEAN sẽ  ngang tầm với  những cộng đồng khác như cộng đồng Châu Âu, cộng đồng các nước Bắc Âu. Tiếng nói của ASEAN phải trở thành một tiếng nói có sức nặng trên mọi vấn đề không chỉ của khu vực mà của toàn cầu.

Chúng ta có thể tin tưởng rằng một ASEAN đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động cần thiết sẽ thực hiện được khát vọng chung của chúng ta về cuộc sống hòa bình, hợp tác và phát triển không chỉ trong cộng đồng Đông Nam Á và Châu Á - Thái Bình Dương mà còn trên phạm vi toàn thế giới. Đó cũng là lý tưởng và vinh dự chung của chúng ta.

Đối với các nước lớn

Trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng Việt Nam nói đến vai trò của nước Trung Hoa đang trỗi dậy mạnh mẽ  và  của  Hoa  Kỳ  cường  quốc  Thái  Bình  Dương.  Thủ tướng nói lên thái độ chung của ASEAN là trông đợi và ủng hộ Hoa Kỳ và Trung Quốc khi các chiến lược và các việc làm của 2 cường quốc này tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền của các quốc gia, vừa đem lại 

lợi ích cho chính mình, đồng thời đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng chung.

Thủ tướng mong rằng các nước lớn có thể đóng góp nhiều hơn, đồng thời có trách nhiệm lớn hơn trong việc tạo dựng và củng cố lòng tin chiến lược. Đúng như ý kiến của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long là: “Sự hợp tác, tin cậy và trách nhiệm giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ đóng góp tích cực cho lợi ích chung của khu vực”. Cũng đúng như ngài Xu-xi-lô Bam-bang Dút-đô-dô-nô, Tổng thống nước Cộng hòa Indonesia đã nói: “Các nước vừa và nhỏcó thể gắn kết cùng các nước lớn vào một cấu trúc bền vững ở khu vực”.

Cạnh tranh và can dự của các nước lớn là một điều bình thường, nhưng không thể chấp nhận sự cạnh tranh và can dự mang những tính toán chỉ cho riêng mình, bất bình đẳng, trái với luật pháp quốc tế, thiếu minh bạch dẫn tới chia rẽ, nghi kỵ và kiềm chế lẫn nhau, ảnh hưởng tiêu cực tới hòa bình, hợp tác và phát triển. Thủ tướng bày tỏsự lo ngại của mình trước những diễn biến do tranh chấp chủ quyền lãnh thổ từ biển Hoa Đông đến biển Đông và phê phán những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế.

Thủ tướng nêu lên trách nhiệm của mọi nước là phải tuân theo Hiến chương Liên hiệp quốc, luật pháp quốc tế và các nguyên tắc chuẩn mực ứng xử chung cần phải được tôn trọng. Các nước lớn có vai trò và có thể đóng góp nhiều hơn, đồng thời có trách nhiệm lớn hơn đối với hòa bình và an ninh chung. Các nước lớn, nhất là Hoa Kỳ và Trung Quốc là 2 cường quốc có vai trò và có trách nhiệm lớn nhất đối với tương lai của chính mình cũng như của cả khu vực và thế giới.

Về phần Việt Nam

Nhìn lại lịch sử mấy nghìn năm của dân tộc, Thủ tướng nhắc đến những đau thương mất mát mà chiến tranh đã gây ra với đất nước và nhân dân Việt Nam. Chính vì thế mà Việt Nam luôn luôn khao khát hòa bình và mong muốn đóng góp vào việc củng cố hòa bình, tăng cường hữu nghị, hợp tác phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Đối  với  những  nước  lớn  đã  gây  nhiều  thiệt  hại cho mình thì Việt Nam khép lại quá khứ để hướng tới tương lai. Với truyền thống hòa hiếu, Việt Nam mong muốn cùng các nước xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, phát triển trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi. 

Chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ, Việt  Nam  không  là đồng  minh quân sự của  nước nào và không để nước nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam, Việt Nam không liên minh với nước này để chống lại nước khác.

Cuối cùng Thủ tướng kêu gọi tất cả các nước chúng ta bằng những hành động cụ thể hãy cùng chung tay xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì một Châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, hợp tác, thịnh vượng.

Bằng  lời  kêu  gọi  trên,  Thủ  tướng  đã  kết  thúc  bài phát biểu của mình trong tiếng vỗ tay nhiệt liệt của tất cả mọi người.

Trong Đối thoại Shangri-La 12, hầu hết các bài phát biểu đều đánh giá cao bài phát biểu của Thủ tướng Việt Nam, coi như một đóng góp lớn của Việt Nam trong đối thoại, đồng thời nhấn mạnh vai trò ngày càng cao của Việt Nam đối với sự nghiệp hòa bình và phát triển của khu vực Đông Nam Á, Châu Á - Thái Bình Dương.

Đối thoại Shangri-La 12 thành công tốt đẹp làm nổi bật  lên  vai  trò  của  ASEAN  trong  cộng  đồng  nhân  loại, đồng thời khẳng định vị thế ngày một lớn của Việt Nam trong thời đại ngày nay.

Một điển hình về ứng xử ngoại giao

— Kiều Liên 

Chinhphu.vn ngày 04/06/2013 Nhà  ngoại  giao  kỳ  cựu  Nguyễn  Dy  Niên,  nguyên  Ủy viên  Trung  ương  Đảng,  nguyên  Bộ  trưởng  Bộ  Ngoại giao, cho rằng bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Sangri-La 2013 là một điển hình về trí tuệ, sự khéo léo trong ứng xử ngoại giao, khiến cho những người không đồng tình hoặc có quan điểm khác cũng không thể nào bác bỏ được.

Trao đổi với PV báo điện tử Chính phủ, nguyên Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Dy Niên nói đây là một bài phát  biểu rất đúng  lúc, đúng  thời điểm,  nhận được sự trông đợi, quan tâm của các nước trong khu vực và nhiều nước trên thế giới. 

Trước  hết,  bài  phát  biểu  có  nội dung  rất  bao  quát, không chỉ xuất phát từ lợi ích của Việt Nam mà còn vì lợi ích chung của ASEAN, của các nước trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới. 

“Thủ tướng không chỉ phát biểu với tư cách Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam mà còn đại diện cho các nước trên thế giới có cùng quan điểm về giải quyết những thách  thức đang  nổi  lên đối với an  ninh  khu vực”, ông Nguyễn Dy Niên nhận xét.

Theo ông Niên, sau 12 năm được tổ chức, chưa năm nào Đối thoại Sangri-La lại được quan tâm như lần này, trong đó, bài phát biểu khai mạc của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là điểm chủ chốt. 

“Thủ tướng đã tạo được dấu ấn tốt với bài phát biểu, từ lựa chọn ý tưởng đến ngôn ngữ. Điều đó có thể khiến cho những người không đồng tình hoặc có quan điểm còn khác nhau cũng không thể nào bác bỏđược. Đây là điển hình về trí tuệ, sự khéo léo trong việc đưa ra thông điệp, ứng xử ngoại giao”, nguyên Bộ trưởng Ngoại giao nói. Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh về “xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác và thịnh vượng của Châu Á - Thái Bình Dương” chính là điểm mấu chốt rất quan trọng. Ông Niên cho biết vấn đề “xây dựng lòng tin” đã được nói đến nhiều nhưng “xây dựng lòng tin chiến lược” lại chưa từng được đề cập. Điều này bao hàm nội dung rất cụ thể, không chỉ cho những vấn đề trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài nhằm giải quyết những thách thức đối với an ninh khu vực. 

Điều Thủ tướng  nhấn mạnh: “Cả khu  vực  này luôn cháy  bỏng  khát  vọng  hòa  bình.  Muốn  có  hòa  bình,  phát triển, thịnh vượng thì phải tăng cường xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược… Việt Nam chúng tôi có niềm tin sâu sắc vào tương lai tươi sáng trong hợp tác phát triển của khu vực”, được nhiều giới đồng tình và ủng hộ.

Theo ông Nguyễn Dy Niên, chúng ta có thể tự hào và tin tưởng vào đường lối lãnh đạo của Đảng và Nhà nước khi Người đứng đầu Chính phủ trình bày quan điểm và lộ trình rõ ràng. Nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mà những “mầm mống” không có lợi cho hòa bình của nhiều quốc gia, dân tộc trong khu vực và trên thế giới xuất hiện, bài phát biểu của Thủ tướng đưa ra đúng lúc khiến dư luận ủng hộ cho hòa bình và cùng tìm ra những giải pháp để các bên chấp nhận được, từ đó hướng tới một nền hòa bình chung cho nhân loại. 

Bài  phát  biểu  cũng  khẳng  định  rõ  quan  điểm  đấu tranh ngoại giao của Việt Nam, nhấn mạnh đến tính chủ động trong công tác này. 

Theo ông Nguyễn Dy Niên, trong giai đoạn hiện nay, công  tác  ngoại  giao  nhân  dân  cần  phải  được  coi  trọng và đẩy mạnh. Nhất là vấn đề thông tin tuyên truyền cho người dân hiểu được ý nghĩa, tư tưởng và tầm quan trọng của bài phát biểu của Thủ tướng, từ đó tranh thủ sự ủng hộ của dư luận trong nước và nước ngoài. Phải làm cho các nước thấy được đường lối hữu nghị của Việt Nam, không mong muốn có tranh chấp, chiến tranh mà luôn mong muốn xây dựng hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng chung trong khu vực và trên thế giới.

Thông điệp của Thủ tướng: Tiếng vang lớn đúng thời điểm quan trọng

— Bình Minh 

Chinhphu.vn ngày 04/06/2013 Ông Vũ Mão, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội nhận định: Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại  Shangri-La  lần  thứ  12  gây  được  tiếng  vang  lớn đúng vào thời điểm quan trọng, được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm.

Trong cuộc trao đổi dành cho phóng viên Báo điện tử Chính phủ, ông nói: Thực tế cho thấy bài phát biểu của  Thủ  tướng  đã  nhận  được  sự  hưởng  ứng  mạnh mẽ  của  cộng  đồng  quốc  tế,  của  các  chuyên  gia  phân tích quốc  tế, của các chính  khách cũng  như dư  luận trong nước.

Dư luận quốc tế cho rằng: Bài phát biểu đã bày tỏ rõ thiện chí, tình hữu nghị của Việt Nam và cũng phù hợp với thực tiễn hoạt động đối ngoại và xu thế vận động của thế giới hiện nay.

Về dư luận trong nước, tôi thấy nhân dân đồng tình với bài phát biểu, bởi đã nói rõ quan điểm của Việt Nam trong hội nhập quốc tế. Bài phát biểu mang tính xây dựng, đúng mực, cầu thị trong quan hệ quốc tế, nhất là ứng xử trong vấn đề Biển Đông.

Theo quan điểm của tôi nội dung nổi bật nhất trong bài phát biểu của Thủ tướng là vấn đề “lòng tin” và “xây dựng lòng tin” giữa các quốc gia và cộng đồng quốc tế. Muốn xây dựng lòng tin đòi hỏi sự nỗ lực của mọi thành viên.

Tóm lại, tôi ủng hộ bài phát biểu này. Tuy nhiên để những thông điệp nêu trong bài phát biểu của Thủ tướng trở thành hiện thực, cần phải có những nỗ lực và hành động cụ thể.

Vậy theo ông, cần phải làm gì để hiện thực hóa những nội dung trong bài phát biểu của Thủ tướng?

Ông Vũ Mão: Theo tôi cần làm tốt các công việc sau đây:

Một là, chúng ta cần nghiên cứu sâu sắc hơn nữa để có  những  hiểu  biết  toàn diện về  luật pháp quốc  tế  liên quan tới những vấn đề chúng ta đang bàn, cụ thể là vấn đề Biển Đông. 

Một yêu cầu cao hơn thế nữa là, chúng ta còn có trách nhiệm nghiên cứu những vấn đề mà quy định chưa rõ, chưa hợp lý, từ đó chúng ta đóng góp ý kiến để hoàn thiện thêm luật pháp quốc tế. Trên cơ sở đó, giúp cho chúng ta có cách nhìn và cách xử lý đúng đắn những vấn đề phức tạp phù  hợp với  luật pháp quốc tế, để dư  luận quốc  tế đồng tình, ủng hộ cho ta. 

Hai  là, cần  nhận rõ  hiện  nay công tác tuyên truyền của chúng ta về vấn đề Biển Đông chưa kịp thời và chưa có chiều sâu. Chính điều đó đã làm cho một bộ phận nhân dân  hiểu  chưa  rõ,  thậm  chí  còn  có  những  người  nhìn nhận vấn đề “cực đoan”, phê phán chính quyền yếu thế, nhu nhược, đòi hỏi phải thế này, phải thế kia. 

Ba  là,  muốn  khẳng  định  vị  thế  của  Việt  Nam  trên trường quốc tế, muốn cho tiếng nói có trọng lượng thì đòi hỏi chúng ta phải có thực lực. Ông cha ta thường nói: “Có bột mới gột nên hồ” là vì vậy. Có thực lực thì tiếng nói của Việt Nam mới trọng lượng, chúng ta mới có thể trao đổi sòng phẳng với các đối tác. 

Nói cách khác, muốn mạnh về đối ngoại thì trước hết chúng ta phải mạnh về đối nội. Nhiều vấn đề trong nước, nhất là các vấn đề về kinh tế và đời sống của nhân dân đang rất bức xúc cần phải khẩn trương giải quyết. Có vậy, mới củng cố được niềm tin của nhân dân trong cả nước. Chính niềm tin đó là sức mạnh vô địch. Bốn là, chúng ta phải củng cố quan hệ tin cậy với các nước trong khu vực, cũng như những quốc gia có lợi ích liên quan, nhất là các nước lớn. Trong đó chúng ta phải củng cố mối quan hệ với những nước có truyền thống lâu đời, để tăng thêm lòng tin, sự hiểu biết giữa hai bên. 

Chẳng hạn, giữa Việt Nam – Trung Quốc, phải thường xuyên tiếp xúc, trao đổi; quân đội hai nước cũng phải có sự trao đổi, phối hợp để tăng thêm sự hiểu biết lẫn nhau, tương tự vấn đề an ninh cũng phải làm như vậy.

Năm là, cần đẩy mạnh công tác ngoại giao nhân dân. Chúng ta cần chủ động tuyên truyền làm cho cộng đồng quốc tế, đặc biệt là để nhân dân hai nước Việt – Trung hiểu nhau hơn. Cần tổ chức nhiều hoạt động gắn kết tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước, nhất là nhân dân ở các tỉnh biên giới...

Sáu là, coi trọng vai trò của cộng đồng ASEAN, cần củng cố quan  hệ đoàn  kết  trong  khối,  tăng cường  hợp tác cùng có lợi, kết hợp hài hòa lợi ích của quốc gia mình với lợi ích của quốc gia khác và của cả khu vực. Trong lúc này việc làm có ý nghĩa quan trọng nhất để xây dựng một ASEAN đồng thuận, đoàn kết, thống nhất, chung tay vun đắp hòa bình và thịnh vượng ở khu vực.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Các tướng lĩnh tâm đắc với phát biểu của Thủ tướng tại Shangri-La

— Chinhphu.vn ngày 02/06/2013

Dẫn theo QĐND Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La đã chuyển tải thông điệp của Việt Nam tới  cộng  đồng  quốc  tế:  Khẳng  định  Việt  Nam  là  một thành viên có trách nhiệm, sẵn sàng làm hết sức mình để xác lập lòng tin giữa các quốc gia, bảo đảm hòa bình, ổn định ở khu vực... Mọi vấn đề dù khó đến đâu, nhưng nếu giữa các quốc gia có lòng tin với nhau thì sẽ cùng nhau giải quyết thành công.

Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 đã và đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế và toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta, trong đó, các tướng lĩnh quân đội đặc biệt ấn tượng với bài phát biểu này.

Trung  tướng,  PGS.TS.  Nguyễn  Đình  Chiến,  Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng chia sẻ: “Tôi rất tâm đắc với những nội dung được đề cập trong bài phát biểu của Thủ  tướng  Chính phủ  Nguyễn Tấn  Dũng  tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La 12. Đặc biệt là vị trí, ý nghĩa và tầm quan trọng của việc xây dựng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia và sự khẳng định chính sách đối ngoại vì hòa bình, hợp tác và phát triển của Việt Nam”. 

Lòng tin có ý nghĩa quyết định đối với quan hệ hợp tác giữa các quốc gia. Quan hệ giữa các nước chỉ có thể đi vào chiều sâu và phát triển bền vững khi có lòng tin với nhau. Bản chất của việc xây dựng lòng tin có thể hiểu là việc thu hẹp khoảng cách giữa lời nói và việc làm, tiến tới hợp tác thực chất; tăng cường hợp tác, giao lưu để hiểu biết lẫn nhau, để thay đổi các quan niệm về nhau và tạo ra những động lực tăng cường lòng tin, thúc đẩy hợp tác; cùng nhau xây dựng các cơ chế giám sát, kiểm tra để các bên đối tác đều thực hiện đúng cam kết. Việc cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác (qua việc phát ngôn) hoặc tạo cơ sở để đối tác dự báo được hành động của mình (qua việc làm) là nội dung chính của xây dựng lòng tin.

Tuy nhiên, xây dựng lòng tin là một quá trình rất khó khăn, nhất là giữa các nước có lịch sử tranh chấp và xung đột  lâu dài.  Nếu  một trong  hai  bên có sự  nghi  ngờ  lẫn nhau, thì thành quả xây dựng lòng tin có thể biến mất, quá trình hợp tác có thể bị chệch hướng. 

Do vậy, Trung tướng, PGS.TS. Nguyễn Đình Chiến cho rằng: Thời gian tới, để phát huy vai trò của quân đội trong xây dựng lòng tin giữa các nước trong khu vực, quân đội các nước cần tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ giữa lực lượng vũ trang các nước để tạo ràng buộc lợi ích và tính liên kết lợi ích, nâng cao mức độ hiểu biết lẫn nhau, qua đó tăng cường tương tác và sự gắn  kết giữa quân đội các nước. 

Theo đó, quân đội các  nước cần đẩy  mạnh  hợp tác trong nghiên cứu học thuật để tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau về hệ thống chính trị, văn hóa chính trị và các yếu tố khác, làm cơ sở để mở rộng quan hệ và đưa các quan hệ đi vào chiều sâu. 

Trên cơ sở đó, cần tiếp tục  mở rộng các  hình thức hợp tác giao lưu giữa quân đội các nước; thiết lập đường dây nóng và cách tiếp cận nhanh chóng giữa các lãnh đạo quân đội, nhằm kịp thời trao đổi thông tin và xử lý các tình huống khẩn cấp. Bên cạnh đó, cần tăng cường trao đổi, thăm viếng lẫn nhau giữa các nhà lãnh đạo quân sự và an ninh; thiết lập cơ chế trao đổi tin tức tình báo; định kỳ tổ chức đối thoại quốc phòng và chiến lược; tham gia các cuộc hội nghị, hội thảo; mở rộng các hình thức liên kết, hợp tác từ song phương sang đa phương.Theo  Trung  tướng,  PGS.TS.  Nguyễn  Đình  Chiến, một vấn đề quan  trọng đối với quân đội các  nước  là cần tăng cường công khai và minh bạch quá trình ra quyết sách và  thực  thi chính sách quốc phòng,  tránh tình trạng một nước này đưa ra thông tin sai lệch về chính sách quốc phòng của nước khác. Các nước cần định kỳ xuất bản Sách Trắng quốc phòng, trong đó công khai chính sách quốc phòng, ngân sách quốc phòng, vũ khí trang bị… 

Đồng thời, tiếp tục xây dựng các khuôn khổ và cơ chế hợp tác mang tính ràng buộc lẫn nhau để thống nhất về giới hạn, hoặc phạm vi chấp nhận được của hành vi, hoặc cơ chế giải quyết bất đồng, làm giảm nghi ngờ lẫn nhau. Thông qua việc ký kết các văn kiện hợp tác, đối tác, các bên có thể thống nhất nội dung và phạm vi hợp tác, hoặc cơ chế giải quyết các  tranh chấp,  tránh sử dụng vũ  lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. 

Đại  tá  Phạm  Xuân  Trạo,  Phó  Tư  lệnh,  Tham  mưu trưởng Quân đoàn 4, nói phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 đã và đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế và toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta. Đó là tiếng nói của nhân dân Việt Nam mà Thủ tướng là người đứng đầu Chính phủ gửi đến các nước trong khu vực và thế giới, khẳng định lập trường, quan điểm, đường lối đối ngoại, chiến lược  quốc  phòng  của  Việt  Nam  và  giải  pháp  giải  quyết những vấn đề đang phức tạp trên Biển Đông. 

Đại tá Phạm Xuân Trạo cho biết, cá nhân ông nói riêng và cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên quốc phòng Quân đoàn 4 hết sức tâm đắc về quan điểm xây dựng, củng cố lòng tin chiến lược của Việt Nam trong quan hệ quốc tế. Lòng tin là khởi nguồn của mọi quan hệ hữu nghị, hợp tác; là liều thuốc hiệu nghiệm để ngăn ngừa những toan tính có thể gây ra nguy cơ xung đột. 

“Chúng tôi nghĩ rằng phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là một thông điệp rõ ràng của Đảng và Nhà nước ta gửi đến cộng đồng quốc tế, khẳng định Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẵn sàng làm hết sức mình để xác lập lòng tin giữa các quốc gia,  bảo đảm  hòa  bình, ổn định ở  khu vực cũng  như an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông. Mọi vấn đề dù khó đến đâu, nhưng nếu giữa các quốc gia có lòng tin với nhau thì sẽ cùng nhau giải quyết thành công”, Đại tá Trạo nói.

Bài phát biểu của Thủ tướng cũng giúp cán bộ, chiến sĩ và nhân dân hiểu sâu sắc thêm về quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta; biện pháp giải quyết những vấn đề phức tạp trên Biển Đông; lập trường trước sau như một của Đảng, Nhà nước ta về chủ quyền quốc gia; chính sách quốc phòng và nhiệm vụ xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ đất nước; vai trò, trách nhiệm của lực lượng vũ trang nhân dân trong tình hình mới. 

Bày  tỏ quan  điểm  về  bài  phát  biểu  của  Thủ  tướng Chính  phủ,  Thiếu  tướng,  PGS.TS.  Bùi  Thanh  Sơn  nói: 

Tham dự Hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 12, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có bài phát biểu rất quan trọng khẳng định rõ nguyện vọng và lòng mong muốn của nhân dân Việt Nam duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông và toàn khu vực; khẳng định lập trường cũng như quyết tâm của Việt Nam trong giải quyết tranh chấp bất đồng; đề xuất chiến lược và quan điểm của Nhà nước Việt Nam; đề cao vai trò của ASEAN và các đối tác, nhất là Mỹ-Trung trong giải quyết tranh chấp lãnh thổ và lãnh hải ở Biển Đông. 

Trong đó, Thủ tướng  nhấn  mạnh:  Cần tạo dựng và xây dựng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia, trên cơ sở tuân thủ và thực thi đầy đủ các luật pháp và công ước quốc tế; đề cao trách nhiệm của từng quốc gia, vai trò các nước lớn, nhằm nâng cao hiệu quả thực thi của các cơ chế hợp tác an ninh đa phương, nhất là Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS). 

Việt  Nam  sẵn  sàng  đàm  phán  với  các  nước  để  giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, thông qua đối thoại hòa bình trên cơ sở luật pháp và công ước quốc tế, tôn trọng lịch sử, vì lợi ích chung giữa hai nước, cũng như khu vực và toàn thế giới. 

Trên cơ sở đường  lối đối  ngoại độc  lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa; là bạn là đối tác tin cậy của nhiều quốc gia và dân  tộc  trên  toàn  thế giới, Việt  Nam mong muốn nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ của bạn bè trên toàn cầu, trong đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống  nhất  toàn vẹn  lãnh  thổ quốc gia,  hòa  bình  trong khu vực và thế giới.

Một số hình ảnh hoạt động của Thủ tướng tại Đối thoại Shangri-La 

Biển  Đông có  nhiều tài  nguyên  thiên  nhiên,  nguồn sống của nhân dân nhiều nước, cửa ngõ giao thương thúc đẩy sự thịnh vượng của nhiều quốc gia, đường hàng hải vận chuyển hàng hóa lớn của toàn thế giới. Hiện tại, Biển Đông đang tồn tại tranh chấp về lãnh thổ và lãnh hải do lịch sử để lại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất ổn định, ảnh hưởng tới hòa bình và phát triển trong khu vực cũng như toàn thế giới.

Nguyện  vọng  và  lòng  mong  muốn  của  Việt  Nam cũng như nhiều quốc gia trong khu vực là: Giữ vững hòa bình, đẩy mạnh hợp tác để phát triển, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh; giải quyết các tranh chấp bất đồng thông qua đối  thoại  hòa  bình,  theo  luật  pháp và công ước quốc tế. 

Trong đó ASEAN và các đối tác, đặc biệt là Trung Quốc và Hoa Kỳ cần đạt được thỏa thuận, sớm xác định rõ trách nhiệm, cùng thực thi đầy đủ Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); đồng thời làm hết sức mình để sớm ban hành Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC). Đây là cơ sở pháp lý rất quan trọng, yếu tố then chốt giữ vững hòa bình ổn định ở Biển Đông, trong khu vực và toàn thế giới. 

Diễn giả đặt câu hỏi với Thủ tướng (2).

