Thế giới mới tươi đẹp
Author: Aldous Huxley
Date: 2017-12-10T17:00:00+00:00
Publisher: Komo

“THẾ GIỚI MỚI TƯƠI ĐẸP”

BRAVE NEW WORLD

Copyright ©1932, 1946 by Aldous Huxley. All rights reserved.

Published by arrangement with Georges Borchardt, Inc.

Bản tiếng Việt © 2017, Công ty TNHH MTV Sách Phương Nam

Mọi sao chép, trích dẫn phải có sự đồng ý bằng văn bản của Công ty TNHH MTV Sách Phương Nam.

Lời giới thiệu

Về tác giả

Nhà văn Anh Aldous Leonard Huxley, tác giả Thế giới mới tươi đẹp là nhà tiểu thuyết, nhà triết học sinh ngày 26/7/1894 trong một gia đình của dòng họ Huxley có nhiều người nổi tiếng. Ông viết tiểu thuyết, truyện ngắn, sách du ký, kịch bản phim, nhiều tác phẩm phi hư cấu, (trong đó đáng chú ý là Những cánh cửa của nhận thức hồi tưởng lại những trải nghiệm dùng ma túy), và những tiểu luận về nhiều chủ đề khác nhau. Là một triết gia nhân văn chủ nghĩa, hòa bình chủ nghĩa và nhà văn châm biếm, ông được coi là một trong những trí thức kiệt xuất nhất của thời đại. Từ năm 1937, Huxley chuyển sang sống ở Mỹ đến khi mất. Giai đoạn sau ông quan tâm đến lĩnh vực tâm linh như cận tâm lý (parapsychology), thuyết thần bí triết học (philosophical mysticism), thuyết phổ biến (universalism). Năm 1962, một năm trước khi mất, ông được Hội Văn học Hoàng gia Anh (RSL) trao tặng danh hiệu cao quý Companion of Literature. Ông cũng được đề cử giải Nobel trong nhiều năm.

Huxley mất ngày 22/11/1963, cùng ngày nhà văn C.S. Lewis mất và tổng thống Mỹ John F. Kennedy bị ám sát.

Về tác phẩm

Trong vở kịch Bão tố (The Tempest) của Shakespeare, Miranda là một thiếu nữ sống trên hoang đảo, nơi không có ai khác ngoài cha cô và những đầy tớ của ông, với một hồn ma (Ariel). Lần đầu tiên trông thấy những người khác, cô thốt lên:

“Ôi, tuyệt diệu!

Bao nhiêu con người tốt đẹp nơi đây.

Loài người mới đẹp đẽ làm sao. Ôi thế giới mới tươi đẹp!

Với những con người như thế này trong đó.”

Trớ trêu thay, những con người ấy lại là những đại biểu tồi tệ nhất của loài người, những kẻ độc ác và phản phúc. Khi lần đầu tiên trông thấy thế giới mới, John-người Hoang dã – nhân vật chính trong tiểu thuyết của Aldous Huxley và tín đồ nhiệt thành của Shakespeare – đã kêu lên đầy hứng khởi, như Miranda:

“Ôi thế giới mới tươi đẹp!”

Và, tác giả cuốn tiểu thuyết mang cái tên này dẫn ta vào xem thế giới mới tươi đẹp ấy.

Cuốn tiểu thuyết ý tưởng này, thuộc loại viễn tưởng, đúng hơn là phản-không tưởng hay không tưởng-đen, cực kỳ nổi tiếng từ khi nó ra đời. Không một trí thức nào ở phương Tây không biết đến nó. Một hình dung ghê rợn về tương lai của loài người. Là không tưởng, tức là chỉ có trong tưởng tượng, nhưng nó gợi cho ta suy nghĩ về những xu thế có thể có của sự phát triển công nghệ, của nền văn minh, và những hệ lụy đối với nhân tính của loài người.

Thế giới mới tươi đẹp mô tả London vào năm A.F.632 (năm 632 Kỷ nguyên Ford) tức năm 2540 Công lịch, đó là thế giới của một nhân loại mới, một loài người được làm lại hoàn toàn bằng công nghệ. Phôi thai người được thụ tinh trong ống nghiệm, được chăm sóc theo quy trình đặc biệt, và ra lò theo số lượng kế hoạch hóa. Sản phẩm-người của quá trình sản xuất hàng loạt theo dây chuyền ấy được chia thành năm loại, năm đẳng cấp cách biệt, gọi tên theo các chữ cái Hy Lạp: Alpha, Beta, Gamma, Delta, và Epsilon, trong đó Alpha là đẳng cấp cao nhất và Epsilon là thấp nhất. Alpha, Beta được chế tác và tinh chọn để có những phẩm chất thể chất và trí năng hoàn hảo, lớn lên thành những con người khỏe mạnh thông minh, cân đối, đẹp đẽ; còn Gamma, Delta, và Epsilon, những đẳng cấp thấp, được sản xuất từng mẻ lớn theo quy trình Bokanovsky, từ một trứng có thể ra đến 96 con, hoàn toàn đồng nhất về mọi mặt, “giống nhau một cách kinh hoàng” và trong quá trình phôi thai còn bị xử lí hóa học cho còi cọc, đần độn, vì chúng “không cần khả năng suy nghĩ”. Dễ hiểu là Alpha, Beta được giao những chức năng lãnh đạo và điều hành xã hội, còn Gamma, Delta, và Epsilon lao động để làm ra sản phẩm cho xã hội tiêu dùng. Khi ra đời, những đứa trẻ được đào luyện một cách đặc biệt bằng phản xạ có điều kiện, chẳng hạn những đứa bé Delta được lập phản xạ để “sợ sách và hoa”. Mọi đứa bé đều được lập phản xạ để suốt đời hài lòng với số phận dành cho mình. Việc giáo dục trẻ dựa trên phương pháp “học trong khi ngủ”: Trong lúc ngủ chúng được nghe từ loa phóng thanh những câu nói soạn sẵn, có vần điệu như những châm ngôn, lặp lại hàng trăm hàng nghìn lần để in vào tiềm thức của chúng, tạo thành những ám thị, và trong suốt cuộc đời những châm ngôn này sẽ tự động bật ra trong những tình huống thích hợp. Mỗi đẳng cấp mặc đồng phục cùng màu để phân biệt với những đẳng cấp khác. Những đẳng cấp cao được ám thị để hãnh diện về đẳng cấp của mình và khinh bỉ đẳng cấp dưới. Những đẳng cấp thấp tất nhiên được ám thị để chỉ biết phục tùng. Nhưng tại sao không tạo ra một xã hội toàn Alpha Cộng, khi về mặt công nghệ, điều ấy hoàn toàn có thể? Bởi vì, như một thí nghiệm trong Thế giới mới tươi đẹp đã cho thấy: Một xã hội toàn Alpha Cộng thì không thể vận hành được, do không ai chịu làm những công việc hạ cấp, và nội chiến đã nổ ra. Như thế những đẳng cấp thấp là hoàn toàn cần thiết, và theo Mustapha Mond, tỉ lệ tối ưu được tính theo mô hình “tảng băng trôi”: 1/9 trên mớn nước, 8/9 bên dưới, bảo đảm xã hội ổn định. Vậy 8/9 đó sẽ hạnh phúc được ở bên dưới sao? Cố nhiên! Với những con người như vậy, một xã hội mới đã hình thành: Thế giới mới tươi đẹp.

Và thế giới ấy quả là tươi đẹp. Đó là một Nhà nước Toàn cầu, được điều hành bởi mười vị Đại Kiểm soát tối cao. Khẩu hiệu của nó là “Cộng đồng, Đồng nhất, Ổn định”. Các công nghệ sinh sản và nuôi dạy con người đảm bảo tính Đồng nhất và Ổn định này; nhờ sự phát triển tột bực của công nghệ, sản xuất dư thừa đảm bảo thỏa mãn mọi nhu cầu vật chất; tiêu dùng và hưởng thụ được khuyến khích; tất cả mọi người đều hài lòng với thân phận mình, ganh tị – căn bệnh mãn tính của nhân loại (cũ), nguồn gốc của mọi bất bình và rối loạn – không còn đất sống. Mục tiêu của xã hội là hạnh phúc cho tất cả mọi người, và khi mà mọi người đều cảm thấy hạnh phúc và thỏa mãn thì còn mong muốn gì hơn nữa ngoài việc mong cho cuộc sống cứ như thế ổn định đến muôn đời?

Vì tên sách hứa hẹn trình ra cho chúng ta một thế giới mới, chúng ta hãy chú tâm đến những cái mới ở đây, mới một cách cực đoan và triệt để, tạo nên ý nghĩa chủ đạo của tác phẩm. Trước hết, con người được sinh ra hoàn toàn theo lối mới. Không còn tàn dư gì của những mối quan hệ gia đình và huyết thống, chúng đã lùi sâu vào quá khứ, vì theo lời Mustapha Mond, vị Đại Kiểm soát Thế giới, “Lịch sử, nói chung, là chuyện nhảm nhí, tầm phào, ba láp”. Khi nói chuyện với sinh viên, ông mô tả cuộc sống gia đình, chồng vợ, việc sinh đẻ và nuôi con (của “thời xưa”) bằng những cảnh nhớp nhúa, kinh tởm mà những thanh niên thời ấy không thể hình dung nổi. Thời mới bây giờ những từ như “cha”, “mẹ” bị tránh nói như húy kị, thậm chí một nhân viên viết báo cáo lên thượng cấp phải ghi “m...” thay cho từ “mẹ”. Chung thủy bị coi là lố bịch, trinh tiết là tởm lợm. Sao vậy? Vì xã hội có phong tục và chuẩn mực đạo đức mới về tình dục. Thanh niên trai gái được thay đổi bạn tình luôn luôn, việc duy trì một mối quan hệ thân mật trong thời gian dài là điều cấm kị. “Mỗi người thuộc về mọi người khác”, tất cả đều thuộc về cộng đồng, không có gì là thầm lén, riêng tư. Ở đây tình dục không có chức năng sinh sản, mà chỉ có mục đích duy nhất là khoái lạc, bản năng tình dục được buông thả không giới hạn, nhưng những biện pháp tránh thai được áp dụng nghiêm ngặt. Ngoài thời gian lao động không mấy nặng nhọc, mọi người thoải mái vui chơi, xã hội lo cung cấp cho họ những phương tiện tiêu khiển, cá nhân không được dùng thời gian một mình, vì không phải lo thiếu nhu cầu vật chất và không có những mối quan hệ riêng tư, nên không cần (và không được phép có) những phút suy tư trầm lắng. Và đấy là điều mà người ta gọi là hạnh phúc: Một hạnh phúc cho tất cả, ngang nhau! Và để cho hạnh phúc luôn luôn đầy đủ, còn có thêm một thứ: soma, đó là những viên thuốc gây ảo giác được phát cho mọi người theo khẩu phần; mỗi khi người ta thấy buồn phiền, bất an, thiếu hạnh phúc, một viên soma sẽ đưa họ vào trạng thái lơ mơ phiêu bồng, không cảm giác, không ý thức, và họ lại thấy hạnh phúc.

Bernard Marx là một Alpha Cộng, nhưng là một Alpha khiếm khuyết: Theo lời đồn, khi anh còn là bào thai, một nhân viên thao tác tưởng nhầm anh ta là một Gamma nên đã đổ rượu vào chất Giả-máu của anh, lớn lên mặc dù thông minh nhưng anh bị còi cọc không có tầm vóc bình thường của một Alpha, và suốt đời anh mang mặc cảm tự ti, rụt rè khốn khổ, bị khinh thường, chế giễu, và nhìn mọi người bằng con mắt hằn học. Lenina Crowne – một cô gái Beta “phổng phao” và nồng nhiệt – thích Bernard, sau khi bị cô bạn Fanny phê phán vì đã quan hệ với một chàng trai hoàn hảo khác (Henry Foster) đến bốn tháng trời mà chưa thay đổi. Lenina là mẫu người lí tưởng của thế giới mới, hoàn toàn đáp ứng mọi đòi hỏi của thế giới này, nhưng Bernard lại là người duy nhất có những băn khoăn, bất mãn, những câu nói báng bổ và những ý nghĩ “phi chính thống”. Trong khi Lenina vồ vập thì Bernard đến với cô một cách khó khăn, anh mong muốn có những phút tâm tình kín đáo “chỉ có hai người với nhau”, nhưng cô lại chỉ muốn cùng nhau vui chơi tập thể, vì “với nhau” thì đã có cả đêm trên giường rồi! Trong khi nàng hành xử đúng theo phong hóa của thế giới mới, coi tình dục chỉ là thú vui chơi tiêu khiển, thì chàng lại ôm ấp những cảm xúc yêu đương lãng mạn cổ hủ. Nhưng mọi chuyện rồi cũng qua, vì Bernard dù bất tuân nhưng cũng là con người của thế giới mới, có thể chấp nhận được những tiêu chuẩn đạo đức của nó. Chỉ đến khi gặp John-người Hoang dã, người tình mà Lenina chọn cho mình để thay thế Bernard, bi kịch mới xảy ra.

Bernard đưa Lenina đến chơi Khu Bảo tồn Hoang dã ở New Mexico, tại đó họ gặp mẹ con Linda và John. 25 năm trước, trong một chuyến đi thăm Khu Bảo tồn Hoang dã với người đàn ông của bà ta, Linda – một cô gái Beta Cộng lúc đó – gặp tai nạn và bị bỏ lại. Linda khi đó đã có mang, rồi sinh ra John, (đây đúng thật là một tai nạn vì nếu ở thế giới mới, với những biện pháp tránh thai hữu hiệu và cả trung tâm nạo phá thai, người ta không để chuyện đó xảy ra). Thời gian dài sống ở Khu Hoang dã đã biến Linda thành hoang dã thật sự, với nỗi luyến nhớ thế giới văn minh (“Nơi Khác”, như bà ta kể với con) và thói quen “quan hệ” bừa bãi với đàn ông ở đây mà bà ta không bỏ được khiến bà ta luôn gặp rắc rối với các bà vợ thổ dân. John lớn lên đau khổ và cô độc vì mẹ cậu bị căm ghét và khinh bỉ, nhưng bù lại, cậu được mẹ dạy đọc và tình cờ được làm quen với những tác phẩm của William Shakespeare. Và thật là nghịch lí: Một chàng trai được nuôi dạy hoàn toàn trong môi trường hoang dã lại là người duy nhất thấm nhuần tinh hoa của nền văn hóa Victoria. John rất đẹp trai, đã lập tức mê hoặc được Lenina, và với nàng, lần đầu tiên cậu cảm thấy rung động si mê như Romeo lần đầu gặp Juliet.

Qua câu chuyện kể của John, Bernard phát hiện ra người đàn ông đã đưa Linda đến Khu Hoang dã và bỏ bà ta lại đấy, tức là cha đẻ của John, chính là Giám đốc Trung tâm Xử lí và Điều kiện hóa Phôi thai, một sếp lớn vô cùng quan trọng, hiện thân của trật tự thế giới mới, đang muốn nghiêm trị những ý nghĩ phi chính thống và nổi loạn của Bernard. Bernard xin và được Mustapha Mond cho phép đưa Linda và John về “thế giới văn minh”, và khi viên Giám đốc đang gay gắt buộc tội Bernard và tuyên bố sa thải anh ta trước đám đông nhân viên, thì Bernard đưa Linda và John ra. Những tràng cười bung ra dữ dội khi John quỳ xuống trước Giám đốc và kêu “cha ơi”. Quá nhục nhã, lão Giám đốc lủi mất, ngay lập tức từ chức và không bao giờ xuất hiện ở trung tâm nữa.

Ở London – xứ sở văn minh, “thế giới mới tươi đẹp” – John trở thành người quan trọng và nổi tiếng dưới tên “người Hoang dã”, anh được mọi người săn đón nhưng anh trốn tránh tất cả. Người Hoang dã lạc lõng trơ trọi giữa chốn văn minh, vì hầu như anh là người duy nhất mang trong mình văn hóa của thời đại Phục Hưng ở châu Âu, hoàn toàn xa lạ với những con người thời đại Hậu Ford. Mới gặp John, Lenina lần đầu cảm thấy trong cô có cái gì như thể tình yêu, nhưng nó nhanh chóng chuyển thành ham muốn nhục dục đơn thuần, vì cô luôn tuân thủ ước lệ, lễ giáo của xã hội đương thời. Người Hoang dã cũng yêu cô, một cách trang trọng thầm kín, anh luôn thấy mình là Romeo và Lenina là Juliet để anh tôn thờ, anh chàng luôn sợ không xứng đáng với “sự trong trắng cao quý” của nàng. Dịp may đến, cô được giao đưa anh đi xem một tối phim tình fili, thật ra là một loại phim kích dục, kết hợp âm nhạc tổng hợp và các mùi hương kích động tất cả các giác quan của người xem (nhìn – nghe – sờ – ngửi), nhưng trong khi cô mê say với phim thì anh phẫn nộ, thấy nó ghê tởm. Sau buổi chiếu phim, cô rạo rực chờ đợi, nhưng anh lịch sự cáo từ (good night!) khiến cô tức điên, thầm rủa anh là “quỷnh” và nghĩ chắc tại anh không yêu cô. Nhưng rồi anh cũng thắng được nỗi e dè để tỏ tình với cô với tất cả sự kính cẩn và lòng ngưỡng mộ. Một cách tự nhiên nhất đời, Lenina lập tức tự lột hết quần áo, sẵn sàng cho một cơn xác thịt cuồng loạn như thường lệ, khiến John giận dữ điên cuồng, mắng cô là “đồ đĩ thõa trơ tráo”. Cuộc tình cả hai bên đều mong đợi ấy đi đến một kết cục ê chề. Chàng quay về với Shakespeare còn nàng cầu cứu soma.

Linda, mẹ của John, được đưa trở lại thế giới văn minh theo đúng với sở nguyện của bà ta, nhưng đã không còn thích ứng với nó nữa: lối sống quái đản của bà ta ở nơi hoang dã, những cuộc lang chạ liên miên với đàn ông thổ dân và việc lạm dụng mescal, một chất ma túy của thổ dân mà bà ta dùng để thay thế soma, đã hủy hoại thân xác và tâm thần của bà. Xuất hiện trước “Giám đốc – người tình cũ” như một con quái vật lạ lùng và đáng tởm, cái dị dạng của bà ta, biểu hiện lão suy ở tuổi 48, làm mọi người khiếp sợ. Nhưng rồi bà ta mãn nguyện: trở về thế giới văn minh là được trở về với soma. Bà ta chỉ việc nằm suốt ngày trên giường, được cấp lượng soma không hạn chế giúp bà ta chìm vào trạng thái phởn phơ bất tận. Vô tình trở thành vật thí nghiệm soma, cơ thể bà ta suy sụp và nhanh chóng tiến đến cái chết đau đớn. Quả là soma đã rút ngắn cuộc sống của bà ta, nhưng mặt khác, như một bác sĩ đã nói, nó đã thật sự kéo dài cuộc sống của bà ấy... Soma có thể làm người ta mất đi một số năm về thời gian. Nhưng hãy nghĩ về độ dài khổng lồ, không thể đo lường được mà nó có thể cho người ta sống ngoài thời gian. Mọi thứ ảo giác vui chơi do soma gây ra chẳng phải là một phần giấc mơ thần tiên vĩnh cửu của tổ tiên chúng ta hay sao? Soma là bức tường thành kiên cố ngăn cách tâm trí người ta khỏi thực tại, với mọi thứ lo âu muộn phiền, nếu có.

Nhưng “Thế giới mới tươi đẹp” là một thế giới không phiền muộn, không có những ám ảnh Sinh – Lão – Bệnh – Tử của cõi Ta Bà. Mọi người sinh ra không đau đớn, lớn lên đẹp đẽ và mạnh khỏe, mọi bệnh tật đã được xử lí triệt tiêu từ trong ống nghiệm, và cứ trẻ đẹp như thế đến tuổi 60 thì chấm dứt, để được đưa vào Đài Lột xác (tức Lò thiêu), và mang lại lợi ích cuối cùng cho cộng đồng là một nắm phốt-pho bón ruộng. Không có những mối quan hệ lâu dài và thân thiết, nên cái chết của một người không gây thương cảm cho bất cứ ai. Sự khóc thương bi lụy của John trước cái chết của Linda bị coi như một trò lố bịch, diễn ra trước mắt cô y tá và lũ trẻ đang được cô đưa đến để “thực tập chết”, tức là chứng kiến và tạo phản xạ có điều kiện cho quen với sự chết. Những tình cảm lâu bền và sâu sắc giữa con người ở đây là không cần thiết và gần như cấm kị: Cấm kị là một yếu tố quan trọng của sự ổn định xã hội.

Triết lí nền tảng của “Thế giới mới tươi đẹp” được Mustapha Mond thảo luận một cách hệ thống với người Hoang dã khi ông hạ cố giải đáp các thắc mắc của anh, sau khi anh cùng với Bernard Marx và Helmholtz bị bắt đưa đến gặp ông. Cuộc thảo luận của người Hoang dã, người duy nhất lúc này có đủ trình độ để thảo luận, với một trong mười người lãnh đạo (kiểm soát!) cao nhất của thế giới, người rất biết lắng nghe, cho thấy tính chất của một nền “chuyên chế nhân từ”. Mustapha cho biết xã hội cần tiêu khiển, bằng những trò vui vô tâm, chứ không cần nghệ thuật cao cấp. (Kịch) Shakespeare chẳng hạn, bị cấm ở London, trước hết, vì nó cũ. Nghệ thuật phải Mới và dễ hiểu, đại chúng. Cái Đẹp thì hấp dẫn, mà hấp dẫn là nguy hiểm: Nó dẫn đến mất ổn định. Toàn bộ xã hội được xây dựng trên những thành tựu cao ngất của khoa học, nhưng nghiên cứu khoa học thật sự bị cấm đoán, hay ít ra, phạm vi nghiên cứu bị hạn chế. Nghệ thuật thật sự thì làm ra Cái Đẹp, khoa học thật sự thì khám phá ra sự thật về thế giới và con người, nhưng mục tiêu của xã hội không phải là sự thật và cái đẹp, mà là tiện nghi và hạnh phúc. Hạnh phúc phổ biến đảm bảo ổn định xã hội, điều mà sự thật và cái đẹp không làm được. Dễ hiểu là trong một xã hội như thế, tôn giáo là không cần thiết, vì Thượng đế thì “vắng mặt”, “Thượng đế không tương hợp với máy móc và thuốc men khoa học, và hạnh phúc phổ biến”. Theo Mustapha: “Người ta tin điều gì đó bởi vì người ta đã được đào luyện để tin chúng. Tìm lí do tồi cho những gì người ta tin vì những lí do tồi khác – đó là triết học”. Ông nói “không thể có một nền văn minh lâu dài nếu thiếu những trò vui đồi bại... Nền văn minh tuyệt đối không cần những thứ như sự hy sinh, cái tuyệt mỹ, cái cao cả hoặc cái anh hùng” và không có cơ hội nào để xuất hiện những thứ đó. Tóm lại, nhân danh hạnh phúc phổ biến và ổn định xã hội, tất cả những gì là cao quý, cũng như những tình cảm thông thường của con người, bị xóa bỏ hoàn toàn. Cái gọi là nhân phẩm, nhân cách hoàn toàn vắng bóng. Cá nhân không được phép tự ý thức quá mạnh, không được phép có tư duy độc lập, có khuôn mặt riêng của mình, vì sẽ không thích hợp với đời sống cộng đồng.

Mustapha có tài hùng biện, nhưng ông đã không thuyết phục được người Hoang dã. Anh nói:

“Nhưng tôi không muốn thoải mái. Tôi muốn Thượng đế, tôi muốn thơ ca, tôi muốn nguy hiểm thật sự, tôi muốn tự do, tôi muốn lòng tốt. Tôi muốn tội lỗi.”

“Thật ra” – Mustapha Mond nói – “anh đang đòi quyền được bất hạnh”.

“Vậy thì được” – người Hoang dã nói giọng thách thức – “tôi đòi quyền được bất hạnh”.

Anh đã khước từ thứ “hạnh phúc” không xứng đáng với Con Người.

Gần một thế kỷ đi qua, tính tiên tri trong tiểu thuyết Thế giới mới tươi đẹp của Huxley đã làm sửng sốt nhiều thế hệ. Dưới hình thức viễn tưởng khoa học, cuốn tiểu thuyết không đơn thuần là tưởng tượng phóng túng của tác giả, đúng hơn, nó là một phép ngoại suy của một trí óc vượt tầm thời đại, từ cái hiện thực đang diễn ra trước mắt tới những xu hướng có thể có trong tương lai. Một xã hội hoàn chỉnh như trong truyện thì không thể có thật, ta gọi nó là không tưởng, và cái thực tại ảo mà nó biểu hiện khiến ta rùng mình sởn gáy về sự phi nhân tính của nó, nên cái không tưởng ấy ta gọi là không tưởng-đen (dystopia); nhưng từng khía cạnh của nó thường khi ló ra trong hiện thực không khỏi khiến ta giật mình. Cái hiện thực trong truyện không phải là tiếng khóc than của một nhân loại đói khổ và lầm than, như từ Dickens đến Tolstoy, từ Hugo đến Jack London, mà là tiếng cười đắc thắng của khoa học và công nghệ. Khi Huxley viết quyển sách này (1931), thì I.P. Pavlov (1849 – 1936), Henry Ford (1863 – 1947) và Sigmund Freud (1856 – 1939) đều là người đương thời với ông; sản xuất theo dây chuyền, phản xạ có điều kiện hay libido vẫn đang là thời sự mới mẻ. Tác phẩm của Huxley không “phản ánh hiện thực”; từ hiện thực, thậm chí từ những thời sự của ngày ấy, Huxley nghĩ về cái có thể đến trong tương lai. Những thành tựu khoa học rực rỡ quả là những ân sủng diệu kỳ mà loài người tự ban cho mình, nhưng chúng làm biến đổi bộ mặt loài người ra sao thì có ai dám chắc, chẳng hạn, khi quyền sử dụng chúng được đặt vào những bàn tay vô trách nhiệm? Diễn biến lịch sử đã chứng tỏ nỗi lo như thế không bao giờ là thừa cả. “Thế giới mới tươi đẹp” có tham vọng giải quyết những vấn đề lớn của loài người từ bao đời nay: Nhờ tiến bộ khoa học và công nghệ, nó cung cấp dư thừa của cải vật chất đảm bảo một cuộc sống tiện nghi thoải mái nhất, và nhằm đến cái đích cao nhất mà con người muốn đạt đến: Hạnh phúc! Mà lại là hạnh phúc cho tất cả mọi người! Nhưng hóa ra cái đích cao nhất ấy, hạnh phúc ấy, chỉ là thỏa mãn khoái lạc vật dục, vì xã hội chỉ có thể cung cấp đến đó, tiến bộ khoa học và vật chất dư thừa không mang lại văn hóa. Văn hóa và nghệ thuật cao cấp không tồn tại, nghệ thuật duy nhất là phim tình fili, một thứ giải trí thấp kém và dung tục. Tình dục chỉ có mục đích tiêu khiển (recreational sex). Các đẳng cấp cao thì thông minh nhưng cá tính sáng tạo phải bị triệt tiêu để bảo đảm cho xã hội ổn định, nghĩa là giữ nguyên ở một trạng thái, không thay đổi, không tiến hóa, không phát triển; bởi khả năng suy nghĩ độc lập của mỗi cá nhân chính là nhân tố thúc đẩy tiến bộ của loài người. Con người có thể hành động không suy nghĩ, vì đã được dẫn dắt bằng những châm ngôn học được trong lúc ngủ nằm sẵn trong tiềm thức; tự do ý chí của cá nhân bị ngăn chặn vì nguy hiểm cho xã hội. Các đẳng cấp thấp được điều kiện hóa trong những “Phòng Tiền định Vận mệnh”, để suốt đời mãn nguyện với địa vị của bản thân, khi kẻ nô lệ biết yêu thân phận nô lệ của mình thì xã hội ổn định. “Mỗi người thuộc về mọi người khác”, nên ngay trong “tình trường” cũng không có ghen tuông; không có chênh lệch trong hưởng thụ thì không có ganh tị, do đó cũng không có bất bình, xung đột, chiến tranh. Một xã hội như thế được tạo ra như một hệ khép kín sẽ tồn tại vĩnh viễn. Nó là không tưởng, nhưng không phải vì thế mà không đập vào ý thức chúng ta như những cảnh báo mạnh mẽ: Trong mọi hình thức tàn phá hủy diệt, không gì đáng sợ hơn hủy diệt tính người.

HIẾU TÂN

Chương một

Một tòa nhà lùn bè bè màu xám chỉ có 34 tầng. Trên cổng chính, dòng chữ TRUNG TÂM ẤP VÀ BẢO QUẢN PHÔI LONDON và trên một lưới bảo vệ, là khẩu hiệu của Nhà nước Toàn cầu:

CỘNG ĐỒNG – ĐỒNG NHẤT – ỔN ĐỊNH

Căn phòng rộng thênh thang ở tầng trệt quay về hướng bắc. Lạnh lùng, dù bên ngoài những ô cửa sổ kia đang là mùa hè, dù trong phòng đang là cái nóng nhiệt đới, một ánh sáng mảnh chói gắt chiếu qua cửa sổ cố tìm một hình nhân mặc quần áo, một bóng dáng xanh xao ớn lạnh, nhưng chỉ thấy thủy tinh, kền và những đồ sứ sáng choang lạnh lẽo của phòng thí nghiệm. Chỉ thấy cái lạnh lẽo mùa đông đáp lại cái lạnh lẽo mùa đông. Áo choàng của nhân viên trắng toát, còn những bàn tay đeo găng cao su màu da xác chết của họ lại tái nhợt. Ánh sáng đông cứng, chết chóc, ma quái. Nó chỉ mượn vẻ sống động rực rỡ từ những hình trụ màu vàng của những chiếc kính hiển vi – những ống sáng bóng như những thỏi bơ vàng óng, trải từng vệt, từng vệt xuống những chiếc bàn làm việc.

“Và đây” – Giám đốc vừa mở cửa vừa nói – “là Phòng Thụ tinh”.

Cúi xuống những dụng cụ của mình, 300 Nhân viên Thụ tinh đang chúi đầu làm việc, khi Giám đốc Trung tâm Ấp và Bảo quản Phôi bước vào phòng, trong không khí im lặng chỉ nghe tiếng hơi thở, những tiếng lẩm nhẩm âm ư hay tiếng huýt đãng trí của sự tập trung miệt mài. Một đoàn sinh viên mới đến, trẻ trung, hồng hào và non nớt, hơi khúm núm sợ sệt, đi theo sau gót viên Giám đốc. Mỗi cậu mang một cuốn sổ tay, cứ mỗi khi ông lớn kia nói, thì lại hốt hoảng ghi nguệch ngoạc vào đấy. Trực tiếp từ cái nguồn đáng tin cậy này. Đây là một đặc ân. Vị GĐLÂ (Giám đốc Ấp – Bảo quản Phôi, nói gọn là Giám đốc Lò ấp) của Trung tâm London luôn luôn lấy điệu bộ quan trọng, đích thân dẫn các sinh viên mới của ông đi một vòng quanh các phòng ban.

“Để giúp các anh có một ý niệm chung” – Ông ta giải thích. Vì tất nhiên nếu họ muốn làm công việc của họ một cách thông minh, thì nhất định phải có những ý niệm chung này; nhưng nếu họ muốn là những thành viên tốt và hạnh phúc trong xã hội, thì họ càng ít có những ý niệm ấy bao nhiêu càng tốt. Vì những cái cụ thể, như mọi người đều biết, làm nên đức hạnh và hạnh phúc; còn những cái chung, cái tổng quát, thì về mặt trí tuệ tất nhiên là xấu. Không phải các triết gia, mà những người thợ xẻ và những người sưu tập tem tạo nên xương sống của xã hội.

“Ngày mai” – Ông nói thêm, mỉm cười với chút vẻ dọa dẫm hiền lành – “các anh sẽ ngồi xuống làm việc nghiêm chỉnh. Các anh không còn thời gian cho những ý tưởng tổng quát nữa. Trong khi…”

Trong khi, đó là một đặc ân. Bọn trẻ ngoáy như điên. Trực tiếp từ cái nguồn đáng tin cậy này.

Cao, hơi gầy và dáng đi thẳng, Giám đốc hướng đến căn phòng. Ông ta có chiếc cằm dài, những chiếc răng to và hơi hô, khi ông không nói thì được che bằng đôi môi dày đỏ và cong. Trẻ hay già? 30? 50? 55? Khó đoán. Dầu sao thì câu hỏi này vẫn chưa được đặt ra, ở cái thời ổn định này. A.F.632[1] chưa xảy ra để cho người ta hỏi câu hỏi đó.

“Tôi sẽ bắt đầu ngay từ đầu” – GĐLÂ nói, và những sinh viên nhiệt huyết hơn ghi lại ý ông trong sổ tay của họ. Bắt đầu ngay từ đầu. “Đây là những lò ấp” – Ông vẫy tay. Và, mở một cánh cửa cách nhiệt, ông chỉ cho họ những dãy giá xếp chồng lên nhau đựng những ống nghiệm có đánh số. “Đây là mẻ trứng của một tuần. Được giữ” – ông giải thích – “ở thân nhiệt bình thường; trong đó những giao tử đực” – và đây, ông mở một cánh cửa khác – “phải được giữ ở 35 thay vì 37 độ. Thân nhiệt bình thường hoàn toàn tiệt trùng”. Những con cừu đực được bọc trong lò sinh nhiệt không thể làm cha.

Vẫn đứng tựa vào các lò ấp, ông giải thích ngắn gọn cho họ, trong lúc những chiếc bút chì vẫn gấp gáp loằng ngoằng trên các trang giấy, về quá trình thụ tinh hiện đại, tất nhiên đầu tiên nói về dẫn nhập giải phẫu của nó: “Cuộc giải phẫu tiến hành một cách tự nguyện vì lợi ích của xã hội, chưa nói đến chuyện nó mang lại phần thưởng lên đến chín tháng lương” – tiếp tục với một số mô tả về kỹ thuật giữ cho buồng trứng sống và phát triển mạnh sau khi bị cắt rời; chuyển sang xem xét nhiệt độ tối ưu, độ mặn, độ nhớt; ý nói đến thứ chất lỏng trong đó bảo quản những quả trứng rụng và chín, rồi dẫn các đệ tử của mình đến các bàn làm việc, chỉ cho họ thấy chất lỏng ấy được xả ra khỏi các ống nghiệm như thế nào, nó được lấy từng giọt từng giọt một vào những bản-kính-mang-vật của các kính hiển vi như thế nào, những quả trứng mà nó bảo quản được kiểm tra về tình trạng bất thường, được đếm và được chuyển vào những vật đựng có lỗ hình tổ ong như thế nào, rồi (lúc này ông đưa họ sang xem hoạt động này) vật đựng được nhúng vào một dung dịch ấm chứa những tinh trùng bơi lội tự do như thế nào, ở một mật độ tối thiểu một trăm nghìn con trong một centimét khối, ông nhấn mạnh, và sau mười phút, nếu có trứng nào vẫn còn chưa được thụ tinh, nó sẽ được nhúng lần nữa, và nếu cần, lần nữa; những trứng đã thụ tinh quay trở lại lồng ấp như thế nào, nơi các Alpha[2] và các Beta cuối cùng được đóng chai, trong khi các Gamma, Delta và Epsilon lại được mang ra, chỉ sau 36 giờ, để thực hiện Quy trình Bokanovsky[3].

“Quy trình Bokanovsky” – Giám đốc nhắc lại, và bọn sinh viên gạch dưới những chữ này trong sổ tay của họ.

Một trứng, một phôi, một người trưởng thành bình thường. Nhưng những trứng đã qua quá trình Bokanovsky sẽ đâm chồi, sẽ sinh sôi nảy nở nhanh chóng, sẽ phân chia. Từ 8 lên 96 chồi, và mọi chồi sẽ lớn thành một phôi hình dạng hoàn hảo, và mọi phôi sẽ lớn thành một người lớn trưởng thành đầy đủ. Làm 96 người lớn lên ở nơi trước đây chỉ có một người lớn lên. Tiến bộ.

“Về thực chất” – GĐLÂ kết luận – “việc Bokanovsky-hóa bao gồm một loạt sự hãm phát triển. Chúng ta kiểm soát sự lớn lên bình thường và thật nghịch lý, trứng đáp ứng bằng việc đâm chồi”.

“Đáp ứng bằng việc đâm chồi”. Những chiếc bút chì ngoáy rối rít.

Ông chỉ tay. Trên một băng chuyển động thật chậm, chiếc giá đầy những ống nghiệm được đưa vào chiếc hòm kim loại lớn, rồi từ một hòm khác, giá nhô ra. Máy móc quay ro ro uể oải. “Mất tám phút để một ống đi qua” – ông bảo họ. Tám phút chiếu tia X mạnh là thời gian mà trứng có thể chịu được. Một số trứng chết, số còn lại, được chia làm hai, đa số bật ra bốn chồi, một số tám, tất cả được đưa lại các lồng ấp, tại đó chồi bắt đầu phát triển; rồi, sau hai ngày, bất ngờ được làm ấm lên và kiểm tra. Hai, bốn, tám, những chồi đến lượt bật lên, và sau khi đã bật lên, chúng được cho một liều cồn gần chết, kết quả là bật nẩy chồi lần nữa và có những chồi nẩy ra từ chồi, cứ thế sau đó tiếp tục hãm đến gần chết, để phát triển trong yên tĩnh. Trong thời gian đó, trứng gốc theo đúng luật trở thành một trong từ 8 đến 96 phôi, các cậu thấy không, một sự cải thiện phi thường về bản chất. Những cặp đồng sinh giống nhau, nhưng không phải sinh đôi, sinh ba tầm thường như cái thời sinh đẻ trước đây, mà là một trứng đôi khi ngẫu nhiên phân chia thành hàng chục, hoặc hơn rất nhiều trong cùng một thời gian.

“Rất nhiều” – Giám đốc nhắc lại, và vung hai tay lên, như thể ông đang ban phát sự hào phóng của mình – “Rất nhiều”.

Nhưng một trong các sinh viên ngốc đến mức hỏi như thế có lợi gì.

“Cậu bé giỏi!” – Giám đốc xoay tròn xung quanh cậu ta – “Cậu có thấy không? Có thấy không?” – Ông ta giơ tay lên, cử chỉ của ông thật trang trọng – “Quy trình Bokanovsky là một trong những công cụ chủ yếu của sự ổn định xã hội!”.

Những công cụ chủ yếu của sự ổn định xã hội!

Những đàn ông đàn bà đạt chuẩn, trong những mẻ giống nhau như đúc. Toàn thể cán bộ của một nhà máy nhỏ được bố trí bằng các sản phẩm của một trứng duy nhất được Bokanovsky-hóa.

“Chín mươi sáu đứa trẻ sinh đồng thời giống nhau như đúc vận hành những cỗ máy giống nhau như đúc” – Giọng nói gần như run lên vì cuồng nhiệt – “Anh sẽ thật sự biết anh đang ở đâu. Lần đầu tiên trong lịch sử”. Ông dẫn khẩu hiệu toàn cầu: “Cộng đồng, Đồng nhất, Ổn định”. Những từ ngữ vĩ đại. Nếu chúng ta có thể Bokanovsky-hóa một cách đồng nhất thì toàn bộ vấn đề sẽ được giải quyết.

Giải quyết bằng những Gamma tiêu chuẩn, những Delta bất biến, những Epsilon đồng nhất. Hàng triệu đồng sinh giống nhau như đúc. Nguyên tắc sản xuất hàng loạt cuối cùng đã được áp dụng cho sinh học.

“Nhưng than ôi” – Giám đốc lắc đầu – “chúng ta không thể Bokanovsky-hóa một cách đồng nhất”.

96 dường như là giới hạn, 72 là trung bình tốt. Từ cùng một trứng và với những giao tử của cùng con đực chế tạo ra nhiều mẻ đồng nhất có thể – đó là điều tốt nhất (đáng buồn là chỉ tốt hàng thứ hai) mà họ có thể làm được. Mà ngay cả chuyện này cũng khó khăn.

Vì trong tự nhiên cần đến 30 năm để 200 trứng đạt đến độ chín. Nhưng công việc của chúng ta là ổn định dân số vào ngay lúc này, bây giờ và ở đây. Nhỏ giọt những đứa trẻ giống nhau trong suốt một phần tư thế kỷ – thì còn có ích lợi gì?

Rõ ràng, chẳng ích lợi gì cả. Nhưng kỹ thuật của Podsnap đã tăng tốc gấp nhiều lần quá trình chín của trứng này. Họ có thể đảm bảo chắc chắn ít nhất 150 trứng chín trong hai năm. Theo lời họ, thụ tinh hay Bokanovsky-hóa nhân với 72, ta sẽ có trung bình gần mười một nghìn anh chị em cùng sinh trong 150 mẻ những trẻ cùng sinh giống nhau như đúc, và trong hai năm có cùng một tuổi.

“Và trong những trường hợp ngoại lệ, chúng ta có thể làm cho một trứng sinh ra cho chúng ta hơn mười lăm nghìn cá nhân trưởng thành.”

Vẫy một chàng trai hồng hào khỏe mạnh tóc vàng hoe vừa ngẫu nhiên đi ngang qua – “Anh Foster” – ông gọi. Chàng trai đến gần. “Anh Foster, anh có thể cho chúng tôi biết kỷ lục của một trứng duy nhất?”

“Mười sáu nghìn lẻ mười hai ở Trung tâm này” – Foster trả lời không hề do dự. Anh ta nói rất nhanh, có đôi mắt linh lợi, và có vẻ thích thú khi dẫn ra những con số. “Mười sáu nghìn lẻ mười hai, trong 189 mẻ đồng nhất. Nhưng tất nhiên họ đã làm tốt hơn nhiều” – anh ta liến thoắng – “trong một số trung tâm nhiệt đới. Singapore đã thường xuyên tạo ra hơn mười sáu nghìn năm trăm; và Mombasa thật sự đã chạm đến vạch mười bảy nghìn. Nhưng lúc đó vì họ có những thuận lợi không công bằng. Ông phải thấy một trứng da đen đáp ứng với tuyến yên! Hết sức đáng kinh ngạc khi ông thường chỉ quen làm việc với chất Âu châu. Còn nữa” – anh ta nói thêm, với một tiếng cười (nhưng trong mắt anh ta có cái ánh hơn thua và hếch cằm lên một cách thách thức) – “còn nữa, chúng tôi muốn đánh bại họ nếu có thể. Hiện giờ tôi đang làm trên một trứng Delta Trừ. Mới chỉ mười tám tháng tuổi. Trên mười hai nghìn bảy trăm con rồi, hoặc mới được gạn hoặc ở dạng phôi. Và vẫn còn rất mạnh. Chúng tôi sẽ đánh bại họ”.

“Tôi thích tinh thần của anh!” – Giám đốc kêu lên và vỗ vai Foster – “Đi với chúng tôi, và cho các cậu sinh viên này hưởng chút kiến thức chuyên môn của anh”.

Foster cười khiêm tốn – “Sẵn lòng” – Họ cùng đi.

Trong Phòng Đóng chai, tất cả đang hoạt động hối hả, hài hòa theo trật tự. Những chiếc nắp làm bằng màng bụng lợn nái tươi sống cắt sẵn thành từng miếng có kích thước thích hợp được ném vào những thang máy nhỏ từ Kho Nội tạng dưới tầng hầm đi lên. Vút, và cạch một cái! Những cửa sập thang máy mở; công nhân đóng chai chỉ việc giơ ra một bàn tay, cầm lấy cái nắp, đưa vào, ấn nhẹ xuống và trước khi chiếc chai đủ thời gian đi ra khỏi tầm với theo băng tải vô tận thì vút, và cạch! Chiếc nắp khác đã bắn tới từ khoảng sâu, sẵn sàng được trượt nhanh vào một chiếc chai khác nữa, rồi chiếc tiếp theo trong cuộc diễu hành chậm chạp và vô tận của băng tải.

Các sinh viên trẻ đứng bên cạnh những công nhân đóng chai. Băng tải diễu qua, lần lượt từng trứng một được chuyển từ các ống nghiệm đến những đồ chứa to hơn, màng bụng được xẻ ra khéo léo, phôi dâu (the morula) được rơi vào vị trí, dung dịch muối được rót vào… và chai đi qua, đến lượt dán nhãn. Tính di truyền, ngày tháng thụ tinh, thành viên của Nhóm Bokanovsky – những chi tiết được chuyển từ ống nghiệm sang chai. Không còn vô danh, mà đã được đặt tên, được nhận dạng, quá trình tiếp tục diễu qua chầm chậm; qua một lỗ mở trên tường, chầm chậm đi vào Phòng Tiền định Vận mệnh Xã hội.

“88 mét khối danh mục” – Foster hào hứng nói khi họ đi vào.

“Chứa tất cả mọi thông tin thích hợp” – Giám đốc thêm.

“Được cập nhật mỗi buổi sáng.”

“Và được phối hợp mỗi buổi chiều.”

“Trên cơ sở của nó họ làm các phép tính.”

“Rất nhiều cá nhân, với những phẩm chất như thế, như thế” – Foster nói.

“Được phân bố theo những số lượng như thế, như thế.”

“Tốc độ Gạn tối ưu tại thời điểm bất kỳ cho trước.”

“Những lượng hao phí không tính trước nhanh chóng tỏ ra hữu ích.”

“Nhanh chóng” – Foster nhắc lại – “Nếu ông biết số giờ làm thêm mà tôi phải đưa vào sau cuộc động đất vừa rồi ở Nhật Bản”. Anh cười vui vẻ và lắc đầu.

“Những người quyết định vận mệnh gửi những con số của họ đến những người thụ tinh.”

“Những người này chuyển cho họ những bào thai mà họ yêu cầu.”

“Và các chai đưa đến đây được quyết định vận mệnh một cách chi tiết.”

“Sau đó chúng được đưa đến Kho Phôi.”

“Nơi bây giờ chúng ta đang tiến đến.”

Và mở một cánh cửa, Foster dẫn đường xuống tầng hầm.

Nhiệt độ vẫn còn nhiệt đới. Họ đi xuống một ánh sáng dày đặc. Hai cửa và một lối đi với một chỗ ngoặt kép bảo hiểm tầng hầm khỏi sự xâm nhập của ánh sáng ban ngày.

