OSHO

Thiền: Con Đường Nghịch Lý

Tập III

Chuyển ngữ: Minh Nguyệt

Thiền: Con Đường Nghịch Lý 3

-----------------------

Nguyên tác: Zen: The Path of Paradox, volume 3

Thu âm trực tiếp tại giảng đường Phật Thích Ca, Poona, Ấn Độ, Từ ngày 01 tháng 7 đến 10 thang 7 năm 1977.

Osho Việt Nam xuất bản lần thứ nhất năm 2008 tại Orange County, California, USA.

Mục lục

1.    Vâng Lời

2.    Chỉ Một Hiện Hữu

3.    Không Xa Cõi Phật

4.  Trị Liệu Pháp Là Hoạt Động Của Tình Thương

5.  Tiếng Vọng Minh Sư

6. An Trú Trong Thực Tại Là Ân Sủng

7. Tuyết Tan Trong Tịnh Độ

8. Chết Lớn

9. Chú Ý!

10. Bản Nhạc Bất Hủ!

1.    Vâng Lời

01 tháng 7 1977

Khi thiền sư Bankei thuyết pháp, thính giả không

những chỉ là thiền sinh mà còn có mọi hạng của các

tông phái khác. Ngài không bao giờ trích dẫn kinh sách hoặc say sưa biện luận. Thay vào đó, lời ngài giảng đi

thẳng vào tâm người nghe.

Thính chúng đông đảo của ngài làm cho một vị tăng của phái Nichiren tức giận, bởi vì ngay cả đồ đệ của ông ta cũng bỏ đi nghe thiền. Vị tăng cao ngạo kia quyết định tìm đến thiền đường để tranh biện với Bankei.

“Này, ông giáo thiền kia!”, vị tăng gọi lớn, “Đợi một chút. Ai kính phục ông đều nghe lời ông cả, nhưng một kẻ như ta đây không hề phục ông. Vậy ông có thể làm cho ta vâng lời ông được chăng?ẽ

“Hãy đến gần đây, ta sẽ chỉ cho,” Bankei nói.

Với vẻ tự đắc, vị tăng nọ vạch đám đông bước đến. Bankei mỉm cười bảo: “Ông hãy sang bên trái ta.” Vị tăng làm theo.

“Không”, Bankei nói, “Chúng ta có thể nói chuyện dễ hơn nếu ông bước sang bên phải. Hãy qua đây.” Ông tăng lại vênh váo bước sang bên phải.

“Ông thấy không”, Bankei nhỏ nhẹ, “Ông đang tuân theo lời ta, và ta nghĩ ông cũng là một người rất tốt. Bây giờ hãy ngồi xuống và lắng nghe.”

Một giai thoại cổ…

Thuở xưa, có một thiên thần trên đường trở về thiên giới sau khi ông hoàn thành nhiệm vụ được giao phó. Đó là một đêm tối trời, bầu trời không trăng không sao, thậm chí không một chút ánh sáng. Trái đất như bao phủ bởi những đám mây đen vần vũ. Khi vị này vừa bay vào các đám mây đen đó, ông thấy một hiện tượng kỳ lạ bên dưới. Ông thấy một khu rừng dầy đặc ánh sáng chiếu rọi. Ông vô cùng thắc mắc bởi ông hay bay ngang qua khu rừng này rất nhiều lần. Ông rất quen thuộc với vùng đất này, nhưng chưa bao giờ ông lại nhìn thấy khu rừng có hiện tượng như thế. Luồng minh quang này không phải là những luồng minh quang bình thường vì ông có tính hay giao hảo với các thánh thần. Ánh sáng đầy sự gia trì và chan chứa hỷ lạc không cùng. Ông vừa thấy luồng minh quang thì ông đã có cảm giác cực kỳ thanh tịnh mà ông chưa từng được cảm giác qua, dù rằng ông thường hay qua lại với các chư Thần. Thậm chí tại Thiên Cung, ông cũng chưa bao giờ thấy qua hiện tượng rực rỡ như vậy. Ánh sáng phát xuất từ một khu rừng soài và bao phủ cùng khắp khu rừng tăm tối. Luồng minh quang mãnh liệt đến nỗi ông có thể nhìn thấy những tán lá bé nhỏ của cây cối, kể cả những nụ hoa đong đưa trên cây, và hồ nước long lanh bên cạnh khu rừng. Quá kích thích, ông liền bay ngay xuống mặt đất.

Lúc ông hạ xuống mặt đất, ông càng ngạc nhiên hơn nữa. Có tiết tấu âm thanh vô âm ngân nga toàn hư không… Luồng âm thanh vô thinh này được biết tại phương Đông là Pranava Omkar… toàn khu rừng sâu như đang niệm từ “Om” đầy ân điển.

Không những vậy, nhiều sự ngạc nhiên như chờ đợi ông. Khi ông bay xuống khu rừng nhỏ này, ông cảm giác như có hương thơm hoàn toàn bất khả tư nghì mà ông chưa bao giờ được ngửi, thậm chí kể cả Thiên Cung. Hương thơm này như không vương vấn thế tục, không liên quan gì đến cõi Thiên đình. Nó siêu vượt tất cả. Ông đi sâu vào khu rừng nhỏ, không thể đoán được chuyện gì xảy ra nơi đây? Một sự kinh ngạc nữa, dưới gốc cây cổ thụ um tùm bóng mát, có một vị Sa môn đang tọa thiền. Ông không còn cảm thấy khó hiểu nữa. Ông suy nghĩ, “Vị Sa môn này nhất định là một vị Phật. Ngài đã trở về nhà!… Ánh quang minh rực rỡ, ngào ngạt hương thơm thậm thâm vi diệu, và âm thanh vô thinh tỏa ra từ ngài. Khi ông đến gần ngài hơn, ông cảm giác như ông bị choáng ngợp bởi sự hiện hữu của ngài. Toàn bộ khu rừng nhỏ như đang xôn xao… với một từ trường mới mẻ, tràn trề sức sống. Ông có thể thấy cây cối xanh tươi dù đã sái mùa. Trong ngài tràn trề sự thanh tịnh, và thái độ của ngài cũng vắng lặng thanh tịnh. Trong ánh sáng thanh tịnh đó có vang vọng âm thanh vô thinh. Toàn bộ khu rừng nhỏ… cây cối, hồ nước, núi non… tất cả đều ngân nga câu khấn nguyện. Ông phủ phục dưới chân của bậc Sa môn này, mở huệ nhãn của ông… tự quán chiếu vì muốn biết bậc Sa môn này ngài đang quán gì ở nội tại.

Nghe kể rằng, các thiên thần đều có năng lực có thể nhìn được xuyên suốt tâm người, và họ còn có thể đọc được những tư tưởng chuyển động bên trong. Càng cố gắng, ông càng cảm giác là ông không thể thấy được gì hết. Không có một tư tưởng nào dấy khởi ở nội tại của bậc Sa môn này. Ở đó thật là vắng lặng và thanh tịnh, hoàn toàn trống rỗng. Ông đâm ra sợ hãi. Ông biết sự vắng lặng mênh mông và bao la của bầu trời, nhưng sự vô tận này còn vô thẳm hơn, như chứa đựng một chiều sâu bất khả tư nghì đối với ông. Nó là vực thẳm sâu hun hút. Ông sợ rằng ông sẽ đánh mất mình trong tận cùng hố thẳm đó, và có thể, ông sẽ không đủ khả năng để trở về, nhưng hấp lực của vị sa môn này quả thật ngoài sức chịu đựng của ông. Thậm chí, vị Thiên thần này sẵn sàng bị đánh mất trong luồng ánh sáng minh quang đó. Ông cố gắng quán sát mãnh liệt hơn, thúc đẩy ông quán sát sâu hơn vào nội tâm vắng lặng cực kỳ thanh tịnh đó, bằng cách đi thật sâu vào tâm thức của ngài, nhưng ông không thể thấy được một mảy may ý nghĩ nào, nên ông không thể nào đoán được vị sa môn này đang làm gì. Ông đành chấm dứt sự quán sát, quay mặt lại ngài, phủ phục, và đụng vào chân ngài và thưa, “Hởi bậc Trí tuệ vô song, con xin ngài hãy tỉnh thức từ cơn đại định, và soi sáng cho con biết hiện tượng gì đang xảy ra trong nội tại của ngài, bởi con không thể thấy được một sự suy nghĩ nào. Thậm chí, thánh thần cũng tràn trề tư tưởng! Hiện tượng gì đang xảy ra với ngài? Ngài hoàn toàn vắng lặng. Thậm chí, tử thi cũng không hoàn toàn vắng lặng như vậy! Tư tưởng luôn mãi đến rồi đi, tiếp nối không ngừng như những hạt bụi trôi nổi trong tâm trí. Thậm chí, kể cả với những xác chết, tư tưởng vẫn luôn tiếp nối. Tâm trí vẫn chuyển động qua thói quen. Chuyện gì đang xảy ra với ngài hởi Đấng Trí Tuệ vô song. Ngài như tỏa ngát hương vị sống!”

Vị Bồ tát này chỉ nhìn thiên thần, ngài vẫn không một lời nói, chỉ mỉm cười. Nụ cười đầy lôi cuốn và tràn trề hấp lực. Vị thiên thần này cảm giác được sức hút của nụ cười. Nụ cười như đang chuyển hoá ông, như một thử thách, như một sự khiêu khích, đầ quyến rũ và như đang mời gọi vị thiên thần này bước vào thế giới nội tại của ngài. Ngài nhắm mắt lại. Vị thiên thần này cũng cảm giác muốn nhắm mắt lại. Ông hiểu sự gợi ý này, “Ta không thể cho ông biết hiện tượng này là gì, nhưng ta có thể chỉ cho ông con đường. Hãy tĩnh tọa như ta! Ông đã nhìn thấu sự vắng lặng thanh tịnh của ta, hoàn toàn trong suốt như gương. Chỉ với thể tánh Chân Như, ông sẽ đạt đến sự hiểu biết thậm thâm vi diệu”. Ngài không nói một lời nào, nhưng nụ cười của ngài chính là sự giảng pháp. Ngài đã giảng tất cả mọi cốt tủy tinh yếu trong kinh Vệ Đà, Koran, Kinh Thánh, Pháp cú, và Thiên hùng ca dù ngài không hề thốt lên một lời nào. Ngài đã thuyết pháp không thể thuyết. Vị thần này đã khép đôi mắt lại, tĩnh tọa trong sự thinh lặng, và cảm nhận ông đang dần tan biến trong hư không vô lượng vô biên…

Đó là hiện tượng xảy ra quanh một minh sư. Bạn không cần vâng lời minh sư. Bạn chỉ quanh quẩn bên ngài, và sẵn sàng. Chỉ có vậy. Sự hiện hữu của ngài đã đủ tạo lực hấp dẫn, luôn đầy sức quyến rũ. Không có một lời răn nào và không thầm thì với bạn, “Không được làm điều này”, và “Không được làm điều nọ.” Những người giảng pháp như vậy, không phải là minh sư. Cao nhất thì cũng chỉ là bậc thầy. Sự quan tâm của ngài sâu thẳm hơn. Ngài chỉ bận tâm với thể tánh Chân Như của bạn. Minh sư nắm bắt bạn như nắm bắt mặt trời mọc. Trong sự hiện hữu của ngài, bạn sẽ cảm giác bạn đang nắm bắt một từ trường huyền diệu… nếu bạn sẵn sàng, nếu bạn lắng nghe, nếu bạn tìm kiếm… Sự tự chúng sẽ bắt đầu dấy khởi. Đó là ý của minh sư. Sự khác biệt giữa minh sư và thầy là

gì? Thầy dạy dỗ bạn với giáo điều, với triết lý. Ông biện luận, chứng minh. Minh sư là sự tự chứng. Ngài không biện luận, không đề xuất triết lý, không cho bạn cá tánh, không lời răn, và Ngài không cho bạn hiện hành, không cho bạn lý tưởng. Trong thực tế, ngài gạt bỏ mọi lý tưởng, không cho bạn kinh điển. Ngài dạy bạn cách hỏa thiêu tất cả mọi kinh điển, và được tự do siêu thoát từ cõi thế này, tự do với mọi lý thuyết giả tạm. Khi bạn tự do siêu thoát từ cõi thế, lý thuyết và kinh điển, bạn khai phóng mình từ tất cả. Nếu không, tư tưởng vẫn sẽ luôn náo động bên trong, ô nhiễm nội tại. Tư tưởng không ngừng quấy nhiễu bạn ở ngay trung tâm này của bạn. Tư tưởng làm bạn sao lãng… ở bên này thế giới, ở bên kia thế giới. Tư tưởng là sự sao lãng, mang bạn khỏi chính bạn, lôi cuốn bạn vào thế giới của huyễn tưởng và trừu tượng, không cho phép bạn thấy, nghe và tự tại. Toàn bộ việc làm của minh sư là giúp bạn buông xả tâm. Các lời răn sẽ đi sâu vào tâm trí, và biến thành ký ức. Minh sư không có thông điệp gởi gấm với tất cả các tạo tác của bạn, nhưng ngài sẽ gởi gấm thông điệp liên quan đến thể tánh Chân Như của bạn. Ngài dạy dỗ bạn phải tự chứng như thế nào, và một ngàn lẻ một con đường pháp.

Một đại thiền sư được vấn bởi một trong những đệ tử của ngài, “Con đã sống với ngài hơn ba năm qua, nhưng ngài chưa dạy cho con bất cứ điều gì, bạch sư phụ. Khi nào sự tu tập của con mới thật sự bắt đầu?” Vị đại thiền sư cười lớn, “Con nói như vậy có nghĩa gì? Trong ba năm qua, ngày nào ta cũng dạy dỗ con. Lúc con mang trà đến cho ta vào mỗi buổi sáng, ta có cảm ơn con không? Khi con quì lạy ta, ta có vỗ đầu con không? Khi ta thiền hành mỗi buổi sáng, và con đã theo sau ta, con không bao giờ nhìn thấy cách ta đi hay sao? Con có quan sát chân của ta không đụng đất? Sáu inches (15cm) trên mặt đất đó? Con có nhìn sâu vào đôi mắt ta trong ba năm qua? Đôi mắt đó như người say rượu. Con còn muốn gì nữa? Sự dạy dỗ nào mà con muốn nói đến? Ta dạy dỗ cho con mỗi ngày qua, năm này qua năm nọ. Thỉnh thoảng, con vào phòng của ta khi ta đang ngủ, con không thấy ta hay sao? Một vị Phật tự tại… như một đứa trẻ? Con còn muốn gì nữa? Con muốn văn tự? Như vậy, con hãy đi tìm thầy đi.”

Một minh sư là một hiện hữu căn bản. Thậm chí, nếu ngài có giảng dạy, ngài chỉ hướng dẫn bạn đến bản kinh vô tự. Ngài dạy bạn siêu vượt trên ngôn ngữ, hướng bạn đến tâm vô niệm. Sự giảng dạy của minh sư là không giảng dạy. Ngài không đề xuất bất kỳ lý tưởng nào để bạn bám víu. Minh sư đả phá hoàn toàn đến mức sôi động, dồn bạn đến chân tường đến mức bạn phải phát điên lên để bạn có thể tìm thấy được bản lai diện mục của chính mình. Tâm trí cần phải dồn vào chân tường đến mức độ bạn sẽ nổi cơn cuồng điên. Hiện tượng này sẽ chấm dứt… bỗng nhiên, một tâm thức mới mẻ phát khởi. Trước nhất, bạn cần phải hiểu rằng: Minh sư tạo cho bạn sự tin cậy, không phải tuân phục. Ngài không yêu cầu bạn phải tuân phục. Nếu người nào đòi hỏi bạn phải tuân phục, hãy trốn tránh người đó ngay bởi họ đang cần nô lệ. Họ sẽ giết bạn, huỷ diệt sự tự do của bạn, điều kiện hóa tâm trí bạn và họ sẽ lập nên khuôn khổ kiểu mẫu sống mà bạn phải nên tuân thủ. Họ không hướng bạn về Thượng Đế, không giúp bạn nên thánh… Nên thánh có nghĩa là được tự do, hoàn toàn tự do. Tuân phục là nô lệ. Tuân phục là một danh từ mỹ miều dành cho sự nô lệ. Nếu ai muốn bạn phải tuân phục là một mối hiểm họa. Minh sư không bắt bạn tuân phục, mà chỉ tạo ra sự tin cậy nơi bạn… Hai vấn đề này hoàn toàn khác nhau.

Tin cậy là gì? Nó là một cảm giác, không liên quan với đức tin. Tin cậy là cảm thụ mà người đó đã xâm nhập vào cõi huyền. Chúng ta không biết nơi đó là nơi chốn nào… Người đã hiện hành trong một bình diện mới mẽ mà chúng ta sẽ không bao giờ được biết cảnh giới đó là gì. Cảm thụ là người có đôi cánh bay vào bất kỳ nơi chốn bất khả tri nào. Bạn sẽ đầy cảm thụ, muốn được hành trình cùng người đó trên tuyến đường hành hươn. Minh sư cho bạn lòng tin cậy để bạn có thể dũng cảm, bằng cách thấy được ngài, quanh quẩn bên ngài, sẵn sàng tan biến trong mọi từ trường của ngài, chìm sâu vào nhịp đập hơi thở của ngài. Mỗi ngày qua, bạn tích lũy dũng lực… không qua tuân phục mà qua sự dũng cảm. Người tuân phục là người đần độn, thiếu thông minh, và tự biến mình thành kẻ lệ thuộc. Không minh sư nào muốn làm cho bạn phải què quặt, nhưng ngài sẽ không cho bạn đôi nạng để nương tựa. Khi bạn tìm đến minh sư, bạn đã có quá nhiều nạng. Ngài liệng bỏ chúng và giúp bạn tự đứng lên bằng đôi chân của mình, và hướng bạn về thể tánh Chân Như chân thực của bạn, giúp bạn là bạn mà không là ai khác. Minh sư không thiết lập khuôn mẫu, không lời phát biểu tổng quát. Cá nhân sẽ biến chuyển với những con đường pháp khác nhau.

Tuân phục là chính trị, không tôn giáo. Linh mục yêu cầu tuân phục. Chính trị gia đòi hỏi tuân phục: “Theo sau tôi, hãy tuân phục tôi! Đừng bao giờ đi ngược lại những lời răn của tôi. Hãy sống chỉ trong giới hạn mà tôi đã đặt ra cho bạn. Không được vượt qua nó.” Họ tiêu hủy tâm thức bạn. Các đạo sư đã hành động như vậy qua hằng thế hệ và huỷ diệt tất cả! Loài người không còn sống sót. Có người biến mình thành tín đồ Hồi giáo. Có người là Sikh (1). Có người là Phật tử. Có người là tín đồ Kỳ Na giáo (2). Có người là tín đồ Công giáo… nhưng con người chân thực ở tại nơi nào? Đây là những danh tự bằng nhựa dẽo. Người tín ngưỡng ở nơi nào đây?

Nanak (3) nơi nào? Bạn có thể tìm thấy đạo Sikh, nhưng vị tổ khai sáng Nanak thì ở đâu rồi? Bạn có thể thấy tín đồ Công giáo, nhưng Chúa Giê Su ở tại nơi nào? Bạn có thể tìm thấy Phật tử, nhưng Đức Phật ở đâu đây? Có quá nhiều người mộ đạo. Bạn không thể tìm thấy cả một người sùng đạo chân chánh. Số đông quần chúng, hỗn loạn quanh các đền thờ, thiền viện, giáo đường, và tu viện, nhưng họ đều là kẻ nô lệ… Nô lệ của những quá khứ chết. Minh sư giải thoát bạn từ quá khứ, giải phóng bạn từ ký ức của bạn, mà không dạy bạn bất cứ điều gì khác. Ngài đề xuất khóa vô tu. Ngài khai thị, “Hãy xả bỏ tất cả kiến thức mà con đã học qua. Hãy xả bỏ hết vì mọi kiến thức chỉ là bụi bậm ô nhiễm. Hãy lau sạch toàn bộ bụi bám trên tấm gương tâm của con. Khi chiếc gương đã trong suốt rồi, Thượng Đế sẽ phản chiếu. Nếu gương tâm của con còn phảng phất nguồn kinh kệ, Thượng Đế sẽ không thể phản chiếu.”

Tín đồ Ấn giáo sẽ không thấy được Thượng Đế. Làm sao tín đồ Ấn giáo thấy được Thượng Đế? Chỉ bằng biến mình thành tín đồ Ấn giáo, họ đã vướng vào chướng ngại rồi. Làm sao tín đồ Hồi giáo có thể thấy Thượng Đế? Chỉ bằng trở thành tín đồ Hồi giáo, ông đã tạo ra bức tường ngăn cách giữa ông và Thượng Đế. Ít ra, khi bạn tìm đến Thượng Đế, bạn không mang các nhãn hiệu và mọi phân biệt. Ít ra, mỗi khi bạn đến với Thượng Đế, hãy khỏa thân, hãy trần trụi. Hãy đến như một con người, như một bản thể thuần khiết, một chiếc gương sẵn sàng phản chiếu… dù bất kỳ hoàn cảnh nào. Đừng mãi phóng chiếu lý tưởng. Tín đồ Ấn giáo truy tầm thánh thần Ấn giáo. Tín đồ Công giáo tìm kiếm thánh thần Công giáo. Mỗi khi bạn tìm kiếm Thượng Đế, bạn mang theo lý tưởng. Bất cứ ý tưởng nào bên trong cũng không cho phép bạn chìm đắm trong Thiền (Dhyana) hoặc Đại định (Samadhi). Mọi lý tưởng đều nên buông bỏ. Tâm trí phải kết thúc sáng tạo Thượng Đế theo hình ảnh mà nó muốn. Khi bạn vắng mặt, Thượng Đế có mặt.

Minh sư giúp bạn không còn hiện diện nữa. Sự hiện diện của ngài mỗi ngày qua là pháp vi diệu nhất dạy bạn biến mình vắng mặt… Sự hiện hữu của Thượng Đế ở thế giới này là sự vô hiện hữu của ngài. Ngài không hiện hữu qua sự hiện hữu, bằng cách vắng mặt. Bạn không thể xác định là ngài đang có mặt tại đâu. Khi bạn xác định, ngài không còn hiện diện. Ngài an trú cùng khắp chốn nhưng không an trú bất kỳ đâu. Bạn không thể xác định đúng chỗ, và không thể nói, “Ngài đang an trú tại Bắc phương, tại Nam phương, ở tu viện, trong giáo đường.” Bạn không thể xác định Thượng Đế. Nếu bạn xác định được thì nó sẽ là một cái gì khác mà không phải Thượng Đế… một bức tượng, một bộ kinh, một truyền thống, một nền đạo đức nhưng không phải là tôn giáo, không phải là Thượng Đế. Thượng Đế vô hình vô tướng! Sự hiện hữu của ngài là không hiện hữu. Đó là lời dạy của một minh sư dành cho bạn. Sự có mặt của người là sự vắng mặt thậm thâm vi diệu nhất.

Minh sư đã biến mất. Ngài không còn nữa. Chỉ có sau sự thanh tịnh trống rỗng tuyệt đối trong ngài.

Nếu bạn xâm nhập minh sư, bạn sẽ khám phá điều mà vị Thiên thần đã khám phá trong giai thoại trên. Vị sa môn tĩnh tọa trong rừng soài đã thành Phật. Đức Phật không là danh tự thích hợp, không liên hệ đến Cồ Đàm Tất Đạt Đa (Gautam Siddharta). Cồ Đàm Tất Đạt Đa là một trong các chư Phật. Chúa Giê Su cũng là Phật. Mahavira, Krisna (4), Nanak, Rabyia, Meera, và Mohammed đều là Phật.

Có một ngày, thiền sư vào hoa viên. Một tu sĩ đang quét lá khô. Thiền sư hỏi tu sĩ, “Ngươi đang làm gì vậy?” Người đệ tử đáp, “Con đang dọn dẹp.” Thiền sư hỏi thêm một câu lạ lùng, “Dọn dẹp? Sau Phật hay trước Phật?” Đức Phật đã tịch diệt lâu đời… Hai mươi lăm thế kỷ trôi qua. Các thiền sư đều tận hưởng sự phi lý. Thiền là cảm thụ sự phi lý. Nếu bạn bị chất vấn, chắc chắn bạn sẽ bối rối. Nhưng người đệ tử này hiểu rõ thầy. Ông đã sống với ngài. Ông biết câu hỏi gì mà thầy thường hỏi. Mỗi câu hỏi là một công án, mỗi câu hỏi là một ngụ ý… càng lố bịch, càng hiệu quả, bởi bạn không thể trả lời qua tâm. Tâm sẽ bị chùng xuống. “Con đang dọn dẹp.” Minh sư chất vấn, “Hãy trả lời ta ngay, trước Phật hay sau Phật?” Đệ tử cười, đáp, “ Cả hai, bạch sư phụ, trước và sau.” Thiền sư đập ông một cái và nói, “Đúng rồi.” Ngài bỏ đi.

Một người làm vườn khác, một đệ tử tưới cây trong vườn bối rối vô cùng. Ông là người mới đến. Ông hỏi vị đệ tử, “Tôi không hiểu. Tôi không hiểu câu chuyện giữa ngài và sư phụ. Tôi đã lắng nghe kỹ lưỡng. Câu hỏi của thầy thật kỳ lạ, câu trả lời của sư huynh còn kỳ lạ hơn. Sư huynh nói, “Trước và sau Phật.” nghĩa là gì?” Và vị sư huynh đáp, “ Sau Phật, bởi có nhiều chư Phật đã chứng ngộ trong quá khứ. Trước Phật, bởi sẽ có nhiều Phật nữa xảy ra trong những kiếp vị lai. Luôn là con đường Trung Đạo. Trong quá khứ đã có nhiều chư Phật. Trong tương lai, sẽ có nhiều vị Phật ra đời. Tôi ở con đường giữa, dọn dẹp cho sạch để các chư Phật có thể hiển thị. Tôi phải dọn dẹp sạch bụi bậm mà các chư Phật quá khứ để lại, và chuẩn bị mảnh đất này cho nhiều chư Phật khác đến.”

Minh sư đã hành động như vậy… thật chính xác, thật đúng đắn… đứng ra chịu nhận mọi vô nhiễm từ tất cả Phật quá khứ. Chúng sinh ai cũng bám víu, bám víu ngôn từ, huấn từ xưa, và ô nhiễm thế tục. Minh sư dọn sạch quá khứ từ tâm bạn, từ tác động của quá khứ, và ngài dự bị chiếc gương Chân như của bạn cho tương lai. Không chỉ các chư Phật xảy ra trong tương lai… có một ngày bạn sẽ trở thành Phật. Chỉ là vấn đề thời gian, và nó tuỳ thuộc vào bạn. Nếu bạn quyết định trở thành Phật trong khoảnh khắc này, không ai có thể ngăn chặn con đường của bạn. Chỉ quyết định là muốn hay không muốn, hay sự cam kết muốn thành Phật. Không có người chướng ngại. Bạn đang dính mắc quá khứ, không rời bỏ quá khứ. Nếu không, bạn có thể tự do tự tại trong thế giới này. Trong chính khoảnh khắc này, bạn có thể thành Phật.

Một bài kệ Thiền dạy rằng:

Tự mảnh đất này là Tịnh Độ

Tự bản thân này là Phật…

Mỗi thân thể là Tịnh Độ, và mỗi thân đều có sẵn đền thờ trở thành Phật. Phật không phải danh tự đặc biệt chỉ dành cho Phật Cồ Đàm. Các bậc giác ngộ, họ được gọi là Phật. Khi Đức Phật giác ngộ, có người tìm đến ngài. Ông không tin ở mắt ông khi ông được chiêm ngưỡng… một phong thái cao nhã, thoát tục và tuyệt mỹ như vậy! Ông vấn Phật, “Ngài là ai? Ngài có phải là bậc thánh mới giáng phàm? Tôi chưa bao giờ thấy ai có được vẽ đẹp tuyệt mỹ như vậy, vẽ đẹp của bên kia thế giới, cực kỳ thoát tục.” Và Đức Phật, “Không. Ta không phải là Thánh.” Người này lại hỏi, “Như vậy, ngài là ai? Nếu ngài không là Thánh nhân? Vậy ngài là ai?” Đức Phật nhấn mạnh lần nữa, “Ta không phải là thánh nhân.” Người này đâm ra bối rối. Ông lại hỏi, “Vậy ngài là ai?” Đức Phật trả lời thật thâm thúy, “Ta là Người tỉnh thức. Ta không là thánh thần và không là thánh nhân… Ta là người tỉnh thức.”

Phật tính siêu vượt hơn thánh thần. Phật tính siêu việt hơn thánh nhân. Thánh nhân phải chống chọi với tội lỗi, chưa trở về nhà, chưa ra trận, và vẫn chiến đấu. Thánh nhân không thể thoải mái, không thể nghỉ ngơi trong ngày lễ hội. Hai mươi bốn tiếng đồng hồ, họ phải luôn quan sát. Tất cả mọi vọng tưởng lẫn tham sân si đè nén bên trong luôn sẵn sàng bùng nổ. Trong một khoảnh khắc yếu đuối nào đó, nó sẽ khống chế họ. Dục, họ đè nén? Dục đang ngấm ngầm chờ đợi cơ hội thích hợp khi mà họ trở nên thoải mái, không còn tranh đấu mãnh liệt nữa, nó sẽ lao mình vào họ với tất cả mọi tham ái, giận dữ, ghanh tỵ, và chiếm hữu. Thánh nhân luôn sống trong tình trạng rối loạn và không thể nào thoải mái. Làm sao một chiến sĩ có thể thoải mái, khi lúc nào họ cũng phải cảnh giác kẻ thù luôn rình rập họ? Thánh nhân của bạn lúc nào cũng căng thẳng, sợ hãi đủ mọi chuyện nhỏ nhặt… Họ sợ hãi bởi họ biết là họ chỉ thoải mái một chút, họ sẽ thoải mái hơn, đè nén hết một nửa thực thể của họ, và nửa thực thể kia sẵn sàng nổi loạn. Một nửa bản thể đang nổi điên trong nội tâm họ. Họ sống cuộc đời gần như cuồng loạn, thiếu bình an, một sự sống điên cuồng, trầm luân trong mộng dữ. Bất cứ những gì bạn đè nén sẽ tìm cách trả thù lại bạn. Nó sẽ dấy khởi nhiều lần để có thể trả thù.

Đức Phật nói đúng khi ngài trả lời, “Ta không phải là thánh nhân.” Và Đức Phật tiếp, “Ta không phải là thánh thần.” Tại sao? Thánh thần luôn khát vọng lạc thú. Mục tiêu tối thượng của thánh thần không phải là Thiên đường… ít ra không phải tại Đông phương. Có hai loại tôn giáo: Các tôn giáo với mục tiêu Thiên đường… Công giáo, Hồi giáo, Do thái giáo. Họ không lên vượt cao hơn Thiên đường. Thiên đường là mục tiêu của họ, được sống trong trạng thái lạc thú vĩnh viễn. Đối kháng địa ngục, vẫn là một phần lưỡng nguyên… Thiên đường và Địa ngục. Địa ngục đầy đau khổ và Thiên đường đây lạc thú. Một sự không tưởng bởi bạn không thể nào có thể phân biệt giữa lạc thú và đau khổ. Bạn không thể ngăn chia lạc thú và đau khổ qua hai thế giới khác nhau. Thật không thể nào. Mỗi sự lạc thú là hiện thân của sự mỗi đau khổ… Không thể nào phân chia chúng bởi chúng đồng nhất. Bạn không thể ngăn cách thất bại từ thành công. Thất bại theo sau thành công, như thung lũng và núi non. Bạn không thể xây núi non mà thiếu thung lũng, và không thể xây thung lũng mà thiếu núi non. Chúng đồng nhất. Mỗi lạc thú đều chứa mầm đau khổ, và mỗi đau khổ chứa mầm lạc thú. Thiên đường và Địa ngục đồng là ảo vọng, không thể chia chúng ra làm hai.

Hãy suy nghĩ! Nếu Thiên đường chỉ có thành công, thì sẽ thiếu lạc thú, vì không có người thất bại. Làm sao có thể lạc thú được khi không có người thất bại? Khi bạn không thể thất bại, làm sao bạn hạnh phúc khi bạn thành công? Lạc thú bắt nguồn từ thành công qua khả năng bị thất bại. Nếu không có ai nghèo khó trên thiên đường, vậy không một ai có thể giầu có. Lạc thú giầu có bắt nguồn từ mọi người chung quanh đều khốn khổ, nghèo đói, và có nguy cơ là bạn cũng có thể đói khổ như họ nghèo khó vào một ngày gần đây. Sự sợ hãi này cho bạn lạc thú. Nếu tất cả đều hạnh phúc thì sẽ không có ai hạnh phúc được. Nếu chỉ có hạnh phúc, không sớm thì muộn, bạn sẽ buồn chán. Nếu thiên đường của người được xem là thánh nhân của bạn thật sự có mặt thì sẽ vô cùng buồn tẻ. Hãy tư duy đến các thánh nhân của bạn đang an tọa trên thiên đường… Họ sống tại đó bao lâu rồi? Vẫn hạnh phúc như vậy?… Họ không thể thay đổi chỉ vì muốn thay đổi. Họ không có quyền năng đó. Họ không thể bước vào địa ngục. Nhất định họ đã từng khao khát được trở về mặt đất. Vì lý do như vậy, có nhiều tạng kinh nói rằng: Thánh thần khao khát được làm người. Có nhiều giai thoại kể rằng, thỉnh thoảng, có một vài thánh thần cải trang để có thể đến thế giới này vì họ muốn thưởng thức hương vị làm người đáng nhớ này.

Bạn có thể quan sát tội nhân. Họ thân thiện, thành thật hơn những những công dân tốt. Bạn có thể tin cậy một tên cướp nếu bạn cho ông một số tiền. Nếu ông mượn tiền bạn, bạn có thể tin cậy kẻ buôn lậu, nhưng không thể tin tưởng một chính trị gia. Một tên buôn lậu có thể giữ lời hứa, nhưng chính khách thì không. Không ai hoàn toàn là tội phạm. Làm sao bạn có thể đày một người vào địa ngục, ngoại trừ ông hoàn toàn tội lỗi? Con người là sự tổng hợp giữa thiện và ác, tốt và xấu. Không thể có một thánh nhân hoàn toàn. Không thể nào. Sự khác nhau giữa thánh nhân và kẻ tội lỗi là gì? Rất đơn giản. Kẻ tội lỗi đè nén đức tánh thánh thiện và thánh nhân đè nén đức tánh tội lỗi. Cho nên, mới có nhiều tội nhân muốn thành thánh nhân, và các thánh nhân lại muốn làm người tội lỗi. Nếu bạn thấy được các giấc mơ của thánh nhân, bạn sẽ vô cùng bối rối. Giấc mơ của họ rất dục, rất trần tục. Nếu bạn bước vào mộng của người tội nhân, bạn sẽ kinh ngạc… trong giấc mơ, họ mơ tưởng đến việc xả bỏ thế gian này, được tham thiền, được tu hành, và thành Phật. Tội nhân thường mơ mộng đẹp. Mộng là sự thay thế. Mọi hoạt động của bạn bạn trong ngày, không làm trong ngày sẽ hiển hiện trong đêm. Cuộc sống cần có sự quân bình. Cho nên, các thánh nhân thường sợ ngủ say. Đức Phật dạy, “Ta không phải là thánh nhân. Ta không phải là tội nhân. Ta không phải là thánh thần.” Ngài là ai? Ngài đáp, “Ta là người tỉnh thức. Ta là sự tỉnh thức!” Đây là định nghĩa của Đức Phật. Bạn học từ một minh sư, không thể học bằng cách khác, không thể dạy dỗ bằng con đường khác, qua sự tin cậy, yêu thương, qua sự hiện diện.

Minh sư sẽ không ra lệnh bạn phải làm điều gì bạn không muốn. Sự có mặt của ngài hiện thân cho mệnh lệnh rồi. Hiện thân của ngài tạo nên sự tuân phục vi tế, một kỷ luật vi tế… không qua cưỡng ép, không qua quản trị, hoặc lung lạc. Ngài không phải là người lung lạc, mà vô cùng vắng lặng. Bạn không bao giờ đoán được bạn sẽ học hỏi những gì nơi ngài… Bạn không thể đánh dấu khi nào bạn tôn kính ngài, và khi nào có những kinh nghiệm dấy khởi trong bạn. Thiền dạy, “Thiền tìm kiếm mắt kiếng đã nằm trên mũi của bạn.” Chuyện này xảy ra khi có ai vội vã… Họ phải chạy đến trạm xe lửa hoặc phải làm cái gì đó. Họ cuống cuồng đi tìm kiếm mắt kiếng. Thì họ nhớ là mắt kiếng còn nằm trên mũi. Vì quá hối hả nên họ quên mất. Thiền dạy. “Phật tánh không ở nơi nào xa xôi. Bạn đang ngồi trên nó. Bạn là nó!” Cho nên, không cần phải tìm Phật tánh ở đâu khác, chỉ cần chút cảnh giác bạn là ai. Đã sẵn có nơi bạn rồi. Không có gì phải thành tựu. Không có gì để tu tập! Chỉ một điều duy nhất, “Hãy cảnh giác bạn là ai.” Thiền dạy không qua văn tự, không qua mục tiêu, mà là Trực Chỉ Chơn Tâm, chỉ thẳng tâm bạn.

Có người tìm đến một thiền sư vấn, “Tôi muốn thành Phật.” Thiền sư tát ông một bạt tai thật mạnh. Người này hốt hoảng, bước ra ngoài, hỏi môn đồ cố cựu. “Ngài là loại người gì vậy? Tôi chỉ hỏi có một câu hỏi đơn giản mà ngài nổi giận rồi. Ông tát tôi thật mạnh! Má của tôi còn bị nóng bỏng nè. Có gì sai khi tôi muốn thành Phật? Thiền sư này thật quá tàn ác! Đệ tử này cười lớn đáp, “ Ông không hiểu lòng từ bi của sư phụ tôi. Vì lòng từ bi mà ngài đã tát ông một cái ông thật mạnh. Ngài đã quá già, chín mươi tuổi. Hãy thông cảm đến bàn tay của ngài, còn nóng bỏng hơn má của ông nữa! Ông còn trẻ. Đồ ngốc! Hãy trở lại xin lỗi ngài đi!” Người này hỏi, “Ngài gởi gấm gì cho tôi vậy?” Môn đồ này đáp, “Thông điệp này rất đơn giản. Nếu Đức Phật đến hỏi làm sao ngài thành Phật, thì có gì để thành? Ông đánh ngài vì muốn giúp ngài nhận thức ngài chính là nó.” Nếu hoa hồng muốn trở thành hoa hồng, nó sẽ phát điên vì nó đã là hoa hồng rồi. Có lẽ bạn đã quên mất bạn là ai. Thiền dạy là bạn luôn trong trạng thái ngủ, quên mất bạn là ai. Không có cần phải thành tựu. Chỉ sự tự niệm. Đó là điều mà Nanak gọi là Surati. Kibir gọi là Surati… Tự niệm! Bạn chỉ cần nhớ bạn là ai. Thiền không dạy bằng văn tự, bằng kinh điển, bằng lý thuyết, nhưng bằng sự trực chỉ, bằng sự cam kết bạn sẽ có được một tâm thức mới lạ hơn. Hãy nghe kỹ giai thoại này, bạn sẽ hiểu thiền cho bối cảnh ra sao. Thiền thuộc tâm lý. Vấn đề là ở tâm lý. Bạn phải quên đi, không phải bạn tan biến nơi nào đó mà chỉ ngủ quên. Thiền là sự báo động, đánh vào trái tim bạn, để bạn có thể tỉnh giấc. Hãy lắng nghe giai thoại tuyệt diệu này…

Có một thanh niên trẻ tuổi, đã chịu đựng quá nhiều nỗi thất vọng cay đắng của cuộc đời, tìm đến một thiền viện xa xôi ở rừng sâu núi thẳm, thưa với vị thiền sư, “Con muốn quên hết bao ảo tưởng của cuộc đời. Con muốn đạt giác ngộ, giải phóng con ra khỏi mọi nổi đau khổ bi thương trong tâm, nhưng con không đủ kiên nhẫn tu tập lâu dài, thiền định nhiều năm, hoặc chịu đựng khổ hạnh. Vì con sẽ bị chán nản, sẽ sớm bị trôi về thế tục lần nữa. Có con đường pháp nào ngắn ngủi dành cho loại người như con không?” “Có,” Thiền sư đáp, “Nếu ngươi thật sự quyết tâm. Hãy cho ta biết, ngươi đã học hỏi những gì rồi?” Anh thưa, “ Gia đình của con giầu có nên con khỏi phải làm việc. Con chỉ hứng thú với bàn cờ Chess, và đã phí phạm rất nhiều thời gian để chơi cờ.” Thiền sư suy nghĩ một chút rồi ra lệnh thị giả, “Gọi một tăng sĩ lên đây cho ta. Bảo hắn mang theo bàn cờ, và kéo thêm nhiều người đến xem.” Người thị giả nói, “Bạch thầy, vị thầy này không biết chơi cờ.” Thiền sư đáp, “Con đừng lo. Gọi nó lên đây.” Vị tu sĩ đến với bàn cờ. Thiền sư sắp đặt các tăng sĩ ngồi chung với nhau. Ngài ra lệnh đem cho ngài một thanh gươm, và giơ lên, “Các con…” Ngài nói, “Con đã từng tuyên thệ sẽ luôn tuân phục ta vì ta là minh sư của con. Bây giờ, ta yêu cầu con. Con phải chơi một bàn cờ với vị thí chủ này. Nếu con thua, ta sẽ chặt đầu con ngay.” Lưỡi gươm trần trụi nằm trong tay thiền sư. Ngài đứng ngay bên cạnh. “Ta hứa với con nếu con chết dưới tay ta, con sẽ được lên Thiên đường. Nếu con thắng, ta sẽ chặt đầu vị thí chủ này. Người thanh niên này dành suốt cuộc đời cho việc chơi cờ. Nếu hắn có bị thua, hắn cũng xứng đáng bị chặt đầu.” Họ nhìn vẻ mặt của thiền sư, và hiểu rằng ngài quả có ý như vậy. Ngài sẽ chặt đầu người nào thua cuộc.

Họ bắt đầu nhập cuộc. Với bước cờ vừa mới mở ra, người thanh niên trẻ tuổi đã cảm nhận được những giọt mồ hôi tuôn xuống chân khi anh chơi cuộc cờ bằng hết cuộc đời của chính mình. Bàn cờ là toàn bộ thế giới của anh trong lúc này. Anh đặt hết tâm tư vào nó. Lúc đầu tiên, anh đã đi những nước cờ sai, nhưng vị tu sĩ đi một nước cờ còn thấp hơn, nên anh chụp lấy cơ hội để tấn công. Các vị trí địch thủ hoàn toàn bị anh làm cho phải sụp đổ. Anh tìm biến đổi ở người tu sĩ này. Anh thấy được một khuôn mặt thông minh, chân thật, mòn mỏi bởi những tháng ngày tu hành khổ hạnh.Vị tu sĩ trẻ tuổi này là một hành khất… một Bhikhu… Đôi mắt ông thật thanh tịnh, và trầm tĩnh. không một chút giao động dù ông đang kề cận với tử thần. Ông chơi cờ qua yêu cầu của minh sư và hoàn toàn tuân phục. Nếu Thiên đường dù không được hứa, ông vẫn tuân theo. Ông chơi cờ trong sự trầm tĩnh và bình lặng. Đôi mắt của ông tuyệt đối tĩnh lặng và vô cùng thông minh… Người thanh niên trẻ tuổi này đang thắng cuộc! Những bước cờ của vị tu sĩ mỗi lúc mỗi sai lầm hơn! Người thanh niên quan sát vị tu sĩ này… Sự cao nhã lẫn khổ hạnh, vẽ đẹp thoát tục, tĩnh lặng và thông minh. Anh nghĩ đến cuộc đời vô dụng của mình, cảm nhận đợt sóng từ bi tràn ngập lòng anh. Cuối cùng anh quyết định, “Nếu ta để vị tu sĩ trẻ tuổi này chết thật là uổng phí. Nếu ta chết đi, trái đất sẽ không bị mất gì hết vì ta là người vô dụng, đã phí phạm cả cuộc đời. Ta đã không còn gì cả. Vị tu sĩ này đã tu tập, kỷ luật và đã sống một cuộc đời khổ hạnh dành cho tham thiền và cầu nguyện. Nếu ông bị giết, đó là một tổn thất lớn.” Sự từ bi lớn lao tràn ngập tâm hồn anh. Anh cốt ý đi sai nước cờ, thêm một nước cờ sai lầm nữa, phá hỏng mọi vị trí của anh, làm cho anh không còn có thể phòng thủ được nữa. Trong nước cờ sinh tử đó, bỗng nhiên vị Thiền sư chồm tới xóa bàn cờ. Cả hai đấu thủ đều kinh ngạc, “Không có kẻ chiến thắng và không có người chiến bại!” Thiền sư chậm rãi nói, “Không có một ai phải đổ máu tại đây. Chỉ có hai vấn đề.” Thiền sư quay lại người thanh niên trẻ

tuổi này, “Ngươi đã học được cách tập trung và sự từ bi. Ngày hôm nay, ngươi đã học cả hai điều này. Ngươi đã đặt hết tâm tư vào cuộc cờ, nhưng trong sự tập trung đó, ngươi đã nẩy lòng từ bi, sẵn lòng hy sinh mạng sống của ngươi cho người khác. Hãy tạm trú tại đây một vài tháng, và theo đuổi sự tu tập của chúng ta với một tinh thần như vậy. Sự chứng ngộ sẽ chắc chắn.”

Anh ở lại, và đã giác ngộ.

Một giai thoại vô cùng tuyệt diệu. Vị thiền sư đã tạo ra một môi trường và chỉ rõ cho anh thấy toàn bộ con đường pháp, cho anh thấy những gì có thể thấy được! Chỉ có hai điều… thiền định và từ bi. Thiền có nghĩa là hoàn toàn tập trung trong một cái gì đó, trọn vẹn lạc mất trong nó. Nếu bạn khiêu vũ, chỉ có sự khiêu vũ là tồn tại, và người khiêu vũ biến mất, đó chính là thiền, bất cứ là những hành động gì. Thiền không đối lập với hành động. Thiền đòi hỏi chỉ một điều: Hoàn toàn bị thu hút trong nó, bất cứ là điều gì.

Nếu bạn là đạo chích, bạn sẽ ăn trộm. Khi ăn trộm, nếu bạn hoàn toàn đặt hết chú tâm của bạn vào việc ăn trộm thì đó chính là thiền. Dù bạn là ai, bạn làm gì, không quan trọng! Đối với Thiền, tất cả mọi vấn đề đều được tập trung một cách trọn vẹn, mất hút, và say đắm trong nó, đến mức độ bạn không còn cách biệt nữa. Đây là nguyên tắc nền tảng của… Thiền. Sau đó là sự không phóng tự nhiên, một sản phẩm phụ tự nhiên… Chính là lòng từ bi. Từ bi không thể thực tập. Nó đến qua cái bóng của thiền. Toàn diện pháp của Phật là vậy. Vị thiền sư này, danh tự của ngài, chúng ta không được biết, nhất định ngài là một Thiền sư lớn . Qua bàn cờ, ngài diễn đạt pháp Phật toàn diện, tất cả mọi nguyên tắc cơ bản. Chỉ cần bao nhiêu đó thôi, không cần gì hơn nữa, đã quá đủ cho toàn bộ hành trình của bạn. Ý nghĩa và kết cuộc… tất cả đều được tóm gọn trong bối cảnh nhỏ bé này. Người thanh niên trẻ tuổi đã biết kinh nghiệm gì đang xảy ra. Anh đã nếm được hương vị của nó. Nó đã xảy ra rồi, không còn là một lý thuyết. Nó đã là một kinh nghiệm. Anh đang chứng nghiệm nó xảy ra. Anh chưa bao giờ nghĩ đến một người nào trong cuộc đời anh, không bao giờ có một thoáng suy tưởng về lòng nhân ái. Lòng từ bi là một cái gì đó tuyệt đối bất khả tri, xa lạ, nhưng đã xảy ra trong tâm anh. Cuộc đời của anh đang bị đe dọa. Lúc đầu, anh đã sợ hãi, và anh đã đổ mồ hôi. Nhất định, anh đã vô cùng hoảng sợ lúc anh bắt đầu cuộc chơi. Bởi sự kinh sợ đó mà anh đã đi những bước cờ sai lầm. Không phải do ngẫu nhiên, vị tu sĩ đã thắng cuộc ở bước đầu cuộc cờ. Ông không có khả năng để thắng cuộc. Nhất định phải vì người thanh niên trẻ tuổi đó kinh sợ mà vị tu sĩ đã thắng cuộc, nhưng rồi anh đã trầm tĩnh lại. Sau đó, anh đi những bước cờ tuyệt diệu. Vị tu sĩ bắt đầu thua cuộc. Giây phút kinh người đó, thanh niên chắc chắn rằng, “Ta sẽ thắng. Chỉ một bước cờ nữa thôi, và cuộc cờ sẽ kết thúc. Vị tu sĩ này xem như đã cầm chắc cái chết.” Trong khoảnh khắc đó, tự nhiên, anh nhìn khuôn mặt của người tu sĩ đáng thương này. Ông không làm điều gì sai. Tại sao ông phải chịu chết? Và trong giây phút đó, anh thấy được tính chất thanh tịnh, một phong thái đặc biệt, sự tự tại, vô tư, và bình an, mặc dù vị tăng sĩ này đang đối diện với sự chết… và anh lại hoảng sợ. Có một cảm xúc gì đó nẩy sinh trong trái tim của anh, rung động tâm tư anh, một bản nhạc mới sáng tác, một sự hiểu biết sâu sắc. Vì sự hiểu biết sâu sắc này, anh sẵn sàng đánh đổi cuộc đời của anh cho người tu sĩ vốn không quan hệ đến anh. Chuyện gì đã xảy ra? Phép lạ đến như thế nào? Tại sao?

Phép lạ xảy ra xuyên qua căn bản của khoa học, một nền tảng thiết yếu. Anh đặt hết trọng tâm vào bàn cờ, hoàn toàn bị thu hút và lạc trong nó. Ngã của anh biến mất. Thiền là vậy. Sự chấm dứt của ngã, một bản nhạc, thuật cung tiển. đô vật, có lẽ là bất cứ điều gì. Hãy làm bất cứ những gì bạn muốn làm, tạo ra luồng năng lượng thanh tịnh quanh nó. Nếu bạn là người nội trợ, nấu ăn có thể là thiền. Nếu bạn là người giữ tiệm, các thân chủ của bạn sẽ là thiền. Đó là tại sao tôi không bảo hành giả của tôi xả ly thế giới. Hãy hoán chuyển thế giới… Tại sao phải xả ly nó? Hãy mang thiền vào trần thế. Bất kỳ bạn ở nơi nào, hãy khởi sự sống với một tâm thức khác huyền diệu. Bạn sẽ thấy, mỗi ngày qua, lòng nhân ái phát sinh trong bạn. Khi từ bi phát sanh, nó bắt nguồn từ đâu? Nó phát xuất từ nổi đam mê của bạn. “Từ bi” là một từ ngữ tuyệt mỹ, sáng tạo từ hai chữ “đam mê.” Từ bi tích lũy năng lượng qua đam mê. Khi chiếc cầu Thiền được sáng lập, sự đam mê hiện hành qua bóng từ bi. Tất cả những gì bạn tranh đấu, không cần phải tranh đấu… nó có thể chuyển hoá. Tất cả những gì bạn cho là sai lầm, nó không hề sai lầm! Nó chỉ cần chiếc cầu để hoán chuyển. Thượng Đế không bao giờ đem đến sai lầm cho bất kỳ một chúng sinh nào. Làm sao ngài có thể? Ngài cho những gì đúng.

Trước kia, tôi có một khu hoa viên… Người làm vườn, hoàn toàn như bị lôi cuốn hoàn thành công việc của ông. Tôi chọn ông chỉ vì ông rất là trầm tĩnh trong mọi công việc của ông. Ông không nhìn thấy ngày, không nhìn thấy đêm. Thậm chí, lúc nửa đêm, tôi vẫn thấy ông trồng cây. Ông không được trả tiền hậu hĩ lắm, nhưng ông luôn quay quần bên cạnh cây cối của ông. Ông có lòng nhân ái rất lớn. Chỉ công việc của ông đã hoàn toàn lôi cuốn ông rồi. Lòng bác ái phát sanh. Ông không có sự sống nào khác. Toàn bộ thế giới của ông chỉ có trồng cây. Cây cối là loại người duy nhất mà ông bè bạn. Thậm chí, cỏ dại ông cũng không ném bó đi. Ông sẽ nhổ cỏ… nhưng rất từ tốn, rất nhã nhặn. Chúng cũng là cây cối. Ông sẽ nhổ cỏ dại chung quanh bụi hồng, bên dưới, gần dưới gốc của những bụi hồng. Tôi hỏi ông, “Ông làm gì vậy?” Ông đáp, “Cỏ dại chứa nhiều năng lượng lắm. Không cần phải ném bỏ chúng. Chúng cũng là người đó. Chỉ cần nhổ đi, nếu không các hoa hồng của tôi sẽ bị hư hết. Tôi sẽ nhổ chúng, nhưng tôi sẽ đối xử chúng một cách nhã nhặn, từ hòa. Đây là nghĩa trang của chúng. Tôi đặt chúng dưới gốc bụi hồng. Chúng sẽ biến thể thành hoa hồng, trở thành phân bón. Tôi chuyển hoá chúng mà không tiêu diệt chúng.”

Đó là nghệ thuật. Đó là kỹ xão. Đó là Thiền. Thiền không nói với bạn, “Hãy tranh đấu với dục, với đam mê và dục vọng!” Thiền dạy, “Không cần tranh đấu, hãy bắt ngang chiếc cầu.” Dục vọng sẽ biến thành tình thương. Đam mê biến thành Từ bi. Tự thân nó là sự khát vọng được khai phóng từ nhiều đối tượng, trở thành vô sân.

Tự mảnh đất này là Tịnh Độ

Tự bản thân này là Phật….

Thiền không giải quyết tất cả mọi vấn đề. Thiền phân hủy chúng…

Có một triết gia lớn ở Tây phương, Ludwig Wittgenstein (5), được hỏi ông sẽ làm gì với triết lý. Đây là câu trả lời của ông, “Tôi không giải quyết vấn đề. Tôi tiêu hủy chúng.” Trong ông đậm chất Thiền, là một triết gia Tây phươngduy nhất của thời hiện đại đậm chất thiền. Có lần, ông cũng được hỏi, “Mục tiêu của ông trong triết lý là gì?” Ông đáp, “Chỉ cho con ruồi bay ra khỏi lọ.” Thiền là vậy. Chỉ cách con ruồi cách bay ra khỏi cái lọ.” Con đường tại đó. Bạn đã từng kinh nghiệm những sự kiện này. Có lúc, con bướm bay vào phòng. Nó biết nó bay vào bằng cửa trước. Nó biết lối ra, và vẫn cánh cửa cũ đó, nó sẽ bay ra. Nhưng sau đó, nó lại vòng vòng gần cửa sổ, vật lộn với tấm kính. Nó càng vật lộn, càng nhận thức rằng cửa sổ đóng kín, nó hoảng sợ. Con bướm càng hoảng sợ, càng vô thức, càng sợ hãi cái chết, và nó sợ hãi nó sẽ bị giam cầm mãi trong phòng. Nó đánh mọi ý thức! Trong tình trạng vô thức đó, nó chống chọi mãnh liệt hơn, thậm chí, cả với các vách tường, và cánh cửa lại nằm ngay đó! Nó ngầm biết như vậy. Làm sao nó có thể quên? Như là một phép lạ. Nó có thể vào bằng cánh cửa, tại sao nó lại không thể bay ra bằng cánh cửa đó?

Vẫn cánh cửa đó mang bạn vào thế gian này sẽ giúp mang bạn ra khỏi thế gian. Hãy nhớ rằng, vẫn cánh cửa đó! Một bên ghi chú “Cửa vào”, một bên ghi chú, “Lối ra”. Vẫn cánh cửa đó. Hai mặt của một cánh cửa. Sự si mê lầm lạc mang bạn vào thế gian, và chính sự đam mê lầm lạc này sẽ hướng dẫn bạn thoát khỏi thế gian. Sở cầu mang bạn vào thế gian, sở cầu sẽ hướng dẫn bạn thoát ly thế gian. Tham ái mang bạn vào trần thế, tham ái sẽ hướng dẫn bạn thoát ly trần thế. Không bao giờ tranh đấu! Tầng dưới chẳng những là cửa vào mà cũng là lối ra. Có một vấn đề cần nên hiểu. Hãy suy nghiệm thật sâu trong trái tim bạn. Đừng bao giờ chống chọi, hay xung đột! Nếu không, bạn sẽ đau khổ, bạn sẽ càng đau đớn nhiều hơn. Đó là kinh nghiệm đã xảy ra với bạn. Con người thống khổ như loài bướm. Hãy lắng nghe câu chuyện thiền này:

Thiền sư Thần Tán (Shen Tsan) chứng ngộ qua Bách Trượng. Sau đó, ngài trở về thiền viện, nơi mà ngài được điểm đạo bởi “Vị Thầy đầu tiên.”, vị tăng sĩ đã nuôi dưỡng ngài nên người, và lúc đó thì ông đã quá già. Nên nhớ kỹ: Ông chỉ là một vị thầy, không phải là một minh sư. Cho nên, Thần Tán không đạt được giải thoát qua ông. Ngài phải tìm đến một minh sư khác như Bách Trượng. Khi ngài chứng được quả vị giải thoát, ngài trở về thầy cũ của ngài. Thầy là một vị trụ trì đầy lòng từ bi, một con người nhân ái. Thầy đã nuôi dưỡng ngài từ thưở còn ấu thơ. Ông gần như là một người cha. Có một ngày, Thần Tán giúp đỡ lão sư này tắm. Lúc tắm gội lưng của lão sư, ngài nói với ông, “Điện Phật đẹp mà không thánh.” Lão sư quay lại ngạc nhiên nhìn thì Thần Tán tiếp, “Tuy Phật không thánh nhưng vẫn phóng quang.” Lão sư hơi có một chút xấu hổ, nhưng ngài không nói lời nào. Sự kiện này quá mới mẻ. “Đệ tử của ta đã khác xưa từ ngày nó trở về. Phẩm chất của nó đã thay đổi. Đôi lúc, nó bình phẩm một vài lời vừa tràn đầy ý nghĩa, lại vừa vô nghĩa. Có lẽ nó đã học được ở một nơi nào đó. Có lẽ nó đã đạt đến một sự hiểu biết sâu sắc gì đó, một sự Ngộ nào đó.” Lão sư quan sát và chờ đợi. Đến một ngày khác, khi lão sư đang đọc kinh bên cửa sổ giấy, một con ong vùng vẫy tìm lối ra nhưng không được, Thần Tán, thấy vậy, liền nói. “Thế giới rộng lớn ngươi có thể bay ra một cách dễ dàng. Tại sao ngươi lại vô minh chúi đầu vào đống giấy mục nát?” Điều này tràn đầy ý nghĩa. Nó bao hàm hai ý nghĩa. Lão sư đang xem tập kinh cũ kỹ, và con ong đang tìm cách bay ra khỏi cửa sổ bằng giấy… Tại Nhật, họ làm màn bằng giấy. Thần Tán tiếp, và ngài ngâm một bài kệ.

Cửa không chẳng chịu ra

Quá ngu chui cửa sổ Giấy cũ trăm năm rồi Ngày nào thoát ra được…

Lão sư đã gần trăm tuổi. Như vậy thì đã quá già. Nghe câu bình phẩm này, lão sư liền đặt kinh xuống và hỏi Thần Tán, “Có nhiều lần, con đã bình phẩm nhiều lời lạ thường. Từ ai mà con đã đạt ngộ khi con xa nhà?” Thần Tán trả lời, “Con đã đắc ngộ qua sự truyền dạy của Thiền sư Bách Trượng (6). Bây giờ con trở về đây để đền đáp công ơn dưỡng dục.” Lão sư biết ngài có sở ngộ đặc biệt liền qua ngày hôm sau đánh trống hội chúng hội lại, mời Thần Tán lên tòa thuyết pháp. Thần Tán an tọa trên tọa cụ, và theo truyền thống của Bách Trượng, ngài trích dẫn tám câu kệ như sau.

Tâm tánh vô nhiễm Bổn tự viên thành Đản ly vọng duyên Tức như chư Phật…

Sau khi nghe những lời này, mục kích đệ tử của ngài chiếu sáng, cảm nhận lần đầu tiên ông là ai, lão sư liền đụng vào chân của môn đồ của ngài. Sau đó, ngài phủ phục lạy dưới chân môn đồ của ngài, ngài ngộ đạo, đạt được trí huệ sáng tỏ. Vâng, cánh cửa lúc nào cũng mở rộng. Thiền không dạy bạn bất cứ điều gì. Nó chỉ đơn thuần cho bạn biết rằng cánh cửa đang mở rộng. Bạn đã đi vào bằng cánh cửa đó, và bạn quá vô minh khi mãi tìm cửa ra khác. Có người tìm tôi hỏi… nhất là người Ấn độ, “Làm sao chúng con có thể ra khỏi thế giới luân hồi (Samsara) này?” Tôi hỏi họ, “Các bạn đã vào bằng lối nào? Hãy trả lời cho tôi trước đã.” Ngoại trừ, bạn biết bạn vào thế giới này bằng lối nào, nếu không bạn khó mà tìm được cửa ra… bởi cửa vào chính là cửa ra. Thiền để chấp nhận vạn vật nhân sinh như thực tướng của nó, với sự khác nhau thật là thâm thúy! Thiền để mặc vạn vật sống theo tự tánh, không chú ý thay đổi, mà chỉ thay đổi cách nhìn của bạn đối với sự vật. Lần đầu tiên, chúng ta nhìn sự vật đúng như thực tướng của chúng, không chút thay đổi… Căn phòng vẫn vậy. Cửa sổ vẫn bọc giấy, vẫn… mở rộng. Khi nào con ong ý thức là cửa luôn mở rộng, không cần cố gắng, phấn đấu và vùng vẫy.

Thiền dạy: “Hãy tự tại. Tất cả đã sẵn sàng. Tất cả đều đã sẵn sàng từ lúc khởi nguyên. Không có gì bị đánh mất…” Ngoại trừ một thứ: Bạn không nhìn xung quanh. Cơn sân hận của bạn có thể hoán chuyển thành một tình thương bao la. Tham ái có thể san sẽ. Tánh chiếm hữu sẽ xả bỏ. Thiền không phê phán. Thiền dạy là hãy tìm một minh sư tại thế, thọ đạo nơi ngài qua sự có mặt của ngài. Hãy thinh lặng bên ngài… Cửa của ngài rộng mở. Cửa của bạn cũng rộng mở. Sự khác biệt là: Ngài biết cửa ngài rộng mở, bạn không biết cửa bạn đang mở rộng. Hãy quán chiếu qua ngài… Cánh cửa của ngài, sự rộng mở của ngài, không gian nội tại của ngài… Rồi một ngày, bỗng nhiên nhận thức nẩy sinh trong bạn, “Cánh cửa của tôi mở rộng và lúc nào cũng mở rộng!” Thiền dạy, “Không có gì giấu kín từ thuở khởi nguyên!”

Chuyện gì xảy ra khi bạn trong sự hiện diện của ngài:

Vốc nước trong tay ánh trăng chiếu

Kết hoa dâng lên áo ướp hương…

Khi những cánh hoa được dâng lên, hương hoa dâng lên áo ướp hương… Mỗi khi bạn quẩn quanh bên đấng giác ngộ, có luồng hương giác ngộ đó ướt đẫm tăng bào của bạn, một hương thơm gì đó như hương hoa của ngài được ban phát cho bạn. Đây là nhịp đập trái tim, từ trường, sự chấn động… nhưng bạn cần phải có đôi mắt.

Thiên thần này thấy được khu rừng rực sáng, chiếu rọi hào quang bên dưới ông. Nếu bạn bay ngang khu rừng nhỏ đó, có lẽ bạn sẽ không thấy, bởi tia sáng đó cần sự rộng mở trong bạn. Vị thiên thần nghe Pranava… âm thanh không lời… Omkar… Toàn khu rừng nhỏ đồng liên ca, hân hoan xưng tụng ở một hiện tượng kỳ diệu. “Có một hiện tượng vô cùng vi diệu đang xảy ra… Muôn cây xanh nở hoa dù đang sái mùa!” Ông có thể thấy, nhưng có lẽ dù bạn tuy có đi ngang qua, nhưng bạn không ý thức được… Nếu muốn ý thức những hiện tượng kỳ diệu như vậy, cần phải có sự tin cậy vững chãi. Để nghe và để thấy những hiện tượng vi diệu như vậy, bạn phải buông bỏ hết mọi rác rến trong đầu bạn. Cảm nhận của tôi là mỗi người đang có mặt tại đây, có lẽ đã nhiều lần đi ngang qua những khu rừng nhỏ như vậy… đôi lúc là một vị Phật, một Mansoor, một Ali, và có thể đôi lúc là Ramakrisna, một Raman, Mahavira, hay là một Zarathustra. Bạn đã đi qua những khu rừng như vậy rồi. Không thể nào mà bạn chưa từng đi ngang qua khu rừng rực sáng như vậy được… Nhất định bạn đã thấy qua rồi… nhưng bạn lại đánh mất cơ hội. Xin đừng làm lỡ cơ hội như vậy nữa!

Gurupurnima (7) là ngày lễ của mọi chư Phật, các đấng Giác ngộ. Qua sự hồi tưởng của họ, họ sẽ tỉnh thức hơn. Khu rừng đang trước mặt bạn. Bạn thấy được ánh minh quang rực rỡ của nó. Nó đang tồn tại! Bạn có thể nghe tiếng nhạc trời đang vang động, thấm nhuần trong hương hoa giác ngộ của tôi. Tuỳ thuộc vào bạn… là bạn có sẵn sàng, và muốn quanh tôi bao lâu? Bạn có thể nghe lời pháp của tôi, nhưng nếu vậy, bạn sẽ lỡ đi cơ hội nghe được những thông điệp chân chính. Bạn đến đây mang theo bao sự vô lý, bao sự biện luận, không đủ khả năng lắng nghe pháp tôi đang chuyên chở. Bạn đến đây với biểu tượng của tín đồ Hồi giáo, tín đồ Ấn giáo, tín đồ Kỳ Na Giáo. Bạn lỡ cơ hội với tôi. Bạn phải chịu trách nhiệm, không ai khác. Hãy cố gắng hiểu rằng trách nhiệm này là ở chính bạn. Bạn đã lạc trong bóng tối đã quá lâu rồi. Khi ánh sáng chờ đợi bạn, đừng bỏ lỡ cơ hội, hãy lao mình vào ngay…

Lời phát biểu rất nổi tiếng của Jalluddin Rumi(8)..

Ta chết như khoáng vật, và mọc thành cây cối.

Ta chết như loài cỏ cây và trở thành động vật.

Ta chết như loài vật và trở thành con người!

Đó là sự sợ hãi khi bạn quẩn quanh bên minh sư… Sợ hãi cái chết. Hãy lắng nghe lời phát biểu của Rumi. Gurupurnima là ngày của tử thần và phục sinh, không phải là ngày bình thường. Đây là một biểu tượng. Nếu bạn tìm tôi, bạn đến bằng một con đường: Nếu bạn đến để chết trong tôi, bạn sẽ không còn nhỏ bé hơn nhưng vĩ đại hơn. Bạn sẽ thăng hoa hơn trong sự vô tận, không bị mất gì hết và sẽ được tất cả. Sự chết trong minh sư là để bồi dưỡng người đó trở thành đồ đệ. Không phải là mối quan hệ tầm thường, mà là một mối quan hệ phi thường nhất trần thế. Tất cả mối quan hệ khác đều bình thường và thuộc về thế gian. Chỉ có mối quan hệ này không thuộc trần thế và sẽ giúp bạn thăng hoa, là chiếc cầu vàng mang bạn từ hữu thể đến vô thể, từ vật thể đến chốn thiêng liêng, từ nơi chốn bất khả tri đến nơi chốn bất khả tư nghì, từ sinh đến vô sanh, nhưng… bạn cần phải chết trước.

Gần với minh sư tức là vác thánh giá lên vai bạn. Đó là tại sao chỉ có người dũng cảm mới trở thành đệ tử. Sự có mặt của tôi tại đây không phải để tìm kiếm học sinh. Tôi không có hứng thú với các học sinh. Tôi chỉ có hứng thú với các môn đồ, loại người đủ can đảm để du hành vào chốn không cùng. Bạn chỉ cần ba điều: Một… là lắng nghe tâm bạn. Hai: Cân nhắc trong tim. Ba: Tu tập thân.

Hãy lắng nghe tâm. Khi bạn nghe tôi… Những lời pháp này không phải là của tôi, đây là những lời pháp của tất cả mọi chư Phật, vốn không liên hệ đến tôi vì tôi đã vắng mặt. Tôi chỉ hoạt động như thân tre rỗng. Những lời pháp thậm thâm vi diệu này là của ba đời chư Phật… quá khứ, hiện tại, và vị lai. Lời pháp nào cũng đều như nhau và vô hạn…

Sanatan Dharma… thông điệp của của cảnh giới vô hạn. Hãy lắng nghe mà không tranh luận. Nếu bạn tranh biện với tôi, bạn sẽ lỡ cơ hội. Tôi không mất mát gì nhưng bạn sẽ mất cơ hội. Tôi không bị mất mát gì hết. Nếu bạn lỡ bạn sẽ lỡ. Tôi không bảo bạn phải tin bất cứ những gì tôi nói. Đừng hiểu lầm tôi. Tôi không nói là phải tin, chỉ đừng tranh biện, đơn thuần phản chiếu. Lắng nghe với tâm có nghĩa là: Lắng nghe lời pháp của tôi, đừng vội vã tin tưởng hay không tin tưởng. Đó là ý tôi. Đừng lắng nghe bằng tâm tranh biện. Hãy đơn giản lắng nghe…

Thứ hai: Hãy cân nhắc bằng trái tim bạn. Hãy lắng nghe. Hãy để nó thấm nhuần trái tim bạn. Đừng hối hã tư duy về nó, nó sẽ tồn tại trong đầu. Hãy để nó thấm nhuần thật sâu sắc. Hãy suy nghiệm với nó. Hãy để nó đẫm hương, chìm thật sâu, ổn định trong trái tim. Đừng vội vã thực hành. Hãy để nó đẫm hương. Hãy hội nhập sâu sắc hơn. Hãy để nhiễm vào thân, vào tận cùng cốt lõi. Và cuối cùng, hãy tu tập bằng tâm hòa hợp.

Có ba giai đoạn học hỏi minh sư… Và đây là giai thoại, câu chuyện hôm nay. Tuy đơn giản nhưng là một giai thoại tuyệt diệu.

Khi thiền sư Bankei thuyết pháp, thính giả không những chỉ là thiền sinh mà còn có mọi hạng của các tông phái khác. Ngài không bao giờ trích dẫn kinh sách hoặc say sưa biện luận. Thay vào đó, lời ngài giảng đi thẳng vào tâm người nghe.

Lời pháp của minh sư thường đi thẳng vào tâm người. Ngài không dùng trí não để nói với trí não. Từ trí

não đến trí não không bao giờ có sự truyền đạt. Trí não với trí não, lúc nào cũng tranh đấu, biện luận, lúc nào cũng có xung đột. Chỉ từ tâm đến tâm mới có sự tương thông, mới có sự truyền đạt. Chỉ có tâm với tâm thì trí tuệ mới có thể chuyển đạt được. Cho nên, nhiều người tìm tôi, nhưng chỉ có vài người hiểu. Nhiều người tìm tôi, và chỉ có một vài người gặt hái được lợi lạc. Số người hiếm có này truyền tâm qua tâm. Văn tự không truyền đạt đến bạn qua trí não. Trí não tôi hoàn toàn trống rỗng, không thuyết giảng bởi vì tôi không muốn sáng lập một hệ thống, hoặc một nền triết lý, hoặc một tôn giáo nào. Tôi thuyết giảng bởi vì kinh nghiệm diệu kỳ đó đã xảy ra với tôi. Tôi muốn chia sẽ với các bạn.

Thính chúng đông đảo của ngài làm cho một vị tăng của phái Nichiren tức giận, bởi vì ngay cả đồ đệ của ông ta cũng bỏ đi nghe thiền…

Các đạo sư lúc nào cũng rắc rối. Lúc nào họ họ cũng sẵn sàng nỗi giận. Khi có một thiền sư nào đắc ngộ, bất cứ nơi nào, các đạo sư lúc nào cũng tức giận, bởi sẽ có tâm truyền tâm. Những người sống bằng trí não mất đi thân chủ. Tự nhiên rằng, các đạo sư giao dịch thương mại, họ sẽ phải nổi giận. Bạn sẽ thấy có hàng nghìn người không thích tôi. Thật là một phép lạ! Đạo sư Hồi giáo nổi giận, đạo sư Ấn nổi giận, tăng sĩ Phật Giáo cũng nổi giận, đạo sư Kỳ nan cũng nổi giận, các linh mục Công giáo cũng nổi giận. Quả là một phép lạ! Ít nhất, họ đồng ý một điều: Tôi sai lầm. Sự đồng ý duy nhất của họ. Nếu họ không đồng ý, tại sao họ phải nổi giận… Khi nào có đồng tiền thật, đồng tiền giả bắt đầu khó chịu rồi.

Thính chúng đông đảo của ngài làm cho một vị tăng của phái Nichiren tức giận, bởi vì ngay cả đồ đệ của

ông ta cũng bỏ đi nghe thiền. Vị tăng cao ngạo kia quyết

định tìm đến thiền đường để tranh biện với Bankei..”

Bạn không thể tranh luận với một thiền sư. Không thể nào. Ngài vô ngã. Làm sao bạn có thể tranh biện với thiền sư? Bạn đầy ngã . Do đó, ý tưởng tranh biện… tranh biện là một sự vật lộn, đầy kỹ xão, không gì ngoài bạo động qua hình thức văn hoá hơn.

Này, ông giáo thiền kia!”, vị tăng gọi lớn. “Đợi một chút. Ai kính phục ông đều nghe lời ông cả, nhưng một kẻ như ta đây không hề phục ông. Vậy ông có thể làm cho ta vâng lời ông được chăng? Hãy đến gần đây, ta sẽ chỉ cho”, Bankei nói.

Minh sư có hứng thú diễn đạt hơn là giảng thuyết. Ngài dùng cử chỉ để truyền đạt. Với lòng từ bi vô lượng, nhất định ngài phải nói, “Hãy lại gần đây. Hãy lại gần hơn nữa. Hãy thăng hoa cao hơn với đẳng cấp của ta.” Đó là ý của ngài, “Hãy kề cận ta.” Vị tăng đã tức giận. Ông nói “Này, ông giáo thiền kia!” vị tăng gọi lớn. “Đợi một chút…”, Thiền sư đang giảng thuyết, và ông đã quấy rối.

Ai kính phục ông đều nghe lời ông cả, nhưng một kẻ như ta đây không hề phục ông. Vậy ông có thể làm cho ta vâng lời ông được chăng?

Thiền sư Bankie không một lời tranh luận mà dọn ra một bối cảnh, sắp đặt phương sách, không một khoảnh khắc nào bị đánh mất, Ngài đáp ứng.

Hãy đến gần đây, ta sẽ chỉ cho” Bankei nói. Với vẻ tự đắc, vị tăng nọ vạch đám đông bước đến. Bankei mỉm cười.

Khi thiền sư mỉm cười, hãy coi chừng! Ngài đang giăng bẫy, bạn sẽ bị mắc lưới không sớm thì muộn. Có nhiều người bị mắc lưới bởi những nụ cười của các vị thiền sư.

Bankei mỉm cười bảo: “Ông hãy sang bên trái ta.”

Thật lễ độ, thật ôn hòa. Các thiền sư không hề luôn như vậy. Lúc bắt đầu, mỗi thiền sư đều rất ôn hòa, rất lễ độ. Khi bạn bị mắc lưới rồi, ngài sẽ đánh đập bạn, bởi chỉ có như vậy, bạn mới hiểu từ tâm của ngài.

Ông hãy sang bên trái ta.

Vị tăng đó hoàn toàn không ý thức được việc gì đang xảy ra. Ông không bao giờ ngờ được vì ông đang đợi chờ một cuộc tranh luận. Ông đến với sự chuẩn bị, đã sẵn sàng. Nhất định, ông đã thực tập nhiều ngày nhiều đêm, chuẩn bị toàn bộ biện luận… những gì mà ông sẽ nói với một minh sư… và ông sẽ tranh luận với ngài như thế nào. Hoàn toàn không ý thức, ông quá bận rộn. Sự bận rộn này gây ra sự thiếu tỉnh thức. Ông đã quá bận rộn, bởi ông luôn chìm đắm trong tâm trí, suy nghĩ, “Ta phải nói như thế này. Ông ta sẽ nói như thế này. Ta sẽ đối chọi ông bằng điểm khác.” Ông hoàn toàn không ý thức được rằng Bankei đã hành động rồi. Ông thật vô ý thức.

Với vẻ tự đắc, vị tăng nọ vạch đám đông bước đến. Bankei mỉm cười bảo: “Ông hãy sang bên trái ta.” “Không,” Bankei nói, “chúng ta có thể nói chuyện dễ hơn nếu ông bước sang bên phải. Hãy qua đây.” Ông tăng lại vênh váo bước sang bên phải. “Ông thấy không” Bankei nhỏ nhẹ, “ông đang tuân theo lời ta và ta nghĩ ông cũng là một người rất tốt.

Tôi bảo ông bước qua bên trái, ông bước qua bên trái. Tôi bảo ông bước qua bên phải, ông đã bước qua bên phải. Đâu cần gì nữa…”

Bây giờ hãy ngồi xuống và lắng nghe.

Trong thực tế, không cần gì hết. Thiền quá hiển nhiên. Chỉ có vậy, “Hãy bước qua bên trái của ta.” Hãy bước qua bên phải của ta.” Vị tăng không cho rằng ông đang vâng lời. Đó là sự tuyệt kỹ của minh sư. Ngài không ra lệnh bạn nhưng bạn bắt đầu vâng lời ngài. Ngài không bao giờ ra lệnh bạn phải hành động, nhưng bạn bắt đầu làm những việc mà ngài muốn bạn làm. Đó là tuyệt kỹ của minh sư, thông điệp bất bạo động của ngài. Mỗi cử chỉ, nụ cười, giơ tay, đều tạo nên nguồn năng lượng tỉnh thức trong bạn. Ngài là năng lượng mãnh liệt. Năng lượng này rung động trong bạn, vận hành trong bạn, thay đổi bạn, chuyển hoá bạn, chuyên chở bạn từ cảnh giới này qua cảnh giới khác.

Bankei đã cho chúng ta thấy một sự thật đơn giản, rằng Thiền không phải là những huấn từ. Thiền rất hiển nhiên. Như tôi bảo, “Đây là cánh cửa, làm ơn đi ra bằng lối đó thay vì đụng đầu vào tường. Bạn thật là vô minh vì bạn sẽ bị tổn thương.

Tôn giáo chân chính rất đơn thuần, không phức tạp, dễ dàng, chỉ cần có chút trí tuệ. Vì lý do đó, tại sao Bankei bảo, “Ông đang tuân theo lời ta và ta nghĩ ông cũng là một người rất tốt...” Không cần gì nữa. Không cần niềm tin… chỉ sự từ hòa, cảnh giác, trí tuệ là đủ rồi.

Mỗi khi gặp người trí tuệ, tôi biết ông sẽ đến với tôi. Mỗi khi tôi thấy được nguồn trí tuệ bất cứ nơi nào, tôi biết là một sa môn đầy tiềm năng đã tìm đến. Con người trí tuệ không thể vượt thoát. Chỉ có kẻ vô trí, đần độn, tầm thường… mới có thể trốn tránh. Nếu bạn thông minh, dù chỉ một tia sáng nhỏ, cũng đủ rồi. Tôi có mặt tại đây để thay đổi toàn bộ cội nguồn của ánh sáng. Khát vọng một tia sáng là điều bạn phải cần, ít nhất vào lúc ban đầu, để bạn có thể bắt đầu du hành. Bankei dạy,

Ông thấy không, ông đã vâng lời rồi. Tôi chưa hề ra lệnh. Tôi không bao giờ chỉ thị các môn đồ của tôi. Tôi không đòi hỏi sự kính trọng của họ. Nếu họ kính trọng tôi, đó là một việc khác. Nếu họ theo tôi, đó là sự quyết định của họ. Họ không có bổn phận phải tuân phục. Nếu họ quy phục, đó là tuỳ thuộc vào sự hòa hợp của họ, niềm vui của họ. Tôi tin rằng ông là một người rất là mềm mỏng, ông sẽ vâng lời tôi. Hãy ngồi xuống và lắng nghe.

Tôn giáo rất đơn giản. Đừng làm cho nó phức tạp. Đừng xoay tròn các lý thuyết quanh nó. Đừng làm nó khó khăn hơn. Bản ngã muốn mọi sự khó khăn, không hứng thú những việc đơn giản. Khi tôi bảo bạn, “Giây phút này bạn có thể trở thành Phật!” Bạn thốt lên ngay, “Làm sao có thể? Đơn giản vậy

sao? Dễ dàng vậy sao?” Bạn muốn điều khó khăn, một thử thách cho bản ngã. Thượng Đế không phải thử thách mà là mối quan hệ yêu thương. Thượng Đế không phải là ngọn Hy Mã Lạp Sơn để bạn thám hiểm, mà ngài là vực thẳm… Bạn không có nơi nào để leo lên, chỉ đơn thuần lao mình vào, và vĩnh viễn biến mất trong tận cùng hư không. Thượng Đế không phải là nấc thang để bạn di chuyển chậm rãi qua mỗi bước mà là sự lao mình của lượng tử. Bạn có thể thấm nhập vào Thượng Đế như bạn thấm nhập vào tình yêu. Bản ngã biến mất vô cùng dễ dàng. Hãy tự tại. Hãy du hành lên mặt trăng… bản ngã tính nói, “Vô cùng hấp dẫn. Tôi thích sự kiện này. Chúng ta hãy đồng du hành lên cung Nguyệt.”

Có người ở Hoa Kỳ, Timothy Leary. Ông mới ra tù, có ý tưởng thương mại rằng cần sa là cánh cửa nhập Đại định. Vì vậy, ông lại bị vào tù. Sau sáu năm ở tù, ông được thả ra. Bây giờ ông mua bán ý tưởng khác, còn ngu xuẩn hơn, vì ông muốn chuẩn bị chuyến du hành lên mặt trăng. Ông bán vé. Vẫn loại người thích loại cần sa đó muốn gặp Thượng Đế, muốn du hành lên mặt trăng để hội nghị với Thượng Đế… Có lẽ Thượng Đế có mặt tại đó. Nếu bạn lên mặt trăng, bạn sẽ không đi đến đâu, vẫn luôn như vậy. Nếu bạn hút cần sa, bạn không thay đổi, bạn sẽ mãi như vậy. Có lẽ, bạn tệ hại hơn. Ảo tưởng không giúp được gì bạn. Người tìm kiếm ảo tưởng với mục tiêu xa vời, có thể nào bảo đảm một chuyến du hành tinh thần, một tư tưởng phóng chiếu từ ông không? Nếu vậy, ông đã tư duy tương lai và quên mất hiện tại. Hãy lắng nghe sự nhấn mạnh này của các chư Phật. Khoảnh khắc thậm thâm vi diệu này có thể xảy ra… không cần phải chờ đợi giây phút nào khác, không cần phải trì hoãn. Hãy tự tại, tự tại trong đời sống… Sự sống là Thượng Đế. Hãy miệt mài sống với đời sống này. Sự sống chính là điện thờ. Xuyên qua sự sống, bạn sẽ thấu hiểu những hiện tượng huyền diệu ẩn tàng sau nó. Đừng bao giờ đối kháng hay tranh đấu với sự sống. Hãy xâm nhập vào đời sống, tuôn chảy với sự sống. Hãy hội nhập vào dòng chả của sự sống… và dòng chảy này đang tuôn vào biển cả bao la.

Người chứng được trạng thái buông xả gọi là Srotapanna (9)… Đức Phật gọi như vậy. Ngài đã hội nhập vào dòng chảy, không còn lo lắng. Tôi gọi ngài là Sa môn, người đã tự tại trong dòng sông, không cần gì để bận tâm. Không có gì để chứng ngộ. Ngài đạt sự tự tại. Bất cứ những gì Thượng Đế chọn lựa, sẽ xảy ra. Thậm chí, ngài không khát vọng, nhưng tĩnh lặng, an bình, quân bình và tự tại. Ông không còn tham ái, không còn căng thẳng và không còn âu lo, không đòi hỏi phải trở thành một người nào, phúc lạc như thực tướng của ngài. Các bậc Sa môn đạt ngộ luôn mãn nguyện hoàn toàn. Bạn có thể liên hoan Thánh Poornima nếu bạn đã là một bậc Sa môn đắc ngộ rồi…

2.    Chỉ Một Hiện Hữu

02 tháng 7 1977

Câu hỏi thứ nhất:

Có phải tôn giáo thật sự đơn giản đến tôi cũng có thể thấu hiểu được?

Vâng, Sheela… thậm chí cả bạn. Nhưng khi tôi nói rằng tôn giáo đơn giản, tôi không có ý cho là nó dễ dàng. Ý của tôi là nó không phức tạp. Sự sống vốn không phức tạp. Vạn vật vũ trụ cũng không lắm rắc rối. Mọi phức tạp có bởi đều do tâm. Tư tưởng là sự phức tạp. Làm sao Vô niệm phức tạp được? Khi tấm gương hoàn toàn trong suốt và trống rỗng, còn phức tạp nào nữa có thể hiện diện nơi đó? Tôn giáo rất đơn giản, không có nghĩa là dễ dàng nhưng có nghĩa rằng không phức tạp. Triết lý rất phức tạp, cực kỳ phức tạp. Tôn giáo bắt nguồn qua trái tim đơn thuần, không do nỗ lực tâm, không qua tính cách triết lý. Thật ra, triết gia thấy nó vô cùng khó, gần như là không thể sùng đạo. Bạn càng có tri thức, lại càng khó khăn hơn, nhưng sự khó này bắt đầu qua bạn. Bạn có một cái tâm thật khó khăn, nên tâm phản chiếu thực tại. Bạn tự gánh lấy bệnh tật. Cây xanh, loài chim chóc, mặt trời và vầng trăng… vạn vật vô thường hoàn toàn đơn thuần. Nếu bạn đơn thuần, hốt nhiên sẽ có sự tương ngộ. Tánh đơn thuần sẽ tương ngộ với tánh đơn thuần. Sự phức tạp không thể tương hội với đơn giản được. Phức tạp chỉ có thể tương hội với phức tạp. Nếu bạn đơn giản, bỗng nhiên mọi sự sẽ trở nên đơn giản. Cánh cửa huyền diệu sẽ mở rộng sẵn sàng cho mọi chúng sinh. Bạn hỏi,

Có phải tôn giáo thật sự đơn giản đến tôi cũng có thể thấu hiểu được?

Sự “thấu hiểu” này không đúng. Tôn giáo không thể hiểu… Vì vậy,tôn giáo chỉ có thể sống nhưng không phải để hiểu. Bạn đã tự mình mang tâm phức tạp. Nếu bạn nỗ lực hiểu, chính sự nỗ lực để hiểu này sẽ càng làm cho nó trở nên khó hiểu hơn.

Một con rết bò trên đất… với một trăm cái chân… Có con thỏ nhỏ đang ẩn nấp trong bụi cây, thấy vậy liền hỏi, “Chú ơi, tôi không hiểu làm thế nào mà chú có thể bận rộn được với một trăm cái chân như vậy? Chân nào là chân trước, chân nào chân thứ hai, chân nào là chân thứ ba, và tiếp tục như vậy? Chú không thấy mệt mỏi hay sao? Tôi muốn hiểu rõ. Chú có thể cho tôi biết không?” Con rết chưa bao giờ cảm thấy rắc rối cả. Nó luôn bò với một trăm cái chân như vậy. Thật ra, nó không bao giờ nhìn xuống chân mình, không bao giờ đếm chân của nó. Khi nó bắt đầu cố gắng hiểu, nó biến thành tê liệt, lăn ngã và vấp váp. Nó khóc lóc với chú thỏ, “Đồ vô minh! Ngươi đã làm cho ta mất đi bản tánh thuần khiết của ta rồi. Hiện thời, ta không thể nào bò cho đúng được nữa!”

Tâm trí đã bước vào. Đi thì đơn giản, nhưng phải làm gì? Trong thực tế, bạn không cần làm gì cả. Thượng Đế đã làm giùm bạn rồi. Hiểu biết có nghĩa là nỗ lực hành động. Phải thở như thế nào? Hãy quên con rết đi! Bạn phải thở làm sao, và phải làm gì? Thật là một tiến trình quá phức tạp để hít hơi vào, phân tích không khí theo nguyên tố của nó, chọn lọc không khí và loại bỏ chất carbon-dioxide ra, chỉ để lại chất ô xy là được vào khí quản, và sau đó thì thải ra tất cả những rác rưởi từ nguồn huyết mạch… Bạn phải làm gì để có thể thành toàn công việc nặng nề như vậy kể cả trong lúc ngủ? Thượng Đế đã thành toàn tất cả rồi. Làm sao chuyển đổi bánh mì thành máu? Bạn đã thành toàn công việc này thật hoàn hảo. Tới bây giờ, bạn vẫn làm được. Tôi không biết ngày mai ra sao. Làm sao bạn có thể thành toàn những việc vô cùng huyền diệu như vậy? Bạn đã từng nghe qua về những phép lạ của Chúa Giê Su. Ngài biến đá thành bánh mì… Không vấn đề. Bạn biến bánh mì thành máu từng ngày qua. Biến đá thành bánh mì thật sự không khó. Biến bánh mì chết thành lượng máu sinh động khó hơn nhiều, một phép lạ thậm thâm vi diệu. Khi bạn nhai nuốt, bạn không nhớ vì Thượng Đế thành toàn giùm bạn rồi. Khi tôi bảo, “Thượng Đế thành toàn”, ý tôi là không ai lo lắng về hoạt động của thân… Nếu bạn sử dụng từ ngữ “thấu hiểu” thì sẽ có chút phức tạp. Bạn có thể sống và tín ngưỡng, nhưng xin bạn kết thúc tìm hiểu.

Thiền nhân có cách diễn đạt thật đặc biệt về một chủ đề như vậy. Họ bảo, “Một con bò mầu vàng chui qua cửa sổ. Đầu, sừng và bốn chân cũng chui qua, nhưng tại sao không cái đuôi lại không thể chua qua được?” Cái đuôi bị vướng lại… Thật

lạ lùng. Nguyên cả thân con bò đều chui qua, nhưng cái đuôi thì bị mắc cứng, không thể chui qua. Thiền bảo bạn phiền não cũng bởi cái đuôi này. Cái đuôi vẫn bị dính cứng đàng sau này có ý nghĩa gì?

Trong cõi tục, đuôi bò cần chui qua cửa sổ

Vẫn bị dính lại, ngoại từ chúng ta kéo nó thật mãnh liệt...

Đuôi bò là điều chúng ta không biết vẫn cố công để hiểu. Đuôi bò là cố gắng hiểu những gì không thể hiểu. Đuôi bò là sự nỗ lực khai hóa những bí mật kỳ diệu của sự sống. Ý của bạn là gì với từ ngữ “thấu hiểu”? Bạn muốn khai hóa sự huyền nhiệm của sự sống? Bạn muốn biến sự sống này thành một sự kiện trong suốt, một Tam Đoạn Luận hay chăng? Nó không phải là Tam Đoạn Luận, mà là một bản nhạc, nên bạn không thể giảm nó xuống thành Tam Đoạn Luận. Vạn vật vũ trụ không phải là vấn đề toán học, cũng không phải là câu đố, mà là Công án Thiền. Không có câu giải đáp trong sự sống, và sự sống là sự huyền nhiệm, không thể nào giải đáp được. Sự sống bất khả tư nghì. Khi bạn cố gắng hiểu nó, cái đuôi mọc dài ra, rồi bạn bị mắc cứng. Đây là tri thức… cái đuôi nhỏ. Bạn vượt qua Thượng Đế rất dễ dàng, nhưng cái đuôi vẫn bị dính đàng sau. Sừng, đầu, chân, mọi thứ có thể vượt qua Thượng Đế rất dễ dàng, nhưng cái đuôi trong bạn, ve vẫy trong đầu, vẫn mắc cứng ở đàng sau, không cho phép bạn chui qua. Vì lý do đó, tại sao người tri thức cảm thấy khó ngộ nhập Đạo, trong khi người với trái tim thì ngộ nhập Đạo thật dễ dàng.

Đây là sở cầu của vạn vật, và phần thể của nó… Tri thức… muốn tìm hiểu. Sự sống có thể biết được qua sự sống, nhưng không thể được biết qua thành phần. Sự đồng nhất có thể biết qua sự đồng nhất. Tri thức là phần tử cực vi tế, nhưng giả vờ là kẻ độc tài. Tri thức rất độc tài. Nó bảo, “Tôi muốn biết tất cả trước. Thượng Đế có mặt chỉ khi tôi cho phép. Tình thương chỉ có thể khi tôi cho phép.” Nếu có một gì huyền bí, tri thức sẽ nói, “Không, không phải vậy.” Tốt hơn là nên nói như vầy, “Không phải”, hơn là chấp nhận sự huyền diệu, đánh mất tự chủ, và áp chế sự độc tài của bạn trên sự sống. Tri thức là bản ngã… Đây là cái đuôi, vô cùng vi tế, đang bị mắc cứng. Sheela, đừng mọc cái đuôi. Nếu bạn có lan can để vịn, sẽ khó cho bạn ngộ nhập Đạo. Cho đến bây giờ, tôi vẫn chưa thấy cái đuôi của Sheela, ngoại trừ cô giấu kín ở đâu đó. Tri thức có thể giải đáp mọi vấn đề, ngoại trừ một vấn đề. Tri thức có câu trả lời cho mọi sự, ngoại trừ Thượng Đế, ngoại trừ sự sống, ngoại trừ vạn vật vũ trụ. Tri thức, trước vũ trụ vô lượng vô biên, bỗng nhiên như rơi vào đẳng cấp thấp nhất, hoàn toàn vô năng, hoàn toàn bất lực trước Thượng Đế. Cho nên, nếu bạn không hiểu, không là vấn đề lớn. Bạn sẽ hiểu. Nếu bạn muốn hiểu, bạn sẽ mất cơ hội. Hãy cho phép tôi lập lại: Nếu bạn không hiểu, bạn sẽ hiểu… Rất đơn giản. Nếu bạn muốn hiểu, thì nó sẽ biến thành phức tạp, và bạn mất cơ hội…

Câu hỏi thứ  hai:

“Tôi đang dò dẫm trong bóng tối, Bạch Ngài

Osho, ngài có thể giải thoát tôi không?”

Tôi không thấy bóng tối ở đâu hết. Chỉ khi nào mắt bạn nhắm lại, bóng tối mới bao phủ, do vọng mà ra. Mặt trời đang chiếu soi cùng khắp thiên hạ. Đây là một buổi trưa tròn đầy, nhưng bạn đã khép kín đôi mắt, vì vậy mới chỉ thấy có bóng tối. Không ai ép bạn mở mắt, bạn phải tự mở lấy. tôi không thể mở mắt giùm bạn. Nếu bạn muốn nhảy mũi, hãy tự nhảy mũi. Tôi không thể nhảy mũi giùm bạn. Có nhiều điều bạn phải tự làm lấy, một trong những điều căn bản nhất của cuộc đời. Đây là một điều tốt nếu bạn tự mình thực hành. Nếu không, dù bạn có tự do, bạn vẫn là kẻ nô lệ. Nếu tôi giúp mang bạn ra ngoài bóng tối, hay là dù ai đi nữa, ánh sáng sẽ không còn là ánh sáng, và bạn bị giam cầm trong nguồn ánh sáng đó. Bạn đã không giải thoát dựa trên sự hài hoà của bạn. Bạn phải đơm hoa theo nhịp điệu sống của bạn.

Có những đứa trẻ ép đóa hoa phải nở. Nụ hoa có thể nở, nhưng nếu vậy thì không phải là hoa. Thậm chí, sau khi nở rồi, hoa không còn là hoa nữa. Có gì bị đánh mất. Một kinh nghiệm trọng đại bị đánh mất. Linh hồn bị đánh mất. Cánh hoa có linh hồn khi nó chớm nở tự nhiên. Như vậy, nó có sự sống. Khi bạn cưỡng ép, bạn huỷ diệt nó. Tất cả mọi kinh nghiệm mỹ lệ trong sự sống chỉ có thể xảy ra tự nhiên, không thể nào cưỡng chế được.

Có một giai thoại tuyệt diệu về Thiền sư Triệu Châu (Triệu Châu). Có một ngày, Triệu Châu bị ngã trên tuyết. Ngài gọi lớn, “Hãy giúp ta đứng lên! Hãy đỡ ta đứng lên!” Một đệ tử của ngài chạy đến nằm xuống bên cạnh ngài. Triệu Châu cười ha hả nói, “Đúng rồi. Hoàn toàn đúng quá! Ta cũng sẽ hành động như ngươi vậy.”

Triệu Châu ngã xuống tuyết, ngài hét lớn, “Hãy đỡ ta lên! Hãy đỡ ta lên!” Không cần đỡ ngài lên! Nếu bạn ngã xuống, bạn có thể tự đứng lên. Vẫn năng lượng đã làm bạn ngã xuống cũng có thể giúp bạn đứng lên. Một người không thể tự mình đứng lên, thì không thể tự mình ngã xuống được. Vẫn năng lượng đó đưa bạn lạc hướng thì nó cũng có thể mang bạn về nhà. Một con người không thể về nhà nếu không thể bị lạc hướng, bởi phải cần cả hai nguồn năng lượng. Vẫn nguồn năng lượng đó biến bạn thành người tội lỗi, cũng có thể biến bạn thành thánh nhân. Thực tế, trở thành tội phạm thì phức tạp, gian nan và khó khăn hơn là thành thánh nhân. Tín ngưỡng không phải là việc gian nan, vẫn cùng nguồn năng lượng! Bạn có thể nhắm mắt và đầu tư cũng bao nhiêu năng lượng đó vào việc nhắm mắt thì cũng cùng nguồn năng lượng đó sẽ giúp mắt này mở ra.

Người môn đồ này là một đệ tử chân chính. Ông hiểu Triệu Châu rất rõ. Ông biết Triệu Châu đang tạo bối cảnh. Ngài cố ý ngã xuống. Có lẽ, ngài giả vờ ngã xuống khi vị đệ tử này đi ngang qua, và ngài đã la lớn lên, “Hãy đỡ ta lên! Hãy đỡ ta lên!” Người đệ tử này liền nằm ngay xuống cạnh ngài. Ông không đỡ ngài lên. Ông đang làm gì lạ vậy? Ông chỉ cảm thông, “Con có thể làm gì? Được rồi. Con là đệ tử của ngài, con sẽ nằm xuống bên cạnh ngài.”

Minh sư cảm thông với bạn. Ngài luôn từ bi. Ngài không thể nắm tay bạn… Minh sư chân chính không bao giờ hành động như vậy… Nếu ngài nắm tay bạn là giúp bạn lệ thuộc vào ngài. Cưỡng chế bạn ra ngoài tức là vẫn giữ bạn bên trong. Khi minh sư rời tay bạn, bạn sẽ quay về thế giới, quay về tâm trí của bạn. Nó vẫn chưa tỉnh thức, và vẫn còn bám víu bên trong bạn… Minh sư giúp đỡ mà không giúp đỡ. Hãy nhớ kỹ. Sự giúp đỡ của ngài gián tiếp, và không bao giờ giúp đỡ bạn ngay, mà giúp đỡ bạn qua những phương tiện vô cùng vi tế. Ngài bao phủ bạn qua làn hương của gió, không là cơn gió vũ bão mà qua luồng linh quang vô hình. Ngài giúp đỡ bạn, nhưng không đối kháng bạn. Ngài giúp bạn ở mức độ bạn có thể vượt qua, không quá một bước, không thúc đẩy bạn bằng bạo lực, bởi bạo động sẽ chỉ gây tổn thất, và chân tánh của bạn không thể phát triển theo giai điệu hòa hợp. Dù tôi cho bạn Chân lý, bạn sẽ ném nó đi, bởi bạn không ý thức nó. Tôi có thể cưỡng chế bạn tỉnh thức, nhưng bạn sẽ rơi vào vọng khi tôi vắng bóng. Bạn sẽ nguyền rủa tôi, sẽ giận tôi, bởi bạn thích tận hưởng những vọng tưởng này, những giấc mộng thật ngọt ngào, nhưng lại có người đến đánh thức bạn dậy.

Đôi lúc bạn quán chính bạn. Bạn phải đón xe lửa sớm… bốn, năm giờ sáng… bạn nhờ người khác đánh thức bạn dậy. Khi anh ta đánh thức bạn dậy, Bạn nổi sân hận lên! Bạn không thích thức dậy. Bạn cảm giác như anh là kẻ thù của bạn. Tôi có nghe kể về Immanuel Kant, một triết gia người Đức, rằng ông nghiện thời giờ rất nặng. Ông di động như mũi kim đồng hồ vậy, lúc nào cũng đúng giờ… không bao giờ hoang phí một giây phút nào. Sáng sớm, năm giờ, ông dạy học vào thời khắc đó suốt đời ông. Ông có một phục dịch, mỗi sáng thường đánh thức ông dậy, có lúc còn đánh ông nữa. Ông cho người phục dịch này quá nhiều quyền lực. Ông còn nói với ông ta, “Thậm chí, nếu ông muốn đánh tôi, cứ đánh tôi! Hãy cho tôi một trận đòn như ý, nhưng ông nhất định phải đánh thức tôi dậy! Đừng nghe tôi biện luận với ông vào sáng sớm, dù rằng tôi sẽ nhăn nhó ông, sẽ đe dọa đuổi ông, nhưng đừng lo lắng. Bất cứ những gì tôi nói, chỉ lắng nghe thôi, nhưng ông nhất định phải đánh thức tôi dậy.”

Ông quá lệ thuộc vào người phục dịch này, và người này trở thành chủ nhân và ông trở thành kẻ phục dịch. Thỉnh thoảng, người phục dịch này phải đi xa. Ông tìm nhiều người phục dịch khác nhau, nhưng không ai hợp ý ông. Ai dám đánh đập chủ nhân vào năm giờ sáng? Dù ông có nói, “Hãy đánh tôi!” Người làm vẫn sợ hãi, cho nên người phục dịch cũ lại phải quay về làm việc cho ông.

Đã xảy ra như thế nào? Có lẽ bạn sẽ tận hưởng một giấc mơ ấm áp tốt đẹp, và thoải mái trong mền. Bạn đã quyết định trước khi bạn thức dậy, nhưng bây giờ thì… bạn muốn cuộn mình lại và ngủ tiếp… Hãy cố gắng hiểu tại sao bạn nhắm mắt lại, thay vì yêu cầu tôi giúp chúng mở ra. Hãy cố gắng hiểu tại sao bạn nhắm mắt và bạn đang chìm đắm mơ tưởng. Bạn mơ tưởng đủ chưa? Có mơ quá độ không? Bạn đã mơ hằng vô lượng kiếp, chưa thành toàn được gì qua những huyễn mộng đó. Bạn vẫn trống vắng, vẫn tiếp tục nhồi nhét trong bạn với huyễn mộng cuồng điên, với tham ái mới, với tham vọng mới. Có thể bạn đang mơ Giác ngộ nên bạn mới hỏi tôi câu hỏi này. Bạn đã hoang tưởng nhiều. Bây giờ, lại thêm một giấc mơ mới dấy khởi trong bạn… Bạn muốn thành Phật, đắc quả Giác ngộ. Cũng là giấc mơ! Nếu bạn thật sự xả bỏ vọng, ai sẽ giúp bạn ngủ? Hãy mở mắt! Khi bạn ý thức rằng bạn càng mơ nhiều, mắt càng mở rộng! Không cần phải mở mắt, bởi không có ai nhắm mắt. Hãy nhìn cú đấm của tôi: Nếu tôi co tay thành một cú đấm, tôi phải co mười ngón tay lại, thật chặt. Khi tôi không còn cô chặt ngón tay, nó sẽ mở ra tự nhiên. Co lại là thiếu tự nhiên. Để có thể co các ngón tay, bạn phải dùng nhiều năng lượng. Khi duỗi ngón tay ra, bạn không cần năng lượng.

Có một điều hết sức lạ lùng: Đau khổ cần nhiều năng lượng hơn hạnh phúc. Để hạnh phúc, bạn không cần năng lượng. Hạnh phúc miễn phí, không tốn chi phí. Đau khổ phải trả giá. Nếu muốn đau khổ, bạn phải cần nhiều năng lượng. Cú đấm thiếu tự nhiên. Bàn tay mở là bàn tay tự nhiên. Một đôi tay nên mở rộng, nếu không, bạn sẽ mệt mỏi… Suốt ngày, nếu tay bạn mở ra, đến cuối ngày, bạn sẽ mệt đến lả người. Bạn sẽ nói, “Suốt ngày, tôi đã co tay lại. Bây giờ, tôi thật là mệt.” Hãy thử nắm chặt tay suốt ngày thử xem, bạn sẽ vô cùng mệt mỏi. Tay luôn mở ra là hiện tượng tự nhiên. Trái tim mở cũng là hiện tượng tự nhiên. Chân tánh cởi mở là tự nhiên. Bản thể khép kín là thiếu tự nhiên, rất giả tạo. Bạn phải dồn hết năng lượng vào nó. Tôi đã quan sát qua hàng nghìn người rồi. Họ cố gắng dồn hết năng lượng vào sự đau khổ. Sống trong địa ngục là một cuộc đầu tư lớn, không dễ. Bạn phải cần có can đảm thì bạn mới có thể sống được trong địa ngục. Từ ngữ “sắt thép” bắt nguồn từ “kim cương” Bạn phải cứng rắn như kim cương, thì bạn mới sống nổi trong địa ngục. Nếu không, mọi người ai cũng sẽ cố gắng cản đường bạn. Nếu bạn hạnh phúc, thoải mái, bạn đang sống trên Thiên Đàng.