Ảnh Đức Tám TTXVN

Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long biểu thị đồng tình với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sau khi kết thúc bài phát biểu. Trước khi diễn ra lễ khai mạc Đối thoại Shangri-La, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã hội kiến.

Thủ tướng Lý Hiển Long. Ảnh: Nhật Bắc

Bộ trưởng Quốc phòng Australia chúc mừng Thủ tướng.

Ảnh Đức Tám TTXVN

Xây dựng lòng tin chiến lược là hành động!

— Thục Minh (VP Singapore)

Báo Thanh Niên, ngày 03/06/2013

Đó  là  cách  mà  Thứ  trưởng  Quốc  phòng  Nguyễn  Chí Vịnh chỉ ra để xây dựng “lòng tin chiến lược” theo lời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đặt ra từ đầu Đối thoại Shangri-La.

Trong phát biểu khai mạc Diễn đàn an ninh Châu Á - Thái Bình Dương Đối thoại Shangri-La (SLD) tại Singapore tối 31/5, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nói: “Chúng ta cần cùng nhau chung tay xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng của khu vực”. Bởi theo Thủ tướng, “lòng tin là khởi nguồn của mọi quan hệ hữu nghị, hợp tác; là liều thuốc hiệu nghiệm để ngăn ngừa những toan tính có thể gây ra nguy cơ xung đột”.

“Thủ tướng Dũng đã nhắc đi nhắc lại cụm từ lòng tin chiến lược đến 17 lần trong bài phát biểu. Các nhà quan sát ngồi cùng bàn với tôi tối đó muốn biết cụ thể hơn về điều này”, Giáo sư Carl Thayer từ Học viện Quốc phòng Úc chia sẻ với Thanh  Niên ngay sau  khi  SLD  kết  thúc chiều  2/6. 

“Điều thú vị là ở đoạn cuối diễn đàn này, lòng tin chiến lược trở thành chủ đề chiếm  lĩnh. Tất cả các  bộ trưởng quốc phòng đều nêu lại và đặt vấn đề làm sao để biến nó thành thực tiễn”, ông Thayer bình luận. “Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã thành công trong việc đặt chủ đề lòng tin chiến lược vào nghị trình SLD lần thứ 12 này”, ông nói.

Thay mặt Bộ trưởng Quốc phòng, đại tướng Phùng Quang  Thanh,  Thứ  trưởng  Nguyễn  Chí  Vịnh  đã  “trình bày một cách tuyệt vời cách tiếp cận của Việt Nam về khái niệm này”, theo Giáo sư Thayer. “Thứ trưởng Vịnh đã đề cập các vấn đề mà những người khác thường né. Đó là hành động để biến lời nói thành thực tiễn”, ông Thayer kết  luận sau phát  biểu với chủ đề  Hợp tác quốc phòng Châu Á - Thái Bình Dương của Thứ trưởng Nguyễn Chí Vịnh tại phiên họp bế mạc SLD.

Hành động thực tiễn

Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh chỉ ra rằng: “Chỉ có hành động mới nảy sinh kết quả. Nó là sự bảo đảm của thành công. Bất cứ một mục tiêu hay kế hoạch to lớn nào, cuối cùng cũng  phải giải quyết  bằng  hành động”.  Thực tế, theo ông là “chúng ta đã có không ít cơ chế hợp tác quốc phòng, an ninh mang tầm vóc khu vực, thế giới, và chúng ta cũng đã đưa ra nhiều thỏa thuận, tuyên bố, cam kết”. Tuy nhiên, “để biến các cam kết đó thành hành động, chúng ta cần tiếp tục xây dựng lòng tin. Cách tốt nhất để xây dựng lòng tin vẫn là hành động”, ông lập luận. “Các nước phải thực tâm hợp tác, đặc biệt là các cường quốc, thực hiện cam kết đi đôi với hành động, lấy hành động trên thực tế để chứng minh cho trách nhiệm của mình”, Điển  hình, ông  nhắc  lại, chính Việt  Nam  năm  2010 đã khởi xướng và thúc đẩy mở rộng Hội nghị Bộ trưởng Quốc  phòng  ASEAN  (ADMM)  thành  ADMM+  với  sự tham gia của 8 đối tác lớn gồm Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Úc, New Zealand, Nga và Mỹ. Đây là cơ chế tham vấn và hợp tác cao nhất về quốc phòng, an ninh giữa ASEAN với các nước đối tác.

Bên cạnh đó, trong tháng 6/2013 này, “Việt Nam sẽ cử lực lượng quân đội tham gia diễn tập trên thực địa về hỗ trợ nhân đạo - cứu trợ thảm họa và quân y tại Brunei” cùng 17 quốc gia còn lại trong ADMM+. “Đây là lần đầu tiên ADMM+ phối hợp hành động trên thực địa; và cũng là lần đầu tiên Việt Nam cử lực lượng quân đội ra nước ngoài tham gia các hoạt động đa phương”, ông cho hay.

Việt  Nam  cũng  đưa  ra  sáng  kiến  mới  là  thành  lập Nhóm  hành  động  nhân  đạo  về  bom  mìn  của  ADMM+, dự kiến sẽ được chính thức thông qua tại ADMM+ vào tháng 8/2013. Trong khi đó, tối 31/5, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng thông báo: “Việt Nam đã quyết định tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, trước hết là trong các lĩnh vực công binh, quân y, quan sát viên quân sự”.

Giữ an toàn, an ninh trên biển

“Thời gian qua, các lực lượng của chúng tôi đã cứu được rất nhiều ngư dân gặp nạn trên biển, trong đó có nhiều ngư dân nước ngoài. Đặc biệt, tháng 11.2012, Cảnh sát biển Việt Nam đã bắt giữ được một vụ cướp biển gồm 11 tên có vũ trang trên biển Đông”, Thứ trưởng Nguyễn Chí  Vịnh  nói.  “Điều  đó  khẳng  định  quyết  tâm  và  trách nhiệm của Việt Nam bảo đảm tự do, an ninh an toàn trên đường hàng hải quốc tế nằm trong thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam theo Công ước LHQ về luật Biển 1982, đóng góp cho hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển trong khu vực”, ông nói.

Qua đó, ông nhấn mạnh: “Chúng tôi đề nghị các bên có liên quan đếnbiển Đông tôn trọng và bảo vệ ngư dân, tuyệt đối không sử dụng vũ lực với ngư dân dưới bất kỳ hình  thức  nào, cả quân sự và phi quân sự.  Hành xử vô nhân đạo với ngư dân là không thể chấp nhận được, đó là quy định chung của luật pháp quốc tế và là đạo lý của thế giới hiện đại”.

Ông tiếp tục đề nghị các nước cần tăng cường hợp tác về hoạt động của hải quân, cảnh sát biển, biên phòng; thiết  lập đường dây  nóng giữa  Bộ  trưởng  Quốc  phòng các nước ASEAN... Đặc biệt, “Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN có thể xem xét ký cam kết không sử dụng vũ lực trước để tăng cường tin cậy trong ASEAN, từ đó rút kinh nghiệm mở rộng với các nước khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”, Thứ trưởng Nguyễn Chí Vịnh nói. 

Sáng kiến này được Bộ trưởng Quốc phòng, đại tướng Phùng Quang Thanh đưa ra tại Brunei hồi tháng 5/2013. 

Phát biểu trong phiên họp bế mạc SLD, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore Ng Eng Hen tuyên bố: “Singapore ủng hộ sáng kiến của Việt Nam về một cam kết như vậy”.“Trong quá trình hợp tác, chúng ta cần lắng nghe dư luận, quyết định trên cơ sở luật pháp quốc tế, có tính đến lợi ích chính đáng của các bên, thể hiện sự bình đẳng, tôn trọng lợi ích của nhau, cũng như tôn trọng lợi ích chung của khu vực. Làm được như vậy, chúng ta sẽ không tạo ra sự khu biệt và không đơn phương giải quyết các vấn đề mang tính khu vực và quốc tế”, Thứ trưởng Nguyễn Chí Vịnh kết luận.

Sau cùng, Giáo sư Thayer đánh giá: “Việt Nam đang ngày một chủ động trở thành đối tác quốc phòng và ngoại giao đáng kể trong khu vực”. Ông cũng kỳ vọng chủ đề “lòng tin chiến lược” sẽ tiếp tục được thảo luận tại Diễn đàn khu vực ASEAN vào cuối tháng này tại Brunei.

Vượt trên những ảnh hưởng chính trị đang diễn ra

— Từ Lương 

Chinhphu.vn ngày 04/06/2013 

Những cựu chiến binh càng tin tưởng vào sự phát triển bền  vững  của  đất  nước  sau  khi  nghe  bài  phát  biểu mang thông điệp có “tầm vóc vượt lên trên những ảnh hưởng chính trị đang diễn ra trong khu vực” của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La 2013.

Đó là chia sẻ của Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục  Chính  trị Quân đội  Nhân dân Việt Nam, khi trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Chính phủ về bài phát biểu của Thủtướng Nguyễn Tấn Dũng.

Bày tỏ phấn khởi về việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được  mời  phát  biểu  đề  dẫn  tại  Lễ  khai  mạc  Đối  thoại Shangri-La  12,  Tướng  Phạm  Hồng  Cư  cho  biết  bài  phát biểu của Thủ tướng để lại cho ông nhiều ấn tượng tốt đẹp. 

Điều ông tâm đắc nhất là Thủtướng đãđề cập đến vai trò, trách nhiệm của các nước lớn, đặc biệt là hai siêu cường Trung Quốc, Hoa Kỳ, đối với khu vực bởi vì theo ông,  mọi xung đột đều  phát  sinh  từ các  nước  lớn chứ chưa bao giờ bắt đầu từ các nước nhỏ.

Ông  đánh  giá  cao  sự  thẳng  thắn  của  Thủ  tướng Nguyễn Tấn Dũng khi Thủ tướng nêu rõ: “Đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”. 

Là một cựu chiến binh, Trung tướng Phạm Hồng Cư rất tán đồng việc Thủ tướng phát biểu công khai trước toàn thế giới về đường lối đối ngoại và chính sách quốc phòng của Việt Nam. Đó là sự độc lập, tự chủ, đa phương, đa dạng, đồng thời là bạn, đối tác tin cậy của tất cả các quốc gia và thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ, không là đồng minh quân sự của một nước nào, không để nước nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình, không liên minh với nước này để chống nước kia; việc hiện đại hóa quân đội chỉ nhằm để tự vệ và bảo vệ lợi ích chính đáng của mình. 

Vị  tướng  đã  trải  qua  hai  cuộc  chiến  tranh  vệ  quốc nhấn mạnh việc Thủ tướng nêu rõ chính sách quốc phòng như trên chính là khẳng định ước vọng chủ đạo của nhân dân Việt Nam vốn đã phải trải qua nhiều đau thương, mất mát trong chiến tranh – đó là khát vọng hòa bình.

Dư luận quốc tế hưởng ứng về bài phát biểu của Thủ tướng

— Hoàng Minh

Chinhphu.vn ngày 02/6/2013

Ngay sau khi Thủ tướng kết thúc bài phát biểu tại Đối thoại  Shangri-La,  hàng  loạt  hãng  tin,  website  nước ngoài đã có những tin, bài truyền đi thông điệp của Thủ tướng về xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Trang  web  của  Viện  nghiên  cứu  quốc  tế  (IISS)  đã đăng toàn văn bài phát biểu của Thủ tướng với tiêu đề “Xây dựng lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng của Châu Á”.

Trong đó nhấn mạnh phát biểu của Thủ tướng cho rằng điều kiện tiên quyết để xây dựng lòng tin chiến lược là phải tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế và các nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung đã trở thành giá trị của toàn nhân loại.

Tờ Straits  Times của  Singapore  cũng  nhanh  chóng đưa những dòng đầu tiên về nội dung bài phát biểu cùng với hình ảnh Thủ tướng đang phát biểu.

‘Mọi  người  chúng  ta  đều  hiểu,  nếu  để  xảy  ra  mất  ổn định, nhất là xung đột quân sự, nhìn tổng thể thì sẽ không có kẻ thắng người thua - mà tất cả cùng thua”, Straits Times trích lời Thủ tướng.

Tờ Straits Timesnhận định diễn đàn an ninh năm nay diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng vì những tranh chấp hàng hải trong khu vực.

AsiaOnesau đó đã lấy lại ảnh của Straits Timesđồng thời dẫn  lời Thủ tướng  Nguyễn Tấn  Dũng cho rằng để tăng cường lòng tin trong khu vực, các nước dù là lớn hay nhỏphải tuân thủ luật pháp quốc tế và nhận thức được trách nhiệm của mình.

Trong khi đó, Reuters là  một trong những  hãng tin trích nguyên văn nhiều câu của Thủ tướng như: “Đâu đó đã  có  những  biểu  hiện  đề  cao  sức  mạnh  đơn  phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”.

Hay “Chỉ cần một hành động thiếu trách nhiệm, gây xung đột sẽ làm gián đoạn dòng hàng hóa khổng lồ này và nhiều nền kinh tế không chỉ trong khu vực mà cả thế giới đều phải gánh chịu hậu quả khôn lường”.

Vì vậy cần có một ASEAN đoàn kết, vững mạnh, chứ không  phải  là  một  ASEAN  mà  các  quốc  gia  thành  viên “buộc phải lựa chọn đứng về bên này hay bên kia vì lợi ích của riêng mình trong mối quan hệ với các nước lớn”. 

Bài của Reuterssau đó cũng được tờ Star Online của Philippines và website của kênh truyền hình NBCcủa Mỹ đăng lại.

BBCcũng trích nhiều câu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kỳ vọng về vai trò của Trung Quốc và Mỹ đối với khu vực. “Nhất là Hoa Kỳ và Trung Quốc, hai cường quốc có vai trò và trách nhiệm lớn nhất (tôi xin nhấn mạnh là lớn nhất) đối với tương lai quan hệ của chính mình cũng như của cả khu vực và thế giới”.

Thủ tướng tuyên bố “đặc biệt coi trọng vai trò của một nước Trung Quốc đangtrỗi dậy mạnh mẽ và của Mỹ - một cường quốc Thái Bình Dương”.

Bài của Channelnewsasia nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của biển đối với thương mại toàn cầu. “Theo nhiều dự báo, sẽ có trên 3/4 khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển và 2/3 số đó đi qua Biển Đông”. 

Hãng ảnh GettyImagecủa  Hoa  Kỳ cũng  nhanh chóng cập nhật bức ảnh lớn của Thủ tướng kèm theo chú thích “Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại Hội nghị cấp cao an ninh Châu Á Shangri-La, do Viện nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS) tổ chức, tại Singapore ngày 31/5.” 

Trước khi Thủ tướng phát biểu, báo chí nước ngoài cũng đã có một số bài viết dự báo những thông điệp chính của Thủ tướng tại Shangri-La.

Tờ Manipur Updatecủa Ấn Độ ngày 31/5 đưa tin Thủ tướng Việt Nam sẽ nêu bật chính sách đối ngoại của Việt Nam tại diễn đàn Shangri-La. Đây là cơ hội để Việt Nam thể hiện quan điểm về những vấn đề an ninh khu vực, bao gồm cả an ninh hàng hải.

Dư luận quốc tế tiếp mạch vấn đề “Xây dựng lòng tin chiến lược”

— Hải Minh (tổng hợp)

Chinhphu.vn ngày 02/06/2013

Tiếp sau loạt bài ngày 31/5 về “Xây dựng lòng tin chiến lược” tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, báo chí quốc tế tiếp tục có thêm những bài viết xung quanh nội dung bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Diễn đàn Shangri-La 2013.

Trong  bài  viết  đăng  ngày  1/6,  tờ Jakarta  Post của Indonesia nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải xây dựng và tăng cường lòng tin chiến lược vì hòa bình, thịnh vượng và hợp tác.

Bài báo đề cập việc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kêu gọi cả Trung Quốc và Hoa Kỳ cùng hợp tác với các nước ASEAN để kiến tạo một cấu trúc khu vực hòa bình, trong đó “lòng tin” là nhân tố chủ chốt. Là cường quốc, Trung Quốc và Hoa Kỳ phải có trách nhiệm đóng góp vào hòa bình của khu vực và trên thế giới.

“Lòng  tin  là  khởi  nguồn  của  mọi  quan  hệ  hữu  nghị, hợp tác; là liều thuốc hiệu nghiệm để ngăn ngừa những toan  tính  có  thể  gây  ra  nguy  cơ  xung  đột”,  Jakarta  Post trích nguyên văn lời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong bài phát biểu.

Tờ The IndianExpress của Ấn Độ ngày 1/6 cũng đề cập về  tầm quan  trọng của  Hoa  Kỳ  -  một cường quốc Thái Bình Dương - đối với an ninh khu vực. 

Bài báo dẫn lời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về vấn đề này: “Tôi tin rằng các nước trong khu vực đều không phản đối can dự chiến lược của các nước ngoài khu vực nếu sự can dự đó nhằm tăng cường hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển”.

Ở khía cạnh khác, hãng tin Pháp AFP chọn thông báo chính thức của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về việc Việt Nam sẽ tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc trong nội dung chính bài viết của mình.

Bài báo nhấn mạnh nội dung Việt Nam chọn tham gia “các lĩnh vực công binh, quân y, quan sát viên quân sự”.

Trong diễn biến liên quan trước đó, hồi tháng 2 năm nay, Trợ lý Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Edmond Mulet đã thăm Việt Nam với nhiệm vụ hỗ trợ Việt Nam chuẩn bị tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, bắt đầu từ năm 2014.

Thông báo trên website của Liên Hợp Quốc cho hay, tính đến tháng 3/2013, có tất cả 15 hoạt động gìn giữ hòa bình trên thế giới với sự tham gia của 116 quốc gia.

Bài của AFPsau đó được một số hãng tin Châu Á như Channelnewsasiavà Bangkok Post đăng lại.

Ngày 31/5, hãng tin Kyodo của Nhật Bản nói việc Việt Nam  sẽ  cử  các  nhân  viên  quân  sự  tham  gia  lực  lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc, sau khi Thủ tướng Nguyễn  Tấn  Dũng  kết  thúc  bài  phát  biểu  tại  Đối  thoại Shangri-La.

Kyodocũng đã đề cập đến chính sách quốc phòng của Việt Nam là “hòa bình và tự vệ”, đồng thời nhấn mạnh nội dung: Việt  Nam  không  là  đồng  minh  quân  sự  của  nước nào và không để nước ngoài nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam. Việt Nam không liên minh với nước này để chống lại nước khác. 

Việt Nam mong muốn thiết lập quan hệ đối tác chiến lược với tất cả các nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc một khi nguyên tắc độc lập chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, tôn trọng lẫn nhau, hợp tác bình đẳng cùng có lợi được cam kết và nghiêm túc thực hiện./.

Phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: tầm nhìn mới, nội dung mới!

— Dương Trọng Đông

Báo Sài Gòn Tiếp Thị, ngày 01/06/2013

“Trong  thế  giới  văn  minh  ngày  nay,  Hiến  chương  Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế và các nguyên tắc, chuẩn mực  ứng  xử  chung  đã  trở  thành  giá  trị  của  toàn  nhân loại cần phải được tôn trọng. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để xây dựng lòng tin chiến lược”. Đó là khẳng định của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 (SLD-12).

Thật xứng đáng với sự đón đợi của các nguyên thủ quốc gia, niềm kỳ vọng của các đại biểu từ hàng tháng nay, phát  biểu dẫn đề của Thủ  tướng  Nguyễn Tấn  Dũng  tại buổi lễ khai mạc SLD-12 tối 31/5 đã để lại nhiều tiếng vang. 

Tiếp cận trong một tổng thể

Truyền thông quốc tế nhất loạt nêu bật tầm nhìn và các nội dung không chỉ mang tính định hướng cho các cuộc thảo luận hai ngày tới. Diễn văn khai mạc của Thủ tướng Việt Nam mang đến cho cử tọa một số cách tiếp cận mới và có phần gây ngạc nhiên:

Thứ nhất, tầm nhìn bao quátđể xử lý các tình huống phức tạp về an ninh và phát triển đối với Châu Á – Thái Bình Dương hiện nay, đó là xây dựng lòng tin chiến lược. Từ  đây,  cụm  từ  giản  dị  này  sẽ  được  nhớ  đến,  bắt nguồn từ vị Thủ tướng của một đất nước đang thực thi hiệu quả đường lối đối ngoại hòa bình, độc lập, tự chủ, đa dạng hóa và đa phương hóa các quan hệ quốc tế.

Thứ hai, đánh giá về cuộc giành giật ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốctại khu vực. Thủ tướng Việt Nam nhận định: các quốc gia không phản đối sự can dự chiến lược của các nước ngoài, nếu sự can dự đó nhằm tăng cường hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển. 

Ông ghi nhận, các nước trong khu vực coi trọng vai trò của Trung Quốc và Mỹ, đồng thời ủng hộ hành động của hai cường quốc này nếu chiến luợc và việc làm của Washington và Bắc Kinh tuân thủ pháp luật quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền của các quốc gia.

Thứ ba, về hồ sơ Biển Đông, tuy phiếm chỉ (do thông lệ  ngoại  giao),  nhưng  Thủ  tướng  đã  tố  cáo  một  cách mạnh  mẽ:  “Đâu đó đã có  những  biểu  hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động  trái  với  luật  pháp  quốc  tế,  mang  tính  áp  đặt  và chính trị cường quyền”.

Về giải pháp cho Biển Đông, thủ tướng Việt Nam kêu gọi “ASEAN và Trung Quốc cần đề cao trách nhiệm, cùng nhau củng cố  lòng tin, chiến  lược và trước  hết  là thực hiện nghiêm túc Tuyên bố chung về ứng xử của các bên tại Biển Đông – DOC, nỗ lực hơn nữa để sớm có Bộ quy tắc ứng xử COC”.

Thứ tư, khẳng định chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ. Việt Nam không là đồng minh quân sự của nước nào và không để nước ngoài nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam. Việt Nam không liên minh với nước này để chống lại nước khác.

Chính sách nói trên không ngăn cản Thủ tướng Việt Nam  loan  báo,  lần  đầu  tiên,  Việt  Nam  sẽ  tham  gia  hoạt động gìn giữ  hòa  bình của  Liên  Hợp  Quốc, trước  hết  là trong các lĩnh vực công binh, quân y, quan sát viên quân sự.

Thứ năm, về ASEAN, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho  rằng  không  thể  không  nói  đến  một  ASEAN  đồng thuận, đoàn kết và với vai trò trung tâm trong nhiều cơ chế hợp tác đa phương.

Tóm lại, cở sở để xây dựng lòng tin chiến lược là “sự thực  tâm và chân  thành”.  Rõ ràng,  trung  thực và  thẳng thắn là các tiêu chí phổ quát trong các mối quan hệ. Thủ tướng Việt Nam đặt cơ sở cho “giấc mơ” về một thế giới tương lai trên căn bản nào?

SLD có thể coi như một hội nghị thượng đỉnh quốc phòng không chính thức, nhưng Thủ tướng Việt Nam lại nhấn mạnh tầm quan trọng của luật pháp và các giá trị phổ quát.

“Trong thế giới văn minh ngày nay, Hiến chương Liên Hợp  Quốc,  luật pháp quốc tế và các  nguyên tắc, chuẩn mực ứng xử chung đã trở thành giá trị của toàn nhân loại cần phải được tôn trọng. Đây cũng là điều kiện tiên quyết để xây dựng lòng tin chiến lược”.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã tận dụng tối đa cơ hội khi ông giới thiệu cho các cử tọa nước ngoài một cái nhìn tổng thể về Việt Nam. Đó sẽ không chỉ bao gồm vấn đề với Trung Quốc và Biển Đông, đó còn là tầm nhìn mang tính toàn cầu và vai trò của Việt Nam.

Ôn cố tri tân

Từ tháng 6.2011, Đối thoại Shangri-La đã bàn thảo về việc phải đối phó với sự phiêu lưu của Trung Quốc. Giám đốc điều  hành  ISS-Asia, tiến sĩ Tim  Huwley  nhận định: việc Trung Quốc gia tăng sức mạnh quân sự có liên quan đến tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông. 

Và nếu như tần số đề cập những căng thẳng trên Biển Đông trong các tuyên bố của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam được dùng như một “phong vũ biểu” cho mối bang giao Việt-Trung, thì những bạo hành của Trung Quốc từ bấy đến nay tại các ngư trường truyền thống của Việt Nam là các nhân tố quan trọng định hình nên “gam tối” của mối bang giao ấy. 

Đó chính là trạng thái mà theo nghiên cứu sinh Tiến sĩ Lê Hồng Hiệp (Đại học Quốc gia Việt Nam – UNSW Canberra), trong năm năm trở lại đây, nó đã tiến triển từ “tệ” cho tới “tệ hơn” mà thôi!

Sỡ dĩ Đối thoại Shangri-La 2011 được ghi nhớ như một cột  mốc, vì  tại đấy,  bộ  trưởng  Quốc  phòng Việt Nam và bộ trưởng Quốc phòng Philippines đã lên tiếng mạnh mẽ về các hành động lấn lướt của Trung Quốc trên Biển Đông. 

Năm 2011 cũng là năm đầu tiên Việt Nam có tiếng nói cứng rắn về Trung Quốc như vậy tại một diễn đàn quốc tế một cách công khai. 

Bộ  trưởng  Phùng  Quang Thanh đã có  bài diễn văn khá ngắn gọn trong khuôn khổ tham luận chung với chủ đề: “Đối phó với thách thức an ninh hàng hải mới”, cùng bộ Trưởng Malaysia và Philippines. 

