TUYỂN TẬP NGUYỄN BÍNH

Biên tập: ChiếnHC

Nguyễn Bính (tên thật là Nguyễn Trọng Bính; 1918–1966) là một nhà thơ lãng mạn nổi tiếng của Việt Nam. Thơ ông phần lớn là thơ tình nhưng mang một sắc thái quê mùa, dân dã riêng biệt. Cùng với Xuân Diệu, ông được mệnh danh là "Vua thơ tình" .

Mục lục

Thân thế

Lỡ bước sang ngang

Anh lái đò

Anh về quê cũ

Áo anh

Bảy chữ

Bên Hồ

Bến Mơ

Bên Sông

Bóng Bướm

Bóng người trên sân ga

Cái Quạt

Cảm tác

Cánh buồm nâu

Cầu Nguyện

Cây bàng cuối thu

Chân quê

Chẳng biết

Chờ mong

Chờ Nhau

Chú rể là anh

Chùa Hương Xa Lắm

Chùa vắng

Chuông Ngọ

Chuyến Tàu đêm

Cô hái Mơ

Cô Hàng xóm

Cô Lái đò

Cuối tháng ba

Đàn Tôi

Đêm Cuối Cùng

Đêm Sao Sáng

Đi bước nữa

Diệu Vợi

Đóa Hoa Hồng

Đôi Khuyên Bạc

Dối Lòng

Đôi Nhạn !

Dù Rằng

Đường Rừng Chiều

Gái Xuân

Ghen

Giấc Mơ Anh Lái Đò

Giòng Dư Lệ

Giọt Nến Hồng

Giữa đường

Gửi Cố Nhân

Gửi Cô Oanh

Hà Nội 36 Phố Phường

Hai Lòng

Hái mồng tơi

Hành Phương nam

Hết Bướm Vàng

Hoa Cỏ May

Hoa Với Rượu

Hôn Nhau Lần Cuối

Khách Hẹn

Khăn Hồng

Không Đề

Không Ngủ

Làm Dâu

Lòng Mẹ

Lòng Nào Dám Tưởng

Lòng Yêu Đương

Lửa đò

Mắt Nhung

Màu Tím Huế

Một Đêm Li Biệt

Một Nghìn Cửa Sổ

Một Trời Quan Tái

Mưa

Mùa Đông Đan áo

Mưa Xuân

Mùa Xuân Xanh

Nàng Tú Uyên

Ngược Xuôi

Người Con Gái Ở Lầu Hoa

Nhà Cô Thôn Nữ

Nhà Em

Nhà Tôi

Nhạc Xuân

Nhặt Nắng

Nhớ

Nhớ Người Trong Nắng

Nhỡ Nhàng

Nuôi Bướm

Qua Nhà

Quán Lạnh

Quan Trạng

Quê Tôi

Rắc Bướm Lên Hoa

Rượu Xuân

Sao Chẳng Về Đây

Tâm Hồn Tôi

Tết Của Mẹ Tôi

Thanh Đạm

Thi Vị

Thôi Nàng ở Lại

Thoi Tơ

Thời Trước

Thư Cho Chị

Thư Gửi Thầy Mẹ

Thư Lá Vàng

Thu Rơi Từng Cánh

Tiếng trống đêm xuân

Tỉnh giấc chiêm bao

Tình Tôi

Tơ Trắng

Trời mưa ở Huế

Trối Trăng

Trời Trở Gió

Trưa Hè

Trường Huyện

Truyện Cổ Tích

Túi Ba Gang

Tương Tư

Tựu trường

Vài Nét Huế

Vài nét rừng

Vẩn Vơ

Vâng

Vì Ai

Viếng Hồn Trinh Nữ

Vu Quy

Vụn Vặt

Xa Cách

Xanh

Xây Lại Cuộc Đời

Xóm Ngự Viên

Xuân Tha Hương

Xuân Về

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thân thế

Nguyễn Bính sinh năm 1918 với tên thật là Nguyễn Trọng Bính tại xóm Trạm, thôn Thiện Vịnh, xã Đồng Đội (nay là xã Cộng Hòa), huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định).

Cha Nguyễn Bính tên là Nguyễn Đạo Bình, làm nghề dạy học, còn mẹ ông là bà Bùi Thị Miện, con gái một gia đình khá giả. Ông bà sinh được ba người con trai là Nguyễn Mạnh Phác (Trúc Đường), Nguyễn Ngọc Thụ và Nguyễn Bính.

Bà Miện bị rắn độc cắn rồi mất năm 1918, lúc đó bà mới 24 tuổi. Để lại cho ông Bình ba đứa con thơ, khi đó Nguyễn Mạnh Phác mới sáu tuổi, Nguyễn Ngọc Thụ ba tuổi và Nguyễn Bính mới sinh được ba tháng. Đúng như câu thơ ông viết:

Còn tôi sống xót là may

Mẹ hiền mất sớm trời đày làm thơ

Mấy năm sau ông Bình cưới bà Phạm Thị Duyên làm kế mẫu (bà sinh được bốn người con hai trai hai gái).

Bà cả Giần là chị ruột của mẹ Nguyễn Bính, nhà bà lại giầu có, nên bà cùng ông Bùi Trình Khiêm là cậu ruột của Nguyễn Bính và là cha của nhà văn Bùi Hạnh Cẩn, đón ba anh em Nguyễn Bính về nuôi cho ăn học. Nguyễn Bính làm thơ từ thủa bé, được cậu Khiêm khen hay nên được cưng

Năm 13 tuổi Nguyễn Bính được giải nhất trong cuộc thi hát trống quân đầu xuân ở hội làng với sáng tác:

...Anh đố em này:

Làng ta chưa vợ mấy người ?

Chưa chồng mấy ả, em thời biết không

Đố ai đi khắp tây đông,

Làm sao kiếm nổi tấm chồng như chúng anh đây?

Làm sao như rượu mới say,

Như giăng mới mọc, như cây mới trồng ?

Làm sao như vợ như chồng ?

Làm sao cho thỏa má hồng răng đen

Làm sao cho tỏ hơi đèn ?

Làm sao cho bút gần nghiên suốt đời ?

Làm sao ? anh khen em tài ?

Làm sao ? em đáp một lời làm sao ... ?

Trúc Đường thi đỗ thành trung (đíplôm) vào loại giỏi ở Hà Nội, rồi dạy học trong một trường tư thục ở Hà Đông, Trúc Đường bắt đầu viết văn và làm thơ. Ông đón Nguyễn Bính lên và truyền đạt cho Nguyễn Bính văn học Pháp. Cuộc đời của Nguyễn Bính gắn bó Với Trúc Đường cả về văn chương và đời sống.

Năm 1932, 1933 Nguyễn Bính có theo người bạn học ở thôn Vân lên Đồng Hỉ Thái Nguyên dạy học, có lẽ những vần thơ như:

Cỏ đồi ai nhuộm mà xanh

Áo em ai nhuộm mà anh thấy chàm

Da trời ai nhuộm mà lam

Tình ta ai nhuộm ai làm cho phai

Là được Nguyễn Bính viết trong thời gian này.

Bài thơ của ông được đăng báo đầu tiên là bài Cô hái mơ. Năm 1937 Nguyễn Bính gửi tập thơ Tâm hồn tôi tới dự thi và đã được giải khuyến khích của nhóm Tự lực văn đoàn. Họa sĩ Nguyệt Hồ nhớ lại: Tôi quen Nguyễn Bính từ khi anh chưa có tiếng tăm gì, ngày ngày ôm tập thơ đến làm quen với các tòa soạn báo. Tôi thích thơ anh và đã giới thiệu anh với Lê Tràng Kiều, chủ bút Tiểu thuyết Thứ Năm, đã đăng bài "Cô hái mơ", bài thơ đầu tiên của anh đăng báo. Tôi khuyên anh gửi thơ dự thi, và anh đã chiếm giải thưởng của Tự Lực Văn Đoàn... chúng tôi thân nhau từ đó, khoảng 1936-1940, quãng đầu đời thơ của anh...

Từ năm 1940, Nguyễn Bính bắt đầu nổi tiếng với số lượng thơ khá dày, đề tài phong phú, trong đó chủ yếu là thơ tình. Cũng trong năm này Trúc Đường chuyển ra Hà Nội ở và đang viết truyện dài Nhan sắc, Nguyễn Bính tỏ ý muốn đi Huế tìm đề tài sáng tác. Trúc Đường tán thành nhưng không có tiền, ông đã cho Nguyễn Bính chiếc máy ảnh và về quê bán dãy thềm đá xanh (vật báu duy nhất của gia đình) đưa tất cả số tiền cho Nguyễn Bính.

Vào Huế Nguyễn Bính Gửi thơ ra cho Trúc Đường đọc trước, rồi đăng báo sau. Cuối năm 1941, đầu năm 1942, Trúc Đường nhận được nhiều bài thơ của Nguyễn Bính trong đó có: Xuân tha hương và Oan nghiệt. Sau đó Nguyễn Bính lại trở về Hà Nội, rồi lại đi vào Sài Gòn.

Lần chia tay cuối cùng với Trúc Đường là vào năm 1943, đến năm 1945 tin tức thưa dần. Năm 1946 thì mất liên lạc hẳn. Trong thời gian này Nguyễn Bính đã gặp nhà thơ Đông Hồ, Kiên Giang. Có lúc ông cư ngụ trong nhà Kiên Giang. Đó là thời ông viết những bài Hành Phương Nam, Tặng Kiên Giang, Từ Độ Về Đây...

Cũng trong thời gian này Nguyễn Văn Thịnh (Thủ tướng chính phủ "Nam Kỳ tự trị") có treo giải: Ai đưa được nhà thơ Nguyễn Bính "dinh tê" (vào thành) theo chính phủ ("Nam Kỳ tự trị") sẽ được thưởng 1000 đồng Đông Dương! Nếu nhà thơ tự vào thành cũng được hưởng như thế (1000 đồng Đông Dương hồi đó là cả một cơ nghiệp). Nhiều thi sĩ là bạn Nguyễn Bính viết thư "thuyết khách" mời ông vào. Hồi đó ông đang lang thang ở Rạch Giá, ngày thì ăn ở nhờ một người bạn, đêm ra đình ngủ, ông chỉ có cái bao cói để chui vào cho khỏi muỗi, nên có nhiều người tưởng ông vào thành với Chính phủ Cộng hòa Nam Kỳ. Ấy vậy mà trong một bài thơ của mình ông đã viết hai câu khẳng định:

...Mình không bỏ Sở sang Tề

Mình không là kẻ lỗi thề thì thôi.

Nhiều người ở Nam Bộ hồi đó biết chuyện gọi Nguyễn Bính là có chí khí của một sĩ phu yêu nước.

Năm 1947 Nguyễn Bính đi theo Việt Minh, việc này được Bảo Định Giang nhớ lại: Tôi không nhớ rõ cuối 1947 hay đầu năm 1948, khoảng 3 giờ chiều, em bé giúp việc cho tôi chạy vào nơi tôi làm việc bảo: "Có một người xưng là Nguyễn Bính đến đây muốn gặp chú"...Trên thực tế, Nguyễn Bính đã ra nhập đội ngũ Vệ quốc đoàn từ 3 giờ chiều hôm đó vì Bộ Tư lệnh là đồng chí Trần Văn Trà và đồng chí Nguyễn Văn Vịnh đã chấp nhận yêu cầu của tôi ngay ngày hôm sau. Chẳng những chấp nhận mà các đồng chí còn dặn tôi: "đối đãi đàng hoàng, chăm sóc chu đáo tác giả Lỡ bước sang ngang"

Nhưng theo lời giới thiệu của Đỗ Đình Thọ trong tập Thơ tình Nguyễn Bính, xuất bản năm 1991 thì Nguyễn Bính đã đến với cách mạng khá sớm - ngay từ 1945 trước ngày khởi nghĩa tháng tám.

Một thời gian sau, nhờ sự mai mối của ông Lê Duẩn, ông kết hôn với bà Nguyễn Hồng Châu (một cán bộ Việt Minh), ông sinh một con gái với bà này, đặt tên là Nguyễn Bính Hồng Cầu. Sau đó ông lại kết hôn với bà Mai Thị Mới, ở ấp Hương Mai, xã Khánh Lâm, huyện U Minh và lại sinh một con gái được đặt tên là Nguyễn Hương Mai. Trong thời gian này máy bay Pháp lượn vòng từ đập đá dài theo kênh chắc băng xuống Thới Bình, rải truyền đơn kêu gọi đích danh tác giả Lỡ bước sang ngang - Nguyễn Bính "quay về với chính nghĩa Quốc gia để được trọng đãi"

Năm 1954 theo Hiệp định Genève, Nguyễn Bính cũng như bao cán bộ Việt Minh khác tập kết ra Bắc. Ông về công tác tại Nhà xuất bản Văn nghệ, sau đó ông làm chủ bút báo Trăm hoa.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Lỡ bước sang ngang

I

"Em ơi em ở lại nhà

Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương

Mẹ già một nắng hai sương

Chị đi một bước trăm đường xót xa.

Cậy em, em ở lại nhà

Vườn dâu em đốn, mẹ già em thương

Hôm nay xác pháo đầy đường

Ngày mai khói pháo còn vương khắp làng

Chuyến này chị bước sang ngang

Là tan vỡ giấc mộng vàng từ nay.

Rượu hồng em uống cho say,

Vui cùng chị một vài giây cuối cùng.

(Rồi đây sóng gió ngang sông,

Đầy thuyền hận,, chị lo không tới bờ)

Miếu thiêng vụng kén người thờ,

Nhà hương khói lạnh, chị nhờ cậy em.

Đêm nay là trắng ba đêm,

Chị thương chị, kiếp con chim lìa đàn.

Một vai gánh vác giang san...

Một vai nữa gánh muôn vàng nhớ thương.

Mắt quầng, tóc rối tơ vương

Em còn cho chị lược gương làm gì !

Một lần này bước ra đi

Là không hẹn một lần về nữa đâu,

Cách mấy mươi con sông sâu,

Và trăm nghìn vạn nhịp cầu chênh vênh

Cũng là thôi... cũng là đành...

Sang ngang lỡ buớc riêng mình chị sao ?

Tuổi son nhạt thắm phai đào,

Đầy thuyền hận có biết bao nhiêu người !

Em đừng khóc nữa, em ơi !

Dẫu sao thì sự đã rồi nghe em !

Một đi bảy nổi ba chìm,

Trăm cay nghìn đắng, con tim héo dần

Dù em thương chị mười phần,

Cũng không ngăn nỗi một lần chị đi."

Chị tôi nước mắt đầm đìa,

Chào hai họ để đi về nhà ai...

Mẹ trông theo, mẹ thở dài,

Dây pháo đỏ bỗng vang trời nổ ran.

Tôi ra đứng ở đầu làng

Ngùi trông theo chị khuất ngàn dâu thưa.

II

Giời mưa ướt áo làm gì ?

Năm mười bẩy tuổi chị đi lấy chồng.

Người ta: pháo đỏ rượu hồng

Mà trên hồn chị: một vòng hoa tang.

Lần đầu chị bước sang ngang,

Tuổi son sông nước đò giang chưa tường.

ở nhà em nhớ mẹ thương

Ba gian trống, một mảnh vườn xác xơ.

Mẹ ngồi bên cửi se tơ

Thời thường nhắc: "Chị mầy giờ ra sao ?"

"-- Chị bây giờ"... nói thế nào ?

Bướm tiên khi đã lạc vào vườn hoang.

Chị từ lỡ bước sang ngang

Trời dông bão, giữa tràng giang, lật thuyền.

Xuôi dòng nước chảy liên miên,

Đưa thân thế chị tới miền đau thương,

Mười năm gối hận bên giường,

Mười năm nước mắt bữa thường thay canh.

Mười năm đưa đám một mình,

Đào sâu chôn chặt mối tình đầu tiên.

Mười năm lòng lạnh như tiền,

Tim đi hết máu, cái duyên không về.

"Nhưng em ơi một đêm hè,

Hoa soan nở, xác con ve hoàn hồn.

Dừng chân bên bến sông buồn,

Nhà nghệ sĩ tưởng đò còn chuyến sang.

Đoái thương, duyên chị lỡ làng.

Đoái thương phận chị dở dang những ngày.

Rồi... rồi... chị nói sao đây !

Em ơi, nói nhỏ câu này với em...

...Thế rồi máu trở về tim

Duyên làm lành chị duyên tìm về môi.

Chị nay lòng ấm lại rồi,

Mối tình chết, đã có người hồi sinh.

Chị từ dan díu với tình,

Đời tươi như buổi bình minh nạm vàng."

Tim ai khắc một chữ "nàng"

Mà tim chị một chữ "chàng" khắc theo.

Nhưng yêu chỉ để mà yêu,

Chị còn dám ước một điều gì hơn.

Một lần hai lỡ keo sơn,

Mong gì gắn lại phím đàn ngang cung.

Rồi đêm kia, lệ ròng ròng

Tiễn đưa người ấy sang sông chị về.

Tháng ngày qua cửa buồn the,

Chị ngồi nhặt cánh hoa lê cuối mùa.

III

Úp mặt vào hai bàn tay,

Chị tôi khóc suốt một ngày một đêm.

"Đã đành máu trở về tim,

Nhưng không ngăn nỗi cánh chim giang hồ.

Người đi xây dựng cơ đồ...

Chị về trồng cỏ nấm mồ thanh xuân.

Người đi khoác áo phong trần,

Chị về may áo liệm dần nhớ thương.

Hồn trinh ôm chặt chân giường,

Đã cùng chị khóc đoạn trường thơ ngây.

Năm xưa đêm ấy giường này,

Nghiến răng... nhắm mắt... chau mày... cực chưa !

Thế là tàn một giấc mơ,

Thế là cả một bài thơ não nùng !

Tuổi son má đỏ môi hồng,

Bước chân về đến nhà chồng là thôi !

Đêm qua mưa gió đầy giời,

Trong hồn chị, có một người đi qua...

Em về thương lấy mẹ già,

Đừng mong ngóng chị nữa mà uổng công.

Chị giờ sống cũng như không

Coi như chị đã sang sông đắm đò."

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Anh lái đò

Năm xưa chở chiếc thuyền này

Cho cô sang bãi tước đay chiều chiều

Để tôi mơ mãi, mơ nhiều:

"Tước đay se võng nhuộm điều ta đi

Tưng bừng vua mở khoa thi,

Tôi đỗ quan trạng vinh quy về làng

Võng anh đi trước võng nàng

Cả hai chiếc võng cùng sang một đò."

Đồn rằng đám cưới cô to

Nhà trai thuê chín chiếc đò đón dâu

Nhà gái ăn chín nghìn cau

Tiền cheo, tiền cưới chừng đâu chín nghìn...

Lang thang tôi dạm bán thuyền

Có người trả chín quan tiền, lại thôi!

Buông sào cho nước sông trôi

Bãi đay thấp thoáng, tôi ngồi tôi mơ

Có người con gái đang tơ

Vẫy tay ý muốn sang nhờ bãi đay

Sao cô không gọi sáng ngày

Giờ thuyền tôi đã chở đầy thuyền mơ

Con sông nó có hai bờ

Tôi chưa đỗ trạng, thôi cô lại nhà.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Anh về quê cũ

Anh về quê cũ: thôn Vân

Sau khi đã biết phong trần ra sao?

Từ nay lại tắm ao đào,

Rượu đâu mà cất, thuốc lào nào phơi.

Giang hồ sót lại tình tôi,

Quê người đắng khói, quê người cay men.

Nam kỳ rồi lại Cao miên,

Tắm trong một cái biển tiền người ta ...

Biển tiền, ôi biển bao la,

Mình không bần được vẫn là tay không ...