Bạn nói, “Con đang dò dẫm trong bóng tối.” Hãy buông xả! Giây phút bạn buông xả rồi, đôi mắt bạn sẽ mở rộng, như nụ hoa sắp chớm nở tròn đầy như đóa hoa. Đôi tay không còn nắm chặt sẽ mở rộng, và trở thành đôi tay rộng mở. Sự có mặt của tôi không phải là để cưỡng chế một ai. Tôi có mặt tại đây để bạn biết rõ kinh nghiệm gì đang xảy ra. Tôi có thể chia sẻ với bạn tiến trình của nó, nhưng không thể tu hành giùm bạn, hiểu không? Nó sẽ xãy ra. Đừng hy vọng ở những lời chỉ dẫn sai lầm. Tôi không hứa hẹn bạn gì cả. Tôi chỉ hứa với bạn rằng: Bất cứ kinh nghiệm gì xảy ra với tôi, tôi sẽ giúp nó xảy ra với bạn, bạn chỉ cần theo sau.

Đức Phật đã dạy… Đức Phật đã chỉ con đường, nhưng bạn phải tự mình du hành, trên con đường pháp này…

Câu hỏi thứ  ba:

Sau khi giác ngộ rồi, sao vẫn phải thiền?

Ai nói với bạn là sau khi giác ngộ rồi cần phải hành thiền? Vẫn hành thiền, nhưng không cần thiết. Nó đã trở thành sự tự nhiên rồi. Trước khi giác ngộ, điều này cần thiết, nhưng sau khi giác ngộ, nó chỉ là sự hô hấp. Nó đã có mặt nơi đó rồi. Nó là sự tự nhiên. Nó là sự tự sinh tự phát. Ý nghĩa của giác ngộ chính xác là vậy. Thiền trở thành tự nhiên. Bạn quán, không phải là có lúc bạn phải tĩnh tọa, không phải là bạn phải thiền vài giờ mỗi ngày. Toàn bộ thời gian của bạn là thiền. Bạn di động trong thiền. Bạn đi trong thiền. Bạn ngồi trong thiền. Bạn ăn trong thiền. Bạn yêu trong thiền. Bạn làm việc thương mại trong thiền. Toàn bộ cuộc đời của bạn bao bọc bởi một nguồn năng lượng mới. Thiền không cần thiết. Thiền là sự tự nhiên. Parinirvana mới gởi cho tôi một giai thoại nhỏ… liên quan đến câu hỏi này. Có một người ngồi trong một chiếc máy bay nhỏ. Mỗi bình minh lên, lúc sáu giờ sáng, ông ra lệnh mặt trời lên và xuống. Sau một thời gian, mặt trời hiểu ý ông nên bắt đầu từ đó, ông chỉ yên lặng thưởng thức. Không ai cần phải học hỏi. Thậm chí, không cần ra lệnh, mặt trời vẫn mọc mỗi sáng bình minh. Nếu bạn sống tịch lặng, thậm chí, bạn không cần cả thiền, trước khi chứng ngộ cũng không cần. Nếu bạn sống lành mạnh, một cuộc đời đầy tình thương, không lo lắng quá khứ, và không vọng tưởng tương lai… Nếu bạn sống trong mỗi phút giây thực tại của sự sống khi nó đến, thậm chí, trước khi chứng ngộ, thiền cũng không cần thiết. Bạn không cần phải giữ đúng nội qui. Mỗi khi mặt trời mọc, bạn không cần phải ra lệnh nó. Người này ra lệnh mặt trời phải mọc mỗi ngày vào sáu giờ sáng, và lặn vào mỗi hoàng hôn vào sáu giờ chiều. Vài ngày sau, ông suy nghĩ, “Mặt trời đã học bài học của nó”, nên ông chỉ ngồi thinh lặng, thưởng thức mặt trời mọc và lặn! Người này rất vui vì mặt trời đã học được bài học của nó. Việc làm của ông đã xong.

Thiền là vậy. Sự sống là sự tiếp diễn không ngừng hướng về thiền, không cần nỗ lực phụ. Nỗ lực phụ cần bởi cuộc đời của bạn thiếu sự uyển chuyển, bởi bạn được dạy là không nên sống với những ý tưởng phi lý như vậy. Vì tư tưởng sai lầm nên đã gieo nên nhiều trở ngại cho bạn. Sự sống không là một dòng chảy. Bạn không còn là một

dòng sông, mà là một mặt hồ dơ bẫn, ao tù nước đọng, khép kín, nên phải cần có thiền. Thiền phải cần bởi bạn sốngthiếu tự nhiên. Nếu bạn sống đời sống tự nhiên… và qua sự “tự nhiên”, ý tôi là: hãy sống mỗi khoảnh khắc như vậy. Khi nổi giận, hãy nổi giận và chấp nhận nó. Đừng tạo nên lý tưởng nổi giận. Khi cơn giận qua rồi, đừng ân hận. Không có gì để phải ân hận cả. Nó là vậy! Khi yêu, hãy yêu, đừng suy nghĩ yêu phải là gì. Đừng cố vấn nơi các sổ tay tình yêu. Hãy cho phép tình yêu trôi chảy tự nhiên.

Tôi có nghe một câu chuyện về một dũng sĩ tại Nhật, một kiếm sĩ tài danh, một Samurai. Có một đêm, ông trở về sau một ngày chiến đấu tại võ trường. Khi ông chuẩn bị ngã lưng xuống giường, ông thấy một con chuột. Con chuột đang nhìn ông một cách chăm chú! Người kiếm sĩ dùng gươm chém con chuột, nhưng không hiểu sao ông không thể nào chém trúng nó. Ông là một đại kiếm sĩ lừng danh, nhưng ông không thể nào chém trúng con chuột nhỏ bé như vậy. Kiếm ông rốt cuộc cũng bị gẫy, nhưng ông không thể nào giết con chuột được. Ông đâm ra sợ hãi. “Con chuột này thật quái dị. Nó không phải là con chuột tầm thường!” Ông bắt đầu toát mồ hôi… Ông chưa hề toát mồ hôi bao giờ. Ông là một chiến binh suốt cả cuộc đời, nhưng bây giờ ông lại bị đại bại dưới con chuột nhỏ này.

Ông chạy ra ngoài, hỏi vợ. Vợ ông đáp, “Phu quân điên quá! Chàng không cần phải giết con chuột. Chàng có nghe qua ai chém con chuột bằng thanh gươm bao giờ chưa? Chàng chỉ cần mang con mèo vào là đủ rồi.” Cuối cùng, con mèo được mang vào. Không phải là một con mèo tầm thường mà là một con mèo đại chiến sĩ. Nó được huấn luyện biết chuột vô cùng thiện nghệ. Nó là một trong những con mèo nổi tiếng về kỹ thuật bắt chuột. Nó biểu diễn hết mọi tài nghệ của nó, nhưng con chuột thật là phi phàm. Nó chụp vào mắt của con mèo! Con mèo trốn mất. Nó chưa bao giờ thấy con chuột nào lại có thể tấn công con mèo như vậy. Nó run rẩy, kinh hoàng như chủ nhân của nó. Người kiếm sĩ này buồn rầu ngẫm nghĩ, “Thật là hết nói rồi!” Cuối cùng, con mèo của hoàng đế được mang đến. Nó là một con mèo tài giỏi, danh tiếng vang lừng cùng khắp quốc gia. Dĩ nhiên rồi, vì nó là mèo của hoàng đế. Con mèo hoàng tộc này cũng bị đại bại. Nó đã vào phòng, trổ hết tài nghệ của mình, nhưng con chuột thật là lanh lợi. Cuối cùng, con mèo của vì vua phải khuyên nhủ bậc kiếm sĩ này, “Ngài phải sử dụng một con mèo bình thường rồi.” Người chiến binh hỏi, “Một con mèo bình thường thì có thể làm được gì?” Con mèo hoàng tộc trả lời, “Ngài phải thử thôi. Tôi biết con mèo này. Nó bình thường lắm, không biết gì hết. Tối ngày chỉ biết ngủ, nhưng có một điều về con mèo này là loài mèo cũng đều nghe tiếng tăm của nó. Cả quốc gia loài mèo, con mèo nào cũng biết là con mèo đó vô cùng thần bí là nó không biết gì về chuột cả. Nó không biết gì về nghệ thuật, phương tiện, triết lý của sự bắt chuột vì nó chưa bao giờ được thụ huấn tại bất cứ học viện hay đại học nào hết. Nó là một con mèo tầm thường và rất bình dân, nhưng con mèo cũng sợ nó hết! Khi nó ngủ, không có một con mèo nào dám vào nhà. Sự có mặt của nó cũng quá đủ. Nó chỉ biết lăn ra ngủ. Không ai biết nó giết chuột bằng cách nào. Có một hôm tôi đã đến con mèo này hỏi, “phương pháp bắt chuột của ngài là gì?” Nó chỉ nhìn tôi rồi lại lăn ra ngủ tiếp. Tôi đập nó dậy và hỏi, “Kỹ thuật của ngài là gì?” Nó đáp, “Không biết. Tôi chỉ là một con mèo. Như vậy đủ rồi. Bổn phận của mèo là phải bắt chuột. Phải cần có kỹ thuật nữa hả? Ngài nói gì lạ vậy?”

Con mèo này được mang đến. Người chiến binh không mấy hy vọng lắm vì con mèo này có vẽ cù bơ cù bất, tầm thường quá. Con mèo đi vào, không một chút khó khăn, nó chụp con chuột và mang ra. Mấy con mèo khác bao quanh nó và hỏi nó, “Kỹ thuật của ngài là gì vậy?” Con mèo đáp, “Tôi không biết kỹ thuật gì cả. Mèo thì phải bắt chuột, phải vậy không?”

Ý tôi là như vậy khi tôi nói đến thiên tính. Thiền đến tự nhiên nếu bạn tự tại. Thiền là thiên tính trong bạn, không phải nghệ thuật, kỹ xão, hay phương pháp. Bạn không cần phải học thiền ở bất cứ học viện nào. Bạn chỉ cần một chút hư hỏng. Có quá nhiều chuột nhát bạn nên bạn đâm ra sợ chuột. Không những bạn sợ, bạn còn phải học cách bắt chuột. Vì vậy, bạn trở nên thiện nghệ và thêm nông cạn. Đó là phiền não. Kiến thức là mối phiền não của bạn. Kabir không bao giờ thiền… Ông luôn bận rộn với bao công việc của ông và ông đắc ngộ. Chuyện gì xảy ra? Một con người bẩm sinh, làm việc hết mức với trái tim của mình, hoàn toàn chú tâm vào việc làm của ông, và ông đắc ngộ.

Hãy nhớ, bạn phải học thiền bởi bạn đã học quá nhiều điều sai lầm. Để loại bỏ sự sai lầm này, bạn sẽ phải học. Nếu bạn bị đạp gai, bạn cần một cây gai khác để lấy nó ra. Cây gai kia cũng giống cây gai trước, nhưng sẽ giúp bạn khươi cây gai kia ra. Thiền giống cây gai vậy, bởi bạn quá giả tạo và sự giả tạo này đã ăn sâu trong chân tánh của bạn rồi, Thiền sẽ giúp thanh tẩy sự ô nhiễm này. Thiền là dược thảo. Thuốc và thiền cùng một gốc, đều là dược thảo. Khi có ai bệnh, chúng ta cho thuốc. Bạn có nghĩ rằng thuốc men giúp con người khoẻ hơn? Như vậy, bạn đã lầm. Y dược giúp chữa trị bệnh tật, nhưng không có thuốc men nào phát minh để giúp bạn khỏe hơn. Sức khoẻ vượt trên y dược, và vượt trên thiền . Y dược điều trị bệnh. Khi bệnh tật hết rồi, khi gai được lấy ra, sức khoẻ lại đầy đủ. Để loại bỏ mọi sự giả tạm, phải cần sự giả tạm khác. Bạn không thể loại bỏ sự giả tạm bằng sự chân thực. Không thể nào. Làm sao bạn có thể loại bỏ mọi giả tạm qua sự chân thực? Thiền cũng giả tạm như những sự hư giả khác của bạn. Tất cả thế giới này đều là sự giả tạm! Nhất định là chúng giúp bạn được, giúp bạn vượt trên mọi giả tạm của bạn. Ngày bạn vượt trên mọi giả tạm của bạn, bạn sẽ ý thức được rằng, “Thiền không cần nữa khi ta đã đắc ngộ.” Nó trở thành một sự cần thiết bởi xã hội, bởi mọi điều kiện hóa, bởi bạn đánh mất thiên tính, và Đạo của bạn.

Như vậy, không có vấn đề của “Sau khi giác ngộ, tại sao phải cần có thiền?” Thiền nhân sẽ quên Thiền, bởi ông biết rằng không có giây phút nào là vô thiền nào cả. Ông sống trong Thiền. Sự sống của ông là Thiền. Có lúc bạn sẽ thấy một vị Phật tĩnh tọa với đôi mắt khép kín. Có lúc bạn sẽ thấy Meera vẫn thờ phụng Krishna. Vì vậy, câu hỏi phát sanh qua tâm. “Vị Phật này đang thiền?”

Nghe kể rằng Chúa Giê Su thường hay với các môn đồ rằng, “Các con hãy đợi nơi đây. Ta sẽ lên núi thiền.” Ý của Chúa Giê Su là gì khi ngài nói ngài lên núi thiền? Ngài không cần thiền, vậy ngài muốn lên núi làm gì? Ngài chỉ muốn xa lánh đám đông. Thiền chỉ là cái cớ. Ngài chỉ muốn biệt lập. Mệt mỏi… mệt mỏi bởi kẻ thù, bởi thân hữu, bởi những kẻ chống đối ngài và cũng mệt mỏi bởi những đệ tử của ngài. Giống như một bác sĩ làm việc suốt ngày trong bệnh viện, điều trị bệnh nhân, một ngàn lẻ một căn bệnh, ngài chỉ muốn trở về nhà nghỉ ngơi. Chỉ có vậy. Chúa Giê Su và Đức Phật luôn phải làm việc với những người có bệnh, nên các ngài cũng phải cần nghỉ ngơi. Đức Phật thiền để làm gì? Thỉnh thoảng ngài lộng lẫy tĩnh tọa một mình dưới cây Bồ đề, chỉ muốn tận hưởng giây phút thanh tịnh, sự tuyệt mỹ của sự thanh tịnh, và mọi nguồn hỷ lạc của sự thanh tịnh… Ngài chỉ muốn giũ bỏ tất cả mọi hệ lụy của chúng sinh. Sau đó, ngài lại đầy sức sống, năng lượng của ngài tràn trề, và ngài lại sẵn sàng… đi vào cõi thế giúp đỡ chúng sinh.

Ngày xưa, tại Trung quốc, Thiền sư Obaku (10), bậc chứng đắc cao tột nhất, vẫn hết lòng thờ phụng Đức Phật. Sinh lòng nghi ngờ, có một đệ tử vấn, “Sư phụ đang cầu xin Đức Phật hay là ngài đang muốn hỏi Đức Phật những vấn đề liên quan đến Chân lý?” Thiền sư đáp, “Ta không có gì phải cầu xin Đức Phật hoặc muốn vấn Chân lý với ngài cả.” Người đệ tử lại hỏi tiếp, “Vậy tại sao ngài lại thờ phụng Đức Phật?” Thiền sư trả lời, “Ta chỉ đơn thuần thờ phụng ngài thôi.”

Thật là một lời phát biểu lạ lùng. Ngài đáp, “Ta chỉ đơn thuần thờ phụng.” Đây là một sự biết ơn chân thành, không liên hệ đến thiền, đến cầu nguyện. Sự có mặt của ngài không phải là để cầu xin điều gì. Ngài đã có tất cả. Khi ngài đã có tất cả, ngài thật sự hết lòng tri ân… một mối ân huệ mà bạn không thể trả được bằng bất kỳ giá nào cả. Bạn có thể chăm sóc cha bạn lúc ông về già. Bạn đền đáp công ơn dưỡng dục cha mẹ sau khi cha mẹ nuôi dưỡng bạn nên người. Bạn có thể tôn kính cha mẹ già, báo hiếu họ để đền đáp công ơn nuôi dưỡng, nhưng bạn có thể báo đáp gì cho một minh sư? Tất cả của cải vật chất thế gian mà bạn biết đều nằm trong thế giới này… nhưng ngài ban tặng bạn một kinh nghiệm thuộc về thế giới bên kia. Bạn không sở hữu của cải vật chất thế gian của thế giới bên kia. Bạn sẽ đền đáp được gì cho một minh sư? Hoàn toàn bất lực, bạn không thể diễn đạt lòng biết ơn bằng cách nào khác nữa.

Obaku nói đúng, ngài dạy, “Ta chỉ đơn thuần thờ phụng. Ta không có gì để cầu xin Đức Phật. Ngài đã cho ta rồi, nhưng làm sao ta có thể quên ân huệ của ngài?” Cảm giác của tôi là Obaku, dù Đức Phật ở phương nào, ngài vẫn hết lòng thờ phụng. Đây là một tấm lòng biết ơn vô tận.

Một đệ tử nữa của Đức Phật, Manjushri (11), sau khi ngài đắc ngộ rồi, Đức Phật bảo ông, “Bây giờ con có thể rời xa ta. Thanh tịnh đã là sự sống trong con. Hãy đi đi, và truyền pháp của ta.” Manjushri phải đi với dòng lệ tuôn tràn trên mắt. Có người hỏi, “Tại sao ngài khóc? Ngài đã giác ngộ rồi mà?, Tại sao ngài còn vướng mắc vào Đức Phật?” Ông trả lời, “Ta đâu có vướng mắc với Đức Phật? Tôi chỉ gần ngài và chỉ cúi chào ngài mỗi khi ngài đi ngang qua… Tôi đã đi ngang qua ngài hàng nghìn lần mỗi ngày, và mỗi lần đi ngang qua ngài, tôi đều cúi lậy. Tôi không thể lạy thầy của tôi được nữa rồi, bởi tôi phải đi xa.”

Họ kể cho Đức Phật nghe rằng Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát đã khóc. Đức Phật gọi ông vào dạy, “Con có thể lạy ta bất cứ nơi nào phải không? “ Nghe nói, Đức Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, hơn hai mươi năm còn lại trong quãng đời ông, mỗi ngày, bất cứ lúc nào, sáng, trưa, chiều, tối, mỗi khi ông có thời gian, ông lại hướng về nơi Đức Phật, và quỳ lậy. Đệ tử của ông hỏi, “Sư phụ đã là Phật rồi mà tại sao ngài vẫn còn lậy Đức Phật?” Ông đáp, “Ta phải lậy Minh sư của ta . Sự lậy ngài đã trở thành thiên tính của ta rồi. Chỉ đơn thuần tri ân, không với lý do gì. Có nhiều việc chúng ta làm mà không cần lý do gì hết. Không phải điều gì cũng cần có lý do. Thật khó mà không tri ân minh sư của bạn dù bạn đã giác ngộ.

Một tu sĩ hỏi Bách Trượng, một thiền sư khác, “Vấn đề gì quan trọng nhất trong thế gian này?” Bách Trượng đáp, “Ta tự thiền tọa. Vấn đề quan trọng nhất trong thế gian này là ta tự ta thiền.” Đây là thiền, nguyện cầu, thờ phụng! Gọi nó bằng bất cứ danh tự gì bạn muốn, nhưng đây là vấn đề duy nhất sau khi bạn đã giác ngộ…

Câu hỏi thứ  năm:

Tại sao một tôn giáo không thể hiểu được pháp thực tại của tôn giáo khác? Tại sao có quá nhiều đối lập và hiểu lầm?

Có sự hiểu lầm giữa tín đồ Hồi giáo, tín đồ Ấn giáo, Kỳ Na Giáo và Công giáo, nhưng họ không phải là người sùng đạo. Đây là các tôn giáo giả hiệu. Họ cho rằng họ sùng đạo nhưng họ không sùng đạo. Làm sao lại có sự hiểu lầm khi tôn giáo bắt nguồn qua trái tim bạn? Tôn giáo giải phóng bạn khỏi tất cả mọi quan điểm. Làm sao lại có thể có sự hiểu lầm? Bạn chỉ hiểu lầm khi bạn đầy khái niệm. Khi mọi khái niệm xả bỏ thì tâm rỗng không, thì khó thể hiểu lầm hoặc đối lập nhau. Nếu có một vị Phật đang thiền, bên cạnh ngài là Chúa Giê Su thì không thể có sự biện luận. Không thể nào. Làm sao mà hai sự thanh tịnh này có thể tranh biện? Nếu bạn thiền bên cạnh một vị Phật, thì có thể có tranh biện, Nếu Đức Phật thiền bên cạnh Chúa Giê Su, họ sẽ không tranh luận. Họ không có lời đề nghị, không có lời phát biểu. Họ sẽ nhìn mắt của nhau và họ thấy sự hằng hữu… hai cái gương trực diện nhau, chiếu rội ánh minh quang, hàng nghìn tia ánh sáng, nhưng sẽ không có gì biểu thị. Người tín ngưỡng, không có sự hiểu lầm, đã đạt trí huệ rồi. Nếu họ không hiểu, thì đó là bí mật của họ. Chúng ta khác ngôn ngữ. Islam khác ngôn ngữ. Công giáo khác ngôn ngữ, hiểu lầm nhất định xảy ra. Mọi ẩn dụ đều khác nhau. Biểu tượng cũng khác. Thí dụ, không có Phật tử nào dùng từ “Thượng Đế”. Tín đồ Công giáo thì dùng từ “Thượng Đế”, trọng điểm tôn giáo của họ. Nhất định phải có hiểu lầm. Công giáo cho Phật Giáo là Vô thần. Phật Giáo cho Công giáo là Thượng Đế nhân cách hóa… tưởng tượng Thượng Đế qua hình ảnh loài người, một sự phóng chiếu. Vấn đề này xảy mỗi ngày trong đời sống. Dù bạn có đồng một ngôn ngữ, vẫn bị hiểu lầm. Ngôn ngữ không phải là phương tiện truyền bá. Hãy nghe một vài giai thoại như sau.

Vụ ly dị đầu tiên tại Calcutta có một chút khôi hài. Luật sư bị cáo gọi thân chủ lên hỏi, “Theo tôi hiểu thì sau khi suốt cả ngày làm việc tại sở, trở về nhà, thay vì thấy vợ chờ bạn, bạn lại thấy có người đàn ông trong tủ áo phải không?” “Đúng vậy.” “Đó là nguyên nhân đau khổ của ngài phải không?” “Dĩ nhiên rồi.” Bị cáo trả lời với âm thanh buồn khổ, “Bởi người đàn ông đó, mà tôi không đủ chỗ để treo quần áo lên.”

Ai cũng có sự hiểu biết riêng. Mỗi người hiểu mỗi khác. Mọi ngôn ngữ đều rất cá nhân.

Có một người chồng mang về nhà một con khỉ, với hai con thỏ. Ông nhốt chúng trong chuồng, ở phòng riêng của hai vợ chồng. Người vợ thắc mắc hỏi, “Chúng sẽ ăn cái gì?” Người chồng đáp, “Chúng ta ăn gì thì chúng ăn nấy.” Người vợ lại hỏi, “Chúng ngủ ở đâu?”. Người chồng trả lời, “Dưới chân giường.” Người vợ phản đối, “Còn mùi hôi thì sao?” Chồng đáp, “Chúng sẽ quen mùi như anh đã quen mùi của em thôi.”

Nếu bạn chịu khó chú ý, bạn sẽ thấy rằng sự hiểu lầm có mặt cùng khắp. Từ sáng đến tối, bạn sẽ thấy được một ngàn lẻ một sự hiểu lầm, dù đồng ngôn ngữ, trong đời sống thường nhật, bởi ngôn ngữ của họ có tính cách cá nhân.

Một phụ nữ nông dân lên xe bus với chín người con của bà, từ chối trả tiền vé xe. “Có ba đứa là bẩy tuổi.” Bà nói, “Còn ba đứa thì năm tuổi, và còn lại ba thì hai tuổi.” Người tài xế nhìn bà ngạc nhiên, “Bà sinh ba đứa con mỗi một lần à?” “Không có. Có khi chúng tôi không sinh được đứa nào cả.”

Ngôn ngữ diễn đạt nhưng không diễn đạt. Sẽ diễn đạt ra sao với thực tại bên kia… cảnh giới bất khả tư nghì. Còn người thinh lặng thì sao? Người hay nói không thể diễn đạt. Với chúng sinh vô minh, phải cần bản đồ chỉ đường, phải viết cho họ hiểu, phải vẻ hình ảnh, phải có sự chỉ dẫn rõ ràng. Mỗi tôn giáo, như Hồi giáo, Ấn giáo và Công giáo đều có đường lối khác nhau. Thí dụ, nếu có năm người được gởi vào rừng để diễn tả khu rừng. Khi họ trở lại, bạn có nghĩ là họ sẽ diễn tả chung một hình ảnh, hay tả cảnh giống nhau không? Mỗi họa sĩ sẽ mang về mỗi họa phẩm khác nhau, và thi sĩ sẽ mang về những vần thơ khác nhau. Nhà sinh vật sẽ mang về thứ khác, hóa học gia sẽ mang về thứ khác, và người chặt củi sẽ mang về thứ khác. Họ đều trở về từ khu rừng. Họ đồng đến cùng một chỗ, nhưng họ đồng tả cảnh khác nhau.

Đức Phật, Mohammed, Chúa Giê Su đồng chung sự thanh tịnh, cùng chung nguồn minh quang, nhưng khi họ giảng pháp thì khác nhau. Đức Phật giảng pháp theo cách của ngài… Ngài là một thái tử, con trai của một hoàng đế thì tất nhiên cách giảng pháp của ngài phải khác. Chúa Giê Su giảng pháp theo cách của ngài… Con trai người thợ mộc có cách giảng pháp khác. Họ hoàn toàn khác nhau. Bởi người con trai thợ mộc phải dùng ngôn ngữ của người thợ mộc. Vì vậy, ngôn ngữ của Chúa Giê Su rất bình dân nhưng có tác động mạnh. Ngôn ngữ của Đức Phật thì vô cùng trừu tượng. Chỉ có vài người đủ khả năng hiểu ngài vì cách dùng từ của ngài rất văn hoá, rất trí thức, và vô cùng phức tạp. Chúa Giê Su vì không được đi học, chỉ quen với loại người bình dân, sử dụng ngôn ngữ bình dân, nhưng ngôn ngữ của ngài rất đẹp, rất mãnh liệt. Ngôn ngữ càng cầu kỳ thì càng cách xa đời sống. Nó chỉ có thể hiểu bởi những đại học giả. Lời pháp của Chúa Giê Su ai cũng có thể hiểu, dù người lao động, nông dân, và ngư phủ. Do đó, Chúa Giê Su hấp dẫn nhiều kẻ cùng khổ khắp thế giới. Các đại phú gia không có hứng thú với Công giáo. Người giầu thì có sự cầu kỳ của họ. Đối với một số người, Đức Phật là một bậc giác ngộ tuyệt vời. Như bạn thấy, phép lạ thường xảy ra! Tại Đông phương, đất của người nghèo, ai cũng trở thành tín đồ Công giáo. Tại Tây phương, thịnh vượng hơn thì họ trở thành Phật tử. Pháp của Đức Phật thịnh hành hơn lời pháp của Chúa Giê Su tại Hoa Kỳ. Không sớm thì muộn, Hoa Kỳ sẽ thuộc về Đức Phật, không phải Chúa Giê Su. Bây giờ, vì đa số tri thức hơn nên lời pháp của Đức Phật hấp dẫn họ hơn.

Tại Ấn, Đạo Phật lâm cảnh diệt vong! Ấn Độ mất đi nguồn thiêng liêng ưu tú này. Nên vì vậy, Ấn Độ trở nên đói khổ nghèo nàn. Khi Đức Phật còn tại thế, hơn hai nghìn năm trước, Ấn Độ là một quốc gia trong những quốc gia phồn thịnh, phong phú nhất trên thế giới. Quốc gia này rất văn hóa, và sáng lập được nhiều viện đại học hoặc Hàn Lâm Viện nổi tiếng, và con dân thời đó, trao đổi triết lý lẫn nhau là chuyện rất bình thường. Nghe kể rằng, khi Shanka đến một thị trấn để hội thảo với Mandana Mishra (12) đã hỏi những cô gái đang xách nước tại giếng ở một đầu làng, “Làm sao tôi biết được nhà của Mandan Misha tại đâu?” Một triết gia mà ông sẽ đến gặp để tranh luận. Các cô gái bên giếng nước đã cười. Họ bảo, “Ngài đừng lo, hãy đến nơi nào mà có mấy con két tụng Áo Nghĩa Thư, thì ngài sẽ biết được nhà của Manda Misha ở đâu.”

Đây là câu chuyện thật, kể cả két cũng phải tụng Áo Nghĩa Thư. Cách nói của người gác cũng rất cầu kỳ đến nỗi Shankaracharyara phải bối rối và sợ hãi. Vợ của Mandan Mishra, Barti, là người chủ trì cuộc biện luận giữa hai người. Vợ của Manda có trí tuệ vô cùng siêu việt, nên bà đã chủ trì cuộc biện luận này cho cả hai. Bây giờ thì thế giới đã thay đổi nhiều. Ngày xưa, Phật Giáo phát triển mạnh mẽ khắp mọi nơi. Bây giờ, Phật Giáo có chiều hướng xuống thấp tại Ấn. Phật Giáo không thể bám rễ sâu tại mảnh đất của Ấn Độ. Công giáo hấp dẫn dân tộc Ấn hơn bởi Chúa Giê Su dùng ngôn ngữ của người bình dân.

Bạn có quan sát thế giới này không? Không có quốc gia nào lại nhiều mầu mỡ tâm linh như Ấn Độ. Nhiều tôn giáo lớn phát sanh từ đất Ấn, kể cả Phật Giáo, Kỳ Na Giáo, và Ấn Độ giáo… nhưng họ lại không sáng tạo chủ nghĩa cộng sản vì tâm thức của họ thuộc về bầu trời. Tại Hoa Kỳ, Công giáo mất lợi thế. Khi bạn phát tài, bạn sẽ bị lôi cuốn bởi những tác phẩm lớn, và hấp thụ được nhiều tư tưởng lớn. Các bản nhạc bất hủ hấp dẫn bạn. Thế giới của bạn sẽ luôn có những dạ hội với những điệu luân vũ hào hứng và điệu nghệ, và bạn có thể thưởng thức những họa phẩm lẫn nghệ thuật xuất chúng, cho nên tự nhiên rằng, pháp của Đức Phật lôi cuốn bạn hơn bởi nguồn thiền.

Ai cũng trao đổi qua ngôn ngữ của riêng họ. Chỉ có họ hiểu được ngôn ngữ của họ. Mỗi tôn giáo đều được diễn đạt qua mỗi ngôn ngữ khác nhau trên bình diện tâm linh khác nhau. Họ cùng tôn xưng Thượng Đế. Lời pháp như nhau, nhưng những xướng ngôn viên thì diễn đạt không giống nhau. Khi người nghe bắt được tư tưởng của Đức Phật, Chúa Giê Su, Mahavira, họ không thấy được sự tương đồng qua lời pháp của các ngài. Vì cách diễn đạt ngôn ngữ khác nhau cho nên các chúng sinh không thể phân biệt được sự đồng nhất của Đạo. Vì lý do đó, nên có nhiều sự hiểu lầm. Sẽ thiếu trí tuệ nếu sự hiểu biết không qua sự tu hành của bạn. Nếu bạn thiền, nếu bạn thanh tịnh, nếu bạn Vô niệm, mọi sự hiểu lầm sẽ chấm dứt. Bỗng nhiên, bạn sẽ ý thức rằng chúng sinh đồng nhất thể. Chỉ có một hiện hữu… trong hàng triệu hình tướng khác nhau.

Câu hỏi thứ sáu:

Vợ của tôi làm cho tôi quá mệt mỏi. Ngài có lời khuyên giải gì cho tôi không?

Ai là người mệt mỏi? Bạn tưởng chỉ có mình bạn sao? Bạn cho là vợ bạn không biết mệt mỏi hay sao? Những người vợ cũng chán những bậc ông chồng của họ như chồng của họ chán họ vậy. Dù bạn có thay vợ đổi chồng, cũng không có gì mới cả. Bạn sẽ chán người vợ mới như chán người vợ cũ vậy. Lúc mới cưới, bạn sẽ được một vài ngày hào hứng, đầy cảm giác mạnh với người hôn phối mới này, lãng mạn như trong truyện tiểu thuyết. Nhưng cái mới sẽ trở thành cái cũ. Thông thường, cái mới nào cũng sẽ cũ đi, và có một ngày, bạn sẽ chán nó.

Có ba loại chán chường: Một, bạn chán vợ nhưng bạn không chán phụ nữ. Hai là, bạn chán cảnh nhiều vợ nên bạn chán tất cả những người phụ nữ, nhưng bạn lại không chán cái tâm trí bạn hay chạy theo sau cái mới. Ba, bạn chán cái mới dễ trở thành cũ, và bạn chán tâm trí. Khi bạn chán tâm trí của bạn, thì đó là một khám phá vĩ đại. Nếu không, bạn đã thay đổi dễ dàng rồi. Tại sao lại chán vợ? Hãy chán người khác. Nếu phiền não mà thay đổi được thì sẽ lợi lạc cho bạn biết bao nhiêu, nhưng sau đó, bạn sẽ chịu đựng nổi đau khổ khác, nhưng ít ra, nó mới hơn. Vài ngày sau, bạn hy vọng một chút nữa vì bạn tư duy, “Mọi sự rồi cũng sẽ tốt đẹp.” Tuần trăng mật thứ hai này sẽ kết thúc nhanh hơn tuần trăng mật đầu tiên, bởi bạn hiểu biết hơn. Nếu tuần trăng mật đầu tiên có ba tuần, thì tuần trăng mật thứ hai chỉ có hai tuần, và tuần trăng mật thứ ba chỉ còn lại một tuần, và cứ tiếp tục như vậy.

Hãy cố gắng quán tâm bạn. Tâm luôn vọng cái mới, bởi nó không thể mãn nguyện. Cái mới sẽ biến thành cái cũ, nên bất kỳ làm điều gì, bạn cũng sẽ bất mãn. Tại sao bạn không chán tâm mình trước? Vấn đề này xảy đến rất nhiều lần nhưng chúng ta không quán nó. Trong lịch sử nhân loại, con người bắt buộc phải sống với chồng, với vợ. Họ đã từng chán cảnh đa phu, đa thê. Đức Phật chán phụ nữ vì là hoàng tử nên ngài có nhiều phụ nữ sẵn sàng chờ đợi ngài… họ đều là những mỹ nhân tuyệt sắc và ngài chán tất cả phụ nữ.

Lý do tại sao ngày nay, ở Hoa Kỳ, ai cũng dễ dàng thay vợ đổi chồng như họ chạy theo thời trang vậy, như lúc bạn thay kiểu xe mới mỗi năm hay mỗi sáu tháng sau đó, bạn sẽ thay vợ đổi chồng. Bạn có biết việc gì sẽ xảy ra sau đó hay không? Ai cũng chán giới nữ, ai cũng chán giới nam, và họ đồng tính luyến ái. Kết cuộc của họ ra sao? Khi đàn ông chán phụ nữ thì có hai vấn đề. Nếu họ thay đổi đúng đắn, họ sẽ chán tâm trí, và họ hướng về thiền hay tôn giáo. Nếu họ thay đổi theo chiều hướng sai lầm, họ sẽ chán phụ nữ, có hứng thú với giới nam hơn và… họ sẽ đồng tính luyến ái. Chứng đồng tính luyến ái phát triển vô cùng mạnh mẽ tại Tây phương. Có ngày, bạn sẽ chán chứng đồng tính luyến ái này. Cuối cùng, bạn sẽ thèm khát loài vật, có người đã hành động như vậy… và sau đó? Sau đó chỉ có một điều duy nhất cần làm là họ phát minh máy móc và giao hoan với máy móc. Vấn đề này đã xảy ra. Họ đã chế tạo nhiều phụ nữ bằng ny lông tại Hoa Kỳ, và họ đã vui vẻ với cô gái ny lông này. Khi bạn vui vẻ với cô gái ny lông, thân thể cô giống người thật, nhưng cách cô thì rất máy móc. Bạn phải nhấn nút đàng hoàng. Mọi cảm tính sẽ thay đổi theo chiều hướng bất bình thường, từ sai lầm này đến sai lầm khác, không đưa bạn đến đâu. Kết cục tối hậu bi thảm đang xảy ra. Có nhiều người tự sát trong thời hiện đại này hơn bất cứ lúc nào. Bạn sẽ ngạc nhiên. Số người tự sát ở Tây phương nhiều hơn ở Đông phương. Xứ sở Đông phương nghèo nàn hơn, đau khổ hơn, vì vậy, nếu họ có tự hủy thì nghe có vẻ hợp lý hơn, nhưng họ lại không tự sát. Số người tự sát lại xảy ra tại Tây phương, đất nước phồn thịnh, giầu có và đầy đủ, bởi cuộc sống quá dư thừa, nên con người chán nản với tất cả! Khi sống trong sự thiếu thốn, bạn hy vọng. Khi quá dư thừa, sẽ không còn hy vọng nữa. Nếu bạn có chiếc xe tốt nhất, tàu du lịch đắt tiền nhất, những cô gái xinh đẹp nhất, người thanh niên tuấn tú nhất, vài biệt thự sang trọng nhất… tọa lạc trên đồi và tọa lạc bên bờ biển, và bạn sẽ làm gì đây? Bạn sẽ buồn chán với sự sống hiện tại vì quá đầy đủ và bạn sẽ tự sát vì cuộc đời trở nên quá vô nghĩa!

Xã hội đang nghiêng về chiều hướng sai lầm. Với hoàn cảnh như vậy, bạn có thể chuyển hướng trên con đường ngay chính. Nếu bạn đi đúng đường, bạn sẽ trở thành thiền nhân. Nếu bạn đi sai, bạn sa vào con đường tự sát. Thiền và tự sát đều phát sanh từ một hoàn cảnh. Thiền là quán tâm. Mọi sự đều do tâm đối cảnh, tại sao bạn không xả nó? Tại sao không bắt đầu ngay gốc rễ ? Tại sao phải tiếp tục mang nặng cái nhân này? Hãy xả bỏ cái nhân này! Hãy cắt bỏ gốc rễ! Thiền là vậy, nhưng tôi không biết bạn có thật sự muốn diệt tận gốc rễ vô minh hay không, hay là bạn chỉ muốn thay vợ. Nếu bạn muốn thay vợ, tôi có một ý kiến nhỏ. Tôi có nghe về một công ty được gọi là “Homebreakers Limited” Tôi có đọc quảng cáo công ty này, tôi đọc cho bạn nghe.

Thân chào bạn.

Dịch vụ này được sáng lập với hy vọng là sẽ cung ứng hạnh phúc đến cho tất cả những nhà thương gia nào quá mệt mỏi mà không sợ bị phí tổn một chi phí nào. Bạn chỉ đơn giản gởi lá thư này đến năm cô bạn gái. Sau đó, bạn gởi vợ bạn đến người đứng đầu sổ. Khi tên bạn đến được đầu sổ thì bạn sẽ nhận được 15,186 tên phụ nữ, trong số đó sẽ có những cô gái tuyệt sắc. Hãy tin và đừng chấm dứt sợi dây Thiên Linh Chuỗi này. Có một người vì làm đứt dây Thiên Linh Chuỗi này và vợ ông ta đã trở về lại với ông.

Nếu bạn thật sự muốn thay đổi cuộc đời với một cuộc sống hạnh phúc, náo nhiệt và tân kỳ hơn , không còn tiêu cực nữa thì sự thay vợ này của bạn sẽ không giúp ích gì cho bạn. Cô vợ mới khác của bạn rồi cũng sẽ như vậy. Họ đã đến với bạn qua nhiều hình thức khác nhau… nhưng thực tế họ vẫn giống nhau! Với viễn tượng của bạn, họ có vẻ khác, nhưng khi bạn đụng chạm thực tế rồi, sự khác nhau sẽ giảm dần. Bạn càng gần họ, sự dị biệt càng mất đi. Ngày mà cô gái hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của bạn, bạn sẽ than phiền, “Cuối cùng, cô ấy cũng như vợ của tôi hay như bao nhiêu phụ nữ khác.” Bạn đã hành động như vậy hằng vô lượng kiếp rồi. Chúng tôi gọi vòng quay lẩn quẩn này là bánh xe luân hồi. Bạn biết rõ điều này, nhưng bạn hiểu theo cách khác. Bạn muốn có chiếc xe và chiếc xe đó đang nằm trong ga ra của bạn. Ngày mới mang về, bạn thích thú với chiếc xe mới này, nhưng rồi nó củ đi. Bạn chán, bạn tìm chiếc xe mới khác, nhưng bạn không bao giờ có thể thấy được cáo tâm trí luôn gây rắc rối cho bạn… Tâm trí là nguyên nhân của mọi khổ đau. Tâm trí không bao giờ hài lòng với điều đang có. Đây là nguyên nhân của mọi bất mãn. Tâm trí luôn đòi hỏi những điều không thể được. Hãy quan sát tâm trí phi lý này, nó luôn chạy đuổi điều không thực, và luôn không hài lòng với điều có thực. Làm sao bạn có thể hạnh phúc với một tâm trí như vậy? Khi tâm bạn như vậy, bạn sẽ không thể hạnh phúc. Khổ đau theo tâm trí như hình với bóng. Thay vì để tâm chạy theo vọng, bạn hãy quán sát mọi hiện tượng của nó. Nếu bạn thật sự muốn thay đổi, hãy xả tâm trí này. Với sự xả bỏ tâm trí, mỗi giây phút trong cuộc đời bạn sẽ là giây phút hỷ lạc, và bạn sẽ được toại nguyện.

Thật khó để bạn tin, nhưng xin cho phép tôi nói lên vấn đề này. Hãy để nó lắng đọng qua tâm. Nếu bạn xả tâm, bạn sẽ ngạc nhiên. Bạn sẽ yêu vợ bạn nhiều hơn. Với tâm trí đã được buông bỏ, người chứng nhân trở thành tình thương. Không còn là vấn đề của vợ, của chồng mà bạn chỉ đơn thuần yêu vợ. Bạn sẽ đơn thuần là dòng chảy của tình thương. Cô không còn là vợ của bạn, chắc chắn như vậy; và sẽ không còn ai là chồng của bạn. Đây là một điều xấu xí, và không thể xảy ra trong một thế giới hoàn hảo. Với một tâm thức hoàn hảo hơn, phiền não sẽ chấm dứt. Biến một cô gái thành hôn thê của bạn là một điều xấu xa, và thiếu đạo đức! Bạn đang giam cầm họ. Ít ra, theo định nghĩa tâm linh. Thái độ này đã giới hạn quyền làm người của cô, giới nam cũng vậy. Đừng cho cô là vợ của bạn: Cô không thuộc về bạn. Vợ chỉ là chức năng! Từ ngữ “Vợ” không nói lên được chân tánh hoàn hảo của cô. Cô hơn từ “vợ” đó. Chân tánh của cô không mất đi sau khi trở thành vợ bạn. Cô là một họa sĩ, là một ca sĩ, và là một diễn viên! Tại sao lại cho cô là vợ bạn? Vợ chỉ đơn thuần là một chức năng.

Bạn cũng không phải là chồng. Bạn còn hơn thế nữa. “Chồng” chỉ là một chức năng, một từ ngữ xấu xa đặt ra cho bạn. Bạn là chồng (Husband) từ gốc của từ người trông nom (Husbandry). Thưở xưa, con người ở thời đại đó cho rằng đàn ông là nông dân và phụ nữ là cánh đồng. Thật bất nhã. Bạn không phải nông dân. Cô không phải là cánh đồng. Nếu vậy, nông dân sẽ là sở hữu chủ và cánh đồng là tài sản. Bạn có thể mua bán tài sản. Họ đã hành động như vậy qua bao thế hệ… Phụ nữ chỉ là là một thứ tài sản. Họ không phải một thứ tài sản. Nếu bạn biến nàng thành một loại tài sản của bạn, nàng sẽ trả thù. Nếu bạn biến nàng thành một loại tài sản, nàng sẽ biến bạn thành nô lệ chăn gà, không còn là chồng nữa. Nàng sẽ hành động như vậy. Người bạn cho là anh hùng chỉ anh hùng bề ngoài. Khi họ về nhà rồi, họ chỉ là một thứ chuột nhắt.

Có người bảo Mulla Narasruddin, “Tại sao anh lại sợ vợ như vậy” cũng chỉ vì anh phải rời bàn tiệc sớm. Không phải là sớm lắm vì đã nửa đêm rồi, nhưng ai cũng ở lại nhảy nhót, uống rượu và vui chơi, nhưng anh lại muốn về sớm. Có người bảo, “Tại sao anh lại rời tiệc sớm như vậy? Tại sao anh lại sợ vợ như vậy? Anh là đàn ông hay chỉ là thứ chuột nhắt?” Mulla Narasruddin đáp, “Tôi là một người đàn ông… Vợ tôi rất sợ chuột.”

Chuyện sẽ xảy ra như vậy. Họ sẽ trả đũa bạn một cách vô cùng tài tình. Dĩ nhiên, phụ nữ sẽ không trả đũa trực tiếp, mà họ sẽ trả đũa một cách… gián tiếp, rất vi tế. Họ sẽ xưng tán bạn là minh sư… Swami… Họ đụng chân bạn, và bạn sẽ hiểu rõ rằng ai mới thật sự là minh sư. Đây là mối tương giao rất tệ hại. Nếu bạn chán thì đó là sự tự nhiên. Hãy vượt trên nó, nhưng tôi không khuyên bạn phải bỏ vợ. Hãy buông bỏ ý tưởng rằng cô là vợ bạn! Hãy là bạn đường của nhau… Như vậy đã quá đủ rồi! Hãy tham thiền! Hãy buông bỏ tâm trí! , bạn sẽ thấy cuộc đời là một dòng chảy…

Câu hỏi thứ  bảy:

Con và anh rễ của con rất là thưởng thức buổi giảng thoại của ngài trong ngày hôm nay. Con thì tận hưởng buổi pháp thoại bằng tất cả tâm trí của mình, còn anh rễ của con nói rằng anh tận hưởng pháp thoại như một quan sát viên. Con có cảm giác rằng anh rất vô minh và con có trí tuệ hơn. Xin ngài soi sáng cho con.

Ai cũng tự cho mình là trí tuệ hơn là một kẻ vô minh. Tôi không biết anh rễ của bạn suy nghĩ gì. Điều này thì chỉ có bạn biết. Có thể, anh ta cũng cho rằng bạn vô minh. Như vậy, cả hai đồng hội đồng thuyền. Cột chèo nào cũng giống như vậy. Đừng bao giờ cho người khác là ngu xuẫn. Điều này cho thấy trí tuệ ra sao khi bạn bảo người khác ngu xuẫn còn bạn thì trí tuệ hơn. Không ai như vậy cả. Có nhiều hình thức trí tuệ, nhưng không có ai là người ngu cả. Chỉ là trí não của họ làm việc khác hơn bạn.

Có người rất giỏi toán học. Cái người thiện nghệ thơ phú. Người giỏi toán học thì cho là người giỏi thơ phú là ngu xuẩn. Theo sự suy nghĩ của họ thì có lẽ họ đúng, bởi thi sĩ không có năng khiếu toán. Thi sĩ thì lại cho nhà toán học gia là ngu xuẫn, bởi nhà toán học không thể sáng tác được đến một vần thơ, như vậy thì đâu có xứng đáng được cho là thông minh, khi họ chỉ biết suốt ngày tính toán và tính toán? Hãy sáng tạo! Hãy biểu lộ trí tuệ! Mỗi người có một tri thức khác nhau. Tôi chưa bao giờ gặp qua người ngu xuẫn nào. Hãy tìm hiểu và khai thác trí thông minh đặc biệt này của anh. Có lúc, người ngu dốt cũng có sự thông minh riêng.Khi tôi còn là một sinh viên đại học, có một người sống ngoài viện đại học và ai cũng cho ông là một con người rất ngu dốt. Ông ta ngu đến nỗi nếu bạn cho ông mười rupee và một anna, ông sẽ nhận một anna và từ chối mười rupee. Tôi làm quen với ông, chỉ muốn tìm hiểu ông, bởi tôi muốn biết ông có sự thông minh không. Khi tôi đã thân với ông vài tháng sau đó, tôi đã hỏi, “Tại sao ông không thể lấy mười rupee mà người ta đã cho ông? Ông thà chọn một anna và từ chối mười rupee?” Ông đáp, “Có thể ông cũng cho rằng tôi là người ngu si? Nếu tôi nhận mười rupee, họ sẽ không bao giờ cho tôi nữa! Đây là mối giao dịch của tôi. Họ bố thí tôi và họ thích thú tận hưởng hỷ lạc này, cho nên tôi chỉ nhận một anna mà thôi.”

Tôi hiểu ra. Thì ra ông là người rất thông minh. Ông đã đùa với với tất cả mọi người trong viện đại học, kể cả các giáo sư. Người thông minh xuất chúng luôn có chuyện để đùa, “Ông ta thật là ngu!” Mỗi một chúng sinh đều có trí tuệ riêng của chính họ. Đừng bao giờ cho rằng người khác là ngu còn chỉ có bạn thì thông minh trí tuệ hơn… Nếu thật sự có một Thượng Đế, làm sao ngài có thể sáng tạo kẻ ngu được? Nếu bạn thật sự có hứng thú với ngôn ngữ loại này, thì hãy tự nhủ rằng bạn cũng là người ngu… Thái độ này sẽ cho thấy rằng bạn khá thông thái đó…

Câu hỏi cuối cùng:

Tại sao ngài lại cho là chính trị và tôn giáo là hoàn toàn đối nghịch nhau?

Thật sự là như vậy. Không phải đó là khái niệm của tôi. Thực tánh của chúng là vậy. Chính trị là trò chơi của bản ngã, và tôn giáo là sự buông bỏ tự ngã. Chính trị gia không thể tín ngưỡng và đạo nhân không thể thành chính khách, nhất định là vậy và cũng đã được phân loại như vậy. Chính trị gia muốn thêm quyền lực… để tăng cường bản ngã của họ, để cho thế giới biết rằng “Ta là người có địa vị.” Người sùng đạo xả ly tất cả. Họ là người có địa vị. Tại sao họ phải cần chứng minh với mình? Họ biết! Chính trị gia thích vờ vĩnh. Người sùng đạo cũng biết! Họ đã ngộ ngập tự tánh. Họ được xem là vua trong các vì vua… minh sư của các minh sư. Ý họ là gì? Bạn không thể giúp họ lớn lao hơn những gì mà họ sắn có từ nội tại.

Nếu bạn muốn bầu Đức Phật thành nguyên thủ quốc gia của Ấn Độ cũng chẳng ích lợi gì. Vấn đề này không giúp ngài tăng trưởng hơn, sẽ không giúp được ngài gì cả. Đức Phật sẽ không còn là một vị Phật. Ngài biến thành con người tầm thường. Người tỉnh thức ý thức được kho tàng sẵn có bên trong, nên ngài không tham muốn quyền hành, hay kể cả danh vọng địa vị, hoặc chỉ của cải vật chất thế gian. Tất cả đều là trò chơi của chính trị. Sự sống nghiêng về hai chiều hướng. Tôn giáo và Chính trị. Một là bạn thiên tôn giáo, hai là bạn thiên chính trị. Nếu bạn không phải người sùng đạo, nhất định bạn phải là chính trị gia. Dù bạn không thật sự sống trong môi trường chính trị, nhưng bạn là chính trị gia. Chính trị có thể được diễn tả bằng nhiều hình thức khác nhau. Có lẽ, bạn là một chính trị gia đối với vợ, luôn khống chế cô. Có lẽ, bạn là chính trị gia đối với con cái. Bạn là nhà độc tài và chúng phải tuân phục bạn. Có lẽ, bạn là chính trị gia trong công ty, bạn là chủ nhân ông và người làm việc ai cũng là nô lệ của bạn. Bạn muốn xả ly thế giới với ý tưởng rằng bạn sẽ trở thành một đạo sư toàn triệt nhất trong các đạo sư… và bạn sẽ là đạo sư Vô thượng nhất. Cuối cùng, bạn vẫn là một nhà chính trị. Nếu bạn xả ly thế gian, nếu bạn trần trụi đi đôi trên đường phố với ý rằng, “Không có bậc thánh nào có thể cạnh tranh với ta vì ta tối thượng nhất!” Bạn là một nhà chính trị. Có lẽ là một chính trị lõa thể, và sùng đạo. Nếu bạn được xưng tán như vậy, thì bạn là một nhà chính trị!

Nikita Khruschev tìm đến thợ may với bó vãi dệt đắt tiền vốn được thợ dệt đặc biệt dệt riêng cho ông. Ông nhờ thợ may may giùm ba bộ vest. Sau khi đo áo cho vị Nga Hoàng đường bệ, sặc mùi rượu Vodka, người thợ may thưa với Nga Hoàng là số vải không đủ may ba bộ vest cho ngài. Khruschev nhăn nhó không muốn may vest ở tiệm may này nữa. Ông ta mang đống vải đến Belgrade, và ông nhờ một thợ may người Yugoslav (người Nam-tư) đo cho ông. Thợ may cho ông biết là ông ta có thể may cho ông một bộ vest với thêm một chiếc áo nữa. Khrushchev, thắc mắc, hỏi tại sao người thợ may Nga kia không thể cắt vải may vest được. “Vì ở Mạc Tư Khoa, ngài là người to lớn nhất. “Thợ may Belgrade đáp, “Nhưng ở Belgrade, không ai quan tâm đến ngài.”

Tổng thống của bạn là người nắm quyền lực. Thủ tướng của bạn được tôn trọng khi họ nắm quyền lực. Nếu họ thiếu quyền lực, hiện tượng gì xảy ra? Sẽ có nhiều chó quẫy đuôi sủa… Vẫn loại chó đó, vẫn loại người đó có thể tìm thấy khắp mọi nơi. Vẫn loại chó đó quẫy đuôi chung quanh India (Ấn độ) hiện đang sủa cô. Chó nào cũng giống nhau, chỉ khác một chút là thay vì quẫy đuôi, chúng sủa. Bây giờ, chúng đang quẫy đuôi tại Morajii. Nhưng hãy đề phòng, Morajii, vẫn loại chó đó, không sớm thì muộn, sẽ sủa bạn, mãi là như vậy. Màn kịch sẽ tiếp tục. Cuộn băng ghi âm của Richard Nixon đã tiết lộ rất nhiều vấn đề về loại người chính trị. Đây là cuộc trao đổi được tường trình với Bob Halderman. “Bob, tôi biết là có ngày tôi phải ra đi, “ Vị cựu tổng thống bảo người tùy viên.” Tôi hy vọng anh sẽ tìm được một mảnh đất tốt để chôn tôi.” Hai tuần sau, Bob Halderman trở lại thưa, “Thưa tổng thống, tôi đã tìm ra một mảnh đất rất đẹp, tọa lạc trên một ngọn đồi cao nhìn xuống một ngọn suối nước chảy róc rách. Mỗi sáng bình minh, ánh nắng sẽ chiếu rọi cả ngài.” “Tốt lắm”, Nixon đáp, “Bao nhiêu vậy?” “Bốn ngàn đô la.” “Cái gì? Bốn ngàn đô la!” Nixon kêu lên, “Tôi chỉ cần sống ở đó ba ngày thôi mà?”

Nhà chính trị nào cũng vậy, khi còn nắm quyền lực, thường tự cho mình là Thượng Đế. Nixon bảo, “Tôi chỉ nằm đó có ba ngày! Ba ngày, bốn ngàn đô la?” Quyền lực cho bạn cảm giác bạn vĩ đại. nhưng sự cảm giác này chỉ đến với người thiếu sự vĩ đại. Nếu bạn thật sự vĩ đại, ý tôi là nếu bạn ngộ nhập tự tánh, bạn không cần phải bổ túc gì thêm. Bạn đã thật sự sống, không phải do bạn thiếu sự vĩ đại hay chúng sinh khác thiếu vĩ đại. Khi bạn ý thức chân tánh bạn lớn lao này, toàn bộ sự sống biến thành lớn lao… thậm chí, chú chó cũng thiêng liêng.

Tương truyền Đức Phật có dạy, “Khi ta đạt được đạo Vô thượng, vạn hữu đều đạt đạo Vô thượng.” Đây là viễn tượng của bậc Toàn Giác. Bậc Toàn giác thật sự mới có thể nhận thức rằng vạn vật quanh ngài tất cả đều thiêng liêng. Đối với ngài, vạn hữu tức là đạo Vô thượng.

Có hai điều Tối thượng: Một là chính trị… bạn tối cao, và bạn gieo cảm giác thấp kém nơi kẻ khác. Đây là loại xấu xí nhất, bệnh hoạn nhất, loạn thần kinh nhất. Có loại tối cao khác: Bạn tối cao, toàn bộ sự sống đều tối cao. Với bạn, tất cả đều linh thiêng. Vì lý do đó, tôn giáo và chính trị không bao giờ gặp nhau. Không thể nào…

3.    Không Xa Cõi Phật

03 tháng 7 1977

Một sinh viên đại học đến thăm Gasan (13) và hỏi: “Có bao giờ ngài đọc Thánh Kinh không?” Gasan bảo, “Không, hãy đọc cho ta nghe”. Người sinh viên mở cuốn Kinh Thánh và đọc một đoạn ở phần thánh Mathew: “Còn về đồ mặc, sao các ngươi lo lắng làm chi? Hãy gẫm xem hoa huệ ngoài đồng lớn lên như thế nào… Chẳng lao khổ, chẳng kéo chỉ, nhưng ta nói cùng các ngươi, dẫu Solomon vinh hiển như vậy, cũng không bằng một trong những loài hoa ấy… Vậy nên, chớ lo lắng chi về ngày mai, vì ngày mai tự lo lắng cho ngày mai rồi.”

Gasan bảo, “Ai đã nói được những lời đó, ta cho là kẻ giác ngộ.” Người sinh viên đọc tiếp: “Hãy xin, sẽ cho. Hãy tìm, sẽ gặp. Hãy gõ, sẽ mở. Vì ai xin thì được. Ai tìm thì gặp. Ai gõ thì được mở cho.” Gasan nhận xét: “Thật tuyệt. Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao.”

Có một câu chuyện về một bậc thánh: Có một du tăng, ông đi cùng khắp thế gian để tìm minh sư. Cuối cùng, sau bao nhiêu nỗi cực nhọc, phiền não và gian nan, ông cũng tìm đến được Hi Mã Lạp Sơn, và gặp vị đạo sư minh triết trong một hang động. Vị du tăng này cố gắng thu hết hơi tàn thì thào, “Xin thầy cho con biết, hỡi bậc Thầy thông thái và vĩ đại kia, bí mật của sự sống là gì?” “Tattvamasi: Thực tướng của ngươi là như thế.” Nhà hiền triết đáp ngay, “Thực tướng của con là như vậy?” Vị du tăng này kêu lên, bỗng nhiên ông tỉnh táo ngay. Ông căm phẫn nói. “Câu trả lời gì mà kỳ thế? Con đã đi đây đi đó cùng khắp quả đất ngu muội này đâu phải để nghe một câu trả lời như vậy. Con tìm tới ngài, cột trụ tâm linh của thế gian này, mà ngài lại ban cho con câu trả lời thiếu giá trị như vậy hay sao? Con đã chịu đựng đủ rồi. Con sẽ tự mình giải đáp.”

Vị du tăng này quay mình, hậm hực leo xuống núi. Ông dành thêm hai mươi năm nữa học huyền học môn Hồi giáo, Thiền, Shakti, Bhakti, Gyana, và Prana Yoga: Kabbalah, Kinh Koran, Thánh Kinh, Vệ Đà, Trang Tử Nam Hoa Kinh… Lão Tử Đạo đức Kinh… và tất cả mọi kinh điển mà bạn có thể biết, ông học hết, cả mười bảy chiêu võ thuật, lẩn quẩn bên cạnh các bậc thầy mà ông thấy họ xứng đáng với chữ hoa “T” . Ông học pháp khống chế tâm trí, cảm thức và chuyển hoá tâm lý với các chuyên đề như Thiền, khinh công, và pháp biến hóa lửa. Cuối cùng, ông bạn bè công nhận rằng ông là một bậc đạo sư lỗi lạc tài ba nhất. Vì vậy, ông đã hăng hái trèo lên núi Hi Mã Lạp Sơn để tìm nhà hiền triết xưa kia. “Hiện giờ, con được tham dự câu lạc bộ tâm linh rồi. Người này bảo, “Con đã nỗ lực học hỏi các pháp bí truyền của thế gian rồi. Cuối cùng, con đã trở thành một thánh sư. Ngài có thể cho con biết. Ý con là mong ngài cho con nhận biết được bí mật của sự sống là gì. Xin ngài hãy tiết lộ cho con biết.” Bậc hiền triết cười lớn, nhìn thẳng vào mặt bậc thánh sư đang ba hoa chích chòe một cách ngớ ngẫn. “Tattvamasi! Thực tướng của ngươi là như thế!” Vị Thánh Sư này cố gắng hiểu, nhưng tâm trí của ông không thể nào hiểu nổi thâm ý trong câu nói này. Ông gào lên một cách điên cuồng. Tâm trí ông đã sai khiến ông phải thốt lên, “Thật tức cười! Vẫn câu nói ngốc nghếch mà ngài đã trả lời cho con hơn hai mươi năm về trước hay sao?” Vị hiền triết nhìn ông có vẻ chưng hửng. “Đúng vậy con. Chân lý vẫn không thay đổi sau hai mươi năm đó con.”

Chân lý vẫn không thay đổi dù đã hơn hai mươi năm qua, và sẽ không thay đổi dù nghìn năm rưởi năm, hay hai mươi lăm triệu năm trôi qua và Chân lý sẽ không bao giờ thay đổi. Chân lý chỉ có một. Có hàng nghìn cách diễn đạt nó, nhưng chân lý thì đồng nhất. Có nhiều ngón tay chỉ mặt trăng, nhưng vầng trăng vẫn là một. Đừng dính mắc vào các ngón tay. Hãy hiểu diệu nghĩa của lời pháp mà quên văn tự. Có nhiều cách diễn đạt, nhưng chân lý vẫn chỉ có một. Ẩn dụ vô tận nhưng chân lý thì đồng nhất. Chân lý chỉ có một, vô thời gian, vô biên giới và huyền diệu. Phải nên hiểu chân lý thật sâu sắc. Sự hiểu biết này sẽ giải phóng bạn từ tâm trí của tín đồ Công giáo, tín đồ Ấn giáo, tín đồ Kỳ nan, tín đồ Hồi giáo và Phật tử. Sự hiểu biết này, sẽ chuyển hoá bạn thành người sùng đạo.

Tôn giáo không bị giam hãm trong trung gian. Có quá nhiều sự nỗ lực… nó không bị giam hãm qua nguồn văn tự đang muốn diễn đạt nó. Diễn đạt khác với ẩn dụ, với giai thoại, với ngôn ngữ, và ngôn từ diễn đạt. Hãy nhớ đến cốt tủy tinh yếu và quên hết tất cả những điều không cần thiết. Đức Phật, Mahavira, Krisna, Chúa Giê Su, Mohammed… đều giảng pháp giống nhau, dù cách giảng pháp khác nhau. Họ là những bậc đắc ngộ khác nhau nên pháp thoại của họ cũng khác. Họ được giáo dục khác với môi trường khác nhau từ thưở ấu thơ nên cách ẩn dụ của họ cũng khác. Chân lý, thật sự, chỉ có một.

Hãy quan sát… Thậm chí, khoa học chỉ có một. Không có hóa học Ấn độ và không có cả toán học Công giáo. Chân lý, khoa học chỉ có một. Nếu chân lý là một, thì tất nhiên tâm thức cũng vậy. Khi chân lý là nhất thể, tại sao nó lại khác nếu so sánh với trung tâm? Trung tâm là một dù phạm trù không giống nhau. Ngoại vi đủ lớn để phân chia. Trung tâm không đủ lớn để phân chia, và không thể nào phân chia. Có khả năng thành nhà toán học Công giáo, hay nhà toán học Ấn giáo, nhưng sẽ không đủ khả năng trở thành tín đồ Công giáo hay tín đồ Ấn giáo bởi toán lý chỉ xuất hiện ở vòng phạm trù của thế tục. Tôn giáo là cốt tủy tinh yếu của thực tại, trung tâm vòng xoáy. Đây là Nhất Thiết Trí! Chúng ta có thể nhận xét nó với cái nhìn khác nhau. Chúng ta có thể có những đôi mắt kiếng khác nhau… những cập kiếng mầu, có cấu trúc tâm trí khác nhau, lý tưởng để lý giải, nhưng điều lý giải chỉ có một. Tôn giáo chỉ có một. Những tôn giáo khác không phải là tôn giáo mà chỉ là giáo phái. Các tôn giáo khác chỉ là con đường hướng về tôn giáo…

ngón tay chỉ trăng…

Hãy để khái niệm này lắng đọng tâm bạn. Mới ngày kia, có một câu hỏi từ Divya, “Khi ngài giảng về Đức Phật, thì Đức Phật là một thiền sư. Khi ngài giảng về Mahavira, thì Mahavira có vẻ là một thiền sư. Khi ngài nói đến Chúa Giê Su, Chúa Giê Su cũng có vẻ là một thiền sư. Khi ngài nhắc đến người nào đó, thì xem ra họ cũng là thiền sư. Tại sao vậy?”

Họ đều là thiền sư, bởi Thiền không phải tôn giáo. Thiền là cốt tủy tinh yếu của mọi tôn giáo. Thiền có nghĩa là Dhyan. Gốc Phạn ngữ chữ Thiền là Dhyan. Sau đó Dhyan trở thành Zen ở Pali. Ở Trung Quốc, thiền biến thành Chan. Tại Nhật bản, Thiền thành Zen. Nhưng gốc của thiền vẫn là Dhyan. Dhyan là nguồn cội cốt yếu. Dhyan có nghĩa là trạng thái Tỉnh thức trong Vô niệm, khi mọi tư duy chấm dứt, bạn quán thực tại vô chướng ngại, khi mọi ô nhiễm thế gian đã được gột rửa và gương có thể phản chiếu thật hoàn hảo… như khi nó phản chiếu mà không có lý giải nào bắt đầu qua bạn. Đó chính là Thiền! Divya nói đúng. Có lẽ bạn thấy phiền não khi tôi giảng về Tilopa, Mohammed, Mahavira, Krisna, và Chúa Giê Su. Tôi sẽ giảng pháp như họ, một cái cớ hướng dẫn bạn về nhà. Nếu bạn không muốn nghe và không hiểu pháp phương tiện mà Đức Phật đã giảng, tôi sẽ dùng pháp phương tiện của Mohammed vậy. Nếu bạn vẫn chưa hiểu, tôi sẽ sử dụng phương tiện của thiền sư Tilopa. Tôi hy vọng là vào một ngày nào đó, sẽ có một ẩn dụ giúp khai mở được tâm thức bạn, và mở rộng trái tim bạn.

Thanh gươm này à? Tốt lắm. Nếu thanh gươm này không thể chém bạn được, tôi sẽ sử dụng thanh gươm khác. Tôi không bám víu vào những thanh gươm này. Toàn bộ nỗ lực của tôi là làm cách nào chém đứt bạn. Lưỡi gươm nào cũng được. Tôi không mong mỏi là bạn sẽ được đoạn lìa bởi chỉ lưỡi gươm này. Gươm trí tuệ của Đức Phật, của Mahavira, hay là của Chúa Giê Su… Thanh gươm trí tuệ nào cũng được, thiền viện nào cũng được. Người cầu nguyện đã xuất hiện. Sự tham thiền phải xảy ra. Trước khi chúng ta bước vào giai thoại tuyệt vời này, có nhiều câu chuyện vốn không thật… Những câu chuyện giả dối thì nhiều vô kể, và các câu chuyện thật thì khá hiếm hoi. Làm thế nào có thể có hai sự thật? Một là chúng đồng ý nhau, sau đó thành một. Hai là chúng bất đồng, thì cuối cùng chỉ có một câu chuyện là thật. Có lẽ cả hai câu chuyện đều giả dối, nhưng không có hai câu chuyện đều thật. Sự thật không hai. Dư luận thì quá nhiều, và thường là dối trá. Sự dối trá được bịa đặt bởi con người. Thí dụ, chúng ta ngồi đây. Một ngàn lẻ một người ngồi đây. Nếu bạn suy nghĩ bạn là một trong số một ngàn này. Mỗi người đều có cách suy nghĩ riêng của họ. Mỗi người đều có tư tưởng riêng của họ, qua vọng của họ. Nhưng nếu bạn vắng lặng, không ai suy nghĩ, thì sẽ không có một ngàn lẻ một người thiền tọa tạy đây. Chỉ có một sự vắng lặng, một số không… một số không vĩ đại… và tất cả đều là dòng chảy trong nó.

Khi bạn tham thiền, bản ngã biến mất. Với bản ngã, mọi phân biệt, mọi dị biệt chấm dứt. Nếu tất cả mọi người đều tham thiền tại đây, trong một giây phút nhỏ, tại đây sẽ không còn ai hiện hữu. Chỉ có Một chiếm ưu thế… sự bất khả tư nghì… chỉ có Thượng Đế bao trùm pháp giới. Bạn tan biến, đánh mất cả biên giới của bạn. Bạn ngộ nhập và hợp nhất trong lòng đại dương. Mỗi khi bạn tư duy, bạn là một cá thể. Mỗi khi bạn suy nghĩ, bạn tạo sự náo động, gây nên làn sóng biên giới bao bọc bạn, và hàng rào ngăn cách đối kháng với tất cả. Mỗi khi bạn vọng, bạn thuận lẫn nghịch. Vọng luôn tạo ra thuận và nghịch. Khi bạn suy nghĩ, bạn thành tín đồ Ấn Độ hay Hồi giáo. Nếu bạn không vọng , bạn là ai đây, Ấn giáo hay Hồi giáo? Bạn không nói được. Nếu bạn bảo bạn là người Ấn, bạn đang vọng. Nếu bạn cho bạn là người Hồi, bạn vẫn còn tri kiến. Mỗi khi bạn không vọng, bạn không còn hiện hữu. Chỉ có Thượng Đế có mặt. Bạn là thân tre rỗng, một ống sáo, và tiếng nhạc trời là của Thượng Đế, không phải của bạn.

Sự dối trá thì vô số kể, bởi lời dối trá bịa đặt bởi con người. Bạn có thể tiếp tục bịa đặt. Vì lý do đó nên chúng sinh hay có hứng thú với sự giả dối, bởi giả dối tạo cho họ sự kích thích và mới mẻ. Chân lý không bao giờ mới, rất cổ… như thế, như thế và như thế. Chân lý luôn buồn tẻ. Sự dối trá luôn gây cảm hứng và đầy hấp dẫn. Vì vậy, bạn thích chuyện giả tưởng, thích đi xem phim. Vì sự sống quẩn quanh nên bạn không thấy được sự sống này… Bạn xem phim, trả tiền, trong ba tiếng đồng hồ, bạn chìm đắm trong thế giới giả tưởng, không thật, nhưng bạn hết lòng tận hưởng. Tại sao bạn lại tận hưởng nó, bởi nó mới. Nhưng Chân lý thì cổ xưa. Thực tế, gọi nó cổ xưa cũng không đúng, bởi nó chưa bao giờ là mớithì làm sao cổ được? Bất kỳ điều gì mới cũng sẽ trở thành cũ. Bất kỳ điều gì cũ thì sẽ trở thành mới. Chỉ có sự mới trở thành cũ. Chân lý không hai. Vì vậy, ý chúng tôi, tại Ấn khi chúng tôi gọi Chân lý là Sanatan… Bất diệt… không mới không cũ. Cũ như mọi thứ và cũng mới như mọi thứ, nhưng không hai.

Chỉ có người thông minh tuyệt đỉnh mới có thể lắng nghe chân lý. Tâm vô minh thích chạy đuổi theo những câu chuyện giả tưởng, tin đồn nhảm. Họ không thích nghe phúc âm. Tâm trí ngu xuẫn hay hứng thú ngồi lê đôi mách vì nó có sự kích thích, vì có cái mới đang xảy ra! Bạn đọc tin tức vào mỗi sáng, không đọc Thiên Hùng Ca (Gita), không đọc Thánh Kinh, không đọc Pháp Phật (Dhammapada) mà bạn đọc nhật trình: Nhật trình là thế giới của sự giả dối… thế giới của chính trị gia, thế giới của giả tưởng. Bạn thích thú đọc nhật báo, bởi bạn có cảm nhận cái mới đang xảy ra. Càng nhiều cái mới càng tốt.

Tôi có nghe kể về một phóng viên quá vãng. Ông bay thẳng lên Thiên đường. Vì ông là một phóng viên danh tiếng lừng lẫy nên ông không quan tâm có được lên Thiên đường hay không. Ông gõ cửa… Tất cả các cánh cửa lớn dưới trần thế đều luôn mở rộng đón chào ông, kể cả các cánh cửa của thủ tướng, tổng thống, và tất cả mọi nhân vật quan trọng dưới trần thế. Lúc ông gõ cửa, Thánh Peter mở cửa nhìn ra, hỏi ông là ai, ông đáp, “Ngài không biết con sao? Ngài chưa bao giờ nghe tên của con sao? Ngài không có đọc báo bao giờ à?” Thánh Peter đáp. “Báo chí ở trần thế không gởi lên thiên đàng được. Chúng tôi chỉ có 12 ký giả trên thiên đường mà thôi. Họ là ký giả thâm niên, nhưng dù có họ cũng vô dụng, bởi thiên đàng không có tin tức gì cả! Họ chỉ là hình thức. Không có gì để xuất bản cả. Muốn có tin tức, phải cần có người mất trí mới được.”

George Bernard Shaw (14) nói, “Khi một con chó cắn một con người, đó không phải là tin tức. Khi một con người cắn một con chó, đó mới gọi là tin tức.” Chó cắn người? Tin tức gì mà lạ vậy? Chuyện bình thường, nhưng một con người mà cắn một con chó thì tin đó mới được xem là tin tức. Chỉ có người mất trí mới háo hức với tin tức. Nếu bạn muốn nghe tin tức thật sự, bạn phải đến những thành phố đầy sự điên loạn… như Tân Đề Li, Bắc Kinh, Mạc Tư Khoa, Luân Đôn, Hoa Thịnh Đốn… Ở các nơi này, bạn sẽ nghe tin tức khắp nơi.

Vì vậy, Thánh Peter nói, “Con làm ơn đi chỗ khác đi. Hãy đến địa ngục đi. Chỉ có địa ngục mới cần nhiều ký giả… Ký giả thì thường được tôn trọng ở đó. Nơi này, không có gì xảy ra hết! Lúc nào cũng vậy. Không có gì thay đổi cả. Vĩnh viễn vẫn như vậy. Ở Thiên Đàng chỉ có sự vắng lặng, hoàn toàn tĩnh lặng. Nơi này không có sự ngồi lê đôi mách, không cạnh tranh, không chiến tranh, không sát nhân, không cưỡng hiếp… không có gì xảy ra hết cả con à.” Nhưng ký giả này đã có ý định. Ông bảo, “Nếu ngài đã có 12 ký giả thì xin cho con hai mươi bốn tiếng đồng hồ thôi, con sẽ khuyên họ rời Thiên Đàng. Sau đó, ngài có thể giúp con vì con muốn được sống tại Thiên Đàng.”

Thấy tội nghiệp, Thánh Peter đồng ý cho ký giả này hai mươi bốn tiếng đồng hồ để ông khuyến cáo thử một vài ký giả. Ký giả này liền phổ biến tin tức… bởi ông là ký giả… Được phép, ông vào Thiên Đàng quảng cáo với mọi người, “Có một nhật báo mới, một tờ nhật báo thật tân kỳ, và vô cùng mới mẻ sẽ sớm được phát hành tại địa ngục. Tòa soạn đang cần nhiều nhân viên, chủ bút với lương tháng rất hậu hỉ và đặc biệt còn tặng biệt thự và xe mới nữa…” Ông phổ biến tin tức, và hai mươi bốn tiếng đồng hồ sau, ông tìm Thánh Peter. Thánh Peter vội khép cổng lại, “Con ơi, con đừng có cố gắng trốn nhé con? 12 tên ký giả đó đã trốn mất rồi.” Ký giả này đâm ra nghi ngờ. Ông hỏi thánh Peter, “Cả 12 ký giả đều bỏ trốn? Con tưởng chỉ một hay hai người bỏ trốn là cao nhất. Vậy là cả 12 ký giả này đều trốn hết rồi hả? Vậy Thánh hãy cho con ra ngoài xem thử. Chắc có điều gì lạ lùng rồi.”

Ông là người đã phổ biến tin tức. Ông biết tin tức mà ông phổ biến đều dối trá, nhưng khi bạn xạo với ai quá nhiều, rồi có ngày chính bạn cũng đâm ra tin. Lời giả dối thường có khuynh hướng thành sự thật, chỉ cần lặp đi lặp lại nhiều lần là được. Adolf Hitler viết trong tự truyện của ông, Mein Kampf. Sự khác nhau giữa giả dối và sự thật là sự thật chỉ được kể vào lần đầu tiên mà thôi, và sự thật là sự giả dối là điều được kể đi kể lại rất nhiều lần. Đó là sự khác nhau duy nhất. Và ông hiểu điều đó rất rõ. Ông đã thực hành quy tắc này rất nghiêm túc. Bạn có thể lặp đi lặp lại lời giả dối nhiều lần, không sớm thì muộn, ai cũng sẽ tin thật. Khi họ nghe nó quá nhiều lần thì tất nhiên họ sẽ bị ảnh hưởng vì nó sẽ tạo một con đường rãnh trong tâm trí họ. Khi họ tin thì ngay chính bạn cũng phải tin theo, bởi cách sống của bạn tuỳ thuộc vào số đông. “Nếu có nhiều người tin thì chắc chắn là có sự thật gì trong đó rồi.” Ký giả này bảo, “ Xin Thánh cho phép con xuống địa ngục đi. Con không muốn sống ở Thiên đường của ngài nữa vì chỉ vô dụng thôi. Ở đây xem ra chẳng có gì xảy ra và chắc chắn là mãi mãi sẽ không có gì xảy ra ở đây.” Cho nên, hãy an trụ trong trạng thái nơi mà chẳng có gì xảy ra. Thiền là vậy. Thiền là Thiên đường. Đức Phật giảng về nó. Chúa Giê Su cũng nói đến thiền. Zarathustra đã nói về thiền. Lão Tử cũng giảng về thiền. Họ đều nói chung một hiện tượng. Vẫn năng lượng đó, vẫn kinh nghiệm đó.

Divya nói đúng. Khi tôi thuyết pháp, tôi giảng đi giảng lại một đề tài. Bài pháp thoại chỉ là những cái cớ. Tôi sử dụng pháp thoại để làm bàn đạp. Nếu một trong các lời pháp đó có thể giúp bạn khai ngộ, thì tất cả mọi lời pháp khác sẽ giúp bạn khai ngộ. Nếu bạn có thể hiểu Đức Phật, bạn có thể hiểu tất cả: Mahavira, Krishna, Chúa Giê Su… tất cả… Nếu bạn thấu triệt Chúa Giê Su, bạn sẽ thấu triệt tất cả các bậc minh sư. Người giác ngộ thấu triệt và bạn thấu triệt tất cả… toàn bộ quá khứ của các bậc Giác ngộ! Không chỉ vậy, nhưng toàn bộ vị lai cũng vậy. Tất cả chư Phật đã xảy ra, và mọi chư Phật đang xảy ra đều dung chứa trong trí tuệ của một vị Phật.

Hãy nhớ rằng, chân lý không phải khái niệm, không là kiến thức. Kiến thức có thể thay đổi và tích lũy và sự thật mới mẻ có thể được khám phá, nhưng kiến thức không thường hằng. Chân lý không phải kiến thức. Khoa học thay đổi mỗi ngày, bạn biết điều đó.

Vài năm trước, những điều được xem là chân lý, bây giờ không được xem là chân lý nữa. Định luật của Newton không còn là sự thật. Einstein đã hoàn toàn huỷ diệt thế giới của Newton. Định luật của Einstein sẽ không tồn tại lâu, sẽ sớm mất hiệu lực. Trong ba trăm năm khoa học, ít nhất có đến ba mươi lần, cấu trúc khoa học phải thay đổi từng ngày bởi có những nghiên cứu mới được khám phá. Sẽ không có sự kết thúc. Kiến thức là sự tích lũy. Khi sự thật mới được khám phá, bạn đã thay thuyết cũ rồi. Có lẽ, bạn khám phá dữ kiện mới bởi do thuyết cũ. Sau đó, dữ kiện mới phải cần thích nghi và thuyết này cần phải thay đi. Khoa học luôn phát triển. Bây giờ, khoa học gia nào cũng bảo, “Chúng ta sẽ không bao giờ chứng minh được chân lý tuyệt đối. Tất cả chỉ đều là giả thuyết.” Bằng từ ngữ “Giả thuyết”, họ có ý rằng nó có hiệu lực. Nó sẽ là chân lý nếu điều đó có hiệu lực. Mỗi khi có điều gì xem ra có hiệu quả tốt hơn thì điều đó sẽ là sự thật. Vì vậy, sự thật rất lợi lạc trong thế giới khoa học. Nhưng trong tôn giáo, chân lý không kiến thức, không khái niệm, không tuỳ thuộc vào dữ kiện. Chân lý là hiểu biết, nhận thức, bản thể, và không liên hệ đến đối tượng. Chân lý liên hệ tính chủ quan của bạn, nhưng không liên hệ với sự quan sát sự vật ngoại cảnh như một đối tượng, mà liên hệ với phẩm tính quan sát tại Ấn độ, chúng tôi gọi là Darshan. Dharsan có nghĩa là khả năng quan sát. Thế giới bạn đang thấy là thế giới khoa học và là thế giới nghệ thuật. Mỗi khi sự nhận thức thuần tính… của đối tượng, khi sự đang nhận thấy thuần tính nghệ thuật và khoa học… thì đó là tôn giáo. Hãy cho phép tôi lập lại để bạn có thể hiểu hoàn toàn. Khi bạn quan sát một đối tượng, một thân cây, toàn bộ tâm thức của bạn đều hướng vào thân cây như là một đối tượng. Chính từ ngữ “Đối tượng” đã gây chướng ngại cho bạn rồi. Nó đứng ở giữa, đối nghịch bạn, bên ngoài bạn. Mũi tên trực diện thân cây và bạn quên bạn.

Một nhà khoa học chú tâm hoàn toàn vào công việc đến quên cả chính mình. Ông phải vậy. Thực tế, đây là nền tảng căn bản khoa học mà nhà khoa học không thể can thiệp được. Ông không thể đặt để định kiến, phán đoán, đặt để, ưa ghét vào đó. Ông phải là một quan sát viên không bị vướng mắc, chỉ tách biệt. Ông hoàn toàn là không, chỉ là một quan sát viên. Bất kỳ thực tướng sự vật là gì, ông ghi chú đúng y như vậy. Đó là ý thức khách quan. Nhà thi sĩ, họa sĩ, hay ca sĩ quan sát cây. Họ quan sát cây, nhưng họ đặt để tư duy họ vào, nên họ không còn là một quan sát viên vô tư nữa. Họ là người đang yêu, có cái nhìn thẩm mỹ qua viễn cảnh của họ, suy ngẫm sự mỹ lệ, hướng về cái đẹp, khả tri, bất khả tri. Ông sẽ thấy nét đẹp của cây khi nhà khoa học gia thấy các hóa học. Nhà khoa học chỉ thấy mầu sắc, nhưng họa sĩ sẽ thấy những điều khác… không phải chỉ có mầu sắc, nhưng hình dáng, cách pha trộn mầu sắc và sự thi vị của mầu sắc. Nhà khoa học gia chỉ đơn giản đo lường sức nặng của cây, chiều cao của cây. Thi sĩ không quan tâm với chiều cao hoặc sự đo lường, họ chỉ chú tâm đến linh thể của cây, không phải chỉ ngoại hình của cây, nhưng cả bên trong, linh hồn của cây. Thi sĩ đối xử với cây cối như đối xử với con người, trong sự kết liễu của nó.

Khoa học gia quan sát bằng đôi mắt vị lợi. Thi sĩ quan sát bằng đôi mắt thẩm mỹ. Thi sĩ dùng phương pháp quán cây. Có những pháp, bằng cách thi vị hơn, quán cây, chỉ có vậy, cây cối mới hiển lộ vẻ mỹ lệ và sự huyền bí thiêng liêng của nó. Khi thiền nhân quan sát cây, họ không chú tâm cây như là một đối tượng, cũng không chú tâm quá vẻ mỹ lệ của cây. Họ chỉ chú tâm đến khả năng nhận thức của họ, đến câu hỏi của họ. “Điều gì đang phản ảnh từ thân cây qua nội tại của ông? Ai là chủ thể? Ta là ai?” Còn nhà khoa học gia thì hỏi, “Ai làm trở ngại cách của tôi?” Thiền nhân hỏi, “Ta là ai đã bị cây làm trở ngại?” Câu hỏi được đảo ngược hoàn toàn… quay đúng một trăm tám chục độ. Giữa thiền nhân và khoa học gia là họa sĩ… Họa sĩ là chiếc cầu, có chút phẩm hạnh của nhà khoa học và của nhà huyền học. Họ nửa này nửa kia. Vì lý do đó nghệ sĩ thường thuộc loại người căng thẳng, luôn bị lôi kéo giữa hai chiều hướng. Nghệ sĩ thường rất dễ bị nổi điên, vì họ luôn bị căng cứng giữa hai đối cực, tuyệt đối giữa hai chiều hướng, một chút đối tượng và một chút chủ thể, và họ không thể thoải mái giữa hai.

Nhà khoa học thì lúc nào cũng cảm giác thoải mái với đối tượng. Thiền nhân thì luôn nhàn hạ với chủ thể của họ. Chân lý không là đối tượng, cũng không là sự kiện mà là sự nhận thức. Khi Chân lý xảy ra, nó cũng sẽ xảy ra. Một hiện tượng nữa cần nên được hiểu thì giai thoại này mới đơn giản hơn. Bạn sẽ thích nó và đủ khả năng suy nghiệm lộ trình của nó. Hiện tượng chỉ đến mỗi một lần. Bạn không thể xác định là bạn biết tất cả mọi hiện tượng. Có nhiều cách quán, nhiều công cụ, nhiều pháp khác nhau. Bạn ý thức hiện tượng về sự vật xưa kia. Hiện tượng thì vô số kể, đến từng phần, theo thứ tự… Một hiện tượng xảy ra, rồi một hiện tượng nữa, xếp đuôi nhau, đến từ từ. Newton hiểu biết được một vài hiện tượng. Einsteins thì hiểu biết khá hơn. Heinsberge thì hiểu biết nhiều hơn, và tiếp tục như vậy. Con cái của bạn sẽ hiểu biết hơn bạn ở thế giới sự vật này. Con cái của con cái bạn sẽ còn biết nhiều hơn nữa. Đó là lý do khi nhà học khoa học cho rằng cha mẹ họ không được thông minh bằng họ. Vì thật sự, họ hiểu biết hơn.

Kiến thức ngày mỗi phát triển, không bao giờ kết thúc, và không bao giờ đưa đến kết luận. Vì vậy, bạn không thể nói, “Đây là kết luận.” Chân lý xảy ra trong sự trọn vẹn. Bỗng nhiên, nó có mặt, trong bản thể nó. Không phải lần đầu bạn biết Thượng Đế. Nó là sự tiệm ngộ, từ từ đến… chậm rãi và hốt nhiên đến như luồng sấm sét. Pháp giới bỗng hiển lộ. Đó là ý nghĩa “Mặc khải.” Hiện tượng khám phá. Chân lý khai phóng và đến thật trọn vẹn. Một sự xác định. Chân lý tạo nên tin cậy. Nghi lớn kết thúc. Kết luận đã đến! Chân lý mà các bậc Giác ngộ thuyết… Đức Phật, Chúa Giê Su… là sự nhận thức. Còn một điều nữa, Sự nhận thức này không phải là một điều gì mới mẻ bạn đạt được hôm nay. Nó luôn sẵn có. Nó sắn có nhưng bạn chẳng bao giờ quán nó, quay lưng lại với nó. Vì vậy, nhận thức không gì ngoài sự thừa nhận.

Tôi có nghe kể về một giai thoại thiền: Có một hôm, Bách Trượng đang đi dạo với Thiền sư Mã Tổ (15) thì có một đàn ngỗng bay qua. “Chúng là gì?” Mã Tổ hỏi . “Chúng là ngỗng hoang.” “Chúng bay về đâu?” “Chúng đã bay đi rồi, bạch Sư phụ.” Ở cái điểm này, đột nhiên Mã Tổ kẹp mũi của Bách Trượng vặn thật mạnh đau đến nỗi Bách Trượng phải la lớn lên, “Ouch! Ouch! Ui da!” “Ngươi nói chúng bay hết rồi mà.” Mã Tổ bảo, “Thật ra, chúng vẫn có mặt tại đây từ thuở sơ nguyên rồi.”

Chúng có thể bay đi đâu được? Không có nơi nào để bay đi, và lúc nào chúng cũng hiện diện nơi này. Không có không gian nào khác ngoài không gian này, và không có thời gian nào khác ngoài thực tại. Mã Tổ là bậc Thiền sư lớn. Bách Trượng cũng trở thành một thiền sư lớn. Câu chuyện này nhất định xảy ra trước khi ông thành thiền sư. Đàn ngỗng rừng bay đi, Mã Tổ hỏi, “Chúng bay đi đâu? Chúng có mặt ở tại nơi nào?” Môn đồ đáp. “Chúng đã bay xa rồi.” Có một hiện tượng làm đảo lộn toàn bộ câu chuyện. Thiền sư nào cũng sử dụng công án. Ngài vặn mũi Bách Trượng đến nỗi đau quá ông phải la lên. “Úi! Úi!” Mã Tổ nói, “Ngươi nói chúng đã bay đi rồi mà, Thật ra, chúng vẫn có mặt tại đây từ thuở sơ nguyên rồi.” Chúng đang có mặt tại đây. Không có gì vượt ngòai vạn hữu và không có gì ngoài vạn hữu. Vạn pháp đều như vậy!”

Sự sống đều cùng vận hành. Chúng ta ngồi đây, trên bầu trời, mặt trời rạng chiếu trên đám mây. Vượt trên mặt trời là vô số tinh tú… với dòng ngân hà bao la vô tận. Có những vì sao mà ánh sáng của chúng phải mất cả nghìn năm mới đến được trái đất. Có những ngôi sao vẫn chưa đến mặt đất từ ngày địa cầu hiện hữu. Có những ngôi sao, ánh sáng của chúng có lẽ sẽ không bao giờ đến được mặt đất vì quá xa. Chúng ta đồng có mặt. Ngay thực tại này, các ngôi sao đó đang hiện diện như chúng ta đang hiện diện. Thế giới đang hiện hành, không nối đuôi nhau tiếp diễn. Chúng sinh có thể về đâu? Khi Ramara Maharshi (16) sắp chết, có người khóc bảo, “Bhagwan, Ngài sắp từ giả chúng tôi rồi phải không?” Ramara mở mắt ra bảo, “Đi đâu? Ta còn có thể đi đâu được đây? Ta luôn có mặt ở đây mà . Ngươi nên tự tại mới phải. Ta còn có thể đi đâu đây?” Ramakrishna sắp chết, vợ của ông khóc. Ramakrishna nói, “Không được khóc! Bà có nghe tôi không? Bà có thấy tôi hay không? Bà sống với

tôi vô nghĩa lắm hay sao? Hãy đối diện tôi! Tôi có thể đi đâu? Tôi luôn có mặt tại thế giới này mà.”

Tất cả đều vậy. Điều bạn cần biết về chân lý là đừng vướng mắc. Thiền là vậy. Nếu bạn an trú ngay bây giờ, tâm không chút vọng động… bởi vọng sẽ đưa bạn đi sai đường, hoặc quá khứ hoặc tương lai. Chúng sẽ đóng kín các cửa và mắt bạn sẽ bị vẫn đục, gương sẽ đầy bụi bậm, không thể phản chiếu. Khi không còn vọng thì chân lý hiển lộ. Tâm trí là chướng ngại. Khi được xã bỏ rồi, chân lý hiển lộ. Bạn có thể thấy sự khác biệt này. Kiến thức thông qua tâm. Chân lý thông qua vô tâm. Kiến thức là ký ức. Chân lý là sự biến mất của ký ức, của tâm trí và của tất cả.

Một tu sĩ hỏi Vân Môn (17). Vân Môn là một trong những đại thiền sư mà mỗi lời pháp của ngài là kim cương, “Mọi hoạt động của Phật là gì?” Vân Môn đáp, “Ta không có ý kiến.” Chính ngài là một vị Phật, đã hoàn toàn tỉnh thức. Ngài đáp, “Tôi không có ý kiến.” Vị tu sĩ kinh ngạc. “Tại sao ngài không có ý kiến?” Vân Môn trả lời, “Tôi chỉ muốn không có ý kiến.” Một lời pháp tuyệt diệu: “Tôi chỉ muốn không có ý kiến gì hết”, bởi vì hiện hữu trong vô niệm tức là chân lý. Khi không còn vọng tưởng, bạn là Chân lý. Khi bạn còn vọng tưởng, bạn đã bị ô nhiễm và đã lạc đường. Một lần khác, có một kẻ tầm đạo tìm tới Vân Môn. Ngài đang tản bộ trong vườn. Người này nói. “Thưa ngài, ngài rất là thông thái. Con luôn ngạc nhiên ở sự minh triết tuyệt thế này của ngài!” Vân Môn cười lớn đáp, “Minh triết? Ngươi đang nói gì vậy? Ta không biết gì hết. Tôi là người vô minh nhất thế gian.” Người này bảo. “Tại sao ngài nói vậy? Không phải biết nhiều là tốt sao?” Vân Môn đáp, “Kiến thức có lẽ tốt thật, nhưng không biết thì thân thiện hơn.”

Vô minh rất là thân thiện hơn. Kiến thức có lẽ tốt và xấu, nhưng không bao giờ thân thiện được. Nó là một hiện tượng xa lạ, ngoại biên, góp nhặt từ bên ngoài, thiếu sự thân cận. Hiện tượng bất khả tư nghì thì thân thiện hơn. Hãy quán sát! Kiến thức là sự vay mượn. Bất khả tư nghì là chân tánh của bạn. Điều bắt nguồn từ chân tánh là thuộc về bạn, rất gần gũi. Bạn có thể nương tựa nó. Cảnh không thể nương tựa vì không thường hằng. Bạn chỉ có thể sử dụng, nhưng sẽ không đắc ngộ được. Sự giác ngộ là kinh nghiệm bản thể Chân như. Bức màn mỏng vọng tưởng cũng không thể tách rời được. Jalaluddin, một Huyền môn Hồi giáo dạy, “Hãy bán hết thông minh và kiến thức của bạn. Hãy mua sự hồn nhiên. Thông minh là khái niệm. Hồn nhiên là trực giác. Chúng sinh gặp được Thượng Đế thông qua sự kinh ngạc này. Hãy tự chứng bằng đôi mắt đầy ngạc nhiên, bằng sự khờ khạo, bằng sự vô tội; Hãy tự chứng bằng nhãn quan thân thiện. Trong cảnh giới bất khả tư nghì, bạn đầy giá trị. Qua tri kiến, bạn chỉ là người bình thường.

Tâm trí làm việc qua lý luận, toán học, biện luận và chứng minh. Sự sống không thể chứng minh, và không bao giờ nỗ lực chứng minh bất cứ sự vật gì, chỉ đơn thuần có mặt. Nếu bạn sẵn sàng, bạn sẽ ý thức nó. Nếu bạn bận rộn, bạn sẽ không bao giờ sẽ ý thức nó được. Có một câu chuyện đã xảy ra… Có một giáo sư triết gia danh tiếng viếng một phụ nữ thuộc giai cấp thượng lưu. Ông ngắm nhìn con két của bà bằng sự hứng thú nhiệt thành. “Sợi dây đó dùng làm gì vậy?”, ông chỉ vào hai sợi dây lủng lẳng từ đôi chân của con két. “Ồ!” Bà đáp, “Con két này rất thông minh. Khi tôi kéo dây bên phải, nó sẽ ngâm thơ Shakespeare. Nếu tôi kéo dây bên trái, nó sẽ ca những bản nhạc Kalidas.” Người giáo sư nhăn trán, suy nghĩ một chút rồi nói. “Nếu vậy, chuyện gì xảy ra nếu bà kéo luôn hai dây?” Lập tức, con két la lớn, “Thì tôi sẽ rớt xuống đất, đồ ngu xuẫn!”

Chỉ có giáo sư mới đi hỏi những câu hỏi loại đó, và nữa, lại là giáo sư triết lý… luôn bận tâm với “Tại sao? Thế nào? Cái gì?”. Luôn tư vấn, tư vấn và tư vấn, không bao giờ nhìn sự vật theo thật tướng của chúng, không bao giờ nhìn sự vật bằng cái nhìn đơn giản, Họ luôn tạo nhiều phức tạp từ các hiện tượng đơn giản. Triết gia không thể sống với tri thức đơn giản. Họ cần phải có các vấn đề để suy luận thì họ mới thoải mái và tự tại được. Khi không có vấn đề, họ sẽ rất bồn chồn vì họ không biết họ phải nên làm gì.

Darshan không phải là triết lý và cũng phi triết lý. Darshan có nghĩa là khả năng nhận thấy, không phải khả năng tư duy, hoàn toàn khác nhau! Tư duy không liên hệ với sự nhận thấy. Sự nhận thấy chỉ đạt khi bạn không còn tư duy. Có một vài điều về tư duy: Điều thứ nhất là… kiến thức luôn tích lũy, tăng trưởng, không bao giờ đi đến kết luận, nên không có sự tin cậy thông qua tri kiến. Những gì bạn hiểu biết, bạn có thể hiểu biết nhiều hơn. Làm sao bạn có thể quyết định là hiểu biết nhiều là điều tốt? Người có kiến thức luôn nghi ngờ. Đó là vận mạng của kiến thức. Bạn càng hiểu biết, bạn càng sanh tánh nghi ngờ nhiều. Bởi bạn càng hiểu biết, lại càng thấy có nhiều việc bạn phải cần biết. Không bao giờ đi đến kết thúc. Bạn sẽ sống mãi như vậy. Cuộc đời quá ngắn ngủi. Đó là lý do thông qua tri kiến, sẽ không bao giờ có sự chuyển hoá. Người tích lũy kiến thức và sẽ chết đi… chết bởi gánh nặng kiến thức, và sẽ không có sự chuyển hoá nào xảy ra. Do đó, tôn giáo dạy, “Hãy can đảm buông bỏ kiến thức, và hãy mua lấy sự kinh ngạc, sự kỳ diệu. Những đôi mắt ngạc nhiên là những đôi mắt thuộc về các đứa bé, luôn chiếu rọi sự ngây thơ thuần khiết.

Điều thứ hai: kiến thức luôn giới hạn… Nó là con đường thẳng. Vạn vật luân lưu đồng một nhịp. Kiến thức thì nửa vời, không bao giờ hoàn toàn. Bạn chỉ hiểu biết đến mức độ nào đó thôi. Nó phân hai: biết và không biết, nhưng vẫn là Một. Vạn vật đồng nhất thể, không phân chia. Không có biên giới giữa biết và không biết. Tất cả chỉ là một. Biên giới do con người tạo ra. Kiến thức có tính chất giới hạn. Chân lý thì vô hạn, vĩnh hằng, vô khởi nguyên, vô tận cùng. Kiến thức bắt đầu và kết thúc. Chân lý không bắt đầu và không kết thúc. Để hiểu chân lý, kiến thức không thể sử dụng như một trung gian đúng đắn được, vì kiến thức có tính chất giới hạn. Kiến thức tạo ra sự dính mắc vào quá khứ. Kiến thức thuộc về quá khứ. Kiến thức bạn biết đã là quá khứ. Khi kiến thức đầy tâm trí, bạn bị giam cầm trong quá khứ, trở thành tội nhân của quá khứ, không thấy được thực tại đang có mặt với bạn, và bạn sẽ sống trong vòng lẩn quẩn, không thể thấy được thực tướng của sự vật. Thông qua quá khứ. bạn không thể ý thức thực tướng của mọi sự vật đang đối chất bạn, đương đầu với bạn. Bạn không có trí tuệ hốt nhiên qua sự vật, vì bạn chỉ ngắm nhìn xuyên suốt qua hiểu biết chuyên môn. Kiến thức chuyên môn là quá khứ, tê liệt và đã qua rồi. Trong kiến thức, tử thần khống chế sự sống. Trong nhận thức, sự sống khống chế tử thần, hoàn toàn đối lập.

Điều thứ ba: Kiến thức đối lập nhau, bởi nó tạo ra sự phân chia trong bản thể. Tâm trí tách biệt trái tim. Tư tưởng tách biệt cảm thọ. Bạn là một cá thể riêng rẽ, con người trí thức, từng ngày qua, mất đi khả năng cảm thọ, và đánh mất kho tàng vô giá nhất của bạn. Thượng Đế không đến qua tư duy. Ngài có mặt như một cảm thọ, một cuộc tình. Thượng Đế không đến qua hình thức Tam Đoạn Luận, mà xuất hiện như một bản nhạc. Thượng Đế không đến như một bài toán, mà ngài đến như những giọt lệ, như những tiếng cười vang động, như nước mắt và nụ cười. Người bị giam hãm trong trí não sẽ đánh mất trái tim họ, không thể cười, không thể khóc, không thể khiêu vũ, trở thành tàn phế và tê liệt. Kiến thức là sự thiếu hài hoà.

Điều thứ tư: Kiến thức có tính chất hư huyễn, luôn hấp dẫn bạn qua sự trừu tượng, vốn không phải là thực tại. Bạn không biết tình thương là gì. Bạn vọng tình thương, nhưng tình thương không phải là sự vật mà là ngôn từ. Bạn không nỗ lực tìm Thượng Đế mà chỉ tư duy qua từ ngữ “Thượng Đế”. Danh từ “Thượng Đế” không là Thượng Đế mà là một nhãn hiệu. Bạn có tư duy thực phẩm, nhưng sự tư duy này không giúp bạn thoả mãn cơn đói khát. Bạn có thể tìm hiểu những tác phẩm nấu ăn, nhưng điều đó cũng không giúp bạn giảm cơn đói khát. Đa số không ngừng tụng Kinh Thánh, Kinh Pháp Cú (Dhammapada), Chí Tôn Ca (Bhagavat Gita), và họ tư duy là họ sẽ đắc ngộ, và họ lãng phí cả cuộc đời của họ. Tham sân si vẫn còn đó. Đói khát vẫn không thể giải quyết. Kiến thức là hư huyễn. Bản chất của nó là hư huyễn.

Điều thứ năm: kiến thức là vô hiệu năng và lãng phí, rất lãng phí. Như người cố gắng nắm bắt biển cả trong chiếc muỗng… Họ đổ đầy muỗng, về nhà, rồi trở lại, đổ đầy muỗng lần nữa… rồi về nhà… Thật lãng phí, vô ích lợi, không có gì xảy ra. Kiến thức không thể có bởi bạn đang góp nhặt từng phần một… từng muỗng một của giòng đại hải. Tôn giáo thì hành trình trên những lộ trình khác. Tôn giáo dạy nếu bạn muốn tìm về biển cả, hãy đến bờ biển và lao mình vào biển cả, trở thành đại dương. Bạn không thể đem biển về nhà. Nhà bạn không đủ sức dung chứa nó. Đầu bạn quá nhỏ, chỉ chứa đựng đến mức độ nào đó thôi, nhưng bạn kéo căng vượt trên sức chứa giới hạn. Chỉ lợi lạc trong xóm chợ, với sinh hoạt mỗi ngày. Để thức ngộ cảnh giới bất khả tư nghì, cảnh giới mà bạn sẽ hành trình, và thức ngộ cội nguồn của mọi tự tánh, và để biết là chúng ta sẽ đi đâu và về đâu… trí não chúng ta không có khả năng này. Tâm trí quá vi tế nên đã tạo ra gánh nặng trong trong đầu bạn. Trí não chúng sinh gánh nặng quá nhiều thứ. Đầu của họ thật nặng nề. Cuộc đời họ giam hãm trong khối trí não nhỏ bé của họ. Họ không sống ở đâu khác mà sống bằng đầu của họ.

Bộ não… Họ là vậy, đánh mất mọi niềm vui, mọi nguồn hỷ lạc, đánh mất phẩm hạnh cao thượng của tình thương, của cảm thọ, của trái tim. Họ không thuộc về thế giới mỹ lệ đang chuyển hoá quanh họ… Con chim Cukoo hót vang lừng. Những đóa hoa xinh đẹp đang nở rộ. Những cánh chim giang rộng cánh trên bầu trời xanh. Mặt trời, mặt trăng, tinh tú, lời gào thét của đại dương… cát mịn mềm dịu trên bờ biển, và những đỉnh hoang sơn cao vút. Bạn là một phần tử của vạn vật, nhưng bạn đang bị giam cầm trong trí não. Bạn luôn vọng bằng ngôn ngữ chết và trì chậm. Khi tư duy được khai phóng từ năm căn bệnh của tâm trí, thì sẽ không còn sự tư duy như vậy nữa mà trở thành trí tuệ… Wu, theo tiếng Hoa ngữ. Ngộ, “Satori”, theo Nhật ngữ. Đại định (Samadhi) theo Phạn ngữ. Đạt đến Wu, Satori, hay là Samadhi tức là đại ngộ.

Bây giờ là giai thoại này..

Một sinh viên đại học đến thăm Gasan và hỏi, “Có bao giờ ngài đọc Thánh Kinh không?”

Một câu hỏi quá ngu xuẫn để hỏi bậc giác ngộ, nhưng sinh viên vẫn là một sinh viên. Anh chỉ biết có đọc sách, không biết điều gì khác. Anh hỏi Gasan, “Có bao giờ ngài đọc Thánh Kinh không?” Nhất định anh phải là tín đồ Công giáo. Khi bạn đọc Thánh Kinh, bạn không muốn đọc Thánh Kinh Công giáo. Khi bạn ca hát một bản nhạc, bạn không bận tâm đến Bhagavad Gita. Những hiện tượng này quá xa vời với tiếng vọng của những gì rất thật. Có một kinh nghiệm gì đó đang vang vọng trong Bhagavad Gita, và có một kinh nghiệm gì đó đang văng vẵng qua Thánh Kinh, trong Kinh Koran, nhưng nếu bạn đã nhận thấy mọi thực tướng của sự vật, bạn không còn bận tâm đến hình ảnh. Nếu đã thấy tôi, bạn đâu còn quan tâm đến chân dung nữa?