Đại tướng Phùng Quang Thanh và Bộ trưởng Voltaire Gazmin  của  Philippines  đều  lên  tiếng  tố  cáo  các  trường hợp được đặt tên là: “các vụ việc gây bất ổn trên Biển Đông”.

Quốc hội đang họp cũng hưởng ứng

Theo đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc, lâu nay sinh hoạt Quốc hội ít đề cập tới vấn đề ngoại giao và quốc phòng. Hai vấn đề này ít xuất hiện trên chương trình nghị sự chung của Quốc hội và cũng thường cũng chỉ trình bày rất thoáng qua trong báo cáo của Chính phủ. 

Đây là hai vấn đề rất hệ trọng, nhạy cảm, đòi hỏi phải có phương thức tiếp cận đặc thù. Nhưng nó lại là vấn đề an nguy đến quốc gia và toàn thể quốc dân. 

Do vậy, những đại biểu Quốc hội không thể bỏqua và phó mặc, mặc dù vẫn nuôi lòng tin tưởng ở những nhà lãnh đạo sáng suốt. Nhưng chắc chắn niềm tin tưởng ấy có những lý do để không còn như trước.

Ông  Dương  Trung  Quốc  cho  rằng,  một  nền  quốc phòng toàn dân không thể chỉ dựa vào ý chí của nhà nước nếu nó không đào tạo sự chia sẻ, đồng thuận cao trong toàn thể nhân dân. 

Ông Quốc cho rằng, đó là bài học của lịch sử nếu ta nhớ đến Hội nghị Diên hồng thời Trần, đến Hội thề Lũng Nhai gắn với  thời  Lê, đến  những câu chuyện đã  thành kinh điển trong ứng xử với dân và với nhau của các nhà lãnh đạo quốc gia chỉ  nhằm xây dựng sự đoàn  kết, sức mạnh vua tôi đồng lòng, tướng sĩ đồng tâm. 

Hay thực hiện nguyên lý của thời hiện đại là phải ý Đảng lòng dân làm cho người dân có được tín tâm đối với người lãnh đạo đất nước.

Đăng đàn Quốc hội sáng 30/5, đại biểu Dương Trung Quốc đã có  bài phát  biểu sâu sắc về chủ đề  ngoại giao, quốc phòng. 

“Chúng  ta  núi  liền  núi,  sông  liền  sông,  biển  liền biển  với  nước  Trung  Hoa  đang  trỗi  dậy,  nhưng  luôn gợi lại những bài học quá khứ mà ông cha ta đã phải đương đầu”. 

“Nói  cách  khác  đó  là  căn  bệnh  thời  khí  không  thể không tính đến nếu muốn thân thể quốc gia cường tráng, đủ sức chịu đựng những thách thức của thời đại mà chúng ta đã hội nhập ngày càng sâu sắc”. 

Sự ví von của ông Quốc như chính ông thừa nhận, không ngoài mục đích nhắc nhở rằng sức khỏe của một quốc gia  không  thể chỉ quan  tâm  ngắn  hạn và  một  khi không triệt để chữa trị sớm đều dễ dẫn đến bùng phát vào thời điểm ta không lường trước được, đe dọa sự an nguy của quốc gia.

Từ thầm lặng đến đấu khẩu công khai

— Dương Trọng Đông

Báo Sài Gòn Tiệp Thị, ngày 03/06/2013

Sự tự tin của Việt Nam về một chiến lược cân bằng sức mạnh có thể làm hình mẫu cho các quốc gia tầm trung ở Châu Á.

“Lòng  tin  chiến  lược”  (strategic  trust)  mà  Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tuyên bố tại “Đối thoại ShangriLa” (SLD-12) là tầm nhìn mới về phương cách bảo đảm an ninh và thịnh vượng cho khu vực. Lòng tin này hoàn toàn khác với cái gọi là “chiến lược hỗ tín” (zhàn luè hù xin) trên cửa  miệng  người Trung  Quốc,  là  thứ Trung  Quốc định dụ khị người Mỹ khi ông Tập Cận Bình thăm Hoa Kỳ hồi tháng 2.2012. Thần chú Trung Quốc định ru ngủ Hoa Kỳ đại thể là: “Hãy tin tôi đi, tin ở tương lai chung, ai rồi cũng có phần hết: Tây Thái Bình Dương là của “ngộ”, 

Đông  Thái  Bình  Dương  là  của  “nị”!  Nhật  Bản,  Ấn  Độ, Philippines và Việt Nam... là những nước nhỏ, khỏi căng thẳng làm gì cho mất lòng nhau!”

Chủ động tìm kiếm cân bằng

Tự tin đưa ra tầm nhìn ấy nhờ vào hai nền tảng. Thứ nhất, an ninh của Việt Nam là một bộ phận cấu thành của an ninh khu vực. Đúng như bình luận của Channel News Asiahay Strait Timestừ Singapore, “lòng tin chiến lược được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa ra trong bối  cảnh  căng  thẳng  và  tranh  chấp  lãnh  thổ  tăng  cao trong những năm gần đây, đe doạ đến sự phồn thịnh của khu vực”. Thứ hai, chọn bạn mà chơi là tiêu chí hàng đầu trong tập hợp lực lượng. Reutersbình luận: “Thủ tướng Việt Nam kêu gọi ASEAN tăng cường đoàn kết trong khi Trung Quốc áp đặt chủ quyền của mình lên vùng biển giàu dầu lửa ở Biển Đông; cảnh báo bất kỳ xung đột nào cũng có thể gây tổn hại tới thương mại quốc tế và kinh tế toàn cầu”. 

Chính hai nền tảng nói trên đã đưa tới hệ thống đối tác chiến lược với các nước thường trực Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc. Tuyên bố của Thủ tướng đã gạt bỏlời đồn đoán trong giới ngoại giao quốc tế, liệu Việt Nam có dứt điểm nổi quyết tâm xây dựng “đối tác chiến lược” với Hoa Kỳ. Chủ trương này vốn được đề cập từ lãnh đạo cấp cao của hai nước cách đây hơn ba năm, nhưng rồi dường như tiến trình thực hiện cứ “bị trồi trụt” theo thời tiết chính trị ở mỗi nước. Truyền thông quốc tế đã không bỏqua một chi tiết thú vị, trong dạ tiệc, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lại ngồi cùng bàn với bộ trưởng Chuck Hagel. Cả hai ông từng bị thương trên chiến trường, nay cùng ngồi bàn thảo phương thức thúc đẩy cân bằng quyền lực để đối phó với thách thức chung.

Trụ vững vào niềm tin ở luật pháp và công pháp quốc tế, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mạnh mẽ đưa ra, tuy phiếm chỉ, địa chỉ tố cáo không thể rành rẽ hơn với hai cảnh tỉnh. Thứ nhất, “đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”. Thứ  hai,  nếu sự cạnh tranh và can dự của  nước lớn nào đó “mang những toan tính chỉ cho riêng mình, bất bình đẳng, trái với luật pháp quốc tế, thiếu minh bạch thì không thể củng cố lòng tin chiến lược, dễ dẫn tới chia rẽ, nghi kỵ và nguy cơ kiềm chế lẫn nhau, ảnh hưởng tiêu cực tới hoà bình, hợp tác và phát triển”.

Có thể làm hình mẫu

Trưởng  đoàn  Việt  Nam  tại  SLD-12,  thứ  trưởng  bộ Quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh khi phân tích phát biểu của Thủ tướng đã nhận xét, phát biểu đề dẫn “làm hài lòng các chiến lược gia trên thế giới, bởi nó chính xác, đúng mực, không bỏsót vấn đề nào, không phóng đại vấn đề nào”. Thật vậy, cái khó là giữ được trung đạo! Khi thiếu tướng Yao Yun Zhu (học viện Kỹ thuật quân sự Trung Quốc) khiêu khích với lối hỏi xách mé, “cường quốc nào vi phạm luật pháp quốc tế và vi phạm luật nào” trên Biển Đông, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đáp trả: “Những diễn biến gần đây trên thực tế mọi người có mặt tại đây đều đã biết (là nước nào). Tôi xin không nhắc lại”. 

Chính cái minh triết trung đạo ấy đã đảm bảo cho quá trình phác thảo đường lối “không phản đối can dự chiến lược của các nước ngoài khu vực, nếu sự can dự đó nhằm tăng cường hợp tác vì hoà bình, ổn định và phát triển”. 

Khác nhau giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng là ở chỗ này. Trung Quốc coi Mỹ là “kẻ ngoại đạo” nhảy vào Biển Đông gây rối, thì Việt Nam lại tuyên bố: Hoa Kỳ là cường quốc Thái  Bình  Dương và ủng  hộ cả  Hoa  Kỳ  lẫn Trung Quốc nếu như các chiến lược, các việc làm của hai cường quốc này tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền của các quốc gia, vừa đem lại lợi ích cho chính mình, đồng  thời đóng góp  thiết  thực vào  hoà  bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng chung.

Là một tác giả của “năm nguyên tắc chung sống hoà bình”, Ấn Độ bình luận về vai trò của Việt Nam: “Là những người kế thừa truyền thống chính trị hiện thực mạnh mẽ, các nhà lãnh đạo Việt Nam nhận biết được sự đoàn kết của ASEAN rất dễ bị lung lay và ý thức rằng Bắc Kinh có thể dễ dàng chia để trị. Sự thật là các nước nhỏtrong khu vực không thể buộc Trung Quốc chấp nhận các chuẩn mực pháp lý quốc tế, vì vậy, sự lựa chọn duy nhất để giúp bảo vệ các lợi ích của Việt Nam nằm trong việc duy trì quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ và các cường quốc khác”. Tờ Indian Expresskết luận: chính sự tự tin của Việt Nam về chiến lược cân bằng sức mạnh có thể làm hình mẫu cho các quốc gia tầm trung ở Châu Á.

Thủ tướng Việt Nam phát biểu ấn tượng với sự tự tin tuyệt vời

— Báo Lao Động số 124, ngày 03/06/2013

Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La 2013 được giới học giả và báo chí quốc tế dành sự chú ý đặc biệt, được đánh giá cao bởi sự sắc sảo và có tình, có lý.

Ngày 2.6, phóng viên Báo Lao Động đã có cuộc trao đổi nhanh với Giáo sư Carl Thayer, Học viện Quốc phòng Australia về bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Là  một  chuyên  gia  về  các  vấn  đề  Châu Á  - Thái  Bình Dương và đã có nhiều năm tham dự Đối thoại Shangri-La, ông đánh giá thế nào về bài phát biểu dẫn đề của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng?

- Thủ  tướng  Nguyễn Tấn  Dũng đã có  một  bài phát biểu ấn tượng với sự tự tin tuyệt vời. Chủ đề chính của bài phát biểu là sự cần thiết phải xây dựng lòng tin chiến lược giữa  những  nước chủ chốt ở  Đông  Nam Á,  kể cả những cường quốc lớn và đặc biệt là Trung Quốc và Mỹ. Với thông điệp  mềm dẻo  nhưng trí tuệ và sắc sảo, Thủ tướng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của Hiến chương Liên Hợp Quốc, luật pháp quốc tế, sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau giữa các quốc gia, đặc biệt là vai trò trung tâm của ASEAN và các tổ chức đa phương lấy ASEAN làm trung tâm. Tôi cho rằng Thủ tướng đã chuẩn bị chu đáo bài phát biểu, điều đó thể hiện tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh chính trị của ông.

Điều gì làm ông ấn tượng nhất trong bài phát biểu?

- Tôi ấn tượng nhất với cách phân tích thẳng thắn của Thủ tướng về tình hình Biển Đông. Thông điệp của Thủ tướng rất rõ ràng đối với cử tọa. Hành vi đơn phương của một số quốc gia áp đặt “quyền lực chính trị” có thể đe dọa an ninh, tự do hàng hải và làm gián đoạn dòng chảy thương mại mà tất cả các nước đều phải phụ thuộc.

Trong bài phát biểu, Thủ tướng nhấn mạnh đến việc xây dựng lòng tin chiến lược. Theo ông, trong bối cảnh khu vực và thế giới hiện nay, đó có phải là điều quan trọng nhất?

- Thủ tướng đã sử dụng cụm từ “lòng tin chiến lược” ít nhất 17 lần trong bài phát biểu của mình. Về bản chất, Thủ tướng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của tham vấn và đối  thoại  nhằm giải quyết  những  khác  biệt giữa các nước, cũng như những thách thức đang nổi lên đối với an ninh khu vực Thủ tướng nhấn mạnh rằng điều kiện tiên quyết để xây  dựng  lòng  tin  là  tuân  thủ  Hiến  chương  Liên  Hợp Quốc,  luật pháp quốc tế và các  nguyên tắc, chuẩn  mực phổ quát. Tôi không nói việc xây dựng lòng tin chiến lược có phải là điều quan trọng nhất trong bối cảnh hiện nay hay không, nhưng đó chắc chắn là một trong những yếu tố quan trọng và tiên quyết cho việc giải quyết những tranh chấp và thách thức an ninh.

Ông nghĩ gì về cách Thủ tướng đề cập đến những vấn đề “nóng” trong bài phát biểu?

- Bên cạnh vấn đề xây dựng lòng tin chiến lược, Thủ tướng cũng dành một phần quan trọng để nhấn mạnh đến các vấn đề Biển Hoa Đông và Biển Đông, điều này dễ hiểu, bởi an ninh Biển Đông là vấn đề cấp thiết đối với  Việt  Nam.  Mặc  dù  Thủ  tướng  không  nhắc  gì  đến căng thẳng Trung Quốc - Philippines, nhưng thông điệp chung của ông là cần thực thi DOC và nhanh chóng tiến tới COC. 

Thủ  tướng  cũng  khéo  léo  nhấn  mạnh  sự  cần  thiết để Mỹ và Trung Quốc hợp tác với ASEAN. Ngoài ra, Thủ tướng cũng đề cập đến một số vấn đề xuyên quốc gia và tôi rất ấn tượng khi ông đề cập đến an ninh nước. 

Ông đã nói đến nhưng không đề cập cụ thể về những quốc gia ở hạ lưu sông Mêkông. Những vấn đề này thường bị bỏ qua khi thảo luận, nhưng phát biểu của Thủ tướng là lời nhắc nhở kịp thời rằng Campuchia và Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng bởi những sự phát triển ở thượng lưu sông Mêkông.

- Xin cảm ơn ông!

***

Ông Kanpi Bajpai - nhà phân tích Ấn Độ, chuyên gia về quan hệ Trung-Ấn nhận xét: Thủ tướng Việt Nam đã rất đúng khi nói về việc xây dựng lòng tin giữa các cường quốc để giải quyết bất đồng, đặc biệt về Biển Đông. 

Ông  Clive  Coombes  -  Tùy  viên  Quân  sự  Anh  tại Singapore, kiêm nhiệm Việt Nam: “Tôi cảm kích khi nghe Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói về vấn đề hợp tác quốc tế, và vui mừng được nghe và chứng kiến Việt Nam đã và đang tham gia tích cực vào hoạt động chung của thế giới”.

Reuters  là  một  trong  những  hãng  trích  nguyên văn nhiều  câu  của  Thủ  tướng:  “Đâu  đó  đã  có  những  biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”. BBC cũng dẫn nhiều câu của Thủ tướng kỳ vọng về vai trò của Trung Quốc và Mỹ đối với khu vực.

‘Trông đợi Thủ tướng Việt Nam nói về Biển Đông’

— Phương Anh

Báo Tiền Phong, ngày 31/05/2013

Hôm  nay  (31/5),  Đối  thoại  Shangri  La  diễn  ra  tại Singapore quy tụ quan chức và nhà nghiên cứu an ninh hàng đầu thế giới. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng có bài diễn văn khai mạc tối nay. 

Ông  Murray  Hiebert,  Phó  giám  đốc  Chương  trình Đông  Nam  Á  của  Trung  tâm  Nghiên  cứu  chiến  lược  và quốc tế (CSIS) tại Washington DC (Mỹ) đã trao đổi với Tiền Phong về tình hình an ninh khu vực. Ông bày tỏ: “Tôi trông đợi Thủ tướng Việt Nam nói về biển Đông, kêu gọi có giải pháp giải quyết tranh chấp”.

Ganh đua đánh cá có thể tạo ra sự cố

Ông đánh giá thế nào về tình hình biển Đông gần đây? 

Nhìn  chung,  tôi  cho  là  số  lượng  các  sự  vụ  ở  Biển Đông đã giảm một phần nào đó trong năm qua, so với những năm gần đây. Có lẽ bởi Trung Quốc đang chú tâm vào tranh chấp ở Biển Hoa Đông với Nhật Bản. Tất nhiên những rắc rối như lệnh cấm đánh bắt cá vẫn tiếp tục, đặc biệt là ganh đua trong đánh bắt cá có vẻ như tăng lên trong khu vực. 

Cho đến giờ, dư luận vẫn chưa rõ Trung Quốc sẽ đến Shangri-La thế nào. Ông có thông tin gì không?

Tôi từng nghe họ sẽ không cử lãnh đạo cấp cao đến, nhưng tôi cũng không biết họ có cử ai đó ở cấp thấp hơn đến không. Tại Đối thoại năm nay, tôi trông đợi các bên tham dự bày  tỏ mối quan  ngại về  biển  Đông và  khả  năng xảy ra sự cố sơ suất (inadvertent accident) do ganh đua về phát triển nghề cá cũng như dầu khí. Tôi trông đợi các nước sẽ tiếp tục kêu gọi đảm bảo tự do hàng hải, giải quyết hòa bình tranh chấp và thúc giục đàm phán về COC giữa Trung Quốc và ASEAN. 

Mỹ - Ấn không ‘giảm tông’ về Biển Đông 

Vừa qua, Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã đến Ấn Độ (từ ngày 19-22.5), bàn về xây dựng niềm tin. Và dự kiến từ 7-8/6, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ gặp gỡ Tổng thống Mỹ Barack Obama. Theo ông mục đích của Trung Quốc là gì?

Tôi nghĩ Thủ tướng Trung Quốc đến Ấn Độ có nhiều việc phải làm cho quan hệ song phương. Đó là nỗ lực của các nhà lãnh đạo hai nước lớn nhất Châu Á thiết lập mối quan hệ hợp tác. Mục  đích  này  cũng  giống  như  trong  chuyến  thăm Mỹ của ông Tập Cận Bình đầu tháng 6. Đây sẽ là chuyến thăm đầu tiên từ khi ông Tập Cận Bình trở thành Chủ tịch Trung Quốc. Họ sẽ cố gắng thiết lập một mối quan hệ  hợp  tác. Vấn đề  biển  Đông có  thể  sẽ được đề cập, nhưng tâm điểm các cuộc thảo luận chắc chắn là vấn đề Triều Tiên, an ninh mạng và kinh tế toàn cầu.

Liệu Mỹ và Ấn Độ có thay đổi chút ít về quan điểm ở biển Đông không? trong khi đang tăng cường quan hệ với Trung Quốc?

Không, tôi không nghĩ Ấn Độ và Mỹ sẽ “giảm tông” quan điểm của họ về biển Đông để khiến Trung Quốc đồng ý hợp tác trong các lĩnh vực khác. Tự do hàng hải là điều then chốt đối với cả  Mỹ và Ấn  Độ.  Họ  không muốn giảm bớt chút nào trong “cách một tranh chấp có thể được giải quyết”, để làm ví dụ cho những xung đột hàng hải khác trong tương lai.

Đề cập tới COC, ông thấy tiến độ ra sao?

Tôi lạc quan là Trung Quốc và ASEAN sẽ gặp gỡ để thảo luận COC năm nay, nhưng tôi không lạc quan nó sẽ được hoàn thành trong năm 2013. Nó vẫn sẽ mất thời gian, giống như mất nhiều năm để hoàn thành “các nguyên tắc thực hiện DOC” (sau gần 10 năm đàm phán, được ký hồi 2011 tại Bali – PV).

Các  nước  có  liên  quan  cần  thể  hiện  quan  điểm  gì  ở Shangri-La thưa ông?

Tất nhiên tôi trông đợi Thủ tướng Việt Nam nói về biển Đông, kêu gọi có giải pháp giải quyết tranh chấp. Và có thể thúc đẩy việc nhanh chóng hoàn thành COC giữa ASEAN và Trung Quốc. Tôi dự đoán Thủ tướng Việt Nam cũng sẽ có cuộc gặp song phương, trong đó có tân Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel. Ông Murray Hiebert nhận định: Ngoài thảo luận về COC, các nước có yêu sách ở biển Đông chưa có nhiều tiến triển trong tìm kiếm phương cách, để khiến Trung Quốc tham gia vào đàm phán giải quyết tranh chấp. Trung Quốc vẫn giữ quan điểm về đàm phán song phương với từng nước hơn là đa phương. Philippines đã đi một nước cờ mới là yêu cầu Tòa án LHQ  ra  phán quyết về đường  9 đoạn của  Trung  Quốc, đồng thời hướng dẫn về những vùng đất nào là đảo, mà có thể tuyên bố là vùng đặc quyền kinh tế. Điều này khiến Trung Quốc buồn bực và đã từ chối hợp tác, nhưng Bắc Kinh có thể sẽ cảm thấy áp lực ngoại giao đáng kể nếu Tòa án có phán quyết chống lại Trung Quốc. Có thể Việt Nam nên cân nhắc việc tự mình kiện Trung Quốc theo Công ước Luật biển năm 1982 của LHQ (UNCLOS) hoặc tham gia cùng Philippines. 

Xin cảm ơn ông!

Báo Hàn Quốc ca ngợi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng

— Báo Tiền Phong, ngày 08/06/2013

Tờ The Korea Heraldcủa Hàn Quốc số ra ngày 7/6 đã có bài bình luận về vai trò quan trọng của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đối với tương lai Việt Nam. 

Được truyền thông quốc tế khen ngợi trong suốt tuần qua, sau bài phát biểu gây chú ý tại Đối thoại Shangri-La 2013, thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng trở nên nổi bật trên chính trường Châu Á .

Vai  trò quan  trọng của ông củng cố  niềm  tin cho nhà đầu tư tới Việt Nam, ông là người không thể thiếu trong  bối cảnh  nền  kinh  tế  mới  nổi  này đang  bị  thử thách  bởi  những  tác  động  của  khủng  hoảng  kinh  tế toàn cầu. 

Nhiều học giả danh tiếng trên thế giới đã dành cho ông Dũng những lời ngợi khen, ủng hộ những thông điệp của ông về “xâydựng niềm tin chiến lược” như chìa khóa để gìn giữhòa bình và thúc đẩy sự phát triển. 

Từ  sau  chiến  tranh  tới  nay,  ông  Dũng  là vị  nguyên thủ đầu tiên của Việt Nam có tầm ảnh hưởng như vậy tới chính trường quốc tế. Ông Dũng - vị thủ tướng trẻ nhất của Việt Nam kể từ 1975, cũng như nhiều thế hệ lãnh đạo của Việt Nam - đều kinh qua chiến tranh. Ông là “con nhà nòi”, có cha là cán bộ kháng chiến và là người lính dũng cảm trên mọi mặt trận. 

Ông  từng  kinh  qua  nhiều  nhiệm  vụ  từ  cơ  sở  tới T.Ư, từng là Thứ trưởng Bộ Công an nhưng cũng từng là Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, bằng tài năng xuất chúng của mình và sự trải nghiệm ở nhiều vị trí công tác ông đã “lật ngược” nhiều thế cờ khó. Ông đã tạo ra bước ngoặt cho Việt Nam. 

Ông Dũng lên nhậm chức Thủ tướng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu khủng hoảng nhưng Việt Nam đã đạt mức tăng  trưởng  kinh  tế  GDP  8,23%  năm  2007.  Kim  ngạch xuất khẩu đạt 40 tỷ đô la Mỹ, tăng 24% so với năm 2005, và vượt kế hoạch 2 tỷ đô la. Thị trường chứng khoán đạt 800 điểm, đầu tư nước ngoài tăng đột biến đạt trên 10 tỷ đô la, ODA cam kết hỗ trợ 4,5 tỷ đô la. 

Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới WTO, và chính phủ Mỹ thông qua quy  chế  thương  mại  bình  thường  vĩnh  viễn  với  Việt Nam (PNTR). Quan trọng hơn, tình hình an ninh chính trị và trật tự xã  hội trong suốt  hai  nhiệm  kỳ của ông Dũng được đánh giá là khá ổn định. Ông đã đẩy mạnh việc  xóa  đói  giảm  nghèo,  có  chính  sách  cởi  mở  hơn trong quan hệ ngoại giao đa phương. Ông được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, như một chính trị gia xuất sắc của Châu Á. 

Là  Thủ  tướng,  người  lính  của  nhân  dân,  với  ông Dũng  không gì quan  trọng  hơn  bảo vệ chủ quyền đất nước. Suốt 30 năm qua, từ lúc cầm súng cho tới khi cầm bút ký vào những quyết định quan trọng liên quan tới vận mệnh đất nước, ông Dũng chưa bao giờ quên trọng trách đó của mình. 

Kiên  quyết  nhưng  khôn  khéo,  đầy  bản  lĩnh,  ông trở thành chính trị gia có tầm ảnh hưởng, có tiếng nói thuyết phục về vấn đề biển Đông với quan điểm cần duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn và tự do hàng hải tại Biển Đông, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. 

