Mục lục

Kế 25. Kế ứng biến..................................................................................... 3

1. Khéo nói sửa sai.................................................................................. 4

2. Xem gió bẻ lái tùy cơ ứng biến .......................................................... 7

3. Trong ứng biến đứng đầu là sự hóm hỉnh hài hước...................... 11

4. Hư mà làm ra vẻ thực, nhược mà làm ra vẻ cường....................... 14

5. Cầm lên được bỏ xuống được ........................................................... 16

Kế 26. kế giả ngu ..................................................................................... 20

1 . Hoa phải nửa nở, rượu phải nửa say............................................. 20

2. Yếu lĩnh túy quyền: hình say mà thần không say........................ 23

3. Trong đại ngu ẩn tàng đại trí.......................................................... 26

4. Giả vờ không biết, lời nói càng hay................................................. 30

Kế 27. Kế bán khôn mà ăn...................................................................... 32

1 . Vừa chiếm được lợi dễ dàng vừa được lòng người ........................ 32

2. Mía ngọt cả hai đầu.......................................................................... 36

3. Diễn vai người bị hại ........................................................................ 37

4. Thuật mua nhân tâm không mất tiền ........................................... 39

5. Việc nho được nhân lớn.................................................................... 41

Kế 28. Kế lộ xấu ....................................................................................... 45

1. Lộ một xấu che trăm xấu................................................................. 45

2. Dám lộ bộ mặt thật Lư Sơn ............................................................. 48

3. Giỏi phát huy sở đoản của mình ..................................................... 50

4. Lộ sơ hở mời ông vào quan tài......................................................... 51

Kế 29. Kế phản pháo ............................................................................... 53

1. Làm người không thể lúc nào cũng đôn hậu ................................. 53

2. Làm cho người chế giễu ta lại bị nhục............................................ 55

Kế 30. Kế phản ngữ ................................................................................. 58

1. Ý chính diện lời phản diện là kính phóng đại hoang đường........ 58

2. Lời nói phản diện châm chọc cay đắng hơn ................................... 61

3. Mắng yêu ........................................................................................... 64

4. Chớ nhầm lời mắng thành lời khen................................................ 69

Kế 31. Kế bè đảng.................................................................................... 71

1. Gian nịnh cũng có bè đảng cùng sinh tử........................................ 71

2. Xây dựng một quan hệ hữu dụng ................................................... 73

3. Thích ứng với vòng giao tế mới ....................................................... 76

Kế 32. Kế đe dọa ...................................................................................... 80

1. Mượn gươm pháp luật ...................................................................... 80

2. Dùng áp lực tâm lý khiến đối phương lộ chân tưởng.................... 83

3. Lúc đó vô thanh thắng hữu thanh.................................................. 85

Kế 33. Kế xuống đài................................................................................. 88

1 . Kỳ thực đài cũng không khó xuống............................................... 88

2. Để cho người ta có đường xuống đài, cứu vãn tình thế như cứu hỏa.......................................................................................................... 88

3. Lấy lại thể diện................................................................................. 91

Kế 34 Kế ám thị ....................................................................................... 95

1. Lời nói nghe thanh, chiêng trống nghe âm.................................... 95

2. Dĩ nhu khắc cương, che giấu chỗ lợi hại của mình ....................... 96

3. Làm bẽ mặt người ta vừa đủ thì thôi ............................................. 99

Kế 35. Kế đàm phán .............................................................................. 103

1 . Đàm phán là một cuộc đọ sức nhẫn nại ...................................... 103

2. Đạo đàm phán là nhất xướng nhất họa ....................................... 104

3. Điểm đến huyệt đạo thì dừng........................................................ 107

4. Một bước lùi hai bước tiến ............................................................. 110

Kế 36. Kế thăm dò ................................................................................. 113

1 . Phương pháp dò đường ................................................................. 113

2. Học được cách quanh co cứu nhà .................................................. 115

3. Càng đi vòng quanh càng ít vấp đinh .......................................... 116

Kế 25. Kế ứng biến

Làm thế nào thích ứng khi quan hệ đột biến?

Trong  cuốn  Hạc  lâm  ngọc  lộ,  Lâm  Sự  chi  trí  của  La  Đại Kinh thời Tống có viết: "Đại phàm khi làm việc lớn hay nhỏ đều phải có trí. Trí  là  gì?  Tùy  cơ  ứng  biến  dùng  để  giải  quyết  sự  kiện".  Về  ý  nghĩa nhất định nào đó, người có trí là người có thể tùy cơ ứng biến theo gió

bẻ.

Mục đích cuối cùng của ứng biến là khiến cho ta luôn luôn ở vị

trí chủ động nắm được động thái phát triển của sự việc để thực hiện được mục tiêu đã định. Cụ thể, ứng biến có hai công dụng: một là giữ được chủ động, hai là biến bị động thành chủ động.

Trong cuộc sống có thể chia thành 4 tình huống ứng biến:

1 Nghĩ xa. Người không nghĩ xa tất có họa gần. Nghĩ xa là một loại ứng biến có ý nghĩa chiến lược nhất. Một con người nhìn xa thấy rộng  lấy  được,  bỏ  được,  co  được,  duỗi  được  mới  tranh  thủ  chủ  động

được.

2. Lo gần. Nghĩ không được xa tất sinh lo gần. Thậm chí có khi nghĩ xa mưu sâu nhưng do hoàn cảnh khách quan thay đổi bất trắc thì  cũng  khó  tránh  khỏi  lo  gần.  Ví  dụ  do  thiên  chuyển  công  tác  mà hoàn cảnh trở thành xa lạ.

3. Giải nguy. Không giải quyết được lo gần tất thành họa gấp, cho nên giải nguy là một loại ứng biến trong một cảnh ngộ nhất định. Ứng  biến  giải  nguy  bằng  trương  thanh  thế,  hoặc  lấy  công  làm  thủ, pháp cụ thể. Nói chung, ứng biến giải nguy phản ảnh rõ   mưu trí và

khả năng ứng biến của một con người

4.Tùy cơ. Đây là trong một tình cảnh ôn hòa mà. tùy cơ hành sự,

xử thế thông suốt biến hóa. Đó là biểu hiện chủ yếu của trình độ thao túng lòng người trong giao tế của một con người. Bởi vậy loại ứng biến này sẽ là trọng điểm giới thiệu sau đây.

1. Khéo nói sửa sai

Đại thái giám Lý Liên Anh là người cơ trí khéo nói, giỏi làm đẹp lòng Từ Hi Thái hậu. Tài cơ trí của ông đã nhiều lần giải vây cho Từ

Hi  Thái  hậu  và  thuộc  hạ.  Từ  Hi  thích  xem  Kinh  kịch  thường  ban thưởng những ân huệ nho nhỏ cho kép hát. Một hôm sau khi xem kép hát  nổi  tiếng  là  Dương  Tiểu  Lâu  biểu  diễn,  bà  gọi  kép  hát  này  đến trước mặt chỉ mâm bánh sữa trên bàn bảo rằng: "Ta ban cho ngươi tất

cả mang đi!"

Dương Tiểu Lâu khấu đầu tạ ơn nhưng không muốn bánh sữa bèn cả gan tâu rằng: "Khấu đầu tạ ơn thái hậu, nhưng những vật quí giá này nô tài không dám nhận, xin thái hậu rộng lòng ban cho một chữ. "

Từ Hi đang vui nên không giận, nói rằng: "Người muốn cái gì?”

Dương Tiểu tâu khấu đầu tâu rằng: "Lão Phật gia phúc lớn bằng trời, phải chăng có thể cho nô tài một chữ?”

Từ  Hi  cao  hứng  sai  thái  giám  mang  bút  mực  đến  vẫy  tay  viết một chữ Phúc.

Tiểu Vương gia đứng bên cạnh thấy chữ của Từ Hi viết bèn nói nho nhỏ rằng: "Chữ Phúc bộ Thị chữ không phải bộ Y cơ.”

Dương Tiểu Lâu thấy Từ Hi viết sai, nếu nhận mang về e người

khác đàm tiếu, há không phải mắc tội khi quân hay sao. Nếu không nhận lấy cũng không được vì Từ Hi sẽ nổi giận chém đầu ngay.  Lấy cũng không được, không lấy cũng không được. Dương Tiểu Lâu tháo

mồ hôi hột.

Không khí trở nên căng thẳng. Từ Hi cũng cảm thấy thẹn, vừa không muốn Dương Tiểu Lâu nhận lấy vừa không tiện giữ lại.

Lý Liên Anh đứng bên cạnh nhanh trí cười ha ha nói: "Phúc của

Lão Phật gia đều hơn mọi người trên đời một "điểm"" (Chữ Phúc của

Từ Hi viết bộ Y là so với bộ Thị thêm một chấm tức một điểm). Dương Tiểu Lâu vừa nghe nói thế thoắt nghĩ ra bèn vội vàng  khấu đầu tâu rằng: " Lão Phật gia phúc nhiều đây là phúc hơn người nô tài làm sao dám lĩnh". Từ Hi đang sắp nổi giận, nghe nói thế bèn thuận gió bẻ lái cười nói rằng: “Được rồi, hôm  sau sẽ ban cho ngươi". Như vậy lời nói khảo của Lý Liên Anh đã giải vây cho hai người.

Lý Liên Anh ứng biến khéo ở chỗ: sửa sai thành không sai khiến cho chữ Phúc viết sai thành Từ Hi cố ý viết khác chứ không phải viết sai vì sơ suất, vừa gỡ thể diện vừa ninh Từ Hi mà lại vừa giúp Dương Tiểu Lâu thoát nạn. Lý Liên Anh ứng biến vừa nhanh vừa khéo. Dưới

đây là một ví dụ khác.

1. Sửa sai bằng phát huy cái sai.

Trong khi diễn thuyết tất phải đạt được hiệu quả tại chỗ. Nhưng nếu đột nhiên xảy ra nhiễu loạn nào đó thì có thể khiến cho diễn giả nhất thời không khống chế được ngôn ngữ nói sai khiến cho lâm vào cảnh quẫn bách. Trong tình huống đó, diễn giả phải sử dụng phương pháp sửa sai bằng cách phát huy cái sai ra ý mới giải thoát khỏi bế tắc  và  đạt  được  hiệu  quả  tức  thời  tại  chỗ.  Ví  dụ  có  một  người  dẫn chương trình tham gia lễ ra mắt của đoàn Kinh kịch Sư Tử Lâu đảo Hải Nam do sơ suất đã giới thiệu ông Nam Tân Yến, bí thư đảng ủy Hải  Nam  Sư  phạm  học  viện  thành  "tiểu  thư"  làm  cho  cả  hội  trường náo loạn lên. Cô dẫn chương trình bèn chân thành xin lỗi Nam Tân Yến và nói rằng: "Tên của Thủ trưởng thật là đầy ý thơ làm tôi nhớ đến hai câu thơ:  "Cựu  thời  Vương  Tạ  đường  tiền  yến,  phi  nhập  tầm thường bách tính gia". (Chim yến ngày xưa trong dinh Vương Tạ nay bay  vào  nhà  bá  lính).  Thật  là  một  bức  tranh  tuyệt  mỹ  giống  như

quang cảnh hôm nay. Kinh kịch xưa nay vốn lưu hành ở

phương bấc mà bây giờ Kinh kịch từ phương bắc xuống phương nam,

vượt qua eo biển Quỳnh Châu bay đến Hải Nam và làm tổ ở đây. Há chẳng phải là một bức tranh tuyệt mỹ hay sao?"

Khả năng ứng biến của cô dẫn phương trình này quả khiến cho mọi người thán phục. Sau khi cô tỏ lời xin lỗi do thấy chữ Yến trong tên của thủ trưởng mà sinh ra y thơ đẹp rồi dẫn ra câu chuyện sinh động  bắt  nuồn  từ  sai  sót  của  mình  diễn  đạt  một  cách  đầy  chất  thơ. Phương  thức  sửa  sai  bằng  phấp  thay  cái  sai  này  được  toàn  bộ  quan chúng vỗ tay rào rào, nhiệt tình tán thưởng là điều tất nhiên.

2. Lấy đúng sủa sai.

Trong  khi  diễn  thuyết,  diễn  giả  do  quá  căng  thẳng  hay  kích động mà lỡ lời. Trong tình huống này, diễn giả chớ vì thể diện mà làm người ai cũng không tránh được sai sót. Tất nhiên là nói lại một lần bằng ngôn từ chính xác để cải chính chỗ lỡ lời nói sai. Nếu như trong tình   hình cho phép mà biện luận sự khác biệt của lời nói sai   với lời nói đúng thì có thể gây ấn tượng sâu sắc hơn nữa  đối với thính giả. Ví dụ, một vị chủ nhiệm khoa của  trường sư phạm nọ nới chuyện với học sinh  mới  vào  khoa   đã  nói  ràng:  "Các  bạn  học  sinh,  chúc  mọi  người mọi sự tốt   lành. Các bạn từ bốn phương về trường sư phạm bắt đầu cuộc sống học tập mới, nhất định sẽ chuyên cần học tập  tiến bộ không ngừng.  Tương  lai  hy  vọng  mỗi  bạn  sẽ  trở    thành  giáo  viên  tiểu  học mẫu mực. Không, phải nói hy   vọng tương lai mỗi bạn đều thành giáo viên tiểu học mẫu   mực bởi vì hy vọng đó là hiện thực. Điều tôi muốn diễn   đạt là tấm chân tình của tôi lúc này đối với các bạn, chúc các bạn sau này sẽ bước lên bục giảng hoàn thành chức

trách vinh quang nhất”.

Vị  chủ  nhiệm  khoa  này  nhanh  chóng  nhận  thấy  đã   nói  nhầm “hy vọng tương lai" thành "tương lai hy vọng"  nên kịp thời sửa đổi lại một  cách  khéo  léo.  Như  vậy  vừa   thừa  nhận  lỡ  lời  nói  sai,  vừa  giải thích lý do nhưng không   những không gây ra khó chịu mà lại có tác dụng tốt.  Thật là một phương pháp bổ cứu sáng suốt.

3. Biến sai thành đúng.

Khi tức thời phát biểu ý kiến thì một khi diễn giả  phát hiện nói

sai  thường  có  tâm    lý  căng  thẳng,  cản  trở    dòng  tư  duy,  thậm  chí không thể tiếp tục nói nữa. Nếu   rủi ro xảy ra tình huống này, diễn giả nên lập tức biện  minh, khéo léo chữa sai thành đúng. Ví du trong

một  cuộc hôn lễ, người chủ trì nhiệt tình mời phát biểu ý kiến,

một vị giáo viên trung học dạy nghề lập tức đứng lên phát biểu. Ông nói chiều nay là ngày tác thành tình duyên của thầy Hạ Minh trường trung học dạy nghề và  tiểu thư Diệp Hồng công ty thương mại... Có lẽ

có người   cho tôi nói sai há không phải Hạ Minh và Diệp Hồng   cùng

công  tác  trong  một  công  ty  hay  sao?  Đúng  vậy  Hạ  Minh  đã  theo thương nghiệp nhưng một tháng trước còn la một thầy giáo trẻ tuổi

ưu tú trong nghề. Bây giờ trong mắt chúng tôi, anh vẫn luôn luôn là bạn  đồng  nghiệp  tốt.  Tôi  xin  nhân  cơ  hội  này  thay  mặt  toàn  thể những người trong nghề thành tâm chúc đôi bạn đẹp duyên lành.

Rõ  ràng ông  này  đã  nhầm  lẫn  khi  giới  thiệu  tân  lang. Chữa trường dạy  nghề  chức  nghiệp  trung  học  thành  thầy  giáo  trong  nghề  chức trung giáo sư. Vẫn giữ hai chữ "chức" và "trung" song ý nghĩa đã dược đính  chính.  Sau  khi  thấy  mình  nói  sai  đã  khéo  léo  chữa  "thầy  giáo trung học dạy nghề" thành thầy giáo trong nghề (tức người giỏi trong nghề  ở  đây  là  nghề  buôn  bán).  Không  những  đã  đính  chính  sai  lầm mà  còn  đề  cao  tân  lang  là  bậc  thầy  trong  nghề  buôn  bán,  tất  nhiên

mọi người đều thán phục vui vẻ hưởng ứng, hôn lễ càng náo nhiệt.

2. Xem gió bẻ lái tùy cơ ứng biến

Năm 1966, Lâm Ngữ Đường nhà văn học hiện đại nổi tiếng từ Mỹ về Đài Loan định cư. Tháng 6 năm đó, một học viện ở Đai Bắc cử hành  lễ  tốt  nghiệp  trân  trọng  mời  tâm  Ngữ  Đường  tham  gia  và  xin ông phát biểu ý kiến. Mấy vị tai to mặt lớn phát biểu trước Lâm Ngữ Đường. Họ nói dài dòng lê thê khiến cho thính giả đều ngủ gật. Đến khi tâm Ngữ Đường đăng đàn phát biểu, ông bèn giơ tay nhìn đồng hồ

đã 1 1 giờ rưỡi rồi nên thay đổi cách nói, chỉ nói một câu: "Lời phát

biểu của bậc thân sĩ nên giống như mini jup của phụ nữ, càng ngắn càng tốt" Thế thôi, không nói nữa. Ông vừa nói xong mọi người lặng ngắt, mấy giây sau cả hội trường òa cười và những tràng vỗ tay dài biểu lộ ủng hộ diễn giả ưu tú này. Hôm sau các báo lớn ở Đài Bắc đưa

tin  "Đại  danh  sư  hài  hước  danh  bất  hư  truyền".  Xem  ra ngẫu hứng phát biểu phải có tài ăn nói và cơ trí thuận gió buông chèo! Không khí buổi diễn thuyết thường kích động diễn giả nhưng có nhiều vị không hiểu hoàn cảnh cụ thể đã thao thao bất tuyệt như sông Hoàng Hà vỡ

đê không thể nào ngừng được. Tục ngữ đã dạy người thức thời là kẻ

tuấn  kiệt.  Nếu  diễn  giả  không  biết  theo  gió  buông  chèo,  tùy  cơ  ứng biến thì dù có tài ăn nói cũng vẫn làm người

ta chán, khiến cho thính giả "buồn nôn". Trong giao tế đối mặt với sự

đố ky, công kích, vu cáo thì phải tùy cơ ứng biến. Đầu tiên gặp việc chớ hoảng phải giữ đẩu óc bình tĩnh mới có thể cùng tắc biến biến tắc thông  đổi  nguỵ  thành  yên.  Thứ  đến  phải  có  lòng  đại  lượng  khoan dung, trong lúc loạn không quên đại cục mở đường cho đối phương hạ

đài.

Dưới đây giới thiệu mấy phương pháp tùy cơ ứng biến:

1. Lấy đúc trả oán chiếm được nhân tâm.

Có một đại gia đình người dâu út linh lợi khéo tay,  tài trí hơn người, hiền thục đoan trang nên được mẹ chồng sủng ái. Vì vậy dâu

cả, dâu thứ sinh lòng đố kỵ. Một hôm đến nàng dâu út làm cơm. Sau khi nấu nướng xong, nàng ra bờ ao giặt quần áo. Bấy giờ cô dâu cả và

cô dâu thứ sinh ra một kế ác: cho thêm củi vào bếp lò để cho cơm khê

cháy để làm mất thể diện cô dâu út khéo tay. Một chốc, nàng dâu út giặt xong quần áo trở về thấy củi còn đang cháy. Vốn thông minh cô hiểu ngay việc gì đã xảy ra, bèn  nhanh trí biến cơm vừa sém thành cháo rồi làm thêm một ít bánh. Đợi khi mọi ngươi đều đã ngồi vào bàn

ăn, cô bèn nói: "Mấy ngày nay trời nóng, mọi người ăn cơm chắc không

ngon miệng, tôi nấu một ít cháo, làm một ít bánh để cả nhà thay khẩu

vị cả nhà đều khen.

Hành động này của cô dâu út vừa làm vui lòng mọi người, vừa

để cho hai chị dâu có đường hạ đài. Rõ ràng là một công đôi việc vừa được lòng cả nhà vừa khiến cho hai chị dâu vốn đố ky đa chuyển sang bái phục. Về sau, cô dâu út không hề chấp nhặt việc đó khiến cho hai chị  dâu  lại  càng  kính  trọng.  Cuộc  sống  gia  đình  vì  vậy  yên  ấm  vô

cùng.

2. Khéo so sánh .

Năm  1991,  Lý  Tuyết  Kiện  vai  chính  phim  Tiêu  Dụ  Lục  đoạt được cả hai giải Con Gà Vàng và Cành cọ vàng. Khi đáp từ, ông đã không dùng những sáo ngữ vô vị thường dùng. Ông chỉ nói một cánh thành thực: "Khổ và mệt thì nhiều người xem Tiêu Dụ Lục phải chịu, danh và lợi lại một mình chàng ngốc Lý Tuyết Kiện được." Anh

vừa  dứt  lời  toàn  hội  trường  vỗ  tay  như  sấm  dậy.  Bài  phát  biểu  của

anh  không  những  khiến  cho  mọi  người  thích  thú  mà  còn  kính  phục nhân  cách  của  anh.  Lời  phát  biếu  và  hình  tượng  của  anh  để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng mọi người.

Người  được  khen  thưởng  rất  khó  phát  biểu  sao  cho  tốt  bởi  vì lòng cảm tạ thường khó diễn đạt. Muốn phát biểu thành công thì vừa phải ngắn gọn súc tích, thành khẩn hài hước vừa phải đưa ra so sánh

tỉ dụ, sinh động lý thú.

3.Mượn việc phát huy điểm thạch thành kim.

Có một thầy giáo trong khi giảng bài văn học bỗng một con chim

sẻ bay vào lớp kinh hãi vừa kêu vừa bay loạn xạ trong phòng học, học

tro đều chú ý cả vào con chim nhỏ. Cửa sổ có lưới sắt, chú chim không bay ra được Thầy giáo thấy thế bỗng nảy sinh ý hay bèn nói rằng: "Ái dà, con chim này đẹp xiết bao. Các em hãy nhìn kỹ đi, tiết thứ hai các em làm một bài văn về nó nhé như vậy là diễn ra một bài học quan sát. Học sinh vừa quan sát vừa bàn bạc, thầy giáo thỉnh thoảng lại gợi

ý.  Gặp  pahỉ  quyấy  nhiễu,  thầy  giáo  vẫn  bình  tĩnh  tuỳ  cơ  ứng  biến,

mượn việc phát huy từ con chim nhỏ mà chỉ dùng một câu nói dẫn dắt

được  học  sinh  quan  sát  học  tập  truy  cầu  tri  thức.  Con  chim  nhỏ  chỉ như hòn đá mà thầy  giáo đã điềm hóa thành vàng ròng.

4. Thừa thế dấn lên, biên quẫn bách thành thần kỳ.

Trong  một  buổi  lên  lớp  chung,  trước  khi  làm  thí   nghiệm  thầy giáo hóa học nói: "Khi ta đưa thanh kim loại Natri đốt nóng này vào bình chứa khí Clo thì nó sẽ  cháy bùng lên và có khói trắng". Nhưng khi thực hiện thí nghiệm thì không phải là khói trắng mà là khói đen.

Cả lớp kinh hãi . Thầy giáo nhanh trí nghĩ ra ngay do chưa   tẩy sạch tạp  chất  trên  thanh  Natri  nên  có  kết  quả  như  thế.  Thầy  giáo  bèn tương kế tựu kế tiếp tục làm thí nghiệm. Thầy hỏi trò A: “xem thấy gì?" Trò A không nói, 11' thầy giáo khuyến khích rằng: "Thực sự cầu thị, thấy gì nói nấy. Đó mới là thái độ khoa học". Trò A bèn nói: “Thưa thầy  em  không  thấy  khói  trắng  mà  thấy  khói  đen".  Thầy  giáo  bảo rằng  em  quan  sát rất chính xác, như vậy vừa rồi không phải là kim loại  Natri  chăng?  Nhưng  đây  thực  là  một  thanh  kim  loại  Natri  mà. Thế tại sao vừa rồi lại bốc khói đen? Các em hãy nhớ lại tính chất vật

lý và cách bảo quản kim loại Natri". Lớp học bèn nhốn nháo lên, trò C

bèn  nói  rằng:  “Kim  loại  Natri  không   thể  để  ngoài  không  khí,  phải ngâm trong dầu mỏ". Thầy giáo đáp lại rằng: "Em nói đúng. Vừa rồi thầy sơ suất trước khi thí nghiệm chưa lau sạch dầu khí trên thanh Natri cho nên mới có sự cố thí nghiệm vừa rồi. Nếu thầy   tiếp tục đốt thanh Natri thì việc gì sẽ xảy ra?" Học trò   bèn trả lời: "Sau khói đen

sẽ  là  khói  trắng"  .  Thầy  giáo   tiếp  tục  đốt  thanh  Natri,  trong  bình chứa khí có tiếng nổ lép bép và bốc khói trắng. Thầy bảo học trò rằng: "Dự  đoán của các em đã thực hiện" . Học trò vỗ tay hoan hô.

Trong trường hợp này, thầy giáo đã sai sót mà nhân thể dẫn lên đạt được kết quả thần kỳ, thoát ra khỏi tình thế quẫn bách. Việc này chứng tỏ sức mạnh của thuật tương kế tựu kế diệu kỳ xiết bao.

5. Thuận tay dắt dê về chuồng.

Trong khi phát biểu ý kiến có thể dùng ngay ý kiến người phát

biểu  trước  vào  lời  phát biểu của anh, múc nước trong ao người khác làm nên sóng trong hồ của anh vừa tiện lợi vừa thích thú. Chỉ cần sử dụng một cách tụ nhiên khéo léo thì có thể làm cho lời phát biểu của anh chói lọi hơn.

Năm  1948,  Quách  Mạt  Nhược  đã  sử  dụng  chiêu  này  trong  lần phát biểu ở trước mộ Tiêu Hồng. Sau năm phút phát biểu gian nan bèn chộp lấy lời của một vị phát biểu trước mà nói rằng: "Tôi vừa nghe

lời phát biểu dài hai  phút của Ngài thị trưởng, nói rất hay! ông nói:

nữ sĩ Tiêu Hồng, nhà văn nhân dân suốt đời bôn ba vì sự nghiệp giải phóng nhân dân cuối cùng qua đời bên bờ biên phương Nam này, bạn

bè chôn cất nữ sĩ bên vịnh nước nông này. Hôm nay vây quanh nữ sĩ

đều là  những  người  tuổi  trẻ,  chúng  ta  không  bi  thương,  chúng  ta không cảm khái, xin mọi người hãy vỗ tay chào nữ sĩ. Rất hay, năm phút phát biểu của tôi đành phải thay đổi kế hoạch, bây giờ tôi xin nói

về tuổi trẻ của nữ sĩ vậy...". Lời phát  biểu của Quách Mạt Nhược đã làm cho không khí thoải mái náo nhiệt hẳn lên. Vốn ông lặp lại lời nói của người khác mà lại nói lên ý của mình. Vốn là đầu cơ người khác mà lại rất có trí tuệ phong độ. Vừa tán dương người khác, vừa mượn

lời nhời khác làm phong phú lời của ông. Đó chính là thuật thuận tay

dắt dê về dùng.

3. Trong ứng biến đứng đầu là sự hóm hỉnh hài hước

Lời  nói  và  hành  vi  hóm  hỉnh  là  biểu  hiện  của  trí  tuệ,  trình độ ứng biến nhanh trí thể hiện rõ ràng nhất trong sự hài hước hóm hỉnh. Xin kể vài ví dụ ứng biến hóm hỉnh.

1. Trả lời khéo léo những câu hỏi hóc búa.

Một lần Càn Long đột nhiên hỏi Lưu Dung một câu hỏi hóc búa: "Kinh  thành  có  bao  nhiêu  người?"  Tuy  bất  ngờ  song  Lưu  Dung  rất

bình tĩnh, lập tức tâu rằng: "Chỉ có hai người". Càn Long nói: "ông nói

cái gì đấy? Lưu Dung tâu lại rằng: "Có bao nhiêu người cũng chỉ có

hai loại nam và nữ, há chẳng phải chỉ có hai người sao".

Càn Long lại hỏi năm nay trong kinh thành có bao nhiêu người sinh

ra, có bao nhiêu người chết đi?" Lưu Dung tâu rằng: "Chỉ có một người sinh ra, 12 người chết đi,, Càn Long hỏi: "Nói như vậy là nghĩa lý gì?" Lưu Dung tâu lại rằng: "Năm nay có sinh bao nhiêu người cũng đều thuộc một con giáp, thế chẳng phải chỉ là chỉ sinh có một người hay sao? Năm nay chết bao nhiêu người thì 12 con giáp đều có người chết,

há chẳng phải chết 12 người hay sao?"

Càn Long nghe xong cả cười cho quả là như thế. Quả thật lưu Dung  trả  lời  rất  khéo.  Vua  hỏi  không  thể  không  trả  lời,  trong  lòng không có con số chính xác mà lại không dám nói bừa cho nên nhanh

trí trong nháy mày đã  tìm ra câu trả lời xảo diệu làm cho vua thích

thú.

Loại ví dụ như thế thường gặp trong hoạt động ngoại giao. Đầu thập  kỷ  60,  chúng  ta  đã  bắn  rơi  một  chiếc  máy  bay  do  thám  U  - 2. Trong một buổi họp báo có một ký giả hỏi bộ trưởng Trần Nghị rằng: "Thưa bộ trưởng, các ngài dã dùng loại vũ khí gì bắn rơi loại máy bay trinh sát tầm  cao như thế? Rõ ràng đây là một bí mật quân sự không thể trả lời công khai nhưng nếu không trả lời thì người hỏi kho chịu. Trần Nghị bèn giơ cây gậy trong tay lên nói   rằng: "Dùng vũ khí này móc nó xuống”. Tất nhiên được  một tràng vỗ tay hoan hỉ.

Quả  thực  trong  đời  sống  thiên  biến  vạn  hóa  có  nhiều   câu  hỏi

hóc búa. Đối phó với những câu hỏi hóc búa thì  phương án tốt nhất là dùng ngôn ngữ đa nghĩa mà ứng  phó, không được sa vào câu hỏi đích thực khiến  cho bị động. Như thế sẽ giải tỏa khốn quẫn cho anh.

2.Làm cho người ta cao hứng.

Trong lễ mừng thọ 80 tuổi của nữ ký giả Mỹ Anna   Luistrong người bạn cũ của nhân dân Trung Quốc, thủ   tướng Chu ân Lai nắm vững đặc điểm phụ nữ phương   Tây, thích người ta nói tuổi mình trẻ hơn, bèn liên hệ với hệ thống đo lường Trung Quốc một cân bằng nửa

công   cân (kilôgam) một lý bằng nửa công lý (kilômét) tươi cười yêu

cầu mọi người nâng cốc chúc bà Strong 40 "công tuế". Mọi người ôm bụng cười. Bà Strong cười chảy nước mắt.  Thủ tướng Chu ân Lai khi bắt  đầu  diễn  th uyết  đều   khiến  cho  người  ta  hưng  phấn,  vui  vẻ  cho nên rất thành công.

3. Dĩ hư đối thực.

Hài hước bao giờ cũng cơ trí nhẹ nhàng, có khi giả   ngu giả dại không trực tiếp tổn thương đối phương. Thời   Tống, Lã Mông Chính

đã ba lần làm thừa tướng. Có  người biếu ông chiếc gương cổ có thể soi

2000 lý. Lã Mông Chính nói một cách hóm hỉnh rằng: "Mật người chỉ lớn  như  cái  đĩa,  cần  gì  phải  dùng  chiếc  gương  soi  2000  lý".   Lại  có người  biếu  ông  một  chiếc  nghiên  mực  cổ  giới  thiệu  rằng  không  cần dùng nước mà chỉ hà hơi là nghiên mực  ướt có thể mài mực. Lã Mông Chính nửa đùa nửa thật nói rằng: "Nếu một ngày hà ra 10 gánh nước

thì cũng chỉ đáng giá 10 đồng tiền mà thôi".

Người ta biếu đồ cổ, Lã Mông Chính cố nhiên hiểu nhưng ông ta

đã cố ý dùng lý lẽ không hiện thực, không quan hệ gì để đánh giá lễ vật. Người dâng lễ vật giới thiệu lễ vật có tính năng tốt, ông lại nói thành  không  tốt,  không  cần  nhưng  lại  dùng  ngôn  ngữ  hài  hước  nên hiệu quả rất lớn, tỏ ý ông không muốn nhận lễ vật khiến cho người dâng lễ vật biết dâng lễ vật không thỏa đáng, dở  khóc dở cười, không dám dâng lễ vật nữa. Hài hước càng giỏi thì càng giống như ngu.

4. Thuận dòng buông chèo.

Chuyện Lưu Bang thời Tây Hán thuận dòng buông chèo phong Hàn Tín làm Tề vương là một ví dụ tuyệt diệu về chiêu này. Sau khi Hàn Tín đánh chiếm được đất Tề muốn tự phong Giả Tề Vương bèn sái sứ giả về tâu với lưu Bang. Lưu Bang nổi giận đùng đùng, sứ giả

tái  mặt.  Các  mưu  sĩ  cạnh  lưu  Bang  khuyên  Lưu  Bang  nên  lợi  dụng

Hàn Tín. Lưu Bang tỉnh táo lại nhưng vẫn tiếp tục giả vờ nổi giận nói rằng: “Đại trượng phu đánh thành chiếm đất phải xưng vương sao lại

xưng  giả  vương?  Lập  tức  phong  Hàn  Tín  làm  Tề  vương".  Lời  nói

chuyển hướng thành thuận dòng buông chèo, tình hình bèn khác hẳn.

4. Hư mà làm ra vẻ thực, nhược mà làm ra vẻ cường

Hư trương thanh thế là cố ý làm ra vẻ thanh thế hùng cường để dọa  đối  phương.  Bách  chiến  kỳ  pháp,  Hư  chiến  viết  :  "Phàm  đánh nhau mà thế lực của ta hư (kém, yếu) thì ngụy trang thành ra vẻ thực (mạnh, sung túc) khiến kẻ định không đánh giá được hư thực, không dám khinh suất tấn công ta, như vậy ta có thể bảo toàn quân được". Cho nên sách lược hư trương thanh thế  là thuật ứng biến lâm thời.

Để  đánh  chiếm  Quan  Trung,  tháng  9  năm  207  Lưu  Bang  dẫn quân  đến  Nga  Quan  (đông  nam  Lam  Dương  tỉnh  Thiểm  Tây  Nga Quan  là  cửa  ải  quan  yếu  án  ngữ  đường  giao  thông  Lam  Dương  với Quan  Trung.  Địa  thế  cửa  ải  dễ  thủ  khó  công,  là  cửa  ngõ  đông  nam tiến vào Hàm Dương   là đất các nhà cầm quân phải tranh chiếm: Vì vậy, quân trần sai quân binh nhuệ đóng giữ cửa ải này. Đương thời Lưu  Bang  chi  có  2  vạn  người,  nếu  không  qua  đượcc  cửa  ải  này  một cách thuận lợi thì có khả năng Hạng Vũ sẽ chiếm Quan Trung trước. Lưu Bang lòng như lửa đốt muốn tiến công. Sau khi nghiên cứu tình

hình Trương Lương nhận thấy quân Tần hùng cường, nếu như manh

động  thì  không  những  hao  binh  tổn  tướng  mà  còn  kéo  dài  thời  gian vào Quan Trung. Trương Lương bèn đề nghị lưu Bang dùng mưu trí cướp  thành.  Một  mặt  hư  trương  thịnh  thế  cắm  cờ  trên  khắp  những núi  non  xung  quanh  Nga  Quan  để  làm  cho  quân  Tần  không  rõ  hư thực lòng quân rối loạn. Một mặt nhằm vào nhược điểm thích cái lợi nhỏ của tướng trấn giữ ải đem vàng bạc đút lót. Quả nhiên, quan trấn thủ  Nga  Quan  thấy  thanh  thế  quân  Hán  quá  lớn,  trong  lòng  hoảng hốt,  đồng  thời  tham  vàng  bạc  bèn  phản  chiến  đầu  hàng.  Lưu  Bang thuận lợi dẫn quân qua cửa ải tiến thẳng vào Hàm Dương.

Một  ví  dụ  khác:  khi  Đường  Thái  Tông  Lý  Thế  Dân  còn  trẻ  cũng  đã

từng dùng kế hư trương thanh thế dọa quân dịch phải bỏ chạy. Bấy

giờ  vào  niên  đại  Đại  Nghiệp,  Tuỳ  Dạng  Đế  đánh  quân  Đột  Quyến

thua trận   bị vây khốn ở ngoài cửa ải Nhạn môn. Dạng Đế sai người buộc  chiếu  thư  vào  khúc  gỗ  thả  vào  dòng  nước  sông  Phần  cho  trôi xuống các quận huyện kêu gọi họ đem quân ứng cứu. Bấy giờ chàng trai 16 tuổi Lý Thế Dân làm một chức quan dưới trướng tướng quân Vân  Định  Hưng.  Sau  khi  tìm  hiểu  tình  hình  quân  địch  bèn  nói  với Vân  Định  Hướng  rằng:  "Quân  địch  cả  gan  vây  hãm  thiên  tử  là  vì chúng đoán rằng quân chủ lực cứu viện không thể đến được kịp thời.

Vì  vậy nếu tướng quân phân tán quân đội, kéo dài đội ngũ hành quân thành 10 lý, ban ngày phô trương cờ xí cho chúng thấy, ban đêm đánh trống  hò  la  cho  chúng  nghe.  Quân  địch  sẽ  không  biết  hư  thực  nhất định cho rằng đại quân đã đến gần như vậy sẽ rut lui. Ta không đánh mà địch tự rút". Vân Định Hưng nghe theo lời Lý Thế Dân làm đúng như kế đó: Quân trinh sát Đột Quyết từ xa nhìn thấy đại quân trùng trùng  điệp  điệp  bèn  lập  tức  phi  báo  vua  Đột  Quyết.  Vua  Đột  Quyết qủa nhiên trúng kế vội vàng giải vây rút quân.