Gasan đã thức ngộ chân lý. Ngài đã kinh nghiệm nó, đã trở thành nó. Bây giờ anh hỏi, “Có bao giờ ngài đọc Thánh Kinh không?” là một câu hỏi vô cùng ngu xuẫn. Tất cả mọi câu hỏi đều ngu xuẫn khi nó đặt ra với bậc Thiền sư đã chứng ngộ… Trước mặt một đại thiền sư đã khai ngộ, bạn chỉ đơn thuần chiêm bái. Còn câu hỏi nào nữa? Bạn có thể hiểu được gì? Bất kỳ câu hỏi gì của bạn đều thuộc tâm trí. Chúng ta có thói quen hỏi về mớ tri thức chồng chất trong đầu chúng ta. Sinh viên này là tín đồ Công giáo, một sinh viên đại học. Sự tư duy của anh như bao tín đồ sùng đạo khác đã tư duy. Tín đồ Công giáo không đọc Kinh Pháp Cú. Phật tử cũng không đọc qua Thánh Kinh. Ấn giáo không đọc kinh Koran. Hồi giáo không đọc qua các Thiên Hùng Ca (Gita). Họ hay suy nghĩ, “Còn điều gì tốt hơn điều ta đã biết trong tôn giáo của ta?” Họ luôn tin kinh Koran là thông điệp cuối cùng, hoặc Thiên Hùng Ca (Gita) là thông điệp cuối cùng. Tất cả lời pháp khác đều tầm thường. Có lẽ sự suy nghĩ của người sinh viên Công giáo này là vậy. Họ đầy những tư tưởng quái gở, luôn cho rằng Chúa Giê Su là con trai duy nhất của Thượng Đế, rằng Thượng Đế là Đấng Cha Lành của tất cả. Thật phi lý. Nếu nói vậy, mỗi một chúng sinh là đứa con bị lãng quên của Thượng Đế hay sao? Không chỉ loài người, kể cả cỏ cây, đá sỏi cũng thuộc về Thượng Đế như Chúa Giê Su vậy. Thượng Đế là Đấng Cha Lành của tất cả. Đó là điều mà Chúa Giê Su đã cố gắng giảng cho chúng ta, nhưng loài người thì thật là vô minh.

Chúa Giê Su luôn thuyết giảng những lời pháp tuyệt diệu này, ít nhất là năm mươi phần trăm trong những bài pháp thoại mà ngài đã giảng qua, “Ta là con của mọi chúng sinh”, và năm mươi phần trăm còn lại, ngài dạy, “Ta là con trai của Thượng Đế.” Tại sao ngài luôn nhắc đi nhắc lại hai thông điệp khác nhau này? “Con của con người và con của Thượng Đế?” Ngài muốn cho chúng ta thấy sự đồng nhất, và muốn nói rằng mỗi chúng ta đều là con trai một của Thượng Đế… như tôi vậy. Tôi là con của loài người và cũng là con trai Thượng Đế… Bạn cũng! Tat – Tvam – Asi. Bạn là cái đó (Thou Art That), nhưng anh sinh viên Công giáo này lại hỏi Gasan, “Có bao giờ ngài đọc Thánh Kinh không?” Chắc anh nghĩ là ngài sẽ kinh ngạc. “Ông sẽ kinh ngạc!”, hay là có lẽ anh nghĩ là ngài sẽ chống báng, biện luận ngược lại Thánh Kinh, bởi vì ngài là một Phật tử...

Không, hãy đọc cho ta nghe…

“Nhưng anh có thể đọc. Tôi sẽ lắng nghe.” Bậc đại thiền sư đắc ngộ lúc nào cũng sẵn sàng. Bất kỳ thông điệp nào bạn mang đến, ngài luôn sẵn sàng nghe, không định kiến, không tự phụ. Với tâm thức sáng suốt, Gasan bảo, “Vâng, anh hãy đọc đi. Tôi sẽ nghe.” Như là không có điều gì khác để học hỏi bằng! Ngài đã thức ngộ sự Vô thượng, phẩm hạnh khiêm cung này là bản chất của sự đại ngộ. Ngài sẵn sàng học hỏi, dù rằng ngài đã đắc ngộ, dù rằng không còn gì nữa để ngài học hỏi, nhưng bậc trí huệ lúc nào cũng cởi mở. Trong Thiền, họ có một câu nói khá đặc biệt. Họ cho đó là “Tâm nguyên sơ”. Họ cho là Thiền nhân lúc nào cũng giữ tâm “nguyên sơ”, không bao giờ lão luyện, lúc nào cũng sẵn sàng học hỏi bất kỳ là điều gì. Ngài vẫn luôn là một đệ tử… mặc dù ngài đã là bậc minh sư lớn. Ngài sẵn sàng học hỏi, không khép kín, vẫn có nhược điểm và ngài cởi mở. Bất cứ thông điệp gì bạn mang đến, ngài sẽ không nói với bạn, “Tôi bắt hết rồi. Anh không cần phải đọc Thánh Kinh cho tôi nghe. Anh hãy mang Thánh Kinh về nhà đi.” Không, ngài bảo…

Anh có thể đọc cho tôi nghe…

Đây là tâm nguyên sơ. Thành ngữ “tâm nguyên sơ.” rất quan trọng. Khi bắt đầu làm việc gì, như lúc bạn mới học lái xe… thật hào hứng làm sao! Sau một tháng học hỏi, mọi hào hứng biến mất, trở nên buồn chán, và chỉ là việc làm thường lệ. Bạn không còn thích nghe tiếng động rền rĩ của động cơ, không còn cảm giác luồng không khí thổi qua mặt, không còn thấy mọi hoạt động nhịp nhàng của chiếc xe, hoàn toàn không còn nhận thấy gì nữa. Bạn không thấy cây cối bên đường, những cánh chim bay, và mặt trời tỏa sáng. Thời gian mới bắt đầu, chỉ vài ngày đầu mà thôi. Thật là tuần trăng mật tuyệt vời… tuần trăng mật với xe của bạn. Tất cả mọi kinh nghiệm sống của chúng ta đều là vậy. Lúc mới đầu, mọi sự đều tuyệt vời! Bạn yêu một cô gái, thật là một cảm giác kỳ diệu, lạ lùng. Vài tuần sau, cảm giác nóng bỏng háo hức thuở ban đầu biến mất. Bạn rơi vào ngỏ cụt, và bạn chạy đuổi một cô gái khác. Chuyện gì đã xảy ra? Bạn đánh mất tâm nguyên sơ. Tâm hồn của người mới bắt đầu là một tâm hồn rất ngây thơ. Tâm nguyên sơ có nghĩa là tâm chưa biết những gì bạn chưa được biết. Vì bạn biết bạn không biết, nên bạn sẵn sàng học hỏi và rất là cởi mở. Bạn luôn hiếu kỳ với mọi diễn biến của cuộc đời và sẵn sàng đón nhận những giây phút thần diệu đó. Đây là nguồn hỷ lạc lớn. Với mỗi miếng cắn của nó là bạn đã đầy sự kích thích rồi. Không sớm thì muộn, bạn trở nên lão luyện. Ngày mà bạn lão luyện, tri thức mòn mỏi trong sự tích lũy chất chồng của nó. Người thức ngộ luôn trong tâm thái “nguyên sơ”, không bao giờ trở thành nhà chuyên gia, và họ vẫn luôn học hỏi.

Không, hãy đọc cho ta nghe,” Gasan bảo.

Người sinh viên mở cuốn Kinh Thánh và đọc một đoạn ở phần thánh Mathew: “Còn về đồ mặc, sao các ngươi lo lắng làm chi? Hãy gẫm xem hoa huệ ngoài đồng lớn lên như thế nào. Chẳng lao khổ, chẳng kéo chỉ, nhưng ta nói cùng các ngươi, dẫu Solomon vinh hiển như vậy, cũng không mặc được bằng một trong những loài hoa ấy… Vậy nên, chớ lo lắng chi về ngày mai, vì ngày mai tự lo lắng cho ngày mai rồi.”

Một trong những lời pháp thậm thâm vi diệu nhất được giảng bởi Chúa Giê Su, và dung chứa ý nghĩa vô cùng trọng đại và kỳ diệu.

Còn về đồ mặc, sao các ngươi lo lắng làm chi?

Chúa Giê Su cùng các môn hạ đi vào thị trấn. Môn đồ của ngài ai cũng lo lắng… như mọi người vẫn thường lo lắng trong cõi tục này. “Chúng ta sẽ ngủ ở đâu?” Chúng ta sẽ ăn cái gì? Có ai cho chúng ta đồ mặc hay không?” Bụi bậm và lấm lem, họ ghé vào thị trấn. Họ không biết chuyện gì sẽ xảy ra, bởi thông thường, dân làng không đối với họ niềm nở lắm và thường xua đuổi họ. Họ giận Chúa Giê Su và lời pháp vô cùng cách mạng của ngài. Những con người chính thống không thích nghe những lời pháp biểu có tính cách nổi loạn như vậy. Chúa Giê Su thì lúc nào cũng đầy sự nổi loạn và tràn trề nhiệt huyết. Đức Phật rất là trầm tĩnh. Chúa Giê Su không có đức tánh trầm tĩnh như Đức Phật. Bạn không thể tưởng tượng Đức Phật cầm cây roi, vào đền thờ đánh đập mọi người với cây roi này. Chúa Giê Su đã hành động như vậy. Đức Phật vô cùng trầm tĩnh. Đức Phật thì già nua, Chúa Giê Su thì còn rất trẻ trung… Ngài qua đời lúc ngài chỉ mới ba mươi ba tuổi đời. Bạn có thể tha thứ cho Chúa Giê Su. Ngài còn rất là trẻ, luôn đầy nhiệt huyết. Ngài rất giận thế gian này và mọi sự bất công đang diễn ra ở thế giới quanh ngài.

Đức Phật tịch diệt khi ngài tám mươi hai tuổi. Đức Phật bốn mươi tuổi khi ngài chứng đạo Vô thượng. Cách mạng, từ ngữ hùng mãnh này đã chìm sâu dưới đáy sông Hằng. Sự trầm tĩnh đã hoà nhập tâm ngài. Tuổi già đem lại những kinh nghiệm mới mẻ mà tuổi trẻ thường không có. Tuổi thanh niên thật tuyệt vời, nhưng họ luôn nóng bỏng. Khi người già tỉnh thức, ngài tuyệt mỹ hơn bởi ngài dung chứa những phẩm hạnh mà tuổi trẻ không thể có, đặc tính cao nhã mà tuổi già thường mang đến. Thanh đạm và cao nhã là một tổng hợp tuyệt diệu. Chúa Giê Su thì không có đức tánh đó. Ngài còn quá trẻ, đầy tánh nổi loạn, và với những tư tưởng lớn chỉ muốn thay đổi thế gian, nên dân Do thái tức giận và họ chỉ muốn đóng đinh ngài.

Trong lúc đó, môn đồ ai cũng lo lắng. “Chuyện gì xảy ra với cái làng khác đây?” Họ đã quá mệt mỏi và đói khát, không còn trao đổi nhau. Họ đang đi bộ… mệt mỏi, kiệt sức và đói khát. Chúa Giê Su bảo họ.

Sao các ngươi lo lắng làm chi? Tại sao các ngươi luôn lo lắng về sự an toàn, về bánh mì và bơ sữa, về nơi ăn chốn mặt? Tại sao lại như vậy?”

Họ đang vượt qua một cánh đồng, và ngài dạy…

Hãy gẫm xem hoa huệ ngoài đồng. Những cánh hoa Huệ thật nhỏ nhoi, nhưng tuyệt đẹp làm sao! Chúng đã phát triển lên như thế nào? Nếu có năng lượng vũ trụ bảo hộ chúng, tất nhiên nguồn năng lượng này sẽ bảo hộ các ngươi. Nếu nguồn năng lượng vũ trụ không thể bảo vệ những đóa hoa huệ nhỏ nhoi xinh đẹp đó, nguồn năng lượng này sẽ che chở cho các ngươi? Những đóa hoa Huệ đang đang nở rộ thật xinh đẹp và chúng không vẻ gì sợ hãi. Các ngươi là những đóa hoa tâm thức... sáng tạo vĩ đại nhất của Thượng Đế trên trái đất này…Tại sao các ngươi phải lo lắng làm chi? Hãy gẫm xem hoa huệ ngoài đồng lớn lên như thế nào, “Chẳng lao khổ, chẳng kéo chỉ, nhưng ta nói cùng các ngươi, dẫu Solomon vinh hiển như vậy, cũng không mặc được bằng một trong những loài hoa ấy…

Solomon là một hoàng đế vĩ đại nhất của dân tộc Do Thái, danh tiếng lừng lẫy nhất trong lịch sử Do thái. Chúa Giê Su lại dạy,

Dẫu Solomon vinh hiển như vậy, cũng không mặc được bằng một trong những loài hoa ấy…Vâng, vì vua này có những trang phục đắt giá nhất, gắn bằng những hạt kim cương giá trị nhất, và dát những mảnh vàng thật óng ả ngát hương… Hãy xem kìa! Hãy gẫm xem những đóa hoa Huệ ngoài đồng kia. Và ta nói với các ngươi rằng, thậm chí Solomon cũng không mỹ lệ như các đóa hoa tội nghiệp này…

Sự khác nhau như thế nào? Solomon phải tự mình phấn đấu. Vì vua này dám đẩy lui dòng sông, nhưng những đóa hoa nhỏ nhoi xinh đẹp này chỉ lặng lẽ trôi theo dòng sông đến bất kỳ nơi nào giòng nước đưa đẩy. Chúng tin cậy Thượng Đế! Ngoại trừ con người ra, vạn vật đất trời, tất cả đều tin cậy Thượng Đế. Cây cối mọc cao ngất. Chim chóc hoan ca, hoa sớm nở tối tàn, mặt trời mọc rồi lặn, các tinh tú lấp lánh vẫn quay trong vòng quay ngân hà. Vạn vật đều trong sự tin cậy sâu sắc. Nếu bạn nhìn quanh bạn, bạn sẽ thấy cả tảng đá bên đường cũng đầy sự cầu nguyện. Mỗi cây cối cũng cầu nguyện. Dòng sông cũng cầu nguyện. Biển lớn cũng cầu nguyện. Toàn bộ vạn hữu là một đền thờ… ngọai trừ con người. Con người thật vô minh, chỉ muốn tự nỗ lực. Đau khổ bắt nguồn từ đó, và bao nỗi lo lắng phiền muộn luôn đè nặng tâm thức họ.

Vậy nên, chớ lo lắng chi về ngày mai…

Chúa Giê Su dạy, “Đừng lo lắng đến một ngày mai…” Đừng mang tương lai vào. Khoảnh khắc bạn mang tương lai vào, bạn đã lầm lạc rồi. Thượng Đế là sự hiện hữu. Vị lai là ảo cảnh. Vị lai nằm trong tâm bạn. Vị lai có hay không? Đừng mang tương lai vào. Hãy buông bỏ tương lai. Hãy sống giây phút này thật trọn vẹn… như những đóa hoa Huệ phơi phới trên cánh đồng xanh, như những đốm tinh tú sáng lấp lánh trong đêm mịt mù, như dòng sông lững lờ trôi hửng hờ với ngày tháng, như những đỉnh hoang sơn ngạo nghể cùng gió bụi. Hãy sống trong giây phút thực tại này trong sự hiến dâng hoàn toàn, trong sự tin cậy trọn vẹn… và Thượng Đế sẽ sẵn sàng chào đón bạn. Thượng Đế là nguồn nước thanh bình và hỷ lạc. Không có sự bình an nào kỳ diệu hơn. Thượng Đế là mái che. Không có mái che nào ấm áp hơn.

Vì ngày mai tự lo lắng cho ngày mai rồi…

Đừng lo lắng cho một ngày mai. Khi ngày mai đến, người được chăm sóc vẫn sẽ được chăm sóc. Đây là lời pháp tối diệu nhất của một bản thể tâm thức đã thức ngộ. Không có tâm thức nào Vô thượng hơn tâm thức này… Sống trong Thượng Đế bằng sự quy phục trọn vẹn. Không có sự khao khát thầm kín. Không có vọng tưởng tư hữu, không có tự ngã. Thượng Đế đã lo lắng cho tất cả rồi. Chúng ta chỉ đơn thuần tự tại. Tự tại là nền tảng căn bản tối thượng của Thiền. Vì lý do đó, Gasa bảo…

Ai đã nói được như thế, ta cho là kẽ giác ngộ.

“Ai đã nói được như thế, ta cho là kẽ giác ngộ.” Gasan bảo, “Ta không biết người này. Chúa Giê Su là ai ta không được biết. Ta không biết bất cứ điều gì về ngài. Ta chưa bao giờ nghe qua về ngài. Đây là sự đắc ngộ của ngài. Nếu ngài gieo sự thất bại cho bạn thì đó cũng là sự thất bại của ngài. Nếu ngài cho bạn sức sống, tốt. Nếu ngài muốn hủy diệt bạn, tốt. Bạn không dung chứa khái niệm của riêng bạn, không đánh giá, không ưa ghét. Đây là sự nguyện cầu, nhưng bạn sẽ làm gì với người đang cầu nguyện. Bạn đến thánh đường, cho thấy tâm thức tham sân si của bạn. Bạn bảo Thượng Đế, “Xin ngài hãy làm như vầy và như vầy! Nếu ngài làm được vậy, con sẽ luôn cầu nguyện ngài, và sẽ làm nhiều việc cho ngài. Nếu ngài không làm như vậy, con sẽ tức giận.” Mỗi khi bạn cầu nguyện, bạn yêu cầu. Mỗi sự yêu cầu của bạn làm mất đi phẩm hạnh cao thượng của sự nguyện cầu. Nó không còn là cầu nguyện. Nguyện cầu chỉ có nghĩa là, “Con có mặt tại đây. Con xin hoàn toàn quy phục ở ngài. Ngài hãy thành toàn bất kỳ điều gì theo ý ngài muốn. Bất kỳ những gì ngài ban cho con cũng tốt đẹp. Bất cứ việc làm gì của ngài cũng… vô điều kiện… và tốt đẹp.”

Tôi có nghe kể về một nhà huyền môn Hồi giáo thường hay cầu nguyện vào mỗi bình minh, mỗi hoàng hôn, và sẽ luôn thầm thì với Thượng Đế: “Con rất là cảm ơn ngài, Thượng Đế ơi… Ngài đã lo lắng cho con. Con luôn ngạc nhiên rằng, trong hằng muôn triệu người, tại sao ngài vẫn nhớ đến con? Tại sao ngài luôn lo lắng tận tình cho con một cách tốt đẹp như vậy? Sự tận tình của ngài đối với con quả là hoàn mỹ.”

Có một ngày xảy ra như thế này, nhà huyền môn và đệ tử của ông đi ngang một thị trấn. Không ai bố thí cho miếng bánh mì nào. Dân làng đều chống giáo phái Huyền môn Hồi giáo. Một ngày nữa, một ngày nữa trôi qua… liên tục trong ba ngày, họ không có ăn. Đệ tử của ông ai cũng hết sức bực bội. Vào ngày thứ ba, trong một buổi sáng bình minh, nắng đẹp, họ nghe minh sư cầu nguyện như sau: “Thượng Đế ơi! Ngài đã lo lắng cho con thật là tận tình! Con luôn ngạc nhiên không hiểu sao ngài có thể chu toàn mỹ mãn cho con được như vậy. Hàng triệu người trên thế giới này, và ngài vẫn không ngừng ban cho con tình thương đến với con, không ngừng nghỉ, thật là hoàn mỹ. Không có một giây phút nào mà ngài lại quên con.” Một đệ tử không chịu đựng được nữa và quát lên: “Con xin thầy làm ơn chấm dứt sự cầu nguyện vô lý đó đi! Ba ngày qua, chúng ta đã không có một chút gì trong bụng, không có cả nơi ăn chốn ở và đã phải ngủ dưới gốc cây trong rừng rậm, nguy hiểm vô cùng, thế mà Minh sư còn cảm ơn ai vậy?” Vị minh sư này đáp, “Nhưng ngài đã cung cấp cho ta bất cứ những gì ta muốn. Đây là những gì ta cần trong ba ngày qua… Giữ sự thiếu thốn không nơi ăn chốn mặc! Ta đang cần những phiền não này mà, bởi ngài lúc nào cũng ban cho chúng ta những gì chúng ta không có! Hay là các ngươi cầu nguyện một cách khác. Bất cứ những phiền não gì xảy ra đều là những cái chúng ta cần. Ta vô cùng cảm ơn ngài. Ba ngày đói khát đã dạy dỗ ta nhiều hơn bất cứ những điều mà ta đã học hỏi suốt cuộc đời của ta. Trong ba ngày khốn khổ này đã cho ta thấy nhiều hơn bất cứ điều ta đã thấy qua suốt cuộc đời của ta. Ba ngày sỉ nhục, bẽ bàng, nguy hiểm, và ta đã không ngừng quán tưởng… Các con có thể vẫn tin cậy Thượng Đế dù các con đang gặp hoàn cảnh nào hay không? Ta vẫn tin cậy ngài. Thậm chí, nếu ngài có làm cho ta bị đói khát trong ba mươi năm, ta vẫn sẽ tin ngài. Sự tin cậy của ta là vô điều kiện… Ngài đã cho ta thấy như vậy. Ta rất là hạnh phúc! Ta hạnh phúc vì ta có được sự tin cậy này. Sự cầu nguyện của ta vẫn không bị vẩn đục bởi hoàn cảnh khó khăn.”

Khi bạn thật sự cầu nguyện, bạn đơn thuần chỉ nói một điều: “Hãy giúp con quy phục ngài. Đừng cho phép con lo lắng đến ngày mai, hay là ngày hôm qua. Đừng để con suy nghĩ đến quá khứ vốn đã không còn nữa, và đừng cho phép bận tâm đến tương lai khi nó chưa đến… Thực tại đã quá đủ cho con rồi. Con đã đầy đủ quá rồi, và con đã được chăm sóc một cách tận tình. Con là phần thể của ngài, và con sẽ cùng luân lưu cùng một dòng chảy với ngài.”

Gasan bảo, “Ai đã nói được như thế, ta cho là kẽ giác ngộ.”

Người sinh viên đọc tiếp: “Hãy xin, sẽ cho. Hãy tìm, sẽ gặp. Hãy gõ, sẽ mở. Vì ai xin thì được. Ai tìm thì gặp. Ai gõ thì được mở cho.”

Gasan nhận xét: “Thật tuyệt. Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao.”

Chắc bạn đang ngơ ngác. Trước tiên, ngài nói, “Ai đã nói được như thế, ta cho là kẻ giác ngộ.”Sau đó, ngài lại bảo, “Thật tuyệt. Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao.”

Có một vài điều cần nên hiểu.

Không phải bậc giác ngộ nào cũng là một vị Phật, mặc dù mỗi vị Phật là một bậc giác ngộ. Một vị Phật có nghĩa là một bậc minh sư. Người giác ngộ có nghĩa là người đã đến được bến bờ bên kia, nhưng có lẽ, họ không độ chúng sinh. Đây là một phẩm hạnh khác. Có nhiều người đắc ngộ, nhưng họ không đủ khả năng truyền bá Chân lý. Họ không phải minh sư mà chỉ là người giác ngộ. Trong tất cả mọi truyền thống, đều có phân loại. Trong pháp Phật, sự phân loại giữa A La Hán (Arhat)… A La Hán có nghĩa là vị Thanh Văn đã đắc quả vị giác ngộ cao nhất, không còn luân hồi sinh tử nữa. Hành trình của họ đã kết thúc, không còn nơi nào để đi. Họ đã về nhà, nhưng họ sẽ không lo lắng về việc độ cho chúng sinh đang ngập lục trong luân hồi sinh tử. Đó không phải là con đường pháp mà họ muốn đi. Không phải là bản tính của ông. Không có gì là sai lầm cả. Không cần phải phê phán họ bởi phẩm hạnh của A La Hán là vậy.

Bạn dạo chơi trong rừng, nhìn thấy mặt trời lặn thật tuyệt đẹp, và bạn đã tận hưởng cảnh đẹp vi diệu này, nhưng bạn không sơn phết cảnh đẹp đó thành họa phẩm. Bạn là vậy, nhưng vì có họa sĩ nên mới có sự sáng tác những bức họa độc đáo, những bức họa tuyệt tác, đem về xóm chợ chia xẻ với tất cả, “Hãy ngắm nhìn bức họa này, tôi đã đi ngang nơi đó. Cảnh mặt trời lặn trong khu rừng thẳm đó thật là quá vi diệu . Rừng xanh thật là tuyệt vời quá, ngoài sức tưởng tượng của tôi.” Phải có nhạc sĩ sáng tác nhạc và chia xẻ lời nhạc với tất cả mọi người. Có người chỉ thinh lặng, không thốt lên một lời nói nào với bất kỳ ai, tuy vậy, nhưng người gặp họ sẽ cảm nhận rằng chỉ cần một lời nói thôi cũng đủ huỷ diệt toàn bộ vẻ đẹp tuyệt vời của nó… bởi ngôn ngữ không thể nào diễn đạt được sự vắng lặng tối thượng này. A La Hán có nghĩa là một người đã đắc quả vị Vô thượng. Còn một loại nữa đắc quả vị Vô thượng, nhưng họ sẽ nỗ lực độ cho tất cả chúng sinh thì được xưng tán là Bồ tát (Bodhíattva). Bồ tát là bậc cũng đắc được quả vị Vô thượng như A La Hán qua thiền, nhưng vì sự đại từ bi, nên các ngài đã du hành truyền pháp cho tất cả chúng sinh đang trầm luân trong khổ ải. Hơn bốn mươi năm trời, Đức Phật đã du hành từ thôn xóm này đến thị trấn khác để độ chúng, Ngài cũng có thể tĩnh tọa dưới gốc cây Bồ đề và tan biến trong hư không, không cần phải nhọc nhằn tấm thân như vậy, và không cần phải gõ quá nhiều cửa. Thật sự, ngài không cần phải làm như vậy, nhưng bởi ở tấm lòng từ bi vĩ đại này của ngài nên ngài đã độ chúng hơn bốn mươi năm. Lòng bi mẫn này đã tạo ra một vị Phật.

Tín đồ Kỳ Na Giáo có hai từ ngữ. Một là Kewali. Kelawi có nghĩa là người đã đắc quả vị Vô thượng. Danh từ thứ hai là Tirthankara… người cũng đã đắc quả vị Vô thượng, nhưng ngài trở về, chèo chống chiếc bè để độ chúng sinh. Ngài đã đến bến bờ bên kia, nhưng tấm lòng từ bi của ngài đưa ngài trở lại bến bờ bên này. Ngài sử dụng Ghat, chiếc bè, chào đón mọi người và đưa đón tất cả các chúng sinh nào muốn qua được bến bờ bên kia, “Ta đã kinh nghiệm được bến bờ bên kia. Hãy lên chiếc bè này của ta”. Ngài là Tirthankara. Hàng nghìn Kewali, hàng nghìn Arhat, nhưng chỉ có một vị Phật (Tirthankara). Một trong hàng triệu người chỉ có một người có thể đắc được quả vị giác ngộ, và từ hàng nghìn đắc quả vị giác ngộ, chỉ có một trở thành minh sư. Đó là sự khác biệt.

Hãy nghe lời pháp thứ hai…

Người sinh viên đọc tiếp: “Hãy xin, sẽ cho. Hãy tìm, sẽ gặp. Hãy gõ, sẽ mở cho. Vì ai xin thì được. Ai tìm thì gặp. Ai gõ thì được mở cho.” Gasan nhận xét: “Thật tuyệt. Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao.”

Có hai vấn đề. Vấn đề thứ nhất là lời pháp về sự tự tại. Lời pháp thứ hai là sự kích động, một lời thử thách đến với tất cả.

Hãy xin, sẽ cho…

Phật tánh đang ngộ nhập. Chúa Giê Su trở thành minh sư. Trước tiên, ngài đơn thuần diễn đạt Chân lý…

Hãy gẫm xem hoa huệ ngoài đồng kia...

Chúng không lo tưởng đến ngày mai và tự tại sống. Lời pháp thứ hai là một sự thử thách dành cho các môn đồ. Lời pháp biểu đầu tiên chỉ đơn thuần nhấn mạnh, ngón tay chỉ vầng trăng. Lời pháp thứ hai dạy rằng, “ Hãy nhanh lên! Hãy sẵn sàng cho chuyến hành trình.”

Hãy xin, sẽ cho. Hãy tìm, sẽ gặp…

Chúa Giê Su là một minh sư, người nào được ngài nhắc đến, họ trở thành môn đồ của ngài. Vì lý do đó, Gasan bảo, ““Thật tuyệt. Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao…” Nhưng tại sao ngài lại

không cho rằng người đó là một vị Phật? Tại sao ngài lại nói rằng, “…Không xa cõi Phật bao nhiêu?” Bởi lời pháp biểu này chỉ mới có một nửa. Đó là tại sao. Chúa Giê Su giảng pháp trọn một lời, nhưng đoạn Phúc Âm kế tiếp đã bị mất đi. Đây là nửa đoạn pháp của ngài. Đã xảy ra nhiều lần như vậy. Khi tôi dạy bạn điều gì đó, bạn sẽ không đủ căn cơ để tiếp nhận con đường pháp mà tôi hướng dẫn bạn. Nếu bạn về nhà trao đổi lời pháp này với vợ, một phần pháp thoại sẽ bị đánh mất và bạn sẽ thêm phần khác vào… Nó sẽ thành sự xuyên tạc. Có nhiều người nghe, những đệ tử tội nghiệp của Chúa Giê Su. Họ không có máy thu thanh, không có sách vở ghi chép lại bởi họ không phải là các nhà trí thức. Họ chỉ ghi nhớ trong ký ức. Khi Chúa Giê Su qua đời rồi, họ mới viết lại những đoạn pháp thoại họ đã được nghe qua. Có một vài người phải tự ghi chú. Có vài người đọc cho người khác viết xuống bởi họ không biết viết. Họ là người bình thường, rất đơn thuần mộc mạc và bình dân. Vì vậy, nên những bản pháp thoại của Chúa Giê Su bị mất mát.

Lời dạy của Đức Phật thì hoàn hảo hơn lời pháp của Chúa Giê Su, bởi Chúa Giê Su không có đệ tử như Đức Phật. Pháp thoại của Krishna cũng còn hoàn hảo, nhưng Chúa Giê Su thì không may mắn lắm. Môn đồ của ngài đều là những người bình dân, bình thường, nên phần lớn những bài pháp thoại của ngài bị đánh mất. Đó là lý do tại sao Gasan bảo… Ngài không nhắc gì về Chúa Giê Su, ngài chỉ đơn thuần bảo rằng lời pháp này chỉ có một nửa. Ngài không nói trực tiếp mà chỉ ám chỉ...

“Thật tuyệt...” Ngài bảo, “Thật là tuyệt diệu! Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao…”

“Rất gần với Phật tánh, nhưng vẫn có một cái gì đó chưa được hoàn toàn. Ông vẫn chưa là một vị Phật.” Hãy nhớ rằng, Gasan không nhắc đến Chúa Giê Su, bởi Gasan không biết gì về Chúa Giê Su, không biết một chút gì về Thánh Kinh.

Tôi xin trao đổi với bạn, Chúa Giê Su là một vị Phật, một vị Phật Vô thượng như bất kỳ vị Phật nào khác. Gasan chỉ nhắc đến lời pháp thoại này… Hãy nhớ kỹ. Ngài không biết Chúa Giê Su là ai. Vì vậy, ngài không đề cập đến Chúa Giê Su. Ngài bảo, “Ai nói điều này….” Ngài rất cẩn thận… Vị lão sư này thật là cẩn thận, ngài bảo, “Ai nói điều này…” nhưng tại sao lời pháp này chỉ còn có một nửa. Tại sao chỉ có một nửa? Vấn đề này cũng nên được…

Sự cố gắng sùng tín có hai mặt. Một là… Hãy tìm…Nếu không tìm, bạn sẽ không bao giờ thấy. Một mặt khác: Đừng tìm… Nếu bạn tìm, bạn sẽ không bao giờ thấy. Đây là hay lời pháp nghịch lý nhất. Trước nhất, hãy tìm kiếm, nếu không, bạn sẽ không bao giờ thấy. Bạn phải bắt đầu tìm kiếm. Nếu bạn không truy tầm, và đã không ngừng truy tầm, không đặt hết tâm trí vào, bạn sẽ không bao giờ thấy. Ngày mà bắt đầu sự truy tầm phải buông bỏ, như một cái thang. Bạn leo lên những từng lầu cao của căn nhà bằng những nấc thang. Bạn sẽ không thể nào leo lên lầu được nếu thiếu những bậc thang. Bạn phải leo lên từng nấc thang lầu, nhưng nếu bạn bám hoài vào những bậc thang, bạn sẽ bị dính mắc, không thể nào vượt qua nó. Hãy leo lên các bậc thang, nhưng khi giây phút đắc ngộ đến rồi, hãy buông bỏ tất cả. Sự tầm đạo như là cái thang, như chiếc bè. Bạn lên chiếc bè, ngồi trong chiếc bè, vượt qua bến bờ bên kia. Sau đó, bạn phải rời bè.

Lời pháp của Chúa Giê Su chỉ có một nửa. Hãy tìm kiếm, chắc chắn rồi. Nếu không, bạn sẽ không bao giờ thấy. Có ngày, bạn phải xả bỏ sự tìm kiếm này, bởi cuối cùng sự tìm kiếm sẽ như là một cái đuôi. Bạn sẽ đâm ra căng thẳng, đau khổ và nóng nẩy: “Ta vẫn chưa thể thấy được Thượng Đế!” Bạn quá lo lắng về Thượng Đế. Bạn xả ly hết mọi lo lắng về cái ăn cái mặc, nhưng bạn lại lo lắng vì bạn vẫn chưa thể tìm thấy Thượng Đế. Một nữa, bạn lại rơi vào vực thẳm sợ hãi. “Chừng nào tôi mới thấy được Thượng Đế?” Bạn đã lo lắng quá rồi.

Có một ngày, bạn sẽ phải xả ly hết mọi sự tìm kiếm. Trước nhất, hãy xả bỏ sự tìm kiếm này, dồn hết năng lực vào chỉ một sự tìm kiếm… Tìm kiếm Thượng Đế. Sau khi bạn xả ly sự tìm kiếm rồi… tiền tài, quyền lực, danh vọng, và bạn chỉ còn lại một ý tưởng duy nhất, hãy xả ly luôn ý tưởng đó. Hãy đập vỡ nó!. Hãy tĩnh tọa trong thinh lặng. Hãy quên Thượng Đế. Thượng Đế chỉ là mưu mẹo của tâm trí, giúp bạn xả ly thế gian này. Khi thế gian cũng được xả ly rồi, bạn hãy xả bỏ cả Thượng Đế. Bỗng nhiên, chính bạn là Thượng Đế. Vì vậy, Gasan bảo, “Người này sắp là một vị Phật… chỉ sắp thành, rất gần nhưng chưa phải là một vị Phật. Bậc Chính đẳng Chính giác.” Lời phát biểu của Gasan là về lời pháp thoại của Chúa Giê Su, nhưng không phải là về Chúa Giê Su. Nếu bạn là người giác ngộ, ngài nhận thấy bạn ngay… Bất kỳ kinh nghiệm gì xảy ra với bạn qua, dù chỉ là một thoáng ngộ, với ánh minh quang chiếu soi bạn, ngài sẽ biết ngay. Nó rạng ngời trong mắt bạn, có mặt nơi đó.

Cách bạn đi cũng biểu thị sự đắc ngộ. Dù là lúc bạn tĩnh tọa, hoặc bất kỳ cư xử gì. Bạn không cần nói với ngài. Ngài sẽ nhận thấy tất cả qua mọi lo lắng, tâm trí, và tất cả mọi âm thanh náo động quanh bạn.

Khi bạn gặp bậc khai ngộ, dù chỉ cách bạn một vài bước. Bạn vào phòng, ngồi trước mặt ngài, đụng chân ngài, hoặc dù là bạn chào hỏi ngài, cũng đủ rồi. Sự chào hỏi chuyên chở phạm hạnh của bạn, và lập tức, ngài sẽ nhận thấy ngay. Chỉ cần một lời pháp là Gasan đã nhận biết. Không cần phải thuộc hết toàn bộ Kinh Thánh. Tự thân của ngài đã nếm hương giác ngộ, ngài biết. Chỉ có người nếm hương giác ngộ mới có thể phát biểu như vậy.

Hãy gẫm xem hoa huệ ngoài đồng lớn lên như thế nào: Chẳng lao khổ, chẳng kéo chỉ, nhưng ta nói cùng các ngươi, dẫu Solomon vinh hiển như vậy, cũng không mặc được bằng một trong những loài hoa ấy… Vậy nên, chớ lo lắng chi về ngày mai, vì ngày mai tự lo lắng cho ngày mai rồi.

và…

Hãy xin, sẽ cho. Hãy tìm, sẽ gặp. Hãy gõ, sẽ mở cho. Vì ai xin thì được. Ai tìm thì gặp. Ai gõ thì được mở cho.”

Gasan nhận xét: “Thật tuyệt. Ai nói điều ấy, không xa cõi Phật là bao.”

Trong hai lời pháp này, dung chứa toàn bộ tinh túy của tôn giáo. Nếu bạn suy gẫm hai đoạn pháp này, bầu trời vô tận của Phật tánh sẽ sẵn sàng cho bạn. Bạn không cần phải đọc một ngàn lẻ một kinh điển. Chỉ cần suy nghiệm một lời pháp của bậc giác ngộ, cảm nhận nó lắng đọng trong bạn, và nếu bạn nghiền ngẫm thì đoạn pháp thậm thâm vi diệu đó đã đủ chuyển hoá bạn. Những lời pháp của Đức Phật, Chúa Giê Su, hay là của Mahavira, Kriskna, Mohammed đều là những hạt giống gieo. Hãy cho phép chúng lắng đọng qua tim. Không sớm thì muộn, chúng sẽ đâm chồi nẩy lộc. Trái tim bạn sẽ đong đầy những cánh hoa tươi xinh đẹp. Bạn sẽ tràn đầy hương vốn không thuộc về thế giới này. Chỉ khi nào làn hương thiêng liêng đó ngào ngạt trong bạn, bạn sẽ biết được ý của các bậc tiên tri của Áo Nghĩa Thư (Upanishads). Bạn sẽ biết ý Lão Tử muốn nói gì trong Đạo Đức Kinh. Bạn sẽ biết Koran nói gì, và bạn đủ khả năng để ngộ nhập cảnh giới của Vệ Đà… nhưng không trước đó.

Hiện tượng cuối cùng tôi muốn trao đổi với bạn là, chúng ta không thể đắc được chân lý qua cách đọc sách. Chúng ta phải đạt được chân lý trước rồi mới nhận thức được ý nghĩa thậm thâm vi diệu trong sách. Sách vở chỉ là quan sát viên. Không phải là bạn phải học kinh Vệ Đà trước, rồi sẽ trở thành bậc đại học giả về Vệ Đà rồi bạn sẽ thấu triệt chân lý. Chân lý là văn bằng trao tặng cho bạn, không phải từ Vệ Đà, Thánh Kinh, Koran, Thiên Hùng Ca (Gita), hoặc Kinh Pháp Cú… Mỗi lời pháp của bậc giác ngộ, của mỗi vị Phật sẽ gia trì đến bạn. Nếu chỉ có Vệ Đà gia trì cho bạn, nhưng Koran không bổ túc được gì cho bạn thì đã có sự sai lầm gì đó. Nếu vậy, bạn vẫn chưa đắc. Nếu chỉ có kinh điển Kỳ Na Giáo là gia trì cho bạn nhưng Thánh Kinh Công giáo thì không thì đã có sự sai lầm. Bạn vẫn chưa đắc… Khi có người khai ngộ rồi… thật sự đắc ngộ rồi… thì chư Phật, Tam Thiên Thế giới của những bậc trí huệ Vô thượng sẽ gia trì cho bạn. Kẻ vô minh có thể đối kháng bạn, nhưng không phải là vấn đề lớn. Người không biết có thể được tha thứ. Kinh Koran, Thánh Kinh, Kinh Pháp Cú sẽ hiển lộ hữu với bạn. Bạn sẽ nhận được sự gia trì của mọi chư Phật. Bạn sẽ trở thành phương tiện truyền bá của họ để bước vào cảnh giới vô minh, bước vào màn đêm thăm thẳm trầm luân của nhân loại.

Mỗi một vị Phật đại diện cho tất cả các vị Phật…

4.  Trị Liệu Pháp Là Hoạt Động Của Tình Thương

04 tháng 7 1977

Câu hỏi thứ  nhất:

Làm sao con có thể hành nghề trị liệu pháp theo hạnh vô ngã? Con phải làm sao đây?

Trị liệu pháp là hoạt động của tình thương. Tình thương chỉ luân lưu khi không còn tự ngã. Bạn có thể giúp bệnh nhân ở mức độ vô ngã. Khi ngã chen vào, bệnh nhân sẽ tự vệ. Bản ngã hay gây hấn, sẽ thôi thúc tánh tự vệ ở người bệnh nhân. Tình thương không gây hấn, giúp bệnh nhân nhận thức sự yếu đuối, mở rộng và không đề phòng bạn. Thiếu tình thương thì không có khoa trị liệu pháp. Trị liệu pháp là hoạt động của tình thương.Với ngã, bạn không thể giúp họ, có lẽ bạn sẽ gây sự tổn thương nơi họ. Dưới danh nghĩa giúp đỡ, có lẽ bạn sẽ cản trở sự tăng trưởng của họ. Khoa tâm lý học Tây phương vẫn dính mắc trong sự hỗn độn. Hiện tượng đầu tiên là khoa tâm lý học Tây phương thường suy nghĩ theo định nghĩa của một tự ngã lành mạnh. Tự ngã không bao giờ có thể lành mạnh. Nó là định nghĩa khá mâu thuẫn. Tự ngã như vậy là bệnh hoạn, không bao giờ khoẻ mạnh, luôn hướng bạn về bệnh tật nhiều hơn. Khoa tâm lý học Tây phương thường cho là (Toàn bộ tâm trí của người Tây phương) mọi người đau khổ từ bản ngã yếu đuối. Con người không khổ đau từ tự ngã yếu đuối mà họ khổ đau bởi chủ nghĩa tự ngã. Nếu xã hội thiên về nam nhân, với chiều hướng năng động, nếu chỉ là sự khao khát của xã hội là làm sao khống chế để tất cả, tự nhiên bạn sẽ buông bỏ nữ tính trong bạn Bạn phải buông bỏ nửa bản thể của bạn trong sự quên lãng… và bạn phải sống với nửa còn lại. Nửa kia không bao giờ có thể lành mạnh bởi sự lành mạnh phải thông qua toàn bộ bản thể. Nữ tính phải được chấp nhận… Nữ tính là vô ngã. Nữ tính là thụ động. Nữ tính là tình thương. Người thật sự khỏe mạnh là người hoàn toàn cân bằng giữa nam và nữ. Thực tế, toàn bộ nam tính trong họ bị cắt đứt, hủy hoại đi nữ tính của họ, vốn chuyển hoá cả hai, không nam không nữ… đơn thuần là… Bạn không thể phân loại họ. Người nam này là toàn thể, và họ lành mạnh. Đối với người đó, tại Đông phương, chúng ta luôn xem ông như minh sư.

Tại Đông phương, chúng ta vẫn chưa có khoa trị liệu nào sáng song song với khoa Tâm lý Trị Liệu pháp. Đông phương tạo ra minh sư, Tây phương phát minh khoa Tâm lý Trị liệu pháp. Khi có bệnh nhân thần kinh nhiễu loạn, họ tìm bác sĩ chuyên gia về khoa phân tâm lý. Tại Đông phương, họ tìm minh sư. Nhiệm vụ của minh sư hoàn toàn khác. Ngài không giúp cho bạn có được tự ngã mạnh mẽ hơn. Thực tế, ngài sẽ gây cho bạn cảm giác bản ngã bạn quá cao. Hãy buông bỏ nó! Khi ngã buông bỏ rồi, bỗng nhiên bạn là một và toàn bộ và luân lưu cùng vạn vật, không chướng ngại và không bị cản trở. Cũng ở Tây phương, không sớm thì muộn, khoa phân tâm học trị liệu sẽ hiểu được Tâm lý Tối thượng của chư Phật. Trước khi tôi đi vào nó, tôi muốn nói thêm vài điều về bản ngã… cơ cấu hoạt động của nó, chính xác nó là gì.

Một hài nhi mới ra đời, như cái bong bóng chưa bị xì hơi. Bong bóng ở đó, có thể xì hơi, có thể đầy không khí, nhưng hiện giờ thì không có không khí. Từng ngày qua, chúng ta xì hơi bong bóng. Bong bóng là biểu tượng tự ngã. Từ một tuổi đến bảy tuổi, đứa trẻ có mặt gần như vô ngã, hài hoà cùng một nhịp với vũ trụ vạn vật, không riêng rẽ, không biên giới rõ ràng, không biết nó là ai. Nó không so sánh, không vật lộn, sống trọn vẹn trong sự hồn nhiên, hoàn toàn buông thả. Đó là vẻ đẹp của đứa trẻ. Vì lý do đó đôi mắt đứa trẻ có vẻ ngây thơ; không căng cứng giữa sự căng thẳng, không khổ đau, và không sợ hãi.

Đau khổ chỉ nẩy sinh khi biên giới của bạn quá rõ ràng. Với những biên giới này, bạn là cá thể riêng rẽ. Khi bạn riêng rẽ thì có sự nguy hiểm. Sự cách biệt đem đến hiểm nguy. Khi bạn cảm giác, “Ta chính là ta mà không thuộc về ai cả!” Tử thần bắt đầu bay lượn quanh bạn… bởi đó là vọng hư huyễn. Bạn không phải thuộc về bạn, mà là phần tử của vũ trụ vạn vật, cũng không phải là một hoang đảo. Tự ngã cho bạn ảo tưởng bạn là một hải đảo. Bạn không phải là hoang đảo mà đang liên hệ đến toàn thể sự sống. Bạn không ly cách, thì làm sao có sự chết? Vì lý do đó, đứa trẻ vô tử, có thể vui đùa với rắn, không có khái niệm chết, hoàn toàn vô tội. Tánh sợ hãi của đứa trẻ bắt đầu từ đâu? Nó đến khi chưa có sự phân chia. Nó sống cuộc đời không phân chia, hài hòa và hợp nhất. Vì lý do đó, chúng ta mãi luyến tiếc những ngày đẹp đẽ, những năm tháng diễm ảo xưa kia, muốn được lưu giữ trong cái tuổi vàng ngọc… nguồn thơ của những ngày xưa đó, điệu vũ, niềm vui và những ngày lễ hội lẫn khuất quanh bạn suốt đời bạn. Hạnh phúc như xảy ra trước, và từ đó, bạn rơi mãi, và rơi mãi…

Bởi cơ cấu căn bản này, tất cả tôn giáo đều có giai thoại về “Sự Sa Ngã” Sự sa ngã giả định chúng ta sinh ra đã ở tầng thức thượng đẳng, và sau đó chúng ta trở thành hạ đẳng. Hiện tượng tiến hoá này hình như không tốt lắm đối với chúng ta. Nó là sự co lại. Trước đó, bạn ở cái tuổi vàng ngọc… Ấn giáo cho là vậy. Công giáo cũng cho là vậy. Tất cả mọi tôn giáo trên thế giới đều đồng ý như thế, rằng cái tuổi thần tiên đã trôi qua rồi trong quá khứ. Hiện tại chỉ có những tháng ngày ảm đạm mờ tối đang dần đến. Kaliyuga, kỷ nguyên tối tăm, sẽ mỗi ngày mỗi tối tăm hơn. Giai đoạn Sa Ngã bắt đầu từ đâu? Bắt đầu từ kinh nghiệm sâu sắc của mỗi người, rất nền tảng.

Đứa trẻ thật sự hạnh phúc, không biết trách nhiệm, không biết phân chia, không biết ly cách, và hoàn toàn vô ngã. Bong bóng ở đó, tiềm năng sẵn sàng. Bạn có thể thổi không khí nóng vào nó bất kỳ giây phút nào. Khi chúng ta bắt đầu thổi hơi nóng vào trong… khi đứa trẻ mới sinh ra, chúng ta thổi hơi nóng vào nó. Khi bạn thổi hơi nóng vào nó, hài nhi bắt đầu phát triển thành một cá nhân. Mọi đứa bé đều vậy. Tại sao chúng lại giống nhau? Chúng không có nhiều sự khác biệt. Khuôn mặt của chúng không có đặc tính riêng, chưa có cá tính, rất là giống nhau, vì vậy mà đứa bé nào cũng xinh xắn dễ thương. Những cá tính đặc tính chưa phát triển, dị biệt và có nhân cách riêng. Thiếu nhân cách, chúng hài hoà với sự sống, rất thuần nhất, nhưng tánh hài hòa này, không sớm thì muộn, sẽ mất. Chúng ta sẽ dọn đường chuẩn bị chúng trực diện với cuộc đời, cho chúng biết tên của chúng là gì, nói cho chúng biết chúng là ai… tín đồ Công giáo, tín đồ Ấn giáo, hay tín đồ Hồi giáo. Chúng ta sẽ bảo chúng, chúng là nam hay nữ, ép đặt tư tưởng và điều kiện hóa chúng để dự bị chúng đương đầu với thế gian. Chúng ta gởi chúng vào trường, vào khuôn viên đại học, và mỗi ngày qua, chúng ta dạy dỗ chúng.

Toàn bộ sự giáo dục của chúng ta bao gồm sự huấn luyện vi tế cho bản ngã. Vì lý do đó nền giáo dục nhiều sự cạnh tranh, tuỳ thuộc tham vọng tạo ra tham vọng! Khuyên đứa trẻ, “Con phải đứng nhất lớp, phải đứng đầu sổ trong đại học, phải đạt được huy chương vàng trong đại học. Có nhiều cách để con học làm sao đứng trước hàng. Suốt cuộc đời con phải tự tìm cách giải quyết. Trước, học bản đồ, sau đó thì cuộc đời của con sẽ hanh thông. Dù con sống ở đâu, con vẫn là người trước hàng. Đã có sự căng thẳng lớn, đau khổ lớn. Chứng loạn thần kinh cũng từ đó mà ra. Từ một đến bảy tuổi, đứa trẻ vẫn là cái bong bóng chưa xì hơi. Từ bảy tuổi đến mười bốn tuổi bong bóng đã bắt đầu căng hơi. Do đó, tuổi vị thành niên luôn là tuổi phức tạp nhất, lúc nào cũng trả lời “không”, sẵn sàng đánh lộn và nổi loạn. Hằng thế hệ qua thì đã như vậy, không có gì mới hết. Hằng thế hệ, tuổi vị thành niên là tuổi sanh nhiều vấn đề nhất. Tự ngã bắt đầu hoạt động, “Con muốn toàn quyền làm chủ cuộc đời con. Con muốn làm việc của con. Đúng và sai không vấn đề… mà con chỉ muốn làm việc của con thôi.”

Chúng ta tạo ra họ, kiềm chế họ. Tạo ra họ để họ có thể vật lộn với kẻ khác, nhưng những đứa trẻ cũng vật lộn với cha mẹ chúng. Đó là vấn đề! Cha mẹ không muốn họ đem bản ngã ra đối kháng với họ, nhưng chúng phải thực tập ở đâu? Họ là người thân thuộc nhất. Cho nên, mới có sự mâu thuẫn trong hệ thống cơ chế. Cha mẹ họ muốn họ phải cạnh tranh cả thế giới. “Con hãy cạnh tranh với mọi người! Hãy là võ sĩ và chứng tỏ con là người có tài! Đứa bé học từ gia đình trước. Giáo dục từ nhà của họ trước. Họ “Không” với cha mẹ họ trước. Khi người cha bảo, “Không được hút thuốc.” Họ sẽ hút thuốc ngay. Khi người cha nói, “Không được đi xem phim.” Họ nhất định sẽ đi xem phim.

Chúng ta đã đầu độc họ rồi. Khi bạn đầu độc ai, bạn không thể tin chắc là họ chỉ ném thuốc độc vào thế giới bên ngoài mà không ném lên bạn. Tuổi vị thành niên là tuổi khó khăn nhất, bởi họ phải sống giữa hai thái cực. Họ hiểu tuổi thơ vẫn còn đó, và thời gian đó là những chuỗi ngày tuyệt diệu. Họ vẫn chưa hoàn toàn rời bỏ thời gian tuyệt vời đó, vẫn chưa hoàn toàn rời xa tuổi thơ ngây đó. Họ có thể vượt qua. Có lúc họ quay về cái tuổi thơ ngây đó và sống lại tuổi ấu thơ, đùa nghịch với đồ chơi của họ, chạy theo sau những cánh bướm, góp nhặt những vỏ sò bên bờ biển. Lần nữa, cuộc sống quá hoàn mỹ, nhưng rồi họ phải về nhà bởi họ phải đi học, học toán học, địa lý và lịch sử, phải tranh đấu với những cuộc thi đầy gay go, phải luôn xoay vần giữa hai lãnh thổ. Vì vậy, họ trở nên rất căng thẳng, không xác định được chính họ.

Lúc bảy tuổi, họ đã khá chín chắn, không vấn đề. Bây giờ, thì lại có vấn đề khác phát sanh. Tự ngã nổi lên. Bong bóng đã đầy… dù chưa hoàn toàn lắm, nhưng bong bóng đã tượng hình. Bạn có thể thấy đứa trẻ khác với người quanh họ, nhất định muốn được khác. Nếu bạn họ mặc áo đầm, họ sẽ không thích, bởi họ sẽ mất cá tính riêng. Họ muốn có áo riêng, muốn có của riêng, muốn phòng riêng với bảng tên của họ, ký tên của họ trên sách vở của họ… Chữ ký trở thành bản thể. Cá tính trở nên rõ ràng với tuổi vị thành niên. Lúc nào cũng vậy. Nếu bạn quan sát họ, bạn có thể viết được toàn bộ tương lai của họ. Nhân cách bắt đầu thành hình, cá tánh cơ bản nổi dần lên bề mặt… Đứa con trai sẽ thành một thanh niên, đầy khả năng, nhưng chỉ vài khả năng có thể thành tựu được. Và một vài khả năng khác sẽ tàn lụi và mất dần đi. Khi đứa trẻ thành một nhạc sĩ, một thi sĩ, một họa sĩ hay là một huyền môn nhân. Tuổi vị thành niên là tuổi mà bạn có thể xác định. Trước đó, bạn không phỏng định được bởi bong bóng vẫn chưa thành hình, không khí vẫn chưa vào hết. Với tuổi vị thành niên, họ sẽ cố gắng dễ dãi, để họ có thể thoát ly từ mọi khuôn mẫu, mọi kỷ luật…

Từ mười bốn tuổi đến hai mươi tám tuổi là giai đoạn thứ ba của bong bóng hay là tự ngã… tuổi đã tròn. Với tuổi mười bốn, sự căng tròn này đã được bơm đầy cuộc đời, bởi dục tính trưởng thành đầy đủ. Không có gì bơm đầy không khí hơn dục. Thiếu sự trưởng thành của dục, bạn vẫn như thiếu thốn. Cha mẹ có gì đó, có thể sinh sản con cái, còn bạn thì không. Bạn cảm giác bạn thiếu khả năng. Ở cái tuổi mười bốn, bé trai không còn là bé trai… ít ra, nó không nghĩ nó là bé trai. Bên trong, nó suy nghĩ nó đã là một thanh niên, một thanh niên trưởng thành. Con trai ở tuổi vị thành niên bắt đầu bơm thêm nhiều không khí vào, nhiều gia vị của tự ngã. Với dục trưởng thành, ngã khai hoa. Bong bóng phồng lớn và căng tròn, cá tính nẩy sinh rõ ràng và ồn ào hơn.

Ở tuổi vị thành niên, bạn quan sát sâu hơn và thấy được nhân cách này, nhưng trên khuôn mặt trẻ, bạn không cần phải nhìn sâu, đã được viết đầy mặt rồi. Với tuổi vị thành niên, ít nổi loạn, nhưng với tuổi trẻ thì đó là cách mạng. Họ sẵn sàng huỷ hoại tất cả. Họ trở thành sự hủy diệt, bởi chỉ qua huỷ diệt, họ mới chứng tỏ được họ là người đầy quyền lực. Họ chống tất cả mọi luật lệ, không muốn tin điều gì hết, không muốn tin vào truyền thống tôn giáo. Họ từ chối vâng lời cha mẹ. Không những vậy, họ muốn nói “Không” với cả Thượng Đế, với Gita. Họ muốn nói “Không” với toàn bộ trái tim. Tự ngã đã đến thật hoàn mỹ. Giai đoạn thứ ba cho họ cảm giác là “Ta là ta mà không là một ai cả!” Tự ngã đang ở đỉnh tối hậu. Ở giai đoạn này, tuổi trẻ sẵn sàng tranh đấu, sẵn sàng phát nổ, gây hấn, bạo động, cạnh tranh, tham vọng, cách mạng… tất cả đều nhập trong máu và xương của họ.

Giai đoạn thứ tư là từ tuổi hai mươi tám đến năm mươi sáu tuổi… tuổi trung niên, đã cămg đầy vượt trên khả năng tự nhiên. Khả năng tự nhiên thành tựu ở tuổi hai mươi tám. Bong bóng căng phồng cực điểm ở tuổi đó. Giữa tuổi hai mươi tám và năm mươi sáu là đã vượt trên sự giới hạn của bong bong. Căng thẳng phát sanh. Đây là những ngày khó khăn nhất trong cuộc đời. Ở tuổi hai mươi tám, chúng ta dạy phải tự kỷ hơn… bạn sẽ tiếp tục sống với tự ngã, trở thành thói quen cố hữu. Trong hai mươi tám năm đó, bạn chỉ thực hành duy nhất có một điều, qua nền giáo dục, qua dụ dỗ, qua điều kiện hóa… thổi phồng tự ngã, Bây giờ thì đã thành thói quen. Bạn tiếp tục thổi phồng tự ngã, không một chút suy nghĩ rằng bong bóng có khả năng giới hạn của nó. Bạn bơm hơi vào mỗi ngày mỗi nhiều, tăng chứng áp huyết. Ở giữa tuổi hai mươi tám và năm mươi sáu, bạn bắt đầu mang bệnh tăng áp huyết, đau tim. Ở khoảng giữa của tuổi hai mươi tám và năm mươi sáu, bạn bắt đầu tham vấn bác sĩ phân tâm lý, vì bạn bắt đầu run rẩy rồi. Không có gì xảy ra đúng theo ý bạn muốn như lúc bạn còn ở tuổi hai mươi tám. Bây giờ không còn điều gì được như ý. Điều gì cũng sai.

Bạn thành công ở cuộc đời, đầy đủ tiền bạc, danh vọng và địa vị, sự kính trọng trong xã hội, nhưng không hiểu sao, bạn biến mất trong nó. Bạn đánh mất bản thể, sự bình an, và sự vắng lặng, chỉ còn sự nóng nẩy bồn chồn và cơn nóng sốt. Đây là những ngày khó nuốt nhất, những ngày mà tâm thần và cơ thể đều bất định, đầy căng thẳng, đầy đau khổ phiền muộn, tâm thần phân liệt, và mọi hội chứng loạn thần kinh xâm nhập bản thể bạn. Đây là giai đoạn thứ tư. Ở giai đoạn thứ năm, từ tuổi năm mươi sáu đến tuổi một trăm mười hai là ở giai đoạn khai triển tối hậu, bên bờ vực thẳm của sự bành trướng. Bạn đã sẵn sàng, chỉ một luồng hơi thổi vào và bạn sẽ phát nổ ngay. Không còn thổi hơi vào được nữa. Đây là thời gian mà họ hy vọng tử thần sẽ đến sớm. Họ suy nghĩ đến cái chết. Không phải chỉ nhưng hy vọng, “Tử thần sẽ đến và giải thoát ta ra khỏi mọi hệ lụy cuộc đời.”

Sau đó là giai đoạn thứ sáu, bùng nổ: Trong sáu giai đoạn có hai khả năng. Giai đoạn thứ bảy cũng có hai khả năng… Tây phương và Đông phương. Khả năng của Tây phương là: Bạn chết, và bạn sẽ tái sinh thành bong bóng, căn phòng trong tử cung. Cái chết là khả năng thứ bảy nếu tâm lý học Tây phương cho phép diễn đạt trọn vẹn. Nếu thiếu tôn giáo, thì từ giai đoạn thứ sáu, giai đoạn thứ bảy tự động sanh diệt. Bạn sẽ chết ở thời gian ngày, chỉ biết có một bản thể. Bạn tái sinh lại qua buồng trứng… lần nữa. Bong bóng lại căng phồng… và bạn khởi sự quay một vòng mới, lặp đi lặp lại cuộc đời như xưa kia, hen rỉ và thui chột như xưa kia. Hiện tượng này, ở Ấn độ, chúng tôi gọi là Samsara… thế giới luân hồi. Mỗi cái chết sẽ đưa bạn trở về sự sống. Và bạn lại bắt đầu cuộc chơi cũ! Cuộc chơi tiếp tục như vậy hàng triệu lần! Mỗi khi bạn sa vào cuộc chơi, bạn tiếp tục chơi cuộc chơi này… nhiều lần. Đối với người mẫn cảm và trí tuệ, họ sẽ cảnh giác, nhận thức toàn bộ tính chất phù phiếm của nó. Có ý nghĩa gì nữa? Tại sao phải lặp đi lặp lại lập lại như cái bánh xe? Tại sao phải lăn xả vào vòng quay sinh diệt nữa?

Có một hiện tượng nữa của Đông phương: Một là bạn chết… bạn phát nổ, sanh hay bạn không chết… bạn không phát nổ. Ý thức toàn bộ sự lố bịch của tự ngã, tự mình thoải mái, bạn đâm thủng nó. Đây là điều tôi gọi là Sa môn (Sannyas). Bạn đâm thủng bong bóng. Không khí ra hết, xẹp xuống. biến bạn thành đứa trẻ. Đây là tuổi ấu nhi thứ hai: Bạn tái sinh hai lần. Không phải sinh cùng một buồng trứng, sinh ra từ kiếp khác mà ngay hiện tại. Bạn vượt trên bánh xe sinh diệt. Vì lý do đó, chúng ta gọi Thánh nhân là ấu nhi. Vòng quay đã hoàn tất, không cần buồng trứng nào cho họ nữa. Họ đã là tử cung. Họ lại tái thuần khiết, đầy mầu

sắc, và mặt trời là nguồn hỷ lạc. Lần nữa, pháp giới bao la là cuộc liên hoan. Vị thánh dạo chơi trên mặt đất lần nữa, sống trong Cực Lạc Giới, không đi không đi! Ngài buông bỏ bong bóng đã gây toàn bộ rắc rối.

Đây là sự tái sinh của một tâm thức mới, không phải thân thể mới, nhưng một linh hồn mới, không phải là hệ thống cơ chế mới, nhưng là bản thể mới. Không phải là ngôi nhà mới, nhưng chủ nhà đã thay đổi, đã chuyển hoá. Có hai hiện tượng ở giai đoạn tối hậu. Nếu bạn được dung dưỡng theo cách của Tây phương, sống theo chủ nghĩa vật chất, chủ nghĩa tự ngã, thì sẽ khó có cơ hội được tái sinh. Vì vậy, ở Đông phương, chúng ta đã hành động vô cùng nghịch lý. Chúng ta chỉ làm có một điều duy nhất. Chúng ta tiếp tục giúp người khác vị kỷ hơn. Mặt khác, chúng ta giúp họ nhớ là tự ngã không phải mục tiêu… một trò đùa tốt, nhưng họ phải vượt trên nó. Chúng ta dạy tự ngã, đồng thời, chúng ta cũng dạy vô ngã. Chúng ta cho họ đôi cánh, họ có thể dễ dàng chuyển hướng khi họ muốn. Bất cứ ở điểm nào họ cũng có thể thay đổi, bất kỳ lúc nào họ muốn, bất kỳ giây phút nào bong bóng bị đâm thủng. Chúng ta dạy họ nghệ thuật đâm thủng bong bóng.

Ở Tây phương, bạn chỉ được dạy có mỗi một điều… làm sao bơm hơi nhiều vào bong bóng. Nếu có những lổ thủng, bạn được dạy sao sửa chữa nó. Tâm lý bạn không khác gì bãi đậu xe. Chiếc xe không làm việc tốt, bạn cho vào ga-ra. Nhà ga giữ xe trong tình trạng bình thường. Bạn lại mang xe ra chạy theo nội qui cũ. Ghế sô pha của bác sĩ trị liệu phân tâm lý như garage + ga-ra. Khi nào cuộc đời bạn có lổ thủng gì đó, bạn hối hã tìm họ ngay, để ông ta giúp bạn sửa chữa cái lổ thủng đó. Sau đó, bạn tiếp tục bơm không khí vào. Theo cách sống Đông phương, tâm thức của chư Phật, khi có lổ thủng, hãy cảm giác nguồn hỷ lạc. Hãy giúp nó! Đây là một điều tốt! Hãy để bong bóng phồng lên, nhưng nhớ là không phải chúng ta không muốn ai phát triển tự ngã. Trước tiên, bạn phải phát triển trong tự ngã, một phần của sự phát triển tự nhiên. Nếu bạn hỏi tôi, tôi sẽ khuyên bạn: Đến tuổi năm mươi sáu… tuổi trung niên nếu bạn đo tuổi thọ từ một đến một trăm mười hai tuổi. Ai cũng có khả năng được trường thọ đến tuổi đó, nếu họ sống chừng mực. Nếu năng lượng sự sống được sử dụng đúng cách, một trăm mười hai tuổi được xác định, bởi hành giả Yogi hằng thế hệ qua, là tiến trình giới hạn tự nhiên của sự sống. Nếu chúng ta quá vãng trước đó thì chúng ta có vấn đề… một là tâm hai là thân, ẩm thực có vấn đề, chưa thành tựu bài học tự nhiên. Tuổi năm mươi sáu là tuổi giữa đoạn đường. Vì lý do đó, người Ấn Độ cho rằng sau năm mươi tuổi, bạn suy nghĩ đến tu hành, về sự buông bỏ. Vào tuổi bảy mươi lăm, không còn thời gian để suy nghĩ nữa, bạn phải lao mình vào. Chúng ta phải chuẩn bị từ bắt đầu. Chúng ta bảo: Hãy có một tự ngã mạnh mẽ, và phải có sức mạnh khả dĩ khác, không thuộc tự ngã. Khi tự ngã quá sức chịu đựng, bạn bỏ nó . Hãy trau giồi một bản thể mạnh mẽ, như tự ngã mạnh mẽ của bạn. Một bản thể mạnh mẽ cần có để buông bỏ một tự ngã mạnh mẽ. Ở Tây phương, bạn được dạy phải tăng cường sức mạnh mẽ nếu bạn muốn trau giồi tự ngã. Sau đó, tự ngã quá mạnh mẽ, vì bất lực nên bạn không thể làm gì được, không thể buông bỏ nó. Thí dụ: Bạn được dạy nên suy nghĩ như thế nào, nhưng bạn chưa bao giờ được dạy làm cách nào chấm dứt sự suy nghĩ. Vì vậy, tư duy trở nên vô cùng tinh xảo, hợp lý, lý lẽ, đầy sự tập trung, và chú tâm. Có ngày, bạn muốn kết thúc,nhưng bạn không kết thúc nó được… Bản thể bất lực. Bạn dồn hết năng lượng vào tư duy nên bản thể không còn năng lượng nào. Bây giờ, tên nô lệ mà bạn huấn luyện trở thành chủ nhân. Bạn tiếp tục dung dưỡng kẻ nô lệ này và bắt chủ nhân phải đói khát. Từng ngày qua, người nô lệ không xem bạn ra gì hết. Tại sao tên nô lệ này cho phép bạn ngồi trên ngai vàng được?

Bạn đã quan sát nhiều lần. Đêm về, bạn muốn đi ngủ nhưng vọng vẫn tiếp diễn, “Hãy kết thúc ngay!” nhưng chúng không chấm dứt, không nghe gì hết, không bận tâm đến bạn, và vẫn luôn náo động. Dạy suy nghĩ là một điều tốt, nhưng sẽ tốt hơn nếu dạy họ cách không tư duy. Vì vậy, sự tư duy sẽ trở thành là nô lệ và bản thể là chủ nhân. Có tự ngã là điều tốt, nếu không, trong cuộc đời bạn sẽ thiếu xương sống, và sẽ bị mọi người đàn áp. Nếu thiếu tự ngã trong, bạn sẽ vô thể, bị bóc lột, áp bức, hành hạ. Dù là người nào, Adolf Hitler nào cũng sẽ trở thành mục tử và bạn thành con cừu. Không tốt chút nào. Phải dạy tự ngã cho bạn, nhưng đồng thời, phải dạy bạn rằng, tự bạn có thể ly cách tự ngã, một việc làm tối quan trọng. Lúc nào bạn muốn đâm thủng bong bóng, bạn vẫn có thể đâm thủng nó. Khi nào bạn muốn gạt bong bóng này qua một bên, bạn gạt nó qua.

Lộ trình bên ngoài cần có tự ngã. Hành trình nội tại cần vô ngã. Khi bạn tranh đấu, phải cần tự ngã. Quân nhân cần có tự ngã, nhưng thánh nhân thì cần vô ngã. Sự sống không chỉ có sự vật lộn. Nếu sự sống chỉ là sự sinh tồn, thì thật vô nghĩa. Có những giờ phút thật vui vẻ không từ sự vật lộn mà ra, mà từ giây phút tự tại. Tự ngã không cho phép bạn tự tại, sẽ làm bạn luôn căng thẳng. Sự căng thẳng sẽ huỷ diệt thân tâm bạn. Mọi thứ sẽ bị hủy hoại bởi quá căng thẳng. Bạn hỏi tôi,

Làm sao con có thể hành nghề trị liệu pháp theo hạnh vô ngã? Con phải làm sao đây?

Tại Đông phương, trị liệu pháp không giúp được gì. Một nhà trị liệu cũng như công cụ năng lượng của Thượng Đế. Họ phải sẵn sàng là thân tre rỗng để Thượng Đế có thể xuyên suốt qua họ. Người điều trị trở thành con đường. Bệnh nhân là con người… trong đôi mắt của người Đông phương… đã mất liên lạc với Thượng Đế, đã xây nên bức Vạn Lý Tường Thành quanh họ đến nỗi họ không còn biết Thượng Đế là ai, không còn biết chân tánh là gì, hoàn toàn bị cắt đứt từ gốc rễ, từ căn nguyên nguồn cội. Vì lý do đó, tại sao họ bị bệnh tật… tâm thần, thể xác. Bệnh hoạn có nghĩa là họ đã mất cội nguồn. Người điều trị, nhà trị liệu ở Đông phương, hy vọng sẽ nối kết họ lại với nguồn cội nguyên thủy. Họ mất nguồn cội, nhưng bạn vẫn còn sợi dây liên lạc. Bạn nắm tay một người. Họ trốn sau bức tường. Hãy để họ tự tại sau vách tường. Thậm chí, nếu bạn nắm tay họ qua cái lổ nhỏ trên vách tường… Nếu họ tin bạn… Họ không thể tin Thượng Đế, họ không biết ý Thượng Đế. Ngôn ngữ đối với họ vô nghĩa, nhưng họ có thể tin người trị liệu, có thể nắm tay người trị liệu này. Người trị liệu trống rỗng, hài hoà với Thượng Đế, và năng

lượng bắt đầu luân lưu, thật sinh động, khỏe khoắn. Không sớm thì muộn, Vạn lý trường thành quanh ông sẽ sụp đổ. Họ sẽ ngộ thoáng Vô Ngã. Thoáng ngộ này sẽ cho họ được cảm giác lành mạnh và hoàn toàn hơn.

Nếu bác sĩ trị liệu là người vị kỷ thì không thể. Cả hai đang là tù nhân. Nhà tù của họ khác, họ không thể giúp đỡ nhau. Toàn bộ pháp của tôi về trị liệu pháp là người trị liệu phải trở thành công cụ Thượng Đế. Tôi không nói là tôi không biết làm thế nào, nhưng tôi biết cách mời mọc Thượng Đế. Hãy cho phép ngài sử dụng bạn, học trị liệu pháp, học tất cả mọi pháp trị liệu. Hãy hiểu bất kỳ bài học nào mà bạn có thể hiểu, nhưng đừng bám vào nó. Hãy hiện diện tại đó. Hãy để Thượng Đế sẵn sàng chào đón bạn. Hãy để Thượng Đế xuyên suốt qua tất cả những gì bạn biết. Hãy để Thượng Đế luân lưu như một dòng chảy qua tất mọi hiểu biết của bạn. Hãy biến ngài là nguồn cội căn nguyên của mọi chữa trị và trị liệu pháp. Tình thương là vậy. Tình thương giúp người khác thư giản, cho họ sự tin cậy. Tình thương là cơn mưa tuôn lên mọi chúng sinh… và chữa lành mọi vết thương của họ…

Câu hỏi thứ hai:

Sự lành mạnh tâm lý có riêng rẽ qua cái nhìn tín ngưỡng của nhân gian?

Câu hỏi này liên quan đến câu hỏi thứ nhất. Không. Chỉ có phần nào thôi. Con người có ba

bình diện qua bản thể: Thân, tâm, và linh hồn. Tâm

nằm giữa, như chiếc cầu. Nửa kia gồm thể xác, còn nửa còn lại thì là linh hồn. Nếu bạn buông bỏ bình diện tôn giáo hoàn toàn, tâm trí không bao giờ có thể toàn bộ, nó sẽ chỉ có một nửa, vì có gì đó bị đánh mất. Đó là vấn đề mà Carl Gustav Jung cuối cùng ý thức được trong những ngày cuối của cuộc đời. Nhất định, ông đã điều trị cho hàng nghìn bệnh nhân. Cuối cùng, ông khẳng định, “ Qua sự quan sát, tôi thấy rằng, với tuổi bốn mươi hai, sẽ có những hiện tượng mới mẻ nẩy sinh qua cuộc đời. Ở tuổi mười bốn, dục phát triển. Ở tuổi bốn mươi hai thì là sự tín ngưỡng. Sau bốn mươi hai tuổi, người ta đau khổ bởi thiếu tín ngưỡng.” Sự quan sát của Jung là vậy. Họ cần tương thông với Thượng Đế. Có lẽ, họ không ý thức được, nhưng vấn đề căn bản của họ là ở đó.

Cuộc đời gồm hai phần: Sinh và diệt. Khi bạn còn trẻ, bạn tràn trề sinh lực. Bạn gần với sự sinh hơn với diệt. Bạn không quan tâm đến cái chết. Khi bạn gần cái chết, bạn phải vượt qua biên giới của sinh và đi vào biên giới của cái chết. Bạn sẽ suy nghĩ về cái chết. Không có cách nào giải quyết sự sợ hãi này, ngoại trừ qua tín ngưỡng. Nếu bạn không thể giải quyết vấn đề này, nó sẽ làm bạn run sợ, sẽ gặm nhắm trái tim bạn, biến thành vết thương. Bạn không thể trốn. Có lẽ, bạn không muốn đối diện vấn đề này. Bạn có thể trốn tránh bằng cách bận rộn với một ngàn lẻ một vấn đề, không muốn suy nghĩ đến nó qua ý thức, nhưng trong tiềm thức, sự chết đang dần đến, và cuộc đời của bạn dần dần mất đi ý nghĩa sống.

Giữa cuộc đời, có ngày khi cái chết trở thành quan trọng. Giây phút bạn ý thức sự quan trọng của

cái chết, bạn ý thức sự quan trọng của tín ngưỡng. Tôn giáo có mặt bởi cái chết. Chủ nghĩa vật chất sẽ rất hoàn hảo nếu không có vấn đề chết, vì sẽ không cần tôn giáo. Nếu chỉ sống mà không chết, thì chủ nghĩa vật chất là tất cả. Như vậy, Charvarka, Epicurus (18), Karl Max… những người này nhất định phải là Phật. Nếu chỉ có cái chết, vậy tại sao phải bận tâm? Nếu bạn sinh ra để sống đời đời, chúng ta đâu cần quan tâm phẩm chất cuộc đời, hoặc những vấn đề sâu sắc hơn? Hưởng thụ chẳng đủ rồi. “Ăn, uống, và say sưa”, là kinh điển duy nhất, không cần Vệ Đà, không cần Thánh Kinh, nhưng tử thần sẽ tìm đến. Vì tử thần sắp đến, nên Đức Phật quan trọng. Mahavira quan trọng và Chúa Giê Su quan trọng. Họ cho bạn viễn cảnh vượt trên cửa tử, siêu vượt trên sự chết, chinh phục cái chết. Tôn giáo không gì ngoài cánh cửa giao hòa với cái chết.

Tâm không thể lành mạnh nếu không có tầm nhìn tín ngưỡng của thế gian, sẽ là cái nhìn nghiêng ngã. Bạn không phải chỉ có thân, chỉ suy tưởng đến vật chất sẽ không làm bạn thoả mãn. Bạn không phải chỉ có tâm, tâm lý lành mạnh không giúp gì được. Bạn phải có tâm thức, và tâm thức nằm ở trung tâm. Đây là cội nguồn vĩnh cửu của bạn. Nếu nó vẫn ngột ngạt, đói khát, là vì sự đói khát và sự ngột ngạt này ảnh hưởng tâm lý và sinh lý. Nó sẽ đến từ nguồn cội, nổi lên như chất độc, bạn vẫn tiếp tục sống, tiếp tục làm việc, tuy vậy, bạn cảm giác bạn thiếu vắng một điều gì đó, thiếu vắng một cái gì đó quan trọng và sâu sắc. Đó là vấn đề mà chủ nghĩa vật chất Tây phương phải đối diện. Họ có cuộc sống khá đầy đủ, nhưng thiếu ý nghĩa sống. Sự quan trọng bị thiếu vắng. Sự vinh quang cũng chấm dứt. Nhân phẩm bị đánh mất. Linh hồn bị đánh mất. Chúa Giê Su dạy, “Con có thể sở hữu được gì, dù là con được cả thế giới, nhưng lại mất linh hồn của con?”

Câu hỏi thứ ba:

Tại sao ngài không chứng minh sự hiện diện của

Thượng Đế ?

Tại sao tôi phải làm vậy? Nếu Thượng Đế không muốn chứng minh thì tại sao tôi phải chứng minh? Thượng Đế không muốn chứng minh bởi lý do nào đó. Mỗi người phải tự mình chứng minh qua kinh nghiệm của người đó. Nếu Thượng Đế có thể chứng minh, ngài không còn là Thượng Đế nữa. Nếu Thượng Đế có thể chứng minh như sỏi đá có thể chứng minh thì ngài không còn là Thượng Đế. Thượng Đế là tiềm năng, là khả năng. Thượng Đế là sự hứa hẹn. Nếu Thượng Đế có thể chứng minh tại đây và bây giờ, nếu tôi có thể đặt Thượng Đế trên bàn. Bạn nghiên cứu, mổ xẻ, và làm đủ trò với ngài, thì ngài sẽ không còn là Thượng Đế. Ngài sẽ là vật thể. Điều gì có thể chứng minh thì sẽ trở thành vật thể. Thượng Đế không phải vật thể. Thượng Đế không thể chứng minh.

Tôi không có ý là bạn không thể chứng minh ngài… Ai cũng có thể chứng minh cho nỗi khát vọng của trái tim, nhưng không ai chứng minh được giùm cho người khác . Bạn phải tự hành hương. Thượng Đế đã chứng minh với tôi! Chỉ Thượng Đế dành cho tôi mà không phải ai khác. Bạn không phải, kể cả cội cây ngoài kia. Chỉ có Thượng Đế là, vô tướng, và bạn là tất cả hình tướng, hiện tượng này đã chứng minh cho tôi. Nó có thể là một kinh nghiệm được chứng minh bởi bạn, nhưng không thể vay mượn. Tôi không thể cho bạn, vì bạn sẽ không được mãn nguyện. Mỗi cá nhân phải tự họ chứng minh Thượng Đế. Đó là lời hứa. Khi bạn tự chứng minh, tự đối mặt với Thượng Đế, tự cảm nhận thì ngài được chứng minh rồi. Ngài không thành vật thể, không là đối tượng, vẫn là chủ thể và kinh nghiệm sâu thẳm nhất của bạn. Thượng Đế vẫn cá nhân, không thuộc về của công. Đức Phật thức ngộ, kể cả Ramakrisna (19), kể cả Raman (20)… Họ không thể lôi ngài vào xóm chợ. Có bao nhiêu Bhaktas (21) – người mộ đạo đã khả tri ngài? Họ không thể xin ngài “Con xin ngài, chỉ một ngày thôi, hãy viếng xóm chợ, hãy cho mọi người có cơ hội chiêm bái ngài. Nếu vậy thì ai cũng sẽ tín ngưỡng hết.” Nhưng Thượng Đế không nghe điều đó. Ngài biết tất cả. Ngày đó sẽ là ngày không còn tín ngưỡng, khi Thượng Đế thành một hiện tượng công cộng, thì tất cả sẽ kết thúc. Bạn không sùng kính đối tượng, không thể thờ phụng bất kỳ một đối tượng nào! Đối tượng nên được dùng, không phải để thờ phụng. Nếu Thượng Đế có thể chứng minh như vật thể, thì bạn đã lợi dụng ngài! Bạn sẽ dùng ngài trong một ngàn lẻ một việc. Bạn sẽ sai ngài, “Hãy làm cái này. Hãy làm cái nọ. Hãy biến hoá dầu xăng thành nước lã.” Bạn sẽ điều khiển ngài, và bạn sẽ tức giận, càm ràm và lúc nào cũng lớn tiếng với ngài. Bạn sẽ đình công, phản đối và làm ra đủ vấn đề rắc rối khác.

Thượng Đế không phải là sự vật để chứng minh bởi Thượng Đế không là sự vật. Chỉ có sự vật mới được chứng minh. Tôi có thể chứng minh hòn sỏi nằm trong tay tôi, nhưng làm sao tôi có thể chứng minh tình thương trong đôi mắt của tôi đối với bạn? Tình thương không giống hòn sỏi, nên nó không thể chứng minh được. Chỉ có người sẵn sàng thì mới nhận thức được. Chỉ có người sẵn sàng hành trình mà không cần chứng minh, không đòi hỏi chứng minh lúc mới bắt đầu và sẵn sàng tin cậy… họ sẽ nhận thức. Nếu bạn hỏi, “Trước nhất, xin ngài hãy chứng minh cho tôi, sau đó chúng tôi sẽ theo ngài”. Không thể nào.

Tôi mở rộng chỉ có sẵn sàng cho bạn nơi mà Thượng Đế trở thành một hiện tượng chứng minh. Thượng Đế không bao giờ là hiện tượng công cộng. Ngài rất cá nhân. Bạn có thể vào trong, có thể nhận thức, có thể cảm giác, có thể là gì cũng được, nhưng khi bạn bước ra rồi, bạn vẫn vô minh, vô minh như tôi vậy, không đủ khả năng trao đổi với ngài. Bạn có thể trao đổi một ngàn lẻ một vấn đề, nhưng không có vấn đề nào chính xác, vẫn là vòng tròn luẩn quẩn. Tôi có thể nói về pháp thành tựu, có thể ca hát về lộ trình diễm lệ, và cội cây trên lộ trình, nơi có hoa thơm cỏ lạ và chim hót líu lo, nhưng hiện tượng đó không phải đề cập đến Thượng Đế. Tôi có thể trao đổi với bạn nguồn hỷ lạc thành tựu được qua Thượng Đế, nhưng hiện tượng này không nhắc đến Thượng Đế. Tôi có thể trao đổi về mọi niềm vui và mọi sự bình an, nhưng hiện tượng đó chỉ muốn ám chỉ đến vấn đề khác, không phải là để chứng minh Thượng Đế.

Không có cách gì xác định Thượng Đế. Ngài vẫn khó nắm bắt, vẫn vô cùng bí nhiệm. Chứng minh Thượng Đế là một điều hoàn toàn vô nghĩa. Qua chứng minh, không ai sùng đạo hơn. Tôn giáo phát xuất từ lòng tin cậy, không phải qua chứng minh. Hãy hiểu rõ vấn đề này. Tôn giáo phát xuất từ qua lòng tin cậy khá phi lý, không phát xuất qua chứng minh. Chứng minh có nghĩa lý trí bạn được tọai nguyện. Khi bạn được tọai nguyện rồi, bạn không thể vượt trên lý trí. Tôn giáo là nỗ lực siêu vượt trên lý trí, vượt trên tâm trí, vượt trên khả năng hiểu biết. Vì vậy, không thể nào chứng minh được. Vậy tại sao các bậc khai ngộ vẫn tiếp tục tu hành… Đức Phật, Chúa Giê Su, và Mohammed? Họ tiếp tục truyền bá pháp thoại những gì không thể chứng minh. Có người can đảm tin họ, và lao mình vào. Trong sự lao mình đó, Thượng Đế được chứng minh! Ngoài sự mạo hiểm, không có cách nào khác để chứng minh ngài. Bạn phải tự mình nếm hương vị của ngài.

Tôi có đọc về R. H. Blyth. Ông là nhà thơ lớn. Hơn thế nữa, ông có hiểu biết lớn về cái đẹp. Một tâm hồn thẩm mỹ, và đầy mẫn cảm, đặc biệt là về Thiền, về thơ Thiền… Haiku… Ông là người quyết đoán nhất thế gian. Ông viết, “Trong suốt cuộc đời tôi, có nhiều người hỏi nhiều câu hỏi về tôn giáo, văn thơ, sự sống, và tôi cũng đã đưa ra số lượng giải đáp như vậy, nhưng tôi chưa bao giờ, tôi xin lặp lại, chưa bao giờ hài lòng với bất cứ người mà tôi đã đối thoại qua.” Ông nói, “Có cả ngàn câu hỏi được hỏi. Tôi trả lời càng thỏa đáng càng tốt, nhưng không bao giờ, tôi xin được lặp lại, không có người hỏi nào hài lòng. Tại sao như vậy?” Có người hỏi, “Tại sao vậy? Tất cả mọi câu hỏi đều có tính cách

trốn tránh, điều mà, như Thiền chia sẻ cho chúng ta, đã biết rồi. Mọi người ai cũng đã giác ngộ, nhưng họ ao ước họ không khai ngộ. Họ đều biết rõ rằng họ phải yêu thương kẻ thù, và bán tất cả tài sản để họ có thể bố thí cho người nghèo khó, nhưng họ ao ước họ không biết nên họ phải hỏi nhiều câu hỏi.”

Câu nói của ông làm tôi thích thú: “Họ hỏi bởi họ muốn trốn tránh. Thượng Đế rất gần nhưng bạn muốn chứng minh chỉ để trốn tránh. Bạn bảo, “Ngoại trừ chứng minh được đưa ra, nếu không làm sao tôi đến đó được?” “ Sau đó thì bạn có lý do thiết thực để khỏi tu hành, và hợp lý hóa nỗi sợ hãi thành câu hỏi. Thượng Đế không có chứng minh. Thượng Đế là sự tự chứng. Điều gì cũng cần chứng minh, nhưng Thượng Đế không cần chứng minh. Thượng Đế là toàn thể! Cần hiện tượng gì để chứng minh vũ trụ vạn vật? Sự đặc thù còn có chứng minh? Cội cây cần được chứng minh. Cây cối cần chứng minh. Người này cần chứng minh. nhưng toàn thể, vạn hữu, không cần chứng minh. Sự toàn giác không thể chứng minh. Bạn có thể chứng minh một đám mây trôi nổi trên bầu trời xanh, với nét đặc thù của nó, có định nghĩa và biên giới, nhưng bầu trời không thể tự chứng minh. Tất cả đều hiển lộ trên bầu trời. Bầu trời bất khả tư nghì, không thể nhận thức. Có ai thấy bầu trời qua chưa? Có ai đã ngộ nhập bầu trời? Mây xanh, vật chất... nhưng tất cả đều có mặt trong không gian, và không gian không thể chứng minh.

Thượng Đế là toàn bộ không gian đó. Sự toàn bộ của không gian, thời gian, sự vật, con người, quá khứ, tương lai, hiện tại, khả năng, sự thật… Thượng Đế là sự toàn bộ tối hậu của tất cả. Ngài không thể chứng minh, chỉ hiện diện, đơn thuần hiện diện. Chúa Giê Su dạy rằng. “Hãy gõ thì cửa sẽ được mở.” , nhưng trước khi gõ cửa, bạn bảo, “Trước khi gõ cửa, xin ngài hãy chứng minh cho con biết là Thượng Đế có thật hay không? Bạn đứng cạnh cửa, Chúa Giê Su dạy, “Hãy gõ, cửa sẽ mở.” Rabiya còn đi xa hơn. Bà bảo. “Tại sao ngươi còn đứng đó làm gì? Hãy xem kìa, cửa đã mở!” Bạn lại bảo, “Con chỉ vào khi có chứng minh. Tại sao con phải bước vào? Xin hãy cho con một chứng minh là Thượng Đế có thật, thì con sẽ bước vào.”

Blyth (22) đã nói đúng. Ai cũng hỏi bởi chỉ cưới vợ, họ mới trốn tránh được. Họ biết câu trả lời, nhưng họ sợ hãi phải du hành trên tuyến đường này. Cuộc du hành này sẽ thay đổi toàn bộ cuộc đời họ, nên họ không muốn đánh cuộc quá nhiều như vậy…

Câu hỏi thứ    tư:

Con không hiểu khái niệm nhận thức nguyên sơ, hay là bản lai diện mục mà Thiền nhân hay nhắc đến. Xin ngài làm ơn giải thích ?

Thiền có cách riêng để thuyết về thực tại tối hậu, hay Thượng Đế. Bản lai diện mục có nghĩa là khuôn mặt không rõ nét của bạn, khi bạn vô danh, không đường nét, không nhất định ở vị trí nào. Bản lai diện mục có nghĩa là thực tại vô tướng chưa sinh ra, thậm chí, trước cả cha, hoặc cha của cha bạn cũng chưa sinh ra, là cội nguồn năng lượng tối thắng, năng lượng nguyên sơ siêu vượt trên cảnh giới vô hạn… Bản lai diện mục có nghĩa là buông bỏ tất cả mặt nạ, danh tánh và hình tướng, nỗ lực quán chiếu nội tại, và hãy tìm kiếm điều bạn chưa tạo tác, xã hội chưa tạo tác. Không phải hệ thống đức tin, không liên quan đến tâm trí của bạn. Hãy tiếp tục tìm kiếm… có một ngày, bạn thức ngộ được sự thật tự chứng. Đó là hiện tượng duy nhất bạn chưa tu tập, và đó là hiện tượng duy nhất vượt trên cảnh giới nơi bạn không thể đến. Hãy cho phép tôi lặp lại vì điều này rất quan trọng. Hiện tượng nội chứng là hiện tượng duy nhất trong bạn siêu vượt cảnh giới mà bạn không thể đi.

Làm sao bạn có thể quan sát chứng nhân? Bạn có thể quan sát thân… Chắc chắn bạn không phải thân. Bạn có thể khép kín mắt, nhìn thấy thân bạn. Thân hiện diện ở đây… Đầu bạn nhức nhối, chân bạn tê cứng. Có vấn đề chắc chắn là… bạn là cá thể riêng biệt từ sự tê cứng này của chân, nếu không sao bạn biết? Người biết phải cách biệt sự biết.

Nhất định là: Bạn không phải là đầu hay là sự nhức đầu. Bạn là tâm thức đang nhận biết nó. Hãy đi sâu hơn. Thân không là bạn. Vọng trôi trong tâm trí… giao thông liên tục. Vọng đến, vọng đi, hối hả đến rồi đi. Bạn có phải là vọng? Làm sao bạn có thể là vọng? Ai là chứng nhân? Vọng tưởng là khách thể, và bạn là chủ thể. Một lớp nữa bị lột. Bạn không phải vọng tưởng, không thể là vọng. Bạn là quan sát viên đang nhận thấy.

Vọng dấy khởi, sân hận nổi lên. Có người sỉ nhục bạn, bạn tức giận… Vọng sanh khởi, luồng khói giận bốc cai. Đây là ai người đang nhận biết sân hận? Sân hận lắng dịu! Có rồi không, giây phút sau lại có mặt, rồi biến mất. Hiện thời, ai là đang nội chứng? Đó là bạn, bạn có thể nội chứng sự nội chứng này không? Không có cách nào. Nếu bạn nội chứng sự nội chứng, người đang nội chứng sẽ là bạn… không phải là người đã nội chứng, nhưng là người nội chứng. Đây là sự tối thắng không thể rút gọn, không thể siêu vượt trên nó. Đây là nguồn cội, Ấn Độ gọi là Sakshin – chứng nhân. Thiền nhân gọi là bản lai diện mục, tôn giáo gọi là Thượng Đế. Thượng Đế là bản lai diện mục của bạn.

Hãy nghe giai thoại này…

Một người nhút nhát, ghiền chuyện ma, đọc một câu chuyện rất hay về ma vào một đêm tối trời. Ông tưởng tượng con ma ông đang đọc trong truyện đang có mặt trong nhà. Ông đóng chặt các cửa, run rẩy trong sự sợ hãi cùng tột, trong cơn khủng hoảng sắp bị nổi cơn đau tim. Ông biết điều ông tưởng tượng chỉ ảo ảnh, chỉ là câu chuyện ông mới đọc qua. Đây chính là “Nhận thức Nguyên Sơ” cái không bị đánh mất. Nhưng qua sự tu trì, ông chấp nhận con ma, và điều này ảnh hưởng thân ông. Mỗi tiếng động của bàn ghế, và mỗi luồng gió thổi qua càng tăng cường niềm tin của ông về con ma này.

Từ khái niệm của sự “nhận thức nguyên sơ”, không cần phải tu tập gì khác , như con ma không có mặt. Từ khái niệm thiết thực của thực tại, để giải thoát ông khỏi sự sợ hãi, ông phải chấp nhận kỷ luật kiềm chế tâm trí ông từ trí tưởng tượng, trên sự chấp nhận là con ma đang có mặt, và quay về với “Nhận thức nguyên sơ”. Nếu ông quan tâm đến sự tu dưỡng như một loại bùa chú để tiêu trừ con ma, ông phải xác định sự có mặt của nó, và sự nhận thức nguyên sơ này. Chúng ta có thể cho rằng, đối tượng thực hành là giải thoát ông từ con ma không là vấn đề… Không có con ma nào cả. Tu tập nhận thức này là chính kết thúc nó. Âm thanh kẽo kẹt của bàn ghế, luồng gió thổi qua, nhưng căn nhà vẫn bình an như xưa kia. Một câu chuyện tuyệt vời. Bạn nên nội chứng bạn khi bạn ở nhà có một mình lúc đêm khuya, đọc truyện ma, hay là chuyện trinh thám ghê rợn. Bạn biết, cơ bản bạn biết chỉ là câu chuyện giả tưởng, nhưng bạn đã liên hệ với nó. Một câu chuyện ma nếu là một chuyện hay, có thể làm bạn run sợ đến mức như vậy. Bạn muốn vào phòng tắm, nhưng bạn không dám đi. Bạn biết… Không phải bạn không biết… Bạn biết điều này ngu xuẫn, nhưng sự khó khăn thiết thực phát sanh. Bạn vẫn vào cái phòng tắm đó lúc nửa đêm, và chưa bao giờ có vấn đề gì. Bây giờ… bạn có thể cho là bạn không biết? Bạn đang đọc câu chuyện ma. bạn biết con ma này, có lẽ nó đang nhởn nhơ trong phòng tắm, thực tế KHÔNG có mặt. Nếu bạn hiểu câu chuyện này, bạn đã hiểu toàn bộ khái niệm của Thiền. Tự ngã là bóng ma, không có mặt. Bạn biết vậy! Khó khăn là ở đó! Bạn biết rõ, nhưng khi… cơn gió mạnh thổi qua, có tiếng động phảng phất, lá trong vườn rơi lã chã bởi luồng gió mạnh đó, và bạn cảm tưởng như có tiếng bước chân ai đang bước nhẹ. Con chuột chạy vào phòng tắm, có gì bị ngã đổ, sự sửng sốt của nó! Bạn thật là cô độc trong ngôi nhà quá lớn… Câu chuyện ma nằm trong tay bạn… Bạn đang bị nó ảnh hưởng! Thân bạn sắp bị nổ tung, nhưng bạn không dám bước vào phòng tắm được. Bạn hiểu rõ chỉ là những chiếc lá khô, khi luồng gió thổi qua, chúng bay khắp hướng. Bạn biết có con chuột… thỉnh thoảng phá phách trong phòng tắm, nhưng làm sao chắc chắn được? Có lẽ? Sự có lẽ này đã mang vào thực tại bóng ma của tưởng tượng.

Bạn tìm minh sư, hay bạn tụng thần chú, bạn có thể tụng “Ram. Ram. Ramakrisna… “ để gia hộ giùm bạn. Bóng ma trước đó là giả. Bóng ma thứ hai cũng giả. Bạn cầu nguyện Thượng Đế, “Xin ngài gia trì con.” Bạn niệm thần chú bởi thân bạn sắp phát nổ rồi. Bạn cần phải đi gấp, cần có cách để diệt bóng ma này. Bạn có nghe là Ramakrisna là bậc thánh rất thánh, có nghe nhiều câu chuyện về ông, và các câu chuyện đó có thể tin được. Bạn có nghe một câu chuyện về một người đi ngang qua một nghĩa trang, bóng ma theo sau ông ta. Ông niệm “Ram, Ram, Ram” hai lần, và bóng ma biến mất. Ông có thể vượt qua nghĩa trang mà không gặp khó khăn gì. Tất cả những câu chuyện đó… lướt qua thật nhanh trong tâm trí rối loạn của bạn. Bạn niệm “Ram, Ram, Ram”, cần phải chạy rồi, phải tìm cách khác vậy. Thân bạn đang phát nổ, và bạn niệm “Ram, Ram, Ram”… trong cơn run sợ, nửa tin nửa ngờ. Bạn vào phòng tắm. Không ngờ niệm

Rama đã thật sự linh nghiệm quá, không có con ma nào cả. Không cần phải niệm Ram gia trì cho bạn, nhưng bạn niệm Ram, câu chú này đã phù hộ bạn. Bạn rất là vui mừng vì Ram đã phù trợ cho bạn. Câu thần chú này quả thật hiệu nghiệm. Bóng ma biến mất. Còn con ma khác. Bạn dính mắc vào Ram. Mỗi khi bạn đi đâu, bạn đều niệm “Ram, Ram, Ram”.

Từ vô minh này đến vô minh khác. Từ sân si này đến sân si khác. Con đường của Thiền là: Thay vì thay bóng ma, xin bạn làm ơn ý thức sự thật là không có con ma nào cả. Bạn không cần niệm thần chú, không cần lệ thuộc vào thần chú, cũng không cần lệ thuộc vào Thượng Đế nào cả, và cũng không cần phải lệ thuộc bất kỳ ai. Hãy ý thức nó là căn bệnh điều bạn tưởng là thật vốn không thật, nên bạn không cần thuốc. Hãy ý thức là bản lai nguyên thủy. Ngay bây giờ, ngay giây phút này, bạn là thánh… Ý thức được vấn đề này, câu chuyện ma bạn đã đọc hằng muôn triệu kiếp trước đơn giản kết thúc, không lưu lại dấu vết gì. Hiện tượng này, thiền nhân gọi là bản lai diện mục, hay là ý thức nguyên sơ…

Câu hỏi thứ năm:

“Con rất là ngưỡng mộ những bài pháp thoại của ngài. Con xin được cúng dường một số tịnh tài để sử dụng cho pháp sự của ngài, nhưng con muốn trao thẳng cho ngài số tịnh tài này, con muốn hỏi ngài, như vậy có được không?”

Đừng vội vã. Tiền bạc thì quá tốt. Ấn tượng đến rồi đi… Tiền tài còn lại. Khi ấn tượng không sâu sắc, tiền tài mới giá trị. Nếu bạn nghe lời khuyên của tôi, đừng cúng dường… bởi ngày mai bạn sẽ hối hận. Cảm nhận của tôi là bạn sẽ hối hận. Tất cả đều là sự thôi miên, và bạn đang bị thôi miên. Bạn nên cần thời gian, không sớm thì muộn, bạn sẽ hiểu ý tôi muốn nói gì. Tiền tài không phải là thứ mà chúng tôi cần. Tôi cần tâm thức của bạn! Ít hơn thì không tốt rồi. Tôi cần bản thể của bạn. Tiền bạc bạn có thể giữ lấy… nhưng đừng giữ chính mình. Bạn đã hiểu được điều đó rồi, nhưng qua cách nói của bạn, cho thấy bạn chẳng hiểu tôi. Nếu không, tại sao bạn lại khao khát muốn cúng dường số tịnh tài đó thẳng cho tôi? Bạn vẫn chưa hiểu. Bạn muốn tôi thấy là bạn cho tôi bao nhiêu tiền phải không? Cái mà bạn muốn như muốn ép buộc tôi, muốn tôi phải thọ ân bạn? Bạn sẽ không nhận được lòng tri ân nào từ tôi.

Nếu bạn muốn cúng dường tình thương của bạn… thì quá tốt, nhưng đừng khoe khoang. Thậm chí, không cần nhắc đến nó, và đừng chờ sự báo ân. Thực tế, nếu chúng tôi nhận sự cúng dường này, bạn phải cảm ơn tôi. Chúng tôi có thể từ chối. Tôi không bị ràng buộc, nhưng bạn có bổn phận. Bạn nên tạ ơn chúng tôi vì chúng tôi giúp bạn giải tỏa bớt gánh nặng. Bạn đã mang gánh nặng này quá lâu rồi… một gánh nặng khủng khiếp… Chúng tôi giúp bạn để nó xuống. Chúng tôi giúp bạn, nhưng bạn không cần cúng dường số tịnh tài đó tiền cho tôi. Hãy cho tôi tâm thức bạn. Tôi hứng thú với tâm thức bạn hơn. Ngoại trừ tâm trí bạn buông bỏ, của cải vật chất thế gian sẽ không được buông bỏ. Nếu bạn cúng dường số tịnh tài đó cho tôi, bạn sẽ tăng giúp ngàn lần phúc đức. Ai cũng sở hữu quá nhiều, chỉ cúng dường có một ít mà đã tưởng là họ đã làm việc gì vĩ đại lắm. Họ không chia sẻ, chỉ là việc vô cùng mưu mẹo và khôn khéo. Số tịnh tài bao nhiêu mà bạn cho là lớn? Chắc bạn là kẻ keo kiệt rồi. Người hà tiện thường muốn gây ấn tượng bằng cách quyên tặng tịnh tài. Đây là bản chất của kẻ hà tiện. Tiền bạc là thứ duy nhất họ cho là có giá trị. Khi bạn có ấn tượng, bạn tư duy, “Ta nên cúng dường ông ta vật giá trị nhất”, nhưng tiền bạc không phải là loại có giá trị!

Tôi không đối kháng tiền bạc. Nó bình thường đến nỗi không cần chống nó. Tiền tài rất phù phiếm. Khi bạn tặng cho ai tiền bạc, bạn sẽ không tặng trái tim của bạn. Sau đó, bạn có thể nói rằng, “Tôi đã cúng dường cho ngài rồi.” Có lẽ, đây là mưu chước để tự gạt chính mình. Hãy cúng dường trái tim của bạn! Nếu bạn cúng dường trái tim bạn, của cải vật chất của bạn sẽ theo sau như hình với bóng. Đó là vấn đề khác. Tiền bạc không bao giờ lớn cả. Bạn có thể cúng dường tất cả, những gì bạn có… Thậm chí, bạn sẽ không cho rằng đó là nhiều. Chỉ có trái tim là quý giá thôi, không có gì khác được xem là quý giá. Cho nên, nếu bạn muốn cúng dường trái tim bạn trực tiếp cho tôi, tôi sẵn sàng nhận ngay. Nếu không phải cúng dường trái tim thì thật không xứng đáng chút nào. Đừng bận tâm trút gánh nặng đó đến tôi. Bạn có thể đặt gánh nặng đó tại văn phòng của bạn…

Câu hỏi thứ sáu:

Con đã suy nghĩ hơn hai năm hoặc ba năm rồi. Con muốn được điểm đạo để trở thành Sa môn, nhưng không hiểu sao vấn đề này không xảy ra. Ngài có thể chia sẻ cho con về vấn đề này không?

Rõ ràng là bạn lười biếng. Hãy suy gẫm giai thoại này:

Tại miền nam Arkansas, nơi dân địa phương sống một cuộc đời thật thoải mái. Có một ngày, có đôi vợ chồng ngồi trên sân thì có một đám tang đi ngang qua. Người chồng ngã người trên ghế, ông ta đang gọt đẻo một mảnh gỗ. Khi cuộc diễn hành của đám tang bắt đầu, ông bảo, “Tôi nghĩ là lão già Simpson có đám tang lớn nhất mà chưa từng ai có, Caroline, bà có muốn xem không?”. Người vợ hỏi, “Một đám tang rất lớn phải không Bob?” Người vợ nói, không buồn quay lại, Bod đáp, “Chắc chắn rồi.” Người vợ lại nói, “Tôi thật muốn xem lắm, nhưng tiếc là tôi không cùng hướng với ông.”

Ba năm trời qua, bạn muốn điểm đạo? Ba năm trời bạn muốn trở thành hành giả? Bạn đang đợi gì vậy? Rõ ràng là lười biếng rồi. Không thể tự quyết định? Không thể hành động! Nhất định bạn là miếng gỗ ngẫu nhiên trôi sông. Hãy có bản lãnh một chút! Đừng sống trôi giạt vì bạn sẽ không bao giờ đến được nơi bạn muốn đến. Hành giả là người biết thách đố, biết nắm lấy cơ hội. Đây là một vòng quay một trăm tám chục độ. Quyết định này hoàn toàn thay đổi phẩm chất cuộc đời bạn. Bạn tính ẩn náu sau ngọn đồi cao cho đến bao giờ? Một là đi, hai là bạn nói là bạn không muốn đi. Đây là vấn đề của nhiều người. Họ để hoàn cảnh giải quyết giùm họ. Thậm chí, dù không quyết định được, bạn cũng nên quyết định. Thậm chí, không quyết định cũng là quyết định, phải không? Thí dụ, bạn bị bệnh. Bác sĩ bảo, “Tôi phải giải phẫu cho ngài.” Bạn nói, “Tôi sẽ quyết định là có nên giải phẫu không.” Khi bạn không muốn giải phẫu, bạn quyết định bạn không muốn giải phẫu. Ngày tháng trôi qua, căn bệnh trầm trọng hơn. Nếu bạn không quyết định được, đừng nói, “Tôi không quyết định.” Nếu bạn vẫn không thể tự mình quyết định. Đây là quyết định liên quan đến căn bệnh, chống sự giải phẫu.