Tại  Shangri-La  2013,  một  lần  nữa  thông  điệp  về  hòa bình được ông đưa ra dưới quan điểm cần xây dựng niềm tin chiến lược. Ông tỏa sáng khi bàn về một niềm tin giữa các nước với nhau nhằm củng cố, giữ gìn an ninh Châu Á, hòa bình khu vực và thế giới.

Cũng  niềm tin ấy, ông  Dũng đang  hướng các  nhà đầu tư tới với Việt Nam và nhìn Việt Nam với cái nhìn dài hạn và tin tưởng. Ông chứng minh cho nhà đầu tư thấy họ có thể tin tưởng vào Chính phủ Việt Nam, bằng các chính sách tài khóa, bằng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, minh bạch trong thu hút đầu tư, cải cách hành  chính  công  và  chống  tham  nhũng.  Quỹ  Tiền  tệ Quốc tế (IMF) mới đây đã có những đánh giá tích cực về một số diễn biến kinh tế vĩ mô và điều hành chính sách của Việt Nam. 

IMF  khẳng  định  thị  trường  tài  chính  Việt  Nam  đã bình  ổn  trở  lại,  nhờ  nỗ  lực  của  Ngân  hàng  Nhà  nước trong việc cung cấp thanh khoản và sáp nhập một số ngân hàng nhỏ, yếu kém.Thặng dư cán cân vãng  lai  tăng  lên  hơn  9  tỷ  USD trong năm 2012 một phần nhờ nhập khẩu thấp và hoạt động kinh tế yếu. Nhờ đó, tổng dự trữ quốc tế tính đến cuối tháng 2/2013 đã tăng lên hơn 2,5 tháng nhập khẩu dự kiến đối với hàng hóa và dịch vụ.

Cũng theo IMF, chính sách kinh tế của Việt Nam đã khá thành công trong việc tái lập sự ổn định kinh tế vĩ mô. Điều này được thể hiện qua việc lạm phát giảm mạnh, mà nhờ đó củng cố niềm tin vào đồng nội tệ. 

Dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục tăng trở lại, nổi bật là dòng vốn từ các doanh nghiệp Hàn Quốc. Hiện có 1.500 nhà máy của các doanh nghiệp Hàn Quốc hiện diện ở Việt Nam. Thậm chí, ở thời điểm này, các doanh nghiệp Hàn Quốc lên kế hoạch chi hàng tỷ USD vào Việt Nam qua các dự án công nghệ cao và trở thành điểm sáng trong thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của Việt Nam. 

Sau khi đã có tổ hợp sản xuất điện thoại di động trị giá 1,5 tỷ USD tại Bắc Ninh, tháng 3 vừa qua, Samsung đã khởi động việc rót thêm 2 tỷ USD để xây tổ hợp sản xuất điện thoại di động và các thiết bị công nghệ cao tại Thái Nguyên.

Với dự án mới này, dự kiến mỗi năm tập đoàn cho ra đời thêm 100 triệu sản phẩm. Tập đoàn LG Electronics cũng đang có kế hoạch đầu tư 300 triệu USD triển khai dự án điện tử, điện máy tại Hải Phòng. 

Mới  đây,  Công  ty  TNHH  Heasung  Vina  chuyên  sản xuất camera cho điện thoại thông minh của Samsung đã tăng vốn gấp 3 lần lên 36 triệu USD nhằm nâng công suất lên 25 triệu sản phẩm mỗi năm.

Ngày 14/5 vừa qua, công ty TNHH Doosun Industries cũng được cấp giấy chứng nhận đầu tư 14 triệu USD để xây một nhà máy in công nghệ cao phụ trợ cho Samsung. Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam (Korcham) cho biết: “thời gian tới sẽ có ngày càng nhiều các doanh nghiệp vệ tinh đầu tư vào Việt Nam theo các dự án của Samsung và LG”. 

Không còn nghi ngờ gì nữa, chỉ có niềm tin vào sự ổn định chính trị, kinh tế, xã hội mới “níu” chân được các nhà đầu tư nước ngoài đến với Việt Nam thay vì đầu tư vào những “mảnh đất vàng” của Châu Á như Myanmar hay Philippine.

Chính phủ của ông Dũng đã làm rất tốt điều đó, đã xây dựng được niềm tin cho nhà đầu tư. Và ông Dũng, vị nguyên thủ suất sắc của Châu Á, mỗi ngày vẫn miệt mài xây dựng niềm tin đó cho đất nước mình từ những nỗ lực không ngừng nghỉ của ông trong điều hành đất nước cũng  như  các  hoạt  động  ngoại  giao.  Ông  là  vị  thuyền trưởng dũng cảm, dày dạn kinh nghiệm và bản lĩnh trên con thuyền đưa Việt Nam ra biển lớn. 

—Theo Lee Moon-shik, Korea Herald

Trả lời cho câu hỏi mang tính nền tảng

— Hải Minh (thực hiện)

Vietnamnet ngày 06/06/2013

Một câu hỏi có tính nền tảng là làm sao thúc đẩy được các quốc gia, kể cả các cường quốc, hành động phù hợp với luật pháp quốc tế, đã có được lời giải trong bài phát biểu  tại  Shangri-La  của  Thủ  tướng  Việt  Nam  Nguyễn Tấn Dũng.

Trả lời phỏng vấn Báo điện tử Chính phủ qua email, ông David Brown, nhà ngoại giao kỳ cựu của Hoa Kỳ cho rằng  “bài phát  biểu của Thủ tướng đã đề cập  một cách hùng hồn tới một câu hỏi mang tính nền tảng: làm thế nào để thúc đẩy tất cả các quốc gia, đặc biệt là các cường quốc, hành động phù hợp với luật pháp quốc tế”.

Dường như đây là lần đầu tiên, ý tưởng về xây dựng lòng tin chiến lược được đề cập tại một diễn đàn an ninh khu vực. Theo ông David, “Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã  nhấn  mạnh  rằng  nếu  một quốc gia chỉ đơn giản công bố sự tôn trọng đối với luật pháp quốc tế, các hiệp ước và các thỏa thuận khác, thì đó là không đủ. Niềm tin chiến lược là kết quả của việc thể hiện lặp đi lặp lại rằng nguyên tắc này chi phối hành động của một quốc gia.”

Liên quan đến câu hỏi các nước trong khu vực cần phải  làm gì để  tăng cường  niềm  tin chiến  lược để giải quyết các vấn đề an ninh đang nổi lên, trong đó có vấn đề Biển Đông, nhà ngoại giao từng có nhiều năm làm việc tại các nước Châu Á và là nhà nghiên cứu về quan hệ quốc tế nhấn mạnh “đây là trung tâm của vấn đề.”

Theo ông, ASEAN tìm cách ràng buộc các cường quốc bên  ngoài  như Trung  Quốc và  Mỹ để  tự điều chỉnh  họ trong khu vực Đông Nam Á - bao gồm cả Biển Đông – theo cách thức tôn trọng luật pháp quốc tế và dựa vào đó để giải quyết tranh chấp.

Mười thành viên ASEAN có khả năng thành công cao nếu họ có thể hành động như một khi phản ứng với các mối đe dọa từ bên ngoài đối với bất kỳ thành viên nào của họ, và nếu họ có thể giải quyết các bất đồng nội bộ trên cơ sở cùng nhau tôn trọng các nguyên tắc của luật pháp quốc tế.

Như Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã hùng hồn chỉ ra, đối thoại là một việc dễ dàng, nhưng chỉ những hành động nhất quán mới có thể xây dựng niềm tin chiến lược giữa các quốc gia. Khi có niềm tin chiến lược thì ngay cả những câu hỏi khó nhất cũng có thể được giải quyết trên cơ sở lợi ích chung.

Đánh giá về phản ứng của các hãng tin, học giả nước ngoài đối với bài phát biểu của Thủ tướng, David nói rằng Các phương tiện truyền thông quốc tế chỉ thông báo ngắn gọn về những phát biểu của Thủ tướng và điều này là bình thường. Quan trọng là “Thủ tướng đã nêu một cách rõ ràng vị trí  nền tảng của Việt  Nam. Trong  bối cảnh  này, điều quan trọng là phản ứng của các nhà ngoại giao và các 

nhà chiến lược quân sự của các quốc gia khác, điều này sẽ được nhìn nhận trong một thời gian dài”.

Khi được hỏi về ý tưởng xây dựng lòng tin chiến lược có sẽ có ảnh hưởng hoặc định hình chương trình nghị sự của các diễn đàn an ninh khu vực sắp tới như ARF, ADMM + cũng như các hội nghị thượng đỉnh giữa ASEAN và các đối tác như thế nào?

David  Brown  nói  ông  muốn  nhấn  mạnh  rằng  “điều quan trọng không phải là lời nói mà là hành động”.

Một bài diễn văn rất tốt

— Thanh Tuấn (Từ Singapore)

Báo Tuổi Trẻ, ngày 02/06/2013

Phần lớn các học giả và chuyên gia mà Tuổi Trẻ tiếp xúc đều có những nhận xét tích cực về thông điệp của Thủ tướng  Nguyễn  Tấn  Dũng  tại  Shangri-La  về  xây  dựng “lòng tin chiến lược”, đặc biệt là giữa các nước lớn như là cách để xây dựng ổn định, hòa bình và thịnh vượng ở khu vực.

“Nhìn tổng thể đó là bài diễn thuyết rất tốt” - giáo sư Geoffrey Till của ĐH King’s College ở London nói với Tuổi Trẻ.“Tôi nghĩ những gì Thủ tướng Việt Nam nói là hoàn toàn đúng đắn. Tôi nghĩ đó là cách duy nhất mà các nước ở biển Đông còn mâu thuẫn về lãnh hải có thể giải quyết mâu thuẫn hiện tại. Chúng ta cần tìm cách để có một thỏa thuận  nào đó”  - ông Till,  tác giả cuốn sách Asia’s  naval expansion(Bành trướng hải quân ở Châu Á), nhận định. “Tôi đã tham gia cuộc thảo luận chuyên đề về “Tránh các sự cố trên biển” trong ngày hôm nay (1/6) và ở đó mọi người lại bàn về việc xây dựng “lòng tin chiến lược” như là cơ sở đầu tiên (để tránh sự cố trên biển) - GS Till cho biết - Thiếu tin tưởng dẫn tới thiếu thỏa thuận về những vấn đề mâu thuẫn. Vì vậy cách thật sự để đạt được niềm tin chính là xây dựng các thỏa thuận”.

GS Till cũng cho rằng Thủ tướng Việt Nam đã khôn ngoan khi không trả lời câu hỏi “rất hung hăng” từ phía đại diện Trung Quốc về những trường hợp vi phạm luật quốc tế. Theo ông, câu hỏi như một cái bẫy và câu trả lời có  thể dẫn  hội  nghị  tới  không  khí đối đầu, căng  thẳng trong các trao đổi sau đó.

Trong  khi  đó  GS  Carl  Thayer  của  Học  viện  Quốc phòng Úc, một nhân vật rất am hiểu các vấn đề quốc phòng của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, nhận định: “Thủ tướng Việt Nam gây ngạc nhiên cho nhiều người với những bình luận rất thẳng thắn ngay ở đầu bài phát biểu. Dù ông không nêu tên nước nào nhưng mọi đại biểu đều biết đó là những nước nào”. GS Carl kể rằng ông có hỏi một loạt chuyên gia và quan chức ngồi cùng  bàn với  mình về thông điệp của Việt  Nam thì “nhìn chung phản ứng đều rất tích cực. Thủ tướng đã trình bày rất tốt”, đặc biệt khi ông là “nhà lãnh đạo Việt Nam đầu tiên thảo luận các vấn đề chính sách đối ngoại, an ninh quốc gia và quốc phòng tại một diễn đàn lớn như thế này”.

GS Carl Thayer tiết lộ rằng Cao ủy của New Zealand và các quan chức Mỹ “đặc biệt hài lòng với thông báo của Thủ tướng Việt Nam về việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình” vì họ “nhanh chóng ghi chú lại khi nghe điều đó”. Theo ông, các quan chức Mỹ “nhìn chung hài lòng về bài phát biểu và định hướng của quan hệ Việt - Mỹ”.

Riêng  đại  diện  của  Philippines,  ông  Rommel  C. Banlaoi, phó chủ tịch Hiệp hội nghiên cứu về Trung Quốc ở  Philippines, chia  sẻ với Tuổi  Trẻ rằng ông  mong  Thủ tướng “làm rõ quan điểm của Việt Nam hơn đối với vụ kiện của Philippines nhằm giải quyết hòa bình vấn đề ở biển Đông”. Ngoài ra, ông cũng muốn nghe lộ trình xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở biển Đông (COC) mà phía Việt Nam muốn thực hiện.

Cảnh báo và thông điệp của Việt Nam tại Shangri-La

— Lê Ngọc Thống

Báo Đất Việt (ĐVO) ngày 04/06/2013

Đối thoại Shangri-la lần thứ 12, hội nghị hàng năm về an ninh Châu Á, khai mạc vào ngày 31/5/2013 tại Singapore đã quy tụ 350 đại biểu đến từ 31 quốc gia và các tổ chức, với sự tham gia của nhiều nhân vật cấp cao trong đó có Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, Chuck Hagel, và người đứng đầu chính sách ngoại giao của EU bà Catherine Ashton.

Những cảnh báo nguy hiểm trên Biển Đông 

Với uy tín, vị thế Việt Nam trong khu vực, quan điểm của Việt Nam về các vấn đề quốc phòng hiện tại cũng như các cơ hội giải quyết xung đột sẽ tăng thêm sức nặng đáng kể cho các cuộc thảo luận quan trọng về an ninh khu vực diễn ra. Vì thế, Thủ tướng Việt Nam được mời phát biểu đề dẫn, như là diễn giả chính trong buổi lễ khai mạc.

Thủ  tướng  Việt  Nam  Nguyễn  Tấn  Dũng  trong  bài phát biểu quan trọng của mình đã khẳng định tình hình “tranh chấp chủ quyền lãnhthổ trên Biển Đông đang diễn biến rất phức tạp, đe dọa hòa bình và an ninh khu vực”. 

Nguyên nhân chính gây nên là “Đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”.

Có lẽ chưa ai khái quát những diễn biến, hành động của Trung Quốc trên Biển Đông mà chính xác bao gồm cả bản chất vấn đề và ngôn ngữ ngoại giao đến như vậy của Thủ tướng.

Một loạt các hành động diễu võ dương oai, phô trương sức mạnh, đe dọa dùng vũ lực… của Trung Quốc trên Biển Đông đặt cho “đúng tên” thì thực chất chỉ là “đề cao sức mạnh đơn phương”. Đó chỉ là một sức mạnh mang tính chủ quan, đơn phương và, liệu có đúng như vậy không khi cái gọi là sức mạnh (đề cao) đó được đặt trong tình thế đa phương, khi sức mạnh đó gặp phải một sức mạnh khác? Lịch sử chiến tranh thế giới không hiếm kẻ “đề cao sức mạnh đơn phương” phải thảm bại, không kịp hối.

Việt Nam cảnh báo rằng “Theo nhiều dự báo, sẽ có trên 3/4 khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển và 2/3 số đó đi qua Biển Đông. 

Chỉ cần một hành động thiếu trách nhiệm, gây xung đột sẽ làm gián đoạn dòng hàng hóa khổng lồ này và nhiều nền kinh tế không chỉ trong khu vực mà cả thế giới đều phải gánh chịu hậu quả khôn lường”.

Thủ tướng Việt Nam không nêu cụ thể, nhưng Trung Quốc thừa biết khoảng 60% lượng hàng hóa xuất nhập khẩu,  70%  lượng dầu  mỏ nhập  khẩu của  Trung  Quốc được vận chuyển qua 29/39 tuyến đường hàng hải trên Biển Đông, cho nên, “hậu quả khôn lường” này là cả thế giới trong đó chủ yếu  là  nền  kinh tế của Trung  Quốc. 

Điều đó cho thấy Biển Đông đã được quốc tế hóa đến mức độ nào.

Đây là những cảnh báo nguy hiểm mà quốc gia nào bất chấp, manh động sẽ gây nên thảm họa.

Mơ tưởng sẽ thắng lợi trọn vẹn, Biển Đông sẽ thành “ao nhà” là không bao giờ có. Đó chỉ là hoang tưởng, “đề cao sức mạnh đơn phương” mà thôi.

Xung  đột  quân  sự  trên  Biển  Đông  là  “không  có  kẻ thắng, người thua”.

Thông điệp của Việt Nam với Mỹ-Trung và ASEANViệt Nam hoàn toàn ủng hộ sự can dự của các nước lớn vào Châu Á-TBD nói chung và Biển Đông nói riêng. Nhưng sự can dự phải tuân theo Công ước LHQ về Luật biển 1982, tôn trong chủ quyền, quyền chủ quyền của các quốc gia trong khu vực. Các nước lớn như Mỹ, Nga, Ấn Độ và Nhật Bản phải tạo ra một “lòng tin chiến lược” cho các quốc gia nhỏ. Chỉ có như vậy Biển Đông mới trở thành một vùng biển hòa bình, thịnh vượng.

Riêng Trung Quốc, hành xử của họ trong thời gian qua không ai có thể tin Trung Quốc. Lòng tin về sự “trỗi dậy hòa bình” không những của ASEAN mà trên thế giới về Trung Quốc đã cạn. Củng cố lòng tin chiến lược chỉ là  hành động dành cho các  nước trong  khối ASEAN và ASEAN với Mỹ, Nga, Ấn và Nhật Bản…

Với  Trung  Quốc,  khái  niệm  “lòng  tin  chiến  lược” không có ý nghĩa, cho nên, đàm phán theo nguyên tắc đơn phương Trung Quốc về vấn đề tranh chấp lãnh hải là tự sát.

Nếu ASEAN đoàn kết, 10 vì 1 và 1 vì 10, thì vị thế của ASEAN không ai có thể coi thường, là nhân tố chính để bảo đảm hòa bình, ổn định trong khu vực, đồng thời sẽ là một trong trung tâm kinh tế của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Sự lựa chọn ngả theo bên này hay bên kia vì lợi ích riêng sẽ gây mất ổn định khu vực, mà khi khu vực mất ổn định thì “lợi bất cập hại”.

Trung  Quốc  nếu  ký  với  ASEAN  bộ  quy  tắc  ứng  xử COC  thì  vùng  biển  Đông  Nam  Á  có  hòa  bình  ổn  định. Nhưng Trung Quốc chỉ chịu ký khi ASEAN đoàn kết và kiên quyết.

Đối thoại Shangri-La lần này Trung Quốc đã nhận ra được hành động kiên quyết của Mỹ khi “xoay trục” sang Châu Á - Thái Bình Dương (hành động một mất một còn của Philipines là một biểu hiện). Đặc biệt sự cảnh báo của người đứng đầu chính phủ Việt Nam đầy trách  nhiệm, mang độ chính xác rất cao. Chắc chắn sẽ được nhiều quốc gia quan tâm ủng hộ.

‘Thủ tướng Việt Nam rất khôn khéo trước cái bẫy của TQ’

— Danh Đức

Báo Tuổi Trẻ, ngày 02/06/2013

Phần lớn các học giả và chuyên gia mà Tuổi Trẻ tiếp xúc đều có những nhận xét tích cực về thông điệp của Thủ tướng  Nguyễn  Tấn  Dũng  tại  Shangri-La  về  xây  dựng “lòng tin chiến lược”, đặc biệt là giữa các nước lớn như là cách để xây dựng ổn định, hòa bình và thịnh vượng ở khu vực.

Những gì đã và đang diễn ra trên Biển Đông và Biển Hoa Đông được nêu trong diễn văn cho thấy rằng “đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc  tế,  mang  tính áp đặt và chính  trị cường quyền”...! 

Chính vì thế, cần phải xây dựng lại “lòng tin chiến lược” một cách “thực tâm và chân thành”... bằng cách “tuân thủ luật pháp quốc tế, đề cao trách  nhiệm của các quốc gia -  nhất  là các  nước  lớn  - và  nâng cao  hiệu quả thực thi của các cơ chế hợp tác an ninh đa phương” đang có sẵn. Để “xây dựng lòng tin chiến lược” cho được, “điều kiện tiên quyết” chính là “cần phải tôn trọng Hiến chương Liên Hợp  Quốc,  luật pháp quốc tế và các  nguyên tắc, chuẩn mực  ứng xử chung  (vốn) đã  trở  thành giá  trị của  toàn nhân loại”...

Có thể tóm tắt thông điệp của Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La  chính  là  yêu  cầu  “xây  dựng  lòng  tin  chiến lược” để  Châu  Á  - Thái  Bình  Dương được  hưởng  thái bình và thịnh vượng. Câu hỏi đặt ra là “cử tọa” không chỉ ở Đối thoại Shangri-La mà nhất là ở các thủ đô liên quan có nhận và hiểu thông điệp này?

Cũng  may  là  vấn  nạn  khủng  hoảng  “lòng  tin  chiến lược” đang là vấn đề được đặt ra ở nơi khác, trong những cục diện khác. Ngày 15-2 năm ngoái tại Washington, trong bữa chiêu đãi trưa bởi Ủy ban Quan hệ và Hội đồng kinh doanh Hoa Kỳ - Trung Quốc, phó chủ tịch Trung Quốc lúc ấy là ông Tập Cận Bình, nay là chủ tịch, đã bày tỏ mong muốn tương tự: “Trung Quốc và Hoa Kỳ cần tăng cường lòng tin chiến lược và tôn trọng lợi ích cốt lõi cùng những mối quan ngại then chốt của mỗi bên... Hai phía nên tăng cường hiểu biết và tin tưởng lẫn nhau, giảm bớt hiểu lầm và nghi kỵ”. Ông đã trích dẫn một thành ngữ bên nước ông đại ý: “Không có lòng tin, chẳng làm gì được”.

Có thể tin rằng với cả Trung Quốc và Hoa Kỳ, hai nước lớn được nêu đích danh trong diễn văn của Thủ tướng Việt Nam và mô tả là “hai cường quốc có vai trò và trách nhiệm lớn nhất đối với tương lai quan hệ của chính mình cũng  như  của  cả  khu  vực  và  thế  giới”,  lời  kêu  gọi  “xây dựng lòng tin” của Việt Nam sẽ không xa lạ hay khó hiểu gì, do một bên từng đích thân phát biểu và bên kia cũng từng nghe phát biểu từ tháng 2 năm ngoái qua bài diễn văn “Trung Quốc - Hoa Kỳ nên tăng cường lòng tin chiến lược...” đầy mong mỏi của ông Tập Cận Bình.

Thế nhưng so sánh bối cảnh của hai lời kêu gọi nêu trên, một của Thủ tướng Việt Nam năm nay, một của phó chủ tịch Trung Quốc năm ngoái, có thể thấy lời kêu gọi của ông Tập Cận Bình không bức xúc bằng, do lẽ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc mới chỉ ở giai đoạn “hiểu lầm và nghi kỵ” chứ không ở giai đoạn của “những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền” như đã và đang chứng kiến hằng ngày trên Biển Đông và Biển Hoa Đông...

Thành ra, câu hỏi đặt ra là: liệu có thể có đến mấy cách “xây dựng lòng tin chiến lược” khi trong mỗi vụ việc có những vị thế khác nhau, tỉ như vị thế tự cho là “bị ép” và vị thế “đi ép”?

Dư luận sau bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Đối thoại Shangri-La 12

— Báo Quân Đội Nhân Dân, tổng hợp 

ngày 01/06/2013

Hòa bình và ổn định ở Biển Đông là rất quan trọng đối với các nước khu vực Tham dự Hội nghị Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 tại 

Singapore, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có bài phát biểu rất quan trọng khẳng định rõ nguyện vọng và lòng mong muốn của nhân dân Việt Nam duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông và toàn khu vực; khẳng định lập trường cũng như quyết tâm của Việt Nam trong giải quyết tranh chấp bất đồng; đề xuất chiến lược và quan điểm của Nhà nước Việt Nam; đề cao vai trò của ASEAN và các đối tác, nhất là Mỹ-Trung trong giải quyết tranh chấp lãnh thổ và lãnh hải ở Biển Đông. Trong đó, Thủ tướng nhấn mạnh: 

Cần tạo dựng và xây dựng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia, trên cơ sở tuân thủ và thực thi đầy đủ các luật pháp và công ước quốc tế; đề cao trách nhiệm của từng quốc gia, vai trò các nước lớn, nhằm nâng cao hiệu quả thực thi của các cơ chế hợp tác an ninh đa phương, nhất là  Luật  Biển  năm  1982  (UNCLOS).  Việt  Nam  sẵn  sàng đàm phán với các nước để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, thông qua đối thoại hòa bình trên cơ sở luật pháp và công ước quốc tế, tôn trọng lịch sử, vì lợi ích chung giữa hai nước, cũng như khu vực và toàn thế giới. Trên cơ sở đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa; là bạn là đối tác tin cậy của nhiều quốc gia và dân tộc trên toàn thế giới, Việt Nam mong muốn nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ của bạn bè trên toàn cầu, trong 

đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, hòa bình trong khu vực và thế giới; thúc đẩy sự thành công hội nghị quốc tế về Biển Đông lần thứ 12 tại Singaporelần này. 