“Những bào thai giống như phim ảnh” – Foster dí dỏm, khi anh đẩy mở một cánh cửa thứ hai – “Chúng chỉ có thể chịu được ánh sáng màu đỏ”.

Và dưới tác động của bóng tối ngột ngạt mà đám sinh viên theo anh ta vào, lúc này có thể thấy được và màu đỏ thẫm giống như bóng tối khi ta nhắm mắt vào một buổi chiều hè. Những cạnh sườn phồng lên của những chai hàng nối hàng, tầng tầng lớp lớp lóe lên với vô vàn viên hồng ngọc và giữa những viên hồng ngọc lờ mờ di chuyển những bóng ma đàn ông đàn bà màu đỏ với những đôi mắt màu tía và mọi triệu chứng của bệnh ban đỏ. Những tiếng rì rầm và lách cách của máy móc khuấy động không khí một cách uể oải.

“Cho họ một vài con số, Foster” – Giám đốc nói, ông đã chán nói rồi.

Foster hết sức vui vẻ cho họ một vài con số.

220 mét dài, 200 mét rộng, mười cao. Anh chỉ lên trên. Giống như gà con uống nước, lũ sinh viên ngước lên nhìn trần nhà.

Ba tầng giá: ngang mặt đất, đường hầm thứ nhất, đường hầm thứ hai.

Những khung thép nghều ngào tầng nối tầng nhạt màu chìm vào bóng tối. Gần chúng, ba bóng ma màu đỏ đang bận rộn dỡ những chai rượu cổ hẹp khỏi một cầu thang di động.

Thang máy Phòng Tiền định Xã hội.

Mỗi chai có thể được đặt vào một trong mười lăm chiếc giá, mỗi chiếc mặc dầu không thể nhìn thấy, là một băng chuyền di chuyển với tốc độ 33 lẻ một phần ba centimét/giờ. 267 ngày ở tốc độ 8 mét/ngày. 2136 mét tất cả. Một mạch của tầng hầm ngang mặt đất, một ở đường hầm thứ nhất, một ở đường hầm thứ hai. Và trong 267 buổi sáng, có ánh sáng ban ngày trong Phòng Gạn. Tồn tại gọi là độc lập.

“Nhưng trong khoảng thời gian ấy” – Foster kết luận – “chúng tôi cố gắng làm thật nhiều. Ồ, thật nhiều”. Anh ta cười vẻ hiểu biết và đắc thắng.

“Tôi thích cái tinh thần của anh” – Giám đốc nhắc lại lần nữa – “chúng ta hãy đi một vòng. Anh hãy kể cho họ về mọi thứ, Foster ạ”.

Foster đã kể một cách đầy đủ.

Anh đã kể về việc nuôi bào thai trong ổ bụng. Cho họ nếm thử chất thay thế máu nuôi bào thai. Giải thích tại sao phải kích thích nó bằng placentin và thyroxin. Nói với họ về việc chiết xuất thể vàng (corpus luteum). Chỉ cho họ xem những tia cứ một phần mười hai mét từ zero đến 2040 lại tự động bắn ra. Nói về những liều lượng tăng dần của tuyến yên được quản lý trong 96 mét cuối cùng của đợt. Mô tả tuần hoàn của mẹ nhân tạo được lập trong mỗi chai tại vị trí 112 mét; cho họ xem bể chứa chất Giả-máu (chất lỏng thay thế máu), bơm ly tâm giữ cho chất lỏng chuyển động trên nhau và đẩy nó qua lá phổi nhân tạo và bộ lọc phế thải. Nhắc đến khuynh hướng rắc rối về thiếu máu của bào thai, đến những liều lượng khổng lồ cần cung cấp cho nó chiết từ dạ dày lợn và gan bào thai lừa.

Chỉ cho họ thấy cơ cấu đơn giản trong hai mét cuối cùng của mỗi tám mét, dùng để lắc đồng loạt tất cả các bào thai cho quen với chuyển động. Gợi đến tính nghiêm trọng của cái gọi là “cú sốc gạn” và liệt kê những biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu cú sốc nguy hiểm đó, bằng một tập dượt thích hợp cho bào thai đóng chai. Kể với họ về trắc nghiệm giới tính được tiến hành trong khu vực 200 mét. Giải thích hệ thống được ghi nhãn màu đen trên nền trắng, bằng một chữ T cho giống đực, một vòng tròn cho giống cái, và một dấu hỏi cho những bào thai sẽ trở thành không có khả năng sinh sản.

“Vì tất nhiên” – Foster nói – “trong đại đa số trường hợp, khả năng sinh sản chỉ gây rắc rối. Một buồng trứng có khả năng sinh sản trong 1200 thật sự đã hoàn toàn đủ cho mục đích của chúng tôi. Nhưng chúng tôi muốn có một lựa chọn tốt. Và dĩ nhiên phải là một lựa chọn có hệ số an toàn cực lớn. Do đó chúng tôi cho phép đến 30% bào thai giống cái phát triển bình thường. Những bào thai khác cứ đến 24 mét trong phần còn lại của đợt sẽ được tiêm hormone nam tính. Kết quả: Chúng bị gạn lọc như những bào thai có cấu trúc vô sinh hoàn toàn bình thường (“ngoại trừ” – anh ta phải thừa nhận – “chắc chắn chúng có khuynh hướng mọc râu”), nhưng vô sinh. Đảm bảo vô sinh. “Điều này rốt cuộc” – Foster tiếp tục – “đưa chúng ta ra khỏi vương quốc bắt chước mù quáng của tự nhiên, đi vào thế giới thú vị hơn nhiều của sự sáng tạo con người”.

Anh ta xoa tay. Vì tất nhiên, họ không vừa lòng với việc chỉ nuôi lớn những bào thai: Con bò cái nào cũng có thể làm việc đó.

“Chúng tôi còn định trước số mệnh và thân phận cho chúng. Chúng tôi gạn lọc những trẻ sơ sinh của chúng tôi như những con người xã hội hóa, như những Alpha hay những Epsilon, như những thợ nạo cống tương lai hay những…” – anh ta định nói “những nhà Kiểm soát Thế giới tương lai”, nhưng lại sửa thành – “những Giám đốc Lò ấp tương lai”.

GĐLÂ ghi nhận lời ngợi ca với một nụ cười.

Họ đang đi qua Mét 320 trên Giá 11. Một thợ máy Beta Trừ đang bận rộn dùng tuốc-nơ-vít và cờ-lê trên chiếc bơm máu giả của một chiếc chai đi qua. Tiếng vo vo của động cơ điện nghe trầm sâu do tiếng ken két khi anh ta vặn đai ốc. Xuống, xuống này… Một nhát vặn cuối cùng, liếc nhìn máy đếm vòng và anh ta làm xong. Anh ta bước hai bước xuôi theo dây chuyền và bắt đầu lặp lại thao tác đó với chiếc bơm kế tiếp. “Giảm số vòng quay trong một phút” – Foster giải thích.

“Chất Giả-máu lưu thông chậm hơn, do đó nó đi qua phổi với khoảng thời gian dài hơn và cũng cung cấp cho bào thai ít ô-xy hơn. Để giữ cho bào thai dưới mức trung bình thì không có gì hơn là thiếu ô-xy”. Anh ta lại xoa tay.

“Nhưng tại sao các ông lại muốn giữ cho bào thai dưới mức trung bình?” – Một sinh viên ngây thơ hỏi.

“Đồ con lừa!” – Giám đốc phá vỡ sự im lặng kéo dài – “Chẳng lẽ cậu không thấy một bào thai Epsilon phải có một môi trường Epsilon và một đặc tính di truyền Epsilon hay sao?”

Rõ ràng cậu ta chưa hiểu nên vẫn chìm trong bối rối.

“Đẳng cấp càng thấp, ô-xy càng thiếu” – Foster nói. Cơ quan đầu tiên chịu tổn thương là bộ não, rồi đến bộ xương. Ở mức 70% ô-xy bình thường, sẽ thành người lùn. Dưới 70% – thành quái thai không mắt.

“Tức là một kẻ vô dụng hoàn toàn” – Foster kết luận.

“Trong khi đó” (giọng anh ta trở nên thân mật và sôi nổi), “nếu người ta có thể phát minh ra một kỹ thuật để rút ngắn thời kỳ chín, thì sẽ là một đại thắng lợi và có ích cho xã hội biết bao!”.

“Hãy xem con ngựa – trưởng thành khi sáu tuổi. Voi – mười tuổi. Trong khi đến mười ba tuổi, một người đàn ông chưa trưởng thành về sinh dục, và chỉ trưởng thành đầy đủ ở tuổi hai mươi. Từ đó, tất nhiên, kết quả của sự phát triển trễ, là trí thông minh của con người.”

“Nhưng ở các Epsilon” – Foster nói rất nghiêm chỉnh – “chúng ta không cần trí thông minh con người”.

Không cần và không đạt được nó. Nhưng dù sao trí tuệ của Epsilon cũng chín muồi ở tuổi lên mười, và cơ thể Epsilon không thích hợp để làm việc cho đến tuổi mười tám. Những năm dài non nớt vô dụng uổng phí. Nếu sự phát triển thể chất được thúc nhanh như, nói ví dụ, một con bò, thì tiết kiệm cho Cộng đồng một khoản khổng lồ!

“Khổng lồ!” – Lũ sinh viên rì rầm họa theo. Nhiệt tình của Foster đã truyền cả sang họ.

Anh ta chuyển sang nói sâu về kỹ thuật, về sự phối hợp nội tiết không bình thường khiến cho đàn ông chậm lớn như vậy, đòi hỏi một sự đột biến ở bào thai để giải thích. Có thể gỡ bỏ những tác động của đột biến ở bào thai không? Cá thể bào thai Epsilon có thể, nhờ một kỹ thuật thích hợp, quay trở lại trạng thái bình thường của những con chó, những con bò không? Đó là cả một vấn đề. Và nó gần như đã được giải quyết.

Pilkington, ở Mombasa, đã tạo ra được những cá thể chín muồi về sinh dục ở bốn tuổi, và trưởng thành đầy đủ vào sáu tuổi rưỡi. Một thắng lợi về mặt khoa học! Nhưng vô ích về phương diện xã hội. Đàn ông đàn bà sáu tuổi quá ngu ngốc để có thể làm những công việc thậm chí của Epsilon. Và đó là một quá trình được ăn cả ngã về không; hoặc bạn không thay đổi được gì, hoặc bạn làm thay đổi tất cả.

Họ vẫn đang cố tìm ra một sự dung hòa lý tưởng giữa những người trưởng thành ở tuổi hai mươi, và những người trưởng thành ở tuổi lên sáu. Đến giờ vẫn chưa thành công. Foster thở dài và lắc đầu.

Họ đi tha thẩn xuyên qua ánh chạng vạng màu đỏ thẫm đến khu vực Mét 170 trên Giá 9. Từ điểm này trở đi, Giá 9 được rào kín và chai tiếp tục đoạn hành trình còn lại của nó vào một đường hầm, lâu lâu lại bị ngắt quãng bởi những lỗ mở rộng hai hoặc ba mét.

“Xử lý nhiệt” – Foster nói.

Những đường hầm nóng được thay bằng những đường hầm mát. Khí mát được kết hợp với sự bất tiện dưới dạng những tia X mạnh. Vào lúc chúng được gạn các bào thai khiếp sợ cái lạnh. Chúng được định trước là sẽ di cư vào vùng có tính nhiệt đới, thành những thợ mỏ, thợ quay tơ và thợ sắt.

Sau đó trí óc của chúng được làm để chấp nhận phán xét của thân thể. “Chúng tôi xử lý để chúng phát triển tốt ở chỗ nóng” – Foster kết luận.

“Các đồng nghiệp của chúng tôi ở tầng trên sẽ dạy chúng thích nóng.”

“Và đó” – Giám đốc tham gia vào, vẻ răn dạy – “đó là bí mật của hạnh phúc và cái-giống-như đạo đức – những gì mà anh phải làm. Mọi việc xử lý đều nhằm mục đích đó: Làm cho người ta thích cái số phận xã hội không thể thoái thác của họ”.

Trong khoảng hở giữa hai đường hầm, một nữ y tá đang dùng xi-lanh dài và mịn tiêm vào chất gelatin chứa trong một cái chai đi qua. Các sinh viên và hai người hướng dẫn của họ im lặng đứng nhìn cô ta một lúc.

“Nào, Lenina” – Foster nói khi cuối cùng cô đã rút xi-lanh ra và đứng thẳng người lên.

“Henry!” – Nụ cười của cô lóe đỏ lộ hàm răng san hô.

“Quyến rũ, quyến rũ quá!” – Giám đốc lầm rầm, vỗ nhẹ lên cô hai ba phát, và nhận một nụ cười khá cung kính đáp lại.

“Cô có cái gì cho chúng đấy?” – Foster lấy giọng chuyên nghiệp hỏi.

“Ồ, chứng thương hàn thường gặp và bệnh ngủ ấy mà.”

“Các công nhân nhiệt đới bắt đầu được tiêm chủng tại Mét 150” – Foster giải thích cho các sinh viên – “Các phôi vẫn còn là gái. Chúng tôi chủng ngừa giống này tránh những bệnh tật của đàn ông trong tương lai”. Rồi quay lại Lenina.

“Mười đến năm trên nóc, như thường lệ” – Anh nói.

“Quyến rũ quá” – Giám đốc nói thêm lần nữa và với một phát vỗ cuối cùng, quay đi theo những người kia.

Trên Giá 10 là hàng những công nhân hóa học của thế hệ kế tiếp đang được rèn luyện để chịu được chì, xút ăn da, hắc ín, clorin. Phôi đầu tiên của mẻ 250 phôi kỹ sư máy bay mang tên lửa vừa mới được đưa qua dấu 1100 mét trên Giá 3. Một cơ cấu đặc biệt giữ cho các bình chứa quay đều. “Để cải thiện cảm giác thăng bằng của chúng” – Foster giải thích. Tiến hành sửa chữa bên ngoài một tên lửa ở giữa không trung là công việc cần tính thận trọng. Chúng tôi làm chậm lại tuần hoàn máu khi chúng ở thế thẳng đứng, khiến chúng hơi bị đói và tăng gấp đôi dòng Giả-máu khi chúng lộn đầu xuống dưới. Chúng sẽ học cách kết hợp hỗn loạn với thoải mái, thật ra, chúng chỉ thật sự hạnh phúc khi chúng đứng bằng đầu.

“Và đây” – Foster tiếp tục – “Tôi muốn giới thiệu với các bạn một xử lý hết sức thú vị đối với các Trí thức Alpha Cộng. Chúng tôi có một mẻ lớn những phôi này ở Giá 5. Tầng hầm số một” – anh gọi hai cậu trai đang bắt đầu đi xuống Tầng mặt đất.

“Chúng ở khoảng Mét 900” – anh giải thích – “Bạn không thể thật sự xử lý hữu ích trí tuệ nào cho đến khi các bào thai rụng đuôi. Hãy theo tôi”.

Nhưng Giám đốc đã xem đồng hồ – “Ba giờ kém mười” – ông ta nói – “Tôi nghĩ ta không còn thời gian xem các bào thai trí thức nữa. Chúng ta phải lên Phòng Trẻ nhỏ trước khi lũ trẻ kết thúc giấc ngủ chiều”.

Foster thất vọng – “Ít nhất liếc qua Phòng Gạn một tí” – anh đề nghị.

“Thế cũng được” – Giám đốc mỉm cười độ lượng – “Chỉ liếc qua một tí thôi nhé”.

[1] A.F.632: năm 632 Kỷ nguyên Ford [A.F = Anno Ford]. (ND)

[2] Alpha: chữ cái đầu tiên trong bảng chữ cái Hy Lạp. Beta, Gamma, Delta, Epsilon lần lượt là các chữ cái thứ hai, ba, bốn, năm. (ND)

[3] Quy trình Bokanovsky: quy trình (hư cấu) nhân bản vô tính người, dựa vào tên của Maurice Bokanovsky (1879 – 1928), luật gia và chính khách cánh tả Pháp, người chủ trương tính hiệu quả của Nhà nước và Xã hội. (ND)

Chương hai

Foster bị bỏ lại Phòng Gạn. GĐLÂ và các sinh viên của ông bước vào chiếc thang máy gần nhất để lên Tầng năm.

Một tấm bảng ghi rõ:

KHU CHĂM SÓC TRẺ SƠ SINH. PHÒNG TẠO PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN THEO PHƯƠNG PHÁP PAVLOV[4] MỚI

Giám đốc mở một cánh cửa. Họ đi vào phòng trống rộng rãi, đầy ánh sáng mặt trời; vì toàn bộ bức tường hướng nam là cửa sổ. Nửa tá nữ y tá, trong những bộ đồng phục trắng bằng sợi hóa học, tóc được giấu kín trong những chiếc mũ trắng tiệt trùng, đang bận rộn sắp đặt những chậu hoa hồng nhỏ thành một hàng ngang qua sàn nhà. Những chậu lớn trổ hoa dày đặc. Hàng nghìn cánh hoa nở bung, và mượt mà như nhung lụa, giống như gò má của vô số tiểu thiên sứ, trong ánh sáng rực rỡ này, rõ ràng không chỉ đỏ rực một màu của người Aryan, mà còn của người Trung Hoa và Mexico, cũng đỏ bừng với quá nhiều hoa nở như những loa kèn trumpet trên thiên giới, cũng xám ngoét như chết, nhợt nhạt như màu trắng cẩm thạch sau khi chết.

Các nữ y tá căng cứng người chú ý khi GĐLÂ bước vào.

“Sắp xếp sách” – ông ta nói cộc lốc.

Các nữ y tá lặng lẽ tuân lệnh ông ta. Giữa những chậu hoa hồng, các quyển sách được sắp xếp tề chỉnh – một hàng sách khổ bốn dành cho trẻ nhỏ được mở ra mời mọc, trong mỗi cuốn có các hình cá, chim, thú tô màu rực rỡ.

“Bây giờ đưa trẻ con vào.”

Họ hối hả ra khỏi phòng và một hai phút sau trở lại, mỗi người đẩy một kiểu xe đẩy ở nhà hàng, mỗi chiếc bốn ngăn bọc lưới dây thép, chất đầy những trẻ sơ sinh tám tháng tuổi, giống nhau như đúc (rõ ràng là một Nhóm Bokanovsky) và tất cả đều mặc kaki (vì đẳng cấp của chúng là Delta).

“Đặt chúng xuống sàn.”

Những đứa trẻ được dỡ xuống.

“Bây giờ lật chúng đi để chúng có thể thấy hoa và sách.”

Được lật, những đứa trẻ ngay lập tức rơi vào im lặng, rồi bắt đầu bi bô về những cụm màu ấy, những hình dáng thật vui tươi và rực rỡ trên những trang giấy trắng. Khi chúng đến gần, mặt trời vừa ló ra khỏi một đám mây che. Những đóa hoa hồng cháy rực lên như thể có một niềm đam mê đột ngột từ bên trong, một ý nghĩa mới mẻ và sâu sắc dường như tràn ra những trang sách sáng ngời. Từ những hàng trẻ bi bô vang lên những tiếng kêu ré kích động, những tiếng ríu rít và líu lo thích thú.

Giám đốc xoa tay. “Tuyệt!” – ông ta nói – “Hầu như tất cả được thực hiện theo mục đích”.

Những đứa trẻ bò nhanh nhất đã đến mục tiêu của chúng. Những bàn tay nhỏ xíu thò ra một cách rụt rè sờ, nắm, bứt cánh hoa của những bông hồng được tô điểm, vò nhàu những trang sách màu mè rực rỡ. Giám đốc chờ đến khi tất cả đang bận rộn một cách thích thú. Rồi, ông ta nói – “Theo dõi cẩn thận” – và ông giơ bàn tay lên làm hiệu.

Y tá trưởng lúc này đang đứng cạnh bảng điều khiển điện ở góc phòng bên kia, ấn một cái cần xuống. Một tiếng nổ dữ dội. Tiếng còi rú lên, càng lúc càng đinh tai nhức óc. Những quả chuông báo động réo điên cuồng.

Bọn trẻ con bắt đầu la hét, mặt chúng rúm ró vì sợ hãi.

“Và bây giờ” – Giám đốc thét lên (vì tiếng ồn điếc tai) – “bây giờ chúng ta tiến đến nhồi bài học bằng một sốc điện nhẹ”.

Ông ta lại vẫy tay, và Y tá trưởng ấn chiếc cần thứ hai. Tiếng la hét của lũ trẻ bỗng nhiên đổi giọng. Có một cái gì dữ dội, gần như điên cuồng trong những tiếng the thé từng lúc vang lên chói gắt mà lúc này lũ trẻ phát ra. Những thân thể bé nhỏ co giật và căng cứng, chân tay chúng từng lúc lại chuyển động giật cục như bị kéo bởi những sợi dây vô hình.

“Chúng tôi có thể cho nhiễm điện cả một dải sàn nhà” – Giám đốc nói oang oang để giải thích – “Nhưng thế đủ rồi” – ông ta ra hiệu cho y tá.

Những tiếng nổ dừng lại, chuông thôi reo, tiếng còi lịm dần rồi tắt hẳn. Những thân thể đang quằn quại co giật được thư giãn, và những gì vừa như nức nở và the thé của cơn điên trẻ con một lần nữa mở rộng ra thành tiếng gào khiếp hãi thông thường.

“Lại cho chúng hoa và sách đi.”

Các nữ y tá vâng lời; nhưng vừa tới gần những bông hoa hồng, vừa nhìn thấy những hình ảnh sặc sỡ vui mắt của mèo và gà trống và những con cừu đen kêu be be, lũ trẻ con đã co rúm sợ hãi, âm lượng tiếng rú của chúng tăng đột ngột.

“Hãy quan sát” – Giám đốc nói vẻ đắc thắng – “quan sát đi”.

Những quyển sách và những tiếng ồn, những bông hoa và những cú điện giật, từng cặp này được kết nối với nhau trong trí óc bọn trẻ và sau hai trăm lần lặp lại của cùng bài học này hay tương tự, sẽ được gắn với nhau không thể tách rời ra được. Những gì mà con người đã gắn lại với nhau thì tự nhiên bất lực không thể tách rời ra.

“Chúng sẽ lớn lên với cái mà các nhà tâm lý học thường gọi là bản năng ghét sách và hoa” – Giám đốc quay sang các y tá của ông – “Đưa chúng đi”.

Vẫn còn la hét, những trẻ sơ sinh mặc kaki được chất trở lại những xe đẩy và được đẩy ra ngoài, để lại sau chúng mùi sữa chua và sự im lặng được hoan nghênh nhất.

Một trong các sinh viên giơ tay; và mặc dầu cậu ta đã thấy rõ tại sao không nên để cho những người thuộc đẳng cấp thấp lãng phí thời gian của Cộng đồng vào sách vở, và rằng luôn có nguy cơ là việc đọc một cái gì đó có thể làm mất đi một cách không mong muốn một trong những phản xạ có điều kiện đã được lập… Tuy nhiên, vâng, cậu ta không hiểu về những bông hoa. Tại sao lại rắc rối làm cho những Delta, về mặt tâm lý không thể thích những bông hoa?

GĐLÂ kiên nhẫn giải thích. Nếu bọn trẻ được làm cho la hét khi nhìn thấy những bông hoa, đó là trên cơ sở một chính sách kinh tế cao kiến. Cách đây không lâu lắm (khoảng một thế kỷ gì đó), những Gamma, Delta, thậm chí cả Epsilon, được đào luyện (lập phản xạ có điều kiện) cho thích hoa, hoa nói riêng và thiên nhiên hoang dã nói chung. Ý tưởng này là để chúng muốn đi về nông thôn vào bất kỳ dịp nào có được, và như vậy bắt buộc chúng phải sử dụng giao thông.

“Và chúng không sử dụng giao thông hay sao?”

“Nhiều lắm” – GĐLÂ trả lời – “Nhưng ngoài ra không còn gì nữa”.

Những bông hoa anh thảo và phong cảnh, ông chỉ ra, có một khuyết điểm nặng nề: Chúng không mất tiền mua. Tình yêu thiên nhiên không ích lợi cho việc vận hành nhà máy. Người ta đã quyết định loại bỏ tình yêu thiên nhiên ở các giai cấp thấp kém bằng bất cứ giá nào; loại bỏ tình yêu thiên nhiên nhưng không loại bỏ nhu cầu sử dụng giao thông.

Và tất nhiên điều quan trọng là họ vẫn đi về nông thôn mặc dù họ ghét nó. Vấn đề là tìm ra được một lý do hợp lý về mặt kinh tế để sử dụng giao thông hơn là chỉ mê say hoa anh thảo và phong cảnh. Nó đã được tìm ra đúng lúc.

“Chúng tôi lập phản xạ cho quần chúng ghét nông thôn” – Giám đốc kết luận.

“Nhưng đồng thời chúng tôi đào luyện cho chúng yêu tất cả những môn thể thao nông thôn. Đồng thời, những môn thể thao nông thôn ấy phải sử dụng những thiết bị máy móc tinh vi. Do đó họ tiêu dùng những mặt hàng công nghệ cùng với thể thao. Vì thế mà có những sốc điện ấy.”

“Em hiểu” – cậu sinh viên nói, rồi im lặng, chìm vào ngưỡng mộ.

Sau hồi im lặng, rồi, hắng giọng – “Ngày xửa ngày xưa” – Giám đốc bắt đầu – “khi ngài Ford của chúng ta còn tại thế, có một cậu bé tên là Reuben Rabinovitch. Reuben là con của một cặp cha mẹ nói tiếng Ba Lan”.

Giám đốc tự ngừng. “Các cậu có biết tiếng Ba Lan là gì không?”

“Một tử ngữ.”

“Giống như tiếng Pháp và tiếng Đức” – một sinh viên khác lanh chanh xen vào, khoe kiến thức của mình.

“Còn các cha mẹ?” – Giám đốc chất vấn.

Một sự im lặng nặng nề. Nhiều cậu đỏ mặt. Họ chưa biết cách rút ra sự khác biệt rất tế nhị giữa khoa học nhơ nhớp với khoa học thanh cao. Cuối cùng, một cậu có can đảm giơ tay:

“Những con người thường…” – Cậu ngập ngừng, máu ran trên gò má – “Ờ... họ thường là giống sinh con đẻ cái”.

“Hoàn toàn đúng” – Giám đốc gật đầu đồng ý.

“Và khi những trẻ sơ sinh kia được gạn…”

“Đẻ” – một giọng chữa lại.

“À, khi đó họ là những cha mẹ – ý tôi muốn nói, không phải những trẻ sơ sinh đó, tất nhiên; những người khác”. Cậu bé tội nghiệp cực kỳ bối rối.

“Nói tóm lại” – Giám đốc tóm tắt – “Các cha mẹ là những người bố và những người mẹ”. Cái bậy bạ thật sự là khoa học rơi đánh sầm xuống sự im lặng ngượng ngùng của lũ sinh viên.

“Người mẹ” – ông ta cứ liên tục va đập ầm ĩ vào cái khoa học này – “Đây là những sự thật khó chịu; tôi biết. Nhưng như vậy phần lớn các sự thật lịch sử đều khó chịu”.

Ông ta quay lại Bé Reuben – “Trong phòng của nó, một buổi tối, do sơ suất, bố và mẹ nó (xoảng, xoảng!) để quên không tắt radio.

(Vì các cậu phải nhớ rằng trong thời sản-xuất-lớn sinh-đẻ ấy, trẻ con do cha mẹ nuôi dạy chứ không do các Trung tâm Đào luyện[5] Quốc gia nuôi dạy.)

Trong khi đứa bé đang ngủ, một chương trình phát thanh từ London thình lình bắt đầu phát, và sáng hôm sau, trước sự ngạc nhiên của xoảng, xoảng (mấy cậu táo bạo hơn còn dám toét miệng cười với nhau), Bé Reuben tỉnh dậy nhắc lại từng lời một bài phát biểu dài của nhà văn già ham hiểu biết George Bernard Shaw (một trong số rất ít người mà sách của họ được phép đến tay chúng ta), người đang nói được xác nhận là tốt theo kiểu truyền thống, về tài năng của chính ông. Bài nói chuyện này tất nhiên hoàn toàn không thể hiểu được, và theo nụ cười khảy và cái nháy mắt của Bé Reuben, cha mẹ tưởng rằng con họ bỗng nhiên phát điên, họ cho mời bác sĩ. Ông (bác sĩ này) may sao lại biết tiếng Anh, nhận ra bài phát biểu của Shaw được phát trên đài tối hôm trước, nhận thấy chuyện gì đang xảy ra, và gửi một bức thư cho báo chí về sự kiện này. Nguyên tắc Hypnopaedia, tức là dạy học trong khi ngủ, đã được phát hiện”. GĐLÂ ngưng lại một cách đầy ý nghĩa.

Nguyên tắc đó đã được phát hiện, nhưng nhiều năm trôi qua rồi mới đến lúc nó được áp dụng có hiệu quả.

“Trường hợp Bé Reuben chỉ xảy ra 23 năm sau khi Mẫu-T đầu tiên của Ford được tung ra thị trường” – Đến đây Giám đốc làm dấu một chữ T trên bụng ông, và tất cả sinh viên cung kính làm theo – “Tuy nhiên...”

Các sinh viên hăm hở ngoáy bút lia lịa. “… Hypnopaedia được chính thức sử dụng lần đầu tiên trong A.F.214. Tại sao không sớm hơn? Có hai lý do, (a)…”

“Những người làm thí nghiệm lúc đầu ấy đã mắc sai lầm” – GĐLÂ nói – “Họ nghĩ rằng có thể dùng Hypnopaedia như một công cụ giáo dục trí tuệ...”

(Một cậu bé nằm ngủ nghiêng bên phải, cánh tay phải của nó thò ra, bàn tay phải thõng ra ngoài mép giường. Qua lưới tròn ở mặt bên một chiếc hộp, giọng nói êm dịu phát ra. “Sông Nile là con sông dài nhất châu Phi và đứng thứ hai về độ dài của các con sông trên toàn thế giới. Mặc dầu không dài bằng sông Mississippi – Missouri, sông Nile đứng đầu tất cả các sông về chiều dài lưu vực của nó, trải trên 35 vĩ độ…”)

Vào giờ ăn sáng hôm sau, có ai đó hỏi:

“Tommy, em có biết sông nào dài nhất châu Phi không?”

Lắc đầu.

“Nhưng em không nhớ một cái gì như thế này à: Sông Nile là...”

“Sông-Nile-là-con-sông-dài-nhất-châu-Phi-và-đứng-thứ-hai-về-độ-dài-của-các-con-sông-trên-toàn-thế-giới” – Các từ tới tấp tuôn ra – “mặc-dầu-không-dài-bằng...”

“Thôi được rồi, sông nào dài nhất châu Phi?”

Đôi mắt trống rỗng nhìn. “Em không biết.”

“Kìa Tommy, nó là sông Nile mà.”

“Sông-Nile-là-con-sông-dài-nhất-châu-Phi-và-đứng-thứ-hai…”

“Thế sông nào dài nhất, Tommy?”

Tommy bật khóc. Nó gào lên: “Em không biết”.

Tiếng gào ấy, Giám đốc giảng giải, đã làm nản lòng các nhà nghiên cứu ban đầu. Những thí nghiệm bị bãi bỏ. Người ta không tiếp tục cố gắng dạy trẻ em chiều dài của sông Nile trong giấc ngủ nữa. Hoàn toàn đúng. Anh không thể học khoa học trừ phi anh biết nó là cái gì.

“Tuy nhiên, nếu họ chỉ bắt đầu giáo dục đạo đức” – Giám đốc vừa nói vừa bước ra phía cửa. Lũ sinh viên đi theo ông ta, vừa đi vừa hốt hoảng ghi chép lia lịa, ngay cả khi ở trong thang máy.

“Giáo dục đạo đức, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cũng không nên là hợp lý.”

“Trật tự, trật tự” – tiếng loa thì thầm nhắc khi họ bước ra Tầng mười bốn, và – “Trật tự, trật tự” – những cái mồm như cái loa nhắc lại không biết mỏi mệt, mỗi lúc qua từng hành lang. Các sinh viên và ngay cả bản thân Giám đốc cũng tự động đi nhón chân. Họ là những Alpha, tất nhiên, nhưng ngay cả các Alpha cũng đã bị điều kiện hóa. Không khí trên cả tầng thứ mười bốn này đều âm vang mệnh lệnh tuyệt đối này.

50 yard[6] bước rón rén, họ đến trước một cánh cửa, Giám đốc cẩn thận mở ra. Họ bước qua ngưỡng cửa, vào vùng ánh sáng lờ mờ của căn phòng ngủ có cửa chớp. Tám chục giường cũi đứng thành một hàng dọc theo tường. Tiếng thở đều nhè nhẹ và tiếng rì rầm liên tục của giọng nói thì thầm mờ nhạt từ xa.

Một nữ y tá đứng dậy khi họ bước vào và đến trước mặt Giám đốc.

“Hôm nay học bài gì?” – ông hỏi.

“Trong 40 phút đầu chúng tôi có Giới tính Sơ đẳng” – cô ta trả lời – “Còn bây giờ chuyển sang Lớp Sơ cấp về
Ý thức”.

Giám đốc bước dọc theo dãy giường cũi. Hồng hào và thư thái trong giấc ngủ, tám chục bé trai và bé gái nằm thở êm dịu. Có tiếng thì thầm dưới mỗi chiếc gối. GĐLÂ tạm dừng bước, cúi xuống một trong những chiếc giường bé xíu, chăm chú nghe.

“Cô nói là Lớp Sơ cấp về Ý thức hả? Cho ống nghe to thêm tí nữa.”

Cuối phòng có một chiếc loa nhô ra khỏi tường. Giám đốc bước đến và ấn công tắc.

“... Tất cả chúng mặc đồ xanh lá cây” – một giọng êm nhưng rất rõ vang lên và đang ở giữa một câu – “và các trẻ em Delta mặc kaki. Ôi không, tôi không muốn chơi với trẻ Delta. Và những Epsilon còn tệ hơn. Chúng quá ngu ngốc nên không biết đọc biết viết. Ngoài ra, chúng bận đồ đen, một màu sắc đáng tởm như thế. Tôi vui sướng được là một Beta”.

Nghỉ một chút, rồi giọng nói bắt đầu lại.

“Trẻ em Alpha mặc đồ xám. Họ làm việc chăm hơn chúng tôi, vì họ thông minh kinh khủng. Tôi thật sự hết sức vui thích là một Beta, vì tôi không phải làm việc căng đến thế. Và rồi chúng tôi tốt hơn nhiều những Gamma và Delta. Gamma thì ngu ngốc. Tất cả chúng mặc đồ xanh lá cây. Và các trẻ em Delta mặc kaki. Ôi không, tôi không muốn chơi với trẻ Delta. Và những Epsilon còn tệ hơn. Chúng quá ngu ngốc nên không biết…”

Giám đốc ấn lại công tắc. Giọng nói đó im bặt. Chỉ còn bóng ma mỏng manh tiếp tục rì rầm từ bên dưới 80 chiếc gối.

“Họ sẽ cho nhắc lại 40 đến 50 lần nữa trước khi chúng thức dậy; sau đó lặp lại vào Thứ năm, và lần nữa vào Thứ bảy. 120 lần mỗi tuần trong 30 tháng. Sau đó chúng chuyển sang bài học cao hơn.”

Hoa hồng và điện giật, màu kaki của những Delta và một mùi a-ngụy (asafcetida) không tan trước khi đứa trẻ biết nói. Nhưng huấn luyện không lời chỉ là thô sơ và đại trà, không thể đem đến những phân biệt tinh tế hơn, không thể tính toán những chiều hướng phức tạp hơn của hành vi. Để làm điều đó phải có lời nói, nhưng lời nói không lý trí. Nói ngắn gọn, Hypnopaedia, học trong lúc ngủ.

“Sức mạnh đạo đức hóa và xã hội hóa lớn nhất mọi thời đại.”

Các sinh viên ghi điều ấy vào vở. Trực tiếp từ nguồn đáng tin cậy này.

Giám đốc lại ấn công tắc lần nữa.

“... Thông minh kinh khủng” – giọng mềm mượt, không mỏi mệt cất lên – “Tôi thật sự hết sức vui thích là một Beta, vì…”

Không giống lắm với những giọt nước, mặc dù nước thật sự có thể xói mòn thành những lỗ trên đá granite cứng nhất, những giọt xi lỏng, những giọt có thể dính vào, khảm vào, hợp nhất với những gì chúng rơi vào, đến cuối cùng cả tảng đá là một giọt màu đỏ.

“Đến cuối cùng trí óc của đứa trẻ là chính những ám thị ấy, và toàn bộ những ám thị ấy là trí óc của đứa trẻ. Và không phải chỉ của đứa trẻ mà thôi. Cả trí óc của người lớn nữa, trong suốt cuộc đời họ. Trí óc phán xét, ham muốn và quyết định đều từ những ám thị này. Nhưng tất cả những ám thị ấy là những gợi ý của chúng tôi!” – Giám đốc gần như hét lên đắc thắng – “Những gợi ý từ Nhà nước” – ông ta đập mạnh lên chiếc bàn gần nhất – “Do đó suy ra...”

Một tiếng ồn làm ông nhìn quanh.

“Ôi, Ford ơi![7]” – ông ta đổi giọng – “Tôi đã đánh thức bọn trẻ mất rồi”.

[4] Ivan Petrovich Pavlov (1849 – 1936): nhà sinh lý học người Nga, giải thưởng Nobel 1904, người tìm ra định luật “phản xạ có điều kiện” (cổ điển). (ND)

[5] Nguyên văn: “State Conditioning Centres”. Conditioning [trong sách này dịch một cách quy ước là “đào luyện”, tiếng Nga: воспитательные – giáo dục] là tạo phản xạ có điểu kiện nhằm huấn luyện (người hoặc thú) theo những mục đích nhất định. (ND)

[6] Yard: thước Anh (= 0,914 mét). (BT)

[7] Thay vì “Chúa ơi!”. Trong sách này những chỗ kêu tên Ford tức là kêu Chúa. Henry Ford (1863 – 1947), nhà công nghiệp Mỹ, sáng lập Hãng Ôtô Ford, bảo trợ phương pháp dây chuyền lắp ráp trong sản xuất hàng loạt. Trong “Thế giới mới tươi đẹp”, sản xuất con người và tổ chức xã hội được thực hiện theo dây chuyền. (ND)

Chương ba

Bên ngoài, trong vườn, đang là giờ chơi. Trần truồng trong nắng ấm tháng Sáu, khoảng sáu bảy trăm đứa bé trai và gái đang vừa chạy vừa la hét trên bãi cỏ, hay chơi bóng, hay ngồi im lặng thành nhóm hai, ba đứa giữa những bụi hoa. Những khóm hồng đang nở hoa, hai con sơn ca độc thoại trong lùm cây, một con chim cu cu vừa thôi hót trong những tán cây đoạn (lime tree). Không khí mơ màng buồn ngủ với tiếng ong vo ve và tiếng trực thăng.

Giám đốc và các sinh viên của ông đứng nhìn trò chơi Bắt bóng Ly tâm (Centrifugal Bumble-puppy). Hai mươi đứa trẻ đứng thành vòng tròn quanh một cái tháp kim loại màu vàng. Một quả cầu được tung lên sao cho rơi xuống bệ trên đỉnh tháp, lăn vào bên trong, rơi vào chiếc đĩa đang quay nhanh, rồi bắn ra qua một trong nhiều lỗ khoét trong thân hình trụ, và phải bắt lấy nó.

“Lạ thật” – Giám đốc mơ màng, khi họ quay đi – “thật lạ khi nghĩ rằng ngay trong ngày Ford của chúng ta, hầu hết các trò chơi đều không có máy móc nào hơn một vài quả banh, vài chiếc gậy và có lẽ một mẩu lưới, hãy tưởng tượng sự điên rồ cho phép người ta chơi những trò chơi tinh vi phức tạp không làm tăng tiêu dùng gì cả. Thật là điên. Ngày nay những nhà Kiểm soát không duyệt bất kỳ trò chơi nào trừ khi có thể chứng minh rằng nó đòi hỏi ít nhất một thiết bị tinh vi nhất trong các trò chơi hiện có”. Ông ta ngưng lại.

“Đó là một nhóm nhỏ quyến rũ” – ông chỉ tay nói.

“Quyến rũ, quyến rũ quá” – GĐLÂ nhắc lại, vẻ đa cảm.

“Quyến rũ” – các sinh viên lễ phép đồng ý. Nhưng nụ cười của họ khá kẻ cả. Mới rất gần đây thôi, họ đã gạt bỏ những trò tiêu khiển ấu trĩ tương tự như thế này để bây giờ có thể nhìn những đứa trẻ kia không chút khinh thường. Quyến rũ ư? Nhưng đó chỉ là một cặp trẻ con chơi trò nhố nhăng, thế thôi. Chỉ là trẻ con.

“Tôi luôn luôn nghĩ” – Giám đốc đang tiếp tục cái giọng ủy mị ấy thì bị một tiếng khóc hu hu rất to ngắt quãng.

“Cái gì thế?” – Giám đốc hỏi.

Cô bảo mẫu nhún vai. “Chẳng có gì đâu” – cô trả lời – “Chỉ là thằng bé có vẻ hơi miễn cưỡng tham gia trò chơi tình yêu bình thường này. Tôi đã hai ba lần thấy điều này trước đây rồi. Và bây giờ lại thế. Nó đang bắt đầu gào…”

“Cháu nói thật” – con bé trông có vẻ lo âu nói xen vào – “Cháu không định làm đau nó đâu. Cháu nói thật đấy”.

“Tất nhiên cháu không làm rồi, cháu yêu” – cô bảo mẫu làm nó yên lòng – “Vậy để cô đưa nó đến ông Phó Giám thị Tâm lý. Để xem có gì bất thường không”.

“Hoàn toàn đúng” – Giám đốc nói – “Đưa nó vào. Cháu ở lại đây, bé gái” – ông nói thêm, khi người bảo mẫu đi ra với thằng bé còn nức nở.

“Tên cháu là gì?”

“Polly Trotsky.”

“Và cái tên cũng đẹp” – Giám đốc nói – “Bây giờ cháu ra ngoài tìm một bạn trai khác để chơi đi”.

Con bé đỏ bừng mặt và chạy biến.

“Những tạo vật tí hon tuyệt vời!” – Giám đốc nhìn theo nó nói. Rồi ông quay về lũ sinh viên: “Điều tôi sắp nói với các anh bây giờ” – ông nói – “có thể khó tin. Nhưng sau đó, khi các anh quen với lịch sử, thì hầu hết những sự kiện xảy ra trong quá khứ đều khó tin như thế cả”.

Ông vừa nói ra sự thật đáng kinh ngạc. Vì một thời kỳ rất dài trước Thời đại Ford của chúng ta, và thậm chí một vài thế hệ sau đó, điều này đã bị coi như không bình thường (tiếng cười rộ lên), và không chỉ không bình thường, thật sự còn là vô đạo đức (không!) và do đó đã bị ngăn cấm khắc nghiệt.

Vẻ ngạc nhiên không tin nổi hiện lên trên mặt các thính giả. Những đứa bé tội nghiệp không được phép tiêu khiển sao? Họ không thể tin điều đó.

“Ngay cả những trẻ vị thành niên” – GĐLÂ nói – “Ngay cả những trẻ vị thành niên như các cậu”.

“Không thể thế được!”

“Trừ phi phải lén lút thủ dâm. Đồng tính luyến ái tuyệt đối cấm.”

“Tuyệt đối cấm?”

“Trong hầu hết trường hợp, cho đến khi chúng ngoài hai mươi tuổi.”

“Hai mươi tuổi?” – Các sinh viên vọng lại vẻ không tin.

“Hai mươi tuổi!” – Giám đốc nhắc lại – “Tôi đã bảo là các cậu sẽ thấy nó không thể tin nổi mà”.

“Nhưng điều gì đã xảy ra?” – Họ hỏi – “Kết quả thế nào?”

“Kết quả thực là khủng khiếp” – Một giọng âm vang xen vào cuộc đối thoại khiến mọi người kinh ngạc.

Họ nhìn quanh. Bên rìa đám trẻ nhỏ có người lạ – một người đàn ông tầm thước, tóc đen, mũi khoằm, đôi môi dày đỏ, cặp mắt sẫm màu và rất sắc. “Khủng khiếp” – ông ta nhắc lại.

GĐLÂ lúc đó đã ngồi trên chiếc ghế dài bằng thép và cao su để rải rác trong vườn; nhưng vừa trông thấy người lạ, ông ta đứng bật dậy và lao đến, bàn tay giơ ra, nụ cười hồ hởi, phô cả hàm răng.

“Ngài Kiểm soát! Thật là một bất ngờ thú vị! Các cậu, các cậu đang nghĩ gì thế? Đây là Ngài Kiểm soát, đức ngài Ford tái thế[8], Mustapha Mond!”

Trong bốn nghìn phòng của Trung tâm, bốn nghìn chiếc đồng hồ điện đồng thời điểm bốn tiếng. Những giọng nói siêu phàm vang lên từ các ống loa.

“Ca Ngày Chủ nghỉ. Ca Ngày Hai tiếp quản. Ca Ngày Chủ nghỉ...”

Trong thang máy, trên đường lên phòng thay ca, Henry Foster và Phó Phòng Tiền định khá sỗ sàng quay lưng lại Bernard Marx của Phòng Tâm lý: Họ muốn tránh xa sự ô danh ấy.

Tiếng vo vo và ken két của máy móc vẫn còn khuấy động bầu không khí đỏ thẫm trong Kho Lưu trữ Phôi. Các ca trực đến rồi đi, khuôn mặt màu lupus ban đỏ này nhường chỗ cho khuôn mặt màu lupus ban đỏ khác; những băng tải bất tận chuyển động trang trọng mang đi những mẻ đàn ông và đàn bà tương lai.

Lenina Crowne lanh lẹ bước đến cửa.