Những ngày tháng qua, bạn tư duy muốn trở thành hành giả. Trong ba năm trời, bạn vẫn như vậy mà không trở thành hành giả. Đây là một quyết định, một sự quyết định có tính cách phủ định. Hãy nội quán! Nếu quyết định không trở thành hành giả cho bạn cảm giác thoải mái, cũng là vấn đề tốt thôi. Với tất cả gia trì của tôi, hãy là người bình thường hơn là hành giả. Sự có mặt của tôi là giúp bạn hỷ lạc hơn. Tôi không hứng thú vấn đề khác. Nếu bạn vui vẽ khi bạn không là hành giả, thì cũng nên tự tại, đừng tạo nên căng thẳng trong tâm vì bạn sẽ không hạnh phúc, sẽ không được vui vẽ. Do đó, ý tưởng muốn trở thành hành giả đến rồi đi. Ý tưởng muốn được điểm đạo sẽ làm bạn đau khổ. Nếu ý tưởng đến thì hãy dũng cảm! Lúc nào cũng có một quyết định khẳng định. Người liêm chính phải vậy. Đừng đặt mình trong tay hoàn cảnh. Nếu không, bạn sẽ trở nên tồi tệ…

Một là bạn hiểu rằng cuộc đời bạn đang đắm chìm trong vô nghĩa, hai là bạn vẫn chưa hiểu. Nếu bạn không hiểu, hãy nỗ lực hiểu. Không cần phải quyết định này. Nếu bạn hiểu, vậy hãy lao mình vào… Một là cuộc đời bạn là cuộc đời tràn đầy hỷ lạc… thậm chí, dù chỉ sáu mươi phần trăm hạnh phúc thôi, thì hãy tự tại với hạnh phúc này. Không cần phải trốn tránh nó. Nếu bạn trốn tránh với sáu mươi phần trăm hạnh phúc, phần còn lại sẽ là bốn mươi phần trăm. Không sớm thì muộn, bạn sẽ hối hận. Bạn đã quyết định sai. Có người đến bảo. “Chín chục phần trăm là con quyết định trở thành hành giả, chỉ có mười phần trăm là còn lưỡng lự mà thôi”, nhưng bạn có quyết định đến mười phần trăm không? Nếu vậy, số phần trăm quyết định đó quá nhỏ rồi. Sự quyết định ít ra phải nhiều phần trăm hơn. Tôi biết bạn không có cuộc sống trọn vẹn. Làm sao bạn có thể cuộc đời hoàn toàn được? Sự hoàn toàn chỉ đến vào ngày mà bạn khai ngộ, hoàn toàn trong mọi hành động. Không có vấn đề đa số hay thiểu số, nên sẽ không có sự lựa chọn con đường này hay lộ trình khác. Hiển nhiên vẫn là sự hiển nhiên, và bạn quyết định như không còn lựa chọn nào khác. Đây là một tự do lớn… tự do lựa chọn. Nếu không, sự lựa chọn lúc nào cũng tạo căng thẳng.

Bây giờ, bạn không có cuộc đời hoàn toàn. Tôi khuyên bạn là nếu số phần trăm lớn bản thể của bạn sẵn sàng muốn thành hành giả thì hãy lao mình vào. Phần trăm nhỏ của tâm trí có thể tiếp tục biện luận, tiếp tục dùng mưu mẹo và chiến lược, và có thể liên tục tranh biện… Nó sẽ biện luận đến phút cuối cùng, đến khi nào bạn có can đảm mới thôi. Với số phần trăm nhỏ này, nó sẽ nỗ lực khuyến dụ bạn. Hãy ngắm nhìn sự tranh biện của nó, quá lố bịch. Bạn sống với quá khứ, chưa sống qua tương lai. Nhất định vậy. Tương lai mở rộng. Quá khứ khép

kín. Quá khứ bạn biết. Tương lai bất khả tri. Nếu bạn vẫn sống cuộc đời bạn đang sống, bạn chỉ lặp lại quá khứ. Quá khứ bạn đã biết, đâu có gì mới mẻ khi bạn lặp lại quá khứ? Thậm chí, bạn có thể đi sai đường, ý tôi là: Hãy dũng cảm và đi lạc đường, nhưng đừng lặp lại quá khứ! Ít ra có một cái gì đó mới mẻ hơn đang xảy ra. Đồng cỏ mênh mông mới mẻ của bản thể và một cuộc đời mới. Nếu bạn đánh mất cơ hội, bạn sẽ không đi đến đâu. Lúc nào bạn cũng có thể quay về quá khứ. Quá khứ lúc nào cũng chờ đón bạn… Nó là bãi phế thải, không bao giờ tăng trưởng, không bao giờ tiến triển, chỉ dậm chân tại chỗ. Quá khứ là sự chết, một thây ma. Quá khứ lúc nào nó cũng có mặt, nhưng xin đừng huỷ hoại tương lai của bạn, và đừng quyết định dựa trên quá khứ. Quá khứ có khuynh hướng thu hút cả tương lai của bạn. Quá khứ rất độc tài kể cả với tương lai. Nó bảo, “Hãy sống như bạn đã từng sống qua.”

Bobby Bratwell, bị mẹ bắt vì tội phá phách lần thứ mười. Bà giận quá hỏi. “Nếu vậy thì làm sao con có thể lên Thiên đường được đây?” Đứa bé suy nghĩ một chút rồi đáp, “Nếu vậy, con sẽ chạy ra, chạy vô, đập cửa cho đến khi nào Thánh Peter chịu không nỗi nữa sẽ nói, “Trời đất! Bobby, một là con ở bên ngoài. Hai là con bước vào trong đi!”

Câu hỏi thứ bảy:

Osho kính yêu, sự bận tâm là gì?

Sự bận tâm là thiên kiến, là sự tự trọng, là quá khứ. Bận tâm có nghĩa là bạn đang tự mình đang gánh nặng trong khoảnh khắc này. Bạn không thấy như vậy. bạn nhìn qua lăng kính mầu của mắt. Thí dụ, nếu bạn nghe tôi trao đổi ở đây, bạn nghe tôi qua bức màn… Bạn có đức tin, điều kiện, thầy cô, cha mẹ, xã hội, tư tưởng, tôn giáo và giáo đường của bạn che mờ mặt bạn… Bạn nghe tôi qua sự náo động đó, như vậy bạn đang bận tâm. Bạn sẽ không thể nghe trọn lời pháp của tôi, không thể nghe lời pháp đang truyền đạt. Bạn sẽ nghe những tiếng động khác, và tạo ra nhiều vấn đề qua lý giải riêng của bạn và bạn sẽ đánh mất cơ hội.

Tâm trí bận rộn là tâm trí đần độn. Tâm trí bận rộn là tâm trí vay mượn. Hãy lắng nghe câu chuyện này:

Một người du lịch đến Manchester với gia đình của ông bằng xe lửa. Toa xe lửa của ông không thể hút thuốc nên ông phải qua toa xe khác để hút xì gà. Người thanh niên đang tạm trú trên toa xe này có vẽ rất là buồn nản. Anh đang lơ đãng nhìn ra cửa sổ. Harry mời anh điếu xì gà. Người thanh niên đáp, “Cảm ơn ông. Tôi không hút thuốc.” Khi Hary đọc báo xong, ông hỏi thanh niên này muốn đọc báo không. “Không. Cảm ơn, “Anh trả lời, “Tôi không đọc.” Hy vọng sẽ cổ vũ tinh thần thanh niên này, Harry có ý mời anh một ly rượu. “Không. Tôi không uống rượu.” Người thanh niên dằn lại. Không chấp nhận thất bại, Harry cố gắng thuyết phục, “Cậu tuổi trẻ kia, tôi rất khâm phục nguyên tắc sống của cậu. Tôi hy vọng cậu có thể gặp vợ và con gái của tôi bên toa xe bên kia.” “Cảm ơn ông. Tôi không thích ngoại tình hay dụ dỗ con gái ai cả.”

Đây là tâm trí bận rộn. Bạn đã mang trong bạn khái niệm nhất định về thế giới như thế nào rồi.

Bạn luôn tin rằng khái niệm này là chân lý về sự thật của cuộc đời này. Con người tự đánh mất cơ hội của mình bởi bận tâm của họ. Khi bạn buông bỏ tất cả những mối bận tâm này, nội tại bạn vô cùng vắng lặng. Sự vắng lặng lớn lao này chính là Thiền. Đó là sự vắng lặng nơi không có tư tưởng nào thoáng qua, nơi bạn thanh tịnh dù với hoàn cảnh nào. Hiện tượng này chính là Ngộ “Satori”, là Tam muội Tam Bồ đề.

Đừng là tín đồ Công giáo, đừng là tín đồ Ấn giáo, đừng là người toàn thiện, và cũng đừng là người xấu xa đang gánh nặng tư duy. Đừng gánh nặng kinh điển. Hãy đốt hết tất cả các máy thu thanh đang phát thanh trong đầu bạn! Hốt nhiên, bạn sẽ thấy được ân huệ mà tôi gọi là Thượng Đế, sự gia trì mà tôi gọi là Thượng Đế, nguồn hỷ lạc mà tôi gọi là Thượng Đế…

5.  Tiếng Vọng Minh Sư

05 tháng 7 1977

Một tu sĩ hỏi,”Phật là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng (23) đáp, “Một vị Phật.” Tu sĩ: “Đạo là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng: “Đạo.” Tu sĩ:”Thiền là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng: “Thiền.”“

Chân lý không thể nói, nhưng người nói không thể thinh lặng. Chân lý không thể nói bởi văn tự không đủ. Bạn không thể thinh lặng, bởi thinh lặng cũng không diễn đạt thỏa đáng được. Ngôn ngữ ồn ào, đúng rồi, quá náo động, quá ồn ào và không lý giải được gì. Vắng lặng là sự vắng mặt của sự huyên náo,. Nếu sự huyên náo khẳng định không thể nói lên được gì, thì làm sao sự vắng lặng có thể nói được nó? Thinh lặng là vắng mặt. Thậm chí, điều khẳng định còn bất lực thì điều phủ định có thể nào hiệu lực?

Vấn đề nên được hiểu rõ, bởi quá nhiều học viện, nhiều triết gia cho là chân lý không thể nói, nên họ im lặng, nhưng thậm chí bạn cũng không thể nói nó bằng sự im lặng. Im lặng chỉ cho thấy điều đó không thỏa đáng. Chỉ có vậy. Im lặng không thể gọi là đủ. Đã nguy hiểm rồi. Thinh lặng vô minh hoàn toàn. Lắm lời cũng nguy hiểm… Người đó sẽ trở thành con két, học giả hoặc giáo sư. Im lặng có thể được xem là dối gạt. Có người im lặng, và có người bảo họ đạt khai ngộ qua thinh lặng.

Có một lần, có người tìm tôi. Đã quá nhiều năm rồi, ông nói, “Tôi tìm đến Baba Muktananda Paramhasa (24). Tôi hỏi ngài nhiều vấn đề thiết yếu, và ngài im thinh. Ngài là nhân vật lớn. Ngài đã khả tri.”

Cùng ngày đó, tôi chuẩn bị đi đến một thành phố, tôi bảo ông, “Ông hãy đi với tôi. Trong ba ngày, ông phải giữ im lặng.” Tôi cho ông mặc bộ trang phục mầu cam. Ông là sa môn đầu tiên của tôi… một người hư cấu, hành giả giả tạm. Tôi nói với ông, “Trong ba ngày, ông sẽ là Baba Chuktananda Mukatananda.” Ông đáp, “Chưa bao giờ nghe qua cái tên Chuktananda.” Tôi đáp, “Tôi cũng chưa bao giờ nghe qua tên đó. Tôi chỉ mới đặt ra thôi. Chukta có nghĩa là người đã trả hết nợ rồi và hoàn toàn tự do. Cảnh giới ta bà của ông đã kết thúc.” Ông hỏi tôi, “Vậy tôi phải làm gì ?” Tôi đáp, “Ông không làm gì hết, chỉ im lặng, chỉ ngồi nghe thôi. Ông làm vậy đủ rồi. Nếu có ai hỏi ông điều gì, ông có thể làm bất cứ cử chỉ gì, hay ông có thể nhắm mắt, nhìn lên hay nhìn xuống nếu ông muốn làm vậy, nhưng không được nói gì hết.”

Trong ba ngày, cả thành phố tôn sùng ông. Đêm về ông được cho phép… khi mọi người về hết rồi… nói chuyện với tôi. Ông ôm chặt chân tôi van nài, “Osho, ngài làm gì vậy? Tôi thật xấu hổ khi ai cũng rờ chân tôi. Nhiều người quá! Có chuyện gì sai rồi? Làm sao giải quyết đây?”

Khi họ biết ông khai ngộ và ông luôn im lặng… đủ để thuyết phục tất cả. Con người thật vô minh. Một là họ bị lường gạt bởi ngôn ngữ, hai là họ bị lường gạt bởi sự im lặng, nhưng họ đều bị lường gạt. Có giai thoại Thiền rất nổi tiếng. Tôi xin kể cho bạn nghe…

Có một tu sĩ tự xưng là “Vô Ngôn Thiền Sư.” Ông là đồ giả mạo, thiếu chánh kiến. Để thương mại loại Thiền bịp bợm này, ông mướn hai tu sĩ phục dịch có khả năng hùng biện để trả lời bất cứ câu hỏi nào cho ông, nhưng phần ông thì không bao giờ nói lời gì cả, như để biểu diễn pháp Thiền khó hiểu của ông. Có một ngày, lúc hai người tu sĩ phục dịch vắng mặt, một du tăng tìm ông hỏi, “Bạch Thiền Sư, xin hỏi ngài, Phật là gì?” Không biết trả lời như thế nào, qua sự bối rối, ông nhìn khắp hướng… Nam Bắc, Đông, Tây… bởi ông bị mất tẩu thuốc để hút thuốc rồi. Vị du tăng, rõ ràng là vô cùng hài lòng, hỏi tiếp: “Pháp là gì, bạch Thiền sư?” Ông cũng không giải đáp nên ông nhìn lên trần nhà và nhìn xuống sàn nhà, gọi trời và đất gia trì ông. Lần nữa, du tăng này hỏi, “Thiền là gì?” Bây giờ thì, Vô Ngôn Thiền Sư không còn cách gì khác ngoài cách nhắm mắt lại. Cuối cùng, du tăng lại hỏi. “Gia trì là gì?” Trong tuyệt vọng, Vô Ngôn Thiền Sư yếu ớt xòe những ngón tay ra trước mặt như một dấu hiệu đầu hàng. Vị du tăng xem ra rất hài lòng với sự trao đổi này. Ông từ giả Vô Ngôn Thiền Sư để tiếp tục cuộc hành trình.

Trên đường vị du tăng này gặp hai vị sư phục dịch của ông lúc họ trên đường trở về, ông kể họ nghe một cách hứng khởi là Vô Ngôn Thiền Sư quả là đại giác đại ngộ như thế nào. Ông kể, “Tôi hỏi ngài Phật là gì. Lập tức, ngài quay mặt hướng về đông, hướng về tây, ám chỉ rằng tất cả mọi chúng sinh luôn có thể tìm kiếm Phật cùng khắp, Phật không thể tìm tại hướng Đông hay Tây. Tôi lại hỏi ngài pháp là gì. Thay vì trả lời tôi, ngài nhìn lên, rồi nhìn xuống, có nghĩa là pháp đồng nhất thể, không phân biệt thượng và hạ, ô nhiễm và vô nhiễm đều

trọn vẹn. Để trả lời câu hỏi Thiền là gì của tôi, ngài chỉ đơn thuần nhắm mắt, không nói gì. Đó là đầu mối của thành ngữ nổi tiếng sau đây.”Nếu người nào có thể nhắm mắt và ngủ thật ngon ở chốn hẻo lánh của ngọn Vân Sơn. Ngài là một đại sư!” Cuối cùng, để trả lời câu hỏi cuối cùng của tôi, “Gia trì là gì?” Ngài mở rộng cánh tay, cho tôi thấy đôi tay của ngài, có ý ám chỉ rằng ngài muốn mở rộng đôi tay độ cho tất cả chúng sinh. Thật là một Thiền sư lớn! Lời pháp này của ngài thật là thâm thúy!” Khi hai vị tu sĩ phục dịch trở về, vị “Vô Ngôn Thiền Sư” cáu kỉnh nói, “Các ngươi đi đâu mất trong thời gian này vậy? Lúc nảy, ta xấu hổ muốn chết, suýt nữa là bị mất hết thanh danh bởi tên du tăng lắm chuyện đó.”

Chuyện này cũng xảy với Baba Chuktananda Paramhansa. Nếu có ai hỏi, ông chỉ im lặng, hay ông nhìn lên, nhìn xuống, và nhắm mắt lại. Tôi sẽ giải thích cho họ biết ông làm vậy có nghĩa gì. Trong ba ngày đó, tôi đóng vai thứ yếu. Chuktanada mới thật sự là nhân vật quan trọng. Tôi là người giải nghĩa, và ai cũng thấy bình an hạnh phúc khi tôn thờ Chuktananda.

Loài người thật vô minh! Một là họ sẽ bám vào chữ nghĩa, hai là nếu họ không sử dụng chữ nghĩa, họ sẽ bám vào cái khác ngay. Chân lý không dung chứa trong văn tự hay thinh lặng. Chân lý là sự hoán chuyển Nhị nguyên. Thinh lặng chỉ là một phần cuộc chơi của Nhị nguyên qua tâm trí. Tâm trí không chỉ ngôn ngữ. Hãy nhớ kỹ, giữa hai từ ngữ là khoảng trống giữa tâm vắng lặng. Tâm trí là cả hai… Ngôn ngữ và thinh lặng xen kẽ nhau. Mỗi chữ theo sau mỗi thinh lặng, và mỗi thinh lặng theo sau mỗi chữ. Khi bạn đang suy nghĩ, sau mỗi vọng là một khoảng cách. Nếu không, tư tưởng sẽ chồng chất lên nhau thì sẽ hỗn loạn… phải cần khoảng cách. Tiếp đó, một vọng nữa đến, giống như khi bạn đứng bên đường quan sát giao thông. Một chiếc xe chạy ngang, sau đó là một khoảng cách nhỏ! Bạn không thể thấy khoảng cách này được, bởi bạn không thể thấy được khoảng cách đó. Một chiếc xe chạy ngang, sau đó là một khoảng cách , rồi một chiếc xe nữa chạy ngang. Nếu thiếu khoảng cách này, sẽ có sự va chạm giữa hai xe, dễ gây tai nạn. Khoảng cách lúc nào cũng có. Khoảng trống trong tâm trí cũng giống như đoàn xe đang lưu thông. Tâm trí cũng giống thế. Ngôn ngữ, tiếng động, cái- gọi-là thinh lặng, đều là một phần của tâm trí. Có một loại thinh lặng khác không liên hệ với tâm trí. Sự thinh lặng không phải là sự thiếu vắng tiếng động mà là sự hiện diện của hiện tượng bất khả tư nghì, phẩm tánh thậm thâm vi diệu. Không phải là sự thiếu vắng tiếng động, nhưng là sự hiện diện của Thượng Đế, của Toàn thể. Sự vắng lặng này không phải là vắng lặng chết, rất sống động, phúc lạc, tươi mát và luân lưu dòng chảy của tình thương. Bạn có thể thấy sự khác biệt này.

Khi người đó đơn thuần thinh lặng ý nghĩa vô ngôn, vắng mặt, bạn sẽ thấy tính chất đần độn, và sự buồn nản bao phủ quanh họ. Bạn sẽ thấy sự ngu xuẩn, một trạng thái lờ đờ, và thiếu trí tuệ. Bạn có thể thấy loại Paramhansa (25) này cùng khắp Ấn Độ.

Để trở thành Lạt ma chuyên lừa bịp thật quá dễ, không cần làm gì nhiều. Thậm chí nếu bạn có thể thinh lặng… ít nhất vào ban ngày… cũng dễ thôi. Không cần làm gì nhiều cả, một việc nhỏ. Thinh lặng là vô tri vô giác. Vắng lặng là sự hiện diện của nguồn thiêng liêng, Thượng Đế, Chân lý, Đạo, hay là bất cứ danh từ gì bạn thích, có phẩm tánh hoàn toàn vi diệu, chớm nụ trong một ngàn lẻ một đóa hoa tươi xinh đẹp, đầy hương vị, trẻ trung, tươi mát; không mù mịt u tối và chết chóc, không phải là sự thinh lặng của nghĩa địa, mà là sự thinh lặng nơi sự sống khai hoa, nhưng khai hoa trong vắng lặng vi diệu. Hãy nhớ sự khác nhau này. Ngôn ngữ không thể diễn tả được Chân lý, kể cả cái-gọi-là thinh lặng. Sự thinh lặng là của bạn. Cõi thinh lặng và cõi ngôn ngữ của bạn không khác nhau, Chúng đồng một cõi. Chân lý có thể hiểu khi bạn chuyển hoá rồi, khi bạn đạt tâm thức mới, một sự tỉnh thức mới.

Chúng ta luôn vận hành trên mặt phẳng. Có lúc chúng ta chơi ván cờ ngôn ngữ, có lúc chơi ván cờ im lặng. Có lúc chúng ta chơi ván cờ trần tục, có lúc chúng ta lại chơi ván cờ của thế giới bên kia. Có lúc chúng ta chơi ván cờ của xóm chợ, và có lúc chúng ta chơi ván cờ của tu viện… nhưng cõi chơi vẫn như nhau. Chúng ta không tiến lên được một bước nào. Tu viện và xóm chợ của bạn, cả hai cùng chung một cảnh giới. Bạn sống cùng một cõi, ngọai trừ cõi này của bạn thăng hoa cao hơn, bạn có thể làm bất kỳ đều gì, nhưng vẫn sẽ không có gì thay đổi. Người đang sân hận có thể cầu nguyện, nhưng lời cầu nguyện của họ bắt nguồn qua cơn giận. Người giận dữ có thể có tình thương, nhưng tình thương của họ đầy sự sân hận, có thể làm đủ điều, nhưng dù là ở đâu, dù họ làm gì, cơn giận vẫn hiện diện… có lúc rất rõ rệt, có lúc không rõ rệt. Người bạo động có thể nỗ lực bất bạo động. Trong sự bất bạo động của họ vẫn trào sôi bạo động. Họ sẽ vô cùng bạo động trong sự bất bạo động, sẽ rất hùng hổ, sẽ bị ám ảnh với sự bất bạo động.

Nên nhớ, không phải là vấn đề thay đổi từ tâm thái này qua tâm thái khác trên một bình diện. Vấn đề là thay đổi bình diện này qua bình diện khác. Vài năm về trước, một hiệu trưởng của khoa triết lý tại Cambridge quyết định thành lập chương trình thi cử tổng kết, bao gồm một câu hỏi có tính cách cưỡng bách, đọc như sau…”Có phải đây là một câu hỏi?”Ai cũng kinh ngạc khi thấy một sinh viên đứng lên, trao trang giấy cho giáo sư, bước ra ngoài sau hai phút cuộc thi bắt đầu. Khi kết quả được thông báo, anh được điểm cao nhất. Anh đã viết, “Nếu đây là một câu hỏi, thì đây là câu trả lời.”

Vâng, chính xác đó là câu trả lời… trên một bình diện. Câu hỏi không phải câu hỏi, và câu trả lời không phải câu trả lời. Chúng ta hành động như vậy. Hãy thật cảnh giác. Rất là con người khi chúng ta bị mắc trong một đối cực. Chân lý không thể diễn đạt thành lời, nhưng cũng không thể diễn đạt qua thinh lặng. Nếu vậy, chúng ta phải làm gì? Thiền có con đường rất đặc biệt, sử dụng ngôn ngữ một cách vô nghĩa, không nói theo đường lối bình thường, và được diễn đạt thật lố bịch.

Một tu sĩ hỏi,”Phật là gì?

Đầu Tử Đại Đồng đáp, “Một vị Phật.”

Đây là phép Lập thừa. Bạn không nói gì hết. Người đó hỏi, “Phật là gì?” Bạn đáp, “Một vị Phật là một vị Phật.”, không thêm bớt gì hết, chỉ lặp lại. Ngôn ngữ là để thêm vào một cái gì đó, lý giải điều gì đó, đề xuất vấn đề gì đó, chỉ rõ đề tài gì đó, để thêm vào ý nghĩa gì đó, không giúp gì thêm! Bạn ném người hỏi trở về vị trí cũ. Ông hỏi, “Phật là gì?” Bạn đáp. “Một vị Phật.” Bạn đang làm gì kỳ cục vậy? Bạn làm cho toàn bộ tiến trình tâm trí phải chấn động. Trong một khoảnh khắc, người hỏi ngơ ngác… phải làm gì bây giờ? Bạn trả lời một câu đầy ý nghĩa thì suy nghĩ mới có thể tiếp tục. Ông có thể tiếp tục tư duy. Sự xác nhận có ý nghĩa sẽ dẫn đến nhiều tư tưởng khác. Ông có thể suy nghĩ về điều bạn nói. Nếu bạn im lặng… ông phỏng đoán. Suy nghĩ có thể tiếp tục, sẽ phỏng định, “Ý ông là gì khi ông im lặng?” Thực tế, phỏng định có khả năng xảy ra khi bạn im lặng hơn là lúc bạn nói lời gì đó. Khi bạn nói lời gì đó, ít ra, bạn cho ông hướng đi. Khi bạn không nói gì hết, mọi phương hướng mở rộng. ông có thể chạy cùng khắp và suy nghĩ bất cứ những gì ông muốn suy nghĩ. Bạn cho ông tự do. Với cách này, bạn giúp ông suy nghiệm. Với hai cách này, tâm trí ông quay mòng mòng và sẽ thêu dệt.

Đầu Tử Đại Đồng có ý gì khi ngài đáp, “Một vị Phật?” Ngài làm bạn chấn động. Toàn bộ quan điểm là như vậy, giúp bạn không sa ngã nữa, dù bằng cách gì. Ngài không cho bạn cơ hội nào có thể tiếp tục tư duy. Ngay sự chấn động này… trong một khoảnh khắc nhỏ, mọi sự như lắng đọng. Trong sự lắng đọng đó, viễn cảnh chiếu rọi. Sự lắng đọng này… rất quan trọng. Nếu bạn hỏi một triết gia, họ sẽ đáp, “Đây là phép Lập thừa, không phải câu trả lời.” Dĩ nhiên không phải rồi. Đây là phép Lập thừa, nhưng câu trả lời như vậy chẳng giúp gì cho ai. Kỹ xảo như vậy phải cần hiểu. Đầu Tử Đại Đồng đang làm gì? Đầu Tử Đại Đồng đang tạo ra một phương tiện vi tế. Sau Đầu Tử Đại Đồng, các minh sư đã sử dụng phương pháp này của ngài. Thậm chí, họ còn bổ túc thêm nữa. Một minh sư được hỏi, “Phật là gì?” Ngài đáp. “Hãy xem kìa! Cây trắc bá ở trong sân.” Thậm chí, còn hay hơn câu đó nữa. Khi bạn nói, “Một vị Phật là một vị Phật.” Có lẽ, người đó còn có khả năng để tiếp tục suy nghĩ như ông thường suy nghĩ trước đó, hay là ông cho là bạn không biết, hay ông cho rằng, “Vâng, một vị Phật là một vị Phật.” Có lẽ, ông sẽ không sửng sốt, nhưng khi minh sư hét lớn, “Xem kìa! Cây trắc bá ở trong sân.” Thật là không có một chút gì liên hệ, hoàn toàn làm cho tâm trí bạn phải đình chỉ ngay, làm cho bạn chấn động vượt trên cơn mê ngủ của bạn. Vượt trên cơn mê ngủ dù chỉ giây phút nhỏ cũng mục kích viễn cảnh lớn lao rồi. Trong viễn cảnh đó có kinh nghiệm đang xảy ra… bình diện bạn thay đổi, không hiện hành trong cõi xưa nữa. Bạn đang lao mình vào cảnh giới khác. Độ cao đã khác rồi.

Từng ngày qua, các Thiền sư cải thiện thêm lên. Đầu Tử Đại Đồng là Thiền sư sáng lập phương pháp vi tế làm cho thiền sinh phải chấn động; không qua cách sử dụng văn tự thông thường, mà qua cách đùa giỡn từ ngữ theo cách không thúc đẩy tư duy. Họ không im lặng bởi im lặng là sẽ thúc đẩy ước đoán. Bằng cách sử dụng từ ngữ qua phương pháp quái đản nên không chuyên chở được ý nghĩa gì… dù chỉ một ý nghĩa. Sau này, nhiều Thiền sư tiếp tục cải thiện thêm. Bạn hỏi một Thiền sư, “Phật

là gì?” Thậm chí, hay hơn là cây trắc bá trong sân. Ngài nhảy lên bạn, làm bạn không thể dự đoán được. Bạn không muốn có kết cục như vậy. Ngài có thể bạt tai bạn. Phương tiện gì vậy??? Có vẻ dã man quá, bạo động quá, thiếu văn minh quá, và man khai quá. Không phải vậy. Toàn bộ nỗ lực là cho bạn khoảng trống đối lập, không cho phép bạn trốn tránh qua bất kỳ đối lập nào trong tâm trí bình thường của bạn, thúc đẩy bạn vượt trên một bình diện siêu vượt trên nó.

Khi Lâm Tế được hỏi rằng tinh yếu của pháp Phật là gì, ngài bước xuống bục giảng, chụp lấy tăng bào người hỏi, bạt tai ông, và thả ông ta ra. Người hỏi đứng ngây ra đó, sửng sốt. Một người bàng quang bình phẩm, “Tại sao ngài không bái lậy?” Câu nói này đánh thức ông ra cơn huyễn mộng. Khi ông chuẩn bị bái lậy Lâm Tế, hốt nhiên ông ngộ…

Hiện tượng gì xảy ra? Một sự trao đổi lạ lùng. Người đó hỏi ngài. “Tinh yếu của pháp Phật là gì?” Ông bị bạt tai trước mặt đám đông… nhất định là đệ tử của Lâm Tế rồi. Ông không dự đoán được việc này. Thật quá bất ngờ. Quả là tuyệt vời. Khi chờ đợi một việc gì đó xảy ra, tâm trí bạn hoạt động theo thói quen. Nếu người đó tìm Lâm Tế để hỏi câu hỏi đó lần nữa, ông ta có bị bạt tai nữa thì sẽ vô ý nghĩa. Khi bạn biết được câu trả lời của ngài, sẽ không còn là câu trả lời nữa. Khi bạn biết trước việc gì xảy ra, tâm trí thêu dệt khuôn mẫu quanh đó. Thiền sư với phẩm chất như Lâm Tế hay Đầu Tử Đại Đồng sẽ không bao giờ tát tai bạn nữa; họ sẽ tìm cách khác. Có lẽ, họ sẽ bái lậy bạn và đụng vào chân bạn. Thiền sư thường hành động ngoài dự đoán của bạn. Tâm trí chỉ chấn động, vượt khỏi cơn mộng bằng việc hoàn toàn ngoài sự dự đoán. Đây là một kỹ thuật. Sự bất ngờ. Sự bất ngờ sẽ giúp đỡ. Sự dự đoán giữ bạn ở vị trí cũ. Sự bất ngờ sẽ mang bạn ra khỏi cơn mộng. Thậm chí, bạt tai cũng không giúp được gì nhiều. Lâm Tế bạt tai người này. Ông ta sửng sốt. Nhất định, ông phải sợ hãi. Nhất định, ông sửng sốt, nhưng ông vẫn chưa vượt thoát được. Ông vẫn dính mắc trên bình diện củ. Có lẽ, ông nỗi giận, suy nghĩ tìm cách bạt tai Lâm Tế lại, có người bàng quang đứng trong đám đông… nhất định là người có trí tuệ siêu việt… nhắc ông, “Tại sao ngài không bái lậy?” Việc này lại càng không thể nào dự đoán được. Có người bạt tai bạn, đánh bạn, và bạn phải cúi lậy ông ta, nhưng người đó bảo, “Tại sao ngài không bái lậy?” tỏ ra một nhân vật với trí tuệ siêu phàm. Ông nhắc nhở, “Thiền sư đã quá từ bi với ngài rồi. Không có lý do gì mà ngài phải làm như vậy… Ngài phải bước xuống bục giảng, nắm cổ và bạt tai ông. Ngài không cần phải hành động như vậy! Vì sự từ bi mà ngài phải xử sự như vậy, nhưng còn ông, ông lại đứng ngẩn ngơ như người đần độn? Ít ra, ông phải bái lậy ngài. Ít ra, ông phải tạ ơn ngài mới phải.”

Thậm chí hiện tượng này còn ngoài sự dự đoán… Người nào đó bạt tai bạn, bạn phải tạ ơn ông, nhưng người này hiểu. Trong khoảnh khắc đó, có lẽ, ông ta đã nhìn Lâm Tế… một thiền sư đầy lòng nhân ái, với đôi mắt từ bi, đầy tình thương… trong giây phút đó, nhất định ông thấy được một vị Phật đang đứng trước mặt ông, hiện thân của sự giác ngộ. Nhất định, ông thoáng thấy rồi, một cánh cửa đã mở rộng, có điều gì đó bừng sáng trong ông. Vâng, ông đã thấu triệt. “Vị thiền sư này không

đánh ông qua sự giận dữ và hung hăng. Ngài không phải là kẻ thù ông. Ngài là thân hữu của ông. Từ lòng bác ái này, ngài đã bạt tai ông.” Khi thoáng ngộ này chiếu rọi trên ông, ông bái lậy. Từ sự bái lậy này, hốt nhiên ông ngộ…

Thiền cống hiến đến thế giới này những kỹ xảo đốn ngộ. Từ nền tảng của Thiền, giữ người đó trong trạng thái bất ngờ; hành động bất cứ điều gì, nhưng trong giây phút bất ngờ nhất, với điều gì không liên quan quá khứ, không dự đoán, vì quá khứ hoàn vô nghĩa. Quá khứ không thể cung cấp sự giải đáp. Ký ức thì bất lực… Đó là ý tôi khi tôi đề cập đến sự “Bất ngờ”. Khi bạn không thể tìm thấy nó trong ký ức bạn để thành câu trả lời, “Tại sao?” Tại sao Đầu Tử Đại Đồng phát biểu như vậy? Bạn hỏi. “Phật là gì?” Một câu hỏi vô cùng quan trọng, một trong những câu hỏi quan trọng nhất. Ngài được hỏi tất cả là ba câu hỏi quan trọng. Trước tiên…

Phật là gì?

Đó là mục tiêu, chính mục tiêu của sự sống là được khai ngộ, đến điểm hoàn toàn tự do, hoàn toàn khả tri, sâu sắc, tâm thức và vô sanh. Tu sĩ đang hỏi về mục tiêu này…

Phật là gì?

Lần thứ hai, ông lại hỏi..

Đạo là gì?

Đạo có nghĩa là con đường. Trước tiên, mục tiêu. Sau đó là con đường đến mục tiêu. Cuối cùng, lần thứ ba, ông hỏi:

Thiền là gì?

Thiền có nghĩa là phương tiện. Phương tiện, con đường và mục tiêu… đó là tất cả. Ba câu hỏi này là ba câu hỏi liên quan lẫn nhau và chúng được hỏi bởi một người đầy trí tuệ. Toàn bộ tinh yếu của tôn giáo không gì ngoài ba câu hỏi này: Mục tiêu. Con đường, và phương tiện. Phương tiện mang bạn đến con đường. Con đường dẫn bạn đến mục tiêu. Phương tiện giúp giữ bạn trên con đường. Con đường hướng bạn đến mục tiêu. Toàn bộ khoa học tôn giáo là vậy. Tôn giáo có thể phân ra ba: Phương tiện. Con đường. Mục tiêu. Người hỏi đã hỏi ba câu hỏi có tính cách liên quan lẫn nhau, và đây là ba câu trả lời hoàn toàn không liên can...

Một tu sĩ hỏi,”Phật là gì?

Đầu Tử Đại Đồng đáp, “Một vị Phật!”

Ngài không trả lời câu hỏi bạn. Ngài ném bạn và với chính bạn. Câu trả lời của ngài định nghĩa một từ ngữ, bằng một từ ngữ khác và rơi xuống sau sự thoái bộ vô tận. Hãy nỗ lực hiểu hiện tượng này. Bạn không thể định nghĩa kinh nghiệm bất khả tư nghì với kinh nghiệm bất khả tư nghì khác… Có thể không? Thí dụ, nếu ngài bảo, “Đức Phật là bậc đã khai ngộ.” Câu trả lời này không giải quyết được gì hết. Người đó lại hỏi. “Khai ngộ là gì?” Ông có thể định nghĩa nó bằng chữ nghĩa, nhưng không giải quyết được gì cả. Người đó lại sẽ hỏi, “Vậy là sao?” Bạn có thể tiếp tục từ A cho đến XYZ, và không có gì được lý giải. Mỗi câu dẫn đến một câu khác, thật không thể nào định nghĩa như câu trước. Đây là một sự thoái bộ không ngừng nghỉ.

Đó là nơi chúng ta bị dính mắc… trong sự thoái bộ vô tận này, bởi chúng ta không tìm đến gốc rễ câu hỏi, nên chúng ta không thể hiểu. Người đó hỏi, “Tình yêu là gì?” Bạn trả lời, không ý thức là định nghĩa bạn đang sử dụng để định nghĩa tình yêu vốn tự chúng không thể định nghĩa. Vậy ý chính là gì? Tôi hỏi bạn, “A sống ở đâu?” Bạn đáp, “ Cạnh nhà B.” Tôi càng cảm giác khó hiểu hơn, bởi tôi không biết B đang cư ngụ tại đâu, nên tôi lại hỏi tiếp, “Vậy A đang sống ở đâu ?” Bạn đáp, “Bên cạnh của C. Ông là hàng xóm của C đó.” Bạn đang trả lời tôi, nhưng tôi không biết C đang sống ở đâu! Cho nên, bạn cứ mãi tiếp tục trong cái vòng tròn khủng khiếp đó. Bạn trả lời tôi với câu trả lời khó hiểu khác nữa, không giúp đỡ gì được cho tôi. Làm sao có thể giúp được? Tôi không biết A. Tôi không biết B. Tôi không biết C. Thay vì giúp tôi, bạn lại đặt tôi trong tình huống rắc rối hơn nữa.

Trước tiên, chỉ một câu hỏi: “A sống ở đâu?” Bây giờ, có ba ngàn câu hỏi. “B sống ở đâu?’C sống ở đâu?” Bạn càng làm tôi mập mờ thêm, không giúp gì được cho tôi. Khi Đầu Tử Đại Đồng đáp, “Phật là Phật.” Ngài nỗ lực không làm bạn bối rối. Bạn đã bối rối quá rồi. Ngài đáp, “A là A.” Ngài nói vậy là ý gì? Sự biểu thị của ngài là gì?” Ngài bảo, “Một vị Phật chỉ có thể biết, không thể giải thích.” Ngài đang nói rằng, “Tôi không thể nói gì về một vị Phật, nhưng tôi có thể giúp ông trở thành một vị Phật. Một vị Phật là một vị Phật. Khi bạn trở thành Phật, bạn sẽ biết. Không có cách nào khác để biết. Nếu bạn không phải là một vị Phật, bất kỳ những gì bạn biết không phải là tiêu điểm… sẽ không bao giờ hướng bạn đến tiêu điểm.:”

Cho nên, phép Lập thừa quan trọng vô cùng. Có lẽ, nó vô nghĩa, nhưng nó vô cùng quan trọng. Sự quan trọng này nên được nhận thức. Đầu Tử Đại Đồng bảo, “Một vị Phật là một vị Phật.” Ngài không giúp bạn tư duy gì thêm về một vị Phật. Ngài đem bạn đến chổ không thể đến được nữa. Ngài bảo, “Hãy dừng lại! Đừng dẫm chân lên ngôn ngữ bởi từ ngôn ngữ này sẽ đưa ông đến ngôn ngữ khác, và sẽ không bao giờ kết thúc.” Ngôn ngữ như người Ấn vậy… Họ không tin thuốc ngừa thai. Ngôn ngữ sẽ sinh ra một ngôn ngữ khác và một ngôn ngữ khác, cứ tiếp tục như vậy. Không sớm thì muộn, bạn sẽ hỗn loạn trong đống văn tự, và bạn sẽ hoàn toàn quên mất câu hỏi đầu tiên của bạn.

Bertrand Russel viết trong cuốn tự thuật, “ Khi tôi còn trẻ, tôi vào trường đại học để học triết lý. Tôi đã nhập học với ý nghĩ rằng tôi sẽ khám phá được vài ý tưởng căn bản của sự sống. “ Ở cái tuổi chín mươi, ông nhớ ông đã nhập viện đại học, không chỉ là một sinh viên, nhưng mà là một giáo sư và là một triết gia lớn… Ông là một trong những triết gia lớn nhất của thế kỷ… Cuối cùng, ông bảo, “Chỉ có một điều tôi có thể nói đến triết lý là đừng bao giờ trả lời một câu hỏi. Nó sẽ nẩy sinh một câu hỏi khác thay vì thay thế câu hỏi củ…Nó sẽ mỗi lúc mỗi phức tạp hơn và bí nhiệm hơn.”

Khi người nào tìm về triết lý, họ đến với một câu hỏi rất ngây thơ. Triết lý không giải đáp, chỉ làm cho họ ngụy biện hơn khi họ phải trả lời những câu hỏi. Họ sẽ khôn khéo hơn, có thể hỏi một cách lý lẽ hơn. Chỉ vậy thôi. Triết lý không thể giải quyết được gì hằng bao nhiêu thế hệ rồi. Vì vậy, ý của Đầu Tử Đại Đồng khi ngài đáp. “Một vị Phật là một vị Phật. Đừng đi sâu vào triết lý!” Ý ngài là vậy. “Nếu tôi trả lời ông một vị Phật là như vậy và như vậy, lộ trình chỉ mới bắt đầu… và sẽ không bao giờ kết thúc. Bạn sẽ trở thành một triết gia lớn. Vì vậy, bạn nên kết thúc ngay ở bước đầu. Đừng vào sâu hơn! Câu hỏi này sẽ dẫn đến một câu hỏi khác và sẽ không có cách gì để kết thúc. Cuối cùng, lộ trình trở về nhà sẽ rất dài. Tốt nhất là không nên đi trên tuyến đường này. Hãy chấm dứt tại đây! Đó là điều mà Đầu Tử Đại Đồng muốn nói khi ngài bảo, “Một vị Phật là một vị Phật. Đạo là Đạo. Thiền là Thiền.” Ngài đang bảo.” Đừng diễn đạt thành lời! Hãy buông bỏ trò chơi ngôn ngữ, nhưng ngài không im lặng.

Ngài có thể thinh lặng và khai thị, “Hãy buông bỏ ván cờ của ngôn ngữ… Nó không thể diễn đạt chân lý… Hãy im lặng”, nhưng đó cũng không phải là điểm chính, bởi bạn có thể im lặng, nhưng tâm trí vẫn náo loạn bên trong. Thật ra, khi bạn tĩnh tọa, nó náo động còn nhiều hơn nữa, bởi khi bạn trao đổi với ai, bạn ném năng lượng của bạn ra ngoài. Khi bạn không nói chuyện với ai hết thì tâm trí tiếp tục tích tụ năng lượng, và không ngừng hiện hành như điên cuồng bên trong. Chỉ ngồi một chổ thì sẽ không có gì xảy ra. Cội cây im lặng. Các tảng đá im lặng… Chúng không biết chân lý là gì. Một phẩm chất vắng lặng khác nên cần có… Sự vắng lặng bắt nguồn qua sự hiểu biết mọi thứ phù phiếm của thế gian, và mọi phủ định của thế gian… Sự tịch lặng. Khi ngôn ngữ và thinh lặng đều buông bỏ, thì sẽ dấy khởi một sự vắng lặng hoàn toàn mới mẻ hơn, Bình yên, phúc lạc… nhưng sống động và tràn trề nhựa sống. Sự vắng lặng này luân vũ trong nó, như một bản nhạc hơn là sự vắng lặng của nghĩa trang. Một sự vắng lặng có giai điệu, có tiếng nhạc trời bên trong… không qua ngôn ngữ, nhưng có thể diễn đạt, tràn trề sự sáng tạo, không phải là sự thiếu vắng âm thanh. Hãy cố gắng hiểu.

Bạn có thể tìm một bác sĩ. Ông khám nghiệm bạn từ trên xuống dưới… Một cuộc khám nghiệm toàn thân thật kỹ lưỡng. Ông nói bạn không mang bệnh, nhưng không có nghĩa là bạn khỏe mạnh . Có lẽ, bạn không bệnh, nhưng để có một thân thể lành mạnh hoàn toàn là một việc khác. Không bệnh là phủ định, chỉ đơn giản cho thấy rằng bạn không bị lao phỗi, không bị ung thư, không mang bệnh này hoặc bệnh nọ. Áp huyết bạn toàn hảo. Trái tim bạn hoạt động rất khá…Mọi thứ đều tốt, không mang chứng bệnh nào, nhưng không có bệnh không có nghĩa là có sức khoẻ! Sức khoẻ là một việc hoàn toàn khác. Sức khoẻ là hiện tượng khẳng định, sự hiện diện của một điều gì. Sức khoẻ cũng khẳng định như bệnh tật. Bệnh tật có sự hiện diện của lao phỗi hoặc ung thư. Sức khoẻ cũng có… một kinh nghiệm mới của thân. Bạn hạnh phúc đến nỗi bạn sẵn sàng nổ tung, sẵn sàng chào đón thời kỳ tươi đẹp nhất. Sức khoẻ không chỉ là sự vắng bóng của bệnh tật, mà là sự khẳng định trong giới hạn của nó. Cho nên, sự vắng lặng thật sự…không phải chỉ là sự vắng bóng của tiếng động. Chính vì vậy, Đầu Tử Đại Đồng không thể im lặng. Ngài phải nói lời gì đó. nhưng ngài phải nói theo cách mà cách nói của ngài phải là một biểu thị.

Hãy cho phép tôi lập lại: Chân lý không thể nói, nhưng có thể biểu thị. Ngôn ngữ này được sử dụng bởi Đầu Tử Đại Đồng. Lời nói bởi Đầu Tử Đại Đồng không được ứng dụng như ngôn ngữ nhưng là những tiếng gầm! Chỉ để đánh thức tâm trí của kẻ khác phải dừng lại, minh thị một kinh nghiệm. Ngài bảo, “Đừng hỏi. Hãy để sự tín ngưỡng là sự thám hiểm, không phải là câu hỏi. Hãy để tôn giáo là kinh nghiệm, không phải là sự giải thích. Nếu ngươi thật sự muốn biết Phật là gì. Ta đang có mặt! Hãy xem kìa! Một vị Phật là một vị Phật! Ta đang ở đây. Hãy trực diện vào ta, và hãy đối diện chính ngươi. Ngươi cũng là một vị Phật.”

Tại Ấn, có ba truyền thống. Một là truyền thống Ấn độ, truyền thống cổ kính nhất. Truyền thống Ấn Độ cho là Thượng Đế giáng phàm… Đó là ý nghĩa của từ ngữ Avatar… Thượng Đế giáng phàm từ cõi trên, nhưng Thượng Đế hiện thân trên Chúa Giê Su khi ngài rữa tội với John The Baptist tại dòng sông Jordan. Thượng Đế hiện thân như cánh chim bồ câu trắng, ngộ nhập vào Chúa Giê Su. Ngài đến từ cõi trên… đó là ý nghĩa của Avatar… giáng phàm từ cõi trên. Đây là một truyền thống, truyền thống cổ xưa nhất. Truyền thống thứ hai, cũng cổ xưa không kém… hoặc là, có lẽ, có vài người cho rằng còn cổ xưa hơn… đó là Kỳ Na Giáo. Quan điểm của Kỳ nan hoàn toàn khác. Kỳ Na Giáo bảo Thượng Đế không giáng phàm từ bên trên, Thượng Đế thăng lên từ bên dưới; một sự tăng trưởng. Trong Kỳ Na Giáo, không có khái niệm của Avatar. Ngài không giáng phàm từ trên trời, ngài mọc từ dưới đất lên như một cội cây… Tirthankar. Con người trở thành Thượng Đế qua sự phát triển, tiến hoá, thăng hoa cao hơn để trở thành bậc thượng nhân… và thăng

hoa cao hơn nữa. Có một ngày, con người trở thành

Thượng Đế khi ông ngộ nhập đạo Vô thượng.

Trong Ấn độ giáo, có một ngày, Thượng Đế trở thành phàm nhân, khi ngài sa xuống tầng cấp hạ đẳng nhất. Đạo Phật là truyền thống thứ ba. Đối với tôi, thượng đẳng cấp hơn hai truyền thống cũ. Đạo Phật có quan điểm thứ ba, cho rằng ai cũng có thể thành Phật. Thượng Đế không giáng phàm từ trên trời hay thăng lên từ dưới đất lên. Mỗi một chúng sinh đã là một vị Phật, chỉ cần nhận thức là đủ. Vị Phật đã có mặt rồi! Bạn là các chư Phật. Có lẽ bạn đã quên, nhưng không sao, sự lãng quên này không làm bạn đánh mất Phật tính. Bạn là Thượng Đế! Có lẽ quên bạn là ai, đó là sự thật, nhưng dù bạn quên bạn là ai, bạn không biến thành người khác. Bạn vẫn là bạn. Cho nên, trong Đạo Phật, một từ ngữ quan trọng: Buddhanussmriti – nhớ đến Phật tánh của mỗi người. Người đó không cần thăng thiên bởi không có nơi nào để thăng cả. Phật Giáo rất khoa học. Thật sự không có nơi nào cao hơn để đến… cao và thấp chỉ là định nghĩa có tính cách tương đối… không lên cao hay xuống thấp. Không hạ đẳng từ sự tăng trưởng thượng đẳng. Chúng ta đã có mặt tại đây! Chúng ta hiện hữu như một mục tiêu. Chúng ta đã đến rồi, luôn cho là chúng ta chưa bao giờ đến… và chúng ta phải hướng về nơi nào đó… Chỉ cần sự tỉnh thức…

Do đó, Thiền khẳng định cần phải đánh thức bạn bằng những đột biến bất ngờ. Một vị Phật cho là ông không phải là một vị Phật. Phải làm sao? Thay vì giải thích cho ông hiểu, giảng cho ông nghe về những triết lý, và thần học lớn, tốt nhất là đập ông thật mạnh để ông tỉnh thức! Trong giây phút tỉnh thức đó, chính là Ngộ (Satori). Ai cũng vô cùng ngạc nhiên là làm sao có thể hốt nhiên đại ngộ. Bạn có thể hốt nhiên đại ngộ bởi bạn đã trong nó. Không phải là cái gì để có thể hoàn thành qua thời gian, với nỗ lực. Không cần có nỗ lực, như là người ngủ mê, ông quên mất tên ông là gì… như bạn quên bên nhau trong cơn mộng của bạn. Có người nào đó hét lớn, “Ram! Ngươi đang làm gì vậy? Hãy đứng dậy… mặt trời đã lên rồi!” Ông mở mắt ra, và lần nữa ông là Ram. Chỉ trong khoảnh khắc trước đó, ông chìm đắm trong một ngàn lẽ một cơn mộng… hiện hành trong một ngàn cảnh giới, mơ mộng điều bất khả thi. Đột nhiên có tiếng hét, “Ram! Hãy dậy đi… Mặt trời đã lên rồi!” và Ram mở to mắt.

Ngộ chính xác là vậy.

Vào thời kỳ xa xưa, vua nhà Đường, Koso, hỏi một hiền triết ẩn tu trên núi. “Lúc nào ngài cũng tu hành trong rừng sâu núi thẳm. Những nơi chốn hẻo lánh như vậy thì cái gì vui chứ?” Vị hiền triết diễn tả bằng vần thơ...

Có gì hiện hữu tại hoang sơn? Trên núi, mây trắng bay đầy trời

Người phải tự mình đến đây mà tận hưởng

Ta không thể mang chúng đến cho người…

Có nhiều thứ không ai có thể mang đến cho bạn. Bạn phải đến đó. Tôi có thể kể cho bạn nghe về đám mây trắng trên ngọn Hi Mã Lạp Sơn, những đỉnh núi cao ngất thuần khiết tại Hy Mã Lạp Sơn, mặt hồ trong suốt của ngọn Hi Mã Lạp Sơn. Chúng chỉ là văn từ, chỉ làm sống lại vài giấc mơ trong bạn, nhưng không có gì trọng đại. Bạn phải tự tìm đến đỉnh núi cao ngất nhất của Hy Mã Lạp Sơn. Bạn phải kinh nghiệm dưới đám mây trắng như bạc. Tôi có nghe kể về một thi sĩ, một nhà thơ lớn đến một bãi biển. Người yêu ông bị bệnh nặng và qua nhiều đêm ông đã không ngủ. Ông luôn ngồi bên cạnh nàng. Lúc bình minh vừa ló dạng, nàng đã ngủ say. Ông ra bãi biển để ông có thể tận hưởng khí trời tươi mát. Đó là một buổi sáng đẹp, thật tuyệt mỹ. Vầng thái dương vừa mới lên, hương vị của biển nồng ấm, vẻ tươi mát của ban mai, và tiếng sóng gầm thét. Ông suy nghĩ làm cách nào ông có thể mang vẻ đẹp diệu kỳ của biển cả về cho người yêu của ông đang sắp chết trên giường bệnh. “Cô sẽ vô cùng hạnh phúc. Hãy coi như đây là một tặng phẩm bởi cô sẽ sớm rời bỏ thế giới này.” Ông đã làm một điều ngu muội, chỉ có những thi sĩ mới có thể làm vậy mà thôi. Ông chạy về nhà và lấy một cái hộp nhỏ mang ra biển. Ông mở nắp hộp bên bãi biển, đóng nắp hộp và khóa lại. Vâng, những tia ánh sáng mặt trời nhảy múa trong hộp. Luồng gió nhẹ vi vu xuyên qua hộp, hương vị của biển, và âm thanh của chim chóc líu lo trong hộp vang vọng. Ông đóng kín hộp lại và vội vã chạy về bệnh viện. Ông vui mừng với ý tưởng là ông đã mang được vẻ đẹp của biển về cho người yêu của ông. Ông đánh thức người yêu bé nhỏ của ông dậy, đặt chiếc hộp bên cạnh nàng, mở ra… Chiếc hộp trống không… Không có tia sáng mặt trời, không có hương vị ban mai của biển rộng, không có lời nhạc líu lo của loài chim, không có sự tươi mát của bãi biển. Chiếc hộp rỗng không…

Tất cả mọi ngôn ngữ đều… rỗng không. Danh từ Thượng Đế cũng rỗng không như chiếc hộp vậy. Danh từ Phật cũng rỗng không như chiếc hộp. Đó là điều mà Đầu Tử Đại Đồng đã dạy khi ngài nói, “Phật tức là Phật.” Bãi biển là bãi biển… Bạn phải đến đó. Núi tức là núi, bạn phải đến đó. Bạn không thể mua những thứ này ở xóm chợ. Không có một ai sẽ mang về cho bạn. Cùng lắm, các minh sư có thể tạo sự khát vọng trong bạn, tạo ra huyễn tưởng trong mắt bạn để bạn có thể bắt đầu cuộc hành trình, nhưng không ai có thể mang về cho bạn.

Một giai thoại Phật pháp rất cổ xưa… Giai thoại này từ Liên hoa kinh. Con trai của một nhà quí tộc lang thang khi tuổi còn thơ ấu, và trở thành một hành khất phiêu bạc. Qua một thời gian dài, anh quên mất là anh có nhà để về, nhưng có một ngày, không hiểu sao anh lại dừng chân trước cổng biệt thự của vị quí tộc này. Anh không hề có chút ý niệm rằng là anh đã từng sinh ra tại nơi này. Anh đứng trước cổng, van xin chủ nhân nhủ chút lòng thương xót thân phận bất hạnh của anh. Người quí tộc này đứng bên trong thấy anh từ xa, nhận ra anh là người con trai đã biệt tích từ bao nhiêu năm qua, nhưng khi ông gọi anh vào, người hành khất khốn khổ này sợ sệt không chịu vào nhà. Thậm chí, anh còn muốn trốn chạy. Vị quí tộc này… cha của anh vô cùng sợ hãi là ông sẽ bị mất người con trai lần nữa. “Làm cách nào để gọi con tôi trở về? Làm sao ta có thể cho con ta biết đây là nhà của nó. Nó không cần sợ hãi vì ta là cha của nó.” Ông nhất định là một người rất thông thái. Ông ra lệnh người phục dịch khuyên kẻ hành khất. “Chúng tôi cần người phục dịch. Ngài có muốn làm việc với chúng tôi không?” Người hành khất này tất nhiên chấp nhận ngay. Anh được nhận làm những công việc thấp kém nhất, và tháng ngày qua, dần dần anh được thăng chức, cho đến một ngày anh hồi phục danh dự của anh, và ngôi biệt thự , sự giầu có và của cải, kho tàng được trao lại cho anh.

Toàn bộ nhiệm vụ của một minh sư là vậy… tạo ra cơn khát mãnh liệt tìm về chân lý và sau đó giúp đỡ bạn. Mỗi ngày qua, để hiểu rằng chân lý không phải ở một nơi chốn xa xôi nào đó mà đã sẵn có trong bạn rồi. nhưng bạn chưa sẵn sàng nhận diện nó trực tiếp. Bạn sẽ sợ hãi cùng tột như hành khất đó. Nếu chủ nhân của căn biệt thự đó cho anh biết rằng, “Ngươi là con của ta.” Anh sẽ trốn mất. Anh sẽ suy nghĩ. “Có lẽ, ông ta đang đặt bẫy mình.” Làm sao anh có thể là con trai của vị phú gia? Anh chỉ là người hành khất.

Minh sư thật sự rất trí tuệ. Ngài sẽ khuyến dụ từ từ. Trên tuyến đường trở thành một vị Phật, bạn phải được khuyến dụ từ từ. Minh sư điểm đạo cho bạn. Bạn trở thành hành giả, một Bhikkhu. Bạn tu tập và do công năng tu tập, bạn bắt đầu ngộ một chút, sau đó, một chút nữa, rồi đại định. Bạn được thăng từng cấp. Buông xuôi tự nhiên, có một ngày, bạn khám phá tất cả chỉ là mưu kế. Cuối cùng, bạn trở thành, như bạn đã từng như vậy rồi, nhưng minh sư thường rất là thuyết phục, đầy sự cám dỗ. Minh sư không cho gì bạn cả. Không có gì để cho. Ngài chỉ đơn thuần cho bạn cái sẵn có trong bạn. Thay vì bảo rằng ngài cho bạn cái đó, thật ra, ngài thu hồi nó từ bạn. Ngài thu hồi cái bạn không có, và bạn nghĩ là bạn có. Ngài cho bạn những gì mà bạn có, nhưng bạn lại cho rằng bạn không có. Toàn bộ trách nhiệm của minh sư là mang bạn về nhà… mà bạn thì chưa bao giờ rời khỏi nhà cả. Có một câu phương châm Thiền vô cùng nổi tiếng, có lẽ bạn có nghe qua. Câu phương châm đó nói rằng trước khi bạn học Thiền, núi là núi, sông là sông. Khi chúng ta đang học Thiền, núi không còn là núi, sông không còn là sông. Sau khi chúng ta học Thiền xong rồi, bạn trở về nhà rồi thì núi lại là núi, và sông lại là sông. Câu hỏi có tính cách xác đáng. Người môn đồ hỏi. “Bạch thầy, nếu như vậy, thì không có gì khác giữa người bình thường và người giác ngộ phải không?” Minh sư đáp, “Không khác.” Không khác nhau, ngoại trừ một điều… rằng người giác ngộ nhận thức là không khác, nhưng người bình thường lại cho rằng có khác.

Có người nào đó hỏi Đức Phật. “Giác ngộ là gì?” Đức Phật đáp. “Nó chỉ có trong tâm trí của người chưa giác ngộ.” Một câu nói tuyệt hảo! Bạn chưa bao giờ nghe qua lời vàng ngọc nào như vậy, “Nó chỉ có trong tâm trí của người chưa giác ngộ.” Vọng là vậy. Trước tiên, họ cho là họ chưa giác ngộ, do đó, họ tạo ra lý tưởng giác ngộ. Người giác ngộ đơn thuần trở về nhà. Ông biết núi là núi, sông là sông. Núi luôn là núi và sông vẫn mãi là sông. Không giây phút nào chúng thay đổi. Thực tướng của chúng luôn là như vậy. Mọi sự đều toàn triệt. Không có gì toàn triệt hơn trong sự sống này như thực tướng của chúng. Vạn hữu vô cùng toàn triệt! Bạn cũng toàn triệt, như bạn đang là… Không có gì phải cần thêm. Không có gì cần cải thiện. Nếu nói như vậy với người nào đó thì lại chẳng có ý nghĩa gì cả… Từ từ, minh sư cần phải thuyết phục…

Một tu sĩ hỏi,”Phật là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng đáp, “Một vị Phật.”

Như một nhát búa! Ngài bảo, “Đừng hỏi một câu hỏi vô lý như vậy? Ngươi là Chân tánh – Tattvamasi (26): Thou Art That. Thậm chí, ngài không nhớ như vậy, bởi khi bạn sử dụng thành ngữ, “Thou Art That. Tattvamasi” Triết lý lại bắt đầu. Người đó suy nghĩ. “Ta là ai?” và “Người đó là ai?” “Tại sao tôi lại là như vậy?” Câu hỏi… sẽ không bao giờ kết thúc… Đầu Tử Đại Đồng đơn giản chấm dứt toàn bộ ngay đó. Trong Thiền, họ cho rằng Thiền sư như là một lưỡi gươm sắc bén. Ngài có thể chém bạn bất kỳ lúc nào. Chỉ cần một nhát chém thật sâu, ngài có thể đoạn lìa bạn ra thành hai mảnh…

Tu sĩ: “Đạo là gì?” Đầu Tử Đại Đồng: “Đạo.” Tu sĩ:”Thiền là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng: “Thiền.”

Một là vị tu sĩ này sẽ ngộ được một chút qua huấn từ của Thiền sư Đầu Tử Đại Đồng, hai là ông sẽ hoàn toàn tuyệt vọng bởi, “Vị Thiền sư này điên rồi.” Đầu Tử Đại Đồng làm gì vậy? Ngài chỉ đơn thuần là là tiếng vọng ! Ngài còn có thể làm gì hơn nữa? Bạn tìm đến hoang sơn. Bạn ca hát vang lừng, và những ngọn núi này vang vọng âm thanh của bạn. Tại Matheran có một chỗ, được gọi là Điểm Vọng. Có một lần, tôi đến đó với vài người bạn. Bạn hét lớn và những ngọn núi này hét lớn lại. Có một người bạn bắt đầu sủa như một con chó, và các ngọn núi này cũng sủa lại. Tôi bảo bạn tôi, “Nếu bạn muốn làm một điều gì đó thì tại sao không ca hát lên một bản nhạc hay? Tại sao phải sủa như vậy?” Tại sao lại gây rắc rối cho các ngọn núi nầy chi?” Anh bắt đầu ca hát vang lừng, và những ngọn núi này cũng đồng ca hát như anh. Cuộc đời là một điểm vọng. Minh sư vọng lại âm thanh của bạn. Ngài là gương, cho bạn thấy bạn là ai, cho bạn thấy mặt thật của bạn. Ngài phản chiếu bạn, và ngài là tiếng vọng của bạn…

Một tu sĩ hỏi,”Phật là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng đáp, “Một vị Phật.”

Bạn tìm đến hoang sơn vấn… “Phật là gì?” Bạn nghe “… Là Phật.” Bạn sẽ không nghe toàn bộ câu hỏi lập lại. Lý do? Hai chữ đầu tiên sẽ bị mất, chồng lên nhau. Khi bạn nói, “Phật là gì?” Ngọn núi sẽ lập lại toàn bộ. “Phật là gì?” sẽ có một khoảng trống… một khoảng cách của thời gian, một thời gian ngắn ngủi. Bởi khoảng cách này của thời gian, khi bạn có khả năng nghe… khi bạn hoàn tất câu hỏi của bạn… và bạn đủ khả năng để nghe… bạn sẽ không nghe toàn bộ câu hỏi lặp lại: “Phật là gì?” Bạn sẽ nghe “Phật.” Điều này rất quan trọng. Minh sư phản ảnh như gương, soi sáng bạn lần nữa và lần nữa. Ngài không cải thiện bạn, không tạo nên bạn phải là, bởi những cái phải sẽ gây ra mặc cảm. Minh sư không cho bạn lý tưởng, bởi mọi lý tưởng gây ra sự căng thẳng và đau khổ.

Minh sư không bao giờ nói, “Việc này tốt, việc kia xấu.” Ngài không đặt giá trị, bởi mọi giá trị tạo nên sự phân liệt. Minh sư không dạy phán đoán. Ngài dạy bạn sống không phán đoán, không kết án, không cho là tốt và xấu. Hãy để vạn hữu tuôn chảy theo thực tướng của chính nó.

Hãy nghe giai thoại này và bạn sẽ hiểu phẩm chất phản chiếu như gương trong suốt. Đây là một trong những giai thoại Thiền nổi tiếng nhất về Thiền sư Hakuin (27) vĩ đại khi ngài tu hành tại tu viện Shoinji.

Thiền sư Hakuin được mọi người tán tụng là bậc đạo hạnh. Cạnh thiền thất có một cô gái xinh đẹp mà bố mẹ là chủ một cửa hàng thực phẩm. Bỗng dưng một hôm bố mẹ cô khám phá ra rằng cô đang mang bầu. Cô không chịu khai ai là tác giả của cái bào thai, nhưng sau bao lần cật vấn cô bảo là Hakuin. Cha mẹ cô điên tiết lên đến đối chất với Hakuin. Ngài chỉ nói “Thật vậy sao?”.

Ngay khi đứa bé vừa chào đời, nó được giao cho Hakuin, lúc bấy giờ danh dự của ngài đã bị tổn thương nghiêm trọng. Ngài vốn được tôn xưng như là một vị Phật sống, tôn sùng như Đức Phật Thích Ca đã rơi xuống tận cùng trong sự sỉ nhục. Các đệ tử thường tụ tập quanh ngài, bây giờ đều chống ngài và xa ngài, nhưng ngài vẫn thản nhiên. Ngài tận tình chăm sóc đứa bé và thường đi sang hàng xóm để xin sữa và các thức cần thiết khác để nuôi trẻ sơ sinh. Một năm sau, cô gái xinh đẹp kia không chịu đựng được lương tâm cắn rứt, bèn thú nhận với bố mẹ rằng người cha thật sự của đứa bé là anh hàng cá trẻ tuổi. Bố mẹ cô gái vội vã đến tạ lỗi với thiền sư, mong ngài thứ tội và xin nhận lại đứa bé. Hakuin chấp thuận và khi trao đứa bé lại ngài chỉ nói: “Thật vậy sao?”.

Đây là phẩm chất trong suốt của chiếc gương. Không có gì đúng, không có gì sai. Mọi sự đều thiêng liêng. Đây là thông điệp của một vị Phật. Mỗi minh sư phản chiếu hành vi của ngài. Vì lý do đó, có lúc bạn sẽ thấy minh sư rất mâu thuẫn. Có nhiều lần, bạn sẽ thấy tôi khá mâu thuẫn. Tôi bảo người này như thế này, và tôi sẽ nói ngược lại với người khác. Dù cả hai đều có đồng một vấn đề! Có lúc vấn đề khá giống nhau dù đưa ra cùng một công thức ngôn ngữ, nhưng nó không thể giống nhau, bởi người hỏi không giống nhau. Quá khứ của họ khác nhau, mục tiêu khác nhau, đau khổ khác nhau, sự căng thẳng khác nhau, cha mẹ khác nhau, môi trường xã hội khác nhau, và điều kiện khác nhau. Có lẽ vấn đề đó, trên bề mặt giống nhau như đúc thật, nhưng nó không hoàn toàn giống nhau. Không có hai người nào hỏi cùng một câu hỏi, nên không có hai người nào sẽ nhận chung một câu trả lời, còn tuỳ thuộc.

Khi bạn đứng trước gương, nó phản chiếu khuôn mặt bạn. Khi bạn bỏ đi, khuôn mặt biến mất. Có người nào đó đến, chiếc gương phản chiếu khuôn mặt đó. Khi họ đi rồi, khuôn mặt đó cũng biến mất. Chiếc gương lại trống rỗng như cũ. Bạn sẽ không bảo chiếc gương, “Ngươi thật mâu thuẫn. Tại sao có lúc ngươi phản chiếu khuôn mặt này, có lúc ngươi lại phản ảnh khuôn mặt khác? Máy chụp ảnh thì trước sau như một! Đó là sự thật. Một cái máy chụp hình rất là kiên định. Lúc nào cũng giống nhau, nhưng máy chụp hình là vật chết. Khả năng của nó rất giới hạn. Khi chụp rồi thì nó cũng xong. Gương thì có thể sử dụng hoài. Hàng triệu người có thể soi mặt của họ qua gương, nhưng nó vẫn sẽ như vậy, một chiếc gương hoàn hảo, và sẽ mãi phản chiếu. Minh sư chân chính nhất định phải mâu thuẫn; chỉ có thầy là trước sau như một. Chỉ có tâm trí vô cùng bình thường mới cố định mà thôi. Khi tâm trí trở nên rộng lớn, mâu thuẫn, nó như là Thượng Đế. Nghịch lý như chính nó là Thượng Đế. Vì vậy, tôi gọi Thiền là con đường nghịch lý…

Một tu sĩ hỏi Triệu Châu,”Phật là gì?” “Người trong sảnh đường.”

Tu sĩ bảo, “Người trong sảnh đường là một cái tượng, một tảng bùn.

Triệu Châu hỏi,. “Thật vậy à?” “Như vậy, Phật là gì?” Tu sĩ hỏi lần nữa. Triệu Châu nói, “Người trong sảnh đường.”

Sự kiện này càng lạ lùng hơn. Ngài đồng ý với ông ta là đó chỉ là một bức tượng, một tảng bùn; Ngài bảo. “Đúng rồi.” Khi vị tu sĩ hỏi một lần nữa, ngài lại đáp. “Người trong sảnh đường.” Triệu Châu (28) nói vậy có nghĩa là gì? Ngài xác định như vậy cho đến khi nào bạn không còn hỏi “Phật là gì?” Bạn đang tìm tòi một pho tượng. Nếu bạn còn liên tục hỏi, “Phật là gì?” bạn đang hỏi về một đối tượng. Đó là tại sao ngài bảo, “Đây là thiền viện. Đây là Phật.” Nếu bạn liên tục hỏi “Phật là gì?” Bạn muốn một câu trả lời có tính cách khách quan… và Phật là chủ thể của bạn. Cho nên, ngài đã đồng ý với ông, “Vâng, ông nói đúng. Pho tượng trong chùa không phải là vị Phật, mà chỉ là pho tượng bùn.” Tự nhiên rằng, tu sĩ này hy vọng, “Vậy là có vài câu giải đáp rồi.” Ông lại hỏi, “Xin cho tôi biết Phật là gì?” Bây giờ, ông không hy vọng là ông sẽ nhận được câu trả lời y như vậy. Ngài đã đồng ý với ông là pho tượng trong sảnh đường chỉ là pho tượng bùn. Lần nữa, ông hỏi, “Người trong thiền viện?” Tại sao? Bởi nếu bạn tiếp tục hỏi về khách thể, bạn đang hỏi về sự vật chết. Thực tế là chủ thể. Thượng Đế là chủ thể. Đây là bản lai diện mục của bạn, tính chất nội tại. Bạn không thể hỏi một câu hỏi như vậy. Bạn phải tìm vào trong để nhận biết “Phật là gì?” Khi bạn bắt đầu vận hành vào nội tại, bạn đang vận hành trên Đạo. Khi bạn hành trình trên Đạo, bạn sử dụng Dhyan – Thiền. Thiền là phương tiện để bước vào. Đạo là con đường hướng bạn về bản lai diện mục; và bản lai diện mục chính là Phật. Bạn là Phật.

Trước tiên, bạn phải chấp nhận thực tại Chân như là vậy. Chấp nhận nó, vọng tưởng sẽ chấm dứt. Chấp nhận thực tướng nó là như vậy, mọi căng thẳng sẽ biến mất, sự bất mãn chấm dứt. Chấp nhận nó là như vậy, người đó sẽ bắt đầu cảm giác cực kỳ hỷ lạc dù không lý do nào hết. Khi hỷ lạc có lý do, sẽ không tồn tại lâu. Khi hỷ lạc đến mà không lý do, sẽ thường hằng. Có hai con đường mà người nào đó có thể hướng vọng. Một là họ hành trình về nơi chốn mà họ sẽ sở hữu nhiều của cải vật chất thế gian hơn. Họ sẽ đối kháng với Phật, đối kháng với Đạo, đối kháng với Thiền. Người quá bận tâm với vật chất là người trần tục. Người đón nhận bất kỳ một hoàn cảnh nào đến với ông đều là tốt. Ông thoải mái, tự tại, không bận tâm phải gom góp nhiều của cải, không củng cố quyền lực, không ham danh vọng, không cần sự kính trọng nào, một người tự tại trong Tathata, Chân Như, Thực tướng… Ông trở thành đạo nhân, vận hành trong nội tại.

Nếu bạn có nhiều hơn, bạn sẽ hướng về ngoại cảnh. Khi bạn bận tâm với cái bạn muốn có, bạn sẽ hiện hành ngoài ngoại cảnh. Khi bạn không bận tâm với cái bạn sở hữu, bạn sẽ vận hành trong bản thể. Bản thể tức là Phật.

Có một câu chuyện về một Thiền nữ rất nổi danh. Danh tự bà là Rengetsu (29)… Chỉ có vài người phụ nữ chứng được quả tối thượng. Bà là một trong những người phụ nữ hiếm có đó. Trong một chuyến hành hương, bà ghé vào một thị trấn lúc mặt trời vừa lặn, cầu xin dân làng cho bà trú ngụ qua đêm, nhưng dân làng đóng cửa vào mặt bà. Họ chống Thiền. Thiền là cuộc cách mạng, tuyệt đối nổi loạn, thật khó chấp nhận, bởi chấp nhận Thiền tức là chấp nhận hoán chuyển. Nếu chấp nhận nó, bạn sẽ vượt qua đám lửa. Bạn sẽ không còn như xưa nữa. Cho nên, người truyền thống hay chống báng tất cả mọi chính kiến trong tôn giáo. Truyền thống là tất cả điều không chân thực trong tôn giáo. Nhất định họ là những Phật tử truyền thống. Họ không cho người phụ nữ này tạm trú qua đêm. Họ đuổi bà đi. Đó là một đêm tối trời lạnh lẽo. Bà không có nơi trú

ngụ qua đêm trong sự đói khát. Chỉ có cây Anh Đào ngoài đồng là nơi ẩn náu qua đêm của bà. Bà không ngủ được vì trời quá lạnh, lại còn rất nguy hiểm bởi nơi này có nhiều thú dữ.

Nửa đêm, bà thức giấc bởi quá lạnh, và bà chợt thấy, như bầu trời vẫn thường vậy, trên bầu trời mùa xuân vào đêm, những đóa hoa anh đào nở rộ vui đùa dưới ánh trăng sáng long lanh mờ ảo. Kinh ngạc trước vẻ đẹp huy hoàng đó, bà đứng dậy, hướng về làng bái lậy trong sự tôn kính. Pháp tánh (Tathata) là như vậy. Kinh ngạc trước vẻ đẹp huy hoàng đó, bà đứng dậy, hướng về làng bái lậy trong sự tôn kính…

Vì từ bi mà họ chối từ không cho ta tạm trú

Ta thấy mình dưới bao cánh hoa anh đào nở rộ, Vào một đêm trăng sáng long lanh mờ ảo…

Bà cảm thấy đầy lòng tri ân, với lòng biết ơn mãnh liệt này, bà cảm tạ những người đã xua đuổi bà, không cho bà cư trú qua đêm. Nếu bà được ngủ trong một ngôi nhà bình thường, bà sẽ không tận hưởng được niềm hỷ lạc này… những đóa hoa Anh Đào nở rộ, chúng thì thào dưới ánh trăng sáng long lanh mờ ảo, vào một đêm thanh tịnh, hoàn toàn thanh tịnh. Bà không giận họ. Không những bà chấp nhận như vậy, bà đón nhận nó, và bà còn hết lòng tri ân họ.

Người thành Phật khi họ chấp nhận tất cả mọi hoàn cảnh mà cuộc đời đưa đẩy mọi hoàn cảnh đến với họ bằng tất cả tấm lòng tri ân chân thành. Họ đang du hành trên con đường pháp, trên lộ trình Đạo, và họ nội chứng. Tâm trí là phương tiện hướng ngoại. Đó là tại sao tâm trí bạn được huấn luyện trong viện đại học và học đường. Tâm trí là một phương tiện hướng ngoại, để tích lũy nhiều của cải… để có những ngôi biệt thự to lớn, có nhiều tài sản, có nhiều quyền lực chính trị, và có nhiều tiền tài. Tâm là lộ trình hướng ngoại và muốn không có thế giới. Thiền định là tiến trình đối lập, không là gì ngoài sự vô niệm. Thiền là vậy. Bạn ngộ nhập nội tại, kết thúc tư duy, bởi đâu có ý nghĩa gì? Không cần tư duy. Để chiến thắng nội tại, không cần tư duy. Để chiến thắng ngoại cảnh, tư duy cần phải có. Tư duy là công cụ đối đầu ngoại cảnh. Vì vậy, Dhyan, hoặc thiền, không gì ngoài tiến trình vô niệm của tâm thức. Không cần có. Nếu không sân si, bạn không bận tâm tư duy, để làm gì? Bạn quán tưởng. Khi bạn đầy vọng tưởng, bạn suy nghĩ. Khi không vọng, tư tưởng tan biến theo sự hài hoà của chính nó. Đại chúng hỏi tôi làm cách nào để khỏi suy nghĩ. Đó không phải là vấn đề. Làm sao không còn sân si nữa mới là quan trọng. Tham sân si tạo ra dòng tư tưởng. Tham dục cho bạn tư tưởng, mộng hư huyễn, và bạn phải khắc phục, phải dự tính, phải giải quyết chúng, và bạn phải làm việc có phương pháp… thì tất nhiên tư tưởng sẽ sanh khởi.

Hãy sanh khởi khát vọng. Một chiếc xe chạy ngang qua, và hãy để sự ham muốn này dấy khởi trong bạn rằng, “Tôi muốn có chiếc xe như vậy.” Sau đó, bạn sẽ thấy tư tưởng tràn ngập tâm tư, “Làm sao ta có nó? Phải làm gì?” Ta phải kiếm thêm tiền? Buôn bán một cái gì đó? Hay ta bắt chước theo cách sống của người Hoa Kỳ, trả góp hằng tháng?” Tham muốn là như vậy, nên cần có tư duy, nếu không, bạn sẽ không bao giờ có xe. Hãy nội quán mỗi khi tham muốn sanh khởi, mang đến sự tỉnh thức qua tư duy. Khi không còn khát vọng nữa, đột nhiên, đâu còn gì để suy tưởng ? Không cần thiết. Những đợt sóng tư duy biến mất. Tâm dấy động không còn sanh khởi nữa. Như vậy, tâm trí có nhiệm vụ khác. Nó trực giác hơn. Chim chóc hót líu lo… bạn nghe, nhưng bạn không cho rằng tiếng hót đó ngọt ngào. Không có lý do bình phẩm. Thật hay quá! Không có lý do để nói lên hiện tượng đó. Có chiếc phi cơ bay ngang bầu trời, âm thanh náo động. Bạn biết, bạn nghe, rõ ràng hơn nhiều người, bởi họ đang lặn ngụp trong tư duy. Chiếc phi cơ bay ngang trên bầu trời. Họ không thể nghe. Tai họ đầy tư tưởng. Lớp dệt tư duy quá dầy đến mức vô cảm. Nhưng khi với người vô niệm, họ đầy nhậy cảm. Họ nhận thức vẻ đẹp, quán tất cả, lắng nghe hơn, tận hưởng hương vị nhiều hơn, ve vuốt nhiều hơn, yêu thương nhiều hơn. Tất cả quá đầy đủ! Hãy nhận thức nghịch lý này, Khi bạn muốn có nhiều, bạn sẽ có ít hơn, ít hơn cái bạn muốn. Khi bạn không muốn, bạn lại có nhiều, thật nhiều! Dù một sự vật nhỏ cũng quá nhiều. Bạn tận hưởng điều tầm thường nhất, chẻ củi, ghánh nước từ giếng, nắm tay người bạn, ngắm hoa anh đào nở tươi thắm, thì thào dưới ánh trăng lung linh trong suốt.

Sự sống bao la. Mỗi giây phút là một ngàn lẻ một tặng phẩm quý giá cho bạn, nhưng bạn quá bận rộn với cái tâm đầy vọng, đầy nghẹt tư duy đến độ bạn từ chối các tặng phẩm này. Thượng Đế ghé qua, bạn từ chối ngài. Ngộ nhập nội tại nghĩa là hiểu mọi hoạt động của tư duy. Khi bạn hiểu tham sân si gây ra hỗn loạn, bạn đoạn trừ tham sân si.

Khi sân si không còn, tư duy chấm dứt. Đây là Thiền. Khi bạn trong Thiền, bạn trên lộ trình Đạo. Khi bạn trên lộ trình Đạo, Phật tính không còn xa, có thể đến bất kỳ lúc nào trong giây phút nhỏ đột biến nhất, bởi tuỳ thuộc vào cường độ của bạn. Không phải vấn đề ở mười dặm, hai mươi ngàn dặm, mà tuỳ thuộc vào cường độ của bạn. Người với cường độ trí huệ mãnh liệt có thể chứng Phật tánh trong một bước nhảy, chỉ thoáng chớp mắt, tuỳ thuộc cường độ của bạn trọn vẹn như thế nào, khao khát của bạn mãnh liệt đến độ nào, và bạn sẵn sàng đánh cuộc với tất cả như thế nào. Bạn không còn là người bình thường. Bạn là một vị Phật. Nhưng nếu cường độ không hoàn toàn… chỉ nửa vời, chỉ vừa đủ ấm… như vậy, bạn phải cần hằng muôn kiếp. Bạn có thể tiếp tục tu hành hằng vô lượng kiếp, và Phật tánh thì sẽ như bóng chim tăm cá. Hãy nhớ rằng: Lộ trình của Đạo tuỳ thuộc vào cường độ tu tập của bạn mãnh liệt như thế nào. Zen là thiền. Đạo là phương tiện, và Phật tánh là chân tánh Vô thượng của bạn. Nếu bạn có thể trọn vẹn trong thiền, ngay chính khoảnh khắc đó… đột ngột bạn chuyển hoá…

Hãy lắng nghe giai thoại nhỏ này lần nữa. Bạn sẽ đủ khả năng ngộ nhập vào nó sâu thẳm hơn…

Một tu sĩ hỏi,”Phật là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng đáp, “Một vị Phật.” Tu sĩ: “Đạo là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng: “Đạo.” Tu sĩ:”Thiền là gì?”

Đầu Tử Đại Đồng: “Thiền.”

Minh sư đơn giản phản chiếu trên mặt gương trong suốt, ném vị đệ tử trở lại chính ông lần nữa. Nếu đệ tử này thật sự tầm đạo, không phải chỉ hiếu kỳ, ông sẽ ngộ… Đã quá đủ để nhìn vào đôi mắt của minh sư. Đã quá đủ để nghe được âm thanh vang vọng từ trái tim của ngài. Đã quá đủ để tương thông với ngọn lửa Phật tánh mang đến cho ông. Đã quá đủ để gần gũi với bậc đại ngộ. Ngài là ngọn lửa. Khi bạn đến gần hơn, với một chút gần gũi… lửa nhảy vào bạn và trở thành lửa của bạn. Minh sư không bị mất mát gì hết, và bạn được lợi lạc mọi mặt, như khi bạn dùng một cây đèn cầy, thắp sáng đèn cầy khác. Hãy quan sát hiện tượng đang xảy ra. Khi đệ tử gần gũi minh sư cũng sẽ giống vậy. Chỉ gần gũi, thân thiết… toàn bộ nghệ thuật hiển lộ trong chân tánh của đệ tử, thân thiết, gần gũi, buông bỏ mọi áo giáp phòng vệ, mọi ý muốn, và tự ngã, để bạn có thể gần gũi ngài nhiều hơn nữa. Hốt nhiên, trong khoảnh khắc, bạn bỗng được thắp sáng. Đây là đốn ngộ, không phải là tiến trình từ từ, không phải bạn phải thắp một chút lửa, rồi một chút lửa nữa. Sự khai ngộ đến bất ngờ, hốt nhiên, như một bước nhảy lượng tử, bạn không còn là một cụ già… một kinh nghiệm mới mẻ xảy đến, hoàn toàn đình chỉ mọi cái cũ vì không còn cần thiết.

Nếu bạn có thể đến với một minh sư, bậc khai ngộ mà bạn kính yêu, nếu bạn tìm thấy bậc minh sư, bậc khai ngộ mà bạn cảm giác thân thiết, bậc mà bạn có thể buông xuôi mọi phòng vệ, có thể yếu đuối, không còn giữ kín bí mật gì, sẵn sàng chết, sẵn sàng đi đến bất cứ nơi nào mà ngài đi… bất cứ nơi nào ngài đi đều là mục tiêu của bạn… Nếu có sự tin cậy thì đã quá đủ. Kinh nghiệm tự nó xảy ra, bởi bạn đã là Phật. Chỉ cần sự tỉnh thức. Nếu bạn

gần minh sư chút nữa, trái tim ngài phản chiếu bạn, bạn thấy gương mặt bạn là gương mặt của một vị Phật, rằng trạng thái Vô niệm tức là Thiền, bạn đang du hành trên lộ trình của nội tại, bạn đang trong Đạo.

Không có cách nào để giải thích Phật là gì, Đạo là gì, và Thiền là gì… Không thể diễn đạt qua ngôn từ. Ngôn ngữ không thỏa đáng, không thể diễn đạt qua sự thinh lặng… Thinh lặng rất phủ định. Thiền chọn con đường Trung Đạo, sử dụng theo phương tiện tạo nên sự thinh lặng. Nó là một công cụ, phải cần biết cách sử dụng phương tiện thiện xảo để dùng ngôn ngữ theo cách của thinh lặng. Tác động của cảnh giới Vô thượng sẽ mang đến sự vắng lặng, không phải qua ngôn ngữ. Đó là kinh nghiệm mà mỗi buổi sáng tôi thường tác động trên bạn. Tôi ném một ngàn lẻ một ngôn ngữ lên bạn, nỗ lực đó không phải cho bạn ngôn ngữ. mà ngược lại. Nỗ lực đó dùng để đập tan mọi ngôn ngữ trong tâm trí bạn. Khi chúng phủ nhận, sẽ đồng tan biến… chỉ còn sự vắng lặng, một kinh nghiệm vắng lặng hoàn toàn mới mẻ bạn chưa bao giờ khả tri. Không phải khoảng trống giữa hai tư tưởng.

Không. Đây là sự hiện hữu của Thượng Đế…

Đây là Phật tánh…

6. An Trú Trong Thực Tại Là Ân Sủng

06 tháng 7 1977

Câu hỏi thứ nhất:

Làm sao con có thể sống trong giây phút ân sủng này? Khoảnh khắc của con?

Ân sủng phát xuất từ sự vĩnh cửu, không bao giờ là một phần của thời gian. Thời gian tạo sự hối hả, tạo sự căng thẳng. Càng ý thức thời gian, bạn sẽ càng dễ bị tác động thần kinh. Thời gian là hội chứng thần kinh phân liệt. Khi bạn không ý thức thời gian, khi không quá khứ vị lai, khi thời gian không liên quan đến bạn, bạn chỉ sống cho bây giờ và ở đây, thì lòng tri ân dấy khởi. Ân sủng thuộc một phần của cảnh giới thường hằng. Ân sủng là phẩm tánh Thượng Đế. Thượng Đế không hiện diện trong thời gian. Sống trong thời gian tức là sống trong tâm trí. Sống trong thời gian tức là sống qua tự ngã. Sống trong thời gian tức là sống trong khổ đau và địa ngục. Con đường của Thiền nhân là làm thế nào siêu vượt trên thời gian, làm thế nào để xả bỏ thời gian, làm thế nào lãng quên thời gian. Ý tôi không phải thời gian của đồng hồ. Ý tôi là thời gian của tâm trí. Thời gian của đồng hồ thì hoàn toàn ích lợi. Nếu bạn muốn canh giờ đón xe lửa, bạn phải nhớ thời gian của đồng hồ, nhưng đó không thành vấn đề. Việc này không gây căng thẳng, không làm mất ân sủng. Đồng hồ là một cách tiện lợi. Khi bạn vật lộn trong tâm lý thời gian, bạn mất ân sủng.

Thời gian tâm lý là gì? Sống trong quá khứ tức là sống trong căn bệnh lý giải của tinh thần. Từ đó thêm một vấn đề nữa, đa số chỉ muốn sống cho tương lai. Quá khứ phóng chiếu trong tương lai. Bạn kinh nghiệm vài sự việc hôm qua, bạn muốn ngày mai xảy ra nữa. Có vài việc vào ngày hôm qua bạn không thích, bạn không muốn xảy ra ở ngày mai. Ngày mai đến qua sự biến thể của hôm qua. Nó là bản lọc của hôm qua, của những ngày hôm qua trước đó. Bạn hy vọng gì trong cuộc đời của bạn ở tương lai? Bạn sẽ làm gì với một ngày mai, hay năm tới, hay kiếp tới? Có lúc bạn quán nó, bạn làm gì? Bạn sẽ thấy toàn bộ quá khứ lập lại qua tiếng động… tốt hơn, dĩ nhiên. Những giây phút thất vọng nên cắt bỏ. Mọi khúc mắc tối tăm phải sáng sủa hơn, lỗi lầm cần nên sửa đổi… và nguồn vui nên gia hạn lâu hơn và tăng cường để bạn có thể hạnh phúc hơn. Tương lai được chọn lựa qua quá khứ, nên bạn lúng túng trong cả hai. Một là bạn vướng trong quá khứ, tư duy điều không nên, hoặc tư duy điều chưa đến. Lúc đó, bạn đánh mất hiện tại. Thực tại thuộc một phần của cảnh giới vĩnh hằng. Thực tại không bao giờ thuộc về thời gian. Hãy an trú trong thực tại thì ân sủng sẽ đến…

Khi bạn an trú trong thực tại, bỗng nhiên, bạn khám phá nguồn ân sủng trào sôi mãnh liệt, hài hòa, quân bình, và vắng lặng… qua giai điệu bản thể. Sự vắmg lặng không cưỡng đoạt từ ngoại cảnh, không phải một phần của kỷ luật, không thụ động, không chế ngự từ tĩnh mịch. Nếu vẫn kiềm chế thì vẫn chưa là thực tại. Nếu qua sự nỗ lực mới có nắm bắt nó, nó đã là quá khứ. Nếu bởi tham ái, bạn phải nắm bắt nó, nó thuộc về tương lai. Khi không nỗ lực để giữ nó, không hỗ trợ, không bảo dưỡng, không kiềm chế… chỉ hiện diện… nơi đó, bao bọc bạn thật thánh thoát, vắng lặng, hỷ lạc… như vậy, kinh nghiệm đó chính là ân sủng. Đặc biệt, ân sủng không thuộc thời gian…

Sao con có thể sống trong giây phút ân huệ này?

Hãy bỏ ý thức thời gian. Sống trong thứ tự thời gian, nhưng xả ly thời gian tâm lý. Đừng vọng thời gian. Tất cả điều bạn muốn đều sẵn có. Không cần thêm gì để hạnh phúc, để được sống trong Thiên đường. Thiên đường trước mặt bạn, nơi chốn của bạn bây giờ. Đừng nghĩ rằng phải cần có gì khác xảy ra bạn mới hạnh phúc. Đó là cách sống trì hoãn. Không có gì sẽ xảy ra. Tất cả đã xảy ra rồi. Thượng Đế đã hiện diện rồi. Hãy tận hưởng Thượng Đế đã sẵn có cho bạn. Hãy xả ly thời gian tâm thì ân huệ tìm đến bạn.

Sao con có thể sống trong giây phút ân sủng này? Khoảnh khắc này của con?

Không có thời gian của tôi. Thời gian hủy hoại ân huệ của bạn cũng giống như vậy… luôn giống như bao nhiêu chúng sinh khác. Không phương Tây, không phương Đông. Không quá khứ vị lai.

Thời gian quấy nhiễu bạn đều chung một căn bệnh… Căn bệnh không có mặt tại đây và bây giờ. Phải thành tựu gì đây? Thật ra, khi hỏi một câu hỏi như vậy thì đã hỏi sai rồi. Mọi tâm hành bắt nguồn qua tâm lý. Bạn làm vì muốn được ân sủng, vì động lực. Hãy cố gắng hiểu. Không có gì để thành tựu. Chỉ sự hiểu biết, chỉ nhận thức! Không cần làm việc tốt để có ân huệ. Chỉ cần nhận biết tại sao bạn thiếu ân huệ… Tại sao bạn lại thiếu ân sủng… không phải làm sao để thành tựu …

Sự khác nhau rất lớn. Nếu câu hỏi chính đáng, bạn nên hỏi, “Tại sao tôi khổ đau? Tại sao tôi thiếu nó?” Bạn đã đi sai bước rồi. Chúng gần như nhau. Về ngôn ngữ học, gần như nhau… “Tại sao?” và “Làm sao?” Chúng như hai mặt của một đồng tiền, nhưng không phải vậy. Khi bạn hỏi “Làm sao?” Bạn đang hỏi về tương lai. Thay vì quan sát hoàn cảnh hiện tại, bạn khát vọng, lại lý tưởng, lại mục tiêu… Thời gian là như vậy. Bạn bị mắc bẫy lần nữa. Bây giờ, bạn tìm kiếm, “Làm sao có ân huệ?” Đó là bạn tạo ra, không phải ân huệ. Cùng lắm chỉ là một đồng tiền giả tạo, chỉ là một khuôn mặt nạ, không thể là sự thật, không thể là chân lý… bởi chân lý không do tâm. Tâm có thể cho phép Chân lý hiện diện, nhưng không thể do tâm phát sanh. Chân lý tự đến. Bạn chỉ là lộ trình. Bạn không thể cản trở. Hãy hỏi tại sao bạn thiếu ân huệ… Hãy tìm hiểu nguyên nhân, bạn sẽ thấy nguyên nhân căn bản là thời gian tâm lý, hay dính mắc với vô sanh, quá khứ và tương lai lôi cuốn bạn trên hai bình diện khác nhau. Do đó mà thiếu ân huệ. Tâm bạn phân tán từng phần thì sao bạn có thể tràn trề ân sủng?

Nhận thức nó, đối diện sự thật, bạn bắt đầu cười… Nếu vậy, đừng bị lôi cuốn! Không có ai lôi cuốn bạn. Bạn cho phép nó, tạo tác của bạn. Khi bạn nhận thức, “Chính ta đã cho phép thời gian tâm lý hoạt động, không chỉ cho phép mà còn hỗ trợ nó, cung cấp năng lượng cho nó.” Nhận thức sự thật rằng hiện tượng này đã đoạn diệt ân điển, gia trì và hỷ lạc. Bạn rút tay lại, không hỗ trợ nữa. Chỉ có vậy. Thiếu sự hỗ trợ, nó sẽ vỡ tan, kết thúc. Khi nó vỡ tan rồi thì sẽ có ân huệ.

Ân huệ là sự vắng mặt của thời gian. Ân huệ là sự hiện diện của cảnh giới vô lượng vô biên…

Câu hỏi thứ hai:

Có phải khoa tâm lý trị liệu pháp của Tây phương đã mất đi tinh yếu căn bản?

Không phải chỉ tinh yếu căn bản bị mất trong khoa Tây phương Tâm lý trị liệu pháp… Tính chất tinh yếu đã bị đánh mất! Tâm lý trị liệu pháp vẫn chủ về đối tượng, từ ngoại cảnh, chưa thành tựu được điểm mốc Thiền trở thành khoa tâm lý trị liệu pháp quan trọng nhất. Nó vẫn quán ngoại cảnh, vẫn còn nghiên cứu cách hành xử. Hành xử là cách diễn đạt ngoài cùng nhất qua tâm lý bạn, nhưng nó không phải nguyên nhân mà là kết quả, sản phẩm phụ. Tâm lý trị liệu pháp Tây phương vẫn còn tỉa xén lá trên cây. Do sự tỉa xén lá trên cây, bạn không thể hủy thân cây. Họ vẫn chưa thấy được rễ. Gốc rễ vẫn nằm bên dưới Họ chỉ tìm kiếm trên bề mặt. Khi bạn nhìn thân cây, bạn có khuynh hướng quên gốc nó. Gốc cây không thể thấy, không lộ liễu, không quá ngu xuẩn để lộ mặt, âm thầm ẩn náu. Nó là nguồn cội bí mật, chỗ bí mật nhất để không ai thấy được dễ dàng. Trường hợp con người cũng y vậy. Khoa Tâm Lý Học Tây phương vẫn tiếp tục nghiên cứu về cành lá, và diễn đạt ngoại cảnh của tâm lý, nhưng nơi đó, nó sanh khởi, nguồn cội tận cùng của nó, vẫn chưa khám phá. Khi khoa tâm lý học đi vào sự chủ quan của nhân loại, trở thành con đường của Thiền. Họ không quan tâm hành xử, không quan tâm hành động, không quan tâm triệu chứng. Họ chỉ quan tâm quan tâm nguồn gốc nguyên nhân của tất cả. Bằng cách thay đổi nguyên nhân, tất cả thay đổi. Nếu không thay đổi nguồn cội, bạn thay đổi tất cả và căn bản chẳng có gì thay đổi hết.

Thiếu thay đổi nguồn gốc thì tất cả chỉ là sự chắp vá hời hợt. Nếu có người nào mang bệnh tâm thần, biểu thị điều gì? Nó cho thấy trong bản thể người đó bị thui chột hư hỏng, và bị nhiễm độc. Bạn chắp vá họ lại, điều trị chỉ trên bề mặt, phân tích cách hành xử, và mọi giấc mộng hư huyễn của họ, cố gắng tìm hiểu vấn đề của họ với tính cách khách quan, từ ngoại cảnh. Bạn quan sát họ, cố gắng chắp vá họ. Vấn đề đó có thể thực hiện. Căn bệnh sẽ chấm dứt ở một chỗ, nhưng không sớm thì muộn, nó sẽ nổi lên ở nơi khác, bởi nguyên nhân nhiễm độc vẫn chưa điều trị đến tận gốc. Triệu chứng được chữa trị, không phải căn bệnh. Trường hợp y dược cũng không khác gì. Bạn bị nhức đầu? Họ sẽ cho bạn thuốc Aspiro. Aspro không phải để điều trị, chỉ giúp bạn không nhận thức triệu chứng. Thuốc Aspro không giúp giảm đau đầu, chỉ không cho bạn hiểu nó và gây cho bạn sự xáo trộn. Cơn đau đầu vẫn còn, nhưng bạn không biết. Chỉ giúp bạn quên. Tại sao bạn bị đau đầu? Thuốc men thông thường không để tâm điều trị vấn đề đó. Bạn đến y sĩ, ông cũng không quan tâm tại sao bạn lại bị đau đầu. Vấn đề đối với ông thật đơn giản, “Triệu chứng ở đó. Uống thuốc là hết nhức đầu ngay.” Có lẽ, không còn bị nhức đầu, nhưng bạn sẽ bị đau bụng ngày hôm sau. Triệu chứng khác lại nổi lên.

Con người là một, hoàn hảo, hữu cơ đồng nhất. Bạn có thể nhét vấn đề vào một góc, nó sẽ nổi lên ở góc khác. Có lẽ, nó chờ thời gian thuận tiện để nổi lên từ góc khác, nhưng nhất định nó sẽ phát ra. Sau đó, họ tìm cách gạt nó qua một bên … Con người có nhiều góc. Họ tiếp tục đẩy căn bệnh từ góc này qua góc khác. Họ làm cho bạn bệnh thêm thay vì khỏe khoắn hơn. Có lúc, căn bệnh nhẹ bỗng trầm trọng. Thí dụ, nếu cơn nhức đầu không chữa trị kịp thời, cơn đau bụng không chữa trị ngay… khi cơn đau hành hạ, bạn phải uống thuốc để giảm đau. Nhiều năm trôi qua, bạn vẫn tiếp tục điều trị bằng cách kiềm chế nó, có một ngày, căn bệnh trầm trọng hơn, hoành hành dữ dội, biến chứng ung thư. Căn bệnh bị kiềm chế, lâu ngày sẽ bộc phát. Tại sao với bệnh ung thư, chúng ta vẫn chưa tìm ra cách chữa trị? Có lẽ, chứng ung thư là diễn đạt của tất cả căn bệnh bị kiềm chế trong thân con người. Từ xưa đến nay, chúng ta có phương pháp kiềm chế mỗi căn bệnh khi nó bộc phát. Bây giờ, không phải chỉ một căn bệnh, mà là sự tấn công tổng hợp của mọi căn bệnh. Tất cả hội chúng bệnh tật đều gộp chung, biến thành một quân đội… và đồng tấn công bạn. Đó là lý do tại sao y dược thất bại. Khả năng tìm thuốc chữa trị có vẻ rất mỏng manh. Ung thư là căn bệnh mới, không bộc phát trong xã hội man khai. Tại sao? Chúng ta phải tìm hiểu tại sao nó lại không bộc phát tại các xã hội bán khai? Bởi những con người man khai không kìm nén. Họ không cần thiết phải làm vậy. Đây là sự nổi loạn từ hệ thống của bạn. Nếu bạn không kiềm chế, sẽ không có sự nổi loạn. Những căn bệnh nhẹ chỉ bộc phát rồi biến mất.

Thái độ tôn giáo là quan sát, không phải triệu chứng mà nguồn gốc căn bệnh. Đó là hiện tượng mà tôi gọi là “Tâm thức của chư Phật.” Nếu bạn nhức đầu. Đó không phải là bệnh, đó là tín hiệu từ cơ thể bạn báo bạn biết có gì bị hư hỏng bên trong. Hãy tìm nguồn gốc hư hỏng này, xem bị bệnh chỗ nào. Đầu bạn phát cho bạn tín hiệu nguy hiểm, báo động rằng, “Hãy lắng nghe cơ thể. Có cái gì trục trặc bên trong. Bạn đã làm gì không đúng, nên cơ thể không hài hoà. Đừng làm vậy nữa! Nếu không, cơn nhức đầu sẽ tiếp tục hành hạ để nhắc nhở bạn. Nhức đầu không phải là bệnh, không là kẻ thù, mà là thân hữu của bạn. Nó đang phục dịch bạn. Một tính chất rất chủ yếu cho sự sinh tồn, khi cơ thể bạn giúp bạn cảnh giác những trục trặc bên trong. Thay vì điều trị sự trục trặc này, bạn tắt máy báo động bằng cách uống Aspro. Thật quái dị. Chuyện như vậy xảy ra cho ngành y dược, và đã xảy ra trong khoa Tâm Lý Học trị liệu pháp Tây phương… điều trị mọi triệu chứng. Đó là lý do tại sao yếu tố cần thiết thiếu vắng. Yếu tố cần thiết là: Hãy tìm nguyên nhân. Lần tới, nếu bạn nhức đầu, hãy thử một pháp thiền nhỏ, chỉ kinh nghiệm. Sau đó, bạn có thể điều trị những bệnh nguy hiểm và những triệu chứng trầm trọng hơn.

Khi bạn đau đầu, hãy thử thực hành chút kinh nghiệm nhỏ này. Hãy thiền và nội quán tọa, trực diện nó, nhưng không phải là cách trực diện kẻ thù. Không phải vậy. Nếu bạn quán nó như một kẻ thù, bạn sẽ không thể quán một cách đúng đắn được. Bạn sẽ trốn tránh… Không ai chịu đối diện kẻ thù của mình một cách trực tiếp, họ sẽ trốn tránh. Hãy quán nó như một người bạn. Nó đang phục dịch bạn, và đang khuyên, “Có gì trục trặc bên trong. Hãy tìm hiểu xem chuyện gì xảy ra.” Hãy quán trong thinh lặng, trực diện cơn đau đầu mà không có ý nghĩ rằng bạn sẽ tiêu trừ nó, không khao khát là nó biến mất, không xung đột, không tranh đấu, không thù ghét. Hãy quán nó như quán chiếu một thực tại. Hãy nội quán. Nếu có thông điệp của nội tại, cơn đau đầu thông báo cho bạn biết ngay. Nếu bạn quán trong thinh lặng, bạn sẽ ngạc nhiên. Nếu bạn quán trong thinh lặng, có ba hiện tượng xảy ra. Thứ nhất: Bạn càng quán thì cơn đau đầu càng dữ dội. Bạn sẽ lúng túng, “Làm sao để giảm cơn đau đầu càng trầm trọng hơn?” Cơn đau càng nặng nếu bạn trốn tránh. Nó ở đó nhưng bạn tìm cách trốn tránh cơn đau này, tìm cách kiềm chế nó. Thậm chí, không dùng thuốc Aspro, bạn đã muốn kiềm chế nó rồi. Khi bạn quán nó, sự kiềm chế chấm dứt. Cơn đau đầu sẽ nặng hơn theo tiến trình tự nhiên, nghe nó với hai tai không bị bịt kín, không miếng vải nào che tai và cơn đau sẽ khốc liệt hơn. Trước nhất, bạn sẽ đau đớn hơn. Nếu bị đau đớn hơn, bạn có thể hài lòng là bạn đã trực diện nó một cách đúng đắn. Nếu không đau nặng hơn, như vậy, bạn chưa trực diện nó, vẫn còn trốn tránh nó. Hãy quan sát nó… nếu nặng hơn thì đúng. Đó là viễn cảnh.