Biển Đông có nhiều tài nguyên thiên nhiên, nguồn sống  của  nhân  dân  nhiều  nước,  cửa  ngõ  giao  thương thúc đẩy sự thịnh vượng của nhiều quốc gia, đường hàng hải vận chuyển hàng hóa lớn của toàn thế giới. Hiện tại, Biển Đông đang tồn tại tranh chấp về lãnh thổ và lãnh hải do lịch sử để lại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất ổn định, ảnh hưởng tới hòa bình và phát triển trong khu vực cũng như toàn thế giới. Nguyện vọng và lòng mong muốn của Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trong khu vực là: Giữ vững hòa bình, đẩy mạnh hợp tác để phát triển, xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh; giải quyết các tranh chấp bất đồng thông qua đối thoại hòa bình, theo luật pháp và công ước quốc tế. Trong đó ASEAN và các đối tác, đặc biệt là Trung Quốc và Hoa Kỳ cần đạt được thỏa thuận, sớm xác định rõ trách nhiệm, cùng thực thi đầy đủ công ước về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); đồng thời làm hết sức mình để sớm ban hành Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC). Đây là cơ sở pháp lý rất quan trọng, yếu tố then chốt giữ vững hòa bình ổn định ở Biển Đông, trong khu vực và toàn thế giới. (Thiếu tướng PGS TS BÙI THANH SƠN).

* Tăng cường hợp tác giữa quân đội các nước để xây dựng lòng tin 

Tôi  rất  tâm  đắc  với  những  nội  dung  được  đề  cập trong bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La 12, đặc biệt là vị trí, ý nghĩa và tầm quan trọng của việc xây dựng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia và sự khẳng định chính sách đối ngoại vì hòa bình, hợp tác và phát triển của Việt Nam. Lòng tin có ý nghĩa quyết định đối với quan hệ hợp tác giữa các quốc gia. Quan hệ giữa các nước chỉ có thể đi vào chiều sâu và phát triển bền vững khi có lòng tin với nhau. 

Bản chất của việc xây dựng lòng tin có thể hiểu là việc thu hẹp khoảng cách giữa lời nói và việc làm, tiến tới hợp tác thực chất; tăng cường hợp tác, giao lưu để hiểu biết lẫn  nhau, để  thay đổi các quan  niệm về  nhau và  tạo  ra những động lực tăng cường lòng tin, thúc đẩy hợp tác; cùng nhau xây dựng các cơ chế giám sát, kiểm tra để các bên đối tác đều thực hiện đúng cam kết. Việc cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác (qua việc phát ngôn) hoặc tạo cơ sở để đối tác dự báo được hành động của mình (qua việc làm) là nội dung chính của xây dựng lòng tin.

Tuy nhiên, xây dựng lòng tin là một quá trình rất khó khăn, nhất là giữa các nước có lịch sử tranh chấp và xung đột  lâu dài.  Nếu  một trong  hai  bên có sự  nghi  ngờ  lẫn nhau, thì thành quả xây dựng lòng tin có thể biến mất, quá trình hợp tác có thể bị chệch hướng. 

Thời gian tới, để phát huy vai trò của quân đội trong xây dựng lòng tin giữa các nước trong khu vực, quân đội các nước cần tiếp tục mở rộng và làm sâu sắc thêm quan hệ giữa lực lượng vũ trang (LLVT) các nước để tạo ràng buộc lợi ích và tính liên kết lợi ích, nâng cao mức độ hiểu biết lẫn nhau, qua đó tăng cường tương tác và sự gắn kết giữa quân đội các nước. Quân đội các nước cần đẩy mạnh hợp  tác  trong  nghiên  cứu  học  thuật  để  tăng  cường  sự hiểu biết lẫn nhau về hệ thống chính trị, văn hóa chính trị và các yếu tố khác, làm cơ sở để mở rộng quan hệ và đưa các quan hệ đi vào chiều sâu. Cần tiếp tục mở rộng các hình thức hợp tác giao lưu giữa quân đội các nước; thiết lập đường dây nóng và cách tiếp cận nhanh chóng giữa các lãnh đạo quân đội, nhằm kịp thời trao đổi thông tin và xử lý các tình huống khẩn cấp. Tăng cường trao đổi, thăm viếng lẫn nhau giữa các nhà lãnh đạo quân sự và an ninh; thiết lập cơ chế trao đổi tin tức tình báo; định kỳ tổ chức đối thoại quốc phòng và chiến lược; tham gia các cuộc hội nghị, hội thảo; mở rộng các hình thức liên kết, hợp tác từ song phương sang đa phương.

Cần tăng cường công khai và minh bạch quá trình ra quyết sách và thực thi chính sách quốc phòng, tránh tình trạng một nước này đưa ra thông tin sai lệch về chính sách quốc phòng của nước khác. Các nước cần định kỳ xuất bản  Sách  Trắng  quốc  phòng,  trong  đó  công  khai  chính sách quốc phòng, ngân sách quốc phòng, vũ khí trang bị… 

Tiếp tục xây dựng các khuôn khổ và cơ chế hợp tác mang tính ràng buộc lẫn nhau đểthống nhất về giới hạn, hoặc phạm vi chấp  nhận được của  hành vi,  hoặc cơ chế giải quyết bất đồng, làm giảm nghi ngờ lẫn nhau. Thông qua việc ký kết các văn kiện hợp tác, đối tác, các bên có thể thống nhất nội dung và phạm vi hợp tác, hoặc cơ chế giải quyết các tranh chấp, tránh sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế. (Trung tướng, PGS, TS NGUYỄN ĐÌNH CHIẾN, Viện trưởng Viện Chiến lược Quốc phòng.)

* Tăng thêm niềm tin và trách nhiệm

Bài phát  biểu của Thủ tướng  Nguyễn Tấn  Dũng tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 ở Singapore đã và đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế và toàn Đảng,  toàn quân,  toàn dân  ta.  Đó  là  tiếng  nói của Việt Nam mà Thủ tướng là người đứng đầu Chính phủ gửi đến các nước trong khu vực và thế giới, khẳng định lập trường, quan điểm, đường lối đối ngoại, chiến lược quốc phòng của Việt Nam và giải pháp giải quyết những vấn đề đang phức tạp trên Biển Đông. Cá nhân tôi nói riêng và cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên quốc phòng Quân đoàn 4 hết sức tâm đắc về quan điểm xây dựng, củng cố lòng tin chiến lược của Việt Nam trong quan hệ quốc tế. Lòng tin là khởi nguồn của mọi quan hệ hữu nghị, hợp tác; là liều thuốc hiệu nghiệm để ngăn ngừa những toan tính có thể gây ra nguy cơ xung đột. Tôi vừa mới thay mặt Bộ tư lệnh Quân đoàn 4 tham gia đoàn công tác của Bộ Tổng tham mưu đi thăm, làm việc tại huyện đảo Trường Sa. Chuyến đi giúp tôi có được cái nhìn thực tế sâu sắc và toàn diện, đồng thời củng cố lòng tin về trách nhiệm, khả năng bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của chúng ta. 

Chúng tôi nghĩ rằng phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn  Dũng  là  một  thông  điệp  rõ  ràng  của  Đảng  và  Nhà nước ta gửi đến cộng đồng quốc tế, khẳng định Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, Việt Nam sẵn sàng làm hết sức mình để xác lập lòng tin giữa các quốc gia, bảo đảm hòa bình, ổn định ở khu vực cũng như an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông. Mọi vấn đề dù khó đến đâu, nhưng nếu giữa các quốc gia có lòng tin thì sẽ cùng nhau giải quyết thành công.

Bài phát biểu của Thủ tướng cũng giúp cán bộ, chiến sĩ và nhân dân hiểu sâu sắc thêm về quan điểm, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta; biện pháp giải quyết những vấn đề phức tạp trên Biển Đông; lập trường trước sau như một của Đảng, Nhà nước ta về chủ quyền quốc gia; chính sách quốc phòng và nhiệm vụ xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ đất nước; vai trò, trách nhiệm của lực lượng vũ trang nhân dân trong tình hình mới. (Đại tá PHẠM XUÂN TRẠO, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân đoàn 4).

Thủ tướng: Xảy ra xung đột, tất cả cùng thua

— Nhật Nam

VnEconomy, ngày 31/05/2013

“Có thể nhận thấy những thách thức và nguy cơ xung đột là không thể xem thường. Mọi người chúng ta đều hiểu, nếu để xảy ra mất ổn định, nhất là xung đột quân sự, nhìn tổng thể thì sẽ không có kẻ thắng người thua - mà tất cả cùng thua”. 

Nhấn mạnh như vậy trong bài phát biểu tại phiên khai  mạc  Đối  thoại  Shangri-La  diễn  ra  tối  31/5,  Thủ tướng  Chính  phủ  Nguyễn  Tấn  Dũng cũng  nhìn  nhận, “cùng nhau xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, thịnh vượng là lợi ích chung của tất cả chúng ta”.

Các năm trước, Việt Nam thường cử quan chức cấp bộ trưởng hoặc thứ trưởng tham dự Đối thoại ShangriLa - một trong những diễn đàn an ninh quan trọng nhất trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Năm nay, lần đầu tiên người đứng đầu Chính phủ Việt Nam chính thức tham dự và trở thành diễn giả chính.

Khẳng định tầm quan trọng của yếu tố lòng tin trong quan hệ quốc tế, trong bài phát biểu tại phiên khai mạc, Thủ tướng  nói: “Việt  Nam chúng tôi có câu thành  ngữ “mất lòng tin là mất tất cả”. Lòng tin là khởi nguồn của mọi quan hệ hữu nghị, hợp tác; là liều thuốc hiệu nghiệm để ngăn ngừa những toan tính có thể gây ra nguy cơ xung đột. Lòng tin cần được nâng niu, vun đắp không ngừng bằng những hành động cụ thể, nhất quán, phù hợp với chuẩn mực chung và với thái độ chân thành”.

“Cạnh tranh và can dự vốn là điều bình thường trong quá trình hợp tác và phát triển”, Thủ tướng nói. “Nhưng nếu sự cạnh tranh và can dự đó mang những toan tính chỉ  cho  riêng  mình,  bất  bình  đẳng,  trái  với  luật  pháp quốc tế, thiếu minh bạch thì không thể củng cố lòng tin chiến lược, dễ dẫn tới chia rẽ, nghi kỵ và nguy cơ kiềm chế lẫn nhau, ảnh hưởng tiêu cực tới hòa bình, hợp tác và phát triển”.

Theo Thủ tướng, “những diễn biến khó lường trên bán đảo Triều Tiên; tranh chấp chủ quyền lãnh thổ từ biển Hoa Đông đến biển Đông đang diễn biến rất phức tạp, đe dọa hòa bình và an ninh khu vực, trước hết là an ninh, an toàn và tự do hàng hải đang gây quan ngại sâu sắc đối với cả cộng đồng quốc tế. Đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”.

Thủ tướng lưu ý, lưu thông trên biển chiếm tỷ trọng và có ý nghĩa ngày càng lớn. Theo nhiều dự báo, sẽ có trên 3/4 khối lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển và 2/3 số đó đi qua biển Đông. Chỉ cần một hành động thiếu trách nhiệm, gây xung đột sẽ làm gián đoạn dòng hàng hóa khổng lồ này và nhiều nền kinh tế không chỉ trong khu vực mà cả thế giới đều phải gánh chịu hậu quả khôn lường.

Do vậy, “để xâydựng lòng tin chiến lược, cần tuân thủ luật pháp quốc tế, đề cao trách nhiệm của các quốc gia - nhất là các nước lớn và nâng cao hiệu quả thực thi của các cơ chế hợp tác an ninh đa phương”.

“Tôi tin rằng cácnước trong khu vực đều không phản đối can dự chiến lược của các nước ngoài khu vực nếu sự can dự đó nhằm tăng cường hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển”, Thủ tướng nhấn mạnh. 

“Chúng  ta  đặc  biệt  coi  trọng  vai  trò  của  một  nước Trung Quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ và của Hoa Kỳ - một cường quốc Thái Bình Dương. Chúng ta trông đợi và ủng hộ Hoa Kỳ và Trung Quốc khi mà các chiến lược, các việc làm của hai cường quốc này tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền của các quốc gia, vừa đem lại lợi ích cho chính mình, đồng thời đóng góp thiết thực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng chung”. Thủ  tướng  nêu  rõ,  ASEAN  và  Trung  Quốc  cần  đề cao trách nhiệm, cùng nhaucủng cố lòng tin chiến lược, trước hết là thực hiện nghiêm túc DOC, nỗ lực hơn nữa để sớm có Bộ quy tắc ứng xử (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hiệp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS).

Ông cũng nhắc lại, chính sách quốc phòng của Việt Nam là hòa bình và tự vệ. Việt Nam không là đồng minh quân sự của nước nào và không để nước ngoài nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam. Việt Nam không liên minh với nước này để chống lại nước khác. Việc hiện đại hóa quân đội của Việt Nam chỉ nhằm tự vệ, bảo vệ lợi ích chính đáng của mình, không nhằm vào bất cứ quốc gia nào.

Đối với các nguy cơ và thách thức về an ninh khu vực đang hiện hữu như bán đảo Triều Tiên, biển Hoa Đông, biển Đông… Việt Nam trước sau như một kiên trì nguyên tắc giải quyết bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, tôn trọng độc lập chủ quyền và lợi ích chính đáng của nhau. Các bên liên quan đều phải kiềm chế, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực.

Chuyên gia Nga đề cao bài phát biểu của Thủ tướng Việt Nam

— Điệp Anh - Đoan Hải/ VOV-Moscow

VOVnews, ngày 04/06/2013

Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Việt Nam và ASEAN của  Nga  cho  rằng,  bài  phát  biểu  của  Thủ  tướng  Việt Nam thu hút sự chú ý rất cao.

Bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng tại Hội nghị cấp cao an ninh Châu Á (Đối thoại Shangri-La) lần thứ 12, diễn ra tại Singapore, tiếp tục nhận được sự quan tâm và ý kiến đánh giá của dư luận quốc tế.

Phóng  viên  VOV  thường  trú  tại  Liên  bang  Nga  đã phỏng  vấn  Phó  Giáo  sư,  Tiến  sỹ  Khoa  học  Vladimir Mazyrin - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam và ASEAN thuộc Viện Viễn Đông - Viện Hàn lâm Khoa học LB Nga về nội dung bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

PV: Thưa ông, Đối thoại Shangri-La lần thứ 12 vừa diễn ra tại Singapore, ông đánh giá thế nào về Hội nghị lần này?

Ông Vladimir Mazyrin: Đối thoại Shangri-La là một sự kiện chính trị rất đáng quan tâm, nó có ý nghĩa rất quan trọng là một cơ chế để bảo đảm an ninh và đối thoại giữa tất cả các quốc gia liên quan đến Châu Á và khu vực Đông Á này. 

Tất nhiên, đây không phải là một diễn đàn duy nhất. Chúng tôi biết còn có những cơ chế khác, diễn đàn khác của khu vực như ARF, ASEAN để bàn về những vấn đề an ninh Châu Á. Nhưng Đối thoại Shangri-La là một hình thức rất có ý nghĩa.

PV:  Với  tư  cách  khách  mời  và  diễn  giả  chính,  Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã phát biểu tại phiên khai mạc đề cập chính sách đối ngoại và quốc phòng - an ninh của Việt Nam, đề xuất phương hướng xử lí các vấn đề liên quan đến duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực, trong đó có vấn đề an ninh ở Biển Đông. Ông đánh giá thế nào về bài phát biểu này, cũng như những sáng kiến của Việt Nam trong xây dựng và bảo đảm an ninh khu vực?

Ông Vladimir Mazyrin:Bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại diễn đàn đã tiếp tục khẳng định chính sách đối ngoại yêu chuộng hòa bình và có trách nhiệm của Việt  Nam.  Chúng  tôi  cho  rằng,  Việt  Nam  có  quan  điểm đúng đắn, khi coi giải quyết tranh chấp trên Biển Đông phải được thảo luận trên cơ sở đa phương, tức là vấn đề này cần được quốc tế hóa.

Một  điểm  nữa  trong  nội  dung phát  biểu  khiến  tôi quan tâm, đó là Thủ tướng Việt Nam đã hoàn toàn đúng đắn khi đề cập xu thế tăng cường cạnh tranh và can dự của các nước lớn trong khu vực. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nhận định rằng ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương hiện nay hợp tác, liên kết đa tầng nấc, đa lĩnh vực, đối thoại giải quyết các bất đồng... đang là xu hướng chủ đạo. Việc đặt vấn đề này là hoàn toàn đúng đắn. Tôi muốn lưu ý đến một chi tiết, đó là trong bài phát biểu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nói rằng: Việt Nam không phản đối sự can dự tích cực của các nước lớn ngoài khu vực nhằm củng cố hợp tác vì hòa bình, an ninh và phát triển. Bài phát biểu cũng khẳng định cần thiết phải lắng nghe các tiếng nói đúng đắn của các nước nhỏ, càng lắng  nghe các ý  kiến  khách quan của các  nước  nhỏ thì càng có lợi. 

Cá nhân tôi là nhà nghiên cứu Việt Nam cho rằng, xét về góc độ kinh tế, Việt Nam không phải là nước nhỏ, mà là nước có nền kinh tế bậc trung bình trên thế giới và có nhiều điều  kiện để trở thành  một  nước có  nền  kinh tế phát triển trong 10-20 năm tới. Ngày nay, uy tín và ảnh hưởng  của  Việt  Nam  đang  tăng  lên  trên  trường  quốc tế. Chính Hội nghị Shangri-La và bài phát biểu của Thủ tướng Việt Nam vừa qua cũng đang khẳng định điều này: ảnh hưởng của Việt Nam ngày càng được củng cố và tiếng nói của Việt Nam đang được lắng nghe.Nga là nước có quan hệ hữu nghị, truyền thống, đối tác chiến lược toàn diện của Việt Nam nên Nga rất quan tâm đến các luận điểm được nêu trong phát biểu của Thủ tướng  Nguyễn  Tấn  Dũng.  Đó  là,  Việt  Nam  luôn  mong muốn cùng các nước xây dựng và củng cố lòng tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác, phát triển trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi. 

Đồng thời, chúng tôi cũng thấy Việt Nam ủng hộ Nga tích cực tăng cường hợp tác với các nước ASEAN, tích cực tham gia vào các vấn đề của khu vực, củng cố hơn nữa nền tảng cho một cấu trúc khu vực với ASEAN đóng vai trò trung tâm. Có một điều mang tính nguyên tắc, là Việt Nam phản đối các âm mưu cũng như các hành động trên thực tế nhằm chia rẽ ASEAN thành hai phe vì lợi ích của riêng mình trong mối quan hệ với các nước lớn. Do đó, chúng tôi cho rằng quan điểm của Việt Nam về sự đoàn kết, thống nhất trong ASEAN là rất quan trọng đối với các nước thành viên.

Một thông tin quan trọng nữa được Thủ tướng Việt Nam thông  báo tại  Hội  nghị  này, đó  là Việt  Nam quyết định tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp  Quốc,  trước  hết  là  trong  các  lĩnh  vực  công  binh, quân y, quan sát viên quân sự. 

Theo tôi ở đây có hai điều đáng quan tâm. Thứ nhất, điều này cho thấy Việt Nam đã thực sự trở thành một đối thủ đủ mạnh trên trường quốc tế trong tất cả các hoạt động. Bởi vì không phải nước nào cũng đủ nguồn lực tài chính để tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Thứ hai, đây là một kênh quảng bá quan trọng về Việt Nam trong các chiến dịch gìn giữ hòa bình quốc tế khi tham gia một cách bình đẳng cùng các nước khác. Tôi chúc cho Việt Nam thành công trong các chiến dịch quốc tế này.

PV: Sự  tham  gia  của  Thủ  tướng  Việt  Nam  vào  Đối thoại Shangri-La lần này thể hiện nỗ lực chung của ASEAN nhằm duy trì hòa bình và an ninh ở Biển Đông. Cũng vì mục  tiêu  đó,  tất  cả  các  nước  thành  viên  ASEAN  đều đã thống nhất sớm khởi động đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) với Trung Quốc. Ông nhận định thế nào về triển vọng khởi động đàm phán và đi đến ký kết COC?

Ông Vladimir Mazyrin:Chúng tôi ủng hộ tiến trình đàm phán để đi đến ký kết COC. Tôi lạc quan về tiến trình đàm phán này và hy vọng nó sẽ hoàn thành. Điều quan trọng ở đây là cả Việt Nam và Nga đều chủ trương kiên trì bảo vệ quyền và luật pháp quốc tế để tìm ra những giải pháp đúng đắn phù  hợp với  Công ước  khung của  Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982. 

Nếu không có Bộ quy tắc đó thì những vấn đề về an ninh trên Biển Đông sẽ không thể giải quyết được. Bởi vậy, đây sẽ là cách tiếp cận phù hợp nhất và cần thiết đối với các quốc gia là thành viên của Liên Hợp Quốc.

Tôi  muốn  nhấn  mạnh  tới  một  nội  dung  được  nêu trong  phát  biểu  của  Thủ  tướng  Nguyễn  Tấn  Dũng  cho rằng,  ASEAN  và  các  nước  đối  tác  cần  phải  cùng  nhau tham gia tích cực xây dựng các cơ chế khả thi bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải trong khu vực. Đây là một quan điểm rất tích cực và đúng đắn. 

Theo tôi, nếu có các sáng kiến, đề nghị, văn bản cụ thể về hợp tác với ASEAN và Việt Nam theo hướng này chắc chắn  Nga sẽ ủng  hộ và tích cực tham gia. Tôi cho rằng chúng ta đang đi đúng hướng để sớm có được giải pháp cho vấn đề Biển Đông và điều cần là có được sự đồng thuận của các nước thành viên ASEAN và như thế, theo lẽ tự nhiên sẽ có được sự ký kết của Trung Quốc vào văn kiện chung đó để giải quyết những vấn đề hiện nay.

PV: Xin cảm ơn ông!./.

– 134 – –135 –

Dấu ấn Việt Nam bao trùm Đối thoại Shangri-La 12

— Lê Trí (tổng hợp)

Infonet, ngày 03/06/2013

“Tuy ngắn gọn nhưng rất dễ hiểu… bài phát biểu đã đánh giá một cách kịp thời, đúng đắn và công bằng các giải pháp cho các vấn đề của thế giới cũng như của khu vực, dựa  trên  các  chuẩn  mực  luật  pháp  quốc  tế”,  Ông  Petr Tsvetov, nhà phân tích chính trị của Nga nói về bài phát biểu  khai  mạc  của  Thủ  tướng  Việt  Nam  Nguyễn  Tấn Dũng tại sự kiện Đối thoại quốc phòng Shangri-La 2013. 

Thế giới cũng phải “gật đầu”

Ngay sau khi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng kết thúc bài phát biểu của mình, giới truyền thông, các học giả quốc tế đã gần  như  ngay  lập tức có  những  bài viết và phát  biểu  ủng  hộ  mạnh  mẽ  bởi  những  điều  mà  Thủ tướng nói dù là với tư cách là người đại diện quan điểm cho Việt Nam phản ánh một cách rất đúng đắn và chân thực những gì cả Châu Á – Thái Bình Dương đang cần vào lúc này.

Trên tờ ABS-CBNNEWS(Philippines) người ta thấy có  bài  viết  với  tiêu  đề:  “Thủ  tướng  Việt  Nam  chỉ  trích những tuyên bố chủ quyền vô căn cứ” trong đó trích dẫn một cách rất “tâm đắc” phát biểu của Thủ tướng “đâu đó đã  có  những  biểu  hiện  đề  cao  sức  mạnh  đơn  phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt và chính trị cường quyền”. Hãng tin Reuters(Anh) có bài viết: Việt Nam kêu gọi đoàn kết khu vực trước các yêu sách biển Đông của Trung Quốc. 

Còn tờ nhật báo uy tín của Mỹ, Wall Street Journalnhận định qua bài báo có tiêu đề “Thủ tướng Việt Nam ủng hộ Mỹ có vai trò lớn hơn trong giải quyết xung đột khu vực”. 

Channel NewsAsiacó bài: “Thủ tướng Việt Nam kêu gọi xây dựng lòng tin chiến lược”, còn báo chí Indonesia cũng khẳng định “Việt Nam chia sẻ tầm nhìn giải quyết thách thức địa chính trị trong khu vực”.

Bên cạnh đó, giới truyền thông của một loạt các nước Châu Á khác như Ấn Độ, Singapore, Nhật Bản cũng tỏ ra  rất “phấn khích” với bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Báo Singapore viết “Thủ tướng Việt Nam kêu gọi hoà bình và đoàn kết trong ASEAN” còn hãng tin NHK (Nhật Bản) cũng có bài “Thủ tướng Việt Nam kêu gọi giải quyết tranh chấp khu vực”.

Có một điểm thú vị là cuộc hội đàm bên lề Đối thoại Shangri-La 12 giữa Bộ trưởng Quốc phòng 3 nước Nhật Bản, Mỹ và Australia, các Bộ trưởng đã cùng nhau đi đến một tuyên bố chung khá gần gũi với những gì Thủ tướng Việt Nam đã nói trong bài phát biểu khai mạc. Tuyên bố chung kêu gọi đảm bảo tự do hàng hải trong các vùng Biển Hoa Đông và Biển Đông, thúc đẩy một giải pháp hòa bình cho bất kỳ xung đột nào dựa trên luật pháp quốc tế và phản đối bất kỳ nỗ lực nào mang tính cưỡng chế để thay đổi hiện trạng các vùng biển tranh chấp ở Châu Á.

Giới học giả quốc tế “vỗ tay” nhiệt liệt

Không chỉ đánh giá cao những nội dung và cách tiếp cận vấn đề một cách “vừa đủ cương quyết, vừa đủ khôn khéo” trong bài phát biểu, giới học giả quốc tế tham dự sự kiện này còn tán thưởng rất nhiệt liệt những câu trả lời trong phần hỏi đáp của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. 