Đức ngài Ford tái thế, Mustapha Mond! Những cặp mắt hân hoan chào đón của các sinh viên gần như bật ra khỏi hốc mắt. Mustapha Mond! Ngài Công sứ Kiểm soát của Khối Tây Âu! Một trong Mười nhà Đại Kiểm soát Thế giới. Một trong Mười…

Và ông ngồi xuống băng ghế cạnh GĐLÂ, ông sẽ ở lại, vâng, lưu lại đây và thật sự trò chuyện với họ… trực tiếp từ nguồn tin cậy này. Trực tiếp từ miệng chính ngài Ford!

Hai bé đỏ như tôm luộc hiện ra từ những lùm cây gần đó, giương đôi mắt to tròn ngạc nhiên nhìn họ một thoáng, rồi quay lại với trò chơi của chúng dưới những tán cây.

“Tất cả các anh đều nhớ” – vị Kiểm soát nói bằng giọng trầm sâu mạnh mẽ của ngài – “Tôi nghĩ tất cả các anh đều nhớ câu nói đẹp đẽ và đầy cảm hứng từ Ngài Ford của chúng ta: Lịch sử là chuyện nhảm. Lịch sử” – ông nhắc lại chậm rãi – “là chuyện nhảm”. Ông vẫy tay, như thể cầm một túm lông chim vô hình phủi đi chút bụi, và chút bụi đó là Harappa[9], là Ur[10] của người Chaldaea[11]; một thứ màng nhện, và đó là Thebes[12], Babylon[13], Cnossos[14] và Mycenae[15]. Phủi. Phủi – và đâu là Odysseus, đâu là Job, đâu là Jupiter, Gotama và Jesus? Phủi – những vết bụi bẩn cổ xưa gọi là Athens, Rome, Jerusalem và Middle Kingdom – tất cả đi hết. Phủi – nơi mà trước đây là Italy đã trống rỗng. Phủi – các đại thánh đường; Phủi, phủi – Vua Lear và Tư tưởng của Pascal. Phủi – những nỗi khổ hình của Chúa Jesus; Phủi – Lễ cầu siêu; Phủi – Nhạc giao hưởng; Phủi...

“Có đến xem Fili (Feelies[16]) tối nay không, Henry?” – Phó Giám đốc Phòng Tiền định hỏi. “Tôi nghe nói cái mới ở Alhambra là hạng nhất. Có một màn yêu đương trên tấm thảm da gấu, họ bảo tuyệt lắm. Mọi sợi lông của con gấu được tái tạo. Những hiệu quả xúc giác đáng kinh ngạc.”

“Đó là lý do tại sao các ông không dạy lịch sử” – ngài Kiểm soát đang nói – “nhưng bây giờ đã đến lúc…”

GĐLÂ lo lắng nhìn ngài. Đã có những tin đồn lạ lùng về các cuốn sách cũ bị cấm được giấu trong một két sắt trong phòng làm việc của ngài Kiểm soát. Kinh Thánh, thơ – có Ford[17] biết là cái gì.

Mustapha Mond chặn đứng cái liếc nhìn lo lắng của ông ta, và hai góc môi đỏ của ngài giật giật một cách mỉa mai.

“Ổn cả thôi, ông Giám đốc” – giọng ngài nói hơi có vẻ chế nhạo – “Tôi sẽ không làm hỏng chúng đâu”.

GĐLÂ hết sức bối rối.

Những kẻ nào rẻ rúng bản thân mình thường có bộ dạng rẻ rúng thật. Nụ cười trên mặt Bernard Marx đầy khinh thị. Mọi sợi lông của con gấu cơ mà!

“Tôi sẽ tiến tới một điểm” – Henry Foster nói.

Mustapha Mond lắc một ngón tay. “Hãy cố mà nhận ra nó” – ngài nói, và giọng ngài khiến cơ hoành của họ run rẩy kỳ lạ – “Cố mà nhận ra rằng có một người mẹ sinh con là như thế nào”.

Lại cái từ nhơ nhuốc đó. Nhưng lần này không có ai trong số họ dám mơ đến việc mỉm cười.

“Hãy cố tưởng tượng sống với gia đình mình có nghĩa là gì.”

Họ cố, nhưng rõ ràng không chút thành công.

“Và các anh biết nhà là cái gì không?”

Họ lắc đầu.

Từ căn phòng màu đỏ mờ, Lenina Crowne vọt lên mười bảy tầng gác, bước ra khỏi thang máy và rẽ phải, bước vào một hành lang dài, mở cánh cửa có ghi PHÒNG THAY ĐỒ CỦA NỮ, lao vào một mớ hỗn độn đinh tai, những tay, ngực và đồ lót. Những dòng nước nóng đang xối xả chảy vào hoặc ùng ục chảy ra khỏi một trăm bồn tắm. Tám mươi máy massage rung-chân không rầm rầm, xì xì đồng thời xoa bóp, mút da thịt rắn chắc và rám nắng của những mẫu giống cái diễm lệ. Mọi người đang nói chuyện hết cỡ giọng của mình. Máy nghe nhạc đang véo von phát ra bản độc tấu kèn super-cornet.

“Chào, Fanny” – Lenina nói với một cô gái trẻ có tủ và những mắc áo cạnh tủ của cô.

Fanny làm việc trong Phòng Đóng chai, và họ của cô cũng là Crowne. Nhưng vì hai tỉ cư dân trên hành tinh này chỉ có mười nghìn cái tên, nên chuyện trùng tên chẳng có gì đáng ngạc nhiên.

Lenina kéo khóa áo khoác của cô xuống, cả khóa quần và cởi đồ lót. Vẫn đi nguyên giày và tất, cô bước về phía các phòng tắm.

Ngôi nhà, ngôi nhà, một vài phòng nhỏ, ngột ngạt, theo định kỳ, nhồi nhét một người đàn ông, một người đàn bà phì nhiêu và một bầy láo nháo con trai, con gái đủ mọi lứa tuổi.

Không có khí trời, không có không gian, một nhà tù cằn cỗi, tối tăm, bệnh tật và hôi hám.

(Mô tả của ngài Kiểm soát sống động đến nỗi một cậu sinh viên nhạy cảm hơn những người khác, tái mét trước lời mô tả trần trụi đến suýt ốm.)

Lenina ra khỏi bồn tắm, lau khô người, cầm lấy một ống mềm gắn trên tường, hướng vòi phun vào ngực mình, như thể cô sắp tự tử, và ấn lẫy. Một luồng khí nóng phun rắc lên người cô lớp bột hương mịn. Tám mùi thơm khác nhau của Eau-de-Cologne được bố trí trong những chiếc vòi nhỏ trên chậu rửa mặt. Cô mở chiếc vòi thứ ba từ bên trái, vỗ nhẹ lên người thứ nước hoa đàn hương, rồi cầm giày và tất trên tay, đi ra ngoài xem có máy mát-xa nào rỗi chưa.

Và ngôi nhà là sự dơ dáy về tâm lý cũng như sinh lý. Về mặt tâm lý, nó là cái lỗ chuột, một đống rác, nóng nực vì ma sát sinh ra từ cuộc sống chen chúc, nồng nặc cảm xúc. Sự thân mật mới ngột ngạt làm sao, những mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình mới nguy hiểm, điên rồ, tục tĩu làm sao!

Một cách điên khùng, người mẹ ấp bầy con của mình, như con mèo cái với lũ mèo con, nhưng là con mèo cái biết nói chuyện, cứ nói đi nói lại mãi “bé yêu, bé yêu”. “Bé yêu, ô, ô, con nằm trong lòng mẹ, những bàn tay bé bỏng này, niềm vui không thể tả này, cho đến khi bé yêu ngủ mà bọt sữa trắng còn đọng trên mép con. Con bé bỏng của mẹ ngủ ngon…”

“Phải” – Mustapha Mond gật đầu nói – “Nghĩ đến mà rùng mình”.

“Đêm nay cô đi chơi với ai?” – Lenina hỏi, cô vừa từ chỗ máy rung chân không đến, giống như một hạt ngọc được chiếu sáng từ bên trong, hồng lên rực rỡ.

“Không ai cả.”

Lenina nhướng lông mày ngạc nhiên.

“Dạo này tôi thấy hơi khó ở” – Fanny giải thích – “Bác sĩ Wells khuyên tôi nên mang Giả-thai[18]”.

“Nhưng, bạn ạ, cô mới có mười chín. Mang Giả-thai không bắt buộc trước tuổi hai mươi mốt.”

“Tôi biết, bạn ạ. Nhưng một số người khỏe hơn nếu họ làm sớm hơn”. Cô mở cánh cửa tủ của cô và chỉ vào một dãy hộp cùng lọ nhỏ có dán nhãn ở ngăn trên.

NƯỚC CỐT XI RÔ LITEUM. Lenina đọc to các tên thuốc.

OVARIN.

BẢO ĐẢM TƯƠI: KHÔNG ĐƯỢC SỬ DỤNG SAU NGÀY MỘT THÁNG TÁM NĂM A.F[19].632 SAU FORD GIÁNG SINH.

CHIẾT XUẤT TUYẾN VÚ: LẤY BA LẦN MỖI NGÀY, TRƯỚC CÁC BỮA ĂN, VỚI MỘT CHÚT NƯỚC.

PLACETIN: 5CC TIÊM TĨNH MẠCH BA NGÀY MỘT LẦN.

“Ôi” – Lenina rùng mình – “Sao tôi ghê tiêm tĩnh mạch thế không biết! Cô có ghê không?”

“Có. Nhưng khi nó có tác dụng tốt…” – Fanny là cô gái đặc biệt nhạy cảm.

Ford của chúng ta – hay Freud của chúng ta, vì một số lý do bí hiểm, ông chọn tự gọi mình như thế khi ông nói về những vấn đề tâm lý học – Freud của chúng ta là người đầu tiên phát hiện ra những nguy cơ kinh hoàng của cuộc sống gia đình. Thế giới đầy những người cha, và do đó đầy khốn khổ; đầy những người mẹ, do đó có đủ loại trụy lạc từ bạo dâm đến trinh bạch; đầy những anh, những chị, những em, những cô dì chú bác, đầy điên rồ và tự tử.

“Tuy nhiên, một số người hoang dã ở Samoa, trong số những hòn đảo ngoài khơi New Guinea…”

Ánh nắng nhiệt đới như mật ong trải ấm áp trên những thân thể trần truồng của trẻ em đang nhào lộn bừa bãi giữa các bụi hoa râm bụt. Nhà là một trong số hai mươi chiếc lều lợp bằng lá cọ. Ở quần đảo Trobriand, thụ thai là công việc của những linh hồn tổ tiên; không ai từng nghe nói về một người cha.

“Các cực đoan gặp nhau” – ngài Kiểm soát nói – “Vì những lý do chính đáng, chúng được tạo ra để gặp nhau”.

“Bác sĩ Wells nói rằng thời kỳ mang thai giả ba tháng sẽ làm nên mọi khác biệt cho sức khỏe của tôi trong ba hay bốn năm tới.”

“Tôi hy vọng ông ấy đúng” – Lenina nói – “Nhưng này Fanny, cô không định nói rằng trong ba tháng nữa cô sẽ coi như không…”

“Ô không đâu, bạn thân mến. Chỉ trong một hai tuần thôi. Tôi sẽ dành buổi tối ở Câu lạc bộ để chơi Cầu Âm nhạc. Tôi nghĩ cậu cũng đi chơi chứ?”

Lenina gật.

“Với ai?”

“Henry Foster.”

“Lại anh ta à?” – Khuôn mặt bầu bĩnh dễ thương của Fanny bỗng hiện lên vẻ ngạc nhiên đau khổ lẫn bất bình – “Cậu định nói với mình rằng cậu vẫn đi chơi với Henry Foster à?”

Những người mẹ và những người cha, những người em và những người anh. Nhưng còn có những người chồng, những người vợ, những người yêu. Còn có chế độ một vợ một chồng và ái tình lãng mạn nữa.

“Cho dù các anh có thể không biết họ là ai” – Mustapha Mond nói.

Họ lắc đầu.

Gia đình, một vợ một chồng. Độc chiếm khắp nơi, kênh hẹp của sự thúc đẩy và năng lượng.

“Nhưng mỗi người thuộc về một người khác” – ngài dẫn một câu ngạn ngữ học trong lúc ngủ để kết luận.

Các sinh viên gật đầu, nhất trí một cách mạnh mẽ với lời tuyên bố được nhắc lại hơn 62.000 lần trong bóng tối mờ mịt đã khiến họ chấp nhận chúng, không chỉ như sự thật, mà còn như một tiên đề hiển nhiên là đúng và không thể nào tranh cãi.

“Nhưng dù sao mình cũng chỉ mới có Henry khoảng bốn tháng nay thôi” – Lenina phản đối.

“Chỉ mới bốn tháng! Tôi thích điều đó. Và hơn nữa” – Fanny tiếp tục, chỉ ngón tay như buộc tội – “không có ai ngoài Henry trong thời gian ấy. Đúng không?”

Lenina đỏ bừng mặt, nhưng ánh mắt và giọng nói của cô vẫn còn ương ngạnh. “Không, không ai khác cả” – cô trả lời gần như hung hăng – “Và tôi vui vì thấy tại sao lại cần ai khác?”

“Ôi, cô ấy vui vì thấy tại sao lại cần ai khác” – Fanny nhại lại, như thể nói với một người vô hình đang đứng nghe phía sau vai trái của Lenina.

Rồi, bỗng nhiên đổi giọng, cô nói: “Nhưng nói nghiêm túc, tôi thật sự nghĩ cô nên cẩn thận. Cứ tiếp tục như thế mãi với một người đàn ông, sẽ là điều tồi tệ khủng khiếp. Vào tuổi 40, hay 35, điều ấy có thể không tệ lắm. Nhưng ở tuổi của cô, Lenina! Không, nó thật sự không hay ho gì. Và cô biết GĐLÂ phản đối mạnh mẽ như thế nào với bất cứ thứ tình cảm nào mãnh liệt và kéo dài. Bốn tháng với Henry Foster, và không có người đàn ông nào khác – tại sao, ông ấy sẽ điên tiết nếu ông ấy biết…”

“Hãy nghĩ đến dòng nước có áp lực mạnh trong một đường ống”. Họ nghĩ đến nó. “Tôi đã có lần chọc thủng nó” – ngài Kiểm soát nói – “Một tia nước khủng khiếp!”

Ngài đã chọc nó hai mươi lần. Có hai mươi tia nước tầm thường không đáng kể.

“Con yêu, con yêu…!”

“Mẹ!” Cơn điên dễ lây.

“Con yêu của mẹ, cục cưng, duy nhất của mẹ, cưng, cưng...”

Người mẹ, một vợ một chồng, tình yêu lãng mạn. Những vòi phun phụt mạnh; những tia dữ dội, mãnh liệt và sủi bọt. Tình yêu của mẹ, con yêu của mẹ.

Không lạ là những người tiền-hiện đại này điên, độc ác và khốn khổ. Thế giới của họ không cho phép họ sống dễ dàng, không cho phép họ lành lặn, đạo đức hay hạnh phúc. Chuyện gì xảy ra với những người mẹ và những người yêu, với những sự cấm đoán mà họ không được tạo phản xạ để tuân thủ, với những quyến rũ và ân hận trong cô độc, và với tất cả những bệnh tật cùng nỗi đau vô tận, với tương lai vô định và cảnh bần hàn – họ bị buộc phải cảm thấy một cách mạnh mẽ. Và việc cảm thấy một cách mạnh mẽ (hơn nữa, trong cô đơn cũng như sự cô độc vô vọng của cá nhân) thế kia, hỏi sao mà họ yên ổn được?

“Tất nhiên, không cần phải bỏ anh ta. Lâu lâu cần có một người khác, thế thôi. Anh ấy cũng có những cô gái khác chứ, đúng không?”

Lenina thừa nhận điều ấy.

“Tất nhiên là anh ta phải có. Tin Henry Foster là người đàn ông hoàn hảo – luôn luôn đúng. Và rồi còn có Giám đốc để nghĩ đến. Cô biết một người khắt khe…”

Gật đầu. “Chiều nay ông ấy vỗ vào mông tớ” – Lenina nói.

“Đó, thấy chưa?” – Fanny đắc thắng – “Điều ấy cho thấy ông ấy sống theo nguyên tắc nào. Câu nệ thói thường một cách nghiêm ngặt nhất”.

“Sự yên ổn, ổn định” – ngài Kiểm soát nói – “ổn định. Không có văn minh nếu không có ổn định xã hội. Không có ổn định xã hội nếu không có ổn định cá nhân”. Giọng của ngài vang như tiếng kèn trumpet. Nghe ngài, mọi người thấy rộng mở hơn, ấm áp hơn.

Cỗ máy quay, quay và phải quay mãi mãi. Dừng lại là chết. Một tỉ người đang cào bới vỏ trái đất. Những bánh xe bắt đầu quay. 150 năm nữa sẽ có hai tỉ người. Tất cả các bánh xe dừng lại. Trong vòng 150 tuần nữa lại sẽ chỉ còn một tỉ: Một nghìn triệu người đàn ông và đàn bà đã đói đến chết.

Các bánh xe phải quay ổn định, nhưng không được quay mà không có ai coi sóc. Phải có những người đàn ông để coi sóc chúng, những người đàn ông ổn định vững vàng như những bánh xe trên trục của chúng, những người đàn ông lành mạnh, những người đàn ông vâng lời, ổn định trong thỏa mãn.

Khóc – con yêu, mẹ yêu, con duy nhất của mẹ, tình yêu duy nhất rên rỉ – Tội lỗi của tôi, Chúa khủng khiếp của tôi; gào lên vì đau, thốt lên vì xúc động, than khóc tuổi già và nghèo khổ – làm thế nào họ có thể chăm sóc cho các bánh xe quay? Và nếu họ không thể chăm sóc cho các bánh xe… Những thi thể của nghìn triệu đàn ông và đàn bà khó mà chôn hoặc đốt.

“Và dù sao” – giọng Fanny dỗ dành – “thì việc có một hay hai người đàn ông ngoài Henry chẳng phải cái gì đau đớn hay khó chịu. Và thấy rằng cô nên bừa bãi hơn một tí…”

“Ổn định” – ngài Kiểm soát nhấn giọng nhắc lại – “ổn định. Nhu cầu đầu tiên và cuối cùng. Ổn định. Kể từ đây tất cả chỉ là ổn định”.

Ngài vung tay chỉ những mảnh vườn, tòa nhà khổng lồ của Trung tâm Tạo Phản xạ, những đứa trẻ trần truồng lén lút trong bụi cây thấp hay chạy ngang qua bãi cỏ.

Lenina lắc đầu. “Không biết làm sao” – cô mơ màng – “gần đây tôi không thấy mấy thiết tha với lối sống tạp. Có những lúc người ta không thích thế. Cô không cảm thấy như vậy sao, Fanny?”

Fanny gật đầu đồng tình và thông cảm. “Nhưng người ta phải cố gắng” – cô nói, giọng dạy đời – “Người ta phải chơi trò chơi này. Dù sao, mọi người đều thuộc về mọi người khác”.

“Đúng, mọi người đều thuộc về mọi người khác” – Lenina chầm chậm nhắc lại và thở dài, im lặng một lúc; rồi, cầm tay Fanny, hơi bóp mạnh – “Cô hoàn toàn đúng, Fanny ạ. Như thường lệ. Tôi sẽ cố gắng”.

Sức đẩy bị hãm lại chảy tràn ra, và dòng chảy tràn đó là tình cảm, là dục vọng, thậm chí là điên rồ: Nó phụ thuộc vào lực của dòng chảy, độ cao và sức mạnh của lực cản. Những dòng chảy không kiểm soát được chảy êm vào những kênh cho trước, thành trạng thái yên vui êm đềm. (Các phôi đói, những chiếc bơm máu-giả không ngừng quay với tốc độ 800 vòng/phút. Những trẻ sơ sinh được gạn tru lên, ngay lập tức nữ y tá xuất hiện với một chai chất bài tiết. Tình cảm ẩn núp trong khoảng thời gian giữa ước muốn và việc hoàn thành nó. Rút ngắn khoảng thời gian đó, thì phá vỡ được tất cả những rào cản không cần thiết).

“Những cậu trai may mắn!” – ngài Kiểm soát nói – “Không có nỗi đau nào dư thừa để làm cho cuộc sống của các cậu trở nên dễ dàng về mặt cảm xúc, để bảo vệ các cậu đến mức có thể, khỏi bất kỳ thứ cảm xúc nào”.

“Ford đang ở trong chiếc xe ôtô rẻ tiền của ông” – GĐLÂ thì thầm – “Mọi thứ đều ổn với thế giới này”.

“Lenina Crowne?” – Henry Foster nói, nhắc lại câu hỏi của Phó Phòng Tiền định khi anh ta kéo khóa quần lên. “Ồ, cô ấy là một cô gái tuyệt vời. Phốp pháp và phổng phao. Tôi ngạc nhiên là anh vẫn chưa chiếm lấy nàng.”

“Tôi không thể nghĩ tôi vẫn chưa chiếm nàng là thế nào” – Phó Phòng Tiền định nói – “Chắc chắn tôi sẽ chiếm được. Vào dịp gần nhất”.

Từ vị trí của mình ở phía đối diện với gian thay quần áo, Bernard Marx nghe lỏm được câu chuyện họ vừa nói và tái mặt.

“Và nói thật với cậu, tớ bắt đầu thấy hơi ngán vì hàng ngày chẳng có ma nào khác ngoài Henry Foster”. Cô đi tất bên trái vào chân. “Cậu có biết Bernard Marx không?” – Cô hỏi bằng cái giọng thận trọng quá mức rõ ràng là gượng gạo.

Fanny có vẻ giật mình. “Cô định nói…?”

“Tại sao không? Bernard là một Alpha Cộng. Ngoài ra, anh ấy đã rủ tớ đi thăm một trong những Khu Bảo tồn Hoang dã với anh ấy. Tớ lúc nào cũng muốn đến một Khu Bảo tồn Hoang dã.

“Nhưng tiếng xấu của anh ta?”

“Tớ cần cóc gì quan tâm tới tiếng xấu của anh ta?”

“Người ta bảo anh ấy không thích Golf Chướng ngại?”

“Người ta bảo, người ta bảo” – Lenina chế nhạo.

“Và anh ta dùng hầu hết thời gian ở một mình” – giọng Fanny có chút tinh quái.

“Được, thế thì bây giờ anh ta không một mình nữa, anh ta đã có tớ. Và dù sao chăng nữa, tại sao mọi người khó chịu với anh ấy thế? Tớ thấy anh ấy khá ngọt ngào”. Cô tự mỉm cười với mình, cô ngớ ngẩn đáng thẹn quá! Gần như hoảng sợ – như thể cô là một vị Kiểm soát Thế giới còn anh ta là người coi máy Gamma Trừ.

“Hãy xem xét cuộc sống của chính các cậu” – Mustapha Mond nói – “Có ai trong các cậu từng gặp chướng ngại không thể vượt qua chưa?”

Câu hỏi được trả lại bằng sự im lặng phủ định.

“Có ai trong các cậu từng bị buộc phải sống qua khoảng thời gian dài giữa ý thức về ham muốn và việc thực hiện nó chưa?”

“Vâng” – một cậu bắt đầu, và ngập ngừng.

“Nói đi” – GĐLÂ nói – “Đừng để ngài Ford tái thế phải đợi”.

“Cháu có lần đã phải đợi bốn tuần trước khi cô gái cháu muốn để cho cháu có được cô ta.”

“Và vì thế mà cậu có một xúc cảm mạnh chứ?”

“Dạ, mạnh khủng khiếp!”

“Khủng khiếp, chính xác!” – Ngài Kiểm soát nói – “Tổ tiên chúng ta đã ngu ngốc và thiển cận đến nỗi khi những nhà cải cách đầu tiên đến và ngỏ ý giải thoát họ khỏi những xúc cảm khủng khiếp ấy, họ đã chẳng biết làm gì”.

“Nói về nàng như thể nàng là một miếng thịt” – Bernard nghiến răng – “Chiếm nàng chỗ này, chiếm nàng chỗ khác. Như miếng thịt cừu. Rẻ rúng nàng như thịt cừu. Nàng nói nàng sẽ suy nghĩ, tuần này nàng sẽ cho mình câu trả lời. Ôi, Ford Ford Ford”. Gã muốn lao đến chỗ bọn chúng và đấm thẳng vào mặt chúng, đấm thật mạnh, đấm liên hồi.

“Đúng đấy, tớ thật sự muốn cậu thử cô ấy” – Henry Foster nói.

“Lấy ví dụ Ectogenesis[20]. Pfitzner và Kawaguchi[21] đã loại bỏ toàn bộ kỹ thuật ấy. Nhưng liệu các Chính phủ có nhòm ngó đến không? Không. Có một thứ gọi là Đạo Cơ Đốc. Phụ nữ bị bắt buộc phải tiếp tục sinh con.”

“Hắn ta xí trai quá!” – Fanny nói.

“Nhưng tớ lại thích diện mạo của anh ta.”

“Và nhỏ con quá” – Fanny nhăn mặt, sự nhỏ con đáng ghê tởm và là một đẳng cấp thấp điển hình.

“Tớ nghĩ thế là khá ngọt ngào” – Lenina nói – “Người ta cảm thấy muốn vuốt ve cưng chiều anh ta. Cậu biết không. Như con mèo vậy”.

Fanny lắc đầu. “Người ta nói ai đó đã mắc sai lầm khi anh ta còn ở trong chai – đã tưởng nhầm anh ta là một Gamma – và cho rượu vào chất Giả-máu của anh ta. Đó là lý do anh ta còi cọc như vậy.”

“Vớ vẩn!” – Lenina phẫn nộ.

“Dạy học trong khi ngủ thực sự bị cấm ở nước Anh. Có một thứ gọi là chủ nghĩa tự do. Nghị viện – nếu các cậu biết là gì – thông qua một đạo luật chống lại nó. Các hồ sơ vẫn còn đó. Những bài diễn văn về tự do của nhân dân. Tự do bất tài và tự do khổ ải. Tự do là cái chốt tròn trong một lỗ vuông.”

“Nhưng, bạn vàng ạ, cậu sẽ được tiếp nhận, tớ bảo đảm với cậu, cậu sẽ được vui vẻ tiếp nhận” – Henry Foster phát lên vai Phó Phòng Tiền định – “Dù sao, mọi người thuộc về mọi người khác”.

“Một trăm lần nhắc lại, ba đêm mỗi tuần trong bốn năm” – Bernard Marx nghĩ, gã là chuyên gia về dạy học trong khi ngủ – “62.400 lần nhắc lại sẽ làm ra một sự thật. Những thằng ngu!”

“Hoặc Hệ thống Đẳng cấp. Thường xuyên đề nghị, thường xuyên bác bỏ. Có một thứ được gọi là nền dân chủ. Làm như con người không chỉ là một sự bình đẳng lý-hóa, mà hơn thế.”

“Thôi được, tôi chỉ có thể nói là tôi nhận lời mời này.”

Bernard ghét họ, ghét lắm, nhưng họ có hai người, họ to con, họ mạnh.

“Chiến tranh Chín năm bắt đầu năm A.F.141.”

“Không, cho dù nếu việc cho rượu vào chất Giả-máu của anh ta là đúng.”

“Phosgene, chloropicrin, ethyl iodoacetate, diphenylcyanarsine, trichlormethyl, chloroformate, dichlorethyl sulphide. Chưa nói đến cả acid hydrocyanic.”

“Chỉ đơn giản là tớ không tin” – Lenina kết luận.

Tiếng ầm ầm của mười bốn nghìn máy bay đến trước theo lệnh công khai.

Nhưng ở Kurfurstendamm và Khu Hành chính số Tám, vụ nổ bom vi trùng hầu như không lớn hơn tiếng bôm bốp của những túi bằng giấy.

“Bởi vì tớ rất muốn đi thăm Khu Bảo tồn Hoang dã.”

CH_8C_6H_2(N0_2)8 + Hg(CNO)2 = ? – Ờ, bằng gì? Một cái lỗ khổng lồ trong đất, một đống vữa, ít mẩu thịt và nước nhầy, một cái chân vẫn còn mang giày, bay qua không khí và đáp xuống, bốp, đúng giữa một bụi phong lữ, những cây màu đỏ sẫm; thật là một pha ngoạn mục mùa hè này.

“Cô thật vô vọng, Lenina ạ, hết thuốc chữa rồi.”

“Kỹ thuật của Nga gây nhiễm trùng các nguồn nước thật tài tình.”

Ngồi quay lưng lại với nhau, Fanny và Lenina tiếp tục cuộc trao đổi trong im lặng.

“Chiến tranh Chín năm và cuộc Đại Suy thoái Kinh tế. Có một sự lựa chọn giữa Kiểm soát Thế giới và Hủy diệt. Giữa Ổn định và…”

Fanny Crowne cũng là một cô gái dễ thương” – Phó Phòng Tiền định nói.

Trong khu nhà trẻ, những bài học Ý thức Lớp Sơ đẳng đã hết, những giọng nói thích ứng nhu cầu tương lai và cung cấp công nghiệp tương lai. “Tớ rất thích bay” – chúng thì thầm – “Tớ rất thích bay, tớ rất thích có quần áo mới, tớ rất thích…”

“Tất nhiên, chủ nghĩa tự do là cái chết vì vi trùng, nhưng dù sao các anh cũng không thể làm mọi việc bằng sức mạnh.”

“Còn lâu mới phổng phao như Lenina. Ồ, còn lâu.”

“Nhưng quần áo cũ thì thật kinh tởm” – tiếng thì thầm vẫn tiếp tục không biết mệt – “Bọn tớ luôn luôn quẳng quần áo cũ đi. Vứt đi còn hơn khâu vá, vứt đi còn hơn…”

“Công việc của Chính phủ là ngồi, chứ không phải đánh. Anh thống trị bằng bộ óc và mông đít, chứ không bao giờ bằng nắm đấm. Chẳng hạn, có một chính sách cưỡng bách tiêu dùng.”

“Đây, tớ đã sẵn sàng rồi” – Lenina nói, nhưng Fanny vẫn lặng lẽ ngoảnh đi – “Chúng ta hòa nào, Fanny thân mến”.

“Mọi đàn ông, đàn bà và trẻ con buộc phải tiêu thụ nhiều trong một năm. Vì quyền lợi của ngành công nghiệp. Kết quả duy nhất…”

“Vứt đi còn hơn khâu vá lại. Càng nhiều mũi khâu, càng kém sang giàu, càng nhiều mũi khâu…”

“Một trong những ngày này” – Fanny nói, buồn bã nhấn mạnh – “cô sẽ gặp rắc rối”.

“Mục tiêu chín chắn trên quy mô khổng lồ. Cái gì không dùng đến, trả lại tự nhiên.”

“Tớ rất thích bay, tớ rất thích bay.”

“Trả lại cho văn hóa. Đúng, thật sự cho văn hóa. Anh không thể tiêu thụ nhiều nếu anh ngồi im một chỗ mà đọc sách.”

“Trông tớ có ổn không?” – Lenina hỏi. Áo khoác của cô bằng vải acetate màu xanh lá cây và cổ áo lông thú bằng tơ nhân tạo xanh lá cây.

Tám trăm Tù Chung thân khờ dại bị bắn hạ bằng súng máy ở Golders Green.

“Vứt đi còn hơn khâu vá lại. Vứt đi còn hơn khâu vá lại.”

Chiếc quần soóc bằng nhung kẻ màu xanh lá cây và tất len viscose dài dưới đầu gối.

Rồi đến cuộc thảm sát nổi tiếng ở Bảo tàng Anh quốc. Hai nghìn người say mê văn hóa bị đầu độc bằng hơi ngạt dichlorethyl sulphide.

Một chiếc mũ đua ngựa màu xanh lá cây và trắng che rợp mắt Lenina; đôi giày xanh lá cây sáng và được đánh bóng loáng.

“Cuối cùng” – Mustapha Mond nói – “Các Nhà Kiểm soát nhận ra rằng bạo lực là không tốt. Những phương pháp chậm hơn nhưng chắc chắn hơn nhiều về phát triển cơ thể trong môi trường nhân tạo (Ectogenesis) và phương pháp Pavlov-mới tạo phản xạ có điều kiện (điều kiện hóa) và dạy học trong lúc ngủ…”

Và quanh eo cô đeo một dây lưng giả da dê màu xanh lá cây có nẹp bạc, phình ra (vì Lenina không phải loại phụ nữ vô sinh) với những dụng cụ tránh thai được cung cấp theo quy định.

“Những phát minh của Pfitzner và Kawaguchi cuối cùng được áp dụng. Một cuộc tuyên truyền mạnh mẽ chống lại việc tái sản sinh bằng sinh đẻ…”

“Tuyệt!” – Fanny nhiệt tình kêu lên. Cô không bao giờ cưỡng lại sức quyến rũ của Lenina được lâu – “Và chiếc thắt lưng nhân-mãn[22] mới tuyệt làm sao chứ!”

“Kèm theo một chiến dịch chống Quá khứ; bằng cách đóng cửa các Viện Bảo tàng, cho nổ tung các tượng đài lịch sử (may sao phần lớn chúng đã bị phá hủy trong Chiến tranh Chín năm), cấm tất cả các sách xuất bản trước A.F.150.”

“Tớ nhất định phải kiếm một cái giống của cậu mới được” – Fanny nói.

Chẳng hạn có một thứ gọi là kim tự tháp.

“Cái dây đeo súng cũ bằng da sơn màu đen của tớ...”

“Và một người đàn ông tên là Shakespeare. Tất nhiên các cậu chưa bao giờ nghe nói về những thứ ấy.”

“Nó thật sự đáng ghét, cái dây đeo súng ấy của tớ.”

“Đó là những ưu điểm của nền giáo dục thật sự khoa học.”

“Càng nhiều mũi khâu, càng kém sang giàu, càng nhiều mũi khâu…”

“Việc giới thiệu Mẫu-T[23] đầu tiên của Ford của chúng ta...”

“Tớ có nó gần ba tháng nay.”

“Được chọn làm ngày mở đầu kỷ nguyên mới.”

“Vứt đi còn hơn khâu vá lại. Vứt đi còn hơn...”

“Có một thứ, tôi đã nói ban nãy, gọi là Đạo Cơ Đốc.”

“Vứt đi còn hơn khâu vá lại.”

“Nền đạo đức và triết học của tiêu thụ-thấp…”

“Tớ thích quần áo mới, tớ thích quần áo mới, tớ thích…”

“Hết sức cần thiết khi có nền sản xuất-thấp; nhưng trong thời đại của máy móc và nitrogen ngưng kết – nó chắc chắn là một tội ác chống lại xã hội.”

“Henry Foster cho tớ đó.”

Tất cả các chữ thập bị cắt phần đầu, trở thành những chữ T. Còn có một thứ gọi là Chúa.”

“Nó đúng là đồ giả da dê thuộc đấy.”

Bây giờ chúng ta có Nhà nước Toàn cầu. Và những lễ kỷ niệm Ngày Ford, và những Đồng ca Cộng đồng, và những Ban Đoàn kết.

“Ford![24], tao căm ghét chúng mày quá chừng!” – Bernard Marx nghĩ.

“Có một thứ gọi là Thiên đường, nhưng tất cả bọn họ đều uống quá nhiều rượu.”

“Giống như miếng thịt, rất giống miếng thịt.”

“Có một thứ gọi là linh hồn và một thứ gọi là sự bất tử.”

“Cậu cứ hỏi Henry xem anh ấy kiếm nó ở đâu?”

“Nhưng họ thường chơi á phiện và cocaine.”

“Và tệ hơn nữa, nàng cũng nghĩ nàng là miếng thịt.”

“2.000 nhà dược học và sinh hóa học được tài trợ vào năm A.F.178.”

“Trông nó rầu rĩ thật!” – Phó Phòng Tiền định chỉ Bernard Marx.

“Sáu năm sau nó sẽ được sản xuất đại trà. Thứ thuốc tuyệt hảo.”

“Chúng mình chọc nó đi.”

“Phấn khích, ma túy, gây ảo giác thích thú.”

“Rầu rĩ thế, Marx, sao rầu rĩ thế!” – Một cái vỗ vai khiến gã giật mình, nhìn lên.

Đó là thằng đểu Henry Foster. “Thứ cậu cần là một gram tế bào cơ thể.”

“Tất cả mọi ưu điểm của Đạo Cơ Đốc và rượu cồn, không có những khuyết điểm của chúng.”

“Ford, tao muốn giết nó!” – Nhưng gã chỉ nói – “Không, cám ơn” – và né tránh tuýp thuốc được đưa ra mời.

“Biến hiện thực thành ngày hội bất cứ khi nào ta muốn, và trở về không đến nỗi bằng cơn nhức đầu hay một thần thoại.”

“Lấy đi” – Henry nài – “lấy đi”.

“Ổn định thật sự được bảo đảm.”

“Một centimét khối trị được mười mối u sầu” – Phó Phòng Tiền định nhắc lại một châm ngôn học-trong-khi-ngủ quen thuộc.

“Chỉ còn phải chinh phục tuổi già.”

“Đ.m mày, đ.m mày!” – Bernard Marx gào lên.

“Ngu xuẩn!”

“Các hormone sinh dục, truyền máu trẻ, các muối ma-giê…”

“Và nên nhớ rằng một gram tốt hơn một câu chửi[25]” – Họ tiếp tục trêu chọc và cười.

“Tất cả mọi dấu tích sinh học đáng buồn[26] của tuổi già đã được xóa bỏ. Và cùng với chúng, tất nhiên…”

“Đừng quên hỏi anh ấy về chiếc thắt lưng nhân-mãn nhé!” – Fanny nói.

“Và cùng với chúng, tất cả những tính khí kỳ quặc của người già. Các tính cách vẫn giữ nguyên không đổi trong suốt đời người.”

“Hai vòng Golf Chướng ngại phải qua trước khi trời tối. Tớ phải bay đây.”

“Làm việc, chơi – vào tuổi sáu mươi với sức lực và những sở thích cứ như còn ở tuổi mười bảy. Những người già thời trước thường từ bỏ mọi thứ, về hưu, theo tôn giáo, dành thời gian để đọc sách, suy nghĩ và suy nghĩ!”

“Những thằng ngu, đồ lợn!” – Bernard Marx tự nói một mình, khi gã bước vào hành lang đến chỗ thang máy.

“Bây giờ – tiến bộ biết bao – người già làm việc, người già giao hợp, người già không có thời gian, không có thì giờ nhàn rỗi theo ý thích, không có một phút nào ngồi xuống và suy nghĩ – hay nếu thoảng hoặc nhờ một dịp bất hạnh nào đó trong kẽ hở thời gian có thể hé ra những trò tiêu khiển đặc quánh của họ, thì đã luôn luôn có soma[27], soma ngon ngọt, nửa gram cho nửa ngày nghỉ, và một gram cho một cuối tuần, hai gram cho một chuyến đi phương Đông tráng lệ, ba cho một vĩnh hằng tăm tối trên mặt trăng, quay trở về họ sẽ thấy mình ở phía bên kia của kẽ hở thời gian ấy, an toàn trên mặt đất rắn chắc của lao động và giải trí hàng ngày, chạy nhao từ Fili[28] này đến Fili khác, từ cô gái nọ đến cô nàng phổng phao kia, từ sân Golf Điện từ đến…”

“Đi chỗ khác chơi, lũ con gái kia” – GĐLÂ quát giọng giận dữ – “Đi chỗ khác chơi, mấy thằng con trai kia! Chúng mày không thấy ngài Ford tái thế đang bận à? Đi và chơi trò chơi ái tình ở nơi khác”.

“Lũ trẻ tội nghiệp” – ngài Kiểm soát nói.

Chầm chậm, trang nghiêm, với tiếng máy rì rầm nho nhỏ, các băng chuyền tiến lên, 33 centimét/giờ. Trong bóng tối màu đỏ sậm, vô số viên hồng ngọc lóe sáng.

[8] Nguyên văn: His Fordship – danh xưng một nhân vật đáng tôn kính mang đầy “tính chất Ford”. (ND)

[9] Harappa: nền văn minh cổ thuộc thời đại Đồ Đồng, ở Pakistan. (ND)

[10] Ur: một thành bang quan trọng của khu vực Lưỡng Hà cổ đại (nay thuộc Iraq). (ND)

[11] Chaldaea: dân tộc Xê-mit sống ở Chaldaea, thuộc vùng đông nam khu vực Lưỡng Hà vào cuối thế kỷ IX và đầu thế kỷ X tr.C.N. Sau thế kỷ VI (tr.C.N) bị đồng hóa vào Babylon. (ND)

[12] Thebes: địa danh quan trọng trong thần thoại Hy Lạp, với những câu chuyện về Cadmus, Oedipus, Dionysus... (ND)

[13] Babylon: thành phố quan trọng trong khu vực Lưỡng Hà cổ, nằm giữa hai con sông Tigris và Euphrates. (ND)

[14] Cnossos: (Knossos) từ tên thành phố cổ Hy Lạp Crete (thời đại Đồ Đồng). (ND)

[15] Mycenae: thành phố cổ và là trung tâm của nền văn minh Hy Lạp trong thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên. (BT)

[16] Feelies: phim nhục cảm, gợi tình, khích động tiếp xúc cơ thể, với tâm thế tự do thoải mái. Người xem ngồi trong những chiếc ghế đặc biệt, có thể sờ và tương tác với phim. (ND)

[17] Có Ford biết là cái gì: Có Trời biết là cái gì. (ND)

[18] Giả-thai: Nguyên văn – Pregnancy Substitute. (ND)

[19] Xem chú thích 1, trang 23. (ND)

[20] Ectogenesis: sự phát triển của một cơ thể sinh vật trong môi trường nhân tạo. (ND)

[21] Hanz Pfitzner (1869 – 1949): nhà soạn nhạc Đức nổi tiếng với vở opera Palestrina. Vở opera này mô tả Cộng đồng Trent, một hội nghị của Giáo hội Công giáo để giải quyết vụ rùm beng về những cải cách mới của đạo Tin Lành. Ekai Kawaguchi (1866 – 1945): nhà sư Nhật Bản. Cả hai nhân vật này ám chỉ tôn giáo, vì các nhân vật hư cấu trong truyện này đi ngược lại những niềm tin tôn giáo phổ biến lúc đó, bằng cách phát triển Ectogenesis (quá trình nuôi bào thai bên ngoài dạ con). (ND)

[22] Nguyên văn: Malthusian belt. Thomas Robert Malthus (1766 – 1834): nhà kinh tế chính trị và nhân khẩu học người Anh, đề xướng thuyết nhân-mãn (Malthusianism). Ông tin rằng trừ khi sự tăng trưởng dân số chậm lại thông qua việc kiêng cữ và kết hôn trễ, thế giới sẽ hết thức ăn và mọi người sẽ chết đói. (ND)

[23] Mẫu-T: mẫu ôtô Ford, tay lái bên trái. (ND)

[24] Ford!: Trời ơi! (ND)

[25] Nguyên văn châm ngôn: “A gram is better than a damn”. (ND)

[26] Nguyên văn: stigmata – Nghĩa gốc: những dấu vết trên cơ thể chúa Jesus khi người bị đóng đinh trên thập giá. (ND)

[27] Soma: là một từ tiếng Phạn được đề cập trong các kinh Veda để chỉ loại nước thiêng được dùng trong các buổi lễ tôn giáo của các tín đồ Bà La Môn. Aldous Huxley dùng từ “soma” trong Thế giới mới tươi đẹp để chỉ loại thuốc đem lại ảo giác hạnh phúc cho người sử dụng. (BT)

[28] Xem chú thích 1, trang 59. (ND)

Chương bốn

1

Thang máy đầy chặt đàn ông từ các Phòng Thay đồ của Alpha, và Lenina đi vào giữa sự chào đón là những cái gật đầu và nụ cười thân thiện. Lenina là cô gái được nhiều người biết đến, và vào lúc nào đó đã qua đêm với hầu hết bọn họ.

Họ là những chàng trai đáng yêu, cô nghĩ khi đáp lại sự chào đón của họ. Những chàng trai quyến rũ! Cô vẫn mong rằng vành tai của George Edzel không to đến thế (có lẽ anh đã bị người ta cho hơi quá nhiều tuyến cận giáp (parathyroid) ở Mét 328 chăng?). Và nhìn sang Benito Hoover, cô không khỏi nhớ lại hắn nhiều lông như thế nào lúc trút bỏ quần áo.

Mắt cô hơi buồn khi quay đi với hồi tưởng những sợi lông xoăn đen của Benito. Trong một góc, cô thấy thân hình nhỏ thó và bộ mặt sầu muộn của Bernard Marx.

“Bernard!” – Cô bước tới phía gã – “Em đang tìm anh”. Giọng của cô vang lên rành rọt, trong tiếng vo vo của thang máy đang lên. Những người khác ngó một cách tò mò. “Em muốn nói với anh về kế hoạch New Mexico của chúng ta”. Bằng đuôi mắt của mình cô có thể thấy Benito Hoover đang há hốc mồm ngạc nhiên. Điều ấy làm cô bực mình. “Ngạc nhiên vì mình đã không cầu xin đi với lão ta lần nữa!” – Cô tự nhủ. Rồi nói to lên, giọng ấm hơn bao giờ hết. “Chẳng là em thích đi với anh một tuần trong tháng Bảy” – cô tiếp tục. (Cách nào đó, cô đang công khai chứng tỏ cô không chung thủy với Henry. Fanny chắc phải thích lắm, cho dù đó chỉ là Bernard). “Tức là, nếu anh muốn có em” – cô nở nụ cười ngọt ngào nhất, đầy ý nghĩa.

Khuôn mặt tái nhợt của Bernard đỏ bừng lên. “Sao phải thế nhỉ” – cô ngạc nhiên tự hỏi, nhưng đồng thời cảm kích vì cái bằng chứng kỳ lạ này về quyền lực của cô.

“Chúng ta nói chuyện này ở chỗ khác không tốt hơn sao?” – Gã lắp bắp, trông gã bối rối khủng khiếp.

“Như thể mình vừa nói điều gì chấn động ấy” – Lenina nghĩ – “nếu mình đã chơi xấu, đi hỏi anh ta mẹ anh là ai, hay cái gì tương tự thế, anh ta cũng không thể lúng túng hơn”.

“Ý tôi là, với tất cả những người này ở chung quanh…” – gã bực bội với sự lúng túng của mình.