Hiện tượng thứ hai: Cơn đau sẽ không lan tràn ở không gian rộng lớn hơn. Trước nhất, bạn sẽ suy nghĩ, “Toàn cái đầu tôi đều đau nhức.” Bạn nhận thức không phải toàn cả đầu mà chỉ một chỗ nhỏ. Điều đó biểu hiện là bạn đang nhìn chằm chằm nó. Cảm giác đau đớn lan tràn chỉ là mưu mẹo, một cách trốn tránh. Nếu chỉ là đốm nhỏ thì sẽ trầm trọng hơn. Cho nên, bạn có cảm tưởng là toàn bộ cái đầu đang bị đau khắp cả đầu, không nhất thiết bị đau dữ dội ở điểm nào cả. Đây là mưu mẹo mà chúng ta đang diễn trò. Hãy đối diện nó và kế tiếp, bạn sẽ bớt đau hơn và từ từ sẽ bớt đau dần. Khi cơn đau chỉ còn là điểm cực nhỏ của mũi kim… thì cơn đau khác gay gắt hơn, khốc liệt hơn đột nhiên hành hạ bạn. Bạn chưa bao giờ bị đau kinh khủng như vậy, nhưng thật ra nó chỉ tập trung ở một điểm cực nhỏ trong đầu thôi. Hãy tiếp tục quán nó.

Hiện tượng thứ ba, thì có một điều rất quan trọng xảy ra. Nếu bạn tiếp tục trực diện ở điểm này khi cơn đau trở nên khốc liệt, hạn chế và hoàn toàn tập trung ở một chỗ, bạn thấy nhiều lần nó biến mất. Khi sự trực diện của bạn trọn vẹn thì cơn đau chấm dứt. Khi nó chấm dứt rồi, bạn sẽ biết nó từ đâu phát khởi… nguyên nhân từ đâu đến. Khi có kết quả rồi, bạn sẽ thấy nguyên nhân, đã xảy ra nhiều lần, sẽ xảy ra một lần nữa. Khi sự quán thật sự, cơn đau chấm dứt, sau nó là nguyên nhân. Bạn sẽ ngạc nhiên vì tâm trí sẵn sàng biểu thị nguyên nhân. Có thể có cả một ngàn lẻ một nguyên nhân, nhiều nguyên nhân khác nhau báo động bởi hệ thống báo động rất đơn giản. Không có nhiều hệ thống báo động trong thân bạn. Đối với mọi nguyên nhân khác, vẫn sẽ cùng chung sự báo động. Thí dụ, khi bạn giận dữ, bạn không thể phát tiết. Bỗng nhiên, như một mặc khải, nó có mặt ngay. Bạn sẽ ý thức cơn giận bạn đang mang nặng như… vết thương đầy mủ. Cơn giận cần nên phát tiết, cần thanh tẩy. Bạn sẽ thấy cơn đau đầu chấm dứt, không cần uống thuốc Aspro, và cũng không cần chữa trị. Khi cơn giận chấm dứt rồi, một phẩm hạnh mới hơn của bản thể sẽ dấy khởi trong bạn, chưa từng phát sanh qua sự dùng Aspro. Aspro chỉ kiềm chế… Cơn giận vẫn còn trong bạn. Sự bạo động vẫn mãnh liệt trong bạn. Bạn chỉ tắt báo động thôi, không có gì thay đổi hết, chỉ sự báo động không còn nữa. Vấn đề này sẽ tiếp tục. Mỗi ngày mỗi nhiều hơn, sẽ thành ung nhọt, sẽ thành hội chứng lao phỗi. Khi một tế bào bệnh tích tụ rồi, phẩm lượng thay đổi. Cơ thể có sự chịu đựng giới hạn. Vượt quá giới hạn đó, thân sẽ bệnh. Trường hợp tâm trí cũng vậy. Đừng bao giờ nghĩ rằng tâm và thân là hai cái khác nhau. Không phải. Con người gồm thân tâm, và thần kinh.

Có hai khoa tâm lý ở Tây phương: Tâm lý không quan tâm đến thân, và khoa tâm lý không chủ về tâm. Một khoa tâm lý bám rễ ở thân, và khoa tâm lý kia mọc bám rễ ở tâm… Thuyết Cartesian cổ kính phân hai. Khoa tâm lý học chân chính sẽ không nghiêng về tâm hay thân, mà chấp nhận con người là một cá thể hợp nhất. Con người có thần kinh hệ, có thân lẫn tâm. Thân không gì ngoài biểu hiện của tâm từ cảnh, và tâm không gì ngoài biểu hiện của thân trong bản thể bạn. Cả hai là thái cực cùng chung một năng lượng, và rung động, đập nhịp, ảnh hưởng cả hai, nên tâm lý học không thể chỉ Pavlovian hay Skinnerian mà là nửa nửa. Nửa thật có lúc thê thảm hơn toàn bộ nửa không thật. Sự không thật ít ra toàn bộ. Nửa thật nguy hại hơn... Khoa Tâm Lý Học Trị liệu pháp Tây phương bị vướng trong nó, nửa vướng trong thân, còn nửa vướng trong tâm. Descartes ảnh hưởng hoàn toàn và vẫn là cha đẻ triết lý Tây phương. Cần hạ bệ ông càng sớm càng tốt. Bất kỳ điều gì phân hai con người, mọi phân biệt nào cũng nguy hại, bởi con người là một hữu cơ hợp nhất. Con người có mặt như giai điệu luân vũ, nối kết nhau, không riêng rẽ, không nên điều trị ở phần cục bộ. Khi cái đầu bị đau, không phải chỉ có đầu bị đau… Toàn bộ hệ thống đều nhiễm bệnh. Cái đầu chỉ thông báo triệu chứng. Khi bao tử bệnh, không chỉ bao tử bệnh, mà là toàn hệ thống bị đau. Cho nên, mọi bộ phận cần được chữa trị, và bệnh nhân nên được điều trị toàn bộ. Không nên chữa trị với tính cách địa phương, không nên chỉ điều trị tâm lý ở phần cục bộ. Nếu chỉ phân tâm lý ở phần cục bộ được chữa trị thì không giúp ích gì. Chính ý tưởng này đã là một sự nguy hiểm. Nhưng đây là phương pháp của khoa học Tây phương đã làm việc như vậy hơn ba trăm năm rồi. Nếu bạn bị đau đớn, họ sẵn sàng cắt bỏ ngay. Nếu răng bạn đau, họ sẽ nhổ răng bạn. Nếu cuống lưỡi bạn có vấn đề, họ cắt cuống lưỡi, nhưng cuống lưỡi không tự nhiên mà có. Nếu cuống lưỡi có vấn đề thì có bộ phận nào đó bị trục trặc trong thân rồi. Nếu bạn cắt cuống lưỡi, có nghĩa bạn tắt mất máy báo động. Căn bệnh tìm chỗ khác để bộc phát.

Đừng chữa trị con người qua bộ phận, một việc làm thiếu sót lớn. Hãy chữa trị con người như một tổng hợp. Kính trọng họ là một tổng hợp, một sự thật trên phương diện y dược kể cả khoa tâm lý trị liệu pháp. Tinh yếu cốt tủy bị đánh mất chính là thiền Khoa Tâm lý học vẫn chưa bước vào nội tại con người, cội nguồn nội tại sâu thẳm và trống rỗng của loài người vẫn chưa được khám phá. Nó không thể khám phá qua phương pháp khoa học… Một vấn đề khá rắc rối. Nếu bạn quyết định khoa học là phương pháp thực tiễn nhất, như vậy khả năng ngộ nhập nội tại trống rỗng của con người sẽ không thể nào. Chính hệ phương pháp này bạn đã bị cản trở vì thành kiến, vì thiếu cởi mở. Bạn hỏi… “Chúng ta chỉ có thể tiến xa trong khuôn khổ khoa học cho phép?” Nhưng phương tiện khoa học chỉ tiến xa trong khuôn khổ khách thể. Chủ thể vẫn xa vời, không thể tiến xa hơn được nữa. Chính bản chất tự nhiên của nó mà nó không thể đi sâu vào tận cùng chân tánh của bạn, chỉ có thể va chạm bề mặt. Cho nên, nếu bạn cho rằng phương pháp không thể thay đổi và sẽ không có phương pháp nào khác, chỉ một phương pháp, và chính là phương pháp của khoa học…Như vậy, Tâm lý học trị liệu pháp Tây phương ở bước đầu xem như đã sụp đổ.

Đối với khách thể, phải cần phương pháp khác; Đối với chủ thể cần một phương pháp khác. Đối với khách thể, cần tư duy. Đối với chủ thể, cần vô niệm… đối lập lạ, như bạn đang cố gắng ngửi bằng mắt của bạn. Bạn không thể ngửi bằng mắt. Đôi mắt không phải không tốt. Đôi mắt thì tốt, nhưng nếu bạn muốn ngửi hoa hồng, bạn phải đưa mũi bạn thật gần với hoa hồng, không phải gần với mắt hoặc tai của bạn. Nếu bạn muốn nghe nhạc, bạn phải kề tai nghe, không phải kề mũi. Nếu có ai khăng khăng đòi, “Tôi muốn nghe nhạc bằng mũi.” Người đó không thể nghe nhạc được. Tất nhiên, họ sẽ bảo, “Tôi không nghe gì được bởi không có nhạc.” Chính sự tiếp xúc của họ, chính ngay thành kiến của họ đã ngăn trở họ không nghe được nhạc.

Khách thể chủ về tư duy. Chủ thể chủ về vô niệm. Nếu bạn muốn vọng cảnh, nếu bạn muốn suy nghĩ về người khác, bạn sẽ suy nghĩ. Nếu bạn muốn hướng nội tại, không cần tư duy. Chỉ có bạn, chỉ thinh lặng, vô niệm. Tâm trí có thể xả ly. Bạn có thể an trú ở tâm mà không cần tâm. Kiến thức có thể xả ly, không cần đem nó vào. Nó là gánh nặng không cần thiết, sẽ không cho phép bạn hướng nội tại. Bạn phải hoàn toàn trút bỏ hết gánh nặng kiến thức. Nên nhớ, không phải ý tôi là phương tiện khách thể sai. Tôi chỉ có ý rằng phương tiện khách thể thiếu chủ yếu. Tôi không cho nó là sai. Phương pháp này đến bây giờ vẫn khá tốt, nhưng không thể tiến xa hơn nữa, không thể đi sâu vào tận cùng chân tánh.

Yếu tố chủ yếu đó đã bị thiếu, đã bị đánh mất… Khoa tâm lý trị liệu Tây phương vẫn chưa tiến xa hơn trong lãnh vực thiền. Phương tiện như Thiền Minh Sát Tuệ (Vipassana) vẫn chưa áp dụng. Ngoại trừ nó được áp dụng, tâm thể vẫn thiếu vắng, và khoa tâm lý trị liệu pháp Tây phương vẫn chỉ là một xác chết, một tử thi. Nó sẽ không thở được vì thiếu sinh khí…

Câu hỏi thứ ba:

“Có thể nào tin là có người đã ngộ Phật tánh không? Có có thể nào chỉ tin bởi tự ngã? Nếu vậy, làm sao con tránh nó?”

Có thể xảy ra. Tự ngã sẽ lường gạt bạn, sẽ bảo, “Bạn đã ngộ rồi, đã thành tựu. “Bằng cách nói như

vậy đã ngăn trở bạn chứng ngộ, bởi nếu bạn ngộ, sẽ không cần nỗ lực nữa. Khi bạn khai ngộ rồi thì đâu còn lý do để tạo thêm phiền não cho bạn? Đây là cái bẫy cuối cùng bản ngã ném vào bạn. Trước nhất, nó bảo, “Nỗ lực ngộ nhập Phật tính là việc làm ngu xuẩn. Chưa bao giờ xảy ra ở thế giới tự nhiên. Không thể nào, sẽ không bao giờ.” Nếu bạn không lắng nghe, bạn tiếp tục tu hành, bản ngã sẽ tìm mọi cách làm bạn phải phân tâm. Cuối cùng, sẽ có ngày, thấy bạn không chịu lắng nghe, bản ngã lại bảo, “Hãy xem kìa! Ngươi ngộ! Đây là Ngộ. Đây là Đại định. Ngươi đã là Phật.” Người tầm đạo nào cũng đối diện với thử thách này. Kẻ thù thật sự không ngoài bạn. Sự quấy nhiễu thật sự không từ ngoại cảnh, mà từ trong. Đức Phật dạy, “Kẻ thù của con trong con. Bạn bè con cũng trong con. Cả hai đều trong con.” Nếu bạn nghe lời kẻ thù, tự ngã, nó sẽ tiếp tục gạt bạn, lừa bạn.

Không có gì siêu vượt trên Phật tánh. Nếu ngã cảm giác rằng. “Ta đã thành tựu rồi.” Bạn đã trên đỉnh cao thế giab. Thậm chí, A Lịch Sơn Đại Đế cũng không thể so sánh với bạn. Người giàu có nhất thế giới sẽ trở thành nghèo nàn trước mắt bạn. Kẻ quyền lực nhất trở nên hèn yếu trước mặt bạn. Bạn là đấng toàn năng, bất khả tư nghì, bất khả nghĩ bàn… Bạn là Thượng Đế. Ngã có thể hành động như vậy, ngọai trừ, bạn rất tỉnh giác. Khi nó bắt đầu những mưu mẹo mới với bạn, bạn có khuynh hướng chấp nhận bởi nó rất ngọt ngào. Thật là tuyệt vời khi đón nhận các vọng tưởng như vậy, dù bạn biết rõ rằng sẽ không chuyện gì xảy ra… Làm sao bạn có thể tự lừa dối mình? Hiểu rõ thì sẽ không có vấn đề gì xãy ra, nhưng vẫn có khuynh hướng rằng bạn sẽ trở thành nạn nhân.

Hai ông lão gặp nhau ở một góc đường. Ông lão thứ nhất, “Già đi đâu trong tám tuần lể vừa qua vậy?” Ông lão thứ hai, “Trong tù.” Ông cụ thứ nhất. “ Già trong tù? Tại sao?” Ông cụ thứ hai, “Tám tuần lễ trước, khi tôi đứng ở một góc đường thì có một cô gái thật xinh đẹp chạy đến với một cảnh sát viên bảo. “Chính là ông ta. Ông lão này chính là người đã tấn công tôi đó, thưa thầy.” Tôi nói cho già biết. Tôi vô cùng hãnh diện, nên tôi nhận tội ngay.”

Có thể xảy ra lắm. Một ông cụ đã tám mươi tuổi, nếu có cô gái xinh đẹp nào chạy đến với một cảnh sát viên, bảo rằng. “Thưa thầy, chính ông cụ này đã tấn công tôi”, dĩ nhiên là ông cụ rất là hãnh diện. Thật là xứng đáng ở tù một vài tuần. Ông không thể chống án. Khi ý tưởng ném vào bạn từ ngã của bạn là bạn đã đạt được rồi, thật là quyến rũ vô cùng, có sức thôi miên mãnh liệt và quá hấp dẫn. Hấp lực của nó không thể nào có thể cưỡng lại được. Từ tận đáy lòng, bạn hiểu rằng… Làm sao bạn không thể hiểu… hoàn toàn hiểu rõ ràng là chưa hề xảy ra! Bạn vẫn như vậy, vẫn với cơn giận trầm kha đó, vẫn với sự ghanh tỵ cháy bỏng, vẫn với sở hữu cũ, vẫn với tất cả mọi hệ lụy cũ… Chúng vẫn còn, nhưng bạn vẫn thíchchấp nhận nó. Sau đó, bạn hỏi tôi, “Làm sao có thể tránh nó??” Chỉ có một cách để nhận biết. Chỉ có một cách phán đoán là nó có thật xảy ra không hay chỉ là cạm bẫy của tự ngã. Khi kinh nghiệm thật sự xảy ra, bạn không cảm giác bạn đã tìm thấy, không cảm giác bạn đã đến bến bờ bên kia, rằng bạn đã thành tựu, sẽ không có dấu vết của sự thành tựu… bởi ai sẽ là người thành tựu quả vị này? Ngay chính quá trình của sự thành tựu, bạn đã biến mất, cho nên ai sẽ tuyên dương kinh nghiệm này? Ai có thể bảo rằng, “Tôi đã tới rồi. Tôi đã đạt được.” Chữ “T” không còn nữa. Đây là tiêu chuẩn duy nhất: Khi bạn thật sự đạt rồi, sẽ không có cảm giác của sự đạt được. Không có ai để đạt nó, và không có ai tự cho là mình đã đạt. Nơi đó chỉ có sự vắng lặng vô bờ. Mọi rác rưởi của sự đạt được… của sự đạt được kinh nghiệm này, đạt được kinh nghiệm kia… tất cả đều biến mất. Đám đông quần chúng biến mất. Kinh nghiệm còn lại trong bạn là sự vắng lặng trọn vẹn. Thậm chí, không một vọng tưởng dấy khởi, “Bây giờ, ta đã đạt rồi!”

Bạn ý thức nó xảy ra, nhưng không cảm giác chứng ngộ. Xin cho phép tôi được lập lại: Bạn ý thức kinh nghiệm xảy ra. Hãy nhớ rằng, đây là sự xảy đến… bởi bạn sẽ không còn tìm thấy bạn nữa! Bạn không còn hiện hữu! Kinh nghiệm xảy ra, Bạn trống rỗng. Bạn không còn hiện diện. Bạn tìm khắp nơi nhưng bạn không thể nào tìm thấy bạn. Con người xưa kia biến mất không để lại vết tích nào. Bạn khả tri nó! Nó đã xảy ra, nhưng sẽ không có cảm giác của sự đại ngộ. Tự chứng là cảm nhận của tự ngã. Sự thành tựu là ước vọng của tự ngã. Cho nên hãy nhớ đến sự khác nhau giữa kinh nghiệm đang xảy ra và kinh nghiệm đang thành tựu. Ngã là người thành tựu. Nếu có dấu vết thành tựu luẩn quẩn quẫn quanh bạn, kể cả cảm thọ đạt đạo đến với bạn, bạn thấy mình thật mạnh mẽ, xứng đáng và lớn lao thì chắc chắn rằng bạn lại lỡ nữa rồi. Khi kinh nghiệm thật sự xảy ra, sẽ không còn người khai ngộ. Người đó là chân tánh. Không phải bạn trở thành một vị Phật… hốt nhiên, bạn hiểu rằng bạn không phải. Nơi đây chỉ có một vị Phật. Một sự khiêm tốn thâm sâu. Sẽ không có sự xác định nào…

Câu hỏi thứ tư:

Thầy nghĩ sao về những cá tính này… lường gạt, trộm cướp, dối gian, cầu xin, ngồi lê đôi mách, giành giựt với người có công làm việc? Đa số mọi tôn giáo đều có những giới cấm hầu mang đến lợi lạc cho tất cả. Có phải hành vi đạo đức không liên quan gì đến giác ngộ? Con suy nghĩ, “Nếu không làm việc thì sẽ không hưởng dụng” Đây là phương châm rất hay. Xin thầy làm ơn soi sáng cho con.

Trước nhất, hạnh kiểm tốt không liên hệ với sự khai ngộ. Dĩ nhiên, giác ngộ có liên hệ với hạnh kiểm tốt. Bạn không khai ngộ qua nhân cách tốt. Bạn đạt nhân cách tốt qua sự giác ngộ. Nhân cách và giác ngộ hoàn toàn ngược lại, như chiếc xe kéo sau các con bò vậy. Nội tại phải tự tại trước, sau đó ngoại giới mới ảnh hưởng như hình với bóng. Tâm thức phải được kinh nghiệm trước, sau đó lương tâm sẽ tự nhiên phát sanh. Nếu bạn làm ngược lại, bạn đã sai lầm. Bạn sẽ trở thành người đạo đức nhưng bạn sẽ không phải là bậc giác ngộ. Bạn sẽ trở thành người vô cùng đạo đức, trong sạch, có nhiều hạnh kiểm tốt, nhưng những bản chất đó không gì ngoài sự trang trí bản ngã, những mề đay cho tự ngã, một nền giáo dục khắc khe và văn bằng dành cho tự ngã. Bạn có thể trở thành một thánh nhân qua hạnh kiểm tốt, nhưng bạn sẽ không trở thành một vị Phật. Bạn có thể trở thành một thánh nhân, nhưng bạn không thể trở thành Chúa Giê Su. Sự khác nhau rất lớn lao. Hãy cố gắng hiểu điều này. Nhân cách tác động từ bên ngoài, một sự điều kiện hóa, một thứ nô lệ bị cưỡng ép. Bạn không thật sự tự do. Bạn phải thực hành điều gì đó bởi nếu bạn thực hành, bạn sẽ được ban thưởng đặc biệt. Bạn sẽ được trả công xứng đáng. Nếu bạn không thực hành, bạn đau khổ, sẽ mất đi sự tôn trọng, sẽ mất đi sự tôn kính và bạn sẽ trở thành một tội nhân. Một con người khéo léo và thông minh, sẽ không cảm giác thích thú lắm nếu xã hội không tôn kính ông. Người thông minh là người khôn khéo. Họ phải đức hạnh. Họ có hai sợi dây ràng buộc trong tâm thức. Họ sẽ không hợp nhất. Ngoài bề mặt, họ tỏ ra rằng họ là người với nhân cách tốt, nhưng từ cánh cửa sau, họ vẫn tiếp tục làm điều họ muốn. Họ có ít nhất là hai khuôn mặt. Một khuôn mặt dành nơi công cộng để mọi người có thể thấy. Còn một khuôn mặt riêng tư khác để sống. Họ sẽ là những con người đạo đức giả.

Nhân cách cưỡng chế sẽ cho thế giới loại người đạo đức giả. Nhân cách cưỡng chế sẽ cho họ hội chứng thần kinh phân liệt. Họ nói một đàng, làm một nẽo. Họ giả vờ là một người khác. Cuộc đời họ thiếu ân huệ bởi họ không là một, thiếu sự hòa hợp, thiếu giai điệu, và luôn thiếu sự dung hòa. Những giới cấm tôn giáo, quá nhấn mạnh trên quy tắc đạo đức, vẫn không đủ khả năng xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Họ đủ khả năng tạo ra một thế giới đấy tính chất giả tạo và xấu xa hơn. Bạn có thể ý thức được vấn đề này, không cần tôi phải nhắc. Bạn có thể thấy cùng khắp… một thế giới xấu xa, giả tạo, thiếu chân thật, và tự phụ lẫn kiêu căng. Người giả vờ… họ không thể làm được gì khác… ngọai trừ họ đạt đến trình độ tâm thức nội tại, họ chỉ có thể sống giả dối, và họ không thể làm gì khác. Tất cả mọi hạnh kiểm mà họ cố gắng, họ phải tuân thủ, phải tuân theo lời răn của Moses, phải tuân theo điều răn của Chúa Giê Su. Họ phải tuân theo lời dạy của Đức Phật, nhưng những lời dạy này không phải kinh nghiệm của họ. Họ chưa bao giờ tự mình chứng nghiệm. Tất cả mọi căn bản đạo đức họ đều vay mượn từ người khác. Họ chỉ là kẻ bắt chước, thiếu sự trung thực.

Hạnh kiểm không bắt nguồn qua tâm thức sẽ không giúp bạn tự do. Bạn luôn bị giam hãm, luôn vướng mắc trong mọi phân liệt đến nỗi bạn không thể tận hưởng sự tự do. Hãy quan sát mọi vấn đề xảy ra. Nhân cách của bạn tuy nói một đàng, nhưng làm một nẽo… Nhân cách của bạn bảo bạn, “Hãy chung thủy với vợ và với một phụ nữ thôi. Hãy tôn trọng và yêu thương chỉ có cô thôi. “ Không vấn đề. Nếu bạn thật sự yêu cô, bạn không cần tuyên bố là bạn phải chung thủy với vợ. Bạn vẫn chung thủy với nàng, dù muốn dù không. Nếu bạn không yêu cô, đủ mọi vấn đề xảy ra. Nếu tình yêu không còn… và chấm dứt… Trong thế giới này, không có gì thường hằng. Ý tôi không phải là thiếu tình yêu từ bước đầu… Có lẽ có nhưng hiện thời đã chấm dứt. Nếu tình yêu đến một ngày thì cũng sẽ ra đi vào một ngày . Bạn có thể làm gì được? Nếu bạn bám cứng vào mọi luân lý, đạo đức, và luật lệ, bạn đã không chân thật với bạn, với vợ. Bạn sẽ vẫn tỏ lộ cử chỉ yêu thương như bạn vẫn còn yêu cô. Tận đáy lòng, bạn sẽ ấm ức và phẫn nộ. Từ tận đáy lòng, bạn chỉ muốn giết cô thôi. Ít ra, bạn cảm giác là nếu cô chết đi thì có lẽ tốt đẹp hơn cho bạn, đối với bạn sẽ là phước báu… Có một vấn đề gì đó… và bạn chờ đợi một vấn đề khủng khiếp xảy ra…

Bạn là một người luân lý, có niềm tin chắc chắn về cuộc đời. Bạn phải yêu vợ. Làm sao bạn có thể yêu một người khi tình yêu không còn nữa? Bạn có thể giả vờ, nhưng mỗi khi bạn giả vờ, bạn càng hủy đi năng lượng tình yêu và bạn huỷ đi khả năng được sống của người đó. Cô sẽ không bao giờ mãn nguyện với sự giả vờ này. Có một ngày, bạn sẽ yêu cô gái khác. Tất nhiên, bạn sẽ càng đau khổ hơn. Bạn sẽ giữ kín như một sự thật cần phải giấu kín một bí mật. Bây giờ, bạn sống với hai mảnh đời khác nhau. Bạn phải dấu người yêu, bởi bạn không muốn vợ bạn biết. Bạn sẽ sống trong hai thế giới, và sẽ mỗi ngày mỗi càng giả dối hơn. Từ sự thiếu chân thật này dẫn đến nhiều sự thiếu chân thật khác… bạn sẽ rối rắm hơn! Không sớm thì muộn, bạn sẽ bị bắt quả tang. Không thể nào mà không bị bắt quả tang được. Nhất định. bạn sẽ bị bắt quả tang. Từ đáy lòng, bạn đau khổ bởi bạn làm điều sai lầm. Nếu bạn không làm điều sai lầm này, bạn cũng đau khổ, bởi bạn không yêu vợ nữa. Nếu bạn làm đúng bạn đau khổ, nếu làm sai bạn cũng đau khổ. Cả hai con đường, bạn đều không có lối thoát. Loại luân lý này là cạm bẫy đau khổ. Con đường của tôi thuộc cấp tiến hoàn toàn. Phương pháp của tôi là: Tôi sẽ không cho bạn lời răn. Tôi tin cậy bạn hơn tất cả bất kỳ các điều răn nào. Tôi muốn cho bạn tâm thức, không phải là điều răn, không phải lương tâm mà là tâm thức. Tôi muốn bạn mỗi ngày qua sẽ mỗi tỉnh thức hơn về cuộc đời của bạn. Tôi muốn bạn mỗi ngày qua mỗi trung thực hơn về sự tỉnh thức này để bạn có thể hợp nhất dù bất kỳ hoàn cảnh nào xảy ra. Khi bạn muốn làm điều gì, bạn phải hành động trong tinh thần trách nhiệm. Hãy nhớ kỹ rằng, ý của tôi không có nghĩa là bạn sẽ có “trách nhiệm” hơn với người nào khác. Khi tôi bảo hãy có tinh thần trách nhiệm, ý của tôi là phải có trách nhiệm với tâm thức của bạn. Chỉ có vậy.

Không có ai phải gánh lấy trách nhiệm giùm cho người khác. Làm sao tôi gánh trách nhiệm giùm bạn? Làm sao bạn phải gánh trách nhiệm giùm tôi? Tôi phải gánh lấy mọi trách nhiệm do hành vi của tôi tạo ra. Tôi phải hành động như vậy, và tôi phải hành động bằng hết cả trái tim và bản thể của tôi. Bất kỳ hoàn cảnh gì xảy đến, tôi chấp nhận tất cả và tôi sẽ đón nhận mọi hậu qủa. Tôi không xem mọi vấn đề là trò đùa giả tạo. Đây là sự thành thật. Tôi không gọi sự thành thật đó, cái được gọi là “Thành thật là giải pháp tốt nhất.” Làm thế nào mà sự thành thật có thể là một giải pháp? Điều khoản là bản chất của sự thiếu thành thật. Thành thật không phải là một quy chế! Thành thật là con đường nổi loạn của sự sống, phi chính trị và cũng phi quy chế. Người như thế này tôi mới cho là người luân lý và ngay thẳng. Họ sống theo nội tại tâm thức. Dù nó hướng dẫn họ về đâu, họ luôn chấp nhận kết quả, không che dấu, không cần giả vờ, sống trong sự hợp nhất. Họ không phải là một đám đông. Họ chỉ là một và thật sự ẩn tàng trong tâm thức hợp nhất. Họ không đa tâm. Nếu không, người luân lý là người giả dối và nguy hiểm nhất trên thế gian. Thậm chí, một tội nhân còn vô tội hơn cả loại người mà bạn cho là luân lý. Ý của Chúa Giê Su là vậy khi ngài bảo, “Luân lý của sự luân lý vẫn chưa đủ.” Một lời dạy rất quan trọng. Luân lý của người luân lý vẫn chưa đủ. vẫn còn thiếu. Có một cái gì bị đánh mất… Linh hồn bị đánh mất.

Một tu sĩ nói với Thiền sư Tuyết Phong (30), “Con đã cạo đầu, khoác y phục đen, đã thọ đạo, tại sao con vẫn không được xem là Phật?” Seppo đáp, “Không gì tốt đẹp bằng sự vắng mặt của cái gọi là thiện.” Hãy suy gẫm nó. Tuyết Phong bảo, “Không gì tốt đẹp bằng sự vắng mặt của cái gọi là thiện.” Ngài nói vậy có nghĩa gì? Ngài không chống cái Thiện, nhưng ý tưởng, “Tôi đã hành động như vậy, nhưng tại sao vẫn như còn thiếu sót điều gì đó? Tại sao tôi vẫn chưa là Phật? Tại sao tôi không được xem là Phật?”

Khi Bồ Đề Đạt Ma đến Trung Quốc, vua Võ Lương Đế viếng ngài. Vị hoàng đế này đã tạo nên rất nhiều công đức. Ông xây không biết bao nhiêu chùa chiền, đắp không biết bao nhiêu tượng Phật cùng khắp quốc gia. Đạo Phật trở thành quốc giáo dưới triều đại ông. Ông cúng dường cho biết bao nhiêu tăng chúng. Ông tu ở bao nhiêu tu viện. Hàng nghìn học giả đã tốn công sức dịch giải biết bao nhiêu kinh điển Ấn Độ qua Trung Hoa. Ông cống hiến tất cả kho tàng quốc gia trong việc xây dựng đạo pháp. Tất nhiên, ông rất hài lòng. Vị vua này đang trên chuyến đò tự ngã. Khi Bồ Đề Đạt Ma đến, ông hỏi ngài, “Trẫm từ ngày lên ngôi cho đến bây giờ, cất chùa, chép kinh, độ tăng ni, vậy trẫm có công đức gì không?” Tổ Bồ Đề Đạt Ma nhìn thẳng vào đôi mắt của nhà vua và đáp, “Không có công đức gì cả.” Nhà vua không thể tin được, bởi có rất nhiều vị sư đã đến đây trước đó. Bồ Đề Đạt Ma là vị thiền sư đầu tiên. Ngày xưa đã có rất nhiều thiền sư tìm đến Trung Quốc. Trung Quốc thay đổi rất nhiều. Đạo Phật gần như là quốc giáo. Có nhiều tu sĩ tìm đến và họ ca tụng ông. Mọi người đều ca ngợi ông, “Vua Lương Võ Đế là vị hoàng đế vĩ đại nhất trần thế.” Ông đã kiến thiết tất cả cho Phật Giáo. Thiên hạ tôn kính ông gần như là tôn kính Phật. Có biết bao nhiêu tác phẩm được viết ca ngợi ông. Có biết bao nhiêu văn thơ sáng tác để tán tụng công đức này của ông. Có biết bao nhiêu bản nhạc tán thán đạo hạnh của ông. Từ các tu sĩ Phật Giáo cho đến các đại học giả Phật Giáo đều phải bái lậy ông. Còn vị Bồ Đề Đạt Ma này lại dám vô ngôn bảo ông rằng, “Bạch Hoàng Thượng, không có công đức gì hết. Không những vậy, ngài sẽ còn bị đày xuống bảy từng địa ngục. Hãy xả ly vọng là Hoàng Thượng đang tạo nên nhiều công đức. Nếu không thì sẽ vô cùng nguy hiểm.

Tại sao? Bởi vì cảm giác bạn đang tạo công đức có nghĩa là bạn đang đánh bóng tự ngã. Ngã tính là cánh cửa đi vào địa ngục. Người luân lý là người đầy bản ngã, loại người vị kỷ nhất thế gian. Vị hoàng đế này đầy bản ngã. Ông có lý do để tự hào, và có thể phô trương tất cả mọi công đức mà ông đã tạo ra, “Thế nào là Thánh Đế Đệ Nhất Nghĩa? Thế nào là Công đức?” Một lần nữa, bằng một đòn sấm sét, Tổ Bồ Đề Đạt Ma đáp, “Rỗng thênh thang không thánh. Tất cả thiền tăng khắp nơi nhảy không khỏi chổ này.” Đối với nhà vua thật là quá sức chịu đựng. Nhà vua không mấy hài lòng. Tổ Bồ Đề Đạt Ma âm thầm ra đi, nhưng sau đó nhà vua hối hận. Làm sao ông có thể quên được một bậc thiền sư như vậy? Bậc thiền sư đánh kính này đã ám ảnh ông. Ngài trở thành cơn ác mộng của ông. “Tại sao vị thiền sư này đã đập vỡ tan tành tất cả mọi niềm tin của ta?” Nhà vua đang sống vui trong cung vàng điện ngọc, và cho rằng ông sẽ được tăng lên chín tầng thiên giới và kể cả Đức Phật cũng sẵn sàng chào đón ông, nhưng vị tổ sư này đập vỡ mọi huyễn mộng của ông. Vị tổ sư này tỏ ra là một vị thiền sư đắc đạo. Nhà vua đều đã nghe qua tất cả mọi lời tán tụng. Trong cung đình đầy nhan nhãn những lời tôn vinh này. Nhà vua đã gặp qua không biết bao nhiêu bậc đạo sư được gọi là đắc đạo, là đại ngộ trước đó. Nhà vua thấy được sự khác biệt. Bồ Đề Đạt Ma như là một ngọn lửa trung thực, bao bọc bởi đạo hạnh toàn chân, và ngài thuộc trên một bình diện khác.

Nhà vua suy nghĩ nhiều ngày. Càng suy nghĩ thì nhà vua càng cảm giác là Tổ Bồ Đề Đạt Ma đã nói đúng, nhưng nhà vua không đủ can đảm để vời ngài vào triều bệ kiến lần nữa. Đến ngày kề cận với cái chết, nhà vua không thể chờ đợi được nữa nên mới bảo cận thần của mình. “Các ngươi hãy vời vị tổ sư Bồ Đề Đạt Ma này vào cung cho trẫm. Ngài mới là một thiền sư đắc đạo nhất mà trẫm đã gặp gỡ qua. Một bậc thiền sư đắc đạo đến nỗi ngài không cho là ngài đại ngộ. Ngài đạo hạnh đến nỗi ngài không tin tưởng ở luân lý và đạo hạnh. Ngài đã giác ngộ đến mức độ, thậm chí đạo hạnh chỉ là là sự rỗng không. Các khanh hãy tìm ngài cho trẫm. Trẫm sắp băng hà rồi. Trẫm cảm giác rằng ngài đã nói đúng. Có thể, trẫm sẽ bị đày xuống bẩy tầng địa ngục. Tất cả những gì trẫm làm chỉ là hành trình của bản ngã.” Nhưng đã quá trễ. Khi các cận vệ của nhà vua tìm đến Bồ Đề Đạt Ma thì nhà vua đã băng hà. Trước khi băng hà, nhà vua bảo với các cận thần của ông, “Trên mộ của trẫm, hãy ghi chú lời dạy của Tổ Bồ Đề Đạt Ma. Trẫm không thể khắc ghi trong trái tim của trẫm thì ít ra lời dạy của ngài cũng phải được ghi chú trên mộ bia của trẫm.” Trên phần mộ của vua Lương Võ Đế vẫn còn khắc ghi toàn bộ cuộc đối thoại. Vua Lương Võ Đế hỏi, “Trẫm có công đức không?” Bồ Đề Đạt Ma đáp, “Không có công đức gì cả.” “Thế nào là Thánh Đế Đệ Nhất Nghĩa?” Tổ Bồ Đề Đạt Ma trả lời. “Rỗng thênh thang không thánh. Tất cả thiền tăng khắp nơi nhảy không khỏi chốn này.”

Theo thiển nghĩ của tôi, trước khi băng hà, vì vua Lương Võ Đế này mới hiểu được điều mà Tổ Bồ Đề Đạt Ma truyền đạt. Như vậy cũng được xem là quá đủ. Một giây phút của sự hiểu biết này cũng quá đủ… hơn cả cái gọi là quá đủ, hơn cả hằng muôn triệu kiếp sống trong luân lý. Ý của Chúa Giê Su là vậy khi ngài dạy, “Luân lý vẫn chưa đủ. Phải cần nhiều hơn thế nữa.” Lương tâm chỉ là cái vỏ bọc ngoài. Phải cần chữ tâm thức. Cho nên, tôi không suy nghĩ nhiều đến vấn đề đạo đức. Tôi cũng không chống đối. Tôi không suy nghĩ nhiều đến mọi hành vi đạo đức, bởi chúng căn bản không phải là đạo đức… chỉ là sự giả tạm. Trước nhất và quan trọng nhất là thiền. Sau đó thì sẽ có tất cả. Trước tiên, bạn phải đào sâu vào tận cùng cốt lõi nội tại của bạn. Hãy quên tất cả những thứ khác… quan hệ, xã hội, trần thế và tất cả mọi bận rộn phàm tục khác. Trước nhất, bạn phải đào sâu tận cùng cốt lõi nội tại, hãy bám rễ nơi đó và để cho sự sống của bạn phát sinh từ đó. Tôi chắc chắn bạn sẽ trở thành một người đạo đức mà không bị dính mắc vào chủ

nghĩa đạo đức.

Đó là hai vấn đề khác nhau. Đạo đức là một vấn đề và chủ nghĩa đạo đức là một vấn đề. Người có tính cách đạo đức là người xấu xa. Chủ nghĩa đạo đức không phải là đạo đức, chỉ là một phương tiện để khoác lác. Tôi có nghe như vầy: Một người mới cải đạo, dâng thánh lễ trong buổi cầu nguyện đầu tiên đã cầu nguyện rằng, “Con sẵn sàng đáp ứng những gì mà Thượng Đế đòi hỏi nơi con. “Ông bảo, “Miễn là lời yêu cầu này là chính trực.” Đây là người đạo đức. Thậm chí với Thượng Đế ông cũng phải chọn lựa sự đòi hỏi của ngài có chính trực hay không. Ông bảo, “Con sẵn sàng đáp ứng những gì mà Thượng Đế đòi hỏi nơi con. Miễn là lời yêu cầu này là chính trực.” Người đạo đức lúc nào cũng chờ đợi phê phán… thậm chí cả với Thượng Đế. Người đạo đức là người luôn chờ đợi cơ hội kết án mọi người. Người đạo đức không phải đạo đức bởi ông ta là người đạo đức mà bởi vì ông sợ. Sự đạo đức của ông bắt nguồn từ nỗi sợ hãi giữa địa ngục và trừng phạt, hay bắt nguồn từ phát xuất từ tham ái… từ sự ban thưởng của Thiên đường và cõi Cực lạc.

Gil Hodges không chịu ăn buổi cơm chiều trên máy bay bởi ngày hôm đó là ngày Thứ Sáu. Một đồng nghiệp, cũng là một tín đồ thuần thành khuyên ông nên ăn miếng thịt bò bít tết, “Vấn đề này có thể miễn trừ khi chúng ta đang trên máy bay và họ chỉ có thể cung cấp cho chúng ta như vậy mà thôi.” Hodges rào đón, “Có thể là như vậy, nhưng chúng ta cách Thiên đường chỉ có một gang tấc mà thôi.” Chỉ vì sợ hãi mà họ phải cố gắng đạo đức, nhưng sự sợ hãi là phi đạo đức, còn thái độ phi đạo đức thì sao?... Thái độ của sợ hãi và tham ái… có thể nào có được giá trị đạo đức bởi cấu trúc đạo đức đề xuất? Không khác gì xây lâu đài trên bãi cát. Người đạo đức không sợ hãi, không tham sân si. Nếu bạn hỏi định nghĩa của tôi về đạo đức, tôi sẽ bảo: Họ là người không sợ hãi và không tham sân si. Nếu bạn tư duy định nghĩa này, bạn sẽ thấy người đạo đức của bạn chẳng có gì gọi là đạo đức, bởi họ luôn sợ hãi và luôn sân si. Nếu có người tuyên bố với thế giới này, và thuyết phục tất cả là không có địa ngục, một trong một trăm kẽ đạo đức của bạn, chín mươi chín người sẽ phạm tội ngay. Sợ hãi biến mất. Nếu có một người nào tuyên bố, “Không có Thiên đường nào cả. Các ngươi sẽ không được ban thưởng. Người tội lỗi và thánh nhân đều như nhau sau khi họ chết”, thì số phần trăm còn lại sẽ rơi vào vực thẳm tội lỗi ngay. Có một câu chuyện về Chúa Giê Su, không liên hệ gì đến Kinh Thánh nhưng có liên quan đến huyền môn Hồi giáo. Chúa Giê Su đến một thị trấn. Ngài thấy có rất nhiều người ngồi dưới mái hiên lộ vẻ buồn khổ, khóc lóc và không ngừng đập tay vào ngực. Ngài hỏi. “Chuyện gì xảy ra với các ngài vậy? Ai gây nên tình trạng này? Ai đã làm quý vị phải thống khổ như vậy?” Họ đáp, “Không có ai hết. Chúng tôi sợ hãi địa ngục. Chúng tôi là người sùng đạo. Chúng tôi lo lắng đến mọi tội lỗi mà chúng tôi đã và đang gây ra. Chúng tôi đang cầu xin được tha thứ.” Chúa Giê Su lại đi tiếp. Ngài gặp một nhóm người khác đang ngồi trong khu hoa viên. Họ không khoác lác, không than van, nhưng vô cùng đau khổ và chán chường, năng lượng sống của họ gần như đều bị ngưng trệ. Ngài hỏi, “Chuyện gì xảy ra với quý vị vậy? Tại sao các ngài lại có vẻ ngớ ngẩn?” Họ đáp, “Chúng tôi lo lắng là chúng tôi sẽ không được lên Thiên đường (Firdaus). Chúng tôi không biết là chúng tôi có đủ khả năng để lên được cõi đó hay không! Sự căng thẳng này đã làm cho tinh thần của chúng tôi gần như tê bại. Nếu chúng tôi đánh mất cơ hội này, thì phải làm sao đây? Chúng tôi không phạm tội lỗi gì hết! Chúng tôi xa lánh tất cả mọi tội lỗi, nhưng không hiểu sao chúng tôi vẫn rất lo lắng là chúng tôi không thể lên được Thiên đường. Chính sự tham lam này đã làm cho chúng tôi vô cùng đau khổ, căng thẳng và gần như tê liệt.”

Đó là hai loại người sùng đạo trên thế giới này. Một giai thoại nhỏ nữa: Một phụ nữ Huyền môn Hồi giáo, Rabiya (31), có một ngày bỗng chạy vào xóm chợ, gào thét điên cuồng. Một tay bà cầm một ngọn đuốc đang bốc cháy, còn tay kia của bà xách một thùng nước lã. Có người thắc mắc hỏi, “Rabiya, chuyện gì xảy đến với bà? Tại sao lại mang ngọn đuốc và thùng nước lã vào đây?” Bà đáp, “Tôi sẽ làm cho địa ngục ngập lụt với thùng nước lã này, và tôi sẽ đốt Thiên đường bằng chính ngọn đuốc này.”

Người đạo đức là người không biết sợ hãi và không tham dục, nhưng sự sợ hãi và tham ái chỉ biến mất khi tâm trí không còn. Chúng là hai bánh xe của tâm. Cỗ xe tâm vận hành trên hai chiếc bánh xe. Do đó, người khả tri, cho rằng đạo đức chỉ là sản phẩm phụ… Thiền mới là chân thực. Khi bạn phạm điều sai lầm, bạn viện đủ một ngàn lẻ một lý do để giải thích tại sao bạn lại hành động như vậy. Bạn bào chữa, nỗ lực bảo vệ bạn, và đối kháng mọi sợ hãi. Bạn làm một việc nhỏ nhưng bạn phóng lớn công việc đó. Bạn bố thí người ăn mày nào và bạn làm như bạn làm công đức gì vĩ đại lắm. Khi bạn phạm một lỗi lầm thì bạn lại xem là chuyện rất nhỏ. Bạn viện đủ lý do là tại sao bạn lại hành động như vậy. Không phải là bạn muốn hành động như thế, nhưng vì hoàn cảnh nên bạn không thể nào xử sự khác. Chỉ vì tình thế mà bạn phải hành động như vậy mà thôi. Sự bào chữa của tâm làm bạn mỗi ngày mỗi thêm mờ mịt, tối tăm và u ám. Mỗi ngày qua, bạn mất hết sự đối xứng. Bạn không nhìn sự vật đúng theo thực tướng của chúng. Một mặt, bạn phóng chiếu mọi công đức, phóng đại chúng lớn ra. Một mặt khác, bạn nỗ lực giảm tội lỗi cho nhỏ lại. Bạn mất viễn cảnh, không nhìn sự vật theo kích cỡ và hình tướng của chúng và thế giới của bạn là một thế giới vô cùng hư vọng.

Mọi việc xảy ra như vậy. Chúng ta luôn giải thích để viện lý lẽ là tại sao chúng ta hành động và không hành động. Mọi lý lẽ ngu xuẩn đó làm tâm bạn phải ô nhiễm. Đừng đạo đức. Hãy khởi sự thiền. Bạn sẽ ngạc nhiên khi khám phá ra rằng đạo đức phát sanh mà không cần nỗ lực nào từ bạn. Khi nó đếm không cần nỗ lực, nó có một vẻ đẹp riêng bởi vẻ đẹp đó tự nhiên, khi bạn không khoe khoang hay cầu vọng Thiên đường. Bạn xử sự đúng đắn bởi bạn thưởng thức nó, không bởi lợi lạc gì. Không động lực. Bạn làm đúng bởi đây là cách bạn thưởng thức nó. Bạn làm sai bởi cách đó không gieo cảm giác thích thú nào trong bạn. Rất đơn giản! Bạn không trở nên ngay thẳng. Bạn chỉ tận hưởng niềm vui hơn. Chỉ có vậy. Mỗi ngày qua bạn càng hỷ lạc hơn, không cảm giác bạn mắc nợ bất cứ ai, không cảm giác bạn đạo đức hơn ai và không cần Thượng Đế phải ban thưởng bạn. Chánh mạng tự nó đã là một phần thưởng rồi. Đòi hỏi phần thưởng cho một việc thiện chỉ đơn giản cho thấy bạn không biết hành thiện là gì. Khi bạn yêu thương, chính sự yêu thương này đã cho bạn niềm vui rồi. Khi bạn chia sẻ, chính sự chia sẻ này đã mang đến cho bạn sự bình an lớn lao, thanh tịnh và khoái cảm. Khi bạn trộm cướp, chính ngay hành động đó đã cho bạn cảm giác xấu xa rồi. Khi bạn lừa đảo, ngay chính sự tạo tác này đã kéo năng lượng của bạn xuống thấp. Bạn sẽ cảm giác tuyệt vọng, không cần phải có thiên đường địa ngục nào trong tương lai. Mỗi hành động chính nó đã cho bạn địa ngục, và mỗi việc thiện đã tự nó cho bạn thiên đường. Bạn hiện hành giữa hai… một ngàn lẻ một lần trong một ngày.

Bạn làm việc tốt, bạn vui vẻ. Bạn làm việc xấu, bạn buồn phiền. Tôi không có ý đặt để một tiêu chuẩn nào bên ngoài để phê phán. Nếu bạn hiểu tôi một cách đúng đắn, thì chỉ có một tiêu chuẩn nội tại: Mỗi khi bạn vui khi làm điều gì, bất cứ những gì mà bạn thích thú làm thì là đúng. Bất cứ những gì đem đến sự thống khổ khi bạn làm… thì đó là sai. Nếu bạn thấy được quan điểm này, sự sống sẽ có sự đạo đức mà không mang tính chất đạo đức. Bạn sẽ không là một người quá khắc khe. Hãy ngộ nhập bản thể bạn và mọi vấn đề khác sẽ biến mất. Như vậy, đạo đức của bạn không phải là một sự đền bù cho kẻ khác, mà là dòng chảy từ nội tại của bản thể. Bạn đạo đức bởi đây là con đường hỷ lạc. Đạo đức là nguồn thơ, là điệu nhạc của bạn và là hương vị của bạn.

Có một lần, lão sư D. T. Suzuki, giảng về Thiền ở Đông Kinh. Ông thuyết về sự vắng lặng và tánh Không, rằng tất cả mọi kinh nghiệm liên quan đến thiền, với chân lý sâu sắc phát xuất từ Ngộ (Satori). Sau khi ông giảng xong, có một thính giả từ đám đông đứng lên, với sự khó chịu, ông kêu lên, “Bác sĩ Suzuki, còn vấn đề xã hội thì sao? Còn con người thì sao? Còn tất cả chúng sinh thì sao?” Bác sĩ Suzuki nhìn vị thính giả này mỉm cười. “Không còn kẻ khác nào nữa.”

Không còn một ai nữa vì không còn bản ngã. Đó là ánh sáng chiếu rọi qua thiền. Bỗng nhiên, bạn biến mất và mọi người biến mất, bởi mọi người hiện hữu chỉ qua sự trực nhận cái tôi. Cái Tôi tạo nên “Anh”. Bản ngã tạo ra cái ta. Khi tự ngã tính chấm dứt trong thiền, họ cũng sẽ chấm dứt. Đây là sự tuôn chảy tự nhiên, mọi sự hòa hợp theo tiến trình của nó. Không phải bạn cần phải làm đúng với mỗi việc. Không phải bạn phải thật cẩn thận, phải để ý, và phải phân tâm. Đừng tạo căng thẳng. Nó theo bạn như hình với bóng bất cứ nơi nào. Đạo đức là tôn giáo. Hãy cho phép tôi lập lại. “Hành vi đạo đức không liên quan gì với sự giác ngộ?” Không, không liên quan, nhưng sự giác ngộ có liên hệ với hành vi đạo đức, và câu hỏi cuối cùng..

Con cho rằng, “Nếu không làm thì không ăn” là một phương châm rất hay!

Rất đạo đức, nhưng không tốt. Hãy biểu hiện sự hà tiện của bạn. Hãy biểu lộ tâm tiền tài của bạn. Hãy biểu lộ trái tim khô cứng của bạn, ở trình độ thấp nhất. Nếu bạn chỉ tư duy giùm người khác, có vẻ thì tốt lắm: Tại sao người đó không làm thì không được ăn? Nhưng bạn không suy nghĩ giùm bạn. Bạn có thể rộng lòng chia sẻ cho người không làm việc? Tại sao bạn hà tiện như vậy? Tại sao làm việc cũng phải có điều kiện? Tôi biết vấn đề này đã từng là điều kiện của quá khứ, bởi quá khứ đã từng rất nghèo đói, không liên quan gì đến vấn đề đạo đức. Nó chỉ là một phương châm của những ngày quá khứ nghèo đói xưa kia. Vì vậy, phương châm này trở thành quan trọng, những cần thiết tai hại. Phương châm không quan trọng mà chỉ là một sự cần thiết. Có quá nhiều chúng sinh bị đói khổ trên thế giới này. Người không làm việc là một gánh nặng lớn cho xã hội. Mọi người ai cũng phải làm việc, nhưng họ vẫn không đủ ăn, đủ mặc, và vẫn không đủ nơi ăn chốn ở. Cuộc đời thật là thống khổ. Từ sự thống khổ đó, nhiều phương châm được đặt ra và không liên quan gì với luân lý cả. Phương châm chỉ là một phần quá khứ suy kém của kinh tế. Chúng cũng không quan hệ gì với tôn giáo, nhưng trong tương lai, khi mà khoa học càng tiến bộ thì sẽ càng có nhiều người không cần phải làm việc. Như vậy thì…? Phương châm này sẽ còn hiệu lực hay sao? Trong thực tế, chúng ta sẽ phải đảo ngược hoàn toàn câu phương châm này. Thậm chí, có lẽ chúng ta sẽ nói, “Nếu bạn làm, bạn không được ăn.” Bạn không thể có cả hai. Nếu bạn muốn làm việc, bạn có thể làm việc, nhưng bạn không được ăn, bởi có thể sẽ tạo nhiều công việc hơn. Một khi kỹ thuật phát triển, con người lười biếng sẽ trở thành một loại anh hùng lý tưởng. Người không làm việc sẽ được hoan nghênh, bởi họ không đòi hỏi và không yêu cầu điều gì từ xã hội. “Tôi cần làm việc!” Ông sẽ bảo, “Tôi sẽ hạnh phúc hơn nếu tôi không làm việc.”

Nhưng sẽ có hàng triệu người không được thoải mái và họ sẽ đòi hỏi được làm việc. Họ sẽ bảo, “Làm việc là một sự cần thiết. Chúng tôi không thể ngồi yên. Chúng tôi sẽ làm gì bây giờ?” Bạn biết bạn sẽ làm gì trong những ngày lễ? Bạn mệt mỏi vì bạn không có việc gì để làm. Bạn buồn chán đến độ bạn mong ngày thứ Hai đến nhanh hơn. Bạn sẽ bắt đầu làm việc khi bạn trở lại văn phòng. Khi bạn không làm việc, không bận rộn, bạn cảm giác thật khó chịu khi phải khắc phục sự trống vắng này, bởi bạn không suy nghiệm. Chỉ có người vắng lặng mới thoải mái khi không bận rộn. Tương lai thuộc về thiền nhân, không thuộc về người làm việc. Trong tương lai, không sớm thì muộn, sau thế kỷ này, phương châm này sẽ là một phương châm tệ hại nhất. Người yêu cầu làm việc sẽ bị xem là nguyên tố chống đối xã hội bởi tìm đâu cho ra công việc mà làm đây? Bắt họ làm việc không khác gì tạo thêm rắc rối trong khi máy móc có thể làm việc hiệu quả hơn, nhanh hơn và tốt hơn. Tìm việc ở đâu ra bây giờ? Trong tương lai không chừng, sẽ có câu phương châm là nếu có ai đòi làm việc thì không được quyền ăn. Mọi người ai cũng sinh ra lười biếng, và tồi tệ hơn. Mọi người chỉ còn có cách nghỉ ngơi, thiền tọa hoặc chơi đàn ghi-ta thôi. Như vậy thì chuyện gì sẽ xảy ra với phương châm này của bạn?

Phương châm không liên hệ đến luân lý, chỉ là sự cần thiết. Trong quá khứ đã xảy ra như vậy rồi. Đừng nhầm lẫn kinh tế với tôn giáo, nếu không, những gì mỹ lệ sẽ biến mất. Làm sao định nghĩa làm việc là gì? Đức Phật có phải là người làm việc hay không? Thật là khó định nghĩa là ngài có làm việc hay không? Ngài có được quyền ăn hay không? Tôi có được quyền ăn không? Tuỳ thuộc vào bạn. Nếu bạn thương tôi, bạn bảo, “Vâng, công việc của ngài rất xứng đáng để được ăn. Ngài có tinh thần sáng tạo vân vân và vân vân.” Nếu bạn không thương tôi, bạn sẽ bảo, “Việc làm của ngài vô dụng. Vậy mà ngài gọi là làm việc sao? Tốt nhất là ngài nên trở thành một thợ mộc hay là thợ làm gốm. Hãy sáng tạo một chút! Hãy làm việc gì mang đến ích lợi. Dạy mọi người thiền là vô dụng. Ngài không làm gì hết, và ngài còn dạy mọi người không làm gì hết.” Việc làm là gì vậy? Chúa Giê Su có được quyền hưởng dụng không? Còn Michelangelo, Wagner, Kalidas, Shakespear thì sao? Họ được quyền hưởng dụng hay không? Tùy theo cách bạn định nghĩa công việc là gì.

Nếu Bồ Đề Đạt Ma tìm đến Trung Quốc vào thời đại này, ngài sẽ bị giam cầm ngay. Ngài thật thông minh xuất chúng, đã đến Trung Quốc vào hàng nghìn năm về trước. Nếu mà bây giờ ngài du nhập vào quốc gia của Mao, ngài sẽ bị nhốt tù. Có nhiều tu sĩ Phật Giáo và Lão Tử đều bị vào tù vì họ lười biếng, không làm điều gì được gọi là hữu dụng hay sáng tạo. Chuyện xảy ra như vậy! Đã xảy ra tại Trung Quốc, và đang xảy ra tại Nga Sô. Nhiều tu viện bị bỏ hoang. Mọi người đều bị cưỡng ép phải làm việc. Ở Đông phương, chúng ta đã hổ trợ nhiều hành giả hằng bao nhiêu thế kỷ qua. Tại sao? Bởi chúng ta biết rằng công việc của họ rất sáng tạo, không sáng tạo trên bề mặt, nhưng những gì mà Đức Phật đã khai sáng chỉ bằng qua sự hiện hữu đã là một sự kiện vô cùng trọng đại rồi, nhưng điều này còn tuỳ thuộc vào lý giải của bạn. Nếu không, Đức Phật đối với bạn là người tệ hại. Công việc của ngài có tính cách vô hình. Không phải vật thể bạn có thể thấy, và có thể phán đoán bởi tính chất huyền bí của nó. Nếu có người sẵn sàng tu học với ngài, họ biết rằng những gì ngài đã làm thật sự chưa có một nhân vật nào đã làm qua bao giờ.

Ngay chính công việc vốn không thể đặt giá trị. Nên nhớ kỹ, người hiếu động lại là loại người nguy hiểm nhất thế giới. Loại người tịnh tĩnh là những con người ít gây tai hại nhất, bởi nếu cần gây tai hại, họ phải vô cùng hiếu động. Adolf Hitler đã từng thinh lặng. Nếu ông ta có lười biếng, và thiếu sự năng động, thì thế giới này được cứu rồi, nhưng ông đã không như vậy. Ông là một nhân công lớn. Nếu Mussolini và Stalin có một chút đặc tính tịnh tĩnh thì thế giới sẽ hoà bình hơn. Hãy suy nghĩ đi, Tamerlane, Thành Cát Tư Hãn, Nadir Shah, A Lịch Sơn Đại Đế và Nã Phá Luân. Họ thuộc loại người vô cùng hiếu động. Họ thay đổi cả bộ mặt lịch sử. Không phải là lịch sử, mà là cả một sự cuồng điên. Họ đã tạo ra cơn hội chứng thần kinh phân liệt, cái mà chúng ta gọi là lịch sử. Tại sao bạn lại ca tụng sự làm việc? Nên nhớ rằng, tôi không có ý cho là mọi người không nên làm việc. Không, tôi không nói như vậy, chắc chắn rồi, nhưng điều đó không thể được ca ngợi là phương châm đạo đức. Chúng thuộc về phương diện kinh tế, mà chỉ thuộc về địa hạt của chúng, không thể trở thành những lời răn. Phương châm thay đổi với mọi hoàn cảnh. Làm việc thì tốt, nhưng lần nữa, tôi nhấn mạnh là bạn phải làm việc từ chân tánh của bạn. Nếu bạn thích làm một việc gì, bạn nên làm điều đó. Bạn không nên bị thao túng bởi người khác. Thí dụ, nếu bạn không thích làm bác sĩ mà bạn chỉ thích là một thợ mộc. Nếu là một bác sĩ thì bạn có thể kiếm tiền nhiều hơn, nhưng làm một thợ mộc thì bạn sẽ không kiếm được nhiều tiền bằng, bạn sẽ trở thành kẻ ăn mày, nhưng tôi muốn nhấn mạnh là hãy làm việc gì mà bạn thấy thoải mái thì tốt hơn. Hãy bỏ nghề nghiệp mà bạn không thích! Hãy làm thợ mộc hơn là làm bác sĩ nếu công việc đó bạn thích! Hay nếu bạn muốn thành một ngư phủ ở một cái hồ nào đó dù bạn sẽ nghèo khó hơn, nhưng nếu bạn cảm giác nghề nghiệp này thích hợp với bạn hơn thì bạn nên chọn nó. Những lý do khác không quan trọng.

Có một số người không thích làm việc. Trong thế giới tiến bộ, họ được cho phép lười biếng sống một cách tệ hại. Ít ra, chúng ta cũng nên nhân bản một chút. Nếu họ không thích làm việc, sao chúng ta không có chút lòng từ bi, cho phép họ được sự lựa chọn này? Họ không đòi hỏi nhiều lắm, chỉ nơi ăn chốn ở. Trong thế giới tôn giáo, chúng ta không kết án họ, chúng ta nên cảm kích họ. Có người sinh ra là như vậy rồi. Nếu bạn chấp nhận họ mà không kết án, không làm cho họ có mặc cảm phạm tội thì bạn là người đạo đức chân chính và sùng đạo. Không cần thiết phải làm cho họ có mặc cảm phạm tội. Có gì sai lầm đâu? Chuyện gì xảy với mọi việc làm của bạn? Mọi sự đều kết thúc sau cái chết, nếu không ai cảm nhận được vấn đề này…

Tôi biết có một người. Tôi thường để ý đến anh. Anh là học sinh của tôi, rất lười biếng. Sau đó, anh trở thành một giáo sư và sống chung với tôi. Anh thật là lười biếng, nhưng tôi rất thích anh ta. Anh có nhiều phẩm hạnh cao đẹp. Sự lười biếng của anh không phải chỉ là lười biếng. Ở anh, như phảng phất một sự cao nhã và thuần khiết. Chính vì sự cao đẹp này mà tôi không nỡ huỷ đi phẩm chất này bằng cách bắt anh phải làm việc. Tôi chỉ muốn anh hiện hữu tại đó, tạo ra nguồn năng lượng mà bất kỳ ai đến gần anh cũng cảm giác hạnh phúc, như bạn đi ngang qua một khu hoa viên phảng phất sự tươi mát với hương hoa và làn gió mát thổi nhẹ qua. Anh thật là nhà đại lười biếng. Anh chưa bao giờ làm qua bất cứ việc gì, và anh sẽ không đụng tay vào bất cứ việc gì. Chúng tôi phải làm sao đây? Chúng tôi có nên làm cho anh mang mặc cảm tội lỗi hay không? Mọi người đã đối xử như vậy với anh. Khi anh gặp tôi, tôi cho anh sống với tôi. Trong ba tháng, anh để ý xem tôi có phê phán anh không. Khi tôi không phê phán anh và tôi cũng không nói gì hết… bởi anh quá là lười biếng dù anh khác nước đến chết anh cũng chỉ nằm dài trên giường. Anh sẽ đợi tôi hỏi anh. “Anh có khát nước hay cần gì không?” Sau ba tháng, tôi không phàn nàn bất cứ một điều gì về anh. Tôi cũng không thấy cần thiết là anh phải thay đổi điều gì. Thấy vậy, anh khóc lóc bảo tôi, “Ông là người đầu tiên đã không phê phán tôi. Ông là người đầu tiên cho tôi linh hồn. Không ai thương tôi cả. Mọi người ai cũng làm cho tôi có mặc cảm phạm tội.” Tự nhiên rằng, cả thế giới làm cho bạn phải mang mặc cảm tội lỗi, và bạn có mặc cảm tội lỗi, và đâm ra thù ghét lớn lao mọi người.

Trong ba tháng đó, anh thật sự nở hoa. Từ sự nở hoa đó, có một điều gì đó bắt đầu nẩy sinh trong anh. Anh khởi sự ca hát và sáng tác thơ. Rồi có một ngày, anh bắt đầu chơi đàn ghi-ta. Điều này phát xuất từ sự chấp nhận. Ít nhất phải có một con người hoàn toàn chấp nhận anh. Nếu anh thức dậy cở mười giờ sáng, tôi cũng sẽ không bảo anh phải dậy lúc chín giờ rưởi sáng. Mười giờ sáng cũng tốt quá rồi! Nếu bạn thích như vậy thì đã quá tốt rồi. Một con người nhất định phải được quyền sống theo ý của anh. Cho nên, tôi hiểu ý bạn khi nói rằng…

Tôi cho rằng nếu một người không làm việc thì không được quyền hưởng dụng là một phương châm rất tốt.”

Phương châm đó hữu ích bởi xã hội quá nghèo khổ rồi, nhưng đối với bạn thì không tốt! Bạn nên chấp nhận thực tại của người khác mà không phê phán họ. Bạn nên cho họ được tự do nào không bị một trở ngại gì. Đó mới thật sự gọi là tín ngưỡng. Vâng, có vài người hay luôn lười biếng, nhưng không cần phải lo nhiều như vậy. Cũng có nhiều phương tiện khai ngộ dành riêng cho loại người đại lãng này! Lão Tử là đạo sư của nhóm người đại lãng này. Người hiếu động phụng sự không ít cho thế giới này. Loại người lười biếng cũng phụng sự nhiều điều cao đẹp cần thiết cho thế gian. Họ tạo cho thế giới thăng bằng, tương hợp và tương thân hơn…

7. Tuyết Tan Trong Tịnh Độ

07 tháng 7 1977

Bassui(32) viết bức thư sau đây cho một trong những đệ tử của ngài sắp viên tịch. “Chân tâm của con không hề được sinh, nên không bao giờ diệt. Nó không phải là một hiện thực dù bị hủy hoại. Nó không hẳn là hư không, như một khoảng trống. Nó không sắc, không tướng. Nó không thọ hay cam khổ.”

Ta biết rằng con đang bị bệnh nặng. Như một thiền sinh giỏi, con hãy quán chiếu đến chứng bệnh đó. Con có thể không hiểu ai đang đau khổ mà tự hỏi mình: Cái gì là chân tâm? Chỉ quán tưởng đến điều này. Con chẳng cần gì khác. Chẳng ham muốn điều chi. Phút cuối của con xem như vô hạn chỉ giống như mảnh tuyết tan trong tịnh độ.”

Tử thần không phải là kẻ thù. Chúng ta xem tử thần như vậy bởi chúng ta dính mắc quá nhiều vào sự sống. Sự sợ hãi cái chết phát sanh từ sự bám víu. Bởi sự bám víu này, chúng ta không thể biết sinh là gì, và tử là gì. Người không đủ khả năng biết nhận biết sự chết sẽ không thể kinh nghiệm được sự chết, bởi cuối cùng, chúng là hai cành cây cùng một gốc cây. Nếu bạn sợ chết, căn bản bạn sẽ như vậy, bởi sinh tức là tử. Qua sự sống, bạn sẽ tiến dần đến sự chết. Bạn muốn trì trệ trong bại liệt, cho nên bạn đã không như một dòng chảy, cho nên sự chết không xảy ra. Bạn muốn được mắc cứng ở một góc nào đó trên lộ trình, để bạn không bao giờ có thể đến được đại dương và tan biến trong đại dương.

Người sợ chết quá bám víu vào sự sống, nhưng trớ trêu là thậm chí họ bám víu sự sống, họ không đủ khả năng nhận thức sự sống là như thế nào. Họ bám víu sự sống vốn là chướng ngại để tri kiến sự sống. Họ không thể hiểu thế nào là sinh thế nào là tử, và vẫn mãi chìm đắm trong sai lầm sâu thẳm, trong vô minh vô cùng cực. Đây là một trong những nền tảng nhận thức: Tử thần không phải là kẻ thù và không thể là kẻ thù. Thực tế, kẻ thù không có. Vạn vật chỉ là một. Tất cả đều cùng một khối thân thiện. Tất cả là bạn. Bạn thuộc về vạn vật cũng như vạn vật thuộc về bạn. Nơi đây, bạn không là người xa lạ. Vạn vật sinh ra bạn, nuôi dưỡng bạn. Khi bạn quá vãng, bạn đơn thuần trở về nguồn cội để ngơi nghỉ và tái sinh lần nữa. Sự chết là sự nghỉ ngơi, là sự hoạt động. Nếu không có sự nghỉ ngơi này thì sẽ không có sự hoạt động. Sự sống là ban ngày và sự chết là màn đêm. Thiếu màn đêm, ngày không thể tự nó có. Đêm chuẩn bị cho ngày. Đêm giúp bạn hồi sinh, trả lại bạn nguồn năng lượng. Bạn đắm chìm trong giấc ngủ say đến điểm tận cùng và sự chết sẽ hướng dẫn bạn.

Mỗi đêm, bạn chìm đắm trong cái chết… Một cái chết nhỏ bé… do đó, vào mỗi buổi sáng, bạn cảm giác như được hồi sinh. Vô phước là có một số người không thể chết mỗi đêm. Vào ban mai, họ càng mệt mỏi hơn trước lúc họ lên giường. Họ mộng và vẫn bám víu vào cuộc đời qua mọi giấc mơ hoa của họ. Họ không chịu buông tay, không cho phép sự chết sở hữu họ, bồi đắp nhiều thứ cho họ để họ nghỉ ngơi thoải mái và tăng cường thêm năng lượng. Họ là những con người vô phước. Người may mắn là những người có thể ngủ say sưa, một giấc ngủ không mộng mị. Vào mỗi bình minh lên, lần nữa, họ hồi sinh, sẵn sàng đón nhận cuộc đời trong hình tướng của bàn tay, đầy hỷ lạc, đầy sự đáp ứng, sẵn sàng đón nhận những thử thách mà sự sống đề ra.

Sinh là ngày và tử là đêm. Sống là dương và chết là âm. Sinh là nam, và tử là nữ. Sự sống đầy tham vọng, năng nổ… nỗ lực thống trị nhiều thứ. Còn tử là sự nghỉ ngơi từ tất cả mọi sự năng nổ… cuộc hành trình của nội tại. Một người phải tự mình biết cách thoải mái. Thiền nhân gọi điều đó là..”Nơi chốn an toàn.” Sự sống là cuộc thám hiểm. Bạn vượt trên chính bạn. Bạn vượt xa hơn và xa hơn…. Bạn càng xa bạn chừng nào, bạn càng đau khổ chừng nấy. Bạn tìm kiếm hạnh phúc, nhưng bạn càng tìm hạnh phúc, bạn càng xa rời nó. Bạn có thể thấy được điều này trong cuộc đời bạn. Vấn đề không phải triết lý mà là sự bầy tỏ sự thật. Mọi người ai cũng muốn tìm kiếm hạnh phúc, nhưng bạn càng tìm kiếm, bạn càng xa nó và bạn càng đau khổ hơn.

Cuộc đời là cuộc hành trình đi tìm hạnh phúc… nhưng nó lại mang đến đau khổ. Có một ngày, bạn không chịu đựng nỗi nữa, bạn đâm ra chán chường. Cuộc phiêu lưu này không còn hấp dẫn. Bạn tự thoải mái, trở về chính bạn. Bạn càng gần gũi với bạn, bạn càng hạnh phúc hơn. Bạn càng quên hạnh phúc, bạn càng hạnh phúc hơn. Ngày bạn không còn tìm hạnh phúc, bạn sẽ hạnh phúc. Sự sống hứa hẹn hạnh phúc, nhưng chỉ là hứa hẹn. Nó không bao giờ thành toàn lời hứa. Tử thần sẽ thành toàn cho bạn. Do đó, xin cho phép tôi lập lại: Tử thần không phải kẻ thù. Sự chết là nhà bạn nơi bạn sẽ trở về sau nhiều cuộc hành trình đầy mệt mỏi, tuyệt vọng và kiệt sức… để tìm nơi nghỉ ngơi, để lấy lại phong độ đã bị mất. Đó là vấn đề thứ nhất.

Vấn đề thứ hai là: Sinh tử không cách nhau như chúng ta hằng tưởng. Bạn cho rằng sự sống bắt đầu từ lúc bạn sinh ra và cái chết kết thúc vào ngày bạn chết. Như vậy, giữa khoảng cách đó là bẩy mươi hay tám mươi năm. Không phải vậy. Sinh tử cùng đồng hành trên toàn bộ cuộc đời bạn. Khoảnh khắc mà bạn bắt đầu có hơi thở là bạn bắt đầu chết rồi. Mỗi giây phút là sinh và tử… hai bánh xe cùng chung một cỗ xe. Chúng là một và đồng thời. Bạn không thể ly cách chúng, và chúng có mặt trong từng khoảnh khắc. Mỗi giây phút trôi qua có một cái gì đó sinh ra trong bạn và có một cái gì đó chết đi trong bạn. Sinh tử chung đôi. Trong bẩy mươi năm cuộc đời, bạn chấm dứt với sự chết và sự sống, mệt mỏi với cuộc chơi, bạn muốn về nhà. Bạn đã vui đùa với lâu đài trên bãi cát. Bạn đã biện luận, tranh giành những tòa lâu đài trên bãi cát: Tòa lâu đài này là của tôi và tòa lâu đài này là của bạn. Quá đủ rồi! Mỗi hoàng hôn buông xuống, khi mặt trời lặn bóng, bạn muốn về nhà. Sau bảy mươi năm cuộc đời, bạn trôi vào dòng yên nghỉ. Sinh tử tiếp nối. Hiểu được nguồn ánh sáng minh triết này sẽ cho bạn sự nhận thức lớn . Bạn không cần sợ hãi. Sự chết không xảy ra trong thời hạn nào đó trong tương lai. Tương lai có quá nhiều vấn đề. Cái chết sẽ xảy ra trong tương lai… Làm sao bạn có thể bảo vệ bạn? Làm sao để xây Vạn Lý Trường Thành đối kháng với nó. Bạn phải chuẩn bị gì để cái chết không xảy ra ? Ít ra, nó cũng trì hoãn lâu hơn một chút, nhưng nó đã xảy ra rồi! Không là vấn đề của tương lai mà đã xảy ra từ lúc bạn có mặt tại đây. Bạn không thể trì hoãn nó. Bạn không thể làm gì được! Không có cách nào khác. Đây là tiến trình vô hạn của sự sống… Sự chết là một phần của tiến trình vô hạn của sự sống. Thí dụ, nó đến thật là nổi bật và trần trụi khi bạn giao tình. Tình yêu cho bạn cảm giác sống, nhưng bạn đã nội quán chưa? Sau mỗi lần giao tình bạn càng tuyệt vọng hơn. Thoải mái, vắng lặng nhưng sự tuyệt vọng vẫn còn. Trên đỉnh cao tình yêu, bạn cũng trên đỉnh cao sự sống. Bỗng nhiên, bạn rơi vào cõi chết. Mỗi hành động của bạn là một cõi lạc thú, cho bạn một thoáng ngắm nhìn vào vực thẳm của cõi chết . Thung lũng tử thần rất rõ rệt khi nguồn sống đang trên đỉnh cao lạc thú.

Qua kinh nghiệm này, có hai loại giáo pháp phát xuất: Một là đối kháng dục, và một là đối kháng tử thần. Tôn giáo đối kháng dục xác định vực thẳm này. Họ bảo, “Hãy xem kìa, không có gì để thành tựu, chỉ có sự tuyệt vọng. Tất cả đều là ảo ảnh. Lạc thú chỉ là ảo ảnh thoáng qua trong khoảnh khắc, và chỉ toàn đầy thất vọng. Lần nữa, bạn lại sấp mặt trên đất, một thứ ảo tưởng bạn sáng tạo, và đó chính là thực tại.” Sau mỗi cuộc tình, họ lại muốn tịnh thân, làm sao để buông bỏ toàn bộ bánh xe đau khổ này, và làm sao để vượt thoát vòng quay khắc nghiệt đó. Ý tưởng tịnh thân và Brahmacharya bắt nguồn ở phần hai. Nó ở đó! Người đối kháng dục chỉ thấy có điều đó. Người đối kháng không nhận thấy điều đó. Người đối kháng tử thần chỉ thấy có lạc thú. Họ không ngắm nhìn vực thẳm. Khi có lạc thú, họ nhắm mắt và đi vào giấc ngủ. Họ không nghĩ đến vực thẳm. Vực thẳm tuy có đó, nhưng họ chọn chỉ có lạc thú. Có một kết quả tất yếu về nó. Nếu bạn chỉ thấy có lạc thú, bạn sẽ rất sợ hãi cái chết, bởi bạn không kinh nghiệm nó. Như vậy, sự chết vĩnh viễn không được khả tri. Chỉ khi nào bạn kề cận cửa tử, bạn trực diện nó. Lúc đó, nó quá mới mẻ, quá sức chịu đựng và quá xa lạ. Kinh nghiệm đó sẽ làm bạn choáng váng. Người đối kháng tử thần chỉ thấy đỉnh cao lạc thú của sự sống, lạc thú của tình dục. Họ tìm đủ cách trốn chạy vực thẳm này. Cuối cùng, có một ngày, vực thẳm mở rộng, họ sẽ vô cùng sợ hãi. Do đó, tại phương Tây, khi dục được tự do hơn và mọi người không còn đối kháng tình dục nữa thì họ đối kháng tử thần. Họ vật lộn với cái chết. Tử thần cần nên tiêu diệt.

Ở Đông phương thì người ta chống đối tình dục. Họ chỉ nhìn thấy vực thẳm. Họ không nhìn lên cảnh giới Vô thượng. Họ cho rằng cảnh giới Vô thượng là ảo tưởng. Bởi họ chỉ thấy có vực thẳm, họ thiên về cái chết nhiều hơn. Họ sẵn sàng chết. Thực tế, họ chờ chết, hy vọng chết, khao khát được chết, và mộng được chết. Tại Đông phương, ý tưởng lớn nhất là làm cách nào có thể chết một cách trọn vẹn để bạn sẽ không còn tái sinh nữa. Đó là sự chết tối hậu. Ở Phương Tây, ý tưởng của họ là làm cách nào tạo ra môi trường nơi bạn không thực sự chết. Bạn tiếp tục sống vĩnh viễn. Cả hai thái độ đều không đối xứng. Cả hai thái độ đều tạo ra sự mất quân bình trong bạn, và sự mất quân bình đó là nỗi đau khổ của con người. Con người thật sự, con người toàn thiện sẽ đối diện với tất cả. Ông sẽ không lựa chọn. Họ sẽ không nói, “ Tôi chỉ thấy thung lũng và tôi sẽ quên cảnh giới Vô thượng.” Họ sẽ nhìn chúng đúng như thực tướng của chúng. Họ không chọn lựa. Không chọn lựa tức là Thiền. Trở nên vô chọn lựa tức là Thiền. Nhận thức chân tánh của mọi sự vật trọn vẹn-tốt và xấu, Thiên đường và địa ngục, sinh và tử, ngày và đêm, hạ và đông… nhận thức chúng theo đúng thực tướng của chúng. Thiền không phải hay là triết lý. Nó không cho bạn sự lựa chọn bởi nó bảo, “Nếu ngươi lựa chọn, lúc nào ngươi cũng sẽ lo sợ về cái mà ngươi đã không chọn lựa nó.”

Hãy ý thức nó: Nếu bạn chọn một điều gì, lúc nào bạn cũng bị vướng mắc với điều bạn không chọn, bởi sự không chọn lựa này là sự chối bỏ. Cái không được chọn bị đè nén. Cái không được chọn lựa mong muốn trả thù. Cái không chọn sẽ sẵn sàng… rồi có một ngày, trong khoảnh khắc yếu đuối nào đó, nó sẽ nổ tung trong sự báo thù. Cho nên, người chống dục luôn sợ sự báo thù của tình dục… Nó có thể nổ tung bất cứ lúc nào. Còn người sợ hãi cái chết, chống đối cái chết, tự nhiên họ cũng rung sợ vì cái chết đang dần đến. Họ biết, có sự hiểu biết ngấm ngầm. Dù bạn có thấy hay không, vẫn không có gì khác biệt. Không thấy nó không làm nó biến mất. Nó có mặt ở đó. Bạn biết, và nó đang dần đến trong mỗi giây phút.

Người chống dục sẽ sợ bản năng dục phát nổ bất kỳ giây phút nào trong tâm thức của họ. Người chống sự chết sẽ sợ hãi sự chết đang đến dần trong một ngày nào đó, chiếm hữu họ, và huỷ diệt họ. Cả hai loại người này luôn hướng tâm họ về sự sợ hãi, luôn trong trạng thái vật lộn và xung đột. Họ không thể có được tâm thái tịnh tĩnh, và quân bình. Hài hòa cho đến khi bạn không còn sự chọn lựa, khi bạn nhận thấy sự thật theo thực tướng của chúng. Sự sống không phải hay là một vấn đề. Không có gì để chọn lựa. Nó hợp nhất. Bằng sự lựa chọn của bạn, không có gì thay đổi. Qua sự lựa chọ, chỉ có bạn lạc loài trong vô minh. Những gì bạn chọn lựa chỉ là phần thể, và những gì bạn không chọn lựa cũng thuộc một phần thực tại. Phần không được lựa chọn sẽ luẩn quẩn bên bạn, chờ đợi chấp nhận. Nó không thể biến mất. Không có cách nào để biến mất. Nếu bạn yêu sự sống quá độ, bạn sẽ không thấy sự thật của cái chết… Sự chết sẽ quẩn quanh như chiếc bóng.

Thiền dạy: Hãy nhận thức cả hai… chúng đồng một thể. Hãy ngắm nhìn chúng là đồng một thể, không chọn lựa, không phê phán, bạn chuyển hoá cả hai. Nhận thức chúng đồng một thể, bạn không còn bị đồng hóa với sinh và tử. Bạn không còn đồng hóa, bạn tự do và được khai phóng. Sự đồng hóa chính là sự bị giam cầm. Hãy hiểu nó thật trọn vẹn, bởi đây là nguyên nhân đày ải chúng ta trong đau khổ và nô lệ. Đồng hóa… từ ngữ này vô cùng trọng đại, có nghĩa rằng bạn đồng hóa với phần thể, trở thành một phần sự sống. Phần thể đó bạn suy

nghĩ như nó là toàn bộ vạn vật. Đây là cái nhìn sai lầm đối với phần thể. Phần thể chỉ là phần thể, không phải cái toàn bộ. Khi bạn tư duy phần thể như toàn thể, tính không công bằng phát sanh. Khi bạn xác nhận phần thể là toàn thể, bạn mù lòa với toàn thể và sẽ bị xung đột với thực tại.

Bạn không thể chiến thắng thực tại, nên nhớ điều đó. Bạn không thể nào chiến thắng thực tại. Không thể nào. Nó không thể xảy ra. Bạn có thể chiến thắng với thực tại, nhưng không bao giờ đối kháng được thực tại. Thực tại là sự chiến thắng. Vì lý do đó tại sao tất cả những bậc minh sư lớn nhấn mạnh sự tuân phục. Quy phục có nghĩa là hiện diện với thực tại. Như vậy, sự chiến thắng sẽ chắc chắn vì thực tại tức là sự chiến thắng. Thực tại luôn chiến thắng. Nếu bạn trường tồn với nó, bạn sẽ là người chiến thắng. Nếu bạn chống đối nó, bạn sẽ là kẻ chiến bại. Chúng ta là những kẻ chiến bại vì lúc nào chúng ta cũng tranh đấu. Chúng ta chọn phần thể và gọi đó là Toàn thể. Chúng ta lấy sự sống ra khỏi phạm vi căn bản của nó… sự chết và chúng ta bảo, “Đây là tôi. Tôi là sự sống.” Bạn gặp rắc rối. Bạn bị nhốt trong chiếc lồng của sự đồng hóa. Làm cách nào bạn chế ngự được sự chết? Nó hiện hữu, xảy ra trong mọi khoảnh khắc, và sẽ xảy ra bất chợt trong ngày nào đó.

Bạn đồng hóa với thân. “Tôi là thân.” Có rắc rối rồi. Bạn đồng hóa với tâm. “Tôi là tâm.” Lại thêm rắc rối. Đồng hóa tức là đi vào rắc rối. Đồng hóa tức là sản phẩm vô minh. Khi đồng hóa xả ly, khi bạn không còn đồng hóa với bất kỳ điều gì nữa, bạn đơn thuần là chứng nhân… không cho rằng, “Đây là tôi.” Không có sự xác định đó, vậy bạn là ai?

Không có sự “Đó là tôi.” Bạn đơn thuần là chứng nhân. Bạn thấy sự sống trôi qua. Bạn thấy sự chết khi nó tìm đến. Bạn thấy dục phát khởi. Bạn thấy tuyệt vọng, đau khổ, thành công lẫn thất bại. Bạn tiếp tục là một nhân chứng. Bạn thuần túy là người thấy. Bạn không bám víu vào bất cứ cái gì. Bạn không xác định, “Tôi là điều đó.” Thiếu sự xác định này, vậy bạn là ai? Không có sự giam hãm lẫn định nghĩa của chính bạn, không giới hạn chính bạn. Nếu bạn có thể tuôn chảy, chỉ quan sát, đã là một sự khai phóng, một sự giải phóng lớn lao.

Người hoàn toàn tự do khi không còn đồng hóa. Khi còn đồng hóa tức là vẫn bị nhốt trong lồng. Thiền dạy: Đừng đồng hóa với bất cứ điều gì. Tự nhiên, sự hoán chuyển sẽ xảy ra. Bạn thấy khổ đau và bạn vẫn là một quan sát viên. Bạn thấy phiền não trào dâng, nuốt chửng bạn, bao phủ bạn như luồng khói đen, nhưng bạn vẫn là một quan sát viên. Bạn không bảo, “Đây là tôi”, hay là “Không phải tôi.” Bạn thấy nó, nhưng không phê phán, không nói gì hết, hoàn toàn không phê phán. Bạn đơn thuần nhận thức đây là sự thật, rằng đó là phiền não. Có một ngày, nó sẽ biến mất. Đám mây tụ hội sẽ bắt đầu tan đi, mọi thời sẽ rực sáng và hỷ lạc tràn trề. Bạn không đồng hóa với kể cả mọi hiện tượng đó, chỉ thấy mặt trời rực sáng lại, đám mây tan dần. Bạn không nói, “Đây là tôi.” Bạn không bảo, “Không phải tôi.” Không phát biểu lời nào về bạn, chỉ đơn thuần quan sát.

Có nhiều lúc cảm thọ đến… đau khổ đến, hạnh phúc đến… Có lúc bạn thành công. Có lúc bạn thất bại. Có lúc bạn tuyệt vọng, và có lúc, bạn khoái cảm. Nội quán mọi hiện tượng Nhị nguyên này.

Từng ngày qua, bạn nhận thức bạn siêu vượt trên tất cả mọi liên kết nhị nguyên này. Có sự liên kết, như sinh và tử. Có những liên kết, như thân và tâm. Và cũng có những liên kết, như Cảnh giới Ta Bà và Niết bàn. Tất cả đều là những đôi kết Nhị nguyên. Khi bạn nhận thức rõ ràng , bạn thấy tất cả đều trong suốt. Bạn không còn lựa chọn. Bạn là một cái gì đã chuyển hoá… một quan sát viên. Người quan sát viên đó chưa bao giờ được sinh và chưa bao giờ chết. Sinh và tử thường đến trong viễn tượng của quan sát viên, nhưng quan sát viên đó bất tử. Nó đã có mặt trước khi bạn sinh ra, và nó sẽ hiện hữu dù bạn đã biến mất. Bạn tìm đến thế giới này hằng muôn triệu lần, có lẽ bạn vẫn như chưa bao giờ đến…và bạn vẫn như không bao giờ đến qua. Thế giới hiển lộ trong bạn phản chiếu như gương, trống rỗng, trong thực tế, xảy ra trong bóng gương. Bạn tư duy có một hiện tượng gì đó đang xảy ra trong gương?

Bạn đứng trước gương và gương phản chiếu mặt bạn. Bạn có nghĩ rằng có một hiện tượng gì xảy ra trong gương, đẹp hay xấu… không lựa chọn, vô lựa chọn. Bạn cầm đóa hồng tuyệt đẹp, gương phản chiếu. Bạn mang đến cây gai nhọn xấu xí, nó phản chiếu. Bạn mang đến khuôn mặt xinh đẹp, nó phản chiếu. Bạn mang đến khuôn mặt xấu xí, nó vẫn phản chiếu. Nó vô lựa chọn và không nói, “Có người không tốt, tôi không phản chiếu đâu.” Hay, “Cái này thật tuyệt đẹp, tôi sẽ bám nó. Làm ơn đừng bỏ đi. Hãy ở lại. Tôi là bạn, và bạn là tôi.” Không. Gương chỉ đơn thuần phản chiếu. Tánh chất của gương có ý nghĩa như nội quán. Vì lý do đó, gương vẫn trong suốt với mọi ấn tượngl, liên tục phản chiếu, nhưng không lưu lại ấn tượng nào. Đây là tâm thái tỉnh thức. Thiền là vậy. Hãy quán, hãy cảnh giác, hãy nhận thức, nhưng vô lựa chọn. Đừng vướng mắc vào phần thể. Phần thể không phải cái toàn bộ. Không sớm thì muộn, cái phần thể đó biến mất bởi vì phần thể không thể tồn tại được lâu. Khi nó đi rồi, bạn đau khổ bởi bạn không muốn xa nó. Bạn bám víu nó, bởi bạn đồng hóa với nó, nhưng nó sẽ phải đi, bạn đau khổ, khóc lóc nức nở… nhưng tất cả chỉ là sự sáng tạo của tâm. Nếu bạn hiện diện như chiếc gương thì không có vấn đề. Bất cứ những gì xảy ra, xảy ra, bạn không bị quấy nhiễu hoặc phân tâm.

Đây là cốt lõi tinh yếu nhất của tất cả tôn giáo. Không phải vấn đề thực hành, hay vấn đề học hỏi mọi khái niệm, giáo điều, không phải vấn đề tụng kinh điển, không phải vấn đề trí tuệ! Trí tuệ đã sẵn có cho bạn. Không cần phải tìm đến ai để có được trí tuệ này. Bạn đã sẵn có từ lâu. Từ điểm vô cùng khởi nguyên, nó đã bắt đầu rồi, đã hiện hữu tại đó. Gương có mặt nơi đó, chỉ cần sử dụng nó. Hãy sử dụng nó đôi lần bạn sẽ kinh ngạc. Mọi nhân duyên quấy nhiễu bạn trong quá khứ sẽ không còn quấy nhiễu bạn nữa. Có người sỉ nhục bạn… bạn đơn thuần nội quán, không đồng hóa nó, không bảo, “Ông ta sỉ nhục tôi.” Làm cách nào ông ta sỉ nhục bạn? Có lẽ, ông ta sỉ nhục một hình ảnh nào mà ông đã có ấn tượng về bạn, nhưng không phải là bạn. Có lẽ, ông có ý tưởng về bạn, và vì ý tưởng đó mà ông ta sỉ nhục bạn. Làm thế nào ông ta có thể sỉ nhục bạn? Ông ta không thể thấy được bạn. Nếu bạn vẫn luôn cảnh giác và luôn nội quán, bạn sẽ ngạc nhiên… Sự sỉ nhục đến rồi đi, không có điều gì xảy ra qua nội tại của bạn. Không có gì dậy sóng. Sự tự tại sáng rực rỡ. Không có chấn động lực, không có sóng dậy, thậm chí, không có cả những đợt sóng nhỏ nổi lên trong bạn. Bạn sẽ phúc lạc vô cùng trong sự thấu triệt phẩm chất sáng suốt như gương. Bạn sẽ thống nhất. Nếu có người ca ngợi bạn. Hãy thử họ. Hãy nội quán. Đừng cho rằng họ đang ca tụng bạn. Có lẽ, họ đang ca tụng người nào mà họ nghĩ là bạn. Có lẽ, họ ca tụng bạn bởi động cơ nào họ không thể nói ra. Đó không phải vấn đề của bạn. Bạn đơn thuần nhận thức sự thật là, “Người này đang ca tụng tôi”, nhưng hãy như chiếc gương trong. Đừng nuốt nó! Đừng bám víu nó. Nếu bạn nuốt nó, bạn sẽ gặp khó khăn. Bản ngã phát sanh… với đồng hóa. Bạn sẽ mong người nào đó ca tụng bạn như người này. Không ai ca tụng bạn như vậy. Bạn sẽ đau khổ và khó chịu. Vào ngày mai, có lẽ, người này sẽ ca tụng bạn lần nữa. Động cơ của ông được thành toàn. Sẽ có một ngày mai, ông suy nghĩ là ông đã sai, hay có một ngày mai ông sẽ trả thù. Lúc nào có người ca tụng bạn, có ngày họ sẽ sỉ nhục bạn… bởi họ phải báo thù. Họ phải xử sự đúng cách, bạn mất quân bình. Không có ai ca tụng bạn, bạn không vui vẻ lắm. Họ cảm giác tổn thương khi họ phải ca tụng bạn. Họ phải chứng tỏ cho bạn biết bạn cao giá hơn họ... Điều đó là sự tổn thương lớn. Có lẽ, họ không biểu lộ bây giờ, nhưng họ sẽ giữ trong lòng sự khó chịu, vết thương này bên trong. Vào ngày, khi có cơ hội, họ sẽ chứng tỏ cho bạn thấy bạn là ai, sẽ cho bạn thấy chổ đứng của bạn. Bạn sẽ rất khổ đau. Người này đã ca tụng bạn quá nhiều, và hiện tại họ làm bạn tổn thương, nhưng họ không phạm sai lầm. Chính bạn! Bạn bám víu ý tưởng họ đặt để trong tâm trí bạn.

Đừng để mình đồng hóa với bất cứ điều gì. Hãy nội quán, giữ phẩm chất trong sáng của chiếc gương trong suốt. Từng ngày qua, bạn tiến dần đến sự giác ngộ. Có một hôm, Thiền sư Lâm Tế giảng về chủ đề “Người chân thật vô danh nghĩa” Đó là ý tôi khi tôi bảo tâm thái đó có phẩm chất trong sáng của gương. “Người chân thật vô danh nghĩa.” Trong bạn có một người chân thật không danh nghĩa, không nam không nữ, không tốt không xấu. Không Hồi giáo không Công giáo, vô danh nghĩa… không học thức hay vô học thức, không Đông phương hay Tây phương. Tóm lại, nó không có danh nghĩa. Không thánh không phàm. Không bất kỳ một danh nghĩa nào. Và con người chân thật đó đang nằm ẩn trong bạn. Đây là chủ đề của buổi pháp thoại: Có một tăng sĩ trong sự bối rối, tìm ngài hỏi, “Người không danh nghĩa là gì?” Lâm Tế nắm cổ ông hét lớn, “Nói đi, nói đi!” Vị tăng sĩ này sửng sốt, không thể nói thêm gì được. Thiền sư Lâm Tế thả ông ra kêu lên, “Có giá trị gì với con người thật không danh nghĩa!”

Thiền sư Lâm Tế đang tạo hoàn cảnh. Tu sĩ đó hỏi, “Người thật không danh nghĩa là cái gì?” Lâm Tế nắm cổ ông hét lớn. “Nói đi! Nói đi!” Ngài làm cho ông chấn động. Trong sự chấn động đó, tất cả mọi danh nghĩa đều biến mất. Trong sự chấn động đó, ông không còn là ai nữa, đơn thuần chỉ là người vô danh, một tấm gương. Trong cơn sửng sốt đó, tâm thức chấm dứt quay cuồng. Trong sự chấn động đó, ông chết lặng. Lâm Tế đã tạo ra bối cảnh để ông có thể trực diện chính con người thật vô danh nghĩa của ông, phẩm chất của gương, nhưng người này lỡ mất cơ hội. Ông kiếm cách trả lời, “Thầy của ta đang làm gì vậy? Có phải đây là cách xử sự đúng đắn với người hỏi không?” Nhất định, ông đã suy nghĩ như vậy, và làm lỡ mất cơ hội. Đó là lý do tại sao Lâm Tế đã kêu lên, “Có giá trị gì với con người thật vô danh nghĩa chứ!”

Khi gương của bạn bám víu vào cảnh, bạn vô dụng. Khi gương phủ lên và bị dính mắc vào một cảnh, nó đang tích lũy bụi bậm… Bạn vô dụng. Khi gương không còn ô nhiễm, bạn rất có giá trị… Bạn là thần thánh. Sự khác nhau giữa Đức Phật và bạn chỉ khoảng cách bấy nhiêu thôi: rằng gương của bạn góp nhặt nhiều bụi bậm khi gương của Đức Phật đã hoàn toàn sạch hết bụi bậm. Tư tưởng của bạn không gì ngoài bụi bậm, nhưng đôi lúc, bạm rất xem trọng lớp bụi bậm này, “Đây là những hạt bụi vàng, không phải hạt bụi tầm thường mà là những hạt bụi tinh chất! Tôi giữ nó, không cho phép ai cướp nó từ tôi. Nó thật vô giá.” Đó là cách bạn dính mắc với sự sống, cho rằng nó giá trị. Bởi bạn dính mắc quá nhiều, bạn xem tử thần như tử thù, tên cướp. Tử thần đến sẽ cướp đi tất cả vàng bạc, tất cả những kho tàng ngọc ngà châu báu bạn đang có. Nó sẽ lấy đi tất cả bụi bậm từ gương của bạn… và tất cả những gì bạn tư duy là thuộc về cuộc đời bạn. Do đó, bạn sợ hãi. Nếu bạn thấy tử thần là bạn, người bạn thân thiết hơn cả sự sống. Tại sao tôi nói vậy? Tôi nói vậy bởi bạn dính mắc với sự sống, góp nhặt quá nhiều bụi bậm. Tử thần lấy đi tất cả mọi thứ mà bạn bám víu, và bụi bậm của bạn. Nếu bạn thấy được quan điểm này, bạn hết lòng tri ân tử thần. Những gì bạn không thể làm, tử thần sẽ làm cho bạn. Đó là lý do nếu bạn có thể làm được, bạn sẽ không chết, không cần thiết phải chết. Nếu người đó có thể giủ sạch ô nhiễm tâm thức qua thiền, họ sẽ không bao giờ chết.

Tôi không nói thân ông không bị huỷ… Đây là luật tự nhiên, nhưng ông sẽ không đụng độ tử thần. Sự chết xảy ra với bụi bậm góp nhặt trên gương. Gương không chết, bất tử! Nội quán là tiến trình bất tử. Vẫn người du hành rong chơi, chỉ trang phục rách rưới mục nát, phải thay đi. Chỉ có bụi bậm vướng trên thân, phải nên tắm, nhưng nếu bạn cho bụi bậm là bạn, bạn sẽ không tắm. Có loại người không thích tắm… như họ sợ họ đánh mất điều gì quý giá lắm. Có người sợ thiền bởi thiền là sự tắm, gột rữa tất cả mọi vọng tưởng phi lý… tất cả rác rến trong đầu bạn, đau khổ, nặng nề, nhưng bạn luôn dung chứa nó, cho rằng nó vô giá. Tử thần là người bạn tốt, giải phóng bạn, giải phóng bạn tất cả mọi tham sân si bạn tích lũy. Khi sự giải thoát được cho phép và tự nguyện, tử thần thành cơn đại định. Nếu bạn không cho phép nó một cách tự nguyện, tử thần không phải cơn đại định, mà là sự đau đớn. Hãy nhận thức điều này, một sự đau đớn trọn vẹn, hỷ lạc trọn vẹn, tùy theo lý giải của bạn… cách bạn nhìn sự vật, cách bạn thông qua kinh nghiệm, và cách bạn đi sâu trong nó. Nếu bạn là kẻ bám víu, thích sở hữu, sự chết sẽ rất đau khổ, và đau đớn vô cùng. Bạn sẽ khổ đau, không khổ đau bởi sự chế, chỉ khổ đau bởi sự bám víu, bởi lòng chiếm hữu, bởi sự dính mắc vô minh, bởi tham ái, và tất cả mọi tham luyến của bạn.

Nếu bạn không là người bám víu, không có lòng chiếm hữu, không tham ái, không vị kỷ, không năng nổ. Bỗng nhiên, tính chất tử thần chết thay đổi. Nó đến như luồng gió nhẹ của Thượng Đế, thanh tẩy bạn, cho bạn sự nghỉ ngơi cần thiết, cho bạn sự trong sáng, đem bạn về nguồn khởi thủy và từ đó bạn lại tiếp tục du hành. Nếu bạn vào trong nó bằng sự tự nguyện, bạn sẽ tái sinh trong một hình tướng tốt đẹp hơn, bởi bạn đã học hỏi những gì trong hình tướng cũ. Nếu bạn không tự nguyện ra đi, tử thần sẽ ném bạn vào lò lửa, hỏa thiêu bạn, bạn sẽ tái sinh qua hình tướng củ bởi bạn vẫn chưa học được gì hết.

Một học trò nếu chưa học được bài học của anh, phải cần gởi trả lại lớp học nhiều lần đến khi anh hiểu được bài học này. Đức Phật là một nhân vật đã học hết những gì có thể học qua hình tướng. Ngài đã từng là tảng đá, và đã học được hình tướng này. Ngài đã từng là cội cây, và ngài đã học nó. Ngài đã là một con cọp và ngài đã học hiện tượng này. Ngài đã là nam hay là nữ, ngài cũng đã học hỏi sự kiện này. Ngài đã là một vị thần và ngài cũng đã học là một vị thần… và ngài tiếp tục học hỏi… cho đến khi ngài thành tựu học hỏi hết mọi hình tướng. Ngài đã thấu suốt mọi hình tướng… quán tưởng, cảnh giác vô chọn lựa, vẫn là gương trong suốt, không ô nhiễm… đã vượt qua tất cả mọi hình tướng, đã đến điểm mà sự học không còn cần thiết. Ngài đã học hết những bài học của ngài. Ngài đã tan biến. Tử thần là Niết bàn. Ngài trải rộng trên tất cả sự sống, thành hương thơm, ngộ nhập vào mọi tướng vạn vật. Hình tướng hạ sanh không cần thiết nữa. Ngài đã học tất cả những gì cần phải học trong mọi hình tướng nhỏ bé nhoi. Ngài đã trưởng thành, không còn cần thiết trở lại trường học, đã trở thành phần thể của vạn vật, trãi rộng trên vạn hữu. Ngài là bản nhạc, trái tim của vạn vật, hỷ lạc và bình an. Ngài không còn trở lại, đã vượt trên điểm mà ngài cần trở lại.

Đây là sự học tối hậu, nhưng con người phải vượt qua tất cả hình tướng. Tử thần cho nhiều bài học lớn lao hơn cả sự sống. Sự chết mang đến khả năng tối thắng nhất để hiểu, bởi sự sống trãi rộng trên cùng khắp chiều hướng. Sự chết đến trong giây phút vô cùng ngắn ngủi. Trong khoảnh khắc đó nó sẽ chấn động bạn. Nếu bạn không cảnh giác, bạn sẽ lỡ mất giây phút đó, giây phút rất mỏng manh. Nếu bạn cảnh giác, chính khoảnh khắc đó sẽ là cánh cửa bước vào cõi thiêng liêng. Khi bạn không vướng mắc với tử thần, khi bạn không còn sợ sự chết, cái chết trở thành cuộc cờ, một cuộc chơi. Hãy lắng nghe giai thoại tuyệt diệu này…

Gần như bị mù lòa ở cái tuổi chín mươi sáu, và không còn có thể dạy dỗ hoặc làm việc ở thiền viện nữa, Thiền sư Yamamoto(33) quyết định đã đến lúc ngài cần phải vãng sinh, vì vậy ngài không ăn uống gì nữa. Khi các tăng sĩ hỏi ngài tại sao ngài lại từ chối không ăn uống nữa, ngài trả lời ngài đã sống vượt qua sự hữu dụng và chỉ là một gánh nặng của mọi người. Bấy giờ, ngài đã chín mươi sáu tuổi, vì vậy ngài đã tuyệt thực. Sự chết là nghỉ ngơi. Đã đến giờ ngài phải cần nghỉ ngơi. Ngài bắt đầu chuẩn bị nghỉ ngơi. Trí huệ này cần có. Các đệ tử bảo ngài, “Nếu sư phụ chết bây giờ….” Lúc đó là vào tháng Giêng và rất là lanh lẽo… “Khi thời tiết giá lạnh, mọi người sẽ không thoải mái với tang lễ của thầy. Ngài sẽ còn làm cho mọi người phiền não thêm, các con xin thầy hãy ăn.”

Họ là những người vĩ đại. Lý do của họ… “Khi thời tiết giá lạnh, mọi người sẽ không thoải mái với tang lễ của thầy. Thầy sẽ còn làm cho mọi người phiền não thêm, các con xin thầy hãy ăn.” Chuyện này chỉ xảy ra tại thiền viện với thiền sư và các thiền sinh thôi. Không ai sợ chết. Tử thần đến cũng không sao. Thiền sư sẵn sàng chết, nhưng vẫn quan tâm đến thiền sinh. Những đệ tử này đã gần đại ngộ. Họ bảo, “Hãy xả sự vô lý của thầy! Bây giờ không phải thời gian thích hợp. Tại sao thầy lại muốn gây phiền não cho chúng con? Chín mươi sáu tuổi… rồi, và sẽ gây thêm nhiều phiền não cho chúng con nếu ngài chọn tháng Giêng để tịch diệt. Chúng con xin thày hãy ăn đi.” Lão sư này cười lớn. Ngài bắt đầu ăn uống trở lại, nhưng khi trời nắng ấm trở lại, ngài không ăn uống nữa, và sau đó không lâu, ngài tịch diệt.