Geoffrey Till, tác giả cuốn “Bành trướng hải quân ở Châu Á”, nhận định: Thủ tướng Việt Nam khôn ngoan khi không trả lời câu hỏi “rất hung hăng” của đại diện Trung Quốc về những trường hợp vi phạm luật quốc tế. Theo ông, câu hỏi như một cái bẫy và câu trả lời có thể dẫn hội nghị tới không khí đối đầu, căng thẳng trong các trao đổi sau đó.

“Nhìn tổng thể đó là bài diễn thuyết rất tốt. Tôi nghĩ những gì Thủ tướng Việt  Nam  nói  là  hoàn toàn đúng đắn. Tôi nghĩ đó là cách duy nhất mà các nước ở Biển Đông còn mâu thuẫn về lãnh hải có thể giải quyết mâu thuẫn hiện tại. Chúng ta cần tìm cách để có một thỏa thuận nào đó”, Giáo sư Geoffrey Till nhấn mạnh.

Trong khi đó, giáo sư Carl Thayer của Học viện Quốc phòng Australia, một nhân vật rất am hiểu các vấn đề quốc phòng  của  khu  vực  Châu  Á  –  Thái  Bình  Dương,  nhận định:  “Thủ  tướng  Việt  Nam  gây  ngạc  nhiên  cho  nhiều người với những bình luận rất thẳng thắn ngay ở đầu bài phát biểu. Dù ông không nêu tên nước nào nhưng mọi đại biểu đều biết đó là những nước nào”. Ông Carl Thayer còn tiết lộ rằng Cao ủy của New Zealand và các quan chức Mỹ “đặc biệt hài lòng với thông báo của Thủ tướng Việt Nam về việc tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình” vì họ “nhanh chóng ghi chú lại khi nghe điều đó”. Theo ông, các quan chức Mỹ “hài lòng về bài phát biểu và định hướng của quan hệ Việt – Mỹ”.

Đại diện của giới học giả Nga, ông Petr Tsvetov, nhà phân tích các vấn đề quốc tế Nga, cố vấn Ủy ban đối ngoại Thượng viện Nga bình luận: “Tuy ngắn gọn nhưng rất dễ hiểu, bài phát biểu như đã đưa ra một phương thuốc, hay nói một cách khác là cách tiếp cận của Việt Nam trong việc giải quyết các vấn đề nóng bỏng nhất hiện nay.

Một điều rất đáng chú ý đó là Thủ tướng Việt Nam đã đưa ra ý tưởng mới về sự cần thiết phải nhấn mạnh lòng tin chiến lược giữa các quốc gia trong khu vực Châu Á – Thái Bình dương. Tôi cảm nhận được rằng, ngài Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ ra rất đúng đắn bản chất của các cuộc xung đột, bất đồng tại khu vực Châu Á – Thái Bình dương trên cơ sở phân tích hàng loạt tranh cãi, bất đồng, xung đột, hay nói ngắn gọn là sự hoài nghi chính trị làm nảy sinh tình trạng bế tắc, dẫn đến chỗ các cuộc xung đột vì thế không thể hoà giải được. Tôi cho rằng đó là sự biến chuyển đột phá trong quan điểm, trong cách đặt vấn đề của Ngài Thủ tướng.

Bên cạnh đó, tôi thấy rằng, bài phát biểu đã đánh giá một cách kịp thời, đúng đắn và công bằng các giải pháp cho các vấn đề của thế giới cũng như của khu vực Châu Á – Thái Bình dương, dựa trên cơ sở Hiến chương Liên Hiệp Quốc và các chuẩn mực luật pháp quốc tế cơ bản đã được công nhận”.

Giáo  sư  Kanti  Bajpai  của  Trường  Chính  sách  công Lý Quang Diệu (Singapore) phát biểu: “Điều quan trọng trước hết, Thủ tướng là người đầu tiên phát biểu tại cuộc Đối thoại, nó cho thấy Việt Nam rất quan tâm và coi trọng Diễn đàn  này.  Điểm  thứ  hai  là  bài diễn văn đã  nêu  lên quan điểm về lòng tin chiến lược, tôi cho rằng điều này là quan trọng. Đã có một số diễn biến ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương, đặc biệt về vấn đề biển Đông thu hút sự chú ý và lo lắng của dư luận và tôi cho rằng Thủ tướng đã rất đúng khi chỉ ra rằng việc xây dựng lòng tin, đặc biệt giữa các cường quốc”.

Ông  Clive  Coombes,  Tùy  viên  quân  sự  Anh  tại Singapore cho biết: “Tôi rất quan tâm đến bài phát biểu của Thủ tướng, đặc biệt liên quan đến quân sự. Tôi cảm kích khi nghe Thủ tướng nói về vấn đề hợp tác quốc tế, đặc biệt từ góc nhìn của Vương quốc Anh và và thế giới nói  chung,  việc  Việt  Nam  chính  thức  tuyên  bố  về  hoạt động gìn giữ hoà bình… Tôi rất vui mừng được nghe và chứng kiến Việt Nam đã và đang tham gia tích cực vào hoạt động chung của thế giới”.Ông Andrew Billo, Tổ chức Nghiên cứu Châu Á, Mỹ: “Tôi nghĩ bài phát biểu của Thủ tướng được đánh giá cao. Theo tôi, một mặt Thủ tướng đã tập trung nhiều vào vấn đề củng cố lòng tin, việc xây dựng lòng tin và mối quan hệ hợp tác. Ông nhấn mạnh vai trò của ASEAN trong việc xây dựng mối quan hệ giữa các quốc gia Đông Nam Á, những tiến bộ mà ASEAN đã đạt được để trở thành một tổ chức có vai trò ngày càng quan trọng hơn, nhất là trong việc hợp tác với Trung Quốc.

Theo tôi, lòng tin là yếu tố trọng tâm vô cùng quan trọng để giải quyết rất nhiều vấn đề. Mặt khác, ông cũng chỉ ra những hành động đơn phương gây quan ngại trên Biển Đông. Tôi cho rằng ông đã đúng khi nhấn mạnh điều mà nhiều nước, trong đó có Việt Nam quan ngại do ảnh hưởng đến chủ quyền lãnh thổ. Một mặt ông đã mở rộng khả năng hợp tác hơn nữa, đồng thời cũng chỉ ra những thách thức hiện hữu trong khu vực”.

Quốc tế ủng hộ sáng kiến giải quyết tranh chấp trên Biển Đông của Việt Nam

— Thành Luân (thực hiện)

Báo Đại Đoàn Kết, ngày 05/06/2013

Đó là thông tin được Thạc sĩ Hoàng Việt - Giảng viên Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, chuyên gia về Biển Đông cho biết ngay sau khi Hội nghị cấp cao an ninh Châu Á (Đối thoại Shangri-La 12) bế mạc.

Theo  ThS.  Việt,  phát  biểu  của  Thủ  tướng  Nguyễn Tấn  Dũng  tại  Shangri-La  12 đã  tuyên  bố với cộng đồng quốc tế rằng Việt Nam sẽ không cho đặt một căn cứ quân sự của nước ngoài nào trên lãnh thổ, điều này chấm dứt những đồn đoán về tương lai của cảng Cam Ranh (Khánh Hòa)– một quân cảng có vị trí chiến lược. Phát biểu của Thủ tướng cũng là lời kêu gọi việc đoàn kết giữa các nước ASEAN trước sự lo ngại các căng thẳng, xung đột và mất ổn định trên Biển Đông sẽ không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế, thương mại của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương mà còn ảnh hưởng đến cả toàn thế giới.

* Nhiều ý kiến cho rằng, Trung Quốc (TQ) đang dùng chính sách hai mặt: Một mặt lấp lửng đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử của các bên ở biển Đông (COC), nhưng mặt khác lại lấy COC làm “mồi nhử” để ASEAN gây sức ép với Philippines? Nhận định của ông về vấn đề này như thế nào?

-  Học  giả  Bonie  Glaser  từ  Trung  tâm  Nghiên  cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) cho rằng hiện nay đang dấy lên một “chủ nghĩahoài nghi” với TQ, đặc biệt là với các cam kết của TQ đối với hòa bình khu vực. Có nhiều lý do để dẫn tới sự hoài nghi như vậy. Ngay trong ShangriLa, một mặt tướng Qi Jianguo – Phó Tổng tham mưu trưởng Quân giải phóng nhân dân TQ tuyên bố TQ là một quốc gia yêu chuộng hòa bình, không muốn dùng sức mạnh quân sự để mở rộng sự hiện diện của mình tại khu vực, nhưng thực tế như học giả Wiliam Choong thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) nhận xét, tàu chiến TQ vẫn đang áp sát và đe dọa các quốc gia láng giềng tại Biển Đông và Biển Hoa Đông. Học giả Wiliam Choong cũng nhận xét “đừng vội tin những gì mà chính phủ TQ nói, mà phải nhìn vào những gì mà TQ đang làm”. Có một khoảng cách rất lớn giữa những bài phát biểu của quan chức TQ với những gì đang diễn ra trên thực địa.  Họ  luôn đưa ra  những phát  biểu rất hay,  nhưng  hành  động  thì  không  giống  vậy.  Nói  tóm lại, chính sách của TQ là bằng mọi cách phải độc chiếm được Biển Đông và Biển Hoa Đông.

*  Như  vậy,  kỳ  vọng  gì  về  triển  vọng  khởi  động  đàm phán và đi đến ký kết COC?

- Cho đến nay, các quốc gia ASEAN đã dẹp bỏnhiều bất đồng cố hữu để cùng nhất trí với nhau về nội dung của COC cho Biển Đông. Nhưng vấn đề là giới chức TQ tuyên bố là TQ sẽ tham gia COC trong một thời điểm thích hợp. Với những tuyên bố như vậy, thể hiện chính sách của TQ đối với tranh chấp Biển Đông mà như một tờ báo nước ngoài nhận xét là TQ đang muốn thay đổi tình trạng hiện nay trên biển Đông theo cách có lợi cho họ. Và vì thế, TQ chưa muốn tham gia ngay COC lúc này, họ muốn kéo dài thời gian, để cho các lực lượng của họ có thể “gặm nhấm” dần như họ đã làm với Scarborough. Tương lai của COC vẫn còn khó xác định khi TQ chưa thực tâm mong muốn tham gia.

* Trong quan hệ quốc tế, chủ trương xử lí các vấn đề liên quan an ninh ở Biển Đông trên cơ sở duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực của Việt Nam đang nhận được sự ủng hộ của các cường quốc Nga, Ấn Độ và mới đây Canada, Úc cũng bày tỏ các quan tâm đặc biệt. Theo ông, tình hình này sẽ tác động thế nào đối với tranh chấp tại Biển Đông hiện nay?

- Như trong bài phát biểu của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Biển Đông là một khu vực quan trọng của thế giới, sự mất ổn định hoặc đe dọa về an ninh trên Biển Đông sẽ không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế,thương mại của khu vực Đông Á mà còn ảnh hưởng đến cả thế giới. Vì vậy việc bảo đảm an ninh trên Biển Đông là hết sức quan trọng. Các cường quốc khác trên thế giới như Nga, Ấn Độ, EU, Canada cũng rất quan tâm đến biển Đông, vì Biển Đông có tầm quan trọng đối với kinh tế và vị thế chính trị của họ. Trong Shangri-La 12, Bộ trưởng Quốc phòng Canada cho biết, Canada sẽ thực hiện chính sách “xoay trục Châu Á” của họ. Còn đại diện EU thì cho biết an ninh ở khu vực Đông Á ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển của EU. Có lẽ, sự quan tâm của nhiều cường quốc đối với biển Đông sẽ phần nào kiềm chế được tham vọng quá đáng của TQ đối với Biển Đông. Và tất cả các bên đều hiểu rõ cái giá phải trả cho việc giải quyết xung đột bằng biện pháp quân sự. Vì lẽ đó, chủ trương giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình của Việt Nam đối với tranh chấp Biển Đông là hoàn toàn hợp lẽ trong bối cảnh hiện nay. Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Chí Vịnh đã đề ra sáng kiến là các bên trong tranh chấp biển Đông tham gia một thỏa thuận “không sử dụng vũ lực trước”, sáng kiến này đã được một số quốc gia chấp thuận và ủng hộ.

* Trước đây ông từng cho rằng có thể giải quyết vấn đề tranh chấp ở Biển Đông thông qua một tòa án quốc tế. Philippines mới đây cũng đã kiện TQ ra tòa, nhưng với thái độ không hợp tác từ TQ có vẻ như vụ kiện này đang rơi vào bế tắc? Vậy với diễn biến hiện nay, phương pháp này còn hiệu quả?

-  Cũng  đang  có  nhiều  tranh  luận  khác  nhau  xung quanh  vụ  Philippines  kiện  TQ  ra một  Tòa  án  trọng  tài được thành lập theo phụ lục VII của Công ước Luật Biển năm  1982  (UNCLOS). TQ đã chính thức từ chối  không tham gia vụ kiện. Học giả Bonie Glaser phát biểu, “nếu TQ nói rằng họ luôn tuân thủ luật pháp quốc tế, vậy tại sao họ lại không tham gia vụ kiện này”. 

Tuy vậy, với Tòa án trọng tài thành lập theo phụ lục VII của UNCLOS thì việc không tham gia của TQ không phải là yếu tố quyết định. Dù không có sự tham gia của TQ, Hội đồng trọng tài đã được thành lập sẽ ra phán quyết. Tuy nhiên, điều băn khoăn là liệu các yêu cầu của Philippines trong đơn kiện sẽ được Hội đồng trọng tài đáp ứng? Hoặc chỉ đáp ứng ở mức độ nào sẽ là những vấn đề còn phải chờ đợi. Và nếu phán quyết của Hội đồng trọng tài có hiệu lực thì không phải TQ không chấp nhận phán quyết của Tòa là xong đâu. Tôi vẫn cho rằng, biện pháp ra Tòa dù không thể giải quyết tất cả nhưng nó còn tốt hơn là đối đầu hoặc thậm chí là xung đột.

Cũng cần lưu ý, tranh chấp biển Đông là tranh chấp phức tạp vào loại bậc nhất, vì thế giải quyết được nó phải là một giải pháp tổng thể chứ không chỉ là một biện pháp riêng  lẻ  nào.  Chính vì vậy, việc chúng  ta xây dựng  một chính sách phát triển toàn diện để xây dựng nội lực cùng với việc phát triển sức mạnh phòng vệ, hoạt động ngoại giao… sẽ là một điều kiện cần thiết để giúp Việt Nam giành được lợi thế trong việc giải quyết tranh chấp, giữ gìn an ninh đất nước và góp phần bảo đảm cho an ninh khu vực cũng như thế giới.

Xin cám ơn ông.

Vietnam’s Prime Minister Speaks at Shangri-La 2013

— By Le Dinh Tinh

The Diplomat, June 5/2013

The  2013  Shang-ri  La  Dialogue  may  have  ended  but the reverberations continue. Vietnamese Prime Minister Nguyen Tan Dung’s keynote speech was perhaps the most watched at a time when the Asia-Pacific region is experiencing dramatic change.

More  than  four  hundred  statesmen,  diplomats, military chiefs, scholars from around the region and beyond attended this year’s  Dialogue.  Singapore  has traditionally been viewed as an excellent organizer of big events and it once again excelled with this major security event.

In his speech, Vietnam’s prime minister made at least three  points  with  strategic  connotations  for  the  AsiaPacific region.

Trade is win-win, conflict lose-loseWhen  the  classical  economist  David  Ricardo  came up with the idea of comparative advantage as a boon for trade, he possibly also had a vision of world peace in mind. 

The  idea  is simple: one  has to  limit conflict to focus on trade. It is this promise of economic prosperity – and by extension, happiness and peace – that has kept us from another world war since the end of World War II.

In  international  relations  theory,  the  prospect  of  a win-win  incentivizes  cooperation.  Whether  the  payout for cooperation  is  50-50 or  70-30, both participants end up  gaining  more  than  they  start  off  with.  For  example, once a nation joins the WTO, it can incur losses in one market  but gain  in another. Vietnam  has a  trade deficit with China but a surplus with the U.S. And a trade deficit can be forgiven if domestic demand from companies and consumers are somewhat met. Trade, not self-sufficiency, makes more parties better off.

Ricardo was right and his contemporary critics or even interest groups cannot halt the inexorable spread of trade liberalization.  For  instance,  protectionist  resistance  to free trade agreements has been futile at best in the AsiaPacific region. Apart from ASEAN’s RCEP, TPP is another representative  of  a  group  of  potentially  game-changing free trade agreements.

However, the region’s promising future in commerce is  under  grave  threat.  Commerce  needs  safe  shipping routes.  If conflict were to  break out  in the  South  China Sea, two-thirds of all cargo that moves through the region will be interrupted. A gunshot scares away more than just one ship; it clouds every other negotiation in the region. It  also  resurrects  the  region’s  dark  memories  of  a  time when mistrust, loss and animosity reigned. Even a small confrontation can break an edifice of peace that has been meticulously built over decades. 

There are no winners in wars. Funds that could have been used for schools, hospitals and amusement parks is diverted to fuel a war machine. Media and public awareness of this make a gunshot very costly indeed.

Dung’s  message  is  thus  that  every  nation  must  be mindful of the consequences of policies that elevate the use of threat, coercion, provocation and most dangerously, the use of force.

Mutual trust - the prerequisite to peaceDung’s  second  message  concerns  strategic  trust. 

He  acknowledges  that  there  is  no  shortage  of  trustbuilding efforts. Trust building was the first of the three stages postulated by the ASEAN Regional Forum (ARF). The  other  two  were  preventive  diplomacy  and  conflict resolution.  Apart  from  the  Shang-ri  La  Dialogue,  other important trust-building mechanisms include the ASEAN Defence Minister Meeting (ADMM+) and the East Asian 

Summit,  the  latter  an  open  forum  for  regional  leaders. However, it seems that not enough has been done.

It is not only a matter of quantity, but quality too. Trust must have depth and be executable on a strategic level. It must be regarded as an asset, a responsibility shared by every country in the region. 

However, reality has betrayed ideals. This explains the frantic  rush  for  arms,  pushing  regional  defense  budgets ever  higher.  It  explains  the  confrontations  in  the  South China  Sea and  East  China  Sea and escalating tensions  in the  Korean  Peninsula.  And  it  explains  why  the  countries that share the Mekong River haven’t found a better way to cooperate and coordinate policy.

Yet  reality will  be even  bleaker  if  the  region  neglects trust building. Mutual trust is the only remedy to old the security dilemma, in which country A attempts to increase its  national  capacity  but  country  B  interprets  the  act  as potentially antagonistic, ultimately leading to an arms race.In  feudal  times,  tributes  were  often  sufficient  to cultivate  good  relations.  Today,  trust  building  is  much 

more difficult because everything has increased in size and complexity, whether it be our society or our population. 

The world is more unpredictable and there is little room for error.

Despite  arguing  that  conflict  is  difficult  to  avoid  in international  relations,  realists  stop  short  of  asserting that war is inevitable. In the small gap between conflict of  interest  and  war  lies  the  human  ability  to  temper disagreements. That makes the South China Sea something of a grand experiment in trust building. 

Trust  has  produced  multitudinous  agreements  and treaties. The world agrees that we must avoid another great war. However, the events that have been taking place in the region demonstrate that to effectively manage conflict, we must begin with trust.

The responsibility lies with great powers

 The prime minister’s third message is that big states have a special role in maintaining peace as well as regional and global stability. To any realistic observer, the notion that  international  relations  are  ultimately  influenced by  great  powers  and  their  respective  relationships  is inescapable. If the major powers cannot sit down together and talk, other countries have reason to worry. At the same time, of course, smaller states do not wantbigger states to negotiate security deals at their expense.

Smaller states must also not neglect their responsibilities and  should  consistently  seek  to  express  goodwill.  In  this sphere,  Vietnam  is  being  realistic  by  pursuing  strategic partnerships with all five  members of the  United  Nations Security Council (the U.S., Russia, China, Great Britain and France).  It  is  surely  no  nation’s  wish  to  have  no  ties  with bigger  states.  Of  course,  smaller  states  will  protest  in  the face of the unilateral imposition of the will of a bigger state. Nevertheless, this does not mean that smaller states are not working  towards  building  better  relations.  Vietnam,  for example, worked hard to normalize relations with China in 1991 and the United States in 1995.

The world has also waited for Vietnam to announce its contribution to the UN’s peacekeeping operations. A Vietnam that was torn apart by war for far too long but now yearns for peace is a role model. With a history of countless wars against the great powers of the day and a  sensitive  geographic  location  to  boot,  Vietnam  has always  been  extremely  cautious  in  projecting  military power  beyond  its  borders.  The  essence  of  Vietnam’s military  strategy  is  self-defense,  as  set  forth  in  the 2009  Defense  White  Paper  and  the  prime  minister’s speech.  Therefore,  its  prospective  participation  in  UN Peacekeeping  operations  can  be  seen  as  a  watershed moment  in Vietnam’s  security and  foreign  policy.  This showcases  a  new  Vietnam  –  more  confident,  proactive and  responsible.  It  also  contains  a  subtle  message  of trust:  when  it  comes  to  ensuring  a  common  security, Vietnam is ready to contribute with real actions.

Maintaining peace is the responsibility of states large and small, with bigger states bearing more of the burden. If  big  states  cannot  fulfill  their  duties,  they  are  losing trust in themselves and as a result, siphoning away that of the world.

Bản dịch: 

Thủ tướng của Việt Nam phát biểu tại diễn đàn Đối thoại Shangri-La

Diễn đàn đối thoại Shangri-La năm 2013 có thể đã kết thúc  nhưng  dư  âm  của  nó  vẫn  còn  vang  vọng.  Có  lẽ  bài phát biểu quan trọng của Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng được quan tâm nhiều nhất tại cùng thời điểm khi khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đang trải qua những thay đổi đáng kể.

Hơn 400 chính khách, nhà ngoại giao, lãnh đạo quân sự, các học giả từ khắp nơi trên khu vực và xa hơn nữa đã tham dự cuộc Đối thoại năm nay. Từ trước đến nay, Singapore được xem như là một nhà tổ chức tuyệt vời cho các sự kiện lớn và một lần nữa, đảo quốc Sư tử này đã thể hiện sự xuất sắc của mình trong việc tổ chức thành công sự kiện này lớn này.

Trong bài phát biểu của mình, Thủ tướng Việt Nam đã tập trung vào ít nhất ba luận điểm có ý nghĩa chiến lược đối với khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Thương mại thì cùng thắng, xung đột thì cùng thua 

Khi nhà kinh tế học cổ điển David Ricardo đưa ra ý tưởng coi lợi thế so sánh là một điểm mạnh cho thương mại, hẳn là ông cũng đã tiên liệu về hòa bình thế giới trong tâm trí. Ý tưởng thật đơn giản: chúng ta phải hạn chế xung đột để tập trung vào thương mại. Đó là tiềm năng của sự thịnh vượng về kinh tế - và mở rộng hơn nữa  là  hạnh phúc và hòa  bình  - đã  khiến chúng ta  né tránh được  một cuộc chiến  tranh  thế giới  mới  kể sau 

Thế chiến II.

Trong lý thuyết về quan hệ quốc tế, triển vọng cùng thắng thúc đẩy  hợp tác.  Cho dù tỷ  lệ  hợp tác có  là  50-50  hay  70-30, cả thì cả  hai  bên  liên quan đều đạt được những kết quả thành công hơn so với thời điểm bắt đầu. 

Ví dụ, khi một quốc gia gia nhập WTO, nó có thể đánh mất thị trường này nhưng chắc chắn sẽ có được một thị trường khác. Việt Nam gia tăng tỷ lệ nhập siêu từ Trung Quốc nhưng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ gia tăng. Tỷ lệ nhập siêu này hoàn toàn có thể được xóa bỏnếu nhu cầu từ các công ty và người tiêu dùng trong nước phần nào được đáp  ứng. Thương  mại, dù  không  tự  nó  mang  lại hiệu quả, nhưng chắc chắn sẽ khiến các bên liên quan đạt được thành công.

Ricardo đã đúng và các nhà phê bình đương đại hoặc thậm chí các nhóm lợi ích cũng không thể ngăn chặn được sự lây lan khó lay chuyển của tự do hóa thương mại. Ví dụ, sự kháng cự về chế độ bảo hộ kinh tế đối với các hiệp định thương mại tự do đã được vô hiệu hóa tốt nhất trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Ngoài RCEP  của  ASEAN,  TPP  là  một  đại  diện  khác  của  một nhóm có khả năng thay đổi cuộc chơi về các hiệp định thương mại tự do.

Tuy  nhiên,  tương  lai  đầy  hứa  hẹn của  khu  vực  về thương mại đang bị đe dọa nghiêm trọng. Thương mại cần những tuyến đường vận chuyển an toàn. Nếu cuộc xung  đột  nổ  ra  ở  Biển  Đông,  2/3  hàng  hóa  được  vận chuyển qua khu vực này sẽ bị gián đoạn. Một tiếng súng không chỉ ảnh  hưởng  tiêu cực đến  một con  tàu,  mà  là toàn bộ các đàm phán khác trong khu vực. Nó cũng làm sống lại những ký ức không mấy sáng sủa về thời kỳ khi sự mất lòng tin, mất mát, đau thương và tình trạng thù địch ngự trị trong khu vực. Thậm chí một cuộc đối đầu nhỏcũng có thể phá vỡ thành trì của sự bình an vốn đã được xây dựng và vun đắp qua nhiều thập kỷ.