Thôn Vân có biếc có hồng,

Hồng trong nắng sớm, biếc trong vườn chiều.

Đê cao có đất thả diều,

Trời cao lắm lắm có nhiều chim bay.

Quả lành nặng trĩu từng cây,

Sen đầy ao cá, cá đầy ao sen.

Hiu hiu gió quạt trăng đèn,

Với dăm trẻ nhỏ thả thuyền ra chơi.

Ăn gỏi cá, đánh cờ người,

Thần tiên riêng một góc trời thôn Vân.

Ơi thôn Vân, hỡi thôn Vân!

Phương nao kết dãi mây Tần cho ta.

Từ nay khi nhớ quê nhà,

Thấy mây Tần biết đó là thôn Vân.

Ơi thôn Vân, hỡi thôn Vân!

Anh em ly tán, lâu dần thành ra

Không còn ai ở lại nhà.

Hỏi còn ai nữa? Để hoa đầy vườn.

Trăng đầy ngõ, gió đầy thôn,

Anh về quê cũ có buồn không anh?

1942

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Áo anh

1.

Tằm em ăn rỗi hôm nay,

Hái dâu em bận suốt ngày hôm qua.

Mong sao tằm tốt tơ già,

May đôi áo nái làm quà cho anh.

2.

Hẹn cho em một hẹn anh chờ,

Em may áo nái bao giờ mới xong ?

Lạy trời tắt gió ngang sông,

Qua đò biếu áo yên lòng em tôi.

3.

Đưa anh đến bến đò ngang,

Con sào đẩy sóng thuyền nan vào bờ.

Anh đi sương gió vật vờ,

Em về chọn kén chuốt tơ chăm tằm.

Đến mùa gió bấc sang năm,

Bao nhiêu lụa bấy nhiêu làm áo anh.

Mong sao sự nghiệp chóng thành,

Áo anh đã có em anh may giùm.

1939

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Bảy chữ

Mây trắng đang xây mộng viễn hành,

Chiều nay tôi lại ngắm trời xanh,

Trời xanh là một tờ thư rộng,

Tôi thảo lên trời mấy nét nhanh.

Viết trọn năm dài trên vách đá,

Bốn bề lá đổ ngợp hơi thu,

vừa may cánh nhạn về phương ấy,

Tôi gửi cho nàng bức ngọc thư.

Xe ngựa chiều nay ngập thị thành,

Chiều nay nàng bắt được trời xanh,

Đọc xong bảy chữ thì thương lắm,

"Vạn lý tương tư, vũ trụ tình."

Bắc Giang 1940

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Bên Hồ

Lá rơi theo gió bay,

Bên hồ ta đứng đắm say nhìn hồ .

Sương mai đây đó trắng mờ,

Như còn lưu luyến đôi bờ cây xanh.

Xa trên mặt nước mông mênh,

Buông thuyền, cô gái nghiêng mình hái sen.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Bến Mơ

Bến mơ thuyền đậu, dưới thuyền mơ

Tôi đã mơ màng chuyện tóc tơ

Bỏ dở khăn thêu, nàng lẳng lặng

Đến xem chàng nối mấy vần thơ

Bỗng nàng sung sướng vỗ tay reo

-Thi sĩ, chồng em, anh đáng yêu!

Những vận thơ anh huyền ảo quá!

Và thiêng liêng quá! Và cao siêu!

Chàng ngước nhìn nàng trong luyến ái:

-Mình ơi! mình nối hộ thơ, mình!

-Em chả nối thơ đâu đấy nhé!

Suốt đời em chỉ muốn hôn anh

Một chiếc, một chiếc lại một chiếc

Má chàng in có vạn đôi môi

Chàng cười như ngất đi từng lúc:

-Anh lạy cô mình, anh xin thôi!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Bên Sông

Có hai em bé học trò,

Xem con kiến gió đi đò lá tre.

Nứa xuôi từng một thôi bè,

Nắng sang bãi cát bên kia có chiều.

Thoáng như một lớp phù kiều,

Chim đàn nối cánh bay vèo ngang sông.

Thuyền buôn đã mấy ngày ròng,

Nằm suông, lái chửa ăn xong giá hàng.

1937

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Bóng Bướm

Cành dâu cao, lá dâu cao

Lênh đênh bóng bướm trôi vào mắt em

Anh đi đèn sách mười niên

Biết rằng bóng bướm có lên kinh thành.

Cành dâu xanh, lá dâu xanh

Một mình em hái, một mình em thương

Mới rồi mãn khóa thi hương

Ngựa điều võng tía qua đường những ai?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Bóng người trên sân ga

Những cuộc chia lìa khởi từ đây

Cây đàn sum họp đứt tuôn dây

Những lời bèo bọt, thân đơn chiếc

Lần lượt theo nhau suốt tháng ngày

Có lần tôi thấy hai cô bé

Sát má vào nhau khóc sụt sùi

Hai bóng chung lưng thành một bóng

- Đường về nhà chị chắc xa xôi

Có lần tôi thấy một người yêu

Tiễn một người yêu một buổi chiều

ở một ga nào xa vắng lắm

Họ cầm tay họ bóng xiêu xiêu

Hai chàng tôi thấy tiễn đưa nhau

Kẻ ở sân ga kẻ cuối tàu

Họ giục nhau về ba bốn bận

Bóng nhòa trong bóng tối từ lâu

Có lần tôi thấy vợ chồng ai

Thèn thẹn chia tay bóng chạy dài

Chị mở khăn trầu anh thắt lại

- Mình về nuôi lấy mẹ, mình ơi!

Có lần tôi thấy một bà già

Đưa tiễn con đi một chốn xa

Tàu chạy lâu rồi bà vẫn đứng

Lưng còng đổ bóng xuống sân ga

Có lần tôi thấy một người đi

Chẳng biết về đâu nghĩ ngợi gì

Chân bước hững hờ theo bóng lẻ

Một mình làm cả cuộc phân ly

Những chiếc khăn màu thổn thức bay

Những bàn tay vẫy những bàn tay

Những đôi mắt ướt nhìn đôi mắt

Buồn ở đâu hơn ở chốn này

Tôi đã từng chờ những chuyến xe

Đã từng đưa đón kẻ đi về

Sao nhà ga ấy sân ga ấy

Chỉ để cho lòng dấu biệt ly

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cái Quạt

Cái quạt mười tám cái nan

Anh phất vào đấy muôn vàn nhớ nhung

Gió sông, gió núi, gió rừng

Anh niệm thần chú thì ngừng lại đây

Gió Nam Bắc, gió Đông Tây

Hãy hầu công chúa thâu ngày, thâu đêm

Em ơi công chúa là em

Anh là quan trạng đi xem hoa về

Trên giời có vẩy tê tê

Đôi bên ước thề duyên hãy tròn duyên

Quạt này trạng để làm tin

Đêm ngày khép mở tình duyên với nàng....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cảm tác

Thơ suông, rượu nhạt, quán cơm nghèo,

Xuân xế mùa xuân, chiều xế chiều.

Chín hẹn đã sai mười: bạn quý.

Nghìn voi không được một: người yêu.

Bá Nha thưở trước còn Chung Tử.

Kim Trọng đời nay hết Thuý Kiều.

Võng tía, tàn vàng đi nượp nượp,

Giũ tà áo vải bụi bay theo.

1941

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cánh buồm nâu

Hôm nay dưới bến xuôi đò

Thương nhau qua cửa tò vò nhìn nhau

Anh đi đấy, anh về đâu ?

Cánh buồm nâu, cánh buồm nâu, cánh buồm...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cầu Nguyện

Nàng hãy vui đi, dẫu một ngày

Dẫu phần ba phút, góc tư giây

Dẫu trong thoáng mắt nhìn như chớp

Cũng đủ cho nàng quên đắng cay

Nàng đừng nên tưởng tôi không biết

Những nỗi yêu thương, những oán sầu,

Tràn ngập những đêm đầy nước mắt

Những ngày đầy hận của nàng đâu?

Không, không, tôi biết, nhưng nàng hỡi!

Tôi biết làm sao giữa lúc này?

Giữa lúc nắng không tươi đẹp nữa

Hoa không buồn thắm bướm không baỵ

Giữa lúc tâm hồn trong sáng ấy

Đường mờ như thủy mảnh gương phai

Ngây thơ hấp hối trong nhan sắc

Đợi hắt hơi thừa một sớm mai

Khuyên một lời ư? nhưng biết đâu

Lời khuyên không chạm đến tim đaụ

Tim đau sẽ vọt ngàn tia máu

Đọng lại muôn ngày vết hận sâu ...

Song tôi phải nói khi oan khổ

Đã hiện hình lên ám ảnh nàng

Ai nỡ quay đi không cứu vớt

Lấy người tri kỷ đắm đò ngang

Nàng sống sao cho khỏi yếu hèn

Khóc là ủy mị, chết là điên

Gây cho hoàn cảnh thêm tươi đẹp

Lọc mãi cho hồn trong sáng lên

Nàng nên gìn giữ lấy dung nhan

Chớ tắt khi chưa đến độ tàn

Chớ hết khi còn và phải mãi

Ngược dòng tàn phá của thời gian.

Và nên thương lấy đứa con thơ

Săn sóc ai người những sớm trưa

Mùa nắng ai người may áo mỏng

Ai người ấp ủ những đêm mưa?

Những câu nhạt nhẽo tầm thường ấy

Tôi viết ra đây để tặng nàng

Mong sẽ vì tôi nàng bớt khổ

Giơ tay cười đón ánh Xuân sang

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cây bàng cuối thu

Thu đi trên những cành bàng

Chỉ còn hai chiếc lá vàng mà thôi

Hôm qua đã rụng một rồi

Lá theo gió cuốn ra ngoài sơn thôn

Hôm nay lá thấy tôi buồn

Lìa cành theo gió lá luồn qua song

Hai tay ôm lá vào lòng

Than ôi chiếc lá cuối cùng là đây !

Quạnh hiu như tấm thân này

Lại âm thầm sống những ngày gió mưa...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chân quê

Hôm qua em đi tỉnh về

Đợi em ở mãi con đê đầu làng

Khăn nhung quần lĩnh rộn ràng

Áo cài khuy bấm, em làm khổ tôi!

Nào đâu cái yếm lụa sồi?

Cái dây lưng đũi nhuộm hồi sang xuân?

Nào đâu cái áo tứ thân?

Cái khăn mỏ quạ, cái quần nái đen?

Nói ra sợ mất lòng em

Van em, em hãy giữ nguyên quê mùa

Như hôm em đi lễ chùa

Cứ ăn mặc thế cho vừa lòng anh

Hoa chanh nở giữa vườn chanh

Thày u mình với chúng mình chân quê

Hôm qua em đi tỉnh về

Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều .

1936

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chẳng biết

Năm đã qua rồi, trong lớp học

Tôi ngồi nghe Uyển đọc bài thi

Hai ta trẻ lắm, tình thơ dại

Chẳng biết "yêu nhau" phải... những gì?.....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chờ mong

Chờ mong như suốt đêm qua,

Chàng ơi! một tháng là ba mươi ngày ...

Lần lần lá rụng rồi đây,

Tơ đàn rã rợi cho tay lỗi đàn.

Tiếng đâu rào rạt rộn ràng?

- Ngựa ai ai cưỡi trên ngàn lá khô .

Tiếng đâu xao động lô xô ?

- Xe ai ai đẩy ngang bờ giâu xanh .

Buồng hương bóng bóng mình mình,

Gió hiu hiu hắt qua mành mành hoa .

Người về chỉ những người ta,

Gió mơ hồ nhắn người ta quên về .

Nay rồi mai lại ngày kia,

Nhớ mong chờ đợi đến khi ...? hỡi chàng!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chờ Nhau

Láng giềng đã đỏ đèn đâu

Chờ em ăn dập miếng giầu em sang

Đôi ta cùng ở một làng

Cùng chung một ngõ vội vàng chi anh

Em nghe họ nói mong manh

Hình như họ biết chúng mình với nhau.

Ai làm cả gió đắt cau,

Mấy hôm sương muối cho trầu đổ non.

1937

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chú rể là anh

[ Gửi Phạm Quang Hòa - Hưng Yên ]

Xưa anh là kẻ nghiện sông hồ

Đây, đó, lan dài gót lãng du

Về chẳng có kỳ, đi chẳng hẹn

Như mây mùa thu, lá mùa thu.

Anh đến Hà Nội đêm hôm trước

Anh xa Hà Nội sáng hôm sau

Bạn bè nhớ tới anh, thường nhắc:

- "Không biết bây giờ hắn ở đâủ"

Hắn đã lên rừng nghe vượn hót?

Hay vừa xuống biển ngắm giăng lên?

Ngựa quên gốc liễu, đò quên bến

Hắn nhớ thương chăng tới mẹ hiền?

Bỗng sáng hôm nay có thiếp hồng

Có người cưới vợ giữa mùa đông

Cô dâu chẳng biết là ai đó?

Chú rể là anh - Có lạ không!

A ha! Thôi nhé, tự hôm nay

Lá hết lìa rừng, mây hết bay

Sông bến lương duyên đò cắm chặt

Ngựa hồ thôi hết gió heo may.

Mắt xanh không ngắm trời xanh nữa

Chí lớn thu vào hộp phấn son

Than củi trần gian mà luyện được

Một đời vợ đẹp với con khôn

Sông hồ giờ bặt dấu chân anh

Quân tử về coi việc nấu canh

Viết cuốn trường thiên ân ái đó

Anh quên chép chuyện "Bỏ gia đình"

Tôi chỉ xa anh một chuyến tầu

Nhưng là cách trở vạn sông sâu

Uống ba ly rượu, quay về Bắc

Gọi để mừng anh, để nhớ nhau

Song nhớ bao nhiêu lại ngậm ngùi

Sông hồ còn sót lại mình tôi

- Hai tay người đẹp trông mềm quá

Tôi có ngờ đâu khóa được người ...

(Sài Gòn 18-11-43)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chùa Hương Xa Lắm

Chùa Hương xa lắm, em ơi!

Đò giang cách trở... chịu thôi cô mình!

Câu này anh nói thực tình

Anh đi thì phải cho anh mượn tiền

Chùa Hương ví độ đường liền

Anh xin điểm chỉ một nghìn ngón tay

Để dành tấm áo mẹ may

Để dành, em ạ! Đến ngày đôi ta....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chùa vắng

Gió chiều cầu nguyện đâu đây,

Nắng chiều cắt đoạn một ngày cuối thu.

Sư già quét lá sau chùa,

Để thiêu xác lá trước giờ lên chuông.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chuông Ngọ

Lạy Chúa con xin Chúa một giờ

Mười hai giờ ngọ của tình xưa

Chúng con hai đứa Uyên và Bính

Thường hẹn hò nhau mỗi buổi trưa

Khi bóng cây xanh trước ngõ tròn

Là giờ hắn sẽ nhớ thương con

Con nhìn ảnh Chúa rồi con khóc

Trăm thảm nghìn thương mắt mỏi mòn

Chuông ngọ, từng hồi chuông ngọ đổ

Từng hồi chuông ngọ đổ chơi vơi

Con nghe chuông đổ rồi con khóc

Cứu rỗi linh hồn con Chúa ơi!

Cái hôm hắn bước lên xe cưới

Khóc lả người đi Chúa biết không?

Chúng con ngoại đạo hay ngoan đạo

Vẫn biết và tin có "Chúa lòng"!....

Lan Chi Viên Saigon 1943

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Chuyến Tàu đêm

Gió lạnh nghe chừng đêm thấy sâu,

Mà chăn với gối mộng về đâu ?

Qua sang một chuyến tầu đêm chạy,

Một chuyến tầu đêm chạy rất mau.

Những ánh đèn pha tựa nắng tà,

Toa này toa khác nối liền toa ...

Chập chờn như một con dơi lớn,

Như một oan hồn hiển hiện ra.

Tầu chạy hình như để chở buồn,

Chở người đi kẻ nhớ về thương;

Nâng bao nhiêu gót chân xinh đẹp,

Tầu chạy đêm nay có lạc đường ?

Tiếng máy vang như tiếng sấm rền,

Chuyến tầu này biết có ai quen ?

Biết đâu chả có vài tên bạn

ở một nơi nào vội vã lên ?

Lửng thửng tầu đi mất nữa rồi,

Sao không dừng lại ở ga tôi,

Lấy mươi lăm phút cho tôi gửi,

Chút ít xuân xanh trả lại trời ?

Mà mãi đêm nay mới nhớ ra:

đời mình chẳng khác chuyến tàu qua.

Những từ ga lớn, từ ga nhỏ,

đời chẳng làm cho lấy một ga.

Tầu biết bây giờ chạy tới đâu ?

đêm sâu hoàn trả lại đêm sâu.

Bỏ đây một chiếc tầu kiêng đổ;

Chở một toa tim nặng oán sầu .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cô hái Mơ

Thơ thẩn rừng chiều một khách thơ,

Say nhìn xa rặng núi xanh lơ,

Khí trời lặng lẽ và trong trẻo,

Thấp thoáng rừng mơ cô hái mơ.

Hỡi cô con gái hái mơ già!

Cô chửa về ư ? Đường thì xa

Mà ánh trời hôm dần một tắt

Hay cô ở lại về cùng ta?

Nhà ta ở dưới gốc cây dương

Cách động Hương Sơn nửa dặm đường

Có suối nước trong tuôn róc rách.

Có hoa bên suối ngát đưa hương.

Cô hái mơ ơi!

Chẳng trả lời nhau lấy một lời.

Cứ lặng rồi đi, rồi khuất bóng.

Rừng mơ hiu hắt lá mơ rơi.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cô Hàng xóm

Nhà nàng ở cạnh nhà tôi,

Cách nhau cái dậu mùng tơi xanh rờn.

Hai người sống giữa cô đơn,

Nàng như cũng có nỗi buồn giống tôi.

Giá đừng có dậu mùng tơi,

Thế nào tôi cũng sang chơi thăm nàng.

Tôi chiêm bao rất nhẹ nhàng...

Có con bướm trắng thường sang bên này.

Bướm ơi! Bướm hãy vào đây!

Cho tôi hỏi nhỏ câu này chút thôi...

Chả bao giờ thấy nàng cười,

Nàng hong tơ ướt ra ngoài mái hiên.

Mắt nàng đăm đắm trông lên...

Con bươm bướm trắng về bên ấy rồi!

Bỗng dưng tôi thấy bồi hồi,

Tôi buồn tự hỏi: "Hay tôi yêu nàng?"

-- Không, từ ân ái lỡ làng,

Tình tôi than lạnh gio tàn làm sao?

Tơ hong nàng chả cất vào,

Con bươm bướm trắng hôm nào cũng sang.

Mấy hôm nay chẳng thấy nàng,

Giá tôi cũng có tơ vàng mà hong.

Cái gì như thể nhớ mong?

Nhớ nàng? Không! Quyết là không nhớ nàng!

Vâng, từ ân ái nhỡ nhàng,

Lòng tôi riêng nhớ bạn vàng ngày xưa.

Tầm tầm giời cứ đổ mưa,

Hết hôm nay nữa là vừa bốn hôm.

Cô đơn buồn lại thêm buồn,

Tạnh mưa bươm bướm biết còn sang chơi?

Hôm nay mưa đã tạnh rồi!

Tơ không hong nữa, bướm lười không sang.

Bên hiên vẫn vắng bóng nàng,

Rưng rưng... tôi gục xuống bàn rưng rưng...

Nhớ con bướm trắng lạ lùng!

Nhớ tơ vàng nữa, nhưng không nhớ nàng.

Hỡi ơi! Bướm trắng tơ vàng!

Mau về mà chịu tang nàng đi thôi!

Đêm qua nàng đã chết rồi,

Nghẹn ngào tôi khóc... Quả tôi yêu nàng.