Lý  Thế  Dân  vừa  vào  quân  ngũ  mà  đã  biết  dùng  kế  hư  trương

thanh thế không tốn một mũi tên mà quân địch đã rút chạy giải cứu vua Tùy. Vì vậy ông nổi tiếng. Hư trương thanh thế cốt ở Hư mà làm

ra vẻ Thực Nhược mà làm ra vẻ Cường. Bách chiến kỳ pháp, Nhược

chiến viết: "Phàm đánh nhau nếu địch đông ta ít, địch cường ta   thực

thì ta phải cắm nhiều cờ xí, tăng số bếp tỏ ra vẻ cường hơn địch, khiến cho  địch  không biết  được  nhiều  hay  ít,  cường  hay  nhược  thì  địch  sẽ không  khinh  suất  đánh  ta,  ta  có  thể  đánh  nhanh  chóng  toàn  quân không bị hại. Kế này dùng vào ứng biến trong thương trường cũng rất công hiệu. Vua giá đậu cả nước Mỹ là Puraxi nghe nói sản xuất thức

ăn đậu Trung Quốc rất phát tài. Ông bèn mời mấy cố vấn Nhật Bản bắt  đầu  sản  xuất  thực  phẩm  đậu  và  mua  rất  nhiều  đậu  từ  Mexico. Ông lại mời ngươi viết bài đăng tạp chí nói về lịch sử đậu đưa ra thực đơn các giá đậu. Ông rao bán thực phẩm đậu khắp nơi và đại phát tài. Rồi ông nghĩ ra một cách nữa là làm đồ hộp đậu. Ông liên hệ với một

xí nghiệp bao bì. Xí nghiệp này đồng ý sản xuất đồ hộp đậu với điều

kiện có hộp đựng, lúc bấy giờ có đại chiến thế giới thứ hai, tất cả kim loại đều ưu tiên cho quân đội. Puraxi bèn đến

Washington  gặp  bộ  phận  sản  xuất  đồ  quân  dụng.  Ông  hư  trương thanh thế là thủ công ty "Công đoàn thực phẩm đậu”, ky thực chỉ có ông  và  một  người  nữa  chứ  không  có  công  ty  nào  cả.  Các  quan  chức quân sự nghe tên công ty tưởng là công ty nông nghiệp nào đó rất lớn bèn  cung  cấp  cho  ông  mấy  trăm  vạn  vỏ  đồ  hộp  thứ  phẩm.  Ông  bèn mua  một  xưởng  bao bì nhỏ, tự mình sản xuất đồ hộp đậu. Ông phối hợp đậu với các loại rau khác làm thành một món thức ăn mà người Mỹ ưa thích gọi là rau Trung Quốc. Puraxi lại phát huy tài năng hư trương thanh thế của ông dán nhãn đồ hộp hiệu Phù Dung. Có thương hiệu Phương Đông này rồi, Puraxi lại cố ý làm bẹp một phút các hộp đậu để đánh lừa người Mỹ là vận   chuyển từ Trung Quốc đến. Như thế hàng bán chạy đến mục cung không kịp cầu.

Về sau Puraxi một mặt mở rộng sản xuất, một mặt đổi tên công

ty  thành  Trùng  Khánh  và  lấy  danh  nghĩa  liên  đoàn  thực  phẩm  tổ chức  thị  trường  trong  toàn  nước  Mỹ  tiêu  thụ  đồ  hộp  Trùng  Khánh. Người ta lầm tưởng Trùng Khánh là một công ty lớn tư bản hùng hậu. Như  vậy  Puraxi  nhờ  hư  trương  thanh  thế  mà  dựng  nên  xí  nghiệp, nhanh chóng kiếm được một triệu đô la.

5. Cầm lên được bỏ xuống được

Tục  ngữ  có  câu  "Cầm  lên  được  bỏ  xuống  được"  rất  có  mùi  vị  biện chứng có nhiều gợi ý cho chúng ta. Cái gọi là, “cầm lên được" là thái

độ bất đắc dĩ của người lúc gặp khó khán hay không làm được việc. Mỗi con người sinh ra ở đời đều gặp phải thuận cảnh và nghịch cảnh, những cao ngộ bất ngờ thường đủ các loại biến cố. Gớt nói rất đúng: “ Một  con  người  không  thể  vĩnh  viễn  làm  người  anh  hùng  hay  người chiến thắng, nhưng một con người vĩnh viễn là làm một con người”. Trong  câu  này  “làm  người  anh  hùng  hay  người  chiến  thắng” là chỉ

trạng thái “ bỏ xuống được”. Nói cho cùng phải “ bỏ xuống được” mới là

thước đo chính xác khí phách một con người là người anh hùng, người chiến thắng. Phạm Trọng Yêm nói “ bất dĩ vật hỉ   kỷ bi” (không nên mừng  vì được, không nên buồn vì ta)  . Có tâm  hồn như thế thì xem nhẹ đại bi đại hỉ, đại danh đại lợi sẽ dễ (lành "bỏ xuống được". Vương An Thạch có hai câu thơ: Mạc tương hí sự nhiễu chân tình, thả khả tùy duyên đạo ngã doanh" (Chớ đem trò đùa nhiễu loại chân bình, cứ tùy duyên đó là đạo của ta). Vương An Thạch đã phân biệt rất rõ ràng

"hí sự" với "chân tình , Theo lý giải

của chúng tôi, cái gọi là "hí sự" là chỉ những cái có thể cầm lên được" mà cũng nên "bỏ xuống được" nghĩa là coi mọi việc như trò đùa, như tấn tuồng.

Có thể làm được như thế mà tùy duyên đối đãi moi  lợi hại đắc

thất, họa phúc biến đổi vô cùng trong đời người thì há không phải là

đã nói được đạo ly thắng lợi của ta?

Nhìn chung đường đời thường như làn sóng lúc cao lúc thấp cho nên  người  xưa  đã  than  thở  biến  cố  trong  giây  lát  ai  nắm  được  trăm năm trường thọ". Nhưng khi một con người đạt đến vinh hoa phú quý, liệu có nghĩ đến lúc cơ hàn, Trường Giang sóng sau đè sóng trước lâm vào cảnh quẫn bách hay không? Tốt nhất trót tham phú quí vinh hoa mà khi đang đạt đến đỉnh cao cực lạc thì nên nhân lúc núi chưa lở, sông chưa tràn hãy thong dong xuống núi. Có một nhà nhu đạo  đoạt huy chương vàng Olympic tên là Taydu đã chiến thắng liên tiếp 203 trận  đột nhiên tuyên bố rút lui vào lúc 28 tuổi. Nhiều người suy đoán

là anh đã gặp vấn đề gì đó. Kỳ thực Taydu sáng suốt biết rằng, đỉnh

cao chiến thắng chỉ là một đóa hoa vàng, hôm sau sẽ tàn tạ nên chủ động lui về làm một huấn luyện viên. Nên nói dù rằng chọn lựa của Taydu có chỗ chưa hoàn mỹ, mang ít nhiều bất đắc dĩ đi nữa nhưng

về lâu về dài thì là một loại từ quan qui ẩn sống thanh bình và như vậy  cũng  là  một  loại  anh  hùng  trong  các  loại  hảo  hán.  Anh  là  anh hùng bởi vì anh biến khỏi vầng hào quang sáng chói, để lại trong lòng

người đời một nụ cười ấm áp. Người xưa nói: "Tối đại nhất bộ thị tại

môn ngoại" (Bước lớn nhất là bước ngoài cửa) cho nên đằng sau sự rút

lui này không phải không có ý nghĩa. Vua thể thao Lý Ninh lựa chọn con đường rút lui ra khỏi hoạt động thể thao, lui về theo công đường doanh nghiệp cũng khiến cho mọi người hâm mộ. Giống như một mốt thời  trang  tất  có  ngày  lỗi  thời,  mọi  đỉnh  cao  vinh  quang  rồi  cũng  có ngày  tan  biến  như  mây  khói.  Cho  nên  một  người  sáng  suốt  thì  nên "cầm lên được bỏ xuống được" cho đúng lúc. Như vậy chúng ta làm sao

lại phải lưu luyến, hối tiếc gì?

Trên đường đời tất gặp một số tình huống khiến chúng ta không thể  không  "bỏ  xuống".  Ví  dụ  một  con  người  đến  khi  lớn  tuổi  tất  bị "tước"  khả  năng  vinh  quang.  Lúc  bấy  giờ  là  lúc  thử  thách  thái  độ "cầm",  "bỏ"  của  họ.  Vị  tổng  thống  Mỹ  đầu  tiên  Washington  sau  khi làm  một  nhiệm  kỳ  không  ra  ứng  cử  nhiệm  kỳ  hai.  Khi  rời  ghế  tổng thống, ông tổ chức tiệc cáo biệt, thản nhiên nâng cốc chúc phúc mọi người. Hôm sau, ông cũng thản nhiên tham gia lễ nhận chức của tân tổng  thống.  Rồi  ông  vẫy  mũ  chào  trở  về  trang  trại  quê  hương.  Giây phút đó đã lưu lại một vầng hào quang vĩnh hằng. Nhà khoa học Anh Hekinri  đạt  nhiều  thành  tích  danh  vọng  cực  cao.  Đến  năm  80  tuổi, ông không thể không từ chức giáo sư khoa giải phẫu, chức giám sát bộ ngư nghiệp và cả chức cao quí nhất - Chủ tịch Hội khoa học hoàng gia Anh. Tâm tư của ông nặng nề, mất thăng bằng tâm lý. Thậm chí sau khi ông phát biểu từ chức rồi thì ông đã nói với một người bạn rằng: "Tôi vừa đọc cáo phó của tôi". Nhưng dù sao ông cũng đã "bỏ xuống" trong hoàn cảnh không ai bắt buộc, ngoài sự bắt buộc của tuổi tác bản thân ông.

Một chức vụ, một danh hiệu đương nhiên mang ý nghĩa thành tựu và địa vị của một con người trong xã hội. Washington và Hekinri

đã  "cầm"  lấy  vòng  nguyệt  quế  tối  cao  của  họ  nhưng  họ  đều đã chủ động "bỏ" xuống. Một danh nhân nói: "Cái quan trọng không phải là

cái anh có mà là cái anh chịu đựng là cái gì". Với thái độ thản nhiên

và  tự  kiềm  chế  "bỏ"  chức  vụ  xuống  thì  người  đó  càng  thêm  quang

vinh.

Tục ngữ có câu Thiên hữu bất trắc phong vân (Trời có mây gió bất ngờ) cho nên một con người có thể gặp tình huống sau: Con người chưa đạt đến tột đỉnh công kích hay chức tước, trái lại thường gặp lúc quẫn bách buộc phải “bỏ xuống". Lúc bấy giờ quan trọng nhất là học được cách "bò dậy". Tục ngữ có câu "Ngã không đau, bò dậy nghĩ lại mới thấy đau”. Nghĩ lại là cần thiết, nhưng cứ chăm chăm nghĩ lại cái "đau” thì tự trói chân, trói tay.

Thời  kỳ  chiến  tranh  nam  bắc  ở  Mỹ,  sau  khi  ký  hiệp  nghị  đầu

hàng, chủ tướng Robert có tâm tư rất nặng nề. Ông trở về quê, tránh tất cả các cuộc tập hợp quần chúng và không tiếp ai cả. về sau, ông nhận   lời   mời   của   chính   phủ  ra   làm   chức   viện   trưởng   Học   viện Washington.  Ông  không  đau  buồn  hối  hận  lâu  dài,  mà  thầm  lặng tham gia cái chiến dịch phục hưng quốc gia. Phải công nhận Robert là ngươi sáng suốt hiểu rằng: sứ mệnh của tướng quân không chỉ là đưa thanh niên ra  chiến trường, hy sinh thân mình trong chiến đấu, mà quan trọng hơn nữa là dạy cho họ biết thực hiện giá trị nhân sinh như thế nào. Robert là người biết bỏ xuống mà thực hiện được giá trị bản thân. Sau khi vấp ngã ông biết bò dậy. Robert là người biết "cầm lên",

biết !'bỏ xuống", biết "bò dậy", quả là dũng cảm đáng khâm phục.

Còn nhớ năm xảy ra nháy lớn ở Đại Hưng An Lĩnh đã khiến cho

bí  thư  huyện  ủy  huyện  Mạc  Hà  là  Vương  Chiêu  Anh  từ  "cầm  lên" chuyển sang “bỏ xuống". Đang làm chức bí thư huyện ủy, bà bị cách chức,  điều  động  đi  nơi  khác,  bãi  miễn  cả  tư  cách  đại  biểu  quốc  hội khóa 13. Sóng gió cuộc đời đã đưa bà lên nhấn bà xuống, nhưng thái

độ của bà thong dong tự tại nên cuối cùng bò dậy lên chức bí thư quận

ủy thành phố Gia Cách Đạt Kỳ. Trong sóng gió cuộc đời, ai "cầm được

bỏ xuống được" thì sẽ quang vinh.

Kế 26. kế giả ngu

Làm thế nào đạt đến  “đại trí nhược ngu”?

"Hồ đồ hiếm có" xưa nay được tôn là đạo xử thế cao siêu Chỉ cần anh  biết  cách  giả  vờ  ngu  thì  anh  không   phải  là  ngu  mà  là  "đại  trí nhược ngu” (trí lớn mà như ngu) làm người không nên cậy tài mà kiêu ngạo trước mắt mọi người. Tài năng lộ liễu dễ bị đố ky, càng dễ gây ra thù.  Công  cao  vượt  chủ  đã  khiến  không  biết  bao  nhiêu  công  thần mang  họa  vào  thân.  Kỹ  xảo  quan  trọng  nhất  trong  khi  tiếp  xúc  với lãnh  đạo  là  biết  "giả  ngu”  đúng  lúc,  không  tỏ  ra  sáng  suốt tài giỏi, càng không được sửa sai thủ trưởng.

Trong giao tế giả vờ ngu có thể chữa thẹn, tìm ra lối thoát. Có

thể giả vờ không biết một cách hài hước, tự mình chế giễu mình khiến cho đối thủ mê man không nhận ra thực hư.  Anh phải có khả năng diễn  kịch  tốt  mới  có  thể  đóng  vai  ngu  mà  đáng  yêu.  Ai  không  hiểu chân tướng trong cái ngu thì sẽ bị cái ngu chế giễu. Ai không lĩnh hội được tinh thần đại trí nhược ngu thì quả là đồ ngu thật sự.

1 . Hoa phai nửa nở, rượu phải nửa say

Làm người nhất là làm người tài hoa phải vừa không phát tiết tinh hoa ra ngoài, vừa bảo vệ mình một cách có hiệu quả, vừa có thể phát huy đẩy đủ tài hoa của mình lại còn phải tự chiến thắng tâm lý bệnh hoạn, kiêu ngạo, mù quáng, phàm gặp việc chớ có bức ép người

ta, phải rèn luyện đạo đức khiêm tốn. Cái gọi là "hoa phải nở một nửa, rượu phải nửa say", có nghĩa là một khi hoa đã nở rộ thì nếu không bị người ta hái tất cũng bắt đầu tàn tạ. Nhân sinh cũng thế, khi anh đã đắc ý mãn chí rồi, không còn vươn cao nữa, trong mắt không còn ai,

thế thì anh không trở thành bia cho người ta ngắm bắn mới là điều

quá lạ! Cho nên dù anh tài cán đến đâu cũng phải nhớ rằng: Chớ có

cho  mình  ghê  gớm  lắm,  chớ  có  cho  mình  quá  quan  trọng,  chớ  có  coi mình là thánh nhân quân tử cứu dân cứu nước. Hãy thu mình lại, cụp đuôi lại che giấu tài ba của anh.

Trịnh Trang Công chuẩn bị đánh Hứa. Trước khi đánh, ông tổ

chức thi tài chọn quan tiên phong. Chúng tướng cho là đã đến cơ hội xuất đầu lộ diện, lập công lớn đều xôn xao chuẩn bị.

Vòng thứ nhất: đấu kiếm, các tướng đấu nhau kiếm bay loang loáng, tiến tới lùi ra như chớp. Kết quả thi đấu chọn được 6 người.

Vòng thứ hai: thi bắn.

Sáu vị tướng thắng vòng 1 được cấp mỗi người 3 mũi tên, ai bắn trúng  hồng  tâm  của  bia  thì  thắng.  Kẻ  bắn  trúng  bên  mép,  kẻ  bắn trúng hồng tâm. Người thứ năm là Công Tôn Tử Đô. Ông võ nghệ cao cường,  sức  trẻ  đang  thịnh,  xưa  nay  không  xem  ai  ra  gì.  Ông  giương cung bắn cả 3 mũi tên đều trúng hồng tâm. Ông ngẩng cao đầu quay

lại nhìn người tiếp theo rồi lui ra.

Người bắn cuối cùng là một người già, râu đã tiêu muối, tên gọi

là Dĩnh Khảo Thúc. Ông là người đã từng khuyên Trịnh Trang Công hòa giải với mẹ, Trang Công rất quí ông. Dĩnh Khảo Thúc bước lên, không vội vàng, bắn 3 mũi tên đều trúng hồng tâm, thành tích ngang Công Tôn Tư Đô.

Như  vậy  chỉ  còn  hai  người  này  qua  vòng  hai.  Trang  Công  sai

đem  một  chiến  xa  ra  bảo  rằng:  "Hai  ngươi  đứng  ra  ngoài  100  bước chạy lại cướp xe. Ai cướp được xe trước thì lãnh ấn tiên phong. Công Tôn Tử Đô khinh bỉ nhìn đối thủ, nào ngờ chạy được một đoạn thì vấp ngã. Khi đúng lên thì Dĩnh Khảo Thúc đã cầm lấy xe rồi. Công

Tôn Tử Đô không phục, bèn chạy nhanh lên cướp xe: Dĩnh Khảo Thúc bèn kéo xe chạy. Trang Công sai người ngăn lại, tuyên bố Dĩnh Khảo Thúc làm tướng tiên phong. Công Tôn Tử Đô nuốt hận trong lòng.

Quả  nhiên,  Dĩnh  Khảo  Thúc  không  phu  lòng  Trang  Công  đã

cầm  cờ  dẫn  đầu  quân  lính  trèo  thang  lên  thành  thủ  đô  nước  Hứa.

Thấy Dĩnh Khảo Thúc lập công lớn, Công Tôn Tử Đô nhức nhối trong

lòng bèn rút tên lắp lên cung nhắm bắn Dĩnh Khảo Thúc đang ở trên mặt thành Dĩnh khao Thúc trong tên ngã xuống thành. Một vị tuớng khác tên là Giả Thúc Doanh tưởng Dương Khảo Thúc trúng tên nên quân  Hứa  bèn  nhật  cờ  hô  quân  tiếp  tục  leo  lên  và  lấy  được  thành. dĩnh Khảo Thúc vì tài ba bộc lộ khiến cho người đố kỵ mà mất mạng.

Điển hình về tài ba lộ liễu nên mang họa vào thân là công phần

công cao át chúa. Khi đánh nhau tranh đoạt giang san, anh hùng bốn biển tụ hội dưới một lá cờ, tài cán  lộ ra ai ai cũng giữ mình. Chúa tất nhiên  lợi  dụng  tài  năng  của  những  người  này  để  mưu  bá  đồ  vương. Nhưng một khi thiên hạ đã định, tài hoa của các công thần hổ tướng vẫn còn đó. Lúc bấy giờ, tài năng cua họ trở thành mối lo canh cánh trong lòng hoàng đế, cảm  thấy bộ mặt uy hiếp cho nên nhiều lần đã xảy ra thảm sát các khai quốc công thần. Đó là cái gọi là "Sát lư” (giết lừa).  Hàn  Tín  bị  giết,  Minh  Thái  Tổ  thiêu  Khánh  Công  Lâu  đều  là như thế.

Mọi  người  đã  đọc  Tam  Quốc  diễn  nghĩa  có  thể  chú  ý,  sau   khi

Lưu Bị chết thì hình như Gia Cát Tường không làm được việc gì nữa, khác với thời Lưu Bị còn sống bàn mưu tính kế, bụng chứa đầy kinh luân, tinh hoa phát tiết. Dưới quyền minh quân Lưu Bị thì Gia Cát Lượng không lo bị đố ky, hơn nữa Lưu Bị không thể rời ông cho nên ông có thể phát huy đầy đủ tài hoa giúp Lưu Bị chiếm một phần ba thiên hạ. Sau khi Lưu Bị qua đời, A Đẩu kế vị. Trước khi chết, Lưu Bị

đã từng nói trước mặt quần thần rằng: "Nếu ấu chúa có thể phò được

thì  phò,  nếu  nó  không  xứng  đáng  làm  vua  thì  ông  nên  tự  lập  làm vua". Gia Cát Lượng mồ hôi chảy ròng ròng, tay chân luống cuống quì khóc mà tâu rằng: "Thần làm sao không dốc sức toàn tâm, tận trung phò ấu chúa, dù chết cũng không từ nan", nói xong dập đầu đến chảy máu. Dù Lưu Bị có lòng nhân nghĩa đến đâu cũng không nhường nước cho  Gia  Cát  Lượng.  Lưu  Bị  nói  muốn  nhường  ngôi  vua  cho  Gia  Cát Lượng  chắc  gì  không  có  lòng  giết  Gia  Cát  Lượng?  Cho  nên  sau  khi

Lưu Bị qua đời, Gia Cát Lượng làm việc gì cũng cẩn thận, cúc cung

tận  tụy  với  A  Đẩu  Một  mặt  khác,  Gia  Cát  Lượng  quanh  năm  chinh chiến ở bên ngoài triều đình để đề phòng người ta vu cho là "kẹp nách thiên tử". Như vậy Gia Cát Lượng rất thông minh, biết thu hồi, che giấu tài ba đã từng bộc lộ.

Nhưng  nếu  anh  không  bộc  lộ  tài  ba  thì  vĩnh  viễn  không được trọng dụng. Bộc lộ tài ba thì bị người đố kỵ hãm hại. Khi anh bộc lộ

tài ba đã ngầm gieo mầm họa cho nên bộc lộ tài ba nên thích đáng thì thôi chớ quá lộ liễu.

Trong xã hội hiện nay, đạo lý vẫn là như vậy, khi tiếp xúc với

lãnh đạo phải cố ý giả ngu. Muốn làm được như thế phải có tài diễn kịch, không phải ai cũng giả ngu như thật nếu không đủ kỹ xảo diễn kịch thì lại mang  họa.

2. Yếu lĩnh túy quyền: hình say mà thần không say

Khi xem phim truyền hình Võ Tòng, ai cũng rất  khoái đoạn Võ Tòng say đánh Tưởng Môn Thần: tay cầm   cốc rượu, ngước cổ dốc vào thân  mình  lảo  đảo,  chân  bước  như  lướt  trên  mây,  trong  khi  Tưởng Môn  Thần  không  lưu  ý  bỗng  nhiên  bị  một  đấm  vào  mũi,  chưa  kịp hoàn hồn lại bị một đạp... khi đã tỉnh ngộ không phải là tên say

rượu múa tay đá chân đi xiêu vẹo thì đã bị thương không   còn đủ sức chống trả nữa. Có người trong võ lâm bảo   rằng đó là tuý quyền" (võ say) là một loại quyền thuật   cao siêu khó học, cực kỳ lợi hại. Nghe xong  suy  nghĩ,  bèn   nói:  Hiểu  rồi  Sau  khi  xem  Hồng  Lâu  Mộng  đặc biệt bái phục  mưu lược của Tiết Bảo Thoa. Cung cách ứng xử của cô

rất chu đáo, lại giỏi bắt đầu từ việc nhỏ. Khi Nguyên Xuân đi thăm

gia đình về cùng mọi người vui chơi đưa ra một câu đố cho Bảo Ngọc

và bọn Đại Ngọc đoán. Đại Ngọc, Tường Vân... đoán đúng ngay ra vẻ vui lắm, riêng Bảo Thoa tuy câu đố chẳng có gì khó dễ đoán ra ngay nhưng lại khen là câu đố khó quá, không đoán được, làm bộ suy nghĩ.

Có một chuyên gia chỉ rõ đó là thuật giả ngu, giả dốt để cho hợp với

yêu cầu của Giả phủ là con gái bất tài mới có đức. Đó thực là một cao

chiêu  nhờ  gió  bay  lên  tận  mây  xanh.  Đọc  xong  ngẫm  nghĩ,  bất  giác đập bàn kêu lên: Tuyệt!

Lợi hại của túy quyền là giả vờ say nhìn bên ngoài thì xiêu xiêu vẹo  vẹo  như  sắp  ngã,  lảo  đảo  nghiêng  ngửa  tựa  không  chịu  nổi  một đấm . Thưc trong say lại tỉnh ám tàng sát cơ, chờ khi anh mê muội xem thường thì ra ruột chiêu cực mạnh.

Say thật và giả say là hai việc khác nhau, người ngu va người

giả ngu khác nhau hoàn toàn.

Người  chơi  túy  quyền  thì  hình  say  phần  không  say,  túy  là  hư làm  mê  muội  đầu  óc  đối  thủ,  quyền  là  thực  ra  chiêu  chí  mạng.  Giả ngu  là  ngoài  ngu  trong  không  ngu,  ngu  là  ngu  việc  nhỏ  không  liên quan đại cục, trống không ngu là trong lòng không ngu đối với việc hệ trọng. Tưởng Môn Thần bị Võ Nhị bang đánh hạ đài, ác bá cuối cùng chết dưới đao Võ Nhị Lang máu nhập lầu Uyên ương khiến mọi người thống khoái. Còn Lâm Đại Ngọc đốt thơ đoạn tình, tiết Bảo Thoa tác thành hôn lễ lại làm cho ta cảm khái nói không nên lời.

Giả say đấu võ là kỹ xảo thượng thặng trên võ đài, giả ngu là

công  phu  bậc  nhất  trong  tình  trường.  Thành  công  của  Võ  Tòng,  tiết

Bảo Thoa cổ kim không ngoại lệ.

Năm  239,  Ngụy  Thiếu  Đế  Tào  Phương  bị  Tào  Sảng  chuyên quyền  cướp  binh  quyền  của  Tư  Mã  Phiên.  Tư  Mã  Phiên  tuy  rất  bất mãn nhưng nhất thời bất lực. Để tránh khỏi bị Tào Sảng tiếp tục hãm hai, đồng thời để ẩn thân chờ đợi thời cơ Tư Mã Phiên cáo bệnh ở nhà không coi việc triều chính. Một hôm, Tào Sảng phái người tâm

phúc là Lý Thắng đi thăm dò hư thực. Tư Mã Phiên biết dụng ý của

Tào Sảng, chờ khi Lý Thắng  đến bèn nằm bên giường hai thị nữ đút cháo, cháo rơi đầy ngực. Khi Lý Thắng nói chuyện với ông, ông cố ý thở hổn hển, nói không nên lời. Lý Thắng ra về báo cáo cho Tào Sảng rằng: "Tư Mã Phiên bất quả chỉ là cái xác thoi thóp, tinh thần đã bay

đi rồi. Đại nhân không cần lo nghĩ về ông ta nữa”. Tào Sảng ngại nhất

là  Tư  Mã  Phiên,  nay  nghe  nói  ông  chẳng  còn  sống  bao  lâu  nữa  thì

trong lòng rất vui và  yên tâm, lại càng hoành hành trong triều không còn biết sợ là gì. Tư Mã Phiên gấp rút tổ chức lực lượng, đánh

một chiêu "túy quyền" thành công rực rỡ. Tháng giêng năm 249 đi bái yết lăng Cao Tổ, anh em Tư Mã Sảng tháp tùng. Nhân cơ hội đó, Tư Mã Phiên làm sinh biến phế truất anh em Tào Sảng, ít lâu sau thì tru

di toàn gia. Trong cơn lốc chính trị có khi nguy hiểm sắp ập

xuống  đầu  thì  giả  ngu  giả  ngốc  có  thể  thoát  hiểm,  giữ  được  mạng sống. Nhà quân sự nổi tiếng thời cổ đại của nước ta Tôn Tần bị Bàng Quyên ám hại, lâm vào cảnh tuyệt vọng. Tôn Tần bèn giả điên để cho Bàng Quyên lơ là cảnh giác, lập mưu chạy trốn. Một hôm Bàng Quyên sai người đưa cơm cho Tôn Tần thì thấy Tôn Tần cầm đũa lên sắp ăn bỗng  ngã  lăn  ra  bất  tỉnh,  một  lát  sau  tỉnh  dậy  nôn  mửa,  trợn  mắt quát tháo ầm ĩ. Bàng Quyên nghe báo cáo xong bèn trực tiếp đến xem

thì  thấy  Tôn  Tần  sùi  bọt  mép,  nằm  lăn  ra  cười  khanh  khách  rồi  lại

khóc lóc thê thảm. Bàng Quyên rất giảo quyệt bèn kiểm tra xem điên thật hay điên giả, sai người lôi Tôn Tần vào chuồng lợn. Tôn Tần lăn

lê trong phân lợn. Tuy Bàng Quyên nửa tin nửa ngờ nhưng vẫn buông lỏng  việc  giám  sát  Tôn  Tần.  Suốt  ngày  Tôn  Tần  điên  điên  khùng khùng,  khi  khóc  khi  cười,  ban  ngày  ra  chợ  ban  đêm  về  chuồng  lợn. Sau một thời gian, Bàng Quyên tin Tôn Tần điên thật. Thế là ít lâu sau, Tôn Tần trốn ra khỏi Ngụy. Về sau Bàng Quyên bị Tôn Tần giết chết trong chiến tranh. Kế giả điên của  Tôn Tần toàn thắng. Một ví

dụ khác: Khi nhà Minh vừa mới lập, Chu Nguyên Chương trừng phạt không thương tiếc các quan lại tham ô và lộng quyền. Hình phạt cực

kỳ dã man tàn khốc, chưa từng có trong lịch sử. Để tránh hình phạt, một  số  quan  lại  giả  ngu  giả  điên.  Ngự  sử  Viên  Khải  làm  cho  Chu Nguyên Chương giận sợ bị giết bèn giả điên. Chu Nguyên Chương nói điên  không  biết  đau,  sai  ngươi  đâm  da  thịt  ông,  ông  cắn  răng  chịu đựng không kêu la. Ông dùng xích sắt xích cổ, đầu tóc bù xù, mặt mày bẩn thỉu, mồm nói lảm nhảm. Chu Nguyên Chương vẫn chưa tin sai

người đến thăm dò. Viên Khải trợn mắt nhìn người đó cất tiếng hát,

bò bên dậu ăn cứt chó. Chu Nguyên Chương nghe báo cáo của sứ giả mới tin ông điên không bắt tội. Thế là Chu Nguyên Chương đã bị lừa. Vốn Viên Khải biết thế nào Chu Nguyên Chương cũng sai người đến thăm dò nên sai người nhà nấu kẹo làm giả cứt chó để ông ăn khi sứ giả đến. Nhờ thế ông mới giư được tấm thân già. Giả điên thật là quá khố sở chứ không phải dễ dàng. Phàm chưa đến bước nguy hiểm tính mạng thì chớ dùng kế này.

3. Trong đại ngu ẩn tàng đại trí

Trong thời gian chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của Liên Xô, quân Đức tiến sâu vào lãnh thổ Liên Xô. Các vị lão tướng như Timôphiep, Voroslop,  Budom...  đảm  nhiệm  trọng  trách  chỉ  huy  quân  đội  nhưng lực  bất  tòng  tâm.  Thời  thế  tạo  anh  hùng,  xuất  hiện  một  loạt  tướng quân trẻ tuổi như Ducop, Vaxili, Schimeneo:.. Các lão tướng không hề dao  động.  Tháng  2  năm  1949,  nguyên  soái  Timophe  được  lệnh  đi Borodi hiệp đồng với phương diện quân thứ nhất thứ hai. Schimenco

làm tham mưu trưởng của ông Schimenco vốn đã biết vị nguyên soái

này  xem  thường  các  sĩ  quan  tham  mưu  cho  nên  trong  lòng  lo  lắng nhưng nghĩ rằng cứ chấp hành mệnh lệnh là được. Hai người cùng lên tàu hỏa ra đi, sau khi ăn cơm chiều thì đã xảy ra chuyện không vui. Timophe nói rằng: “Sao lại điều anh đi với tôi? Muốn dạy cái anh già này, giám sát tôi chăng? Vô ích. Khi các anh còn bò dưới bàn, những người già chúng tôi đã dẫn cả sư đoàn tác chiến, phấn   đấu cho chính quyền Xô Viết của các anh. Anh tốt nghiệp học viện quân sự tự cho là

tài giỏi lắm phải không khi cách mạng nổ ra anh mấy tuổi? Những lời

lo  huấn  này  gần  như  làm  nhục  Schimenco  nhưng    Schimenco  vẫn thành thật trả lời rằng: "Lúc đó tôi vừa 10 tuổi”,   và biểu thị hết sức tôn trọng nguyên soái, sẵn sàng học tập ông. Cuối cùng Timophe nói: "Được rồi, nhà ngoại giao đi ngủ đi thôi. Thời gian sẽ chứng minh ai là người như thế nào".

Quả thời gian đã chứng minh. Sau một thời gian cùng công tác,

một  buổi chiều đang uống trà Timophe đột nhiên nói: "Bây giờ tôi rõ rồi,  anh  không  phải  là  người  như  ban  đầu  tôi  tưởng.  Trước  tôi  nghi Stalin  sai  anh  giám  sát  tôi."  Sau  khi  Tìmophe  được  triệu  hồi  thì quyến luyến không muốn rời Schimeneo. Một thời gian sau, Timophe yêu  cầu  đại  bản  doanh  điều  Schimenco  đến  làm  việc  với  ông.  Khi Schimenco  bị  xúc  phạm  thì  đã  giả  vờ  để  qua  cửa  ải  nguyên  soái Timophe, biểu thị khiêm nhường của hậu sinh sẵn sàng học tập tiền bối. Đó  là biểu hiện đại trí nhược ngu. Người biết giả ngu tất không phải người ngu làm ra vẻ ân cần, nhún nhường là tài năng của người

trí tuệ cao siêu. Khi được người ta tôn kính thì phải che giấu sự thông minh của mình. Dưới đây kể ra mấy ví dụ khác về giả ngu, một ví dụ tích cực, ba ví dụ tiêu cực.

1. Mắt nhắm mắt mở.

Trong   giao tế nếu chỉ dựa vào ngôn từ thì khó thuyết phục đối phương.  Dùng  tình  cảm  khiến  cho  đối  phương  phải  suy  nghĩ,  thể nghiệm  sâu  sắc  có  khi  lại  hiệu  quả  lớn  hơn  là  ngôn  từ.  Có  một  nhà nông học Pháp ăn khoai tây  ở Đức, rất muốn phát triển trồng khoai tây ở Pháp, nhưng ông càng tuyên truyền thì người ta càng không tin tưởng. Các bác sĩ cho rằng khoai tây co hại sức khỏe. Có nhà nông học

lại quả quyết trồng khoai tây đất sẽ chóng bạc màu. Các nhà tôn giáo

thì nói khoai tây là quả táo qủy. Sau một thời gian suy nghĩ, nhà nông học  muốn  phát  triển  trồng  khoai  tây  này  bèn  nghĩ  ra  một  kế  mới. Được nhà vua cho phép, ông trồng khoai tây trên mảnh

đất  sản  lượng  thấp  do  đội  vệ  binh  mặc  sắc  phục  đứng  canh  gác  và

tuyên bố không ai được đến gần, không ai được đào khoai tây. Nhưng các vệ binh này chỉ canh gác ban ngày, đối thì rút về. Mọi người háo hức  vì  "quả  cấm"  nên  ban  đêm  lén  đến  nhổ  khoai  tây  đem  về  trồng trong  vườn  nhà.  Nhờ  vậy  chẳng  bao  lâu,  khoai  tây  được  trồng  khắp nước Pháp, đem lại lợi ích lớn cho nhân dân Pháp. Nói thẳng khoai tây tốt thì không ai tin nhưng hoàng gia trồng khoai tây có vệ binh

canh giữ tạo ra một tình cảnh là sản phẩm quí giá. Do vậy kích động

đòng ham muốn, tự mình trồng, tự mình thể nghiệm thì quả là có lợi không có hại nên tiếp thu hoàn toàn loại nông sản phẩm

này. Điểm nổi bật của tình cảnh giao tế là lợi dụng tâm lý hiếu kỳ của con người, mắt nhắm mắt mở vừa cấm vừa để cho người ta đào trộm khoai tây, trực tiếp tiếp xúc với khoai tây từ mình thể nghiệm. Vì vậy mới có hiệu qua cao.

2. Đánh nhầm trúng thật thiên hạ cả cười.

Trong thời gian kháng chiến chống Nhật, các cơ quan đoàn thể đóng ở Bắc Chuyên cách Trùng Khánh 50 km do Cục biên dịch đứng đầu tổ chức dạ hội văn nghệ quyên góp úy lạo quân đội. Tổ chức hai đêm dạ hội tưng bừng chưa từng có. Trước khi chính thức, khai mạc tiết mục kể chuyện. Lão Xá xung phong biểu diễn và mời ông Lương Thực  Thu  hợp  tác.  Lương  Thực  Thu  giao  ước  trước  là  khi  biểu  diễn đến  chỗ  gấp  quạt  đánh  lên  đầu  là  không  được  đánh  thật,  chỉ  được đụng đến đầu là thôi. Đến lúc biểu diễn hai ông lên trước sân khấu, người cứng đờ như vượng gỗ, mát vểnh lên trời làm bộ người ngu đần, không  nói  câu  nào  khiến  cho  quan  không  cười  rộ.  Hai  ông  đối  đáp trong bầu không khí đầy tiếng cười. Ke nói người đế rất hài hước. Đến lúc sắp diễn đến gấp quạt đánh lên đầu thì không hiểu là vì quá kích động quên mất hay là cố tình vi phạm lời hứa, Lão Xá gấp quạt đánh lên đầu lương Thực Thu. Lương thực Thu né đầu tránh một cách bản năng,  quạt  cánh  trúng  kính  đeo  mắt.  Nói  thì  chậm,  việc  thì  nhanh, Lương Thực Thu vội giơ hai tay ra giống như để đỡ kính đeo mắt rơi xuống và giữ tư thế đó bất động hồi lâu. Quan chúng vỗ tay rào rào, cười  nói  hồi  lâu  không  dứt.  Kể  chuyện  vốn  dễ  khiến  người  ta  cười nhưng  lần  này  lão  Xá  "đánh  nhầm  trúng  thật"  đầy  kịch  tính  khiến cho mọi người cười như điên như dại. Quan chúng cho là hai ông đã diễn xuất tuyệt nhiên bèn kêu to: “Bis, bis". Lão Xá và nhất là Lương Thực Thu trong lòng biết rõ "tuyệt chiêu” này chỉ có một lần.