Không  có  người  chiến  thắng  trong  các  cuộc  chiến. 

Những quỹ đầu tư có thể đã được sử dụng cho các trường học, bệnh viện và công viên giải trí lại bị chuyển hướng nhằm cung cấp nhiên liệu cho cỗ máy chiến tranh. Các phương tiện truyền thông và ý thức cộng đồng về điều này đã góp phần biến cuộc chiến ngày càng trở nên tốn kém thực sự.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa ra thông điệp rằng mỗi quốc gia cần phải lưu tâm đến những hậu quả của các chính sách nâng cao khả năng sử dụng hành động đe dọa, ép buộc, khiêu khích và nguy hiểm nhất là sử dụng vũ lực. Tin tưởng lẫn nhau - điều kiện tiên quyết cho hòa bình Thông điệp thứ hai của ông Dũng liên quan đến niềm tin chiến lược. Ông thừa nhận rằng có không đường tắt cho các nỗ lực xây dựng lòng tin. Xây dựng niềm tin là bước đầu tiên trong 3 bước được đề xuất bởi Diễn đàn Khu vực  ASEAN  (ARF).  Hai  bước  còn  lại  là  ngoại  giao phòng ngừa và giải quyết xung đột. Ngoài cuộc Đối thoại Shangri-La,  các  cơ  chế  xây  dựng  lòng  tin  quan  trọng khác bao gồm Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN (ADMM +) và Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, sau này là diễn đàn mở cho các nhà lãnh đạo khu vực. Tuy nhiên, có lẽ thế vẫn chưa đủ.

Đó không chỉ là vấn đề về số lượng, mà là chất lượng. 

Sự tin tưởng phải có chiều sâu và được thực thi trên tầm chiến lược. Nó phải được coi là một tài sản, trách nhiệm được chia sẻ bởi mọi quốc gia trong khu vực.

Tuy nhiên, thực tế đã phản bội lý tưởng. Điều này lý giải các việc đẩy mạnh vũ trang, thúc đẩy ngân sách quốc phòng khu vực cao hơn bao giờ hết. Nó giải thích một cuộc đối đầu ở Biển Đông và Biển Hoa Đông cũng như những căng thẳng leo thang tại bán đảo Triều Tiên. Và nó cũng giải thích lý do tại sao các quốc gia chia sẻ lưu vực sông Mekong đã không tìm được cách thức tốt hơn để hợp tác và điều phối chính sách.

Tuy nhiên, thực tế sẽ còn ảm đạm hơn nếu khu vực bỏqua bước xây dựng niềm tin. Sự tin tưởng lẫn nhau là biện pháp khắc phục duy nhất cho các tình thế tiến thoái lưỡng nan về an ninh, trong đó quốc gia A có ý định tăng cường năng lực quốc gia của mình nhưng đất nước B coi hành động đó có tiềm năng xung đột, cuối cùng dẫn đến một cuộc chạy đua vũ trang.

Trong thời phong kiến, cống vật thường được dùng để thể hiện thành ý của một nước nhỏđối với một nước lớn và kiên trì nuôi dưỡng mối quan hệ giữa các nước. 

Ngày nay, xây dựng niềm tin khó khăn hơn nhiều bởi mọi thứ đều tăng lên về kích thước và độ phức tạp, cho dù đó là xã hội hay dân số. Thế giới trở nên khó lường hơn và không có chỗ cho sai sót.

Mặc dù có tranh cãi rằng xung đột là điều khó tránh trong quan hệ quốc tế, những người có tư duy thực tế đã dừng việc khẳng định rằng chiến tranh là không thể tránh khỏi. Trong khoảng cách mong manh giữa xung đột  lợi  ích  và  chiến  tranh  là  khả  năng  của  con  người trong việc làm dịu bớt những bất đồng. Điều này khiến Biển Đông trở thành một phần của thử nghiệm lớn về khả năng xây dựng niềm tin.

Sự tin tưởng đã tạo ra vô số các thỏa thuận và hiệp ước đa phương. Thế giới đã đồng ý rằng chúng ta phải tránh một cuộc chiến tranh lớn khác. Tuy nhiên, các sự kiện đã diễn ra trong khu vực chứng minh rằng để quản lý hiệu quả xung đột, chúng ta phải bắt đầu bằng sự tin tưởng.

Trách nhiệm thuộc về các cường quốc

Thông điệp thứ ba của Thủ tướng đó là các nước lớn có  một  vai  trò đặc  biệt  trong việc duy  trì  hòa  bình cũng như ổn định trong khu vực và toàn cầu. Đối với bất kỳ nhà quan sát thực tế nào, quan điểm cho rằng các mối quan hệ quốc tế sẽ chịu ảnh hưởng bởi các cường quốc và những mối quan hệ của họ là điều không thể tránh được. Nếu các cường quốc không thể ngồi lại với nhau và đàm phán, thì các nước khác có lý do để lo lắng. Tất nhiên, các quốc gia nhỏhơn cũng không muốn các quốc gia lớn hơn đàm phán các thoả thuận về an ninh với chi phí của họ.

Các quốc gia nhỏhơn cũng không được bỏbê trách nhiệm của mình và luôn phải tìm cách thể hiện thiện chí. Việt Nam đang hiện thực hóa lĩnh vực này bằng cách theo đuổi quan hệ đối tác chiến lược với cả năm thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (Mỹ, Nga, Trung Quốc, Anh và Pháp). Chắc chắn bất kỳ quốc gia nào cũng muốn có những mối quan hệ bền chặt với các quốc gia lớn hơn. 

Tất nhiên, các quốc gia nhỏhơn sẽ phảnđối ý tưởng áp đặt đơn phương trong hiệp ước song phương của nước lớn hơn. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là các quốc gia nhỏhơn không nỗ lực hướng tới việc xây dựng các mối quan hệ tốt hơn. Ví dụ, Việt Nam luôn nỗ lực để bình thường hóa quan hệ với Trung Quốc vào năm 1991 và Hoa Kỳ vào năm 1995.

Thế giới cũng mong chờ Việt Nam đóng góp cho các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc. Một Việt Nam bị chia cắt bởi chiến tranh quá lâu và giờ đây khao khát hòa bình là hình mẫu đối với đất nước. Với lịch sử chứa đựng vô vàn cuộc chiến tranh chống lại các cường quốc, và một vị trí địa lý nhạy cảm, Việt Nam luôn rất thận trọng trong quá trình hoạch định sức mạnh quân sự bên ngoài  biên  giới.  Bản  chất  của  chiến  lược  quân  sự  Việt Nam là tự vệ, như được công bố trong Sách Trắng Quốc phòng năm 2009 và bài phát biểu của Thủ tướng. Vì vậy, tiềm năng tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc có thể được xem như một bước ngoặt về an ninh và chính sách đối ngoại của Việt Nam. Điều này cũng tạo nên hình mẫu một Việt Nam mới - tự tin hơn, chủ động và có trách nhiệm hơn. Nó cũng chứa đựng một thông điệp tinh tế về niềm tin: khi nói đến việc đảm bảo an ninh chung, Việt Nam sẵn sàng đóng góp với những hành động thực tế.

Duy trì hòa bình là trách nhiệm của các quốc gia cả lớn lẫn nhỏ, với nhiều gánh nặng được đặt lên vai các cường quốc nhiều hơn. Nếu các nước lớn không thể hoàn thành nhiệm vụ của họ, họ đang đánh mất niềm tin vào chính mình và  kết quả  là,  bào  mòn  niềm tin của các quốc gia khác trên toàn thế giới.

***

— Ông Lê Đình Tĩnh là Phó Tổng Giám đốc Viện Chính sách đối ngoại và Nghiên cứu Chiến lược, Học viện Ngoại giao Việt Nam. 

Quan điểm trên đây là của riêng ông.

Vietnam: Prime Minister’s Keynote Address At Shangri-La Dialgue 2013, Singapore – Analysis

— By Dr. Subhash Kapila

Eurasiareviews, June 3/2013

Introductory Observations

The  Shangri-La  Dialogue  is an annual event  held at Singapore for the last twelve years or so now.

It  has  virtually  evolved  as  an  Asia  Pacific  Summit where key- note addresses are delivered by Presidents and Prime  Ministers  from  the region and  Defence  Ministers and  high  ranking  officials  from  USA  Europeans  Union countries and China address various sessions devoted to topical issues on security and strategic issues.

This year’s Key-Note Address was delivered on June 01,  2013  by  Vietnam’s  Prime  Minister  Mr  Nguyen  Tan Dung.  His  address  was  entitled  “Building  Strategic Trust for Peace, Cooperation and Prosperity in the Asia Pacific Region”.

The Asia Pacific Region today is beset with explosive flashpoints  and  strategic  rivalries  generated  by  China’s brinkmanship  and  military  aggressiveness  extending from the Himalayan heights of the India-Occupied Tibet Border to the South China Sea and the East China Sea.

The most notable outcome of China’s current strategic brazenness  is  that  China  has  lost  the  strategic  trust  of major  Asian  powers  like  India  and  Japan  and  ‘pivotal’ Asian states like Vietnam.

Against  such  an  unsettling  Asia  Pacific  security environment, the title of Vietnam’s Prime Minister was well chosen and a timely reminder to the United States, European Union countries and ASEAN states  not disputants  to  the South  China  Sea disputes, that  China cannot ride roughshod  over  strategic  sensitivities  of  its  Asian  neighbours. 

Further  they  need  to  remind  China  firmly  that  it  has  to conform to international conventions and rules.

Rightly  pointing  out  that  in  the  20th  Century, South East Asia in particular, and Asia Pacific in general were fierce battlefields and deeply divided for decades, Vietnam’s  Prime  Minister  had  catered  at  the  core  of his  Keynote  Address  for  the  imperatives  of  peace  and cooperation  and  this  depending  on  the  over-riding element of ;Strategic Trust.”

Referring to the deeply disturbed security environment in Asia Pacific and implicitly the Western Pacific, the Prime Minister observed that the current trend of engagement or cooperation, particularly of big powers, throw up not only positive elements but also increased negative risks.

In  this  direction  he  rightly  divined  the  unfolding perspectives  on  Asia  Pacific  security  that  point  towards containment of an aggressive China and stressed that “Yet such competition and engagement embrace calculations that are only in one’s own interests without equality, respect of international law or transparency, then Strategic Trust could in no way be reinforced, and there could be a chance for  the  risk  division,  suspicion  and  the  risk  of  mutual containment, thus adversely affecting peace, cooperation and development”

China should be noting these sentiments.

A  sizeable  Vietnamese  military  delegation  also accompanied the Prime Minister of Vietnam to Singapore for this event.

The salient points of emphasis in the Keynote Address by the Vietnam Prime Minister at the Shangri-La Dialogue 2013 are discussed in the Appendix attached with this Paper Concluding Observations Going  by  media  reports  and  analyses  of  the  Keynote Address by Vietnam’s Prime Minister what emerges is good appreciation  of  the  contents  and  enlarging  it  to  a  wider audience than ASEAN or just the China-Vietnam context.

Vietnam’s Prime Minister’s Keynote Address was keenly awaited as the preceding year’s dignitaries from Australia, Republic of Korea, Malaysia and Indonesia seemed to make only  guarded  references  to  the  challenges  emerging  from China to Asia Pacific security.

Cautioning ASEAN ondeveloping  fissures  by  China’s attempts  to  divide  ASEAN  was  a  timely  reminder  by Vietnam’s Prime Minister and if it goes unheeded this may sound the bell of ASEAN’s unravelling.

APPENDIX

Salient  Points  of Emphasis  in  Vietnam’s  Prime Minister Keynote Address Vietnam’s  Prime  Minister  laid  particular  emphasis on  the  following  salient  points  with  the  main  thread running throughout on China and its regional policies not conducive to promotion of regional peace and security:

Strategic Trust: The Imperatives

The China Threat: Implied References

United  States  –China:  The  Priority  for  Maintaining 

Peace in the Asia Pacific

Maritime Security

Extra-Regional Powers Have a Role in South China Sea 

Disputes and Asia Pacific Flash points

Vietnam Defence Policies: No Military Bases will be provided

ASEAN Unity Imperatives

The  above  points  are  briefly  amplified  and commentaries given below.

Strategic Trust: The Imperatives

The  imperatives  of  “Strategic  Trust”  were  skilfully woven into the entire fabric of Vietnam’s Prime Minister’s Keynote Address:

Emphasis  was  laid  that  “Strategic  Trust”  must  be measured  by  consistent  actions  in  accordance  with  the common norms and sincere intentions For  building  “Strategic  Trust’  it  was  necessary  that countries  abide  by  international  laws,  major  powers  to 

uphold responsibilities and  improve efficiency of  multilateral security cooperation mechanisms.

Implicit in the above thoughts was a reference to China not  respecting  international  norms  and  also  opposing China’s  rigid  stand  that  the  South  China  Sea  disputes could not be subjected to multi-lateral conflict resolution mechanisms.

The China Threat: Implied References

The  China  Threat  to  peace  and  stability  in  the  Asia Pacific  Region  was  not  directly  referred  to  by  name  but implied references in various contexts were made.

Of  note  was:  “Somewhere  in  the  region,  there  have emerged  preferences  for  unilateral  might,  grandiose claims and actions that run counter to international law and stem from imposition and power politics.

The implied reference to China is quite obvious.

United  States-China: The  Priority  for  Maintaining Peace in the Asia Pacific

The  Prime  Minister expressed the  hope that  United States and  China would play a  major role for peace and security  in  the  Asia  Pacific.  This  reference  came  with a  caveat  that  “We  should  expect  and  support  the  roles of  United  States  and  China  once  their  strategic  actions conform to international law and sovereignty of nations”.

It seems that to avoid singling out China the reference to USA was also made. It is China which is not conforming to international law and sovereignty of nations.

I would also read this as a reference to Chinese military adventurism  in  the  region  and  the  imperatives  of  the United States to checkmate China without any ambiguity’

Maritime Security

The economic context of freedom of navigation and maritime  security  in  respect  of  the  South  China  Sea was  emphasised  but  not  over-emphasised.  Obviously with  the  entire  global  community  and  major  Asian powers including India affirming and re-affirming these principles at various forums, there was no requirement of over-emphasis.

China  again  looms  large  contextually  as  it  has endangered maritime security in the Western Pacific by its military aggressiveness.

Extra-Regional  Power  Have  a  Role  in  South  China Disputes and Asia Pacific Flashpoints“Believe  that  no  regional  country  could  oppose the  strategic  engagement  of  extra-regional  powers,  if such  engagement  of  extra-regional  powers  enhances cooperation  for  peace,  stability  and  development”. 

Vietnam’s  viewpoint  thus  enunciated  counters  China’s adamant stand that involvement of extra-regional powers amount to violating China’s sovereignty.

Vietnam’s Defence Policies: No Military Bases will be Provided

The Prime Minister made some significant statements in this context and these were:

Vietnam’s desire to build strategic partnerships with all members of the UN Security Council Vietnam  will  spare  no  efforts  to  deepen  its  existing strategic partnerships, Vietnam  has  decided  to  participate  in  UN  Peacekeeping operations  beginning with  military engineering and surveillance activities.

Vietnam’s  military  modernisation  is  for  self-defence purposes “Vietnam  as  a  coastal  state,  reaffirms  and  defend its  legitimate  right  and  interests  in  accordance  with international law, especially 1982 UNCLOS”

More significantly, it was declared that Vietnam will not allow any country to develop bases on its territory and that Vietnam will not militarily ally with any country.

I  think  the  distinction  being  made  is  that  Vietnam will not join any formal military alliance but maintain the status quo of deepening its existing strategic partnerships. 

It  can  be  presumed  that  while  Vietnam  will  not  allow military bases to be set up in its territory what will not be ruled out is an access or even put as ‘commercial access’ to Navies of its strategic partners.

ASEAN Unity Imperatives

ASEAN unity or more importantly the lack of it has sorely disturbed  Vietnam  after  the  Cambodian  episode  of  siding with  China.  The  Prime  Minister  stressed  that  ASEAN and its partners need to develop feasible mechanisms that could ensure maritime security, safety and freedom of navigation.

Cautioning  ASEAN  on  divisions  within  its  ranks attempted by China (implicit reference) the Prime Minister stressed strong ASEAN unity and “not an ASEAN in which member states are forced to take sides with one country or the other for the benefit of their own relationships with big powers”

In  the  context  of  various  ASEAN  mechanisms,  while conceding that all of them offer opportunities for fostering multilateral  security  cooperation  and  finding  solutions to the challenges, the Prime Minister stressed that “Yet it could  be said what  is still  missing or at  least  insufficient is  the  “Strategic  Distrust”  in  implementation  of  these arrangements.”

Obviously ASEAN is under challenge with Cambodia breaking ranks to side with China.

Bản dịch: 

Điểm chủ đạo trong bài phát biểu của Thủ tướng Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La 2013

Những quan sát mở đầu

Đối  thoại  Shangri-La  là  một  sự  kiện  thường  niên được  tổ  chức  tại  Singapore  trong  12  năm  qua  tính  đến thời điểm hiện tại.

Sự kiện này có quy mô và tầm quan trọng gần như một Hội nghị thượng đỉnh Châu Á - Thái Bình Dương về an ninh quốc phòng với các bài phát biểu quan trọng của các Tổng thống, Thủ tướng chính phủ khu vực và các Bộ trưởng Quốc phòng, cũng như các quan chức cấp cao từ Mỹ, các nước Liên minh châu Âu và Trung Quốc nhằm làm rõ các vấn đề mang tính thời sự liên quan đến an ninh và chiến lược.

Bài  phát  biểu  dẫn  đề  năm  nay  của  Thủ  tướng  Việt Nam  Nguyễn  Tấn  Dũng  có  tựa  đề  “Xây  dựng  Niềm  tin chiến lược vì hòa bình, hợp tác và thịnh vượng trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương”.

Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ngày nay được bao quanh bởi các điểm nóng bùng nổ và sự cạnh tranh chiến  lược  tạo  ra  bởi  chính  sách  “bên  miệng  hố  chiến tranh” của Trung Quốc và hành động gây hấn quân sự kéo dài từ dãy Hymalayaở biên giới Tây Tạng đến Biển Đông và Biển Hoa Đông.

Do  sự  trâng  tráo  của  Trung  Quốc  mà  giờ  đây  quốc gia  này đã đánh  mất  niềm tin chiến  lược của các cường quốc Châu Á như Ấn Độ và Nhật Bản cũng như các quốc gia  “quan  trọng”  khác  trong  khu  vực  như  Việt  Nam.

Đối với môi trường an ninh đáng lo ngại như vậy trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, tiêu đề bài phát biểu của Thủ tướng chính phủ Việt Nam cũng là lựa chọn tuyệt vời và là một lời nhắc nhở kịp thời đối với Mỹ, các nước Liên minh châu Âu và các quốc gia ASEAN không tranh chấp với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông, rằng Trung Quốc không thể coi thường các vấn đề nhạy cảm mang tính chiến lược của các quốc gia láng giềng Châu Á. Hơn nữa, họ cần phải kiên quyết nhắc nhở Trung Quốc rằng Trung Quốc phải tôn trọng các công ước và quy tắc quốc tế.

Chỉ ra đúng đắn rằng trong thế kỷ XX, khu vực Đông Nam Á nói riêng và Châu Á - Thái Bình Dương nói chung là một chiến trường khốc liệt và bị chia rẽ sâu sắc trong nhiều  thập  kỷ,  Thủ  tướng  chính  phủ  Việt  Nam  đã  tập trung điểm cốt lõi trong bài thuyết trình quan trọng của mình vào các hiệp ước về hòa bình và hợp tác; một vấn đề tùy thuộc vào yếu tố quan trọng hơn bất cứ nhận định nào khác về “Niềm tin chiến lược.”

Đề cập đến môi trường an ninh bị xáo trộn sâu sắc trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và ngầm ám chỉ khu vực Tây Thái Bình Dương, Thủ tướng Việt Nam đã thừa nhận rằng xu hướng hiện tại về sự quan tâm, hợp tác, đặc biệt là của các cường quốc lớn, đã mang lại không chỉ các yếu tố tích cực mà còn làm tăng các nguy cơ tiêu cực.

Theo hướng này, ông đã tiên đoán đúng những quan điểm đang diễn ra về vấn đề an ninh tại Châu Á - Thái Bình Dương hướng tới việc kiềm chế một Trung Quốc hung hăng và nhấn mạnh rằng, “Tuy nhiên, sự cạnh tranh và sự tham gia như vậy bao gồm những tính toán chỉ vì lợi ích cá nhân của một quốc gia mà không có sự bình đẳng, tôn  trọng  luật  pháp quốc  tế  hoặc  minh  bạch,  thì  Niềm tin chiến lược có thể không có cách nào được củng cố, và có thể là một cơ hội cho sự phân chia rủi ro, nghi ngờ và nguy cơ ngăn chặn lẫn nhau, do đó ảnh hưởng xấu đến hòa bình, hợp tác và phát triển.”

Một  phái  đoàn  quân  sự  nhiều  thành  viên  của  Việt Nam cũng đi cùng Thủ tướng chính phủ Việt Nam đến Singapore trong sự kiện này.

Những điểm nổi bật nhấn mạnh trong bài phát biểu chính của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La 2013 sẽ được thảo luận trong Phụ lục kèm theo văn bản này.

Những quan sát kết luận

Theo các báo cáo truyền thông và phân tích về bài phát biểu của Thủ tướng chính phủ Việt Nam, thì nội dung của bài phát biểu được đánh giá rất tốt, không chỉ đề cập đến bối  cảnh  Trung  Quốc-Việt  Nam  với  lượng  người  quan tâm vượt ra khỏi các nước ASEAN.

Bài phát  biểu của Thủ tướng chính phủ Việt  Nam được chờ đợi không thua kém các chính khách những năm  trước  đây  từ  Australia,  Hàn  Quốc,  Malaysia  và Indonesia để làm tài liệu tham khảo đảm bảo cho những thách  thức  đang  nổi  lên  từ  Trung  Quốc  đến  an  ninh Châu Á - Thái Bình Dương.

Cảnh báo ASEAN về sự rạn nứt các mối quan hệ do những nỗ lực của Trung Quốc nhằm chia cắt ASEAN là lời nhắc nhở kịp thời của Thủ tướng chính phủ Việt Nam và nó có thể được coi là tiếng chuông cảnh tỉnh toàn khu vực ASEAN.

Những điểm nổi bật được nhấn mạnh trong bài phát biểu Thủ tướng chính phủ Việt NamThủ  tướng chính phủ Việt  Nam đặc  biệt chú  trọng đến  những  điểm  nổi  bật  sau  đây  với  các  chủ  đề  chính xuyên suốt về Trung  Quốc và các chính sách trong  khu vực gây bất lợi cho tiến trình thúc đẩy hòa bình và an ninh khu vực:

-  Niềm tin chiến lược: Các vấn đề cấp bách

-  Đe  dọa  của  Trung  Quốc:  Các  tài  liệu  tham  khảo hàm ẩn

-  Hoa Kỳ - Trung Quốc: Ưu tiên cho việc duy trì hòa bình trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương

-  An ninh hàng hải

-  Quyền lực ngoài khu vực có một vai trò quan trọng trong tranh chấp Biển Đông và các điểm nóng Châu Á - Thái Bình Dương

-  Chính sách Quốc phòng của Việt Nam: Không để nước ngoài nào đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Việt Nam

-  Nhu cầu cấp bách về đoàn kếtASEAN

Dưới đây là một số nhận xét.

Niềm tin chiến lược: Nhu cầu cấp bách

Nhu cầu về “Niềm tin chiến lược” đã trở thành điểm chủ đạo xuyên suốt bài phát biểu của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam, tập trung nhấn mạnh rằng:

-  “Niềm  tin chiến  lược” phải được đo  lường  bằng những  hành  động  phù  hợp  theo  các  tiêu  chuẩn chung và những ý định chân thành

-  Để xây dựng “Niềm tin chiến lược”, các nước cần tuân thủ luật pháp quốc tế, các nước lớn nâng cao trách nhiệm và cải thiện hiệu quả của các cơ chế hợp tác an ninh đa phương.

Những suy nghĩ trêncó ý ám chỉ Trung Quốc không tôn trọng các chuẩn mực quốc tế và cũng phản đối thái độ cứng nhắc của Trung Quốc rằng các tranh chấp về Biển Đông có thể không phải chịu cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương.

Mối đe dọa Trung Quốc: Các tài liệu tham khảo hàm ẩnMối đe dọa của Trung Quốc đối với hòa bình và ổn định trong khu vực Châu Á -Thái Bình Dương đã không được đề cập trực tiếp mà bằng những tài liệu tham khảo ngụ ý trong những bối cảnh khác nhau.

Đáng chú ý là: “Ở đâu đó trong khu vực, đã xuất hiện những động thái ủng hộ những thế lực, tuyên bố và hành động đơn phương trái với luật pháp quốc tế và xuất phát từ áp đặt và chính trị quyền lực.

Tài liệu tham khảo ám chỉ Trung Quốc khá rõ ràng.

Hoa Kỳ - Trung Quốc: Ưu tiên cho việc duy trì hòa bình trong khu vực Châu Á - Thái Bình DươngThủ tướng Việt Nam bày tỏhy vọng rằng Hoa Kỳ và Trung Quốc sẽ đóng một vai trò quan trọng đối với hòa bình và an ninh trong khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. 