Hồn trinh còn ở trần gian?

Nhập vào bướm trắng mà sang bên này!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cô Lái đò

Xuân đã đem mong nhớ trở về

Lòng cô gái ở bến sông kia

Cô hồi tưởng lại ba xuân trước

Trên bến cùng ai đã nặng thề

Nhưng rồi người khách tình quân ấy

Đi biệt không về với núi sông

Đã mấy lần sông trôi, trôi mãi

Mấy lần cô lái mỏi mòn trông

Xuân này đến nữa đã ba xuân,

Đóm lửa tình duyên tắt nguội dần

Chẳng lẽ ôm lòng chờ đợi mãi

Cô đành lỗi ước với tình quân.

Bỏ thuyền, bỏ lái, bỏ dòng sông,

Cô lái đò kia đi lấy chồng.

Vắng bóng cô em từ dạo ấy,

Để buồn cho những khách sang sông .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Cuối tháng ba

Chưa hè trời đã nắng chang chang,

Tu hú vừa kêu, vải đã vàng.

Hoa gạo tàn đi cho sắc đỏ

Nhập vào sắc đỏ của hoa xoan.

Mặt hồ vua đúc khối tiền sen,

Bươm bướm đông như đám rước đèn.

Ở bãi cỏ non má lộng gió,

Bắt đầu có những cánh diều lên .

Khóa hội chùa Hương đã đông rồi,

Hội đền Hùng nữa, đám thôn tôi.

Thôn tôi vào đám hai ngày chẵn,

Chỉ có chèo không, nhưng cũng vui.

Mọi làng đặt mã lễ kỳ yên,

Mũ với hình nhân, ngựa với thuyền.

Cho khỏi bà Nàng đi rắc đậu,

Quan Ôn bắt lính khổ dân hiền.

Đường lên chợ tỉnh, xa tăm tắp ...

Nắng mới ôi chao, cát bụi mù.

Các chị trong làng đi bán lụa,

Giắt đầu từng nắm lá hương nhu.

Tất cả mùa xuân rộn rã đi

Xa xôi người có nhớ thương gì ?

Sông xưa chảy mãi làm đôi ngả,

Ta biết xuân nhau có một thì !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đàn Tôi

Đàn tôi đứt hết dây rồi,

Không người nối hộ, không người thay cho

Rì rào những buổi gieo mưa

Lòng đơn ngỡ tiếng quay tơ đầm đầm

Có cô lối xóm hàng năm

Trồng dâu tốt lá, chăn tằm ươm tơ

Năm nay đợi đến bao giờ

Dâu cô tới lứa, tằm cô chín vàng ?

Tơ cô óng chuốt mịn màng

Sang xin một ít cho đàn có giây.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đêm Cuối Cùng

Hội làng mở giữa mùa thu,

Trời cao gió cả trăng như ban ngày.

Hội làng còn một đêm nay,

Gặp em còn một lần nầy nữa thôi.

Phường chèo đóng Nhị độ Mai,

Sao em lại đứng với người đi xem ?

Mấy lần tôi muốn gọi em,

Lớp Mai Sinh tiễn Hạnh Nguyên sang Hồ.

Tình tôi mở giữa mùa thu,

Tình em lẳng lặng kín như buồng tằm.

1936

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đêm Sao Sáng

Đêm hiện dần lên những chấm sao

Lòng trời đương thấp bỗng nhiên cao

Sông Ngân đã tỏ đôi bờ lạnh

Ai biết cầu Ô ở chỗ nào

Tìm mũ Thần Nông chẳng thấy đâu

Thấy con Vịt lội giữa dòng sâu

Sao Hôm như mắt em ngày ấy

Rớm lệ nhìn tôi bước xuống tầu

Chòm sao Bắc Đẩu sáng tinh khôi

Lộng lẫy uy nghi một góc trời

Em ở bên kia bờ vỹ tuyến

Nhìn sao thao thức mấy năm rồi

Sao đặc trời cao sáng suốt đêm

Sao đêm chung sáng chẳng chung miền

Trời còn có bữa sao quên mọc

Tôi chẳng đêm nào chẳng nhớ em .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đi bước nữa

Xê lại gần đây, xích lại gần đây!

Lại đây cho mẹ nhủ câu này:

Mẹ không muốn thế nhưng mà nghĩ

Bấy lâu mẹ đã nhiều đắng cay .

Kể con cũng lớn khôn rồi,

Chín suối cha con hẳn ngậm cười .

Mẹ muốn bước thêm bước nữa,

Còn đàn em nhỏ cậy con nuôi .

Con ơi! mẹ khóc suốt đêm kia,

Khóc suốt đêm qua nữa, chỉ vì ...

Con mẹ có còn thương mẹ dại

Thì con gái mẹ nhận lời đi!

Mẹ cũng không mong sướng lấy mình,

Nhưng mà số phận bắt điêu linh.

Vả chăng thiên hạ nào riêng mẹ,

Gái góa qua đò uổng tiết trinh.

Mai mốt ... con ơi! mẹ lấy chồng,

Chúng con coi mẹ có như không.

Khuya rồi đấy nhỉ! con đi nghỉ,

Gió bấc đêm nay lạnh ngập phòng.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Diệu Vợi

Một buổi giời đi đưa đám tang

Có người về ở Mộc hoa trang

Người là một gã thi nhân đó

Tha thẩn đi chôn những mộng vàng

Đêm nay ngồi khóc trong trăng lạnh

Trăng đắm chìm đi gió thở dài

Tôi nhớ đến người, ôi! diệu vợi

Ở lầu hoa ấy, trong rừng mai

Lầu hoa từ ngày xưa tới nay

Ai biết hồn tôi đắm ở đây

Có những buổi chiều sương đổ xuống

Lá vàng đổ xuống như mưa bay

Tôi tưởng rồi tôi quên được người

Nhưng mà nản lắm, Tú Uyên ơi!

Tôi vào sâu quá và xa quá!

Đường lụt sương mờ, lụt lá rơi...

Nghĩ đến mai kia rồi một buổi

Có ai đâu đó mối manh nàng

Ngoài trời có tiếng con chim lạ

Lệ nến thi nhau rỏ trắng bàn!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đóa Hoa Hồng

Thưa đây một đóa hoa hồng

Và đây một án hương lòng hoang vu

Đầu bù trở lại kinh đô

Tơ vương chín mối sầu cho một lòng.

Tình tôi như đóa hoa hồng

Ở mương oan trái, trong lòng tịch liêu.

Kinh đô cát bụi bay nhiều

Tìm đâu thấy một người yêu hoa hồng?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đôi Khuyên Bạc

Làng bên vào đám tối nay chèo,

Nàng thấy bà đi, tất tưởi theo.

Tằm tơ kéo được đôi khuyên bạc,

Giấu giếm nay nàng mới dám đeo.

Nàng đẹp mà nàng lại có duyên,

Trai khôn thầm liếc, liếc thầm khen.

Thấy họ nhìn mình, nàng quá thẹn,

Níu bà về để ... tháo đôi khuyên .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Dối Lòng

Xé bao nhiêu lụa rồi

Em không cười một miệng

Đốt bao nhiêu lửa rồi

Em không lên một tiếng

Lòng anh như lụa đây

Tình anh như lửa đấy

Bao Tự ngày xưa em

Nàng dễ chiều biết mấy

Trên đường môi nho nhỏ

Trên màu môi hồng hồng

Cái gì anh đã thấy

Hình như là mùa đông

Hương lầu hoa lan lan

Cửa lầu hoa vẫn đóng

Có khác gì môi em

Cơ hồ anh tuyệt vọng

Có khác gì lòng em

Cửa lầu hoa vẫn đóng

Nghe hồn anh chìm chìm

Nghe buồn anh rộng rộng

Một toán quân khát nước

Đương đi tìm rừng mơ

Sao em không bắt chước

Nói dối như người xưa

Anh dối lòng anh mãi

Rằng đây là rừng mơ

Anh dối lòng anh mãi

Rằng em là Nàng Thơ

Anh dối lòng anh mãi

"Em sắp cười bây giờ"

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đôi Nhạn !

Một bông cúc nở trong vườn vắng

Gió lạnh ngàn phương lướt thướt về

Lá úa dần mòn rơi rụng hết

Sương mù giăng mắc lụa lê thê

Song quạnh tóc huyền buông lả lướt

Nàng buồn đôi mắt hững hờ trông

Một hai ba cánh buồm nâu ngả

Biển dậy màu xanh sóng chập chùng

Bỗng mang biển thẳm ngang trời thẳm

Một chấm đen rồi hai chấm đen

Đôi vợ chồng son đôi nhạn nhỏ

Bay vể tổ ấm mớm hương duyên

Khoan thai bốn cánh chèo khoan nhặt

Cố đẩy đò yêu đến bến yêu

Tuy gió lạnh về sương lạnh xuống

Thì mùa thu lạnh biết bao nhiêu?

Môi nàng từ thủa xuân tô đỏ

Chưa nở một lần với ái ân

Nhưng từ thủa xuân tô đỏ má

Má kia nước mắt thấm bao lần

Bởi đâu hay bởi đôi chim nhạn

Đã mỉa mai nàng phận lẻ loi

Lẻ tẻ buồng gương nàng với bóng

Ngày ngày nhìn mãi nhạn chung đôi

Khi lẻ loi thâu khi mắt lệ

Mải nhìn đôi nhạn luyến nhau bay

Khi lòng là một nơi hoang đảo

Đan áo cho ai những lúc này?

Nàng như tâm sự như mong ngóng

Ở tận đâu đâu một sự gì

Nhưng chẳng bao giờ đưa đến cả

Tiếng chân ngựa giẫm lặng yên nghe...

..Tiếng chân ngựa giẫm trên đường sỏi

Nghệ sĩ anh chàng của bốn phương

Mưa xuống lạc đường trời lạnh lắm

Tối rồi mưa nữa ngựa chùn cương

Những câu tâm sự câu tâm sự

Đã thốt ra từ miệng ái ân

Bên đống than hồng người khách trọ

Má hồng như má gái đương xuân

Rồi một ngày sương hai ngày sương

Ngựa hồng không thấy thắng yên cương

Ái ân làm ngắn ngày lưu luyến

Cắt đứt bao nhiêu vạn dặm đường

Kể từ thu ấy mỗi thu sang

Lại thấy nàng đan áo vội vàng

Tôi thấy nàng nhìn đôi nhạn nhỏ

Bằng đôi mắt đẹp của yêu đương.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Dù Rằng

Dù rằng một chữ cũng thơ

Dù rằng một thoáng cũng thừa xót xa

Dù rằng một cánh cũng hoa

Dù rằng một nửa cũng là trái tim

Dù không nói, dù lặng im

Dù sao anh cũng thương đêm nhớ ngày....

1961

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Đường Rừng Chiều

Lữ hành bắt gặp quán cơm,

Bầy ong bắt gặp mùi thơm hoa rừng.

Đèo cao con suối ngập ngừng,

Nắng thoai thoải nắng chiều lưng lửng chiều.

Trăng non như một cành diều,

Trẻ con phất dối thả liều trên mây.

Chim nào kêu mỏi ngàn cây,

Ngẩn ngơ đôi chiếc ngựa gầy dong xe.

Đồi sim dan díu nương chè,

Trắng phau khói núi, xanh lè áo ai ...

Thái Nguyên 1938

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Gái Xuân

Em như cô gái hãy còn xuân

Trong trắng thân chưa lấm bụi trần

Xuân đến, xuân đi, hoa mận nở

Gái xuân giũ lụa trên sông Vân

Lòng xuân lơ đãng, má xuân hồng

Cô gái xuân mơ chuyện vợ chồng

Đôi tám xuân đi trên mái tóc

Đêm xuân cô ngủ có buồn không?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ghen

Cô nhân tình bé của tôi ơi

Tôi muốn môi cô chỉ mỉm cười

Những lúc có tôi và mắt chỉ

Nhìn tôi những lúc tôi xa xôi.

Tôi muốn cô đừng nghĩ đến ai

Đừng hôn dù thấy cánh hoa tươi

Đừng ôm gối chiếc đêm nay ngủ

Đừng tắm chiều nay biển lắm người

Tôi muốn mùi thơm của nước hoa

Mà cô thường xức chẳng bay xa

Chẳng làm ngay ngất người qua lại

Dẫu chỉ qua đường khách lại qua.

Tôi muốn những đêm đông giá lạnh

Chiêm bao đừng lẩn quẩn bên cô

Bằng không tôi muốn cô đừng gặp

Một trẻ trai nào trong giấc mơ.

Tôi muốn làn hơi cô thở nhẹ

Đừng làm ẩm áo khách chưa quen.

Chân cô in vết trên đường bụi

Chẳng bước chân nào được dẫm lên.

Nghĩa là ghen quá đấy mà thôi

Thế nghĩa là yêu quá mất rồi

Và nghĩa là cô là tất cả

Cô là tất cả của riêng tôi.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Giấc Mơ Anh Lái Đò

Năm xưa chở chiếc thuyền này

Cho cô sang bãi tước đay chiều chiều

Để tôi mơ mãi, mơ nhiều:

"Tước đay se võng nhuộm điều ta đi

Tưng bừng vua mở khoa thi,

Tôi đỗ quan trạng vinh quy về làng

Võng anh đi trước võng nàng

Cả hai chiếc võng cùng sang một đò."

Đồn rằng đám cưới cô to

Nhà trai thuê chín chiếc đò đón dâu

Nhà gái ăn chín nghìn cau

Tiền cheo, tiền cưới chừng đâu chín nghìn...

Lang thang tôi dạm bán thuyền

Có người trả chín quan tiền, lại thôi!

Buông sào cho nước sông trôi

Bãi đay thấp thoáng, tôi ngồi tôi mơ

Có người con gái đang tơ

Vẫy tay ý muốn sang nhờ bãi đay

Sao cô không gọi sáng ngày

Giờ thuyền tôi đã chở đầy thuyền mơ

Con sông nó có hai bờ

Tôi chưa đỗ trạng, thôi cô lại nhà.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Giòng Dư Lệ

Tặng T.T.Kh.

Cho tôi ép nốt giòng dư lệ

Rỏ xuống thành thơ khóc chút duyên.

T.T.Kh.

Gió đưa xác lá về đường,

Thu sang nhuộm cả sầu thương một trời.

Sầu thương quyện lấy hồn tôi,

Đêm qua ngồi đọc thơ người xa xăm.

Một ngàn năm, một vạn năm,

Con tằm vẫn kiếp con tằm vương tơ.

Tặng người gọi một giòng thơ,

Hay là giòng nước mắt thừa đêm qua.

Đường về Thanh Hóa bao xa,

Bao giờ ra nhớ rủ ta với, chàng!

Bảo rằng quan chẳng cho sang,

Ai đời quan cấm đò ngang bao giờ!

Vườn Thanh qua đấy năm xưa,

Trọ nhờ đêm ấy giời mưa tối giời.

Quanh lò sưởi ấm, bên tôi,

Bên người lão bộc đương ngồi quay tơ.

Tuổi nàng năm ấy còn thơ,

Còn bao hứa hẹn đợi chờ một mai.

(Rồi đây bao gió bụi đời,

Tôi quên sao được con người vườn Thanh).

Lạnh lùng canh lại sang canh,

Lòng tôi thao thức với tình bâng quơ.

Bởi sinh làm kiếp giang hồ,

Dám đâu toan tính se tơ giữa đàng.

Thu sang, rồi lại thu sang,

Cúc bao lần nở, lá vàng bao rơi?

Bao nhiêu vật đổi sao dời?

Đường bao dặm thẳm? hỡi người bốn phương?

Trọ bao nhiêu quán bên đường,

Nhưng không lần nữa qua vườn Thanh xưa.

Cô nàng đêm ấy quay tơ.

Tôi quên sao được hẳn chưa lấy chồng.

Một hôm lòng lại nhủ lòng:

Nơi đây giáp với cánh đồng vườn Thanh.

Rồi tôi len lén một mình,

Ra đi với một tấm tình hay hay.

Đường mòn tràn ngập bông may,

Gió heo báo trước một ngày thu sang.

Dừng chân trước cửa nhà nàng,

Thấy hoa vàng với bướm vàng hôn nhau.

Tìm nàng chẳng thấy nàng đâu,

Lá rơi lả tả trên đầu như mưa...

Chợt người lão bộc năm xưa,

Từ đâu mang mảnh guồng tơ lại nhà.

Một hai xin phép ông già,

Trọ nhờ đêm ấy nữa là hai đêm.

Ông già nể khách người quen,

Ngậm ngùi kể lại một thiên "hận tình".

Rồi ông kết: (giọng bất bình)

"Trời cay nghiệt thế cho đành? Thưa ông.

Cô tôi nhạt cả môi hồng,

Cô tôi chết cả tấm lòng ngây thơ.

Đâu còn sống lại trong mơ,

Đâu còn sống lại bên bờ sông yêu?

Buồn the sầu sớm thương chiều,

Khóc thầm biết có bao nhiêu lệ rồi!

Tơ duyên đến thế là thôi,

Thế là uổng cả một đời tài hoa.

Đêm đêm bên cạnh chồng già,

Và bên cạnh bóng người xa hiện về..."

Rùng mình, tôi vội gạt đi:

"Già ơi! Thảm lắm! Kể chi dài giòng.

Cháu từ mắc số long đong,

Yêu thương chìm tận đáy lòng đã lâu.

Đau thương qua mấy mươi cầu,

Cạn giòng nước mắt, còn đâu khóc người ."

"Dối già một chút mà thôi,

Nghe lời già kể, cháu mười đêm luôn

Chợt thương, chợt khóc, chợt buồn,

Cháu như một kẻ mất hồn, già ơi!"

Chuyện xưa hồ lãng quên rồi,

Bỗng đâu xem được thơ người vườn Thanh .

Bao nhiêu oan khổ vì tình,

Cớ sao giống hệt chuyện mình gặp xưa?

Phải chăng. Mình có nên ngờ,

Rằng người năm cũ bây giờ là đây?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Giọt Nến Hồng

Giọt nến hồng gieo xuống án thư,

Ngoài nhà tiếng khách mỗi dần thưa.

Dì Hai khẻ ghé tai em dặn:

"Như thế ... từ nay ... cháu nhớ chưa?"

Chiều ấy dì Hai đã trở về,

Mình em ở lại với buồng the.

Buồng the chăn chiếu nguyên mùi mới,

Đốt nến hồng lên lại tắt đi.

..............

Ái chà! Gió lạnh! Gớm mùa đông...!

Lặng yên níu áo dì Hai lại,

Ngủ sớm đêm nay có được không?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Giữa đường

đường rừng sỏi đỏ như son,

Xa hàng một cổ theo con ngựa gầy.

Lối mòn leo đá, luồn cây,

Nhá nhem dừng lại quán nầy, mai xuôi

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Gửi Cố Nhân

Mưa dầm gió bấc cố nhân ơi!

Áo rét nàng đan lỡ hẹn rồi

Sông lạnh khi nàng ra giũ lụa

Vớt giùm trong nước lấy hồn tôi....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Gửi Cô Oanh

Cô em đương độ tuổi xuân tươi

Mái tóc đen kia buông quá dài

Mỗi độ cô cười hơi hé miệng

Mỉm cười vì chửa biết yêu ai

Nhưng có hay đâu có một chàng

Một chàng thi sĩ ưa mơ màng

Nghèo khổ ở trên gian gác vắng

Duy giàu được một tấm yêu đương

Vì miệng cười kia hóa ngẩn ngơ

Yêu cô đem cả tấm lòng thơ

Vì cô ca ngợi nhưng mơ mộng

Chỉ là mơ mộng, chỉ là mơ...