3. Tróng hoang đàng ẩn sự thật

Có  khi  suy  luận  hay  kết  luận  sai  mà  tiến  hành  phản  bác từ

chính diện vị tất đã có hiệu quả. Lúc đó nên dùng một sai lầm tương

tự khác mà rõ ràng là suy luận sai lầm để phản bác thì hiệu quả lại

tốt hơn. Loại suy luận sai lầm này có tính hoang đường rất lớn, ý tại ngôn  ngoại  rất  nhiều,  có  thể  khiến  cho  người  ta  mỉm  cười  mà  lòng sáng  tỏ  sai  đúng  và  từ  đó  đạt  đến  mục  đích  hài  hước.  Suy  lý  càng hoang đường thì lời nói diễn đạt lai càng hài hước.

Thời Tống Cao Tông có một lần đầu bếp công đình nấu một món

bánh  không  chín,  hoàng  đế  nổi  giận  bắt  giam  đầu  bếp.  ít  lâu  sau trong một tiết mục sân khấu có hai diễn viên đóng vai học trò, người này hỏi người kia sinh giờ nào. Một người nói "Giáp Tý sinh" (sinh giờ Giáp Tý), người kia nói "Bính Tý sinh" ( sinh giờ Bính Tý). Một diễn viên khác bèn đến tâu với hoàng đế rằng: "Hai diễn viên này phải vào tù”.  Hoàng  đế  không  hiểu  bèn  hỏi  vì  sao.  Người  này  bèn  tâu  rằng: "Giáp Tý và Bính Tý đều sống cả, không phải cùng tội với vị đầu bếp nấu bánh sống hay sao?" Hoàng đế nghe xong bật cười biết rằng, bọn

họ cố ý diễn như thế bèn tha tội cho ông đầu bếp làm bánh sống. Cái

diệu  dụng  câu  hoàng  đế  lúc  bắt  tội  người  đầu  bếp  vì  bỉnh  tử  sinh (bánh sống) diễn ra thành kết luận hễ "sinh" thì bỏ tù. Giáp Tí sinh, Bính Tí sinh cũng phải bỏ tù. Thế là cực kỳ hoang đường khiến cho ai cũng tức cười Diễn viên nọ đã suy lý bằng những lời lẽ uyên chuyên hàm súc hài hước, ẩn giấu ý phê phán hành động

vô lý của hoàng đế. (Đê hiểu câu chuyện này cần phải  giải thích đôi

điều. Bánh sông tiếng Trung Quốc là "bỉnh tử sinh”, Sinh có nghĩa là sống, tức không chín, lại có nghĩa là sinh đẻ. Bỉnh tử thì chừ bỉnh là bánh, đồng âm với chữ Bính chỉ giờ bính tý. Bỉnh và bính việt hoàn toàn  khác  nhau,  âm  Hán  Việt  khác  dấu:  Bỉnh  và  Bính;  âm  Trung Quốc giống nhau. Chữ Tư có hai âm đọc, Tư là con, là cái như Bỉnh tử

là  cái  bánh.  Tý  là  giờ  Tý  nửa  đêm.  Cho  nên  khi  hỏi  giờ  sinh  đáp  là

Bính Tý sinh tức sinh giờ Tý, song do đồng âm nên lại có thể hiểu là

cái bánh sông tức bánh chưa chín. Câu chuyện dựa trên âm và nghĩa

cua ba tiêu: bỉnh tử sinh. ND).

4. Giả vờ không biết, lời nói càng hay

Giả vờ không biết là giả vờ không nghe thấy hay nghe không rõ

lời của đối phương là một cách dùng trong tranh luận để công kích đối phương. Phương pháp này thường dùng trong các cuộc tranh luận để đạt mục đích làm cho đối phương bối rối, gỡ thế bí của anh.

1. Có thể dùng phương pháp này để cứu vãn những lời lỡ nói gây ra không khí khó chịu.

Ngựa bốn chân còn vấp, huống hồ người sao chẳng có lúc lỡ lời Cho nên trong giao tiếp dễ xảy ra lỡ lời và là cội nguồn dẫn đến mâu thuẫn gay gắt, cần phải vãn hồi tình thế do lỡ lời gây ra.

Ví dụ, có một giáo viên thực tập đang lên lớp, viết mấy chữ lên bảng  đen.  Bỗng  một  học  sinh  kêu  lên:  "Chữ  thầy  đẹp  hơn  chữ  thầy Lý".  Cả  lớp  hốt  hoảng,  Thầy  Lý  chủ  nhiệm  lớp  đang  ngồi  hàng  sau cùng  của  lớp  học.  Tình  thế  thật  khó  xử.  Đối  với  thầy  giáo  thực  tập sinh mà nói, vừa mới thực tập lên lớp lần đầu tiên mà gặp phải tình thế cam go này thật là đau đầu, về sau làm sao hoàn thành được thực tập?  Xin  lỗi  ư?  Không  được.  Thực  tập  sinh  này  bỗng  nảy  y giả  vờ không nghe thấy cứ tiếp tục viết lên bảng và nói rằng: "Không im lặng học bài, ai làm ồn trong lớp đó. Nghe câu nói này, thầy Lý bèn

không còn khó chịu nữa. Thủ thuật giả vờ không nghe thấy nhắc nhở

học sinh không làm ồn đã cứu vãn được tình thế khó chịu do học sinh

lỡ lời gây ra.

2. Có thể dùng để đối phó sự ngụy biện của người khác.

Sù thật thắng  hùng biện, nắm đầy đủ chứng cứ sự  thật là pháp bảo chiến thắng đối thủ. Nhưng đáng tiếc, trong nhiễu trường hợp có những  người  xảo  biện  khiến  cho  người  khác  khó  lòng  phản  kích  dù

rằng biết rõ là nguỵ biện.

Hai  nhanh  niên  nông  dân  đi  bón  phân  lợn  cho  ruộng  ngô  đã

tranh cãi nhau nên bón phân gần gốc hay xa gốc ngô. Anh Giáp nói: "Phân lợn bón gần gốc ngô thì cây ngô dễ hấp thụ, phát triển nhanh". Anh  Ất  nói:  "Theo  lời  anh  nói  thì  trồng  ngô  vào  chuồng  lợn  thì  ngô phát triển nhanh đó ư?" Bấy giờ có một bác nông dân trung niên nói: "Hai anh đều nói sai. Đuôi lợn gần phân lợn nhất nhưng không thấy đuôi lợn phát triển dài ra."

Lời nói của bác nông dân trung niên tựa hồ không hiểu thường

thức nhưng chỉ một câu đã đánh gục ngụy biện của hai anh Giáp, ất một cách rất hài hước.

3. Xử lý ngăn chặn đả kích của người khác.

Bạn  bè  thường  ngày  rất  hữu  hảo  nhưng  cũng  có  lúc  đùa  quá trớn làm mất lòng nhau. Trong tình huống đó tốt nhất là giả vờ không

biết.

Viên Binh béo ục  ịch.  Hai  đồng  học  Triệu  Cường,  Vương  Minh cảm cảnh sinh tình gọi cậu ta là "quả bí đỏ" và rao bán bí đỏ mua bí đỏ" đùa cậu Viên Binh. Viên Binh rất giận, muốn ngăn chặn các bạn không được chế giễu mình song chưa biết làm thế nao. Cuối cùng nghĩ

ra một mẹo, Viên Binh từ từ lại gần hai bạn, hỏi một cách nhẹ nhàng: "Triệu Cường, nghe nói cậu cao lm80  không đúng chăng?" Rồi lại hỏi Vương Minh: "Cậu ăn sáng chưa?" Đang cười chế giễu Viên Binh lại nghe  hoi  như  vậy,  cả  hai  cậu  đều  không  hiểu  ý  nghĩa  như  thế  nào, câm miệng trố mắt nhìn Viên Binh trông rất ngớ ngẩn.

Cả lớp học cười ồ. Viên Binh đã sử dụng chiêu giả vờ không nghe mà ngăn chặn được trận đùa quá đáng của hai bạn.

Nói tóm lại giả ngu, giả điếc, giả say, giả không biết đều thuộc

phạm vi kế giả ngu. Ngu mà không ngu không phải ai cũng làm được.

Kế 27. Kế bán khôn mà ăn

Làm sao khiên cho người ta xúc động?

Thuật  khôn  ngoan  là  một  chiêu  tinh  tế  trong  giao  tế.  Người khôn ngoan linh lợi làm việc gì cũng được người ta yêu thích. Người tinh tế, giỏi đầu cơ khéo léo thậm chí tạo ra ảo giác sai lầm giống như nhà ảo thuật. Rõ ràng cầu xin người ta mà lại làm ra vẻ ban ân cho người, bản thân không có công kích mà lại làm như cũng có công với người  khác.  Trong  giao  tế  tồn  tại  thủ  pháp  có  thể  hạ  thấp  vốn  hay không đầu tư vốn mà vẫn đạt được nhân tâm, làm ra vẻ đáng thương khiến cho người ta đồng tình, dùng lời tán tụng rẻ mà đoạt được cái quí giá, ban một hư vinh mà khiến người ta phải dốc sức vì mình. Đối với kẻ mạnh thì ra vẻ đánh giá thấp mà thực tế lại là đề cao. Tất cả

đều là phép bán khôn.

Trong  lĩnh  vực  thương  nghiệp  khôn  ngoan  thường  đạt  được thắng lợi bất ngờ bỏ con săn sắt bắt con cá sộp. Ví dụ như quyên góp cứu tế, khuyến mại... đều là những hoạt dộng công ích ngoài mặt là

trợ giúp không lấy lãi, thậm chí chịu lỗ cho sự nghiệp xã hội, tỏ lòng

từ thiện vô tư kỳ thực là quảng cáo có hiệu quả hơn so với bỏ vốn làm quảng cáo. Bỏ tiền làm quảng cáo gọi là "quảng cáo cứng" còn cứu tế

xã hội là "quảng cáo mềm". "Quảng cáo cứng chí thông báo cho người

ta biết hàng hóa của mình. "Quảng cáo mềm" vừa thông báo cho người

ta biết hàng hóa của mình, nên công ty của mình, đồng thời đoạt được lòng mến mộ và sự ủng hộ của người ta tức đắc nhân tâm. Đo là kế bán khôn.

1 . Vừa chiếm được lợi dễ dàng vừa được lòng người

Cuối thời Nguyên Mông, nông dân khởi nghĩa bùng nổ khắp nơi,

quần  lùng  cát  cứ  mỗi  người  một  phương.  Trong  số  đó  Chu  Nguyên Chương, Trần Hữu Lượng và Trương Lộng Thành tương đối mạnh. Họ đều  tìm  cách  nuốt  chửng  đối  phương,  xưng  vương  xưng  bá,  vì  vậy đánh nhau.

Tháng 5 năm 1366, Chu Nguyên Chương bị Trần Hữu Lượng và Trương động Thành hên thủ tấn công đất ứng Thiên của Chu Nguyên Chương.  Trong  khi  hai  bên  còn  đang  kịch  chiến  bất  phân  thắng  bại

thì tình hình Giang Bắc đột biến. Tiểu Minh Vương Hàn Lâm Nhi và Lưu  Phúc  Thông  dẫn  ba  cánh  quân  bắc  phạt  bị  quân  Nguyên  đánh cho  thảm  bại.  Sau  khi  Tiểu  Minh  Vương  rút  quân  về An Phong thì Trương Sĩ Thành sai đại tướng Lã Trân vây đánh An Phong, tình thế hết sức nguy hiểm. Tiểu Minh Vương nhiều lần sai người cầu cứu Chu Nguyên  Chương.  Hôm  đó,  Chu  Nguyên  Chương  triệu  tập  hội  nghị quân sự thảo luận việc đem quân giải vây An Phong. Mọi người thảo luận rất náo nhiệt, chúng tướng phản đối phái quân giải vây, cả quân

sư Lưu Cơ cũng kiên quyết phản đối. Lần này Chu Nguyên Chương

gạt bỏ kiến nghị của chúng tướng nói rằng: "Ta tự quyết định", rồi sai quân giải vây An Phong cứu Tiểu Minh Vương.

Vì   sao   Chu   Nguyên   Chương   dám   mạo   hiểm   như   thế   Chu

Nguyên  Chương  xảo  quyệt  đã  gảy  bản  tính  ma  của  ông.  Ông  nhận định An Phong là bình phong của ứng Thiên, An Phong thất thủ thì ứng Thiên của ông sẽ trống trải dễ bị tấn công, cứu An Phong là giữ ứng  Thiên.  Còn  Tiểu  Minh  Vương  có  ảnh  hưởng  rất  lớn  trong  quần chúng lao khổ cũng như trong quân khăn đỏ, là một ngọn cờ có sức hiệu triệu lớn. Chu Nguyê n Chương tôn Tiểu Minh Vương làm chúa, nấp dưới lá cờ long phượng của ông ta, lợi dụng được ảnh hưởng của ông ta, tranh Thủ được nhân tâm và hơn nữa là quân thù sẽ chĩa mũi nhọn trước tiên vào Tiêu Minh Vương. Giải vây An Phong la vì mưu

đồ  lớn  về  sau  của  Chu  Nguyên  Chương.  Chu  Nguyên  Chương  bèn

thân hành dẫn quân đánh lui Lã Trân cứu được An Phong. Tiểu Minh

Vương rơi lệ cảm ơn Chu Nguyên Chương. Chu Nguyên Chương thừa

thắng hồi sư kịch chiến với Trần Hữu Lượng ở hồ Thiện vương. Trần

Hữu hương thua trận mà chết.

Sau  khi  đại  thắng.  Chu  Nguyên  Chương  được  phong  làm  Ngô Quốc công dưới cờ Tiêu Minh Vương. Sau cuộc thiên An Phong, Chu Nguyên  Chương  quyết  tâm  khống  chế  Tiểu  Minh  Vương  trong  tay mình. Ông liên tiếp bán khôn, rước Tiểu Minh Vương đến Trừ Châu, xây dựng cung điện nguy nga cho Tiểu Minh Vương ở đó, sắp đặt xa giá nghi trượng rồng chầu phượng múa uy nghi, y phục và thực phẩm sung túc hoa lệ, ngầm sai thân tín bao vây cách ly Tiểu Minh Vương, đối toàn bộ thị vệ hầu hạ trong cung thành bộ hạ của mình. Từ đó, mọi  cái  của  Tiểu  Minh  Vương  đều  nằm  trong  tay  Chu  Nguyên Chương.  Về  sau  Chu  Nguyên  Chương  dùng  kế  mượn  đao  giết  người sát hại Tiểu Minh Vương trở thành vô dụng. Khi sắp chết, Tiểu Minh Vương  vẫn  khăng  khăng  nhớ  ơn  Chu  Nguyên  Chương.  Chu  Nguyên

Chương nhờ vào bán khôn mà được giang sơn và nhân tâm.

Công  phu  bán  khôn  không  gì  bằng  rõ  ràng  phiếm  được  lợi  dễ dang, thậm chí khiến người ta phải chết mà vẫn có cảm giác là được ban ơn. Không lộ rõ mục đích mưu lợi của mình cho thiên hạ biết, mà

lại tô điểm thành lợi ích của người khác, khiến cho người đó cảm thấy

tựa hồ được ban ân, được giúp đỡ.

Camary, vua hùng biện Mỹ đã có một việc mẫu mực cho kế bán khôn. Ông yêu cầu giám đốc một khách sạn bỏ ý định tăng giá thuê phòng.  Ông  kể  lại:  Mỗi  quý  tôi  đều  thuê  20  tối  một  hội  trường  của khách sạn nọ ở New York để giảng dạy về phương thức xã giao.   Có một quý khi tôi vừa bắt đầu lớp dạy thì đột nhiên được thông báo tăng giá thuê hội trường lên 3 lần. Trước khi có thông báo này thì giấy vào cửa đã in xong và đã phân phát rồi, các công tác chuẩn bị khai giảng cũng đã chuẩn bị xong. Làm sao để thương thảo đây? Cái họ quan tâm

là cái họ muốn được. Hai ngày sau, tôi đến tìm giám đốc khách sạn và

nói  rằng:  “khi  tôi  nhận  được  thông  báo  tăng  giá  của  ông  thì  có  một

chút xao xuyến. Nhưng cũng không thể trách các ông, nếu là tôi tôi

cũng sẽ ra một thông báo như thế. Ông là giám đốc khách sạn này, trách nhiệm cửa ông là làm sao cho khách sạn thu được lợi lớn nhất. Nếu ông không làm như thế thì không giữ được chức giám đốc và cũng không  nên  giữ  chứng  giám  đốc.  Nếu  như  ông  kiên  quyết  tăng  tiền thuê hội trường vậy thì chúng ta hãy cùng nhau tính toán một   chút xem làm như vậy ông có lợi hay bất lợi." Tôi nói tiếp: "Trước tiên hãy nói y mặt có lợi, nếu hội trường không cho thuê làm chỗ giảng bài mà

lại cho thuê làm sàn nhảy, làm dạ hội chắc chắn ông lãi to hơn bởi vì các hoạt động đó không dài lâu, bọn họ mỗi lần có thể trả cho ông một món tiền thuê lớn tất nhiên là lớn hơn cho tôi thuê. Cho tôi thuê rõ ràng ông thiệt lớn. Bây giờ chúng ta hãy nghĩ một chút về mặt bất lợi. Trước tiên ông tăng giá cho tôi thuê thì ông giảm thu nhập bởi vì như vậy thực tế là ông đuổi tôi đi. Tôi không đủ tiền thuê hội trường của ông tất phải tìm chỗ khác tổ chức lớp học. Lại còn một bất lợi thực tế cho ông nữa. Lớp học của tôi hai vẫn hấp dẫn hàng ngàn nhà quản lý

co trình độ văn hóa đến khách sạn của ông nghe giảng, như vậy đối

với ông đó chẳng phải là quảng cáo không mất tiền hay sao? Thực tế nếu ông chi 5000 đô la đăng quảng cáo trên báo thì ông vẫn không thể mời hàng ngàn người đến

tham quan khách sạn của ông, thế mà lớp học của tôi lại mời được họ đến. Đấy tính toán chi li là như vậy." Sau khi nói xong tôi cáo từ nói rằng: "Xin ông hãy suy nghĩ kỹ rồi trả lời cho tôi”. Đương nhiên cuối cùng ông giám đốc nhượng bộ.

Xin chú ý xong việc này tôi không hề nói một câu nào về điều tôi

muốn nói mà chỉ đứng trên vị trí của ông giám đốc mà suy nghĩ đặt vấn đề.

Đưa lợi ích người khác ra chỗ sáng, giấu lợi ích thật của mình

vào chô tối nhưng sẽ đạt đến mục đích của mình mà lại còn được lòng đối phương. Bán khôn quả là thuật thao túng nhân tâm tinh tế nhất.

2. Mía ngọt cả hai đầu

Thời kỳ Minh Thanh, tỉnh Hồ Nam có một đạo đài tên là Thiền Chu Tuyền.  Ông giỏi quan sát nên làm việc gì cũng trôi chảy, vì thế quan lại lớn nhỏ đều khâm phục.

Có  một  năm,  một  khách  du  lịch  ngoại  quốc  ra  phố  mua hàng. Một nhóm trẻ con chưa từng thấy người ngoại quốc nên cứ bám theo ông  Tây.  Ông  Tây  tức  giận  vung  gậy  đánh  bọn  trẻ.  Có  một  chú  bé không tránh kịp bị đánh vào thái dương, chẳng bao lâu sau thì chết. Cha mẹ cậu bé tất nhiên không chịu bỏ qua bèn xông đến kéo áo Ông Tây  giữ  lại.  Ông  Tây  vung  gậy  đánh  loạn  xạ,  đánh  trúng  cả những người xung quanh, đến nỗi có mấy người bị thương. Thế là mọi người công phẫn xông lên bắt trói ông Tây dẫn đến nha môn.

Sự việc này rất khó xử vì là án mạng mà lại có quan hệ người ngoại quốc. Việc đến tay Thiền Đạo Đài. Ông không hổ danh lão luyện chốn  quan  trường  có  kinh  nghiệm  xử  án  phong  phú.  Ông  vận  dụng tuyệt  chiêu  bán  khôn.  Một  mặt  ông  nhận  định  ở  Hồ  Nam  có  nhiều người ưa quấy rối. Dân tình dễ xúc động, nếu như  giải quyết không

tốt thì họ sẽ nổi lên tụ tập, làm khó dễ ngươi ngoại quốc. Đến lúc đó muốn trị người ngoại quốc thì cũng không được, không trị người ngoại quốc cũng không xong. Chi bằng đem tình thế khó xử của quan bảo cho họ biết, yêu cầu họ giúp quan. Chỉ cần các nhân hào bá tính công phẫn dửng lên tranh chấp với lãnh sự ngoại quốc, hình thành cục diện hai bên đôi co thì lãnh sự quán ngoại quốc thấy bá tính nổi dậy sẽ sợ hãi, bởi vì các ông Tây rất sợ nhân dân nổi dậy. Đến lúc đó, quan mới

ra mặt bảo dân không được náo loạn. Bá tính sợ quan nên nghe theo

quan.  Lãnh  sự  ngoại  quốc  thấy  quan  dẹp  được  dân  thì  rất  cảm  ơn quan.   Tính toán sách hoạch như thế xong rồi, Thiền Chu Tuyền bèn

đi thăm mấy vị thân hào có thế lực, xin họ hợp tác đứng ra tranh chấp

với lãnh sự quán. Nếu thắng cuộc thì minh oan được cho bá tính và

lấy được thể diện quốc gia. Thế là mọi người cho Thiền Đạo Đài la vị

quan tốt, biết bảo vệ quyền lợi bá tính.

Thiền Đạo Đài lại đến lãnh sự quán ngoại quốc nói với họ nếu xử nhẹ

e  bá  tính  bất  phục.  Lãnh  sự  quán  nghe  nói  như  thế  lại  thấy  dân chúng tụ tập bên ngoài quả thật sự lo sợ Thiền Đạo Đài bèn nói: ngài lãnh sự cũng không cần phải quá lo sợ, chỉ cần xử thích đáng, tôi sẽ dốc  sức  thuyết  phục  bá  tính  không  để  cho  họ  càn  quấy.”  án  xử  tất nhiên đầu voi đuôi chuột nhưng Thiền Đạo Đài được cả đôi bên. Quan trên khen ông giỏi, xử lí tốt. Lãnh sự cam tạ ông đã trấn áp không cho

bá tính quấy nhiễu thành chuyện lớn nên ca tụng ông. Thân hào khen

ông biết bảo vệ lợi ích bá tính.

Phương pháp bán khôn mua được nhân tâm cả đôi bên giỏi ở chỗ nắm được tâm lí con người, vận dụng một cách khéo léo, hai bên đều tốt. Chỉ cần chủ động lấy được lòng đôi bên thì mía ngọt cả hai đầu.

3. Diễn vai người bị hại

Trong  lịch  sử  cổ  đại  Trung  Quốc,  việc  bọn  quan  chuyên quyền thời đại nào cũng có, thế mà hoàng đế các triều đại tựa hồ không rút

ra được bài học. Thời Hán Nguyên Đế sủng ái hoạn quan Thạch Hiển, phong  cho  làm  Trung  thư  lệnh  quyết  định  tất  cả  các  việc  lớn  nhỏ trong triều đình. Thạch Hiển là người nham hiểm, lúc nào cũng lo có người  nói  xấu  ông  với  hoàng  đế,  làm  bất  lợi  cho  ông.  Ông  bèn  tính cách tỏ ra trung thành với hoàng đế, tăng cường lòng tín nhiệm của hoàng đế đối với ông. Có một lần, hoàng đế sai ông đến các cung làm một chút việc. Ông cho rằng đây là thời cơ để ông kiêm nghiệm xem xung  quanh  hoàng  đế  có  những  ai  có  thái  độ  không  tốt  đối  với  ông. Ông bèn tâu với hoàng đế e rằng làm xong việc này thì quá muộn, cửa cung  Vị  ương  đã  đóng  không  vào  được,  xin  hoàng  đế  hạ  chiếu  quan gác cửa cung để cửa chờ ông. Hoàng đế lập tức hạ chỉ dụ xuống các quan giữ cửa cung. Thạch Hiển cố ý kéo dài thời gian đi vòng khắp các cung, đến nửa đêm mới đến bảo quan giữ cửa mở cửa cho ông vào

hậu cung. Về sau quả nhiên có người dâng sớ hạch tội Thạch Hiển cậy

quyền lộng hành, tự ý bắt mở cửa cung. Hoàng đế xem xong cười rồi đưa bản tấu đó cho Thạch Hiển xem. Thạch Hiển rơi nước mắt làm bộ hàm oan tâu rằng: "Xin bệ hạ minh xét, bệ hạ vô cùng tin tưởng thần thường  sai  thần  đi  các  cung  làm  việc  này  việc  nọ  cho  nên  có  nhiều người sinh lòng đố ky, tìm thời cơ hãm hại thần. Loại bản tấu tố cáo như thế này chắc không phải chỉ có một bản, về

sau   ă't sẽ còn có nữa. Đối với những lời nói bóng nói gió như thế, chỉ

còn trông chờ vào sự anh minh của bệ hạ. Vi thần xuất thân hèn mọn, quả  không  dam  một  mình  làm  cho  bá  quan  bất  mãn  khiến  cho  mọi người  oán  hận.  Thần  xin  từ  chức  quan  hiện  nay  chỉ  làm  người  quét dọn trong hậu cung dể tỏ lòng trung thành với bệ hạ, chết cũng

không oán hận. Chỉ cầu xin bệ hạ tin tưởng thần mà thôi". Nguyên Đế

cho  lời  nói  của  ông  chân  tình  nên  rất  cảm  động  bèn  tin  tưởng  ông, không  những  không  cho  từ  chức  mà  còn  nhiều  phen  ủng  hộ,  khen thưởng, khích lệ ông bảo ông cứ cố gắng làm tốt công việc. Thạch Hiển càng vinh hiển hơn.

Đóng  vai  bán  khôn  chiếm  được  đồng  tình  của  người  ta  thì  đạt

đến mục đích. Trẻ con thường khóc lóc đau khổ khiến cho người lớn đáp ứng yêu cầu. Kẻ ăn xin áo quần lam lũ thì dễ được người ta bố thí. Ông  chủ  đuổi  nhân  viên  cũng  làm  ra  bộ  nhăn  nhó  đau  khổ  thì  mới giảm thiểu lòng bất mãn của người bị cho thôi việc.

Trẻ con là cao thủ bán khôn, người già cũng giỏi bán khôn không

kém trẻ con. Có một câu chuyện nhỏ sau đây: Trước khi ăn cơm trưa

A Kiều thấy một người già áo quần lam lũ đang câu cá ở chỗ nước chỉ sâu  5mm  trước  tửu  quán.  A  Kiều  hiếu  kỳ  đứng  lại  xem  với  nhiều người khác: ai cũng cho ông già là người ngu. A Kiều động lòng trắc

ẩn dịu dàng nói với ông già rằng: "Cụ có vui lòng vào tửu quán uống

với tôi một cốc rượu chăng?" Ông già câu cá vui lòng nhận lời. A Kiều mua  rượu  cho  cụ  uống  rồi  ân  cần  hỏi  rằng:  "Cụ  câu  cá  phải  không? Sáng nay cụ câu được bao nhiêu con cá rồi?” ông cụ đáp

lại một cách hóm hỉnh rằng: “Cậu là con cá thứ tám".

4. Thuật mua nhân tâm không mất tiền

Không  khéo  bất  thành  khôn.  Có  một  số  người  tinh  khôn  tuy không đầu tư bao nhiêu công sức vẫn có thể mua được nhân tâm. Họ

đã làm như thế nào?

1. Ban cho một tước hiệu rất kêu

Con người bò lên cao, nước chảy xuống thấp. Truy cầu địa vị cao hơn, tước hiệu hiển hách hơn, đó là thường tình. Phấn đấu công tác không quay đầu lại, tích cực hướng thượng phấn đấu không ngừng là

để bò lên đỉnh kim tự tháp. Bất kể ngành nghề nào, công tác nào nếu như không có địa vị cao làm miếng mồi câu mọi người thì không thể nào cổ vũ được mọi người hăng hái tiến lên. Những nhân viên tiếp thị được các ông chủ thông minh đổi thành các danh hiệu như đại biểu nghiệp vụ, chuyên gia nghiệp vụ, đôi khi phong cho làm quản lý, chủ nhiệm... Thực ra nội dung công tác của họ không mảy may thay đổi mà  lại  có  tác  dụng  nâng  cao  địa  vị  xã  hội  của  họ,  khiến  cho  họ  coi trọng công tác của họ, phát huy càng cao tiềm năng công tác của họ.

Hình như người Nhật Bản biết cánh sử dụng chiêu này nhất. Họ phong các danh hiệu tổng giám đốc, ủy viên, cố vấn cho cán bộ nhân viên  của  họ  để  cổ  vũ  tinh  thần  hăng  hái  của  nhân  viên  khiến  cho nhiều sản phẩm Nhật Bản tràn lan thế giới, bá chiếm toàn cầu. Đủ thấy trong dục vọng của con người thì khát vọng địa vị cực kỳ bức tiến

tới chừng nào!

2. Ban thể diện cho thuộc hạ.

Ngày  xưa  Triệu  Vương  được  một  hòn  ngọc  đẹp  sai  người  tạc thành chén ngọc và tuyên bố rằng: "Sau này dùng chén ngọc này rót rượu ban cho ai lập công cao". Về sau quân Tần đem quân đánh nước Triệu, vây thành Hàm Đan, Tín Lăng Quân nước Triệu lãnh quân đi đánh giải vây Hàm Đan. Sau đó Triệu Vương ban rượu   chén ngọc đó chúc sức khỏe Tín Lăng Quân. Ngụy công tủ Tín đăng Quân đáp lễ và

tán thưởng chiếc chén ngọc này là bảo vật. Về sau nước Yên đem quân

đánh  Triệu.  Tướng  Triệu  là  Liêm  Pha  đánh  tan  quân  Yên  ở  Nam Thái. Triệu Hiếu Thành Vương không có gì khác để ban thưởng, lại dùng chén ngọc này ban rượu cho tướng sĩ Tướng sĩ  được dùng chén ngọc này uống rượu đều rất sung sướng. Về sau người nước Triệu ai được uống rượu bằng chén ngọc này đều cảm thấy cao quí hơn được ban bổng lộc.

3. Nói ngược nói xuôi mà vẫn thế.

Nước  Tống  có  một  người  thích  khỉ  nên  đã  nuôi  một  đàn  khỉ. Nuôi lâu ông ta hiểu tâm lý của khỉ, khỉ cũng hiểu được ý nghĩ của ông. Để nuôi được đàn khỉ này ông dã giảm bớt cả chi tiêu gia đình. Sau  một  thời  gian,  gia  đình  ông  ngày  càng  túng  thiếu,  không  thê không giảm bớt khẩu phần của khỉ nhưng lại sợ khỉ sẽ không vâng

lời ông nữa. Ông bèn lừa bọn khỉ rằng: "Từ hôm nay bắt đầu mỗi ngày cho mỗi con ăn buổi sáng 3 quả ngô, buổi chiều 4 quả ngô thế là đủ ăn rồi".  Bọn  khỉ  nghe  thấy  thế  bèn  nổi  giận  nhảy  nhót  lung  tung.  Ông bèn bảo chúng: "Vậy thì đổi lại buổi sáng 4 quả chiều 3 quả có được không?”. Bọn khỉ vui lòng bèn nằm im trở lại.

4. Làm bộ mẹ hiền

Đến quán án cơm trưa thoáng nghe bà chủ quan bảo chớ có uống nữa chiều còn làm việc. Nghe qua tựa hồ không đúng khẩu khí chủ quán nhưng bà cứ trách móc mà khách hàng cứ say xỉn.

Tôi  đã  từng  bị  một  người  bạn  kéo  đến  một  cửa  hàng  miến  ăn

miến.    Miến  cũng  không  co  gì  đặc  biệt  ngon  đến  nỗi  phải  chạy  ba quãng  đồng  như  thế.  Đang  bực  mình  thì  bạn  đã  lau  mồm  ra  vẻ  hài lòng lắm bảo rằng, đây là chỗ ba năm đầu bước vào xã hôị mình ngày

có phải ba lần đến. Quán nhỏ này có gì đán giá đến thế duy chỉ bà chủ quán thật thân thiết khó quên. Có lẽ cô bạn lưu luyến chính là vì thái

độ “ mẹ hiền” của bà chủ quán.

Những quán nhỏ như thế thường có ba chủ quán có quan hệ rất thân thiết với khách hàng. Thái độ trách móc dịu dàng của bà chủ bổ

sung cho lòng nhớ quê hương của những đứa con lưu lạc ra thành phố.

Đó chính là nguyên nhân hưng thịnh của các quán nhỏ này. Các bà chủ quán này bề ngoài ra vẻ bộc trực, kỳ thực đã biết

lợi  dụng  tâm  lý  tính  nũng  nịu  của  khách  hàng  và  cũng  được  khách hàng đáp ứng lại thái độ mẹ hiền của họ.

5. Việc nhỏ được nhân lớn

Phùng Viện là một môn khách của Mạnh Thường Quân ban đầu không được trọng dụng, trong lòng ấm ức về sau lại được hậu đãi vì giúp ích Mạnh Thường Quân. Một lần Mạnh Thường Quân sai người

đi ấp Tiết đòi nợ, Phùng Viện xung phong nhận nhiệm vụ này. Ông hỏi  Mạnh  Thường  Quân  đòi  được  nợ  thì  mua  cái  gì.   Mạnh  Thường Quân đáp mua cái gì trong nhà ta không có. Phùng Viện bèn ra đi đến

ấp Tiết đốt tất cả các giấy nợ không thu một đồng tiền nào. Bá tính nghèo khổ ở ấp Tiết không ngờ Mạnh thường Quân nhân đức như thế,

ai ai cũng đều cảm kích rơi lệ. Phùng Viện trở về, Mạnh Thường Quân hỏi có đòi được tiền hay không. Phùng viện đáp không những không thu  tiền  lãi  mà  tiền  gốc  cũng  không  thu.  đã  đốt  tất  cả  giấy  nợ  rồi. Mạnh Thường quân rất không vui. Phùng Viện nói: chẳng phải công

tử đã bảo tôi mua cái gì trong nhà không có hay sao. Tôi đã mua cho

công tử cái đó đem về đây. Cái đó là "Nghĩa". Đốt giấy nợ ảnh hưởng

gì  đâu,  mà  được  nhân  nghĩa  thì  công  tử  được  nhân  tâm  ích  lợi  xiết bao?  Mấy  năm  sau.  Mạnh  Thường  Quân  bị  dèm  pha  mất  chức  thừa tướng,  quay  về  đất  phong  là  ấp  Tiết.  Bá  tính  nghe  Mạnh  Thường Quân  về  bèn  đổ  hết  ra  đường  đón  tiếp  biểu  thị  hoàn  toàn  ủng  hộ Mạnh Thường Quân. Mạnh Thường Quân vô cùng cảm động, bây giờ mới hiểu lòng Phùng Viện mua "nhân nghĩa” cho ông.

Muốn bán khôn không thể một xu không bỏ ra mà phải đem vốn

liếng  mua  nhân  tâm.  Đó  là  phương  pháp  tốt  nhất  tranh  thủ  thời  cơ cho sự nghiệp mai sau.

Một công ty   khi chiêu đãi khách hàng đều mời cả vợ lẫn chồng.

Nếu chỉ chiêu đãi chồng là khách hàng thì chỉ là trao đổi lợi ích như mọi quan hệ thương trường khác, nhưng nếu chiêu đãi cả các bà vợ khách hàng thì biến tính quan hệ không chính thức là quan hệ mua bán mà có  tính chất quan hệ thân tình. Các bà vợ được mời chiêu đãi rất cảm kích, tình cảm của các bà sẽ ảnh hưởng đến các ông chồng. Các ông chồng sẽ hết sức cảm ơn công ty. Việc buôn bán của công ty càng phát đạt.

Ngoài ra quyên góp từ thiện, khuyến mại, trợ giúp thiên tai... là những hoạt động của công ty xem ra tưởng chừng tốn tiền vô ích, thực

ra  lại  thu  lãi  rất  lớn  nhờ  bán  khôn.  Đó  là  quảng  cáo  mềm.  Đương nhiên chúng ta hoan nghênh cách bán khôn có lợi cho xã hội này.

Về phương diện này có hiện tượng Sophia đáng chú ý Tháng 8 năm  ngoái  trong  báo  cáo  học  thuật  của  đại  học  Nam  Kinh  đề  xuất tuần  lễ  diễn  giảng  Sophia,  diễn  giả  là  Hà  Dương  nổi  tiếng.  Các  đài truyền  hình  truyền  thanh  Nam  Kinh  quảng  cáo  chương  trình  này. Mọi  người  đổ  dồn  đến  đại  học  Nam  Kinh  để  xem  Sophia  là  ai?  Vậy Sophia là ai? Đó là một công ty bột giặt? Trong hội trường trường đại học Nam Kinh mấy chục cô gái xinh đẹp khoác băng chéo mang chữ Sophia đi đi lại lại phân phát quảng cáo, hóa ra là diễn giảng do công

ty sản xuất bột giặt giấy vệ sinh phụ nữ, mỹ phẩm tài trợ chứ không phải  diễn  giảng)  vê  ông  Sophia  nào  đó.  Như  vậy  nhờ  phương  tiện truyền thông mà Sophia nổi tiếng. Chi phí chỉ có bốn năm ngàn nhân dân tệ để tài trợ cho một hoạt động phi kinh doanh mà lợi ích nhiều hơn quảng cáo mấy phút trên ti vi.