Thông tin này đi kèm với một lời cảnh báo rằng: “Chúng ta nên mong đợi và ủng hộ vai trò của Hoa Kỳ và TrungQuốc một khi các hành động chiến lược của họ phù hợp với luật pháp quốc tế và chủ quyền của các quốc gia”.

Có vẻ như để tránh tập trung vào riêng Trung Quốc, nên  Hoa  Kỳ  mới  được  kéo  vào.  Trung  Quốc  thực  chất mới là nước không làm đúng với luật pháp quốc tế và chủ quyền của các quốc gia.

Tôi cũng coi tài liệu này như là tài liệu tham khảo đối với sự phiêu lưu quân sự của Trung Quốc trong khu vực và Hoa Kỳ cần đưa ra những yêu cầu chắc chắn và rõ ràng đối với Trung Quốc. 

An ninh hàng hải

Bối cảnh kinh tế tự do về an ninh hàng hải đối với vùng biển phía Nam Trung Quốc đã được đề cập nhưng không quá nhấn mạnh. Rõ ràng với toàn bộ cộng đồng quốc tế và các nước lớn Châu Á bao gồm cả Ấn Độ đều khẳng định và tái khẳng định những nguyên tắc này tại các diễn đàn khác nhau, thì không có yêu cầu nào về việc quá nhấn mạnh.

Trung Quốc một lần nữa rõ ràng có những dấu hiệu đe dọa an  ninh  hàng  hải ở Tây Thái  Bình  Dương  bằng những động thái gây hấn quân sự của mình.

Sức mạnh khu vực có một vai trò quan trọng đối với các  tranh  chấp  trong  khu  vực  Nam  Trung  Quốc  và  các điểm nóng Châu Á - Thái Bình Dương

“Tin rằng không một quốc giatrong khu vực nào có thể phản đối sự tham gia chiến lược của các cường quốc ngoài khu vực, nếu sự tham gia đó của các cường quốc ngoài khu vực tăng cường hợp tác vì hòa bình, ổn định và phát triển”. Do đó, Việt Nam đã đưa ra các quan điểm chống đối lại lập trường cứng rắn của Trung Quốc rằng sự tham gia của các cường quốc ngoài khu vực là vi phạm chủ quyền của Trung Quốc.

Chính sách quốc phòng của Việt Nam: Không cho phép nước ngoài thiết lập căn cứ quân sự trên lãnh thổ Thủ  tướng Việt  Nam đưa  ra  một số  tuyên  bố quan trọng về vấn đề này:

Việt Nam có mong muốn xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với tất cả các thành viên của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc

Việt Nam sẽ nỗ lực để làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược hiện tại của mình, Việt Nam đã quyết định tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc bắt đầu với lĩnh vực công binh, quân y và các hoạt động quan sát quân sự.

Việt Nam hiện đại hóa quân sự nhằm mục đích tự vệ “Việt  Nam  là  một  quốc  gia  ven  biển,  khẳng  định và  bảo  vệ  quyền  và  lợi  ích  hợp  pháp  của  mình  theo quy định của pháp luật quốc tế, đặc biệt là công ước UNCLOS 1982” Quan trọng hơn, Thủ tướng tuyên bố rằng  Việt  Nam  sẽ  không  cho  phép  bất  cứ  nước  nào phát triển các căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình và rằng Việt Nam sẽ không liên minh quân sự với bất cứ nước nào.

Tôi nghĩ rằng sự khác biệt đó là Việt Nam sẽ không tham gia bất kỳ liên minh quân sự chính thức nhưng giữ nguyên mối quan hệ đối tác chiến lược sâu sắc hiện tại của mình. Nó có thể được hiểu là điều này bao gồm cả hành động tiếp cận  hoặc thậm chí đặt vấn đề  “tiếp cận thương mại” đối với Hải quân của các đối tác chiến lược của mình.

Nhu cầu cấp bách về tinh thần đoàn kết của ASEAN 

Đoàn kết ASEAN đã trở thành vấn đề vô cùng đáng lo ngại đối với Việt Nam nhất là sau khi Campuchia đứng về phía Trung Quốc. Thủ tướng Việt Nam nhấn mạnh rằng ASEAN và các đối tác cần phải xây dựng cơ chế khả thi có thể đảm bảo an ninh hàng hải, an toàn và tự do hàng hải.

Cảnh báo về việc ASEAN bị Trung Quốc chia rẽ hàng ngũ nội bộ (tài liệu tham khảo ngầm), Thủ tướng Chính phủ  nhấn  mạnh  đến  sự  đoàn  kết  vì  một  ASEAN  vững mạnh và “không phải là một ASEAN trong đó các nước thành viên buộc phải đứng về phía quốc gia này hay quốc gia khác vì lợi ích của mối quan hệ của mình với đối tác vì quyền lực.”

Trong bối cảnh cơ chế các nước ASEAN khác nhau, trong khi thừa nhận rằng tất cả các nước đều mang đến cơ hội cho việc thúc đẩy hợp tác an ninh đa phương và tìm kiếm giải pháp cho những thách thức, Thủ tướng Việt Nam nhấn mạnh rằng, “Tuy nhiên, có thể nói điều vẫn còn thiếu hoặc ít nhất chưa đủ là “Việc mất niềm tin chiến lược” trong việc thực hiện các thỏa thuận này.”

Rõ ràng, ASEAN đang bị thử thách với quyết định của Campuchia khi quốc gia này chọn đứng sang phía Trung Quốc.

Vietnam, RI must collaborate to address regional security challenges: PM Dung

— The Jakarta Post | World 

Tue, June 04 2013

Vietnamese Prime Minister Nguyen Tan Dung delivered the opening keynote address at the Shangri-La Dialogue, a multilateral forum for defense diplomacy, in Singapore on Friday. Dung called for “strategic trust” among AsiaPacific  members  and  announced  that  Hanoi  would  be joining  international  peacekeeping  operations  for  the first time. He gave an exclusive interview to The Jakarta Post’s Veeramalla Anjaiah on the issue. The following is an excerpt.

Question:  How  do  you  see  the  rapidly  changing security environment in the Asia-Pacific region and what should be done to deal with the present security challenges? 

Answer: The Asia-Pacific region has been experiencing dynamic and  strong  growth  over  the  past  few  years, creating a vigorous momentum for world development. It is certain that peace, cooperation and integration are the mainstreams in the region; that fact constitutes a positive opportunity and premise for the whole region in the future. However,  there  are  unequal  developments  in globalization and regionalization, unbalanced cooperation as well as diversity in each country’s strategic calculation; plus  we  are  facing  so  many  major  challenges  from sovereignty disputes,  maritime security, arm race threats, nuclear  proliferation,  terrorism,  ethnic  separation,  cyber security,  transnational  crimes  to  climate  change,  natural disasters and epidemics. 

These challenges go beyond any one country or group of countries’ capability to handle them alone and, in some cases, if they are not properly managed, they can pose a severe threat to regional peace, stability and development. To  deal  with  these  challenges,  every  country  in  the region must build strategic confidence through concrete actions and sincerity. Only with confidence can we build equal  cooperation  and  strong  relationships,  respecting one  another’s  legitimate  benefits,  and  international principles of conduct and standards. Primarily, we must endeavor to prevent the trend by some countries to prioritize their own national interests and consider the use of force, which results in unilateral moves and risks international relations. Each country must be  a  “responsible  stakeholder”  to  ensure  regional  peace and security and  to  positively contribute  to  multilateral efforts,  further consolidating and  promoting  the  role of regional security cooperation mechanisms. 

How  can  close  strategic  partners  Vietnam  and Indonesia contribute to ASEAN’s unity and regional peace and security?

Vietnam and Indonesia are both responsible ASEAN members with a  long-standing  friendly and cooperative relationship  that  share  similarities  in  culture,  history, economics and points of view in dealing with international and regional matters. 

Vietnam  greatly  appreciates  Indonesia’s  sense  of responsibility and effort in proposing its initiatives and in joining hands to resolve a number of emerging complex issues in the region, contributing to improve prestige as well as unity among ASEAN countries. 

Vietnam hopes that the two countries will make an even greater effort to strengthen its comprehensive cooperation and strive toward a strategic partnership to reach further consensus in various matters in order to contribute to the resolution  of  emerging  security  challenges  that  threaten regional security, peace and stability; particularly regarding the need to ensure safety and freedom of navigation in the region.  Both  countries  should  strengthen  coordination in  promoting  consensus  within  ASEAN  to  build  and consolidate  its  confidence  for  a  prosperous  ASEAN 

Community in 2015.

What do you expect from the Shangri-La Dialogue?

I have a strong belief in the success of this dialogue. The  current  regional  geopolitics  and  security  situation requires all nations to actively build strategic confidence, effectively  manage  conflicts  and  collaborate  responsibly on  the  basis  of  mutual  respect  and  benefits,  as  well  as respect for international law. 

Vietnam  hopes  that  through  Shangri-La  Dialogue, defense  and  security  officials  from  across  the  world  will develop  a  shared  viewpoint  and  responsible  consensus on the key issues affecting this region and the world. This dialogue is also an opportunity for Vietnam to reaffirm its role and responsibility in regional and global issues and in so doing, boost friendship and cooperation with all nations.

Bản dịch: 

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: Việt Nam, 

RI phải cộng tác để giải quyết những thách thức an ninh khu vực: 

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng đã có bài phát biểu mở màn tại Đối thoại Shangri-La. Ông Dũng kêu gọi “Niềm tin chiến lược” giữa các thành viên khu vực Châu Á- Thái Bình Dương và thông báo rằng Hà Nội sẽ tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế lần đầu tiên. Ông đã có một cuộc phỏng vấn độc quyền với Veeramalla Anjaiah của tờ The Jakarta Post về vấn đề này. Sau đây là một đoạn trích.

Câu hỏi: Ông thấy môi trường an ninh khu vực Châu Á - Thái Bình Dương thay đổi nhanh chóng đến mức nào và cần thực hiện những gì để đối phó với các thách thức an ninh hiện nay?

Câu trả lời: Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã có tăng trưởng năng động và mạnh mẽ trong nhiều năm qua, tạo ra động lực mạnh mẽ cho sự phát triển trên thế giới.  Chắc  chắn  rằng  hòa  bình,  hợp  tác  và  hội  nhập  là những vấn đề chính được quan tâm của khu vực, thực tế đó đã tạo thành một cơ hội tích cực và tiền đề phát triển cho toàn bộ khu vực trong tương lai.

Tuy nhiên, có sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực trong tiến trình toàn cầu hóa, sự hợp tác không cân bằng cũng như sự đa dạng trong hoạch định chiến lược của mỗi nước, cộng với việc chúng ta đang phải đối mặt với rất nhiều thách thức lớn từ tranh chấp chủ quyền, an ninh biển, đe dọa chạy đua vũ trang, phổ biến vũ khí hạt nhân, khủng bố, xung đột sắc tộc, an ninh mạng, tội phạm xuyên quốc gia, đương đầu với tình trạng biến đổi khí hậu, thiên tai và dịch bệnh.

Những  thách  thức  này  vượt  quá  khả  năng  của bất  kỳ  một  quốc  gia  hoặc  một  nhóm  quốc  gia  nào  và, trong  một  số  trường  hợp,  nếu  không  được  kiểm  soát đúng cách, chúng có thể trở thành  mối đe dọa  nghiêm trọng đối với  hòa  bình, ổn định và phát  triển  khu vực.

Để đối  phó với  những  thách  thức  này,  tất cả các  nước trong khu vực phải xây dựng lòng tin chiến lược thông qua sự chân thành, hành động cụ thể. Chỉ với  lòng tin chúng ta mới có thể xây dựng được sự hợp tác bình đẳng và mối quan hệ bền vững, tôn trọng vì lợi ích hợp pháp của nhau, cũng như các nguyên tắc quốc tế ứng xử đồng thuận, thống nhất dựa trên một bộ tiêu chuẩn chung.

Đầu tiên, chúng ta phải nỗ lực để ngăn chặn xu hướng của  một số quốc gia giành ưu  tiên  lợi  ích quốc gia của mình mà xem xét việc sử dụng vũ lực, sẽ dẫn đến hậu quả hành động đơn phương và các rủi ro sẽ đe dọa quan hệ quốc tế. Mỗi quốc gia phải trở thành một “đối tác có trách nhiệm” để đảm  bảo  hòa  bình và an  ninh  khu vực đồng thời tích cực đóng góp vào nỗ lực đa phương và tiếp tục củng cố, phát huy vai trò của các cơ chế hợp tác an ninh chung cho khu vực.

Làm sao để các đối tác chiến lược thân cận của Việt Nam và Indonesia đóng góp cho sự đoàn kết, hòa bình và an ninh trong khu vực ASEAN?

Việt Nam và Indonesia làhai nước thành viên ASEAN có trách nhiệm với mối quan hệ thân thiện và hợp tác lâu dài cũng như sự tương đồng về văn hóa, lịch sử, kinh tế và quan điểm trong việc giải quyết các vấn đề chung của quốc tế và khu vực.

Việt Nam đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của Indonesia trong việc đề xuất các sáng kiến  của mình và tham gia cùng giải quyết một số vấn đề phức tạp nổi lên trong khu vực trong thời gian gần đây, góp phần nâng cao uy tín cũng như sự đoàn kết giữa các nước ASEAN.

Việt Nam hy vọng rằng hai nước sẽ thực hiện một nỗ lực lớn hơn để tăng cường hợp tác toàn diện và phấn đấu hướng tới mối quan hệ đối tác chiến lược để đạt được sự đồng thuận hơn nữa trong các vấn đề khác nhau nhằm góp phần vào việc giải quyết các thách thức về an  ninh đang nổi lên đe dọa hòa bình và ổn định trong khu vực; đặc  biệt  là  liên quan đến sự cần thiết phải đảm  bảo an toàn và  tự do giao  thương  hàng  hải  trong  khu vực.  Cả hai nước cần tăng cường phối hợp hơn nữa trong việc thúc đẩy sự đồng thuận trong ASEAN để xây dựng và củng cố lòng tin của mình cho một Cộng đồng ASEAN thịnh vượng vào năm 2015.

Ông mong đợi những gì từ Đối thoại Shangri-La?

Tôi vô cùng tin tưởng vào thành công của Đối thoại Shangri-La lần này. Bối cảnh địa chính trị và an ninh trong khu vực hiện nay yêu cầu tất cả các quốc gia tích cực xây dựng niềm tin chiến lược, quản lý xung đột hiệu quả và hợp tác có trách nhiệm dựa trên sự tôn trọng và lợi ích chung, cũng như tôn trọng luật pháp quốc tế.

Việt Nam hy vọng rằng thông qua Đối thoại ShangriLa, những quan chức quốc phòng và an ninh trên khắp thế giới sẽ phát triển một quan điểm chung và sự đồng thuận chịu  trách  nhiệm về các vấn đề quan  trọng ảnh hưởng đến khu vực này và trên thế giới. Cuộc đối thoại này cũng là cơ hội để Việt Nam tái khẳng định vai trò và trách nhiệm của mình trong các vấn đề khu vực và toàn cầu đồng thời thúc đẩy tình hữu nghị và hợp tác với tất cả các quốc gia.

Vietnam PM seeks regional unity as China pushes maritime claims

— By John O’Callaghan

SINGAPORE  (Reuters)  -  Vietnam’s  prime  minister called  for  unity  among  Southeast  Asian  countries  as China asserts its claims to the energy-rich South China Sea, warning that any conflict could disrupt international trade and the global economy.

Tensions  in  the  decades-old  territorial  dispute between  six  Asian  claimants  have  risen  in  recent  weeks after Chinese vessels converged near a ship the Philippines ran aground on a reef in 1999 to mark its territory.

“Somewhere  in  the  region,  there  have  emerged preferences  for  unilateral  might,  groundless  claims  and actions  that  run  counter  to  international  law  and  stem from  imposition and  power  politics,”  Nguyen Tan  Dung said in a speech on Friday at the Shangri-La Dialogue, an annual regional security forum in Singapore.

“A single irresponsible action or instigation of conflict could  well  lead  to  the  interruption  of  huge  trade  flows, causing unforeseeable consequences  not only  to  regional economies but alsoto the entire world,” he said in remarks translated from Vietnamese.

China claims almost all of the South China Sea as its territory,  setting  it  directly  against  the  Philippines  and Vietnam as it displays the growing “blue water” reach of its navy and the United States turns more of its attention to Asia.

Brunei, Taiwan and  Malaysia also claim parts of the South China Sea, whose waters are vital to the international flow of goods and energy and whose seabed is believed to contain rich deposits of oil and natural gas.

U.S. Defence Secretary Chuck Hagel is attending the three-day forum convened by the International Institute for Strategic Studies (IISS), with the U.S. “pivot” toward Asia, the region’s military build-up and the South China Sea high on the agenda.

Stressing the need for “strategic trust”, Dung said the Association  of  Southeast  Asian  Nations  (ASEAN)  must stay  united  and  strong,  without  any  of  its  10  members “forced to take sides with one country or the other for the benefit of their own relationships with big powers.”

ASEAN  has  been  talking  to China  about  a  binding code of conduct  to ease  tensions  but  Beijing  has said  it will  negotiate  “when  the  time  is  ripe”.  ASEAN  foreign ministers are due to meet in Thailand in August to forge a position on the code of conduct before meeting Chinese officials in Beijing.

Vietnam will not be a military ally to anyone or allow any country to set up military bases on its soil, Dung said, adding the modernisation of its forces was “only for selfdefence and to safeguard our legitimate interests”.

“OPPORTUNISTIC ASSERTIVENESS”

China’s response to the actions of its rival claimants may be part of a very long-term negotiating strategy, said Christian Le Miere, a senior fellow at the IISS.

“I would call it a form of opportunistic assertiveness whereby China is often aware that these actions are going to  happen  and  then  uses  them  as  a  justification  for  its overzealous reactions,” Le Miere told a news conference.

“What we will continue to see is China trying to change the facts on the water and trying to build a stronger legal case and adapt the legal environment to its own benefit wherever possible and continue with its maximalist claims because  they  will,  in  the  future,  provide  China  with  a stronger negotiation position.”

A Chinese military think-tank, the Centre for National Defence Policy, said this week the U.S. pivot to Asia had “shattered” the relative calm of the South China Sea.

“While  the  conditions  do  not  yet  exist  for  a  largescale  armed  clash,  the  dispute  is  becoming  normalised and  long-term  ... and  ineffective  management  may  lead to a serious crisis,” the report said, according to the China 

News Service.

Washington  says  it  is  focusing  more  security, economic and diplomatic attention on Asia to engage the fast-growing region, which has fuelled Chinese suspicions that  the  United  States  is  trying  to contain  its economic and military might.

Bản dịch: 

Thủ tướng Việt Nam kêu gọi sự đoàn kết khu vực trước các yêu sách về Biển Đôngcủa Trung Quốc

SINGAPORE  (theo  hãng  tin  Reuters)  –  Thủ  tướng Việt Nam kêu gọi các nước Đông Nam Á đoàn kết trước những tuyên bố của Trung Quốc về chủ quyền đối với khu vực  Biển  Đông  giàu  tài  nguyên  năng  lượng.  Ông  cũng cảnh báo rằng bất kỳ sự bùng nổ xung đột nào cũng có khả năng dẫn đến sự gián đoạn trong thương mại quốc tế cũng như nền kinh tế toàn cầu. 

Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Châu Á IISS: 

Đối thoại Shangri-La tại Singapore ngày 31 tháng Năm, 2013. 

Căng  thẳng  kéo  dài  nhiều  thập  kỷ  liên  quan  đến những  tranh chấp vùng  biển giữa sáu quốc gia  Châu Á đang gia tăng trong những tuần gần đây, sau khi nhiều tàu của Trung Quốc tập trung gần một khu trục hạm của Philippines  (mắc cạn  trên dải san  hô  từ  năm  1999  như một hành động đánh dấu lãnh thổ của quốc gia này). 

Trong  bài phát  biểu  hôm thứ  Sáu tại  Diễn đàn  Đối thoại Shangri-La, một diễn đàn thường niên về an ninh khu  vực  được  tổ  chức  tại  Singapore,  ông  Nguyễn  Tấn Dũng phát biểu: “Đâu đó đã có những biểu hiện đề cao sức mạnh đơn phương, những đòi hỏi phi lý, những hành động trái với luật pháp quốc tế, mang tính áp đặt chính trị và cường quyền”.

Ông nhận xét trong bài phát biểu được dịch sang từ tiếng Việt: “Dù chỉ một hành động thiếu trách nhiệm hoặc kích động xung đột cũng có thể dẫn đến sự gián đoạn của việc giao thương thương mại, gây ra những hậu quả khó lường không chỉ đối với các nền kinh tế trong khu vực mà còn cho toàn thế giới”. 

Trung Quốc tuyên bố chủ quyền với phần lớn khu vực Biển Đông, Trung Quốc đã tự đặt mình vào thế trực tiếp đối đầu với Philippines và Việt Nam ngày càng gia tăng hoạt động của hải quân nước này tại “vùng biển xanh” và Mỹ dành nhiều sự quan tâm hơn đến khu vực Châu Á.

Brunei,  Đài  Loan  và  Malaysia  cũng  tuyên  bố  chủ quyền đối với một số khu vực trên vùng biển Đông, bởi đây là những khu vực có vai trò sống còn đối với việc vận chuyển hàng hóa và năng lượng quốc tế, và vùng đáy biển được đánh giá là chứa nhiều dầu mỏvà khí đốt tự nhiên.

Bộ trưởng  Quốc phòng  Mỹ,  Chuck  Hagel, tham dự diễn đàn ba ngày do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) tổ chức. Tại diễn đàn, việc Mỹ triển khai “xoay trục” về Châu Á, và xây dựng quân đội trong khu vực và vùng Biển Hoa Đông, là hai chủ đề quan trọng trong chương trình nghị sự.

Nhấn  mạnh  sự  cần  thiết  phải  xây  dựng  “niềm  tin chiến lược”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) phải đoàn kết và mạnh mẽ, không quốc gia nào trong số 10 nước thành viên “buộc phải lựa chọn đứng về bên này hay bên kia vì lợi ích của riêng mình trong mối quan hệ với các nước lớn”.

ASEAN  kêu gọi Trung  Quốc cùng xây dựng  bộ  luật quy  tắc  ứng  xử để  giảm  bớt  căng  thẳng  nhưng  chính quyền Bắc Kinh cho biết họ sẽ đàm phán “khi thời điểm chín muồi”. Bộ trưởng ngoại giao của các nước ASEAN dự kiến  nhóm họp tại Thái Lan vào tháng Tám để đi đến một thỏa thuận trong quy tắc ứng xử trước khi đối thoại với các quan chức Trung Quốc tại Bắc Kinh.

Theo  Thủ  tướng  Nguyễn  Tấn  Dũng:  Việt  Nam  sẽ không là đồng minh quân sự với bất kỳ quốc gia nào hoặc cho phép nước khác thiết lập căn cứ quân sự trên lãnh thổ của mình. Ông cũng cho biết thêm, việc hiện đại hóa lực lượng quân sự trong nước “chỉ để tự vệ và bảo vệ lợi ích hợp pháp của chúng tôi”.

“SỰ QUYẾT ĐOÁN MANG TÍNH CƠ HỘI”

Christian Le Miere, một thành viên cao cấp tại IISS nhận định, phản ứng của Trung Quốc đối với động thái của các  bên tranh chấp có thể  là  một phần trong chiến lược đàm phán lâu dài của họ.

Trong một cuộc họp báo, Le Miere đã phát biểu: “Tôi gọi  đó  là  một  hình  thức  của  sự  quyết  đoán  mang  tính cơ hội. Theo đó, Trung Quốc luôn nhận thức được rằng những hành động này sẽ xảy ra và họ đã sử dụng chúng để biện minh cho các phản ứng thái quá của mình”.

“Những gì chúng ta sẽ tiếp tục chứng kiến là nỗ lực của Trung Quốc tiếp tục làm méo mó các sự kiện về vùng lãnh hải tranh chấp, cố gắng xây dựng một hồ sơ pháp lý mạnh hơn và áp dụng môi trường pháp lý này để phục vụ cho lợi ích riêng của họ ở bất cứ nơi nào có thể và tiếp tục các đòi hỏi tối đa của mình. Trong tương lai, chính những tuyên bố này sẽ giúp nâng cao vị thế đàm phán của Trung Quốc.

Trong tuần này, Trung tâm Chính sách Quốc phòng Quốc  gia,  một  tổ  chức  bao  gồm  các  chuyên  gia  cố  vấn quân sự của Trung Quốc, cho biết, việc Mỹ chuyển hướng đến Châu Á đã “đảo lộn” môi trường tương đối yên bình của Biển Đông.

Theo  báo  cáo  trên  tờ China  News  Service:  “Mặc  dù một cuộc đụng độ vũ trang quy mô lớn là điều chưa thể xảy ra, các tranh chấp đang dần trở nên bình thường và có xu hướng kéo dài... nhưng việc giải quyết không hiệu quả có thể dẫn đến một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng “.

Washington cho biết, họ đang dành nhiều sự chú ý hơn vào các lĩnh vực an ninh, kinh tế và ngoại giao trong Châu  Á  để  tham  gia  vào  khu  vực  có  tốc  độ  phát  triển nhanh  này.  Sự chuyển  hướng của  Mỹ  làm dấy  lên  nghi ngờ từ phía Trung Quốc, rằng Mỹ đang cố gắng kiềm chế sức mạnh kinh tế và quân sự của họ.