Rồi như sông Nhuệ lạnh lùng trôi

Cô lạnh lùng đi chẳng trả lời

Những tiếng lòng chàng tha thiết gọi

Ở trên gác vắng, lạnh lùng ơi!....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hà Nội 36 Phố Phường

Hà nội ba mươi sáu phố phường,

Lòng chàng có để một tơ vương .

Chàng qua chiều ấy qua chiều khác,

Góp lại đường đi, vạn dăm đường .

Nhà ấy hình như có mặt trời,

Có rừng có suối có hoa tươi;

Bao nhiêu chim lạ, bao nhiêu bướm ?

Không! Có gì đâu, có một người .

Chân bước khoan khoan, lòng hỏi lòng:

--Có nên qua đấy nữa hay không ?

Không nên qua đấy, nên qua đấy ,

Không: Nhớ làm sao! Qua mất công .

Có một chiều kia anh chàng si

Đến đầu phố ấy bỗng ngừng đi:

--Hai bên hàng phố hình như họ ...

Đi mãi đi hoài có ích chi ?

Đem bao hy vọng lúc ra đi,

Chuốc lấy buồn thương lúc trở về .

Lòng mỗi lần đi lần bão táp,

Mỗi lần là một cuộc phân ly .

Chàng đau đớn lắm, môi cắn môi;

Răng cắn vào răng, lời nghẹn lời:

--Hờ hững làm sao! Mê đắm quá!

Trời ơi! Cứu vớt lấy tôi! Trời!

Chao ơi! Yêu có ông Trời cứu!

Yêu có ông Trời khóa được chân!

Chàng lại đi về qua phố ấy,

Mấy mươi lần nữa và vân vân ...

Chàng đi mãi, đi đi mãi,

Đến một chiều kia, đến một chiều

Phố ấy đỏ bừng lên: Xác Pháo,

Yêu là như thế ? Thế là yêu ?

Hà Nội ba mươi sáu phố phường,

Lòng chàng đã dứt một tơ vương .

Chàng qua chiều ấy qua chiều khác ....

Ô! Một người đi giữa đám tang .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hai Lòng

Lòng em như quán bán hàng,

Dừng chân cho khách qua đàng mà thôi

Lòng anh như mảng bè trôi,

Chỉ về một bến, chỉ xuôi một chiều

Lòng anh như biển sóng cồn

Chứa muôn con nước, ngàn con sông dài

Lòng em như cánh lá khoai

Đổ bao nhiêu nước ra ngoài bấy nhiêu

Lòng anh tựa hoa hướng dương,

Trăm nghìn đổ lại một phương mặt trời

Lòng em như cái con thoi,

Thay bao nhiêu suốt mà thoi vẫn lành.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hái mồng tơi

Hoa lá quanh người lác đác rơi

Cuối vườn đeo giỏ hái mồng tơi

Mồng tơi ứa đỏ đôi tay nõn

Cô bé nhìn tay nhí nhảnh cười

Cách vườn tiếng gọi khẽ đưa sang

Rẽ lá cô em trốn vội vàng

Quên gỉo mồng tơi bên dậu vắng

Tôi đem nhặt lấy gởi đưa nàng

Năm tháng ta vui chốn ngựa hồng

Cảnh xưa gò ngựa một chiều đông

Cây khô dậu đổ mồng tơi héo

Cô bé nhà bên đã có chồng .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hành Phương nam

Hai ta lưu lạc phương Nam này

Đã mấy mùa qua én nhạn bay

Xuân đến khắp trời hoa rượu nở

Riêng ta với ngươi buồn vậy thay !

Lòng đắng xá chi muôn hớp rượu

Mà không uống cạn mà không say !

Lời thề buổi ấy cầu Tư Mã

Mà áo khinh cừu chưa ai may !

Ngươi giam chi khí vòng cơm áo

Ta trói thân vào lụy nước mây

Ai biết thương nhau từ buổi trước

Bây giờ gặp nhau trong phút giây

Nợ thế, trả chưa tròn một món

Sòng đời, thua đến trắng hai tay

Quê nhà xa lắc xa lơ đó

Ngoảnh lại tha hồ mây trắng bay

Tâm giao mấy kẻ thì phương Bắc

Ly tán vì cơn gió bụi này

Người ơi ! Buồn lắm mà không khóc

Mà vẫn cười qua chén rượu đầy

Vẫn dám ăn tiêu cho đến hết

Ngày mai ra sao rồi sẽ hay

Ngày mai, có nghĩa gì đâu nhỉ?

Cốt nhất cười vui trọn tối nay

Rẫy ruồng châu ngọc, thù son phấn

Mắt đỏ lên rồi, cứ chết ngay .

Hỡi ơi ! Nhiếp Chính mà băm mặt

Giữa chợ ai người khóc nhận thây ?

Kinh Kha quán lạnh sầu nghiêng chén

Ai kẻ dâng vàng, ai biếu tay ?

Mơ gì ấp Tiết thiêu văn tự

Giày cỏ, gươm cùn, ta đi đây

Ta đi nhưng biết về đâu chứ?

Đã dấy phong yên khắp bốn trời

Thà cứ ở đây ngồi giữa chợ

Uống say mà gọi thế nhân ơi !

Thế nhân mắt trắng như ngân nhũ

Ta với nhà ngươi cả tiếng cười

Dằn chén hất cao đầu cỏ dại

Hát rằng phương Nam ta với ngươi

Ngươi ơi ! Ngươi ơi ! Hề ngươi ơi !

Ngươi sang bên ấy sao mà lạnh

Nhịp trúc ta về lạnh mấy mươi !

Đa Kao 1943

Gửi Văn Viễn

oOo

Tư Mã Tương Như đời Hán, đàn giỏi, gảy khúc Tư Mã phượng cầu, Trác Văn Quân là người đẹp, nghe đàn, sau hai người lấy nhau .

Kinh Kha qua sông vào đất giặc. Bài thơ viết về Kinh Kha có câu:

Tráng sĩ một đi không trở về.

Phùng Hoan, thực khách của Mạnh Thường Quân lãnh nhiệm vụ đi đòi nợ, khi đến ấp Tiết gọi các con nợ lại và tuyên bố đốt hết văn tự nợ. Sau

về nói với Mạnh Thường Quân là tiền nợ ấy đã lấy mua "Đức" hết rồi.

Sau Mạnh Thường Quân bị vua Tề phế, khi qua ấp Tiết thì toàn dân ra đón linh đình, nhờ thế vua Tề thu dụng lại.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hết Bướm Vàng

Anh trồng cả thảy hai vườn cải

Tháng chạp, hoa non nở cánh vàng.

Lũ bướm láng giềng đang khát nhụy

Mách cùng gió sớm, rủ rê sang.

Qua đậu tầm xuân, thấy bướm nhiều

Bướm vàng vàng quá, bướm yêu yêu,

Em sang bắt bướm vườn anh mãi

Quên cả làng Ngang động trống chèo .

Cách có một hôm em chẳng sang

Hôm nay rã đám ở làng Ngang

Hôm nay vườn cải, hoa tàn hết

Em hỡi từ nay hết bướm vàng!

Năm sau vườn cải nở hoa vàng

Bướm lại sang mà em chẳng sang

Thui thủi một mình anh bắt bướm

Trống trèo thưa thớt đám làng Ngang.

Em đã sang ngang với một người

Anh còn trồng cải nữa hay thôi ?

Ddêm qua mơ thấy hai con bướm

Khép cánh tình chung ở giữa trời

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hoa Cỏ May

Hồn anh như hoa cỏ may

Một chiều gió cả bám đầy áo em.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hoa Với Rượu

Thấy rét u tôi bọc lại mền,

Cô hàng cất rượu ủ thêm men,

Mẹ cha mất sớm còn em nhỏ,

Say cả tư mùa cho khách quen .

Em nhỏ là Nhi, bạn nhỏ tôi,

Suốt ngày hai đứa nhẩn nha chơi .

Chị Nhi bán rượu đôi chiều chợ,

Vẫn nhớ mua quà cho cả đôi .

Hai đứa thường nhân buổi vắng nhà,

Người ta bắt chước chị người ta!

Ra vườn nhặt những hoa cam rụng,

Về bỏ đầy nồi cất nước hoa .

Nước hoa tuy chẳng thơm là mấy,

Hai đứa bôi đầy cả tóc nhau .

Hí hửng bảo nhau: "Thơm đấy chứ,

Nước hoa ngoài tỉnh thấm vào đâu!"

Một tối nhà Nhi có giỗ thầy,

Chị Nhi cho uống rượu cay cay,

Chừng đâu chén nhỏ làm hai đứa

Mặt đỏ lên rồi chếnh choáng say .

Hai đứa ôm nhau đánh giấc dài,

Bất đồ ngủ đến sáng ngày mai .

Chị Nhi cứ chế làm sao ấy,

Hai đứa nhìn nhau ngớ ngẩn cười .

Chị Nhi thường nói với u tôi:

"--Hai đứa, thưa bà, đến đẹp đôi!"

U tôi cười đáp ngay như thật:

--"Tôi có nàng dâu giúp đỡ rồi!"

Thưở ấy non sông thật thái bình,

Trai hiền bạn với gái đồng trinh .

Đời say men rượu thơm hoa rụng,

Tràn những thơ ngây, ngập cảm tình .

Ấy thế mà rồi cách biệt nhau,

Nhà Nhi không biết dọn đi đâu .

Mình tôi trời bắt làm thi sĩ,

Mẹ mất khi chưa kịp bạc đầu .

Bỏ lại vườn cam, bỏ mái tranh,

Tôi đi dan díu với kinh thành .

Hoa thơm mơ mãi vườn tiên giới,

Chuốc mãi men say rượu ái tình .

Rượu ái tình kia thành thuốc độc,

Vườn trần theo bướm phấn hương bay .

Đời tôi sa mạc, ôi sa mạc,

Hoa hết thơm rồi rượu hết say .

Trăm sầu nghìn tủi mình tôi chịu,

Ba bốn năm rồi năm sáu năm .

Khóc vụng mỗi lần tôi nhớ lại,

Men nồng gạo nếp nước hoa cam .

Xa lắm rồi Nhi! Muộn lắm rồi,

Bẽ bàng lắm lắm nữa Nhi ơi!

Từ ngày Nhi bỏ nơi làng cũ,

Mộng ngát duyên lành cũng bỏ tôi .

Chắc ở nơi nào dưới mái tranh,

Chị em Nhi vẫn sốn yên lành .

Chị Nhi cất rượu cho Nhi bán,

Hồn vẫn trong và mộng vẫn trinh .

Ngày xưa con bé Nhi còn đẹp ,

Huống nữa giờ Nhi đã đến thì .

Tháng tháng mươi mười lăm buổi chợ,

Cho người thiên hạ phải say Nhi .

Xóm chị em Nhi ở mấy nhà ?

Bến đò dông vắng ? Chợ gần xa ?

Nhà Nhi thuê có vườn không nhỉ ?

Vườn có trồng cam có nở hoa ?

Mơ tưởng vu vơ lòng dối lòng,

Thực ra có phải thế này không .

Chị Nhi đã lấy chồng năm trước,

Nhi đến năm sau lại lấy chồng ?

Ước gì trên bước đường lưu lạc,

Một buổi chiều nào lộng gió mưa,

Gõ cửa nhà ai xin ngủ trọ ,

Giật mình tôi thấy tiếng Nhi thưa .

Ngồi bên lò rượu đêm hôm đó,

Nhi rót đưa tôi nước rượu đầu .

Nhắc lại ngày xưa mà thẹn lại ,

Ngậm ngùi hai đứa uống chung nhau .

Tôi kể: "U tôi đã mất rồi,

Cửa nhà còn có một mình tôi ..."

Nhi rằng: "Ngày trước u thường nói

Hai đứa mình trông đến đẹp đôi ..."

"Chị em mới lấy chồng năm trước,

Chồng chị trồng cam ở mé sông .

Em ở mình đây nhà trống trải,

Trăng vàng đầy ngõ gió mênh mông ..."

Như truyện Tương Như và Trác Thị

Đưa nhau về ở đất Lâm Cùng **

Vườn xuân trắng xóa hoa cam rụng .

Ta với em Nhi kết vợ chồng .

Rượu cất kỳ ngon men ủ khéo,

Say người thiên hạ lại say nhau .

Chiều chiều hai đứa sang thăm chị ,

Chồng hái hoa cho vợ giắt đầu .

Chao ôi! Là mộng hay là thực ?

Là thực hay là mộng bấy lâu ?

Hai đứa sống bằng hoa với rượu,

Sống vào trời đất, sống cho nhau .

Nhưng mộng mà thôi, mộng mất thôi,

Hoa thừa rượu ế, ấy tình tôi .

Xa rồi vườn cũ hoa cam rụng ,

Gặp lại nhau chi muộn lắm rồi .

Huế 1941

**Chuyện đời Hán, Trung Hoa, kể lại rằng: Trác Thị (tức Trác Văn Quân) đẹp người, giỏi văn, vì goá chồng về ở với cha ở đất Lâm Cùng . Tương Như (tức Tư Mã Tương Như) có lần qua chơi đã gãy khúc "Phượng Cầu Hoàng" để quyến rũ, Văn Quân cảm tiếng đàn, bỏ nhà trống, theo Tương Như về thành đô . Sau hai người lại đưa nhau về mở quán ở Lâm Cùng .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Hôn Nhau Lần Cuối

Cầm tay, anh khẽ nói:

-- Khóc lóc mà làm chi?

Hôn nhau một lần cuối,

Em về đi, anh đi ...

Rồi một hai ba năm

Danh thành anh trở lại

Với em, anh chăn tằm

Với em, anh dệt vải

Ta sẽ là vợ chồng

Sẽ yêu nhau mãi mãi

Sẽ se sợi chỉ hồng

Sẽ hát câu ân ái

Anh và em sẽ sống

Trong một mái nhà tranh

Lấy trúc thưa làm cổng

Lấy tơ liễu làm mành

Nghe lời anh em hỡi!

Khóc lóc mà làm chi?

Hôn nhau một lần cuối,

Em về đi, anh đi ...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Khách Hẹn

Ao hồ tiếng ếch gần xa,

Mai vàng tiết hạnh nhà nhà mưa rơi.

Nửa đêm cái hẹn qua rồi,

Quân cờ gõ nhảm làm rơi hoa đèn.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Khăn Hồng

(Gửi Chị)

Chị cho em chị chiếc khăn thêu,

Ý chị thương em khóc đã nhiều.

Khóc chị ngày xưa, giờ lại khóc,

Cho mình khi tắt một tình yêu...

Em nhớ mùa thu năm ngoái đây,

Em sang thăm chị ở hai ngày.

Vắng người em có thưa cùng chị:

"Em đã yêu và đã đắm say!"

Đưa ảnh người yêu cho chị xem,

(Cả thư người ấy gửi cho em).

Chị cười: "Đáng sợ là đôi mắt,

Chưa khóc bao lần đến trắng đêm.

Em cứ yêu đi thực thuỷ chung,

Yêu đi rồi chị tặng khăn hồng.

Bao giờ ... vui nhỉ! Về ăn cưới,

Chắc chả như khi chị lấy chồng."

Em đi theo đuổi mãi tơ duyên,

Dò mãi lòng sông, sắm mãi thuyền.

Cho đến một hôm em mới nhớ:

"Lòng người...." Chị Trúc nhớ hay quên?

Người ta đi lấy cái giàu sang,

Rời cả keo sơn, bỏ đá vàng.

Mới nửa đời người, em đã khóc,

Hai lần hai truyện bước sang ngang.

Em đi mất tích một mùa xuân,

Đi để chôn vùi hận ái ân.

Không hiểu nghe ai mà chị biết,

Em về, chị gởi một vuông khăn.

Em đã dùng khăn chị để lau

Bao nhiêu nước mắt của u sầu.

Em còn sợ nữa mùa thu tới,

Người ấy còn đan áo nữa đâu!

Em vẫn nghe lời chị: ..."thuỷ chung ..."

Cho nên khăn chị vẫn phai hồng.

Đem thân về ở vườn dâu cũ,

Buồn cũng như khi chị lấy chồng.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Không Đề

1.

Hôm nay dưới bến xuôi đò

Thương nhau qua cửa tò vò nhìn nhau

Anh đi đấy, anh về đâu ?

Cánh buồm nâu, cánh buồm nâu, cánh buồm ...

2.

Gió lạnh sương sa nặng hạt rồi

Thuyền ta đậu lại bến này thôi

Sáng mai xuôi ngược về đâu nhỉ ?

Nào biết về đâu kẻ ngược xuôi ?

3.

Xóm Tây bà lão lưng còng

Có hai cô gái lấy chồng cả hai

Gió thu thở ngắn than dài

Bà đem áo rét phơi ngoài cửa thưa

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Không Ngủ

Có trăng bóng lạnh vườn đào,

Có giàn nhạc ngựa lơi vào trong đêm.

Và trong lòng với trong tim,

Có lời em, có bóng em rõ ràng.

Thuyền trăng ai thả sang đoài,

Âm khuya mở nhẹ then cài cửa ra.

Trăng vào bóng nữa là ba,

Với em ở trái tim ta là nhiều ...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Làm Dâu

Ngày xưa dệt cửi chăn tằm,

Em còn bé lắm, mười lăm tuổi đầu.

Bây giờ cắt cỏ chăn trâu,

Bây giờ em đã làm dâu nhà người.

Buồn thôi chả thiết nói cười,

Đắng cay sống những tháng dài như năm.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Lòng Mẹ

Gái lớn ai không phải lấy chồng

Can gì mà khóc, nín đi không !

Nín đi ! mặc áo ra chào họ

Rõ quí con tôi ! Các chị trông !

Ương ương dở dở quá đi thôi !

Cô có còn thương đến chúng tôi

Thì đứng lên nào ! lau nước mắt

Mình cô làm bận mấy mươi người.

Này áo đồng lầm, quần lĩnh tía

Này gương này lược này hoa tai

Muốn gì tôi sắm cho cô đủ

Nào đã thua ai đã kém ai ?

Ruộng tôi cày cấy, dâu tôi hái

Nuôi dạy em cô tôi đảm đương

Nhà cửa tôi coi, nợ tôi giả

Tôi còn mạnh chán, khiến cô thương !

Đưa con ra đến cửa buồng thôi

Mẹ phải xa con, khổ mấy mươi !

Con ạ ! đêm nay mình mẹ khóc

Đêm đêm mình mẹ lại đưa thoi.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Lòng Nào Dám Tưởng

Mẹ em như bóng nắng về chìêu,

Sống được bao nhiêu biết bấy nhiêu.

Em em còn trẻ người non dạ,

Há nỡ theo anh, nỡ bỏ liều.

Lấy ai nuôi mẹ, dạy em thơ ?

Anh có thương em hãy cố chờ.

Chưa trọn đạo con, tròn nghĩa chị,

Lòng nào dám tưởng tới duyên tơ.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Lòng Yêu Đương

Yêu yêu yêu mãi thế này!

Tôi như một kẻ sa lầy trong yêu

Cao bao nhiêu thấp bấy nhiêu

Một hai ba bốn năm chiều rồi... thôi

Nơi này chán vạn hoa tươi

Để yên tôi hái đừng mời tôi lên

Một đi làm nở hoa sen

Một cười làm rụng hàng nghìn hoa mai

Hương thơm như thể hoa nhài

Những môi tô đậm làm phai hoa đào

Nõn nà như thể hoa cau

Thân hình yểu điệu ra màu hoa lan

Ai yêu như tôi yêu nàng

Họp nhau lại, họp thành làng cho xinh

Chung nhau dựng một trường đình

Thờ riêng một vị thần linh là Nàng....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Lửa đò

Suốt trời không một điểm sao,

Suốt trời mực ở nơi nào loang ra.