Sự chết cũng là một cuộc chơi, một cái gì có thể đùa giỡn. Vì vậy, bạn không sợ hãi. Không có gì phải sợ hãi. Thậm chí, bạn cũng không nên nghiêm trọng. Hãy để ý sự thiếu nghiêm trọng trong toàn bộ hiện tượng. Bạn có thể tưởng tượng câu chuyện như vậy xảy ra tại Tây phương không? Không thể nào! Chỉ xảy ra tại Đông phương nơi mọi người chấp nhận sinh tử cả hai, như chính thực tướng của chúng. Chuyện này xảy ra khi bạn biết sẽ có người sắp qua đời. Vì lý do đó, họ đùa giỡn với lão sư, và lão sư đã cười lớn. Ngài không khó chịu. Hãy tư duy như những môn đệ đã bảo thầy, “Hãy xả ly sự vô lý của thầy! Bây giờ không thuận tiện. Tại sao thầy lại muốn gây phiền não cho chúng con? Vâng, ngài thật là phiền não lắm… chín mươi sáu tuổi… rồi, và sẽ rất phiền não nếu ngài chọn tháng Giêng để tịch diệt. Chúng con xin thày hãy nên ăn.”Chỉ nhận thức khái niệm và sự khôi hài của họ… như sinh tử không là gì ngoài những trò cười, như vị thiền sư già nua này đang đóng một vỡ kịch, như hiện tượng đó không là sự thật. Chuyện là vậy. Vị thiền sư này đang đóng kịch, “Chúng con xin ngài làm ơn đừng đùa chơi như vậy trong lúc này. Thầy có thể đùa khi trời bắt đầu ấm áp hơn.” Vị thiền sư già đã cười, không một chút khó chịu. Nhất định, ngài rất thưởng thức hiện tượng này, một biểu thị lớn lao của đệ tử. Thậm chí, họ cũng xem tử thần khôi hài. Khi bạn đùa giỡn với tử thần, bạn là người có trí tuệ. Mỗi ngày qua, bạn sẽ là con người chân thật vô danh nghĩa. Khi bạn đón nhận tử thần trong sự khôi hài, bạn đã siêu vượt trên nó, và siêu vượt trên sinh tử tức là ngộ nhập với thực tại.

Một giai thoại nữa…

Khi Động Sơn (34) sắp chết, một tăng sĩ bảo ngài, “Bạch thầy, bốn nguyên tố của ngài không còn thích hợp nữa, nhưng có người nào chưa bệnh hay không?” “Dĩ nhiên là có.” Động Sơn đáp. Ngài bệnh rất nặng. Toàn thân đang bị hủy dần. Bốn nguyên tố trong thân không hợp nhất nữa, như có cuộc nhiễu loạn bên trong. Mỗi nguyên tố đều muốn tách rời ra. Động Sơn đã quá già nua và sắp chết, các đệ tử lại hỏi, “Bạch thầy, bốn nguyên tố không còn hài hòa nữa, nhưng có người nào chưa bệnh không?” Động Sơn đáp, “Nơi đó kìa.” Vị tăng sĩ hỏi, “Người đó có thấy thầy không?” Tozan đáp, “Giác của ta thấy họ.” Tăng sĩ lại hỏi, “Còn lúc thầy không thấy ông ta thì sao?” “Trong giây phút đó, ta không thấy bệnh tật nữa”, Động Sơn đáp.

Trong bạn có hai cảnh: Cảnh của sinh tử, và cảnh chuyển hoá. Thân có thể bệnh nặng, và bạn vẫn không bị chứng bệnh nào hết, nếu bạn không đồng hóa với bệnh. Nếu bạn không tư duy, “Tôi đang bệnh.” Đây là sự thôi miên, phải nên được học qua nhiều cánh cửa khác nhau. Khi bạn đói, bạn nói gì? Bạn bảo, “Tôi đói.” Bạn không đói… thân đói mà thôi. Hệ thống hữu cơ bị đói. Bạn chỉ là chứng nhân, đang thấy thân đói. Khi bạn ăn, bạn hài lòng, bạn nói, “Tôi đã hài lòng, hoàn toàn thoả mãn.” Bạn không thoả mãn, bởi bạn không đói trước đó! Trước đó, bạn thấy cơn đói qua thân, bây giờ bạn cảm nhận sự thoả mãn trong thân… nhưng bạn chỉ là chứng nhân. Trước nhất, gương của bạn phản chiếu con người đói đối diện với bạn, và bây giờ gương phản chiếu người đã thoả mãn cơn đói đang đối diện bạn… nhưng gương khôn bị đói, và cũng không thoả mãn.

Có ngày bạn khoẻ, có ngày bạn bệnh… gương phản ảnh tất cả! Có ngày bạn trẻ trung và có ngày bạn già nua. Có ngày bạn được yêu thương, và có ngày bạn bị chán ghét. Có ngày bạn đầy ân huệ và có ngày bạn bị phê phán, gương vẫn luôn phản chiếu. Gương phản chiếu bất cứ vật gì soi trong nó, nhưng mỗi lần như vậy, bạn lại đồng hóa. Hãy chấm dứt sự đồng hóa bạn với sự vật nào đang đối diện với bạn, bỗng nhiên bạn sẽ nhận thức bạn chưa bao giờ bị bệnh, chưa bao giờ bị đói, chưa bao giờ được sinh ra và chưa bao giờ chết. Bạn là nguồn khởi thủy của cõi vĩnh hằng. Bạn bất tử.

Bây giờ là giai thoại này…

Bassui viết bức thư sau đây cho một trong những đệ tử của ngài sắp viên tịch...

Thông thường khi bạn viết cho ai sắp qua đời , bạn viết lời an ủi… Bạn nghĩ là người này cần an ủi. Mọi lời an ủi của bạn đều giả tạo. Tất cả những lời an ủi của bạn đều giả dối, nhưng khi thiền sư viết thư người sắp qua đời, và người đó từng là đệ tử của ngài, ngài phát biểu sự thật, bởi có lẽ không còn thời gian nữa. Ít nhất, hãy cho ông biết sự thật trước khi ông từ giả thế giới này. Hãy cho ông cảnh giác sự thật chân chánh là gì. Không cần an ủi, bởi những lời an ủi không giúp được gì cho ông. Lời an ủi là bài ca ru trẻ, rất hay, cho người sắp chết cảm giác thoải mái, như thuốc an thần, nhưng không chuyển hoá bạn mà chỉ ru ngủ bạn, chỉ làm bạn thêm tối tăm, làm bạn ngớ ngẩn, và thực tại vẫn là thực tại. Lời an ủi của bạn không thay đổi được mọi hiện tượng trùng trùng duyên khởi, không thể thay đổi được gì. Mọi lời an ủi là đồi chơi của trẻ con.

Thiền sư Bassui viết thư cho một trong những đệ tử của ngài sắp qua đời. Đây là thời khắc rất quan trọng. Sự chết là giây phút lớn. Khả năng của nó phải được sử dụng triệt để. Sự chết là một cơ hội lớn, một cơ hội sáng tạo, mà thiền nhân có thể chứng ngộ qua nó. Nếu bạn lỡ cơ hội với sự sống, điều đó thì không sao, nhưng đừng đánh mất cơ hội với cái chết. Hãy dùng cánh cửa này trực diện sự vô thượng. Vị thiền sư viết…

Chân tâm của con không hề được sinh, nên nó không bao giờ diệt.

Chân tâm của bạn… Cái tôi gọi phẩm tánh trong suốt của gương, đó là Chân tâm tối thượng… Tại sao chúng ta gọi nó là nền tảng chân tâm? Bởi nó bất biến. Hãy nội quán. Khi bạn ấu thơ, giây phút đầu bạn mở mắt, bạn vô tư tưởng, nhưng phẩm tánh của gương đã có. Nó không được tặng cho bạn bởi bất cứ ai. Bạn mang nó vào đời với bạn. Thậm chí, khoảnh khắc bạn mở mắt, nó đã sẵn có rồi. Đây là thực chất và là chân tánh của bạn. Một hài nhi mở to đôi mắt của nó, không có khả năng nhận thức cây cối là gì, không đủ khả năng biết mầu xanh, nhưng biết thể tính mầu xanh, không đủ khả năng để dán nhãn hiệu lên cây cối là mầu xanh, và không đủ khả năng nói là, “Đây là cây cối, và chúng là Ashokas, là cây thông.” Không phải vậy. Mọi hiện tượng sẽ được phản chiếu chính xác như thực tướng của chúng. Sẽ vô nhân. Viễn tượng của họ trong suốt, không ô nhiễm. Vì vậy, trẻ thơ thường thích thú đến cả những việc nhỏ nhặt nhất… bởi những việc nhỏ nhặt nhất thật giống ảo giác đối với chúng. Trẻ thơ không có chướng ngại. Đôi mắt chúng trong sáng, và gương trong suốt, phản ảnh thực tại như chân tánh của nó. Thể tánh này… phẩm tánh như gương… không dạy bởi bất kỳ ai. không điều kiện hóa bởi xã hội. Ngôn ngữ được dạy dỗ, bạn không mang theo ngôn ngữ với bạn. Nếu bạn sinh ra trong một gia đình người Nhật, bạn học Nhật ngữ. Nếu bạn sinh ra trong một gia đình người Pháp, bạn sẽ học Pháp ngữ. Bất cứ điều gì được dạy, bạn sẽ học, nhưng đứa bé người Pháp và đứa bé người Nhật khi chúng mở mắt ra, đơn thuần là những tấm gương. Gương Nhật không là Nhật và gương Pháp không là Pháp, chỉ đơn thuần là gương. Vâng, người Nhật sẽ trở thành người Nhật, và người Pháp sẽ trở thành người Pháp, và một ngàn lẻ một tri kiến sẽ được góp nhặt… giáo dục, học đường, đại học, tôn giáo, thánh đường, xã hội và tri kiến thế gian được tích lũy. Tất cả kiến thức bạn được dạy không phải cốt yếu. Nó được đem đến từ bên ngoài. Những gì đem đến từ bên ngoài chỉ là vay mượn, không phải chân tánh. Những gì bạn mang đến với bạn, hoàn toàn với bạn. Không ai cho bạn… đó là chân tánh, và là tâm thức của bạn. Để tìm nó trong chính tâm thức là tìm kiếm bản lai diện mục siêu vượt trên sinh tử.

Chân tâm của con không hề được sinh, nên nó không bao giờ diệt.

Chỉ có những gì sinh ra mới bị diệt; những gì bắt đầu tất nhiên sẽ kết thúc. Nếu bạn có một đối cực, đối cực kia sẽ theo sau, nhưng nếu đối cực đầu tiên bị mất đi, thì đối cực kia không còn nữa. Nếu cái trong bạn chưa sinh ra, sắn có trước khi sinh ra, thậm chí, sắn có trước khi chết, vì vậy, nó sẽ có mặt sau khi chết. Phẩm tánh như gương này không liên quan đến bất kỳ ai. Không ai cho bạn. Nó là bạn, bản thể chân tánh của bạn. Đây là con người chân thực không danh nghĩa. Gương sẽ học nhiều điều, sẽ bị điều kiện hóa ở cùng khắp chiều hướng… tất cả những thứ đó không phải chân tâm. Đó là lý do tôi nói nếu bạn là người Ấn, bạn sẽ bị dính mắc ngôn ngữ. Hãy nhớ đến người chân thật không danh nghĩa, và là con người đó! Tôi và bạn không khác nhau bởi phẩm tánh như gương. Đây là một phẩm tánh, là sự bao gồm của mọi tâm thức.

Nó không phải là một hiện thực” Thiền sư bảo. “ Dù bị hủy hoại…”

Điều này nên được hiểu. “Nó không phải là một hiện thực dù bị hủy hoại.” Nó là chân tánh! Chủ nghĩa hiện thực hiển thị. Tây phương phân ra sự khác nhau giữa hai từ: Thực thể và Vạn hữu. Sự phân biệt này rất quan trọng, sẽ hữu dụng tại đây. Chúng ta bảo cây cối hiện hữu, nhưng chúng ta không thể nói chính xác như vậy đối với Thượng Đế, rằng Thượng Đế hiện hữu. Tại sao? Bởi cây cối có vào một ngày và sẽ biến mất vào ngày khác. Cây cối sinh diệt theo cách khác hơn Thượng Đế, bởi ngài không là một thực thể và, ngài không vô thực thể. Chúng ta có thể nói rằng cây cối có mặt bởi đôi lúc sự sống của nó kết thúc. Cây cối là một thực thể… có thể trở thàn vô thực thể. Thượng Đế không là thực thể. Ngài chính là thực thể, không thể trở thành vô thực thể. Không có cách nào. Thực ra, bảo rằng, “Thượng Đế là…” là một sự lặp lại bởi Thượng Đế với ý chính xác, “Là…” Nói rằng, “Thượng Đế là…” thì không đúng. Cây cối thì không sao, “chiếc ghế là…” thì không sao. “Con người là…” không sao, bởi tất cả đều có thể biến mất trong cái “Không là…”, nhưng “Thượng Đế là…” thì không đúng. Thượng Đế có nghĩa là, “Như là…” Cho nên, đây là sự lập lại, “Thượng Đế là…” Có nghĩa là, “Đây là…” hay, “Thượng Đế Thượng Đế.” Điều đó vô nghĩa. Đây là một sự lặp lại...

Vị thiền sư bảo đệ tử của ông…

Nó không phải là một hiện thực dù bị hủy hoại.

Ý ngài nó không là một “thực thể”, chưa bao giờ sinh ra nên nó không thể ra ngoài nó. Đó là tự tánh của nó. Lúc nào bạn cũng có mặt và bạn sẽ luôn hiện hữu chốn này. Bạn không thể ở một nơi nào khác, hãy nhớ kỹ. Cho nên, đừng sự là bạn phải đến nơi nào đó. Không có con đường nào khác, và không có nơi nào khác để đến, và không có ai đến đó cả! Mọi hiện tượng đơn thuần là… Tất cả đều hiện diện tại đây mãi mãi. Thiện thực này dung chứa toàn bộ cõi vô hạn… toàn bộ quá khứ và toàn bộ tương lai. Toàn bộ sự sống đồng quy trong khoảnh khắc này, bây giờ và tại đây. Trong tiếng hét của loài chim Cukoo là tất cả tiếng hét của loài chim Cukoo…quá khứ và vị lai. Trong sự lắng nghe của bạn là của tất cả chúng sinh, quá khứ vị lai. Trong lời nói của bạn là tất cả lời nói của mọi chúng sinh đang nói… trong quá khứ vị lai. Tất cả là… Không có gì vượt ngoài sự sống. Mọi tướng thay đổi, chắc chắn rồi; trang phục thay đổi, nhất định rồi; danh tự thay đổi, tất nhiên, nhưng nó không phải chân tâm của bạn. Bạn luôn thay đổi nhà ở, thay đổi thân thể này, thay đổi tâm trí này… nhưng sự cốt yếu, phẩm chất của gương, con người chân thật vô danh nghĩa vẫn vậy, không thể thay đổi. Nó không có quá khứ để thay đổi. Nó bất tử.

Nó không hẳn là hư không, một khoảng rống…

Hãy lắng nghe thật kỹ. Vị thiền sư này bảo, “Nhưng đừng hiểu lầm” bởi khi chúng ta bảo nó là con người chân thật vô danh nghĩa, hay khi tôi nói nó là phẩm tánh của gương, có lẽ bạn sẽ tư duy là gương trống rỗng. Gương không trống rỗng, thậm chí, với tư tưởng nó có vẻ trống rỗng. Bạn biết khi không ai đối diện, gương trống rỗng. Vâng, trống rỗng trong hình tướng, trống rỗng với mọi hiện tượng, nhưng chính nó không trống rỗng. Khi không ai đối diện với gương, gương là chân tánh của nó, nhưng không trống rỗng. Trong thực tế, khi người nào đối diện với gương, nó không có phẩm chất của gương bởi sự phản chiếu che lấp sự tròn đầy của nó. Có một cái gì bên ngoài che khuất nó. Khi bóng biến mất thì không còn sự phản chiếu, gương không đơn thuần trống rỗng, không có nghĩa trống rỗng phủ định mà chỉ biểu hiện phẩm tính trong suốt như gương. Nó chỉ là một tấm gương trong, một tấm gương hoàn hảo… không đang là gương, mà là tấm gương hoàn hảo. Hãy ngắm nhìn nó theo hiện tượng khác. Tâm chúng ta vướng mắc quá nhiều vào mọi thứ; Đó là tại sao chúng ta hay nhìn sự vật và quyết định. Với một căn phòng đầy bàn ghế, bạn nói, “Căn phòng đầy bàn ghế.” Sau đó, có người dọn hết bàn ghế ra và bạn bảo, “Căn phòng bây giờ trống rỗng.” Ý bạn là gì?

Trước tiên, có quá nhiều bàn ghế trong phòng, không gian bị che lấp. Chính nó không thật sự đầy, có cái gì đó bên ngoài phủ lấp nó. Nó thiếu tự do. Bây giờ, bàn ghế được dẹp, bạn bảo căn phòng trống rỗng. Trước đó, bạn bảo nó đầy, bây giờ bạn bảo nó trống rỗng. Cái gì trống rỗng? Trống rỗng bàn ghế, nhưng chúng ta có thể nhìn căn phòng theo cách khác. Căn phòng bây giờ đầy sự trống rỗng, đầy không gian, nó tròn đầy. Vì vậy, vị thiền sư bảo, “Đừng cho rằng ta bảo chân tâm của con chỉ là khoảng không gian trống rỗng. Không phải.” Trước đó, nó đầy bàn ghế… vọng tưởng, quá khứ, khát vọng, ký ức, đồng hóa. Ta là thân. Tôi là tâm. Tôi là người Ấn độ, tôi là tín đồ Công giáo… vân vân và vân vân, đầy bàn ghế, rác rến. Có ngày, khi bạn ném hết đống rác rưởi này ra, bạn tỉnh thức không chọn lựa. Bạn tư duy, hay ít nhất bạn sẽ lầm lạc rằng, tất cả bây giờ chỉ là sự trống rỗng. Không có gì hết. Thật ra, lần đầu tiên, tâm tròn đầy sự tự do…và khai hoa. Tâm thức này nở rộ thành đóa hoa sen.

Đây là sự tự do, giải phóng. Giải phóng từ tất cả rác rưởi. Giải phóng từ tất cả ngoại biên…khách đã đi rồi, chủ nhân được tự do. Khi những khách thể có mặt, người chủ không thể tự do. Bạn hiểu hiện tượng đó. Khi khách đến, bạn không thể tự do. Chủ nhân bị giam cầm trong nhà của ông. Ông không thể đi lại tự do như ông thường tự do. Ông phải chăm sóc khách. Lúc họ đang ngủ, ông không thể vặn nhạc, mở ti vi, ra đi ô, lớn hoặc rất lớn được. Bạn không thể vặn nhạc theo ý bạn muốn. Bạn phải giữ con cái bạn yên lặng…khách đang ở đây. Bạn phải điều chỉnh theo ý khách. Khi khách có mặt, chủ nhân rơi vào hàng thứ yếu, và khách là chủ yếu. Đầy dẫy vọng tưởng, tham ái, khách trở nên quan trọng và chủ nhân thuộc hạng hai, hay bị quên. Khách ở lại quá lâu. Họ không chịu đi, trở thành thành viên thường trực, chủ nhân bị ném ra khỏi nhà ông. Vì vậy, khách bỗng nhiên rời nhà, bạn cảm giác bị rơi vào sự trống vắng. Không phải. Phật Giáo, Thiền, cả hai sai lầm khi họ đề cập từ ngữ Shunyat – Hư không. Shunyata, Chân không, là vị Phật hoặc Thượng Đế. Từ này gây rắc rối. Ai cũng tư duy, “Trống rỗng? Có vẻ phủ định quá. Không phải. Nó chỉ biểu hiện chân tâm của bạn, trống rỗng hết tất cả, trống rỗng mọi vướng mắc. Hiện tại, bạn hòa hợp với bản thể Chân Như, chỉ Phật tánh còn lại, không trống rỗng mà tròn đầy. Nó toàn thiện… bởi nó là nguyên nhân của tất cả.

Nó không hắn là hư không, như khoảng trống.

Nó không sắc, không tướng. Nó không thọ hay cam khổ...

Bạn cho là bạn đau khổ! Bạn chưa bao giờ đau khổ. Bạn nghỉ bạn đang hưởng thụ, bạn chưa hưởng thụ. Bạn luôn là một chứng nhân. Đau khổ đang diễn ra, nhưng bạn đau khổ. Hỷ lạc đến, nhưng bạn chưa thưởng thức hỷ lạc này. Chúng chỉ là những giai đoạn trôi qua, thời tiết đổi thay, mây phủ lấp, trăng biến mất, nhưng bạn, bạn vẫn là bạn, không quấy nhiễu, không phân tâm. Có một vần thơ thiền.

Ta vận hành mỗi ngày như chưa bao giờ vận hành.

Ta như bóng trăng dưới đáy nước như chưa bao giờ nỗi sóng…

“Thủy triều luôn nỗi sóng. Ta vận hành như chưa bao giờ vận hành.” Sự vận hành vĩ đại đang diễn tiến quanh chúng ta, nhưng nơi trung tâm của bạn… trung tâm của vòng xoáy… không có gì dấy động, sanh khởi, không đau đớn, không lạc thú, không hạnh phúc, không Thiên đường, không địa ngục. Bạn không lợi lạc bất kỳ cái gì và bạn không bị mất mát bất kỳ điều gì. Lúc nào cũng như vậy! Tuyệt đối như xưa. Hương vị vẫn như xưa. Đó là sự vĩnh cửu...

Ta vận hành mỗi ngày như chưa bao giờ vận hành.

Ta như bóng trăng dưới đáy nước như chưa bao giờ nỗi sóng…

Những ngọn sóng vẫn tiếp nối vỗ sóng vào bờ. Bạn thấy mặt trăng phản chiếu dưới những đợt sóng lăn tăn trên mặt hồ. Những đợt sóng vẫn lăn tăn, nhưng hiện tượng gì đang xảy ra trong sự phản chiếu của vầng trăng? Bạn có nghĩ là vầng trăng phản chiếu cũng đang di động? Trước nhất, đây là một sự phản chiếu. Thứ hai, làm thế nào những đợt sóng đó có thể di động vốn là không trước đó? Trăng không thể tự di động được. Hiện tượng bạn chính xác là vậy. Khi có hạnh phúc, đây là sóng, bạn phản chiếu trong gợn sóng đó. Bạn tưởng sự phản chiếu đang giao động. Sự phản chiếu của bạn méo mó, nhất định rồi. Bạn không nên bị bóp méo!

Mặt trăng trên trời không bị xuyên tạc bởi những gợn sóng lăn tăn bên dưới, nhưn trăng bên dưới thì chắc chắn bị ảnh hưởng. Những đợt sóng giao động nó, trãi rộng khắp mặt hồ, nhưng làm cách nào bạn có thể trãi rộng sự phản chiếu? Sự phản chiếu lúc khởi thủy thì không. Sự phản chiếu không có mặt nên khi bạn thấy bạn bị ảnh hưởng bởi mọi vấn đề xảy ra quanh bạn, đây chỉ là sự phản chiếu của bạn về mọi sự việc bị ảnh hưởng. Bạn, vầng trăng thật sự trên bầu trời, vẫn xưa củ, nhưng bạn hoàn toàn quên mất bạn là ai, hoàn toàn quên mất bạn siêu vượt trên tất cả mọi hiện tượng đang sanh khởi, rằng không có gì xảy ra trong thể tánh Chân như của bạn. Lúc nào nó cũng như vậy.

Ta biết con đang bị bệnh nặng. Như một thiền sinh giỏi, con hãy quán chiếu chứng bệnh đó…

Hãy tự hỏi: Ai là người đang đau khổ? Ai là người đang sắp chết? Ai là người trở nên già nua? Tự vấn, và tiếp tục tự vấn mình, từng ngày qua, bạn sẽ ý thức, “Người đang đau khổ không phải tôi. Người đang già nua không phải tôi. Người đang sắp chết không phải là tôi.” Hãy nên nhớ, vấn đề này không nên được giải đáp bởi ký ức… bởi bạn khả tri nó, bởi bạn đã nghe qua nó, bởi bạn đã đọc nó trong Áo Nghĩa Thư. Bạn có nghe thầy nhắc nhở về hiện tượng này. Bạn không hổ trợ nó qua ký ức. Bạn chỉ hỏi. Hãy hỏi dồn dập vấn đề này từ nội tại, “Ai là người đang đau khổ?” Lần tới, nếu bạn bị nhức đầu, hãy hỏi, “Ai là người đang đau đớn?” Lần tới, nếu chân bạn bị tê cứng, hãy hỏi, “Ai là người bị tê chân?” Đừng vội vã trả lời câu hỏi này, bởi lời giải đáp sẽ giả tạo. Bạn có thể rất thông thái,

“Tôi là tâm, và đây là thân.” Nhưng điều này không thật. Hãy để câu trả lời đến theo sự hòa hợp, không phát xuất qua ký ức mà nên phát xuất từ bản thể, như “Ngộ”, như thoáng nhìn. Bạn có cảm giác sự khác nhau này không? Khi có gì phát xuất qua ký ức, bạn lặp lại như con két. Tôi từng bảo bạn là bạn không phải là chứng đau đầu của bạn. Ngày mai, bạn thử thách nó. Bạn thiền và hỏi, “Ai là người đang đau khổ?” Từ ký ức, có lời giải đáp, “Bạn không đang đau khổ. Bạn là tâm thức đang chuyển hoá, là một chứng nhân. Hãy nội quán. Tất cả đều phát xuất từ ký ức. Không có gì giá trị. Hãy ném bỏ nó!

Hãy để trí tuệ phát sanh, sự nhận thức, một sự sáng suốt đột ngột, một sự trong suốt… rằng bạn đang thấy nó, “Tôi không đau khổ.” Hãy nên nhớ: Sự đang thấy là một hiện tượng, không phải câu trả lời qua ký ức mà là câu trả lời phát xuất từ Chân tánh thậm thâm vi diệu nhất của bạn. Bạn phải ném mạng lưới của sự đang hỏi. Nếu bạn tiếp tục ném cái lưới này, và nếu bạn không thoả mãn với tri kiến không thật trong ký ức, không sớm thì muộn, bạn sẽ bắt được cá, và con cá này cho bạn sự tự do. Đây là sự giải phóng. Chân lý giải phóng bạn.

Con có thể không hiểu ai đang đau khổ mà tự

hỏi mình: Cái gì là chân tâm?

Câu hỏi thứ nhất: Ai là người đang đau khổ? Vì vậy, bạn có thể thấy rằng sự đau khổ đang xảy ra quanh bạn, nhưng không trong bạn. Đây là sự rất gần, rất gần gủi, nhưng vẫn chưa an trú tại trung tâm. Nó xảy ra ngoài ngoại cảnh, không phải trung tâm. Trung tâm không bị ảnh hưởng, nên hiện tượng đầu tiên là: Nhận thức sự đau khổ đang trụ ở nơi nào. Không đồng hóa nó. Câu hỏi này giúp bạn, như một lưỡi gươm, chém đứt sự đồng hóa. Câu hỏi thứ hai là: Cái gì là chân tâm? Ai đang là người không đau khổ? Trước tiên, bạn hỏi, “Ai là người đau khổ?” Sự đồng hóa với thân, bệnh tật và tâm tan vỡ, và bạn ngắm nhìn thật sâu sắc vào thể tánh Chân Như của bạn. Hãy hỏi, “Chân tâm là cái gì?”

Chỉ quán tưởng đến điều này...

Nên nhớ, thông điệp này dành cho người sắp quá vãng. Vị thiền sư bảo. “Khi con sắp chết, chỉ quán tưởng đến điều này. Trước mặt tử thần, chỉ giải quyết một điều rằng, con không là người đang đau khổ. Sau đó, con ngộ nhập sự chết, và luôn tự vấn, “Ai là người không đau khổ? Tôi là ai? Như Ramana Marharshi thường hỏi, “Tôi là ai?” Chỉ quán tưởng đến hiện tượng này khi sự chết đang xảy ra, bởi tử thần sẽ lấy đi tất cả. Nếu chỉ có câu hỏi này có thể mang theo vào cõi chết, bạn có thể đạt đại định, có thể đạt được quả vị chứng ngộ.

Chỉ quán tưởng đến điều này. chẳng cần gì khác…

Vị thiền sư nói đúng. Chính xác là vậy. Bạn sẽ không cần gì nữa nếu bạn có thể làm được hai sự kiện: Giải tỏa sự đồng hóa với sự sống và tất cả mọi hiện tượng của sự sống đang sanh khởi quanh bạn, và thứ hai, tự vấn, “Tôi là ai?”

Chẳng ham muốn điều chi…

Thậm chí, đừng quán tưởng đến sự chứng ngộ. Đừng khát vọng Phật tánh. Thậm chí, đừng tư duy đến Niết bàn. Chẳng ham muốn điều chi! bởi khi bạn bắt đầu tham ái, bạn sẽ đánh mất chân tâm, sẽ đánh mất sự liên lạc với vũ trụ tâm. Tham ái… bạn sẽ rơi xuống. Qua tham ái, căn nguyên sa ngã xảy ra. Vì vậy, đừng tham ái điều chi… Ngài biết quá rõ đệ tử của ngài. Ông ta không khát vọng tài lộc, không khát vọng danh vọng và địa vị, không tham ái tái sinh, không tham ái sự sống khác… Không có vấn đề đó. Điều đó đã thành tựu câu hỏi thứ nhất: Đừng đồng hóa, nhưng có thể ông sẽ tham ái Phật tánh. Có lẽ, ông tư duy rằng ông sẽ tái sinh vào Phật địa như một vị Phật, như một tâm thức giác ngộ, nhưng như vậy, vọng mới lại dấy khởi. Tham ái lại đến. Lần nữa, ông lại rơi vào căn nguyên tâm. Tâm căn nguyên chỉ liền lạc khi bạn vô tham ái. Khoảnh khắc bạn khát vọng, bạn xa lìa nó. Bạn không còn trong nó. Một lần nữa, bạn rơi vào cạm bẫy của lộ trình mới. Bạn lạc đường…

Phút cuối của con xem như vô hạn chỉ giống như mảnh tuyết tan trong tịnh độ…

Không có gì phải lo lắng. Bạn sẽ biến mất như mảnh tuyết tan trong tịnh độ. Bạn sẽ không chết, chỉ biến mất, sẽ không còn được thấy trong hình tướng cố hữu. Hình tướng sẽ biến mất trong vô tướng… mảnh tuyết tan trong Tịnh Độ, nhưng bạn sẽ mãi có mặt và hơn thế nữa. Khi dòng sông biến mất trong lòng đại dương, không là sự chết… Đây là sự đang trở thành đại dương, đang trải rộng, đang trở thành vĩ đại hơn, bát ngát hơn, bao la, mênh mông… và vô hạn… Sự chết, nếu bạn bám víu vào

sự sống, sẽ có vẻ như chết. Nếu bạn đừng bám víu vào sự sống, sự chết sẽ là cơ hội chuyển hoá, một sự tự do. Bạn được tự do từ sự giam cầm của hình tướng. Bạn trở thành vô tướng. Sau đó, là một nguồn hỷ lạc vô biên. Người có thể chết như mảnh tuyết tan trong tịnh độ là người hỷ lạc, sẽ hỷ lạc vô hạn, vắng lặng lớn lao và thanh tịnh trọn vẹn. Có sự liên hoan trong tận cùng trái tim của bản thể bạn. Sự sống được sử dụng. Mọi sự được sử dụng để đạt đến chân tâm, bởi chân tâm là Sat-chi-ananda (35). Đây là Chân lý. Đây là tâm thức. Đây là phúc lạc. Có lẽ có vẻ mất trí khi cho rằng chúng sinh xả ly mọi hiện tượng dính mắc, thậm chí, sự dính mắc với sự sống, nhưng sự sống là… mất trí và là một nghịch lý.

John Wheeler từng nói, “Chúng ta đang nói về hiện tượng hoàn toàn mất trí. Có điều gì ít điên mà lại đúng như vậy?” Thiền đúng đắn bởi thiền là sự mất trí trọn vẹn. Thiền đúng bởi nó quá nghịch lý. Sự sống là một nghịch lý. Những gì chân thật với sự sống sẽ là một sự nghịch lý lớn lao. Vâng, sự sống cần nên được sống, và sự chết cần được chết. Sự sống, xuyên qua trong thể tánh Chân Như của sự chết. Sự chết, thông qua lần nữa trong tận cùng cốt lõi của sự chết. Và cốt lõi nào cũng như nhau… Đây là Chân tâm… “Sự sống” không phải là một danh từ, hãy nhớ, “Sự chết” không phải là danh từ. “Sinh” và “Tử” cả hai đều là động từ, “Vạn hữu” là động từ, không phải danh từ. Sự sống là một tiến trình. Sự chết là một tiến trình. Ai là người đang tiến trình? Ai là người đang vận hành trong cỗ xe của hai chiếc bánh xe? Ai là người hành hương? Ai đang du hành qua bao hình tướng? Chân tâm đó, sự Vô niệm đó, phẩm tánh như gương đó, người chứng nhân phải được tìm thấy trên muôn nẽo đường, và thông qua tất cả khả năng. Mỗi sự vận hành trong sự sống cần được hiến dâng cho vấn nạn này, trong sự tìm kiếm này, chỉ có vậy, thiền nhân mới có thể tìm đường về nhà. Không về nhà được, bạn mãi mãi không thỏa nguyện. Bạn có tiền tài, danh vọng, quyền lực, nhưng bạn vẫn thiếu thốn, và bạn sẽ vẫn là một gã hành khất.

Ngày mà bạn tìm đến cội nguồn căn nguyên bản thể, đến với con người chân thật không danh nghĩa này, nguồn gốc cổ xưa nhất, Đấng vĩnh cửu, bạn trở thành hoàng đế. Người đó tất cả là nguồn hỷ lạc. Ngày đó, không có gì bị đánh mất. Cũng vào ngày này, bạn sẽ có những tràng cười lớn, bởi bạn đã khai ngộ. Ngày đó không bao giờ bị đánh mất… bạn chỉ dính mắc trong sự phản chiếu, dính mắc khách và quên lãng chủ nhân… Hãy là một CHỦ NHÂN!...

8. Chết Lớn

08 tháng 7 1977

Câu hỏi thứ               nhất:

Tại sao sự vắng lặng có thể là một đe dọa?

Vắng lặng là một cái chết lớn, một cái chết vĩ đại nhất mà thiền nhân đi qua. Cái chết bình thường không có gì để so sánh, bởi qua cái chết bình thường, bạn vẫn mang theo hạt chủng tử tái sinh của bản ngã. Cái chết thông thường không phải là cái chết thật sự. Người thật sự chết trong sự thanh tịnh… và đây là một cái chết trọn vẹn, nên có sự sợ hãi. Thiền gọi nó là “Cơn Chết Lớn.” Tại sao lại gọi nó là cái chết? Bởi khi bạn vắng lặng, bạn không là… Bạn đang là chỉ khi bạn náo động. Bạn đang là chỉ khi tâm của bạn đầy rác rến. Bạn đang là… chỉ khi nào tâm điên cuồng. Trong đặc tính điên cuồng đó, bạn là… Trong sự lành mạnh, bạn biến mất. Hội chứng thần kinh rất cần để ngã tồn tại. Khi hội chứng loạn thần kinh này chấm dứt, tâm ồn ào chấm dứt, bạn không là… Không phải không là gì. Có một cái gì đang là…, nhưng bạn không thể đồng hóa bạn với kinh nghiệm đó. Có một kinh nghiệm gì đó bất khả tư nghì, chưa từng biết qua bao giờ, chưa bao giờ được mơ tưởng, một kinh nghiệm hoàn toàn xa lạ, một cái gì thiếu sự tương thông từ bạn, không nối kết với bạn… nến mới đầy sự sợ sệt.

Trong sự vắng lặng tuyệt đối này, bạn tự sát. Tất cả thiền nhân đều như vậy. Tại Ấn độ, chúng tôi có một từ ngữ dành cho tử thần và cho sự thiền tối hậu… Samadhi… Đại định. Samadhi có hai nghĩa: Cơn chết lớn và sự chứng ngộ tối hậu của siêu tâm thức, rất quan trọng, biểu hiện hai khía cạnh của sự vắng lặng Vô thượng này. Ở một mặt, bạn chết… như bạn đã từng là và bạn sẽ chưa bao giờ là… Con người già nua đó tan biến, không biến sắc, không thuộc bình diện, thiếu nối kết. Nó không liên quan đến tâm thức mới đang sanh khởi trong bạn. Sự mới mẻ tuyệt đối tân kỳ. Ở mặt này, bạn chết. Ở mặt kia, có sự sống mới, sự sống vô ngã, bắt đầu, không phải sự sống nhún nhường, nên nhớ. Vô ngã không liên hệ với sự nhún nhường hay khiêm tốn. Đặc tính khiêm tốn, nhún nhường, lần nữa là con đường tự ngã, với phương pháp vi tế hơn. Người thật sự vô ngã không kiêu căng hoặc khiêm nhượng. Nếu bạn thấy người khiêm nhượng, như vậy, họ chỉ đứng ngược đầu. Vẫn bản ngã xưa đang hành trì Shirshansa – đứng ngược đầu. Tính tự phụ có thể khiêm nhượng, nhưng khi ngã biến mất, nó không để lại dấu vết,… thậm chí, không có cả đặc tính khiêm nhượng. Do đó, có sự sợ hãi. Thiền nhân rung sợ khi lao mình vào. Đây là tự sát. Bạn hỏi,

Tại sao sự vắng lặng lại đầy đe dọa?

Một, đây là sự chết. Hai, tất cả mọi hiện tượng bạn biết về tâm, tất cả mọi hiện tượng bạn biết về bạn, tất cả mọi hiện tượng bạn đồng hóa với nó, đã được cho từ xã hội là sự vay mượn. Sự đồng hóa là vay mượn. Bạn không biết bạn là ai. Bạn chỉ biết người khác đề cập bạn là ai. Trong thanh tịnh, mọi tri kiến chấm dứt. Trong sự vắng lặng, bạn trần trụi, không trang phục, hoàn toàn đơn độc. Tôi gọi nó hoàn hảo bởi không có sự tại sao thay đổi nó. Bạn tiếp tục cuộc chơi với mọi người, nhưng tận đáy lòng, bạn vẫn cô độc. Đặc tính cô độc là hiện tượng không thể không sao thay đổi nó. Cô độc không làm nó hư hỏng. Đây là chân tánh của chúng ta. Bạn có nhiều huyễn tưởng về bạn, tạo sự an toàn và bảo đảm, ngân khoản trong ngân hàng, những cuộc tình, thân hữu và gia đình… Tôi không chống họ. Tất cả đều tốt nếu bạn xem đó là cuộc chơi. Hãy vui chơi với nó tận tình nếu bạn có thể, nhưng đừng bị nó làm mê muội. Cuối cùng, bạn vẫn cô độc. Đặc tính cô độc này không thể thay đổi bởi mối quan hệ… Thậm chí, tình yêu không thể thay đổi đặc tính cô độc này. Khi bạn khai ngộ, thế giới hiện tượng chấm dứt. Không phải bạn biến mất, toàn bộ thế giới hiện tượng biến mất. Toàn bộ thế giới hiện tượng của bạn dung chứa ngôn ngữ, quan niệm, ý tưởng và tư duy.

Tín đồ Công giáo nói đúng khi họ bảo, “Thuở khởi nguyên bắt đầu qua Ngôi Lời.”(36) Phút cuối cũng ngôn ngữ. Ngày ngôn ngữ kết thúc, bạn ngộ nhập Phật tánh. Ngôn ngữ là xã hội. Tâm là sản phẩm xã hội. Bạn không phải là xã hội. Bạn là cá nhân. Tất cả mọi bảo đảm tồn tại với xã hội. Giây phút bạn im lặng, bạn cảm nhận sự bất an. Thậm chí, bạn không biết bạn là ai. Bạn rung sợ… một sự bồn chồn lớn lao. Trong thiền, họ gọi nó là “Cơn Chết Lớn”. Nó đến với thiền nhân khi họ khai ngộ, một khoảnh khắc nghi tình… bởi cái cũ biến mất và cái mới, thậm chí, bạn không thấy. Tất cả mọi kinh nghiệm bạn tin cậy đều vô giá trị. Không có gì rõ ràng để thay thế nó. Bạn bị quên trong ngục tù. Trong run sợ, đau khổ, xốn xang, nghi ngờ lớn đó, bạn muốn quay về, muốn bám vào bến bờ bạn đã rời xa, nhưng không có cách nào bạn có thể quay về! Khi bạn đến bến bờ của cơn chết lớn này, không có cách gì quay trở về. Bạn chỉ có thể đi tới. Nên nhớ sự quả quyết căm bản về sự phát triển của nhân loại, phát triển trong tâm thức. Không có cách nào quay về. Bất cứ kinh nghiệm gì bạn biết qua, bạn đã biết và không có cách gì làm bạn không biết. Bất cứ nơi nào bạn đến, bạn phải đến. Bạn không thể trốn chạy. Con đường duy nhất là đi tới.

Tất cả mọi đều an trụ ở chỗ không thể quay về. Bạn có thể gặp rắc rối, có thể đau khổ, có thể điên loạn, nhưng không có cách gì quay lại. Minh sư rất cần thiết trong giai đoạn của cơn chết lớn, bởi bạn sẽ vô cùng yếu đuối. Bạn sẽ trở thành một đứa trẻ yếu đuối. Hài nhi an toàn toàn diện trong buồng trứng. Không có vấn đề gì với hài nhi, tuyệt đối bình an, thoải mái. Không bao giờ nó bình an và thoải mái vô cùng như vậy nữa. Chín tháng mười ngày trong tử cung là chỗ xa hoa… không lo lắng, không trách nhiệm, ấm áp, buông trôi, thoải mái, thậm chí , không cần nỗ lực hít thở… Người mẹ làm tất cả. Bỗng nhiên, hài nhi bước ra khỏi tử cung sau chín tháng. Nó hoàn toàn yếu đuối, cần một người mẹ. Nó muốn quay về tử cung, nhưng không thể. Kinh nghiệm đó không thể xảy ra trong tự tánh vạn vật. Bạn đã rời xa nhà, không thể quay về, phải tìm nhà của bạn ở nơi chốn xa xôi. Bạn phải xây một ngôi nhà ấm cúng và tất cả mọi việc, phải cần người mẹ. Nếu không, hài nhi sẽ chết.

Nhiệm vụ của minh sư chính xác là vậy. Rõ ràng đó là trách nhiệm của minh sư. Khi bạn đến giây phút đại nghi tình, bạn đang rời bỏ buồng trứng… buồng trứng bạn xây dựng với xã hội, với mọi người, với mọi mối quan hệ. Bạn rời bỏ tử cung, đi vào Chân không, ngộ nhập vào bình diện khác, bình diện vô ngôn, vô hành, và vô niệm. Một lần nữa, bạn sẽ như một hài nhi, rất yếu đuối. Thậm chí hơn thế nữa, bởi sự yếu đuối của hài nhi thuộc về thân, và sự yếu đuối của bạn thuộc về tâm thức, sâu thẳm hơn… sự sâu thẳm tận cùng nhất. Bạn sẽ cần một người cho bạn sự dũng cảm, đẩy bạn tới trước, cám dỗ bạn tiến tới trước, lôi cuốn bạn, hứa hẹn bạn một ngàn lẽ một thứ… Khi bạn vượt qua được giây phút nghi tình lớn lao này, sự vắng lặng không còn là một đe dọa. Sau đó, nó là nguồn hỷ lạc vô hạn, Đây là Sat-Chi-Ananda… Đây là chân lý, tâm thức, phúc lạc. Không có gì siêu việt hơn nó, nhưng trước đó, trước khi chướng ngại cuối cùng sụp đổ, trước khi bạn buông bỏ sự bám víu quá khứ, bạn sẽ kinh nghiệm bị nhổ bật gốc, như thân cây bị nhổ trốc gốc từ mảnh đất của nó, nơi chốn vô cùng thoải mái… Hài nhi bị bứt ra khỏi tử cung. Kinh nghiệm chính xác là như vậy… Do đó, bạn cảm giác là vắng lặng là sự đe dọa. Khi bạn vượt qua kinh nghiệm đó rồi. Khi nào bạn xuyên qua ngọn lửa vắng lặng, bạn trở thành vàng khối tinh chất. Nó chỉ được trui luyện qua ngọn lửa vắng lặng, tâm trí bị đốt cháy trong bạn, và vô niệm trở thành ngọn lửa nội tại của bạn. Đây là một ân huệ nếu bạn khả tri. Một mặt nó là sự đóng đinh, mặt khác nó là sự phục sinh.

Câu hỏi thứ    hai:

Con hay có cảm giác hay hơn hoặc kém hơn người khác. Con rất xấu hổ vì tư tưởng này và cố gắng che dấu. Con ước mong giấc mơ này là một sự thật…không giả vờ… cảm giác bình đẳng và từ bi với tất cả. Tại sao lại khó khăn như vậy?

Dù bạn cảm giác tốt đẹp hơn, thấp kém hơn, hay bình đẳng, tâm vẫn vậy. Bạn tiếp tục so sánh và đau khổ vẫn tiếp diễn. Bạn có thể cho là bạn tốt hơn… giây Khi bạn cho là bạn tốt hơn, bạn tạo ra cảm giác thấp kém rồi, bởi có người trước bạn không qua cách này cũng bằng cách khác. Nếu bạn nghĩ bạn hèn kém, bạn muốn cảm giác tốt hơn… Trên một bình diện khác, người đó sẽ sau bạn. Chúng ta đang nối đuôi nhau, và sự nối đuôi này không là con đường thẳng tắp. Nó là một vòng tròn. Có người nào đó luôn đứng trước bạn và có người nào đó luôn đứng sau bạn. Tất nhiên, vọng dấy khởi qua khái niệm tốt hơn hay thấp hơn tạo ra phiền não và tự ngã. Tại sao không cảm giác bình đẳng? Bạn nghĩ là bạn đang yêu cầu một sự thay đổi cấp tiến? Không. Không như vậy. Cảm giác bình đẳng là một cạm bẫy, dựa trên tiêu chuẩn cũ, sự đo lường cũ. Tại sao bình đẳng? Nếu bạn cảm giác bình đẳng, bạn sẽ cảm giác thượng đẳng hơn, bạn sẽ cảm giác thấp kém hơn. Bình đẳng là sự đo lường, vẫn là đồng tiền. Không có gì thay đổi.

Tôi không giúp bạn có được cảm giác bình đẳng bởi tâm thái đó không thay đổi căn bệnh của bạn, có lẽ giúp bạn thoải mái hơn, bình thường hơn, cân xứng hơn đối với hội chứng loạn thần kinh, nhưng bình thường là chứng loạn thần kinh của sự loạn thần kinh. Đây là loại bệnh loạn thần kinh ấm cúng hơn. Tôi muốn thấy gì? Vấn đề tôi muốn bạn thấy… là cảm giác không có khả năng so sánh giữa bạn hoặc bất cứ ai. Mỗi một cá nhân đều đặc biệt. Tôi không nói rằng bạn không đặc biệt… Đừng hiểu lầm tôi. Tôi bảo rằng mỗi cá nhân đều đặc biệt. Không thể so sánh. Mohammed thật là khác, đặc biệt với cá tính của ông. Chúa Giê Su cũng vậy. Làm sao bạn có thể so sánh?

Chúa Giê Su là Chúa Giê Su. Đức Phật là Đức Phật. Có lúc, một vài Phật tử tìm tới hỏi, “Ai vĩ đại hơn? Đức Phật hay Chúa Giê Su? Ai vĩ đại hơn, Krishna hay Chúa Giê Su? Ai vĩ đại hơn, Mahavira hay Mohammed?” Chúng ta tiếp tục đặt tiêu chuẩn điên khùng đó thậm chí cho cả các chư Phật…”Ai tối thượng hơn?” Bạn có thể thấy sự thật đơn giản, rằng Đức Phật không bao giờ tái hiện? Không bao giờ sẽ có một nhân vật như Đức Phật Cồ Đàm, và sẽ không có một ai nữa như ngài. Ngài rất đặc biệt. Ngài đơn độc. Làm thế nào bạn có thể so sánh? Mohammed thật vô cùng đặc biệt, rất đặc biệt qua phong cách của ngài. Chúa Giê Su cũng vậy. Làm thế nào bạn có thể so sánh? Tôi không cho rằng các bậc toàn giác nầy, Đức Phật, Chúa Giê Su và Krishna đặc biệt. Tôi bảo rằng mỗi cá nhân đều đặc biệt. Thượng Đế chỉ sáng tạo cá nhân đặc biệt. Thượng Đế không bao giờ tái tạo. Ngài không tin ở bản sao, và chỉ tin ở bản chánh. Không chỉ với loài người. Động vật cũng đặc biệt. Bạn không thể thấy hai con mèo giống nhau như đúc. Chúng có đặc tính riêng của chúng. Bạn không thể thấy hai cây thông giống nhau. Chúng có đặc tính riêng. Bạn không thể thấy hai chiếc lá y như nhau, hay hai hòn sỏi trên trái đất vĩ đại này giống y nhau. Cá nhân tính rất vi diệu trong vạn vật vũ trụ. Cá nhân tính là ký hiệu của ngài. Vì vậy, cho là mình hạ đẳng, nghĩ rằng mình thượng đẳng, hay là rơi vào cạm bẫy tư duy về sự bình đẳng là thiếu chính đáng. Sự thật là mỗi chúng ta đều đặc biệt. Bạn là bạn. Tôi là tôi. Không thể so sánh. Sự so sánh nên chấm dứt. Khi sự so sánh chấm dứt, từ bi dấy khởi. Khi so sánh chấm dứt, bạn thấy vẻ đẹp tuyệt mỹ của tất cả mọi chúng sinh. Mỗi sự sống đều đặc biệt, hoàn toàn vô giá. Mỗi đóa hoa hồng… chưa từng sinh ra và sẽ không có đóa Hồng nào giống như nó nữa. Đừng lỡ cơ hội! Hãy luân vũ, hát ca, hiện hữu với nó, dù chỉ là giây phút nhỏ nhặt. Nó nở rộ vào buổi sáng, vào hoàng hôn đã tàn úa.

Cô gái bạn yêu chưa bao giờ có mặt trên địa cầu sẽ không bao giờ có mặt trên địa cầu nữa. Thật sự, cô gái bạn yêu là cô gái khác vào ban trưa, và là một cô gái khác vào ban chiều, vào đêm, cô gái đã hoàn toàn thay đổi. Không phải cá nhân là cá nhân, nhưng qua mỗi giây phút, đặc tính cá nhân này, thậm chí, bạn không thể so sánh. Bạn không thể so sánh cô gái bạn yêu vào bình minh đối với cô gái lúc hoàng hôn… Dòng nước từ sông Hằng đã trôi chảy bắt đầu từ dạo ấy rồi. Hoa nở rộ vào ban mai… mặt trời đang lên, đàn chim hót líu lo, vầng mây trôi lững lờ trên bầu trời, nhưng đóa hoa vào chiều, với những ngôi sao rực sáng, mặt trời đã biến mất, tất cả chỉ là bóng tối chung quanh. Một quanh cảnh hoàn toàn khác! Mỗi giây phút đều đặc biệt. Đặc tính đặc biệt của vạn vật vũ trụ là đa bình diện. Mỗi cá nhân đều đặc biệt. Mỗi giây phút trong cuộc đời của họ đều đặc biệt. Khi bạn thấy được sự đặc

biệt này của vạn hữu. Tất cả mọi ý tưởng vô minh về ai cao đẳng ai hạ đẳng, hay bình đẳng chấm dứt. Bạn cũng không bình đẳng! Làm sao bạn có thể bình đẳng? Nếu bạn có thể bình đẳng, tại sao bạn có thể cao đẳng? Tại sao bạn có thể hạ đẳng? Nếu có bình đẳng, rồi hạ đẳng, rồi cao đẳng, tất cả đều đến từ cửa sau. Như vậy, bạn không thể trốn chạy được nó.

Hiện tượng đó, tôi gọi là sự sùng kính vạn vật. Tôn trọng sự sống sẽ giúp bạn buông bỏ mọi ý tưởng điên loạn. Cái ngã cần ý tưởng bình đẳng, hạ sinh, và thượng sanh… đều là những tấn tuồng. Thiếu những nan đề này, ngã không thể sinh tồn. Xả bỏ những tấn tuồng này thì ngã sẽ tan tác và biến mất…

Câu hỏi thứ ba:

Làm cách nào chúng ta có thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng mọi tri kiến, tự vệ, dự án, mọi cuộc chơi, và Thượng Đế ?

Nếu bạn hỏi “Làm cách nào?”, bạn đã hỏi sai vấn đề. “Làm cách nào?” tức là bạn đã mang cái động vào trong. “Làm cách nào?” mang tương lai vào trong. “Làm cách nào?” đã mang phương pháp luận và tâm trí vào trong. Không là vấn đề “Làm cách nào chúng ta có thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng những tri kiến, tự vệ, dự án, những cuộc chơi, và Thượng Đế?” Không phải là kỹ nghệ học. Thiền không phải một kỹ thuật. Nếu bạn hỏi phải làm cách nào, bạn đem về tất cả mọi hiện tượng bạn muốn xả ly. Làm cách nào có nghĩa là không thể xảy ra ngay bây giờ, phải cần thời hạn… ngày mai, một ngày sau ngày mai, kiếp này hay kiếp sau, bởi Ấn Độ giáo tạo ra quá nhiều phương tiện thiện xão cho thiền, họ phải giả định nhiều kiếp tới. Đó là kết quả thiết yếu cần kíp. Một kiếp không đủ thực hành Du già Patanjalianjali. Phải cần nhiều kiếp. Một yêu cầu căn bản, bởi thật khó tưởng tượng một kiếp người có thể thực hành bấy nhiêu phương tiện. Bạn cần có thời gian. Khi bạn cần thời gian, tất nhiên, bạn phải cần tâm trí.

Tâm trí và thời gian không là hai hiện tượng. Tâm trí hiện hữu với thời gian. Thời gian tức là tâm trí! Bạn hỏi phải làm thế nào, bạn đã mang tương lai vào trong. Hỏi phải làm như thế nào bạn đã trì hoãn. Hỏi phải làm như thế nào, bạn nói, “Không thể thực hành bây giờ. Trước nhất, tôi cần chuẩn bị, tôi cần được huấn luyện và cần kỷ luật, sau đó, tôi sẽ thực hành. “ Rồi, sau đó, bạn sẽ làm gì? Ai sẽ thực hành? Ai sẽ được huấn luyện bởi “Thực hành như thế nào”? Tâm cần sự huấn luyện. Thậm chí, tâm giả vờ là đạt vô niệm. Tâm có thể điều khiển sự vắng lặng, và lường gạt bạn là đó chính là đại định. Vắng lặng thực hành bởi bất cứ phương tiện nào… Pháp có nhiều loại, có thể hóa học, có thể là dược phẩm, có thể cơ chế sinh lý, có thể là hốc môn, hay có thể đạt qua sự hít thở, nhưng điều đó cũng thuộc ngành hóa học. Bạn thay đổi sự quân bình của nội tại, khí carbon dioxide, bạn sẽ thấy sự thay đổi xảy ra, có thể thực tập bộ vị nào đó qua thân, và việc đó sẽ thay đổi tâm bạn, bởi tâm thân không phải hai; Bạn là cơ chế thần kinh. Bạn là một… hai mặt của một đồng tiền. Chúng ảnh hưởng nhau.

Khi bạn hỏi phải thực hành như thế nào, bạn mang đến cả một rừng kỹ thuật, Du già, tâm và toàn bộ cuộc chơi. Hiểu biết chân chính không cần kỹ thuật. Hiểu biết quá đủ để đạt đến nó. Ai sẽ là người thực tập mọi phương tiện này? Tâm sẽ thực hành. Nếu tâm là người thực hành, bạn không thể vượt trên tâm trí. Tâm là người thực hành thì ngã càng được hổ trợ. Để vượt trên tâm, bạn không thể nhận sự giúp đỡ của tâm. Không thề là như vậy.

Làm cách nào chúng ta có thể đạt đến tâm thái hỷ lạc?

Vấn đề thứ hai: Không phải là cái gì để bạn đạt tới. Nó đã sắn có rồi. Nó đã là trường hợp, đã xảy ra! Không phải nó trú ở cõi nào đó bạn cần đi đến. Nó không phải mục tiêu! Thượng Đế không phải mục tiêu! Khi bạn xếp đặt Thượng Đế là mục tiêu, bạn đã tham ái rồi. Từ sự tham ái Thượng Đế ở một cảnh giới xa xăm, Thượng Đế trở thành mục tiêu. Không phải là cái bạn cần đạt được. Nó vốn sắn có rồi. Bạn vẫn khép kín mắt. Nó là đã sẵn có, và bạn trốn chạy! Không phải vấn đề bạn tìm Thượng Đế; vấn đề duy nhất là làm sao không trốn chạy, không thoát ly, không tiếp tục giả vờ là bạn không biết Thượng Đế… và làm thế nào bạn luôn mở rộng. Đó là điều bạn mở rộng hay khép kín. Phương pháp tốt nhất là khép kín, vẫn có mặt trong tương lai… nơi nào đó, một mục tiêu xa xăm, cách biệt, trên đỉnh hoang sơn của Hi Mã Lạp Sơn, hay nơi nào đó tại tầng trời thứ bẩy, trên trời cao. Nó quá xa vời nên bạn khát vọng. Với điều đang khát vọng, người động có mặt. Sẽ có tự vệ, dự phòng, và những cuộc chơi. Có hai vấn đề: Không có “thực hành như thế nào” trong tôn giáo. Thiền không biết làm thế nào. Điều thứ hai: Một tôn giáo thực chất biết Thượng Đế sẵn có rồi. Thậm chí, không có một cự ly nào khác nhau giữa bạn và Thượng Đế. Thậm chí, nói rằng Thượng Đế rất gần cũng không đúng, bởi đặc tính gần cũng tạo khoảng cách. Đặc tính gần là khoảng cách. Thượng Đế không gần. Thượng Đế là bạn. Bạn là Thượng Đế. Chúng ta an trú trong đó như cá sống trong đại dương. Kabir dạy rằng. “Tôi đã không nhịn được cười khi thấy loài cá khát nước khi nó trong đại dương.” Chúng ta đang trong nó. Thượng Đế là… hay gọi nó là tâm thái hỷ lạc, hay gọi nó là đại định, hay bạn đặt tên nó… là đại dương nơi mà chúng ta đang hiện diện. Nó bao bọc chúng ta trong và ngoài. Nó là chân tánh.

Làm cách nào chúng ta có thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng mọi tri kiến, tự vệ, dự án, mọi cuộc chơi, và Thượng Đế ?

Nếu chúng ta chú trọng đến cách thức, bạn ép tâm phải ngưng động. Có thể thực hiện. Có nhiều pháp được phát minh hằng thế hệ, những con đường tắt. Phương pháp Thiền định Chuyển hoá sẽ giúp được. Bạn có thể tụng thần chú liên tục. Nếu bạn tụng thần chú liên tục, sẽ tạo ra loại nhạc ru con… ram ram… Không có khoảng trống giữa hai, để khoảng trống này không có gì chen vào. Làm sao cho những khoảng cách này mỗi lúc mỗi nhỏ hơn. Hãy tụng cho Rams chồng chất lên nhau. Tụng thật nhanh. Tụng thật điên cuồng, sẽ tạo ra lời ru trẻ em. Tâm bắt buộc phải khép kín, bởi tâm không thể thực hiện hai điều cùng một lúc. Nếu bạn tụng thần chú đến mức tâm không thể suy nghĩ nữa. Nếu bạn tư duy, bạn sẽ quên thần chú. Nếu bạn tụng thần chú, bạn sẽ quên tư duy, nhưng thần chú là một loại tư duy… Đây là một loại tu tập ngu xuẩn. Có lẽ, bạn cho rằng rất hữu dụng, nhưng thần chú vô cùng ngu xuẩn.

Đông phương bị thiệt hại rất nhiều bởi thần chú. Nó làm toàn bộ tâm thức Đông phương trở nên vô minh. Vì lý do đó, Đông phương thiếu sự sáng tạo, không phải sự sáng tạo trong nghệ thuật, không phải sáng tạo qua khoa học, không phải sáng tạo về bất cứ sáng tạo gì… mà là một loại sáng tạo đần độn, ngu muội. Bạn có thể thấy điều này. Có người tụng niệm thần chú vài năm, bạn thấy được vẻ đần độn trên mặt họ. Bạn đến Ấn Độ, có thể thấy rất nhiều đạo sư rất vô minh, nhưng sự vô minh của họ lại được tôn sùng. Họ có thể tu tập được một điều, là cưỡng ép tâm thinh lặng. Dù thế nào đi nữa, họ cưỡng ép tâm thinh lặng. Họ nỗ lực cưỡng ép tâm phải tịnh tĩnh qua sự tuyệt thực. Nếu bạn không ăn uống đầy đủ, mỗi ngày qua năng lượng sẽ ít dần đi. Khi năng lượng tràn trề, tâm được bồi bổ. Nếu không thì nguy hại, bởi cái đầu là bộ phận xa xí phẩm của thân, một bộ phận cần nên chăm sóc trước tiên. Nếu có sự xung đột giữa tim và đầu, thân sẽ hổ trợ trái tim trước, còn cái đầu thì lo sau. Đầu không quan trọng lắm. Nếu có sự xung đột giữa bao tử và cái đầu, bao tử sẽ nhận năng lượng trước, cái đầu thì được chăm sóc sau. Khi nào bạn cho năng lượng ít hơn sự cần thiết của thân đang đòi hỏi, tự nhiên, đầu bạn sẽ không nhận đủ năng lượng. Do đó, tuyệt thực trở thành một phương pháp qua hằng nhiêu thế kỹ. Hãy tuyệt thực! Đừng cung cấp đầy đủ năng lượng cho thân! Khi cơ thể không được cung cấp đầy đủ năng lượng, cái đầu

không thể nhận đủ năng lượng. Khi đầu không nhận đủ năng lượng, vô tư tưởng, một trạng thái tĩnh lặng phủ định, không phải khẳng định. Nó thiếu sức sống, thiếu rung động trí huệ Bát Nhã. Nó chán ngắt và bại liệt. Con người sẽ thiếu sinh lực, thiếu hiệu năng… Đừng Brahmacharya! – Đừng tịnh thân! Nếu bạn tuyệt thực quá độ, năng lượng dục sẽ chấm dứt. Một loại tịnh thân mới dấy khởi… là sự giả tạo, bởi không đủ năng lượng.

Tình trạng như vậy xảy ra với cái đầu. Nếu năng lượng không đủ, tâm ngưng hoạt động, nhưng sự vắng lặng của tâm không phải là vấn đề! Tâm cần hoạt động một cách hoàn hảo, cần phải chạy như một chiếc xe hoàn hảo, và vẫn không quay mòng mòng, thêu dệt những tư tưởng vô ích. Tâm cần sinh động và đầy chất sáng tạo, và đầy đủ khả năng vận hành, vắng lặng khi nào nó muốn. Đó là tự chủ. Mỗi khi bạn muốn tư duy, bạn có thể tư duy. Khi bạn không muốn tư duy, bạn có thể vô niệm. Một minh sư chân chính là người có thể làm được cả hai.

Có hai loại nô lệ trên cõi đời này. Người bình thường không thể vô niệm… Người luôn suy nghĩ nô lệ cho tâm. Còn loại người nữa luôn cưỡng ép tâm không được tư duy bằng cách tướt đoạt năng lượng, tánh sinh động, cơ hội, thử thách, tranh đấu, sáng tạo… và mọi tiềm năng, và sau đó, người này không thể suy nghĩ được nữa. Nếu trong hoàn cảnh nào đó, có chuyện xảy ra, họ ngớ ngẩn. Tôi không ủng hộ tánh ngớ ngẩn này. Như vậy, phải làm gì?

Pháp của tôi là pháp bất thiện xảo. Bạn nội quán sự động này. Đừng vội vã chận đứng nó. Hãy quán nó. Hãy quán tất mọi tự vệ đang có mặt. Đừng phê phán. Đừng bảo bạn không cần chúng. Đừng chấm dứt cuộc chơi… hãy tiếp tục các cuộc chơi này, nhưng cảnh giác hơn. Mang tâm thức mới quán mọi sự đang diễn tiến quanh bạn… trong và ngoài. Bạn đang trong cuộc chơi? Hãy tiếp tục cuộc chơi đó. Không có gì sai lầm trong cuộc chơi. Hãy đùa vui một cách hoàn hảo, đầy thiện xảo, trở thành một diễn viên tuyệt vời, nhưng tận cùng nội tại vẫn luôn quán chiếu, hoàn toàn hiểu rõ bạn đang trong cuộc chơi… như chiếc gương phản chiếu nội tại. Hãy để tâm động… sẽ đầy sự cảnh giác. Quả không dễ dàng. Thần chú thì dễ dàng, sẽ rất gian nan, bởi bạn quên nhiều lần. Tâm động đến mức bạn quên nó, nhưng đừng lo lắng. Khi nào bạn nhớ thì tiếp tục nội quán. Đừng mặc cảm phạm tội nếu bạn lỡ quên, và đừng phê phán mình, đừng tuyệt vọng. Đây là sự tự nhiên. Hằng vô lượng kiếp, chúng ta đã huấn luyện tâm cách tư duy. Hiện tại, bạn phải quán toàn bộ chức năng cơ chế của nó và huấn luyện nó.

Sự đang nội quán, song hành với kinh nghiệm mới dấy khởi trong bạn. Hãy nhớ, song hành với tâm, chứng nhân đang trong bạn. Người chứng nhân này không ồn ào, một thực tại thậm thâm vi diệu hơn tâm trí. Khi bạn tụng thần chú, bạn sử dụng tâm. Sẽ không có sự song hành trong bạn. Bạn chỉ cưỡng ép tâm. Khi bạn quán, có một kinh nghiệmtối thượng hơn tâm… một quan sát viên trên ngọn đồi. Bạn đang thiền tọa trên ngọn đồi, có thể quan sát toàn bộ thung lũng, không chống đối thung lũng. Thung lũng tuyệt mỹ như thực tướng của nó… nhưng bạn vượt trên nó. Hãy cho phép tôi lập lại: người quan sát viên không quan hệ với tâm. Người quan sát là kinh nghiệm mới mẻ hơn. Người quan sát này là sự phát triển mới trong bản thể, không phải do tâm cưỡng ép mà thành, không phải do tâm kỷ luật mà vắng lặng. Đây là một kinh nghiệm mới hơn, một sự mời mọc đến với một hiện tượng mới mẻ ẩn mặt trong bạn và bạn chưa mời mọc nó bao giờ. Hãy mời mọc người chứng nhân này. Trước tiên, nó sẽ rất ngượng ngùng, tự nhiên rồi. Có lúc nó đến, có lúc nó biến mất, nhưng thậm chí dù nó có đến trong khoảnh khắc ngắn ngủi, những giây phút đó vô cùng giá trị. Thậm chí, trong vòng hai mươi bốn tiếng đồng hồ, nếu bạn trở thành một chứng nhân trong một khoảnh khắc… như vậy cũng đủ để tạo ra phép lạ. Mỗi ngày qua, sự quan sát này bám rễ trong bạn. Tâm tiếp tục vận hành trên bình diện của nó. Không cần bận tâm về nó. Nó hoàn hảo với chân tánh của nó. Đừng chống đối tâm tội nghiệp này. Nó đã giúp đỡ bạn rất nhiều. Thiếu nó, bạn sẽ không thể sinh tồn. Tâm giúp đỡ bạn sinh tồn từ bao lâu nay. Đây là thước đo sự sinh tồn.

Nếu tại Đông phương, đặc biệt Ấn Độ, bạn thấy nó quá xấu xa, nạn nghèo đói, sự khốn khó… bạn có thể thấy lý do không? Ấn Độ vẫn chưa phát triển, vốn là thước đo sinh tồn. Ấn Độ chống đối nó, vô cùng mãnh liệt, đấy hận thù với tâm. Kết quả tối hậu là một xã hội xấu xa, những con người đói khổ, và nghèo nàn. Không nhất thiết phải vậy. Tâm có thể sử dụng, có thể là một trong những huyền nhiệm phức tạp nhất của Thượng Đế. Tôi không đối kháng bất cứ điều gì, thậm chí cả tâm trí. Nó cần sử dụng qua cách riêng, có bình diện riêng của nó. Chỉ bạn là nên tăng trưởng vượt trên nóm phải tìm kiếm chân tánh tối thượng hơn. Bạn sẽ nội quán. Bạn thành minh sư lớn! Khi bạn muốn tâm ngừng, bởi bạn muốn nghe chim hót líu lo, không ồn ào

nữa, bạn chỉ cần bảo tâm, “Hãy im lặng đi. Như vậy quá đủ rồi. Hãy chấm dứt!”… và nó sẽ chấm dứt…

Hiện tại, rất khó cho bạn có thể hiểu những vấn đề tôi đang chia sẽ. Bạn sẽ bảo, “Hãy ngừng ngay!” Nó sẽ ngừng. Bạn nói, “Hãy chấm dứt” Nó chấm dứt. Minh sư đã đến, nô lệ lắng nghe. Đừng tranh cãi với nô lệ… Hãy mang về chủ nhân ông! Sự hiện diện của minh sư sẽ giúp nô lệ này hiểu. Quan sát viên là minh sư. Bạn khiêu khích chứng nhân viên này, mời mọc chứng nhân viên, tìm kiếm và khám phá chứng nhân viên trong bạn. Đừng vật lộn quá mức với tâm, nếu không, toàn bộ năng lượng của bạn sẽ đổ hết vào cuộc tranh chấp này. Sẽ có cuộc chiến không ngừng của nội tại. Khi có ai xung đột… Có lẽ, xung đột với dục. Có lẽ, họ tưởng họ xung đột với tư tưởng, nhưng mỗi khi bạn xung đột với chính bạn, bạn là kẻ tâm thần bị phân liệt, bị xé làm hai. trong cuộc chiến với chính bạn, và phân tán năng lượng của bạn. Không có sự sáng tạo gì mới hơn trong bạn, chỉ phân tán bạn, làm bạn yếu đuối hơn.

Tôi không ủng hộ biến bạn thành người yếu đuối hơn, cho nên đừng đối kháng tâm. Hãy vượt trên tâm! Chân tánh sắn có trong bạn, chưa hoạt động. Hãy bắt đầu khai sáng nó, cái mà thiền nhân gọi là mở đôi mắt huệ. Nó có mặt ở đó, tiềm lực đã có. Thậm chí, các nhà sinh học đồng ý là có một cái gì trong đầu vẫn chưa hoạt động, đây là một bí mật, bởi tại sao tạo hóa sáng tạo ra nó? Tạo hóa sáng tạo điều cần thiết mà thôi. Có một cơ chế gì trong đầu, trong bộ óc vẫn chưa hoạt động. Một phần thể vô cùng quan trọng vẫn chưa hoạt động. Khi bạn mang chứng nhân vào, phần cơ chế này bắt đầu hoạt

động. Tình trạng của chúng ta là vậy, đã xảy ra…

Một bộ lạc man khai thấy một phi cơ… loại phi cơ trong Đệ Nhị Thế chiến bỏ lại bởi các quân nhân. Họ không hiểu phi cơ dùng để làm gì. Họ chỉ biết kéo xe mà thôi, vì vậy, họ dùng phi cơ để làm chiếc xe kéo, với bốn bánh. Họ rất là thích thú với chiếc máy mới lạ này. Một chiếc xe cực kỳ tuyệt hảo! Có một người thông minh hơn thám hiểm bên trong. Có quá nhiều máy móc cơ khí… Ông suy nghĩ, “Cái máy này không phải là chiếc xe kéo bởi có nhiều bộ phận bên trong không phải để sử dụng cho xe kéo.” Ông lục lọi tìm kiếm. Có một ngày, vô tình ông làm cho máy nổ. Sau đó, họ sử dụng chiếc phi cơ này như là xe chở hàng vậy. Có một người khác trong làng cũng muốn tìm hiểu về cơ cấu của chiếc xe chở hàng mới lạ này, bởi đối với một chiếc xe chở hàng, không cần phải có nhiều bộ phận không cần thiết. Cuối cùng, vào một ngày đẹp trời, họ khám phá nó có thể bay.

Con người cũng trong trường hợp như vậy. Chúng ta sử dụng nó như một chiếc xe kéo vậy. Đừng vật lộn với chiếc xe kéo này. Có nhiều máy móc bên trong. Hãy khám phá chúng. Bạn có thể sử dụng nó như một chiếc xe chở hàng, không cần thiết phải cất nó vào một chổ. Bạn có thể sử dụng nó như một chiếc máy bay. Nó có thể bay đến tận cùng đỉnh tối hậu của vạn hữu. Cho nên, vật lộn với nó không phải là cách. Hãy thân thiện với nó! Hãy quan sát nó với tình thương, như người mẹ chăm sóc con yêu của mình. Hãy quán tâm với sự chăm sóc ân cần, với tình thương sâu đậm và nhân ái. Đây là bộ máy của bạn! Đừng giận nó. Đừng ngu muội tranh chấp hệ thống cơ chế của nó.

Làm cách nào chúng ta có thể đạt đến trạng thái hỷ lạc khi tâm trống rỗng những tri kiến, tự vệ, dự án, mọi cuộc chơi, và Thượng Đế ?

Khi bạn cảnh giác, tâm sẽ ngưng động. Tâm rất tôn trọng sự tỉnh thức. Đó là một bí mật. Đôi lúc bạn nên thử. Tâm ồn ào… hãy thực hành một việc nhỏ này. Tâm ồn ào, bạn không thể ngủ được. Bạn không thể làm gì được bởi nó chạy như con chó điên. Bạn chỉ làm một việc thôi. Bạn ngồi thinh lặng trên ghế, cơ thể thư giản, và bảo tâm, “Được rồi. Bây giờ tôi sẽ lắng nghe. Hãy cho tôi biết ngươi muốn gì?” Bạn sẽ kinh ngạc… sự náo động bỗng chấm dứt. Giây phút bạn nói, “Tôi sẽ lắng nghe…. Được rồi.” sẽ xảy ra trong thoáng giây ngắn ngủi, nhưng bạn biết bí mật của nó. Hiện tượng gì xảy ra khi bạn bảo, “Tôi sẽ lắng nghe”? bạn sẽ trở nên tỉnh thức. Tâm có khuynh hướng tôn trọng tỉnh thức. Bất cứ nơi nào có sự tỉnh thức, chủ nhân ông… nô lệ theo sau… Tâm sẽ ồn ào, nhưng bạn có thể quán chiếu. Khi bạn không còn giữ chánh niệm, tâm lại ồn ào. Nếu bạn vẫn tiếp tục hành trì chánh niệm, tâm không ồn ào nữa, có phép lạ xảy ra nếu bạn giữa chánh niệm. Mỗi ngày qua, tâm bớt náo động hơn theo sự hài hoà của riêng nó. Khi tâm ngưng động, bạn sẽ cảm nhận sự phúc lạc, nhịp đập của trái tim, có vẻ đẹp thuần mỹ, không phải trạng thái tối tăm.

Đức Phật không phải là một nhân vật đáng chán.

Đức Phật không vắng lặng trong phủ định. Ngài hoàn toàn tịnh tĩnh trong khẳng định. Sự tỉnh lặng không là sự vắng mặt của vọng, mà là sự có mặt của tỉnh thức…

Câu hỏi thứ tư:

Còn nghệ thuật và sự giác ngộ thì sao? Khi ngài sáng tác một vần thơ, một họa phẩm, một bức tượng, một bản nhạc, ngài có cảm giác gần gũi với trạng thái thiền không? Vâng, không phải là một sự trống rỗng thuần khiết…bởi nó sẽ kết thúc và mục tiêu. Nó cũng làm bãn ngã phát triển. Cuối cùng, ngài có chuyển hoá sự sáng tạo này hay không?

Nghệ thuật tuỳ vào bạn. Nếu bạn bệnh hoạn thì nghệ thuật của bạn cũng bệnh hoạn. Nếu bạn giác ngộ, nghệ thuật sẽ giác ngộ. Nghệ thuật phản ảnh phẩm hạnh của bạn. Nếu bạn đã tìm xem Ajanta, Ellora (37), hay là Khajuraho (38), bạn sẽ thấy loại nghệ thuật hoàn toàn khác. Nếu bạn nghe nhạc cổ điển, bạn sẽ thấy một phẩm chất khác hơn nghệ thuật. Nếu bạn nghe nhạc hiện đại, đây là một loại nghệ thuật. Nếu bạn chiêm ngưỡng họa phẩm của Picasso, chúng đầy đặc tính bệnh hoạn. Có một cái gì đó bệnh hoạn trong họa phẩm của Picasso, và có một cái gì đó bệnh hoạn trong thế giới mà Picasso diễn đạt qua họa phẩm của ông. Đừng bao giờ treo họa phẩm của Picasso trong phòng ngủ của bạn. Nếu không, bạn sẽ có ác mộng. Nó là sự diễn đạt của xã hội ngày nay. Xã hội này đang bệnh hoạn, loạn thần kinh, nhưng nghệ thuật tuỳ thuộc bạn. Nghệ thuật không phát xuất từ cõi trống không nào đó, nó bắt nguồn qua người nghệ sĩ, được diễn đạt bởi nghệ sĩ, giúp nghệ sĩ biểu thị cảm nhận của họ ở trần thế… Nghệ thuật là vậy. Nó là tâm tánh ẩn tàng trong trái tim bạn. Bạn diễn đạt nó qua họa phẩm, qua điêu khắc, qua âm nhạc, qua khiêu vũ, giúp nó hiển lộ. Bạn mở cửa trái tim, nhưng bạn không thể mở rộng chỉ những gì hiện diện. Điệu luân vũ của Nijinsky không thể là điệu luân vũ của Meera (39). Triết lý của Nietzche không thể là triết lý của Đức Phật. Nhất định là hoàn toàn.

Nghệ thuật bệnh hoạn phát xuất từ sự xung đột của nội tại, sự căng thẳng và những bãn ngã đang cần. Nó thư giãn bạn như thuốc an thần giúp bạn thư giản. Nếu bạn giận dữ, bạn sẽ la hét, đánh đập… thậm chí, bạn sẽ đập vào cái gối… Nó sẽ giúp bạn và bạn cảm giác thoải mái hơn. Có nhiều học đường tại Tây phương cho rằng loại người loạn thần kinh có thể điều trị qua nghệ thuật, trị liệu pháp qua nghệ thuật. Họ nói đúng. Nếu người điên được dạy hội họa, nếu họ đơn giản vẻ, sự vẻ này sẽ giúp đỡ họ, bởi bất cứ họa phẩm nào ông vẻ sẽ giúp xua tan cơn điên loạn này của ông, sẽ được gột rữa, sẽ bị ném ra ngoài, không còn cảm giác nặng nề và không ô nhiễm. Chín mươi chín phần trăm nghệ thuật đều như vậy. Nếu Picasso không được phép vẽ, ông sẽ phát điên. Nếu Van Gogh không được vẽ, ông sẽ mất trí. Cuối cùng, ông mất trí thật.

Nghệ thuật phát xuất từ sự điên loạn, từ hội chứng thần kinh phân liệt, không phải là nghệ thuật thật sự. Gurdjieff (40) thường chia nghệ thuật làm hai loại. Ông gọi một loại nghệ thuật là nghệ thuật chủ thể, và một loại nữa là… Taj Mahal (41) hay là Khajuraho… khách thể. Khi bạn vẽ, việc làm của bạn thành tựu nhưng họa phẩm sẽ tồn tại. Nếu bạn sáng tạo trên khung vẽ khuôn mẫu của chứng loạn thần kinh, và khi có ai ngắm bức tranh sẽ suy tưởng về bức tranh, sẽ có cảm giác bệnh hoạn… muốn nôn mửa, muốn phát bệnh ngay. Họa phẩm là biểu tượng hình tròn của vũ trụ. Nó trở thành Yantrara. Vì lý do đó họa sĩ thường sử dụng họa phẩm, như Yanstras (42) , mẫu vẽ được sáng tạo để mỗi khi bạn thưởng thức, nó cho bạn sự vắng lặng. Mô hình được sáng tạo để mỗi khi bạn nhìn thấy, làm bạn căng thẳng. Nghệ thuật khách thể, Gurdjieff bảo, là nghệ thuật có thể giúp con người hướng đến sự tĩnh lặng, hỷ lạc, nội tại hài hòa, và lòng tri ân. Nghệ thuật hướng con người đến chiều hướng bệnh hoạn, loạn thần kinh, trụy lạc, không phải nghệ thuật. Bạn có thể gọi là nghệ thuật, nhưng đó là một sự nhầm lẫn.

Còn nghệ thuật và sự giác ngộ thì sao?

Nghệ thuật không liên hệ trực tiếp với giác ngộ, nhưng giác ngộ thì có liên hệ đến nghệ thuật. Khi có nhiều bậc khai ngộ trên thế giới này, họ sẽ tạo ra một thế giới khác, với nhiều từ trường khác nhau, tự nhiên rồi. Họa phẩm của thiền có phẩm hạnh riêng. Quan sát một họa phẩm thiền, bạn trầm tư hơn; Thưởng thức một họa phẩm thiền, bạn như được hóan chuyễn đến một bình diện khác. Nghe một bản nhạc cổ như Bhagavad Gita, chỉ lắng nghe… thậm chí, nếu bạn không hiểu, thậm chí, dù bạn không biết Phạn ngữ… chỉ nghe thôi. Âm điệu của nó, âm sắc của nó, điệu nhạc của nó, bỗng nhiên, bạn cảm giác như có một sự thanh tịnh tràn trề trong bạn, nghìn hoa như nở rộ trong bạn. Có một kinh nghiệm đang mở rộng và luân lưu trong bạn. Thế giới này cần nhiều họa phẩm khai ngộ, nhưng điều đó không thể thực hiện bằng cách dạy mọi người sáng tác nhiều nghệ thuật hơn. Điều này chỉ có thể thực hiện khi mọi người đồng hướng về thể tánh Chân Như. Mỗi khi có thiền nhân nào khai ngộ, nhất định ông sẽ diễn đạt nó. Mỗi kinh nghiệm khai ngộ sẽ nở thành hoa sen ngàn cánh. Khi Đức Phật tĩnh lặng, khi Đức Phật đã về nhà, khi ngài biết ngài là ai, ngài thuyết pháp… ngôn từ của ngài là sự diễn đạt của ngài. Khi Meera khai ngộ, bà khiêu vũ… khiêu vũ là sự diễn đạt của bà.

Mỗi bậc giác ngộ sẽ tìm cách diễn đạt kinh nghiệm đã xảy ra với họ, bởi kinh nghiệm khai ngộ nên được diễn đạt. Bạn không thể ôm ấp nó vào lòng, bởi kinh nghiệm sẽ tràn ra, nhưng mỗi bậc giác ngộ đều có cách diễn đạt khác nhau. Đức Phật không bao giờ khiêu vũ. Không phải tác phong của ngài. Ngài không bao giờ ca hát, không bao giờ sáng tác nhạc… Không phải là tác phong của ngài, nhưng nếu bạn quan sát ngài, cách đi của ngài như nguồn thơ. Cách ngài ngồi âm hưởng thi ca. Cử chỉ của ngài âm vang nhạc khí. Thậm chí, khi ngài tĩnh tọa dưới gốc bồ đề, không di động, trong ngài có một cuộc khiêu vũ lớn lao. Người có mắt huệ, họ có khả năng nhận biết. Đây là cách ngài diễn đạt.

Mỗi người đều có một cách diễn đạt khác nhau. Có người trở thành họa sĩ, có người trở thành ca sĩ…Tùy theo! Nó tuỳ thuộc vào tiềm năng bạn sẵn có. Sự giác ngộ của bạn sẽ lèo lái tiềm năng đó và diễn đạt qua nó. Căn bản là cơn đại định. Hãy để đại định xảy ra trước, sau đó, bất cứ những gì bạn có khả năng đem lại thế giới, sẽ được ban bố. Bất cứ những gì bạn muốn chia sẽ, sẽ được chia sẽ. Sẽ không có tự ngã. Sẽ không có động cơ thúc đẩy. Sẽ không có sự căng thẳng bên trong. Nếu không có ai lắng nghe bạn, bạn sẽ không buồn bã. Bạn sẽ mãi như một đóa hoa, nở rộ trong rừng sâu. Không ai đi ngang qua, nhưng hương vị sẽ được thải ra với gió.

Nghệ sĩ khao khát được diễn đạt. Đối với bậc giác ngộ, sự diễn đạt rất tự nhiên, như hơi thở, không có sự khao khát. Nghệ sĩ tranh đấu liên tục dọn đường cho họ. Họ có động cơ, nên họ luôn sống trong sự căng thẳng. Không phải ngẫu nhiên nghệ sĩ đau khổ hơn người khác, bởi chứng bệnh tâm thần… Họ căng thẳng quá độ, phải sáng tạo, phải cạnh tranh, phải chứng minh, và phải để lại ký hiệu cho thế gian… Tất cả đều qua nỗ lực tự ngã. Bậc giác ngộ sống mà không động cơ. Ngài đơn thuần tận hưởng phút giây thực tại như thực tướng của nó. Bất cứ chuyện gì xảy ra cũng đều tốt đẹp. Ngài luôn phúc lạc, luôn ban phát phúc lạc. Nếu có ai nhận được thì tốt, nếu không thì vẫn tốt...

Câu hỏi thứ năm:

Nếu tình dục con người được khai phóng, họ có trở thành phóng túng hay không?

Trước tiên, có gì sai khi phóng túng? Tôi không thấy có gì sai lầm ở sự phóng túng cả. Văn minh quá có lẽ nguy hiểm… một chút phóng túng cũng tốt. Trong một thế giới hòan mỹ, với sự hiểu biết sâu rộng hơn về nhân tánh, chúng ta nên duy trì cân bằng giữa nền văn minh và cá tính phóng túng. Chúng ta quá nghiêng về một mặt. Chúng ta quá văn minh. Khi bạn quá văn minh, bạn dễ uốn nắn. Hoa hồng có nét đẹp của nó. Có lẽ, nó không bất tử như hoa nhựa, vào hoàng hôn đã tàn lụi vĩnh viễn rồi. Nó chỉ hiện diện trong phút chốc, nhưng nó vẫn sống động. Hãy ngắm nhìn loài thú hoang… Chúng thật hoang dã… Bạn có cảm giác ghanh tỵ không? Bạn có thấy chúng rực rỡ và đầy sức sống không? Thượng Đế hiện hữu trong chúng thuần nhất hơn cả bạn nữa phải không? Cho nên, tôi không thấy có gì sai lầm trong đặc tính man dã cả. Nếu đặc tính man dã của bạn không hại một ai thì đây là sự sùng đạo toàn hảo. Nếu đặc tính man dã của bạn chỉ diễn đạt tự do của bạn và không gây trở ngại tự do của bất cứ ai. Nếu không vi phạm sự sống của một ai, sự tự do của người này thì rất tốt. Trong một thế giới tốt đẹp, con người cần nên cho phép được sống đủ kiểu man dã, với một điều kiện: Sự phóng túng của họ sẽ không phương hại đến bất cứ một ai. Họ nên được hoàn toàn tự do. Văn minh không cần phủ định. Nó phải là một sự khẳng định. Nhiệm vụ của cảnh sát và quốc gia phủ định thay vì khẳng định. Họ không nên cấm cản bạn phải làm gì. Họ chỉ nên cấm bạn không được làm gì. Chỉ có vậy. Chúng ta sống trong một xã hội mà bạn không thể hoàn toàn phóng túng bởi quan hệ đến sự sinh tồn của mọi người. Bạn phải quan tâm họ. Họ quan tâm bạn. Họ thoả hiệp vì hạnh phúc của bạn. Bạn phải thoả hiệp vì hạnh phúc của họ. Chỉ có vậy. Xã hội, tiểu bang, luật pháp, nên phủ định. Họ nên chỉ định vài sự việc rằng: Không một ai được quyền xâm phạm quyền sống và hạnh phúc của kẻ khác. Mọi vấn đề khác thì nên cởi mở một chút.

Điều thứ hai: Thần Ái Tình là nguồn cội sống của tất cả mọi nét đẹp mỹ lệ trong thế giới này. Những đóa hoa nở rộ bởi Thần Ái Tình. Loài chim Cukoos ca hót líu lo cũng bởi Thần Ái Tình. Loài họa mi khiêu vũ cũng bởi Thần Ái Tình. Tất cả những gì hòan mỹ và tuyệt vời đều xuất phát từ Thần Ái Tình… Thậm chí đến sự đại định cũng là đóa hoa tối hậu nở rộ cũng xuất phát từ Thần Ái Tình. Thượng Đế là Đấng Đa Tình. Bạn có thể nhận thấy khắp nơi, không cần chứng minh. Vạn hữu cũng rất đa tình. Ngày mà con người đối kháng sự đa tình, chính là ngày mà loài người rơi vào sự bất bình thường rồi. Từ ngày nhân loại không còn được bình thường, bởi dẹp bỏ, đè nén, kiềm chế tánh đa tình. Vì vậy, con người mỗi ngày mỗi nguy hiểm hơn bởi sáng tạo phát khởi qua sự đa tình. Trẻ thơ sinh ra từ tánh đa tình, kể cả họa phẩm, thi phẩm, và đại định! Khi con người có xu hướng đàn áp tình dục, sợ hãi tình dục, khi bạn không tôn sùng Thần Ái Tình, bạn sẽ làm gì đây? Mọi sáng tạo bị hạn chế và bạn trở nên nguy hiểm… Sau đó là chiến tranh, bạo động, chống đối, cạnh tranh, khát vọng tiền bạc, quyền lực, địa vị… đều sẽ nẩy sinh. Con người sẽ đau khổ hơn khi sống với thái độ ngu xuẩn đối kháng tình dục. Nó đem đến bạn đủ tệ nạn trụy lạc. Có người chạy đuổi theo tiền bạc. Bạn có thấy sự trụy lạc này không? Tiền bạc trở thành thần thánh. Họ không yêu phụ nữ, họ chỉ tôn sùng tiền bạc. Có người yêu xe. Có người đắm say quyền lực. Có người đắm say tình dục, và họ là những con người vô cùng nguy hiểm. Họ không nên sống. A Lịch Sơn Đại Đế, Thành Các Tư Hãn, Tamerlane, Adolf Hitler, Stalin, và Mao là những nhân vật vô cùng nguy hiểm. Họ đầy sự phá hoại. Niềm vui của họ là sự huỷ diệt. Khi năng lượng sáng tạo không được biểu lộ, nó sẽ biến chất thành vị đắng và trở thành độc dược.

Nhân loại chưa bị đau khổ bởi tình dục. Không bao giờ. Con người đau khổ bởi đối kháng tình dục. Khi bạn chống tình dục, bạn là kẻ chống tình yêu… Thanatos… Tử thần…trở thành kẻ thù của bạn. Tử thần được tôn thờ. Tiền bạc là tử thần. Chính trị cũng vậy… Bản ngã cũng vậy… Mọi sự chết đều vô cùng quan trọng. Bạn đang tôn sùng những biểu tượng chết đó. Bạn hỏi tôi…

Nếu tình dục con người được khai phóng, họ có trở thành phóng túng hay không?

Có thể. Nếu họ được trọn quyền tự do hành động như vậy. Họ có thể vô cùng phóng túng, nhưng chỉ tạm thời. Lý do không phải ở tình dục. Lý do là họ bị kiềm chế. Nếu như một người bị đói khát nhiều năm, bỗng nhiên bạn cho họ toàn quyền tự do… Bạn cho họ chìa khoá vào bếp. Dĩ nhiên là họ sẽ biến thành con người man dã trong phút chốc, nhưng đâu có gì sai lầm? Trong một vài ngày, họ sẽ ăn rất nhiều, nhưng chỉ vài ngày thôi. Họ sẽ bị thực phẩm ám ảnh. Họ sẽ ăn, sẽ uống và mơ mộng chỉ có thực phẩm mà thôi. Chỉ có thực phẩm trôi nổi trong trí óc của họ, nhưng không phải tự vì họ đói, mà bởi vì bạn đã bỏ đói họ quá lâu. Đúng như vậy. Các đạo sư, linh mục, Giáo Hoàng, và các Shankrachas, họ khuyến dụ không nên tự do tình dục, nếu không con người sẽ tphóng túng, nhưng lý do không phải là vì tình dục, lý do là ở các vị Giáo Hoàng. Họ là nguyên nhân. Họ làm cho nhân loại đói khát quá lâu, bị què quặt quá lâu… và đó là lý do tại sao họ làm cho con người trở nên què quặt. Nếu bạn muốn con người biến thành nô lệ, phương pháp duy nhất là huỷ diệt tình dục của họ. Con người đầy tình yêu là một minh sư. Con người tràn trề lòng nhân ái sẽ không bận tâm đến bất cứ điều gì, không sẵn sàng gây ra chiến tranh, dù Việt Nam hay Đại Hàn hay bất cứ nơi nào. Con người thật sự yêu sự sống và tận hưởng nó mà không bận tâm trở thành nguyên thủ quốc gia hoặc thủ tướng. Con người thật sự sống trong sự bi mẫn thậm chí sẽ không buồn ghé vào giáo đường hoặc tu viện, bởi họ đã thật sự tìm thấy thánh đường của Thượng Đế. Lòng nhân ái là lời nguyện cầu của họ. Như vậy, các linh mục, các chính trị gia, các đạo sư, các đầu não chiến tranh và đại đa số phải tuỳ thuộc vào sự

ám ảnh của bạn? Năng lượng của bạn đã bị huỷ diệt. Bạn phải được sắp đặt bằng phương thức nào đó và vì vậy, bạn đi vào con đường lầm lạc. Một con người khi tình yêu đã bị huỷ diệt thì trở nên vô cùng yếu đuối.

Bạn thấy con bò và con trâu qua chưa? Khác nhau như thế nào? Sự tự do tình ái của con bò bị huỷ diệt, nó trở thành con trâu. Con trâu là một động vật tội nghiệp. Con bò mộng là một động vật sống động, thánh thiện. Tại Ấn độ, chúng tôi tôn sùng loài bò như là một loài linh khí thiêng liêng. Nó là cận vệ của thần Shiva… Loài bò mộng. Không phải là con trâu đâu, nên nhớ như vậy. Con trâu dễ dàng điều khiển hơn, dễ kiềm chế hơn, nhưng còn con bò mộng thì sao? Loài bò mộng này đầy sinh lực, tràn trề năng lực tình ái. Quả là một nét đẹp tuyệt mỹ tìm ẩn trong loài bò mộng này. Bạn hãy quan sát con trâu kéo xe đi… Nó là một thứ nô lệ. Nếu bạn muốn con người biến thành nô lệ, hãy huỷ diệt tình dục của họ, hãy đảo ngược bản năng tình dục của họ. Đó là những thực trạng đã được thực hiện cho đến bây giờ. Trong tương lai, tình dục sẽ trở thành một tôn giáo. Tình yêu cần tôn thờ, và bậc thần thánh duy nhất thật sự là Thượng Đế và chính là tình dục… bởi tình dục là sự sáng tạo, và chúng ta gọi ngài là Thượng Đế, đấng Tạo hóa.

Hiện tượng gì đã xảy ra với con người hiện đại? Hiện tượng gì đã xảy ra trong quá khứ? Bạn chỉ có thể hạnh phúc nếu tình yêu của bạn được trọn vẹn. Có một ngàn lẻ một chướng ngại và không được thành toàn. Bạn được đặt để trong chiều hướng sai lầm, và bạn nỗ lực. Có một ngày, bạn trở thành người phú quí, bạn đợi ngày đó đến khi bạn trở thành một nhân vật giầu có vô hạn trong thế giới này, và có một ngày bạn bỗng có tất cả! Nhưng đột ngột, bạn cảm giác không có niềm vui nào phát xuất từ đó. Bạn đã đợi chờ trong vô vọng. Bạn đã vận hành theo chiều hướng thiếu vắng hạnh phúc. Hạnh phúc rất đơn thuần. Nếu bạn cho phép sự sống luân lưu qua bạn theo luật tự nhiên, niềm hoan lạc là một hiện tượng tự nhiên. Nó tự phát, không đợi chờ ở cuối cuộc hành trình… Nó là bây giờ, hiện hữu ngay đây. Khi bạn sở hữu nhiều của cải, bạn sẽ thiếu vắng hạnh phúc. Bạn có quyền lực nhưng bạn sẽ thiếu vắng tình yêu. Bạn có thể có được sự tôn kính, nhưng bạn sẽ không có hạnh phúc. Hạnh phúc nẩy sinh qua tình yêu.

Điều cuối cùng mà tôi muốn chia sẻ với bạn là: Chỉ qua Thần Tình Ái, tình ái mới hóan chuyển, không có cách nào khác. Chỉ xuyên suốt qua Thần Tình Ái để rồi có một ngày bạn chuyển hoá nó. Những gì đã được sống một cách trọn vẹn luôn chuyển hoá. Sống mơ màng có nghĩa là bạn không sống trọn vẹn. Người trốn tránh tình ái người yếu đuối, đầy sự sợ sệt, luôn bị giam cầm trong nó. Tình dục của họ là biến chứng liệt não. Nó chấm dứt ở đầu nhưng sẽ tồn tại ở não, vốn không phải là nơi nó cần hiện diện. Người sống trọn vẹn trong tình thương là người tự tại, không kiềm chế, đến một ngày nó tự động biến mất, không qua tranh đấu, nhưng qua hiểu biết. Chuyển hoá sẽ đến, và đó là Brahmacharya – Brahmacharya là hy vọng tột đỉnh của Thần Ái Tình. Người đó hoàn toàn hòa hợp năng lượng ái tình đến mức độ họ không cần người nữ hay người nữ không cần người nam nữa. Người đó đã quá trọn vẹn với chính họ. Người đó

phải khám phá chính bản chất nội tại nam đang ẩn tàng bên trong. Hãy nhìn thẳng vào đôi mắt của người phụ nữ, và cảm giác chính người phụ nữ này tại nội tại. Hãy trực diện người nam, hiện hữu với người nam này trong tận cùng bản thể của họ, trực diện họ trong gương, tìm kiếm chính họ, và họ phải khám phá người đàn ông đang tìm ẩn trong nội tại.

Nên nhớ rằng, Một người đàn ông vừa là nam vừa là nữ. Một người phụ nữ cũng vừa là nam vừa là nữ. Chúng ta gồm cả hai. Trong chúng ta có một điểm mà người nữ và người nam trong nội tại hợp nhất. Trong Mật tông, chúng ta gọi nó là Du già Nadha. Có lẽ bạn đã nhìn thấy pho tượng vĩ đại của nữ thần Shiva, Ardhanarishwar, có một nửa là nam và một nửa là nữ. Nữ thần Shiva tượng trưng cho bán nam bán nữ. Đây là sự hợp nhất tuyệt đối, sự khoái lạc tột cùng nhất, khoái lạc của vũ trụ. Khi kinh nghiệm đó xảy ra, người đó sẽ trở thành Brahmacharin, đã đạt đến sự độc thân chân chính, sự thuần khiết tối hậu mà không cần một nửa kia. Sự cần thiết một nửa kia chấm dứt…

Câu hỏi thứ sáu:

Làm sao tôi có thể hiểu hết những bài pháp mà ngài thật sự muốn diễn đạt?

Có ba cách, cách thứ nhất là cách thông thường và cũng là cách nông cạn nhất… qua ngôn từ. Nó rất rời rạc, và có khả năng hiểu lầm tôi hơn là hiểu tôi. Ngôn ngữ không bao giờ đầy đủ cả. Có nhiều kinh nghiệm vượt trên ngôn ngữ, nhưng đó là cách thông thường. Đó là tri kiến chúng ta được trui luyện…Chúng ta chỉ hiểu có ngôn từ. Chúng ta biết rằng khi tôi sử dụng ngôn từ, bạn sẽ nghe nó. Bạn nghe ngôn từ nhưng bạn không hiểu ý tôi. Ý tôi bị bỏ lại. Ngôn ngữ trôi đi như võ sò trống rỗng, và bạn đặt ý bạn trong nó… Ý nghĩa của bài pháp thoại này sẽ là của bạn. Vì vậy, cách đó không phải là cách tốt. Để bắt đầu thì tốt, nhưng bám vào nó sẽ không giúp đưa bạn thể nhập thể tánh Chân Như. Ý xuyên suốt qua bạn. Vì vậy, đừng bám víu quá nhiều vào ngôn từ. Có lẽ, tôi dùng chúng, nhưng chúng thuộc về bạn. Giây phút bạn góp nhặt chúng, chúng là của bạn.

Cách thứ hai là: Đừng nghe ngôn ngữ, nhưng hãy quan sát cử chỉ. Không phải lắng nghe ngôn ngữ nhưng khoảng cách giữa chúng. Không những chỉ lắng nghe ý tôi diễn đạt mà còn cảm nhận tôi xuyên qua tình thương, xuyên qua sự tin cậy. Vì vậy, cách thứ nhất dành cho trí não, cách thứ hai qua tâm. Cách thứ nhất là tư duy, lý luận, và tranh biện. Cách thứ hai là cảm giác, cảm thọ. Cách thứ hai tốt hơn cách thứ nhất, nhưng chỉ tốt hơn một chút, không phải là cách tối hậu, bởi thậm chí cảm thọ chỉ là tất cả hiện tượng tư tưởng dịch giải… ở một bình diện khác, nhưng vẫn chỉ là sự dịch giải. Bạn sẽ dịch giải. Hãy cảm nhận tôi… Hành giả là như vậy, một cử chỉ phát xuất từ bạn muốn bên cạnh tôi, rằng bạn muốn có mối quan hệ mật thiết với tôi, rằng bạn không phòng vệ, rằng bạn sẽ trở nên yếu đuối, rằng bạn tin cậy tôi, và có một điều bạn sẵn sàng thực hành là bạn sẽ không tự vệ bạn để chống tôi. Hành giả có nghĩa là quy phục. Bạn mở rộng bạn trong sự trống trải, không phòng vệ, thiếu an toàn, và yếu đuối. Tôi có thể phương hại đến bạn… Đó là sự mạo hiểm! Sự mạo hiểm này cần có. Vì lý do đó tại sao mà phải cần sự dũng cảm.

Khi bạn bên cạnh minh sư… Nếu bạn có thể tìm một bậc minh sư người mà bạn yêu thương, bạn sẽ đủ khả năng hiểu được thông điệp của ngài tốt hơn thông qua lý luận, tranh biện, và lý lẽ, nhưng thậm chí nó không phải là phương pháp tối hậu. Tối hậu nhất là thông qua bản thể. Trước nhất, xuyên suốt qua tư duy. Thứ hai là cảm thọ, thứ ba là thể tánh Chân Như. Đó là bước tối hậu, điều mà tại Đông phương gọi là Satsanga… chỉ hiện diện trong sự hiện hữu của một minh sư. Chỉ hiện diện…

Bayazid sống với minh sư của ngài hơn mười hai năm… chỉ hiện diện bên cạnh thầy. Có người hỏi ông, “Minh sư của ông đã dạy dỗ những gì cho ông rồi?” Bayazid đáp, “Ngài không dạy gì cả. Ngài chỉ bảo tôi. Hãy tịch tĩnh. Hãy thinh lặng. Hãy hiện diện ngay đây. Chỉ có vậy, và tôi khai ngộ.”

Có nhịp đập của bản thể, như nhịp đập của tư tưởng, của cảm thọ, và dĩ nhiên là nhịp đập của trẻ con, và sự nhận thức trong sáng nhất của bản thể. Bạn bắt đầu trước với trí não, tất nhiên rồi, nhưng đừng vướng mắc nơi đó. Hãy hướng về tình thương. Nếu trí não giúp đỡ bạn hướng về tình yêu, bạn đã sử dụng nó đúng rồi, nhưng đừng vướng mắc vào cảm thọ, đừng vướng mắc nơi đó. Nếu bạn sử dụng tâm cho bản thể, bạn sử dụng đúng rồi. Hãy hiện diện nơi đó. Không có gì để nói và không có gì nghe. Có một kinh nghiệm để khả tri, nhưng không có gì để diễn đạt, không có gì để lắng nghe. Có một kinh nghiệm đang hấp thụ… Và có kinh nghiệm để hòa hợp...

9. Chú Ý!

09 tháng 7 1977

Thanh Trường muốn trở thành đệ nhất xạ thủ trong thế gian này, vì vậy ông trở thành đệ tử của Vũ Phi. Trước tiên, Vũ Phi ra lệnh ông không được chớp mắt. Thanh Trường bò dưới khung dệt vãi của vợ, và nằm ngửa nhìn không chớp mắt bàn đạp lên xuống trước mắt ông. Sau năm năm, ông đạt đến điểm mà đôi mắt của ông không chớp dù lông mi của ông có dính vào mắc cửi. “Biết làm sao để không chớp mắt chỉ là bước thứ nhất…” Vũ Phi bảo, “Ngươi phải học cách chú ý mọi sự vật, đến lúc những gì cực nhỏ cũng biến thành khổng lồ, lúc đó hãy đến gặp ta…”

Thanh Trường tìm kiếm loại côn trùng cực nhỏ đối với đôi mắt của người thường. Ông đặt nó trên một chiếc lá và treo nó trong phòng học của ông. Sau đó, ông chọn một chỗ ngồi và ngồi đó ngày qua ngày để chỉ chăm chú nhìn con côn trùng nhỏ bé này. Lần đầu, ông không thể nào nhìn thấy con côn trùng này, nhưng sau mười ngày trôi qua, ông bắt đầu thấy nó như lớn dần lên.

Trong ba năm, ông không bao giờ rời khỏi phòng. Cuối cùng, có một ngày, ông thấy con côn trùng nhỏ đó lớn như một con ngựa vậy, “Ta đã thành công rồi!” Ông la lên.

Lần này, sư phụ ông hài lòng bảo ông. “Tốt lắm!” Cuối cùng, Thanh Trường trở thành một xạ thủ nổi danh nhất, Không có một kỳ công xạ thủ nào có thể vượt qua được khả năng phi thường của ông. Ông gần như thành toàn tâm nguyện của ông, nhưng có một hôm, ông bỗng giật nẩy mình, buồn phiền khi nhận thức rằng, nếu sư phụ của ông, Vũ Phi, còn tại thế thì ông sẽ không bao giờ có thể được người đời xưng tụng là đệ nhất xạ thủ...

Có một hôm, đang đi trên một cánh đồng, Thanh Trường trông thấy Vũ Phi ở đằng xa. Không một phút do dự, ông lấp tên vào cung, nhắm về hướng sư phụ của mình. Lão sư này, có lẽ cảm giác được chuyện gì xảy ra, lập tức lấp ngay cung tên nhắm ngay học trò của mình bắn trả lại. Khoảnh khắc ngắn ngủi, hai mũi tên va vào nhau giữa từng không và rơi xuống đất. Trận đấu cung lạ lùng giữa hai thầy trò tiếp diễn cho đến khi ống tên của Vũ Phi không còn mũi tên nào, và chỉ còn lại một mũi tên duy nhất trong ống tên của học trò ông, “Đây là cơ hội của ta!” Thanh Trường thì thầm. Lập tức, ông gài mũi tên cuối cùng vào cung. Thấy vậy, Vũ Phi bẻ một cây gai nhỏ trong bụi cây gần đó. Lúc tên nhắm ngay tim ông bay tới, ông gõ nhẹ cây gai vào đầu mũi tên và nó rơi xuống cạnh chân ông.”