Tiếng cười của Lenina thẳng thắn và không tàn nhẫn. “Anh buồn cười thật đấy”, và cô thật sự nghĩ gã ngộ nghĩnh. “Anh sẽ báo trước cho em ít nhất ba tuần, được không anh?” – cô tiếp tục bằng giọng khác – “Em đề nghị chúng ta đi Tên Lửa Thái Bình Dương Xanh? Nó xuất phát từ Tháp Charing-T phải không? Hay nó từ Hampstead?”

Trước khi Bernard kịp trả lời, thang máy dừng lại.

“Tầng thượng!” – Một giọng kẽo kẹt cất lên.

Người giữ thang máy là một người nhỏ như con khỉ, mặc đồng phục màu đen của một Semi-Moron[29] Epsilon Trừ.

“Tầng thượng!”

Gã mở tung cửa. Ánh mặt trời ấm áp rực rỡ của buổi chiều khiến gã giật mình và nháy mắt. “O, Tầng thượng!” – gã nhắc lại bằng giọng phấn khích. Như thể gã đột ngột thức dậy một cách vui thích từ một cơn ngẩn ngơ tăm tối.

“Tầng thượng!”

Gã mỉm cười nhìn lên những khuôn mặt hành khách của gã với sự tôn kính được chờ đợi ở loài chó. Nói chuyện và cười với nhau, họ bước ra ngoài ánh sáng. Người giữ thang máy nhìn theo họ.

“Tầng thượng?” – Gã nói thêm lần nữa, giọng dò hỏi.

Rồi chuông reo, từ trần thang máy, một chiếc loa bắt đầu nói, rất êm nhưng cũng rất hách, ban ra những mệnh lệnh của nó.

“Xuống” – nó nói – “Xuống. Tầng Mười tám. Xuống, xuống. Tầng Mười tám. Xuống…”

Người giữ thang máy đóng sầm cửa, ấn một nút rồi ngay lập tức rơi vào chỗ nhá nhem, cái nhá nhem của tình trạng ngẩn ngơ quen thuộc của chính gã.

Trên tầng thượng sáng và ấm. Buổi chiều Chủ nhật uể oải mơ màng trong tiếng vù vù của những chiếc trực thăng bay qua; và tiếng rít của những máy bay mang tên lửa, hối hả, vô hình bay qua bầu trời trong sáng trên cao năm sáu dặm, giống như vuốt ve bầu không khí êm dịu. Bernard Marx hít một hơi thở sâu. Gã nhìn lên bầu trời và nhìn quanh đường chân trời xanh thẳm, cuối cùng nhìn xuống mặt Lenina.

“Đẹp quá!” – Giọng gã hơi run.

Cô mỉm cười với gã với vẻ đồng cảm. “Thật tuyệt cho Golf Chướng ngại” – cô sung sướng trả lời.

“Và bây giờ em phải bay đây, anh Bernard. Henry sẽ giận nếu em bắt anh ấy đợi. Lúc nào tiện anh cho em biết ngày giờ bay”. Và vừa vẫy tay, cô vừa chạy băng qua sân thượng phẳng rộng tới nhà chứa máy bay. Bernard đứng nhìn ánh lấp lánh của đôi tất trắng, đôi đầu gối rám nắng liên tục khuỵu xuống rồi lại thẳng lên một cách linh hoạt, và chiếc quần soóc nhung kẻ bên dưới chiếc áo choàng màu xanh lá cây. Nét mặt gã tỏ ra đau đớn.

“Phải nói là cô ấy rất đẹp” – một giọng nói oang oang vui vẻ ngay sau lưng gã.

Bernard giật mình nhìn quanh. Khuôn mặt mập mạp đỏ gay của Benito Hoover đang toe toét cười với gã, cái cười rõ ràng là tỏ ý thân thiện.

Benito có tiếng là tốt bụng. Người ta nói rằng anh ta có thể đi qua thế gian này mà không cần đến thân xác. Thói xấu và tính ác mà người khác phải có trong các cuộc vui không bao giờ làm phiền đến anh. Với Benito, thực tại luôn là ngày hội.

“Và phốp pháp nữa chứ!” – và với một giọng khác, anh tiếp tục – “Nhưng này, trông anh rầu rĩ quá! Cái anh cần là một gram soma”. Thọc tay vào túi quần bên phải, Benito lấy ra một lọ nhỏ. “Một centimét khối trị được mười... nhưng này!”

Bernard bỗng quay người và cắm đầu chạy.

Benito chăm chú nhìn theo. “Có chuyện gì với anh chàng này thế nhỉ?” – anh tự hỏi, và, lắc đầu quyết định rằng câu chuyện người ta cho rượu vào máu-giả của cu cậu tội nghiệp này chắc chắn là thật. “Chắc là chạm đến não của gã rồi, mình đoán thế”.

Anh cất lọ soma đi, rồi lấy ra một gói kẹo cao su hormone tình dục, nhét một miếng vào mồm, và bước chầm chậm về phía nhà để máy bay, vừa đi vừa nhai.

Henry Foster đã cho đẩy trực thăng ra khỏi gian chứa, và khi Lenina đến, anh ta đã ngồi đợi trong buồng lái.

“Chậm bốn phút” – anh bình luận khi cô trèo lên ngồi cạnh anh. Anh khởi động động cơ và gài cho cánh quạt của chiếc trực thăng quay. Máy bay lao thẳng lên không. Henry tăng tốc, tiếng vù vù của cánh quạt lúc đầu như đàn ong bắp cày sau như đàn ông bò vẽ, rồi như đàn muỗi; đồng hồ tốc độ cho thấy họ đang lên với tốc độ hai kilômét một phút. London thu nhỏ lại bên dưới. Trong vài giây, những tòa nhà khổng lồ chọc trời trông không hơn những cây nấm có dạng hình học mọc lên trên thảm xanh của các công viên và các khu vườn. Giữa chúng là một cây nấm mảnh hơn, cao hơn: Tháp Charing-T[30] nâng lên bầu trời một đĩa bê tông sáng lóa.

Giống như những thân mình mơ hồ của các lực sĩ trong thần thoại, những đám mây khổng lồ lơ lửng trên không trung màu xanh trên đầu họ. Từ trên đó bỗng rơi xuống một con côn trùng nhỏ màu đỏ, vo ve trong khi rơi.

“Có những Tên Lửa Đỏ” – Henry Foster nói – “từ New York đến”.

Nhìn đồng hồ tay. “Trễ mất bảy phút” – anh nói thêm, và lắc đầu – “Những Hãng bay Đại Tây Dương này, chúng chậm trễ một cách tệ hại”.

Anh bỏ chân ra khỏi bàn đạp tăng tốc. Tiếng vù vù của cánh quạt trên đầu đã giảm một octave rưỡi, trở về tiếng ong vò vẽ qua tiếng ong bắp cày về tiếng ong thường, tới tiếng bọ da, rồi tiếng bọ vừng. Chuyển động thẳng đứng vọt lên của máy bay chững lại, sau một khoảnh khắc nó treo bất động trên không trung. Henrry đẩy một tay điều khiển, một tiếng “kích”. Cánh quạt phía trước bắt đầu quay, lúc đầu chậm, rồi nhanh dần nhanh dần, cho đến khi nó giống như một vành sương mù trước mắt họ. Gió theo chiều ngang cản lại chuyển động của máy bay, rít đinh tai nhức óc. Henry dán mắt vào đồng hồ tốc độ quay, khi kim chỉ đến vạch một nghìn hai trăm vòng một phút, anh nhả gài cánh quạt trên đầu trực thăng. Động cơ đủ động lượng lao tới trước để có thể bay trên tầm cao của nó.

Lenina nhìn xuống qua ô cửa kính trên sàn giữa hai chân cô. Họ đang bay cao sáu kilômét trên vùng công viên ngăn cách Trung tâm London với vành đai ngoại ô đầu tiên của nó. Màu xanh lá cây đang giận dữ với cuộc sống bị thu ngắn lại. Những rừng tháp Bắt bóng Ly tâm lập lòe giữa đám cây cối. Gần Shepherd’s Bush, hai nghìn Beta Trừ đang chơi quần vợt mặt Riemann[31], đánh đôi hỗn hợp. Một hàng đôi Năm Sân Thang cuốn nối con đường chính từ Notting Hill đến Willesden. Trong sân vận động Ealing, một cuộc đồng diễn thể dục của Delta và hát cộng đồng đang tiếp diễn.

“Màu kaki trông thật tởm” – Lenina nhận xét, nói lên thành kiến đẳng cấp mà cô đã học được trong lúc ngủ.

Các tòa nhà của Xưởng phim Fili Hounslow chiếm bảy hecta rưỡi. Gần đó, một đoàn quân lao động quần áo đen và kaki đang bận rộn tráng lại mặt Đường Tây Lớn. Một trong những nồi nấu di động khổng lồ đang được rót ra khi họ bay qua. Đá nấu chảy được rót ra thành dòng nóng sáng đến chói mắt từ bên này qua bên kia đường; những máy cán a-mi-ăng đến và đi, ở đuôi một chiếc xe tưới nước, hơi nước bốc lên thành những đám mây trắng.

Ở Brentford, nhà máy của Tập đoàn Truyền hình trông giống như một thành phố nhỏ.

“Chắc họ đang thay ca” – Lenina nói.

Giống như một đàn kiến và rệp, những cô gái Gamma bận đồ xanh lá cây, những Semi-Moron bận đồ đen đi thành đàn quanh những lối vào, hoặc đứng xếp hàng để lên những xe điện một ray công cộng. Những Beta Trừ quần áo màu dâu tằm đến và đi trong đám đông. Nóc tòa nhà chính sống động với những trực thăng lên xuống.

“Em nói rồi” – Lenina nói – “Em mừng vì mình không phải là một Gamma”.

Mười phút sau, họ đã tới Stoke Poges và đã bắt đầu vòng đánh Golf Chướng ngại đầu tiên của họ.

2

Với đôi mắt phần lớn nhìn xuống, nếu có lúc nào nhìn người đồng loại thì cũng lén lút và vội vã quay đi, Bernard hối hả đi ngang qua sân thượng. Gã giống như một kẻ bị săn đuổi, bị săn đuổi bởi những kẻ thù mà gã không muốn thấy mặt, sợ rằng dường như chúng căm ghét hơn gã nghĩ, và bản thân gã cảm thấy có tội hơn và thậm chí đơn độc vô vọng hơn.

“Cái tay Benito Hoover kinh khủng ấy!” – Và dù người đàn ông đó đã có ý tốt. Nhưng theo cách nào đó, điều ấy chỉ làm cho nó tồi tệ hơn nhiều. Những người có ý tốt hành động cùng một cách với người có ý xấu. Thậm chí Lenina cũng đang làm cho gã đau khổ. Gã nhớ lại hai tuần dùng dằng chưa quyết vì nhút nhát, trong đó gã đã trông chờ và mong đợi và tuyệt vọng vì không có can đảm để hỏi nàng. Gã có dám đối mặt với nguy cơ bị nhục vì một lời từ chối khinh bỉ hay không? Nhưng nếu nàng nói vâng, thì sướng điên! Quái, sao bây giờ nàng đã nói rồi, mà gã vẫn đau khổ – đau khổ vì nàng đã nghĩ đó là một buổi chiều tuyệt vời để chơi Golf vượt chướng ngại vật, và nàng đã chạy tót đi với Henry Foster, và nàng đã thấy là gã buồn cười vì không muốn nói về những chuyện thầm kín nhất ở chỗ đông người. Nói tóm lại, đau khổ vì nàng đã xử sự như bất kỳ cô gái Anh đoan trang và lành mạnh nào, mà không theo cách bất thường, lạ đời nào khác.

Gã mở cửa gian để trực thăng của mình, gọi một cặp song sinh Delta Trừ làm công việc phục vụ đang lảng vảng quanh đó đến đẩy máy bay của gã ra ngoài sân thượng. Nhà chứa máy bay có một Nhóm Bokanovsky độc thân phục vụ – những người đàn ông hoàn toàn giống nhau, cùng nhỏ thó đen đúa gớm ghiếc. Bernard ra lệnh bằng giọng sắc lạnh, khá ngạo mạn và thậm chí xúc phạm của một người không cảm thấy được hoàn toàn bảo đảm ở ưu thế của mình. Có việc với những người đẳng cấp thấp hơn luôn luôn là những trải nghiệm khó chịu đối với Bernard. Dù do nguyên nhân gì (và tiếng đồn đang lưu truyền về việc có rượu trong máu-giả của gã rất có thể là thật) thì thể chất của Bernard cũng không hơn gì của một Gamma trung bình. Gã thấp hơn một Alpha tiêu chuẩn đến tám centimét và mảnh khảnh tương ứng. Việc tiếp xúc với những thành viên đẳng cấp thấp hơn luôn gợi gã nhớ một cách đau khổ đến cái thể chất không xứng đáng của mình. “Tôi là tôi, và tôi ước gì tôi không phải là tôi”; tự ý thức của gã sắc nhọn và căng thẳng. Mỗi lần gã thấy mình phải ngước lên, thay vì cúi xuống, để nhìn vào mặt một Delta, gã cảm thấy nhục nhã. Kẻ kia có đối xử với gã một cách tôn trọng tương ứng với đẳng cấp của gã không? Câu hỏi ấy ám ảnh gã. Không phải là không có lý do. Vì những Gamma, Delta và Epsilon đã được điều kiện hóa đến một mức nào đó để liên hệ kích cỡ thân thể với ưu thế xã hội. Thật ra, một thành kiến mờ nhạt học được trong khi ngủ thiên vị kích thước là phổ biến. Bởi vậy tiếng cười của người phụ nữ mà gã ngỏ lời, thực tế là trêu chọc sự bình đẳng của gã giữa những người đàn ông. Sự chế nhạo khiến gã cảm thấy như một người bị loại ra ngoài, và cái cảm giác ấy lại khiến gã hành xử như một người ngoài cuộc, điều ấy càng làm tăng thành kiến chống lại gã, và làm mạnh thêm sự khinh bỉ và thù địch do khiếm khuyết cơ thể của gã gợi lên. Đến lượt nó, sự khinh miệt này làm tăng thêm cảm giác cô độc và xa lạ của gã.

Một nỗi sợ bị coi thường kinh niên làm cho gã tránh né những người cùng đẳng cấp, mỗi khi động đến sự thấp kém của gã, gã lại cảnh giác giữ phẩm giá của mình. Gã thấy ganh tị một cách cay đắng biết bao những người như Henry Foster và Benito Hoover!

Những người đàn ông không bao giờ phải quát tháo một Epsilon để bắt tuân theo một mệnh lệnh; những người đàn ông chiếm địa vị của mình một cách nghiễm nhiên; những người vẫy vùng trong hệ thống đẳng cấp như một con cá ở trong nước, hoàn toàn thoải mái đến mức không có ý thức về bản thân họ hoặc về yếu tố tốt đẹp và thuận lợi bao bọc thân phận của họ.

Gã thấy hình như hai tên phục vụ song sinh này đang đẩy máy bay của gã ra sân thượng một cách uể oải, miễn cưỡng.

“Nhanh lên!” – Bernard giận dữ quát. Một trong hai tên liếc hắn. Có phải gã đã thấy trong đôi mắt trống rỗng kia vẻ cười cợt đểu cáng không nhỉ? “Nhanh lên” – gã quát to hơn, trong giọng gã có sự tức tối. Gã trèo lên máy bay và một phút sau bay về hướng nam, về phía sông.

Nhiều phòng của Nha Tuyên truyền và Cao đẳng Thiết kế Cảm xúc trong một tòa nhà sáu mươi tầng đơn lập trong phố Hạm đội. Trong tầng hầm và trên những tầng thấp là nhà in báo chí và những văn phòng của ba tờ báo lớn của London, Radio Hàng Giờ (Hourly Radio) số 777, một tờ đẳng cấp cao, tờ Gamma Gazette xanh nhợt, và trên giấy kaki cùng những từ một âm tiết dành riêng, tờ Tấm gương Delta (Delta Mirror). Rồi đến Nha Tuyên truyền bằng Truyền hình, bằng tranh ảnh gợi cảm, và bằng Giọng Nhân tạo, và Âm nhạc, theo thứ tự chiếm hai mươi hai tầng. Trên nữa là những phòng thí nghiệm nghiên cứu và những phòng cách âm, trong đó những Nhà Văn Ghi âm và Nhà Soạn nhạc Nhân tạo làm những công việc phức tạp. Cao đẳng Thiết kế Cảm xúc chiếm mười tám tầng cuối cùng.

Bernard hạ xuống nóc Tòa nhà Tuyên truyền và bước ra khỏi máy bay. “Gọi điện cho ngài Helmholtz Watson” – gã ra lệnh cho một phu khuân vác Gamma Cộng – “nói với ngài ấy rằng ngài Bernard Marx đang chờ ngài ở trên tầng thượng”.

Gã ngồi xuống và châm một điếu thuốc.

Helmholtz Watson đang viết khi nghe tin. “Nói với ngài ấy ta sẽ lên ngay” – anh ta nói rồi gác máy. Rồi, quay qua cô thư ký của mình – “Tôi cho phép cô để công việc của tôi lại” – anh ta tiếp tục bằng giọng trịnh trọng và bâng quơ, và, phớt lờ nụ cười mê hồn của cô ta, đứng lên và lanh lẹn bước ra cửa.

Anh ta là một người cường tráng, ngực nở, vai rộng, rắn chắc nhưng cử chỉ rất lanh lẹ, sôi nổi và hoạt bát. Cái cổ tròn mạnh khỏe của anh nâng đỡ một cái đầu có dáng rất đẹp. Tóc anh đen và quăn, những đường nét của anh rất nổi bật. Nói một cách nhấn mạnh và thuyết phục, anh ta đẹp trai và, như cô thư ký của anh không ngừng nhắc lại, Alpha Cộng đến từng centimét. Về nghề nghiệp thì anh là giảng viên tại Cao đẳng Thiết kế Cảm xúc (Khoa Viết) và giữa những thời gian làm công việc đào tạo, anh làm việc như một Kỹ sư Cảm xúc. Anh viết đều đặn cho Radio Hàng giờ (Hourly Radio), soạn những kịch bản phim-tình Fili[32] và có sở trường nhất về những khẩu hiệu và những câu có vần để dạy trong khi ngủ.

“Giỏi” là lời nhận định của các cấp trên của anh ta. “Có lẽ, (và họ lắc đầu, hạ thấp giọng một cách đầy ý nghĩa) hơi quá giỏi.”

Vâng, hơi quá giỏi, họ nói đúng. Sự quá mức về trí tuệ đã tạo ra ở Helmholtz Watson những hiệu quả rất giống với kết quả của sự khiếm khuyết về thể chất ở Bernard Marx. Xương và não quá nhỏ của Bernard đã ngăn cách anh ta với đồng loại, và cảm giác cách biệt này, theo mọi tiêu chuẩn hiện hành, là một sự quá mức về trí tuệ, đến lượt nó lại làm cho khoảng cách biệt càng rộng hơn. Điều làm cho Helmholtz cảm thấy về bản thân mình thật khó chịu và đơn độc là sự dư thừa năng lực. Hai người có nhận thức giống nhau ở chỗ họ biết họ là những cá nhân. Nhưng trong khi do khiếm khuyết cơ thể, Bernard phải chịu đựng suốt đời mình ý thức về sự cách biệt, thì Helmholtz Watson chỉ gần đây mới nhận ra rằng, vì sự dư thừa trí tuệ của mình, anh đã tỏ ra khác những người xung quanh anh biết bao. Nhà vô địch môn Bóng quần trên Thang cuốn này (Escalator-Squash), người tình không biết mệt mỏi này (nghe đồn anh đã có sáu trăm bốn mươi cô gái khác nhau trong vòng chưa đến bốn năm), vị ủy viên hội đồng đáng ngưỡng mộ này, và con người bặt thiệp nhất này đột ngột nhận ra rằng thể thao, phụ nữ, những hoạt động vì cộng đồng, theo anh, chỉ đứng hạng hai. Thật ra, và nói cho cùng, anh quan tâm đến một thứ khác. Nhưng là cái gì, cái gì? Đó là vấn đề mà hôm nay Bernard đến để thảo luận với anh ta, hay đúng hơn, vì Helmholtz luôn luôn là người nói trong tất cả các cuộc nói chuyện, đến để nghe bạn thảo luận, thêm một lần nữa.

Ba cô gái quyến rũ từ Phòng Tuyên truyền bằng Giọng Nhân tạo chặn đường anh khi anh bước ra khỏi thang máy.

“Ô, anh Helmholtz thân yêu, mời anh đến dự bữa tiệc picnic của chúng em ở Exmoor” – họ bám quanh anh nài nỉ.

Anh lắc đầu, đẩy họ ra lấy lối đi. “Không, không.”

“Chúng em không mời người đàn ông nào khác.”

Nhưng Helmholtz vẫn lắc đầu quầy quậy trước hứa hẹn đầy hoan lạc này. “Không” – anh nhắc lại – “tôi bận”. Và anh quả quyết đi đường của mình. Các cô gái bám theo. Mãi đến lúc anh đã leo lên máy bay của Bernard và đóng sầm cửa, các cô mới chịu bỏ cuộc. Không phải không có những lời trách móc.

“Những người đàn bà này!” – anh nói khi máy bay cất lên – “Những người đàn bà này!”. Và anh lắc đầu, anh nhăn mặt. “Quá xấu!” – Bernard đồng tình giả dối. Khi gã nói mấy lời ấy, gã thầm ước giá gã có thể có nhiều gái như Helmholtz, mà lại ít rắc rối như thế. Bỗng nhiên gã cảm thấy có nhu cầu khẩn cấp phải khoác lác. “Tớ sắp đưa Lenina Crowne sang New Mexico” – gã cố nói với giọng làm ra vẻ tình cờ nhất.

“Thật hả?” – Helmholtz nói với giọng hoàn toàn không quan tâm. Rồi, sau một phút ngưng – “Cách đây một hay hai tuần, mình đã cắt đứt với các ủy ban và tất cả các cô gái của mình. Cậu có thể tưởng tượng chuyện này làm rùm beng ở trường Cao đẳng như thế nào không? Mình nghĩ, như thế cũng đáng. Những hậu quả…” anh ngập ngừng – “ừ, rất kỳ, rất kỳ quái”.

Một khiếm khuyết của cơ thể có thể gây ra một kiểu thái quá về tâm thần. Hình như quá trình này có thể đảo ngược. Sự thái quá về tâm thần, vì các mục đích của nó, có thể gây ra tình trạng mù và điếc về nỗi cô đơn cố ý, sự bất lực nhân tạo của lối tu khổ hạnh.

Đoạn còn lại của chuyến bay ngắn diễn ra trong im lặng. Khi họ đến nơi và đã thoải mái nằm duỗi dài trên nhưng chiếc sofa bơm hơi trong phòng Bernard, Helmholtz mới lại bắt đầu nói.

Bằng giọng chầm chậm, anh hỏi: “Cậu có bao giờ cảm thấy có một cái gì bên trong chỉ đợi cậu cho nó một cơ hội để vọt ra ngoài không? Một kiểu năng lực dư thừa mà cậu chưa dùng đến, cậu biết không, giống như nước rơi xuống thành thác thay vì qua những tuôc-bin ấy?”. Anh nhìn Bernard chờ đợi câu trả lời.

“Ý cậu muốn nói tất cả những cảm xúc mà người ta cảm thấy nếu sự việc xảy ra khác đi?”

Helmholtz lắc đầu. “Không hoàn toàn như thế. Mình đang nghĩ đến những cảm giác kỳ quái mà đôi khi mình có, một cảm giác rằng mình có điều quan trọng để nói và có khả năng nói nó ra, chỉ có điều mình không biết nó là cái gì, và không thể nào sử dụng được khả năng ấy. Nếu có một cách khác để viết… Hay một điều gì khác để viết về…” Rồi anh im lặng. “Cậu biết không” – cuối cùng anh nói – “mình rất giỏi bịa ra những câu – thứ câu chữ làm cậu nhảy dựng lên ấy, cứ như là cậu ngồi phải một chiếc đinh ghim, chúng có vẻ rất mới mẻ và kích động, mặc dù chúng rõ ràng là một thứ gì đó học được trong lúc ngủ. Nhưng như thế dường như vẫn chư đủ. Chưa đủ để làm thành những câu tốt; những gì cậu làm với chúng cũng cần phải tốt”.

“Nhưng mọi thứ ở cậu đều tốt mà, Helmholtz.”

“Ồ, trong phạm vi của chúng thì tốt đấy” – Helmholtz nhún vai – “Nhưng phạm vi của chúng rất hẹp. Cách nào đó, chúng không quan trọng lắm. Tôi cảm thấy tôi có thể làm cái gì đó quan trọng hơn nhiều. Ừ, mãnh liệt hơn, dữ dội hơn. Nhưng cái gì? Có cái gì quan trọng hơn mà nói? Và làm sao người ta có thể dữ dội hơn những thứ mà người ta mong đợi sẽ viết về? Từ ngữ cũng giống như những tia X, nếu sử dụng đúng nó sẽ xuyên qua mọi thứ. Anh đọc và anh bị xuyên qua. Đó là một trong những điều tôi cố dạy cho các học trò của tôi – làm thế nào viết xuyên thấu. Nhưng bị một bài báo về Bài hát Cộng đồng, hay cải tiến mới nhất trong các cơ quan khứu giác xuyên thấu thì có lợi quái gì? Mặt khác, liệu cậu có thể làm cho từ ngữ trở nên thật sự dữ dội, như những tia X mạnh nhất, khi cậu viết, về những chuyện như thế không? Cậu có thể nói điều gì đó về những chuyện chẳng có gì không? Tóm lại, vấn đề là như thế. Tôi cố gắng và cố gắng…”

“Suỵt!” – Bernard bỗng đưa một ngón tay cảnh báo, họ lắng nghe. “Tớ nghĩ có ai đang đứng sau cánh cửa” – gã thì thầm.

Helmholtz đứng dậy, nhón bước đi qua phòng, và bằng một động tác rất nhanh gọn, giật mở tung cửa phòng. Tất nhiên, không có ai ở đó.

“Tớ xin lỗi”. Bernard trông lúng túng một cách lố bịch. “Tớ nghĩ tớ có chút vấn đề về thần kinh. Khi người ta ngờ vực anh, anh đâm ra ngờ vực họ.”

Gã lấy tay che mắt, thở dài, giọng gã trở nên ai oán. Gã đang tự biện hộ cho mình. “Nếu cậu biết gần đây tớ đã phải chuốc lấy những gì” – gã nói như sắp khóc và sự thương thân như một dòng nước bị nén lại bỗng nhiên chảy tràn ra. “Giá mà cậu biết!”

Helmholtz Watson nghe với cảm giác chắc chắn là khó chịu. “Tội nghiệp Bernard bé nhỏ” – anh tự nhủ. Nhưng đồng thời anh thấy xấu hổ cho bạn mình. Anh ước gì Bernard có thể tỏ ra tự hào hơn một chút.

[29] Người lớn mà trí não chỉ bằng trẻ con 9, 10 tuổi. (ND)

[30] Ở London có Charing – Cross (Tháp Thập giá). Trong Thế giới mới tươi đẹp, thập giá bị bẻ đầu đi thành chữ T, mọi người làm mẫu-T thay cho dấu thánh giá. (ND)

[31] Mặt Riemann: Nguyên văn – Riemann face – Trong toán học, mặt Riemann đặt theo tên nhà toán học Bernhard Riemann (1826 – 1866). Có thể được xem là những bản uốn cong của mặt phẳng phức. (BT)

[32] Xem chú thích 1, trang 59. (ND)

Chương năm

1

Vào khoảng tám giờ ánh sáng yếu dần. Cái loa trên tháp Trụ sở Câu lạc bộ Stoke Poges[33] bắt đầu thông báo đóng cửa các sân. Lenina và Henry thôi đánh và đi bộ trở lại Câu lạc bộ. Từ các sân của Xí nghiệp Liên hợp Nội Ngoại Tiết vọng đến những tiếng rống của hàng nghìn trâu bò – những gia súc cung cấp nguyên liệu là những hormone và sữa của chúng cho những nhà máy lớn ở Farnham Royal.

Tiếng vù vù như côn trùng của những chiếc trực thăng choán đầy buổi chạng vạng. Cứ hai tiếng rưỡi một lần, một tiếng chuông và tiếng rúc chói tai của những chiếc còi thông báo sự khởi hành của những xe điện một ray nhẹ chở những người đánh golf từ những sân golf khác nhau về trung tâm đô thị.

Lenina và Henry leo lên trực thăng của mình và khởi hành. Ở tám trăm foot[34], Henry giảm tốc độ cánh quạt, và trong một hai phút họ treo lơ lửng trên phong cảnh mờ dần. Rừng Burnham Beeches như một vực tối trải rộng đến bên bờ sáng rực của bầu trời phía tây. Màu đỏ sậm nơi chân trời cuối cùng của hoàng hôn nhạt đi, chuyển qua màu cam, màu vàng rồi màu lục nhạt. Phương Bắc, vươn cao trên những vòm cây, nhà máy Nội Ngoại Tiết chói lóa với ánh điện rực rỡ dữ dội tỏa ra từ mọi cửa sổ của hai mươi tầng nhà của nó. Bên dưới chúng là những tòa nhà của Câu lạc bộ Golf – dãy trại khổng lồ của Đẳng cấp Thấp, và ở phía bên kia của một bức tường ngăn cách là những ngôi nhà nhỏ hơn dành cho các thành viên Alpha và Beta. Các lối vào ga xe điện một ray tối đen với tầng lớp dân cư đông như kiến thuộc đẳng cấp thấp đang hoạt động. Từ bên dưới vòm kính một đoàn tàu sáng rực lao vọt ra khoảng không. Theo hành trình đông nam của nó qua bình nguyên tối mắt, họ bị hút vào những tòa nhà Lò Hỏa thiêu Tuyệt vọng. Để an toàn cho những máy bay bay đêm, bốn ống khói cao của nó ngập trong ánh sáng và trên đầu có những tín hiệu đỏ nhấp nháy. Nó là một cột mốc.

“Tại sao những cột ống khói kia có những vật giống như những ban công xung quanh chúng?” – Lenina hỏi.

“Thu hồi phốt-pho” – Henry giải thích vắn tắt – “Trên đường lên ống khói, các thể khí đi qua bốn xử lý tách biệt. Trước đây mỗi lần hỏa táng một người, P_2O_5 thường thoát thẳng ra ngoài khí quyển. Bây giờ người ta thu hồi hơn chín mươi tám phần trăm. Mỗi xác người lớn hơn một kilôgram rưỡi. Nó tạo thành phần lớn nhất trong bốn trăm tấn phốt-pho mỗi năm chỉ riêng ở Anh”. Henry nói với niềm tự hào vui sướng, vô cùng hoan hỉ với thành tích này, như thể thành tích của chính anh vậy. “Thật tuyệt khi nghĩ rằng chúng ta vẫn tiếp tục có ích cho xã hội cả sau khi chúng ta chết. Làm cho cây cối lớn mau.”

Trong khi đó Lenina đã đưa mắt nhìn thẳng xuống nhà ga xe điện một ray. “Tuyệt” – cô đồng ý.

“Nhưng quái quỷ là những Alpha và Beta không làm cây lớn mau nhiều bằng những Gamma, Delta và Epsilon thô bỉ dưới kia.”

“Về phương diện vật lý – hóa học, mọi người đều bình đẳng” – Henry lên mặt đạo đức – “Ngoài ra, ngay cả những Epsilon cũng thực hiện những nhiệm vụ tuyệt đối cần thiết”.

“Ngay cả những Epsilon…” – Lenina bỗng nhớ lại một dịp, khi còn là một nữ sinh ở trường, đang nửa đêm cô bị đánh thức và lần đầu tiên cô nhận ra một giọng thì thầm ám mọi giấc ngủ của cô. Cô lại thấy luồng ánh trăng, dãy giường nhỏ màu trắng, nghe một giọng rất êm dịu nói (lời nói còn đó, chưa quên, không thể quên được sau hiều nhiều lần nhắc lại suốt đêm): “Mọi người làm việc cho mọi người khác. Chúng ta không thể thiếu bất cứ ai. Ngay cả các Epsilon cũng có ích. Chúng ta không thể thiếu các Epsilon. Mọi người làm việc cho mọi người khác. Chúng ta không thể thiếu bất cứ ai…”

Lenina nhớ lại lần đầu tiên cô đã sốc vì ngạc nhiên sợ hãi như thế nào, những suy đoán của cô qua nửa giờ thức; và sau đó, dưới ảnh hưởng của những lặp lại vô tận đó, thứ tụng ca êm dịu đó len dần, lén lút len dần vào giấc ngủ của cô…

“Em nghĩ những Epsilon không thật sự phiền lòng vì họ là những Epsilon…” – cô nói to.

“Tất nhiên là không. Làm sao họ có thể? Họ không biết là loại người khác là như thế nào. Chúng ta thì bận tâm, tất nhiên. Nhưng rồi chúng ta đã được đào luyện[35] cách khác. Ngoài ra, chúng ta xuất phát với những đặc tính di truyền khác nhau.”

“Em vui mừng em không phải là một Epsilon” – Lenina nói với sự tin chắc.

“Và nếu em là một Epsilon, thì việc đào luyện của em sẽ làm cho em không kém phần biết ơn rằng em đã không phải một Beta hay một Alpha.”

Anh gài số tiến cho ánh quạt và hướng trực thăng về phía London. Sau lưng họ, ở hướng tây, màu đỏ tía và màu cam đã nhạt đi; một dải mây đen đang trườn lên đỉnh trời. Khi họ bay ngang qua trên lò hỏa táng, máy bay vọt lên cao trên cột không khí nóng thoát ra từ các ống khói, và đột ngột rơi xuống khi nó đi vào.

“Một cú ngoặt tuyệt diệu!” – Lenina cười vui vẻ.

Nhưng giọng Henry có một thoáng buồn. “Em có biết cú ngoặt ấy là cái gì không? Đó là một người nào đó cuối cùng đã hoàn toàn biến mất. Đi vào một luồng ga nóng. Thật tò mò muốn biết đó là một người đàn ông hay đàn bà, Alpha hay Epsilon...” – anh thở dài. Sau đó, bằng một giọng vui vẻ dứt khoát, anh nói: “Dù sao, có một điều chúng ta có thể chắc chắn, dù đó là ai, thì hắn cũng hạnh phúc khi còn sống. Bây giờ mọi người đều hạnh phúc”.

“Vâng, bây giờ mọi người đều hạnh phúc” – Lenina lặp lại. Họ đã nghe những lời này nhắc lại một trăm năm mươi lần mỗi đêm trong suốt mười hai năm.

Đậu xuống nóc ngôi nhà bốn mươi tầng của Henry ở Westminster, họ đi thẳng xuống phòng ăn. Ở đó, giữa đám bạn ồn ào vui vẻ, họ ăn một bữa tuyệt ngon. Soma được dọn cùng với cà phê. Lenina lấy hai viên nửa gram và Henry lấy ba viên.

Vào lúc chín giờ hai mươi, họ đi qua các phố đến một tiệm ăn mới mở ở Tu viện Westminster. Đó là một đêm không mây, không trăng và trời đầy sao; nhưng Henry và Lenina may mắn đã không nhận ra điều đáng chán này. Những ký hiệu bầu trời đã đẩy lùi bóng tối bên ngoài.

“CALVIN STOPES VÀ MƯỜI SÁU SEXOPHONISTS[36]”. Từ mặt tiền của Tu viện mới, những hàng chữ khổng lồ lóe lên mời mọc. “ĐÀN ORGAN HƯƠNG SẮC TUYỆT NHẤT LONDON. TOÀN BỘ ÂM NHẠC TỔNG HỢP MỚI NHẤT”.

Hai người bước vào. Không khí dường như nóng lên và ngạt thở với mùi long diên hương và mùi gỗ đàn hương. Trên vòm trần của thính phòng, chiếc đàn organ-màu mới được sơn màu hoàng hôn nhiệt đới. Mười sáu Sexophonist đang chơi bản nhạc ưa thích cũ. “Không có Chai nào trên toàn thế giới giống Chai nhỏ thân yêu của tôi”. Bốn trăm cặp đang đi điệu năm-bước vòng quanh mặt sàn bóng lộn. Lenina và Henry nhanh chóng trở thành cặp bốn trăm lẻ một. Những chiếc sexophone rên rỉ như tiếng mèo kêu dưới trăng, than van bằng giọng alto và tenor[37] như thể thần chết đang bay qua đầu chúng. Phong phú về hòa âm, những điệp khúc run rẩy của nó ngày càng to hơn, mạnh hơn, cuối cùng lên đến cực đỉnh, theo cái vẫy tay của người chỉ huy dàn nhạc, nốt kết siêu phàm vút lên, thổi mười sáu nhạc công trần thế bay vào hư không. Điệu La giáng trưởng vang lên như sấm. Và sau đó, trong cái im lặng và bóng tối bao trùm, âm thanh từ từ xìu đi, trượt xuống diminuendo (nhẹ dần), qua một phần tư cung thấp xuống, thấp nữa thành một hợp âm thầm thì yếu ớt kéo dài (trong khi nhịp năm-bốn vẫn còn dập bên dưới) chất lên những khoảnh khắc đen tối một sự chờ đợi nặng nề. Rồi cuối cùng sự chờ đợi ấy cũng được thỏa nguyện. Mặt trời bỗng bừng lên. Và đồng thời, nhóm Mười sáu bật lên hát:

Chai của tôi, em chính là người tôi luôn mong muốn!

Chai của tôi, tại sao tôi đã được gạn?

Các bầu trời trong xanh bên trong em,

Tiết trời bao giờ cũng đẹp;

Vì

Không có Chai nào trên toàn thế giới

Như Chai thân yêu của tôi.

Cùng đi điệu nhảy Năm-bước với bốn trăm cặp khác xung quanh Tu viện Westminster, Henry và Lenina vẫn đang nhảy trong một thế giới khác – thế giới ấm áp, đầy màu sắc, vô cùng thân thiện của ngày hội soma. Mọi người tốt làm sao, đẹp đẽ làm sao, vui tươi hấp dẫn làm sao! “Chai của tôi, em chính là người tôi luôn mong muốn…” Nhưng Lenina và Henry đã có thứ mà họ muốn… Họ ở bên trong, ở đây và bây giờ, bên trong với thời tiết tốt, bầu trời vĩnh viễn trong xanh. Và khi mệt lử, nhóm Mười sáu, sau khi đã trình bày bằng những sexophone và nhạc khí Âm nhạc tổng hợp đang giới thiệu những bản Blue Malthus Slow mới nhất, có lẽ họ đã là những bào thai giống hệt nhau đang dịu dàng chơi rock với nhau trên sóng của một đại dương máu-giả đóng chai.

“Chúc ngủ ngon, các bạn thân mến. Chúc ngủ ngon, các bạn thân mến”. Những chiếc loa khàn khàn phát ra những lệnh của chúng bằng một giọng âm nhạc lễ phép. “Chúc ngủ ngon, các bạn thân mến…”

Ngoan ngoãn, cùng với tất cả những người khác, Lenina và Henry ra về. Những ngôi sao buồn bã đã di chuyển một đoạn qua bầu trời. Nhưng mặc dầu màn ảnh tách riêng của những dấu hiệu bầu trời nay đã tan đi phần lớn, hai bạn trẻ vẫn còn giữ nguyên cảm giác hạnh phúc không biết gì về đêm.

Nửa giờ trước khi đóng cửa, họ nuốt liều soma thứ hai, và nó dựng lên một bức tường thành không thể xuyên thấu giữa vũ trụ có thực và trí óc họ. Được đóng chai, họ đi qua phố, được đóng chai, họ đi thang máy lên phòng Henry trên tầng hai mươi tám. Tuy nhiên, dù đã được đóng chai, và mặc dù có nửa gram soma thứ hai, Lenina vẫn không quên dùng thuốc tránh thai được chỉ định theo nội quy. Nhiều năm học trong khi ngủ, và cẩn thận đề phòng như thế này đã thành tự động và quen thuộc gần như mù quáng.

“Ồ, và điều đó nhắc em nhớ” – cô nói khi từ phòng tắm bước ra – “Fanny Crowne muốn biết anh kiếm ở đâu chiếc thắt lưng giả da dê xinh đẹp mà anh cho em đó”.

2

Thứ năm là những ngày hành lễ Đoàn kết của Bernard. Sau một bữa tối ăn sớm ở Aphroditaeum[38] (mà gần đây Helmholtz được bầu theo Quy tắc số Hai) gã xin phép bạn và gọi một chiếc taxi-trực thăng trên nóc, bảo người lái bay đến Fordson Community Singery. Chiếc trực thăng lên cao hai trăm mét, nhằm hướng đông, và khi nó quay mình, trước mắt Bernard hiện ra Singery vô cùng tráng lệ. Ngập trong ánh sáng, ngọn tháp giả cẩm thạch[39] ba trăm hai mươi mét của nó chói sáng như tuyết trên Đồi Ludgate[40]; tại mỗi góc trong bốn góc của sân bay trực thăng đều có một chữ T khổng lồ đỏ rực trên nền trời đêm, và từ miệng của hai mươi bốn kèn trumpet vàng ầm ầm vang lên một bản nhạc tổng hợp trang trọng.

“Chết tiệt, mình muộn mất rồi” – Bernard tự nhủ khi gã thoáng nhìn thấy Big Henry[41], chiếc đồng hồ của Singery. Và, chắc chắn hơn, khi gã trả tiền taxi, Big Henry điểm nhạc báo giờ. “Ford” – một giọng trầm vang dội từ tất cả các trumpet bằng vàng. “Ford, Ford, Ford...” Chín giờ. Bernard chạy đến thang máy.

Thính phòng lớn để cử hành Ngày lễ Ford và những Đồng ca Cộng đồng do đám đông hát ở tầng trệt của tòa nhà. Bên trên, mỗi tầng một trăm phòng, cả thảy bảy nghìn phòng do những Nhóm Đoàn kết dùng cho những buổi hành lễ hai tuần một lần của họ. Bernard xuống tầng ba mươi ba, đi hối hả theo hành lang, đứng ngần ngừ một lúc bên ngoài Phòng 3210, và sau khi tự lên dây cót tinh thần cho mình, gã mở cửa bước vào.

Ơn Ford! Gã không phải là người cuối cùng. Ba trong số mười hai chiếc ghế bố trí quanh chiếc bàn tròn vẫn còn trống. Gã len vào chiếc gần nhất một cách hết sức kín đáo và chuẩn bị cau mày khó chịu với những người còn muộn hơn gã, khi họ đến.

“Chiều nay anh chơi món gì?” – cô gái ngồi bên trái quay sang hỏi gã – “Chướng ngại, hay Điện từ?”

Bernard nhìn cô ta (Ford! Đó là Morgana Rothschild) và đỏ mặt thú nhận rằng gã chẳng chơi gì cả. Morgana chăm chăm nhìn gã, ngạc nhiên. Một sự im lặng ngượng ngập.

“Bắt đầu buổi lễ Đoàn kết bằng một việc thật hay hớm” – Bernard nghĩ một cách khổ sở và đoán trước sẽ còn thất bại nữa để phải chuộc lại. Giá gã chịu khó nhìn quanh thay vì vội vã tìm đến cái ghế gần nhất. Lẽ ra gã đã có thể ngồi giữa Fifi Bradlaugh và Joanna Diesel rồi. Thế mà gã lại như mù đến ngồi đúng bên cạnh Morgana. Morgana! Ford! Đôi lông mày ấy của nàng – đúng hơn là một chiếc lông mày, vì chúng gặp nhau ở trên mũi nàng – Ford! Và bên phải gã là Clara Deterding. Đúng, lông mày của Clara không gặp nhau. Nhưng cô ấy thật là phốp pháp. Trong khi Fifi và Joanna thì tuyệt đối bình thường. Đầy đặn, tóc vàng, không to quá… Và chính cái thằng Tom Kawaguchi cục mịch ấy lại được ngồi giữa hai nàng.

Người đến cuối cùng là Sarojini Engels.

“Cô đến muộn” – Chủ tịch Nhóm nói nghiêm khắc – “Đừng để điều ấy xảy ra lần nữa”.

Sarojini xin lỗi và len vào chỗ của cô giữa Jim Bokanovsky và Herbert Bakunin. Nhóm bây giờ đầy đủ, vòng tròn đoàn kết hoàn hảo và không có chỗ hở. Đàn ông, đàn bà, đàn ông, xen kẽ nhau theo một vòng vô tận xung quanh bàn. Mười hai người bọn họ sẵn sàng thành một, đợi chờ để kết hợp với nhau, trộn lẫn vào nhau, sẵn sàng mất đi mười hai nhân dạng tách biệt của họ để làm thành một Nhất thể – một thực thể lớn hơn.

Chủ tịch đứng dậy, làm dấu chữ T và bật nhạc tổng hợp, thả lỏng tiếng trống đập nhịp không biết mỏi và một nhóm nhạc-cụ-gần-với-gió và đàn-dây-siêu-hạng nhắc đi nhắc lại một cách ảo não giai điệu ngắn dai dẳng bám riết của bản Tụng ca Đoàn kết Thứ Nhất. Lần nữa và lần nữa, và không phải lỗ tai mà chính là cơ hoành nghe nhịp điệu này; tiếng than khóc vang rền của những hợp âm tuần hoàn không dứt ám ảnh không phải trí tuệ, mà những nỗi khao khát của dục vọng.

Chủ tịch làm dấu chữ T lần nữa và ngồi xuống. Buổi lễ bắt đầu. Những viên soma dành riêng được đặt ở giữa bàn. Chén kem dâu soma thâm tình được chuyền từ tay này sang tay khác với công thức – “Tôi uống vì sự hủy diệt của tôi” – mười hai lần nốc cạn. Rồi phần phụ họa của Dàn nhạc tổng hợp của bản Tụng ca Đoàn kết Thứ Nhất được hát lên.

“Ford, chúng tôi mười hai, ôi, xin biến chúng tôi thành một,

Như những giọt nước trong Dòng sông Xã hội,

Ôi, cho chúng tôi bây giờ cùng chạy với nhau

Nhanh như chiếc xe Flivver[42] bóng loáng của người.”

Mười hai khúc ca khao khát. Và sau đó chén thâm tình được xoay vòng lần nữa. Công thức bây giờ là: “Tôi uống vì Nhất thể”. Tất cả đều uống.