Lửa đò chong cái trăng hoa,

Mõ sông lục đục canh gà te te.

Chừ đây bên nớ bên tê,

Sương thu xuống gió thu về bồng bênh.

đàn ai chừng đứt dây tình,

Nổi lên một tiếng buồn tên rồi chìm .

Huế 1941

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mắt Nhung

Bao năm đi giữa kinh thành

Bao năm lẻ bóng, lẻ hình, lẻ đôi

Cả kinh thành có những ai?

Cả kinh thành có một người mắt nhung!

Người ơi cứu vớt tôi cùng

Dành đôi mắt đẹp cho lòng rất đơn

Tôi còn mơ ước gì hơn!

Hai tay người chắp phím đờn cho tôi

Phải chăng tôi đã yêu rồi?

Hồn xin quì dưới mắt người từ đây

Đêm qua buồn quá tôi say

Đã mơ một giấc mơ đầy mắt nhung!

Sài Gòn 1944

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Màu Tím Huế

Thôi thế là em cách biệt rồi!

Đường đi mỗi bước lại xa xôi

Tim ti'm rừng chiều, tim tím núi

Tim ti'm chiều hôm, tim tím mai

Ban chiều tim tím nhớ mong nhau

Đêm tối kìa em tím rất nhiều

Anh cúi xuống hôn màu ti'm giấy

Thư về em, tím nét thương đau

Mai mốt rồi đây lầm cát bụi

Anh lại đường xa trải kiếp người

Tim ti'm rừng chiều, tim tím núi

Chiều hôm nhiều tím thế em ơi!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Một Đêm Li Biệt

Còn đêm nay nữa mai đi

Người xuôi thôi có mong gì gặp nhau

Còn đêm nay nữa rồi sau

Giang hồ ai biết ai đâu ai tìm?

Mịt mù tăm cá bóng chim

Chim bay dặm thẳm cá tìm sóng khơi

Con tàu ngược, con tàu xuôi

Con tàu chẳng đợi chờ tôi bao giờ?

Đi không kẻ đợi người chờ

Bọt bèo trôi đạt bến bờ nào đâỷ

Đường xa mòn mỏi gót giày

Tấm thân góc bể chân mây lạnh lùng

Mắt xanh mờ mịt bụi hồng

Người đi là một tấm lòng theo đi

Đã bao lần khóc biệt li

Khóc lần này nữa còn gì nữa đâu?

Từ đây nắng héo mưa nhàu

Một từ đây, một mối sầu từ đây

Chén li ca uống cho say

Lệ Giang châu thấm cho đầy áo xanh

Đưa nhau không có trường đình

Lầu hồng lưu lại chút tình phân li

Hẹn thầm nhau một đêm kia

Con tàu dừng lại, người đi lại về...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Một Nghìn Cửa Sổ

Một nghìn cái cửa sổ

Đều khép vào đêm qua

Một nghìn bàn tay ngà

Đã thò ra cửa sổ

Một nghìn cái cửa sổ

Đều khép vào đêm nay

Lại nghìn cái bàn tay

Ấy thò ra cửa sổ

Hỡi nghìn cái cửa sổ

Rồi khép vào bên trong

Có thấu tình ta không?

Có thấu tình ta khổ?

Đêm qua và đêm nay

Và nghìn đêm về trước

Tôi đi trên phố này

Tôi đi trên phố khác

Để mở những bàn tay

Của những nàng gái đẹp

Để muốn rằng đêm nay

Cửa ai buồn chẳng khép

Cửa ai buồn chẳng khép

Cho lòng ta đêm nay

Để lòng ta đêm nay

Mất một người gái đẹp

Cửa hàng nghìn khép lại

Tất cả một đêm nay

Có lòng ta rồ dại

Mở ra muôn ngàn ngày....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Một Trời Quan Tái

Chiều lại buồn rồi, em vẫn xa,

Lá rừng thu đổ, trong nắng tà.

Chên vênh quán rượu mờ sương khói,

Váng vất thôn sâu quạnh tiếng gà.

Tôi đi mãi mãi vào sơn cước,

Em vuốt tua rèm cửa vọng lâu.

Lá úa kinh thành rơi ngập đất,

Lòng vàng hỏi vẫn nhớ thương nhau ?

Có những mâm cau phủ lụa điều,

Đi vào trong gió lạnh hiu hiu.

Những xe hoa cưới sao mà đẹp!

Cửa kính huy hoàng vạt áo thêu.

Em có buồn chăng, tôi vẫn xa,

Chiều nay say nhắp chén quan ha.

Bao giờ cau được tươi mau lụa ?

Được đón em bằngxe kết hoa ?

Thân em là liễu dạ em tơ,

Mềm yếu bền chăng với đợi chờ ?

Chua xót lòng tôi mơ ước mãi,

Áo bào nguyệt bạch ngựa kim ô!

Tôi lạnh đầu sông, giá ngọn nguồn,

Nhớ nhà thì ít, nhớ em luôn.

Chênh chênh bóng ngã sầu lau lách,

Chiều ngát hương rừng lối nhạt son.

Đã mấy năm rồi thương mến nhau,

Em còn thơ dại biết chi đâu!

Đến nay ba bảy mai đương độ,

Ai đánh em bằng giá ngọc châu?

Châu ngọc làm sao hái được nhiều,

Tôi là thi sĩ của thương yêu,

Lấy đâu xe cưới ngời hoa trắng ?

Với những mâm cau phủ lụa điều ?

Chiều nay .... thương nhớ nhất chiều nay,

Thoáng bóng em trong cốc rượu đầy.

Tôi uống cả em và uống cả

Một trời quan tái, mấy cho say!

Lạng Sơn 1940

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mưa

Nhá tối còn hơi rõ mặt người

Rào rào nghe rạng tiếng mưa rơi

Bước chân ngang ngõ đi vồi vội

Buồn ép vào đây ở với tôi?

Mưa thế mà to chảy nước sân

Giọt gianh dài xuống những dòng ngân

Từng con bong bóng lanh chanh nổi

Như mộng đời tôi vỡ vỡ dần

Tối mịt không còn trông thấy mưa

Chỉ còn nghe thấy tiếng mưa thưa

Trong hơi chăn ấm như hơi nắng

Ngủ chẳng về cho, ngủ giả vờ

Mộng tan tành quá, đời tan tác

Hết cả thương em, cả nhớ nàng

Mưa cứ dẳng dai thì đến sáng

Vườn cam lại rụng ít hoa cam

Sáng mai không có việc gì làm

Có việc ra vườn nhặt cánh cam

Rồi thắp hương lên làm Nguyệt lão

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mùa Đông Đan áo

Đã quyết không ... không ... được một ngày

Rồi yêu mất cả buổi chiều nay

Chiều nay bướm trắng ra nhiều quá!

Không biết là mưa hay nắng đây ?

Lâu nay tôi thấy ở lòng tôi

Như có tơ vương đến một người

Người ấy , nhưng mà tôi chả nói

Tôi đành ngậm miệng nữa mà thôi .

Tôi quen ngậm miệng với tình xưa

Tình đã sang sông đã tới bờ

Tình đã trao tôi bao oán hận

Và đem đi cả một thuyền mơ .

Mơ có năm năm đã vội tàn ,

Có nàng đan mãi áo len đen .

Có nàng áo đỏ đi qua đấy ,

Hương đượm ba ngày hương chưa tan .

Mà hương đượm mãi ở hồn tôi ,

Tôi biết là tôi yêu mất rồi !

Tôi biết từ đây tôi khổ lắm ,

Chiều nay gió lạnh đấy , nàng ơi !

Tất cả mùa đông đan áo len

Cho người cho tất cả người quen

Còn tôi người lạ , tôi người lạ ,

Có cũng nên mà không cũng nên .

Oán đã bao la, hận đã nhiều

Cớ sao tôi vẫn chả thôi yêu ?

Tôi đi mãi mãi con đường ấy

Qua lại hôm nay, sáng lại chiều .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mưa Xuân

Em là con gái trong khung cửi

Dệt lụa quanh năm với mẹ già

Lòng trẻ còn như cây lụa trắng

Mẹ già chưa bán chợ làng xa.

Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay

Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy

Hội chèo làng Đặng đi ngang ngõ

Mẹ bảo: "Thôn Đoài hát tối nay".

Lòng thấy giăng tơ một mối tình

Em ngừng thoi lại giữa tay xinh

Hình như hai má em bừng đỏ

Có lẽ là em nghĩ đến anh.

Bốn bên hàng xóm đã lên đèn

Em ngửa bàn tay trước mái hiên

Mưa chấm bàn tay từng chấm lạnh

Thế nào anh ấy chả sang xem!

Em xin phép mẹ, vội vàng đi

Mẹ bảo xem về kể mẹ nghe.

Mưa bụi nên em không ướt áo

Thôn Đoài cách có một thôi đê.

Thôn Đoài vào đám hát thâu đêm

Em mải tìm anh chả thiết xem

Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh

Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em.

Chờ mãi anh sang anh chẳng sang

Thế mà hôm nọ hát bên làng

Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn

Để cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng!

Mình em lầm lũi trên đường về

Có ngắn gì đâu một dải đê!

áo mỏng che đầu mưa nặng hạt

Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya

Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay

Hoa xoan đã nát dưới chân giày

Hội chèo làng Đặng về ngang ngõ

Mẹ bảo: "Mùa xuân đã cạn ngày".

Anh ạ! Mùa xuân đã cạn ngày

Bao giờ em mới gặp anh đây?

Bao giờ hội Đặng đi ngang ngõ

Để mẹ em rằng hát tối nay?

1936

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Mùa Xuân Xanh

Mùa xuân là cả một mùa xanh,

Trời ở trên cao, lá ở cành.

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

đồng nàng và lúa ở đồng anh.

Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh,

Tôi đợi người yêu đến tự tình.

Khỏi luỹ tre làng tôi nhận thấy

Bắt đầu là chiếc thắt lưng xanh.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nàng Tú Uyên

Tú Uyên ơi!

Cả một mùa mai trắng rụng rồi

Cả một mùa sen đang nở rộ

Bốn mùa trở lại một thân tôi

Tôi xuôi ngược mãi bến sông nàng

Quên cả thời gian, cả thế gian

Có một đêm kia trời nổi gió

Bến không đèn đóm để tôi sang

Rồi đã nhiều đêm, đã lắm đêm

Bến nàng toan trẩy khách không quen

Riêng tôi thuyền bé, con thuyền bé

Cắm mãi sào đây đợi gió yên....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Ngược Xuôi

Gió lạnh sương sa nặng hạt rồi,

Thuyền ta đậu lại bến nầy thôi.

Sáng mai xuôi ngược về đâu nhỉ ?

Nào biết về đâu kẻ ngược xuôi !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Người Con Gái Ở Lầu Hoa

Nhà nàng ở gốc cây mai trắng

Trên xóm mai vàng dưới đế kinh

Có một buổi chiều qua lối ấy

Tôi về dệt mãi mộng ba sinh

Tôi rót hồn tôi xuống mắt nàng

Hồn tôi là cả một lời van

Tôi van nàng đấy! Van nàng đấy!

Ai có yêu đương chả vội vàng?

Tôi rót hồn tôi xuống dã nhiều

Hồn tôi còn có được bao nhiêu ?

Tôi đi sợ cả lời tôi nói

Sợ cả gần nàng, sợ cả yêu

Nàng có bao giờ nghĩ đến không?

Không, nàng đan áo suốt mùa đông

Mùa xuân qua cửa, tôi qua cửa

Nàng chả nhìn cho, đến não nùng!

Tôi mỉa mai tôi, oán trách tôi

Làm sao tôi lại cứ câm lời?

Thì trăm con gái, nghìn con gái

Nàng cũng là người con gái thôi

Có một nghìn đêm tôi chiêm bao

Ba đêm nay khóc với mưa rào

Ddêm nay mắt đỏ rồi, mưa tạnh

Tôi khóc âm thầm dưới bóng sao

Nàng ở lầu hoa ở đệm bông

Có đêm nào nghĩ đến tôi không?

Không không, chả có đêm nào cả

Chả có đêm nào hé cánh song....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhà Cô Thôn Nữ

Vợ tôi chỉ thích quay tơ

Chỉ quen kéo kén, chỉ ưa chăn tằm

Vợ tôi dệt lụa quanh năm

Chỉ hiềm một nỗi không làm được thơ

Rõ rành điều nhặt, điều thưa

Mình tôi thơ cũng đủ thừa thanh danh

Vợ tôi dệt lụa cho nhanh

Quay tơ cho nhẹn để lành áo tôi

Sang năm ra ở riêng rồi

Vợ tôi dệt lụa, tôi ngồi làm thơ

Lụa may áo, bán còn thừa

Tôi đem thay giấy viết thơ chung tình

Giăng câu này dưới mái gianh:

"Nhà cô thôn nữ, vợ anh học trò"....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhà Em

Nhà em cách bốn quả đồi,

Cách ba ngọn suối, cách đôi cánh rừng.

Nhà em xa cách quá chừng,

Em van anh đấy, anh đừng yêu em.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhà Tôi

Nhà tôi có một vườn dâu

Có giàn đỗ ván, có ao cấy cần.

Hoa đỗ ván nở mùa xuân

Lứa dâu tháng tháng, lứa cần năm năm.

Em tôi là gái mười lăm

Quét sân, chạy chợ, chăn tằm sớm trưa .

Thầy tôi dạy học chữ nho

Dạy dăm ba đứa học trò loanh quanh.

Có gì, tiếng cả nhà thanh (1)

Cơm ăn đủ bữa, áo lành đủ thay .

Còn tôi sống sót là may

Mẹ hiền mất sớm, trời đầy làm thơ .

Con tằm được mấy tiền tơ

Chao ơi, mà ước mà mơ lấy nàng.

Giàu sang kiếm chốn giàu sang

Vẫn tin tưởng chứ là nàng yêu tôi .

Mấy khoa thi chót thầy ơi

Thầy không thi đỗ để rồi làm quan,

Để rồi lắm bạc, nhiều vàng

Để cho con lấy được nàng, thầy ơi!

Nàng về làm dâu nhà tôi

Vườn dâu có thẹn với đôi tay ngà .

Ai thề như mới hôm qua

Lấy nhau không được chẳng thà chết đi .

Nhưng thôi nói nữa làm gì

Thế gian chán vạn kẻ thề có sao ?

Nhà tôi không bán vườn dâu

Tháng hai giàn đỗ bắt đầu ra hoa .

Sang năm tôi phải về nhà

Đợi xem vườn đỗ ra hoa có nhầm?

(1) Tiếng cả nhà thanh: Mang tiếng là giàu có, nhưng thực ra không có gì cả .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhạc Xuân

Hôm nay là xuân, mai còn xuân

Xuân đã sang đò nhớ cố nhân

Người ở bên kia sông cách trở

Có về Chiêm Quốc như Huyền Trân ?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân

Phơi phới mưa sa nhớ cố nhân

Phận gái ví theo lề ép uổng

Đã về Chiêm Quốc như Huyền Trân ?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân

Lăng lắc đường xa nhớ cố nhân

Nay đã vội quên tình nghĩa cũ

Mà về Chiêm Quốc như Huyền Trân ?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân

Một cánh đào rơi nhớ cố nhân

Cung nữ như hoa vườn Thượng uyển

Ai về Chiêm Quốc với Huyền Trân ?

Hôm nay là xuân, mai còn xuân

Rượu uống say rồi nhớ cố nhân

Đã có yêu nhau là đến thế

Đừng về Chiêm Quốc nhé Huyền Trân ?

Đừng về Chiêm Quốc nhé Huyền Trân

Ta viết thơ này gửi cố nhân

Năm mới tháng giêng mồng một tết

Còn nguyên vẹn cả một mùa xuân .

Huyền Trân ơi !

Mùa xuân, mùa xuân, mùa xuân rồị

Giờ đây chín vạn bông trời nở

Riêng có tình ta khép lại thôi !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhặt Nắng

Cô gái nhà ai ở xóm Đông,

Sang đây một sớm nắng vàng trong,

Cùng hai cô bạn bên bờ giếng,

Nhặt nắng trong cây, kể chuyện lòng.

Tôi về dưỡng bệnh ở nơi đây,

Nhà trọ thân đơn tối lại ngày,

Từ buổi nhìn qua song cửa sổ,

Bệnh dường như khỏi, dạ như say.

Tôi ở thôn Đoài, cô thôn Đông,

Biết còn gặp gỡ được nhau không ?

Cách hai bờ giếng nhưng xa cách,

Như kẻ đầu sông, kẻ cuối sông.

Giếng cạn nên khôn thả lá vàng,

Khôn nhờ gió sớm nhắn tin sang.

Lá ơi và giò ơi! Tôi biết

Tình chửa chung đôi đã lỡ làng.

Cô chẳng bao giờ biết đến tôi,

Mà tôi dan díu mấy đêm rồi.

Mấy đêm dan díu người trong mộng,

Mộng tỉnh, canh tàn, châu lệ rơi ...

Chòm hoa dâm bụt bên bờ giếng,

Nở đỏ như muôn mảnh lụa điều.

Tôi dối lòng tôi nên chẳng dám

Nhận là mình đã bắt đầu yêu.

Nhà trọ từ nay thêm bóng cô,

Nhưng tôi hồn mất tự bao giờ!

Tôi mong nhớ lắm, tôi mong mỏi

Một buổi nào đây chẳng hẹn hò.

Cô lại sang đây, cô lại ngồi,

Bên bờ giếng nhặt lá vàng rơi.

Nắng vàng rơi mãi trên bờ giếng,

Sao nắng vàng không hẹn một lời ?

*****

Tình có cho đi chẳng có về,

Lòng kêu gọi mãi chẳng ai nghe.

Cho nên từ đấy tôi ngơ ngẩn,

Làm những bài thơ lạc cả đề.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhớ

Ví chăng nhớ có như tơ nhỉ

Em thử quay xem được mấy vòng

Ví chăng nhớ có như vừng nhỉ

Em thử lào xem được mấy thưng!

Anh ơi! Em nhớ em không nói

Nhớ cứ đầy lên cứ rối lên

Từ đấy về đây xa quá đỗi

Đường đi bằng ngựa hay bằng thuyền?

Gieo thoi gieo thoi lại gieo thoi

Nhớ nhớ mong mong mãi mãi rồi

Thoi ạ làm sao thoi lại cứ

Đi về giăng mắc để trêu tôi ?

Hôm qua chim khách đậu trên cành

Kêu mãi làm em cứ tưởng anh

Nội nhật hôm qua về tới bến

Ai ngờ chim khách cũng không linh!

Anh bốn mùa hoa em một bề

Anh muôn quán trọ, em thâm khuê

May còn được hơn ai sương phụ

Là nhớ người đi có thể về.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhớ Người Trong Nắng

Hà Nội có hồ loạn tiếng ve,

Nắng dâng làm lụt cả trưa hè,

Năm xưa, một buổi đang mưa lụt

Tôi tiễn chân người sang biệt ly .

Từ buổi về đây, sầu lại sầu

Người xa vời quá, ai thương đâu!

Tôi đi ngửa mặt trên hè vắng

Xem những cành cây nó cưới nhau .

Nhớ nhung trắng xóa cả mây trời,

Trắng xóa hồn tôi, ai nhớ tôi ?

Hoa cuối cùng xoan rồi rụng hết

Lấy gì phảng phất được màu môi ?

Có một trai hiền, một gái xinh

Ngang qua, chừng giữa chuyện ân tình

Trai cười: "Bữa ấy mình toan giữ

Mãi dấu môi son giữa má mình..."