“Bằng hữu của ta”, Vũ Phi bảo, “Ta đã truyền dạy cho ngươi tất cả kiến thức về cung thủ mà ta biết. Nếu ngươi muốn đào sâu hơn trong sự huyền bí này, ngươi phải tìm bậc lão sư Khang Tỉnh. So sánh với tài xạ thủ của ngài, chúng ta chỉ là trẻ con mà thôi.”

Sau bao nhiêu tháng trường tìm kiếm gian nan, cuối cùng Thanh Trường tìm thấy Kang Ying trong một hang núi. Ông tuyên bố với ngài. “Ta tìm đến đây để tìm hiểu ta có phải là đệ nhất xạ thủ như ta vẫn thường tin hay không.” Không chờ đợi câu trả lời, ông rút mũi tên, lấp vào cung, nhắm vào đàn chim đang bay trên trời, và bắn rơi năm con chim cùng một lúc. Lão sư mỉm cười bảo. “Nhưng chỉ ngươi đơn thuần bắn với mũi tên và cánh cung mà thôi. Ngươi đã học hỏi cách hữu chiêu vô tiển chưa? Hãy theo ta.”

Thanh Trường lặng lẽ đi theo sau vị lão sư đến một vách đá vĩ đại nhô ra từ núi. Khi ông nhìn xuống vực thẳm, đôi mắt ông mờ đi, và đầu óc ông quay cuồng. Trong lúc đó, lão sư Khang Tỉnh chạy thật nhanh trên rìa đá nhỏ hẹp nhô ra trên vách núi thẳng đứng, và quay lại hỏi, “Bây giờ ngươi có thể cho ta thưởng thức tài nghệ của ngươi rồi. Hãy chạy lại đến nơi ta đang đứng và cho ta thấy tài xạ thủ của ngươi.”

Khi Thanh Trường bước trên rìa đá nhỏ hẹp này, nó như lắc lư qua lại. Ông nỗ lực gài mũi tên vào cung, nhưng cuối cùng ông có cảm giác như ông đang bị mất thăng bằng. Ông vội nằm xuống bám chặt vào rìa đá với mười ngón tay của ông. Chân ông run lẩy bẩy và những giọt mồ hôi tuôn ra thấm ướt toàn thân. Lão sư cười lớn, vươn tay ra nắm lấy tay của ông và giúp ông xuống. Nhảy trên mỏm đá, ông nói, “Hãy cho phép ta, thưa ngài, để biểu diễn cho ngài thấy tài xạ thủ của ta. “ “Nhưng cung tên của ngài đâu?” Thanh Trường hỏi, “Cung tên của ta?” Lão sư cười lớn bảo, “Xạ thủ nào mà vẫn còn phải cần cung tên thì thuật cung tiển của hắn vẫn còn quá hời hợt. Một xạ thủ chân chính sẽ không cần cung tên.”

Trên đầu cả hai là một con chim nhỏ đang bay lượn. Lão ẩn sĩ già nua nhìn lên nó. Thanh Trường nhìn theo mắt ngài. Con chim bay cao đến nỗi thậm chí với đôi mắt sắc bén của ông, nó giống như một hột mè nhỏ bé. Khang Tỉnh lấp một mũi tên vô hình vào cánh cung vô hình vô bóng, kéo dây cung căng thẳng hết mức và thả ra. Trong một khoảnh khắc, chú chim ngừng vỗ đôi cánh và rơi xuống như một hòn sỏi nhỏ trên đất.

Trong chín năm trường, Thanh Trường ở lại hoang sơn với vị ẩn sĩ già nua này. Ông phải trải qua bao nhiêu sự đào luyện và khổ tập trong núi thì không ai biết được. Sau mười năm ông trở về nhà. Tất cả đều kinh ngạc trước sự biến đổi của ông. Thái độ kiêu ngạo và kiên quyết đã biến mất, thay vào đó là sự hồn nhiên. Người thầy cũ của ông, Vũ Phi tìm đến, chỉ một cái nhìn thoáng qua, ông bảo, “Bây giờ ngươi đã thật sự là tuyệt đại cao thủ rồi! Kể cả ta cũng không xứng đáng để chùi chân cho ngươi.” Những cư dân tọa lạc trong thị trấn nơi Thanh Trường đang ở, tôn vinh ông là đệ nhất cao thủ cung tiễn trên thế gian này, và họ đồng đợi chờ cái ngày mà ông sẽ biểu diễn tài xạ thủ của ông, nhưng Thanh Trường vẫn bất động. Ông không hành động bất cứ điều gì để thoả mãn niềm hy vọng của họ. Cánh cung bằng gỗ dương vĩ đại có lẽ ông đã bỏ lại trên ngọn hoang sơn. Khi có ai yêu cầu ông giải thích, ông chậm chạp trả lời, “Trạng thái tối hậu của động tức là tĩnh. Trạng thái tối hậu của đa ngôn chính là vô ngôn. Trạng thái tối hậu của hữu chiêu tức là vô chiêu.”

Thanh Trường mỗi ngày qua mỗi càng già đi. Mỗi ngày qua, ông càng như lạc vào trạng thái thân tâm như như bất động. Ông không còn vướng bận bởi ngoại cảnh nữa. Thân tâm của ông hiện hữu trong sự yên nghỉ tao nhã và đơn thuần. Nét mặt thản nhiên như ông không còn phảng phất mọi dấu vết của diễn cảm. Không một tác động bên ngoài nào có thể làm giao động sự bình thản hoàn toàn của ông. Hiếm khi ông nói chuyện. Gần đây, không còn ai có thể biết rằng ông có còn hít thở nữa hay không? Vào lúc cuối đời, ông không còn phân biệt giữa “cái này” và “cái kia”. Ấn tượng đầy cảnh sắc biến ảo của cảm quan không làm cho ông phải động tâm. Điều mà ông chỉ bận tâm là mắt ông là tai của ông, tai ông là mắt của ông, và mũi là miệng của ông.

Năm cuối cùng trong cuộc đời ông, câu chuyện kể rằng có một ngày, ông viếng thăm một người bạn và ông thấy trên bàn có một vật rất là quen thuộc mà ông không thể nào nhớ được nó là gì. Ông quay lại người bạn hỏi, “Xin làm ơn cho tôi biết, vật trên bàn là vật gì vậy? Và nó sử dụng vào việc gì?” Người bạn kêu lên trong sự kinh ngạc, “Ồ, bậc minh sư, ngài nhất định là một minh sư vĩ đại nhất thế gian. Chỉ có ngài mới có thể quên được cánh cung…cả danh từ của nó và cách sử dụng của nó mà thôi.”

Nghe nói, sau đó, ở thị trấn này, họa sĩ ném hết cọ vẽ của họ. Nhạc sĩ cắt đứt giây đàn, và thợ mộc thẹn thùng khi mọi người bắt gặp họ với cây thước…”

Một hôm trong chúng có người nói với Thiền Sư

Nhất Hưu (Ikky):

“Thưa Thầy, thầy có thể vui lòng viết cho tôi vài câu châm ngôn về sự khôn ngoan cao siêu nhất hay không?”

Nhất Hưu lập tức cầm bút viết. “Chú ý”

“Chỉ có thế thôi à?” Người đàn ông hỏi. “Thầy có gì thêm nữa không?”

Thiền Sư Nhât Hưu, bấy giờ lại viết một mạch hai chữ ấy:

“Chú Ý! Chú Ý!”

“Ậy”. Người đàn ông tỏ vẻ bực tức, “Tôi thật không hiểu được bao nhiêu cái thâm sâu vi diệu trong những gì mà thầy vừa viết!”

Nhất Hưu lại viết một mạch ba chữ ấy: “Chú ý! Chú ý! Chú ý!”

Nửa giận nửa dằn, người đàn ông hỏi, “Cái chữ

Chú Ý có nghĩa kiểu gì vậy?” Nhất Hưu dịu dàng đáp:

“Chú ý có nghĩa là Chú ý!”

Danh từ “Chú ý!” chứa đựng toàn bộ thông

điệp của thiền. Fra Giovana vào thời đại Aldous Huxley (43) bảo, “Sự tối tăm của thế gian không gì ngoài một chiếc bóng. Sau nó, quá tầm tay với là hạnh phúc. Có một sự rực rỡ và vinh quang trong bóng tối, có thể nào chúng ta nhận thấy, và để nhận thức được, chúng ta cần phải chú ý. Tôi yêu cầu bạn hãy chú ý!”

Từ ngữ “Chú ý!” chắc chắn là toàn bộ tinh yếu của thiền. Làm cách nào để chú ý là cốt tuỷ tinh yếu của tất cả tôn giáo. Làm cách nào để có thể chú ý với đôi mắt sáng suốt, tập trung đến mức độ đạt được sự hợp nhất trong sự quán chiếu mà cả đối tượng và chủ thể đồng biến mất, chỉ sự thanh tịnh còn lại. Trong sự chú ý sáng suốt đó… không có người chú ý, và không có người chú ý đến đối tượng. Trong sự quán chiếu sáng suốt đó, Darshan (44), trong viễn cảnh đó, chân lý được khả tri. Thiền nhân đề cập về Ba Trụ Thiền. Có tất cả là Ba Trụ Thiền, dự bị bạn làm sao có thể chú ý. Thứ nhất: Vô tướng. Thứ hai: Vô Tâm. Thứ ba: Vô ngã. Điều này có vẻ lạ lùng, đặc biệt là mọi người đã quen thuộc với tôn giáo được xem gần như là thành ngữ… Con người có ba sự sống: thân, tâm, và tâm thức. Chính trị gia, linh mục và học giả thường đề cập đến sức khoẻ, sự quân bình giữa thân, tâm và linh ngã. Thiền bảo: Vô niệm có nghĩa là vô tâm; vô tướng có nghĩa là vô thân, vô vật thể; và Vô ngã có nghĩa là vô linh hồn và vô ngã. Thiền dạy rằng: Thân là cái ngã ố trược… Ngã là số một. Tâm lý vi tế hơn, ít ố trược hơn, nhưng vẫn là ngã… Cái ngã thứ hai. Và cái gọi là linh ngã là cái ngã vi tế nhất… cái ngã thứ ba, nhưng vẫn là ngã. Cả ba ngã tạo nên con người, con người siêu việt.

Thiền đào sâu trong tận cùng linh ngã nhất của cái ngã bệnh hoạn vốn được xem là con người. Thiền dạy: Ngọai trừ, con người nhận thức rằng hình tướng là hư huyễn, rằng vọng tưởng là huyễn tượng, không những vậy, con người tin và kết luận rằng, sau tâm, tự ngã, cũng hư huyễn… Khi cả ba được khả tri, được chú ý đến, và được thấy nó trong sự bất thường hằng, nơi đó sẽ phát sanh sự chú ý. Sự chú ý này sẽ cho bạn sự thật, như nó là... Đây là Ba Trụ Thiền. Vô tướng có nghĩa là tất cả mọi hình tướng trong thế giới này đều là chất lỏng, trong dòng thay đổi liên tục. Một hài nhi trở thành một đứa trẻ. Một thiếu niên trở thành một người già nua đang sắp chết. Sự đang chết sẵn sàng tái sinh lần nữa. Hình tướng này sẽ liên tục thay đổi qua hình tướng khác. Đây là dòng thay đổi liên tục của mọi hình tướng. Vô tướng mới trường tồn, bởi không có tướng tồn tại. Chúng có đó rồi mất đó. Sự sống của chúng chỉ trong mỗi một sát na. Chúng là chiếc bóng của huyễn tưởng.

Chân lý sẽ tồn tại mãi mãi và mãi mãi. Chân lý là vô tận. Hình tướng không phải chân lý bởi nó không thường hằng. Hãy quán chiếu mọi hình tướng. Khi Nhất Hưu bảo, “Hãy chú ý!” Cái nhìn đầu tiên là hãy chú ý đến cái ngã ô trược, trực diện vào hình tướng. Bạn không là đó. Nó không thật. Thực chất là vô thực chất, là huyễn tưởng và ảo hóa. Sự chú ý đầu tiên là phải trực diện vào cái ngã thứ nhất này. Khi bạn hiểu rằng tướng liên tục thay đổi, bạn không thể bám víu vào tướng. Bạn không thể đồng hóa với tướng. Làm cách nào bạn có thể đồng hóa với cái đến rồi đi? Vào lúc bình minh, nó là ánh sáng. Vào hoàng hôn, nó là bóng tối. Bạn tĩnh tọa trong phòng riêng của bạn. Bình minh đến, căn phòng chan hòa ánh sáng. Vào ban trưa, vào hoàng hôn, nó đã tối tăm rồi và mặt trời biến mất, căn phòng trở nên tối tăm. Màn đêm đã buông xuống và vô cùng tối tăm.

Bạn không thể nói rằng, “Tôi là bình minh”, “Tôi là ban trưa” hay là “Tôi là màn đêm.” Bạn không thể nói như vậy. Bạn là quan sát viên, một chứng nhân. Bình minh đến rồi đi. Hoàng hôn đến rồi đi. Bạn liên tục quán chiếu. Vào bình minh đó là hài nhi. Tuổi trẻ ngự trị ở ban trưa. Tuổi già kề cận với hoàng hôn, và màn đêm chính là tử thần, và liên tục bánh xe luân hồi vận hành… Nhưng bạn là ai? Hãy chú ý!

Sự chú ý đầu tiên mà Thiền sư Nhất Hưu đề cập là hãy trực diện hình tướng, cái ô trược nhất. Hãy học hỏi bắt đầu từ đó. Một khi bạn đã trực diện cái ô trược nhất, lớp ngã thứ nhất biến mất. Bạn sẽ đủ khả năng nhận thấy cái ngã thứ hai, tâm. Bạn có thể nhận thấy thân của bạn chỉ là dòng chảy, biến đổi không ngừng. Tâm bạn cũng vậy! Vọng tưởng vận hành quá nhanh. Không một khoảnh khắc nào mà tư tưởng đứng yên. Nó đến rồi đi. Làm sao bạn có thể là những tư tưởng đó? Những tư tưởng này chỉ vận hành như những vầng mây luôn trôi nổi trên bầu trời cao, như luồng giao thông trên đường phố. Bạn là quan sát viên. Hãy chú ý…!

Lần thứ hai khi Thiền sư Nhất Hưu bảo, “Hãy chú ý! Hãy chú ý!” Ý của ngài là hãy chú ý vào cái ngã thứ nhì này… tức là tâm. Nếu bạn chú ý nó thật kỹ, bạn nhận thức bạn không phải là tâm. Vô tướng, vô niệm. Cái còn lại là cái ngã vi tế nhất… Cái ngã thứ ba. Bạn bắt đầu tin rằng bạn là tự ngã. Điều đó cũng là sự giả tạo. Hãy chú ý đến nó! Bạn sẽ kinh ngạc khi bạn trực diện chính bạn, bạn tìm thấy chỉ một khoảng không bao la trống rỗng, không có gì cả, thậm chí, tự ngã cũng không tìm thấy. Các khách thể biến mất. Bỗng nhiên, thậm chí, bạn không còn nhận thức là chủ thể tại đó. Khách thể, chủ thể đều là những bóng ma. Chúng đồng biến mất, chỉ còn lại sự tịnh tĩnh, tuyệt đối tĩnh lặng, không âm thanh… của chủ thể lẫn khách thể. Mọi đối thoại biến mất. Mọi giao động chấm dứt. Hoàn toàn trống rỗng. Hoàn toàn thanh tịnh.

Khi quán chiếu điều thứ ba, Thiền sư Nhất Hưu bảo. ““Hãy chú ý! Hãy chú ý! Hãy chú ý!” Lớp ngã thứ ba là khó khăn nhất, vi tế nhất phải cần chú ý. Có những loại người, nhóm Duy Vật, họ bảo rằng sự thô tế là thật. Họ chấm dứt tại đây. Họ không vượt trên đó…Charvakism (45), chủ nghĩa Mác xíc, và cộng sản. Họ dừng lại ở cánh cửa đầu tiên. Họ không vượt xa hơn đó. Các nhà Duy Tâm đi sâu hơn một chút. Họ bảo rằng hình tướng không thật, nhưng tâm là thật. Vật thể không thật, nhưng tâm là thật. Họ tin rằng tâm đối trị vật thể. Họ dừng lại ở ngưỡng cửa thứ nhì. Sau đó là những nhà Duy Linh, họ lại đi sâu thêm vào một chút nữa. Họ bảo rằng, thậm chí tâm cũng không thật, chỉ có tự ngã, linh ngã, Atma mới là thật.

Thiền vào sâu nhất, tận cùng nhất. Không có một ai có thể đi sâu vào tận cùng sự huyền bí Thể Tánh Chân Như như Đức Phật đã đi qua. Ngài bảo, “Thậm chí tự ngã, thậm chí thần thức, Atma không thật. Nó là dấu vết cuối cùng của tự ngã. Tuy là dấu vết cuối cùng nhất, nhưng nó vẫn là dấu vết cuối cùng của tự ngã.” Chính ý tưởng “Tôi là” vẫn còn tồn tại, chiếc bóng của tự ngã cũ kỹ đó. Khi bạn trực diện vào nó, ngã biến mất. Khi tất cả biến mất, sẽ còn lại gì? Chỉ có sự quán chiếu thanh tịnh. Thật là vô cùng khó khăn để hiểu ngoại trừ bạn ngộ nhập vào sự tồn tại của nó. Chỉ có sự quán chiếu thuần khiết… bởi nó trở nên phi lý. Làm sao có sự quán chiếu thuần khiết khi không còn người quán chiếu? Nhưng nó là vậy.

Nó là sự nghịch lý. Trong ngôn ngữ thật khó mà diễn đạt sẽ còn lại gì. Chỉ có sự quán chiếu thuần khiết… nơi đó không có người quán chiếu! Không có người nào để bạn có thể quán chiếu. Người quán chiếu và sự quán chiếu, cả hai đồng biến mất. Chủ thể và đối tượng cả hai đồng biến mất. Chỉ có sự quán chiếu thuần khiết. Một sự tịnh tĩnh, nhưng là một sự tịnh tĩnh vô cùng sống động. Không có cách định nghĩa bởi nó không thể định nghĩa. Thậm chí, bạn không thể nói đây là bãn ngã… chỉ là đang quán chiếu, một Sakshin – chứng nhân, nhưng sử dụng từ ngữ “chứng nhân” có thể tạo ra rắc rối rồi, bởi giây phút chúng ta sử dụng từ “chứng nhân” chúng ta bắt đầu tư duy là đang có người nào đó đang quán chiếu. Vì vậy, Đức Phật dạy, “Không có chứng nhân! chỉ có sự đang quán chiếu. Không có người quán chiếu! Chỉ có sự quán chiếu. Không có Thiền nhân! Chỉ có sự thiền định. Không có người đạt đại định. Chỉ có sự đại định thuần khiết.” Điều này thật vô vàn khó khăn bởi chúng ta bị vướng mắc vào cấu trúc của ngôn ngữ.

Khi có người nào đó đang chạy, có hai hiện tượng xảy đến. Người chạy và sự đang chạy. Đức Phật dạy rằng chỉ có sự đang chạy, không có người chạy. Người chạy chỉ là một kết luận. Đức Phật bảo chỉ có hành động, nhưng không có diễn viên. Khi bạn bảo rằng cây đang mọc, bạn tin rằng… ngụ ý… cây cối là một biến cố, và sự đang mọc là một biến cố khác. Đức Phật bảo chỉ có sự đang mọc, không có cây đang mọc. Khi dòng sông tuôn chảy, bạn bảo là dòng sông luân lưu, Đức Phật bảo chỉ có sự tuôn chảy, không có dòng sông. Đức Phật thiên về động từ và chúng ta bám rễ vào danh từ. Điều này đã tạo nên bao rắc rối. Đức Phật dạy là vạn hữu là động từ. Nó là một tiến trình. Không là gì cả, mà tất cả đều chỉ là những tiến trình. Tôi đang đối thoại với bạn, nhưng không có người đối thoại. Bạn đang lắng nghe tôi, nhưng không có người nghe. Nếu bạn có thể thấu hiểu mọi sự tồn tại, chỉ như vậy bạn có đỉ khả năng để thấu triệt ý của Đức Phật là gì khi ngài dạy rằng thậm chí lớp thứ ba của tự ngã cũng biến mất. Trong hiện tại, hãy kinh nghiệm mọi thực tại. Có người lắng nghe hay là chỉ có sự lắng nghe? Nếu bạn nhìn lại, nếu bạn nỗ lực tóm tắt, người nghe sẽ bước vào. Người nghe là ký ức. Nếu bạn tư duy về nó, nhất định là bạn sẽ nhận thức người nghe đang tồn tại, bởi người nghe là ký ức, nhưng khi bạn lắng nghe chỉ có sự đang lắng nghe, không có người nghe, bởi người nghe là ký ức. Khi bạn chạy, chỉ có sự đang chạy. Khi bạn đến điểm bạn dừng lại, bạn tĩnh tọa dưới một gốc cây để nghỉ ngơi, và sau đó, bạn hồi tưởng quá khứ… bạn tìm thấy người chạy. Người chạy là sự tạo nên của ký ức. Nó không thật trong sự tồn tại. Nó chỉ là dấu vết của ký ức giữa nhiều tác ý. Làm cách nào hợp nhất mọi tác ý thành một? Những hạt nhỏ của mỗi tác ý cần hợp nhất, nếu không sẽ rất khó nhớ chúng. Vì vậy, bạn tạo một xâu chuỗi. Bạn kết những hạt tác ý vào nhau với ý tưởng của người chạy… và nó trở thành tự ngã của bạn.

Có những tác ý nguyên tử cá nhân, và không có gì đang kết hợp chúng. Khoa tật lý hiện đại bắt nguồn qua nguyên lý đó. Quan điểm của khoa vật lý hiện đại về vạn hữu đúng như lời dạy của Đức Phật, rất gần với lời dạy của Đức Phật. Khoa vật lý hiện đại cũng ghi chú rằng chỉ sự hiện hữu của nguyên tử, những nguyên tử lực này vô thực chất, chỉ là lực từ trường, không phải vật thể… chỉ là năng lực từ trường, luôn thay đổi và không tồn tại. Mọi sự đều nằm trong một dòng chảy. Chúng là ba trụ huỷ diệt toàn bộ cấu trúc của bãn ngã. Nó là ba ngôi vô cùng phủ định. Đức tin Công giáo có ba ngôi: Thiên chúa Cha, Con và Thánh Thần. Ấn Độ giáo có khái niệm của Trimurti (46):Tam Diện. Ba khuôn mặt của Thượng Đế… Thượng Đế, Thánh nữ Vishu, và Mashes (Shiva), là ba năng lượng phủ định. Tiến trình của Thiền thiên về thực tại vô cùng phủ định. Có ba trụ: Vô tướng, vô tâm, và vô thần thức. Khi bạn quán chiếu xuyên qua mọi hiện tượng, và bạn tìm thấy, “Không. Không. Không.” Sẽ còn lại gì đây? Những gì còn lại không thể định nghĩa. Cái còn lại là sự thật. Đức Phật thinh lặng về nó. Nó không thể diễn đạt. Khi bạn diễn đạt nó, bạn đã giả định về nó rồi. Trạng thái này, khi bạn thông qua sự hiểu biết về vô tướng, vô tâm, vô tâm thức… là Wu qua Hoa ngữ, Đại định trong Phạn ngữ, và Ngộ qua Nhật ngữ, vài kinh nghiệm đại định, bạn sẽ đủ khả năng để bước vào vào giai thoại tuyệt vời này.

Đại định (Samadhi) có tất cả là bảy đặc tính. Một là nhất thể, tại trạng thái chỉ là một. Nhị nguyên biến mất. Sự phân chia giữa sự biết và người biết biến mất. Sự hợp nhất phát sanh, giao động chấm dứt. Không còn hai, nhưng hãy nhớ rằng:Giây phút Đức Phật bảo không còn hai, ngài không có ý rằng nó là một. Ngài hoàn toàn im lặng về cái Một này. Ngài dạy không có cái Hai bởi khoảnh khắc bạn bảo là Một, bạn mang vào cái Hai. Một là vô nghĩa, thiếu vắng cái Hai. Không phải là Hai… Chỉ có vậy. Người chạy và sự đang chạy không hiện hữu nơi đó. Bạn và tôi không có mặt . Người đối thoại và người nghe không hiện hữu có đó. Sự sống là hệ thống hữu cơ hợp nhất, bất nhị. Tất cả đồng Nhất thể, nhưng Đức Phật không bao giờ gọi nó là Một. Ngài rất cẩn thận. Ngài tránh mọi hầm hố luận lý. Ngài vô cùng cảnh giác, không để rơi vào mọi giả định của luận lý. Ngài không dạy sự sống chỉ Một, bởi ý bạn Một là gì nếu nó không phải là Hai? Số Một chỉ đầy ý nghĩa với số Hai. Thiếu số Hai, Một vô nghĩa. Nếu chúng ta bảo rằng Thượng Đế là ánh sáng, nó chỉ đầy đủ ý nghĩa khi bóng tối tồn tại. Như vậy, Ma vương là bóng tối. Thiếu ngữ cảnh của Ma vương và bóng tối, vậy “Thượng Đế là ánh sáng” có ý nghĩa gì? Nó không có ý nghĩa gì cả. Đức Phật chỉ đơn giản bảo rằng Thượng Đế không là ánh sáng cũng không là bóng tối. Thượng Đế là bất nhị. Chân lý không là bất nhị. Đó là kinh nghiệm đầu tiên của đại định. Mỗi giây phút trôi qua, đặc tính bất nhị của vạn hữu biến mất.

Tại sao đặc tính nhị nguyên này được tạo nên? Nó sáng tạo bởi ba tự ngã . Khi tôi bảo đây là thân như là thân của tôi, như vậy thân bạn trở thành tướng của bạn. Khi tôi vướng vào hình tướng của tôi, hình tướng của bạn trở thành vật ngoại thể… Một hình thể khác. Giây phút tôi nhận thức thân tôi không phải là thân của tôi là giây phút tôi nhận thức chính tôi là vô tướng, vì vậy hình tướng của người khác không còn. Sự biến mất của tự ngã chấm dứt với tự ngã của kẻ khác. Không có cái “Tôi”, cái “Bạn” không thể hiện hữu. Chúng hiện hữu chung trong một đôi. Vì vậy, thể tính đầu tiên của đại định là: Thể tính nhị nguyên của sự sống biến mất. Sự hòa hợp lớn lao nẩy sinh. Tất cả đồng Nhất thể… Đó là ý liên hiệp. sự liên hiệp phát sinh bởi cái nhị. Như vậy, sẽ có xung đột, một sự xung đột liên tục.

Đặc tính thứ nhì của đại định là “Lạc Căn” (Orgasmicness), lạc thú, đại ân phúc. Ngoại trừ bạn hoàn toàn xả bỏ mọi ngã tính, bạn sẽ không bao giờ hạnh phúc. Bạn sẽ không bao giờ cực lạc. Sự đau khổ là sản phẩm phụ của ngã . Bởi có ba tầng lớp bãn ngã, có ba tầng lớp đau khổ. Khổ thân. Khổ thọ, và Khổ Ngã. Có lẽ bạn chưa nghe loại đau khổ thứ ba này… Khổ ngã. Có lẽ bạn cũng xem nó như là một loại khổ não, nhưng hãy để ý: Một người nghèo khó muốn được giầu có. Ông khổ não. Mọi người biết ông đang khổ não. Nếu bạn đến một linh mục, ông sẽ bảo, “Đừng tham lam. Tiền tài chỉ là cát bụi. Đừng bận tâm về nó. Nghèo khó là hạnh phúc. Con phải hài lòng với những gì mà con đang có.” Nhưng sau đó, người này cố gắng trở thành một nhạc sĩ tốt hơn, hay là một thi sĩ hay là một họa sĩ, bạn sẽ không chống bởi ông không tham tiền bạc. Nếu ông tham quyền và những tham vọng khác thì mọi người sẽ kết án ông, nhưng bây giờ ông muốn sáng tác một bức họa đẹp, một tuyệt tác phẩm, viết một vần thơ hay, sẽ không có một ai phê phán ông, nhưng ông sẽ khổ não. Hiện tại, sự khổ não nào thuộc về phương diện tâm lý. Ông muốn trở thành Shakespeare.

Vẫn là trò chơi đó trên một bình diện khác. Trước đó, ông muốn trở thành Roketfeller, bây giờ ông muốn trở thành Shakespeare, nhưng tham ái vẫn còn. Nếu bạn tìm đến một thiền nhân, ông bảo sự ham muốn đó vẫn là sự tham muốn phát khởi trên một bình diện khác sâu thẳm hơn. Hãy buông bỏ nó. Thật vô nghĩa. Thậm chí, nếu bạn muốn trở thành Shakespeare, không có gì để đạt. Shakespeare cũng khổ như bạn vậy. Thậm chí, nếu bạn sáng tác một tuyệt tác phẩm của nghệ thuật, bạn sẽ không phúc lạc. Bạn có thể tìm đến các họa sĩ, các nhạc sĩ nổi tiếng, và họ cũng không hạnh phúc như bạn hằng suy tưởng.

Nếu bạn muốn thành Phật, thành Chúa Giê Su, điều đó cũng chẳng giúp đỡ bạn được gì. Bạn trở thành Krishna. Ở họ, hỷ lạc có mặt. Vì người này muốn nỗ lực để thành một vị Phật, Chúa Giê Su… Điều đó sẽ tạo nên khổ ngã. Vẫn là sự khổ não đó. Bây giờ, nó còn thâm sâu hơn. Hiện tại, nó đã đi vào tầng lớp thứ ba rồi… bản ngã. Bây giờ thì không còn ai phê phán bạn… ngoại trừ bạn gặp một vị Phật, sẽ không có ai kết án bạn! Họ sẽ bảo bạn là người tâm linh. Nếu bạn than khóc và thống khổ bởi bạn muốn thành một thánh giả, bạn muốn đạt đại định (Samadhi), Moska, Niết bàn (Nirvana), ai sẽ phê phán bạn đây? Mọi người sẽ tôn sùng bạn. Họ sẽ bảo, “Xem kìa! Thật là một bậc thánh giả vĩ đại. Ngài không ham muốn tiền tài. Ngài không quan tâm đến quyền lực. Ngài chỉ than khóc với Thượng Đế thôi. Ông mới là bậc thánh giả.”

Họ là những con người gọi là thánh nhân, nhưng nếu bạn nhìn sâu hơn, bạn sẽ thấy họ bị khổ ngã. Vẫn vấn đề như vậy. Trước tiên, bạn muốn trở thành Rokefeller. Sau đó, bạn muốn trở thành Shakespeare, và bây giờ bạn muốn trở thành một vị Phật, nhưng bạn vẫn muốn được trở thành! Sự ham muốn trở thành mãi dai dẳng. Ái dục (Tanha) đang trở thành vẫn dai dẵng. Sự ham muốn để trở thành một người nào đó vẫn tiếp tục. Hiện tại, bạn muốn trở thành Thượng Đế, vẫn không có gì thay đổi.

Đó là tam khổ bởi có tam ngã. Khi mọi bản ngã đều lìa bỏ, khi không còn một ý niệm ham muốn nào còn lại, khi tất cả mọi ham muốn đều không thành… Xin cho phép tôi được lập lại, trong phần tâm linh, trong tôn giáo, chí người hoàn toàn thất bại mới thành công. Nó là nghịch lý. Thất bại hoàn toàn với ái dục là đi vào cõi Phật. Nếu bạn vẫn còn ham muốn để đến một cõi nào đó, bạn sẽ không bao giờ ngộ nhập thực tại. Vì vậy, nguồn hy vọng của bạn sẽ kéo bạn đi xa hơn. Một Thiền nhân không nên quá lo lắng sẽ trở thành một cái gì… thậm chí là trở thành một vị Phật…

Chỉ mới ngày hôm kia, tôi có đọc về một hành giả tham thiền rất nhiều năm… gần năm mươi năm. Ông đã quá già rồi. Ông tìm đến một minh sư và bảo ngài, “Năm mươi năm! Ngài có nghĩ là quá lâu hay không? Tôi đã tham thiền và tham thiền. Tại sao tôi vẫn chưa thành Phật vậy?” Vị minh sư này cười bảo, “Điều đó đã giải thích tại sao ông vẫn chưa trở thành một vị Phật bởi vì ông vẫn còn tham muốn trở thành một vị Phật. Do đó, ông đã lỡ mất cơ hội. Hiện tượng đó đã giải thích tất cả rồi!”

Nếu bạn muốn trở thành Phật, bạn sẽ không bao giờ thành Phật được, bởi một vị Phật là người đã lìa bỏ tất cả mọi ham muốn trở thành, người mà hoàn toàn hạnh phúc trong giây phút này… dù không lý do gì hết. Ngài không có nơi nào để đến, không có mục tiêu nào để đạt, không có kết quả để nhắm tới. Ngài xả bỏ toàn bộ sự ham muốn tầng tầng lớp lớp từ tâm trí. Tâm như một củ hành tây: Một lớp là thân. Lớp thứ hai là tâm. Lớp thứ ba là ngã. Người đó phải ném hết mọi lớp ngã này, hoàn toàn lột bỏ hết mọi lớp hành, và vào đến tận cùng cốt lõi… Bạn biết tận cùng cốt lõi này là gì không? Nó trống rỗng. Nếu bạn tiếp tục lột bỏ củ hành này, cuối cùng bạn sẽ đạt đến sự trống rỗng. Chỉ có sự trống rỗng này còn lại trong đôi tay của bạn. Trong sự trống rỗng này là Lạc Căn… là Cực lạc.

Với sự trở thành là nỗi khổ não. Nếu bạn muốn trở thành một cái gì đó, bạn sẽ đau khổ, căng thẳng và buồn bã. Nếu bạn hiểu rằng không có gì để thành… bạn đã là… rồi. Bất cứ bạn là gì… Bạn là! Không có cách nào để cải thiện. Không cần phải cải thiện nó. Như bạn là đã hoàn toàn lắm rồi! Sự cực kỳ bình thường của bạn đã là vô cùng phi thường. Nhận thức hiện tượng này sẽ giúp bạn đạt đến hạnh phúc. Toàn bộ sự sống sẽ mưa hoa trên bạn. Nó luôn mưa hoa nhưng bởi vì bạn quá bận tâm với sự ham muốn của bạn làm sao để trở thành một cái gì đó, bạn đã không sẵn sàng đón nhận nó. Bạn không mở rộng với nó.

Đặc tính thứ ba của đại định là: Sự sáng soi… Sự trong suốt không cùng của nội tại, ánh sáng và sự sáng suốt. Khi tất cả mọi ngã tính biến mất, mọi bức màn biến mất qua đôi mắt bạn. Sự chú ý sẽ thuần khiết hơn. Nó không ẩn dấu bất kỳ nơi nào, không trốn tránh bạn, không ngự trị ở một cõi nào đó. Nó hiện hữu trước mũi bạn, nhưng đôi mắt bạn khép kín. Khi đôi mắt bạn mở rộng, bạn có sự trong suốt và sự sáng suốt để nhận thức… sự rõ ràng này! Chân lý rất hiển nhiên.

Đặc tính thứ tư của đại định là: Nghỉ ngơi. Thư giãn. Làm sao bạn có thể nghỉ ngơi với sự ham muốn liên tục để trở thành một cái gì đó? Làm sao có thể nghỉ ngơi được? Bạn vẫn sẽ căng thẳng. Sự nghỉ ngơi chỉ có thể xảy ra khi mọi định hướng đều xả bỏ; khi tâm thành tựu không còn hoạt động trong bạn, thì đó là nghỉ ngơi, là thư giãn. Tư tưởng là tâm hành. Vô tâm là tâm đang nghỉ ngơi. Đại định đang quán chiếu cả hai… chuyển hoá. Bạn chạy đuổi theo mọi ham muốn. Bạn nhận thức hiện tượng đó và nỗi thống khổ của chúng. Vì vậy, bạn dừng chân. Bạn thấy được vẻ đẹp mỹ lệ của nó, sự nghỉ ngơi, sự thư giản. Bạn nhận thức cả hai… và người nhận thức cả hai bỗng nhiên sẽ chuyển hoá cả hai.

Điều này không phải là sự thư giãn bình thường. Bạn biết sự thư giãn như thế nào rồi. Khi bạn kiệt sức, bạn thư giãn, hưng sự thư giãn đó là bất thư giãn. Nó không phải là sự ngừng nghỉ của sự muốn trở thành. Nó chỉ là sự mệt mỏi. Bạn làm việc nguyên ngày. Vào đêm, bạn chìm vào giấc ngủ say, nhưng giấc ngủ của bạn vẫn không yên. Bạn sẽ có nhiều cơn ác mộng. Trong giấc ngủ bạn vẫn luôn vận hành. Tâm bạn vẫn tiếp tục quay cuồng và thêu dệt một ngàn lẻ một cơn huyễn mộng. Thông thường, sự nghỉ ngơi mà chúng ta biết đến là một mặt khác của sự bất an… mệt mỏi, kiệt sức. Có một loại thư giãn khác hơn. Khi bạn quá mệt mỏi với mọi ham muốn. Bạn đã chứng nghiệm được sự yên nghỉ của sự không còn ham muốn nữa, một loại thư giãn hoàn toàn mới mẻ khác nẩy sinh. Bạn thư giãn bởi không có người thư giãn! Sự phức tạp vô cùng tận biến mất. Làm sao bạn có thể căng thẳng? Không có một ai cả. Bạn không thể tạo nên cái gút trong bạn khi bạn không là! Bạn đơn thuần biến mất. Nó là sự trống rỗng bên trong bạn. Bạn không thể tạo nên cái gút trong sự trống rỗng.

Đặc tính thứ năm của đại định là: Tỉnh thức… tâm thức, nhận thức, khả tri, quán chiếu. Đó là trạng thái thứ tư mà Ấn Độ giáo gọi là Turiya (47). Đó là ý của Thiền sư Nhất Hưu khi ngài bảo, “Hãy chú ý! Hãy chú ý! Hãy chú ý!” Khi người đó hỏi, “Ý của ngài là gì khi ngài bảo tôi chú ý?” Ngài dịu dàng trả lời, “Chú ý có nghĩa là chú ý.” Hãy mở to đôi mắt. Hãy cảnh giác, hãy chánh niệm. Hãy nhận thức sự vật như thật tánh của chúng. Đừng sáng tạo sự giả tưởng. Đừng phóng chiếu.

Bạn đi xem phim… Có lúc nên thí nghiệm thử một đôi lần. Đôi lúc nên thử thí nghiệm với máy phóng ảnh của bạn ở nhà. Bạn treo một cái màn ảnh với một khoảng cách vừa phải thì hình ảnh sẽ rất rõ ràng. Nếu bạn mang máy phóng ảnh đến gần hơn thì hình ảnh trên màn sẽ mờ nhạt đi. Nó không rõ ràng nữa. Bạn không thể nhìn rõ hình nào ra hình nào. Hãy mang máy đến gần chút nữa. Bây giờ thì thật khó mà bạn có thể phân biệt hình nào là cây cối, hình nào là người đàn ông, hình nào là con chó và hình nào là chiếc xe. Tất cả đều khuyếch tán. Mang nó đến gần hơn… nó càng gần hơn thì sự phân biệt càng biến mất. Đến cái điểm mà màn ảnh sát bên máy… chỉ còn lại một mầu trắng. Những bóng tối mầu đen đồng biến mất… hoàn toàn một mầu trắng thuần khiết. Khi chùm ánh sáng rời bỏ máy, nó là một mầu trắng thuần khiết. Càng xa chừng nào, nó sẽ phân hai trắng và đen. Phải cần một khoảng cách vừa phải để có thể nhìn thấy mọi hình ảnh rõ ràng hơn.

Chính sự tỉnh thức xảy ra như vậy. Khi bạn thật sự tỉnh giác, bạn gần gũi với thực tại hơn, và mọi phân biệt chấm dứt. Cây không còn là cây. Sông không còn là sông. Núi không còn là núi. Tất cả đều tan chẩy thành một. Bạn càng trở nên tỉnh thức hơn. Bạn sẽ nhìn sự vật rõ ràng hơn… Màn ảnh gần gũi hơn. Chỉ còn có một mầu trắng tinh khiết… Mọi phân biệt biến mất. Đó chính là sự tỉnh thức. Vì vậy, mọi huyễn tưởng về sự sống không còn hiệu lực. Chỉ còn có ánh sáng thuần khiết… ánh sáng của sự tỉnh thức.

Đặc tính thứ sáu là: Bất tử. Vô hạn. Thường hằng. Nếu bạn không là… làm sao bạn có thể chết? Khi không còn bản ngã, làm sao bạn có thể chết? Có nhiều người vấn Đức Phật khi ngài còn tại thế cả ngàn lần câu hỏi mà mọi người vẫn thường hay hỏi, “Chuyện gì xảy ra cho ngài, bậc Thế Tôn, sau khi ngài tịch diệt?” Đức Phật mỉm cười bảo, “Không có ai chết cả.” Nhưng ngài nhấn mạnh rất rõ rằng, “Ta không cho rằng ta bất tử. Không có ai để bất tử cả.”

Hiện tại, sự vô minh đầu tiên của chúng ta là chúng ta suy tưởng rằng chúng ta sẽ chết, bởi cái ngã hiện hữu cho nên chúng ta sợ hãi là chúng ta có thể giữ được mạng sống này không? Chúng ta bảo

vệ nó hay là không? Sau đó, có một người nào đó biết. Ông bảo, “Không có gì chết cả.” Chúng ta lại phóng chiếu huyễn tưởng. Chúng ta tư duy rằng chúng ta bất tử, nhưng vẫn là sự sai lầm đó. Trước tiên, chúng ta suy nghĩ, “Chúng ta sẽ chết.” – Chúng ta đã… và chúng ta sẽ chết. Vẫn chúng ta đã… Hiện tại, chúng ta sẽ không chết. Đức Phật dạy, “Ta sẽ không chết bởi vì ta không là… Không phải vì ta bất tử. Không có một ai để chết cả, và sẽ không có một ai bất tử. Không có tự ngã, làm sao cái chết có thể xảy ra?” Đây là một quan điểm hoàn toàn khác biệt! Đó là sự khác nhau giữa Vệ Đà và Đức Phật, và cũng là sự khác nhau giữa Shankara và Đức Phật. Trí tuệ của Đức Phật thâm sâu hơn là của Shankara. Shankara luôn bảo rằng, “Ngươi bất tử bởi linh hồn của ngươi bất tử. Nó không thể chết bởi vì nó không có sự chết.” Đức Phật cũng dạy rằng bạn sẽ không chết, nhưng ngài không dạy rằng bạn bất tử. Ngài chỉ dạy, “Con không bao giờ chết bởi con không thể chết… bởi khởi nguyên con không là…”

Để nhận thức, “Ta không là…” là xả bỏ khái niệm tử và bất tử. Thời gian biến mất. Bất tử của bạn là gì? Nó sẽ là sự gia hạn thời gian, kéo dài ra. Nó sẽ là gì? Bảy mươi năm trôi qua bạn sẽ sống… thêm bảy trăm năm? bảy triệu năm? nhưng nó chỉ là sự gia hạn. Cõi vĩnh hằng của bạn là gì? Không gì cả ngoài sự bám víu vào ái dục. Ái dục vẫn tồn tại. Không có ai để mà bất tử. Đối với các thi sĩ, chính trị gia, bất cứ một ai mà bạn suy diễn, nhưng đó chỉ là do tâm mong cầu, để trở thành kẻ vĩ đại nhất trần gian.

Tâm là chuyến du hành của bản ngã. Tâm muốn đứng trên tất cả. Thực tế, không thể nào được. Do đó, kết quả là sự thất vọng. bạn không thể là người đầu tiên trên một đường thẳng bởi không có con đường thẳng nào cả. Chúng ta đang đứng ở một vòng tròn. Lúc nào cũng sẽ có người khác đứng trước bạn. Bạn không thể nào đạt đến điểm mà bạn là bậc nhất. Thậm chí người đó là nguyên thủ quốc gia, thủ tướng, hoặc vua chúa, họ cũng không thể đứng vào bậc nhất. Thực tế, giây phút mà họ cho là họ là bậc nhất, họ sẽ ý thức rằng họ yếu đuối và bất lực rồi.

Chúng ta không nối đuôi nhau trên một đường thẳng mà chúng ta đang vận hành trong một vòng tròn. Có người đứng sau bạn, có người đứng trước bạn. Nếu bạn nhìn sâu hơn, bạn sẽ thấy rằng người đứng bạn lại là người đứng trước bạn. Người đứng trước bạn là người đứng sau bạn. Nó là một vòng tròn. Sự sống vận hành trong các vòng tròn, không trên một con đường thẳng. Vạn vật vận hành theo các vòng tròn! Hãy để tâm bạn chìm đắm qua sự suy nghiệm sâu sắc này. Mỗi khi bạn gặp khó khăn trong cuộc đời, lúc nào nó cũng nằm trong cái vòng tròn. Nó không bao giờ là một đường thẳng. Những vì sao vận hành theo một vòng tròn. Địa cầu vận hành theo vòng tròn. Thời tiết vận hành theo một vòng tròn. Hài nhi, tuổi niên thiếu, tuổi già vận hành theo vòng tròn. Vạn vật vận chuyển theo vòng tròn. Sự vận hành của đường thẳng phát xuất từ sự cấu trúc của tâm, là một tưởng tượng. Thực ra, có những nhà toán học, những hình học… hệ phái phi Euclean (48) tin rằng bạn không thể vẽ một đường thẳng. Không thể nào. Đường thẳng không thể nào có thể vẽ được, bởi chúng ta sống trên mặt địa cầu… Địa cầu là một quả cầu tròn.

Bạn có thể vẽ một con đường thẳng trên sàn nhà trước mặt bạn, nhưng thật sự nó không thật sự là một đường thẳng. Nếu bạn tiếp tục vẽ tiếp nối ở cuối hai con đường, có một ngày, nó sẽ là một vòng tròn vòng quanh trái đất. Vì vậy, nếu nhìn thẳng, nó là một phần của một vòng tròn vĩ đại. Nó là… một vòng tròn chưa thành hình. Chỉ có vậy. Nó không phải là một đường thẳng. Các con đường thẳng không thể nào có thể vẽ bởi đường thẳng không hiện hữu. Albert Einstein (49) chứng thực một điều lạ rằng: Không gian là một đường cong. Các đường thẳng không hiện hữu, vì vậy không gian phải cong. Thậm chí, không gian… sự trống rỗng… là đường cong, không phải đường thẳng. Thật là vô cùng khó để tiếp nhận rằng sự trống rỗng có thể là một đường cong. Có một cái gì đó cong, nhưng không thể là sự trống rỗng? Sự trống rỗng là sự trống rỗng! Làm cách nào mà một đường cong phát sanh từ sự trống rỗng? Nhưng Einstein nói đúng. Ông bảo rằng sự trống rỗng hiện hữu như một đường thẳng, vì vậy chúng ta không thể tiếp nhận được không gian là một đường thẳng. Nó là một vòng cong.

Thế giới hiện tượng vũ trụ này là một đường cong… vì vậy sẽ không ai đứng vào bậc nhất. Người tự xưng mình là bậc nhất thường là người thất vọng nhất thế gian. Vì lý do đó, Đức Phật rời bỏ đế quốc của ngài, trở thành một khất sĩ. Ngài ý thức rằng, “Mọi mục tiêu đều hướng vọng để có thể đứng vào bậc nhất, nhưng ta không là…”

“Thanh Trường muốn trở thành là đệ nhất xạ thủ trong thế giới này, vì vậy ông trở thành đệ tử của Vũ Phi. Trước tiên, Vũ Phi ra lệnh ông không được chớp mắt…”

Tập trung là bước cần thiết trước nhất đối với người có tham vọng. Tập trung là con đường dẫn đến tham vọng. Người này rất tham vọng. Người thầy bảo, “Được rồi. Việc đầu tiên mà ngươi cần phải làm là không được chớp mắt…”

“…Thanh Trường bò dưới khung dệt vải của vợ, và nằm ngửa nhìn không chớp mắt bàn đạp lên xuống trước mắt ông. Sau năm năm, ông đạt đến cái điểm mà đôi mắt của ông không chớp dù lông mi của ông có dính vào mắc cửi…”

Ông đạt được sự tập trung.

“Biết làm sao để không chớp mắt chỉ là bước thứ nhất…”Vị thầy bảo, “Tốt lắm, nhưng nó chỉ là bước thứ nhất.”

“Ngươi phải học cách quan sát mọi sự vật, đến lúc mà mỗi giây phút có vẻ rõ rệt, những gì cực nhỏ trở thành lớn lao, lúc đó hãy đến gặp ta một lần nữa…”

Bước thứ hai là quan sát mọi sự vật thật thấu suốt thậm chí vật vi tế nhất cũng trở thành lớn lao. Tuỳ thuộc vào cách quan sát của bạn. Nếu bạn quan sát hời hợt, thậm chí ngọn Hi Mã Lạp Sơn cũng trở thành nhỏ bé. Nó có tính cách tương đối. Nếu bạn quan sát một cách thấu suốt thì thậm chí một hạt nhỏ nó cũng vĩ đại hơn Hi Mã Lạp Sơn. Tuỳ thuộc vào sự đối xứng và cách nhìn của bạn thâm sâu đến mức độ nào. Một hạt nguyên tử cũng trở thành vũ trụ nếu sự chú ý của bạn tuyệt đại thâm sâu. Vũ trụ trở thành hạt nguyên tử nếu sự chú ý chỉ là nguyên tử. Thông thường, chúng ta nhìn mọi sự vật rất hờ hững. Chúng ta luôn lỡ cơ hội. Thượng Đế hiện hữu cùng khắp! Từ mọi cội cây ngài gọi mời bạn, và từ mọi hòn sỏi, ngài mời mọc bạn. Trong mỗi dòng sông là lời pháp của ngài, nhưng bạn quá hờ hững. Bạn không biết làm sao để chú ý nên bạn luôn lỡ cơ hội. Ngài trong mỗi giây phút vi diệu nhất, trong cái cực vi tế, nhưng bạn luôn đánh mất cơ hội. Không phải bởi ngài không vắng mặt mà bởi bạn không thấy ngài. Bạn không thấy ngài chỉ vì bạn không biết cách chú ý.

Vị thầy bảo, “Hãy học hỏi cách chú ý. Cho đến khi ngươi có thể thấy được vật cực nhỏ trở thành khổng lồ.”

“Thanh Trường tìm kiếm loại côn trùng cực nhỏ đối với đôi mắt của con người bình thường. Ông, đặt nó trên một chiếc lá và treo nó trong phòng học của ông. Sau đó, ông chọn một chỗ ngồi và ngồi đó ngày qua ngày để chỉ chăm chú nhìn con côn trùng nhỏ bé này. Lần đầu tiên, ông không thể nào nhìn thấy con côn trùng này, nhưng sau mười ngày qua, ông bắt đầu thấy nó như lớn dần lên.

Trong ba năm, ông không bao giờ rời khỏi phòng. Cuối cùng, có một ngày, ông thấy con côn trùng nhỏ đó lớn như một con ngựa vậy. “Ta đã thành công rồi!” Ông la lên. Lần này, sư phụ ông hài lòng bảo ông. “Tốt lắm!”“

Bởi người này đã làm một việc rất có giá trị. Ông hoán chuyển kích thước của loài côn trùng nhỏ bé chỉ qua sự chú ý liên tục. Bây giờ, vũ trụ có thể tìm thấy trong hạt nguyên tử. Đây là một bài học cơ bản nhất trong cung thuật. Bạn phải chú ý đến mức độ một vật cực nhỏ cũng trở thành khổng lồ thì lúc đó mục tiêu của bạn mới không bị sai lạc. Chỉ có như vậy, bạn mới trở thành một cung thủ. Trong thiền, cung thuật đã được sử dụng hằng bao nhiêu thế kỷ như là kỹ xảo vào thiền định, bởi nó đòi hỏi cùng một phẩm tánh như thiền đòi hỏi. Trước nhất: Không được chớp mắt. Bước thứ hai: Khả năng chú ý sự vật thật chăm chú đến độ có thể thay đổi kích thước của nó. Kích thước của nó tuỳ thuộc vào sự chú ý của bạn.

“Thanh Trường cuối cùng trở thành một xạ thủ nổi danh nhất, Không có một kỳ công nào trong nghệ thuật xạ nào mà khả năng phi thường của ông không vượt qua được. Ông gần như thành toàn tâm nguyện của ông, nhưng có một hôm, ông bỗng giật nẩy mình, buồn phiền khi nhận thức rằng, nếu sư phụ của ông, Vũ Phi, còn tại thế thì ông sẽ không bao giờ có thể được xưng tụng là đệ nhất xạ thủ...”

Tham vọng lúc nào cũng là vậy. Khi bạn đạt được mục tiêu rồi, bạn luôn nhận thức một sự việc cực kỳ cơ bản rằng… luôn có một người trước bạn. Tham vọng rất bạo động. Thậm chí, dù người đó là minh sư, bạn cũng muốn sát hại ông. Con người tham vọng không có lòng nhân ái. Thậm chí, sư phụ của ông cũng không an toàn. Con người tham vọng là con người nguy hiểm. Tham vọng là độc dược. Nó đầu độc bạn. Bây giờ thì người cung thủ này nhận thức một sự thật là, “Ta đã là đệ nhất cung thủ, nhưng vẫn còn lại một vấn đề. Thầy của ta vẫn còn tại thế. Ta không bao giờ có thể tự xưng là đệ nhất cung thủ khi ông vẫn còn sống!” Một kết luận tự nhiên: Phải tiêu diệt ông.

Tham vọng tiêu diệt. Bạn phải sát hại. Mọi người cần phải bị tiêu diệt bởi vì tham vọng. Trực tiếp hay gián tiếp, mọi người đều là kẻ sát nhân bởi mọi người đều tham vọng. Không tham vọng thì bất bạo động. Hãy nhớ kỹ: Bạn không thể bất bạo động nếu bạn vẫn tham vọng. Bất cứ tham vọng gì cũng ngăn trở sự từ bi của bạn. Làm sao bạn có thể nhân ái nếu bạn tham vọng? Bạn phải tranh đấu, phải vạch con đường bạn đi? Nếu có tham vọng, mọi biện pháp đều đúng cả. Bận tâm đến biện pháp mà chi? Kết quả quan trọng hơn.

“Có một ngày, đang đi trên một cánh đồng, Thanh Trường trông thấy Vũ Phi ở đằng xa.”

Ông thấy một người già. Người đó là thầy của ông. Người đã dạy dỗ cho ông ta nhiều năm qua.

“Không một phút do dự, ông lấp tên vào cung, nhắm về hướng sư phụ của mình. Lão sư này, có lẽ cảm giác được chuyện gì xảy ra, lập tức lấp ngay mũi tên.”

Nhất định ông đã nhận thức ngày đầu tiên người đệ tử này tìm tới ông rồi. Con người tham vọng không thể là đệ tử. Người tham vọng không bao giờ quy phục. Sự tuân phục của ông ta chỉ có tính cách tạm thời. Sự quy phục của ông không phát xuất từ trái tim, Vị thầy này nhất định biết như vậy! “Không sớm thì muộn, người đệ tử này sẽ tìm cách tiêu diệt ta. Không sớm thì muộn, qua tham vọng, người đệ tử này sẽ có ý tưởng muốn trừ diệt ta.” Vị thầy này chắc chắn đã cảnh giác rồi. Tất cả các bậc thầy đều cảnh giác đối với những môn đồ đầy tham vọng. Có nhiều khả năng rằng Judas là một trong đệ tử tham vọng nhất của Chúa Giê Su. Ông phải có lý do. Ông là người trí tuệ nhất, thông thái nhất, và giỏi tài biện luận nhất. Ông thường tự cho rằng ông trí tuệ hơn Chúa Giê Su. Ông thường tranh biện với Chúa Giê Su. Nếu bạn nghe cuộc tranh luận của ông, bạn sẽ bị ông thuyết phục hơn là bị Chúa Giê Su thuyết phục, bởi Chúa Giê Su không biết tranh luận. Ngài có lý do của ngài, nhưng những lý do đó rất vi tế. Khi nào bạn có mắt bạn sẽ thấy, nếu không thì bạn sẽ không bao giờ thấy được. Lý do của Judas rất rõ ràng, rất quen thuộc.

Có một hôm, có một phụ nữ tìm đến, đổ lên chân của Chúa Giê Su một loại hương rất là quý báu. Judas đang đứng đó, và ông không để mất cơ hội. Ông bảo, “Ngài nên ngăn cản người phụ nữ này mới phải! Thật là lãng phí quá. Loại hương này quí báu đến nỗi cả làng có thể được mời đến để lễ hội. Trong khi ở làng này có quá nhiều người đói khổ thì chúng ta không thể phung phí như vậy được.” Ông bảo, “Cả làng này có thể có được một bữa ăn thịnh soạn. Họ có thể hưởng thụ. Ngài nên ngăn cản bà mới phải! Thật là vô lý!” Chúa Giê Su đã nói gì? Ngài bảo. “Người đói khổ lúc nào cũng hiện hữu nơi đây. Ngươi có thể phục vụ họ khi ta không còn tại thế nữa.”

Không hấp dẫn cho lắm… haybạn suy tưởng rằng rất hấp dẫn? Không có sức thuyết phục chút nào. Có vẻ là một câu tranh biện vô cùng bất lực. “Người đói khổ lúc nào cũng có mặt nơi. Ngươi có thể phục vụ họ khi ta không còn tại thế nữa.”

Trên bề mặt, Judas có vẻ cứng rắn hơn. Nếu bỏ phiếu, chắc chắn là Judas thắng rồi, nhưng quan điểm của Chúa Giê Su ở một bình diện khác hơn. Ngài bảo, “Những sự việc này không đáng kể. Thậm chí, nếu ngươi mời cả làng dự tiệc cũng không giúp gì nhiều, nhưng nếu ngăn cản người phụ nữ giàu lòng thành tâm này, với lời nguyện thành kính, sẽ huỷ diệt sự tăng trưởng của bà. Từ chối bà, ngăn cản bà sẽ làm cho bà thương tổn, bởi bà rất là mềm yếu và mỏng manh.”

Chúa Giê Su không quan tâm đến loại hương này. Cái mà ngài quan tâm là trái tim của người phụ nữ, nhưng trí não không bao giờ chú tâm đến trái tim. Trí não luôn có lý do riêng của nó.

Đệ tử của Đức Phật, Devadatta, phản bội ngài. Ông là người trí tuệ nhất, một trong anh em bà con của ngài. Ông cũng sinh trưởng trong một gia đình quyền quí như Đức Phật. Con rể của Mahavira cũng phản bội ngài. Ông ta là một con người thông thái, trí tuệ vào bậc nhất luôn quanh quẩn bên Mahavira. Tại sao? Con rể của Mahavira tham vọng được trở thành một minh sư vĩ đại nhất thế giới, và Mahavira là chướng ngại của ông. Ngày nào mà Mahavira còn tại thế thì giấc mộng của ông khó đạt được.

“Khoảnh khắc ngắn ngủi, hai mũi tên va vào nhau ở giữa từng không và rơi xuống đất. Trận đấu cung lạ lùng giữa hai thầy trò tiếp diễn cho đến khi ống tên của Vũ Phi không còn mũi tên nào, và thì còn lại một mũi tên duy nhất trong ống tên của học trò ông.”

Đây là một biểu tượng. Đệ tử thì trẻ trung. Vị thầy thì già nua. Vị thầy sẵn sàng chờ đợi cái chết đang dần đến…

“Đây là cơ hội của ta!” Thanh Trường thì thầm. Lập tức, ông gài mũi tên cuối cùng vào cung. Thấy vậy, Vũ Phi bẻ một cây gai nhỏ trong bụi cây gần đó. Lúc mũi tên nhắm ngay tim ông bay tới, ông gõ nhẹ vào đầu mũi tên với đầu nhọn của cây gai và nó rơi xuống cạnh chân ông.”

Đây là kỹ xão cuối cùng mà vị thầy này chưa dạy cho môn đồ. Mỗi vị thầy đều cẩn thận giữ lại ít nhất là một môn tuyệt kỷ. Nhưng hiện tại, ông bảo.

“Này bằng hữu của ta…”

Hãy lắng nghe lời nói của ông. Ông gọi… “Bằng hữu của ta…” Ý của ông là gì? Ông có ý rằng, “Ta không còn là thầy của ngươi nữa. Ngươi không còn là học trò của ta. Hãy tha ta, và quên ta đi! Ta tuyên bố ngươi là bằng hữu của ta. Ta đã dạy dỗ tất cả mọi tuyệt kỷ cho ngươi… thậm chí đến tuyệt kỷ cuối cùng này. Ngươi đã thấy rồi và ngươi đã học hỏi nó rồi.

“Ta đã truyền dạy hết cho ngươi tất cả kiến thức về cung thủ mà ta đã biết. Nếu ngươi muốn đào sâu hơn trong sự huyền bí này, ngươi phải tìm bậc lão sư Khang Tỉnh. So sánh với tài xạ thủ của ngài, chúng ta chỉ là trò chơi của trẻ con mà thôi.”

Thậm chí nếu Thanh Trường có sát hại ông, ông vẫn gởi y làm một chuyến du hành khác. Vị thầy này gởi ông đến vị thầy của mình, một lão sư trên ẩn cư trên núi. Ông bảo, “Những gì chúng ta biết chỉ là trò chơi của trẻ con. Ta vẫn chưa phải là đệ nhất xạ thủ. Ngươi có thể tha ta. Nếu ngươi muốn trở thành tuyệt đại xạ thủ, hãy tìm đến sư phụ của ta. So sánh với tuyệt kỷ của ngài, chúng ta chỉ là con số không mà thôi.”

“Sau bao nhiêu tháng trường tìm kiếm gian nan, cuối cùng Thanh Trường tìm thấy Kang Ying trong một hang núi. Ông tuyên chiến với ngài. “Ta tìm đến đây để tìm hiểu ta có phải là đệ nhất xạ thủ như ta vẫn hằng tưởng hay không.” Không chờ đợi câu trả lời, ông rút mũi tên, lấp vào cung và nhắm vào đàn chim đang bay trên trời, và bắn rơi năm con chim cùng một lúc. Lão sư mỉm cười bảo. “Nhưng ngươi chỉ đơn thuần bắn bằng mũi tên và cánh cung mà thôi. Ngươi đã học hỏi cách hữu chiêu vô tiễn chưa? Hãy theo ta.”

Đó là sự khác biệt giữa nhà chuyên môn và nghệ nhân. Một kỹ thuật gia tinh tường mọi kỹ xảo, nhưng vẫn chưa đủ. Bạn có thể biết cách họa, nhưng bạn không thể trở thành Michelangelo (50). Bạn có thể là một nhạc sĩ tài ba, nhưng bạn không thể là Beethoven (51). Kiến thức về kỹ thuật cần có, nhưng không phải là tất cả. Nó cần thiết, nhưng không đủ. Sự chuyển hoá chân chính chỉ tìm đến khi chúng ta quên đi mọi kỹ xảo, khi kỹ xảo không còn cần thiết nữa, khi bạn sử dụng mà không cần kỹ thuật. Ý là vậy.

“Nhưng ngươi chỉ đơn thuần bắn bằng mũi tên và cánh cung mà thôi.”

Tốt lắm. Chỉ có bao nhiêu đó… với cánh cung và mũi tên… nhưng không có gì cả.

“Ngươi đã học hỏi cách hữu chiêu vô tiễn chưa?

Nếu bạn thiền bằng kỹ xảo… Bạn chỉ đơn thuần bắn bằng cung tên thôi. Ngày mà bạn xả bỏ mọi kỹ thuật thiền, thiền sẽ tuôn chảy mà không cần bất cứ kỹ thuật gì, và không cần bất cứ phương pháp nào, đó mới là xạ thủ chân chính. Khi thiền hoàn hảo, thiền biến mất. Đó là quan điểm của hảo thủ… khi bạn không cần nó nữa. Khi tình yêu trở thành trọn vẹn, bạn quên mất từ “yêu”. Khi bạn thật sự đã đến rồi, bạn không biết bạn đang hạnh phúc. Làm cách nào bạn biết được bạn đang hạnh phúc? Chỉ có người thiếu hạnh phúc mới cảm giác được hạnh phúc. Họ chỉ biết được qua sự so sánh và qua đối cực.

Nếu bạn tạo ra nhạc trên một nhạc cụ, bạn vẫn chưa biết rằng nhạc đã tuôn chảy với sự sống rồi. Nó không cần nhạc cụ để sáng tạo nó. Nó chỉ cần một trái tim mở rộng để thưởng thức nó. Thật ra, khi nhạc được sáng tạo bởi nhạc cụ, có làn hương nhạc phảng phất đâu đó bao bọc, sự chấn động của vạn hữu phản ảnh trong nó. Chỉ có vậy. Có một kinh nghiệm gì đó phản chiếu trong nó. Nó là tiếng vọng, một tiếng vọng xa xăm. Thậm chí hiện tượng đó đã đủ lắm rồi. Vậy còn lời nhạc chân chính thì sao? Lời nhạc chân chính, ở Ấn, chúng tôi gọi là Anahat Nad… Không cần dạo, không cần phải tạo nên bởi nhạc cụ, không tạo ra bởi sợi dây kẻm được kéo ra, gõ vào nó, bằng tất cả nỗ lực, nhưng bằng sự tịnh tĩnh trọn vẹn để người đó có thể thưởng thức nó.

Thiền gọi đó là “Tiếng vỗ của một bàn tay.” Tất cả mọi âm thanh tạo ra âm thanh, gõ vào nhau, hai tay vỗ vào nhau, nhưng khi đôi tay vỗ vào nhau, âm thanh chỉ tạm thời. Nó sẽ vang vọng trong chốc lát, sẽ đan kết trong giây phút, và chấm dứt, nhưng có tiếng nhạc trời, loại nhạc Pythagorean (52) đề cập đến. Nhạc của các vì sao… mà chúng ta cần nên lắng nghe. Không cần phải sáng tác nó. Nó đã hiện hữu rồi. Nó đã sẵn có. Nó là chân tánh của vạn hữu.

“Lão sư mỉm cười bảo, “Nhưng chỉ đơn thuần bắn với mũi tên và cánh cung mà thôi. Ngươi đã học hỏi cách hữu chiêu vô tiễn chưa? Hãy theo ta.”

Thanh Trường lặng lẽ đi theo sau vị lão sư đến một vách đá vĩ đại nhô ra từ núi. Khi ông nhìn xuống, đôi mắt ông mờ đi, và đầu óc ông quay cuồng…”

Mảnh đá nhô ra từ vách núi dựng đứng… và vực thẳm. Nhất định ông cảm giác phát bệnh. Cơn ói như đang trào dâng từ bao tử ông. Nhất định ông rất là sợ hãi. Nếu bạn sợ hãi, làm sao bạn có thể là một xạ thủ? Nếu tử thần còn ảnh hưởng bạn, làm sao bạn có thể trở thành một xạ thủ hoàn hảo? Khi sự sợ hãi hiện hữu, bạn run sợ. Và nếu bạn còn run sợ, làm sao bạn nhắm mục tiêu một cách hoàn hảo đây? Có lẽ người bình thường sẽ không thấy tay bạn run rẩy khi bạn bắn mũi tên ra, nhưng làm sao bạn có thể trốn tránh được đôi mắt của một minh sư. Ngài sẽ thấy đôi tay bạn run rẩy. Nếu trái tim bạn hồi hộp… Chuyện xảy ra trên vách núi không phải là cái gì mới mẻ lắm. Chỉ có sự trực diện với tử thần được mang đến như là một sự thật hiển nhiên để ông phải đối diện mà thôi. Người xạ thủ này hoảng sợ. Nhất định lúc nào ông cũng sợ hãi tử thần.

Thật ra, tâm lúc nào cũng sợ chết. Một cái tâm tham vọng càng sợ chết hơn nữa. Sự sợ hãi này là: Ta sẽ chết trước khi ta thành toàn tâm nguyện của mình? Làm sao ta có thể chịu đựng? Ta có thành toàn tâm nguyện trước khi bước vào cõi chết hay không, hay là ta sẽ thất bại? Người tham vọng sợ hãi cái chết hơn là người không tham vọng. Người không tham vọng không có gì để đánh mất. Nếu tử thần tìm đến… cũng tốt. Ông không cần thành toàn những tâm nguyện, cho nên tử thần không thể lấy đi những gì của ông. Vị minh sư này nhất định đã chú ý. Đôi mắt già nua đó có cái nhìn xuyên suốt. Đôi mắt lão sư nhất định nhận thấy sự run sợ bên trong của người xạ thủ này. Thật ra, xuyên qua tham vọng, chúng ta muốn chứng minh bản ngã chúng ta đối với tử thần, nhưng không có gì có thể đối kháng được tử thần. Ngã phải xả bỏ, phải chết đi. Nó không thể bất tử. Bạn có thể có bao nhiêu của cải bạn muốn, nhưng bạn vẫn phải chết.

Bạn có thể có đầy quyền lực, nhưng bạn cũng phải chết. Không có gì có thể bảo vệ bạn.

“Khi ông nhìn xuống, đôi mắt ông mờ đi, và đầu óc ông quay cuồng. Trong lúc đó, lão sư Khang Tỉnh chạy thật nhanh…”

Hãy lắng nghe…

“…chạy thật nhanh trên rìa đá nhỏ hẹp nhô ra trên vách núi thẳng đứng, và quay lại hỏi, “Bây giờ ngươi có thể cho ta thưởng thức tài nghệ của ngươi rồi. Hãy chạy lại đây, nơi ta đang đứng và cho ta thấy tài xạ thủ của ngươi.”

Khi Thanh Trường bước trên rìa đá nhỏ hẹp này, nó như lắc lư qua lại. Ông nỗ lực gài mũi tên vào cung, nhưng cuối cùng ông có cảm giác như ông đang bị mất thăng bằng. Ông vội nằm xuống bám chặt vào rìa đá với mười ngón tay của ông. Chân ông run lẩy bẩy và những giọt mồ hôi tuôn ra thấm ướt toàn thân của ông.”

Lão sư giúp người xạ thủ nhìn thấy thực tại của ông. Mọi tự ngã, mọi tham vọng, mọi ý tưởng trở thành đệ nhất cao thủ của thế gian… kết thúc! Chỉ còn lại sự sợ hãi…và ông ta run sợ như một đứa trẻ bị lạc. Sự thành đạt của chúng ta đều như vậy. Khi bạn đối diện với sự chết thì tất cả đều vô nghĩa. Bỗngnhiên, bạn khám phá bạn vẫn là một đứa trẻ như xưa… luôn sợ hãi… và run rẩy.

“Lão sư cười lớn, vươn tay ra nắm lấy tay của ông và giúp ông xuống. Nhảy trên mỏm đá, ông nói, “Hãy cho phép ta, thưa ngài, để biểu diễn cho ngài thấy tài xạ thủ của ta. “ “Nhưng cung tên của ngài đâu?” Thanh Trường hỏi…”

Tự nhiên rằng, nếu bạn tìm đến Đức Phật, bạn sẽ hỏi, “Bạch Đức Thế Tôn, ngài thiền làm sao? Phương pháp của ngài là gì?” Nếu bạn tìm đến Chúa Giê Su, bạn sẽ hỏi, “Bạch Thầy, Thầy cầu nguyện như thế nào? Sự cầu nguyện của thầy như thế nào?” Chúa Giê Su không có gì để nói với Thượng Đế. Lời cầu nguyện của ngài không phải để nói điều gì với Thượng Đế. Sự cầu nguyện của ngài chỉ để lắng nghe. Đức Phật không hành phương tiện thiền nào cả, bởi mọi sự tu tập đều thuộc về tâm. Tâm phải biến mất. Đức Phật là sự thiền.

Khi mọi người tìm tôi, họ hỏi, “Osho, ngài có yêu thương chúng con không?” Họ hỏi. Cũng khó cho họ. Họ chỉ biết có một loại tình yêu… cần phải thực hiện. Họ không biết tình thương nào khác nữa, một loại tình thương chân chính. Có tình thương và có TÌNH THƯƠNG! Loại tình thương này không cần phải thành toàn. Nó chỉ đơn thuần hiện hữu. Tôi không yêu thương bạn. Tôi là tình yêu. Loại tình thương này hoàn toàn khác. Có lẽ đối với bản ngã của bạn thì cảm giác này không được tối lắm, nhưng bạn không biết mặt thật của đồng tiền. Bạn chỉ biết mặt giả của đồng tiền. Tình thương chân chính không phải là mối quan hệ… Nó chỉ là trạng thái của bản thể.

“Nhưng cung tên của ngài đâu?” Thanh Trường hỏi, “Cung tên của ta?” “Lão sư cười lớn bảo, “Xạ thủ nào mà vẫn còn phải cần cung tên thì thuật cung tiễn của hắn vẫn còn quá hời hợt. Một xạ thủ chân chính sẽ không cần cung tên đâu.”

Nghệ thuật chân chính không cần đến kỹ xảo. Nếu bạn liên hệ với kỹ xảo, bạn vẫn còn ngoài vòng ngoại biên. Tốt lắm! Không có gì sai lầm, nhưng nên nhớ rằng: Người đó phải vượt trên nó. Người đó phải vượt trên mọi sự giam cầm. Người đó phải vượt trên mọi phương tiện. Người đó phải tự sinh tự phát mà không cần phương tiện nào cả. Thiền chính là bạn. Tình yêu chính là bạn. Thượng Đế chính là bạn.

“Trên đầu cả hai là một con chim nhỏ đang bay lượn. Lão ẩn sĩ già nua nhìn lên nó. Thanh Trường nhìn theo mắt ngài. Con chim bay cao đến nỗi thậm chí với đôi mắt sắc bén của ông, nó giống như một hột mè nhỏ bé. Khang Tỉnh lấp một mũi tên vô hình vào cánh cung vô hình vô bóng, kéo dây cung căng thẳng hết mức và thả ra. Trong một khoảnh khắc, chú chim ngừng vỗi đôi cánh và rơi xuống như một hòn sỏi nhỏ trên đất. “

Đã xảy ra. Không phải là một phép lạ. Nếu tâm trọn vẹn trong thinh lặng và chỉ tư duy đến bất cứ cái gì, nó sẽ xảy ra. Vì lý do đó, tất cả kinh điển của thế gian dạy rằng trước khi bạn đạt đại định, bạn phải xả bỏ mọi vọng tưởng vô minh từ tâm bạn, nếu không, bạn sẽ là mối đại hoạ cho nhân loại. Có một bí mật mà Pantajali (53) chắc chắn đòi hỏi bạn là bạn phải xả bỏ mọi trụy lạc qua tâm bạn. Tại sao Mahavira dạy rằng phải buông bỏ mọi bạo động, xả bỏ sự không thật, xả bỏ mọi vướng mắc. Tại sao? Bởi khi bạn đạt được sự tĩnh lặng, bất cứ những gì nẩy sinh trong tâm của bạn đều sẽ được thành toàn. Bạn có thể trở nên rất nguy hiểm. Đôi lúc xảy ra như vậy. Đôi lúc tình trạng đó xảy ra và thiền nhân gây nên nhiều mối hoạ cho thế gian. Như trường hợp của Rasputin. Ông là một thiền nhân. Vì ngẫu nhiên, ông đã thiền. Ông cầu nguyện thật chăm chỉ. Ông cầu nguyện không biết bao nhiêu năm. Sau đó, ông đạt ngộ. Vì vậy, ông có khả năng làm được nhiều việc. Bất cứ những gì ông nói, đã xảy ra. Ông nói với Nga hoàng… Người vợ của nhà vua rất trung thành với ông, nhưng ông có chút ngần ngại. Rasputin sợ nhà vua sẽ cách chức ông. Có một ngày ông bảo hoàng đế Nga, “Hãy nhớ rằng, nếu tôi chết, đế quốc của Hoàng Thượng sẽ sụp đổ theo. Đế quốc của Hoàng Thượng chỉ có thể còn nếu tôi còn.”

Đã xảy ra như vậy. Ông bị sát hại, và sự kiện trước tiên xảy ra là cuộc cách mạng Nga. Tất cả mọi người trong gia đình của Nga Hoàng đều bị giết… tám chục người, thậm chí một hài nhi mới có hai tháng. Những gì mà Rasputin dự đoán đều thành sự thật. Ông quả là một nhà tiên tri.

Có đôi lúc có người ngẫu nhiên gặp được thiền. Tốt nhất là tu tập từ từ, cực kỳ cẩn thận. Nó không là phép lạ! Nếu một lão sư như Khang Tỉnh tưởng tượng con chim nhỏ rơi xuống… nó sẽ rơi xuống… bởi chúng ta có mối liên hệ lẫn nhau. Chuyện gì xảy ra khi tôi di chuyển tay tôi? Tác ý nẩy sinh trong tôi đã di chuyển tay tôi, và tay tôi di động. Bàn tay là vật thể. Tư tưởng không phải là vật thể. Đối với khoa học vẫn còn là một bí mật. Cho đến bây giờ vẫn không thể nào có thể giải thích được làm sao nó có thể xảy ra như vậy. Ý tưởng nẩy sinh và bàn tay di động. Nơi nào mà tư tưởng chuyển hoá thành vật thể, và làm cách nào nó có thể chuyển hoá? Nếu bàn tay có thể di động, tại sao bàn tay của bạn không di động? Nếu tư tưởng nẩy sinh trong tôi rằng, “Hãy làm cho tay của ông di động.” Tay của bạn di động. Bạn có thể thử nó. Có đôi lúc, bạn sẽ kinh ngạc. Nó đã xảy ra như vậy…

Bạn theo sau một người nào đó. Chỉ nhìn vào cổ của ông ta. Sau vài phút, hãy thầm thì bên trong thật lớn rằng… Thầm thì thôi, đừng nói ra, “Hãy quay lại nhìn tôi.” Bạn sẽ kinh ngạc. Người đó lập tức sẽ quay lại nhìn bạn. Chuyện gì đã xảy ra? Tư tưởng đã chuyển tải. Tư tưởng truyền đạt đến người đó.

Một lão sư như Khang Tỉnh có thừa tiềm năng để hành động như vậy. Chỉ ý tưởng thôi! Con chim không bay cao lắm. Chúng ta đều hợp nhất. Chúng ta sống trong tư tưởng của đại dương. Chúng ta đồng hợp nhất. Mỗi người chúng ta có sự ảnh hưởng lẫn nhau. Chúng ta là thành viên của mỗi người.

“Trong chín năm trường, Thanh Trường ở lại hoang sơn với vị ẩn sĩ già nua này. Ông phải trải qua bao nhiêu sự đào luyện và khổ tập trong núi thì không ai biết được. Sau mười năm ông trở về nhà. Tất cả đều kinh ngạc trước sự biến đổi của ông. Thái độ kiêu ngạo và kiên quyết đã biến mất…”

Tất cả mọi tham vọng, mọi cuộc du hành của tự ngã rằng, “Ta phải là đệ nhất xạ thủ của thế gian” chấm dứt. Với lão sư, trong thực tế, ngã tính biến mất. Ba tầng lớp ngã: Thân, tâm, và ngã biến mất… Ông không còn kiêu ngạo. và cũng không khiêm tốn.

“thay vào đó là sự bình dị...”

Như con người ngốch nghếch, đơn thuần, như ông không còn tâm, như ông là người vô tâm, như một hài nhi, hay là một kẻ đần độn, hoặc như là một con người khờ dại. Đây là trạng thái tối thượng nhất: trở thành người bình dị. Chuyện như vậy đã xảy ra với Thánh Francis của thành Assis (54). Ông là người bình dị. Lão Tử, Trang tử, Tôn tử cũng như vậy. Đặc biệt trong Đạo, đây là trạng thái Vô thượng nhất… để trở thành người bình dị… không biết cái gì là cái gì, không biết gì cả. Khi mọi tự ngã biến mất, hoàn toàn là sự tĩnh lặng và thuần nhất. Sự thuần nhất rất là thân thiết. Người đó không biết gì cả. Nếu người đó không là… làm sao người đó có thể biết bất cứ vấn đề gì?

“Người thầy cũ của ông, Vũ Phi tìm đến, chỉ một cái nhìn thoáng qua, ông bảo, “Bây giờ ngươi đã thật sự là tuyệt đại cao thủ rồi! Kể cả ta cũng không xứng đáng để chùi chân cho ngươi. “ Những cư dân tọa lạc trong thị trấn nơi Thanh Trường đang ở, tôn vinh ông là đệ nhất cao thủ cung tiễn trên thế gian này, và họ đồng đợi chờ cái ngày mà ông sẽ biểu diễn tài xạ thủ của ông, nhưng Thanh Trường vẫn bất động.”

Không có ai để thoả mãn sự chờ đợi của họ. Ông hoàn toàn tịnh tĩnh, và trống rỗng…

“Cánh cung bằng gỗ dương vĩ đại có lẽ ông đã bỏ lại trên ngọn hoang sơn. Khi có ai yêu cầu ông giải thích, ông chậm chạp trả lờ, “Trạng thái tối hậu của động tức là tĩnh. Trạng thái tối hậu của đa ngôn chính là vô ngôn. Trạng thái tối hậu của hữu chiêu tức là vô chiêu.”

Bước tối hậu là phủ định. Sự khẳng định nằm ở ngoại biên. Sự phủ định là trung tâm. Sự tối hậu là Chân không – Shunyata.

“Thanh Trường mỗi ngày qua mỗi càng già yếu đi. Mỗi ngày qua, ông càng như lạc vào trạng thái thân tâm như như bất động. Ông không còn vướng bận bởi ngoại cảnh nữa. Thân tâm của ông hiện hữu trong sự yên nghỉ tao nhã và hồn nhiên.”

Tao nhã và hồn nhiên… Không phải vì do huấn luyện mà có được. Nó là sự tao nhã và rất tự nhiên. Ngã tính biến mất… Vì lý do đó mới phát sanh sự hồn nhiên! Bạn có thể tu tập sự hồn nhiên, nhưng nó chỉ là sử dụng để trang trí cho bản ngã. Có hai loại hồn nhiên. Một loại được gọi là Mahatma – thánh nhân, người tu tập nó. Đây là sự vận hành có tính toán. Một cử chỉ có sự tính toán, khôn khéo thì có nhưng thiếu sự hồn nhiên. Nó chỉ là bề ngoài. Một loại hồn nhiên khác là: cao nhã, ân phước, tự nhiên, không do tu tập mà có được. Như là một hài nhi, vô tâm. Vì vậy mới hồn nhiên, mới tràn đầy ân huệ.

“Nét mặt thản nhiên như ông không còn phảng phất mọi dấu vết của diễn cảm. Không một tác động bên ngoài nào có thể làm giao động sự bình thản hoàn toàn của ông. Hiếm khi ông nói chuyện. Gần đây, không còn ai có thể biết rằng ông có còn hít thở nữa hay không? Vào lúc cuối đời, ông không còn phân biệt giữa “cái này” và “cái kia”. Ấn tượng đầy cảnh sắc biến ảo của cảm quan không còn làm cho ông quan tâm. Điều mà ông chỉ bận tâm là mắt ông là tai của ông, tai ông là mắt của ông, và mũi là miệng của ông…”

Mọi phân biệt chấm dứt. Ông không biết gì hết. Ông không biết “cái này”và “cái kia”. Một ngàn lẻ một sự hợp nhất thành một. Vạn vật đồng hợp nhất. Chỉ còn là một cá thể, toàn bộ vạn hữu, không phân biệt, không chia cách. không phân loại, đều xả bỏ…

“Năm cuối cùng trong cuộc đời ông, câu chuyện kể rằng có một ngày, ông viếng thăm một người bạn và ông thấy trên bàn một vật rất là quen thuộc mà ông không thể nào nhớ được nó là gì. Ông quay lại người bạn hỏi, ‘Xin làm ơn cho tôi biết, vật trên bàn là vật gì vậy? Và nó sử dụng vào việc gì?’ Người bạn kêu lên trong sự kinh ngạc. “Ồ, bậc minh sư, ngài nhất định là một minh sư vĩ đại nhất thế gian. Chỉ có ngài mới có thể quên được cánh cung…cả danh từ của nó và cách sử dụng của nó mà thôi.”

Nghe nói, sau đó, ở thị trấn này, họa sĩ ném hết cọ vẽ của họ. Nhạc sĩ cắt đứt giây đàn, và thợ mộc thẹn thùng khi mọi người bắt gặp họ với cây thước…”

Thiền là như vậy. Thiền không phải là phương tiện. Thiền vượt trên mọi phương tiện. Thiền không phải là con đường! Thiền xả bỏ tất cả mọi con đường để về nhà! Thiền không phải là một hành trình… không có mục tiêu trong nó. Thiền là sự chấm dứt của tất cả mọi cuộc hành trình, và sự đột ngột nhận thức rằng bạn đã đến đó rồi, rằng bạn đã hiện hữu tại đây lâu lắm rồi…

Thiền là sự chiếu rọi bất ngờ, đột ngột, không từ từ… bởi từ từ có nghĩa là phải tu tập từng bước một. Thiền là sự đốn ngộ. Không có gì phải cần tu tập. Nó đã là như vậy rồi. Cái mà bạn tìm kiếm đã sẵn có trong bạn. Người tầm đạo chính là Đạo. Bạn chỉ phải chấm dứt mọi tìm kiếm và mọi chú ý. Hãy chú ý hình tướng của bạn, bạn sẽ không thấy nó. Hãy quán chiếu tâm bạn, bạn sẽ không thấy nó. Hãy tìm kiếm tự ngã của bạn, bạn sẽ không thấy nó. Khi tất cả ba tầng lớp ngã này không còn tìm thấy, bạn sẽ tìm thấy bạn là ai…

10. Bản Nhạc Bất Hủ!

02 tháng 7 1977

Câu hỏi thứ nhất:

Lý tưởng hiện đại là chúng ta hãy sống trọn vẹn trong mỗi giây phút thực tại, không khác gì các khái niệm bí truyền xưa kia rằng nên sống hoàn toàn trong phạm trù thanh tịnh mãi mãi. Đây là một sự không thể và vô nhân. Nó là một căn bệnh hơn là một thực tại đầy ân huệ. Vạn hữu đầy ân điển phải thống nhất với hiện tại, quá khứ và tương lai.

Ý tưởng như vậy có tính cách đồi bại. Dù ý tưởng đó là gì đi nữa, nó là một tai họa. Nó là căn bệnh kinh khủng cần phải tránh xa. Ý tưởng như vậy thường làm cho nhân loại phát bệnh thần kinh. Khi bạn tư duy lý tưởng, bạn phê phán rồi. Bạn sẽ không thành toàn ý nguyện, sẽ không bao giờ được bình an. Mặc cảm phát sanh qua bạn, bắt đầu cảm giác bạn không xứng đáng và vô dụng. Khi mà người nào tự cho mình ông vô giá trị, ông trở thành vô giá trị… bởi bạn suy nghĩ ra sao thì cuộc đời của bạn cũng sẽ như vậy. Con người nghĩ sao thì sẽ trở thành như vậy.

Xin cho phép tôi khuyên bạn rằng: Thậm chí, Thượng Đế cũng không hoàn toàn, không thể nào.

Nếu không, ngài là một Thượng Đế chết. Chỉ có sự bất toàn mới có cơ hội để tiến hoá, để phát triển. Trong sự bất toàn thì mới tương lai. Sự toàn thiện chứa đựng chỉ có quá khứ… không tương lai. Nếu Thượng Đế toàn thiện, vậy chuyện gì sẽ xảy ra cho ngài? Không có gì sẽ xảy ra cả. Những gì xảy ra đã xảy ra rồi. Những gì mà định mệnh an bài ngài sẽ thành, ngài đã thành rồi. Ngài phải trở thành… không có tương lai nơi đó. Như vậy, Thượng Đế chỉ là một nghĩa trang. Ngài không phải là một cội cây đang nở hoa, và ngài không phải là dòng sông đang tuôn chảy.

Thậm chí, Thượng Đế cũng bất toàn, làm sao con người có thể toàn thiện? Vạn vật có sự sống đều bất toàn, bởi sự sống chỉ có thể xảy ra xuyên qua bất toàn. Sự bất toàn là đại ân phúc. Hãy cảm nhận hạnh phúc khi bạn bất toàn. Sự bất toàn có nghĩa là vòng tròn của bạn chưa thành. Có một cái gì vẫn mở rộng. Bạn có tương lai. Bạn đủ khả năng. Sự bất toàn là một hứa hẹn, một hy vọng. Sự bất toàn đầy tiềm năng. Tất cả vẫn chưa trở thành sự thật. Nó vẫn là hạt giống. Bạn có thể thành đạt. Có những kinh nghiệm mới mẻ sẽ xảy ra cho bạn. Một thể nghiệm gì đó bất khả tri, xa lạ, ngoài sự mong đợi của bạn, và bạn có thể vẫn còn ôm hy vọng. Sự sống là như vậy.

Trước tiên, bạn nên hiểu rằng: Mọi lý tưởng gia là những con người hoàn toàn. Do dó, tất cả mọi lý tưởng đều vô nhân. Tất cả lý tưởng sẽ làm cho bạn què quặt và tê liệt. Tất cả mọi lý tưởng tạo ra sự ràng buộc vi tế quanh bạn. Chúng giam cầm bạn. Người tự do thật sự sẽ vô lý tưởng. Vì vậy, sống trong hiện tại không phải là một lý tưởng, nên nhớ kỹ. Nếu bạn phải tạo lý tưởng từ đó, khái niệm này đã sai lầm. Sống với thực tại có thể dịch giải cho đúng là: Sống không lý tưởng. Đó là ý nghĩa sống với thực tại. Sống với hiện tại có nghĩa là sống không lý tưởng, để chỉ sống với bây giờ và ở đây, cởi mở và sẵn sàng… bất cứ những gì tương lai mang đến. Đừng cưỡng ép tương lai theo một đường lối nhất định, với một chiều hướng nhất định. Hãy để nó xảy ra.

Sống trong thực tại không phải là một lý tưởng, nhưng câu hỏi này của bạn, có một số người lý tưởng hóa nó. Nó xảy ra bởi chúng ta quá quen chuyển hoá mọi sự thành căn bệnh thần kinh. Thậm chí, thuốc trường sinh bất lão, bạn cũng sẽ biến nó thành độc dược. Bạn chỉ biết có một điều: chuyển hoá mọi sự thành độc dược. Thí dụ, Đức Phật dạy: Qua ái dục là sự đau khổ… Nếu con không còn ái dục, con sẽ không còn đau khổ nữa.” Đó là một sự thật đơn giản, nhấn mạnh một sự thật đơn giản. Chuyện gì xảy ra? Con người tạo sự ham muốn mới: Làm sao để không còn ham muốn. Đây là cách bạn chuyển hoá chân lý thành vô minh.

Đức Phật dạy: Sống với ái dục sẽ bị đau khổ. Ngài không dạy phải ham muốn điều gì. Ham muốn sẽ tạo đau khổ, bởi trong sự ham muốn, bạn hiện hành từ hiện tại, tư duy đến tương lai. Bạn tư duy về bao giấc chiêm bao… Bạn sẽ làm điều này. Bạn sẽ làm điều kia. Chuyện này xảy ra, và nếu nó xảy ra, bạn vui vẻ. Nếu nó không xảy ra, bạn sẽ vô cùng khổ não. Giây phút bạn mơ mộng và tham ái, bạn đã đánh mất sự liên hệ với cuộc sống. Bạn cắt đứt sự liên hệ. Bạn sống trong giây phút của ảo vọng. Những giây phút tham ái là những giây phút chết.

Sự sống ngừng tuôn chảy. Bạn bị đóng băng. Khi bạn chìm đắm trong sự tham ái, bạn thiếu sống động. Sự sống và tham ái không thể đồng hiện hữu. Chúng là hai thái cực. Bạn chỉ có thể có một mà không có hai. Nếu bạn vận hành trong tham ái, sự sống chấm dứt. Nếu bạn sống, tham ái phải biến mất. Bạn có thấy trong tập sách tâm lý học có hình một bà lão qua chưa? Vẫn bức hình đó là người con gái tuyệt đẹp… Cả hai đồng có mặt. Nếu bạn nhìn bà lão, bạn sẽ không thấy cô gái. Nếu bạn nhìn cô gái, bạn sẽ không thấy được bà lão. Họ đồng hiện hữu trong những gạch vẽ, nhưng bạn chỉ có thể thấy được mỗi một lần thôi. Bối cảnh của bạn thay đổi. Khi bạn nhìn khuôn mặt trẻ trung, những đường vẽ đó tái tạo khuôn mẫu mới, bởi khuôn mẫu này mà khuôn mẫu kia không thể thấy được. Khi bạn trông thấy bà lão, cô gái lùi ra sau, bởi khuôn mẫu của bà lão, bạn không thể trông thấy cô gái được. Bạn không thể nhìn thấy cả hai cùng một lúc. Bởi bạn không thể trông thấy cả hai cùng một lúc. Khi bạn thấy hình này thì bạn không thể nào thấy hình kia. Bạn biết cả hai đều hiện diện, nhưng bạn vẫn không thể nào thấy được.

Tình trạng của tham ái và sự sống cũng chính xác là như vậy. Nếu bạn tham ái, sự sống sẽ không còn. Bạn ngừng sống. Vẫn năng lượng đó trở thành tham ái, cho nên không còn năng lượng cho sự sống. Khi bạn bắt đầu sống, ái dục chấm dứt bởi năng lượng đó đã bồi bổ cho sự sống. Bạn không thể nào tham ái được. Sống động trong giây phút là vô ái dục trong giây phút. Vô ái dục trong khoảnh khắc tức là sống động trong mỗi khoảnh khắc. Đây là sự nhấn mạnh đơn giản về khuôn mẫu sống. nhưng cái gì đã xảy ra vậy? Mọi người nghe Đức Phật giảng pháp và họ tư duy, “ Chắc chắn ngài nói đúng. Với ái dục sẽ có đau khổ.” Vì vậy, chúng ta khao khát sự vô ái dục này, Chỉ đối tượng của ái dục là thay đổi. Làm cách nào để đạt đến trạng thái vô ái dục? Bây giờ, họ lại sẵn sàng làm một chuyến hành trình khác của ái dục. Trước tiên, họ muốn có nhiều của cải, có nhiều quyền lực, làm sao để đến Tân Đề Li, đến Hoa Thịnh Đốn, Luân Đôn, Mạc Tư Khoa, bây giờ, ước nguyện của họ thay đổi… Họ muốn được lên Niết bàn, Moksa, Thượng Đế, vô ái dục… nhưng đối tượng vẫn còn đó. Với đối tượng, ái dục hiện hữu. Họ cam kết một vấn đề thật điên rồ. Họ hiểu lầm rồi. Đức Phật không dạy họ phải tạo thêm một ái dục khác. Đức Phật chỉ đơn thuần bảo rằng: Thấu triệt ái dục. Trực diện với ái dục và bạn sẽ đau khổ. Khi sự hiểu biết này đi thật sâu vào bản thể, rằng ái dục tức là đau khổ, mọi phiền não chấm dứt. Bạn không còn ái dục nữa. Khi bạn không còn ái dục thì bạn đã vô ái dục rồi.

Sự vô ái dục không thể là ái dục. Moksha không thể là ái dục. Thượng Đế không thể ái dục. Nếu bạn khao khát ngài, ngài biến thành đối tượng dục lạc. Bạn lại rơi vào cũng cạm bẫy đó… với nhãn hiệu mới mẻ hơn, nhưng căn bệnh vẫn như vậy. Có lẽ làn da mới hơn, nhưng rượu vẫn là cũ. Chuyện như vậy đã xảy ra trong thế giới hiện đại này. Vấn đề này cũng vậy. Nó xảy ra bởi Thiền. Thiền dạy: Hãy sống với thực tại, bởi đó là cách duy nhất của thực tại… Đó là con đường duy nhất. Hiện tại là khoảnh khắc bây giờ! Làm sao bạn có thể sống trong tương lai? Tương lai vẫn chưa đến, làm sao bạn có thể sống với tương lai đây? Bạn chỉ có thể tư duy. Chỉ là trò chơi của tâm. Làm cách nào bạn có thể sống trong quá khứ? Quá khứ đã biến mất. Bạn chỉ có thể sống trong ký ức và sự tưởng tượng, nhưng cả hai đều vô hiện hữu.

Hiện hữu có nghĩa là sống với thực tại. Những cây cối kia hiện hữu, bạn chỉ giả vờ. Những hòn sỏi hiện hữu, bạn giả vờ. Các vì sao hiện hữu, bạn vẫn giả vờ. Thiền rất là cấp tiến, rất duy sinh. Thông điệp rất đơn giản: Sống với thực tại… bây giờ… Bạn có thể lý tưởng hóa nó, có thể khiêu vũ trên lý tưởng. Bạn bảo, “Đúng rồi! Tôi sẽ sống với thực tại và bây giờ. Tôi sẽ cố gắng. Tôi sẽ không lãng quên những hòn sỏi nhỏ bé. Tôi sẽ tận lực. Tôi sẽ sống bây giờ và ở đây. Tôi sẽ tu tập. Tôi sẽ tham thiền, nhưng tôi nhất định phải an trú bây giờ và ở đây.” Bây giờ, bạn lại lý tưởng hóa từ một sự thật đơn giản với lời phát biểu của bạn. Nó là chân lý hiển nhiên. Bạn đang lý tưởng hóa. Bạn sẽ gặp khó khăn. Có đôi lúc, tâm bạn chìm vào quá khứ, và rồi lại lạc vào tương lai. Bạn sẽ nắm bắt nó. Bạn sẽ mang nó về với hiện tại. Một lần nữa, nó lại trôi đi mất. Lần nữa, bạn lại phải kéo nó về với hiện tại. Thực tế, bây giờ bạn không sống với hiện tại! Đang xảy ra ở một nơi nào đó trong tương lai, bạn đang thực hành cách sống với thực tại! Thực tại của bạn không phải là thực tại! Thực tại qua lý tưởng của bạn không thể nào là thực tại. Lý tưởng không nằm trong tương lai.

“Làm sao sống với thực tại?” Bạn hỏi. Thiền dạy không có cách sống nào khác hơn! Bạn hỏi “Làm cách nào?” Thiền nói không có cách nào khác cả! Làm sao bạn có thể sống trong hiện tại? Bạn hỏi, “Tôi có cần thiền hay không? Tôi có cần phải làm như thế này, như thế nọ hay không? Tôi có cần đọc thần chú? Tôi có cần nhắm mắt lại? Tôi có cần bỏ vợ bỏ con, bởi họ sẽ hướng dẫn tôi đến tương lai. Tôi có cần bận tâm đến họ hay không? Tôi có nên đi Hi Mã Lạp Sơn hay không? Nhưng tất cả đều là lý tưởng của tương lai! “Tôi có cần đi Hi Mã Lạp Sơn hay không?” Hi Mã Lạp Sơn là ở tương lai. “Tôi có nên đạt Ngộ hay không?” Một lần nữa, nó nằm trong tương lai. Thay vì hiểu biết, bạn lại khao khát nó.

Bạn hỏi:

Lý tưởng hiện đại là sống trọn vẹn trong mỗi khoảnh khắc của thực tại, không khác gì khái niệm huyền bí cổ điển nên sống trọn vẹn trong phạm trù của sự thanh tịnh vĩnh viễn là một sự không thể và vô nhân.

Nếu bạn lý tưởng hóa nó, nó vô nhân và không thể. Nó sẽ huỷ diệt bạn. Mọi lý tưởng đều hủy diệt. Tất cả mọi lý tưởng là liều độc dược của nhân loại! Hãy đề phòng! Sống một cuộc đời đơn giản và bình thường… mỗi một ngày với sự sống. Đói thì ăn, buồn ngủ thì ngủ. Muốn yêu thương thì yêu thương. Đừng đòi hỏi những gì hoàn toàn. Sự toàn thiện là điều không thể được. Đừng lý tưởng hóa từ một sự thật đơn giản. Thí dụ, một Thiền sư bảo, “Thật là tuyệt diệu! Tôi gánh dầu, tôi kéo nước từ giếng.” Đây là một phát biểu đơn thuần của thực tại. Một thiền sư gánh củi về từ rừng xanh, và ngài bảo, “Thật là tuyệt vời! Giây phút này thật là tuyệt diệu… Khoảnh khắc này thật quí báu… Mặt trời đang lên. Loài chim ca hót líu lo… Mầu xanh tràn ngập khắp chốn. Hoa nở rộ khắp nơi. Hương của cỏ dại phảng phất trong gió và tôi gánh củi từ rừng về thiền viện. Thật là tuyệt diệu quá! Khoảnh khắc này thật là cực lạc, khoảnh khắc như kim cương.”

Bạn có thể lý tưởng hóa nó. Có lẽ, bạn không phải là người chặt củi. Có lẽ bạn là giáo sư ở một khung trường đại học. Bạn xả bỏ chức vụ, bạn tuyên bố, “Tôi sẽ là người chặt củi. Tôi sẽ vào rừng. Tôi sẽ chặt củi và tôi sẽ gánh dầu. Tôi sẽ cảm giác sự “Thật là tuyệt diệu này.”. Như vậy là bạn không hiểu rồi. Bạn sẽ vào rừng. Bạn sẽ chặt cây, nhưng bạn sẽ lỡ toàn bộ khái niệm. Chặt củi và bạn sẽ tư duy, “Khi nào sẽ xảy ra? Nó vẫn chưa xảy đến. Cảm giác này vẫn chưa bùng nổ… Thật là tuyệt diệu!” Bạn chờ đợi. Bạn nhìn mặt trời. Bạn quan sát cây xanh, nhưng cây xanh vẫn là cây xanh, mặt trời vẫn bình thường, và những chú chim nhỏ… vẫn những chú chim nhỏ ngu muội đó. Vâng, cỏ vẫn xanh tươi, nhưng rồi sao? Bạn thuộc làu hết mọi vần thơ về cỏ xanh, bạn là giáo sư, và bạn đã thấy hết tất cả họa phẩm, nếu vậy thì có gì là mới mẻ? Bạn quan sát chung quanh và không có hiện tượng gì xảy ra. Bạn đi chặt củi. Bạn chưa bao giờ chặt củi qua. Bạn cảm giác mệt mỏi. Bạn quan sát chung quanh và hình như chẳng có điều gì xảy ra cả. Bạn tự nhủ, “Thật là thê thảm quá!” Không có gì xảy ra cả. Vị thiền sư đó đã gạt ta rồi! Có cái gì ở đây mà cho là tuyệt vời!”

Khái niệm của bạn không đúng. Vị thiền sư không gạt bạn. Ngài không khuyên bạn phải trở thành người chặt củi. Hãy vẫn là giáo sư! Loài người cũng tuyệt vời như cây cối vậy. Những con người trẻ trung vẫn tốt đẹp như là những cành cây xanh tươi mơn mỡn. Hãy tiếp tục dạy học! Nghề dạy học cũng tuyệt diệu như là nghề gánh dầu. Vị minh sư chỉ đơn thuần bảo rằng bất cứ bạn làm điều gì, nếu bạn tỉnh thức trọn vẹn, tâm của bạn sẽ không trôi nổi nơi nào khác… Hốt nhiên, bạn sẽ thấy nét đẹp hiện hữu, ân huệ hiện hữu. Ân huệ là một phần tồn tại của thực tại, nhưng đừng lý tưởng hóa nó! Hàng nghìn người xả ly của cải và trở thành tăng sĩ Phật Giáo khi Đức Phật giảng pháp về “Cực lạc như thế nào!”, nhưng tôi không nghĩ là họ đã đạt đến một cái gì đó rồi. Họ xả ly thế gian, nhưng chỉ là vọng tưởng. Đức Phật xả ly thế gian hoàn toàn vì một lý do khác: Ngài thấu triệt ái dục. Thấy được quan điểm này chứ? Đức Phật xả ly thế gian vì ngài nhận thức tính cách vô thường của ái dục. Ngài nhận thấy rằng ái dục sẽ không hướng về đâu cả. Nó không ngừng làm con người phải đắm chìm trong ngục tù đau khổ… nhận thức nó hiện hữu, nhận thức toàn bộ cơ chế của nó, nhận thức bánh xe luân hồi hằng muôn vạn kiếp, nhận thức những gì bạn có thể hành, bạn đã hành… nhận thức rằng thậm chí không một giây phút nào đã xảy ra… ngài xả ly thế gian. Sự xả ly phát xuất từ trí huệ. Khi ngài xả ly thế gian và trở thành Phật… tự nhiên, ngài đạt được sự toàn thiện, cực lạc lớn lao, đại tịnh tĩnh, vì vậy, mỗi bước ngài di động, có nhiều người thèm khát. Họ thấy người đàn ông này kinh hành, “Người này đã chứng ngộ rồi, và đó là con đường để đạt ngộ.” Họ vẫn chưa xả ly tham ái của họ. Nhìn thấy Đức Phật, họ thèm khát Phật tánh!

Vẫn như vậy. Bạn thấy một chiếc xe Cadillac chạy ngang qua, tham ái dấy khởi. Bạn phải có nó! Khi bạn thấy Đức Phật đi ngang qua, tham ái nẩy sinh. “Tại sao tôi không có sự tao nhã của ngài? Tại sao tôi không có sự tịnh tĩnh huyền diệu đó? Tại sao tôi không tràn đầy hỷ lạc như ngài? Tại sao tôi không được như vậy?” Tham ái dấy khởi. Vẫn tham ái đó! Khi bạn trông thấy một cô gái xinh đẹp đi ngang qua với người nào, vợ của người khác, và bạn bắt đầu luyến ái rồi, “Tại sao tôi không có được người vợ đẹp như vậy? “ Vẫn cuộc chơi đó trên một bình diện khác, với đường lối khác hơn, nhưng với mưu mẹo khác hơn. Vì vậy, khi nhìn thấy Đức Phật, có nhiều người sinh ra tham ái. Họ xả ly, nhưng họ xả ly với những lý do sai lầm. Sự xả ly của Đức Phật là sự tăng trưởng tự nhiên của trí huệ. Sự xả ly của họ vẫn trực thuộc sự tham ái cũ đó. Xảy ra quá nhiều lần là tuy họ nỗ lực tu tập, nhưng họ vẫn đang chờ đợi qua khoé mắt của họ. “Khi nào nó xảy ra đây?”