Âm nhạc chơi không biết mỏi. Tiếng trống đập nhịp thình thình. Tiếng kêu la và chát chúa của các hòa âm là nỗi ám ảnh trong những cõi lòng não nề. Bản Tụng ca Đoàn kết Thứ Hai được hát lên.

“Xin hãy đến đây, Nhất thể, Người Bạn Xã hội,

Mười-hai-trong-Một đang biến đi.

Chúng tôi mong chết, vì khi chúng tôi kết thúc,

Cuộc đời rộng lớn của chúng tôi mới bắt đầu.”

Lại mười hai khúc ca khao khát. Lúc này soma bắt đầu có tác dụng. Những đôi mắt sáng lên, những gò má ửng hồng, ánh sáng bên trong của lòng bác ái phổ biến bừng lên trên các khuôn mặt với những nụ cười thân thiện và hạnh phúc. Ngay cả Bernard cũng thấy hơi cảm động. Khi Morgana Rothschild quay sang toe toét cười với gã, gã cố hết sức cười đáp lại. Nhưng cái lông mày đen hai-trong-một-trời ơi, vẫn còn đó; gã không thể thoát khỏi nó, không thể, dù gã cố gắng thế nào. Xúc động đã đi không đủ xa. Có lẽ nếu gã ngồi giữa Fifi và Joanna thì... Lần thứ ba chiếc chén thâm tình xoay vòng “Tôi uống vì Người Sắp Đến”, gã lặp lại, với cố gắng chân thành cảm thấy việc Người đến quả thật là sắp xảy ra, nhưng chiếc lông mày vẫn ám ảnh gã, và việc Người đến, theo chỗ gã biết, là còn xa khủng khiếp. Gã uống và đưa chén cho Clara Deterding. “Lại hỏng nữa rồi” – gã tự nhủ – “mình biết là sẽ hỏng”.

Nhưng gã tiếp tục cố gắng hết sức để toét miệng ra cười.

Chiếc chén thâm tình đã xoay hết vòng. Chủ tịch đưa tay lên ra hiệu, dàn đồng ca lại bật lên bản Tụng ca Đoàn kết số Ba. “Hãy cảm nhận Nhất thể đang đến.”

“Vui, và trong những niềm vui, chết!

Tan chảy trong âm nhạc của những tiếng trống!

Vì tôi là Người và Người là tôi.”

Câu này nối tiếp câu kia, các giọng hát run rẩy trong nỗi kích động càng lúc càng mãnh liệt. Cảm giác sự Đến của Người thật gần gũi giống như một điện thế trong không khí. Chủ tịch tắt nhạc và với nốt nhạc cuối cùng của đoạn nhạc cuối cùng, một sự im lặng tuyệt đối, im lặng của mong chờ kéo dài, run rẩy và rón rén của sự sống đầy khích động.

Chủ tịch giơ tay ra; và bỗng nhiên một Giọng, một Giọng trầm sâu, nhiều nhạc tính hơn bất kỳ giọng người thuần túy nào, phong phú hơn, ấm áp hơn, rung động với tình yêu hơn; khao khát và đầy lòng trắc ẩn, một Giọng thần diệu, bí ẩn, siêu nhiên vang lên bên trên đầu họ. Rất chậm rãi – “Ôi, Ford, Ford, Ford” – tiếng nói nhỏ dần và theo một âm giai giảm. Một cảm giác ấm áp tỏa ra từ đám rối thái dương tới mọi ngóc ngách cơ thể của những người nghe, nước mắt ứa ra trong mắt; trái tim họ, ruột gan họ dường như chuyển động bên trong người họ, như thể chúng có một cuộc sống độc lập vậy. “Ford!” Họ rúng động. “Ford!” Tan đi, tan đi. Rồi, một giọng khác đột ngột cất lên nghe rùng mình sởn gáy. “Nghe đây!” Họ lắng nghe. Sau một thoáng lặng, thấp xuống thành một tiếng thì thầm, nhưng là tiếng thì thầm không biết sao có sức xuyên thấu hơn tiếng gào khóc to nhất. “Bước chân của Nhất thể” – nó tiếp tục, và nhắc lại – “Bước chân của Nhất thể”. Tiếng thì thầm như thở hắt ra. “Bước chân của Nhất thể đang trên cầu thang”. Và một lần nữa lại im lặng; và sự chờ đợi, mới tạm thời nhẹ nhõm, lại căng lên, căng hơn, căng nữa, gần như đến điểm đứt. Tiếng bước chân của Nhất thể, ôi, họ đã nghe thấy chúng, họ đã nghe thấy chúng bước thật êm xuống cầu thang, xuống gần, gần hơn trên những bậc cầu thang vô hình. Bước chân của Nhất thể. Và bỗng nhiên đến điểm đứt. Mắt trợn trừng, mồm há ra, Morgana Rothschild đứng bật dậy.

“Tôi đã nghe tiếng Người! Tôi đã nghe tiếng Người!” – cô kêu lên.

“Người đang đến” – Sarojini Engels hét lên.

“Đúng rồi, Người đang đến, tôi đã nghe thấy” – Fifi Bradlaugh và Tom Kawaguchi đồng thời đứng bật dậy.

“Người đang đến” – Jim Bokanovsky la.

Chủ tịch ngả người ra phía trước và với một cú chạm nhẹ, cho phát ra một cơn thác lũ tiếng kèn đồng, tiếng thanh la chũm chọe, tiếng trống bùng bùng lên cơn sốt.

“Ôi, Người đang đến” – Clara Deterding gào – “Ối!”, và như thể cô bị cắt đứt cuống họng.

Cảm thấy đây là lúc gã có thể làm một cái gì, Bernard cũng nhảy lên và hét: “Tôi đã nghe tiếng Người! Người đang đến”. Nhưng điều đó không đúng, gã chẳng nghe thấy gì cả, với gã, chẳng có ai đến cả. Không có ai, mặc dầu âm nhạc, mặc dầu nỗi kích động mỗi lúc một tăng. Nhưng gã vung cánh tay, gã gân cổ gào hết sức, và khi những người khác bắt đầu nhảy, giậm chân, và lê đi, gã cũng nhảy và cũng lê đi. Họ nhảy thành vòng tròn, một đám rước những người nhảy, người sau ôm hông người trước, theo vòng tròn, hô lên đồng thanh, giậm chân theo nhịp nhạc, vỗ theo nhịp, vỗ bằng tay vào mông người trước, mười hai đôi tay vỗ cùng một nhịp, như một, mười hai cặp mông vang lên bồm bộp. Mười hai như một, mười hai là một. “Tôi đã nghe, Tôi đã nghe tiếng Người đang đến!” Nhạc nhanh lên, tiếng vỗ và bước chân nhanh hơn, nhanh hơn, những bàn tay đập nhịp nhanh hơn. Và bỗng nhiên một giọng trầm bùng ra thành lời thông báo rằng sự việc đến gần và sự kết thúc hoàn hảo của tinh thần đoàn kết, sự đến của Mười-hai-trong-Một, hiện thân của Nhất thể. “Orgy-porgy[43]” – trong khi tiếng trống tom tom tiếp tục nhịp đập dồn dập như lên cơn sốt của nó:

“Orgy-porgy, Ford và vui,

Hôn các cô gái và hòa làm Một.

Trai với gái hòa Một trong hòa bình,

Orgy-porgy, mang đến giải thoát.”

“Orgy-porgy” – những người nhảy bắt vào đoạn điệp khúc hành lễ – “Orgy-porgy, Ford và niềm vui, hôn các cô gái…” Và trong khi hát, họ bắt đầu chầm chậm giảm dần giảm dần, và đồng thời nồng ấm hơn, phong phú hơn, rực đỏ hơn cho đến cuối cùng họ nhảy trong ánh chạng vạng đỏ sẫm của một Kho chứa Phôi. “Orgy-porgy” trong màu đỏ như máu và tối đen như bào thai của họ, những người nhảy tiếp tục nhảy vòng tròn một lúc nữa, đập nhịp không biết mỏi. “Orgy-porgy” rồi vòng tròn uốn lượn, vỡ ra, tan thành từng phần bao quanh nhau – vòng này bao bọc vòng kia – bao quanh chiếc bàn và những chiếc ghế xung quanh nó.

“Orgy-porgy…” Giọng trầm sâu dịu dàng lả lướt, dịu êm như tiếng chim gù, trong ánh chạng vạng màu đỏ sậm như thể có con bồ câu đen khổng lồ bay lượn một cách nhân từ bên trên những người nhảy đang ngả ngớn sấp hay ngửa.

Họ đang đứng trên tầng thượng, Big Henry vừa điểm nhạc mười một giờ. Đêm yên tĩnh và ấm áp.

“Tuyệt vời quá phải không?” – Fifi Bradlaugh nói – “Đúng là tuyệt vời thật nhỉ?”. Nàng nhìn Bernard, với vẻ sung sướng mê ly, nhưng là cái sung sướng mê ly không có dấu hiệu gì bồn chồn hay kích động – vì còn kích động tức là còn chưa thỏa mãn. Cảm giác của nàng là sự mê ly mãnh liệt êm đềm đã đạt đến độ hoàn hảo, thanh bình, không phải là cảm giác no nê trống rỗng và vô vị, mà là cảm giác về một sự sống cân bằng, về các năng lượng yên nghỉ trong trạng thái thăng bằng. Một thứ thanh bình giàu có và sống động. Bởi lễ Đoàn Kết đã cho và đã nhận, đã rút kiệt đi để rồi lại làm đầy lên. Nàng đã đầy ắp, nàng được làm thành hoàn thiện, nàng còn là nhiều hơn chỉ là bản thân nàng. “Anh không nghĩ nó tuyệt diệu sao?” – nàng căn vặn, nhìn vào mặt Bernard với đôi mắt lấp lánh ánh siêu nhiên.

“Có, tôi thấy nó tuyệt vời” – gã nói dối và nhìn lảng đi; dáng ngời ngời hạnh phúc của khuôn mặt nàng là lời kết tội và lời nhắc nhở mỉa mai về sự xa lánh của gã. Bây giờ gã vẫn trơ trọi một cách khốn khổ như lúc bắt đầu vào buổi hành lễ, còn trơ trọi hơn vì cái trống rỗng trong gã chưa được lấp đầy, vì cái cảm giác chán ngấy chết tiệt của gã. Trơ trọi và không được cứu chuộc, trong khi những người khác được hòa lẫn trong Nhất thể, cô độc ngay cả trong vòng tay ôm của Morgana – thật ra còn cô độc hơn nhiều, tự thấy vô vọng hơn bao giờ hết trong cuộc đời gã. Gã đã nổi lên khỏi ánh chạng vạng màu đỏ sẫm thành một ánh điện tầm thường với một tự ý thức mạnh lên thành nỗi đau buồn tột độ. Gã tột cùng khốn khổ, và có lẽ (ánh mắt lấp lánh của nàng kết tội gã) có lẽ đó là do lỗi của chính gã. “Vô cùng tuyệt diệu” – gã nhắc lại, nhưng vật duy nhất mà gã có thể nghĩ đến là lông mày của Morgana.

[33] Stoke Poges: tên một làng thuộc quận Buckinghamshire nước Anh. (ND)

[34] 1 foot = 0,3048 mét theo chuẩn quốc tế. (BT)

[35] Xem chú thích trang 46. (ND)

[36] Thay vì “saxophone”, đây là “sexophone”! Sexophonist: người chơi Sexophone. (ND)

[37] Alto: giọng nữ trầm.

Tenor: giọng nam cao. (BT)

[38] Theo tên Aphrodite – nữ thần Tình yêu trong thần thoại Hy Lạp. (ND)

[39] Nguyên văn: Carrara-surrogate. Carrara là một thành phố nước Ý, nơi có mỏ đá cẩm thạch nổi tiếng. (ND)

[40] Ngọn đồi gần Ludgate, cửa phía tây của thành cổ London. (ND)

[41] Big Ben là tháp đồng hồ nổi tiếng ở London. Tác giả chơi chữ khi đổi tên thành Big Henry. (BT)

[42] Flivver: tiếng lóng chỉ một loại xe hơi do hãng Ford sản xuất hàng loạt đầu tiên, sau dùng để chỉ những xe cũ, rẻ tiền, nói chung. (ND)

Chương sáu

1

Kỳ cục, kỳ cục, kỳ cục, là lời kết án của Lenina đối với Bernard Marx. Thật ra là quá kỳ cục, đến nỗi trong thời gian hai tuần kế tiếp, cô phải hơn một lần tự hỏi liệu cô có nên thay đổi quyết định về chuyến đi nghỉ New Mexico không, và thay vào đó là đi Bắc Cực với Benito Hoover.

Chuyện rắc rối là cô đã biết Bắc Cực rồi, chỉ mới mùa hè vừa rồi cô cùng đi với George Edzel tới đó và hơn nữa, cảm thấy nó khá buồn chán. Không có việc gì để làm, và các khách sạn thì lạc hậu khủng khiếp, không có tivi trong các phòng ngủ, không có đàn organ-mùi, chỉ có thứ nhạc tổng hợp tệ nhất, không nhiều hơn hai mươi lăm Sân Bóng quần trên Thang cuốn cho hai trăm khách. Không, nhất định cô không thèm đến Bắc Cực thêm lần nữa. Thêm vào đó, trước đây cô mới chỉ đến Mỹ có một lần, mà lại không thỏa! Một kỳ nghỉ cuối tuần rẻ tiền ở New York – không biết hồi đó là với Jean-Jacques Habibullah hay với Bokanovsky Jones nhỉ? Cô không nhớ nổi. Dù sao, chuyện đó đâu có gì quan trọng. Cái viễn cảnh được bay về phía tây lần nữa, mà phải cả một tuần, xem ra thật hấp dẫn. Hơn nữa, ít nhất ba ngày trong tuần ấy phải là ở Khu Bảo tồn Hoang dã. Là một nhà tâm lý Alpha Cộng, Bernard là một trong số rất ít người mà cô biết có quyền đến đó. Đối với Lenina, cơ hội này là có một. Và cái anh chàng Bernard này cũng kỳ quặc có một không hai, đến nỗi cô phải do dự có nên đi không, thậm chí đã nghĩ hay là đành đi Bắc Cực lần nữa với anh già Benito vui tính.

Ít nhất thì Benito cũng còn bình thường. Trong khi Bernard thì…

Fanny thì luôn giải thích bất kỳ sự kỳ quặc nào là: “Có rượu trong máu-giả của hắn”. Nhưng Henry, trong một đêm ngủ với nhau, cô đã lo lắng bàn với anh về người tình mới của cô, Henry đã so sánh Bernard trơ lì như một con tê giác.

“Em không thể dạy cho một con tê giác về những mánh khóe” – anh giải thích một cách ngắn gọn và mạnh mẽ. “Một số đàn ông cứ như những con tê giác, họ không phản ứng thích đáng với điều kiện hóa. Những thằng quỷ tội nghiệp! Bernard là một trong số đó. Phúc cho hắn, hắn khá giỏi nghề. Nếu không Giám đốc đã không bao giờ giữ hắn. Tuy nhiên” – anh nói thêm để an ủi – “anh nghĩ hắn khá vô hại”.

Khá vô hại, có lẽ, nhưng cũng khá bất an. Cái tính gàn ấy, lúc đầu là làm mọi việc một cách kín đáo. Có nghĩa là, thật ra, cóc làm gì hết. Vì có cái gì mà người ta có thể làm kín đáo (trừ khi ngủ với nhau, nhưng việc ấy đâu thể làm suốt ngày được). Ừ, có cái gì? Cực kỳ. Buổi chiều đầu tiên họ đi chơi với nhau là một buổi chiều tuyệt đẹp. Lenina đề nghị đi bơi ở Câu lạc bộ Nông thôn Toquay vào bữa tối ở Oxford Union. Nhưng Bernard cho là chỗ ấy đông người quá. Thế chơi một vòng Golf Điện từ St. Andrew nhé? Nhưng lại không: Bernard cho là chơi Golf Điện từ phí thời gian. “Thế thời gian để làm gì?” – Lenina hỏi hơi ngạc nhiên. À, hình như để đi bộ bên Lake District; vì đó là điều mà lúc này gã đề nghị. Đậu trên nóc nhà Skiddaw, rồi đi bộ một hai giờ trên bãi cỏ. “Chỉ với mình em thôi, Lenina.”

“Nhưng mình sẽ có cả đêm nay ở một mình với nhau mà, anh Bernard.”

Bernard đỏ mặt lên và ngó lơ. “Ý anh là, một mình để nói chuyện” – gã lẩm bẩm.

“Nói chuyện à? Nhưng về cái gì chứ?” Thưởng thức một buổi chiều mà chỉ có đi bộ và nói chuyện thì thật là ngớ ngẩn.

Cuối cùng thì cô thuyết phục được gã, nhưng ngược với ý muốn của gã, bay sang Amsterdam để xem trận Tứ kết giải Vô địch Vật Nữ Hạng nặng.

“Lại đám đông” – gã càu nhàu – “như mọi lần”. Gã cứ âu sầu dai dẳng suốt cả buổi chiều đó, không nói chuyện với các bạn của Lenina (mà họ gặp cả chục người trong quán kem soma giữa các trận đấu vật) và mặc dầu tâm trạng khốn khổ như thế, gã vẫn từ chối nửa gram kem quả mâm xôi mà cô cố ép gã uống. “Tôi muốn là bản thân tôi” – gã nói. “Bản thân tôi và buồn bực khó chịu, chứ không muốn làm ai khác, cho dù có vui đến đâu.”

“Một gram đúng lúc bằng chục gờ-ram”[44] – Lenina nói, đưa ra một câu ngạn ngữ quý báu học được trong lúc ngủ. Bernard nóng nảy đẩy cốc người ta mời ra xa.

“Bình tĩnh nào anh” – cô nói – “Hãy nhớ rằng một centimét-khối trị được mười mối u sầu”.

“Ôi, xin vì Ford, im lặng cho!” – gã kêu lên.

Lenina nhún vai. “Một gram bao giờ cũng tốt hơn một câu nguyền rủa” – cô nghiêm trang kết luận, và uống hết cốc kem quả của mình.

Trên đường về qua eo biển Măng-sơ, gã khăng khăng đòi dừng và cho trực thăng bay tà tà cách mặt sóng khoảng ba chục mét.

Thời tiết đang trở nên xấu đi, gió Tây Nam thổi mạnh, trời đầy mây.

“Nhìn đi” – gã ra lệnh.

“Nhưng kinh quá” – Lenina nói và thụt vào khỏi cửa sổ. Cô kinh hoàng vì cái trống rỗng đột hiện của đêm, vì mặt nước nhấp nhô những đốm bọt đen bên dưới, vì vẻ xanh xao của mặt trăng, trông thật trơ vơ hoang dại giữa những đám mây đang hối hả bay. “Mở ngay radio. Nhanh lên”. Cô với lên nút vặn trên bảng điều khiển và xoay hú họa.

“… Bầu trời xanh bên trong bạn” – mười sáu giọng nam cao run rẩy cất lên – “thời tiết luôn luôn…”

Rồi có sự trục trặc và im lặng. Bernard đã tắt điện.

“Tôi muốn nhìn biển trong yên lặng” – gã nói – “Không thể nhìn gì được trong tiếng ồn ào quái quỷ ấy”.

“Nhưng hay mà. Em không muốn nhìn.”

“Nhưng tôi muốn” – gã khăng khăng. “Nó làm tôi cảm thấy như thể…” – gã ngập ngừng, tìm từ để diễn tả – “như thể tôi là một cái gì đó nhiều hơn là tôi, nếu cô biết tôi muốn nói gì. Nhiều hơn chính tôi, không phải là một bộ phận của một cái gì khác. Không phải chỉ là một tế bào trong cơ thể xã hội. Nó không làm cho cô cảm thấy thế sao, Lenina?”

Nhưng Lenina đang khóc. “Thật khủng khiếp, thật khủng khiếp” – cô nhắc đi nhắc lại. “Và làm sao anh có thể nói như thế về việc không muốn là một bộ phận của cơ thể xã hội? Dù sao, mọi người làm việc vì mọi người khác cơ mà. Chúng ta không thể thiếu bất cứ ai. Ngay cả các Epsilon…”

“Phải, tôi biết” – Bernard nói một cách nhạo báng – “Ngay cả các Epsilon cũng có ích! Cả tôi cũng thế. Và tôi mong đến chết giá tôi không có ích”.

Lenina sững sờ trước lời báng bổ ấy. “Bernard!” – cô phản đối bằng giọng đau khổ kinh hoàng – “Sao anh dám?”

Với một phong thái khác hẳn, gã nhắc lại một cách trầm tư – “Sao tôi dám?”. “Không, vấn đề thật sự là, sao tôi lại không dám, hay đúng hơn – bởi vì, dù sao, tôi hoàn toàn biết rõ rằng tại sao tôi không dám – nó sẽ như thế nào nếu tôi dám, nếu tôi được tự do – không bị nô lệ bởi sự điều kiện hóa của tôi.”

“Nhưng, Bernard ạ, anh đang nói những điều kinh tởm nhất.”

“Cô không muốn cô được tự do à, Lenina?”

“Tôi không hiểu anh muốn nói gì. Tôi tự do. Tự do hưởng những gì tuyệt diệu nhất. Ngày nay tất cả mọi người đều hạnh phúc.”

Gã cười. “Phải. Ngày nay tất cả mọi người đều hạnh phúc. Chúng ta bắt đầu nhồi cho bọn trẻ điều này vào lúc năm tuổi. Nhưng chẳng lẽ cô không muốn được tự do cảm nhận hạnh phúc theo một cách khác ư, Lenina? Chẳng hạn, theo cách riêng của cô; không phải theo cách của mọi người?”

“Tôi không hiểu anh muốn nói gì” – cô nhắc lại. Rồi, quay sang gã. “Ôi, quay về thôi, Bernard” – cô khẩn khoản – “Tôi ghét ở đây”.

“Cô không thích đi với tôi?”

“Tất nhiên là có, Bernard. Cái tôi ghét là cái nơi kinh khủng này.”

“Tôi nghĩ ở đây chúng ta gắn bó với nhau hơn, hơn… ở đây chẳng có gì ngoài biển và trăng. Gắn bó hơn khi ở trong đám đông đó, hay ngay cả trong phòng tôi. Cô không hiểu điều đó à.”

“Tôi không hiểu gì sất” – cô nói quả quyết, nhất định giữ lấy sự ngoan cố không thể hiểu được của mình. “Không gì hết, không chút nào” – cô tiếp tục bằng giọng khác – “tại sao anh không dùng soma khi anh có những ý nghĩ chết người ấy trong anh. Anh đã quên tất cả rồi. Và đáng lẽ phải cảm thấy thật thê thảm, thì anh lại thấy vui. Quá vui”. Cô nhắc lại và mỉm cười, vì tất cả những lo âu khó hiểu trong mắt cô, với những gì có vẻ như một lời tán tỉnh hấp dẫn và khêu gợi.

Gã im lặng nhìn cô chăm chú, mặt gã trông nghiêm trang và lãnh đạm. Sau vài giây mắt Lenina nao núng, cô bật ra tiếng cười nho nhỏ bối rối, cố nghĩ điều gì để nói nhưng nghĩ không ra. Im lặng kéo dài.

Cuối cùng khi Bernard nói, đó là một giọng khe khẽ mệt mỏi. “Thôi được” – gã nói – “chúng ta về” – và đạp mạnh lên bàn đạp tăng tốc, gã cho máy bay vọt thẳng lên trời. Ở độ cao bốn nghìn foot, gã khởi động cánh quạt máy bay. Họ bay trong im lặng trong một hai phút. Rồi, đột nhiên Bernard bật lên cười. Khá kỳ quặc, Lenina nghĩ, nhưng dù sao cũng còn là tiếng cười.

“Thấy khá hơn chưa?” – cô đánh liều hỏi.

Để trả lời, gã nâng một bàn tay lên khỏi bàn điều khiển, vòng cánh tay quanh cô, và bắt đầu mơn trớn ngực cô.

“Ơn Ford” – cô tự nhủ – “Anh ấy ổn lại rồi”.

Nửa giờ sau, họ đã trở lại trong phòng của gã. Bernard nuốt một ngụm liền bốn viên soma, bật radio và tivi, và bắt đầu cởi quần áo.

“Thế nào” – Lenina hỏi với vẻ tinh quái khi họ gặp lại nhau chiều hôm sau trên sân thượng – “anh thấy hôm qua có vui không?”

Bernard gật đầu. Họ leo lên máy bay. Một cú xóc nhẹ, và họ bay lên.

“Mọi người bảo em phổng phao trông gớm quá” – Lenina nghĩ ngợi, tự vỗ đùi mình, nói.

“Gớm quá”. Nhưng trong mắt Bernard có một vẻ đau khổ. “Cứ như miếng thịt ấy” – gã nghĩ.

Cô nhìn lên lo lắng. “Nhưng anh không nghĩ em béo quá đấy chứ?”

Gã lắc đầu. Trông như quá nhiều thịt.

“Anh nghĩ em ổn chứ?” Lại gật. “Về mọi mặt?”

“Tuyệt vời” – gã nói to lên. Và trong thâm tâm: “Cô ta nghĩ cô ta thế đó. Cô ta không phiền là mình trông như miếng thịt”.

Lenina mỉm cười đắc thắng. Nhưng cô ta đã thỏa mãn quá sớm.

“Dù sao” – gã tiếp tục sau một lát ngưng – “anh vẫn muốn tất cả kết thúc một cách khác”.

“Một cách khác? Có kết thúc khác sao?”

“Anh không muốn chúng mình kết thúc bằng cách lên giường với nhau” – gã nói rõ hơn.

Lenina kinh ngạc.

“Không phải là làm ngay. Không phải là ngay ngày đầu tiên.”

“Nhưng thế thì sao?”

Gã bắt đầu nói nhiều điều vô nghĩa không sao hiểu được và nguy hiểm. Lenina trong thâm thâm rất không muốn nghe; nhưng lâu lâu vẫn cứ phải nghe một câu: “Thử cái tác động của việc chặn lại những cơn bốc đồng của tôi”. Cô nghe thấy gã nói. Những lời ấy như chạm phải một chiếc lò xo trong tâm trí cô.

“Vui hôm nay chớ để ngày mai” – cô nói một cách trang trọng.

“Hai trăm lần lặp lại, hai lần mỗi tuần từ mười bốn đến mười sáu tuổi rưỡi” là lời bình của gã. Cuộc trò chuyện điên điên tồi tệ cứ thế dông dài. “Tôi muốn biết đam mê là gì” – cô nghe gã nói – “Tôi muốn cảm một cái gì mãnh liệt”.

“Khi cá nhân say, thì cộng đồng quay” – “Ờ, tại sao nó không quay cuồng một chút nhỉ?”

“Bernard!”

Nhưng Bernard vẫn không nao núng.

“Người lớn về mặt trí tuệ và trong khi làm việc” – gã tiếp tục – “trẻ con trong cảm giác và trong mong muốn”.

“Ford của chúng ta yêu trẻ.”

Phớt lờ việc ngắt lời. “Bỗng có một ngày tôi ngộ ra rằng” – Bernard tiếp tục – “lúc nào cũng có thể làm người lớn”.

“Tôi không hiểu” – Lenina lạnh lùng nói.

“Tôi biết cô không hiểu. Và đó là lý do vì sao chúng ta lên giường với nhau đêm qua – như những đứa con nít – thay vì là người lớn và chờ đợi.”

“Nhưng mà vui” – Lenina khăng khăng – “không phải sao?”

“Ồ, cực vui” – gã trả lời, nhưng với một giọng thê lương, một vẻ buồn khổ sâu xa, đến nỗi Lenina cảm thấy cái đắc thắng của cô bay đi mất. Có lẽ rốt cuộc, anh ta đã thấy là cô quá béo.

“Tớ đã bảo mà” – đó là câu Fanny nói khi Lenina tìm đến cô ta để tâm sự. “Đó là do rượu trong máu-giả của lão đó mà.”

“Dù sao” – Lenina vẫn khăng khăng – “tớ rất thích lão. Lão có đôi bàn tay xinh ghê cơ. Và cái cách lão nhún vai – chà, thật hấp dẫn”. Cô thở dài. “Nhưng ước gì lão đừng hâm như thế.”

2

Dừng một lát trước cửa phòng Giám đốc, Bernard hít một hơi sâu và so vai, căng người chuẩn bị gặp trong phòng kẻ không ưa mình và chắc chắn sẽ phản đối mình. Gã gõ cửa bước vào.

“Đây là Giấy phép xin ông ký tắt” – gã cố nói nhẹ nhàng nhất, và đặt tờ giấy trên bàn viết.

Giám đốc cáu kỉnh liếc nhìn gã. Nhưng con dấu của Phòng Kiểm soát Thế giới và chữ ký của Mustapha Mond, đen và đậm, chạy ngang bên dưới. Mọi việc đúng quy trình một cách tuyệt hảo. Giám đốc không có lựa chọn nào khác. Lão ghi lí nhí hai chữ cái đầu tên họ của lão dưới chân chữ ký của Mustapha Mond, và khi sắp trả lại tờ giấy, không một lời bình luận hay một lời động viên ân cần kiểu Ford, thì tia mắt Giám đốc bỗng chạm phải một câu gì đó ở giữa tờ giấy phép: “Tới Khu Bảo tồn Hoang dã New Mexico?”. Ngước lên nhìn Bernard, giọng lão biểu lộ kinh ngạc đến kích động.

Ngạc nhiên trước sự ngạc nhiên của lão, Bernard gật đầu. Một thoáng im lặng.

Giám đốc ngả người ra lưng ghế, cau mày hỏi: “Bao lâu rồi?” – như tự nói với mình hơn là với Bernard. “Hai mươi năm, tôi nghĩ vậy. Gần hai mươi lăm năm, chắc phải bằng tuổi cậu”. Lão lắc đầu và thở dài.

Bernard cảm thấy vô cùng bối rối. Một con người cực kỳ chuẩn mực, cực kỳ kỹ lưỡng đến như Giám đốc mà lại phạm sai lầm thô thiển đến vậy? Gã muốn giấu mặt đi và chạy ra khỏi phòng. Không phải vì bản thân gã thực mục sở thị cái điều thật sự chướng ở người nói về quá khứ xa xôi; đây là một trong những định kiến được nhồi vào gã trong khi ngủ mà gã đã vứt bỏ hoàn toàn (gã tưởng tượng thế). Điều gã cảm thấy ngượng ngùng là gã biết rằng Giám đốc đã phản đối – phản đối đến mức đã đi làm cái điều bị cấm. Do thôi thúc nội tâm nào? Vì khó chịu nên Bernard càng muốn nghe.

“Tôi có suy nghĩ giống cậu” – lão nói. “Muốn đi ngó cái tình trạng man di mọi rợ, nên đã kiếm giấy phép đi New Mexico và đến đó nghỉ hè. Với cô gái mà tôi vừa có được. Cô ta là Beta Trừ, và tôi nghĩ” – lão lim dim – “tôi nghĩ cô ta có mái tóc vàng hoe. Cô ta khá phổng phao, tôi nhớ là cực kỳ phổng phao. Ờ, chúng tôi đã đến đó, chúng tôi xem những người hoang dã, và chúng tôi cưỡi ngựa chạy loanh quanh, đại loại vậy. Và rồi, gần như đúng ngày nghỉ phép cuối cùng của tôi, thì, ờ, cô ta bị lạc. Chúng tôi đã cưỡi ngựa vào đến vùng núi nổi loạn ấy, trời nóng và ngột ngạt kinh khủng, ăn trưa xong chúng tôi đi ngủ. Hay ít nhất tôi đã ngủ. Chắc lúc ấy cô ta đi dạo, một mình. Dù sao thì lúc tôi tỉnh dậy cô ta không có ở đó nữa. Rồi một cơn dông tố ghê gớm nhất mà tôi từng thấy đổ xuống. Mưa như trút, sấm chớp đùng đùng. Rồi những con ngựa giật đứt dây chạy mất; và trong lúc cố đi bắt chúng, tôi ngã, bị thương ở đầu gối, tập tễnh lết không được. Tôi vẫn cố tìm, tôi kêu gào tìm cô ta. Nhưng không có một dấu vết gì của cô ta cả. Rồi tôi nghĩ chắc cô ta đã tự mình tìm về nhà-nghỉ rồi. Rồi tôi bò vào thung lũng theo đường chúng tôi đến. Đầu gối tôi đau đớn khổ sở, mà tôi thì lại đánh mất soma của mình. Tôi phải bò đến mấy tiếng, nửa đêm vẫn chưa về được đến nhà nghỉ. Và cô ấy không có ở đó, cô ấy không có ở đó”. Giám đốc nhắc lại. Một thoáng im lặng. “Ờ” – lão tiếp tục – “ngày hôm sau có một cuộc tìm kiếm. Nhưng chúng tôi không tìm thấy cô ấy. Chắc cô ấy đã bị ngã xuống một khe rãnh nào đó; hay bị sư tử núi ăn thịt. Có Ford mà biết. Dù sao thì cũng thật kinh khủng. Lúc ấy tôi hoảng loạn lắm. Hoảng loạn hơn đáng thế, tôi dám nói. Bởi vì dù sao thì cũng là loại tai nạn có thể xảy ra cho bất kỳ ai, và, tất nhiên, cơ thể xã hội vẫn còn dù các tế bào cấu thành của nó có thể thay đổi”. Nhưng điều an ủi học trong khi ngủ này dường như không mấy hiệu quả. Lão lắc đầu. “Tôi thật sự đôi khi vẫn mơ đến nó”. Giám đốc hạ giọng tiếp tục. “Mơ thấy giật mình vì hồi sấm và thấy cô ta đã đi mất, mơ thấy tìm hoài tìm hoài cô ta dưới những tán cây”. Lão chìm vào im lặng hồi tưởng.

“Chắc ông bị sốc ghê lắm?” – Bernard nói gần như ghen tị.

Nghe giọng nói của gã, Giám đốc bỗng giật mình nhận ra mình đang ở đâu; lão liếc nhanh Bernard và nhìn vội đi hướng khác; mặt đỏ sậm lên; nhìn lại gã lần nữa một cách ngờ vực và giận dữ với giọng hách một cách bất ngờ: “Đừng tưởng tôi có quan hệ bất minh gì với cô gái ấy. Không có chuyện tình cảm ở đây, không có chuyện ve vãn quyến rũ, tất cả là hoàn toàn lành mạnh và bình thường”. Lão ta đưa trả Bernard tờ giấy phép: “Tôi không hiểu tại sao cậu mất công với mấy cái chuyện nhảm nhí này”. Tự giận mình đã lỡ để lộ ra một bí mật đáng xấu hổ, lão xả cơn giận lên Bernard, “và cậu Marx, tôi muốn luôn tiện đây nói rằng tôi không hài lòng với những báo cáo về hành vi của cậu ngoài giờ làm việc. Cậu có thể bảo đấy không phải là việc của tôi. Nhưng đó chính là việc của tôi. Tôi phải nghĩ đến thanh danh của Trung tâm. Nhân viên của tôi phải đứng trên mọi nghi ngờ, nhất là những người đẳng cấp cao nhất. Những Alpha đã được đào luyện[45] – đào luyện – để không ngây thơ trong những hành vi tình cảm. Nhưng như thế họ càng phải cố gắng hết sức để tuân thủ. Bổn phận của họ là phải ngây thơ, dù phải đi ngược với thiên hướng của họ. Và đấy, Marx, tôi cảnh báo cậu”. Giọng Giám đốc rung lên với một cơn phẫn nộ lúc này đã trở nên hoàn toàn chính đáng và một vẻ vô tư như đang biểu thị sự chê trách của chính Xã hội vậy.

“Tôi mà nghe được bất kỳ một sai sót nào của cậu so với chuẩn mực ngây thơ trong sáng, tôi sẽ yêu cầu chuyển cậu sang một Tiểu Trung tâm Băng Đảo. Thôi chào cậu”. Rồi ngoáy hông trên ghế bành, lão cầm bút lên và bắt đầu viết.

“Cái ấy sẽ dạy cho nó” – lão tự nhủ. Nhưng lão đã lầm. Vì Bernard ra khỏi phòng với thái độ nghênh ngang, hớn hở, đóng sầm cửa sau lưng gã, với ý nghĩ rằng gã đứng đó một mình, dàn trận chống lại trật tự hiện hành, phấn chấn với cái ý thức say sưa về ý nghĩa và tầm quan trọng cá nhân của gã. Ngay cả cái ý nghĩ khủng bố kia cũng không làm gã nao núng, nó khiến gã mạnh mẽ hơn là buồn chán. Gã cảm thấy đủ mạnh để đương đầu và chiến thắng tai ách, đủ mạnh để đối mặt với Băng Đảo (Iceland).

Đơn giản là không thể chuyển người ta đến nơi như thế. Băng Đảo chỉ là một đe dọa. Một mối đe dọa đầy kích thích và truyền cho ta sức sống. Bước đi trên hành lang, thậm chí gã còn huýt sáo.

“Quả cảm” là lời giải thích gã đưa ra về cuộc phỏng vấn với GĐLÂ. “Tôi chỉ bảo lão, lúc này, hãy về với Quá Khứ Không Đáy của ông, và bước ra khỏi phòng”. Gã nhìn Helmholtz Watson, anh bạn này từ nãy vẫn ngồi đợi gã, hy vọng nhận được từ anh một sự đồng cảm, cổ võ, khâm phục xứng đáng. Nhưng chẳng có lời nào được thốt ra cả. Helmholtz ngồi im lặng, nhìn chằm chằm xuống sàn.

Anh thích Bernard, anh biết ơn gã vì trong số người quen của anh, gã là người duy nhất anh có thể trao đổi những vấn đề mà anh cảm thấy là quan trọng. Tuy nhiên, trong con người Bernard có những cái anh ghét. Như cái lối khoác lác này chẳng hạn. Hay đôi khi thay thế cho nó là những cơn bộc phát thương thân hèn mọn. Và cái thói xấu tỏ ra mình can đảm sau những cuộc đấu, tỏ ra có sự khôn ngoan phi thường khi đó, nhưng kỳ thực là không có. Anh ghét những điều ấy, chính vì anh thích Bernard. Nhiều giây trôi qua. Helmholtz tiếp tục nhìn chằm chằm xuống sàn. Bỗng Bernard đỏ bừng mặt và quay đi.

3

Chuyến đi hoàn toàn vô sự. Tên lửa Thái Bình Dương Xanh đến New Orleans sớm hai phút rưỡi, mất bốn phút trong một cơn bão ở Texas, nhưng bay vào một luồng không khí thuận ở Kinh độ 95 Tây, và có thể đổ bộ vào Santa Fe trước thời gian dự tính là bốn mươi giây.

Bốn mươi giây trên sáu tiếng rưỡi bay. Không tồi, Lenina thừa nhận.

Đêm đó họ ngủ ở Santa Fe, khách sạn tuyệt hơn rất nhiều so với chẳng hạn lâu đài Aurora Bora, tại đó Lenina đã phải chịu cực quá nhiều trong mùa hè trước. Không khí ẩm ướt, vô tuyến truyền hình, massage rung-chân không, giải pháp caffein sôi, thuốc tránh thai, và tám loại dầu thơm khác nhau đặt trong mọi phòng ngủ. Máy phát nhạc tổng hợp đang hoạt động khi họ đi vào hành lang và không còn mong muốn gì hơn nữa. Một thông báo trong thang máy nói trong khách sạn có sáu mươi Sân Bóng quần trên Thang cuốn, và cả hai Sân Golf Điện từ và Chướng ngại có thể chơi trong công viên.

“Này, nghe có vẻ tuyệt đấy” – Lenina kêu lên – “Em muốn chúng mình cứ ở mãi đây. Sáu mươi Sân Bóng quần trên Thang cuốn...”

“Không còn cái nào trong Khu Bảo tồn” – Bernard cảnh báo cô – “Và không hương thơm, không truyền hình, thậm chí không nước nóng. Nếu em thấy có thể chịu được, thì cứ ở lại đây đến lúc anh quay lại”.

Lenina hết sức tổn thương. “Tất nhiên em chịu được. Em chỉ nói ở đây rất tuyệt bởi vì... ờ, vì tiến bộ là rất tuyệt phải không?”

“Mỗi tuần một lần lặp lại năm trăm lượt từ mười ba đến mười bảy” – Bernard nói giọng mệt mỏi, như thể nói với chính mình.

“Anh nói gì?”

“Anh nói tiến bộ là rất tuyệt. Đó là lý do em không được đến Khu Bảo tồn trừ khi em thật sự muốn đến.”

“Nhưng em thật sự muốn đến.”

“Vậy thì rất tốt” – Bernard nói; và nó gần như một lời đe dọa.

Giấy phép của họ cần có chữ ký của viên Quản lý Khu Bảo tồn, mà sáng hôm sau họ đã trình diện đúng giờ tại văn phòng của ông.

Người da đen gác cổng, một Epsilon Cộng, nhận danh thiếp của Bernard, và họ được tiếp hầu như tức khắc.

Viên Quản lý là một Alpha Trừ đầu ngắn tóc vàng hoe, lùn, đỏ, mặt tròn vành vạnh, và vai rộng, với giọng nói oang oang, rất thích hợp để phát ra những lời giáo huấn trong-khi-ngủ. Ông ta là một kho những thông tin bố láo và những lời khuyên không ai cần. Một khi mở máy là ông ta cứ sa sả không ngừng.

“... Năm trăm sáu mươi nghìn kilômét vuông, chia thành bốn Tiểu khu riêng biệt, mỗi Tiểu khu được bao quanh bằng hàng rào lưới điện cao áp...”

Đúng lúc này, và không có lý do gì rõ ràng, Bernard bỗng nhớ ra là gã đã để vòi Eau-de-Cologne trong buồng tắm mở và vẫn chảy.

“... Được cung cấp điện từ trạm điện-hydro Grand Canyon.”

“Cứ thế này đến lúc về thì mình sạt nghiệp mất”. Bằng con mắt bên trong, Bernard thấy kim đồng hồ đo nước hoa nhích dần nhích dần vòng quanh, như con kiến, không biết mỏi. “Phải gọi ngay cho Helmholtz Watson.”

“... Lên đến năm nghìn kilômét hàng rào ở sáu mươi nghìn volt.”

“Ông đừng nói thế” – Lenina nói một cách lễ phép, không hề biết nhà Quản lý vừa mới nói gì, mà chỉ đế vào theo quãng ngưng đầy kịch tính của ông ta. Khi viên Quản lý bắt đầu xổ ra, cô đã kín đáo nuốt một nửa gram soma, để bây giờ cô có thể ngồi lặng thinh, không nghe không nghĩ gì hết, nhưng đôi mắt xanh mở to của cô dán lên mặt viên Quản lý với vẻ chú ý mê say.

“Chạm vào hàng rào là chết ngay tức khắc” – viên Quản lý tuyên bố một cách nghiêm trọng. “Không có lối thoát từ Khu Bảo tồn Hoang dã.”

Từ “thoát” là một gợi ý. “Có lẽ” – Bernard nhấp nhổm – “chúng ta nên nghĩ đến việc ra về”. Chiếc kim đen nhỏ xíu chạy gấp gáp như một con côn trùng gặm nhấm thời gian, cắn vào tiền của gã.

“Không có lối thoát” – viên Quản lý nhắc lại, vẫy gã quay lại ghế ngồi, và vì giấy phép chưa được ông ta ký tiếp, nên Bernard không có cách nào khác là nghe lời. “Những ai sinh ra trong Khu Bảo tồn, và hãy nhớ, quý cô thân mến” – ông ta nói thêm, liếc nhìn Lenina với ánh mắt dâm dật, rồi nói với giọng thì thầm đểu đểu – “hãy nhớ rằng trong Khu Bảo tồn, trẻ con vẫn được sinh ra, ngay bây giờ vẫn được sinh ra, thật ghê tởm thế đấy...” (Hắn hy vọng nhắc đến chủ đề đáng xấu hổ này có thể làm Lenina đỏ mặt, nhưng cô chỉ mỉm cười giả vờ hiểu biết và nói: “Ông đừng nói thế!”. Thất vọng, viên Quản lý lại tiếp tục.) “Những ai, tôi nhắc lại, sinh ra trong Khu Bảo tồn có số mệnh phải chết ở đó.”

Có số phải chết... Mỗi phút một đề-xi-lít[46] Eau-de-Cologne. Sáu lít một giờ. “Có lẽ” – Bernard cố thử nhắc lại, “chúng ta nên…”.

Ngả người ra phía trước, viên Quản lý dùng ngón tay trỏ gõ gõ mặt bàn. “Cô hỏi tôi có bao nhiêu người sống ở Khu Bảo tồn. Và tôi trả lời” – giọng đắc thắng – “tôi trả lời rằng tôi không biết. Chúng ta chỉ có thể đoán”.

“Ông đừng nói thế.”

“Quý cô thân mến, tôi nói thế đấy.”

“Sáu lần hai mươi bốn, không, phải là sáu lần ba mươi sáu”. Bernard tái nhợt và run rẩy vì nóng ruột. Nhưng giọng oang oang vẫn tiếp tục không nao núng.

“... Khoảng sáu mươi ngàn người da đỏ và lai, những người tuyệt đối man rợ... Các thanh tra của chúng ta đôi khi có đến thăm, nếu không, chẳng có liên lạc gì với thế giới văn minh... vẫn giữ nguyên những phong tục tập quán gớm guốc của họ... Hôn nhân, nếu cô biết điều đó là gì, quý cô thân mến, các gia đình không hôn phối, những mê tín dị đoan gớm guốc... Đạo Cơ đốc, và tín ngưỡng tô tem, thờ cúng tổ tiên, những ngôn ngữ đã mai một, như tiếng Zuni và Tây Ban Nha và Athapascan... Những con báo sư tử, những con nhím và các loài vật hung dữ khác... Những bệnh truyền nhiễm... những thầy cúng... những con thằn lằn độc.”

“Ông đừng nói thế chứ.”

Cuối cùng họ cũng thoát được. Bernard lao bắn đến điện thoại. Nhanh, nhanh; nhưng cũng phải mất gần ba phút mới gặp được Helmholtz Watson. “Suýt nữa thì chúng tớ đã ở trong lũ mọi rợ ấy rồi” – gã phàn nàn – “lũ bất tài chết tiệt”.

“Nuốt một gram” – Lenina gợi ý.