Dùng  phương  thúc  quảng  cáo  mềm  còn  có  thể  được  quảng  cáo

vào cả những nơi cấm quảng cáo. Ai cũng biết quảng trường Thiên An Môn và thành lầu Thiên An Môn là thánh địa cấm quảng cáo. Danh tiếng Thiên An Min nức lòng từng người, giới doanh nghiệp nhỏ nước

dãi thèm muốn được dùng làm nơi quảng cáo. Tuy nhiên

cũng có người khôn ranh đã lợi dụng được cơ hội. Thành lầu Thiên An

Môn mỗi năm quét vôi một lần, xem ra không quan hệ gì người khác, thế nhưng lại khiến cho một người khôn ngoan chú ý đến. Trước ngày quốc  khánh  lần  thứ  44,  tổng  giám  đốc  công  ty  tập  đoàn  Hoa  Kỳ  ở Thiên  An  Môn  lên  Bắc  Kinh  mang  theo  một  chi  phiếu  50  vạn  nhân dân  tệ  trao  cho  Ban  quản  lý  quảng  trường  Thiên  An  Môn.  Lê tiếp nhận  quyên  góp  này  có  mời  các  quan  chức  phụ  trách  các  bộ  môn  ở trung ương Bắc Kinh và Thiên Tân đến dự. Hoạt động này được mệnh danh là  “Tôi yêu Thiên An Môn".' Tân Hoa Xã phát tin khắp nước cho mọi người biết tiền quyên góp này dùng để quét vôi mới trang trí lầu

và làm một phòng nghỉ cho qúy khách trên lầu. Nhân dân toàn  quốc

và  nước  ngoài  thấy  ngọn  cờ  đỏ  nước  Trung  Hoa  phất  phới  bay  trên Thiên An Môn đều biết tin này. Tập đoàn Hoa Kỳ thâm nhập vào trái tim họ!

Trường hợp bán khôn khác cũng đáng chú ý. Ngày 14 nháng 11

năm 1994, công ty bách hóa Nam Nguyên ở  Hàng Châu bắt đầu khai trương, đưa ra ba biện pháp. Thứ nhất, về phương diện thúc đẩy tiêu thụ không cố lấy lãi nhiều, mỗi ngày bán ra một loại hàng hóa với lãi suất  hấp  làm  cho  khách  hàng  thấy  tân  kỳ.  Hai  là,  về  phương  diện giám sát thì thành lập ban phục vụ khách hàng kiểm tra cân đo đong đếm cho khách hàng, bảo đảm đúng số lượng mua, chống cân đo đong đếm thiếu, treo một cuốn sổ khách hàng góp ý. Thứ ba, là về phương diện phục vụ thì yêu cầu nhân viên bán hàng lễ phép, đưa hàng đến nhà  khách  hàng,  mở  rộng  phạm  vi  phục  vụ  Mỗi  ngày  từ 6h30' đến

7h30' tổ chức xe đưa khách hàng về nhà. Ba biện pháp này đều được

khách hàng hoan nghênh, khiến cho thanh thế công ty nổi như cồn. Khách hàng cảm thấp mình là thượng đế về mặt giá cả, an toàn phục vụ...thế là mọi người đổ xô về công ty Nam

Nguyên mua hàng.

Xí nghiệp khai trương cần phải có danh tiếng nên phải làm sao

gây được ấn tượng tốt trong công chúng. Đó là tiền đề đầu tiên cho xí nghiệp phát triển.

Nói tóm lại, trong giao tê biết bán khôn mà ăn quan trọng hơn

cả  dùng  tiền  bạc,  thế  lực  lớn.  Khôn  ngoan  động  não  tìm  cách  mua chuộc nhân tâm khiến cho họ hưởng ứng hoạt động của mình là một

bí quyết trong giao tế  giữa người  và người về mọi phương diện.

Kế 28. Kế lộ xấu

Chữa  thẹn  giấu  xấu  là  bản  năng  của  con  người,  cho  nên  chủ động lộ xấu thì cần phải có ý chí và dũng khí cực mạnh. Cố gắng che đậy  khuyết  điểm,  sai  sót  của  mình  thì  có  khi  càng  che  đậy  càng  lộ liễu, che chỗ này hở chỗ kia. Chi bằng chủ động lộ xấu trước là tăng cường lòng tự tin và dũng khí, sau là biểu hiện bản sắc nhân tính thì người ta sẽ phê bình ít đi. Hơn nữa biểu hiện nhược điểm mà biết cách phát huy thì có  thể làm người ta yêu mến hơn. Lộ xấu có công dụng chủ động tấn công.

1 Lộ một xấu che trăm xấu: Lợi dụng khu vực mà trong tư duy người ta lộ ra một chỗ xấu có thể khiến người ta không thấy các chỗ xấu khác.

2.  Cô  ý  lộ  xấu  để  đặt  bẫy:  Giả  vờ  vô  ý  làm  sai  khiến  cho  đối phương tưởng đó là cái chuôi hoặc là thông tin thật, do đó mà sa vào bẫy đã giương sẵn.

3.  Ra  sức  quảng  cáo  cái  xấu,  lợi  dụng  lòng  hiếu  kỳ  của  mọi

người, cố ý phô trương cái xấu, sở đoản sai lầm ra sẽ đạt đến hiệu qủa quảng cáo xuất kỳ bất ý.

Tóm lại, cái vậy xấu xí cũng có thể làm người ta thích cũng nói

tiếng như minh tinh. Chủ động lộ xấu có thể khiến sở đoan thành sở trường, thậm chí có thể dụ địch mắc lùa dùng "xấu" đạt thắng lợi.

1. Lộ một xấu che trăm xấu

Thời Đường quy định chặt chẽ trình tự tuyển dụng quan lại, dù cho thi đỗ cũng còn phải qua khảo sát của bộ Lại mới được bổ dụng.

Lý  Lam  Phủ  làm  thị  lang  bộ  Lại  nắm  quyền  khảo  tuyển  quan  lại.

Không bao lâu, ông đã lôi kéo được bộ hạ làm vốn chính trị, ngoài mặt

làm ra vẻ không xu nịnh mà ngầm làm nhiều việc khác. Mỗi năm bộ

Lại đều khảo tuyển quan lại đăng bảng công bố.

Một lần nọ, trước khi treo bảng, Ninh Vương em của hoàng đế Huyền Tông ngầm đưa cho Lý Lâm Phủ một danh sách 10 người yêu cầu ông xếp lên đầu bảng. Đương thời nghiêm cấm chạy cửa sau. Lý âm Phủ thấy thời cơ câu kết với Ninh Vương đã xuất hiện. Ông nhận danh sách trong lòng rất vui mừng nhưng trên mặt lại ra vẻ khó xử nói  rằng:  "Vương  gia  chắc  chắn  biết  việc  này  rất  khó  làm  dù  cho  1 người huống hồ đến 10 người". Và không đợi Ninh Vương đáp, Lý Lâm Phủ nói tiếp: “Vương gia giao việc này cho tôi chứng tỏ Vương gia tín nhiệm  tôi,  cất  nhắc  tôi.  Vương  gia  là  hoàng  tộc,  làm  việc  cho  hoàng

gia há còn sợ trách nhiệm hay sao?" Lời nói này đương nhiên làm cho

Ninh Vương vui lòng, tránh mặt lộ ra thần sắc úy lạo. Lý Lâm Phủ từ trong thần sắc này tính ra một việc khác. ông nói: "Vương gia, vậy thì như thế này. Để bảo vệ kỷ cương triều đình và đề phòng người khác thừa cơ nói xấu, xin Vương gia cho tôi tự ý chọn ra 1 trong 10 người này,  bác  bỏ  trước  mặt  mọi  người  để  lần  sau  sẽ  xét  vào  đầu  bảng  bổ nhiệm  cho  một  chức  vụ  cao  Lý  Lâm  Phủ  che  giấu  toàn  bộ  âm  mưu gian  trá  trong  lòng  tỏ  ra  vẻ  trung  chính  cung  kính  vâ ng lời. Trong lòng đương nhiên Ninh Vương rất vui mừng, coi Lý Lâm Phu thật sự

vì triều đình phục vụ và năng nổ bèn tán thưởng. Ngày treo bảng, Lý Lâm Phủ nói trước mọi người rằng: "ông này nhờ Ninh Vương nói hộ, như vậy là bai hoại không thể nhẫn nhịn được. Không thể tuyển ông này."  ông  vừa  dứt  lời,  mọi  người  thè  lưỡi  bảo  nhau  rằng:  “Lý  lại  bộ dám chống lại cả Ninh Vương thật là một vi quan chính trực quang minh." Có người lại còn nói "ông ta làm quan rất cứng rắn, tất được hoàng thượng sủng ái nếu không sao lại dám cả gan như thế." chuyện này đến tai Huyền Tông, Huyền Tông rất vui lòng nghĩ rằng: "Trong triều có vị quan đại thần như thế thì phải  trọng dụng".

Lý Lâm Phủ vị tình làm trái pháp luật mà lại khiến cho trong

ngoài triều đều cho là trung. Đó là vì ông đã dùng kế lộ một xấu che

trăm xấu. Kế này lợi dụng tâm lý suy luận sai lầm của con người. Nếu

như 10 người đều không có vấn dề gì thì người ta sẽ nghi ngờ thực tế đúng như vậy sao? Nếu như trong 10 người có 1 người có vấn

đề thì mọi nhời nghĩ bụng rằng, quả ta nghĩ không sai và tập   trung ánh mắt vào một người có vấn đề đó. Còn 9 người khác thì không ai quan tâm dò xét.

Thầy tướng số đoán số mệnh người ta cũng như thế không bao

giờ  thầy  nói  anh  trăm  sự  như  ý  mà  nói  có  một  việe  không  như  ý nhưng chẳng qua là có cách vượt qua được. Nói như vậy anh mới cho

là đáng tin vì nghĩ rằng đúng vậy đời người làm sao không có hoạn

nạn nhỏ. Và tin vậy 99 điều hay được anh chấp nhận cả.

Thời Ngũ Đại có một ông tên là Vương Trạc có con làm quan lớn,

có tiền. Có quyền nên dâm dật kiêu sa, ăn chơi nhậu nhẹt từ nhỏ phải hưởng hết lạc thú trên đời. Duy ông thì có một điều lo lắng là không biết sống đến bao nhiêu tuổi. Một hôm ông ta nghe nói có một thầy bói

đi qua, bèn sai một người lính già gác cửa gọi thầy bói đến. Thầy bói

là một người mù. Lén hỏi người lính già ai gọi ông ta bói. Người lính già đáp người đó là cha của quan tôi có tiếng có quyền nhưng không biết có thể sống bao lâu. Thầy bói vào Thày hỏi ngày giờ năm sinh của Vương Trác xong bèn gieo quẻ. Thầy bói kêu to: "Mệnh này thọ lắm Vương Trác rất vui vội vàng hỏi”. Sống đến 70  tuổi không? Thầy bói bảo : "Còn hơn nhiều? Còn hơn nhiều”. Vương Trác lại hỏi: "Sống đến

80 tuổi không?" Thầy bói nói: "Còn hơn nữa". Vương Trác hỏi: "Có đến

được  100  không?"  ông  mù  nói:  “ít  ra  phải  đến  130,  140  tuổi"  Vương

Trác rất vui sướng hỏi tiếp: "Sống như vậy

liệu có ốm đau gì không?!' ông mù đáp: 'không". Tiếp theo ông mù tỏ

ra thận trọng bèn lại sờ soạng vào que lẩm nhẩm một hồi như tính toán rồi khẳng định: !'Quả thực trong quẻ không có bệnh gì, chỉ năm

đủ 120 tuổi khi mà xuân mùa hạ ông hơi đau bụng rồi sẽ hết thôi".

Vương Trác cực kỳ đắc ý, quay đầu lại bảo con cháu đang đứng sau

lưng rằng: "Chúng mày nhớ kỹ đến năm đó không được để tao uống rượu lạnh sinh đau bụng nghe chưa".

Ông thầy mù đã lộ một xấu nói là Vương Trác có bệnh đau bụng thì mới che giấu được 99 xấu khiến cho Vương Trác tin sống đến 140

tuổi.

2. Dám lộ bộ mặt thật Lư Sơn

Tô Đông Pha có câu thơ:

Bất thức Lư Sơn chân diện lục

Chỉ duyên thân tài thử sơn trung

(Không biết bộ mặt thật của tư Sơn mà chỉ giam mình trong núi đó)

Theo  ý thơ này mà suy luận, một con người rất khó thấy bộ mặt thật của mình tức không thấy khuyết điểm và chỗ chưa đủ của bản chân. Tôi nghĩ ngược lại rằng, tại sao con người lại không chủ động lộ

bộ mặt thật Lư Sơn của mình để cho thiên hạ hiệu cái tôi của mình?

Gần đây tôi đọc một cuốn sách về tâm lý giao tiếp của một tác giả Nhật Bản cảm thấy có nhiều ý hay. Trong sánh này viết: Để cho thiên  hạ  thấp  khuyết  điểm  hoặc  nhược  điểm  cửa  mình  thì thiên hạ mới cho anh thật đáng tin cậy không giả dối, từ đó họ thân cận anh. Trái lại nếu người ba không hiểu cá lính chân thật của anh tức không thấy con người có mang khuyết điểm hay nhược điêm của anh thì họ

lại không thể nào yên tâm sinh ra cảnh giác đề phòng anh không dám

tiếp cận anh. Quả thật đó là danh ngôn chí lý, thấu tiểu

nhân  tâm.  Tôi  ngờ  rằng  trong  cuộc  sống  thì  những  người  bộc  trực. không ruột ngựa không câu lệ thường được người  ta thân cận và yêu thích, bạn bè khách khứa đông đảo sở dĩ như thế là vì đạo lý đó. Cho

nên  tôi  khuyên  những  bạn  trẻ  lo  lắng  khi  bộc  lộ  khuyết  điểm  hay

nhược điểm hãy an tâm chớ sầu não.

Nhưng  lộ  nhược  điểm  hay  không  lộ  nhược  điểm  lại  là  một chuyện khác. Lộ nhược điểm một cách thích đáng thì tốt, làm cho bộ

mặt thật của mình thêm hoàn thiện, thêm đẹp. Lộ nhược điểm không

thỏa đáng thì biến   thành lộ cái xấu xa, sẽ không lợi cho giao tế. Cho nên "lộ bộ mặt thật Lư Sơn" phai có nghệ thuật.

1. Đối với khuyết điểm ngẫu nhiên phát sinh phải lập tức thừa nhận và sủa sai.

Khuyết  điểm  ngẫu  nhiên  là  do  nhất  thời  không  thận  trọng  và hàng ngày tu dưỡng không đủ mà xảy ra. Khi gặp trường hợp đó chớ

có hoang mang, phải lập tức chân thành nhận khuyết điểm không nên chối quanh. Ví dụ có một tiểu thư chủ trì một cuộc thi văn học, bất cẩn đã đem câu thơ "Thiên sinh ngã tài tất hữu dụng" (trời sinh ra ta tất  phải  có  chỗ  dùng)  của  Lý  Bạch  nói  thành  của  Đỗ  Phủ,  mọi người)cười  ầm.  Nhưng  cô  tiểu  thư  này  không  hoang  mang,  khấn trương lập tức mỉm cười và sửa lại, nói rằng: “Do trình độ văn hóa tôi kém cho nên vừa rồi đã nhầm thơ Lý Bạch ra thơ Đỗ Phủ. Mọi người cười là có lòng trách phê bình nhắc nhở tôi, yêu mến tôi. Xin đa tạ".

Mọi người lại vỗ tay ào ào để khuyến khích cổ vũ cô ta.

2. Đối với khuyết điểm lâu dài thì không nên che giấu

Có một số sai lầm khuyết điểm, nhược điểm không phải một lúc

có thể sữa chữa ngay. Có cái do khiếm khuyết sinh lý mà có. Trong trường hợp này chớ có xử sự như AQ lúc nào cũng sợ người ta chê là "quang trọc" (đầu trọc), thậm chí có người nói "đăng quang" (ánh sáng đèn) cũng cảm thấy khó chịu. Kỳ thực thừa nhận khiếm

khuyết cửa mình mà không tự ti thì đó là đánh giá đúng bản thân.

Còn nếu cố ý che giấu hay kiêng ky khuyết điểm của mình thì sẽ sinh

ra  phản  tác  dụng,  khiến  cho  mình  hư  trương  thanh  thế  và  thô  bạo, ngạo mạn. Một khi giải phóng khỏi mắc mớ đó thì trong lòng thanh thản phát huy được sở trường và người khác sẽ yêu mến. Trong phim Vòng  hoa  dưới  chân  núi  có  một  nhân  vật  là  "hổ  tướng”  là  một  hình tượng bộc trực, khảng khái, đáng yêu. Nhưng ông ta có một cái miệng giống như nòng pháo, nếu ông ta nhận định đó là sai thì dù người làm sai có là thiên vương hay là cấp trên cũng đều nhả đạn không biết sợ

chút nào. Riêng tính nóng nảy và cái miệng nòng pháo này thì không

thể sửa chữa nhanh chóng được nhưng ông rất thẳng thắn tự xưng là "nòng pháo lớn nhất sư đoàn". Khuyết điểm của ông hiện ra lồ lộ trước mặt mọi người, chưa bao giờ ông che giấu. Chính vì vậy toàn bộ cán bộ chiến sĩ trong sư đoàn đều hiểu, tín nhiệm và yêu mến ông ta trừ cấp trên  trực  tiếp  của  ông  ta.  Đủ  thấy  khuyết  điểm  đã  thành  cố  tật  lâu ngày thì tự nhiên bộc lộ không có gì đáng sợ, vấn đề là không nên che giấu.  Che  giấu  thì  trở  thành  giả  dối,  khiến  cho  người  ta  càng  chán

ghét.

Ngoài ra khi người ta đã chỉ ra khuyết điểm thì cần khi nhận thấy động cơ tốt của người ta, không nên tranh cãi hay nổi nóng.

Tóm lại, ngọc không thể không có vết, người không thể hoàn mỹ.

dám bộc lộ "bộ mặt thật Lư Sơn" là thượng sách . Nếu cố che giấu sai lầm thì sẽ thành cố chấp không hướng thiện. Đó chính là một khuyết điểm lớn.

Tổng thống Mỹ Nixon trong vụ Water gate đã biểu hiện cố chấp không hướng thiện. Ông ra sức che giấu vụ Water gate. kết quả càng

vỡ lở ra to, toàn bộ nhân dân Mỹ cho ông lừa dối họ. Cuối cùng Nixon phải từ chức một cách nhục nhã. Nếu ngay từ đầu ông biết nhận lỗi

thì chưa  chắc đã phải tù chúc.

3. Giỏi phát huy sở đoản của mình

Đây là một vụ việc xảy ra ở Nhật Bản: một vị giọng vịt đực lại được người ta hoan nghênh vì ca hát. Mỗi khi hội họp mọi người đều

vỗ tay mời ông lên hát. Ông không thể nào cứ nhiệt nhiệt tình của mọi

người  cho  nên  cứ  mỗi  lần  như  thế  ông  cũng  chỉ  hát  lại  mỗi  một  bài hát. Bạn bè gọi ông là “Ông A Tân  vượt biển".

A Tân rất thông minh, mỗi lần yêu cầu hát thì đều  dùng giọng

vịt đực của mình hát bài Bầu trời tháng năm. Mỗi khi ông cất tiếng hát thì không còn âm luật, giai điệu gì cả. Ông cất cao giọng rồi đột nhiên  hạ  giọng  không  kê  gì  nhạc  khiến  cho  mọi  người  cười  ngặt

nghẽo. Nhưng trong tiếng cười tuyệt nhiên không chút khinh miệt mà

trái lại chi làm cho không khí căng thẳng trong hội trường tan biến. Ông không cần che giấu nhược điểm trời sinh giọng vịt  đực của ông khi cần ông còn bắt chước các danh ca thế mà đem lại sảng khoái cho mọi người.

4. Lộ sơ hở mời ông vào quan tài

Thời  Đường  Huyền  Tông  có  hai  vị  tể  tướng  là  Lý  Quát  và  Lý Lâm Phủ cùng phụ chính. Hai ông bằng mặt không bằng lòng, đấu đá nhau  nhưng  ngoài  mặt  vẫn  rất  khách  khí.  Đường  Huyền  Tông  say đắm tửu sắc, cực kỳ xa hoa dâm dục khiến cho quốc khố trống rỗng. Các  quan  trong  triều  đều  rất  lo  lắng,  ngày  đêm  mưu  tính  kế.  Cuối cùng hoàng đế cũng cảm thấy tài chính bức bách ra lệnh cho hai vị tể tướng tìm ra giải pháp. Tình thế khẩn cấp hai vị tể tướng đã rất lo. Nhưng Lý Lâm Phủ lại chỉ lo làm sao hạ gục được địch thủ chính trị độc phiếm quyền lực ông thấy Lý Quát sáng mắt lên thì biết rằng ông này đã tìm ra giải pháp bèn lái câu chuyện sang hướng

khác, không cho ông này tâu ngay lên hoàng đế. Quả nhiên Lý Quát

trúng  kế,  vội  vàng  về  nhà  viết  tấu  sớ  để  dâng  lên  đề  nghị  khai mỏ vàng Hoa Sơn để bổ sung quốc khố. Đường Huyền Tông tiếp được tấu

sớ rất mừng bèn triệu tập Lý Lâm Phủ đến bàn bạc. Lý Lâm Phủ giả

vờ ngập ngừng không dám nói. Huyền Tông sốt ruột thúc giục: "Có ý kiến  gì  cứ  nói  đi."  Lý  Lâm  Phủ  hạ  giọng  nói  nhỏ  rằng:  "Hoa  Sơn  có vàng, ai chẳng biết. Nhưng Hoa Sơn là long mạch hoàng gia, nếu khai mỏ  sẽ  phá  hoại  phong  thủy,  quốc  nạn  khôn  lường.  Huyền  Tông  gật đầu suy nghĩ. Thời này thuyết phong thủy đang thịnh, long mạch đem phước lợi cho con cháu, bao vệ vận nước. Nay

Lý Quát đưa ra chừ trương này, Huyền Tông đương nhiên không vui

lòng. Lý Lâm Phủ thấy thời cơ đã đến bèn tâu tiếp: "Nghe nói Lý Quát thường nói sau lưng hoàng thượng là hoàng thượng phung phí, không biết chừng việc khai mỏ phá long mạch này có ý gì đó...".

Huyền Tông bực dọc phất tay áo trở về hậu cung. Lý Lâm Phủ than

đã đạt mục đích, trong lòng phấn khởi. Từ đó mỗi khi thấu Lý Quát là Đường Huyền Tông khó chịu,   cuối cùng tìm ra một cái cớ cách chức ông ta. Thực quyền triều chính rơi vào tay Lý lâm Phủ. Lý Quát đã sơ

hở nên phải vào quan tài.

Nói năng không kín đáo bị người ta lợi dụng sơ hở làm hai mình. Lợi dụng sơ hở của người khác thì có thể đạt mục đích của mình.

Kế 29. Kế phản pháo

Làm thế nào để “tu sửa”, người chua ngoa khắc bạc?

Làm người không thể chỉ có khoan hậu mà còn phải công kích kẻ

vô lễ. Bới lông tìm vết, chế giễu moi móc. Ăn miếng trả miếng, trở mặt nói xấu, đối phương cố tình không cho anh rút lui thì anh làm sao lai

cứ nghênh mặt ra, miệng câm như hến mà không phản kích?

Phản  pháo  khiến  cho  kẻ  công  kích  tự  thu  kỳ  họa. Trước  tiên phải  dùng  gậy  ông  đập  lưng  ông,  thuận  dòng  buông  chèo,  mượn  đá ném lại. Thứ đến phải bình tĩnh hễ đánh là trúng chỗ yếu hại, dùng sức  mạnh  đủ  khiến  cho  đối  phương  lập  tức  á  khẩu  câm  mồm.  Song phải phân biệt tính chất công kích của đối phương. Đối phương nhục mạ thì nhục mạ lại, đối phương châm chọc thì châm chọc lại khiến cho đối phương gieo gió thì gặt bão, trồng cà ăn cà, trồng dưa ăn dưa. Nói tóm lại khiến cho đối phương đánh ra bao nhiêu cân thì nhận lại bấy nhiêu cân.

Khi ta phát động phản công phải bất ngờ. Không để đối phương

biết  trước,  khiến  cho  đối  phương  không  thể  trả  đòn:  phải  che  kín nhược  điểm  để  đối  phương  tìm  không  ra  sơ  hở,  không  có  chỗ  phản

kích.

Khi tránh phản kích thì ra phải chú ý ăn nói cẩn thận. Trong khi ta phản kích thì phải pha chút tự trào và thiện ý khiến cho đối phương cam lòng chịu chấp nhận thuốc đắng  dã tật .

1. Làm người không thể lúc nào cũng đôn hậu

Hai người bạn dùng cơm trong một cửa hiệu nhỏ, trên bàn ăn có một bát tương ớt cay. Một người tưởng là tương ngọt cho một thìa vào

mồm  lập  tức  nước  mắt  nước  mũi  trào  ra.  Nhưng  anh  ta  muốn  bạn

cũng  sập  hầm  bèn  cố  nhịn  không  lộ  ra  mặt.  Bạn  thấy  anh  ta  đang

chảy nước mắt bèn hỏi: "Bạn khóc cái gì?" Anh ta đáp lại rằng:

'Tôi  nhớ  cha  tôi,  hai  mươi  năm  trước  ông  bị  treo  cổ".  Một  lúc  sau, người bạn cũng ăn một thìa tương, nước mắt cũng tuôn trào. Anh ta bèn hỏi rằng: "Còn anh khóc cái gì?" Người bạn trả lời rằng: "Bởi vì tôi nghĩ rất đáng tiếc, anh lại không bị treo cổ cùng cha anh. "

Câu trả lời quá ác độc, nhưng người ăn phải tuơng ớt đầu tiênhá

chẳng phải thiêua đôn hậu ư? Trả đòn như thế đáng.

Cho nên không phải bất cứ sự hài hước thiếu đôn hậu đều là hài hước tốt. Vấn để   là hài hước trong trường   hợp nào, với ai. Nhà thơ Xôviết Madacoxki tài hoa tràn trề có tài chế giễu mà lại rất có cá tính, rất có chính nghĩa. Ông không chịu được các hiện tượng hủ bại, công kích dữ dội nhưng mọi việc vẫn đâu vào đấy. Vì vậy, ông chế giễu tất

cả các ngôn hành công kích vô lễ, cố ý bới lông tìm vêt , châm chọc moi móc sự hà hước của ông là lấy gậy ông đập lưng ông. Hãy xem một lần giễu thuyết của ông dưới đây:

Ông vừa  kể chuyện tiếu lâm bỗng có người hét to rằng: “ Anh kể

chuyện  tiếu  lâm  nà  không  ai  hiểu.  Anh  có   phải  là  con  hươu cao cổ không?" Madacoxki bèn than rằng. Chỉ có hươu cao cổ mới có thể thứ hai chân ướt mà đến thứ bẩy mới biết”

Một ông béo lùn lên diễn đàn nói rằng: "Tôi phải nhắc anh, đồng chí Madacoxki rằng Napoleon có một câu nói nổi tiếng: Từ vĩ đại đến đáng cười chỉ cách có một bước?" Madacoxki đáp lại: "Đúng vậy từ vĩ đại đến đáng cười chỉ cách có một bước", ông vừa nói vừa lấy tay chỉ mình và chỉ ông béo.

Tiếp  theo  Madacoxki  trả  lời  một  câu  hỏi  viết trên giấy: "Đồng

chí  Madacoxki,  tối  hôm  nay  anh  được  bao  nhiêu  tiền?”  ông  trả  lời rằng: "Điều này liên can gì đến anh? Dù sao anh không được chia xu nào, tôi chưa tính sẽ chia tiền cho ai?”

Một người khác nói rằng: "Thơ của anh khiến người nghe sợ hãi.

Những bài thơ đó yểu mệnh, ngày mai sẽ chết đi, bản thân anh cũng

sẽ bị lãng quên, anh không thể thành nhân vật bất hủ." Madacoxki

trả lời: "Hẹn anh một nghìn năm sau lại gặp nhau, đến lúc đó chúng

ta sẽ lại bàn vậy.

Có người hỏi: "Madacoxki sao anh lại thích tự khoe?" Madacoxki trả lời: Một người bạn trung học của tôi khuyên tôi: "Cậu cứ nói về ưu điểm của cậu còn khuyết điểm để cho người khác nói."

Có  người  nói:  "Câu  này  anh  đã  nói  ở  Khacop  rồi".  Madacoxki

bình tĩnh đáp lại: "Xem ra đồng chí này hôm nay đến đây để chứng minh." Rồi ông nhìn suốt hội trường, nói tiếp: '!Tôi quả không biết anh

ta đi theo tôi khắp nơi."

Một mảnh giấy khác viết: "Anh đã từng nói có lúc phải tẩy sạch các  truyền  thống  và  tập  quán  đã  nhiễm  bụi  trần.  Nếu  như  vậy  anh phải rửa mặt, có nghĩa là anh cũng bẩn thỉu lắm": Nhà thơ đáp lại: "Còn anh không rửa mặt, chẳng lẽ vì vậy anh cho là mình sạch sẽ ư?" Một  người  khác  hỏi  :  "Madacoxki,  tại  sao    anh  đeo  nhẫn  trên  tay, không  thích  hợp  với  anh  đâu."  Madacoxki  đáp  lại:  “Theo  anh  không nên đeo trên tay mà nên đeo lên mũi ư"'

Một người khác nói: "Madacoxki thơ của anh không lam người ta

xao động, bốc lửa không cảm nhiễm được người khác Madacoxki trả

]ời: "Thơ của tôi không phải biển không phải lò lửa cũng không phải dịch chuột."

Nói tóm lại đối với những người chua ngoa khắc bạc, cố ý khiêu

khích, chúng ta không thể luôn luôn đôn hậu để cho kẻ siêu nhân đắc

ý. Đối với hạng người này lúc nào nhịn được thì nhịn, lúc nào không nhịn được thì không cần khách khí, cần phải kích thì cứ cho một bạt tai. Làm người phải vừa mềm vừa cứng thì mới có thê tự bảo vệ mình

và bảo vệ chân lý.

2. Làm cho người chế giễu ta lại bị nhục

Thời  Tấn,  lưu  Đạo  Chân  là  người  đọc  sách  thánh  hiền  chẳng may  gặp  thời  binh  lửa  cho  nên  lưu  lạc  đó  đây  không  lấy  gì  đê  mưu

sinh  đành  dửng  bên  sông  làm  nghề  kéo  thuyền.  Lưu  Đạo  Chân  vốn

mồm mép lợi hại thích chế giễu người khác. Một hôm đang kéo thuyền bên  sông  thấy  một  cụ  bà  chèo  thuyền  trên  sông,  Đạo  Chân  bèn  chế giễu nói rằng: "Đàn bà sao không ở nhà dệt vải mà lại ra sông chèo thuyền?" Bà cụ phản kích nói: "Đại trượng phu sao không lên ngựa ra

roi mà lại ra sông kéo thuyền?" Lại một hôm lưu Đạo Chân đang ăn cơm cùng với một người, thảy bà lớn tuổi dắt hai đứa be đi qua, cả ba người đều mặc áo xanh bèn chế giễu nói: "Dê cái dẫn dê con". Bà này liếc  nhìn  một  cái  rồi  đáp:  "Hai  con  lợn  cùng  một  máng",  Đạo  Chân không đối đáp được.

Trong  cuộc  sống  có  một  số  người  thích  cố  ý  khiêu  khích châm chọc người khác. Lúc này nếu ta lui bước thì bị nhục, còn nếu giả vờ không nhìn thấy, không nghe thấy thì ra người yếu đuối. Ta nên biến

bị động thành chủ động, phản kích khiến cho họ câm miệng.

Anh Trương và anh Lý trai ý nhau. Anh Trương tìm cách hạ bệ anh Lý giữa đám đông. Một hôm giữa đám đông, anh Lý đọc sai một chữ, anh Trương bèn lớn tiếng nói: "Trình độ kém quá, một chữ đơn giản như vậy cũng không biết mà lại dám ba hoa trước mặt mọi người. Anh Lý thấy anh Trương cố ý khiêu khích dèm pha bèn cũng

không khách khí gì cười và nói rằng: "Như vậy còn khá hơn anh làm

bậy còn chối rồi bị người ta vạch mặt”. Lời nói đó là anh Lý có thực tế, anh Trương đã từng làm hỏng đồ vật của người khác mà không công nhận, lại đổ lỗi cho người khác cuối cùng bị vạch mặt.Việc xấu hổ này

ai cũng biết cho nên một khi anh Lý vừa nói ra mọi người đều hiểu nhìn  nhau  cười  mỉm.  Anh  Trương  làm  nhục  người  thì  chuốc  nhục. Anh Lý đã phản kích đúng lúc nên thoát khỏi tình thế quẫn bách.

Lại  có  một  câu  chuyện  lịch  sử:  Tướng  quốc  nước  Tề  là  Yến  Tử sắp đi sứ nước Sở. Sau khi biết tin này, Sở Vương bèn bảo với tả hữu rằng: "Yến Anh là người giỏi biện báo của nước Tề nay sắp đến nước

ta, ta muốn làm nhục ông ta. vậy dùng biện pháp gì?" Có người đưa ra

một cách. Sở Vương nghe theo.

Yến Tử đến nước Sở, Sở Vương mở tiệc chiêu đãi. Đúng lúc mọi

người  uống  rượu  cao  hứng  thì  hai  gia  nhân  trói  một  người  dẫn  đến trước mặt Sở Vương. Sở Vương hỏi rằng "Người bị trói vì tội gì?" Gia nhân  đáp  lại:  “Người  này  là    dân  nước  Tề  phạm  tội  ăn  trộm”.  Sở Vương cười hi hi noi với Yến Tử rằng: "Có phải người Tề giỏi trộm cắp phải không?" Yến Tử đứng dậy bước ra khỏi ghê trịnh trọng nói rằng: "Tôi từng nghe một câu chuyện như sau. Cây cát sinh trưởng thành ở phía nam sông Hoài là cây Cát sinh trưởng ở phía bắc sông Hoài thì

lại là cây Tích. Cây Cát và cây Tích tuy rất giống nhau nhưng quả của chúng lại có mùi vị khác nhau. Quả Cát ngọt, quả Tích chua. Vì sao vậy? Vì thủy thổ bất đồng Cũng như người Tề sinh trưởng ở  nước Tề thì không làm giặc, đến nước Sở thì lại làm trộm cắp. Há chẳng phải thủy thổ nước Sở khiến cho bá tánh làm giặc ư?" Sở Vương cười gượng

nói rằng: "Bậc thánh nhân đức tài kiêm bị quả không thể đùa được, ta tự làm cho mình hổ thẹn".

Trong  khi  phản  pháo  không  nên  nói  dài  dòng  lê  thê  mà  phải ngắn  gọn,  lời  lẽ  mềm  mỏng  đả  kích  đúng  chỗ  chết  của  đối  phương, đánh mạnh buộc đối phương không trở tay tra đòn kịp. Yến Anh quả

là một cao thủ trong trường hợp này.

Tóm lại, đối với những người khiêu khích ta, ta phải phản pháo không nên quá đôn hậu. Bản thân ta khi chế giễu người khác thì phải

ăn nói thận trọng đề phòng phản pháo.

Kế 30. Kế phản ngữ

Làm thế nào cho quan hệ giao tế sinh động?

Ngôn từ của mọi người đều có tính qui tắc do phong tục hay thói quen  tạo  thành.  Trong  tình  huống  nhất  định  cũng  có  khi  người   ta phá vỡ sự ràng buộc của thói quen mà nói ngược lại (phản ngữ). Nói ngược ]à một cách diễn đạt cực kỳ quanh co vòng vèo.

Công dụng chủ yếu của nói ngược là:

1 Dùng nói ngược diễn đạt ý chính diện trong hoàn cảnh không thể diễn đạt trực tiếp.

2.  Gặp  phải  chuyện  hoang  đường  mà  không  muốn  phản  bác mạnh mẽ bèn dùng nói ngược đẩy sự hoang đường càng hoang đường khiến cho bộc lộ hoang đường.

3.  Khi  ngôn  từ  chính  diện  không  thể  diễn  đạt  được  tình  cảm mãnh hệt thì dùng nói ngược.

4. Dùng nói ngược lật ngược tập quán dẫn đến hài hước.

Hình thức chủ yếu của kế nói ngược gồm có: Phản thoại (chính ngữ phan thuyết), phản phúng (phản thuyết chính thuyết), mạ thoại (minh biến ám bao), khi thoại (minh bao thực biến), tiếu bì thoại (hai hước)...

Trong quan hệ giao tế, chúng ta nên có lỗ tai thứ ba nghe được ý

tại ngôn ngoại, nhất là phản thoại thì mới khỏi bị động.

1. Ý chính diện lời phản diện là kính phóng đại hoang đường

Có một số ý tuyệt đối không được phép nói ra nói ra sẽ  gây nên tình  thế  khó  chịu,  đi  quá  một  bước  thì  thành  hoang  đường.  Lời  nói phản diện diễn giải thêm một chút thì có thể đến phản diện của phản

diện.

Sở  Trang Vương có một con ngựa quí bị chết, rất buồn lòng, hạ

lệnh (đóng quan tài hậu lễ mai táng. Văn quan võ tướng ra sức can gián mà vô ích. Cuối cùng Sở Tranh Vương quyết định ai còn can gián

sẽ chém đầu. Rõ ràng bất cứ nói như thế nào, dù chỉ cần thốt ra một chư “ bất" không thì sẽ manh họa vào thân. Anh hề Mạnh biết tin bèn vào cung ngước mặt lên trời khóc lớn khiến cho Sở Trang Vương đang cực kỳ buồn bực cũng phải hỏi có việc gì mà khóc. Hề Mạnh nói rằng: "Con ngựa này đại vương cực kỳ yêu thích mà lại chỉ dùng tang lễ cấp đại phu để mai táng thì quá bạc bẽo, xin dùng tang lễ quân vương để mai táng?" Trang Vương suy nghĩ hồi lâu và hiểu ý anh hề. Hề Mạnh tiếp tục nói: "Xin đại vương dùng ngọc quý làm quan tài, bắt sứ thần các nước phải tham gia tang lễ, dùng lễ nghi tối cao để tế nó. Làm như thế  để  cho  các  nước  chư  hầu  biết  đại  vương  khinh  người  mà  quý ngựa". Bấy giờ thì Trang Vương hoảng hốt và tỉnh ngộ bảo hề Manh cho biết làm thế nào để sửa sai.   Cuôí cùng bảo đầu bếp làm thịt con ngựa nấu ăn. Địa vị anh hề thấp kém nếu như trực tiếp trình bày lợi hại thì được người đời kính trọng nhưng e là vô lý. Còn như dùng lời nói phản diện diễn đạt ý chính diện mà nói năng không quá đáng thì

đạt được hiệu quả. Há chẳng đáng khen sao?

Nói phản diện là gì? phản ngữ là thuật vu hồi trong nghệ thuật ngữ ngôn, mà lại là loại thuật vu hồi cực đoan, ý chính diện lời phản diện dùng lời lẽ hết sức uyển chuyển vừa nắm vừa buông, chọn đúng góc độ mà nói thì đạt đến hiệu quả lớn hơn nói thẳng.