Cây bỗng thưa dần, bóng dãn ra

Quanh tôi chỉ thấy nắng chan hòa,

Hồn này lãng đãng trôi trong nắng

Cho được trôi về bến Trữ La!

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nhỡ Nhàng

Công tôi xe chỉ vót nan

Phất diều mướn gió nơi nàng thả chơi

Nỡ nào tắt gió nàng ơi!

Cho diều tôi xuống, cho tôi nhỡ nhàng....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Nuôi Bướm

Tặng Vương Ý Nhi

Cả mùa xuân thắm đã trôi đi

Giếng ngọc, hương sen muốn dậy thì

Sực nhớ lời xưa tôi có hẹn

Một bài thơ mới đề dâng Nhi

Tôi đến thăm Nhi giữa nắng hồng

Với bài thơ mới sắp làm xong

Nỡ nào Nhi lại đi xa vắng

Bình lạnh hoa tươi, tôi nhớ nhung

Thiếu một vần thôi đủ dở dang

Tay ai giăng mắc hộ dây đàn?

Ddường sang xứ ấy nhiều hoa lắm

Nhi bắt cho tôi chiếc bướm vàng

Tay áo giang hồ tôi sẽ nuôi

Bướm vàng như thể đứa con côi

Nơi nào xa vắng Nhi, tôi hỏi

Nó nói: "Cô Nhi đã bắt tôị"

Mấy tiếng đơn sơ ấy đủ rồi

Ddủ là thơ mới của lòng tôi

Có ai điên dại như tôi nhỉ?

Nuôi bướm làm con để nhớ người!....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Qua Nhà

Cái ngày cô chưa có chồng

Đường gần tôi cứ đi vòng cho xa

Lối này lắm bưởi nhiều hoa ...

(Đi vòng để được qua nhà đấy thôi)

Một hôm thấy cô cười cười

Tôi yêu yêu quá nhưng hơi mếch lòng

Biết đâu rồi chả nói chòng :

" Làng mình khối đứa phải lòng mình đây! "

Một năm đến lắm là ngày

Mùa thu mùa cốm vào ngay mùa hồng.

Từ ngày cô đi lấy chồng,

Gớm sao có một quãng đồng mà xa.

Bờ rào cây bưởi không hoa,

Qua bên nhà thấy bên nhà vắng teo.

Lợn không nuôi, đặc ao bèo,

Giầu không dây chẳng buồn leo vào giàn.

Giếng tho^i mưa ngập nước tràn,

Ba gian đầy cả ba gian nắng chiều .

1936

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quán Lạnh

Mùa thu đến chậm như chưa đến,

Lá vội rơi theo gió vội vàng,

Sương đã dâng lên chiều đã xuống,

Bến đò đã tắt chuyến sang ngang.

đem theo cát bụi đường xa lại,

Tráng sĩ dừng chân khẽ thở dài.

Hơi lạnh đầm đìa trong quán lạnh,

Người ta đóng dở chiếc quan tài.

Chậm chạp trăng liềm nhõ khỏi mộng,

ánh ngà vắt sữa xuống ngàn sương.

đêm nay tráng sĩ không nơi trọ,

Nằm tạm qua đêm quán dọc đường.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quan Trạng

Quan Trạng đi bốn lọng vàng,

Cờ thêu tám lá qua làng Trang Nghiêm .

Mọi người hớn hở ra xem,

Chỉ duy có một cô em chạnh buồn.

Từ ngày cô chửa thành hôn,

Từ ngày anh khoá hãy còn hàn vi.

Thế rồi vua mở khoa thi,

Thế rồi quan Trạng vinh quy qua làng ....

1937

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Quê Tôi

Gửi người Hà Nội

Quê tôi có gió bốn mùa

Có giăng giữa tháng, có chùa quanh năm

Chuông hôm, gió sớm, giăng rằm:

Chỉ thanh đạm thế, âm thầm thế thôi

Tôi về đây, đã lâu rồi

Nằm trong cô tịch nhớ người phồn hoa

Tóc tơ, mình liễu da ngà

Một người càng nhớ, càng xa một người

Ngày trông mây trắng bay hoài

Đêm mơ áo trắng bay dài năm canh

Lòng vàng lạc cánh chim xanh

Lạc từ cái ý chung tình lạc đi

Chẳng điên chẳng dại là gì

Bỗng dưng mà biệt mà li mọi người

Chưa xa đã nhớ nhau rồi

Nữa là hơn một tháng giời xa nhau

Người đi nghỉ mát những đâu

Đồ Sơn, Tam Đảo, nhà lầu xe hơi:

Ở đây, tôi chỉ đợi giời

Mưa vàng một trận là tôi lên đường

Sông ngang, núi trái bất thường

Buồng the chẳng xót dậm trường thì thôi

Mai ngày tôi bỏ quê tôi

Bỏ giăng, bỏ gió, chao ôi! bỏ chùa

Đem thân đi với giang hồ

Sân ga phẳng lặng, bến đò lênh đênh

Quê hương chẳng nhớ cũng đành

Cũng xin dâng cả chân tình cho ai

Năm năm mây trắng bay hoài

Hồn tôi áo trắng tang dài đêm đêm....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Rắc Bướm Lên Hoa

Ai đem rắc bướm lên hoa

Rắc bèo vào giềng, rắc ta vào nàng?

Ai đem nhuộm lá cho vàng?

Nhuộm đời cho bạc, cho nàng phụ ta?

Có một buổi chiều qua lối ấy,

Tôi về dệt mãi mộng ba sinh

Tôi rót hồn tôi xuống mắt nàng

Hồn tôi là cả một lời van

Tôi van nàng đấy! Van nàng đấy!

Ai có yêu đương chả vội vàng?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Rượu Xuân

Cao tay nâng chén rượu hồng,

Mừng em, em sắp lấy chồng xuân nay.

Uống đi ! Em uống cho say !

để trong mơ, sống những ngày xuân qua.

Thấy tình duyên của đôi ta,

đến đây là ... đến đây là ... là thôi !

Em đi dệt mộng cùng người,

Lẻ loi xuân một góc trời riêng anh.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Sao Chẳng Về Đây

Lối đỏ như son tới xóm Dừa,

Ngang cầu đã điểm hạt lưa thưa,

(Xuân sang xao xuyến lòng tôi quá)

Tôi đã xây tròn sự nghiệp chưa ?

Ở mãi kinh kỳ với bút nghiên,

Đêm đêm quán trọ thức thi đèn.

Làm thơ mang bán cho thiên hạ,

Thiên hạ đem thơ đọ với tiền.

Chẳng đợi mùa xuân vẫ cứ sang,

Phồn hoa thôi hết mộng huy hoàng.

Sớm nay sực tỉnh sầu đô thị,

Tôi đã về đây rất vội vàng.

Ở đây vô số những trời xanh,

Và một con sông chảy rất lành,

Và những tâm hồn nghe rất đẹp,

Từng chung sống dưới mái nhà tranh.

Sao chẳng về đây múc nước sông,

Tưới cho những luống có hoa hồng,

Xuân sang hoa nụ rồi hoa nở,

Phô nhuỵ vàng hây với cánh nhung ?

Sao chẳng về đây bắt bướm vàng,

Nhốt vào tay áo đợi thu sang,

Thả ra cho bướm xem hoa nở,

Cánh bướm vờn hoa loạn phấn hương.

Sao chằng về đây có bạn hiền ,

Có hương, có sắc, có thiên nhiên,

Sống vào giản dị, ra tươi sáng.

Tìm thấy cho lòng một cảnh tiên ?

Sao chẳng về đây lục tứ thơ,

Hỡi ơi, hồn biển rộng không bờ,

Chùm hoa sự nghiệp thơm muôn thưở.

Thiên hạ bao nhiêu kẻ đợi chờ ?

Sao chẳng về đây, nỡ lạc loài

Giữa nơi thành thị gió mưa phai,

Chết dần từng nacá rồi mai mốt

Chết cả mùa xuân chết cả đời ?

Xuân đã sang rồi em có hay,

Tình xuân chan chứa, ý xuân đầy.

Kinh kỳ bụi quá xuân không đến,

Sao chẳng về đây, chẳng ở đây ?

Xóm Dừa cuối 1944

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tâm Hồn Tôi

Tâm hồn tôi là bình rượu nhỏ

Rót lần rót mãi xuống nàng Oanh

Không xua tay nhưng nàng đã vô tình

Hắt li rượu hồn tôi qua cửa sổ....

1941

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tết Của Mẹ Tôi

Tết đến mẹ tôi vất vả nhiều,

Mẹ tôi lo liệu đủ trăm điều.

Sân gạch tường hoa người quét lại,

Vẽ cung trừ quỷ, trồng cây nêu.

Nuôi hai con lợn tự ngày xưa,

Mẹ tôi đã tính "tết thì vừa."

Trữ gạo nếp thơm, mo gói bó,

Dọn nhà, dọn cửa, rửa bàn thờ.

Nay là hăm tám tết rồi đây,

(Tháng thiếu cho nên hụt một ngày)

Sắm sửa đố lề về việc tết,

Mẹ tôi đi chợ buổi hôm nay.

Không như mọi bận người mua quà,

Chỉ mua pháo chuột và tranh gà,

Cho các em tôi đứa mỗi chiếc,

Dán lên khắp cột, đốt inh nhà.

Giết lợn, đồ xôi, lại giết gà,

Cỗ bàn xong cả từ hôm qua.

Suốt đêm giao thừa mẹ tôi thức,

Lẫm nhẫm cầu kinh Đức Chúa Bà.

Mẹ tôi gọi cả các em tôi,

D0ến bên mà dặn: "Sáng ngày mai

Các con phải dậy cho thật sớm,

Đầu năm năm mới phải lanh trai.

Mặc quần mặc áo lên trên nhà,

Thắp hương thắp nến lễ ông bà.

Chớ có cãi nhau, chớ có quấy,

Đánh đổ, đánh vỡ như người ta..."

Sáng ngày mồng một sớm tinh sương,

Mẹ tôi cấm chúng tôi ra đường.

Mở hàng mỗi đứa năm xu rưỡi,

Rửa mặt hoa mùi nước đượm hương.

Thầy tôi lấy một tờ hoa tiên,

BuÙt lông dầm mực viết lên trên.

Trên những gì gì tôi chẳng biết,

Giữa đề năm tháng, dưới đề tên.

Mẹ tôi thắt lại chiếc khăn sồi,

Rón rén lên bàn thờ ông tôi.

Đôi mắt người trông thành kính quá,

Ngước xem hương cháy đến đâu rồi.

Mẹ tôi uống hết một cốc rượu,

Mặt người đỏ tía vì hơi men,

Người rủ cô tôi đánh tam cúc,

Cười ầm tốt đỏ đè tốt đen.

Tôi mặc một chiếc quần mới may,

Áo lương, khăn lượt, chân đi giày.

Cho tôi đi lễ bên quê ngoại,

Người dặn con đừng uống rượu say.

Xong ba ngày tết mẹ tôi lại,

Đầu tắt mặt tối nuôi chồng con.

Rồi một đôi khi người dậm gạo,

Chuyện trò kể lại tuổi chân son.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thanh Đạm

Nhà tranh thì sẵn đấy,

Vợ xấu có làm sao,

Cuốc kêu ngoài bãi sậy

Hoa súng nở đầy ao .

Mấy sào vườn đất mới,

Trồng dâu và trồng cam,

Không ngại xa người tới,

Thăm hỏi tôi cám ơn .

Làng bên có rượu ngon,

Đêm nay ta đối ẩm,

Tre nhà đương cử ấm,

Tha hồ ta ăn ngon .

Đường làng không tiện xe,

Sớm mai người hãy trẩy,

Cây nguyệt nằm suông mãi,

Tôi xin đàn người nghe .

1936

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thi Vị

Trời đen như mực tối ba mươi

Diễm trốn nhà sang để gặp tôi

Hai chúng tôi ngồi trên đệm ra

Lắng nghe nồi bánh rộn ràng sôi

Ánh lửa hồng lên má Diễm hồng

Cổ tay nàng trắng, mắt nàng trong

Tôi không dám hỏi nhưng đưa mắt

Ý hỏi: sao em chửa lấy chồng?

Rùng mình Diễm sát lại gần tôi

Nắm chặt tay tôi, khẽ mỉm cười

Bánh đến bao giờ thì mới được?

Anh ơi, em lấy một chồng thôi!

(1938)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thôi Nàng ở Lại

Hoa đào từng cánh rơi như tưới

Xuống mặt sân rêu những giọt buồn,

Như những tim tình tan vỡ ấy,

Nhện già giăng mắc sợi tơ đơn.

****

Nàng đến thăm tôi một buổi chiều,

Những mong chấp nối lại thương yêu.

Nhưng tôi không dám, tôi không thể...

Chắp nối bao nhiêu, khổ bấy nhiêu !

Nàng hỡi ! Tôi không thể dối nàng,

Dối tôi, mà lại nói yêu đương.

Tôi gìơ như một người tang tóc,

Chả dám cùng ai dệt mộng vàng.

Nàng hãy vì tôi đoan một lời:

"Từ nay nàng đã hết yêu tôi,

Từ nay ta sẽ xa nhau mãi,

Và sẽ quên nhau đến trọn đời."

Nàng hãy đi xây lại cuộc đời,

Rồi đây ai nhắc đến tên tôi,

Và ai có hỏi: --"Là ai nhỉ ?"

Nàng lạnh lùng cho: --"Chả biết ai !"

Tôi sẽ đi đây ! Tôi sẽ quên.

Trọn đời làm một kẻ vô duyên,

Trọn đời làm một thân cô lữ,

ơ? mọi đừơng xa, ở mọi miền ...

Ai đi chắp lại cánh hoa rơi ?

Bắt bóng chim xa tận cuối trời.

Có lẽ ngày mai đò ngược sớm,

Thôi nàng ở lại để ... quên tôi .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thoi Tơ

Em lo gì trời gió,

Em sợ gì trời mưa,

Em buồn gì mùa hạ,

Em tiếc gì mùa thu.

Em cứ yêu đời đi!

Yêu đời như thưở nhỏ.

Rồi để anh làm thơ

Và để em dệt lụa.

Lụa dệt xong may áo,

Áo anh và áo em.

May áo nếu lụa thiếu,

Xe tơ em dệt thêm.

Thơ làm xong anh đọc.

Bên anh em lắng nghe.

Và để lòng thổn thức,

Theo vần âu yếm kia.

Mộng đẹp theo ngày tháng,

Đi êm đềm như mơ.

Khác nào trên khung cửi,

Qua lại chiếc thoi tơ ...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thời Trước

Sáng giăng chia nửa vườn chè

Một gian nhà nhỏ đi về có nhau

Vì tằm tôi phải chạy dâu

Vì chồng tôi phải qua cầu đắng cay

Chồng tôi thi đỗ khoa này

Bỏ công đèn sách từ ngày lấy tôi

Kẻo không rồi chúng bạn cười

Rằng tôi nhan sắc cho người say sưa .

Tôi hằng khuyên sớm khuyên trưa

"Anh chưa thi đỗ thì chưa động phòng"

Một quan là sáu trăm đồng

Chắt chiu tháng tháng cho chồng đi thi

Chồng tôi cưỡi ngựa vinh quy

Hai bên có lính hầu đi dẹp đường.

Tôi ra đón tận gốc bàng

Chồng tôi xuống ngựa, cả làng ra xem .

Đêm nay mới thật là đêm

Ai đem giăng giải lên trên vườn chè.

1936

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thư Cho Chị

Viết cho chị cánh thư này

Một đêm lữ thứ em say rượu cần

Nhớ người cách một mùa xuân

Hình như người đã một lần sang sông

Ồ! say! thương nhớ vô cùng

Rượu hay lệ ướt khăn hồng chị ơi!

Làm sao giấc ngủ không dài

Sao đêm không ngắn, mà trời cứ mưa ?

Làm sao em sống như thừa

Cố đem men rượu tẩm vừa lòng đau

Kể từ hai đứa thôi nhau

Em thường chả có đêm nào không say

Sao em đơn chiếc thế này ?

Sao em lại khóc như ngày chị đi ...?

Ở đây còn có vui gì!

Vườn dâu xa lắm! lối về chị xa

Con đường sang xóm Trữ La

Cách một ngày ngựa, cách ba ngày đò

Lúc này em nghĩ mà lo

Cứ thương nhớ mãi thì cho hết đời!

Hôm qua có chuyến đò xuôi

Toan về Hà Nội lại thôi không về

Em trồng được một cây lê

Hẹn bốn năm nữa thì về hái hoa

Nhưng là vườn đất người ta

Mình là khách trọ một vài đêm thôi

Sáng mai có lẽ em xuôi

Nếu không đãng trí và trời không mưa

Nhưng mà khăn gói gió đưa

Lại về Hà Nội thì chưa muốn về

Đò thuê, ngày ngựa cũng thuê

Sang nhìn qua kẻ lỗi thì sang sông

Ồ! say! thương nhớ vô cùng

Rượu hay lệ ướt khăn hồng chị cho ?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thư Gửi Thầy Mẹ

Ai về làng cũ hôm nay,

Thư này đưa hộ cho thầy mẹ tôi.

Con đi mười mấy năm trời,

Một thân, một bóng, nửa đời gió sương.

Thầy đừng nhớ, mẹ đừng thương,

Cầm như đồng kẽm ngang đường bỏ rơi !

Thầy mẹ ơi, thầy mẹ ơi,

Tiếc công thầy mẹ đẻ người con hư !

Con đi năm ấy tháng tư,

Lúa chiêm xấp xỉ giỗ từ tháng ba.

Con đi quạnh cửa quạnh nhà,

Cha già đập lúa, mẹ già giữ rơm.

Cha giậm gạo, mẹ thổi cơm,

Có con, con vắng, ai làm thay cho .

Con dan díu nợ giang hồ,

Một mai những tưởng cơ đồ làm nên.

Ai ngờ ngày tháng lưu niên,

đã không gọi chút báo đền dưỡng sinh.

Lại mang ân ái vào mình,

Cái yêu làm tội làm tình cái thân.

Bó tay như kẻ hàng thần,

Chán chường như lũ tàn quân lìa thành.

Mẹ cha thì nhớ thương mình,

Mình đi mình nhớ người tình xa xôi ...

ở thư nầy thầy mẹ ơi,

Nhận cho con lấy vài lời kính thăm.

Xin thầy mẹ cứ yên tâm.

đừng thương nhớ, một vài năm con về.

Thầy ơi đừng chặt vườn chè,

Mẹ ơi, đừng bán cây lê con trồng ...

Nhớ thương thầy mẹ khôn cùng,

Lạy thầy, lạy mẹ. thấu lòng cho con.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thư Lá Vàng

Ngồi trên bến gió chờ nàng

Lá đưa thuyền lá vàng sang bến nào?

Bờ sông thấp, nước sông cao

Lá thuyền này đã trôi vào bến anh

Vớt lên, thả xuống sao đành

Anh gửi cho mình giữ lấy mình ơi!

Nàng đẩy một chiếc lá rơi

Không, không, không phải, giấy trời thư anh....

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Thu Rơi Từng Cánh

Mùa thu hoa cúc lại tàn,

Thuyền ai buộc mãi bên làn cây cong.

Người về để lạnh phòng không,

Thu rơi từng cánh cho lòng nhớ thương.

Có người cung nữ họ Vương,

Lên lầu nhìn dải sông Hương nhớ nhà.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tiếng trống đêm xuân

Chiều xuân, mưa bụi nghiêng nghiêng

Mưa không ướt áo người xem hội làng.

Khen ai nhuộm nhiễu Tam Giang

Đánh dây xà tích cho nàng chơi xuân.

Khen ai tròn áo tứ thân

Mịn quần lĩnh tía, chùng khăn lụa sồi.