Gã từ chối, gã thích cáu giận hơn. Cuối cùng, ơn Ford, đường dây cũng thông, và đấy là Helmholtz; Helmholtz, người mà gã giải thích điều gì đã xảy ra, và anh ta hứa sẽ đến ngay, đến ngay, và khóa vòi, vâng, ngay lập tức, nhưng tranh thủ cơ hội báo gã biết GĐLÂ đã nói gì trước mọi người tối hôm qua...

“Cái gì? Ông ấy đang tìm kiếm người thay thế mình à?” – giọng Bernard tuyệt vọng. “Vậy là bây giờ đã quyết định rồi? Ông ấy nhắc đến Băng Đảo? Cậu bảo ông ấy đã nói? Ford ơi! Băng Đảo...” – gã treo máy và quay lại Lenina. Mặt gã tái mét, bộ dạng cực kỳ ủ rũ chán nản.

“Có chuyện gì thế?” – cô hỏi.

“Chuyện gì à?” – gã thả phịch người xuống ghế – “Anh sắp bị đẩy đi Băng Đảo”. Trong quá khứ, gã thường xuyên tự hỏi sẽ như thế nào khi bị khuất phục (không có soma và gã chỉ có thể dựa vào nguồn sức mạnh bên trong mà thôi) bởi một thử thách to lớn, một nỗi đau, một sự ngược đãi; thậm chí gã còn mong đợi tai ách đó xảy đến.

Mới chỉ cách đây một tuần, tại phòng làm việc của Giám đốc, gã đã tưởng tượng bản thân gã can đảm phản đối, chấp nhận đau khổ một cách khắc kỷ không nói một lời. Lời đe dọa của Giám đốc đã thật sự làm gã hãnh diện, khiến gã được huênh hoang khác lác. Nhưng cái đó, như bây giờ gã nhận ra, là bởi vì gã đã không nhìn nhận những đe dọa ấy một cách nghiêm túc, khi nghĩ đến chuyện này, gã chưa tin rằng GĐLÂ sẽ thật sự làm cái gì đó. Bernard bàng hoàng, bây giờ có vẻ như những mối đe dọa ấy đã thật sự được thực hiện. Và tính khắc kỷ tưởng tượng ấy, sự can đảm lý thuyết ấy, chẳng để lại tí dấu vết nào cả.

Gã nổi xung lên với bản thân – đồ ngu – với Giám đốc – sao bất công thế không cho gã một cơ hội khác, cái cơ hội mà gã bây giờ không có gì nghi ngờ cả, gã luôn có ý sẵn sàng nhận. Và Băng Đảo, Băng Đảo.

Lenina lắc đầu. “Nó đã và sẽ còn làm tôi phát ốm” – cô trích dẫn – “tôi lấy một gram và chỉ…”

Cuối cùng cô khuyên gã nên nuốt bốn viên soma. Năm phút sau rễ và quả biến mất; hoa nở ra rực rỡ. Một thông báo từ người gác cổng cho biết, theo lệnh Quản lý, một Đội Bảo vệ Khu Bảo tồn đã đến bằng một máy bay và đang đợi trên mái khách sạn. Họ đến tức khắc. Một octoroon[47] trong bộ đồng phục Gamma Xanh lục chào và bắt đầu đọc chương trình buổi sáng.

Nhìn toàn cảnh có mươi mười hai bản (pueblo – làng da đỏ) hiện ra. Sau đó hạ cánh ăn trưa ở thung lũng Malpais. Nhà nghỉ ở đó đủ tiện nghi, và trong làng da đỏ hình như người ta đang cử hành lễ hội mùa hè. Đây sẽ là nơi tốt nhất để nghỉ đêm.

Họ lên ngồi trên máy bay và cất cánh. Mười phút sau, họ vượt qua biên giới giữa văn minh và hoang dã. Trên và dưới đồi, xuyên qua những sa mạc muối và cát, qua những khu rừng, trong hẻm núi tím sẫm, trên những vách đá lởm chởm, những chóp và đỉnh núi mặt bàn, xuất hiện những hàng rào nối tiếp nhau thành đường thẳng đẹp mắt không cưỡng lại được, dấu hiệu địa lý cho mục đích đắc thắng của con người. Và đây đó dưới chân nó, một bức khảm bằng xương trắng, một mảng tối của xác súc vật chưa thối rữa trên nền đất hung hung đánh dấu nơi hươu nai và bê nghé, báo sư tử, hoặc nhím hoặc chó sói đồng hoang, hay những con kền kền châu Mỹ tham lam bị luồng hơi kinh tởm của xác chết kéo xuống và nổ tung như thể bị trừng phạt, vì đã đến quá gần những đường dây hủy diệt kia.

“Chúng không bao giờ biết” – viên phi công mặc đồng phục xanh lục, chỉ xuống những đống xương trên mặt đất bên dưới họ và nói. “Và chúng sẽ không bao giờ biết” – anh ta nói thêm và cười, như thể cách nào đó anh ta đã giành được một thắng lợi cá nhân đối với những con vật bị điện giật chết kia.

Bernard cũng cười; sau hai gram soma, trò đùa này có vẻ tốt. Cười và sau đó, hầu như ngay lập tức, rơi vào giấc ngủ, và giấc ngủ được đưa sang Taos và Tesuque; sang Nambe và Picuris và Pojoaque, sang Sia và Cochiti, sang Laguna và Acoma và the Enchanted Mesa, sang Zuhi và Cibola và Ojo Caliente[48], và cuối cùng tỉnh dậy thấy máy bay đang đậu trên mặt đất, Lenina đang xách các va-li vào một ngôi nhà vuông nhỏ, còn anh chàng octoroon Gamma Xanh lục thì đang nói chuyện với một người da đỏ trẻ tuổi mà chẳng bên nào hiểu gì.

“Malpais” – viên phi công giải thích, khi Bernard bước ra. “Đây là một nhà nghỉ. Và chiều nay trong bản có nhảy múa. Nó sẽ dẫn anh đến đó”. Anh ta chỉ một người da đỏ mặt mày sưng sỉa. “Ngộ lắm, tôi hy vọng thế” – anh ta cười toét. “Họ làm cái gì cũng buồn cười”. Nói xong anh ta leo lên máy bay và nổ máy. “Mai quay về. Nhớ nhé” – anh ta nói thêm để bảo đảm với Lenina một lần nữa. “Họ đã thuần hóa hoàn toàn, những người thổ dân này không bao giờ làm hại ai. Họ đã có đủ kinh nghiệm về bom hơi để biết rằng không thể dùng mẹo lừa được”. Vẫn cười, anh ta gài số chiếc trực thăng, tăng tốc, và bay đi.

[43] Cuộc vui điên cuồng, rượu chè, làm tình, truy hoan thác loạn. (ND)

[44] Nguyên văn: “A gram in time saves nine” – những câu cách ngôn học trong lúc ngủ thường có vần. (ND)

[45] Xem chú thích trang 46. (ND)

[46] Decilitre: 1dl = 0,1l. (BT)

[47] Octoroon: một người lai có một phần tám máu da đen. (ND)

[48] Những địa danh (quận, làng da đỏ) ở New Mexico, Hoa Kỳ. (ND)

Chương bảy

Núi mặt bàn (mesa) giống như một con tàu tĩnh lặng trong eo biển được bao phủ bởi gió bụi hung hung đỏ. Dòng kênh bị thương giữa hai bờ vách đá dựng đứng, và từ vách này sang vách kia có một vệt xanh chạy xuyên qua thung lũng – con sông và những cánh đồng của nó. Trên mũi của con tàu bằng đá đó tại trung tâm của eo biển, và dường như là một bộ phận của nó, trên phần địa hình nhô lên của đá trần có dáng dấp rõ ràng, là bản (pueblo) Malpais. Khối nọ chồng lên khối kia, mỗi tầng trên nhỏ hơn tầng dưới, và những ngôi nhà cao giống như những kim tự tháp nhiều bậc và cụt vươn lên trời xanh. Dưới chân chúng là những tòa nhà thấp rời rạc, những bức tường đan chéo nhau; và trên ba mặt những vách đứng lao thẳng xuống đồng bằng. Vài cột khói bay lên thẳng đứng và mất hút trong bầu không khí lặng gió.

“Kỳ cục” – Lenina nói. “Kỳ cục quá” là lời lên án bình thường của cô. “Tôi không thích. Tôi không thích con người đó” – cô chỉ tay vào người da đỏ dẫn đường được giao đưa họ đến bản. Tình cảm của cô rõ ràng được đáp lại; chính cái lưng của người ấy, đi trước bọn họ, thù địch, khinh bỉ một cách sưng sỉa.

“Ngoài ra” – cô hạ giọng – “nó bốc mùi”.

Bernard không có ý định phủ định điều ấy. Họ tiếp tục bước đi.

Bỗng nhiên dường như toàn bộ bầu không khí trở nên sống động và đập thình thịch, thình thịch với chuyển động không mệt mỏi của dòng máu. Ở trên đó, Malpais, trống đang nổi. Những bàn chân của họ cảm thấy như rơi theo nhịp của trái tim bí ẩn đó; chúng làm cho họ bước gấp gáp. Con đường dẫn họ đến chân vách đá dựng đứng. Các mặt của con tàu núi mặt bàn vươn lên như ngọn tháp phía trên họ, ba trăm foot tới mép tàu.

“Giá mà chúng ta có thể đưa máy bay đến đây” – Lenina nói, bực bội nhìn lên khoảng không lơ lửng trên vách đá. “Em ghét đi bộ. Người ta thấy mình thật nhỏ bé khi đứng dưới chân một quả núi.”

Họ bước đi tìm lối đi trong bóng rợp của núi, vòng quanh một chỗ nhô ra, và kìa, một hẻm núi bị nước bào mòn, là con đường đi lên chiếc thang đồng hành. Họ leo lên. Đó là một lối đi rất dốc trườn dích-dắc từ bên này sang bên kia rãnh nước. Đôi khi nhịp trống gần như không nghe thấy, có những lúc dường như chúng chỉ đánh quanh một góc ấy.

Khi họ leo lên được nửa đường, một con đại bàng bay qua gần đến mức gió từ cánh của nó thổi rát mặt họ. Trong một khe nứt của đá có một đống xương. Nó gây một cảm giác khó chịu ngột ngạt, và người da đỏ bốc mùi càng lúc càng nặng. Cuối cùng họ ra khỏi khe núi bước ra trước ánh nắng chan hòa. Đỉnh núi mặt bàn là một khoang đá phẳng lì.

“Giống như Tháp Charing-T” – Lenina bình luận. Nhưng cô chẳng được thích thú lâu với phát hiện của mình về sự giống nhau ấy. Những tiếng giậm chân nhịp nhàng khiến họ quay đầu nhìn lại. Hai người da đỏ đang trên đường chạy đến, để trần từ cổ họng xuống đến rốn, những thân mình nâu đen sơn những vạch trắng (“giống như những sân quần vợt bằng nhựa đường”, sau này Lenina giải thích), mặt họ trông hoang dại không giống người, bôi vẽ lem nhem màu đỏ tươi, đen và son. Mớ tóc đen của họ quấn lông cáo và vải flannel đỏ. Những áo choàng không tay bằng lông gà tây rung rinh trên vai họ; những mũ miện khổng lồ bằng lông vũ xòe ra lòe loẹt quanh đầu. Mỗi bước đi, những vòng bạc kêu leng keng, những vòng cổ nặng nề bằng chuỗi xương hoặc ngọc lam kêu lách cách.

Họ đến không nói một lời, lặng lẽ chạy trong những đôi giày da hươu thuộc. Một trong hai người mang một chiếc chổi lông, người kia mang trong hai tay cái gì nhìn xa giống như ba hay bốn sợi dây thừng. Một trong những dây thừng ấy đang quằn quại, và bỗng nhiên Lenina thấy chúng là những con rắn.

Những người ấy đến mỗi lúc một gần, những con mắt tối sẫm của họ nhìn cô; nhưng không có một dấu hiệu nào nhận biết, một dấu hiệu nhỏ nhất nào rằng họ đã trông thấy cô và nhận ra sự tồn tại của cô. Con rắn lúc trước quằn quại giờ lại rũ thõng xuống như những con khác. Những người ấy đi qua.

Tôi không thích” – Lenina nói – “Tôi không thích cái này”.

Cô còn ít thích hơn những gì đang đợi cô ở cổng làng, nơi người dẫn đường bỏ họ lại trong khi hắn đi vào bên trong nhận lệnh. Trước hết là bùn đất, những đống rác, bụi bặm, những con chó, ruồi nhặng. Mặt cô nhăn lại vì ghê tởm. Cô đưa mùi xoa lên bịt mũi.

“Nhưng làm sao họ có thể sống như thế này?” – cô bùng ra bằng một giọng hoài nghi công phẫn (không thể thế được).

Bernard nhún vai một cách đầy triết lý. “Dù sao” – gã nói – “họ đã sống như thế này năm sáu ngàn năm nay. Bởi vậy tôi nghĩ bây giờ họ đã phải quen với nó”.

“Nhưng tính sạch sẽ là gần với tính Ford” (tính thiêng liêng) – cô khăng khăng.

“Đúng. Và văn minh là vô trùng” – Bernard tiếp tục kết luận bằng một giọng mỉa mai bài học trong khi ngủ thứ hai về vệ sinh thường thức. “Nhưng những người này chưa bao giờ nghe về Ford Của Chúng Ta, và họ chưa được khai hóa. Do đó vô ích nếu...”

“Ôi” – cô nắm chặt tay gã – “Trông kìa”.

Một người da đỏ gần như trần truồng đang chậm chạp từ trên tầng một của ngôi nhà bên cạnh leo xuống thang, từng bậc từng bậc một với sự thận trọng run rẩy của người cực kỳ già. Mặt ông ta hằn những vết nhăn sâu và đen, giống như chiếc mặt nạ bằng đá vỏ chai. Cái mồm móm không còn chiếc răng nào. Ở khóe môi và hai bên cằm, vài sợi lông dài gần như lóe trắng trên nền da tối. Mái tóc dài không được búi thả xuống thành những mớ xám xung quanh mặt lão. Thân lão còng và gầy trơ xương, gần như không có thịt. Lão xuống rất chậm, ngừng trên từng bậc trước khi liều xuống bậc khác.

“Có chuyện gì với ông ấy thế?” – Lenina thì thầm. Mắt cô mở to vì sợ hãi và sửng sốt.

“Ông ấy già, có thế thôi” – Bernard trả lời bằng giọng bất cẩn nhất. Gã quá hoảng hốt, nhưng cố làm ra vẻ thản nhiên.

“Già à? Nhưng mà Giám đốc cũng già, nhiều người già; họ không như thế.”

“Đó là bởi vì chúng ta không cho phép họ như thế. Chúng ta giữ cho họ khỏi bệnh tật. Chúng ta giữ cho sự bài tiết bên trong của họ cân bằng một cách nhân tạo ở mức cân bằng của tuổi trẻ. Chúng ta không cho phép tỉ lệ magnesium-calcium của họ rơi xuống dưới mức khi họ ba mươi tuổi. Chúng ta truyền máu trẻ cho họ. Chúng ta giữ cho sự trao đổi chất của họ thường xuyên được kích thích. Như vậy, tất nhiên họ sẽ trông không giống thế này. Một phần” – gã nói thêm – “bởi vì phần lớn họ chết từ lâu trước khi đạt đến tuổi sinh học này. Trẻ nguyên vẹn cho đến sáu mươi, và sau đó, cạch một cái, kết thúc!”

Nhưng Lenina đâu có nghe. Cô đang nhìn người già ấy. Ông ta xuống chầm chậm, chầm chậm. Bàn chân ông ta chạm mặt đất. Ông ta quay người. Trong hốc mắt sâu hoắm, đôi mắt ông ta vẫn sáng lạ thường. Chúng nhìn cô một lúc lâu không có biểu hiện gì, không ngạc nhiên, như thể cô không hề có đó. Rồi chậm chạp, với cái lưng còng, ông già tập tễnh bước qua bên họ và đi mất.

“Nhưng thật khủng khiếp” – Lenina thầm thì – “Kinh tởm. Đáng lẽ chúng ta không nên đến đây”. Cô thò tay vào túi lấy viên soma nhưng phát hiện ra rằng, do một sự đãng trí chưa từng có, cô đã bỏ lại lọ thuốc ở nhà nghỉ. Các túi của Bernard cũng rỗng.

Lenina bị bỏ lại đối mặt với nỗi khiếp sợ Malpais mà không ai giúp đỡ. Họ tới tấp kéo đến chật ních. Cảnh tượng hai người phụ nữ trẻ vạch vú cho con bú khiến cô đỏ mặt quay đi. Trong đời cô chưa bao giờ phải thấy cảnh khiếm nhã như thế. Và điều làm cho nó tồi tệ hơn, thay vì khéo léo phớt lờ nó đi, thì Bernard lại cứ bô bô bình luận về cái cảnh đẻ đái đáng phẫn nộ này. Vì lúc này hiệu quả của soma đã tan hết, gã xấu hổ về sự yếu đuối gã đã phô bày sáng nay ở khách sạn, gã tìm cách tỏ ra mạnh mẽ và ngang tàng.

“Một mối quan hệ thân thiết tuyệt vời biết bao” – gã nói, cố tỏ ra táo tợn – “Và cái tình cảm nó sinh ra mới mãnh liệt làm sao. Tôi thường nghĩ có lẽ là một mất mát nếu người ta không có một người mẹ. Và có lẽ là một mất mát đối với cô nếu cô không được làm mẹ, Lenina ạ. Hãy tưởng tượng chính cô ngồi ở đây với đứa con của cô trong tay...”

“Bernard! Sao anh dám?” – một bà già toét mắt và da lở loét đi qua làm gián đoạn cơn phẫn nộ của cô.

“Chúng ta đi thôi” – cô van nài – “Tôi không thích ở đây”.

Nhưng đúng lúc này, người dẫn đường quay trở lại và ra hiệu cho họ đi theo, dẫn họ xuống một con phố hẹp giữa các ngôi nhà. Họ đi vòng qua một góc. Một con chó chết nằm trên một đống rác; một người đàn bà bướu cổ đang bắt chấy cho đứa con gái nhỏ. Người dẫn đường dừng dưới chân một cái thang, giơ tay thẳng lên, rồi phóng bàn tay ngang ra phía trước. Họ làm theo mệnh lệnh câm của hắn, trèo lên thang và bước qua cửa, dẫn vào một căn buồng hẹp, hơi tối và có mùi khói và mùi mỡ đang nấu, mùi quần áo lâu không giặt. Ở đầu kia của căn buồng là một cửa khác, qua nó một vệt nắng và tiếng trống ồn ào, rất to và rất gần, tràn vào.

Họ bước qua ngưỡng cửa và thấy mình đang đứng trên một khoảng đất rộng. Bên dưới họ, bị những ngôi nhà cao bao bọc, là quảng trường của làng, chen chúc những người da đỏ. Những lớp phủ sáng, những lông chim trên tóc đen, những tia sáng của ngọc lam, những da ngăm đen loáng lên vì nhiệt. Lenina lại lấy mùi xoa bịt mũi. Trong khoảng trống ở giữa quảng trường là hai bệ hình tròn đất nện, rõ ràng là mái che của những căn buồng ngầm dưới đất; vì ở tâm của mỗi nền là một cửa hầm, có chiếc thang thò ra từ khoảng tối bên dưới. Một tiếng sáo ngầm từ dưới đất bay lên và gần như lọt thỏm trong tiếng trống đều đều dai dẳng tàn nhẫn.

Lenina thích tiếng trống. Nhắm mắt và thả hồn theo tiếng sấm êm êm đều đều ấy, để cho nó càng lúc càng tràn ngập hoàn toàn tâm trí cô, cho đến khi không còn gì trên thế giới này ngoài nhịp đập trầm sâu ấy. Nó nhắc cô về tiếng ồn tổng hợp được làm ra tại nghi lễ Đoàn kết ngày hội Ford. “Ăn chơi thả cửa” (Orgy-porgy) – cô thì thầm với mình. Những tiếng trống này cũng đánh lên cùng một nhịp điệu ấy.

Có tiếng hát đột ngột cất lên làm giật mình – hàng trăm giọng đàn ông gào lên dữ dội trong hợp xướng kim loại cục cằn. Một vài nốt và quãng lặng dài, cái im lặng chứa chất dông tố của tiếng trống, rồi một tiếng đinh tai, hí lên bằng giọng kim của nữ đáp lại. Rồi lại tiếng trống; và một lần nữa giọng trầm sâu hoang dại của cánh đàn ông khẳng định tính đàn ông của mình.

Kỳ quặc – đúng. Nơi này thật kỳ quặc, âm nhạc cũng vậy, quần áo và những bướu cổ cũng vậy và những bệnh ngoài da và những người già. Nhưng bản thân màn biểu diễn này – trong đó không có cái gì đặc biệt kỳ quặc.

“Nó gợi tôi nhớ đến bài hát Cộng đồng của những đẳng cấp thấp” – cô nói với Bernard. Vì bỗng nhiên từ những căn buồng hình tròn ngầm dưới đất, một bầy yêu ma quỷ quái hiện hình.

Nhưng chỉ một chút sau, nó gợi cô nhớ đến một chức năng ít vô hại hơn nhiều. Đeo những mặt nạ gớm ghiếc hoặc vẽ giống mặt người, họ đi ra trong một điệu nhảy tập tễnh vòng quanh quảng trường, hết vòng này đến vòng khác, vừa nhảy vừa hát, mỗi lần nhanh hơn một chút; tiếng trống thay đổi và nhịp nhanh hơn, thành ra giống như nhịp mạch của người sốt trong các lỗ tai; và đám đông bắt đầu hát cùng những người đang nhảy múa, càng lúc càng to hơn; và một người đàn bà đầu tiên thét lên, rồi người khác và người khác, như thể đang bị chọc tiết; rồi bỗng dưng người thủ lãnh của đoàn múa bùng ra khỏi hàng, chạy về phía một chiếc hòm gỗ ở một đầu quảng trường, nâng nắp lên và lôi ra một cặp rắn đen. Tiếng la hét dữ dội bật lên từ đám đông, những người đang nhảy múa chạy về phía ông ta và giơ bàn tay ra. Ông ta quẳng con rắn cho người chạy đến đầu tiên, rồi khoắng tay vào hòm lấy thêm. Mỗi lúc một nhiều, những con rắn đen, nâu, lốm đốm, ông ta quẳng chúng ra. Rồi sau đó điệu nhảy lại tiếp tục theo một nhịp điệu khác. Họ nhảy vòng tròn với những con rắn trong tay, uốn lượn như rắn, với chuyển động nhấp nhô mềm mại của đầu gối và hông. Lượn tròn lượn tròn. Người thủ lĩnh ra hiệu, và hết con này đến con khác, tất cả rắn được ném vào giữa quảng trường; một ông già từ dưới đất chui lên rắc bột ngô cho chúng, và tư? m??t c??a h??m kha?c, m??t phu? n?? chui l?n r??c n???c t?? m??t ca?i vo? ma?u ?en l?n chu?ng. R??i ng???i phu? n?? gi? tay l?n va? ti??p theo la? im l??ng tuy??t ???i trong nga?c nhi?n va? kinh ha?i. Tr??ng ng??ng ???p, s?? s??ng d???ng nh? ?i ???n k??t thu?c. ?ng gia? chi? va?o hai l?? c??a d??n xu??ng th?? gi??i ng??m ????i ???t. Va? ch??m ch??m, ????c n?ng l?n b??ng nh??ng ba?n tay v? hi?nh t?? b?n d???i, t?? m??t l?? c??a hi??n ra hi?nh ve? m??t con ?a?i ba?ng, va? t?? m??t l?? c??a kha?c, la? hi?nh m??t ng???i ?a?n ?ng, tr??n tru??ng, va? bi? ?o?ng ?inh va?o th??p gia?.

̀ một cửa hầm khác, một phụ nữ chui lên rắc nước từ một cái vò màu đen lên chúng. Rồi người phụ nữ giơ tay lên và tiếp theo là im lặng tuyệt đối trong ngạc nhiên và kinh hãi. Trống ngừng đập, sự sống dường như đi đến kết thúc. Ông già chỉ vào hai lỗ cửa dẫn xuống thế giới ngầm đưới đất. Và chầm chậm, được nâng lên bằng những bàn tay vô hình từ bên dưới, từ một lỗ cửa hiện ra hình vẽ một con đại bàng, và từ một lỗ cửa khác, là hình một người đàn ông, trần truồng, và bị đóng đinh vào thập giá.

Hai hình treo ở đó, dường như tự đứng được, như thể đang nhìn. Ông già vỗ tay. Một cậu trai khoảng mười tám, mình trần, dưới đóng khố bằng vải bông trắng, từ đám đông bước ra đứng trước ông, hai tay khoanh trước ngực, đầu cúi xuống. Ông già làm dấu chữ thập lên cậu và quay đi. Cậu trai trẻ bắt đầu bước chầm chậm quanh đống rắn đang quằn quại. Cậu vừa đi hết vòng đầu và một nửa vòng thứ hai thì trong số những người đang nhảy múa, một người đàn ông cao đeo mặt nạ chó sói và nắm trong tay chiếc roi bện bằng da, tiến về phía cậu. Cậu trai tiếp tục đi như không nhận ra sự có mặt của người này. Người chó sói vung roi, một thoáng chờ đợi dài lâu, tiếng vút của chiếc roi và âm thanh của nó quật vào da thịt. Cơ thể cậu trai rung lên, nhưng cậu im lặng tiếp tục bước đi những bước chân chậm chạp, đều đặn như trước. Người chó sói lại đánh, đánh nữa, và mỗi cú đánh ban đầu là tiếng thở hổn hển, sau một tiếng rên sâu nổi lên từ trong đám đông. Cậu trai bước đi. Hai vòng, ba vòng, bốn vòng. Máu chảy. Vòng thứ năm, thứ sáu. Lenina bỗng lấy tay bưng mặt và khóc nức nở. “Ôi, ngăn họ lại, ngăn họ lại!”, cô van nài. Nhưng ngọn roi vẫn quất xuống, quất xuống không thương xót. Bảy vòng. Bất thình lình cậu trai loạng choạng, và không một tiếng động, ngã sấp mặt xuống đất. Cúi xuống người cậu này, ông già dùng một chiếc lông chim trắng dài quết vào lưng cậu, đỏ lòm, giơ nó lên một lát cho mọi người nhìn, rồi ve vẩy nó ba lần bên trên đống rắn. Mấy giọt rớt xuống, rồi bỗng nhiên tiếng trống lại nổi lên, thành một cơn hoảng loạn những âm thanh hối hả; rồi một tiếng hét ghê người. Những người nhảy múa lao lên, nhặt những con rắn và chạy ra khỏi quảng trường. Đàn ông, đàn bà, trẻ con, cả đám đông chạy theo họ. Một phút sau quảng trường trống rỗng, chỉ có cậu trai ở lại, nằm sõng soài nơi cậu ngã xuống, hoàn toàn bất động. Ba bà già từ một ngôi nhà đi ra, nặng nhọc nâng cậu dậy và khiêng vào. Con đại bàng và người đàn ông trên thập giá canh giữ một lúc, trên bản trống rỗng, rồi, như thể đã xem đủ, từ từ tụt xuống dưới cửa sập, biến mất vào âm ti.

Lenina vẫn thổn thức. “Quá kinh khủng” – cô cứ lặp đi lặp lại, và mọi an ủi của Bernard đều vô hiệu. “Quá kinh khủng! Máu me!” – cô rùng mình. “Ôi, tôi muốn có soma.”

Phòng trong có tiếng bước chân.

Lenina không động đậy, chỉ ngồi úp mặt vào lòng bàn tay, nhắm nghiền mắt, Chỉ có Bernard đi loanh quanh.

Một người đàn ông trẻ mặc quần áo người da đỏ, nhưng mớ tóc bện của anh ta màu rơm, mắt xanh xám, da anh ta là da trắng, màu đồng thiếc.

“Hê-lô! Chào buổi sáng!” – người lạ mặt nói một thứ tiếng Anh không lỗi nhưng kỳ quặc – “Các vị là người văn minh phải không? Các vị đến từ Nơi Khác, bên ngoài Khu Bảo tồn phải không?”

“Ai thế này...?” – Bernard mở đầu một cách ngạc nhiên.

Người đàn ông trẻ thở dài và lắc đầu. “Một người bất hạnh nhất”. Và, chỉ vào vết máu ở trung tâm quảng trường – “Các vị có nhìn thấy cái vết ghê tởm này không?”[49] – anh ta hỏi bằng giọng run lên vì xúc động.

“Một gram tốt hơn một lời nguyền rủa” – Lenina nói một cách máy móc từ sau bàn tay cô – “Ước gì tôi có soma”.

“Đáng lẽ tôi nên ở đây lúc đó” – người đàn ông trẻ tiếp tục – “Tại sao họ không lấy tôi làm người hy sinh? Tôi đã chạy quanh được mười, mười hai, mười lăm vòng. Palowhtiwa chỉ được có bảy vòng. Tôi có thể đổ máu gấp hai lần. Cả đám đông nhìn thấy máu hồng tươi”.[50] Anh ta vung tay trong một cử chỉ hoang tàng; rồi chán chường, để họ lại thất vọng. “Nhưng họ không để tôi làm. Họ ghét tôi vì mầu da của tôi. Luôn luôn cứ là như thế. Lúc nào cũng thế”. Nước mắt trào ra, anh ta xấu hổ bỏ đi.

Kinh ngạc làm Lenina quên việc mất soma. Cô buông tay khỏi mặt, và lần đầu tiên nhìn người trẻ tuổi. “Anh định nói rằng anh muốn bị đánh bằng cây roi ấy?” Vẫn quay mặt phía khác, người đàn ông ra dấu hiệu xác nhận. “Vì bản làng – để trời mưa xuống và ngô mọc lên. Và để cầu Pookong và Jesus. Và khi đó chứng tỏ tôi có thể chịu đau mà không kêu. Vâng”. Và giọng anh ta bỗng mang một âm hưởng mới, anh ta quay người ngạo nghễ nhún vai, một cái hất cằm ngạo nghễ, thách thức. “Để chứng tỏ tôi là một con người... Ôi!” Anh ta thở hổn hển rồi im lặng, ngáp. Lần đầu tiên trong đời anh ta thấy một khuôn mặt cô gái mà má không đánh màu da chó hoặc sôcôla, tóc thì màu nâu vàng và lượn sóng tự nhiên, còn vẻ mặt thì toát ra mối quan tâm nhân hậu (chuyện lạ!).

Lenina mỉm cười với anh ta, một chàng trai trông dễ ưa, cô nghĩ, và một thân hình thật đẹp. Máu chảy rần rật lên mặt người trai trẻ; anh ta cụp mắt xuống, ngước lên lần nữa thấy cô vẫn mỉm cười, và phải cố sức lắm mới quay mặt đi được để giả vờ nhìn thật chăm chú vào một vật gì đó ở bên kia quảng trường.

Những câu hỏi của Bernard làm chệch hướng. Ai? Thế nào? Khi nào? Từ đâu? Dán mắt lên mặt Bernard, người đàn ông trẻ tuổi cố tự giải thích (anh ta khao khát một cách đắm đuối được thấy Lenina mỉm cười đến mức không dám nhìn cô). Linda và anh ta – Linda là tên mẹ anh ta (tiếng mẹ nói ra khiến Lenina trông rất khó chịu) – là người lạ trong Khu Bảo tồn này. Linda đến từ Nơi Khác cách đây đã lâu, từ trước khi sinh ra anh, cùng với một người đàn ông là cha của anh (Bernard vểnh tai lên nghe). Bà đã đi bộ một mình trong vùng núi non phía bắc, ngã xuống dốc và bị thương ở đầu (“tiếp tục đi, tiếp tục đi”, Bernard nói một cách kích động). Những người thợ săn ở Malpais tìm thấy bà và mang bà về bản. Còn người đàn ông là cha của anh, Linda không bao giờ gặp lại ông ta nữa. Tên ông là Tomakin (vâng, Thomas là tên thánh của GĐLÂ). Chắc ông ấy đã bay đi rồi, bay về Nơi Khác, nơi không có bà; một người đàn ông không tốt, không tử tế, không có tình. “Và thế là tôi sinh ra ở Malpais” – anh kết luận – “ở Malpais” – và lắc đầu.

Ngôi nhà nhỏ ở ngoài rìa bản mới dơ dáy, bẩn thỉu làm sao! Một khoảng không đầy bụi đất và rác rưởi ngăn cách nó với làng. Hai con chó đói đánh hơi một cách tục tằn trong đống rác trước cửa. Bên trong, khi họ đi vào, chạng vạng, thối um, và đầy ruồi nhặng. “Linda!” – người trai trẻ gọi.

Từ phòng trong vọng ra một giọng phụ nữ khàn khàn. “Vào đi”. Họ đợi. Trong những chiếc bát vương vãi trên sàn là thức ăn từ những bữa ăn còn lại, có lẽ nhiều bữa.

Cửa mở ra. Một người đàn bà da đỏ rất mập tóc vàng hoe bước qua ngưỡng cửa và đứng nhìn những người lạ chằm chằm, vẻ ngờ vực, miệng há ra. Lenina ghê tởm nhận thấy hai chiếc răng cửa bị thiếu. Và màu sắc của những chiếc còn lại... Cô rùng mình. Trông còn kinh khủng hơn ông già kia. Béo quá. Và tất cả những đường nét trên mặt bà ta, nhũn nhẽo, nhăn nheo. Và đôi má hóp vào, với những vết đỏ tía ấy. Và những mạch máu đỏ trên cái mũi, và đôi mắt đỏ ngầu. Và cái cổ ấy – cái cổ ấy, và mảnh chăn bà ta quấn trên đầu, rách rưới, bẩn thỉu. Và dưới lớp áo nâu có dáng như cái bao tải, cặp vú đồ sộ và cái bụng phình ta, và cặp mông to. Ôi, kinh khủng hơn ông già kia, kinh khủng hơn! Và bỗng nhiên sinh vật kia tuôn ra một dòng thác lũ lời nói, lao đến cô với hai cánh tay dang rộng, và Ford ơi! Ford ơi! Quá kinh tởm, vào lúc khác có lẽ cô đã phát bệnh. Ép chặt cô vào người, vào ngực, vào bụng bà ta và bắt đầu hôn cô. Ford! Hôn, đầy nhớt dãi, với cái mùi kinh khủng, rõ ràng không bao giờ tắm, đơn giản chỉ là cái mùi tỏa ra từ thứ vật chất thô lỗ được tống vào các chai Delta và Epsilon (không, điều ấy không đúng với Bernard), nồng nặc mùi rượu. Cô vùng chạy thật nhanh ra ngoài.

Một khôn mặt méo mó, sưng húp vì khóc đối diện với cô; sinh vật đang khóc.

“Ôi, em thân yêu, em thân yêu”. Dòng thác lời nức nở tuôn chảy. “Nếu em biết được vui mừng đến thế nào, sau bằng ấy năm trời! Một khuôn mặt văn minh! Vâng, những bộ quần áo văn minh. Bởi vì tôi nghĩ tôi sẽ không bao giờ được thấy lại một bộ đồ lụa acetate thật sự nữa”. Bà ta sờ vào ống tay áo sơmi của Lenina. Những móng tay đen đúa. “Và chiếc quần short bằng vải nhung viscose đáng ngưỡng mộ này! Em biết không, em thân yêu, tôi vẫn còn giữ những bộ quần áo cũ, mặc khi tôi đến đây, cất trong một cái hòm. Lát nữa tôi sẽ cho em xem. Dù sao, tất nhiên, tất cả acetate đã thành lỗ cả rồi. Nhưng cái thắt lưng trắng đáng yêu quá, mặc dầu tôi phải nói rằng cái bằng da dê màu xanh của em trông đẹp hơn” – bà ta lại khóc để nói tiếp – “Chắc John đã kể với em rồi. Tôi đã phải chịu đựng những gì, và không có lấy một gram soma. Chỉ lâu lâu được một ngụm mescal[51], khi Popé mang đến. Popé là gã trai mà tôi quen. Nhưng sau đó nó khiến ta cực kỳ khó chịu, cái thứ nước mescal ấy, ta phát bệnh vì chất nhựa xương rồng này, ngoài ra nó luôn luôn tạo ra cái cảm giác kỳ cục là hổ thẹn một cách tệ hại hơn vào ngày hôm sau.

“Và tôi thật xấu hổ. Hãy thử nghĩ xem: Tôi – một Beta có con, hãy thử đặt cô vào địa vị tôi xem” (chỉ một đề nghị này cũng làm Lenina rùng mình). “Mặc dù không phải lỗi của tôi, tôi thề đấy, bởi vì tôi vẫn còn không biết chuyện đó đã xảy ra như thế nào, chỉ biết rằng tôi đã tập tất cả những bài tập nhân-mãn (Malthusian Drill) ấy, cô biết không, theo số, Một, hai, ba, bốn, tôi thề đấy; nhưng dù sao chuyện ấy cũng đã xảy ra, và tất nhiên không có cái gì như một Trung tâm Nạo phá thai ở đây. Nhân tiện, nó vẫn còn ở dưới Chelsea phải không?” – bà ta hỏi. Lenina gật đầu. “Và vẫn còn rọi đèn pha những ngày Thứ ba và Thứ sáu chứ?” Lenina lại gật. “Cái tháp thủy tinh màu hồng đẹp đẽ ấy!” Linda tội nghiệp ngẩng mặt lên, và với đôi mắt nhắm ngất ngây chiêm ngưỡng những hình ảnh tươi sáng trong ký ức. “Và dòng sông đêm” – bà ta thì thầm. Những giọt nước mắt to tướng chầm chậm rỉ ra từ khóe mắt nhắm nghiền. “Và trong đêm bay về từ Stoke Poges. Và sau đó tắm nước nóng, và massage rung-chân không... Nhưng đó…” Bà ta hít một hơi thở sâu, lắc đầu, mở mắt ra, hít vào một hai lần, rồi xì mũi vào những ngón tay, và lấy vạt áo dài lau chúng. “Ôi, tôi thật xin lỗi” – bà ta nói đáp lại Lenina lúc ấy bất giác nhăn mặt ghê tởm. “Đáng lẽ tôi không nên làm thế. Tôi xin lỗi. Nhưng biết làm thế nào nếu ở đây chẳng có chiếc khăn tay nào? Tôi nhớ việc này đã từng làm tôi bấn loạn thế nào, tất cả là bẩn thỉu, và không có cái gì vô trùng. Tôi đã bị ngã vỡ đầu khi lần đầu tiên người ta đưa tôi đến đây. Cô không thể tưởng tượng họ đã đắp cái gì lên đấy. Đất bùn, chỉ là đất bùn thôi. Tôi thường bảo họ, như thể họ là trẻ con, Văn minh là vô trùng, và nói với họ về liên cầu khuẩn-G và xoắn khuẩn-T; rằng có buồng tắm và toa lét thì mới sống khỏe”; nhưng tất nhiên họ không hiểu. Làm sao họ hiểu được? Và cuối cùng tôi nghĩ tôi đã quen với nó. Dù sao thì, làm thế nào giữ cho mọi vật sạch sẽ khi không có nước nóng? Và hãy nhìn những quần áo kia. Thứ lông thô lỗ kia không giống acetate. Nó bền lắm, cứ dùng mãi. Và khi nó rách thì vá nó lại. Nhưng tôi là một Beta, tôi làm việc trong Phòng Thụ tinh; không có ai từng dạy tôi những việc như thế. Đó không phải là công việc của tôi. Ngoài ra, vá quần áo không bao giờ là việc làm đúng. Khi chúng thủng lỗ vứt chúng đi và mua bộ khác. Càng nhiều mũi khâu, càng kém sang giàu. Không phải thế sao? Khâu vá là phản xã hội. Nhưng ở đây thì hoàn toàn khác. Cứ như sống với những người điên. Tất cả những chuyện họ làm là điên rồ. Bà ta nhìn quanh, thấy John và Bernard đã bỏ họ và đang đi đi lại lại trong bụi và rác bên ngoài ngôi nhà, tuy vậy, bà vẫn hạ giọng bộc bạch và ngả người, trong khi Lenina cứng người và co rúm lại, gần đến mức luồng hơi sặc sụa mùi rượu độc làm lay động những sợi lông trên má cô. “Chẳng hạn” – cái giọng khàn khàn của bà ta thì thầm – “cái cách họ có nhau ở đây”.

“Điên, tôi bảo cô, cực kỳ điên rồ. Mọi người thuộc về mọi người khác, đúng không, đúng không?” Bà ta khẩn khoản, giật tay áo Lenina, Lenina gật cái đầu cô vẫn quay đi, xả ra một hơi mà cô đã cố nén từ nãy, và cố hít vào một hơi khác, tương đối lành sạch hơn. “Còn ở đây” – bà kia tiếp tục – “không ai được coi là thuộc về hơn một người khác. Và nếu cô có người theo cách bình thường, những người khác sẽ nghĩ cô độc ác và chống lại xã hội. Họ sẽ ghét và khinh cô. Có lần rất nhiều đàn bà kéo đến gây chuyện ầm ĩ vì những người đàn ông của họ đã đến ngắm tôi. Ờ, tại sao không? Và lúc đó họ lao vào tôi... Không, nó kinh khủng quá, tôi không thể kể được”. Linda lấy tay bịt mặt và rùng mình. “Họ quá căm giận, những người đàn bà ở đây. Điên, điên rồ và độc ác. Và tất nhiên họ không biết gì về những bài tập nhân-mãn, hay những chai, hay gạn, hay bất cứ sự vật nào thuộc loại đó. Và họ luôn luôn có con theo cách như vậy – như chó. Thật đáng tởm. Và nghĩ rằng tôi... Ôi, Ford ơi, Ford, Ford! Và tuy vậy John vẫn là niềm an ủi lớn cho tôi. Tôi không biết tôi sẽ làm gì nếu không có nó. Mặc dù nó luôn nôn nao khó chịu một cách đáng sợ bất cứ khi nào có một người đàn ông đến... ngay từ lúc nó còn bé. Có lần, nhưng đó là khi nó đã lớn hơn, nó đã định giết Waihusiwa tội nghiệp – hay là Popé nhỉ? Bởi vì đôi khi họ thường đến với tôi. Bởi vì tôi không bao giờ có thể làm cho nó hiểu rằng đó là điều người văn minh nên làm. Tôi nghĩ nó nhiễm bệnh điên rồi. Dù sao, hình như John đã bị lây từ người da đỏ. Bởi vì, tất nhiên, nó ở cạnh họ rất nhiều. Mặc dù họ luôn luôn thật thô lỗ với nó và không cho nó làm những việc mà những đứa con trai khác làm. Một mặt thì điều đó là tốt, vì nó khiến tôi dễ dàng hơn trong việc đào luyện nó một chút. Cô không biết việc ấy khó khăn thế nào đâu. Có rất nhiều điều người ta không biết, biết không phải việc của tôi. Tôi muốn nói, khi một đứa trẻ hỏi cô chiếc trực thăng hoạt động như thế nào, hay ai tạo ra thế giới, ừ, cô trả lời như thế nào nếu cô là một Beta và luôn luôn làm việc trong Phòng Thụ tinh? Cô trả lời thế nào nào?”

[49] William Shakespeare, Macbeth. (ND)

[50] William Shakespeare, Macbeth. (ND)

[51] Mescal: thứ rượu Mexico không màu, cất từ nước trái cây lên men của một số giống cây sa mạc, như xương rồng. Có tác dụng gây ảo giác. (ND)

Chương tám

Bên ngoài, trong bụi bặm và ngập giữa rác rưởi (bây giờ có bốn con chó) Bernard và John đi đi lại lại.

“Thật khó cho tôi để nhận ra, để tái hiện” – Bernard nói – “Như thể chúng ta đang sống trên những hành tinh khác nhau, trong những thế kỷ khác nhau.

Một người mẹ, với những bùn đất ấy, và những vị thần, và tuổi già, và bệnh tật...” Gã lắc đầu. “Tôi hầu như không thể nào hiểu được. Tôi sẽ không thể hiểu, trừ phi cậu giải thích.”

“Giải thích cái gì?”

“Cái này”. Gã chỉ tay vào bản. “Cái đó”. Và đó là ngôi nhà nhỏ ngoài rìa làng. “Tất cả mọi thứ. Tất cả cuộc sống của cậu.”

“Nhưng cái đó có gì mà nói?”

“Từ đầu. Từ chỗ nào cậu còn nhớ được.”

“Từ chỗ nào tôi còn nhớ được”. John cau mày. Im lặng một lúc lâu.

Trời nóng quá. Họ đã ăn nhiều bánh mì ngô và ngô ngọt. Linda nói: “Vào đây và nằm xuống, Cưng”. Họ cùng nằm xuống trên chiếc giường to. “Hát đi” – và Linda hát. Hát “từ Liên cầu khuẩn-G đến Xoắn khuẩn-T” và “Bye Baby Bé con, con sắp cần phải gạn”. Giọng bà ta yếu dần, yếu dần...

Có tiếng ồn ầm ĩ, và cậu bật dậy. Một người đàn ông đang nói gì với Linda, và Linda cười. Bà ta kéo chăn lên che cằm, và người đàn ông kéo nó xuống. Đầu y giống như hai sợi dây thừng đen, và trên cánh tay y có chiếc vòng bạc đẹp gắn những viên đá xanh. Cậu thích chiếc vòng; nhưng dù sao, cậu đang sợ hãi; cậu giấu mặt đằng sau Linda. Linda đặt bàn tay lên người cậu, và cậu cảm thấy an toàn hơn. Bằng những lời lẽ của một ngôn ngữ mà cậu không hiểu lắm, bà ta nói với người đàn ông: “Không, John đang ở đây”. Người đàn ông nhìn cậu, rồi lại nhìn Linda, rồi nói vài lời bằng giọng dịu dàng. Linda nói: “Không”. Nhưng người đàn ông cúi xuống giường về phía cậu và mặt y to đùng, khủng khiếp; hai cuốn dây thừng đen của mái tóc chạm chiếc vòng trên cánh tay. “Không” – Linda lại nói, và cậu cảm thấy bàn tay bà ta ấn cậu xuống chặt hơn. “Không, không”. Nhưng người đàn ông nắm lấy một cánh tay của cậu, làm nó đau. Cậu thét lên. Người đàn ông nắm lấy tay kia và nâng cậu lên. Linda vẫn giữ cậu, vẫn kêu: “Không, không”. Người đàn ông nói câu gì ngắn và giận dữ, và bỗng nhiên bà ta buông tay ra. “Linda, Linda” – cậu quẫy đạp, quằn quại; nhưng người đàn ông vác cậu đi đến cửa, mở nó ra, đặt cậu xuống trên nền đất ở giữa một căn phòng khác, và bỏ đi, đóng cửa lại sau lưng y. Cậu đứng dậy, chạy đến bên cửa. Đứng nhón chân cậu chỉ vừa chạm đến chốt cửa bằng gỗ to. Cậu nâng nó lên và đẩy ra, nhưng cửa không mở. Cậu kêu to: “Linda”. Bà ta không trả lời.