Nước Tề có một người đắc tội với Tề Cảnh Công. Tề cảnh Công nổi giận sai bắt trói ke cả gan này bỏ trước đại điện rồi gọi võ sĩ đến

xé xác. Để ngăn chặn không cho ai can gián, Cảnh Công hạ lệnh ai can sẽ chém đầu. Văn võ bá quan thấy quân vương giận dữ như thế không ai dám kêu oan cho kẻ bị hại. Yến Anh thấy võ sĩ sắp xé xác người đó bèn vội vàng bước tài nói rằng: “Để ta chém nhát thứ nhất” Mọi  người  đều  thấy  kỳ  quái,  tướng  quốc  xưa  nay  không  hề  bao  giờ thân hành ra tay giết người, hôm nay sao lại giết người như thế Chỉ

thấy  Yến  Anh  tay  trái  nắm  đầu  người  đó,  tay  phải  mài  đao  bỗng

nhiên quay đầu lại nói với Tề Cảnh Công đang đứng bên cạnh rằng: "Ngày xưa các bậc anh quân muốn xé xác ai thì bệ hạ có biết bắt đầu

từ chỗ nào chăng?" Tề Cảnh Công vội vàng bước đến xua tay bảo rằng: "Chớ động thủ, chớ động thủ. Thả nó ra lỗi ở quả nhân." Người này đã

sợ quá hôn mê bất tỉnh mãi mới dần dần hồi phục, thật không dám ngờ đầu còn trên cổ bèn sụp lạy Yến Anh ba lạy Yến Anh ở bên cạnh

Tề Cảnh Công thường xuyên dùng trửơng pháp ý chính diện lời phản diện này buộc Tể Cảnh Công phải thay đổi một số quyết định hoang đường. Trong trường hợp trên, Yến Anh có ý chính diện thì không giết người đó song lại dùng lời phản diện thân hành giết người để lấy cơ hội nhắn Tề Cảnh Công là các bậc minh quân không giết người bừa bãi như vậy.

Một trường hợp khác, có một mã phu giết một con ngựa già mà

Tề Cảnh Công đã từng cưỡi. Nay nó đã già và ốm không chữa được, mã phu sợ truyền bệnh cho các con ngựa khác nên giết nó. Tề Cảnh Công biết tin rất đau lòng cầm đao toan chém người mã phu. Mã phu không ngờ quốc vương vì một con ngựa mà giết anh ta, ca sợ mặt mày như chàm đổ. yến Anh đứng bên cạnh thấy tình hình như thế bèn vội vàng nắm cây đao trong tay Tề Cảnh Công mà nói rằng: "Bệ hạ giếtnó như thế này thì nó không biết vì tội gì mà đã chết. Xin bệ hạ hãy kể

tội  nó  đã  rồi  sau  mới  giết  cũng  chưa  muộn".  Tề  Cảnh  Công  bèn  nói

rằng: "Được rồi, ta giao cho ông giải quyết thằng khốn nạn này". Yến Anh giơ đao tiến lại phía tên mã phu nói rằng: "Người nuôi ngựa cho quốc  vương  mà  lại  giết  ngựa,  tội  đáng  chết.  Ngươi  khiến  cho  quốc vương vì con ngựa bị giết mà không thể không giết người nuôi ngựa, việc này lan truyền ra các nước chư hầu khiến cho

mọi người biết quốc vương yêu ngựa không yêu người, gán cho quốc

vương  tiếng  bất  nhân  bất  nghĩa.  Như  vậy  tội  của  ngươi  càng  đáng chết. Vì những lẽ đó không thể không giết ngươi." Yến Anh còn toan nói nữa, Tề Cảnh Công vội nói: "Phu tử tha cho nó đi để cho trẫm khỏi

mang  tiếng  bất  nhân  bất  nghĩa  thiên  hạ  chê  cười.  Yến  anh  đã  cứu

được mạng người mã phu.

Ý chính diện lời phản diện có thể phóng đại hoang đường khiến cho chân tướng của hoang đường bộc lộ ra rõ ràng, do dó đạt đến  hiệu quả can ngăn tốt hơn. Nhũ mẫu của Hán Vũ Đế Lưu Triệt đã phạm

tội ở ngoài cung. Sau khi Vũ Đế biết chuyện muộn xử tội đúng

theo pháp luật. Nhũ mẫu biết Đông Phương Sóc khéo nói bèn cầu cứu ông  ta.  Đông  Phương  Sóc  nói  với  bà  rằng:  "Đây  không  phải  là  việc khua môi múa mép. Nếu bà muốn thoát nạn thì khi người ta sắp bắt bà, bà cứ nhiều lần quay đầu lại nhìn Vũ Đế nhưng không được nói câu nào. Làm như vậy có thể có một tia hy vọng". Khi lệnh

truyền đến, nhũ mẫu bèn cố ý bước đến trước mặt Vữ Đế để vĩnh biệt.

Lúc bấy giờ Đông Phương Sóc đang ngồi bên cạnh. Chỉ thấy nhũ mẫu mặt buồn rười rượi nhìn chằm chằm Vũ Đế, Đông Phương Sóc bèn nói với  nhũ  mẫu  rằng:  "Bà  ngu  quá,  bây  giơ  hoàng  đế  đã  trưởng  thành rồi, đâu còn sống nhờ vào sữa của bà nữa?" Vũ Đế hiểu Đông Phương Sóc ý tại ngôn ngoại, mặt lộ vẻ thê lương bèn xá tội nhũ mẫu.

Tóm lại, hiệu quả nói lời phản diện bắt nguồn từ tác dụng "kính

phóng  đại"  phóng  đại  hoang  đường  đến  cùng  cực  thì  hoang  đường không còn chỗ ẩn nấp mà phải lộ diện ra.

2. Lời nói phản diện châm chọc cay đắng hơn

Liễu  Trị  Huy  là  sử  gia  nổi  tiếng  của  Trung  Quốc.  Tác  phẩm Trung Quốc văn hóa sử hơn 70 vạn từ của ông đã tái bản nhiều lần có ảnh hưởng rất lớn. Một hôm có một thanh niên tự xưng "tân học giả" đến nhà ông nói rằng: "Sách cổ đóng gáy hủ lậu quá, không có ích gì cho hội, nhất định phải cho một mồi lửa". Liễu Trị Huy mỉm cười dịu dàng nói: "ý kiến này của anh tôi hoàn toàn tán thưởng. Nhưng tôi lại

có kiến nghị tốt hơn. Hành động này đã không thực hiện thì thôi, nếu

đã  thực  hiện  thì  phải  triệt  để.  Nếu  đốt  ở  nơi  này  thì  vẫn  còn  ở  nơi khác, như thế không có tác dụng gì đáng kể. Phải có hành động thống

nhất cả nước, phải cho tất cả cổ thư một mồi lửa. Nhưng như vậy vẫn

chưa đủ. Đốt hết cổ thư trong nước ta thì thư viện các nước trên thế giới còn tàng trữ rất nhiều cổ thư nước ta như bảo vật. Phải đốt tất cả

cổ thư trong các thư viện thế giới, nếu không bọn họ "nhập lậu” vào nước ta thế là cổ thư lại phổ biến khắp nước. Vì vậy không những đốt

tất cả cổ thư trong nước mà còn phải đốt tất cả cổ thư trong các thư viện các nước. Đốt tất. Như vậy không những trong  nước trung Quốc chúng  ta  không  còn  quyển  cổ  thư  nào  mà  cả  các  nhà Hán  học  nước ngoài  cũng  không  con  chui  rúc  trong  đống  sách  cổ  nửa.  Nếu  không, khi bọn họ đen thăm Trung Quốc, nêu ra một số vấn đề trong cán bộ kinh  sử  trao  đổi  với  chúng  ta,  người  nước  ta  há  hốc  mồm  nhìn  họ không đối đáp được, há chẳng phải là nực cười lắm ư? thật là nan giải quá  phải  không?"  Anh  học  giả  thanh  niên  nọ  nghe  nói  xong  đỏ  mặt đến tận mang tai, vội vội vàng vàng cáo biệt.

Cụ liễu với tư cách là một sử gia đường đường chính chính bỗng

nhiên lại tán đồng đốt sách cổ, thậm chí phải đốt sạch trên toàn thế giới. Phản pháo của cụ quả lão luyện thành thực. Tân học giả có ngu độn mấy cũng không thể không thấy gai nhọn trong lời nói của cụ.

Phản  pháo  bắt  đầu  từ  nắm  được  phán  đoán  của  quần  chúng. Đưa ra những lời nói phản diện khoa trương đến mức trào lộng. khiến cho người nghe từ chỗ thấy tựa hồ có lý phát triển thành mâu thuẫn

rồi muốn nắm được hạt nhân tư tưởng ta muốn diễn đạt.

Có người dùng phương thức tự trào để truyền đến đối phương sự đồng tình ưu ái. Có một người bán đồ dùng cho khách du lịch vừa mới vào nghề gặp trên đường đi một vị lão làng bèn kể khổ rằng: "Tôi làm việc không tốt đi đến đâu cũng bị  người ta làm nhục. Vị lão làng rất xúc  động,  thấy  cần  giúp  người  bạn  trẻ  này  nhưng  lại  dùng  một phương  thức  độc  đáo.  Ông  tỏ  vẻ  thông  cảm  nói  rằng:  "Thế  thì  hỏng bét, tôi không làm sao hiểu được việc này.   Bốn mươi năm trước tôi đi bán hàng du lịch khắp nơi. Tôi đưa hàng mẫu tặng người ta bị người

ta ném hàng ra ngoài cửa sổ. Bản thân tôi cũng bị người ta đuổi ra

khỏi của, bị người ta đạp xuống cầu thang, bị người ta đấm vào mũi.

Nhưng may qua tôi chưa bị ai làm nhục.

Trời ơi? Bị đánh bị ném ra cửa thế mà còn chưa là nhục ư? Đó là nhục chính hiệu? Vị lão làng này dùng phương thức nói phản diện và

tự trào đê biểu thị lòng thông cảm. Quan tâm đối với người bạn trẻ.

Phương  thức  này  sở  ái  dĩ  có  sức  mạnh  còn  bởi  vì  nó  truyền  đi  một thông tin quan trọng nhứ sau: Tất cả những điều đó không đáng nói đối  với  một  người  đi  bán  hàng?  Như  vậy  đã  cung  cấp  sức  mạnh  và lòng tin để chiến thắng khó khăn cho người bạn mới vào nghề.

Đó  là  câu  chuyện  đời  thường  hiện  đại,  dưới  đây  là  câu chuyện

thời xưa.

Đời Thanh có một học sĩ là Đồng Dẫn Niên rất có danh tiếng cho nên tự phụ tài cao. Một hôm, Đồng Dẫn Niên du ngoạn Ngô Sơn bỗng nhiên mưa như trút nước vội vàng chạy vào trú mưa trong nhà một nông dân. Cụ chủ nhà đem ra một cây quạt đề nghị Đồng Dẫn Niên cho chữ. Dẫn Niên khinh thị cụ già bèn viết quấy quá mấy chữ. Ông

cố ý viết chữ Táo thành chữ Qui, hai chữ Khổng Tước viết thành Tước

Khổng. Dẫn Niên cho là dân quê mù chữ, không hiểu nghĩa nên cũng không cần chữa lại và mượn tên người bạn đồng niên là Hoàng Điện Soạn ký vào quạt rồi đưa cho cụ già. Chăng ngờ cụ già cầm quạt xem

rồi cười nói rằng: "Hai chữ Tửu miết" không có chữ nào đối được nào ngờ hôm nay hai chữ Trà Qui chẳng phải là câu đối trời cho hay sao?” Xem quạt hồi lâu cụ nói tiếp: "Lão già dân quê này từ nhỏ không học sách, không biết Tước Khổng là cái gì? Có lẽ là toại

đồ ăn gì đó chăng? Rồi cụ nghiêm sắc mặt nói tiếp: "Ngài tài danh bao

trùm  vũ  trụ  sao  lại  mượn  tên  Hoàng  Điện  Soạn.  Xinh  ghi  đúng  tên ngài để tiện xưng hô. Điện Soạn là học trò của lão ngu dốt này”. Dẫn Niên nghe xong vã mồ hôi, trong lòng hổ thẹn lập tức khấu dầu làm lễ xin cho biết cao danh quý tính. Thì ra cụ già là một tiến sĩ nổi tiếng ở

Triết Giang nay về ở đất Ngô đã hơn 10 năm.

Cụ tiến sĩ già đã nói phản diện mình là dân quê mù chữ để răn

đe Dẫn Niên.

3. Mắng yêu

Có một số từ hội trong khi diễn đạt ý lại còn thể hiện ca hình như tán mỹ hỉ ái (thông thường là bao nghĩa), tăng hận yếm ố (thông thường là biếm nghĩa)... Bình thường con người yêu ghét phân minh dùng từ đạt ý bao biện thích đáng (bao là khen, đề cao, biếm là chê,

hạ  thấp - ND). Nhưng thay đổi sắc thái thì phá vỡ quy luật  này cố ý làm cho bao biếm đan xen, ra vẻ như không rõ thị phi, không biết tốt xấu, thực chất lại khiến cho yêu ghét được diễn đạt mãnh liệt hơn mà

lại hóm hỉnh, ý vị thâm trầm.

Có  một  vị  giáo  sư  ngoại  quốc  tự  xưng  là  "Trung  Quốc  không" (chuyên gia về Trung Quốc cái gì cũng biết) khi giảng bài cho học trò

đã nói: “Người Trung Quốc gọi đồ vật là ,đông tây" như bàn ghế, phích

nước, ti vi. Nhưng động vật có sinh mệnh thì không gọi là đông tây"

như sâu bọ, cá mú, thú vật con người. Cho nên anh và nó không phải

là đông tây", Tôi cố nhiên không phải là "đông tây (Đông tây không phải  là  hướng  đông  hướng  tây  là  có  nghĩa  là   “cái"  như  cái  bàn,  cái ghê- ND)

Trong Hán ngữ, từ "Đông tây" có sắc thái ba loại hình cam: bao nghĩa, biếm nghĩa và trung tính. Vị giáo sư đáng yêu này muốn dùng sắc  thái  trung  tính  của  từ,  “đông  tây",  không  hề  nghĩ  đến  sắc  thái biếm nghĩa mang ý chê bai: đánh giá thấp. Khi nói con dao, cái bàn là những  "đông  tây"  thì  "đông  tây!'  mang  nghĩa  trung  tính  chỉ  đồ  vật. Khi dùng từ "đông tây" chỉ người là mắng  người ta là đồ vật vô tri vô giác. Vị giáo sư nọ đã không hiểu thấu cái sắc thái của từ này nên dẫn

ví dụ tôi không phải là đông tây, đã vô tình tự thóa mạ mình.

Trong quan hệ giao tế thân mật thường dùng từ biếm nghĩa để khen,  để  tỏ  ra  gần  gũi  thân  thiết  với  nhau  theo  kiểu  mắng  yêu, thương cho roi cho vọt. Giữa bạn thân thường hay bảo nhau "cậu quá

tàn nhẫn", "cậu quá vô nhân đạo", "không nên bóc lột quá đáng", cậu

hơi có vẻ Hoàng Thế Nhân, "thằng quỷ này"... Trong quyển Vi Thành

có câu: Anh (Phương Hồng Tiện) kháng nghị vô hiệu quả, Tô Tiểu thư nói sao lành vậy anh chỉ còn có cách phuc tùng sự độc tài đầy thiện ý này." Trong cuốn Câu chuyện ban biên tập viết: Ngưu đại thư nói: Đó

là  thời  đại  của  thế  hệ  Lôi  Phong,  lúc  bấy  giờ  muốn  làm  việc  tốt  thì giống như làm giặc." Những câu này đều dùng từ biếm  nghĩa thành

từ bao nghĩa. Cách vận dụng phản ngữ này tương đối điển hình trong các  cuộc  đấu  khẩu  giữa  các  bạn  tình  nam  nữ.  Có  nhà  văn  gọi  đó  là "ngôn ngữ luyến ái đụng xe". Những người đã từng sử dụng ngôn ngữ đụng xe đó đều biết lạc thú ở chỗ đụng đàng tây, đụng đàng đông, anh công em thủ. Với nhiều cặp uyên ương nhất là

những người có trình độ văn hóa cao thì đấu khẩu là một loại trò chơi

đụng xe đặc sắc.

Trong  tiểu  thuyết  Lạc  mộng  của  cố  văn  sĩ  Đài  Loan  là  Huyền Tiểu Phật đã miêu thuật một cuộc đấu khẩu giữa Đái Thành Hào và Cốc Tuần như sau:

- Anh không biết tại sao em không ôn nhu một chút?

- Em cũng không biết tại sao anh không ôn hòa một chút?

- Được rồi... em thiêu nhu anh thiếu hòa, như vậy không khí gữa chúng ta thiếu cái trò chơi nhu hoà.

- Anh muốn chế tạo ra nó ư?

- theo em thì sao?

- Tuỳ anh.

- Về sau em có thể on như một chút thì ôn nhu một chút.

- Anh có thể ôn hoà một chút thì ôn hoà một chút.

-  Chúng ta yêu nhau 4 năm thì chúng ta cũng cãi nhau 4 năm.

- Thủ phạm là Đái Thành Hào.

- Cốc tuần là thủ phạm.

- Ít ra anh cũng đáng chết, tương đối cấu chơi.

Rõ  ràng  đôi  tình  nhân  này  tin  cậy  nhau,  yêu  nhau   sâu sắc

nhưng đều có tính cách độc lập không ai chịu khuất phục ai. Ai cũng muốn  cải  tạo  đối  phương  ai  cũng  không  thể  tự  cải  tạo.  Nhưng  qua những  lời  nói  ăn  miếng  trả  miếng  của  họ  ta  có  thể  thấy  họ  khoan dung cho n hau.

Tương tri, đó là điều chúng ta cảm nhận sâu sắc qua lời nói của họ.  Đoạn  văn  này  phản  ánh  xuất  sắc  những  đặc  điểm  của  đối  khẩu giữa bạn tình.

Một là tính mơ hồ của mục đích. Đấu khẩu bạn tình không phải

để giải quyết vấn đề cụ thể nào, đưa ra quyết định quan trọng nào mà chỉ mượn tính va chạm của ngôn ngữ để kích động tình cam, đạt được

sự tương tri và tương thông của hai qủa tim. Bạn tình có thể tranh

luận bất phân thắng loại vì một câu nói vô thưởng vô phạt hay vì một việc con con không đáng kể, người ngoài cuộc không hiểu nổi cái ảo diệu  và  lạc  thú  ẩn  tàng  bên  trong.  Hai  là  hình  thức  rất  chua  ngoa. Đấu  khẩu  bạn  tình  nhìn  bên  ngoài  rất  giống  với  cãi  nhau. Anh nói qua, em nói lại. Anh chế giễu em, em moi móc anh không ai nhượng ai

kẻ tám lạng người cửa cân. Nhưng hoàn toàn khác với cãi nhau. Khi

đấu khẩu. Cả hai bên đều thoải mái thốt ra những lời gay gắt. Tình yêu là bức màn bảo vệ cho nên đấu khẩu thành ra một loại kích thích, một loại ma sát niềm vui vẻ không chút nguy hiểm trở thành phương thức tốt nhất để biểu hiện thân mật nũng nịu.

Không khó gì không tưởng tượng ra khi Cốc Tuần nói "ít ra anh

cũng  đáng  chết:  tương  đối  xấu  chơi"  thì  mặt  mày  rạng  rỡ  tươi  cười tinh  nghịch.  Nếu  như  nói  câu  này  với  thái  độ  lạnh  như  bình  thì  sẽ không còn là đấu khẩu mà là nhục mạ.

Hồi 1 9 trong hồng Lâu Mộng miêu tả Bảo Ngọc đến phòng Đại Ngọc thấy Đại Ngọc đang ngủ bèn lay gọi dậy. Đại Ngọc nói: "Anh đi quấy  phá  ở  chỗ  khác  đi,  một   chốc  nữa  hãy  trở  lại”  .  Bảo  Ngọc  lay mạnh  và  nói:  "Anh  đi  đâu  đây?  Thấy  người  khác  là  chán  ốm".  Đại Ngọc xùy một tiếng cả cười bảo rằng: "Anh đã muốn ở đây thì cử ngồi

thẳng đàng hoàng, chúng ta nói chuyện với nhau vậy," Bảo Ngọc đáp:

"Anh đang ngã nghiêng đây". Đại  Ngọc nói: "Ngã nghiêng thì cứ ngã nghiêng”. Bảo Ngọc nói: "Không có gối hai ta cùng gối chung một gối vậy". Đại Ngọc bảo: "Đồ trứng thối! Bên ngoài có cái gối đấy,  lấy mà gối". Bảo Ngọc liếc nhìn rồi quay lại cười nói: “ Anh không cần chiếc gói đó, không biết của con mụ bẩn thỉu lào." Đại Ngọc nghe nói bèn trừng mắt ngồi dậy  cười bảo ràng: "Anh thật là thiên quỉ tinh" trong

mệnh của em! Hãy gối  chiếc gối này." Đại Ngọc đưa chiếc gối

của mình cho Bảo Ngọc, lấy chiếc khác cho mình.

Đoạn  đấu  khẩu  này  nhằm  cướp  chiếc  gối,  việc  rất  nhỏ,  lời  nói cũng là những lời thường ngày, hơn nữa Đại Ngọc mắng không chút khách khí. Nếu là quan hệ nam nữ bình thường thì lời nói đó sẽ tổn thương  hòa  khí  nhưng  đối  với  đôi  tình  nhân  thì  đánh  lại  là thương, mắng là yêu. Đấu khẩu chỉ là một phương thức biểu lộ tình yêu một cách sinh động linh hoạt, cho nên Bảo Ngọc và Đại Ngọc đấu khẩu mà không đấu khí, trái lại càng đấu càng đấu khẩu không chỉ là trò chơi ngôn từ ma còn là một phương thức tinh diệu hữu hiệu xóa bỏ đụng

độ  giữa  hai  tình  nhân.  Tỉ  dụ  như  anh  cùng  bạn  tình  đi  du  lịch  dã

ngoại rất không thuận lợi hoặc đi nhầm đường, hoác lỡ bữa cơm, lúc

đó bạn gái sẽ chẩu môi trách rằng: "Ái da, sao cứ đi với anh thì gặp toàn  chuyện  rủi  ro?"  Đối  với  lời  trách  móc  đó  anh  chớ  giận  mà  nói rằng: "Chê anh không tốt thì tìm người khác". Như vậy hai bên sẽ khó chịu và tổn thương tình cảm. Anh nên đấu khẩu với nàng đại để

- Đúng đấy , chúng ta là vợ chồng trời định mà!

- Thế nào là vợ chồng trời đinh? Vợ chồng thì rủi ro sao?

- Vợ chồng thì phải cùng hoạn nạn Em nghĩ xem, không có em bên cạnh anh làm sao vui qua được những rủi ro đó?

Tất nhiên nàng sẽ không giận anh nữa.

Vì  đấu  khẩu  là  một  trò  chơi  ngôn  từ  thú  vị  cho  nên  cũng  có những quy tắc như bất kỳ trò chơi nào, xin các đôi tình nhân lưu ý.

1 Phải chắc chắn tình yêu đã sâu đậm.

Nói  chuyện  có  nguyên  tắc  chung  là  "Thiểu  giao  bất  khả  thấm

ngôn (tình cảm nông cạn chớ nói lời sâu đậm).

Câu nói này thích hợp cho cả luyến ái. Nếu như hai bên còn ở trong  giai  đoạn  tìm  hiểu,  tình  cảm  còn  mơ  hồ,  muốn  dùng  phương thức  đấu  khẩu  để  tăng tình thân mất thì phải tìm kiếm một chủ đề chung chung, không liên quan tình cảm đôi bên hay cá tính đôi bên,

ví dụ như tranh luận về ở thành phố lớn hay ẩn cư chốn sơn lâm đâu

tốt hơn, tranh luận người thuận tay phải hay người thuận tay trái ai thông minh hơn... Như vậy hai bên không bị gò bó, hệ số an toàn hơn. Còn nếu như tình đã thâm, nghĩa đã nặng, hai bên đã hiểu tương đối

rõ cá tính của nhau thì có thể giả vờ mắng nhau, không còn cấm ky nào nữa.

2. Tốt nhất không làm tổn thương lòng tự trọng của đối phương. Đấu khẩu tình nhân rất thích dùng lời lẽ hóm hỉnh châm chọc

đối phương thường không tránh khỏi khoa trương và chọc xấu. Nhưng

khoa trương và chọc xấu cũng vẫn phải chiếu cố lòng tự trọng cửa đối phương. Tốt nhất không nói đến khuyết tật bẩm sinh của đối phương hay là cha mẹ của đối phương, cũng không nên moi móc những người

và  việc  đối  phương  tôn  thờ,  nếu  không  sẽ  biến  vui  thành  buồn, tự mình chuốc lấy tai vạ.

3. Phải lưu ý tâm trạng của đôi phương.

Đấu khẩu là giao tranh miệng lưỡi thì phải có hoàn cảnh thoải mái, tâm trạng thư thái thì mới vui thú. Cho nên khi đấu khẩu phải đặc  biệt  quan  tâm  tâm  trạng  lúc bấy giờ của đối phương. Mọi người đều  có  thể  tùy  tiện  dẩu  môi  làm  trò  cười.  Nếu  trong  khi  người  yêu đang lo lắng về việc thiếu tiền kết hôn mà lại nói rằng: !'Em thế nào vậy? Mặt ủ mày chau như ai nợ em hai vạn đồng vậy,” thì tất nhiên sẽ

bị  trách  móc  rằng:  "Người  ta  đang  lo  chết  người  mà  lại  còn  đùa,  tôi

gặp  anh  chàng  kiết  xác  này  thật  là  rủi  ro".  Như  vậy  đấu  khẩu  trở thành tố khổ. Hỡi các bạn trẻ, khi các bạn bắt đầu ngây ngất hương vị

ngọt ngào của tình yêu xin chớ quên chơi trò đấu khẩu cái trò đụng xe

đáng yêu này!

4. Chớ nhầm lời mắng thành lời khen

Thời  Thanh  có  một  quan  huyện  được  phân  đến  tỉnh  Sơn  Đông chờ  bổ  dụng  lần  đầu  tiên  yết  kiến  phủ  quân  (quan  đầu  tỉnh).  Theo thông lệ, phàm thuộc hạ tham kiến trưởng quan phải mặc mãng bào (mãng bào là quan phục triều Thanh may bằng đoạn có nhiều lớp và thêu 5 hay 9 hình con mãng (loại rắn) tùy phẩm cấp thấp cao), bên ngoài mãng bào còn có áo khoác. Dù ngày nóng bức cực kỳ cũng không được không mặc. Bấy giờ đang mùa hè nóng bức tri huyện quan này vừa  ngồi  trong  sảnh  đường  quan  trên  thì  mồ  hôi  đã  chay  ròng  ròng không chịu nổi bèn mở quạt cầm tay ra sức quạt phành phạch. Phủ quan  nói:  "Sao  không  bỏ  áo  khoác  ngoài  mãng  bào  ra”  Quan  huyện thưa:  "Vâng  vâng".  Bèn  cởi  áo  khoác  ra  rồi  cười  nói  huyên  thuyên trước mặt phủ quân, bất giác đưa quạt sang tay phải rồi lại đưa sang tay trái quạt phành phạch liên hồi. Ban đầu phủ quân cho là anh ta không chịu nổi nóng bức của địa phương sau thấy anh ta phóng túng

vô lễ bèn nổi giận, liếc xéo dùng phản ngư châm chọc anh ta. Ông nói: “sao không cởi nốt mang bào ra cho mát mẻ hơn Quan huyện lại cởi cả mãng bào ra. Phủ quân thấy anh ta quá vô lễ bèn vòng tay nói rằng: "Mời trà?" Tả hữu của phủ quân bèn hô: “ Tiễn khách'”

Bởi  vì  tập  quán  quan  trường  nhà  Thanh,  thuộc  hạ  yết  kiến

thượng quan mà trưởng quan không muốn tiếp nữa thì dùng hai chữ "mời trà" để tỏ ý không tiếp nữa. Khi khách vừa bưng chén trà lên thì quân hầu đã hô to "tiễn khách khách bắt buộc phải lập tức cáo biệt ra

về. Quan huyện nghe tiễn khách, vội vàng không kịp mặc áo vội vã đội mũ. cắp nách y phục, mặc áo lót chạy ra giống như tên hề trên sân khấu  tuồng.  Bọn  quân  hầu  của  phủ  quân  cười  ngặt  nghẽo.  Quận huyện  vừa  về  đến  cổng  quan  thì  nhận  được  lệnh  bài  của  phủ  quân

đuổi về quê quán học tập.

Lỗ  tai của viên quan huyện nọ đã nghe nhầm tưởng lời nói khí

(hàm ý giận ghét) thành lời nói chân tình nên đã dành mất chức mũ ô sao lại người điếc lúc này nghe không ra  phản ngữ làm sao có thể làm quan được. Điều đáng tiếc là quan huyện này còn có "đồng chí”.

Một vị tiến sĩ người Sơn Đông làm tri huyện mà suốt ngày chỉ

đọc  sách,  không  làm  việc  dân  đê  cho  chính  sự  sai  sót  bị  người  ta  tố cáo, bị bắt giam tống ngục bộ Hình. Vị tiến sĩ bị giam trong lao vẫn điềm nhiên. Ông ta ngủ trên một chiếc giường lớn, hàng ngày ông ta nằm ngang trên giường tiếp tục đọc sách rất thoải mái. Ba năm trôi

qua, gặp lúc trều đình đại xá, sắp được ra khỏi ngục tù, quan coi ngục

đến  chúc  mừng  ông.  Ông  tiến  sĩ  đi  qua  đi  lại  không  muốn  rời  nhà nghe. Ông nói rằng "Nơi này rất yên tĩnh, đọc sách rất tốt, đáng tiếc không thể ở đây suốt đời? Ngoài ra tôi ở đây đã mấy năm mà có một điều không sao hiệu nổi". Quan coi ngục hỏi là việc gì. Vị tiến sĩ bèn nói: "Tôi đã từng lật đi lật lại vấn đề mà cũng  đành phải thỉnh giáo. Chiếc giường rộng lớn như thế này thì liệu đặt giường trước  rồi xây nhà trùm lên sau chăng? Quan cai nghe xong không nhịn cười được đáp lại ràng: "Là như thế này. Tài ba của ông Lỗ Ban bị ngài với con mắt tinh đời thoáng nhìn là hiểu ngay” Tiến sĩ nói: “không dám! Tôi chỉ là nhìn qua lỗ cai ống mà thấy một vệt (ban) mà thôi." (Đây là chơi chữ, Quan ngục nói Lỗ Ban là tên ông tổ thợ mộc. Ông tiến sĩ không biết  tưởng  là  cái  lỗ  và  ban  (vệt)  chữ  ban  này  đồng  âm  với  chữ  ban

trong Lỗ Ban song viết khác nghĩa khác.ND)

Cái gọi là cười và mắng đều là ẩn ý cho nên khi trò chuyện phải

có lỗ tai thứ ba để nắm bắt ý đại ngôn ngoại của đối phương. ông tiến

sĩ nọ đọc sách không ít mà lại không để giải mã được ẩn ý trong lời quan cai ngục, bị chế giễu mà vẫn hồn nhiên không biết. Thật là đần độn cục điểm ngốc không còn thể ngốc nghếch hơn nữa. Đó là bởi vì phần kinh của hạng người ngốc này không mẫn cảm. Người ta mắng

mình lại tưởng khen mình, dù có một đôi tai to đến đâu cũng vô ích.

Kế 31. Kế bè đảng

Làm sao dệt tấm lưới quan hệ?

1. Gian nịnh cũng có bè đảng cùng sinh tử

Cuối  đời  Thanh,  phái  giám  Lý  Liên  Anh  tâm  địa  hiểm  độc nhưng trong trường hợp không tổn hại quyền lợi của Thái Hậu Từ Hi

và của bản thân thì vẫn làm bộ người thiện, chiếu cố thuộc hạ. Cho nên trong cung được tiếng tốt là người thương xót thuộc hạ.

Khi thái hậu Từ Hi 60 tuổi muốn đi du ngoạn Di Hòa Viên. Do

xây dựng gấp cho nên ở đây còn một số kiến trúc chưa hoàn tất. Để tránh  Từ  Hi  nổi  giận,  Lý  Liên  Anh  bèn  dẫn  đường  đi  quanh  tránh những chỗ đó. Nên đường đi có chỗ nào lót chưa tốt, Lý viên Anh bèn

đi nhanh lên nước, đứng vào chỗ chưa lót  đó, dùng áo che khuất chỗ

đó không để Từ Hi thấy. Vì vậy các quan phụ trách xây dựng Di Hòa

Viên hết sức cảm ơn Lý Liên Anh.

Đối với hoàng đế Quang Tự, Lý Liên Anh cũng dùng thủ đoạn trai mặt. Quang Tự vào cung năm 3 tuổi do Lý Liên Anh trực tiếp đưa vào. Hai vợ chồng Thuần Thân Vương dặn di dặn lại nhờ Lý Liên Anh chiếu  cố  Quang  Tự  và  thường  giử  lễ  vật  tặng  Lý  Liên  Anh  rất  hậu hĩnh.  Trong  cuộc  đấu  tranh  giữa  Quang  Tự  và  Từ  Hi,  Lý  Liên  Anh luôn luôn đứng trên lập trường thái hậu Từ Hi nhưng bề ngoài thì tỏ

vẻ đồng tình sâu sắc với Quang Tự. Khi Quang Tự bị giam lỏng ở Lưu

Đài, thái hậu Từ Hi sai người đưa cơm có khi là thực phẩm thiu thối.

Lý  Liên  Anh  thừa  cơ  đến  thỉnh  an  Quang  Tự  đem  bánh  bao  giấu trong tay áo đến cho hoàng đế nên Quang Tự hết sức cảm kích. Khi bát quốc liên quân đánh vào Bắc Kinh trên đường hoàng thất tị nạn

chạy về Tây An, Lý Liên Anh thấy Quang Tự mặc áo mỏng bèn cởi áo

khoác khoác lên vai hoàng đế ngay trước mặt mọi người. Trên đường

đi. Ly Liên Anh chăm lo từng li từng tí khiến cho thuộc hạ đều cảm động.

Lý Liên anh có nhãn quan chính trị, làm nội vụ Đại Tổng quản suốt hai triều Đồng Trị và Quang Tự giỏi lung lạc nhân tâm. Ông ta cũng giống Tần Cối đời Tống cũng là một cao thủ về phương diện  này, đặc biệt chú ý ban ân huệ kết bè kết đảng. Tục ngữ có câu: "Gian nịnh cũng có bè có đảng cùng sinh tử." Lam người nhất là người lãnh đạo ai cũng cần có người ủng hộ. Thời Tống, Tần cối cũng được Vương Thứ ông giúp đỡ rất Vương Thứ ông là một văn nhân bần cùng cực độ có một  người  đồng  hương  là  Lã  Di  Hao  từng  làm  tể  tướng  trong triều. Vương Thứ ông muốn nhờ vả bạn nhưng Lã Di Hao không trọng thị. Khi Tần Cối làm tể tướng thì ông bèn đến theo Tần Cối. Sau khi biết cảnh ngộ của ông. Tần Cối thất rằng con người này tham lam, có thể dùng được bèn cười bảo ông ta rằng: "Chăng phải ông là đồng hương của Lã Di Hạo hay sao?" và tỏ ra là tri âm cua Vương Thứ ông. Tần Cối lập tức phong ông làm viên ngoại lang bộ đại, tiếp đến phong làm

bí thư thiếu giám khởi củ xá nhân, trung thư xá nhân.

Vương  Thứ  ông  cảm  kích  đến  rơi  nước  mắt,  lúc  nào  cũng  tìm cách báo ơn khuyển mã với Tần Cối. Cuối cùng cơ hội đã đến. Chính sách đầu hàng của Tần Cối thất bại, quân Kim tiên công đại quy mô, quần thần yêu nước kể tội Trần Cối. địa vị Tần Cối lung lay. Vương Thứ  ông  bèn  ra  mặt  giải  cứu  Tần  Cối.  Ông  tâu  với  Tống  Cao  Tông rằng: "Trước đây quốc gia đại sự không có ai đưa ra được chủ trương

gì tốt. Nếu nay vì chính sách của Tần Cối có  chút trắc trở mà tham

ngôi  tể  tướng  dùng  người  khác  e  rằng  người  sau  không  chắc  gì  đã sáng suốt, tài giỏi hơn người trước. Hơn nữa quan tể tướng mới trước tiên sẽ bài xích dị dạng, chiêu mộ đồng đảng rối loạn cả lên, chỉ trong hai tháng thì quốc gia đã không còn yên ổn nữa. Như vậy có ích lợi gì cho quốc gia? Xin bệ hạ suy nghĩ kỹ, chớ đê kẻ tiểu nhân đục nước béo cò”. Tống Cao Tông vốn nhu nhược, xin vào lời nói đó, Tần Cối bèn giữ

được chức tướng Tần Cối tự nhiên phải cảm kích Vương Thứ Ông, báo

đáp hậu hĩ cho ông ta, đề bạt ông ta làm phó tể

tướng. Sau này trong việc bức hại Nhạc Phi, Vương Thứ ông cũng là nhân  vật  sách  hoạnh  mưu  mô  chủ  yếu.  Do  trong  mắt  ông  ta  chỉ có Tần  Cối,  không  có  hoàng  đế  cho  nên  bị  hoàng  đế  ghét  biếm  chức, nhưng Tần Cối trước sau vẫn nhớ ơn ông ta cho nên luôn luôn tặng lễ vật an ủi.

Kỳ  thực  làm  ông  chủ  làm  lãnh  đạo  đều  cần  phải  kết  bè  đảng

cùng sinh tử, nếu không sẽ mất nhân tâm và bị hạ bệ. Trong thời Tam

Quốc không những Lưu Bị biết ném con thì Khổng Minh cũng không kém.

Gia Cát Lượng Bắc Phạt có kế sách lâu dài. Ông sử dụng chế độ quân địch luân phiên, đến một thời hạn nhất định thì cho 2/10 quân

số giải ngũ về quê, lấy số tân binh bù vào đủ quân số như cũ. Như vậy quân đội luôn luôn trẻ và người lính cũ có điều kiện trở về quê làm ăn

và nghỉ ngơi hồi phục sức khỏe sau thời gian tòng quân.