Khen ai tóc thẳng đường ngôi,

Ấm hơi trầu quế, thơm mùi hương nhu.

Khen ai áo kép, quần hồ

Hội làng mê mải sớm trưa đi về.

Khen ai e ấp tình quê

Bút hoa chưa thảo, gương thề còn nguyên.

Những ai Từ Thức gặp tiên

Những ai cô Tấm ấm duyên phượng hài.

Hội làng nô nức gái trai

Mong đêm quên sáng cho ngày dài xuân.

Đường thôn, hoa bưởi trắng ngần

Hoa xoan tím nhạt vân vân rụng đều.

Làng quê dìu dịu sương chiều

Tưởng đâu khói pháo hạ nêu hôm nào.

Cỏ non sườn núi phơi màu

Lúa đồng con gái rì rào lá tơ.

Hội xuân gió loạn đuôi cờ

Làng xa, đêm vắng, nhặt thưa trống chèo.

Hội làng đèn đuốc như sao,

Đêm chèo, tiếng trống giáo đầu nổi lên.

Mặt hoa, quạt bướm che nghiêng

Bước ra cô nữ làm duyên đưa tình.

Cùng trong chiếc chiếu giữa đình

Mà bao nhiêu cảnh, nhiêu tình bầy ra.

Đương ngục thất hóa vườn hoa,

Buồng the, trướng gấm hóa ra chiến trường.

Lầu Ngưng Bích, điện Trang Vương

Gốc đa rậm rạp, con đường cheo leo.

Mười lăm năm của cô Kiều

Xảy ra trong một buổi chiều mà thôi.

Một đêm là cả cuộc đời,

Ba tên áo nẹp là mười đạo binh.

Quạt che là bức tường thành

Một đi: muôn dặm trường đình tiễn nhau.

Đưa ngang vạt áo: rơi châu,

Giơ roi: lên ngựa, cúi đầu: chiêm bao.

Thiếu chi thục nữ, anh hào

Truyện hay, tích lạ tóm vào một chương.

Người xem khi giận khi thương,

Khi yêu, khi ghét, khi mừng, khi vui.

Suy va muôn việc ở đời

Rõ ràng như tấm gương soi, bóng lồng.

Giận thằng bán rượu Lý Thông

Tham mồi phú quý, cướp công bạn hiền.

Giận vua Trang dạ đảo điên

Giết người nho sĩ, ép duyên má đào.

Ghét phường Lư Kỷ quyền cao

Chẳng chăm việc nước, chỉ mưu hại người.

Ghét con mụ Tú già đời

Buôn người trinh tiết, kiếm lời mà ăn.

Khinh đồ mặt nhọ Sở Khanh,

Mảnh tiên Tích Việt chối quanh được nào

Khinh tên bố vợ họ Hầu

Hối hôn con gái, ra màu bạc đen.

Thương nàng Thị Kính oan khiên

Đã nương cửa Phật chưa yên tội đời.

Thương Kiều tài sắc vẹn đôi,

Chuộc cha, mười mấy năm trời gian truân.

Hỷ Đồng khen ở có nhân,

Giữa đường đổi áo, liều thân cứu thầy.

Châu Long khen giữ lòng ngay,

Xa chồng mà chẳng đơn sai cùng chồng.

Mừng người thờ mẹ có công,

Chàng đi sứ sự mười đông lại về.

Mừng người lặn lội sơn khê,

Thần thương, hổ cứu, vẹn bề thất gia.

Vui sao xum họp một nhà,

Điềm lành mai lại nở hoa hai lần.

Vui sao một tiếng đàn thần,

Giặc mười tám nước lui quân chịu hàng.

Hội đông, đông chật đình làng,

Đêm càng khuya khoắt, tình càng thiết tha.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tỉnh giấc chiêm bao

Chín năm đốt đuốc soi rừng,

Về đây ánh điện ngập ngừng bước chân.

Cửa xưa mành trúc còn ngân,

Góc tường vẫn đọng trăng xuân thưở nào.

Làng xa, bản nhỏ, đèo cao,

Gió bay tà áo chiêm bao giữa chừng.

Anh về luyến núi thương rừng,

Nhớ em đêm sáng một vùng thủ đô.

Bồi hồi chuyện cũ năm xưa,

Gặp nhau lần cuối ... trang thư nhạt nhoà.

Thư rằng: "Thôi nhé đôi ta

Tình sao không phụ mà ra phụ tình.

Duyên nhau đạ dựng trường đình,

Mẹ em đã xé tan tành gối thêu ..."

Trăng khuya sáng núi gương đèo,

Anh đi, thư vẫn nằm đeo bên mình.

Lửa sàn nét chữ chên chênh,

Nếp thư đến rách chưa lành vết thương.

Đằm đằm hoa sữa lên hương,

Chân anh vẫn bước trên đường cái đây.

Nẻo hồ, song cửa, lá bay,

Sáng chưng bóng dáng bao ngày yêu xưa.

Trăm năm đã lỡ hẹn hò,

Cây đa bến cũ con đò còn không ?

Tình cờ gặp giữa phố đông,

Em đi ríu rít tay chồng tay con.

Nét cười âu yếm môi son,

Áo bay chắc buổi trăng tròn sánh vai ....

Chín năm bão tối mưa ngày,

Nước non để có hôm nay sáng trời.

Em đi hạnh phúc hồng tươi,

Anh nhìn tận mắt cuộc đời đẹp sao ?

Sắc hương muôn nẻo tuôn trào,

Tiếc mà chi giấc chiêm bao một mình.

Anh về viết lại thơ anh,

Để cho bến mát cây xanh đôi bờ.

Cho sông cho nước tự giờ,

Chẳng còn lỡ chuyến con đò sang ngang.

Lứa đôi những bức thư vàng,

Chẳng còn chữ chữ hàng hàng lệ rơi.

Chim hồng, chim nhạn, em ơi,

Trên nền gối cưới đời đời yêu nhau.

Báo Trăm Hoa -- Hà Nội 9/2/1956

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tình Tôi

Tình tôi là giọt thủy ngân

Dù nghiền chẳng nát dù lăn vẫn tròn

Tình cô là đóa hoa đơn

Bình minh nở để hoàng hôn mà tàn.

Lòng tôi rối những tơ đàn

Cao vời những ước đầy tràn những mơ

Lòng cô chẳng có dây tơ

Ước sao đến thấp mà mơ đến nghèo!

Hồn tôi giếng ngọt trong veo

Trăng thu trong vắt biển chiều trong xanh

Hồn cô cát bụi kinh thành

Đa đoan vó ngựa chung tình bánh xe .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tơ Trắng

(Tặng T. Đ.)

Tơ gạo phương xa tản mạn về,

Gió vào, đồng lúa chín vàng hoe.

Một con diều giấy không ăn gió,

Õng ẹo chao mình xuống vệ đê.

Nàng đi trong nắng và trong gió,

Hương lúa thơm thơm vướng bước chân.

Tơ gạo lẳng lơ (hay bắt chước ?)

Vương vào mái tóc, vướng vào chân.

Nàng dừng bước lại khẽ dơ tay,

Toan gỡ tơ ra thả gió bay.

Nàng nghĩ: "Vương chi tơ trắng nữa!

Tơ hồng ta lỡ sớm xe dây."

Song nàng lại nghĩ: "Tự ngày xưa,

Chôn chết yêu đương đến tận giờ.

Gặp gỡ hẳn duyên trời định trước,

Tội gì chẳng để tóc vương tơ ?"

*****

Tơ trắng vương trên mái tóc nàng,

Đưa nàng sang trọn bến đò ngang ...

Yêu đương sống lại, con người ấy

Lại thấy đời tươi tựa nắng vàng.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Trời mưa ở Huế

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!

Cứ kéo dài ra đến mấy ngày

Thềm cũ nôn nao đàn kiến đói

Trời mờ ngao ngán một loài mây .

Trường Tiền vắng ngắt người qua lại

Đập Đá mênh mang bến nước đầỵ

Đò vắng khách chơi nằm bát úp

Thu về lại giở gió heo may ...

Chúng tôi hai đứa xa Hà Nội

Bốn tháng hình như kém mấy ngày

Lăn lóc có dư mười mấy tỉnh

Để rồi nằm mốc ở nơi đây

Thuốc lào hút mãi người ra khói

Thơ đọc suông tình hết cả hay

Túi rỗng nợ nần hơn Chúa Chổm

Áo quần trộm mướn, túng đồ thay .

Hàng xóm có người con gái lẻ

Ý chừng duyên nợ với nhau đây

Chao ơi! ba bốn tao ân ái

Đã đủ tan tành một kiếp trai .

Tôi rờn rợn lắm giai nhân ạ!

Đành phụ nhau thôi, kẻo đến ngày

Khăn gói gió đưa sang xứ lạ

Ai cười cho được lúc chia tay ?

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!

Cứ kéo dài ra đến mấy ngày

Xa xôi ai nhớ mà thương nhớ?

Mà nhớ mà thương đến thế này!

Cố nhân chẳng khóa buồng xuân lại

Vung vãi ân tình khắp đó đây .

Mưa chiều, nắng sớm, người ta bảo

Cả đến ông trời cũng đổi thay

Gia đình thiên cả lên thành thị

Buôn bán loanh quanh bỏ cấy cày

"Anh em cánh nhạn người Nam Bắc

Tâm sự hồn quyên lệ ngắn dài ..."

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!

Cứ kéo dài ra đến mấy ngày

Hôm qua còn sót hơn đồng bạc

Hai đứa bàn nhau uống rượu say

Nón lá áo tơi ra quán chợ

Chơ vơ trên bến nước sông đầy

Sầu nghiêng mái quán mưa tong tả

Chén ứa men lành lạnh ngón tay .

Ôn lại những ngày mưa gió cũ

Những chiều quán trọ, những đêm say

Người quen nhắc lại từng tên một

Kể lại từng nơi đặt dấu giầy

Trôi dạt dám mong gì vấn vít

Sòng đời thua nhẵn cả thơ ngây

Tỉ tê gợi tới niềm tâm sự

Cúi mặt soi gương chén rượu đầy

Bốn mắt nhuộm chung màu lữ thứ

Đôi lòng hòa một vị chua cay

Đứa thương cha yếu thằng thương mẹ

Cha mẹ chiều chiều ... con nước mây

Không hiểu vì đâu hai đứa lại

Chung lưng làm một chuyến đi đầy ?

Trời mưa ở Huế sao buồn thế!

Cứ kéo dài ra đến mấy ngày ...

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Trối Trăng

-Sum họp đôi ta chốc bấy lâu,

Tính tôi với mợ tưởng cùng nhau

Trăm năm đầu bạc duyên còn thắm,

Tôi có ngờ đâu thế này đâu !

Liệu tôi không sống đến ngày mai,

Mợ có thương tôi lấy một vài,

ở lại nuôi con khôn lớn đã,

ôm cầm tôi dám tiếc thuyền ai !

Mợ còn trẻ lắm mới hai mươi,

ở vậy sao cho trót một đời ?

Tang tóc ba năm cho phải phép,

Miễn sao thiên hạ khỏi chê cười.

để con ở lại, chọn ai người

Phải lứa vừa đôi mợ sánh đôi.

Con mợ con tôi, tôi chả muốn

Vào làm con cái của nhà ai.

Cũng chẳng hay gì gái chính chuyên,

Mợ đừng thề thốt ngộ tôi thiêng.

Lẻ loi khôn giữ điều khôn dại,

Khôn dại chờ khi lắp ván thiêng.

Mợ để tôi đi, mợ nín đi,

Còn sao được nữa ? Khóc mà chi !

Bao nhiêu đau khổ, ngần này tuổi,

Chết cũng không non yểu nỗi gì !

Con nó đâu rồi bế lại đây !

Cho tôi nhìn nó một vài giây,

Trước khi nhắm mắt tôi thừa biết,

đời nó sau nầy ... hẳn đắng cay !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Trời Trở Gió

Lá tre rơi xuống đều đều

Cổng làng buông xuống, mưa chiều đổ nhanh

Sân mòn lớp lớp rêu xanh

Le te đàn vịt chạy quanh cửa chuồng

Mấy chiều vắng bặt hơi chuông

Sư bà khuyên giáo thập phương chửa về

Một mình nói, một mình nghe

Ông đồ gấp lịch: "Ngày kia tiểu hàn"

Cô Thơ gái đẹp nhất làng

Nghe trời trở gió may quàng áo bông

Lạnh rồi sắp sửa mùa đông

Người ta sắp sửa lấy chồng hay chưa?

Vội vàng chi mấy cô Thơ

Áo bông tuy ấm nhưng chưa bằng chồng

Tôi cầu trời mất mùa đông

Cố nhân xa lắm, áo bông rách rồi....

1939

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Trưa Hè

Trưa hè một buổi nắng to,

Gió tây nổi, cánh đồng ngô rào rào .

Con đường thấp, con đê cao,

Bọn người đi chợ rẽ vào đồng ngô .

Tiếng cười chen tiếng nói to,

Dáng chừng trong bọn có cô chưa chồng

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Trường Huyện

Học trò trường huyện ngày năm ấy

Anh tuổi bằng em lớp tuổi thơ

Những buổi học về không có nón

Đội đầu chung một lá sen tơ

Lá sen vương phấn hương sen ngát

Ấp ủ hai ta chút nhụy hờ

Lũ bướm tuởng hoa cài mái tóc

Theo về tận cửa mới tan mơ .

Em đi phố huyện tiêu điều quá

Trường huyện giờ xây kiểu khác rồi

Mà đến hôm nay anh mới biết

Tình ta như chuyện bướm xưa thôi .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Truyện Cổ Tích

Em ạ! Ngày xưa vua nước Bướm,

Kén nhân tài mở Điệp lang khoa .

Vua không lấy Trạng, vua thề thế .

Con bướm vàng tuyền đậu Thám Hoa .

Vua liền gọi gã con gái yêu,

Nàng đẹp như em, chả nói điêu .

Vua nuông hai vợ chồng phò mã,

Cho nhỡn xem hoa sớm lại chiều .

Một hôm hai vợ chồng quan Thám,

Mê mãi xem hoa lạc lối về .

Vợ khóc: "Mình ơi! Em hãi lắm!"

Trời chiều lạc lối tới vườn lê .

Vườn đầy hoa trắng như em ấy,

Bỗng một bà tiên hiển hiện ra .

Sao mà đẹp thế! Tiên mà lại!

Nữ chúa vườn lê đi thăm hoa .

Bà thấy vợ chồng con bướm dại

Sụt sùi ngồi khóc dưới hoa lê .

Đến bên âu yếm, bà thương hại:

"Ý hẳn hai con lạc lối về ?"

"Đây về nước Bướm đường thì xa,

Về tạm nhà ta ngủ với ta .

Có đủ chăn thêu cùng gối gấm,

Có nhiều bánh ngọt ướp hương hoa ..."

Đêm ấy chăn êm và gối êm,

Vợ chồng ăn bánh với bà tiên .

Ăn xong thoát chốc liền thay lốt,

Chồng hóa làm anh, vợ hóa em .

1938

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Túi Ba Gang

(Viết theo truyện cổ dân gian)

Nhân nắng xuân đầm ấm

Vườn xuân rộn tiếng chim

Chị kể cho các em

Nghe một câu chuyện cổ

Các em tìm trong đó

Những ý nghĩa sâu xa

Có bổ ích cho ta

Tuổi măng non tươi sáng

Nào các em im lặng

Ngồi sát lại cho vui

Ngày xưa có hai người

Anh Kỷ, em là ất

Xảy khi cha mẹ mất

Vội chẳng kịp trối trăn

Chỉ dặn hai con rằng

Cơ nghiệp cùng chung hưởng

Kỷ cậy mình là trưởng

Lại vốn tính tham lam

Chẳng thương xót gì em

Cả gia tài chiếm hết

Nào tường hoa cây mít

Nào ao cá, nhà lim..

Chỉ chia cho người em

Một mảnh vườn nhỏ bé

Trơ trọi một cây khế

Xa tít tận cuối làng

ất chẳng tính thiệt hơn

Cứ vui lòng nhận lấy

Hai vợ chồng trồng cây

Mùa rau tiếp mùa khoai

Khi khế chín vàng cây

Vợ chồng đem chợ bán

Hôm ấy vừa tảng sáng

Có một con Phượng Hoàng

Từ đây bay vào vườn

Đậu cành, ăn khế mãi

ất ra vườn thấy thế

Cất tiếng bảo chim rằng:

- Nhà ta vốn nghèo nàn

Chỉ trông vào cây khế

Chim ơi! mày ăn khế

Là khốn vợ chồng ta!

Chim Phượng chừng nghe ra

Cất tiếng kêu vội vã:

- Ăn một quả

Trả nén vàng

May túi ba gang

Đem đi mà đựng!

Thế rồi cứ sáng sáng

Chim Phượng lại bay về

Ăn khế ngọt chán chê

Lại kêu lên giục giã:

- Ăn một quả

Trả nén vàng

May túi ba gang

Đem đi mà đựng

Vợ chồng ất bàn định

Thử đi một chuyến xem

Vợ liền lấy chỉ kim

Khâu cho chồng túi vải

Y theo lời chim nói

Sáng sau, chim Phượng Hoàng

Từ phương xa bay lại

ất liền mang túi vải

Cưỡi lưng Phượng mà đi

Qua sông biển ầm ì

Phượng liền sà cánh đỗ

Xuống một hòn đảo nhỏ

Vô số là bạc vàng

ất chẳng có lòng tham

Chỉ lượm vừa túi nhỏ

Khi mặt trời đứng ngọ

Đã giục chim bay về

Nhờ được số vàng kia

Hai vợ chồng sung sướng

Mua trâu rồi tậu ruộng

Giúp đỡ những người nghèo

Cuộc sống thật phong lưu

Hơn người anh gấp bội

Kỷ biết tin tức tối

Liền hộc tốc sang chơi

ất kể rõ đầu đuôi

Kỷ máy tham bỗng nổi

Liền gạ em đánh đổi

Lấy cơ nghiệp của mình

Vợ chồng ất hiền lành

Nên chẳng hề suy tỵ

Đổi ngay nhà cho Kỷ

Không đòi hỏi gì thêm

Kỷ dọn sang nhà em

Ngày lại ngày ngóng đợi

Quả nhiên chim lại tới

Ăn khế chín trên cây

Kỷ chạy ra nói ngay

Chim cũng liền đáp lại:

- Ăn một quả

Trả nén vàng

May túi ba gang

Đem đi mà đựng!

Kỷ lòng mừng hí hửng

May luôn túi sáu gang

Cốt đựng cho nhiều vàng

Thỏa lòng tham không đáy

Sáng sau chim bay tới

Kỷ vội cưỡi mà đi

Qua sóng biển ầm ì

Hạ xuống hòn đảo quý

Kỷ tha hồ tự ý

Nhét vàng đầy túi to

Lòng tham vẫn chưa vừa

Thấy vàng là cứ nhặt

Túi áo nhồi đã chặt

Lại giắt kín lưng quần

Chim giục giã mấy lần

Kỷ vẫn còn tiếc rẻ

Kỷ mang nhiều vàng quá!

Chim bay qua biển khơi

Mỏi rã cánh, hụt hơi

Liền hất tung Kỷ xuống

Lòng biển sâu muôn trượng

Mặt biển rộng mù khơi

Đã dìm Kỷ chết tươi

Với lòng tham không đáy

Câu chuyện cổ như vậy

Các em hẳn nhận ra

- Tham lam là xấu xa

- Thực thà là đáng quý

Các em đừng quên nhé

Câu chuyện Túi Ba Gang.

(cuối năm 1965)

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tương Tư

Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông,

Một người chín nhớ mười mong một ngườị

Gió mưa là bệnh của giời,

Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng.