Tôi có nghe hai câu chuyện: Một tu sĩ bảo Thiền sư Seijo (55), “Tôi nghe nói có một vị Phật quá khứ, tham thiền tới mười kiếp mà vẫn không thể đặng giải thoát. Tại sao lại như vậy?” Seijo đáp, “ Câu hỏi của ngươi đã là sự giải đáp cho ngươi rồi.” Lần nữa, vị tu sĩ vẫn nhất định, “ Từ ngày vị Phật đó tham thiền, tại sao ngài lại không thể giác ngộ?” Seijo trả lời, “Bởi ngài là một vị Phật.”

Thật là một câu trả lời rất tuyệt vời, và cũng là một sự thật. Không những tuyệt diệu, mà còn là một sự thật nữa. Seijo phát biểu một lời nói đầy sức chấn động. Khi bạn là Phật và bạn nỗ lực để thành Phật, bạn sẽ thất bại. Phật không phải là mục tiêu mà là nhận thức. Không phải là một điều gì đó xảy ra trong tương lai. Không phải là một cái gì đó mà bạn phải chuẩn bị. Nó đã sẵn có… chỉ sự nhận thức.

Một câu chuyện nữa sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn. Một giai thoại thiền kể về một người hành hương cỡi ngựa vượt không biết bao nhiêu dãy trường sơn và những dòng sông cuồn cuộn, tìm đến một bậc thông thái để vấn ông làm cách nào có thể đạt giải thoát. Sau nhiều tháng tìm kiếm, người hành hương này tìm thấy bậc thiền sư này trong một hang động. Vị thiền sư này lắng nghe câu hỏi và không nói gì cả. Người tầm đạo chờ đợi. Cuối cùng, qua nhiều giờ thinh lặng, vị thiền sư nhìn con ngựa của người tầm đạo và hỏi ông tại sao ông không tìm con ngựa mà lại đi tầm đạo. Người hành hương này bảo rằng ông đã có ngựa rồi. Thiền sư mĩm cười, và quay về hang động. Vô cùng rõ ràng! Thiền sư bảo, “Tại sao ngươi không tìm con ngựa? Tại sao ngươi lại bận tâm về Phật tánh? Người này trả lời, “Ngài nói gì lạ vậy? Tôi đã có con ngựa rồi. Tại sao tôi cần phải tìm nó làm chi?” Thiền sư không nói thêm, ngài mỉm cười và rút lui vào hang động, Kết thúc! Ngài đã trả lời rồi!

Bạn đã là Phật. Bạn không cần tìm kiếm nữa. Đây là thông điệp vĩ đại của tất cả các tôn giáo, rằng bạn đã là Thượng Đế, và nữ Thần ngụy trang. Bạn quên bạn là ai. Bạn không biết bạn là ai. Vì vậy, bạn luôn tìm kiếm. Bạn tìm kiếm những gì bạn đã có sẵn rồi. Do đó, thật là không thể nào tìm ra được… Vì vậy mới có sự tuyệt vọng. Đừng tìm kiếm. Hãy quán chiếu chân tánh của mọi sự vật.

Hãy nhìn thực tại như chân tánh của nó. Đó là ý của thiền nhân khi họ bảo, “Hãy sống trong thực tại.” Hãy trực diện thực tại. Không có gì bị đánh mất. Tất cả đều sẵn có rồi. Hãy lắng nghe nó. Làm ơn đừng lý tưởng hóa nó, nếu không lý tưởng của bạn sẽ làm cho bạn lầm đường lạc lối.

Vấn đề thứ hai: Bạn bảo…

Nó là một căn bệnh hơn là một thực tại đầy ân huệ…

Thậm chí, kết quả không phải là một căn bệnh thực tại… bởi bất cứ khi nào thực tại có mặt, nó là một ân huệ. Nó không thể là một căn bệnh. Hiện tượng đó không bao giờ xảy ra. Không thể nào xảy ra chính ngay trong tự tánh của vạn vật. Chính chân tánh của thực tại không bao giờ là một căn bệnh. Tương lai lúc nào cũng mang đến đau đớn, sự nôn mửa, sự giao động, và phân tâm. Nếu bạn quá lý tưởng hóa khi sống với thực tại, bạn sẽ không bị nhiễm căn bệnh thực tại. Không, nó sẽ mang đến bạn một tương lai khác, và tương lai lúc nào cũng bệnh hoạn bởi tương lai lúc nào cũng tạo căng thẳng. Tương lai không bao giờ thư giãn. Tương lai đang mời gọi bạn, “ Hãy làm điều này… Hãy làm điều kia. Hãy thành toàn tôi.” Tự nhiên rằng, sẽ có sự thất vọng tràn trề bởi tương lai không bao giờ đến. Nó không thể thành toàn. Ngày mai không bao giờ đến… để bạn hy vọng tương lai. Ngày mai khi nó đến thì chính là ngày hôm nay. Bạn không biết cách sống cho ngày nay. Bạn lại lầm lạc lần nữa và bạn thất vọng mỗi ngày một nhiều thêm. Càng khao khát, bạn càng hy vọng, và bạn sẽ càng thất vọng. Vì vậy, tương lai mới mang đến sự bệnh hoạn.

Hãy nhớ rằng, với lý tưởng, hiện tại sẽ hoàn toàn bị quên lãng . Thậm chí, có lẽ đây là lý tưởng sống cho thực tại, nhưng mọi lý tưởng sẽ làm cho bạn phân tâm. Nó không xảy đến trong một căn bệnh thực tại thay vì là một thực tại đầy ân huệ bởi tôi chưa bao giờ nghe qua căn bệnh thực tại. Mọi khoảnh khắc của thực tại đều tràn trề ân huệ, “Sự sống tràn trề ân huệ…” Bạn bảo, “…thống nhất với hiện tại, quá khứ và tương lai.” Bạn không hiểu. Thực tại ân huệ không biết gì về tương lai, quá khứ hoặc thực tại thì làm sao nó có thể thống nhất chúng? Nó không biết gì về chúng. Khi bạn sống trong hiện tại, sẽ không tương lai và quá khứ. Toàn bộ phân chia đồng biến mất. Khi bạn sống với thực tại, sẽ không có quá khứ vị lai… và, dĩ nhiên là nếu không có quá khứ và vị lai thì làm sao có hiện tại? Hãy hiểu rõ nó! Hiện tại chỉ hiện hữu giữa quá khứ và tương lai, nó nằm ở giữa. Đây là định nghĩa trung dung. Xả ly quá khứ và tương lai rồi thì nó hiện hữu tại đâu? Nó biến mất rồi. Thậm chí, chính hiện thực cũng không được gọi là hiện thực… Nó là vĩnh hằng, vô tận… Vì vậy, đừng cho là nó là sự tổng hợp… Một sự thống nhất tuyệt vời. Thống nhất cái gì? Không phải là quá khứ! Làm sao cách nào bạn có thể hợp nhất cái vốn không sắn có? Tương lai cũng không phải thì làm sao bạn có thể hợp nhất? Bởi tương lai và quá khứ, ảo tưởng về hiện tại đã được tạo ra. Làm cách nào bạn có thể thống nhất ảo tưởng đây? Một bản nhạc không bị ràng buộc bởi thời gian. Vì lý do đó tại sao kinh điển cổ bảo rằng Thượng Đế vượt thời gian. Đại định vượt trên thời gian…

Câu hỏi thứ hai:

Con đường tìm đến ánh sáng giác ngộ là gì? Một con người say sưa có thể là một hành giả hay không? Khái niệm hành giả là gì?

Trước nhất: “Con đường tìm đến ánh sáng giác ngộ là gì?” Không có con đường nào cả. Thực tại tuyệt đối là vô lộ. Nếu bạn tìm lộ trình, bạn đang tìm kiếm mục tiêu. Lộ trình ước định mục tiêu. Không có mục tiêu sẽ khó lộ trình. Mục tiêu ước định tâm tham ái, và tâm tham ái là trần cảnh, trần cảnh của bóng tối, thống khổ và tù ngục. Đừng hỏi về lộ trình. Thiền vô lộ. Vì vậy, nó là một nghịch lý. Bạn hỏi…

Con đường tìm đến ánh sáng giác ngộ là gì?

Cho phép tôi kể cho bạn nghe hai giai thoại: Chúng ta không bao giờ rời bỏ LỘ TRÌNH khoảnh khắc nào cả, Thiền bảo. Cái mà chúng ta có thể bỏ đi không phải là LỘ TRÌNH. Bình minh và hoàng hôn. Sinh và tử, chúng ta không bao giờ rời khỏi nó giây phút nào cả. Tại Trung Hoa có một vị Đại Thiền sư, có một hôm, có một tu sĩ hỏi ngài, “Đạo là gì?” “Ngoài hàng rào ở đằng kia.” Triệu Châu trả lời ngay, “Đạo à? Đúng rồi. Nó ở kia kìa, ngoài hàng rào đó.” Nhưng vị tu sĩ vẫn hỏi, “Không phải vậy đâu. Tôi không phải hỏi về con đường mòn ở ngoài hàng rào đâu.” Tu sĩ bảo, “Đạo là gì? Đó là ý của tôi.” Ý của ông là Đạo của vũ trụ. Ý của bạn là lộ trình tìm đến ánh sáng giác ngộ.” Ông bảo, “Tôi không ám chỉ con đường mòn vượt ra ngoài hàng rào. Đừng nói ngớ ngẫn! Tôi đang ám chỉ Con đường, Đạo hay là Pháp kìa. Tôi đang đề cập đến con đường tìm đến Thượng Đế.” Thiền sư Triệu Châu nói, “Con đường Đạo lớn chính là con đường dẫn đến thủ đô.”

Con đường xa lộ, Thiền sư Triệu Châu chỉ đùa giỡn, nhưng bằng lòng từ bi lớn lao. Ngài đang dạy, “Đừng hỏi về con đường nào cả, bởi mọi con đường đều sai lạc.” Lộ trình có nghĩa là bạn phải đi đến một nơi nào đó. Bạn phải rời bỏ nơi mà bạn đang sống. Thượng Đế hiện hữu nơi đó rồi! Chân lý hiện hữu ngay ở bạn. Bạn đi sai lộ trình. Bạn đang đi lạc, và bạn hỏi phương tiện mau lẹ để đạt được mục tiêu. Chưa có một khoảnh khắc nào mà bạn rời khỏi mục tiêu cả. Vì vậy, họ đã dạy…

Chúng ta chưa bao giờ rời Đạo một khoảnh khắc

Cái mà chúng ta rời bỏ không phải là Đạo.

Sáng, tối, sinh và tử, chúng ta không rời khỏi chúng dù chỉ một giây phút...”

Thật không thể nào rời khỏi Thượng Đế. Thượng Đế là sự sống của bạn. Bạn hít thở trong ngài. Trái tim bạn đập nhịp với ngài. Các động mạch rung động trong ngài. Bạn sinh trong ngài và bạn sẽ diệt trong ngài. Làm sao bạn có thể rời ngài? Không thể nào có thể rời bỏ Thượng Đế. Phút giây bạn rời bỏ Thượng Đế, bạn không còn sinh tồn nữa. Thượng Đế chính là sự sống, nhưng ngôn ngữ tạo ra vấn đề. Vì lý do đó, tại sao tôi bảo rằng tốt nhất là nên sử dụng từ ngữ “Sự sống” với chữ Hoa S thay vì “Thượng Đế” bởi bạn sẽ không hỏi thêm những câu hỏi ngu xuẩn nữa. “Con đường tìm đến SỰ SỐNG là gì?” Hmmm… Như vậy thì kỳ quá. Bạn có thể hỏi câu hỏi ngu xuẩn khác. “Con đường tìm đến Thượng Đế là gì? Tìm đến ánh sáng giải thoát là gì?” Chuyện gì xảy ra ở đây vậy? Bạn không thấy là vạn vật là vĩnh cửu hay sao? Khoảnh khắc này sự vĩnh cửu đang chứa đựng trong nó đó? Vạn hữu vẫn như vậy, và vạn hữu sẽ luôn nằm trong khoảnh khắc này? Bạn còn muốn sự vĩnh cửu nào nữa đây? Đừng tham lam quá. Sự tham lam này sẽ gây rắc rối cho bạn. Nó sẽ gây nên sự căng thẳng vĩnh cửu đó.

Bạn hỏi: “Con đường tìm đến ánh sáng giác ngộ là gì?”

Không có bóng tối! Thậm chí, bóng tối cũng là ánh sáng. Bạn chỉ cần đôi mắt để nhìn… Bạn có thấy rằng con chim cú có thể nhìn thấy rất rõ ràng trong đêm hay không? Chúng có đôi mắt để nhìn. Có một bậc Ấn Độ huyền môn, người sáng lập ra hệ thống triết lý Vashishta (56). Ngài có rất nhiều danh hiệu. Người Ấn Độ có thói quen đặt nhiều danh hiệu cho người mà họ ưa thích. Có một tên cực kỳ trọng đại. Danh hiệu đó của ngài là Oulukya… Con Chim Cú. Có vẻ kỳ lạ khi gọi Đức Huyền Nhân này là Con Chim Cú. Tại sao? Tại sao lại gọi ngài là Con Chim Cú? Ngài được xưng tụng là Con Chim Cú bởi vì thậm chí trong đêm đen ngài vẫn nhìn thấy ánh sáng, thậm chí trong cõi tục này, Thượng Đế, tử thần, cõi vĩnh cửu, khoảnh khắc này, sự vô tận, thậm chí, trong nhục thân, hóa thân, đau khổ và cực lạc ngài cũng nhìn thấy, bởi ngài có thể nhìn thấu suốt vạn vật. Cho nên, ngài có danh hiệu là Oulukya… Con Chim Cú.

Tôi yêu thích danh hiệu này. Chúng ta đặt nhiều danh hiệu tuyệt diệu cho Đức Phật, Mahavira nhưng không có danh hiệu nào có thể so sánh được với danh hiệu này của ngài. Vô cùng đặc biệt, Con Chim Cú. Nhân vật trí tuệ đó trở thành con Chim Cú. Thậm chí trong sự phủ định, ông cũng thấy sự khẳng định. Trần cảnh không còn là trần cảnh. Nó trở nên thánh thiện. Trần tục không còn là trần tục. Nó sáng rực với sự vô thượng. Cho nên, mỗi khoảnh khắc là một kỳ diệu, huyền bí…Vì vậy, không cần phải tìm kiếm đâu xa, và đừng hỏi,” Con đường tìm đến ánh sáng giác ngộ là gì?” Ánh sáng giác ngộ là bây giờ và hiện tại. Bạn đang tìm về đâu? Nếu bạn tìm một nơi chốn nào đó, bạn sẽ xa dần ánh sáng giác ngộ. Ánh sáng giác ngộ đang trong bạn, ngay ở giây phút này bởi bạn là căn nguyên! Hiện tượng này cần phải gõ vào bạn càng nhiều càng tốt. Bạn là bây giờ. Bạn là khởi nguyên, và bạn chưa từng rời khỏi bất cứ giây phút nào hết. Hãy nhận thức nó! Hãy mở lớn đôi mắt bạn và nhận thức nó!

Thời cổ, có một đệ tử của Đức Phật, Vasubandhu (57). Ông nổi danh là một nhân vật rất thánh thiện. Ông được vinh danh bởi sự chánh niệm cần mẫn của ông, những ngày tháng dài nguyện cầu, tham thiền, xả ly và thanh tẩy. Ông là một nhà khổ hạnh, một trong đệ tử lớn trong những đại đệ tử của Đức Phật. Để chuyển hoá ông, Tổ Sayata (58) yêu cầu một trong các đệ tử của Vasubandhu… Tổ Gayata là một trong những đệ tử đã giác ngộ của Đức Phật. Ngài không nổi tiếng như Vashubandhu, bởi loài người thường chú trọng đến những vấn đề vô minh hơn. Đâu có ai để tâm đến giải thoát. Nếu bạn chứng ngộ, sẽ không có tờ báo nào loan tin này. Nếu bạn giết ai thì bạn sẽ được loan tin ngay. Nếu bạn trở thành là một nhà tu sĩ khổ hạnh lớn lao, nếu bạn không hành hạ thân thể bạn, mỗi buổi sáng, bạn không đánh đập bạn, tên của bạn sẽ không được đăng trên trang báo đầu tiên.

Vì vậy, Vasubandhu được xem là một tu sĩ nổi danh nhất, dù ông vẫn chưa chứng ngộ. Gayata thì không được nhắc nhở đến, chỉ có một vài người hiểu và nhận thức ông. Gayata muốn chuyển hoá cái nhìn một chiều của Vashubandhu… lối sống tàn bạo và khổ hạnh của ông. Ngài muốn ông phải cảnh giác rằng… “Ngươi chỉ làm một việc dư thừa mà thôi. Thượng Đế đã có mặt tại đây rồi! Ngươi không cần bỏ đói ngươi. Ngươi có thể ăn uống bình thường. Thượng Đế không chống đối thực phẩm. Ngươi sẽ không bị lỡ cơ hội gặp ngài. Giấc ngủ cũng hoàn toàn thuộc về tâm linh. Ngươi có thể mặc y phục khi trời trở lạnh. Ngươi có thể ngồi trong bóng mát khi trời quá nắng. Ngươi không cần phải đứng ngoài nắng bởi ngươi là một tu sĩ khổ hạnh. Điều đó nói lên sự tôn kính của ngươi đối với Thượng Đế. Thật ra, đây là một sự thiếu tôn trọng khi Thượng Đế muốn vào trong bóng mát, còn ngươi thì muốn đứng dưới nắng bởi ngươi là một tu sĩ khổ hạnh trong khi Thượng Đế lại muốn được vào trong bóng mát! Thượng Đế đã van nài ngươi, “Vasubandhu, hãy tìm bóng mát đi!” Nhưng làm cách nào ngươi có thể tìm ra? Sự tu tập của ngươi biến thành cuộc hành trình của bản ngã. Thượng Đế phán, “Ta đói lắm rồi, Vasubandhu”, nhưng ngươi lại bảo, “Hãy giữ yên lặng! Ma vương, đừng ngăn cản ta, đừng quấy nhiễu ta. Ta là một nhà khổ hạnh và ngày hôm nay là ngày tuyệt thực của ta. Có quá nhiều lần ngươi hiểu lầm thánh âm của Thượng Đế là Ma vương. Hãy nhớ rằng: Tự tánh là thánh thiện. Đừng cho nó là ma quỉ. Gần như lúc nào ngươi cũng cho nó là ma quỉ. Tự tánh là tối thượng. Sự vô tự tánh mới là ma quỉ.”

Có lẽ Gayata quan sát thấy xảy ra quá nhiều lần cho nên ông quan tâm, “Vị tu sĩ này càng ngày càng nổi danh.” Bạn càng nổi danh chừng nào, bạn càng khó mà vượt qua hành trình tu tập. Vì vậy,

Sayatu đã yêu cầu một trong các đệ tử của Vasubandhu…

Vasubandhu có rất nhiều đệ tử. Tất nhiên rồi, mỗi khi bạn làm một việc gì kỳ lạ, một việc gì vô minh, bạn sẽ có nhiều môn đồ. Nếu bạn bình thường, thật khó mà tìm được người môn đồ nào, rất khó khăn, vô cùng khó khăn. Nếu bạn làm một việc gì có vẻ điên khùng, mọi người sẽ có hứng thú ngay, và họ bị kích thích. Ngài hỏi một trong những đệ tử của Vasubandhu, “Ông ta có đạt Phật tánh bởi sự khổ hạnh và sự chuyên cần ở sự giữ giới luật?” Đệ tử này đáp, “Với sự thành tâm như vậy, làm sao mà thầy của chúng con không đặng được giải thoát?” Gayata bảo, “Thầy của ngươi còn xa Đạo lắm. Dù là ông tu tập chuyên cần trong nhiều năm, nhưng chúng chỉ có tính cách đồng bóng mà thôi.” Đệ tử này hỏi, “Như vậy, phải tu tập như thế nào, thánh tăng mới đặng giải thoát mà ngài lại dám phê phán thầy của chúng tôi?” Tổ Sayata đáp, “Ta không tầm đạo cũng không rơi vào cái nhìn cực đoan, hoặc khiêm tốn sùng kính Đức Phật hay là trở nên kiêu mạn, không tu tập nhiều giờ thiền định hay là trở nên biếng nhác. Không tuyệt thực cũng không ăn quá độ. Tôi không mãn nguyện lẫn mãn nguyện. Không có tham ái trong ta. Cái này được gọi là Đạo.” Ngài trả lời rất rõ ràng là không phải là ở vấn đề tầm Đạo, bởi nó đã sẵn có trong ta, nhưng tự tánh là chúng ta đơn thuần sống trong nó.

Hãy nhớ kỹ giai thoại này. Sayata dạy, “Ta không quá cực đoan. Ta trung dung. Ta không tuyệt thực. Ta không ăn quá độ. Ta không thái quá, không quá độ. Ta luôn tĩnh lặng và tự tại ở đoạn giữa. Ta không kiêu mạn cũng không khiêm tốn.”

Một lời phát biểu tuyệt diệu, “Ta không kiêu mạn cũng không khiêm tốn.” Người khiêm tốn là người kiêu mạn đứng ngược đầu. Khiêm tốn là một trạng thái kiêu mạn đối ngược lại… nhưng vẫn cùng một chiếc xe. Chiếc xe vẫn không thay đổi. Trước tiên, bạn chứng minh với thế giới là bạn “là một người nổi danh” Và có một ngày bạn sẽ chứng minh, “Ta vô ngã.” nhưng bạn vẫn phải chứng minh. Bạn luôn phải chứng minh rằng bạn, “Tôi không là ai hết.” Nhưng đàng sau ý tưởng “Tôi không là gì cả… khiêm tốn, như hạt bụi dưới chân ông.” vẫn là một sự xác nhận. Có một cái ngã đàng sau nó. Người khiêm tốn nhất sẽ ẩn tàng ngã tính vi tế nhất. Hãy quan sát người được xem là khiêm tốn. Họ cho rằng họ khiêm tốn… Bạn sẽ khám phá cái ngã vô cùng vi tế ở mã ngoài của họ.

Sayata bảo, “Ta không khiêm tốn lẫn kiêu mạn. Ta không tham thiền nhiều giờ hoặc xao lãng. Tôi không mãn nguyện lẫn mãn nguyện bởi không còn ái dục, thì làm cách nào ta mãn nguyện hoặc không mãn nguyện? Ta không toại ý lẫn bất toại ý. Ta đơn thuần quán chiếu những trò chơi của tâm. Ta không còn huyễn tưởng. Điều này mới gọi là Đạo.”

Nếu bạn rơi vào không gian của tỉnh thức, bạn đã đạt Đạo. Sự quán chiếu này luôn hiện hữu nơi chốn đó. Bạn chỉ cần nối kết với nó.

Con đường tìm đến ánh sáng giác ngộ là gì?

Lộ trình không phải là từ bên ngoài, mà là bên trong. Và nó không phải là lộ trình… Nó là sự tỉnh thức. Câu hỏi thứ hai bạn hỏi…

Người say sưa có thể là một hành giả hay không?

Tại sao không? Nếu người tham vọng quyền lực có thể, người tham dục có thể, và người tham ngã có thể thì tại sao người say sưa lại không thể? Loại người này nguy hiểm hơn… chính trị gia, loạn trí, say sưa quyền lực là người nguy hiểm nhất. Người say sưa không nguy hiểm bằng. Người say sưa cùng lắm là huỷ diệt họ thôi. Họ đang tự sát, nhưng các chính trị gia thì có thể tiêu diệt toàn thế giới. Họ là những kẻ sát nhân. Tự sát, thật ra, là sự tự do của bạn. Nếu bạn muốn tự tử, đây là sự lựa chọn và quyết định của bạn. Đây là cuộc đời của bạn. Người say sưa là tự sát, nhưng người đầy ngã tính, người tham vọng quyền lực, họ là những kẻ sát nhân. Họ thật sự là loại người nguy hiểm. Chua chát là các chính trị gia thường nhiều lần tuyên bố là họ sẽ hoàn toàn cấm đoán rượu chè. Bạn có nghe qua trong lịch sử thế giới, có người say nào mà làm gì có hại cho thế gian hay không? Họ có thể làm sao đượ gì? Cùng lắm là họ lọt vào vũng bùn mà thôi. Cho nên không sao. Đó là sự tự do của họ. Có lúc họ la lối trong đêm, nhưng không sao hết, nhưng người say sưa quyền lực, họ là những nhân vật tối nguy hiểm. Bạn biết không? Adolf Hitler là người chống đối rượu chè. Ông là một thánh nhân, không thuốc lá… Ông không bao giờ hút thuốc. Ông chống đối hút thuốc. Ông không ăn thịt… Điều này thật lạ lùng… Một người ăn chay trường, không rượu chè, hút thuốc, và vô cùng kỷ luật. Ông thường thức dậy trong Brahmamuhurta (59), thật sớm vào mỗi buổi sáng suốt cuộc đời của ông, thường đi ngủ rất sớm. Bạn không tìm được lỗi lầm nào qua nhân cách của ông. Nhân cách của ông thật toàn hảo… toàn hảo như Thánh Gandhi vậy, nhưng rồi chuyện gì đã xảy ra?

Những loại người với cá tính như vậy thường chứng minh rằng họ là những nhân vật nguy hiểm nhất thế giới. Nếu họ uống rượu một chút thì có lẽ mọi sự sẽ tốt đẹp. Như vậy, họ sẽ không tham vọng quyền lực kinh khủng như vậy. Có lẽ họ sẽ nằm lăn lóc trong vũng bùn nào đó, và quyền lực của họ đã không phát triển nhanh như vậy. Nếu ông tham đắm phụ nữ, như vậy ông sẽ không nguy hiểm lắm. Có gì trong tính cách đó? Bởi vì họ là người có nhân cách, họ đã đưa toàn thế giới đến điểm mà toàn bộ nhân loại phải đi vào đường diệt vong, toàn bộ quá khứ, và toàn bộ tâm thức của nhân loại. Hãy đề phòng loại thánh nhân này!

Không có gì sai lầm hết. Nếu bạn là một chính trị gia, tôi sẽ có một chút ngần ngại phải điểm đạo để bạn trở thành hành giả. Nếu bạn là đệ tử Lưu Linh, không sao cả. Bạn có thể trở thành hành giả. Có lẽ khi bạn là hành giả, cuộc đời bạn thay đổi, bởi người say sưa là người tín ngưỡng. Phải hiểu như vậy. Rượu có một chút đạo trong đó. Do đó, nó mới kích thích như vậy. Sự hấp dẫn của rượu là gì? Nó giúp bạn quên bạn, giúp bạn quên đi ngã tính của bạn, giúp bạn quên đi mọi đau khổ, mọi căng thẳng, và mọi lo lắng. Nó giúp bạn trốn chạy thế gian. Thế giới này là một địa ngục. Nó cho bạn cánh cửa riêng để bạn có thể đi vào thế giới khác. Ít nhất cũng một vài giây phút, một vài giờ, bạn không còn thuộc về những mối giao dịch xấu xa. Bạn sống trong huyễn tưởng đẹp đẽ. Nó cho bạn nhiều giấc mộng đẹp.

Vì vậy, tất cả mọi tôn giáo đều chống đối rượu bởi rượu là một sự cạnh tranh. Tôn giáo cũng cho bạn một cánh cửa để trốn chạy thế gian này. Tôn giáo cho bạn nhiều phương tiện để giúp bạn lìa bỏ bản ngã, ít ra là mãi mãi. Rượu chỉ có tính cách tạm thời. Tôn giáo giúp bạn lâu dài hơn, có thể giúp đỡ bạn nhiều đến mức độ không những mọi lo lắng đều được quên lãng mà còn buông bỏ vĩnh viễn. Rượu là biện pháp rất tạm thời, nên mới có sự cạnh tranh.

Sự hiểu biết của tôi về rượu là tất cả tôn giáo đều chống đối nó bởi họ thấy rằng: Rượu là sự cạnh tranh. Nếu ai cũng trở thành đệ tử Lưu Linh thì họ sẽ không còn lưu tâm đến tôn giáo. Họ sẽ có phương tiện riêng. Tại sao họ lại bận tâm đến Mahavira và thiền của ông, Đức Phật và thiền của ngài? Họ phải mất nhiều thời gian và nhiều gian khổ, một con đường tắt. Họ vào toilet là xong chuyện. Trong một vài phút họ là Phật. Tôi có nghe một câu chuyện về một quân nhân, một người say sưa. Vị tướng lãnh có lần tuyên dương ông bởi ông là một người rất tốt, được mọi người quí mến. Vị tướng này bảo, “Hãy nghe nè. Anh là một quân

nhân rất tốt và được mọi người yêu mến. Tại sao anh không cai rượu đi? Nếu anh cai rượu, thì bây giờ anh đã là đại úy rồi.”

Người này cười lớn nói, “Ngài cho là như vậy à? Lúc tôi say sưa, tôi là một vị tướng. Ai mà bận tâm chi đến cái lon đại úy chứ?’ Mỗi đêm say sưa qua rượu, tôi là một vị tướng quân… và ngài lại khuyên tôi chỉ nên là một đại úy thôi à?”

Rượu là cánh cửa cá nhân đi vào tôn giáo. Không là một cánh cửa tốt, chỉ tạm thời, nhưng theo hiểu biết của tôi nhân loại sẽ vẫn là đệ tử Lưu Linh cho đến khi tôn giáo trở thành rượu của nó, cho đến khi có nhiều người tìm đến tôn giáo, nếu không rượu vẫn tồn tại. Rượu không thể chấm dứt từ thế giới này. Tôi không chống đối rượu. Tôi ủng hộ mọi người hướng về tôn giáo, về thiền và cầu nguyện. Khi họ cầu nguyện, khi họ tìm thấy được hướng đi chân chính, họ sẽ không còn ghiền rượu nữa, nhưng hướng đi chân chính cần phải xảy ra trước. Tôi không nói bạn phải bỏ hết mọi thói quen dùng rượu. Không thể xảy ra. Tôi không yêu cầu điều không thể được. Tôi chấp nhận giới hạn của bạn. Tôi tôn trọng điều này và tôi tôn trọng sự giới hạn của bạn. Tôi không kết án. Nếu bạn là người ghiền rượu, tôi hiểu bạn. Tôi cảm thấy tội nghiệp cho bạn, và từ bi với bạn. Tôi biết bạn đang gặp khó khăn. Nhất định, bạn đang lo lắng, buồn phiền, đau khổ. Sự sống đã ngoài sức chịu đựng. Nhất định, nó đã ăn sâu trong bạn. Rượu giúp bạn thư giản hơn. Trong giây phút này thì không có gì là sai. Không sao, nhưng khi bạn chuẩn bị tìm con đường chân chính, một đồng tiền thật… Hành giả phải như vậy. Hãy tìm đến tâm thái thiền khi bản ngã biến mất. Khi bản ngã chấm dứt, bạn không cần rượu nữa. Để làm gì? Theo sự quan sát của tôi là, có nhiều người sau khi thiền rồi, cảm thấy khó uống rượu được nữa. Mỗi ngày qua, nó trở thành một vấn đề đối với họ. Mỗi khi họ uống rượu, họ đánh mất hết tất cả những gì họ đạt được qua thiền. Khi họ uống rượu, họ quên hết tất cả trạng thái cực lạc xuyên qua thiền.

Thiền là phương tiện tìm quên. Nếu bạn đau khổ, nó sẽ giúp bạn quên đi bao đau khổ. Nếu bạn hỷ lạc, nó giúp bạn quên luôn niềm phúc lạc. Vì vậy, phương tiện của tôi là giúp bạn vui vẻ hơn. Khi bạn vui vẻ rồi, sau đó bạn lựa chọn. Tôi không bận tâm nhiều, và không yêu cầu bạn phải lìa bỏ tất cả. Tôi chỉ bảo, “Bây giờ là sự lựa chọn của bạn. “ Nếu bạn vui vẻ hơn, bạn sẽ không tìm đến rượu để giải sầu. Nó giúp bạn quên đi tất cả, niềm vui lẫn nỗi đau. Khi dòng thiền luân lưu trong bạn, không gian tươi thắm hơn, trạng thái hỷ lạc ngộ nhập, bạn sẽ khó uống rượu được. Thật không thể nào. Tuỳ thuộc vào sự lựa chọn của bạn. Khi bạn sở hữu một viên kim cương vô giá, tôi không nghĩ rằng bạn sẽ tìm đếnviên kim cương giả, và bạn hỏi tôi: “ Khái niệm hành giả là gì? “ Giống như lúc bạn tìm rượu vậy, nhưng rượu cho bạn huyễn tưởng, còn hành đạo sẽ giúp bạn tìm đến sự thật...

Câu hỏi thứ    ba:

Có phải thật sự buông bỏ tình dục là phải kinh nghiệm nó?Hình như tâm thân của tôi không bao giờ ngừng đòi hỏi nó.

Tại sao bạn lại vội vã buông bỏ nó? Nếu bạn hối hã lìa bỏ nó, bạn sẽ không bao giờ có thể xả bỏ nó được. Chính sự vội vã này, chính sự khao khát để xả bỏ nó, sẽ không cho phép bạn thấu hiểu nó hoàn toàn. Làm sao bạn có thể hiểu trọn vẹn khi bạn quyết định là nó sai, là nó cần phải xả bỏ? Bạn đã phê phán rồi. Bạn không lắng nghe rõ! Hãy cho dục của bạn một cơ hội. Tôi có nghe về Mulla Narasddin được làm chánh án hòa giải. Bản án được mang ra tòa, và ông lắng nghe một bên giải thích trước. Sau đó, ông phán, “Đợi một chút. Đây là lời phán của tôi.” Thư ký tòa thắc mắc bởi ông chưa nghe phe kia phân trần gì cả. Ông nghiêng qua bên Mulla thì thầm, “Ngài đang làm gì vậy? Kết án rồi sao? Còn bên kia thì sao?” Mulla bảo, “Ông nói cái gì? Phe kia hả? Ông muốn gây rắc rối cho tôi sao? Mọi vấn đề rỏ ràng rồi mà? Nếu tôi nghe phe kia nữa thì làm sao tôi có thể kết án họ đây?”

Nhưng nó sẽ là một sự kết án? Bạn chưa nghe bên bị cáo trình bày. Bạn chỉ nghe cái gọi là vị thánh của bạn từ hằng bao lâu nay… Họ rất náo nhiệt. Toàn bộ năng lực dục của họ biến thành năng lượng chống đối dục. Bạn phải nghe chúng. Bạn không bao giờ cho phép dục có cơ hội phát biểu ý kiến. Không, cái này sai. Bạn đã thiên kiến rồi. Tại sao? Ai biết được? Có lẽ nó không phải là cái cần xả bỏ… Vậy thì… Có lẽ tốt hơn hết là nên giữ nó. Hãy cởi mở. Tôi không bảo bạn gì cả. Hãy mở rộng. Thiền nhiều hơn. Khi bạn giao tình, hãy để sự suy nghiệm này thông qua hành động tình yêu. Hãy quán chiếu nó, quên đi tất cả mọi thành kiến mà bạn nghĩ là dục đã bòn rút bạn. Không phải năng lực dục là vấn đề. Vấn đề là sự đối kháng dục mà tâm đã tạo sự trụy lạc. Tất cả tôn giáo đều là nguyên nhân trụy lạc. Khi tôi nói rằng tất cả tôn giáo, tôi không có ý đề cập Đức Phật. Tôi không có ý đề cập Mahavira. Tôi không có ý đề cập Krishna. Tôi không có ý đề cập Chúa Giê Su hoặc Mohammed. Tôi có ý những người theo sau. Họ là nguyên nhân, một nguyên nhân rất lớn lao. Thật sự vấn đề gì xảy ra? Họ quan sát Đức Phật và họ thấy dục biến mất. Cho nên, họ biến nó thành phương châm, biến nó thành luật, và họ sắp đặt mọi sự lộn xộn hết. Dục chấm dứt bởi Đức Phật đã đạt căn nguyên nội tại, không phải ngược lại. Không phải là ngài đã xả bỏ dục nên ngài thành Phật. Ngài thành Phật, nên dục chấm dứt, nhưng người ngoài quan sát Đức Phật, họ chỉ thấy dục không còn nữa. Vì vậy, xả bỏ dục sẽ thành Phật. Nếu muốn thành Phật thì xả bỏ dục. Đức Phật không hứng thú với của cải, vì vậy, họ tư duy, “Bởi ngài không còn vướng mắc với của cải nữa nên ngài thành Phật.”

Đều là những phương tiện sai lầm! Không phải đi tìm cái Nhân, nhưng sự thiếu hiểu biết cũng có hậu quả như cái nhân này vậy. Cái Nhân nằm trong Phật tánh. Ngài tỉnh thức từ ngay nội tại của bản thể. Khi một người đã tỉnh thức, người đó tràn trề hỷ lạc thì còn bận tâm chi đến tình dục? Ai cần phải van nài giây phút khoái lạc từ người khác làm chi? Ai là người van nài đây? Khi bạn là một hoàng đế, bạn có cả một kho tàng vô hạn bên trong, bạn sẽ không yêu cầu cô gái cho bạn giây phút vui thú. Bạn biết người đó van nài, bạn van nài… Cả hai đều là hai kẻ ăn mày đứng trước mỗi người với bình bát trong tay, “Xin ban bố tôi giây phút vui vẻ, tôi sẽ cho anh/chị được vui vẻ.” Cả hai đều là hai người hành khất! Làm cách nào mà hành khất có thể cho bạn được gì? Nhưng tôi không nói điều đó là sai. Khi bạn chưa ngộ Phật tánh, những hiện tượng như vậy luôn xảy ra cho bạn. Không có gì sai. Trong giây phút này, đừng phê phán. Phê phán là sai. Bạn cần tỉnh giác hơn, chấp nhận hơn, thư giãn hơn với năng lượng. Nếu không bạn sẽ gặp nhiều rắc rối như bao bậc thánh Công giáo hằng thế hệ qua.

Tôi có nghe qua về Jerome, một bậc thánh Công giáo. Ông chán ghét thân thể ông đến nỗi mỗi ngày ông đều tự mình đánh đập ông. Máu tuôn ra từng dòng trên cơ thể, và hàng nghìn người đến để mục kích sự đại khổ hạnh này. Cả hai đều bệnh hoạn. Một người thì khổ dâm, và người đến chứng kiến hoạt cảnh kinh khủng này là bạo nhân, thích thú những trò tàn ác. Họ muốn hành hạ con người. Họ có sự khao khát thâm sâu muốn được hành hạ. Họ không thể thì đến để được ngắm nhìn vị thánh này tự mình hành hạ mình. Họ rất vui khi được chứng kiến. Cả hai đều bệnh hoạn.

Jerome quy tội thân thể là “thân ghê tởm”, “cái túi nhơ bẩn.” Ông hành hạ thân ông trong hang động qua viễn cảnh của một bầy con gái. Ông miễn cưỡng cho phép kết hôn, nhưng với sự đầy ác cảm bởi đây là cách duy nhất để sản xuất trinh nữ. Lý do là: Trinh nữ. Những bản thể trong sạch nhất ở thế gian này. Đây là một tội lỗi ma quỉ. Vì lý do đó mà ông cho phép kết hôn… Nếu không, nó là một tội lỗi. Một nhân vật khác, Clement of Alexandria viết, “Mỗi người phụ nữ nên tự hổ thẹn ở ý tưởng họ là người nữ, vì họ là cánh cửa của địa ngục. “Tôi luôn ngạc nhiên bởi loại người này. Nếu người nữ là cánh cửa địa ngục, như vậy sẽ không có người nữ nào có thể bị đày vào địa ngục bởi cánh cửa không thể tự mình bị đày được. Người nam có thể thông qua người nữ để đi vào địa ngục. Tốt lắm, nhưng còn người nữ thì sao? Nhất định, họ đều được lên Thiên đường. Tất nhiên rồi! Còn người nam thì sao? Những kinh điển được viết bởi người nam và họ đều cho họ là thánh nhân. Trong thực tế, phụ nữ không bao giờ bị loạn thần kinh cả, bởi vậy bạn không nghe người nữ nào trở thành thánh nhân. Họ bình thường và bình dị hơn. Họ không ngu xuẩn như người nam đã chứng minh họ. Họ biết ơn hơn. Bản thể của họ thông tuệ hơn, bám rễ vào trái đất nhiều hơn và tập trung hơn. Vì vậy, bạn không nghe có người nữ nào như Clement Alexandria đề cập. Bạn không thấy người nữ nào có chiều ngang. Bạn không nghe một người nữ nào than phiền người nam là cánh cửa địa ngục cả.

Không phải là chưa bao giờ có người nữ trở thành đấng huyền môn. Không, có Meera, và có Rabiya, và có cả Lalla của xứ Kashmir (60)… nhưng họ không bao giờ kết án. Ngược lại, Meera bảo rằng sự từ bi là cánh cửa tìm đến Thượng đế. Có một thánh nhân nữa, Origen (61), tự mình tịnh thân. Đúng là loại người bệnh hoạn thích sát nhân và tự tử! Tất cả những kiềm chế đó tạo ra mọi sự bệnh hoạn trong thế giới Công giáo. Một Masoer, Machthild của xứ Magdebug, cảm giác là bàn tay của Thượng Đế đã vuốt ve ngực của bà. Tại sao lại gây cho Thượng Đế nhiều rắc rối vậy? Nếu bạn muốn trốn tránh đàn ông, bạn bắt đầu thêu dệt nhiều ảo tưởng, quá huyễn tưởng. Christene Ebner, một Masoer nữa, tin rằng bà có con với Chúa Giê Su. Có những giáo sĩ mơ rằng họ giao tình với Đức Mẹ Maria, bởi có quá nhiều sự kiềm nén này mà tu viện kín, thánh đường trở thành nơi viếng của những linh hồn ma quỉ. Những ác quỉ này mang hình tướng một là của Succubi – người nữ xinh đẹp nhảy lên giường của các vị thánh, hay là Incubi – các người nam khôi ngô tuấn tú xâm nhập vào nơi chốn tĩnh tâm của những Masoers đáng tôn kính nhất.

Căn bệnh học này bắt nguồn từ Công giáo đến nỗi mọi người ai cũng mơ mộng đủ thứ. Có nhiều bà Sơ thú tội với quan tòa rằng ma quỉ xuất hiện trong đêm giao tình với họ. Họ còn diễn tả chức năng sinh lý của quỉ và cơ quan sinh dục của quỉ như cái nĩa vậy. Họ còn bảo rằng khi họ giao hoan với quỉ rồi thì không có người nam nào có thể làm cho họ hài lòng được nữa. Quỉ là người tình vĩ đại nhất. Hội chứng bệnh học này, loại người bệnh hoạn này, đều bị loạn thần kinh hết rồi! Không phải chỉ có Công giáo mà thôi. Căn bệnh vô lý này, nó xảy ra trên toàn thế giới, nhưng chỉ có Công giáo là đứng đầu mà thôi.

Làm ơn đừng chống đối dục, nếu không bạn sẽ rơi vào cái bẫy thèm khát dục nhiều hơn nữa. Nếu bạn muốn loại bỏ nó, bạn không thể nào loại bỏ nó. Có cách dục tự động chấm dứt, nhưng không phải là cách chống nó. Nó biến mất khi bạn tìm được nguồn hỷ lạc mới mẻ hơn thông qua bản thể bạn. Nguồn hỷ lạc thượng đẳng phải khám phá trước, sau đó thì loại hỷ lạc hạ đẳng này sẽ biến mất theo sự hài hòa. Hãy biến nó thành nền tảng của cuộc đời bạn. Đừng chống đối loại khoái lạc hạ đẳng... Hãy tìm kiếm nguồn hỷ lạc cao thượng. Đừng bao giờ chống đối loại khoái lạc hạ đẳng. Khi mà nguồn hỷ lạc cao thượng rực sáng trong bạn, bỗng nhiên bạn sẽ thấy rằng bạn không còn hứng thú loại khoái lạc hạ đẳng nữa.

Bạn hỏi: “Có phải thật sự xả bỏ tình dục là phải kinh nghiệm nó?”

Tôi không nói như vậy. Tôi chỉ nói rằng nếu bạn kinh nghiệm nó, bạn sẽ thấu hiểu nó. Sự hiểu biết là nguồn tự do. Sự hiểu biết sẽ giải phóng bạn. Tôi không chống đối dục. Vì vậy, đừng vội vã cho rằng bạn phải chống đối nó. Nếu bạn muốn lìa bỏ nó, làm sao bạn có thể hiểu nó? Nếu bạn không hiểu nó, nó sẽ không bao giờ biến mất! Khi nó chấm dứt, không phải là dục đã hoàn toàn được loại bỏ qua bản thể bạn, không phải là bạn trở thành một bản thể vô tính. Khi dục biến mất, trong thực tế, bạn càng mẫn cảm hơn, bởi toàn bộ năng lực của nó bị hút hết bởi bản thể của bạn.

Đức Phật mẫn cảm hơn bạn. Xúc giác của ngài có cường độ hơn. Khi ngài va chạm, sự va chạm của ngài trọn vẹn hơn bạn. Khi ngài ngắm một cánh hoa, ngài thấy cánh hoa mỹ lệ hơn bạn bởi năng lượng từ bi của ngài lan tràn khắp ngũ giác của ngài. Nó không địa phương hóa nữa mà chan hòa khắp châu thân. Do đó, ngài có hảo tướng hơn bạn. Sự thanh tịnh thù thắng vi diệu này phát xuất từ đâu? Nó là dục chuyển hoá, biến dạng, và nó cũng là đống bùn mà bạn công khai chỉ trích và phê phán nó. Vì vậy, không bao giờ nên chống đối dục. Nó sẽ biến thành hoa sen của bạn. Khi dục biến dạng, bạn sẽ thấu triệt dục là một tặng phẩm quí báu mà Thượng Đế đã ban cho bạn. Nó là toàn bộ cuộc đời bạn, là toàn bộ năng lượng của bạn ở cõi hạ phàm. Đây là năng lượng duy nhất mà bạn có. Vì vậy, đừng thù ghét dục, nếu không chỉ là sự đè nén. Người đè nén sẽ thiếu hiểu biết, và người thiếu hiểu biết là người không thể chuyển thể, không bao giờ chuyển hoá…

Câu hỏi thứ tư (Câu hỏi cuối cùng):

Xin làm ơn giải thích cho con hiểu hành giả là gì? Ngài đã mang đến cho con nhiều hiểu biết và mở ra một con đường cho con. Khi con lắng nghe ngài, con yêu âm thanh của ngài và hình ảnh của ngài cho con thêm sự dũng cảm và nét đẹp toàn vẹn, nguồn hỷ lạc và đau khổ của toàn bộ vũ trụ, của ngài và con. Con có cảm giác ngài là minh sư của con và với ý tưởng ngài là người con yêu quí,nhưng ngài hãy hiểu rằng, điều mà con không

thể hiểu là: con cũng cảm giác câu trả lời từ cây cối, từ vầng mây và đá cuội…Con cảm nhận ngài là chúng và cũng là con… Chúng ta đồng hợp nhất. Điều mà con không hiểu là nếu con trở thành một hành giả, nếu con có ý chọn ngài trên mọi sự hay là con sẽ chọn một phần của vạn hữu…nhưng con vẫn chưa cảm nhận ngài là cái toàn thể. “

Tôi có thể hiểu. Bất cứ người nào có ý tưởng lao mình vào cảnh giới bất khả tư nghì thì người đó thường phải trực diện một ngàn lẻ một vấn nạn. Bạn hỏi tôi:

Xin làm ơn giải thích cho con hiểu hành giả có nghĩa là gì?

Không có cách gì giải thích. Bạn có thể kinh nghiệm nó bằng cách đón nhận nó. Nó không thể giải thích. Nếu tôi giải thích thì nó sẽ không thấm nhuần trái tim bạn. Nó là một cái gì đậm đà hương, một kinh nghiệm đang hiện hữu. Nó như là tình yêu. Bạn không thể giải thích với một người tình yêu là gì nếu người đó chưa từng yêu ai. Bạn có thể giải thích và hình như có cái gì đó vẫn chưa được giải thích. Người chưa từng yêu có thể lặp đi lặp lại một chữ “Yêu” nhưng vẫn không thể biết chính xác nó là gì.

Sannyas như là mộtcâu chuyện tình. Và người hỏi câu hỏi này, Patricia, đã yêu mến tôi, nhưng tình thương luôn tạo ra sự căng thẳng, bởi tình thương thường đòi hỏi. Tình thương mang bạn vào một cuộc hành trình bất khả tri. Tôi muốn giải thích cho bạn nhưng tôi không thể, bởi chân tánh của nó đã là một sự cản trở rồi. Bạn phải vận hành vào đó thì bạn sẽ biết nó.

Có hai loại kiến thức trong thế gian này. Một loại kiến thức mà Bertrand Russel (62) gọi là “Sự làm quen.” Sannyas (63) không bao giờ được dạy loại kiến thức này. Một loại khác là tình thương. Hành giả có thể học loại hiểu biết này. Bồ Đề Đạt Ma dạy rằng có hai cánh cửa bước vào Chân lý. Một là cánh cửa bên ngoài, và một cánh cửa nữa nằm bên trong. Cánh cửa bên ngoài quanh co và không có thể dẫn đến một nơi nào hết. Đó là triết lý. Một cánh cửa nữa là tôn giáo. Đó là cánh cửa nội tại, không quanh co khúc khuẩy, đánh vào ngay mục tiêu và biến mất trong đó. Chỉ có nó biết. Bạn sẽ kinh nghiệm nó. Bạn đang bên bờ vực rồi. Tôi biết bạn không có cách nào trốn thoát. Không có cách nào để trốn thoát. Bạn đã vượt trên đoạn đường mà người đó có thể trốn thoát. Bạn đã bị vướng mắc rồi, Patricia.

Bạn hỏi: “ Xin làm ơn giải thích cho con hiểu hành giả là gì?” Còn nhiều kinh nghiệm đang chờ đợi bạn. Sự hiểu biết mà tôi cho bạn không thể nào so sánh được với những kinh nghiệm hiểu biết đang chờ đợi bạn. Tôi đã ban tặng bạn điều mà tôi có thể ban tặng qua từ ngữ. Bây giờ, bạn có thể đón nhận điều mà chỉ có thể được nhận qua sự tịnh tĩnh. Sannyas là sự tương thông trong tĩnh lặng. Đức Phật vào sảnh đường vào một ngày với đóa hoa sen trong tay và ngài đã tĩnh tọa trong thinh lặng. Tăng chúng hội tụ chung quanh ngài… ít nhất hơn mười ngàn người. Họ vô cùng bối rối và nóng nẩy. Ngài không nói điều gì cả. Ngài chỉ tĩnh tọa và ngắm nhìn đóa hoa sen trong tay. Hằng giây phút và cuối cùng một giờ trôi qua, và bỗng nhiên Ma Ha Ca Diếp (Mahakashyap), một trong các đại đệ tử của ngài, phá lên cười lớn, cười như mất trí.

Đức Phật nhìn Ma Ha Ca Diếp, gọi ông đến, trao cho ông cánh hoa sen, nói với thánh chúng, “Những gì ta có thể giảng ta đã giảng hết cho các con rồi, và những gì không thể diễn đạt trong văn tự, ta trao truyền cho Ma Ha Ca Diếp.” Ma Ha Ca Diếp trở thành Tổ thứ nhất trong thiền.

Tâm Ấn gì đã được trao truyền đến ngài Ma Ha Ca Diếp vậy? Ma Ha Ca Diếp được điểm đạo với tâm ấn gì đó bất khả tri, không thể định nghĩa, không thể diễn đạt qua từ ngữ, không thể giải thích nhưng có thể thấu triệt. Sannyas là sự chuyển đạt một điều gì đó vượt trên giới hạn từ ngữ, tâm truyền tâm vượt trên mọi kinh điển. Patria, có nhiều nguồn trí huệ sẽ tìm đến bạn, nhưng chúng vẫn còn nằm trong giới hạn của tri thức. Có những kinh nghiệm gì sinh động hơn nữa, một thực chứng gì đó hơn sự sống mà tôi đang mang đến giùm bạn, và đang chờ đợi. Nó chỉ có thể xảy ra qua hành đạo. Sannyas là cử chỉ từ bạn mà bạn đã không có sự phòng vệ, rằng bạn sẽ không phòng vệ, rằng bạn trở nên yếu đuối với tôi. Thậm chí, nếu tôi giết bạn, bạn vẫn sẵn sàng chết… với lòng biết ơn. Sannyas là vậy. Sannyas tức là sự tin cậy. Hiện tại những gì mà bạn đã hiểu, bạn phải hiểu. Bạn tin cậy chính bạn. Sannyas là sự đang tin cậy tôi. Nếu bạn có thể tin cậy chính bạn, bạn có thể vượt xa hơn đó nữa, nhưng không thể vượt trên nó.

Ngài đã mang đến cho tôi nhiều sự hiểu biết và mở ra một con đường mới cho con…

Nhưng con đường vẫn chưa được mở rộng. Tôi đã mở rộng những con đường. Chúng là những con đường bên ngoài hàng rào, và có một con đường hướng về thủ đô, nhưng con đường này, con đường vô lộ, vẫn mở rộng… và nó chỉ được mở ra khi tôi được phép va vào bản ngả của bạn. Sannyas tức là mở rộng trái tim bạn với tôi vô điều kiện.

Khi lắng nghe ngài, con yêu mến âm thanh của ngài…

Bạn sẽ quí mến sự tĩnh lặng của tôi. Âm thanh có thể diễn đạt một kinh nghiệm gì đó, nhưng không diễn đạt tất cả.

… và hình ảnh của ngài cho con thêm sự dũng cảm và nét đẹp toàn vẹn, niềm hạnh phúc và đau khổ của toàn bộ vũ trụ, của ngài và con…

Nếu hình ảnh có thể tạo nên phép lạ này, tại sao bạn lại bỏ lỡ đi cơ hội quí báu? Nếu hình ảnh có thể làm được điều đó, tại sao bạn lại không ngộ nhập cái Thật? Với hình ảnh, chỉ có một điều đơn giản: Bạn là minh sư. Bạn có thể đặt hình ảnh của tôi bất cứ nơi nào bạn muốn. Bạn có thể treo nó trên tường. Bạn có thể ném nó đi. Bạn là minh sư. Với hình ảnh, bạn thoải mái. Vì lý do đó khi Đức Phật còn tại thế, mọi người đều trốn tránh ngài. Khi ngài tịch diệt rồi, họ thờ phụng các bức tượng của ngài hàng nghìn năm. Vẫn loại người trốn tránh vị Phật tại thế và họ luôn thờ phụng một pho tượng. Tại sao? Với pho tượng, họ là minh sư, với một vị Phật tại thế, bạn không thể nào là một minh sư được.

Có một giai thoại xảy ra như vầy. Có một phụ nữ tìm đến họa sĩ Picasso và bảo ông, “Mới ngày kia tôi thấy chân dung của ngài ở nhà của một người bạn. Nó đẹp quá. Tôi thích nó lắm. Nó thật đến nỗi tôi cảm giác nó chính là ngài. Tôi thật là thích nó lắm. Tôi thật vui đến nỗi tôi đã hôn bức chân dung đó.” Picasso hỏi, “Nó có hôn bà lại hay không?” Người phụ nữ đáp, “Ngài đang nói gì vậy? Làm sao một bức chân dung mà có thể hôn trả tôi lại được?” Picasso bảo, “Nếu vậy thì nó không phải là tôi.”

Patricia, bạn đang đùa giỡn với các bức hình. Chúng không phải là tôi! Bạn có thể tiếp tục hôn chúng… Trở thành một hành giả có nghĩa là cho phép TÔI hôn… Nó là một nụ hôn của tử thần. Nó chắc chắn sẽ sát hại bạn. Nó không bao giờ thất bại.

Con có cảm giác ngài là minh sư của con và với ý tưởng ngài là người con yêu quí…

Nhưng nó vẫn là cảm giác của bạn. Bạn không hành động gì cả cho nên nó vẫn còn đó. Cảm giác không giúp gì bạn cả. Bạn phải cần hành động thật sự. Nó chỉ là cảm giác mà thôi.

Con có cảm giác ngài là minh sư của con…

Như vậy bạn còn chờ đợi gì nữa? Hãy để minh sư là minh sư, đệ tử là đệ tử. Tại sao tiếp tục phòng thủ và tự chống chọi?

Con có cảm giác ngài là minh sư của con và với ý tưởng ngài là người con yêu quí…

Vâng, vẫn là sự “cảm giác” Hãy đến gần hơn nữa, trở thành một hành giả, và hãy để nó luân lưu trong mọi giác quan. Hãy để nó trọn vẹn. Bạn hãy quy phục với minh sư… không phải chỉ nửa vời.

Một sự quy phục nửa vời không phải là quy phục. Nó cần phải trọn vẹn. Như vậy nó sẽ là…

…nhưng ngài hãy hiểu rằng, điều mà con không thể thấu triệt là: con cũng cảm giác lời giải đáp từ cây cối, từ vầng mây và đá cuội… Con cảm nhận ngài là chúng và cũng là con…

Rất đúng, nhưng cây cối sẽ không giúp bạn hành đạo, và những vầng mây sẽ không gây nên bất cứ rắc rối nào cho bạn. Tôi sẽ tạo ra nhiều rắc rối cho bạn. Với cây cối thì không sao. Thật ra, khi bạn lấy một cái gì đó từ thân cây, nó không phải là từ thân cây. Trước tiên, bạn phải bỏ một cái gì đó trong cây, và sau đó bạn lấy lại. Nó là trò chơi. Bạn đặt một cái gì đó trong mây và bạn sẽ lấy nó lại. Đây là là bản ngã của bạn. Nó rất tốt đẹp, rất thơ…

Với tôi, không là như vậy. Tôi sẽ cho bạn một cái gì đó, và tôi biết là khi tôi thật sự đổ nó ra, mọi người đâm sợ hãi. Họ không muốn nhận nó, bởi có nghĩa là họ sẽ hoàn toàn biến mất trong nó. Nó là tử thần. Sự phục sinh sẽ theo liền sau đó, nhất định rồi! Nhưng có ai biết về sự phục sinh này? Trước nhất, tử thần phải đến đã.

Con cảm nhận ngài là chúng và cũng là con…Chúng ta đồng hợp nhất…

Patricia, cô là một thi sĩ. Tốt lắm! Tôi muốn cô trở thành một nhà huyền môn. Bạn liên kết với cảm giác quá mức. Tư duy là lộ trình xa thẳm nhất. Cảm giác là gần với nhà. Triết gia là người xa nhà nhất. Thi sĩ gần với nhà hơn, nhưng vẫn không phải là tổ ấm. Tư duy, cảm thọ, bản thể, để trở thành một hành giả bạn phải học ngôn ngữ của bản thể. Nó vượt trên cảm thọ. Nhất định là nó vượt trên tri thức, và vượt trên sự cảm thọ. Trí não cần phải biến mất, nhưng sẽ có những giây phút mà trái tim cũng sẽ biến mất. Chỉ có Thượng Đế mới là…

Điều mà con không hiểu là nếu con trở thành một hành giả, nếu con có ý chọn ngài trên mọi sự hay là con sẽ chọn một phần của vạn hữu… nhưng con vẫn chưa cảm nhận ngài là cái toàn thể.

Bạn đã nhìn nó qua một khía cạnh sai lầm rồi. Bạn không biết vạn hữu là gì. Tôi có thể là một cánh cửa để bạn bước vào vạn hữu. Tôi không để cho bạn bám víu vào tôi! Bạn chỉ đi thông qua tôi và thăng cao hơn. Bạn không chọn tôi để chống đối với vạn hữu. Bạn chọn vạn hữu qua tôi! Bảo vệ hiện tại bạn không thể trực tiếp tìm đến vạn hữu, mà phải cần một minh sư. Nó chỉ như một hài nhi muốn tập đi. Nó có đủ khả năng để bước đi, và có một ngày điều đó sẽ trở thành sự thật. Hiện tại, nó chỉ có tiềm năng mà thôi. Nó cần đôi tay người mẹ. Với đôi tay của người mẹ, nó dũng cảm và tự tin hơn. Hãy để tay tôi là tay của người mẹ này, hoặc đôi tay của người cha. Giây phút bạn sẵn sàng, tôi sẽ tự động rút tay tôi ra. Tôi biết, như bây giờ bạn đang do dự, như vậy, bạn sẽ do dự mà bỏ qua. Mọi người đều do dự. Trước tiên, họ do dự nắm lấy tay bởi họ sợ bị mất tính độc lập. Sau đó, họ không còn gì để tự lập nữa mà chỉ là một cái ngã tội nghiệp. Khi tôi chuẩn bị rút tay tôi ra, họ bắt đầu khóc lóc và van nài, “Xin đừng rời bỏ chúng con.”

Tôi cần phải làm cả hai. Có một ngày tôi nắm tay bạn, và ngày khác tôi phải rút tay ra. Ngày đó tôi sẽ suy nghĩ, “Bây giờ bạn đã sẵn sàng ngộ nhập với vạn hữu rồi.” Không phải là vấn đề lựa chọn giữa tôi và vạn hữu và phần thể của vạn hữu. Bởi bạn có cảm giác với tôi, bạn có thể hiểu được điều đó. Vì lý do đó bạn bảo, “Con cảm nhận ngài là chúng…” Nhưng dù sao nó vẫn chỉ là cảm giác. Hãy để nó biến thành một kinh nghiệm thực tại. Vấn đề không phải là sự lựa chọn giữa tôi và vạn hữu. Vấn đề là sự chọn lựa giữa tôi và bạn. Đó là vấn đề bắt nguồn từ thể tánh Chân Như của bản thể. Sannyas là vấn đề của sự lựa chọn giữa bạn và tôi… giữa môn đồ và minh sư. Hiện tại, nếu bạn còn vướng mắc với cách sống của bạn, bạn sẽ đối kháng tôi. Đó sẽ là sự lựa chọn rất là tội nghiệp, không phải là sự lựa chọn vui vẻ. Bạn không có gì để đánh mất ngoại trừ sự vô minh của bạn. Bạn không có gì để đánh mất ngoài những mắt xích của bạn. Không có gì để đánh mất ngọai trừ sự đau khổ của bạn.

Đừng bỏ qua cơ hội này. Nó rất hiếm khi xảy ra. Khi nó còn tồn tại, hãy dũng cảm. Hãy lao mình vào! Đối với tôi, bạn đã là một hành giả. Đối với tôi, thực chứng đó đã xảy ra rồi. Có lẽ bạn phải cần một chút thời gian, một chút suy nghĩ, một chút đợi chờ , nhưng nó sẽ xảy ra. Vì vậy, đừng nên lãng phí quá nhiều thời gian không cần thiết. Vẫn năng lượng đó có thể trở thành vô cùng sáng tạo, có thể sinh ra một bản thể mới trong bạn…

------------------

1-Đạo Sikh: Là một đạo khá phổ biến ở Ấn Độ được biết qua dạng các tín đồ buộc quấn khăn đóng trên đầu và để râu quai nón. Người theo đạo Sikh này có mặt hầu hết ở các thành phố lớn ở Ấn Độ. Đạo Sikh có số tín đồ đông hàng thứ tư sau Bà La Môn giáo, khoảng 15 triệu và 90% số tín đồ này sống ở tiểu bang Punjab, Haryana và Delhi. Không như Ấn giáo tin vào nghiệp và luân hồi, đạo Sikh chỉ tin vào một đấng Thượng đế, phủ nhận sự tôn thờ cúng bái các thần linh, hình tượng. Giáo chủ đạo này là Guru Nanak, sinh năm 1469 tại miền tây Lahore thuộc Pakistan ngày nay. Đã từng nghiên cứu và học nhiều tôn giáo khác nhau kể cả sang tận Mecca trung đông để học về đạo Hồi. Guru Nanak chủ trương về sự hợp nhất thiêng liêng với Thượng đế, nên người ta cho rằng giáo thuyết đạo này rất gần gũi với phái thần bí Sufis đạo Hồi. . (Trích từ www.quangduc.com)

2-Kỳ Na Giáo: Gồm có hai phái chính Svetambaras và Digambaras, một phái chuyên tu hạnh lõa thể. Không như Phật giáo, Kỳ Na giáo tin có Thượng đế, nhưng không phải là đấng tạo thiên lập địa. Cho Thượng đế là một trong 24 vị tiên tri của họ, là những bậc giáo chủ của đạo Kỳ Na như ngài Mahavir và ngài này được xem là vị tiên tri, vị giáo chủ sau cùng của họ. Hình ảnh những vị này có thể được xem như hình ảnh các vị Bồ tát trong đạo Phật vậy. (Trích từ www.quangduc.com)

3- Guru Nanak: (1469-1538). Khai tổ đạo Sikh, tôn giáo của người Sikhs, nhằm tổng hợp đạo Hồi và Ấn độ giáo vào đời sống hàng ngày. (Trích từ www.quangduc.com)

4- Krishna: Những câu chuyện về các hóa thân của Krishna, thời thơ ấu và trưởng thành trong ngữ từ Basham, đều là cứu giúp tất cả cho mọi người. Khi còn bé Krishna đã làm cho mọi bà mẹ yêu thương. Lớn lên trong tình yêu, Krishna đã phá vỡ những lề lối cấm đoán cổ xưa của xã hội, và đưa tình yêu lên đến tột đỉnh của những khát khao và thỏa mãn qua sự tự do và phá rào những ràng buộc của xã hội. Khi làm người đánh xe ngựa của anh hùng Arjuna trong chiến trận Kukukshetra, Krishna là người giúp tất cả những ai đến với mình và cứu họ thoát khỏi sự tái sanh vào những cảnh giới ác, nếu kẻ ấy có đủ niềm tin vào đấng thiêng liêng.

5-Ludwig Josef Johann Wittgenstein: (April 26, 1889 – April 29, 1951) . Ông là một triết gia lớn người Ác. Ông đã cống hiến nhiều ý tưởng đặt nền móng cho nền triết học hiện đại, cơ bản là nền tảng luận lý, triết lý toán học, triết lý tâm thức, đặc biệt là triết lý của ngôn ngữ. Sự ảnh hưởng của ông rất rộng lớn, và được xem là một trong những triết gia lớn của thế kỷ thứ 20th. (Trích dịch từ www.wikipedia.org)

6- Bách Trượng Hoài Hải Thiền Sư (720-814), đệ tử của Thiền sư Mã Tổ, người chế định đặt ra nội quy tự viện, xác lập quy tắc sinh hoạt cho riêng biệt Thiền Tông, đề xướng trong Bách Trượng Thanh Quy, ‘‘Nhất nhật bất tác, nhất nhật bất thực.’’ Vừa thay đổi quy chế di truyền của Phật giáo khất sĩ, đồng thời nêu cao phong quy nông nghiệp Thiền Tông, Thiền Tông từ đó hoàn toàn độc lập riêng biệt.

7- Gurupurnima, tổ chức vào tháng bảy hàng năm, là ngày mà đệ tử của mọi tông phái bên Ấn Độ tôn vinh sư phụ của mình.

8- Mawlana Jalluddin Rumi (1207-73): Ông là một thi sĩ và là một đại học giả, cũng là huyền học gia Hồi giáo, một người tầm đạo, truy tầm tiền kiếp mà chúng ta đã đánh mất. Sự sống này, ông tin rằng, có thể được tìm thấy qua thi ca và những điệu khiêu vũ, liên hoàn tình nhân loại và hợp nhất. Quan niệm của ông vẫn mạnh mẽ và vẫn đầy sự lôi cuốn như ở thế kỷ 13th. Trong thực tế, Rumi là thi sĩ với nguồn thơ được bán chạy nhất ở Hoa Kỳ.

9- Sotapanna (Pali): Quả Dự Lưu / Sơ quả. (Tức là người tu đắc quả Tu Đà Hoàn nhập vào dòng Thánh).

10- Obaku: Tổ Hoàng Bá (?-850) pháp danh Hy Vận, người tỉnh Phước Kiến. Lúc nhỏ xuất gia và sau này thường hoằng pháp tại núi Hoàng Bá nên người sau kính trọng chỉ gọi là tổ Hoàng Bá. Tên Trung Hoa là Huang Po Hsi-yuan, tên Nhật Obaku Kiun. Tổ được người chỉ dẫn đến tham vấn Mã Tổ Ðạo Nhất (709-788) nhưng đến nơi thì Mã Tổ đã tịch nên sau đó tổ đến theo học Bá Trượng Hoài Hải (724-814), và sau đó Tổ Hoành Bá được Sư Bá Trượng công nhận là đắc ngộ.

11- Văn-thù-sư-lợi (zh. 文殊師利, sa. mañjuśrī) là tên dịch theo âm, thường được gọi tắt là Văn-thù, dịch nghĩa là Diệu Đức (zh.妙德), Diệu Cát Tường (zh. 妙吉祥), cũng có lúc được gọi là Diệu Âm (zh. 妙音), dịch từ tên tiếng Phạn là Mañjughoṣa, là một vị Bồ Tát tượng trưng cho trí huệ, một trong những vị Bồ Tát quan trọng của Phật giáo. Lần đầu tiên người ta nhắc đến Văn-thù trong tác phẩm Văn-thù-sư-lợi căn bản nghi quỹ (sa. ārya-mañjuśrī-mūlakalpa) ở thế kỉ thứ 4. Tranh tượng trình bày Văn-thù với lưỡi kiếm và kinh Bát-nhã-ba-la-mật-đa, được vẽ khoảng ngang đầu. Người ta xem đó là biểu tượng trí huệ phá đêm tối của Vô minh. Về sau chúng ta thường thấy Văn-thù cưỡi trên một con sư tử. (Theo www.vi.wikipedia.com)

12- Mandana Mishra cũng còn được gọi là Suresvaracharya, sống khoảng thế kỷ thứ 8 sau công nguyên, là nhà triết học Ấn giáo. Cuộc tranh luận nổi tiếng của Mandana với Adi Shankara diễn ra liên tiếp mười lăm ngày, và cuối cùng Mandana bị thua cuộc, và sau đó ông chấp nhận trở thành đệ tử của Adi Shankara. Chính vợ của Mandana, Ubhaya Bharathi, là giám khảo cho cuộc tranh luận trên. Tương truyền rằng, sau khi chồng của mình thua cuộc, Bharathi đã thách thức Adi Shankara tranh luận về chủ đề Nghệ thuật Tình dục (Science of sex- love), tuy nhiên Adi Shankara là một nhà tu hành xuất gia nên không có hiểu biết kinh nghiệm về lãnh vực tình dục vợ chồng hay nam nữ. Vì vậy ông đã yêu cầu Bharathi cho hoãn lại cuộc tranh luận một thời gian. Sau đó Adi Shankara đã dùng năng lực thiền định của mình và thâm nhập vào thân thể của một vị vua để thu đạt kiến thức về sinh hoạt tình dục. Nhưng sau đó, Bharathi đã bãi bỏ cuộc tranh luận mà bà đã thách thức. Mandana Mishra và Ubhaya Bharathi được xem như là hiện thân của Phạm thiên và Nữ thần Saraswati (Nữ thần của sự khôn ngoan hiểu biết) của Ấn giáo.

13- Gasan Jōseki (Nga Sơn Thiều Thạc), 1275-1365, là một vị Thiền sư Nhật Bản lỗi lạc thứ ba của dòng phái thiền tông Tào Động (Soto) sau hai vị Đạo Nguyên Hi Huyền (Dōgen Kigen), Tổ thứ nhất, người đã sáng lập dòng Tào Động ở Nhật Bản, và Tổ thứ tư là Oánh Sơn Thiệu Cẩn (Keizan Jōkin). Sư nối Pháp Thiền sư Oánh Sơn Thiệu Cẩn. Sư sinh trong một gia đình tại Noto, xuất gia sớm vào năm mười lăm tuổi, tu học giáo lý của Thiên Thai tông. Một cuộc gặp gỡ với Thiền sư Oánh Sơn đã thay đổi quan niệm tu học của Sư và từ đây, Sư tôn Oánh Sơn làm thầy và chú tâm vào việc Toạ thiền và quán công án. Dưới sự hướng dẫn của sư Oánh Sơn, Sư ngộ đạo và được ấn khả.

14- George Bernard Shaw (1856-1950) là tiểu thuyết gia, nhà soạn kịch, phê bình người Anh, đoạt giải Nobel Văn học năm 1925. Shaw được coi là nhà soạn kịch xuất sắc nhất nước Anh, ông muốn dùng nghệ thuật để thức tỉnh con người trước yêu cầu phải thay đổi trật tự tư sản với tất cả các thể chế và tập tục của nó. Ông nhấn mạnh đến chức năng giáo dục của sân khấu, nhưng xem chức năng giáo dục không phải là sự áp đặt từ phía nhà viết kịch mà là khơi dậy nhu cầu thẩm mỹ của chính khán giả. Những vấn đề gay gắt của xã hội đương thời như thế lực khuynh đảo của đồng tiền, các kiểu bóc lột, tình trạng nghèo khổ của người dân kéo theo các tệ nạn xã hội được phản ánh rõ nét trong kịch của Shaw. Phong cách kịch của Shaw thiên về trào lộng, châm biếm, tìm đường đến chân lý thông qua những nghịch lý.

15- Baso: Mã Tổ Đạo Nhất (Ma-tsu Tao-i), 709-788, tên tiếng Nhật Baso Dōitsu, là một Thiền sư Trung Quốc vĩ đại đời nhà Đường, là môn đệ và người đắc pháp duy nhất của Thiền sư Nam Nhạc Hoài Nhượng. Sư có rất nhiều môn đệ đắc đạo không kém uy dũng như Bách Trượng Hoài Hải, Nam Tuyền Phổ Nguyện, Đại Mai Pháp Thường, Đại Châu Huệ Hải... Sư họ Mã, quê ở huyện Thập Phương. Tương truyền rằng Sư có những dấu hiệu đặc biệt của Thánh nhân (Ba mươi hai tướng tốt): mắt sáng như hổ và dáng đi như trâu, lưỡi dài chạm mũi và dưới gan bàn chân có hình bánh xe. Sau Lục tổ Huệ Năng, Sư là người đã đem lại cho Thiền Trung Quốc một sắc thái đặc biệt. Sức giáo hoá của Sư mãnh liệt tới mức để lại cho đời 139 đệ tử được truyền ấn. Mã Tổ được nhắc đến trong công án thứ 30 và 33 của Vô môn quan và công án thứ 3, 53 và 57 của Bích nham lục.

16- Sri Ramana Maharshi (1879 - 1950) là một hiền giả Ấn độ. Ông đạt được sự chứng nghiệm tâm linh năm 16 tuổi. Sau đó ông tuyên bố ông đã đạt được trạng thái giải thoát tự do tự tại, lìa khỏi mọi sự ràng buộc dính mắc trong cuộc sống, vượt trên mọi giới hạn khuôn mẫu thế gian. Ông nói “ân sủng tối cao là sự tịch lặng”. Ông khuyên mọi người hãy Tự tri, vì đó là con đường nhanh nhất đưa đến tự do giải thoát. Ông cho biết, Tâm Thức là thực tại hiện hữu duy nhất. Ông cũng thuyết giảng về tánh Bất Nhị, nhấn mạnh đến sự Dâng Hiến (Bhakti) buông xả. Những người tìm đến với ông đều cảm nhận được một từ trường thanh tịnh mạnh mẽ nhu hòa tỏa ra từ ông.

17- Ummon: Vân Môn Văn Yển ( Yünmen Wenyen), 864-949, tên tiếng Nhật là Ummon Bun'en, là một vị Thiền sư Trung Hoa lỗi lạc, khai sáng Vân Môn tông. Sư nối pháp của Tuyết Phong Nghĩa Tồn và là thầy của nhiều vị đạt đạo như Hương Lâm Trừng Viễn, Động Sơn Thủ Sơ, Ba Lăng Hạo Giám v.v... khoảng 60 vị. Những pháp ngữ quan trọng nhất của Sư được ghi lại trong Vân Môn

Khuông Chân Thiền sư quảng lục, còn có tên, Vân Môn Văn Yển Thiền sư quảng lục, Vân Môn quảng lục. Những lời dạy của Sư rất được ưa chuộng trong giới thiền sau này và không có vị nào khác được nhắc đến nhiều nhất như là Sư trong các tập công án lớn (Bích nham lục 18 công án, Vô môn quan 5 công án).

18- Epicurus (341-270 trước công nguyên) là triết gia duy vật Hy Lạp. Theo ông, sự sung sướng nhất là đạt được cuộc sống hạnh phúc và an bình, không còn đau đớn và lo sợ bởi do cuộc sống tri túc, chừng mực, và tương giao với bạn hữu; niềm vui và nỗi đau là sự đo lường điều tốt xấu; và rằng, cái chết là sự chấm dứt của thân xác và linh hồn và vì vậy không nên lo sợ, và không có thần thánh nào ban phạt hay khen thưởng con người cả; rằng, vũ trụ thì vô cùng vô tận, vĩnh viễn tồn tại và những sự kiện hiện hữu trong thế giới vạn vật chính là dựa trên những sự chuyển động tương tác lẫn nhau của các nguyên tử.

19- Sri Ramakrishna Paramahamsa (1836–1886), tên khai sinh Gadadhar Chattopadhyay, là một tu sỹ Ấn Độ giáo. Những lời dạy của ông nhấn mạnh đến sự nhận biết Thượng Đế như là mục đích cao nhất của cuộc đời, tình thương và lòng phụng sự cho Thượng đế, sự hợp nhất, và sự hài hòa giữa các tôn giáo. Ramakrishna được sinh ra trong một ngôi làng mang tên Kamarpukur, bây giờ là quận Hooghly ở miền Tây Bengal, Ấn độ. Cha mẹ của ông là Khudiram và Chandramani, rất nghèo và khó khăn. Có câu truyện thuật lại về sự chào đời của Ramakrishna. Một lần Khshudhiram đến Gaya để cúng tổ tiên tại bờ sông Falgu. Vì nghèo không có tiền trú vào quán trọ, Khshudhiram không còn cách nào khác mà ngủ đêm trong sân đền thờ Thần Gadadhar (Thần Vishnu được biết đến với tên này ở Gaya). Vào cuối ngày Khshudhiram chìm vào giấc ngủ khi ông ngồi xuống một góc sân với tâm trạng mãn nguyện sau khi cúng tổ tiên xong. Đột nhiên trong giấc mơ ông thấy hiện lên Thần Gadadhar đứng trước ông và hỏi, “Ô Khshudhiram, đã tới thời điểm mà ta muốn đầu thai, ông có phiền không nếu như ta đến như là con trai của ông?” Khshudhiram trả lời “ Một Bà la môn nghèo như tôi, làm sao tôi dám nhận trách nhiệm phụng sự vị Thần của Vũ trụ?” Vi thần kiên trì “Ta sẽ vui lòng với những gì mà ông sẽ đối xử với ta. Ta đi vào tử cung của vợ ông ngay bây giờ đây, hãy đi về nhà, chăm sóc cô ta tử tế và chuẩn bị cho sự ra đời của ta trong gia đình ông”. Sau sự kiện đó con trai đầu lòng của Khshudhiram ra đời và được đặt tên là Gadadhar.

20- Ramana Maharshi: là một Minh Sư hay là một vị đạo sư Ấn độ vĩ đại.

21- Rabia Al-Basri (717–801 sau Công nguyên) là một Thánh nữ Hồi giáo thuộc hệ phái Sufi.

22- Reginald Horace Blyth (1898 - 1964) là tác giả người Anh và là người đam mê nền văn hóa Nhật Bản. Ông cũng là bạn hữu của giáo sư, thiền sư D. T. Suzuki. Năm 1925, ông sang nước Triều Tiên cư ngụ ở đó, học tiếng Triều Tiên, tiếng Trung Hoa, và nghiên cứu học hỏi về Thiền. Năm 1936, ông di chuyển sang nước Nhật và dạy Anh ngữ, và ở đây ông trở thành giáo sư Anh ngữ năm 1946 tại đại học Gakushuin. Ông viết nhiều tác phẩm truyền bá đến phương Tây về triết lý Thiền, thể thơ Hài Cú (Haiku) và văn hóa của Nhật. Năm 1956, ông được trao tặng bằng Tiến sĩ Văn chương tại đại học Tokyo, Nhật Bản.

23- Thiền sư Tosu Daido, Đầu Tử Đại Đồng (819-914), là một Thiền sư lớn khoảng cuối đời Đường, Trung Hoa. Ông xuất gia từ nhỏ, nhân khi đọc Kinh Hoa Nghiêm mà rõ được tánh tướng, sau đó sư đến tham vấn Thúy Vi Vô Học và ngộ được Huyền chỉ (mối Huyền của Đạo). Về sau ông ẩn cư ở núi Đầu Tử sơn hơn 30 năm trường. Sư cũng có dịp gặp gỡ sư Triệu Châu và cùng nhau hàn huyên Phật pháp. Ngày mùng 6 tháng 4 năm 914, sư ngồi an nhiên mà thoát hóa, hưởng thọ 96 tuổi, và được vua phong tặng danh hiệu Từ Tế Đại Sư.

24- Baba Muktananda (1908-1982) là đạo sư Ấn độ giáo. Ông tu thiền theo pháp môn Siddha Yoga được truyền lại bởi thầy của ông là Bhagawan Nityananda (1897? –1961). Muktananda đem Siddha Yoga đến Mỹ vào những năm đầu thập niên 1970, và sau đó ông sáng lập nên cơ sở có tên là SYDA Foundation để truyền bá phương pháp Siddha Yoga.

25- Paramhansa: Phạn ngữ, danh hiệu được dùng để gọi các đạo sư Ấn độ giáo đã đạt khai ngộ, nhận biết được Chân ngã của mình, biết rõ được chân lý, và những gì là ảo tưởng không thực.

26- Tat Tvam Asi: Phạn ngữ (Sankrit). Tat: Thực tại chân lý tối thượng (Brahman). Tvam: Linh hồn, Tiểu ngã thậm sâu trong cùng trong mỗi con người, có bản chất giống như “Tat”. Tat: That, Tvam: Thou (You). Thường được dịch ra Anh ngữ là: Thou art That, That Thou art, hoặc You are That

27- Bạch Ẩn Huệ Hạc (Hakuin Ekaku), 1686-1769, là một Thiền sư nổi tiếng Nhật Bản, thuộc tông Lâm Tế (Nhật ngữ: Rinzai) tại đây. Mặc dù dòng Lâm Tế đã có từ lâu tại Nhật, nhưng Sư là người đã phục hưng, cải cách lại thiền phái này, vốn đã bắt đầu tàn lụi từ thế kỉ thứ 14. Sư là người tổng kết lại các công án và nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc toạ thiền vì Sư nhận thấy rằng nhiều người đã ham thích suy tư về công án mà quên hẳn tu tập thiền định. Công án "Thế nào là tiếng vỗ của một bàn tay?" của Sư là công án mà ngày nay ai cũng đêu nghe đến. Sư là người đa tài, sư am hiểu hội hoạ, văn chương và là nghệ sĩ tạc tượng xuất chúng. Các tranh mực tàu của Sư là những kiệt tác của thiền hoạ Nhật (mặc tích).

28- Triệu Châu Tòng Thẩm (Chao-chou Ts'ung-shen), ( Nhật ngữ: Jōshū Jūshin) 778-897, là một vị thiền sư Trung Hoa, môn đệ thượng thủ của thiền sư Nam Tuyền Phổ Nguyện. Thiền sư Nhật Bản, Đạo Nguyên Hi Huyền—nổi tiếng là khó tính trong việc đánh giá mức giác ngộ của các Thiền sư—cũng công nhận Triệu Châu là “Đức Phật thân mến.” Sư có 13 truyền nhân nhưng không mấy ai được gần bằng Sư và dòng này thất truyền chỉ sau vài thế hệ. Cuộc đời sư Triệu Châu cho thấy điều mà các Thiền sư hay nhấn mạnh rằng, kiến tánh chỉ là bước đầu của việc tu học thiền. Sư Triệu Châu đã kiến tánh từ năm 18 tuổi nhưng sau đó còn học Thiền 40 năm với Nam Tuyền. Sau khi Nam Tuyền qua đời, Sư vân du đọ sức với các Thiền sư khác trong những pháp chiến. Tương truyền rằng Sư đã tìm gặp khoảng 80 Thiền sư, phần lớn là những môn đệ đắc pháp của Mã Tổ (thầy của Nam Tuyền) để vấn đạo. Đến năm 80 tuổi Sư mới chịu dừng chân tại viện Quan Âm, Triệu Châu. Nơi đây Sư tuỳ cơ duyên dạy học trò và thọ đến 120 tuổi.

29- Ōtagaki Rengetsu (1791-1875), là một nữ thiền sư Phật giáo, người Nhật, được nhiều người ngưỡng mộ như là một trong những thi sĩ Nhật Bản nổi tiếng nhất thuộc thế kỷ 19. Otagaki Rengestsu cũng là nhà thợ gốm khéo léo, là nhà vẽ tranh, và là chuyên gia về họa thư pháp. Cô lập gia đình khoảng năm 17 tuổi, tuy nhiên sau đó chồng cô qua đời vào năm cô 24 tuổi. Kế đến, cô xuất gia quy y tại chùa Chion-in và lấy pháp danh là Rengetsu, có nghĩa là “Trăng sáng trong Hoa sen”. Cô tu hành và sống tại chùa Chion-in gần 10 năm, sau đó sư cô vân du tu hành và sinh sống tại nhiều ngôi chùa khác trong 30 năm kế tiếp. Đến năm 1865, sư cô dừng chân tại chùa Jino-in và sống ở đây đến hết cuộc đời.

30- Tuyết Phong Nghĩa Tồn (Xuéfēng Yìcún), (tên tiếng Nhật: Seppō Gison) 822-908, là Thiền sư nổi tiếng của Trung Hoa, môn đệ của ngài Đức Sơn Tuyên Giám. Từ dòng thiền của Sư xuất sinh ra hai tông lớn của Thiền tông, đó là tông Vân Môn và Pháp Nhãn. Sư ấn chứng cho 56 môn đệ, trong đó các vị Vân Môn Văn Yển, Huyền Sa Sư Bị và Trường Khánh Huệ Lăng là ba vị danh tiếng nhất.

31- Abiya: Đã có chú thích ở chapter 4

32- Bạt Đội Đắc Thắng (Bassui Tokushō), 1327-1387, là một vị Thiền sư Nhật Bản lỗi lạc, thuộc tông Lâm Tế, dòng Tâm Địa Giác Tâm, kế thừa Thiền sư Cô Phong Giác Minh (Kohō Kakumyō). Cách hoằng hoá và hệ thống hoá Thiền của Sư có những điểm rất giống với một vị Thiền sư Nhật không kém danh tiếng sau này là Bạch Ẩn Huệ Hạc. Điểm xuất phát đi tìm Đạo của Sư chính là sự nghi ngờ (sau được Thiền sư Bạch Ẩn gọi là Đại nghi đoàn, "một khối nghi lớn"). Dưới sự hướng dẫn của Thiền sư Cô Phong, Sư tìm được chỗ an trú của tâm. "Tất cả những văn tự, tin tưởng trước đây đã bị ngọn lửa giác ngộ thiêu đốt hoàn toàn" và đại nghi của Sư đã chấm dứt. Sư được ngài Cô Phong ban cho pháp danh "Bạt Đội" – nghĩa là vượt qua bọn phàm phu tầm thường.

33- Gempo Yamamoto (1866-1961), là thiền sư Nhật Bản, trụ trì ngôi chùa Ryutakuji gần núi Fuji. Sư thuộc dòng thiền Lâm Tế, theo phương pháp hành trì của thiền sư Bạch Ẩn Huệ Hạc (Hakuin Ekaku, 1686-1769). Sư Yamamoto vẫn còn để lại nhiều bức tranh vẽ và đồ họa thư pháp sắc sảo tại chùa Ryutakuji hôm nay.

34- Động Sơn Lương Giới (Dòngshān Liángjiè), tên tiếng Nhật: Tōzan ryōkai, 807-869, là Thiền sư Trung Hoa, đắc Pháp từ Thiền sư Vân Nham Đàm Thạnh. Sư Động Sơn cùng với môn đệ là Tào Sơn Bản Tịch sáng khai tông Tào Động, một dòng Thiền được lưu truyền đến ngày nay. Sư quyền khai Ngũ vị để giáo hoá học đồ, đời sau gọi là Động Sơn ngũ vị. Ngũ vị được xem là công thức biện chứng tuyệt hảo nhất của Thiền tông Trung Quốc. Thiền sư Nhật bản, Bạch Ẩn Huệ Hạc (Hakuin Ekaku) bảo rằng “Ngũ vị là nguyên lí chính của Phật giáo và con đường tu tập tối trọng của Thiền tông.”

35- Sat-chi-ananda: Hệ thống triết lý Vệ đà (Vedānta) quan niệm rằng, một tâm thức thoát khỏi suy nghĩ — nghĩa là tâm thức không còn vướng mắc những khái niệm như sinh, tử, khổ não, nói chung là mọi tư duy — chính là A-nan-đà, sự an vui thuần tuý. Khi miêu tả, diễn giải những danh từ rất trừu tượng như "Brahman", hệ thống Vedānta sử dụng thành ngữ "Sat-Cit-Ānanda", nghĩa là "Chân lý — Nhận thức tuyệt đối — A-nan-đà" và A-nan-đà ở đây là sự an vui tuyệt đối, vô lượng mà hành giả chỉ có thể cảm nhận được trong lúc nhập Định (samādhi).

36- Phúc Âm theo thánh Gio-an, 1.1

37- Ajanta và Ellora Những công trình kiến trúc hang động được đục khoét, đẽo gọt, cắt sâu vào trong núi đá ở bang Maharashtra, Ấn độ. Công trình kiến trúc điêu khắc trên vách núi và trong những hang động là những đền đài, ngôi chùa Phật giáo, Kỳ Na Giáo và Ấn giáo, cùng với những bức tranh vẽ, điêu khắc chạm trỗ được xem như là những kiệt tác phẩm nghệ thuật. Những hang động Ajanta (có từ thế kỷ thứ 2 trước công nguyên) và Ellora (thế kỷ thứ 5 và

10 sau công nguyên) đã được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới để

bảo tồn.

38- Khajuraho là tên một ngôi làng ở Ấn Độ, nằm về hướng đông nam và cách thủ đô Tân Đề Ly (Dehli) 620km. Ở Khajuraho có nhiều công trình kiến trúc nổi tiếng về nghệ thuật thời trung cổ của Ấn giáo, những ngôi chùa đền đài của Kỳ Na giáo, và những bức tranh vẽ điêu khắc khỏa thân, đã được UNESCO đưa vào danh sách bảo tồn Di sản thế giới.

39- Meera, sinh ngày 26 tháng 12 năm 1960, là một nữ đạo sư Ấn Độ, được những người học trò, mến mộ gọi là Mẹ Meera. Vào lúc mới 6 tuổi, Meera đã nhập trạng thái Đại định kéo dài trọn ngày, từ đó đến năm 12 tuổi cô có được nhiều kinh nghiệm tâm linh nội tại, những thị kiến. Năm 14 tuổi, Meera đã bắt đầu truyền Pháp, khai tâm cho những người Tây phương ở Ấn độ. Đến năm 19 tuổi, theo lời mời của những người ái mộ, cô bắt đầu đến truyền Pháp ở các nước phương Tây, như Canada, Đức quốc, và Hoa Kỳ. Hiện tại, Meera cư ngụ ở Đức quốc và Khai tâm cho những ai có tâm cầu học. Meera được xem như là người thầy Tâm linh khai ngộ và là hiện thân của Thánh Mẫu Shakti ( tượng trưng cho năng lực, sức mạnh) theo truyền thống Ấn độ giáo.

40- George Ivanovitch Gurdjieff (1877–1949) là một đạo sư người Nga Sô. Ông thường nhấn mạnh về sự Tỉnh Thức Tự Thân, Tự Tri để Phát Triển Nội Tại. Tác phẩm chính yếu ghi lại những lời giảng dạy của ông được nhiều người biết đến là đệ Tứ Đạo Giáo (The Fourth Way).

41- Tāj Mahal là một lăng mộ nằm tại Agra, Ấn Độ. Hoàng đế Mughal Shāh Jahān (gốc Ba Tư, lên ngôi năm 1627); trong tiếng Ba Tư Shah Jahan (هA ـC ADE) có nghĩa là "chúa tể thế giới", đã ra lệnh xây nó cho người vợ yêu dấu của mình là Mumtaz Mahal.Công việc xây dựng bắt đầu năm 1632 và hoàn thành năm 1648. Một số tranh cãi xung quanh câu hỏi ai là người thiết kế Taj Mahal; rõ ràng một đội các nhà thiết kế và thợ thủ công đã chịu trách nhiệm thiết kế công trình và Ustad Ahmad Lahauri được coi là kiến trúc sư chính. Sau khi hoàn tất, ông ra lệnh chặt hết tay của những người thợ xây để không bao giờ họ còn có thể xây nên một ngôi đền đẹp như thế này nữa.

Taj Mahal nói chung được coi là hình mẫu tuyệt vời nhất của Kiến trúc Mughal, một phong cách tổng hợp các yếu tố của các phong cách Kiến trúc Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, và Hồi giáo. Tuy phần mái vòm bằng đá cẩm thạch trắng của lăng là phần nổi bật nhất, thực tế Taj Mahal là một tổng hợp các phong cách kiến trúc. Nó được được liệt vào danh sách các Địa điểm Di sản Thế giới của UNESCO năm 1983 và được miêu tả là một "kiệt tác được cả thế giới chiêm ngưỡng trong số các di sản thế giới."

42- Yantra (số nhiều Yantras) được hiểu như là Pháp ấn: Man trà la (ý mật) cùng với thần chú (dharini) là ngữ mật và ấn là thân mật nếu được khéo học và thực hành thì hành giả sẽ là một với chư Phật., thân ngữ ý mình là thân ngữ ý của chư Phật. (Tự Điển Phật Học Anh-Việt – Minh Thông)

43- Aldous Leonard Huxley (1894 - 1963) là một nhà văn người Anh di cư đến Mỹ và sống ở Los Angeles cho đến khi chết năm 1963. Rất nổi danh với những quyển tiểu thuyết và những bài viết đa dạng của mình, ông cũng đã xuất bản những truyện ngắn, thơ, bài viết về lữ hành, truyện cho phim và kịch bản. Qua những quyển tiểu thuyết và bài viết của mình, Huxley đóng vai trò như một người kiểm tra và đôi khi phê phán những quan niệm đạo đức truyền thống, những hành vi và lý tưởng của xã hội. Huxley là một nhà nhân văn nhưng cũng quan tâm đến kết cục cuộc sống của mình trong những chủ đề như tâm lý học tâm linh và thuyết thần bí theo triết học mà ông cũng có viết về chúng. Vào cuối cuộc đời, Huxley được nhiều giới học thuật xem như một "người đi đầu trong tư tưởng hiện đại" và một nhà trí thức cấp cao.

44- Darśana (Darshan) có nghĩa là Thị Kiến, Khai Tâm… Người có tâm cầu đạo có thể nhận được sự Khai Mở Tâm Linh này từ một vị thánh nhân hay minh sư vĩ đại. Theo những tín đồ đạo Sikh, nhận được sự Khai Tâm hay Ân sủng từ một vị minh sư là một điều tối quan trọng đối với họ.

45- Charvakism là một trong những hệ thống triết lý Ấn Độ. Charvakism là hệ thống triết lý Duy vật, người ta tin rằng, hiền giả Charvaka đã sáng lập nên hệ thống triết lý Duy vật này trước công nguyên, có trước thời kỳ Phật giáo.

46- Trimurti: Nhất thể tam phân - Tam thiên. The three divinity of the Hindu trinity: Brahma, Vishnu and Shiva. → Ba ngôi trời của Ấn giáo: Phạm thiên, Tỳ nữu thiên và Đại tự tại thiên. Brahma, Phạm thiên, tượng trưng cho sáng tạo. Vishnu, Tỳ nữu thiên, tượng trưng cho sự duy trì bảo tồn. Shiva hay Siva: Đại tự tại thiên hay Thấp Bà thiên, tượng trưng cho sự hủy diệt.

47- Turiya: Theo triết học cổ Ấn Độ, Turiya (cũng còn gọi là Caturtha) là trang thái Thanh Tịnh của Tâm thức, hoặc là trạng thái mà hành giả kinh nghiệm được Chân lý hay Thực tại rốt ráo. Nó là trạng thái Định thứ 4 theo hệ thống triết học cổ Ấn độ: (1) Trạng thái tỉnh thức. (2) Trạng thái mộng tưởng. (3) Trạng thái ngủ không còn mộng mị.

48- Euclid là nhà toán học lỗi lạc thời cổ Hy Lạp, sống vào thế kỉ III trước Công nguyên. Có thể nói hầu hết kiến thức hình học ở cấp trung học cớ sở hiện nay đều đã được đề cập một cách có hệ thống, chính xác trong bộ sách "Cơ Bản" gồm 13 cuốn do Euclid viết ra. Tục truyền rằng có lần vua Plô-lê-mê hỏi Euclid: "Liệu có thể đến với hình học bằng con đường khác ngắn hơn không?". Ông trả lời ngay: "Tâu bệ hạ, trong hình học không có con đường dành riêng cho vua chúa". Khoa học gắn liền với tên tuổi nhà toán học Hi Lạp vĩ đại Ơ-clit (Euclide). Ông sinh ở A-ten, sống khoảng 330-275 trước Công nguyên, được hoàng đế Ptô-lê-mê I mời về làm việc ở A-lêc-xan-đri, một trung tâm khoa học lớn thời cổ trên bờ biển Địa Trung Hải. Hình học phi Euclide là bộ môn hình học dựa trên cơ sở phủ nhận ít nhất một trong số những tiên đề Euclide. Hình học phi Euclide được bắt đầu bằng những công trình nghiên cứu của Lobachevsky và phát triển bởi Bolyai, Gauss, Riemann.Hình học phi Euclide là cơ sở toán học cho lý thuyết tương đối của Albert Einstein, thông qua việc đề cập đến độ cong hình học của không gian nhiều chiều.

49- Albert Einstein (1879 – 1955) là nhà vật lý người Mỹ gốc Đức – Do Thái. Ông nổi tiếng với tư cách là cha đẻ của thuyết tương đối. Ngoài thuyết tương đối, ông cũng có các đóng góp lớn cho việc xây dựng cơ học lượng tử và cơ học thống kê.

50- Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (1475 – 1564) tại một khu làng nhỏ của vùng Caprese, gần kề thủ phủ Arezzo, Roma (La Mã thủ đô nước Ý), thường được biết đến dưới tên gọi Michelangelo, là cha đẻ của những tác phẩm có sức lôi cuốn cao nhất trong lịch sử của mỹ thuật và cùng với Leonardo da Vinci, ông đã tạo ra giá trị rực rỡ cho thời kỳ Phục Hưng Đỉnh Cao. Ông là một nhà điêu khắc, kiến trúc sư, hoạ sĩ và thi sĩ, đã tạo ra một sức ảnh hưởng mãnh liệt đến nền tảng Mỹ thuật phương Tây sau này.

51- Ludwig van Beethoven (1770 – 1827), sinh tại Born, Đức quốc. Là một nhà soạn nhạc cổ điển người Đức. Phần lớn thời gian ông sống ở thủ đô Viên, Áo quốc. Ông là một hình tượng âm nhạc quan trọng trong giai đoạn giao thời từ thời kỳ âm nhạc cổ điển sang thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Ông có thể được coi là người dọn đường (Wegbereiter) cho thời kỳ âm nhạc lãng mạn. Beethoven được khắp nơi công nhận là một trong những nhà soạn nhạc vĩ đại và ảnh hưởng tới rất nhiều những nhà soạn nhạc, nhạc sỹ, và khán giả về sau. Trong số những tác phẩm lớn của ông phải kể đến các bản giao hưởng như Eroica (giao hưởng Anh hùng ca), Giao hưởng Định mệnh, số 9, The Pastoral (Giao hưởng đồng quê), các tác phẩm cho dương cầm như Für Elise và các sonata Thống thiết (Pathétique) và Ánh trăng (Moonlight)...

52- Pythagoras (tiếng Pháp: Pythagore, sinh khoảng 580 đến 572 TCN - mất khoảng năm 500 đến 490 TCN) là một nhà triết học người Hy Lạp và là người sáng lập ra phong trào tín ngưỡng có tên học thuyết Pythagoras. Ông thường được biết đến như một nhà khoa học và toán học vĩ đại. Pythagoras đã chứng minh được rằng tổng 3 góc của một tam giác bằng 180° và nổi tiếng nhất nhờ định lý toán học mang tên ông. Ông cũng được biết đến là "cha đẻ của số học". Ông đã có nhiều đóng góp quan trọng cho triết học và tín ngưỡng vào cuối thế kỷ 6 TCN. Pythagoras và các học trò của ông tin rằng mọi sự vật đều liên hệ đến toán học, và mọi sự việc đều có thể tiên đoán trước qua các chu kỳ

53- Patanjali, một đạo sư Ấn Độ, người thầy vĩ đại của môn phái Raja Yoga ở thế kỷ thứ 7 trước Công nguyên. Raja Yoga là những bài tập luyện về Yoga tâm thức theo Yoga Sutra của Patañjali. Raja có nghĩa là "hoàng gia", do vậy Raja Yoga còn được gọi là yoga của hoàng gia. Raja Yoga sự tu dưỡng tâm trí và thân thể để được sự tĩnh lặng bằng cách thực hành các kỹ thuật thiền định, nhận biết dần bản chất thực sự của hành giả, và cuối cùng là đạt được tự do giải thoát.

54- Thánh Phanxico Assisi (Francis of Assisi, 1182-1226) là một người sống đời sống buông xả mọi vật chất thế gian, sống cuộc đời đơn giản, mộc mạc phục vụ tha nhân. Ngài sống theo lời Chúa Giêsu dạy, với phúc âm – không quá cực đoan, nhưng thực sự sống theo những gì Ðức Giêsu Kitô đã nói và hành động – một cách tự túc vui vẻ, không giới hạn bó buộc và không một chút tự tôn.

55- Hưng Dương Thanh Nhượng (Xingyang Quingrang, 830-888), là một Thiền sư Trung Hoa, thuộc dòng thiền Lâm Tế. Tên tiếng Nhật: Koyo Seijo.

56- Vashisht: Theo thần thoại Ấn giáo, Vashisht là người đứng đầu trong nhóm bảy vị hiền giả được tôn kính nhất thời cổ xưa ở Ấn độ. Ông được xem là tác giả chính của Mạn-đà-la 7 trong Rigveda (Rigveda là bộ sưu tập thánh điển Phạn ngữ về những bài thánh ca đạo lý Vệ-đà cổ xưa của Ấn độ, khoảng 1700-1100 trước Công nguyên).

57- Bồ tát Thế Thân (Vasubandhu, khoảng 316-396) cũng được dịch là Thiên Thân, gọi theo Hán âm là Bà-tu-bàn-đầu, là một Luận sư xuất sắc của Thuyết nhất thiết hữu bộ (sa. sarvāstivādin) và Duy thức tông (sa. vijñānavādin), được xem là Tổ thứ 21 của Thiền tông Ấn Độ. Người ta cho rằng Sư sinh tại Peshāwar (địa danh ngày nay), sống tại Kashmir và chết tại A-du-đà (ayodhyā). Sư vừa là em vừa là đệ tử của Vô Trước (sa. asaṅga), người sáng lập phái Duy thức. Vô Trước là người đã khuyến dụ Thế Thân theo Đại thừa.

58- Śayata (Shayata): Xá dạ đa, vị Tổ thứ 20 giòng Thiền Ấn độ.

59- Theo truyền thống Ấn giáo, Brahmamuhurta ám chỉ thời gian vào lúc 4 giờ sáng, là lúc không khí trong lành, lúc thời gian thích hợp nhất cho việc thiền định, cầu nguyện; vì vào giờ này tâm trí yên lặng, thanh tĩnh không bị phiền nhiễu bởi những ý tưởng lo lắng về thế sự.

60- Lalla Ded sống khoảng thế kỷ thứ 14 ở tỉnh Kashmir, Ấn độ. Lalla Ded được mọi người dân ở Kashmir xem như là một thánh nữ vĩ đại và là người thần bí. Lalla lập gia đình sớm, và vì bị đối xử bạc đãi bởi người mẹ chồng, sau đó Lalla từ bỏ đời sống thế gian, đi vào con đường tu hành và tìm gặp được vị minh sư Sidh Srikanth, và trở thành đệ tử của ông. Kể từ đó bà tu hành tin tấn và cuối cùng đạt được giác ngộ. Bà ước mong truyền bá đến mọi người về Chân lý mà bà đã khai ngộ và khám phá; vì vậy sau đó bà du hành khắp nơi để giảng thuyết cho mọi người. Bà sáng tác hơn 100 bài Thánh thi vẫn còn lưu truyền đến ngày nay.

61- Origen Adamantius, ca. 185–ca. 254), một thánh phụ (Church Father) của Công Giáo.

62-  Bertrand Arthur William Russell, Bá tước Russell III, (1872 –1970), là một triết gia, nhà lôgic học, nhà toán học người Anh của thế kỷ 20. Là một tác giả có nhiều tác phẩm, ông còn là người mang triết học đến với đại chúng, và là một nhà bình luận đối với nhiều chủ đề đa dạng, từ các vấn đề rất nghiêm túc cho đến những điều trần tục. Ông là một người theo chủ nghĩa tự do, là một người dân chủ xã hội (socialist) và là người hoạt động chống chiến tranh trong phần lớn cuộc đời dài của mình. Hàng triệu người coi ông như là một nhà tiên tri của cuộc sống sáng tạo và duy lý; đồng thời, quan điểm của ông về nhiều chủ đề đã gây nên rất nhiều tranh cãi. Là một trong những nhà trí thức nổi tiếng nhất của thế giới, tiếng nói của Russel mang một quyền lực đạo đức, thậm chí khi ông đã vào tuổi 90. Trong các hoạt động chính trị của ông, Russell là một người kêu gọi đầy nhiệt huyết cho việc giải trừ vũ khí hạt nhân, và là một người phê phán mạnh mẽ cuộc chiến của người Mỹ tại Việt Nam. Năm 1950, Russel được tặng Giải Nobel Văn học, “để ghi nhận các tác phẩm đầy ý nghĩa mà trong đó ông đã đề cao các tư tưởng nhân đạo và tự do về tư tưởng”.

63- Sannyasa (Phạn ngữ), có nghĩa là sự từ bỏ hoàn toàn. Vì vậy, Sannyasi là người (hành giả) từ bỏ mọi ham muốn đời sống trần tục thế gian, và hiến mình phục vụ cho lợi ích thế giới nhân loại. Mục đích của Sannyasa là đạt được tự do giải thoát cho linh hồn và mang đến những sự tốt lành cho thế gian, con người. Hành giả nam thì gọi là “Swami”, nữ là “Swamini”.