Co một lần, Tư Mã Tiêu đem 30 vạn quân nghênh chiến vừa đúng lúc quân  Thục  sắp  thay  quân  cho  2/10  của  10  vạn  quân  về  quê,  tức  chỉ còn lại 8 vạn lính cũ và 2 vạn lính mới chưa có kinh ghiệm chiến đấu, chắc chắn ảnh hưởng đến sức chiến đấu. Các tướng lính Thục rất lo bèn kiến nghị Gia Cát Lượng hoãn thay quân. Nhưng Khổng Minh lão luyện không chịu thất tín để mất thời cơ ban ơn lấy lòng người, vì vậy kiên  quyết  cho  giải  ngũ  như  kế  hoạch  đã  định.  Quyết định này của Gia Cát tường vua ban ra, quân lính cảm ơn đức người thống soái, thề chết cho chủ tướng. Số quân lính được giải ngũ cũng

thỉnh cầu tình nguyện ở lại chiến đấu. Toàn quân phấn khí một bằng

mười, đánh tan quân Tư Ma Tiêu nhiều gấp ba quân Thục.

Gia cát Lượng đã cố kết nhân tâm khiến quân đội hình một bè đảng cùng sinh cùng tử với ông.

2. Xây dựng một quan hệ hữu dụng

Xã hội ngày nay là xã hội kinh tế thị trường, người  người đều ở

trong  tình  thế  nguy  hiểm  chịu  đựng  một  áp  lực  mức  độ  khác  nhau. Nếu như anh đang lâm vào tình cảnh khẩn cấp đe dọa cuộc sống bình thường  và  sự  nghiệp  có  cơ  suy  thoái  mà  lại  chỉ  khi  có  việc  mới  tìm người thì quả khó lòng giải nguy. Nếu như lúc bình thường anh không đặt vấn đề kết bạn lên hàng đầu thì lúc tâm sự tất trở tay không kịp. Tâm sự có nhiều nội dung. Hiện nay phổ biến là có việc có người. Có người  giúp  việc  là  có  người  giúp  cho  mình  phát  triển  đạt  được  mục tiêu của mình. Nhưng nếu  chỉ thực hiện theo phương châm có việc có người,  không  việc  không  người  thì  anh  chỉ  có  thể  đạt  mục  đích  tạm thời, không thể lâu dài được. Nhưng nếu lúc không việc mà anh cũng giúp đỡ cho những người vô dụng thì cũng chỉ mất công vô ích. Phải giúp đỡ những người hữu dụng. Giúp người hữu dung là giúp đỡ thân bằng cố hữu tuy có khác nhau nhưng không mâu thuẫn nhau. Người

ta giúp anh, anh phải trả ơn thì mới kết thành bè đảng cùng sinh tử

được.

Theo  truyền  thống  kết  bạn  của  Trung  Quốc  thì  kết  bạn  không nên  có  mục  đích  mà  chỉ  "dĩ  tình,  lợi  hữu,  biệt  vô  sở  cầu”  kết  bạn  vì tình cảm, không vì lợi ích học triết học vô vị. Nếu trong giao tế coi chú

ý  đến  giá  trị  sử  dụng  của  đối  tượng  vừa  mới  tiếp  cận  lợi  dụng  đối

tượng thì bị coi đó là vụ lợi.

Quan  niệm  giao  tế  hiện  nay  có  3  mục  tiêu  cơ  bản.  Chúng  ta không thể chỉ nhấn mạnh hoạn nạn cùng chịu phu quí cùng hưởng. tình cảm hòa hợp mà cự tuyệt việc nhờ và giúp đỡ lẫn nhau. Không thêt xem việc nhờ và giúp đỡ lẫn nhau là vụ lợi. Nhờ vả giúp đỡ lẫn nhau là một hành vi có tính xã hội, phân biệt con người với động vật.

Thử hỏi nếu có một người không thể cùng hoạn nạn, cùng phú quí với anh, không thông cảm với nhau, không nhờ và giúp đỡ lẫn nhau thì anh có kết bạn với người đó hay không? Bằng không. Đủ thấy giao tế

là có chọn lựa, chon lựa là một cách thể hiện của mục tiêu.

Xây dựng quan hệ có thể trình bày một cách đơn giản. Đầu tiên

xác định mục tiêu, sau đó tìm người có nhu cầu tương đồng, cuối cùng tiếp xúc với người đó và xác lập quan hệ. Có nghĩa là: mục đích  người

có nhu cầu tương đồng - quan hệ.

Có người chỉ đùa vào trực giác mà có quan hệ, có người phải nỗ lực khó khăn mới đạt được quan hệ. Loại người thứ nhất khó lòng dự đoán kết quả sẽ như thế nào. Loại người thứ hai tương đối hiểu cái lợi cửa quan hệ.

Quan hệ phải tốn một ít công sức mới có được. Một công ty nọ trong  vòng  hai  tháng  sẽ  hoặc  bị  kiểm  kê  tài  sản,  hoặc  bị  phá  sản. Công nhân viên chức nghe tin, có người đầu óc mê muội không biết nên làm gì, có người lén gọi điện thoại tìm nơi cộng tác khác để khỏi cùng chết liền với công ty. Rõ ràng, loại người thứ hai không phải là

loại người có quan hệ cùng sinh tử với anh, không thể nào  giúp anh làm nên sự nghiệp.

Quan hệ là sợi dây sinh mệnh. Giữ quan hệ nào đó với bên ngoài

thì tin tức mới tinh thông. Làm sao để có những quan hệ đó, nhiều khi không thể giải thích được. Đó không phải là móc ngoặc mà là một loại

bí quyết, phải hiểu đoàn kết là sức mạnh, rèn luyện thành tuyệt chiêu thu thập tin tức ngay ở những nơi khó thu thập được tin tức.

Người giỏi mở rộng quan hệ là cao thủ xã giao, biết nắm bắt thời

cơ  bắt  quan  hệ  trong  bữa  tiệc,  hội  họp  bàn  việc  công  hay  trong  hội hè...  Họ  luôn  luôn  vểnh  tai  lắng  nghe,  thu  nhập  thông  tin  từ  mọi nguồn, mọi nơi, mọi người. Chỉ cần anh giao tiếp nhiều thì tất sẽ có thu hoạch lớn.

Người giỏi bắt quan hệ không những phải khéo ăn khéo nói mà

phải  có  con  mắt  thần,  không  bỏ  qua  đường  tơ  kẽ  tóe  nào  cả.  Họ  là những trinh sát hay ký giả trời sinh,   đáng hưởng vinh dự tiến sĩ xã hội học.

Nói  tóm  lại,  con  người  phải  luôn  luôn  quan  tâm  người  xung

quanh cả hữu dụng hay không, có nhu cầu tương đồng hay không để

đặt  quan  hệ.  Đó  là  thường  tình  của  con  người  không  nên  phê  phán

quá đáng.

3. Thích ứng với vòng giao tế mới

Đời người có thể xuất hiện nhiều biến đổi từ nhà trường đến đơn

vị công tác, từ vùng này sang vùng khác, từ hoàn cảnh này sang hoàn cảnh mới. Mỗi người đều không thể thiếu những bước đi như thế. Mỗi khi có biến đổi anh sẽ đối mặt với một không gian giao tế xa lạ, phải

đi hết một vòng giao tế mới, tái tạo một quan hệ người với người, thời gian này là thời kỳ cọ xát tiếp hợp của quan hệ giữa người với người. Trong thời kỳ cọ xát tiếp hợp nào nếu anh xử trí không thỏa đáng thì

sẽ  không  tiếp  hỏi  được  với  hoàn  cảnh  mới.  Nếu  xử  lý  thỏa  đáng  thì

anh  sẽ  nhanh  chóng  gia  nhập  vào  hoàn  cảnh  mới.  Làm  thế  nào  để vượt qua thời kỳ cọ xát tiếp hợp này.

1. Giữ đia vị mới của anh cho đứng đắn.

Trong giao tế mỗi ngươi đều có địa vị tương ứng, đó là phản ứng của quy luật giao tế và cũng là yêu cầu của quy phạm xã hội. không giữ địa vị mới được đúng đắn thì trong giao tế tất sẽ đường đột mạo phạm, què quặt sẽ bị mọi nhời chê trách oán hận, chống đối, chế giễu,

đả  kích,  quan  hệ  giao  tế  phức  tạp  nhiều  biến  đổi  khiến  cho  người

trong giao tế khó nhìn rõ, không dễ gì nắm bắt chính xác. Bản thân ở địa vị nào trong trường giao tế, làm thế nào đê điều hòa được vị trí của mình, đó là việc không dễ dàng chút nào. Vì vậy khi đối mặt với hoàn  cảnh  mới,  bằng  hữu  mới  thì  bước  thứ  nhất  là  anh  phải  nhận thức được bản thân. Đánh giá được bản thân, xác định được địa vị bản thân rồi mới biết nên bước vào trong giao tế từ góc độ nào. Một trường trung học trọng điểm thực nghiệm chế độ hiệu trưởng phụ trách được cấp trên ủng hộ điều từ trung học phổ thông ba vị giáo viên cốt cán đến bổ sung đội ngũ giảng dạy. Khi ba vị giáo viên này đến đơn vị mới nhận  công  tác  đã  băn  khoăn:  trường  mới  này  là  một  trường  trọng điểm, vậy nên giữ tư thế giáo viên cốt cán chàng hay là tỏ ra khiêm

tốn  vừa  được  điều  đến  đơn  vị  công  tác  mới.  Giáo  viên  Hoàng  giữ

nguyên tư thế giáo viên cốt cán của mình, kết quả bị bạn đồng sự mới chế giễu là không biết trời cao đất dày. Giáo viên Thúc thì thay đổi thái  độ  tự  cao  cũ  chuyển  sang  khiêm  tốn  nhún  nhường,  kết quả bị đồng sự mới khinh thường. Chỉ có giáo viên Trương hiểu rõ hoàn cảnh giao  tế  không  tỏ  ra  băn  khoăn  mà  an  nhiên  tự  tại,  luôn  luôn  điều chỉnh vị trí giao tế của mình cho nên vừa nhanh chóng hòa nhập vào hoàn cảnh mới, vừa được đồng sự tôn trọng. Giữ địa vị đúng đắn trong hoàn cảnh mới là một quá tình tinh tế sâu xa mà không phải bất kỳ ai cũng thành công. Cần phải có trực giác giao tế, tu dưỡng tâm lý. Giữ cho tâm bình thường là điều có tác dụng trong việc điều chỉnh quan

hệ giao tế.

2. Dùng tư thê ổn định giản dị.

thời kỳ Cọ Xát tiếp hợp là quá trình hiểu biết lẫn nhau. Người này người nọ đủ tính tình hoàn cảnh khác nhau không thể kê ra hết được cho nên tất có mâu thuẫn và xung đột nào dó. Anh là một gương mặt  mới  bước  vào  vòng  giao  tế  mới  mà  mới  bắt  đầu  đã  không  biết kiêng dè trong mắt mọi người nhe nanh múa vuốt, thế thì không

thể nào tiếp hợp với mọi người được. Đây tựa hồ là tính cách hướng ngoại  mà  người  trẻ  tuổi  thường  hay  có  và  cũng  là  vấn  đề  cần  phải khắc phục. Thái độ giao tế trầm tĩnh giản dị mới thích hợp có lợi hơn cho việc cọ xát tiếp hợp của anh trong hoàn cảnh mới. Đó la phương pháp dĩ tĩnh quan động bản thân anh tự khắc chế thì anh có thể quan sát  nắm  bắt  toàn  diện  và  tinh  tế  hoàn  cảnh  giao  tế  mới  từ  đó  thực hiện khế hợp và dung hòa một cách có mục đích với hoàn cảnh mới.

Bề  ngoài  tựa  hồ  là  một  phương  thức  tiêu  cực,  thực  nhất  là  một  loại

sách lược, là một cách ứng phó tích cực với hoàn cảnh mới. Còn nếu như tả xung hữu đột chỉ làm cho người ta hiểu lầm và phỉ báng anh mà thôi, anh khó lòng không trơ thành kẻ không hòa nhập được với hoàn cảnh mới. Con người thì năng động, hoàn cảnh thì không thay đổi  theo  ý  chí  con  người.  Con  người  phải  chủ  động  thích  ứng  hoàn

cảnh mới chứ không có lý do gì yêu cầu hoàn cảnh phải thích ứng với

con  người.  Cho  nên  thay  đổi  thái  độ  là  một  hành  vi  chủ  động  hữu hiệu,  phải  chú  ý  đến  hai  chữ  hữu  hiệu.  Phải  thay  đổi  thái  độ  cho thành công, biến mình hoàn toàn thành một thành viên mới của hoàn cảnh  mới.  Giáo  viên  Trương  là  một  giáo  viên  văn  học  lúc  ở  trường trung  học  năm  nào  cũng  là  giáo  viên  năm  thứ  12.  Khi  đến  trường trung học trọng điểm thì tình hình khác hẳn, ở đây nhân tài như nấm tất nhiên chức vụ giáo viên thứ 12 không đến hay ông. Dù anh có tài tuyệt đỉnh thì cũng phải chờ người ta nhận thức. Cho nên giáo Viên Trương  suy  nghĩ  thông  suốt  không  giống  như  giáo  viên  Hoàng  đi tranh cãi nhất định đòi phải dạy năm thứ 10. Hành động hợp tình hợp

lý  của  giáo  viên  Trương  xuất  phát  từ  đánh  giá  lại  bản  thân  trong

hoàn cảnh mới, điều chỉnh vai trò. Kết quả ông được mọi người yêu quí, còn giáo viên Hoàng thì bị lãnh đạo và đồng nghiệp hiểu lầm. Bồi dưỡng năng lực giao tế .

Cảnh giới cao của giao tế là quan hệ giữa người với người gắn bó với nhau như keo sơn. Tìm kiếm cách tiếp hợp tốt phải suy nghĩ tìm biện  pháp  về  phương  diện  này.  Sức  hấp  đẫn  của  anh  trong  giao  tế biểu hiện ở năng lực giao tế của anh. Đó là một tổng thể có nội dung phong phú bao gồm hình tượng trí thức, đạo đức, năng lực, ngôn ngữ, hài hước của anh. Một người có ma lực giao tế mạnh thì người khác sẽ chủ động tiếp cận, tiếp thu, thích ứng với anh khiến cho những khác biệt mâu thuẫn trong giao tế bị tiêu trừ, sự cọ xát giao tiếp sẽ thuận

lợi như nước đổ vào sông. Cho nên khi đối diện với hoàn cảnh mới bạn

bè mới thì điều căn bản là bồi dưỡng năng lực giao tế độc đáo để sáng tạo cho anh một hoàn cảnh giao tế, tạo ra địa vị giao tế lý tưởng cho anh. Giáo viên Hoàng và giáo viên Thúc khởi đầu giao tiếp đã không đẹp là do chuẩn bị kém. điều tra không tốt cho nên không mở được lối

đi  giao  tế  trong  hoàn  cảnh  mới  khiến  cho  nhiều  người  hiểu  nhầm. Nhưng hai ông đều là giáo viên giỏi có một số khả năng độc đáo. Ví dụ giáo  viên  Thúc  giỏi  thư  pháp  nên    đã  biểu  diễn  thư  pháp  cho  mọi

người thưởng thức gây ấn tượng tốt đẹp. Giáo viên Hoàng  nói  chuyện

tiếu lâm thường làm cho cộng sự cười và dần dần thân mật với nhau. Cuối cùng giáo viên Thúc và giáo viên Hoàng cũng đã tiếp hợp được với  hoàn  chỉnh  mới  như  giáo  viên  Trương  trở  thành  giáo  viên  mới được mọi người hoan nghênh. Gần đây giáo viên Trương được đồng sự

đề cử làm phó hiệu trưởng.

Tóm lại , tu dưỡng tốt bản lĩnh giao tế thì sẽ dễ dàng tiết hợp trong hoàn cảnh mới.

Kế 32. Kế đe dọa

Làm thế nào để gây áp lực đối thủ một cách khéo leo?

1. Mượn gươm pháp luật

Cậu  Đinh  l5  tuổi  từ  nhà  bạn  học  về  nhà  thì  thấy  cửa  bị  mở toang, trong nhà vọng ra tiếng di chuyển đồ đạc, nhìn vào thấy một ông  đang  lục  lọi  hòm  tủ  tìm  tiền  bac.  Ônng  ta  ngước  mắt  lên  cũng phát   hiện cậu Đinh bèn khua con dao thái rau lên trợn mắt bước về phía cậu Đinh. Cậu Đinh đối mặt với tên trộm cao lớn hơn mình bèn quắc mắt nhìn rồi quát: “ Bỏ dao xuống !” Làm cho tên trộm khựng lại. Cậu Đinh dõng dạc nói tiếp: “ Nói cho ông biết, nếu ông dùng dao chém tôi thì tình hình có khác ít ra phải ở tù từ 3 đến 5 năm, nếu ông

bỏ dao xuống thì tôi để ông có cơ hội ra thú tội. Ba người bạn của tôi đang  đứng  ở  ngoài  cửa,  tôi  có  thể  gọi  họ  vào  bắt  ông.  Ông  ném  dao xuống đất đẩy lại đây!” Khí thế của cậu Đinh áp đảo được tên trộm,

nó bèn bỏ dao xuống đất. Láng giềng chạy đến giúp bắt tên trộm đưa

ra đồn công an.

Một  cậu  học   trò  15  tuổi  mà  chỉ  mấy  câu  đã  khuất  phục  được một tên trộm cao lớn hơn lại có dao thật đáng khâm phục. Phân tích

kỹ có ba điều đáng khâm phục.

Một là dùng đe doạ trấn áp tên trộm. Cậu Đinh đã tiên phát chế nhân hét  to:  “  Bỏ  dao  xuống  !”  Khiến  cho  kẻ  trộm  bất  ngờ  nên  mất  tinh thần, bị uy thế uy hiếp không dám khinh động. Cậu Đinh khắc phục thế yếu của mình nên hét lớn cho láng giềng nghe thấy ứng cứu làm cho tên trộm hoảng sợ.

Hai là dùng đe dọa uy hiếp đánh đổ phòng tuyến tâm lý của tên

trộm.  Khi  kẻ  trộm  giơ  dao  lên,  cậu  Đinh  không  để  cho  nó  có  cơ  hội

định thần đã dùng thanh gươm pháp luật có trong tay tấn công tiếp,

bảo cho kẻ thù biết hình phạt đối với kẻ dùng dao đánh người nặng thế nào, nếu không dùng dao thì nhẹ như thế nào. Kẻ trộm cân

nhắc tội nặng nhẹ buộc phải tự kìm chế. Cậu Đinh lại bồi tiếp một câu nói rằng có ba người bạn ở ngoài sẵn sàng vào bắt trộm. Đánh nhau không thể không gian trá, đối với kẻ trộm cũng thế. Trí trá này của cậu Đinh đã làm tiêu tan hy vọng liều mạng thoát thân của tên trộm.

Nó đành buông dao chịu tội.

Ba  là  tuổi  trẻ  mà  tâm  cơ  linh  hoạt,  từng  câu  từng  câu  ép  tên trộm, vừa mưu vừa trí. Bảo tên trộm bỏ dao xuống đất rồi đẩy lại cho cậu, cậu đã quy định phương thức hành động cho kẻ trộm, ngăn chặn

kẻ trộm lợi dụng bỏ dao mà biến thành hành hung.

Cách dùng thượng phương bảo kiếm pháp luật để đe dọa trấn áp hung đồ cũng có thể dùng để cảnh báo những chiếc đầu nóng nảy.

Trong cuộc sống hiện thực, khi hai bên phát sinh xung đột kịch liệt,

đối phương quá kích động có thể làm điều ngu xuẩn. Lúc đó các đồng nghiệp, người thân, lãnh đạo tất nhiên sẽ ra tay can ngăn. Có nhiều cách khuyên giải nhưng dùng uy lực pháp luật ngăn chặn bạo hành

cũng là một biện pháp tốt khêu gợi ý thức pháp luật của đương sự, ước thúc ngôn hành của họ. Vận dụng pháp luật có mấy phương thức sau:

1. Mượn quyền uy pháp luật tăng thêm sức thuyết phục.

Đối diện với người đang nóng đầu, người khuyên bảo thể đứng trên lập trường pháp luật dùng khẩu khí nghiêm túc với thần thái uy nghiêm nhấn mạnh hậu quả nguy hiểm của hành vi phạm pháp, cảnh tỉnh đối phương thì có thể tránh khỏi sự việc diễn biến xấu. Thí

dụ một thanh tra đến thôn nọ điều tra vụ án, phần tử phạm pháp xúc

xiểm quần chúng gây sự,  bao vây viên thanh tra, thậm chí ném đá ô

tô  của  thanh  tra,  tình  hình  rất  khẩn  cấp.  Để  ngăn  chặn  họ,  viên thanh tra đứng trên xe nói rằng: "Chúng tôi là người thi hành pháp luật của nhà nước, thi hành công vụ, mọi người  nên tin tưởng chúng

tôi làm việc công bình, không nghe theo những lời xúc xiểm. Nếu các

người vây đánh ngươi thừa hành pháp luật, ngăn trở công vụ thì đó là

hành đồng phạm pháp, phải chịu trách nhiệm hình sự. Xin mọi người hãy giải tán!" Nghe xong, mọi người giải tán, tránh được một cuộc xô

xát

2. Mượn kiến thức pháp luật tăng cường sức thuyết phục.

Với  những  người  ngày  thường  không  học  tập  pháp  luật,  gặp  việc không khỏi không làm bừa bãi. Đối với hạng người này thì phải giới thiệu kiến thức pháp luật để cho họ biết nội dung pháp luật liên quan đến hành vi của họ như thế nào và hành vi đó có hậu quả pháp luật như  thế  nào.  Khuyên  bảo  như  thế  mới  đủ  sức  mạnh,  đủ sức  thuyết phục  khiến  đối  phương  tuân  theo  pháp  luật,  điều  chỉnh  ngôn  hành không thỏa đáng của họ, cuối cùng đạt đến mục đích của khuyến cáo.

Ví dụ một chiến sĩ có vị hôn thê ở quê nhà bị ức hiếp, khi nghe tin anh

ta nổi giận bừng bừng mua một con dao đi báo thù. Chính trị viên bèn giải  thích  hành  vi  lỗ  mãng  của  anh  ta  có  thể  dẫn  đến  hai  hậu  quả. Một là vi phạm kỷ luật quân đội, bêu xấu quân đội. Hai là vi phạm luật hình sự sẽ lại trừng  phạt. Dạy anh ta cách vận   dụng pháp luật

để đấu tranh. Cùng anh ta nghiên cứu pháp luật, giúp anh ta viết một

bức thư cho vị hôn thê khuyên cô ta tố cáo sự việc ra toà án. Ngoài ra, đơn vị quân đội gửi công văn cho chính quyền địa phương can thiệp. Cuối cùng sự việc được giải quyết toàn quyền.

3.  Nhờ  các  điều  luật  cụ  thể  tăng  cường  sức  hướng  dẫn  của  lời

khuyến cao.

Có khi đương sự bị hại bởi vì họ không biết cách bảo vệ quyền lợi của mình nên hành động quá khích. Người khuyến cáo nên dùng điều luật cụ thể để phân tích, đối chiếu sự việc, làm cho anh ta tâm phục khẩu phục, chọn lựa hành động đứng đắn.

Cha một công nhân trẻ hết ca đêm cưỡi xe đạp đi về nhà chẳng

may ngã vào hố công trình xây dựng gãy xương, phải vào viện, mất mấy ngàn đồng viện phí, lại nghỉ việc mấy tháng. Anh công nhân trẻ tìm đến chủ quản công trường nọ, đòi bồi thường bị từ chối. Anh ta

bèn nhờ mấy tay anh chị cùng đến gây sự với vị chủ quản công trình

đó,  đập  phá  công  trường.  Vị  thư  ký  của  công  trình  biết  tin  bèn  ra khuyên  ngăn  bao  anh  ta  rằng:  "Anh  chớ có  làm  vậy  vốn  anh  có  lý nhưng nếu anh đập phá thì anh trở thành vô lý mà lại  còn vi phạm nưã” Anh thanh niên   công nhân đáp lại: "Anh nói dễ nghe nhỉ! Vậy

tôi đi nói lý ở dâu? Tìm ai giải quyết vấn đề này?” Ông thư ký nói: anh không  học  pháp  luật  đương  nhiên  không  tìm  được  lý.  Anh  có  biết trong pháp luật  có một điều như thế này chăng: "Khi đào hố lắp đất các thiết bị ngầm ở nơi công cộng, cạnh đường đi hay trên đường đi

mà không đặt biển báo rõ rệt và không có biện pháp an toàn khiến

cho người khác bị tổn thương thì bên thi  công phải chịu trách nhiệm dân  sự".  Ông  thư  ký  ấy  gợi  ý  như  thế  khiến  anh  công  nhân  trẻ  vui sướng hớn hở. Anh ta kiện ra tòa và cơ quan chủ quản công trình này phải bồi thường phí tổn cho cha anh ta. Vấn đề được giải quyết nhờ sự hướng dẫn pháp luật của ông thư ký.

2. Dùng áp lực tâm lý khiến đối phương lộ chân tưởng

Thời nhà Nguyện, chủ thừa huyện Ninh Hải là Hồ Cấp Trọng đi tuần tra ngẫu nhiên nhìn thấy một nhóm bà già tụng kinh trong am. Thấy viênn chủ thừa, một bà tố cáo bị mất cắp một chiếc áo, không biết ai trong số các bà đang tụng kinh đã lấy. Hồ Cấp Trọng sai người lấy một ít lúa mạch bỏ vài hạt lên bàn tay mỗi bà đang tụng kinh. Rồi ông chắp tay, miệng niệm kinh đi vòng quanh tượng Phật một vòng. Sau đó, ông nhắm mắt tọa thiền và nói: “ Ta nhờ Phật làm phép hễ bà nào ăn cắp áo thì khi đi vòng quanh tượng Phật hạt lúa trên tay sẽ nảy  mầm."  ông  )ảo  các  bà  phải  chắp  tay  niệm  kinh  đi  vòng  quanh tượng Phật. Ông quan sát thấy một bà mấy lần hé tay lén nhìn hạt lúa. ông bèn ra lệnh bắt trói bà ấy tra hỏi, qủa nhiên bà này ăn cắp

áo. Bà ăn cắp này bị áp lực tâm lý là sức mạnh thiêng của Phật do Hồ

Cấp Trọng mượn.

Một câu chuyện tương tự khác cũng rất điển hình, lý thú. Khi

Lưu Tể làm quan huyện Thái Hưng có vợ một nhà giầu bị mất một chiếc trâm cài tóc bằng vàng. Trong nhà chỉ có hai cô giúp việc. Hai cô này bị đưa đến huyện đường thì kêu oan. Lưu Tể bảo mỗi cô cầm một đoạn cây sậy và nói: “ Ai không ăn cắp chiếc trâm thì đoạn sậy không dài ra. Ai ăn cắp chiếc trâm thì đoạn sậy sẽ dài ra 2 tấc". Đoạn ông cho họ về nhà, hôm sau  mang đoạn sậy trở lại công đường. Kết quả một đoạn sậy vẫn dài như cũ, một đoạn thì ngắn đi 2 tấc. Quan huyện lập tức ra lệnh bắt cô giúp việc có đoạn sậy bị cắt ngắn 2 tấc , thẩm

vấn và cuối cùng cô ta thừa nhận đã ăn cắp cây trâm vàng.

Bình tâm mà xét, kẻ cắp không phải là quá ngu. Sở dĩ họ bị lừa phải lộ chân tướng là vì bị áp lực tâm lý mạnh nên nhất thời mất lý

trí  và  bình  tĩnh,  trở  nên  xuẩn  ngốc  để  lộ  chân  tướng.  Phương  pháp trắc nghiệm bằng gia tăng áp lực đột phá phòng tuyến tâm lý này có thể vận dụng vào xã hội hiện đại.

Có thê sử dụng các kỹ xảo tâm lý khác nhau trong đó có phương pháp gây ra áp lực trực diện. Phương pháp này dùng mọi biện pháp làm cho đối phương cảm thấy không thoải mái, lâm vào tình trạng cô lập  hay  phải  chọn  một  trong  hai  quyết  định.  Tóm  lại  khiến  cho  đối phương cảm thấy lâm vào khủng hoảng rồi quan sát phản ứng của họ.

Khi con người lâm vào tình trạng khủng hoảng thì chân tướng bị bộc  lộ,  hoàn  toàn  mất  đi  lý  trí  che  giấu  chân  tướng.  Trong  một  tiết mục  truyền  hình  nước  ngoài  đã  từng  mời  100  nghị  viên  lên  truyền hình để thăm dò hoạt động tâm lý của họ. Họ ngồi trong phòng thu hình chỉ có mặt trước nhìn được ra ngoài, mang tai nghe vừa không nhìn thấy, không nghe thấy ai ngoài người phỏng vấn, họ nằm trong tình trạng khủng hoảng. Lúc bấy giờ gương mặt của họ đáng chú ý.

Có một số nghị viên bộc lộ vẻ hung ác mà hàng ngày không hề biểu lộ,

nổi giận rũ áo ra đi.

Nếu anh muốn biết đối phương giao tiếp đã nói thật hay không nói thật, quan tâm vấn đề đang đặt ra đến mức nào thì có thể dùng

phương  pháp  gây  áp  lực  trực  diện  cố  ý  phản  bác  ý  kiến  của  đối

phương.  Thăm  dò  tính  chân  thật  của  lời  nói  cố  nhiên  là  quan  trọng nhưng nếu kỹ xảo kém khiến cho đối phương tức giận thì được không

bù mất. Nếu anh cho rằng đoạn tuyệt quan hệ với đối phương cũng vô

vị hay anh tự tin có thể khắc phục sự tức giận của đối phương khôi phục quan hệ bình thường thì không kể, bằng không thì phải hết sức thận trọng mới được.

Phương pháp tương tự khác là đưa ra những điều kiện hà khắc

để thăm dò tâm lý chân thực của đối phương.

Sử dụng ngược lại phương pháp tăng gia áp lực này cũng là một phương pháp thăm dò nhân tâm rất tốt. Nói một cách cụ thể là xóa bỏ

áp lực khiến cho họ thoải mái buông lỏng cảnh giác, do đó để lộ chân

tướng. Ví dụ người có tâm lý lười nhác vốn không ham thích công tác mà   cũng  không  quan  tâm  công  tác,  lại  sợ  phê  bình  và  trừng  phạt, luôn  luôn  ở  trong  trạng  thái  hoảng  hốt,  cực  kỳ  khẩn  trương không chịu đựng được. Họ bèn giải tỏa bằng cách làm ra vẻ tích cực công tác, loại hành vi này trong tâm lý học gọi là "phản ứng hình thành".

Nhưng do như thế trái với dục vọng lười nhác mãnh liệt mà lại

luôn luôn phải tỏ ra tích cực thì tâm lý cực kỳ khẩn trương. Một khi có

cơ hội thì loại phản ứng hình thành này sẽ bộc lộ một cách buồn cười. Loại  người  này  mới  thoạt  nhìn  tưởng  là  người  công  tác  nhiệt  tình, nhiệt tình đến mức dễ biến thành bệnh hoạn, công kích người không làm việc. Đó là một loại phản ứng hình thành méo mó.

Cần  phải  nhìn  thấu  tâm  lý  lười  nhác  thì  có  thể  dùng  phương pháp tán thưởng nhiều lần công tác của họ, khiến cho anh ta không sợ phê bình và trừng phạt. Nếu phản ứng hình thành dẫn đến nhiệt tình công tác thì chẳng bao lâu sẽ hết khẩn trương và bộc lộ tâm lý lười nhác của anh ta.

3. Lúc đó vô thanh thắng hữu thanh

Những bạn thường xem phim bạo lực nhất định sẽ thể nghiệm:

cảnh dụng tóc gáy thường là cảnh vô thanh, im lặng đến mức rơi một cây kim cũng nghe tiếng động. Đạo lý này cũng rất linh nghiệm trúng

kế đe dọa.

Đối vối người sát khí đằng đằng nếu như anh không động  lòng không mở miệng, không thèm đếm xỉa thì sẽ sản sinh ra sức mạnh uy hiếp lớn hơn, lấy cứng chọi cứng. Có nghĩa im lặng là vũ khí cứng rắn

nhất.

Một người thân ở làng mang lên thành thị cho anh công nhân 8 con  gà  mái  để  cho  đẻ  trứng  bèn  làm  một  cái  chuồng  ở  góc  tường. Xưởng  trưởng  sai  người  khuyên  anh  ta  thịt  gà,  bỏ  chuồng  gà.  Anh công  nhân  không  chấp  hành  quyết  định  đó.  Xưởng  trưởng  sai  người cưỡng  chế   bắt  gà  phá  chuồng.  Anh  công  nhân  bèn  xông vào phòng làm việc của xưởng trưởng để gây sự. Xưởng trưởng đang làm một văn kiện không ngẩng đầu lên. Đợi cho anh công nhân tuôn hết thịnh nộ

ra xong, xưởng trưởng bèn rút ngăn kéo ra ném cho anh công nhân quyết định về việc   này và cảnh báo: nếu còn xảy ra việc tương tự sẽ đưa anh ra khỏi nơi ở cuả công xưởng. Nói xong ông rũ áo đi xuống phân xưởng. Bấy lửa giận  của anh công nhân đã tắt ngấm cúi đầu ra

về. Vị xưởng trưởng này là một sức mạnh vô thanh để chiếm  thế tâm

lý khiến  cho anh công nhân không đánh mà thua.

Có một số con buôn không tiệc tiền mua đỗ gia dụng sang trọng đắt tiền để ám thị thực lực của mình cũng là một cách sử dụng kế vô thanh. Một số người lão luyện thường hạ thấp giọng khi nói khiến cho người ta không lường được. Nói thấp giọng cũng có tác dụng như vô thanh.

Về  quân   sự  kế  không  thanh  cũng  dùng  sự  yên  tĩnh  tạo  ra  đe

dọa.

Thời Tam Quốc   sau khi tướng Ngụy Hạ Hầu Uyến thua trận ở

Định Quân Sơn. Tào Tháo thân hành dẫn đại quân thân hành dẫn đại quân  đánh  chiếm    Hán  Trung.  Tướng  của  Lưu  Bị  là  Triệu  Vân  và

Hoàng Trung đi cướp quân lương của Tào Tháo thì đại quân của Tào

Tháo   gặp đại quân của Tào Tháo ào ào xông lên. Triệu Vân thấy tình thế nguy kịch bèn quất ngựa xông vào quân Tào Tháo, ra sức chém giết vừa đánh vừa lui. Triệu Vân là tướng quân đánh đâu thắng đó, quân Tào Tháo tan tác. Triệu Vân thắng trận sắp quay về doanh trại, thấy bộ tướng Trương Trứ bị thương bèn đưa vè doanh trại. Quân Tào

đã tâp hợp lại bèn ra sức đuổi theo đến tận doanh trại của Triệu Vân.

Hôm đó huyện lệnh mệnh Dương là Trương Dực đang ở trong doanh trại Triệu Vân, thấy tình thế như vậy cả kinh muốn đóng cửa doanh trại phòng thủ. Trái lại, Triệu Vân lại lện mở toang cửa doanh trại, hạ

cờ xuống, dừng tiếng trống. Chốc lát doanh trại giống như doanh trại không người, im lặng vô thanh. Tào Tháo đứng trước doanh trại Triệu Vân quan sát hồi lâu rồi nghĩ là có phục binh, do dự một lúc rồi hạ lệnh rút lui. Quân Tào Tháo vừa trở gót, Triệu Vân bèn hạ lệnh nổi trống liên hồi, bắn cào sau lưng Tào Tháo. Bỗng chốc trống trận nổi ầm ầm tên bay vun vút, quân Tào Tháo cho là quả có phục binh sắp xông ra bèn bỏ chạy tháo thân dẫm lên nhau kẻ chết  người bị thương không ít. Như vậy quân tào Tháo không đánh mà bại.

Hôm sau Lưu Bị đến doanh trại Triệu Vân nói với bộ hạ rằng: “ Triệu

Tử Long gan đầy mình!”. Từ đó trong quân sự gọi Triệu Tử Long là

Hổ uy tướng quân.

Dám  mạo  hiểm  để  đe  dọa  quân  địch  nếu  không  có  gan  hơn người, không có kỹ xảo thao túng nhân tâm, không hiểu biết tâm lý

của đối thủ thì có thể biến hay thành dở.

Kế 33. Kế xuống đài.

Làm sao xuông đài thoát khỏi quẫn bách?

1 . Kỳ thực đài cũng không khó xuống

Thời kỳ Võ Tắc Thiên, nhà Đường nghiêm cấm bắt giết động vật, ngay cả cá trong sông cũng được bảo hộ. Ngự sử Lâu Sư Đức bị phái đến Thiểm Tây nhậm chức. Khi vừa đến nhiệm sở, quan đầu bếp làm tiệc có thịt chiêu đãi ông. Lâu Sư Đức hỏi: "Toàn quốc cấm giết động vật, sao lại có thịt?” Quan đầu bếp cung kính trình bày rằng: "Là thịt cừu do bị sói cắn chết". Sư Đức nói: "Con sói này thật biết điều. Ngày hôm sau, đầu bếp lại dâng món ăn cá. Lâu Sư Đức lại hỏi cá ở đâu ra. Đầu bếp đáp: “Con cá này do sói cắn chết” lâu Sư Đức quát mắng đầu bếp: "Ngươi ngu quá, không biết nói cá cắn chết cá hay sao?" Mượn cớ

thì phải xảo diệu, nói cho khéo không có trí không làm được.

Âu Dương Tu không thích Phật giáo. Nếu ai nói với ông về Phật

sự Phật thư thì ông tỏ ra bất bình. Thế nhưng con út của ông lại có tên  cúng  cơm  là  Hòa  Thượng.  Có  người  hỏi  ông  rằng:  "Ngài  không thích Phật giáo, bài xích hòa thượng thế tại sao con ngài lại đặt tên la Hòa Thượng". Âu Dương Tu đáp rằng: "Đó chính là vì ta coi thường Phật giáo giống như mọi người thường đặt tên cho con là Ngưu (trâu),

Lư (lừa) vậy". Người hỏi không nhịn cười được, hết lời ca ngợi tài ăn nói của âu Dương Tu.