Hai thôn chung lại một làng,

Cớ sao bên ấy chẳng sang bên này ?

Ngày qua ngày lại qua ngày,

Lá xanh nhuộm đã thành cây lá vàng.

Bảo rằng cách trở đò giang

Không sang là chẳng đường sang đã đành

Nhưng đây cách một đầu đình,

Có xa xôi mấy mà tình xa xôi\...

Tương tư thức mấy đêm rồi,

Biết cho ai biết, ai người biết cho !

Bao giờ bến mới gặp đò ?

Hoa khuê các, bướm giang hồ gặp nhau ?

Nhà em có một giàn giầu

Nhà anh có một hàng cau liên phòng.

Thôn Đoài thì nhớ thôn Đông

Cau thôn Đoài nhớ giầu không thôn nào ?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Tựu trường

Những nàng thiếu nữ sông Hương

Da thơm là phấn môi hường là son

Tựu trường san sát chân thon

Lao xao nón mới màu sơn sáng ngời

Gió thu cứ mãi trêu ngươi

Đôi thân áo mỏng tơi bời bay lên

Dịu dàng đôi ngón tay tiên

Giữ hờ mép áo làm duyên qua đường.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vài Nét Huế

1.

Cầu cong như chiếc lược ngà,

Sông dài mái tóc cung nga buông hờ.

đôi bờ đôi cánh tay vua,

Cung nga úp mặt làm thơ thất tình.

2.

ở đây áo tím riêng màu,

Bài thơ nón mỏng che đầu mỹ nhân.

Loanh quanh xóm vắng đường gần,

ấy ai làm dáng phi tầng với ai !

Con sông không rộng mà dài,

Con đò không chở những người chính chuyên.

3.

ở đây có nước sông Hương,

Có cây núi Ngự, có đường Nam Giao.

Bồng bồng sáu nhịp cầu cao,

Thờ ơ bóng mát nơi nào cũng xanh.

Thâm u một dãi hoàng thành,

đình suông con én không đành bay đi.

1941

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vài nét rừng

Xanh cây xanh cỏ xanh đồi

Xanh rừng xanhh núi da trời cũng xanh

Áo choàng cô Mán thanh thanh

Mắt xanh biêng biếc một mình tương tư.

Cỏ đồi ai nhuộm mà xanh

Áo em ai nhuộm mà anh thấy chàm

Da trời ai nhuộm mà lam

Tình ta ai nhuộm mà làm cho phai.

Đường rừng sỏi đỏ như son

Xe hàng một cỗ theo con ngựa gầy

Lối mòn theo lá luồn cây

Nhá nhem dừng lại quán này mai xuôi.

Nhà em cách bốn quả đồi

Cách ba ngọn suối cách đôi cánh rừng

Nhà em xa cách quá chừng

Em van anh đấy anh đừng yêu em.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vẩn Vơ

đã quyết không .... không .. được một ngày

Rồi yêu mất cả buổi chiều nay.

Chiều nay bướm trắng ra nhiều quá !

Không biết chiều mưa hay nắng đây ?

Lâu nay tôi thấy ở lòng tôi,

Như có tơ vương đến một người.

Người ấy ... nhưng mà tôi chả nói.

Tôi đành ngậm miệng nữa mà thôi.

Tôi quen ngậm miệng với tình xưa,

Tình đã sang sông, đã tới bờ.

Tình đã trao tôi bao oán hận,

Và đem đi cả một thuyền mơ.

Mơ có năm năm đã vội tàn,

Có nàng đan mãi áo len đan.

Có nàng áo đỏ đi qua đấy,

Hương đượm ba ngày hương chưa tan.

Mà hương đượm mãi ở hồn tôi,

Tôi biết là tôi yêu mất rồi !

Tôi biết từ đây tôi khổ lắm;

Chiều nay gió lạnh đấy, nàng ơi !

Tất cả mùa đông đan áo len

Cho người cho tất cả người quen.

Còn tôi người lạ, tôi người lạ,

Có cũng nên mà không cũng nên.

Oán đã bao la, hận đã nhiều,

Cớ sao tôi vẫn chả thôi yêu ?

Tôi đi mãi mãi con đường ấy,

Qua lại hôm nay sáng lại chiều.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vâng

Lạ quá ! Làm sao tôi cứ buồn ?

Làm sao tôi cứ khổ luôn luôn ?

Làm sao tôi cứ tương tư mãi,

Người đã cùng tôi phụ rất tròn ?

Thì ra chỉ có thế mà thôi !

Yêu đấy, không yêu đấy, để rồi

Mắc hẳn đường tơ sang cửi khác,

Dệt từng tấm mộng để dâng ai .

Khuyên mãi sơn cho chữ "Ái tình"

Mộng lòng trang điểm mãi cho xinh .

Có người, đêm ấy, khoe chồng mới:

"Em chửa yêu ai, mới có mình"

Có người trong gió rét mùa đông

Chăm chỉ đan cho trọn áo chồng

Còn bảo: "Đường len đan vụng quá !

Lần đầu đan áo kiểu đàn ông ."

Vâng ! chính là cô chửa yêu ai,

Lần đầu đan áo kiểu con trai .

Tôi về thu cả ba đông lại,

Đốt hết cho cô khỏi thẹn lời !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vì Ai

Cỏ đồi ai nhuộm mà xanh ?

áo em ai nhuộm mà anh thấy ?

Da trời ai nhuộm mà lam ?

Tình ta ai nhuộm, ai làm cho phai ?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Viếng Hồn Trinh Nữ

Chiều về chầm chậm trong hiu quạnh,

Tơ liễu theo nhau chảy xuống hồ.

Tôi thấy quanh tôi và tất cả,

Kinh thành Hà Nội chít khăn sô.

Nước mắt chạy quanh, tình thắt lại,

Giờ đây tôi khóc một người về!

Giờ đây tôi thấy hồn cay đắng,

Như có ai mời chén biệt ly!

Sáng nay vô số lá vàng rơi,

Người gái trinh kia đã chết rồi!

Có một chiếc xe màu trắng đục,

Hai con ngựa trắng bước hàng đôi.

Đem đi một chiếc quan tài trắng,

Và những vòng hoa trắng lạnh người.

Theo bước, những người khăn áo trắng,

Khóc hồn trinh trắng mãi không thôi.

Để đưa nàng đến nghĩa trang này,

Nàng đến đây rồi ở lại đây.

Ờ nhỉ! Hôm nay là mấy nhỉ?

Suốt đời tôi nhớ mãi hôm nay ....

Sáng nay sau một cơn mưa lớn,

Hà Nội bừng lên những nắng vàng.

Có những cô nàng trinh trắng lắm,

Buồn rầu theo vết bánh xe tang.

Từ nay xa cách mãi mà thôi!

Tìm thấy làm sao được bóng người.

Vừa mới hôm nào còn thẹn thẹn.

Tay cầm sáp đỏ để lên môi.

Chiếc áo màu xanh tựa nước hồ,

Nàng vừa may với gió đầu thu.

Gió thu còn lại bao nhiêu gió,

Chiếc áo giờ đây ở dưới mồ.

******

Chắc hẳn những đêm như đêm qua,

Nàng còn say mộng ở chăn hoa.

-Chăn hoa ướp một trời xuân sắc -

Đến tận tàn canh rộn tiếng gà.

Chắc hẳn là những đêm như đêm kia,

Nửa đêm lành lạnh gió thu về.

Nàng còn thao thức ôm cho chặt,

Chiếc gối nhung mềm giữa giấc mê ....

Nhưng sáng hôm nay nàng lặng im,

Máu đào ngừng lại ở nơi tim.

Mẹ già xé vội khăn tang trắng,

Quấn vội lên đầu mấy đứa em.

Người mẹ già kia tuổi đã nhiều,

Đã từng đau khổ biết bao nhiêu.

Mà nay lại khóc thêm lần nữa,

Nước mắt còn đâu buổi xế chiều.

Những đứa em kia chưa khóc ai,

Mà nay đã khóc một người rồi.

Mà nay trên những môi son ấy,

Chả được bao giờ gọi: "Chị ơi!"

******

Nàng đã qua đời để tối nay

Có chàng đi hứng gió heo may,

Bên hồ để mặc mưa rơi ướt,

Đếm mãi bâng quơ những dấu giày.

Người ấy hình như có biết nàng,

Có lần toan tính chuyện sang ngang.

Nhưng tâm hồn nàng tựa con thuyền bé,

Vội cắm nghìn thu ở suối vàng.

Có gì vừa mất ở đâu đây?

Lòng thấy mềm như rượu quá say.

Hốt hoảng chàng tìm trong bóng tối:

Bàn tay lại nắm phải bàn tay.

******

Chỉ một vài hôm nữa, thế rồi,

(Người ta thương nhơ' có ngần thôi)

Người ta nhắc đến tên nàng để

Kể chuyện nàng như kể chuyện vui.

Tôi với nàng đây không biết nhau,

Mà tôi thương tiếc bởi vì đâu?

"Mỹ nhân tự cổ như danh tướng,

Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu."

Hà Nội 1940

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vu Quy

Tháng chạp cho cải hoa vàng

Cho cam da đỏ, cho nàng vu quy

Nàng về mãi xứ bên kia

Cam thôi màu đỏ, bướm chê hoa vàng

Sáng nay sương xuống đầy làng

Tưởng như khói pháo đưa nàng năm xưa

Nàng về kẻ đón người đưa

Tôi chờ gì nữa mà chưa giang hồ?

Sông Thương cách mấy lần đò

Chợ Hoàng họp mãi bao giờ cho tan!....

1939

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Vụn Vặt

Nhất áp xuân giao vạn lý tình

Đoạn trường phương thảo đoạn trường oanh

Nguyện tương song lệ đề vi vũ

Minh nhật lưu quân bất xuất thành

Chén xuân chan chứa bao tình

Cỏ thơm xơ xác, con oanh thẫn thờ

Sớm mai chàng đã đi chưa

Xin đem nước mắt làm mưa giữ chàng .

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Xa Cách

Nhà em cách bốn quả đồi

Cách ba ngọn suối, cách đôi cánh rừng;

Nhà em xa cách quá chừng.

Em van anh đấy, anh đừng yêu em !

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Xanh

Xanh cây, xanh cỏ, xanh đồi,

Xanh rừng, xanh núi, da trời cũng xanh

Áo chàm cô mán thanh thanh,

Mắt xanh biêng biếc một mình tương tư.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Xây Lại Cuộc Đời

Gửi Chị Trúc

Đố chị thư nầy ai viết nhé,

Chị ơi, em bé chị đây mà!

Được tin người ấy cho em biết:

"Chị Trúc giờ đang bận chữa nhà."

Ờ nhỉ, nhà ta ở phố nào?

Số đề chẵn lẻ? Mấy tầng cao?

Quanh nhà rụng trắng hay rơi đỏ?

Trăng gió bao nhiêu lối lọt vào?

Nhà mới bao giờ chị chữa xong?

Bao giờ cho thợ chén "hồi công"?

Bao giờ chị dọn sang bên đó?

Xem lịch khai trương, đốt pháo hồng?

Úi chá, chị bận nhiều như thế,

Em lại còn đi hỏi vẩn vơ,

Vốn đoảng là em, chiều ấy chị,

Thôi em đền chị một bài thơ.

Nhưng chị hiền ơi, chị Trúc ơi,

(Câu này em chỉ hỏi thầm thôi)

"Chị tôi ai giúp, hay trời giúp

Cho chị tôi xây lại cuộc đời??"

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Xóm Ngự Viên

Xóm Ngự Viên ở cạnh đường Gia Hội (Huế)

ngày xưa là khu vườn Thượng uyển.

------------

Lâu nay có một người du khách

Gió bụi mang về xóm Ngự Viên

Giậu đổ dây leo suồng sã quá

Hoa tàn con bướm cánh nghiêng nghiêng

Buồn thu rơi nhẹ đôi tờ lá

Xóm vắng rêu xanh những lối hè

Khách du lần giở trang hoài cổ

Mơ lại thời xưa xóm Ngự Viên .

Có phải ngày xưa vườn Ngự uyển

Là đây, hoa cỏ giống vườn tiên ?

Sớm Đào, trưa Lý, đêm Hồng Phấn

Tuyết Hạnh, sương Quỳnh, máu Đỗ Quyên

Cung tần mỹ nữ ngời son phấn

Theo gót nhà vua nở gót sen

Hương đưa bát ngát ngoài trăm dặm

Cung nữ đa tình vua thiếu niên

Một đôi công chúa đều hay chữ

Hoàng hậu nhu mì không biết ghen.

Đất rộng can chi mà đổi chác

Thời bình đâu dụng chước hòa Phiên

Mẫu đơn nở đỏ nhà vua nhớ

Câu chuyện: "Hô lai bất thượng thuyền."

Có phải ngày xưa vườn Ngự uyển

Là đây, hoa cỏ giống vườn tiên ?

Gót sen bước nhẹ lầu tôn nữ

Ngựa bạch buông chùng áo Trạng nguyên

Mười năm vay mượn vào kinh sử

Đã giả xong rồi nợ bút nghiên

Quan Trạng tân khoa tàn tiệc yến

Đi xem hoa nở mấy hôm liền

Đường hoa, má phấn tranh nhau ngó

Nhạc ngựa vang lừng khắp bốn bên

Thắp hương tôn nữ xin trời phật

"Phù hộ cho con được phỉ nguyền."

Lòng Trạng lâng lâng màu phú quí

Quả cầu nho nhỏ bói lương duyên

Tay ai ấy nhỉ gieo cầu đấy ?

Nghiêng cả mùa xuân Trạng ngước nhìn.

Trạng bắt sai rồi, lầu rủ sáo

Có người đêm ấy khóc giăng lên

Bóng ai thấp thoáng sau bờ trúc

Chẳng Tống Trân ư cũng Nguyễn Hiền ?

Khách du buồn mối buồn sông núi

Núi lở sông bồi cảnh biến thiên

Ngự viên ngày trước không còn nữa

Giờ chỉ còn tên xóm Ngự Viên

Khoa cử bỏ rồi, thôi hết Trạng !

Giời đem hoa cỏ trả vườn tiên

Tôn nữ ngồi đan từng chiếc áo

Dân thường qua lại lối đi quen .

Nhà cửa xúm nhau thành một xóm

Cay nồng hơi thuốc lẫn hơi men

Mụ vợ bắc nam người tứ xứ

Anh chồng tay trắng lẫn tay đen

Đổi thay tình nghĩa như cơm bữa

Khúc "Hậu đình hoa" hát tự nhiên .

Nhọc nhằn tiếng cú trong thanh vắng

Nhao nhác đàn dơi lúc đỏ đèn...

Hôm nay có một người du khách

Ở Ngự Viên mà nhớ Ngự Viên

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Xuân Tha Hương

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một tấm lòng

Ôi, chị một em, em một chị

Trời làm xa cách mấy con sông

Em đi trăng gió đời sương gió

Chị ở vuông tròn phận lãnh cung

Chén rượu tha hương, trời : đắng lắm

Trăm hờn nghìn giận một mùa đông

Chiều nay ngồi ngắm hoàng hôn xuống

Nhớ chị làm sao, nhớ lạ lùng...

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một tấm lòng

Vườn ai thấp thoáng hoa đào nở

Chị vẫn môi son vẫn má hồng?

Áo rét ai đen mà ngóng đợi

Còn vài hôm nữa hết mùa đông!

Cột nhà hàng xóm lên câu đối

Em đọc tương tư giữa giấy hồng

Gạo nếp nơi đây sao trắng quá

Mỗi ngày phiên chợ lại thêm đông

Thiên hạ đua nhau mà sắm Tết

Một mình em vẫn cứ tay không

Vườn nhà Tết đến hoa còn nở

Chị gửi cho em một cánh hồng

Tha hương chẳng gặp người tri kỷ

Một cánh hoa tươi đủ ấm lòng

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một tấm lòng...

Chao ơi, Tết đến em không được

Trông thấy quê hương thật não nùng

Ai bảo mắc duyên vào bút mực

Sòng đời mang lấy số long đong

Người ta đi kiếm giàu sang cả

Mình chỉ mơ hoài chuyện viễn vông

Em biết giàu sang đâu đến lượt

Nợ đời nặng quá gỡ sao xong?

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một tấm lòng

Tết này, ô thế mà vui chán

Nhưng một mình em uống rượu nồng

Rượu cay nhớ chị hồi con gái

Thương chị từ khi chị lấy chồng

Cố nhân chẳng biết làm sao ấy

Rặt những tin đồn chuyện bướm ong

Thôi, em chẳng dám đa mang nữa

Chẳng buộc vào chân sợi chỉ hồng

Nàng bèo bọt quá, em lăn lóc

Chấp nối nhau hoài cũng uổng công!

(Một trăm con gái đời nay ấy

Đừng nói ân tình với thủy chung!)

Người ấy xuân già chê gối lẻ

Nên càng nôn nả chuyện sang sông

Đò ngang bến dọc tha hồ đấy

Quý hoá gì đâu một chữ đồng!

Vâng, em trẻ dại, em đâu dám

Thôi, để người ta được kén chồng

Thiếu nữ hoài xuân mơ cát sĩ

Chịu làm sao được những đêm đông

Khốn nạn, tưởng yêu thì khó chứ

Không yêu thì thực dễ như không!

Chị ơi, Tết đến em mua rượu

Em uống cho say đến não lòng

Uống say cười vỡ ba gian gác

Ném cái chung tình xuống đáy sông

Thiên hạ "chi nghinh Nam Bắc điểu"

Tình đời "Diệp tống lãng lai phong"

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một chút lòng

Sương muối gió may rầu rĩ lắm

Còn vài hôm nữa hết mùa đông

Xuân đến cho em thêm một tuổi

Thế nào em cũng phải thành công

Em không khóc nữa, không buồn nữa

Đây một bài thơ hận cuối cùng

Không than chắc hẳn hồn tươi lại

Không khóc tha hồ đôi mắt trong

Chị ơi, Em Cưới Mùa Xuân nhé?

Đốt pháo cho thơm với rượu hồng

Xa nhà xa chị tuy buồn thật

Cũng cố vui ngang gái được chồng

Em sẽ uống say hơn mọi bận

Cho hồn về tận xứ Hà Đông

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một tấm lòng

Với lá thư này là tất cả

Những lời tâm sự một đêm đông

Thôn gà eo óc ngoài xa vắng

Trời đất tàn canh tối mịt mùng

Đêm nay em thức thi cùng nến

Ai biết tình em với núi sông

Mấy sông mấy núi mà xa được

Lòng chị em ta vẫn một lòng

Tết này chưa chắc em về được

Em gửi về đây một tấm lòng

Cầu mong cho chị vui như Tết

Tóc chị bền xanh, má chị hồng

Trong mùa nắng mới sầu không đến

Giữa hội hoa tươi ấm lại lòng

Chắc chị đời nào quên nhắc nhở:

- Xa nhà, rượu uống có say không ?

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Xuân Về

Đã thấy xuân về với gió đông .

Với trên màu má gái chưa chồng

Bên hiên hàng xóm cô hàng xóm

Ngước mắt nhìn giời đôi mắt trong

Từng đàn con trẻ chạy xun xoe

Mưa tạnh trời quang nắng mới hoe

Lá nõn nhành non ai tráng bạc

Gió về từng trận gió bay đi

Thong thả dân gian nghỉ việc đồng

Lúa thì con gái mượt như nhung

Đầy vườn hoa bưởi hoa cam rụng

Ngào ngạt hương bay, bướm vẽ vòng

Trên đường cát mịn một đôi cô

Yếm đỏ khăn thâm trảy hội chùa

Gậy trúc giắt bà già tóc bạc

Lần lần tràng hạt niệm nam mô .

1937

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~