Cậu nhớ lại một căn phòng lớn, khá tối; có nhiều đồ vật bằng gỗ to với những sợi dây thừng chằng buộc chúng, và nhiều phụ nữ đứng xung quanh, tạo thành những vòng người. Linda nói. Linda bảo cậu ngồi vào một góc với nhiều đứa trẻ khác, trong khi bà ta đi giúp những người phụ nữ. Cậu chơi với những đứa bé một lúc lâu. Bỗng nhiên mọi người bắt đầu nói chuyện rất to, và có những người phụ nữ đẩy Linda ra, và Linda bắt đầu khóc. Bà ta đi ra cửa và cậu chạy theo bà ta. Cậu hỏi bà ta tại sao họ giận dữ như thế. “Bởi vì mẹ đã làm hỏng một thứ” – bà ta nói. Rồi bà ta cũng giận dữ. “Làm sao tôi biết dệt những thứ đồ của loài vật ấy?” – bà ta nói. “Dã man như thú vật”. Cậu hỏi bà ta những người dã man nào. Khi họ trở về nhà, Popé đang đợi ở cửa, hắn cùng vào với họ. Hắn có một quả bầu đựng đầy một thứ trông giống như nước; nhưng không phải nước, chỉ là một chất có mùi cực khó chịu, nó làm bỏng mồm anh và khiến anh ho. Linda uống một ít và Popé uống một ít, rồi Linda cười rất nhiều và nói rất to; rồi bà ta và Popé sang một phòng khác. Khi Popé đi rồi, cậu bước sang phòng ấy. Linda nằm trên giường và ngủ say đến nỗi cậu không thể nào đánh thức bà ta dậy.

Popé đến thường xuyên. Hắn bảo chất trong quả bầu ấy gọi là mescal; nhưng Linda nói nên gọi nó là soma; chỉ có điều sau đó nó làm cậu cảm thấy bệnh. Cậu ghét Popé, cậu ghét tất cả bọn họ, tất cả những người đàn ông đến với Linda. Một buổi chiều, sau khi cậu đã chơi với lũ trẻ con khác. Cậu nhớ hôm đó trời lạnh, trên núi có tuyết, cậu về nhà và nghe thấy những giọng nói giận dữ trong buồng ngủ. Đó là những giọng phụ nữ, và họ nói những lời cậu không hiểu, nhưng cậu biết đó là những điều kinh tởm. Rồi bỗng nhiên, xoảng! Có cái gì đó đổ vỡ; cậu nghe tiếng chân người di chuyển rất nhanh, và một tiếng xoảng nữa, rồi tiếng ồn như người ta đang đánh đập một con la, rồi tiếng Linda hét. “Ôi, đừng, đừng, đừng!” – bà ta nói. Cậu chạy vào. Có ba người đàn bà đội khăn màu tối. Linda nằm trên giường. Một trong những người đàn bà nắm hai cổ tay Linda. Một người khác ngồi chặn lên cẳng bà ta, để bà ta không đá được. Người thứ ba đang quất bà ta bằng một cây roi. Một nhát, hai nhát, ba nhát, cứ mỗi nhát Linda lại thét lên. Cậu kêu lên, giật mạnh mép khăn của người đàn bà ấy. “Tôi xin, xin”. Bằng bàn tay rỗi mụ ta gạt cậu ra. Cây roi lại quất xuống, và Linda lại thét lên. Cậu tóm lấy bàn tay nâu to tướng của mụ ta bằng hai bàn tay của cậu và cố hết sức kìm nó lại. Mụ kêu lên, vặn tay thoát ra, và đẩy cậu ngã bổ chửng. Trong khi cậu nằm dưới đất, mụ quất cậu ba roi. Chưa bao giờ cậu thấy đau như thế – như lửa đốt. Cây roi lại vút lên, quật xuống, nhưng lần này là Linda thét lên.

“Nhưng tại sao họ lại muốn đánh mẹ, Linda?” – đêm ấy cậu hỏi. Cậu đang khóc, vì những lằn roi đỏ trên lưng cậu vẫn còn đau khủng khiếp. Nhưng cậu còn khóc vì người ta đã đối xử thật cục súc và bất công, bởi vì cậu chỉ là một đứa con trai bé bỏng và không làm gì được để chống lại họ. Linda cũng khóc. Bà ta là người lớn, nhưng bà ta cũng không đủ lớn để đánh lại ba người bọn họ. Chuyện ấy cũng bất công cả với bà nữa.

“Tại sao họ lại muốn đánh mẹ, Linda?”

“Mẹ không biết. Làm sao mẹ biết được?” Rất khó nghe những gì bà ta nói, bởi vì bà ta đang nằm sấp và úp mặt vào gối. “Họ bảo những người đàn ông ấy là của họ” – bà ta tiếp tục; và có vẻ như không phải bà ta đang nói chuyện với cậu; dường như bà ta đang nói chuyện với một kẻ nào đó bên trong bà ta. Một cuộc nói chuyện dài mà bà ta không hiểu, và cuối cùng bà ta bật khóc to hơn trước.

“Ôi, đừng khóc, Linda, đừng khóc.”

Cậu áp mình vào người mẹ. Cậu vòng tay quanh cổ bà. Linda kêu lên. “Ối, cẩn thận, cái vai tôi! Ối!”, và bà ta đẩy bật cậu ra. Đầu đã đập mạnh vào tường. “Thằng ngu!” – bà ta thét, và sau đó, bỗng nhiên bà ta vả cậu tới tấp.

“Linda” – cậu kêu lên. “Ôi, mẹ, đừng!”

“Tao không phải là mẹ mày. Tao sẽ không phải là mẹ mày.”

“Nhưng, Linda... Ôi!” Bà ta tát mạnh vào má cậu.

“Biến thành một kẻ hoang dã” – bà ta hét – “Có con như một con vật... Nếu hồi đó không phải vì mày, thì tao đã có thể đến với ngài Thanh tra, tao đã có thể ra đi. Nhưng không phải với một đứa bé. Điều ấy thật đáng xấu hổ.”

Cậu thấy bà ta định đánh cậu nữa, nên giơ tay lên che mặt. “Ôi, đừng, Linda, xin đừng.”

“Thằng quái con!” – bà ta kéo tay cậu xuống, để lộ mặt ra.

“Đừng, Linda”. Cậu nhắm mắt lại, chờ đợi cái tát.

Nhưng bà ta không đánh nữa. Một lát sau, cậu lại mở mắt, và thấy bà ta đang nhìn cậu. Cậu cố mỉm cười với bà. Bỗng nhiên bà ôm lấy cậu và hôn cậu.

Có khi, trong nhiều ngày, Linda không hề dậy. Bà ta nằm trên giường, buồn phiền. Nếu không thì bà ta uống chất nước mà Popé mang đến và cười rất nhiều rồi ngủ. Đôi khi bà ốm. Thường thường thì bà quên tắm rửa cho cậu, và trong nhà chẳng có thứ gì để ăn ngoài bánh ngô lạnh. Cậu nhớ lần đầu tiên bà thấy những con vật nhỏ bé trong tóc cậu, bà đã gào thét liên hồi như thế nào.

Những lần hạnh phúc nhất là khi bà kể với cậu về Nơi Khác. “Và ta thật sự có thể bay đến đó, bất cứ khi nào ta muốn?”

“Bất cứ khi nào ta muốn”. Và bà đã kể với cậu về thứ âm nhạc tuyệt diệu bay ra từ một cái hộp, và tất cả những trò chơi thích thú mà cậu có thể chơi, và những thứ rất ngon để ăn và uống, và ánh sáng tràn đến khi cậu ấn vào một vật nhỏ ở trên tường, và những bức tranh mà cậu có thể sờ và nghe và ngửi, cũng như xem, và những cái hộp khác tạo ra mùi thơm, những ngôi nhà màu hồng, màu xanh cây, màu xanh dương, màu bạc cao như núi, và mọi người hạnh phúc và không ai buồn hay giận bao giờ, và mọi người thuộc về mọi người khác, và những cái hộp trong đó cậu có thể nhìn và nghe thấy những gì xảy ra ở chỗ khác của thế giới, và những đứa bé sơ sinh trong những cái chai sạch sẽ đáng yêu, mọi thứ đều sạch và không bốc mùi khó chịu, không có tí bụi nào và người ta không bao giờ cô đơn, mà sống với nhau vui vẻ và hạnh phúc, giống như những điệu nhảy mùa hè ở đây ở Malpais này, nhưng hạnh phúc hơn nhiều, và ở đó luôn luôn có hạnh phúc, mọi ngày, mọi ngày...

Cậu nghe cả giờ. Và đôi khi, khi cậu và những đứa trẻ khác đã mệt vì quá nhiều trò chơi, một trong những người già của bản sẽ nói với chúng, bằng những lời lẽ khác lạ ấy, về người vĩ đại làm Biến đổi Thế giới, về cuộc đấu tranh lâu dài giữa Tay Phải và Tay Trái, giữa Ướt và Khô, của Awonawilona[52], người làm ra màn sương lớn bằng cách suy nghĩ trong đêm, và sau đó làm ra cả thế giới từ màn sương ấy; về Mẹ Đất và Cha Trời, về Ahaiyuta và Marsailema, cặp song sinh của Chiến tranh và Cơ hội; về Jesus và Pookong[53], về Mary và Etsanatlehi, người đàn bà tự làm cho mình trẻ lại; về hòn Đá Đen ở Laguna và con Đại bàng Lớn và Đức Bà Acoma. Những câu chuyện kỳ lạ và tất cả tuyệt diệu hơn đối với cậu vì được kể bằng những lời lẽ khác, và vì thế không hiểu hết. Nằm trên giường, cậu nghĩ đến Thiên đường và London và Đức Bà Acoma, và từng hàng từng hàng trẻ sơ sinh trong các chai sạch và Jesus bay đến và Linda bay đến và ông Giám đốc vĩ đại của các Lò ấp Thế giới và Awonawilona.

Nhiều đàn ông đến với Linda. Những đứa con trai bắt đầu chỉ trỏ cậu. Bằng những lời lẽ khác, chúng bảo Linda là hư hỏng, chúng gọi bà bằng những cái tên mà cậu không hiểu, nhưng cậu biết đó là những cái tên rất xấu. Một hôm chúng hát một bài hát về bà ta, hát đi hát lại. Cậu ném đá bọn chúng. Chúng ném lại, một hòn đá sắc cạnh cứa đứt má cậu. Máu chảy ra không ngừng, người cậu bê bết máu.

Linda dạy cậu học đọc. Bằng một mẩu phấn bà vẽ những hình vẽ lên tường – một con vật ngồi, một đứa bé trong cái chai; rồi bà viết những chữ cái. CON MÈO TRÊN CHIẾC CHIẾU, ĐỨA BÉ TRONG CÁI CHAI. Cậu học nhanh và dễ dàng. Khi cậu đã biết cách đọc tất cả các từ mà bà viết trên tường, Linda mở chiếc hộp to của bà và lấy ra từ bên dưới chiếc quần nhỏ ngộ nghĩnh mà bà không bao giờ mặc một quyển sách nhỏ và mỏng. Cậu thường thấy nó trước đó. “Khi con lớn hơn” – bà ta nói – “con có thể đọc nó”. Được, thế bây giờ cậu đã lớn rồi. Cậu tự hào. “Mẹ sợ con không thấy nó thật thích thú” – bà nói. “Nhưng nó là vật duy nhất mà mẹ có”. Bà thở dài. “Giá mà con thấy những chiếc máy đọc đáng yêu mà chúng ta từng có ở London!” Cậu bắt đầu đọc. Điều kiện hóa Hóa học và Vi khuẩn học của Bào thai. Hướng dẫn thực hành cho Công nhân Beta Lưu trữ Bào thai. Chỉ riêng cái tựa đề cậu đã mất một phần tư giờ để đọc. Cậu ném quyển sách xuống sàn. “Đáng tởm, quyển sách đáng tởm!” – cậu nói, và bắt đầu khóc.

Mấy thằng con trai vẫn hát bài hát khủng khiếp của chúng nó về Linda. Đôi khi chúng còn cười cậu sao rách mướp như thế. Khi cậu xé rách quần áo của cậu, Linda không biết khâu vá thế nào. Ở Nơi Khác, Linda bảo cậu, người ta vứt bỏ quần áo khi chúng có lỗ thủng và kiếm những bộ mới. “Đồ giẻ rách, đồ giẻ rách!” – bọn chúng thường gào lên với cậu. “Nhưng tao biết đọc, và bọn mày không biết” – cậu tự nhủ. “Bọn nó còn không cả biết việc đọc sách là cái gì”. Sẽ khá dễ dàng, nếu cậu suy nghĩ đủ kỹ về việc đọc, để giả vờ là không thèm để ý khi chúng trêu chọc cậu. Cậu yêu cầu Linda đưa quyển sách lại cho cậu.

Bọn con trai càng chỉ trỏ và hát, thì cậu đọc càng chăm chú. Chẳng bao lâu cậu đã có thể đọc hết các từ thật trôi chảy. Ngay cả những từ dài nhất. Nhưng chúng có nghĩa gì? Cậu hỏi Linda, nhưng khi bà ta có thể trả lời thì cậu có vẻ như không rõ lắm, và nói chung thì bà ta không thể trả lời gì cả.

“Các chất hóa học là gì?” – Cậu hỏi.

“Ồ, những chất như là muối ma-giê, rượu để giữ cho các Delta và Epsilon bé và chậm tiêu, và calcium carbonate cho xương, và tất cả các loại chất.”

“Nhưng mẹ đã làm ra các hóa chất như thế nào, Linda? Chúng từ đâu đến?”

“À, mẹ không biết. Người ta lấy chúng từ các chai. Và khi các chai rỗng, người ta gửi chúng đến các Kho Hóa chất để lấy thêm. Chính các Kho Hóa chất đã tạo ra chúng, mẹ nghĩ thế. Nếu không thì họ gửi chúng đến các nhà máy để lấy. Mẹ không biết. Mẹ không bao giờ làm ra một hóa chất nào. Công việc của mẹ luôn luôn là với các bào thai”. Đó cũng chính là điều mà cậu hay hỏi cùng với những thứ khác. Linda không bao giờ tỏ ra là biết. Những người già của bản có những câu trả lời rõ ràng hơn nhiều.

“Hạt giống của con người và tất cả các loài khác, hạt giống của mặt trời và hạt giống của đất và hạt giống của trời – Awonawilona tạo ra tất cả từ Màn sương lan rộng ra. Bây giờ thế giới có bốn dạ con; và ngài đặt hạt giống trong dạ con thấp nhất. Và dần dần hạt giống bắt đầu lớn lên...”

Một hôm (sau này John tính ra là sau ngày sinh thứ mười hai của cậu), cậu về nhà và thấy một quyển sách cậu chưa bao giờ thấy trước đó nằm trên sàn trong buồng ngủ. Đó là một quyển sách dày và trông rất cũ. Bìa đã bị chuột gặm, một số trang đã mất hoặc nhàu nát. Cậu nhặt lên, nhìn vào trang đầu đề: Quyển sách có tên là Shakespeare toàn tập.

Linda đang nằm trên giường uống thứ mescal kinh tởm ấy từ một chiếc cốc.

“Popé mang đến” – bà nói. Giọng bà thô và khàn giống như giọng nói của một người khác. “Nó nằm trong cái rương của Kiva Linh dương. Dường như nó đã ở đó cả trăm năm rồi. Mẹ hy vọng điều ấy là đúng, bởi vì mẹ nhìn nó, và hình như trong đó đầy những điều vớ vẩn. Không văn minh. Dù sao, nó cũng tốt cho con tập đọc”. Bà uống một ngụm to, đặt cái cốc xuống sàn bên cạnh giường, lật người nằm nghiêng, nấc một hai cái rồi ngủ.

Cậu mở hú họa cuốn sách.

Không, nhưng để sống

Từng hàng mồ hôi trên một chiếc giường

Của nhà thổ, đang âu yếm và làm tình

Trên cái ổ lợn nhớp nhúa ấy...[54]

Những lời lẽ kỳ lạ nhảy múa quay cuồng trong đầu óc cậu, giống như tiếng sấm, như tiếng trống trong những điệu vũ mùa hè, nếu như tiếng trống biết nói thành lời; giống như những người đàn ông đang hát Bài hát Ca ngợi, quá đẹp, đến mức cậu phát khóc lên, giống như lão Mitsima đang đọc thần chú trên những lông chim và chiếc gậy khắc hình và những mẩu xương và đá của lão – kiathla tsilu silokwe silokwe silokwe. Kiai silu silu, tsithl – nhưng hay hơn thần chú của Mitsima bởi vì nó có nghĩa hơn, bởi vì nó nói với cậu, nói một cách tuyệt vời và cậu chỉ hiểu một nửa, một ma thuật đẹp khủng khiếp, về Linda; về Linda đang nằm đó ngáy, với chiếc cốc rỗng trên sàn bên cạnh giường; về Linda và Popé, Linda và Popé.

Cậu ghét Popé, ngày càng ghét. Một người có thể cười hoài cười hoài và là một thằng vô lại. Một thằng vô lại trơ lì, xảo trá, dâm đãng, không tử tế.[55] Những từ ấy có ý nghĩa chính xác là gì? Cậu chỉ biết một nửa. Nhưng ma thuật rất mạnh và tiếp tục nhảy múa trong đầu cậu, và sao đó như thể cậu trước đây chưa bao giờ thật sự ghét Popé; chưa bao giờ thật sự ghét nó bởi vì cậu chưa bao giờ có thể nói cậu ghét nó đến mức nào. Nhưng bây giờ cậu đã có những từ ngữ, những từ ngữ như tiếng trống đầy ma lực và đang ca hát. Những từ ngữ và câu chuyện kỳ lạ, thật lạ mà những từ ngữ này làm thành (cậu không biết đâu là đầu đâu là đuôi của nó, nhưng dù sao nó cũng tuyệt diệu, tuyệt diệu) – chúng cho cậu một lí do để ghét Popé; và chúng làm cho lòng căm ghét của cậu thật hơn; chúng làm cho bản thân Popé thật hơn.

Một hôm, cậu đi chơi về, cửa buồng trong đang mở, và cậu thấy họ nằm với nhau trên giường, ngủ, Linda trắng và Popé đen bên cạnh bà, với một cách tay dưới vai của bà và một bàn tay đen đúa trên ngực bà, và một trong những bím tóc của hắn vắt ngang cổ họng bà, giống như một con rắn đen đang cố quấn cổ bà. Bầu rượu của Popé và một chiếc cốc đang đứng trên sàn gần giường. Linda đang ngáy.

Trái tim cậu dường như biến mất và để lại một cái hốc. Cậu thấy trống rỗng. Trống rỗng, lạnh, bệnh, và hơi choáng váng. Cậu dựa vào tường để đứng vững. Tàn nhẫn, xảo trá, dâm đãng... Giống như những tiếng trống, như người hát rong, như ma thuật, những từ ngữ ấy cứ lặp đi lặp lại trong đầu cậu. Từ chỗ đang lạnh cậu bỗng nhiên thấy nóng. Máu chạy rần rật nóng hai gò má cậu; trước mắt cậu căn buồng tối và ấm. Cậu nghiến răng: “Ta sẽ giết nó, ta sẽ giết nó, ta sẽ giết nó”, cậu nói mãi. Và bỗng nhiên có thêm nhiều từ khác.

Khi hắn say sưa ngủ, hoặc trong niềm đam mê,

Hoặc trong niềm hoan lạc vô luân trên chiếc giường của hắn.[56]

Ma thuật ở bên cậu, ma thuật giải thích và ra lệnh. Cậu bước lui ra phòng ngoài. “Khi hắn uống say ngủ...” Con dao thái thịt đang nằm trên sàn gần lò sưởi. Cậu nhặt nó lên và nhón chân bước lại cửa. “Khi hắn uống say ngủ... uống say ngủ...” Cậu chạy ngang qua buồng và đâm – ồ, đâm, một cách khát máu, lại đâm nữa, khi Popé ráng sức tỉnh ngủ, cậu nâng bàn tay lên đâm thêm lần nữa, nhưng cảm thấy cổ tay cậu bị nắm lấy, giữ chặt, và – ồ, ồ, bị vặn. Cậu không nhúc nhích được, cậu bị kẹp, và có cặp mắt nhỏ đen của Popé nhìn trừng trừng vào mắt cậu. Cậu nhìn lảng đi. Trên vai trái Popé có hai vết cắt. “Ối nhìn kìa, máu!” Linda đang khóc. “Nhìn máu kìa”. Bà ta không bao giờ chịu nổi khi nhìn thấy máu.

Popé giơ tay kia lên. Để đánh cậu, cậu nghĩ. Cậu gồng người lên nhận cú đánh. Nhưng bàn tay chỉ chạm dưới cằm cậu và xoay mặt cậu đi, để cậu buộc phải nhìn vào mắt Popé một lần nữa. Một lúc lâu, tưởng như nhiều giờ trôi qua. Rồi bỗng nhiên, không nén được nữa, cậu bật khóc. Popé phá ra cười. “Đi” – hắn nói, bằng từ ngữ khác của người da đỏ. “Đi, Ahaiyuta can đảm của ta”. Cậu chạy sang một phòng khác để giấu nước mắt.

“Mày đã mười lăm” – Già Mitsima nói bằng tiếng da đỏ – “Bây giờ tao dạy mày làm đất”.

Ngồi xổm bên sông, hai người cùng làm.

“Trước hết” – Mitsima vừa nhào một cục đất sét ướt giữa hai bàn tay vừa nói – “chúng ta làm một mặt trăng nhỏ”. Ông già ép cục đất thành chiếc đĩa, rồi uốn cong các mép lên, mặt trăng biến thành một chiếc cốc nông. Chậm chạp và vụng về cậu bắt chước những động tác tinh tế của ông già. “Một mặt trăng, một chiếc cốc, và bây giờ một con rắn”. Mitsima lăn một cục đất sét khác thành một hình trụ dài linh động, uốn nó thành một vòng tròn và ép nó lên vành chiếc cốc. “Rồi một con rắn nữa. Một con nữa. Và một con khác nữa”. Hết vòng này đến vòng khác, Mitsima làm thành những mặt bên của chiếc bình; nó hẹp, phình ra rồi hẹp lại về phía cổ. Mitsima ấn và vỗ, đánh và nạo, và cuối cùng nó đứng được, có dạng một chiếc bình nước quen thuộc của Malpais, nhưng màu trắng kem chứ không phải màu đen, và sờ vào còn mềm lắm. Chiếc của cậu đứng bên cạnh, vặn vẹo nhái theo chiếc bình của Mitsima. Trông hai chiếc bình, cậu phải bật cười. “Nhưng chiếc sau sẽ tốt hơn” – cậu nói và lại bắt đầu nhào nước một tảng đất sét khác.

Nặn, tạo hình, cảm thấy mấy ngón tay mình có được sự khéo léo và quyền năng, cậu thấy thích thú lạ thường. “A, B, C, vitamin D” – cậu hát một mình khi làm. “Mỡ trong gan, cá tuyết ngoài biển”. Và Mitsima cũng hát, một bài hát về giết một con gấu. Họ làm việc cả ngày, và cả ngày họ tràn ngập một niềm hạnh phúc mạnh mẽ, mê say. “Mùa đông sau, ông sẽ dạy cháu làm cái cung” – Mitsima nói.

Cậu đứng rất lâu bên ngoài nhà, và cuối cùng những nghi lễ bên trong kết thúc. Cửa mở, họ đi ra. Kothlu ra trước, bàn tay phải của ông ta dang ra và nắm chặt, như thể giữ một đồ trang sức quý báu. Bàn tay gập của bà ta cũng dang ra tương tự, Kiakimé theo sau. Họ bước đi trong im lặng, và im lặng theo sau họ, là những anh em, chị em, họ hàng và cả một đoàn lũ những người già.

Họ đi ra khỏi bản, ngang qua núi mặt bàn. Đến mép vách đá cheo leo, họ dừng lại, ngước mắt lên nhìn mặt trời buổi sớm. Kothlu mở bàn tay ra. Một nhúm bột ngô trắng trong lòng bàn tay; ông thở lên nó, thầm thì một vài lời, rồi ném đi, một nhúm bụi trắng, về phía mặt trời. Kiakimé làm theo đúng như thế. Rồi cha của Kiakimé bước lên, tay giơ lên một chiếc gậy cầu nguyện gắn lông chim, cầu nguyện hồi lâu, rồi ném chiếc gậy theo bột ngô.

“Thế là xong” – Già Mitsima nói to – “Họ đã lấy nhau”. “À” – Linda nói khi họ quay trở về – “tôi chỉ có thể nói là, thật đã quá ầm ĩ chỉ vì một chuyện cỏn con. Ở các nước văn minh, khi một người con trai muốn có một cô gái, cậu ta chỉ... Nhưng con đi đâu, John?”. Cậu không để ý gì đến tiếng gọi của mẹ, mà chạy đi, xa, thật xa, thật xa, để được một mình.

“Thế là xong” – những lời của già Mitsima cứ tự lặp lại trong đầu cậu. Thế là xong, thế là xong... Lặng lẽ và từ xa, cậu đã yêu Kiakimé, yêu liều lĩnh, vô vọng, nhưng mãnh liệt. Và bây giờ, thế là hết. Cậu đã mười sáu.

Vào những dịp trăng tròn, ở Kiva[57] Linh dương, người ta thì thầm những lời bí mật, làm những chuyện bí mật, và sinh ra trong bí mật. Những cậu trai xuống kiva, và khi trở lên, đã là những người đàn ông. Và cuối cùng ngày ấy đã đến. Tất cả các cậu trai đều sợ hãi nhưng đồng thời cũng nóng ruột. Mặt trời lặn, mặt trăng lên. Cậu đến cùng với những người khác. Đàn ông đứng đen ở lối vào kiva. Chiếc thang đưa xuống những độ sâu nguy hiểm. Những cậu trai hàng đầu đã bắt đầu leo xuống. Bỗng nhiên có một người đàn ông bước đến nắm lấy cánh tay cậu và kéo ra khỏi hàng. Cậu giằng ra và chạy lắt léo trở lại chỗ cũ giữa những người khác. Lần này người đàn ông đánh cậu, kéo tóc cậu – “không phải dành cho mày, thằng tóc trắng”. “Không phải cho thằng con của con chó cái” – một người đàn ông khác nói. Lũ con trai cười. “Đi!” Và vì cậu vẫn quanh quẩn bên rìa của nhóm, ông ta lại quát – “Đi!”. Một trong số người ấy cúi xuống, nhặt một hòn đá và ném. “Đi, đi, đi!” Cả một trận mưa đá. Bị chảy máu, cậu chạy vào bóng tối. Có tiếng hô nhịp nhàng từ chiếc kiva nắp đỏ vọng đến. Cậu trai cuối cùng đã xuống thang. Cậu còn lại trơ trọi một mình.

Cô độc, trên chỗ bằng phẳng của núi mặt bàn bên ngoài bản. Dưới ánh trăng, tảng đá trông giống như đống xương được tẩy trắng. Dưới thung lũng, những con sói đồng hoang đang ngửa cổ hú trăng. Những vết thâm tím làm cậu đau. Những chỗ rách vẫn còn chảy máu; nhưng không phải vì đau mà cậu thổn thức, cậu thổn thức vì cậu hoàn toàn cô độc, vì cậu bị đuổi ra chỗ hoang vắng này, một mình, nơi chỉ có đá và ánh trăng. Ở mép một vách đứng, cậu ngồi. Mặt trăng sau lưng cậu; cậu nhìn xuống cái bóng tối đen của đá mặt bàn, vào cái bóng tối đen của cái chết. Chỉ cần bước thêm một bước, một cú nhảy. Cậu giơ bàn tay phải ra dưới ánh trăng. Từ vết đứt trên cổ tay máu vẫn rỉ ra. Mỗi giây lại vài giọt nhỏ ra, tối, hầu như không màu, trong ánh sáng chết chóc. Giọt, giọt, giọt. Ngày mai và ngày mai và ngày mai.[58] Cậu đã khám phá ra Thời gian và Cái Chết và Thượng đế.

“Cô độc, lúc nào cũng cô độc” – người trai trẻ nói.

Những từ này đánh thức một tiếng vọng buồn bã trong tâm trí Bernard. Cô độc, cô độc... “Tôi cũng vậy” – gã nói, bộc lộ sự tin cậy tràn trề – “Cô độc khủng khiếp”. “Anh ấy à?” – John có vẻ ngạc nhiên. “Tôi nghĩ rằng ở Nơi Khác… Ý tôi muốn nói, Linda luôn nói rằng ở đó không một ai cô độc cả”. Bernard đỏ mặt khó chịu. “Cậu biết không” – gã lầm bầm mắt nhìn đi chỗ khác – “Tôi hơi khác với phần lớn mọi người, tôi nghĩ thế. Nếu người ta chẳng may bị gạn khác...”

“Vâng, chính thế” – chàng trai trẻ gật đầu. “Nếu người ta khác, người ta buộc phải cô độc. Họ là thú vật đối với một người. Anh biết không, họ tuyệt đối không cho tôi vào bất cứ thứ gì. Khi những chàng trai khác được đưa ra để qua đêm trên núi – anh biết không, khi anh phải mơ con vật thiêng của anh là con vật nào – họ không để tôi đi với những người khác, họ không nói với tôi về bất kỳ bí mật nào. Tuy vậy, tôi tự tìm biết” – anh nói thêm – “Không ăn gì trong năm ngày và rồi một đêm một mình đi vào vùng núi kia” – anh chỉ.

Bernard mỉm cười vẻ kẻ cả. “Cậu có mơ thấy gì không?” – Gã hỏi.

Anh ta gật đầu. “Nhưng tôi không thể kể cho anh tôi mơ thấy gì.”

Anh ta im lặng một chút, rồi hạ thấp giọng: “Có lần” – anh tiếp tục – “tôi làm một việc mà không có ai khác từng làm. Tôi đứng tựa một vách đá vào giữa trưa, mùa hè, hai tay giang ra, như Jesus trên thánh giá”.

“Để làm quái gì vậy?”

“Tôi muốn biết bị đóng đinh trên thánh giá nó như thế nào. Treo ở đó dưới mặt trời...”

“Nhưng tại sao?”

“Tại sao à? Ờ…” – anh ngập ngừng. “Bởi vì tôi cảm thấy tôi nên làm. Nếu Jesus có thể chịu được. Và rồi, nếu ai đó làm gì sai... Ngoài ra, tôi bất hạnh, đó là một lý do khác.”

“Nó có vẻ là một cách ngộ nghĩnh để chữa sự bất hạnh của cậu”. Nhưng nghĩ lại gã thấy, rốt cuộc, trong đó có một ý nghĩa. Tốt hơn là uống soma...”

“Một lúc sau tôi chóng mặt” – chàng trai nói. “Ngã sấp mặt xuống. Ông có thấy dấu tôi bị cứa không?” – anh nâng mớ tóc dày màu vàng lên khỏi trán. Vết sẹo lộ ra, nhợt nhạt và nhăn nheo, ở thái dương bên phải.

Bernard nhìn, và sau đó nhanh chóng quay đi, hơi rùng mình. Sự đào luyện của gã khiến gã không quá thương hại mà chỉ buồn nôn. Chỉ cần gợi đến ốm đau hay vết thương, đối với gã không chỉ kinh hãi, mà thậm chí còn gớm guốc và ghê tởm.

Giống như bùn bẩn, hay dị dạng, hay tuổi già. Gã vội vã đổi đề tài.

“Tôi tự hỏi cậu có thích quay về London với chúng tôi không?” – gã hỏi, làm cái động thái đầu tiên trong chiến dịch đã được soạn thảo công phu ngay từ lúc trong ngôi nhà nhỏ, gã đã nhận ra ai phải là người “cha” của cậu bé dã man này. “Cậu có thích thế không?”

Mặt chàng trai sáng lên. “Ông nói thật chứ?”

“Tất nhiên, tức là, nếu tôi có thể xin được giấy phép.”

“Cả Linda nữa?”

“Ờ...” – gã ngập ngừng nghi ngại. Con mụ nổi loạn ấy. “Không, không thể, không thể...”

Bỗng nhiên Bernard chợt nảy ra ý nghĩ rằng chính sự nổi loạn của mụ có thể chứng tỏ một tài sản khổng lồ.

“Nhưng tất nhiên!” – gã kêu lên, trang điểm cho những do dự ban đầu của gã một vẻ thân ái ồn ào quá mức.

Chàng trai trẻ hít một hơi thở sâu. “Nghĩ nó sẽ thành sự thật – những gì tôi đã mơ cả đời. Ông có nhớ Miranda[59] đã nói gì không?”

“Miranda là ai?”

Nhưng rõ ràng chàng trai không nghe câu hỏi. “Ôi tuyệt diệu” – anh nói, và mắt cậu lóe sáng, mặt anh đỏ bừng rạng rỡ. “Ở đây có bao nhiêu là người tốt! Loài người đẹp đẽ làm sao!” Sự bừng đỏ bỗng trở nên sâu hơn; anh đang nghĩ về Lenina, một thiên thần trong chai viscose-xanh, lộng lẫy với tuổi trẻ và kem dưỡng da, nụ cười mũm mĩm, nhân hậu. Giọng anh ấp úng.

“Ôi thế giới mới tươi đẹp” – anh bắt đầu, rồi bỗng nhiên dừng lại; máu rời bỏ các gò má, anh xanh như tàu lá.

“Anh kết hôn với cô ấy chưa?”

“Tôi làm sao?”

“Kết hôn. Anh biết là mãi mãi. Người ta bảo mãi mãi trong tiếng người da đỏ là không bị vỡ.”

“Ford, không” – Bernard không nhịn được cười.

John cũng cười, nhưng vì lý do khác – cười vì niềm vui thuần túy.

“Ôi thế giới mới tươi đẹp” – anh nhắc lại – “Ôi thế giới mới tươi đẹp, có những con người này trong ấy. Chúng ta hãy khởi hành ngay”.

“Đôi khi cậu có cách nói đặc biệt thật đấy” – Bernard nói, nhìn chằm chằm chàng trai với vẻ ngạc nhiên lúng túng – “Và, dù sao, cậu hãy chờ đến khi thật sự thấy thế giới mới không tốt hơn sao?”

[52] Theo huyền thoại của người da đỏ Zuni ở New Mexico, Awonawilona là đấng sáng tạo thế giới. (ND)

[53] Pookong: Thần chiến tranh trong huyền thoại của thổ dân Mỹ ở New Mexico. (ND)

[54] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[55] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[56] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[57] Kiva: căn phòng có một phần dưới đất dùng cho những buổi tế lễ. (ND)

[58] William Shakespeare, Macbeth. (ND)

[59] Miranda: nhân vật nữ trong vở kịch Bão tố của Shakespeare, người đã nói: “Ôi thế giới mới tươi đẹp, với những con người như thế này trong đó”. (ND)

Chương chín

Sau cái ngày đầy những chuyện kỳ quặc và khiếp sợ, Lenina tự cảm thấy cô có quyền có một ngày nghỉ ngơi thật hoàn toàn và tuyệt dối. Ngay khi họ về đến nhà nghỉ, cô nuốt luôn sáu viên nửa gram soma, và trong vòng mười phút chìm ngay vào cõi mộng. Có lẽ ít nhất phải đến mười tám giờ cô mới trở về với thời gian thực.

Trong khi đó Bernard nằm nghỉ, mắt mở to trong bóng tối. Phải một lúc lâu sau nửa đêm gã mới chợp mắt.

Rất lâu sau nửa đêm; nhưng sự mất ngủ của gã không phải là vô ích; gã có một kế hoạch.

Đúng mười giờ sáng hôm sau, anh chàng octoroon trong bộ đồng phục màu xanh cây bước ra khỏi trực thăng. Bernard đang đứng đợi anh ta giữa những cây thùa cao.

“Cô Crowne đã đi dự lễ hội soma[60]” – gã giải thích – “Khó mà về trước năm giờ. Vậy là chúng ta còn bảy giờ nữa”.

Gã có thể bay đến Santa Fe, làm mọi việc mà gã phải làm, và về đến Malpais từ lâu trước khi cô thức dậy.

“Cô ấy ở đây một mình có an toàn không?”

“An toàn như những trực thăng vậy” – anh chàng octoroon đảm bảo với gã.

Họ leo lên trực thăng và khởi hành ngay. Đúng mười giờ ba mươi tư phút, họ hạ xuống nóc tòa Bưu điện Santa Fe; mười giờ ba mươi bảy, Bernard tới Phòng Kiểm soát Thế giới ở Whitehall; mười giờ ba mươi chín, gã nói chuyện với thư ký riêng thứ tư của Ngài[61]; vào mười giờ bốn mươi bốn, gã lặp lại câu chuyện với thư ký riêng thứ nhất; vào mười giờ bốn mươi bảy phút rưỡi, chính giọng trầm sâu, âm vang của Mustapha Mond vang lên trong tai gã.

“Tôi mạo muội nghĩ…” – Bernard lắp bắp – “rằng ngài có thể thấy vấn đề có đủ lợi ích khoa học...”

“Đúng, tôi thấy nó có đủ lợi ích khoa học” – giọng trầm sâu nói – “Hãy mang hai người đó về London với anh”.

“Ngài biết rõ rằng tôi cần có một giấy phép đặc biệt...”

“Những mệnh lệnh cần thiết” – Mustapha Mond nói – “lúc này đang được gửi đến Quản lý Khu Bảo tồn. Anh đến ngay Văn phòng ông Quản lý. Chào, anh Marx”.

Im lặng. Bernard gác máy, và vội vã lên nóc nhà.

“Văn phòng Quản lý” – gã nói với anh chàng octoroon Gamma xanh lục. Vào lúc mười giờ năm tư, Bernard đã bắt tay với viên Quản lý.

“Vui quá, ông Marx, thật vui quá đi mất” – lão tuôn một tràng, cung kính – “Chúng tôi vừa nhận được những lệnh đặc biệt...”

“Tôi biết” – Bernard ngắt lời lão – “Tôi vừa mới nói với Đức Ngài qua điện thoại cách đây mấy phút”. Gã lấy một giọng ngụ ý rằng gã có thói quen trò chuyện với Ngài hằng ngày. Gã thả mình xuống ghế bành. “Mong ông vui lòng tiến hành các bước cần thiết càng sớm càng tốt. Càng sớm càng tốt”. Gã lặp lại giọng quan trọng. Gã cảm thấy cực kỳ khoái trá.

Mười một giờ ba phút, gã đã có tất cả các giấy tờ cần thiết trong túi. “Tạm biệt” – gã nói giọng bề trên với Quản lý, kẻ tháp tùng gã đến tận cửa thang máy. “Tạm biệt.”

Gã bước vô khách sạn, tắm, massage rung-chân không, và cạo râu điện phân, nghe tin tức buổi sáng, xem tivi nửa giờ, thong thả ăn trưa, và một rưỡi cùng octoroon bay về Malpais.

Chàng trai trẻ đứng bên ngoài nhà nghỉ.

“Bernard” – anh gọi. “Bernard!” Không có trả lời.

Không gây một tiếng động, anh chạy trên đôi giày da hươu thuộc lên các bậc thang và đập cửa. Cửa khóa.

Họ đi rồi! Đi rồi! Đó là điều khủng khiếp nhất từng xảy ra với anh. Cô ấy đã bảo anh đến thăm, và bây giờ thì họ đi rồi. Anh ngồi xuống bậc thang và khóc.

Nửa giờ sau, anh tình cờ nhìn qua cửa sổ. Vật đầu tiên anh trông thấy là một chiếc vali màu xanh lá cây, với những chữ cái L.C. sơn trên nắp. Niềm vui lóe lên như lửa bên trong anh. Anh nhặt một hòn đá. Kính vỡ toang trên sàn. Một lát sau anh đã ở trong phòng. Anh mở chiếc vali màu xanh lá cây, lập tức hít thở mùi nước hoa của Lenina, đầy phổi hiện hữu tinh túy của nàng. Tim đập loạn xạ; có lúc anh gần như ngất đi. Rồi, cúi xuống sờ cái hòm quý báu ấy, anh nâng nó lên ánh sáng và xem xét. Cái khóa kéo trên chiếc quần soóc nhung viscose lúc đầu là một câu đố, rồi được giải, là một điều thích thú. Zip – kéo xuống, rồi zip – kéo lên, rồi lại zip – kéo xuống, thật sung sướng quá. Đôi dép màu xanh lá cây của nàng là vật xinh đẹp nhất mà anh từng thấy. Anh lật một chiếc xu chiêng ra, đỏ mặt, vội vàng đặt trả lại chỗ cũ, nhưng hôn chiếc mùi xoa acetate thơm tho và quấn một chiếc khăn quàng quanh cổ. Mở một chiếc hộp, anh làm một đám bột nhẹ thơm bay ra. Bàn tay anh dính thứ bột ấy. Anh bôi nó lên ngực, lên vai, lên cánh tay trần của mình. Thơm ngào ngạt! Anh nhắm mắt, cọ má vào cánh tay dính bột. Cảm giác có làn da mịn màng áp vào mặt anh, mũi anh ngửi thấy mùi như hương xạ – như nàng thật sự có mặt. “Lenina” – anh thầm thì – “Lenina!”. Một tiếng động làm anh giật mình, làm anh cảm thấy có lỗi. Anh nhét vội đồ lục trộm vào vali, đóng nắp lại, rồi nghe ngóng; nhìn quanh. Không một dấu hiệu của sự sống, không một âm thanh. Tuy nhiên anh chắc chắn có nghe gì đó, một cái gì như tiếng thở dài, giống như tiếng cọt kẹt của một tấm ván. Anh nhón chân bước đến cửa, thận trọng mở nó ra, anh đang nhìn vào một đầu cầu thang rộng. Phía đối diện của đầu cầu thang này là một cánh cửa khác, hé mở. Anh bước ra, đẩy, và hé nhìn vào.

Ở đó, trên một chiếc gường thấp khăn trải giường đã ném đi, trong bộ áo ngủ một mảnh màu hồng có khóa kéo, Lenina nằm ngủ say, mớ tóc quăn của nàng thật đẹp, nàng thật ngây thơ gợi cảm với những ngón chân hồng hồng và gương mặt trang nghiêm khi ngủ, thật tin cậy trong vẻ bơ vơ của những bàn tay ẻo lả và những cẳng chân gợi mối thương cảm, đến nỗi anh ứa lệ.

Cực kỳ thận trọng một cách hoàn toàn không cần thiết, vì dù có bắn đại bác bên tai lúc này thì cũng không đánh thức được Lenina khỏi lễ hội soma trước giờ đã định – anh vào phòng, quỳ trên sàn bên giường nàng. Anh nhìn chằm chằm, hai bàn tay đan lại, môi mấp máy. “Đôi mắt nàng” – anh thì thầm.

“Đôi mắt nàng, mớ tóc nàng, má nàng, dáng đi của nàng, giọng nói của nàng,

Dễ mến nhất trong lời nói chuyện của nàng, Ôi, bàn tay nàng đó,

So với nó, da của tất cả những người da trắng là mực,

Để viết ra những dòng chê trách. So với mềm mượt của nàng,

Lông tơ của con thiên nga non là thô ráp...”[62]

Một con ruồi vo ve bên nàng, anh xua đi. Anh nhớ ra.

“Những con ruồi,

Trong màu trắng diệu kỳ của bàn tay yêu quý của Juliet,

Chúng có thể cướp đi vẻ ưu nhã bất tử khỏi đôi môi nàng,

Nàng, dù trong vẻ khiêm nhường trong trắng và trinh bạch,

Vẫn phải đỏ mặt, nghĩ rằng những nụ hôn của đôi môi ấy có mùi tội lỗi.”[63]

Rất chậm rãi, với cử chỉ ngập ngừng của một người nhoài người ra để bắt một con chim nhút nhát và có thể khá nguy hiểm, anh giơ tay ra. Nó lơ lửng trên đó, run rẩy, cách những ngón tay mảnh dẻ kia vài phân, gần chạm vào. Anh có dám không? Dám phạm thượng với bàn tay không xứng đáng của anh... Không, anh không dám.[64] Con chim này quá nguy hiểm. Tay anh rơi xuống. Nàng đẹp biết bao! Đẹp biết bao!

Rồi bỗng nhiên anh thấy mình đang nghĩ rằng chỉ cần nắm lấy chiếc khóa kéo và kéo một đường dài, mạnh... Anh nhắm mắt, lắc đầu, với cử chỉ của một con chó lắc đôi tai của nó khi vừa lên khỏi nước. Ý nghĩ đáng tởm. Anh tự hổ thẹn với mình. Cái khiêm nhường trong trắng và trinh bạch...

Có tiếng vù vù trong không trung. Một con ruồi khác đang cố lấy trộm vẻ ưu nhã bất tử của nàng chăng? Một con ong bắp cày? Anh nhìn, không thấy gì. Tiếng vù vù càng lúc càng to, nghe như bên ngoài cửa sổ. Máy bay! Trong hoảng loạn, anh bò bốn chân và chạy sang phòng khác, nhảy vọt qua cửa sổ mở, hối hả theo lối đi giữa các cây thùa cao vừa đúng lúc đón gặp Bernard Marx khi gã leo từ trực thăng xuống.