Ro ràng lý do mà âu Dương Tu đưa ra không phải lý do thật sự. Nhưng trong trường hợp người khác không mở miệng được mà ông lại tìm ra được lý do có sức thuyết phụt nhời ta  quả là người cơ trí.

2.  Để  cho  người  ta  có  đường  xuống đài, cứu vãn tình thế như cứu hỏa

Nhà hàng Bắc Kinh có một thợ cắt tóc già tên là Châu Điện Hoa,

đã từng cắt tóc cho Chu Ân Lai hơn 20 năm thành ra bạn với nhau. Chu Ân Lai thường cắt tóc, lúc nhàn rỗi thường đến nhà hàng vào ban đêm. Khi có quá nhiều khách chờ cắt tóc: Thợ cắt tóc bận rộn thì các khách  đều  nói   thủ  tướng  rất  bận,  xin  nhường  cắt  tóc  trước  nhưng Chu Ân Lai đều khéo léo từ chối, ngồi xem báo chờ đến lượt. Có khi Chu Ân Lai quá bận không có thời gian đến nhà hàng này cắt tóc bất đắc dĩ phải mời cụ Châu đến nhà cắt tóc. Có một lần cụ Châu cắt tóc cho Chu ân Lai đến lúc cạo mặt bỗng nhiên Chu Ân Lai ho khiến cho dao cạo làm dứt một vết nhỏ dưới cằm chảy máu. Cụ Châu thất thế rất lo lắng vội vàng xin lỗi Chu Ân Lai. Chu Ân Lai điềm dạm an ủi ông rằng: "Không hề tránh ông được. Lỗi tại tôi ho không báo trước, may  mà  ông  nhanh  tay  nhấc  dao  ra!”   Cụ  Châu  nghe  xong  rất cảm động mà vẫn lo trong lòng. Chu ân Lai muốn an ủi  cụ Châu bèn mời

cơm.

Vui lòng mở đường xuống đài cho người khác không phải chỉ là vấn  đề  kỹ  thuật.  Người  không  có  lòng  bao  dung  đại  lượng,  thường thích thú khi thấy người khác khốn quẫn thì không bao giờ trở thành cao thủ trọn vẹn.

Dạ  hội  ngày  23  tháng  9  năm  1993,  đài  truyền  hình  Bắc  Kinh

truyền hình trực tiếp ở Ngũ Châu đại tửu điếm. Quan chức các giới ở

Bắc Kinh được mời tham dự.

Khi đài truyền hình sắp phát tiết mục xin đăng ký thế vận hội Olympic này qua vệ tinh ra toàn thế giới, vào 2 giờ 15 phút ngày 24 tháng  9,  chủ  tịch  ủy  ban  Olympic  thế  giới  ngài  Havelant  xuất  hiện trên màn hình thì tất cả những người Trung Quốc ngồi trước máy ti vi đều chờ ông nói hai chữ   Bắc Kinh. Quả nhiên ngài Havelant đã nói. ông  dùng  tiếng  anh  nói:  "cảm  ơn  bắc  Kinh".  Có  người  chỉ  nghe  hai tiếng  Bắc  Kinh  cho  rằng  Bắc  Kinh  đã  được  chấp  nhận  bèn  hoan  hô

rầm rĩ cuồng nhiệt sôi động, các ký gia chuẩn bị phỏng vấn.

Ông Trương Đế, danh ca Đài Loan là khách mời danh dự cũng

chìm trong làn sóng cuồng hoan. Bỗng nhiên ông thấy trên màn hình CCTY cảnh dân chúng Sydney hoan hô rầm rộ. Ông bỗng tỉnh ngộ vội vàng bảo với mọi người xung quanh: "Bình tĩnh, có lẽ đã lầm rồi!"

Hội trường im phăng phắc.

Trương Đế đứng dậy một cách khó nhọc. Danh ca nổi tiếng cơ trí lịch duyệt này lần đầu tiên cảm thấy khó nói.  Ông nói: “Các vị, vừa

rồi khi nghe hai tiếng Bắc Kinh, tim tôi đập rộn ràng vui sướng. Tôi tưởng rằng chúng ta đạt được vinh dự tổ chứe thế vận hội, nhưng

cuối cùng lại là Sydney. Nhưng tôi cho rằng Bắc Kinh đã thắng lợi rồi,

thật  sự  thắng  lợi  rồi?"  Hội  trường  vỗ  tay  nhiệt  hệt  .  Ông  nói  tiếp:  “ Qua truyền hình, các vị thấy Bắc Kinh đã trở thành tiêu điểm của thế giới, tham gia thế vận hội rồi, chúng ta đã luôn là vũ đài thế giới. Đó

là niềm kiêu hãnh của chúng ta... Các bạn thân mến, tôi từ đài Loan đến nhưng tôi đại biểu Trung Quốc, người Hoa toàn thế giới chúc Bắc Kinh của chúng ta tượng trưng cho tự do và hoà bình vĩnh viễn tiến lên, tiến đến thắng lợi! Vừa rồi có bạn nói 40% hi vọng là đúng. Trong một  thời  gian  ngắn  mà  chúng  ta  khiến  cho  toàn  thế  giới  hiểu  biết chúng ta là không đủ, chúng ta nỗ lực tiến nhanh lên nữa, Bắc Kinh phải đi theo hướng đó”.

Trương  Đế  giải  tỏa  khéo  léo,  mở  ra  con  đường  xuống  đài  cho toàn thể người Trung Quốc, cứu vãn tình thế. Đó là nhờ trong lúc cấp bách ông vẫn giữ được bình tĩnh thong dong tự tại.

Những việc khiến người ta không xuống đài được đa số xảy ra

trong lúc bất ngờ, ngoài dự liệu của người ta. Nhưng chỉ cần có thể kịp thời  thay  đổi  góc  độ,  khéo  léo  hóa  giải  thì  không  những  tìm  ra  con đường xuống đài mà thậm chí lại làm cho cuộc sống thêm thú vị.

Có một đôi vợ chồng tranh chấp việc nhỏ nhặt cãi vã không thôi. Chính  vào  lúc  bà  vợ  đang  dở  giọng  sư  tử  gầm  ra  thì  có  một  cặp  vợ chồng bạn đến chơi Ông chồng quẫn bách khốn cùng. May bà vợ cũng

mềm tình giữ thể diện cho chồng, thấy bạn đến bèn lập tức dừng lời

nhưng vẫn chưa có lối thoát. Người bạn thấy thế, cười nói rằng: "Nghe hai bạn chuyện trò rất nồng nhiệt, tôi đến không đúng lúc rồi”. Nghe thế  bà  vợ  đỏ  mặt  không  nói  gì  bỏ  đi.  Ông  chồng  vội  vã  nói  với  bạn: "Đánh là thương, mắng là yêu chúng tôi vùa rồi đang nhu thế đó. Chớ thấy bà ấy vưa rồi ra vẻ hung hăng, chính là đang tỏ ra quan tâm tôi đó, không tin anh cử hỏi bà ta". Bà vợ bèn từ trong buồng chạy ra cười

ha ha với bạn. Thế là chấm dứt cuộc tranh cãi.

Vợ chồng hóa giải với nhau như thế cần phải có hai tố chất mới được.  Một  là  phải  có  lòng  bao  dung  nhẫn  nhịn  nhau,  vui  lòng  mở đường xuống đài cho nhau. Hai là phải giỏi ứng biến giống như lính cứu  hỏa  lâm  nguy,  không  biết  sợ  thi  mới  có  phản  ứng  nhanh  chóng giải tỏa tình thế.

Trong  trường  giao  tế,  mỗi  người  đểu  phải  xuất  hiện  trước  mặt mọi  người  cho  nên  phải  đặc  biệt  chú  ý  hình  tượng  của  mình,  vì  thế lòng tư trọng và lòng hy sinh đặc biệt mãnh liệt so với bình thường. Người ta bị tâm trạng đó chi phối mà bị anh làm cho không có đường xuống  đài  thì  phản  ứng  mãnh  liệt  hơn  bình  thường,  thậm  chí  kết thành oán thù suốt đời. Còn như anh đã mở đường cho họ xuống đài, bảo vệ được thê diện của họ thì họ cảm kích vô cùng. Trong giao lưu, mở đường cho người ta xuống đài có anh hưởng rất sâu xa, cứu vãn tình thế như cứu hỏa.

3. Lấy lại thể diện

Nhiều  lúc  con người phải tính toán cho mình. Có một số người không  thông  cảm  hoàn  cảnh  của  anh,  thấy  anh  lâm  vào  cảnh  quẫn bách thì vui sướng. Cho nên hóa giải không phải chỉ lo cho người mà trước tiên là để tìm đường xuống đài cho bản thân, thoát khỏi bế tắc. Thuật  tự  tìm  đường  xuống  đài  không  thể  không  học  tập.  Dưới  đây

trình bày đôi điều.

Trong cuộc sống hiện thực thường gặp trường hợp do lời nói sai

mà lâm vào quẫn bách, ít nhiều ảnh hưởng đến mặt trai của giao tế. Cho nên sau khi nói sai thì quan trọng nhất là sửa sai như thế nào.

Để sửa sai kịp thời sáng tạo một mối quan hệ tốt và một tâm cảnh tốt trong giao tế thì cần nắm được các phương pháp sửa sai. Lâm sai sửa sai  la một biện pháp tốt. Biện pháp này  là sau khi nói sai phải tiếp tục theo dòng nói sai một cách khéo léo dẫn đến sửa sai. Chỗ xảo diệu của biện pháp này là phải không động lòng, mặt không biến sắc xoay thuyền câu chuyện sang hướng khoe một bách tự nhiên.

Trong một tiệc cưới, khách mời chen chúc nhau đến chúc mừng

cô dâu chú rể. Một ông quá cảm động nói: "Đi qua mùa yêu đương thì bước  vào  con  đường  hôn  nhân  dài  dằng  dặc.  Phải  thường  xuyên  bôi trơn bánh xe tình cảm. Hai bạn bây giờ giống như một cỗ máy cũ...". Vốn ông ta định nói "cỗ máy mới" nhưng lại nói nhầm khiến cho mọi người thảng thốt. Cặp tân hôn bất mãn vì họ vừa ly hôn với bạn tình

cũ, cho rằng ông khách chế giễu họ. Ông khách vốn muốn so sánh tân nhân với cỗ máy mới, hy vọng họ ít ma sát nhau mà thông cảm cho nhau. Nhưng đã lỡ lời rồi cải chính càng vô vị. Ông lập tức trấn tĩnh

lại nói tiếp: đã qua thời kỳ chạy rô đa". Cử tọa vỗ tay tán thưởng. Ông

lại nói tiếp: "Tân lang tân nương, chúc mừng hai bạn vĩnh viễn tắm trong gió xuân". Mời người vỗ tay tán thưởng, đôi tân nhân rạng rỡ tươi cười, mặt như nở hoa.

Vị khách này lấy sai sửa sai thật tuyệt. Nói sai rồi thì cứ tiếp

tục nói theo điều nói sai nhưng chuyển ý sang hướng khác, thay đổi ngữ cảnh, đổi lời nói sai khó chịu thành lời chúc phúc giống như điểm thạch thành kim.

Tại một số nơi công cộng anh đã từng phạm sai lầm nay có người

cố ý nhắc lại điều không tốt đẹp đó của anh . Nếu anh trực tiếp giải thích  thì  e  không  bao  nhiêu  người  thông  cảm  với  anh  mà  có  khi  lại

tiếp tục chất vấn anh khiến cho tình thế càng xấu đi. Trong trường

hợp này anh có thể dùng tỉ dụ, ám thị... khiến cho người ta thông cảm

với hoàn cảnh phạm sai lầm của anh.

Krutsop đã từng được Stalin hết sức tín nhiệm và trọng dụng. Sau khi ông phê phán Stalin thì nhiều người  Xô Viết nghi ngơ rằng nếu như đã biết sai lầm của Stalin  từ trước thì tại sao ông lại chưa bao giờ đưa ra ý kiến bất đồng với Stalin? Ông có tham dự vào những hành vii sai lầm đó hay không?

Trong một đại hội đại biểu của Đảng Cộng Sản Liên Xô, Krutsop

lại phê phán sai lầm của Stalin. Có người trong hội nghị đưa lên một miếng giấy, Krutsop mở ra đọc: “Lúc bấy giờ ông đang ở đâu?"

Đó là một vấn đề hết sức gay cấn, mặt Krutsop rất khó coi, khó lòng trả lời nhưng không thể né tránh câu hỏi này mà cũng không thể giấu mảnh giấy đi đâu. Ông cũng biết nhiều người có câu hỏi như thế, hơn nữa bên dưới hàng ngàn cặp mắt đang chăm chú nhìn mảnh giấy trong tay ông chờ ông đọc lên. Krutsop suy n ghĩ một lúc

rồi  cầm  mảnh  giấy  lên  đọc  nội  dung.  Sau  đó  ông  nhìn  xuống  hội trường  lớn  tiếng  nói:  "Ai  viết  mảnh  giấy  này  mời  đứng  dậy  lên  bục ngay". Không ai đứng dậy. Mọi người tim đập thình thịch không biết Krutsop định làm gì? Người viết mảnh giấy càng lo lắng không biết sau này điều tra bị phát hiện thì sẽ như thế nào? Krutsop lại nhắc lại một lần nữa, toàn hội trường lặng im như chết, mọi người đã chờ cơn giận của Krutsop bột phát ra. Vài phút trôi qua, Krutsop nói một cách bình tĩnh: "Được rồi, tôi bảo cho anh biết, lúc bấy giờ tôi đang ngồi ở chỗ hiện nay anh đang ngồi".

Krutsop đã khéo léo sáng tạo ra một cục diện mượn cảnh tượng

mà  mọi  người  đều  hiểu  hàm  nghĩa để chuyển hóa thành ẩn ý trong đáp án của ông. Cánh trả lời này vừa không tổn hại uy tín của mình vừa làm cho người nghe cảm nhận thấy ông che giấu sai lầm một cách

văn.

Cách  hóa  giải  hữu  hiệu  này  làm  cho  người  ta  co  thể  nghiệm

thật sự của bản thân, từ đó cảnh tỉnh họ chất vấn quá hà khắc nan giải.

Như vậy, có nhiều cách mở đường xuống đài cho người khác và cho  bản  thân  giữ  được  thể  diện,  chuyển  biến  được  tình  thế  từ  quẫn bách sang thoải mái. Điều cốt yếu là bình tĩnh và nhanh trí cũng có

khi phải có cả hài hước.

Kế 34 Kế ám thị

thú?

Làm  thế  nào  dùng  lời  nói  khéo  léo  khiên  cho  đôi  phương hứng

1. Lời nói nghe thanh, chiêng trống nghe âm

Trong  cuộc  sống  có  nhiều  lời  không  thể  nói  trực  tiếp   mà  phải ám thị. Cho nên có lối nói nước đôi, nói bóng nói   gió, chỉ chó mắng

mèo.

Năm  1972,  tổng  thống  Mỹ  Nixon  đang  thăm  Liên  Xô    sắp  đi thăm  các  thành  phố  khác.  Tổng  bí  thư  Đảng  Cộng    Sản  viên  Xô Bretgonhep  ra  sân  bay  tiễn  khách.  Máy  bay   có  sự  cố,  một  động  cơ không làm việc. Nhân viên sân bay  lập tức kiểm tra máy bay. Nixon

và tùy tùng đành chờ.   Bretgonhep từ xa nhìn, lông mày nhíu lại. Để che giấu sự  quẫn bách, ông bèn cố ý nói nhẹ nhàng: "Thưa Ngài  Tổng Thống, thật đáng tiếc, xin lỗi Ngài làm lỡ chuyến  bay của Ngài!" ông vừa nói vừa chỉ tay những người   đang bận rộn trên sân bay và nói tiếp: "Ngài xem, tôi   phải xư phạt họ như thê'nào?” Nixon đáp rằng: "Không!   Nên đề bạt họ! Nếu như không phát hiện được sự cố thì   khi máy  bay  lên  trời  rồi  càng  đáng  sợ  hơn!"  Lời  nói  của    Nixon ngầm ý châm chọc cay chua, chỉ trích một cách vô   thanh mà lại thể hiện ra tựa hồ khen ngợi. Nghe lời nói   đó ngoài cười đau khổ ra khó còn biết nói gì nữa.

Nghe lời nói phải nghe thanh, nghe chiêng trống  phải nghe âm, tức phải hiểu cái ẩn tàng bên trong thanh  và âm.

Nghe lời nói có chính xác hay không thì ngoài năng lực tu dưỡng ngôn ngữ của bản thân ra, giải mã lời nói chính xác hay không mới là

quan trọng. Không nên xem thường sai lầm giải mã lời nói. Sai lầm đó

không những làm trò cười mà còn ảnh hưởng đến mâu thuẫn và hiểu

lầm trong giao tế.

Có  khi  người  ta  không  nhận  thấy  thông  tin  của  anh  bởi vì họ không nắm được ý thật trong lời nói của anh.

Cậu  Cường  Ni  nói  với  thầy  giáo  rằng:  "Em  không  muốn dọa

người nhưng cha  em bảo, nếu thành tích học tập của em kém thì có người  phải  bị  đòn".  Thầy  giáo  ngộ   nhận  là  cha  cậu  dọa  đánh  thầy giáo.

Để tránh hiểu lầm thì khi nói, chúng ta phải chú ý đến dùng chữ

có đắc hay không và cũng phải chú  ý ẩn ý của lời nói có thích đáng hay không. Ví dụ có một câu quảng cáo thường gặp: "Heineken có thể

là loại bia ngon nhất thế giới". Có người cho quảng cáo này tương đối

thực  tế,  không  khoa  trương.  Nhưng  nếu  xét  từ  góc  độ ẩn  ý  thì  câu quảng cáo đó có vấn đề. Câu đó có hàm nghĩa là Heineken không nhất định  là  loại  bia  nhất  thế  giới.  Hàm  nghĩa  này  tất  người  quảng  cáo không thích.

Trong cuộc sống hàng ngày cũng vậy, đến chơi nhà người ta chớ

thấy vật hay đẹp mà khen. Đại loại như: “Chai rượu này rất ngon", "Cái  bật  lửa  này  đẹp  quá",  như  vậy  chủ  nhà  lầm  tưởng  anh  muốn uống rượu và muốn có tặng phẩm.

Nhưng khi anh lỡ nói ra một câu có thể có hàm nghĩa không tốt

thì  không  nên  hoang  mang  bởi  vì  ngữ  nghĩa  thông  dụng  của  từ  hội mạnh  hơn  ẩn  ý  của  lời  nói.  Hoàn  toàn  có  thể  sửa  lại  cho  khỏi  hiểu lầm. Ví dụ khi anh khen rượu ngon bị hiểu lầm muốn uống rượu thì anh có thể nói thêm anh không uống được rượu vì lý do gì đó. Thế là chủ nhà hiểu ý của anh, không còn hiểu theo ẩn ý lời nói nữa.

2. Dĩ nhu khắc cương, che giấu chỗ lợi hại của mình

Trong cuộc sống hàng ngày, trực tiếp nhục mạ người khác tất họ

dê dàng hiểu ngay. Còn nếu như biết dùng ẩn ngữ để nhục mạ người khác  thì  người  nghe  phải  chú  ý  lắm  mới  hiểu.  Người  nghe  không

những phải nghe ra ác ý của người nói và hơn nữa khi cần thiết có thể

dùng gậy ông đập lưng ông phản kích lại.

Nghe nói có một thương gia gặp thi sĩ Haimt (nhà thơ Do Thái) bèn nói với ông ta rằng: "Gần đây tôi đến đảo Tahiti, ông có biết trên đảo có cái gì đáng chú ý hay không Haimt đáp lại rằng: "ông nói đi,

cái gì vậy? Thương gia nói: "Trên đảo đó vừa không có người Do Thái vừa không có con lừa." Haimt trả lời: "Hay lắm, nếu tôi và ông cùng đến Tahiti thì có thể bổ khuyết hai thiêú sót đó. "

Thương gia đánh đồng người Do Thái với con lừa, rõ ràng ngầm mắng  người  Do  Thái  giống  con  lừa.  Haimt  hiểu  đối  phương  mắng mình bèn trả lời ẩn ý thương gia là con lừa khiến cho thương gia cụt hứng mà mang nhục vào thân.

Khi bị bọn tiêu nhân nói bóng nói gió nhục mạ anh thì anh có

thể dùng các biện pháp sau đây:

1.  Dĩ  nha  hoàn  nha  (nếu  người  ta  đánh  gãy  răng  anh  thì anh cũng đánh gãy răng người ta).

Anh  phải  kịp  thời  nắm  bắt  được  chỗ  sơ  hở  trong  lời  nói  đối

phương phản kích vạch mặt đối phương.  An Đồ Sinh rất giản dị, đội một chiếc mũ rách đi ra đường. Có người qua đường chế nhạo ông nói rằng: "Cái đồ chơi gì trên đầu anh đấy? Có thể gọi đó là cái mũ ư?" An

Đồ Sinh lập tức phản kích nói rằng: "Cái đồ chơi gì dưới mũ anh đấy?

Có thể gọi đó là cái đầu được ư?” An Đồ Sinh đã dùng lại phương thức nói của đối phương để ăn miếng địa miếng khiến cho mọi người xung quanh thích thú vô cùng.

2. Lấy lùi làm tiến.

Thời xưa Yến Anh của nước Tề đi sứ nước Sở. Yến Anh lùn, vua

Sở bèn chế giễu nói rằng: !'Chẳng nhẽ nước Tề hết người rồi hay sao? Yến anh đáp rằng: "Người qua lại trên nước đường thủ đô nước Tề chỉ cần giơ tay áo lên là che mặt trời, nhỏ mồ hôi xuống thì như mưa, mọi người chen chân nhau sao lại nói là nước Tề không có người”. Vua sở tiếp tục nói: “ Nếu đã đông người như thế thì sao lại phái người như

ông đi sứ?” Yến Anh đáp lại rằng: “ Vua Tề sai người có bản lĩnh nhất

đi sứ nước có vua hiền  tài nhất, phái người hèn kém nhất đến nước có vua kém nhất. Tôi là người hèn kém nhất nên bị phái đến nước Sở” Vua Sở hổ thẹn.

Trong  câu  chuyện  này  Yến  Anh  đã  dùng  phương  pháp  lấy  lùi

làm tiến tựa hồ tự đánh giá mình thấp mới bị phái đến nước Sở đó là lùi, thực tế là chế giễu vua Sở bất tài, đó là tiến. Lấy lùi làm tiến, giấu kim trong bọc khiến cho Sở Vương không nhục mạ được Yến Anh mà trái lại lại bị chê bai.

3. Che giấu lợi hại của mình.

Trong  một  số  trường  hợp  có  thể  đem  một  từ  tách  ra  giải  thích đem lại một ý mới cảnh mới. Có một lần Chu ân Lai tiếp kiến ký giả Mỹ,  một  ký  giả  không  có  thiện  ý  khiêu  khích  hỏi  rằng: "Thưa Ngài thủ tướng tại sao người Trung Quốc gọi đường cái con người đi là mã

lộ (mã là ngựa, lộ là con đường)?" Thủ tướng Chu ân Lai nghe xong

trả  lời  một  cách  tự  hào  rằng:  "Người  Trung  Quốc  chúng  tôi  là  Mã Khắc Tư phi lộ (con đường của Mác) gọi tắt là mã lộ". Vị ký giả này câm miệng không nói nên lời. Câu trả lời thần diệu này của Chu ân Lai đã lợi dụng khéo léo phương pháp tu từ học sáng tạo ra một hàm ý tân kỳ điểm thạnh vi kim, hóa thuyết thành xảo vửa bảo vệ được sự tôn nghiêm của Trung Quốc lại phản kích khéo léo vị ký giả Mỹ nọ. Thật là che giấu lợi hại của mình quy thần không thấy được, một khi bộc lộ lợi hại thì thiên hạ không ai chống lại được.

4. Dĩ nhu  khắc cương.

Ví dụ hai ông Giáp và ất vốn quan hệ với nhau kháng tốt . Một hôm hai ông gặp nhau trong hẻm nhỏ. Giáp ngạo mạn bảo Ất rằng: "Ta không nhường lối đi cho ngươi, ngươi làm gì được ta? ăn thịt ta ư?”  Ất chậm rãi nói rằng: "Đương nhiên tôi không thể ăn thịt anh vì

tôi theo đạo Hồi". Câu trả lời tựa hồ Ất thỏa hiệp với Giáp, kỳ thực

ngầm mắng Giáp là con lợn (vì người theo đạo Hồi không ăn thịt lợn).

Trong lời lại có lời, cơ bản có hai công cơ bản. Một là có thể nghe

được ý tại ngôn ngoại của đối phương, hiểu được thâm ý ác độc, nếu không  thì  trở  thành  đầu  đề  đàm  tiếu  của  người  ta.  Hai  là  phải  biết diễn đạt ý mình một cách uyển chuyển khéo léo, lời nói rất nghệ thuật mà lại khiến cho người nghe ngầm hiểu trong lòng biết rõ chỗ

lợi hại trong lời nói của anh. Địch thủ của anh tiến công cạnh sườn có

ý ác độc, đó là một loại sấm sét vô hình, thậm chí (co thể làm cho anh thân bại danh liệt. Anh chớ có xem thường. Thượng sách để đối phó với ám tiễn bắn lén là ảo thuật bắt tên quay lại đả kích địch thủ. Bảo

vệ thanh danh và thể diện của mình là tự bảo vệ. Muốn đứng vùng

trong trường đời phải chuẩn bị công lực.

3. Làm bẽ mặt người ta vừa đủ thì thôi

Trong  quan  hệ  giao  tế,  do  nhiều  nguyên  nhân  có  lúc  chúng  ta làm bẽ mặt người khác. Nếu xử lý không thỏa đáng dễ dẫn đến đắc tội với người ta, thậm chí kết oán thù. Người ta có lỗi với anh thì anh vẫn phải có thể tha được thì tha. Tha tội cho người khác cũng không thể sỗ sàng. Tâm sự với người thân cũng phải hàm súc khéo léo, không được

lỗ  mãng.  Lợi  dụng  trong  lời  có  lời  để  ám  thị  cho  người  khác  cũng không thể không có kỹ xảo ảo diệu.

1. Cư tuyệt cũng phải co phương pháp.

Có  một  số  người  nhờ  người  giúp  đỡ  song  vì  nhiều  lý  do không tiện mở miệng nói thẳng, thích dùng ám thị ném đá dò đường. Lúc đó

tốt nhất anh cũng dùng ám thị để cự tuyệt.

Hai  người  đi  làm  thuê  tìm  đến  nhà  anh  Lý  đồng  hương  đang công tác tại thành phố, phàn nàn làm thuê khó nhọc mà lại không đủ tiền ở nhà trọ hay thuê phòng riêng. Ngầm nói muốn ở nhờ nhà anh Lý.  Anh  Lý  nghe  xong  bèn  ám  thị  nói  rằng:  "Đúng  rồi,  thành  phố không  bằng  ở  nhà  quê  ta,  chỗ  ở  rất  khó  khăn,  như  tôi  đây  hai  gian phòng nhỏ như lỗ mũi mà ở cả ba thế hệ. Cậu con học trung học của

tôi không có giường, đêm đêm đành ngủ trên đi văng. Hai anh từ xa

đến thăm tôi đáng lẽ phải giữ lại chơi vài ngày, đáng tiếc không thể

làm được!" Hai vị đồng hương nghe xong hiểu ý bèn rút lui.

2. Trách móc cũng phải có kỹ thuật.

Nói chung trong tranh luận thì phía có ưu thế rõ rệt chớ nói quá rắn, quá chặt chẽ. Dù cho đối phương sai cả thì tốt nhất kẻ thắng cuộc cũng nên buộc đối phương nhận lời và kết thúc tranh luận một cách có thể diện.

Một công nhân viên chức một cơ quan nọ trong khi ăn cơm ở một

hiệu cơm phát hiện có con ruồi trong bát canh bèn nổi giận. Anh ta chất vấn người phục vụ, người này thản nhiên không đếm xỉa. Sau đó anh tìm chủ hiệu hỏi: "Bat canh này là cho ruồi hay cho tôi, xin ông giải thích cho?" Chủ hiệu mắng người phục vụ mà thản nhiên không quan tâm anh ta. Anh ta bèn ám thị chủ hiệu: “Xin lỗi, xin ngài cho

tôi biết khởi tố hành vi xâm phạm quyền lợi người khác của con ruồi như thế nào?" Bấy giờ chủ hiệu mới ý thức sai sót của mình bèn đổi bát canh khác và xin lỗi: "Anh là khách quí nhất của chúng tôi".  Rõ ràng anh công nhân có lý trăm phần trăm nhưng  không quấy nhiễu chủ hiệu mà mượn việc tố cáo con ruồi để ám thị cho đối phương buộc phải xin lỗi. Thật vô cùng hài hước hóm hỉnh mà lại hóa giải rất đạt tình thế quẫn bách của hai bên.

3. Dùng lựa chọn kết thúc xung đột.

Trong cuộc tranh luận nao nhiệt, khi kẻ có lý thấy rằng dùng lý

lẽ phân bua không ích gì nữa thì dùng một cách nói ngoài mềm trong rắn kết thúc tranh luận. Đem hình thế không thể lưỡng toàn kỳ mỹ đặt ra trước mặt đối phương, khiến cho họ mất cơ sở tranh luận thì có thể đạt kết quả cảnh tỉnh đối phương làm dịu không khí tranh luận.

Nhà  sinh  vật  học  Baxit  đang  làm  thí  nghiệm  trong  phòng  thì một  thanh  niên  đột  nhiên  xông  vào  chỉ  trích  ông  dụ  dỗ  vợ  anh  ta. Tranh  luận  dẫn  đến  hai  bên  quyết  đấu  ổng  Baxit  thanh  bạch  hoàn toàn có thể đuổi anh thanh niên ra khỏi phòng hay hơn là quyết đấu. Nhưng  làm  như  vậy  không  giải  quyết  được  vấn  đề,  thậm  chí  có  thể

dẫn đến cả hai bên đều bị thương. Lúc bấy giờ Baxit trầm giọng nói

rằng: "Tôi vô tội... Nếu như anh không thể  không quyết đấu vậy thì

tôi  sẽ  chọn  vũ  khí."  Đối  phương  đồng  ý.  Baxit  bèn  nói  rằng:  "Trước mặt có hai chiếc lọ, một chiêc đựng vi khuẩn đậu mùa, một chiếc đựng nước lã Anh hãy chọn lấy một lọ mà uống cạn, lọ còn lại tôi sẽ

uống nốt. Có được không Anh thanh niên lặng người,  bỗng chốc anh

ta lâm vào tình thế nan giải vì không biết lọ nào có vi khuẩn lọ nào là nước lã. Anh ta đành phải chấm dứt tranh luận và khiêu chiến, lặng

lẽ rút lui. Rõ ràng Baxit đã đưa ra một vấn đề hóc búa, bề ngoài mềm mỏng mà bên trong chứa đầy chông gai, như vậy mới kết thúc được việc quyết đấu.

4. Giải nghĩa để loại bỏ khốn quẫn, đưa ra một cách giải thích

nào đó để tỏ sự bất mãn của mình.

Chu nữ sĩ đi công tác ngồi trên xe lửa cạnh một chàng trai có vẻ đạo cao đức trọng. Anh ta bắt chuyện với Chu nữ sĩ. Chu nữ sĩ thấy ngồi im cũng vô vị bèn trò chuyện với anh ta. Khi bắt đầu thì chàng trai còn tỏ vẻ đứng đắn chi bàn luận việc đi tàu vất vả mà một số vấn

đề  xã  hội  không  hợp  lý.  Nhưng  không  biết  vì  sao  đang  nói  chuyện

bỗng  nhiên  chàng  trai  chuyển  sang  hỏi  Chu  nữ  sĩ  rằng:  "Cô  đã  kết hôn chưa?" Chu nữ sĩ bỗng thấy chán ghét anh ta bèn bình thản trả lời: "Thưa ông, tôi nghe người ta nói không nên hỏi đàn ông thu nhập bao  nhiêu  cho  nên  tôi  không  hỏi  thu  nhập  của  ông.  Và  người  ta  nói không nên hỏi phụ nữ kết hôn chưa cho nên tôi không thể trả lời câu hỏi của ông. Xin lỗi ông. Chàng trai nghe nói thế bèn cảm thấy mình quá đường đột, gượng cười không nói nữa.

Chúng ta không thể không thán phục Chu nữ sĩ lợi khẩu.  Chỉ

mấy câu mà vừa tỏ ý bất mãn đối phương thất lễ lại không làm cho đối phương không còn đường xuống đài, được cả đôi đường.

5. Giả vờ hồ đồ.

Người  nghe  được  trong  lời  có  lời  mà  lại  giả  vờ  không  nghe  ra khiến cho đối phương vô kế khả thi. Ví dụ cậu Minh nói với cha rằng:

"Cha này, hôm nay cha của cậu Vĩ đưa nó đi chơi". Người cha bèn trả

lời: "Đúng, cha biết rồi". Cậu Minh có ẩn ý xin cha dẫn đi chơi. Cha cũng hiểu ý con song cố ý giả vờ hồ đồ.

6. Ngầm trao tâm sư.

Có thể nhìn thấy thế giới nội tâm một con người qua sắc mặt cử chỉ và ngôn từ. Bạn tình có hàm dưỡng thì có thể hiểu rõ tình cảm của người yêu qua một cử chỉ, thậm chí một cái nhìn của đối phương. Khi xem  các  tiết  mục  văn  nghệ  thì  bạn  trai  thường  bình  luận  thao  thao bất tuyệt làm ảnh hưởng bạn gái và người xung quanh, lúc đó bạn gái

có  thể  dùng  ngôn  ngữ  thân  thể  để  tỏ  ý  bất  mãn  hoặc  giả  chăm  chú

xem biểu diễn, tỏ y không quan tâm nghe lời chàng nói hoặc giả xem tạp  chí,  tỏ  ra  không  hứng  thú  lời  chàng.  Chàng  bèn  dừng  lời  bởi  vì thấy nàng không quan tâm. Trong lúc yêu đương, lắm lúc chàng quá kích  động  không  khống  chế  được  tình  cảm,  ánh  mắt  hay  cử chỉ  của chàng  tỏ  ra  rất  ham  muốn.  Thế  thì  nàng  nên  đối  phó  như  thế  nào? Trách móc thì e tổn thương chàng mà để cho chàng tùy ý muốn làm gì

thì nàng không muốn. Tốt nhất nên nhìn chàng một cách giận dỗi hay

xị  mặt  xuống  làm  ra  vẻ  lạnh  nhạt  thì  chàng  sẽ  hiểu  nàng  bất  mãn không dám tùy tiện nữa.

Kế 35. Kế đàm phán

Làm  thế  nào  để  chiếm  thượng  phong  trong  xung  đột  và  tranh chấp?

1 . Đàm phán là một cuộc đọ sức nhẫn nại

Quá trình kích tướng luôn luôn là quá trình đọ sức nhẫn nại, ai mất nhẫn nại trước thì thua. Trong một câu chuyện về Rockerffeller

kể  lại  một  hôm  đột  nhiên  một  ngươi  xông  vào  phòng  làm  việc  đến trước bàn của ông nắm tay đấm mặt bàn, nổi giận đùng

đùng, hét to: " Roekerffeller! Tao hận mày! Tao có đầy đủ lý do để hận mày  rồi  chửi  mắng  hơn  mấy  phút.  Các  nhân  viên  trong  phòng  làm việc vô cùng công phẫn, cho rằng Rockerffeller sẽ ném lọ mực vào mặt anh  ta  hay  gọi bảo vệ đến đuổi anh ta ra, nhưng ngoài dự đoán của mọi người, Rockerffeller không làm như vậy. Ông dừng bút

nhìn anh ta một cách hiền hòa. Anh ta càng hung hăng ông càng hiền hòa khiến cho anh ta không hiểu tình thế ra sao dần dần bình tĩnh lại. Bởi vì một người nổi giận mà không ai phản kích thì không thể nổi giận lâu dài được. Anh ta mất giận. Anh ta chuẩn bị đến đấu Rockerffeller và đã nghĩ Rockerffeller sẽ phản ứng như thế nào, anh

ta sẽ phản bác như thế nào. Cuối cùng anh ta gõ mấy cái lên mặt bàn,

vẫn không có phản ứng gì đành lủi thủi bỏ đi. Còn Rockerffeller thì điềm  nhiên  như  không  có  việc  gì  xảy  ra,  cầm  bút  tiếp  tục  công  tác. Không đếm xỉa sự công kích vô lễ cua đối phương là giáng trả một đòn

thí  mạng.  Nguyên  nhân  thắng  lợi  là  trong  khi  đối  thủ  nóng  nảy,

không  nhẫn  nại  được  nữa,  liên  tục  tấn  công  anh  mà  anh  vẫn  bình tĩnh.  Rockerffeller  dùng  biện  pháp  hạ  thấp  mình  để  kích  tướng  còn

đối phương dùng chọc tức làm thủ đoạn, nhưng đối phương không có

công phu nhẫn nại bằng Rockerffeller cho nên thất bại rút lui.

Lại còn có một ví dụ khác: Glina bỏ phiếu phản đối một quyết định của quốc hội. Lãnh tụ đảng ông mắng ông là đồ phản bội, muốn phá hoại đảng. Lúc bấy giờ Glina đang viết, không thèm ngẩng đầu lên tựa hồ không có ông lãnh tụ cạnh mình. ông này thấy Glina lạnh lùng như thế lại càng thêm giận dữ, giận dữ đến mức nhục mạ Glina. Nhưng Glina vẫn không đếm xỉa, vẫn tiếp tục viết. Ông khách không còn cách gì khác bèn đi quanh bàn giấy của Glina rồi quay về chỗ cũ đứng lại tiếp tục nói thao thao bất tuyệt. Dù ông khách đã lặp đi lặp

lại hành động này mấy lần nhưng Glina vẫn không ngừng bút. Cho đến khi hết lời hết giận ông khách chuẩn bị ra về, Glina mới từ từ đặt bút xuống, mỉm cười ném ra một cái nhìn đắc ý và nói: "Sao lại vội đi thế Quay lại tiếp tục trút giận đi?”

Đánh  nhau  phải  chọn  đối  thủ,  khích  tướng  phải  tìm  người  lỗ

mãng.  Tìm  người  khí  cao  chục  trượng  lạnh  như  băng  giá  mà  kích tướng thì sẽ giáng như Napoleon gặp Mettonick, Chu Du gặp Khổng Minh. Kết quả tất nhiên lại bị kích tướng, tự mình chuốc lấy nhục vào thân.

2. Đạo đàm phán là nhất xướng nhất họa

Triệu phú Mỹ Hove Husse có một lần muốn mua một loạt máy bay bèn tiến hành đàm phán với đại biểu một hãng chế tạo máy bay. Husse đề nghị viết rõ vào hợp đồng  34 yêu cầu của ông trong đó có 11 yêu cầu không thể nhân nhượng, nhưng điều đó lại là bí mật của đối phương.  Đối  phương  không  đồng  ý.  Hai  bên  không  bên  nào  chịu nhượng  bộ,  xung  đột  càng  ác  hệt  phát  triển  đến  mức  đuổi  Husse  ra khỏi hội trường. Về sau Husse phái đại diện đến tiếp tục đàm phán. ông bảo với người đại diện chỉ cần tranh thủ được 1 1 điều chính trong

34 điều thì được rồi. Sau một thời gian đàm phán người đại diện đã

tranh  thủ  được  30  điều  trong  đó  có  1  1  điều  hành.  Husse  rất  kinh

ngạc hỏi người đại diện làm sao đạt được thành tích huy hoàng như

thế. Người đại diện đáp rằng: "Rất đơn giản, mỗi khi đàm phán đến chỗ không nhất trí, tôi bèn hỏi đối phương: "ông muốn giải quyết vấn

đề này với tôi hay là chờ Hove Husse cùng ông giải quyết? Kết quả lần nào đối phương cũng đồng ý với tôi!'.

Rõ ràng bộ mặt của Husse và bộ mặt của người đại diện xem ra không  khác  gì  nhau  nhưng  hợp  hai  bộ  mặt  lại  thì  có  chỗ  diệu  dụng khôn lường. Đó là phương pháp mặt đỏ mặt trắng. Cách làm của sách lược  này  là  đầu  tiên  đưa  mặt  trắng  ra  trước,  dùng  thái  độ  hùng  hổ tiến công đối phương, đưa ra những yêu cầu quá đáng, ngạo

mạn vô lễ, lập trường cứng rắn khiến cho đối phương phiền lòng phản cảm.  Sau  đó  mặt  đỏ  ra  sân  khấu,  thái  độ  ôn  hòa  tao  nhã,  nét  mặt thành  khẩn,  nói  năng  hợp  tình  hợp  lý  và  khéo  léo  ám  thị  cho  đối phương  biết  nếu  đàm  phán  không  thành  công  thì  mặt  trắng  lại  tái xuất giang hồ. Như vậy đã tạo ra áp lực tâm lý cho đối phương. Trong tình  thế  đó,  một  mặt  đối  phương  không  muốn  chạm  trán  với  mặt trắng một lần nữa, một mặt vì thái độ mặt đỏ ôn hòa thân mật nên đạt đến hiệp nghị.

Trong đàm phán thương nghiệp, mặt trắng có thể xuất hiện với nhiều bộ mặt khác nhau. Mặt trắng có thể là người có thể là việc, có thể thật có thể giả.Người môi giới, luật sư, giám đốc... đều có thể đóng vai  mặt  trắng  làm  người  xấu.  Chính  sách,  nguyên  tắc,  các  loại  quy chế... cũng đều có thể đóng vai mặt trắng làm người xấu. Cho nên mặt

đỏ  có  thể  nói,  tôi  rất  muốn  đồng  tình  với  các  anh  song  sợ  giám  đốc không  đồng  ý  cho  tôi  làm  như  thế.  Không  nên  nghĩ  rằng  hễ  cứ  tươi cười,  giữ  thể  diện  cho  người  khác,  luôn  luôn  hòa  khí  thì  có  thể  đàm phán thành công. Lúc nào cũng mặt đỏ thì người ta se cho là anh cần người  ta  muốn  bám  vào  người  ta.  Càng  như  thế  thì  đối  phương  lại càng cứng rắn, ngạo mạn, chiếm hết thượng phong trong đàm phán. Khi cần thiết muốn cho đối phương nếm mùi lợi hại thì có thể dùng thủ đoạn mặt trắng kích thích nhẹ nhàng đối phương. Cái gọi là kích

thích  không  phải  là  nổi  nóng  hay  là  tổn  thương  đối  phương  mà  chỉ

làm cho đối phương chú ý đến thực tế, coi trọng bản nhân anh đồng thời nhắc nhở đối phương chớ  tự đánh giá quá cao.

Phương  pháp  kích  thích  đối  phương  có  nhiều  loại  nhưng  tác dụng  đều  nhằm  làm  đối  phương  phải  suy  nghĩ,  lo  lắng.  Trong  đàm phán  thương  nghiệp  nhiều  hành  động  ngoài  lề  đàm  phán  cũng  làm cho đối phương phải chú ý, trực tiếp ảnh hưởng đến tình thế trên bàn đàm phán, có tác dụng kích thích. Ví dụ trong khi đang thương    thảo mà lại tiếp xúc với khách hàng khác hay trong quá trình thương thảo mà có thương gia khác đến tìm, tạm thời gián đoạn đàm phán làm kéo dài thời gian dàm phán trong khi thời gian biểu lại rất sít sao, hoặc trực  tiếp  trao  đổi  tư  liệu  với  thương  gia  khác...  Tất  cả  những  hành động này được cả hai bên rất chú ý và mẫn cảm, đều có thể  ám thị rất nhiều điểm cho đối phương khiến cho đối phương khẩn trương.

Đương  nhiên  phương  pháp  kích  thích  bên  ngoài  đàm  phán

không  thể  dùng  bừa  bãi.  Phương  pháp  này  rất  mạo  hiểm,  dễ  tổn thương tình cảm và thành ý của đối phương. Một mặt khác cần tránh làm  to  chuyện,  cố  ý  hư  trương  thanh  thế,  kết  qủa  sẽ  là  khách  hàng “giả" đuổi khách hàng thật làm cho đàm phán đổ vỡ tan nát. Cho nên kích  thích  đối  phương  phải  hết  sức  khéo  léo,  đồng  thời  phải  to  ra thành ý ám thị cho đối phương biết không phải anh không đắt hàng như gái vô duyên mà thực sự muốn kết duyên với đối phương, chỉ có điều tùy đối phương có chấp nhận tình duyên đó hay không mà thôi. Kích thích như thế mới dẫn đến hai bên hiểu biết hợp tác với nhau.

Trong thương trường không phải chỉ có dùng ngôn từ kích thích

đối phương mà một số sự thực lại có sức thuyết phục hơn. Nhưng nếu anh muốn tiếp tục hợp tác thì phải ám thị nhiều cách, nhiều đường cho đối phương hiểu chứ không nên tổn thương đối phương. Ví dụ nếu như tranh chấp giá cả chẳng hạn, anh có thể viện lý do mẫu mới của hàng hóa, chỉ trích hàng hóa cũ để thuyết phục đối phương chấp nhận giá mới.

Một biến thể của diễn vai mặt trắng là diễn trò hai mặt. Sách

lược hai mặt khiến cho người đàm phán lâm vào thế cưỡi hổ được giải thoát. Trong đàm phán thường nghe người một bên nói với nhau rằng: "Anh Lý, sao hôm nay anh khó tính thế, tôi vốn nghĩ rằng anh có thể đồng ý ?" hay "Tôi cho rằng các anh cũng có lý. Nếu chúng tôi đồng ý...", tựa hồ như đồng ý với đối phương, đề nghị với đồng đội nhượng

bộ.  Nhưng  đó  là  đang  biểu  diễn  trò  hai  mặt.  Đầu  tiên  để  cho  một

người tỏ ra cứng rắn rồi đến lúc nào đó, một người khác lại đưa ra đề nghị  chiết  trung  nhưng  người  kia  vẫn  tỏ  ra  không  muốn  theo.  Cuối cùng đồng đội nói đi nói lại, khuyên bảo mãi anh ta mới miễn

cưỡng đồng ý. Đương nhiên đối phương được nhượng bộ tất phải đáp lại lời người khuyên bảo.

Cũng có lúc biểu diễn hai mặt bằng cách trước tiên nhượng bộ những  vấn  đề  thứ  yếu.  Đến  vấn  đề  quan  trọng  thì  bảo  đối  phương rằng anh đã nhượng bộ rồi, vậy đối phương cũng nên nhượng bộ vấn

đề này. Anh đã cố   hết sức rồi, vấn đề còn lại là do đối phương quyết

định.

Rõ ràng trò hai mặt này khó lòng lừa được đối  phương già dặn kinh nghiệm. Nhưng tro ng quá trình đàm phán lâu dài khẩn trương

thì  không  dễ  gì  phát  hiện  được  chân  tướng  của  trò  này.  Đặc  biệt  là

người diễn trò hai mặt khởi xướng người họa này phối hợp ăn ý, khéo

léo  thì  dù  đối  phương  có  nghi  ngờ  cũng  không thể hoàn toàn khẳng định  là  anh  đang  diễn  trò.  Đối  phương  có  thể  ngờ  có  lẽ  các  anh  nói thật lòng phải thừa cơ hội này phân hóa bọn họ.

3. Điểm đến huyệt đạo thì dừng

Bất kỳ nhà đàm phán nào cũng đều phải hiểu rõ muốn được cái

gì và có thể cho đối phương cái gì bởi vì đàm phán là hai bên trao đổi

lợi ích nhu cầu cho nhau. Yêu cầu của mình tất mình biết rõ yêu cầu của  đối  phương  thì  khó  nắm  chắc.  Cho  nên  trong  đàm  phán  quan trọng nhất là  phát hiện yêu cầu của đối phương hay là chủ động tạo

ra yêu cầu cho đối phương. Có một người chuyên nghề đòi nợ, một lần

được thuê đi đòi một món nợ tại một xí nghiệp nọ. Anh ta lân la đi tìm hiểu biết giám đốc xí nghiệp nay trốn thuế và có bồ nhí. Sau đó anh ta

đi tìm giám đốc đưa các việc đó làm điều kiện buộc ông ta phải trả nợ. Anh ta đã sáng tạo ra nhu cầu cần phải che giấu tội trốn thuế và bồ nhí của giám đốc, lấy đó làm điều kiện trao đổi lấy món tiền nợ. Đó là

bí mật Karate phòng thủ đạo trong đàm phán.

Trong khi đàm phán phải đánh vào chỗ yếu của đối phương thì

sẽ  có  hiệu  quả  như  điểm  huyệt  trong  khí  công.  Lưỡng  hùng  tương tranh là sự đối chọi ly và khí của đôi bên. Lý là hạt nhân của khí, khí

là  mũi  nhọn  của  lý.  Lý  thẳng  thì  khí  mạnh,  lý  không  thẳng  thì  khí yếu. Nhưng trong những điều kiện nhất định, khí thịnh thì cũng làm cho  lý  thêm  cứng  đôi  phần.  Nhà  đàm  phán  lão  luyện  phải  tìm  ra nhược điểm của đối phương, đánh mạnh vào khiến cho nhuệ khí đối phương tiêu tan, bó tay quy hàng. Cái gọi là nhược điểm là những sai lầm trong luận điểm, thiếu chứng cứ, biện luận lệch lạc, các hạn chế

về tính cách, hành vi, tình cảm của đối phương.

Câu chuyện Gia Cát Lượng đánh bại các nho sĩ Đông Ngô đáng

để cho những nhà đàm phán học tập.  Gia Cát Lượng đến Giang Đông

là sứ giả nước yếu mà lại đơn thương độc mã tựa hô thân cô thế cô. Các mưu sĩ Giang Đông vốn mềm nắn rắn buông, chó cậy gần nhà và

ỷ vào số đông nên khí thịnh đè người. Gia Cát Lượng quyết tâm trước

tiên đánh gục khí của họ cho nên ra tay phũ phàng khống chế chỗ yếu hại của họ. Cho nên Trương Chiêu đứng đầu các mưu sĩ Giang Đông hào khí xung thiên mà cũng chỉ chịu nổi ba hiệp của Gia Cát Lượng. Nhược điểm nổi bật của Trương Chiêu là chủ trương hàng Tào. Đầu hàng là biểu hiện vô năng vô sỉ. Gia Cát Lượng nhằm đúng vào điểm đó. Sau khi đã miêu tả Lưu Bị nhân đức yêu dân như thế nào, quyết tâm  chống  Tào  như  thế  nào,  Gia  Cát  Lượng  chuyển  mũi  nhọn  sang Trương Chiêu, nói rằng: "Kế lớn của quốc gia an nguy của xã tắc phải

co  chủ mưu chứ không phải là bọn hư vinh mồm mép huyên thuyên

bàn luận như nước chảy không ai bì được mà khi gặp việc phải ứng

phó  thì  không  chút  tài  cán.  Thật  là  đáng  để  cho  thiên  hạ  chê  cười”. Đánh trúng điểm yếu của Trương Chiêu khiến y câm miệng. Còn bọn đàn em Trương Chiêu như Ngô Phiên,  Bộ Chất, Tiết Tổng, Lục Tích, Nghiêm Tuấn, Trình Đức Khu thì chỉ chịu nổi một chiêu của Gia Cát Lượng. Tiết Tổng và Lục Tích hạ giá Lưu Bị, đề cao Tào Tháo về thân phận. Họ đã phạm vào điều húy ky trong dư luận của tầng lớp sĩ đại phu lúc bấy giờ. Gia Cát Lượng chộp lấy điểm đó mắng một ngươi là "vô phụ vô quân" (không cha không vua) một người là kiến thức trẻ con  khiến  cho  cả  hai  xấu  hổ.  Nghiêm  Tuấn  và  Trình  Đức  Khu  là những  hủ  nho  bị  Gia  Cát  Lượng  mắng  là  bọn  đọc  sách  làu  làu  mà không chút mưu kế kinh bang tế thế.

Gia Cát Lượng đã nhằm đúng yếu huyệt của các nho sĩ mưu sĩ

Giang Đông hạ gục khí thê của họ.

Một ví dụ khác là: Công sứ Anh Baker ở Nhật Bản là một người kiêu ngạo vô cùng. Khi ở Nhật Bản, ông giao thiệp với ngoại vụ đại thẩn Nhật Bản Tự Đảo Tông Thường và lục quân đại thần Tây Hương Nam Châu hay tỏ thai độ coi thường và hay chế giễu họ. Nhưng mỗi khi gặp việc khó khăn nan giải thì lại nói: "Chờ sau khi tôi nói chuyện với công sứ Pháp sẽ trả lời." Tự Đảo Tông Thường và Tây Hương Nam Châu  quyết  định  nắm  lấy  câu  nói  này  đả  kích  Baker  cho  chừa  thói ngạo mạn. Một hôm Tây Hương Nam Châu cố ý hỏi Baker rằng: "Tôi mạo muội hỏi Ngài một việc, nước Anh có phải là thuộc quốc của nước Pháp hay không?” Nghe xong, Baker ưỡn ngực ngạo mạn vô lễ trả lời rằng: "Ngài nói quá hoang đường. Ngài là lục quân đại thần Nhật Bản

tất phải biết nước Anh không phải thuộc quốc nước Pháp. Nước Anh

là nước quân chủ lập hiến lớn nhất thế giới thậm chí nước Cộng hòa

Đức ý chí cũng không thể sánh" Tây

Hương Nam Châu lạnh lùng nói: "Trước tôi cũng cho rằng nước Anh

là một nước độc lập hùng cường, bây giờ tôi không còn nghĩ như thế nữa". Baker nổi giận hỏi: "Vì   sao?   Tây Hương Nam Châu mỉm cười

đáp rằng: "Thực ra không có gì đặc biệt Chi là khi đại biểu chính phủ

chúng  tôi  cùng  Ngài  bàn  luận  những  vấn  đề  quốc  tế  thì  Ngài  luôn luôn nói chờ Ngài thảo luận với công sứ Pháp rồi mới trả lời. Nếu nước Anh là một nước độc lập thì sao lại phải nhìn sắc mặt nước Pháp mà hành  động?  Như  thế  thì  nước  Anh  không  phải  là  thuộc  quốc  nước Pháp  là  gì?  Baker  không  lời  đối  đáp,  từ  đó  về  sau  không  dám  ngạo mạn nữa.

Tây Hương Nam Châu nam được nhược điểm trong lời nói  của

Baker tấn công có hiệu quả. Không nghi ngờ gì nữa, bắt kỳ ai cũng không  thể  thập  toàn  song  khó  lòng  tránh  khỏi  nhược  điểm.  Những người ngạo mạn thì khi bị dành đúng nhược điểm sẽ không còn phút khí thế.

4. Một bước lùi hai bước tiến

Có khi trong đàm phán, một bên không dám lui một bước để ép đối phương vì sợ phá vỡ đàm phán, phá tổ chim bay trứng vỡ. Người đàm phán lão luyện bất chấp thủ đoạn, cố làm sao nắm bắt được ý đồ thật sự của đối phương, nắm lấy quyền chủ động trong đàm phán, lúc

đó thì dùng phương thức nào để đoạt thắng lợi chỉ còn là vấn đề kỹ thuật. Mục đích lùi để tiến là một loại kỹ thuật thường dùng.

Ban đầu kênh đào Panama không phải do Mỹ đào thanh. Cuối thế kỷ 19 một công ty Pháp ký kết hợp đồng với nước Colombia đào kênh Panama nối liền Đại Tây dương và Thái Bình Dương. Tổng công trình sư công trình này là người Pháp Letxep nổi tiếng vì đã đào kênh Xuyê  ông  cho  là  không  có  vấn  đề  gì.  Nhưng  tình  hình  Panama  lại khác Xuy, công trình tiến triển rất thậm, bắt đầu thiếu vốn, công ty

sa vào cảnh quẫn bách. Năm 1880, Mỹ cũng đã muốn đào con kênh nối liền hai đại dương nhưng do Pháp phỗng tay trên nên Mỹ rất hận. Khi công ty Pháp cho đại diện Buriler đến Mỹ gạ bán công tỵ kênh đào Panama với giá 100 triệu đô la thì Mỹ vốn đã thèm nhỏ dãi, nay thấy Pháp muốn bán nên vô cùng sung sướng. Nhưng Mỹ lại tỏ ra vẻ

dùng  dằng.  Roosevelt  kêu  cầu  ủy  ban  kênh  đào  Mỹ  quốc  báo  cáo

chứng minh đào kênh ở Panama là tiết kiệm tốt nhất. Báo cáo nêu ra đào kênh ở Niearagoa tốn 200 triệu đô la. Kênh đào Panama tuy chỉ hơn  100  triệu  đô  la  song  còn  phải  trả  cho  công  ty  Pháp  một  số  tiền nữa cho nên toàn bộ chi phí sẽ là hơn 2O triệu đô la. Sau khi xem báo cáo này Buriler thất kinh. Nếu Mỹ không mua kênh panama thì Pháp chẳng  được  xu  nào  ông  bèn  hạ  giá  bán  kênh  đào  Panama  xuống 40 triệu đô la. Như vậy Mỹ đã tiết kiệm được 60 triệu đô la. Roosevelt cũng lại dùng kế sách đó ép chính phủ Colombia. Ông điều khiển quốc hội  Mỹ  ra  một  quyết  định  nếu  Mỹ  không  đạt  được  hiệp  nghị  với Colombia  thì  sẽ  đào  kênh  Nicaragoa.  Đại  sứ  Colombia  tại  Mỹ  lo  sợ bèn lập tức ký kết ngay hiệp định đồng ý cho Mỹ thuê lâu dài cả khu vực rộng 3 km mỗi bên kênh đào với giá 10 triệu đô la, ngoài ra mỗi năm Mỹ còn trả 100000 đô la tiền thuê đất.

Roosevelt  đã  dùng  mưu  trước  lùi  sau  tiến  đã  mua  được  kênh

Panama và với một giá rất ít đã có quyền sử dụng kênh đào Panama.

Nhưng  trong  nhiều  trường  hợp  khó  mò  được  ý  đồ  thực  của  đối phương,  nếu  đối  phương  dùng  phương  pháp  đánh  lâu  dài  thì  có thể thử dùng cách lui bước đe dọa bỏ cuộc để uy hiếp đối phương. Có thể đối phương sợ đàm phán đổ vỡ hơn anh nếu quả như thế khi anh vờ rút lui phải để lại một mảnh đất đê xoay chuyển.

Năm 1920, khi chính quyền Xô Viết vừa mới ra đời đã bị phe đế

quốc bao vây phong tỏa. Để phá vỡ phong toả, Đảng cộng sản Nga hết sức  hy  vọng  đặt  quan  hệ  kinh  tế  với  các  nước  phương  Tây.  Bấy  giờ nước ý gặp tình thế kinh tế trong nước khó khăn nên muốn có quan

hệ  buôn  bán  với  Nga  Xô  Viết.  Bộ  ngoại  giao  ý  nhiều  lần  phát  biểu

thanh minh trên báo chí tỏ ý muốn khôi phục quan hệ kinh tế với Nga

và  chuẩn  bị  đón  tổng  phái  đoàn  kinh  tế  Nga  đến  Rôm.  Nga  nhanh chóng nắm bắt cơ hội này tuyên bố tổ chức phái đoàn kinh tế do nhà ngoại giao kiệt xuất Okohopxki dẫn đầu đến Roma. Nhưng vào lúc đó

thì  tình  hình  chính  trị  trong  nước  ý  đột  biến,  các  thế  lực  phát  xít

chống cộng bài Nga ngóc đầu dậy tiến hành hoạt động bạo lực. Đoàn

đại biểu kinh tế Nga thường bị quấy nhiễu theo dõi kiểm soát bắt cả đại diện bộ ngoại giao Nga Xô. Dưới áp lực đó, chính phủ ỳ đành phải

cự tuyệt công nhận địa vị đại biểu ngoại giao Nga song vẫn muốn ký hiệp nghị thương mại để cứu vãn tình hình kinh tế trong nước. Tháng

5 năm 1921 thì hiệp định mậu dịch được ký kết. Chính phủ Nga phân tích sâu sắc thái độ của chính phủ ý quyết định dùng sách lược lùi để tiến tỏ  ý  không  muốn  ký  kết  hiệp  nghị  mậu  dịch  nữa.  Chính  phủ  ý hoang mang phải nhượng bộ. Ba ngày sau, bộ trưởng ngoại giao hai nước gặp nhau và công nhận quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Nhu cầu là của cả hai bên. Anh cần đối phương, đối phương cần anh. Sau khi hiểu rõ điều đó thì có thể tiến hành lùi để bức bách đối phương nhượng bộ đạt đến hiệp nghị tức là tiến đến mục đích.

Hai ví dụ trên cho thấy tìm hiểu ý đồ của đối phương là điều vô cùng trọng yếu. Nhưng có một điều cần sáng tỏ trong hai trường hợp trên bất kỳ người Mỹ hay người Nga đều không muốn đàm phán  tan

vỡ. Họ chỉ dùng sách lược để bức đối phương mà thôi. Cho nên trong

đàm phán nếu anh phát hiện đối  phương  dùng  sách  lược  lùi  để  bức bách anh thì anh có thể giả vờ lập tức đình chỉ đàm phán, buột đối phương phải trở lại bàn đàm phán và tiếp thu các điều kiện của anh.

Đó là sự đọ sức của đôi bên.

Kế 36. Kế thăm dò

Làm thế nào dùng lời nói uyển chuyển biểu lộ thái độ?

1 . Phương pháp dò đường

Trước  ngày  sự  biến  Tây  An,  Trương  Học  Lương  và  Dương  Hổ Thành  thường  gặp  nhau,  đều  có  lòng  muốn  làm  khó  dễ  Tưởng  Giới Thạch. Nhưng đứng trước sự việc quan hệ tính mệnh gia đình và tiền

đồ quốc gia, trước khi đối phương chưa tỏ rõ thái độ thì ai cũng không dám khinh   suất mở miệng. Thời gian ngày càng gần, cả hai bên đều muốn nói ra mà đều do dự.

Dưới trướng Dương Hổ Thành có một người cộng sản nổi tiếng là

Vương Bỉnh Nam. Trương Học Lương cũng có quen biết Vương Bỉnh Nam.  Có một  lần  hội  ngộ Dương  Học  Thành  bèn  mượn  danh  Vương Bỉnh Nam mà nói với Trương Học Lương rằng: "Vương Bỉnh Nam là một phần tư cấp tiến, ông ta muôn bắt giữ Tưởng Giới Thạch!" Trương Học Lương bèn nói tiếp ngay rằng: "Tôi xem đó cũng là lột biện pháp". Thế  là  hai  vị  tướng  quân  công  minh  hiểu  nhau  bắt  đầu  bàn  bạc  kế hoạch bắt giữ Tưởng Giới Thạch.

Đương thời thực lực của Trương Học đường lớn hơn thực lực của

Dương  Hổ  Thành  nhiều  lần,  hơn  nữa  lại  là  anh  em  kết  nghĩa  với Tưởng Giới Thạch. Nếu Dương Hổ Thành trực tiếp giãi bày quan điểm với Trương Học Lương mà họ Trương không đồng ý thì hậu quả khôn lường. Cho nên mượn lời người thứ ba không có mặt tại hiện trường nói ra dù không thành công thì cũng bảo vệ được thân mình rồi tính

kế khác. Phương pháp dùng lá   chắn này rất công hiệu, hết sức thần

diệu.

(Đây  là  sự  biên  Tây  An  trong  lịch  sử  hiện  đại  Trung  Quôc,

Trương Học Lương và Dương Hổ Thành là hai vị tướng ở Tây An bàn mưu  mời  Tưởng  Giới  Thạch  đến  Tây  An  rồi  giữ lại  buộc  Tưởng  Giới Thạch phải hợp tác với Đảng cộng sản  chống Nhật - ND)

Một phương pháp vu hồi khác là dùng ý thực mà lời hư. Nhà văn

Nga thế kỷ 19 là Dotoiepki đã dùng phương pháp này nắm bắt được lòng cô thư ký buộc cô ta phải thổ lộ chân thành.

Năm 1 866 là năm rất có ý nghĩa đối với Dotoiepki, vợ là Maria

và  anh  ông  nối  tiếp  nhau  qua  đời.  Để  trả  nợ  ông  bèn  vội  vàng  viết cuốn Người đánh bạc, mời một người  viết tốc ký là Anna Grigoriepna mới có 20 tuổi. Cô ta lính tình hết sức hiền hậu và thông minh lanh lợi.  Anna  rất  sùng  bái  Dotoiepki,  làm  việc  rất  nghiêm  túc.  Sau  khi bản thảo Người đánh bạc hoàn tất thì tác giả đã đem lòng yêu cô thư

ký tốc ký nhưng không biết Anna có bằng lòng làm vợ hay không. Ông bèn mời Anna vào phòng làm việc nói rằng: "Tôi lại cấu tạo xong một cuốn tiểu thuyết khác". Cô Anna hỏi: "Một cuộn tiểu thuyết rất hay phải không” ông đáp: "Đúng vậy. Duy chỉ phần kết thúc chưa sắp xếp xong.  Tôi  không  nắm  chắc  được  hoạt  động  tâm  lý  của  một  thiếu  nữ trẻ, bây giờ xin cô giúp đỡ”. Ông thấy Anna đang lắng nghe, bèn nói tiếp: "Vai chính của tiểu thuyết là một nghệ sĩ đã không còn trẻ tuổi

,"Anna  hiểu  ra  rằng  vai  chính  là  tác  giả  bèn  không  nhịn  được  nữa cướp  lời  nói  rằng:  “Tại  sao  anh  lại  dày  vò  vai  chính?"  ông  bèn  nói: "Xem ra cô đồng tình với vai chính?" Anna xúc động đáp lại rằng: "Em rất đồng tình,  anh  ta  có  một  trái  tim  vàng  đầy  ắp tình yêu. Anh ta gặp bất hạnh mà vẫn khao khát tình yêu nóng lòng chờ đợi đạt được hạnh phúc". Dotoiepki nói tiếp: "Theo lời tác giả thì vai chính đã gặp một thiếu nữ nhu mì, thông minh hiền hậu, thông cảm tình người, tuy không phải mỹ nữ song cũng đẹp. Tôi rất yêu thích nàng. Nhưng hai bên rất khó kết hợp vì tính cách và tuổi tác cách nhau quá xa. Thiếu

nữ trẻ có thể yêu một nghệ sĩ chăng? Có đúng với tâm lý hay không?

Tôi nhờ cô giúp đỡ cho ý kiến." Anna đáp : "Sao lại không được! Nếu

hai người tình đầu ý  hợp thì tại sao nàng lại không thể yêu nghệ sĩ?

Chẳng lẽ chỉ có tướng mạo và tiền tài mới đáng yêu ư?” Chỉ cần nàng thật  sự  yêu  chàng  thì  nàng  là  người  hạnh  phuc và vĩnh viễn không hối  hận."  Dotoiepki  nói:  "Cô  thật  sư  tin  tưởng  là  nàng  có  thể  yêu chàng u? Hơn nữa yêu suốt đời ư?” Nhà văn xúc động và còn chút do dự,  tiếng  nói  run  run  tỏ  ra  đau  khổ.  Anna  lặng  người  hiểu  rằng  họ không phải chỉ đang nói chuyện văn học mà đang dạo khúc nhạc tình yêu. Tấm lòng chân thực của Anna đúng như nàng đã nói. Nàng hết sức thông cảm vai chính tức nhà văn Dotoiepki, thông cảm với cảnh ngộ của nhà văn và tận đáy lòng đa yêu mến hâm mộ nhà văn vĩ đại này. Nhưng nếu nói thẳng điều đó với nhà văn thì sợ tổn thương lòng

tự trọng và cao ngạo của nàng. Bây giờ nàng xúc động bảo nhà văn

rằng:  "Em  trả  lời:  em  yêu  anh  hơn  nữa   yêu   suốt   đời   "   Về  sau Dotoiepki và Anna kết hôn thành đôi uyên ương thâm tình. Nhờ Anna giúp đỡ, Dotoiepki trả được hết các món nợ cũ và trong khoảng nửa đời  cuối  cùng  ngắn  ngủi  đó  ông  đã  viết  ra  nhiều  tác  phẩm  bất  hủ. Diệu kế cầu hôn của Dotoiepki bị người đời xem là giai thoại tình yêu

truyền tụng mãi mãi.

2. Học được cách quanh co cứu nhà

Hai vợ chồng chung sống không tránh khỏi va chạm xích mích. Giải quyết vấn đề này không nên quá thẳng thừng, nói năng bộc trực mà phải tính đến hậu quả hành vi của mình, có lúc phải đi quanh co mới cứu vãn được gia đình.

Ví dụ như vợ cầm tay hòm chìa khóa coi việc tài chính gia đình

mà  lại  phát  hiện  chồng  giấu  tiền  riêng  thì  nên  giải  quyết  như  thê nào? Rõ ràng nếu cãi nhau rầm rĩ thì chỉ làm tổn thương tình cảm vợ chồng khiến cho gia đình u ám. Nhưng nếu như lặng lẽ bỏ qua chồng muốn làm gì tùy ý thì vợ thiếu trách nhiệm đối với gia đình. Có thể

dùng cách sau đây: Ném đá dò đường thăm dò phản ứng. Không trực

tiếp  hỏi  bí  mật  của  chồng  mà  tìm  cách  thuyết  phục  chồng  khéo  léo

không để cho chồng mất thể diện.

Có một ông rất yêu vợ. Một lần vợ sắp xếp lại sách vở cho chồng

vô tình phát hiện chồng cài 1000 đô la trong sách. Vợ nghĩ rằng chưa từng nghe chồng nói đến số tiền này, chồng giữ riêng món tiền này để làm gì? Người vợ khôn ngoan này bèn để vào cạnh số tiền một mảnh giấy viết: “Anh kiếm được tiền khó khăn lắm, chớ có tiêu pha vô ích nhé!  Mấy  ngày  sau  người  vợ  tỏ  ra  điềm  nhiên.  Cho  đến  một  hôm chồng lại kẹp tiền vào sách mới thấy mảnh giấy của vợ bèn chủ động thổ lộ với vợ rằng: "Cuối cùng em đã phát hiện được bí mật của anh rồi, đó là tiền nhuận bút anh tích lại. Anh thấy em lấy anh nghèo khổ không có đồ trang sức định tích lũy đủ thì mua cho em một chiếc vòng vàng làm món quà bất ngờ cho em". Vợ nghe nói cảm động rơi lệ.

3. Càng đi vòng quanh càng ít vấp đinh

Một số chim ăn cá mỏ dài rộng. Khi ăn cá thì có loài chim tung

cá  lên  trời  rồi  há  mỏ  đớp  lấy.  Tung  cá  lên  trời  rồi  há  mỏ  đơpứ  lấy. Tung cá lên trời khi rơi thì đầu xuống trước. chim nuốt cá không bị kỳ

và vây cá đâm vào họng.

Cầu người ta giúp đỡ cũng có thê bị gai châm nên không thể đi thẳng mà phải đi vòng quanh tránh vấp phải đinh. Làm người phải có sách lược và thủ đoạn như thế mới tránh được vấp váp. Chim còn biết làm như thế huống hồ người.

Có  một  biên  tập  viên  nọ  đặt  bản  thảo  với  học  giả  Tiền  Ching Thư  đã đi  vòng    đạt  đến  thành  công.  Nghe  nói  học  gỉa  Tiền  Chung Thư tính tình quái dị. Bấy giờ ban biên tập đang soạn từ điển danh nhân, à cũng nói khó lấy được tài liệu của Tiền Chung Thư. Biên tập viên này đã thành công kể lại sự việc như sau.

Tôi quyết định thử tiếp xúc với cụ Tiền Chung Thư. Tôi tương đối  am  hiểu  thành  tựu  học  thuật  của   cụ.  Từ  năm  1961  đọc  cuốn Thông cảm của cụ, tôi đã sinh lòng mến mộ. Hơn nữa chú của Tiền

Chung Thư là cụ Tiền Tôn Khanh vốn là hiệu trưởng trường của tôi

học nên tôi có quen biết. Tự biết mình không tên tuổi trong giới học thuật nên tôi dùng phương pháp ném đá dò đường đi vòng tìm hiểu. Cụ Tiền là người tính tình tao nhã, hài hước, hóm hỉnh vui tính. Nữ sĩ Dương Giáng thường gọi chồng là "Hắc khuyển tài tử" vì tên tự của cụ

là Mặc Tồn, chừ Mặc gồm có chữ Hắc và chữ Khuyển ghép lại (Hắc Khuyển   là con chó mực, chú mặc là trầm mặc ND). Tôi  bèn viết thư cho cụ Tiền trong đó có 2 câu: Văn hóa trước tác xạ tiền Chung Thư Thư; Liễu nhứ phi lai phiến phiến hồng xạ Dương Giáng (ý nói sách

vở  văn  chương  cụ  Tiền  Chung  Thư,  bông  liễu  phơi  phới  như  Dương

Giáng, chữ xạ có nghĩa là bắn nhằm vào). Và còn kể quan hệ thầy trò của cụ Tiền Tôn Khanh với tôi. Chẳng bao lâu có thư đáp lại, tôi rất vui mừng. Trong thư có danh thiếp nền lam chữ vàng rất trang trọng. Cụ  Tiền  ký  tên  ba  chữ  như  rồng  bay  phượng  múa.  Xem  ra  cụ  Tiền cũng không khó tính như lời đồn đại. Tiếp theo tôi viết thư trình bày việc làm từ điển danh nhân gặp khó khăn vì không đủ tư liệu viết về

cụ  Tiền  mà  mọi  người  đều  hâm  mộ.  Cụ  Tiền  trả  lời  cự  tuyệt  không

chịu cung cấp tư liệu về bản thân mình vì cho là không có gì đáng nói. Tôi bèn nghĩ ra kế khác, tự mình tập hợp tư liệu đã có dự thảo tiểu sử

và thành tựu của cụ Tiền với nhiều dấu hỏi rồi gửi xin cụ cho ý kiến.

Quả nhiên cụ Tiền chữa những chỗ sai và gạt bỏ những từ tán dương cụ.

Câu chuyện trên cho ta thấy, đối với đối phương mà mọi người kiêng nể thì trước khi đưa ra yêu cầu giúp đỡ cần phải vòng quanh một lượt, nói về sở thích hay tình cảm hữu quan khiến cho đối phương thấy quen thuộc và có ấn tượng tốt.

Lại có một biên tập viên khác xin bản thảo của một nhà văn nổi tiếng. Nhà văn luôn luôn khước từ. Vị biên tập viên quyết định đến tận nhà ông làm việc. Trước khi đi trong lòng rất khẩn trương, lo lắng cho nên khi bắt đầu nói chuyện thì nhà văn nói gì, biên tập viên cũng chỉ vâng, vâng" không thể nào mở miệng yêu cầu bản thảo. Lần sau,

biên tập viên lại đến gặp nhà văn thì tình cờ đã đọc trên một tập san

bài nói về nhà văn này. Biên tập viên bèn nói: “thư cụ nghe nói cụ có một tác phẩm dịch ra tiếng Anh xuất bản ở Mỹ phải không?" Nhà văn bảo:  “Đúng  thế  Biên  tập  viên  nói  tiếp:  "Bút  pháp  của  cụ  độc  đáo, không  biết  liệu  bản  dịch  tiếng  Anh  có  lột  tả  được  không?”  Nhà  văn đáp: “tôi cũng e rằng như thế” và thao  thao bất tuyệt giảng giải một cách hào hứng, cuối cùng đồng ý viết cho một bản thảo.

Tại sao nhà văn khó tính này lại thay đổi thái độ? Bởi vì ông cho

rằng biên tập viên không phải chỉ đến xin bản thảo mà còn là người

đã đọc sách của ông, rất hiểu ông.

Nói chung, khi gặp những người có tên tuổi hay danh vọng thì người  ta  thường  cảm  thấy  nhút  nhát  không  dám  nói.  Trong  trường hợp đó thì đầu tiên hãy nói về vấn đề mà đối tượng hứng thú, làm cho

họ có cảm giác anh rất hiểu họ mà họ sẽ mở rộng tấm lòng, thỏa mãn yêu cầu của anh.

Kế  thăm  dò  đòi  hỏi  phải  đi  vòng  quanh  một  cách  khéo  léo  để thăm  dò  và  kích  thích  đối  tượng,  tìm  ra  lối  đi  vào  lòng  họ  thì  mới

thành công.