[60] Nguyên văn: soma holiday – ám chỉ trạng thái ngây ngất vì ảo giác do soma gây ra. (ND)

[61] Nguyên văn: His Fordship – Xem chú thích trang 56. (ND)

[62] William Shakespeare, Troilus và Cressida. (ND)

[63] William Shakespeare, Romeo và Juliet. (ND)

[64] Gợi nhớ đến cảnh Romeo lần đầu tiên gặp Juliet. (ND)

Chương mười

Những chiếc kim của cả bốn ngàn đồng hồ điện tử trong cả bốn ngàn phòng của Trung tâm Blooms-bury chỉ hai giờ hai mươi bảy phút. “Cái tổ ong công nghiệp này” – như Giám đốc thích gọi nó, đang rì rầm làm việc. Mọi người đều bận rộn, mọi thứ chuyển động theo trật tự. Dưới những kính hiển vi, những tinh trùng với những chiếc đuôi dài đang quẫy dữ dội, lao đầu vào các trứng; rồi các trứng được thụ tinh, dãn nở, phân chia, hay nếu được Bokanovsky-hóa, đâm chồi tản ra thành toàn bộ những tập đoàn phôi tách biệt. Từ Phòng Tiền định Xã hội, các thang máy lao rầm rầm xuống tầng hầm; ở đó, trong bóng tối màu đỏ thẫm, ấm nóng trên đệm làm bằng màng bụng của chúng và được nhồi máu-giả và các hormone, các bào thai lớn dần, hoặc, bị nhiễm độc, tàn tạ đi thành một thể Epsilon còi cọc. Với tiếng vo ve và lách tách yếu dần, những giá di động nhích dần qua nhiều tuần và qua những quạt gió đến Phòng Gạn, nơi những sơ sinh mới ra khỏi chai, thốt lên những tiếng la hét khiếp sợ và kinh ngạc đầu tiên của chúng.

Các động cơ rừ rừ trong tầng hầm phụ, các thang máy lao lên lao xuống vùn vụt. Trong cả mười một tầng của các Nhà nuôi trẻ bây giờ đang là giờ cho ăn. Từ một ngàn tám trăm chiếc chai, một ngàn tám trăm trẻ sơ sinh đang đồng thời bú từ những pint[65] của chúng chứa chất tiết đã tiệt trùng (pasteur-hóa).

Bên trên chúng, trong mười tầng liên tiếp của phòng ngủ tập thể, những bé trai bé gái còn đủ nhỏ để cần giấc ngủ trưa đang bận rộn như mọi người khác, mặc dầu chúng không biết điều này, nghe một cách vô thức những bài học trong khi ngủ, về vệ sinh và tính hòa đồng, trong ý thức giai cấp và đời sống tình ái của đứa hài nhi. Tầng trên nữa, là những phòng chơi, nơi thời tiết đã được làm thành mưa, chín trăm đứa trẻ lớn hơn đang tiêu khiển bằng nặn tượng bằng gạch và đất sét, săn đuổi những khóa kéo, và trò chơi dâm dục.

Vo vo, vo vo! Tổ ong đang vo ve, bận rộn, vui vẻ. Những cô gái trẻ sung sướng ca hát trên những ống nghiệm, những nhân viên Tiền định huýt sáo khi làm việc, và trong Phòng Gạn những câu chuyện đùa khoái trá đang được say sưa kể bên trên những chai rỗng! Nhưng nét mặt Giám đốc, khi lão bước vào Phòng Thụ tinh cùng với Henry Foster, trông nghiêm trọng, cứng ngắc với vẻ khắc nghiệt.

“Một tấm gương công cộng” – ông ta nói – “Trong phòng này, vì nó chứa nhiều nhân viên đẳng cấp cao hơn bất kỳ phòng nào khác trong Trung tâm. Tôi đã bảo anh ta gặp tôi ở đây lúc hai rưỡi”.

“Anh ấy làm công việc của mình rất tốt” – Henry nói, với vẻ rộng lượng giả dối.

“Tôi biết. Nhưng thế càng có lý do để nghiêm khắc. Sự ưu tú về trí tuệ của anh ta mang theo nó những trách nhiệm đạo đức tương ứng. Tài năng của một người càng lớn, thì hắn ta càng có nhiều khả năng đi lạc đường. Tốt hơn là kẻ đó nên chịu khổ nhiều hơn những kẻ dễ bị mua chuộc. Anh Foster ạ, hãy xem xét vấn đề này một cách bình thản, và anh sẽ thấy không tội lỗi nào ghê tởm bằng hành vi phi chính thống. Kẻ giết người chỉ giết một cá nhân, và nói cho cùng, cá nhân là gì?” Bằng một cử chỉ bao quát, lão chỉ những hàng kính hiển vi, những ống nghiệm, những lò ấp. “Chúng ta có thể sản xuất ra một cá nhân mới vô cùng dễ dàng, nhiều bao nhiêu là tùy chúng ta. Sự phi chính thống đe dọa nhiều hơn đời sống của một cá nhân duy nhất; nó đánh vào bản thân Xã hội. Đúng, bản thân Xã hội” – lão nhắc lại. “À, nhưng anh ta đến đây rồi.”

Bernard đã vào phòng và đang bước giữa những hàng nhân viên thụ tinh đi về phía họ. Một bề ngoài vui vẻ và tự tin không che giấu hết sự bối rối của gã. Giọng gã vang lên – “Xin chào, ngài Giám đốc” – to một cách vô lý; nên để sửa chữa sai lầm, gã nói – “Ông gọi tôi đến để nói chuyện với ông ở đây” – lại nhỏ nhẹ một cách lố bịch, một giọng lí nhí.

“Phải, anh Marx” – Giám đốc nói giọng chẳng báo hiệu điều gì tốt lành – “Tôi có cho gọi anh đến gặp tôi ở đây. Anh đi nghỉ về đêm qua, tôi biết”.

“Vâng” – Bernard trả lời.

“Vâ-âng” – Giám đốc đai lại, kéo dài giọng, trên chữ “â”, như một con rắn. Rồi bỗng cất cao giọng – “Thưa các quý bà và quý ông” – lão rống lên – “Thưa các quý bà và quý ông”.

Tiếng hát của các cô gái đang làm việc trên các ống nghiệm, tiếng huýt sáo ríu rít của những người đang làm việc trên các kính hiển vi đột ngột dừng bặt. Một im lặng sâu thẳm, mọi người nhìn quanh.

“Thưa các quý bà và quý ông” – Giám đốc nhắc lại một lần nữa. “Xin lỗi tôi đã làm gián đoạn công việc của quý vị. Một bổn phận khó nhọc thúc ép tôi. An ninh và ổn định của Xã hội đang gặp nguy hiểm. Vâng, đang nguy hiểm, thưa các quý bà và quý ông. Người đàn ông này” – lão chỉ Bernard, vẻ cáo buộc – “Người đàn ông đang đứng trước quý vị đây, con người Alpha Cộng này, kẻ đã được hưởng rất nhiều, và bởi vậy, người ta phải trông chờ quá nhiều từ anh ta, người đồng nghiệp của quý vị, hay tôi nên đi trước một bước và nói rằng, người cựu đồng nghiệp này của quý vị? – đã phản bội một cách thô bỉ niềm tin đặt vào anh ta. Bằng những quan điểm dị giáo về thể thao và soma, bằng sự phi chính thống lố bịch của đời sống tình dục của anh ta, bằng việc từ chối tuân theo những lời dạy của đấng Ford của Chúng ta, và hành xử ngoài giờ làm việc, thậm chí như một đứa trẻ nít” – (đến đây Giám đốc làm dấu chữ T) – “anh ta đã chứng tỏ bản thân là một kẻ thù của Xã hội, một kẻ lật đổ, thưa các quý bà và quý ông, của tất cả Trật tự và Ổn định, một kẻ âm mưu chống lại bản thân nền văn minh. Vì lý do đó, tôi đề nghị sa thải anh ta, sa thải một cách nhục nhã khỏi cương vị mà anh ta đang giữ tại Trung tâm này, tôi đề nghị ngay lập tức cho chuyển anh ta sang Tiểu Trung tâm hạng thấp nhất, để hình phạt đối với anh ta có thể phục vụ tốt nhất cho lợi ích của Xã hội, càng xa những trung tâm dân cư quan trọng chừng nào càng tốt chừng ấy. Ở Băng Đảo, anh ta sẽ có ít cơ hội để dẫn những người khác đi lầm đường lạc lối bằng tấm gương phản-Ford của anh ta”. Giám đốc dừng; rồi, khoanh tay, lão quay về phía Bernard một cách ấn tượng. “Marx” – lão nói – “anh có thể nêu một lý do tại sao tôi không nên tiến hành lời luận tội vừa rồi đối với anh không?”

“Có, tôi có thể” – Bernard trả lời bằng một giọng rất to.

Hơi lùi lại, nhưng vẫn rất uy nghi, Giám đốc nói: “Vậy thì nói đi”.

“Nhất định rồi. Nhưng nó đang được chuyển tới. Đợi một chút”. Bernard bước vội đến cửa và giật nó mở tung ra. “Vào đi” – gã ra lệnh, và cái lý do bước vào và tự thể hiện.

Tiếng hổn hển, tiếng lầm rầm kinh ngạc và hoảng sợ; một cô gái trẻ kêu thét lên; một người đứng lên ghế để nhìn cho rõ hơn làm đổ hai ống nghiệm đầy tinh trùng.

Béo húp híp, lùn, và giữa những thân người trẻ vững chãi ấy, những khuôn mặt chưa bị biến dạng ấy, một con quái vật lạ lùng và khiếp sợ tuổi trung niên, Linda tiến vào giữa phòng, đỏm dáng mỉm nụ cười méo mó và nhợt nhạt của bà ta, bước đi như lăn, với động tác ngoáy cặp mông đồ sộ như muốn khêu gợi. Bernard đi bên cạnh bà ta.

“Ông ấy đây” – gã nói, chỉ vào Giám đốc.

“Cậu nghĩ tôi không nhận ra ông ấy sao?” – Linda hỏi một cách căm phẫn rồi, quay về phía Giám đốc – “Tất nhiên tôi biết ông; Tomakin, tôi có thể nhận ra ông ở bất cứ đâu, giữa hàng ngàn người. Nhưng có lẽ ông đã quên tôi rồi. Ông không nhớ à? Ông không nhớ à, Tomakin? Linda của ông đây”. Bà ta đứng nhìn lão, đầu ngoẹo về một bên, vẫn mỉm cười, nhưng với một nụ cười tăng dần lên từng nấc, trước vẻ sững sờ hóa đá ghê tởm của Giám đốc, càng lúc càng kém tự tin, chập chờn rồi cuối cùng biến mất. “Ông không nhớ à, Tomakin?” – bà ta nhắc lại bằng giọng run rẩy. Đôi mắt bà đầy khắc khoải, đau đớn. Khuôn mặt đầy vết bẩn và lún xuống xoắn lại một cách kỳ cục thành vẻ nhăn nhó của nỗi đau khổ cùng cực. “Tomakin!” – bà giơ tay ra.

Ai đó bắt đầu cười khúc khích.

“Thế này là nghĩa gì” – Giám đốc bắt đầu – “con quái vật này...”

“Tomakin” – bà ta chạy lên, mảnh chăn kéo lê sau bà ta, vòng tay ôm cổ lão, mặt bà dúi vào ngực lão.

Tiếng cười rú lên không sao cưỡng được.

“Trò đùa độc ác của con quái vật này” – Giám đốc quát lên.

Mặt đỏ bừng, lão cố giằng ra khỏi cái ôm của bà ta. Nhưng bà ta liều mạng bám thật chặt. “Nhưng em là Linda, em là Linda đây”. Tiếng cười át tiếng của bà ta. “Anh đã làm cho em có con” – bà ta gào lên át cả tiếng cười nói om sòm. Một sự im lặng đột ngột và kinh hoàng; những con mắt lơ lửng bối rối không biết nên nhìn vào đâu. Giám đốc bỗng tái mặt, không vùng vẫy nữa và đứng yên, bàn tay lão đặt trên cổ tay bà ta, nhìn xuống bà ta, hoảng sợ. “Đúng, một bé con, và em là mẹ của nó”. Bà ta tung những lời dâm đãng đó vào sự im lặng nhục nhã như một thách đố; rồi, bỗng vùng ra khỏi lão, xấu hổ, xấu hổ, lấy tay che mặt, khóc nức nở. “Đấy không phải là lỗi của em, Tomakin. Bởi vì em luôn luyện tập, đúng không? Đúng không? Luôn luôn... Em không biết tại sao… Nếu anh biết đáng sợ như thế nào, Tomakin… nhưng dù sao nó đã an ủi em”. Quay về phía cửa, “John!” – bà ta gọi – “John!”.

Anh đến ngay, dừng lại một chút trong phòng, nhìn quanh, rồi, trong đôi giày da hươu nhẹ nhàng bước những bước dài ngang qua phòng, khuỵu đầu gối xuống trước Giám đốc, và nói bằng giọng rõ ràng: “Cha ơi!”.

Từ này (vì từ cha với nghĩa rộng về một cái gì đó cách xa sự ghê tởm và cạnh khóe về đạo đức, chỉ có cái thô tục ám chỉ sự sinh con, không quá dâm ô, nó chỉ tục tĩu hơn là khiêu dâm), cái từ khôi hài bẩn bẩn đã giải tỏa tình trạng căng thẳng gần như không thể chịu nổi. Tiếng cười bùng ra dữ dội, gần như cuồng loạn, hết đợt này đến đợt khác, như thể không bao giờ dứt. Cha – mà đó là Giám đốc! Cha ơi! Trời ơi! Chúa ơi! Ford ơi! Thật quá tốt. Tiếng hò la, tiếng gầm rú liên tục đổi mới, các gương mặt dường như tan chảy ra, những hàng lệ tuôn trào.

Thêm sáu ống nghiệm đầy tinh trùng đổ. Cha ơi! Tái xám, đôi mắt hoang dại, Giám đốc trừng trừng nhìn quanh lão với vẻ đau đớn của một nỗi nhục nhã bàng hoàng.

Cha ơi! Tiếng cười đã có dấu hiệu tắt dần, lại bùng ra một lần nữa còn to hơn trước. Lão lấy tay bịt chặt hai tai và lao ra khỏi phòng.

[65] Pint: chai 0,57 lít. (ND)

Chương mười một

Sau cái hoạt cảnh trong Phòng Thụ tinh, tất cả các đẳng cấp cao ở London thèm muốn phát điên được trông thấy cái sinh linh dễ thương đã quỳ trước Giám đốc Lò ấp – hay đúng hơn là cựu Giám đốc, vì con người tội nghiệp ấy đã từ chức ngay sau đó và không bao giờ đặt chân đến Trung tâm lần nữa – đã khuỵu xuống và gọi lão ta: “Cha ơi” (câu chuyện đùa quá hay nên khó có thể là thật). Linda, ngược lại, không có mảy may tác động gì, không ai có mong muốn nhỏ nhất nhìn Linda. Nói một ai đó là mẹ, đó là kể một chuyện tiếu lâm, là một sự khiêu dâm. Hơn nữa bà ta không phải là một người hoang dã thực thụ, đã được ấp ra từ một cái chai và được đào luyện như bất kỳ ai khác: bởi vậy không thể có những ý tưởng thật độc đáo. Cuối cùng, và đây là lý do mạnh nhất cho những ai không muốn nhìn thấy Linda tội nghiệp – đó là ngoại hình của bà ta. Béo bệu, không còn tuổi trẻ, răng xấu, nước da hoen ố, và gương mặt thì (Ford ơi!) – đơn giản bạn không thể nhìn bà ta mà không phát ốm, vâng, thật sự phát bệnh.

Bởi vậy người ta đã quyết định tốt nhất là không nhìn Linda. Và Linda, về phần mình, không có ý muốn nhìn họ. Đối với bà ta, trở về nền văn minh là trở về với soma, và cái khả năng nằm trên giường mà hưởng thụ hết ngày nghỉ này đến ngày vui khác, không bao giờ phải thấy lại một cơn đau đầu hay buồn nôn, không bao giờ có cái cảm giác như sau khi chơi ma túy mescalin, cái cảm giác như thể đã làm điều gì phản xã hội đáng hổ thẹn đến mức không bao giờ dám ngẩng đầu lên nữa. Soma không bao giờ chơi khăm ta như thế. Trạng thái nghỉ ngơi vui chơi mà soma mang lại là hoàn hảo và, nếu sáng hôm sau có cảm giác không vừa ý, thì cái cảm giác ấy không phải là thực chất, mà chỉ là do so sánh với trạng thái nghỉ ngơi quá vui tươi mà thôi. Cách khắc phục là làm cho cuộc vui tiếp diễn mãi. Bà ta tham lam gào thét đòi những liều lượng lớn hơn, thường xuyên hơn nữa. Bác sĩ Shaw lúc đầu bác bỏ, sau để cho bà ta muốn bao nhiêu có bấy nhiêu. Bà ta nhét đến hai mươi gram một ngày.

“Nó sẽ kết liễu bà ta trong vòng một hai tháng” – bác sĩ nói riêng với Bernard. “Rồi có ngày trung tâm hô hấp sẽ bị liệt. Không thở được nữa. Kết thúc. Và thế cũng là tốt. Nếu chúng ta có thể làm trẻ lại thì sẽ là chuyện khác. Nhưng chúng ta không thể.”

Thật ngạc nhiên, như mọi người nghĩ (vì nhờ soma – nghỉ ngơi vui chơi, Linda cảm thấy thoải mái tiện lợi nhất), John phản đối.

“Các ngài cho bà ấy nhiều thế để rút ngắn cuộc đời bà ấy đi phải không?”

“Theo một nghĩa thì đúng đấy!” – Bác sĩ Shaw xác nhận – “Nhưng theo một nghĩa khác thì chúng tôi đang thật sự kéo dài cuộc sống của bà ấy”. Người trai trẻ nhìn trân, không hiểu. “Soma có thể làm người ta mất đi một số năm trong thời gian” – bác sĩ tiếp tục – “nhưng hãy nghĩ về độ dài khổng lồ, không thể đo lường được nó có thể cho người ta sống ngoài thời gian. Mọi thứ ảo giác vui chơi do soma gây ra là một mẩu của những gì mà tổ tiên chúng ta thường gọi là vĩnh cửu”.

John bắt đầu hiểu. “Vĩnh cửu là trong môi và mắt chúng ta”[66] – anh lẩm bẩm.

“Hả?”

“Không có gì.”

“Tất nhiên” – bác sĩ Shaw tiếp tục – “anh không thể để cho người ta đi nói huyên thiên về vĩnh cửu khi người ta có một việc gì nghiêm túc để làm. Nhưng khi bà ấy không có bất cứ công việc gì nghiêm túc...”

“Dù sao” – John khăng khăng – “tôi không tin điều đó là đúng”.

Bác sĩ nhún vai. “Được. Tất nhiên. Nếu anh muốn để bà ấy kêu la suốt ngày đêm.”

Cuối cùng John buộc phải nhượng bộ. Linda có soma của bà. Từ đó trở đi bà ta ở lì trong căn phòng nhỏ của bà, trên tầng ba mươi bảy của tòa cao ốc của Bernard, nằm trên giường, radio và tivi lúc nào cũng mở, và vòi nước hoắc hương nhỏ giọt, những viên soma trong tầm tay với của bà ta, bà ta vẫn ở đó nhưng không hề hiện diện, lúc nào cũng đi xa, xa vô cùng; đi vui chơi, vui chơi trong một thế giới khác, nơi âm nhạc của radio là một mê lộ của những màu sắc âm vang, một mê lộ trượt, run, nó dẫn (bằng những đoạn uốn lượn không tránh khỏi đẹp đẽ làm sao) đến một trung tâm sáng rực của niềm tin tuyệt đối, nơi những hình ảnh nhảy múa của tivi là những diễn viên Fili[67] (gợi tình) ca hát ngọt ngào khôn tả, nơi những giọt hoắc hương hơn cả hương thơm, nó là mặt trời, là một triệu chiếc kèn sexophone, là Popé đang làm tình, hơn thế nhiều, hơn không sánh nổi, và không bao giờ kết thúc.

“Không, chúng tôi không thể làm trẻ lại. Nhưng tôi vui mừng” – bác sĩ Shaw kết luận – “là đã có cơ hội này để thấy một thí dụ về tình trạng lão suy ở người. Rất cám ơn anh đã cho gọi tôi”. Ông ta nồng nhiệt bắt tay Bernard.

Bởi vậy lúc này tất cả mọi người chạy theo John. Và vì chỉ có thông qua Bernard, người bảo vệ tin cậy, mà người ta có thể gặp John, Bernard bây giờ lần đầu tiên trong đời, thấy mình không chỉ được đối xử bình thường, mà còn là một nhân vật có tầm quan trọng đặc biệt. Không còn những câu chuyện về rượu trong chất Giả-máu của gã nữa, không còn ai chế giễu bộ dạng của gã nữa. Henry Foster từ bỏ cung cách cũ mà thân thiện với gã, Benito Hoover làm quà cho gã bằng sáu hộp kẹo cao su hormone tình dục; Phó Phòng Thụ tinh đi ra và gần như chầu chực khúm núm để được mời đến một trong những bữa tiệc của Bernard. Còn về phụ nữ, Bernard chỉ cần gợi ý có thể có một giấy mời cho họ, thì gã muốn bất cứ thứ gì ở họ cũng được.

“Bernard mời tớ đến gặp người Hoang dã vào Thứ tư tuần sau” – Fanny tuyên bố một cách đắc thắng.

“Tớ rất vui” – Lenina nói – “Và bây giờ cậu phải thừa nhận cậu đã nghĩ sai về Bernard. Cậu không thấy anh ta thật sự khá là ngọt ngào à?”

Fanny gật. “Và tớ phải nói là tớ đã ngạc nhiên một cách thích thú” – cô nói.

Trưởng dây chuyền đóng chai, Giám đốc Tiền định, ba Phó Chánh Thụ tinh, Giáo sư Cảm giác học trong trường Đại học Điều chế Cảm xúc, Trưởng Ca đoàn Cộng đồng Westminster, Giám sát Bokanovsky-hóa, danh sách những khách mời danh giá của Bernard là vô tận.

“Tuần trước tôi có sáu cô gái” – gã nói riêng với Helmholtz Watson – “Một vào Thứ hai, hai vào Thứ ba, hai vào Thứ sáu, và một vào Thứ bảy. Và nếu tôi đã có thời gian hay thiên hướng, có ít nhất một tá nữa, chỉ có điều họ quá lo âu...”

Helmholtz nghe gã ba hoa với sự im lặng âu sầu và chê trách khiến Bernard mếch lòng.

“Cậu ghen tị” – gã nói.

Helmholtz lắc đầu. “Tôi hơi buồn, thế thôi” – anh trả lời.

Bernard bực tức bỏ đi. “Không bao giờ” – gã tự nhủ – “Không bao giơ? mi?nh no?i chuy??n v??i tay Helmholtz na?y n??a?.

̀ mình nói chuyện với tay Helmholtz này nữa”.

Ngày tháng trôi đi. Thành công rầm rộ đến trên đầu Bernard, trong quá trình hòa giải hoàn toàn gã với một thế giới (như một chất làm say có thể làm) mà đến lúc đó gã thấy hoàn toàn bất mãn. Chừng nào mà nó ghi nhận gã là quan trọng, thì trật tự của mọi việc là tốt. Tuy nhiên, hòa giải bằng thành công của gã, gã vẫn không muốn từ bỏ cái đặc quyền phê phán trật tự ấy. Vì hành động phê phán làm tăng cảm giác của gã về tầm quan trọng, làm cho gã cảm thấy lớn hơn. Hơn nữa, gã thật sự tin rằng có những sự vật để phê phán. (Đồng thời, gã cũng thật sự thích thành công và có những cô gái mà gã muốn). Trước những người lúc này vì người Hoang dã mà đến nịnh bợ gã, Bernard phun ra một lối phỉ báng phi chính thống. Người ta lễ phép nghe gã. Nhưng sau lưng gã người ta lắc đầu: “Anh chàng trẻ tuổi này rồi kết cục chẳng ra gì”. Họ nói lên lời tiên tri chắc chắn, vì bản thân họ vào đúng lúc đã được thấy cái kết cục chẳng ra gì.

“Anh ta sẽ chẳng tìm ra một người Hoang dã khác để giúp anh ta thoát lần thứ hai” – họ nói. Nhưng lúc này đang có người Hoang dã thứ nhất; nên họ lễ phép. Và bởi vì họ lễ phép, nên Bernard cảm thấy mình thật vĩ đại – vĩ đại và đồng thời thấy mình bay bổng, nhẹ hơn không khí.

“Nhẹ hơn không khí” – Bernard chỉ tay lên trời nói.

Giống như một viên ngọc trai ở trên trời, cao, cao trên đầu họ, quả khinh khí cầu có dây buộc của Phòng Khí tượng hồng rực lên dưới nắng.

“... Người Hoang dã đó” – Bernard chỉ thị – “phải được giới thiệu tất cả mọi khía cạnh của đời sống văn minh...”

Lúc này anh đang được giới thiệu một quang cảnh nhìn từ trên cao của nó, từ sân trực thăng của Tháp Charing-T. Xếp Ga trực thăng và nhà Khí tượng học Thường trực đang làm công việc hướng dẫn. Nhưng chính Bernard là người nói nhiều nhất. Say sưa, gã đang xử sự như thể ít nhất, gã là ngài Kiểm soát Thế giới đến thăm. Nhẹ hơn không khí.

Quả Tên lửa Xanh Bombay từ trên trời đáp xuống. Các hành khách bước xuống. Tám cậu đồng sinh Dravidian giống nhau như đúc trong những bộ kaki ló ra từ tám lỗ cửa cabin – những tiếp viên hàng không.

“Một ngàn hai trăm năm mươi kilômét một giờ” – Xếp Ga nói một cách khoa trương – “Ngài thấy thế nào, ngài Hoang dã?”

John nghĩ nó thật tuyệt. “Còn nữa” – ông ta nói – “Ariel có thể bay một vòng quanh quả đất trong bốn mươi phút.[68]”

Bernard viết báo cáo cho ngài Mustapha Mond. “Có điều lạ là người Hoang dã ít tỏ ra sửng sốt hay kinh hãi trước những phát minh của thế giới văn minh. Có lẽ chắc chắn một phần là do người đàn bà tên Linda, m.[69] cậu ta, đã nói.”

(Mustapha Mond cau mày. “Cái thằng ngu này nghĩ mình câu nệ đến mức không muốn nhìn cái từ ấy viết ra đầy đủ hay sao.”)

“Phần nào sự quan tâm của cậu ta tập trung vào cái mà cậu gọi là “linh hồn”, mà cậu cứ khăng khăng coi như một thực thể độc lập với môi trường vật lý, trong khi, tôi cố gắng chỉ ra cho cậu ta thấy...”

Ngài Kiểm soát bỏ qua mấy đoạn kế tiếp và sắp sửa lật sang trang để tìm một cái gì cụ thể thú vị hơn, thì mắt ngài bắt gặp ngay một loạt câu hết sức lạ thường. “... Mặc dù tôi phải thú nhận” – ngài đọc – “rằng tôi đồng ý với người Hoang dã trong việc thấy cái tính ấu trĩ quá dễ dàng của nền văn minh, hay như cậu ta diễn tả, không đắt lắm, và tôi muốn nhân dịp này xin lưu ý Ngài đến...”

Sự tức giận của Mustapha Mond ngay lập tức chuyển thành vui vẻ. Cái ý tưởng tay này đang long trọng lên lớp cho ngài – cho chính ngài – về trật tự xã hội thật quá lố bịch. Ngài muốn phát điên. “Mình phải cho nó một bài học”. Dù sao, lúc này, bài học vẫn chưa được cho.

Đó là một nhà máy nhỏ sản xuất những bộ đèn cho trực thăng, một chi nhánh của Tập đoàn Thiết bị Điện lực. Họ được đón tiếp ngay trên nóc nhà (vì bức thư giới thiệu của ngài Kiểm soát có hiệu lực như phép màu) bởi vị Chánh Kỹ thuật và vị Quản lý Yếu tố con người. Họ bước xuống thang vào nhà máy.

“Mỗi quá trình” – vị Quản lý Yếu tố Con người giải thích – “được tiến hành càng xa càng tốt, bằng một Nhóm Bokanovsky duy nhất”.

Và, thật thế, tám mươi ba Delta đen, đầu ngắn và hầu như không mũi đang làm công việc ép-lạnh. Năm mươi sáu máy kẹp và tiện bốn-trục đang được thao tác bởi năm mươi sáu Gamma mũi khoằm lanh lợi. Một trăm linh bảy Epsilon Xê-nê-gan được điều kiện hóa bằng nhiệt đang làm việc trong xưởng đúc. Ba mươi ba Delta nữ, đầu dài, tóc hung, khung xương chậu hẹp, tất cả cao 1 mét 69 cộng trừ 20 milimét, đang làm đinh vít. Trong phòng lắp ráp, các máy phát điện một chiều đang được hòa bởi hai nhóm Gamma Cộng lùn tịt. Hai chiếc bàn làm việc thấp kê đối diện nhau, giữa chúng là một băng tải chở những chi tiết rời; bốn mươi bảy chiếc đầu tóc hoe đối với bốn mươi bảy chiếc đầu tóc hung. Bốn mươi bảy mũi tẹt bên bốn mươi bảy mũi khoằm, bốn mươi bảy cằm thụt bên bốn mươi bảy cằm đưa. Những cơ cấu đã hoàn thành được kiểm tra bởi mười tám cô gái tóc quăn nâu vàng giống nhau như đúc trong Gamma xanh cây; đóng vào thùng nhựa bởi ba mươi tư đàn ông Delta Trừ chân ngắn, thuận tay trái; và xếp lên xe tải bởi sáu mươi ba Epsilon dớ dại mắt xanh, tóc nâu vàng nhạt và tàn nhang.

“Ôi thế giới mới tươi đẹp...” Với tính ác trong trí nhớ, người Hoang dã thấy mình đang lặp lại những lời của Miranda.[70] “Ôi thế giới mới tươi đẹp, với những con người như thế này trong đó.”

“Và tôi bảo đảm với anh” – vị Quản lý Yếu tố Con người kết luận, khi họ rời nhà máy – “chúng tôi không có bất kỳ rắc rối nào với các công nhân của chúng tôi. Chúng tôi luôn luôn tìm thấy...”

Nhưng bỗng nhiên người Hoang dã vùng ra khỏi những người cùng đi và nôn oẹ dữ dội, sau một bụi nguyệt quế, như thể đất cứng bỗng thành một chiếc trực thăng trong lỗ hổng không khí.

Bernard viết: “Người Hoang dã từ chối dùng soma và dường như rất đau buồn vì người đàn bà Linda, m. của cậu vẫn triền miên trong mê lạc. Cũng đáng chú ý rằng, mặc dầu tình trạng lão suy và vẻ ngoài ghê tởm của m. cậu ta, người Hoang dã thường xuyên đến thăm mụ và tỏ ra rất gắn bó với mụ ta – một thí dụ thú vị cho thấy có thể thực hiện đào luyện sớm để sửa đổi thậm chí đi ngược lại những phản ứng tự nhiên (trong trường hợp này là phản ứng chùn lại trước một đối tượng khó chịu)”.

Tại Eton, họ đậu xuống nóc Trường Quý tộc. Ở phía bên kia Sân Trường, năm mươi hai tầng của tòa Tháp Lupton trắng mờ trong nắng. Trường Cao đẳng ở bên trái, và bên phải họ, Trường Đồng ca Cộng đồng vươn những chiếc cột tôn nghiêm của nó bằng bê tông cốt thép và kính tia cực tím có thể xuyên qua. Ở giữa hình bốn cạnh này, sừng sững bức tượng cổ Ford Của Chúng Ta bằng thép-crôm.

Tiến sĩ Gaffney, Hiệu trưởng, và Keate, cô Giáo vụ trưởng tiếp họ khi họ bước ra khỏi máy bay.

“Các vị có nhiều cặp đồng sinh ở đây không?” – người Hoang dã hỏi giọng khá lo lắng khi họ bắt đầu tua thanh tra.

“Ồ, không” – viên Hiệu trưởng trả lời – “Trường Eton dành riêng cho những nam nữ thanh niên đẳng cấp cao. Một quả trứng, một người trưởng thành. Tất nhiên như thế giáo dục khó hơn nhiều. Nhưng vì họ được yêu cầu nhận trách nhiệm và phải đối phó với tình trạng khẩn cấp bất ngờ, nên không thể nào làm khác được”. Ông ta thở dài.

Trong khi đó thì Bernard rất khoái cô Keate. “Nếu cô rỗi vào bất kỳ tối Thứ hai, Thứ tư, hay Thứ sáu nào” – gã nói. Hất ngón tay cái về phía người Hoang dã, Bernard thêm: “Hắn kỳ cục lắm, cô biết đấy”, “Hâm”.

Cô Keate mỉm cười (và nụ cười của cô thật duyên dáng, gã nghĩ); nói cám ơn; sẽ rất hân hạnh được đến dự một trong những bữa tiệc của gã. Ông hiệu trưởng mở một cái cửa.

Năm phút trong lớp học của những Alpha Kép Cộng khiến John hơi bối rối.

“Tính tương đối sơ giản là gì?” – anh thì thầm hỏi Bernard. Bernard cố giải thích, rồi nghĩ kỹ hơn và đề nghị họ nên sang một lớp khác. Từ sau một cái cửa trong hành lang dẫn đến lớp địa lý của Beta Trừ, một giọng nữ cao trong trẻo ngân vang. “Một, hai, ba, bốn”, và sau đó, với sự nóng ruột mệt mỏi, “Thôi bỏ đi”.
“Luyện tập nhân-mãn” – cô Keate giải thích – “Hầu hết các trò gái của chúng tôi là vô sinh[71], tất nhiên. Bản thân tôi cũng là một người vô sinh”. Cô mỉm cười với Bernard. “Nhưng chúng tôi có khoảng tám trăm đứa chưa mất khả năng sinh đẻ, bởi vậy cần thường xuyên luyện tập.”

Trong lớp địa lý Beta Trừ, John biết rằng “một khu bảo tồn hoang dã là một nơi có khí hậu hoặc các điều kiện địa lý khác không thuận lợi, hoặc nghèo tài nguyên thiên nhiên, không đáng tốn công khai hóa”. Một tiếng cạch, phòng tối om, và bỗng nhiên trên màn hình trên đầu giáo viên có Những Người Ăn Năn nằm phủ phục trước Đức Bà, và khóc than (vì John đã nghe thấy tiếng than khóc), thú tội trước Jesus trên thánh giá, trước hình ảnh đại bàng của Pookong. Bọn học sinh Eton khẽ hét lên và cười. Vẫn than khóc, Những Người Ăn Năn đứng lên, giật tung khăn đội đầu, và với những chiếc roi có mấu, bắt đầu tự đánh, hết roi này đến roi khác lên thân mình. Tiếng cười vang to gấp đôi, át cả tiếng rên rỉ ghi âm đã được khuếch đại.

“Nhưng sao họ lại cười?” – người Hoang dã hỏi trong sự bối rối khổ sở.

“Tại sao à?” – Hiệu trưởng quay lại anh với nụ cười toác vẫn còn trên mặt – “Tại sao? Bởi vì nó vô cùng buồn cười”.

Trong ánh sáng nhập nhoạng của phòng chiếu phim, Bernard liều làm một cử chỉ mà trong quá khứ, dù trong bóng tối hoàn toàn, gã cũng không dám liều mạng để làm. Mạnh mẽ trong tầm quan trọng mới của gã, gã choàng tay ôm eo cô Giáo vụ trưởng. Nó mảnh mai, mềm như liễu. Gã vừa định hôn trộm cô một hai cái và cấu véo nhè nhẹ thì cửa chớp vụt mở.

“Có lẽ chúng ta nên tiếp tục đi” – cô Keate nói và đi ra phía cửa.

“Và đây” – một lúc sau Hiệu trưởng nói – “là Phòng Điều khiển Học-trong-lúc-ngủ”.

Hàng trăm hộp âm nhạc tổng hợp, mỗi cái cho một phòng ngủ, đứng thành từng dãy trên những giá quanh ba mặt tường của căn phòng; những ngăn kéo trên bức tường thứ tư là những cuộn băng ghi âm trong đó những bài học-trong-khi-ngủ khác nhau được ghi lại.

“Cậu trượt cuộn băng ở chỗ này” – Bernard ngắt lời Tiến sĩ Gaffney, giải thích – “Ấn nút này...”

“Không, nút này” – Hiệu trưởng chữa lại, vẻ bực mình.

“Ừ thì nút này. Cuộn băng sẽ tua lại. Các tế bào selen biến xung ánh sáng thành sóng âm, và...”

“Và thế là xong” – Tiến sĩ Gaffney kết luận.

“Họ có đọc Shakespeare không?” – người Hoang dã hỏi khi họ đi qua Thư viện Trường, bước về phía các phòng Thí nghiệm Sinh Hóa.

“Chắc chắn là không” – cô Giáo vụ trưởng đỏ mặt nói.

“Thư viện của chúng tôi chỉ chứa những sách tham khảo. Nếu các bạn trẻ của chúng tôi muốn giải trí, họ có thể đến những nơi cọ xát[72]. Chúng tôi không khuyến khích họ ham mê bất cứ trò vui đơn độc nào.”

Năm xe buýt chất đầy học sinh trai gái, đang hát hoặc im lặng bối rối, lượn quanh họ trên đường cái tráng men.

“Mới từ lò thiêu xác trở về” – Tiến sĩ Gaffney giải thích, trong khi Bernard thì thầm, làm một cuộc hẹn hò với cô Giáo vụ trưởng cho đêm ấy. “Đào luyện-chết bắt đầu ở mười tám tháng. Mỗi đứa trẻ hai buổi sáng một tuần trong một Bệnh viện để tập Chết. Tất cả những trẻ tốt nhất được giữ ở đó, và được cho kem sôcôla vào những ngày chết. Chúng học cách tiếp nhận cái chết như sự tất nhiên.”

Giống như bất kỳ quá trình sinh lý nào khác” – cô Giáo vụ trưởng xen vào một cách chuyên nghiệp.

Tám giờ ở Savoy. Tất cả đã được bố trí.

Trên đường họ trở lại London, họ dừng ở nhà máy của Tập đoàn Truyền hình Brentford.

“Phiền các vị dừng một chút để tôi gọi điện thoại” – Bernard yêu cầu.

Người Hoang dã chờ và nhìn. Ca Chính Ban Ngày vừa hết giờ. Đám đông các công nhân đẳng cấp thấp xếp hàng ở trước nhà ga xe điện một ray – bảy hoặc tám trăm đàn ông đàn bà Gamma, Delta và Epsilon, trong số họ có không quá một chục khuôn mặt và vóc người khác nhau. Người bán vé đẩy đến cho mỗi người trong bọn họ một hộp các tông dẹt. Chuỗi dài đàn ông đàn bà di chuyển chậm chạp về phía trước.

“Cái gì trong những cái hộp kia?”[73] (nhớ Người Lái buôn thành Venice), người Hoang dã thắc mắc khi Bernard trở lại bên anh.

“Khẩu phần soma trong ngày” – Bernard trả lời khá mập mờ, vì gã đang nhai kẹo cao su Benito Hoover cho. “Họ được nhận sau khi xong việc. Bốn viên nửa gram. Thứ bảy được sáu viên.”

Gã trìu mến khoác tay John, và họ bước lên trở lại trực thăng.

Lenina đến phòng thay đồ, vừa đi vừa hát.

“Cậu có vẻ rất hài lòng với bản thân” – Fanny nói.

“Tớ hài lòng lắm” – cô trả lời. Xoạc! “Bernard vừa gọi điện cách đây nửa giờ.” Xoạc, xoạc! Cô bước chân ra khỏi chiếc quần soóc. “Anh ấy có một cái hẹn bất ngờ.” Xoạc! “Yêu cầu tớ đưa người Hoang dã đến chỗ cọ xát đêm nay. Tớ phải bay đây”. Cô hối hả bước vào phòng tắm.

“Cô ấy thật may mắn” – Fanny tự nhủ khi nhìn theo Lenina bước đi. Không có sự ghen tị trong lời bình luận, Fanny tốt bụng chỉ nói một sự thật. Lenina may mắn; may mắn trong việc chia sẻ với Bernard một phần hậu hĩ danh tiếng to lớn của người Hoang dã, may mắn trong việc đem đến cho con người vô nghĩa của cô những khoảnh khắc vinh quang cực kỳ chói lọi.

Cô thư ký của Hội Thiếu nữ Ford đã chẳng yêu cầu cô thuyết trình về những kinh nghiệm riêng của cô đó sao? Cô đã chẳng được mời đến buổi dạ tiệc hằng năm của Câu lạc bộ Aphrodite đó sao? Cô đã chẳng xuất hiện trong những Bản tin Phim gợi tình, xuất hiện bằng nghe, nhìn, sờ mó trước hàng triệu người trên khắp hành tinh đó sao?

Không hiếm những cá nhân nổi bật săn đón cô với vẻ xu nịnh. Bí thư thứ hai của ngài Công sứ Kiểm soát Thế giới đã mời cô ăn tối và ăn sáng. Cô đã qua một cuối tuần với Chánh Thẩm Tòa Ford và một cuối tuần khác với Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng Canterbury. Chủ tịch Tập đoàn Nội Ngoại Tiết liên tục gọi điện thoại, và cô đã ở Dauville với Phó Thống đốc Ngân hàng châu Âu.

“Tất nhiên, cái đó thật tuyệt vời. Và theo một cách” – cô đã thú nhận với Fanny – “tớ cảm thấy như thể tớ đã đạt được một cái gì đó nhờ giả vờ thế nào đó. Bởi vì tất nhiên, điều đầu tiên mọi người muốn biết là làm tình với một người Hoang dã thì nó ra làm sao. Và tớ phải nói là tớ không biết”. Cô lắc đầu. “Phần lớn đàn ông không tin tớ, tất nhiên. Nhưng điều ấy là đúng. Tớ mong nó không đúng”. Cô buồn bã nói thêm và thở dài. “Anh ta đẹp trai khủng khiếp, cậu có thấy thế không?”

“Nhưng anh ta không thích cậu thì phải?” – Fanny hỏi.

“Có lúc tớ nghĩ anh ấy thích, có lúc lại không. Anh ấy luôn luôn tìm mọi cách tránh mặt tớ; khi tớ vào phòng thì anh ấy ra, không chạm vào người tớ, thậm chí không nhìn tớ. Nhưng đôi khi, nếu tớ đột nhiên quay lại, tớ bắt gặp anh ấy đang nhìn tớ chằm chằm, và lúc đó – ờ, cậu biết đàn ông thế nào khi họ thích mình chứ.”

Có, Fanny biết.

“Tớ chẳng biết nói thế nào” – Lenina nói. Cô không biết nói thế nào; không chỉ vì bối rối; mà còn khá bấn loạn.

“Bởi vì, cậu biết không, Fanny, tớ thích anh ấy.”

Thích anh nhiều, nhiều nữa. Tuyệt, bây giờ sẽ có một dịp may thật sự, cô nghĩ khi tận hưởng mùi thơm của mình sau khi tắm. Ta-ta-ta, một dịp may thật sự. Tâm trạng phấn chấn của cô tràn trề ra bài hát.

Ôm em đi, anh yêu, cho đến khi anh mê

Hôn em đi, cho đến khi em phê

Ôm em đi, anh yêu, ôm ghì mê mải

Tình yêu, giống soma, đẹp mãi.

Đàn organ-mùi đang nhả những hợp âm rải hân hoan tươi tỉnh của Khúc tùy hứng Thảo mộc rì rầm của xạ hương và oải hương, của hương thảo, húng quế, mía, ngải giấm; một loạt chuyển giọng táo bạo qua những phím hương vị sang long diên hương và chầm chậm quay về mùi gỗ đàn hương, long não, tuyết tùng, mùi cỏ mới cắt (lâu lâu mơ hồ một thoáng nghịch âm – một chút cật phèo, một tí phân heo kinh tởm nhất) rồi quay trở lại những mùi thơm đơn giản khi khúc nhạc bắt đầu. Làn xạ hương cuối cùng vừa lịm tắt thì một tràng vỗ tay nổi lên; và ánh sáng bật lên. Cuộn băng ghi trong chiếc máy nghe nhạc tổng hợp bắt đầu tở ra. Lúc này bộ tam tấu siêu-violon, siêu-cello, và giả-oboe tràn ngập không gian với khoảng lặng dễ chịu của nó. Ba bốn chục nhịp – và sau đó, nổi lên trên nền nhạc một giọng khác hơn giọng người bắt đầu líu lo, phát ra lúc từ cổ họng, lúc từ đầu, lúc rỗng, lúc chất chứa những hợp âm đầy thương cảm, nó dễ dàng chuyển từ giọng trầm của Gaspard Forster ghi lại ngay trên biên giới của tông nhạc, đến một nốt láy rền vút lên cao hơn nốt Đô cao nhất mà Lucrezia Agujari[74], trong toàn bộ ca sĩ trong lịch sử, chỉ mình cô đã có lần (vào năm 1770, tại rạp opera Ducal ở Parma, trước sự ngạc nhiên của Mozart) cất lên lảnh lói.

Ngồi lún trong những lô của mình, Lenina và người Hoang dã hít và nghe. Bây giờ đến lượt mắt và da. Đèn trong nhà tắt hết, những con chữ lửa nổi lên chắc nịch như thể tự chúng đứng được trong bóng tối. BA TUẦN LỄ TRONG MỘT CHIẾC TRỰC THĂNG. MỘT PHIM-TÌNH CA NHẠC MÀU, LẬP THỂ, GIỌNG NÓI TỔNG HỢP. CÓ ĐỆM ĐÀN ORGAN-MÙI.

“Ấn và giữ những nút bấm trên tay ghế của anh” – Lenina thì thầm – “Nếu không anh không thưởng thức được những tác động của phim-tình Fili đâu”. Người Hoang dã làm theo.

Trong khi đó, những chữ lửa đã biến mất. Mười giây hoàn toàn chìm trong bóng tối. Rồi bỗng, hiện lên những hình ảnh nổi của một người da đen khổng lồ và một phụ nữ trẻ Beta Cộng đầu ngắn tóc vàng, hai cánh tay họ khóa vào nhau, chói lọi vô song, trông có hình khối bằng da bằng thịt, thực hơn thực tế nhiều.

Người Hoang dã giật mình. Cái cảm giác ấy trên môi anh. Anh giơ một bàn tay lên miệng; cảm giác nhồn nhột ngưng lại, anh đặt lại tay lên nút bấm kim loại; cảm giác ấy trở lại. Trong khi ấy cây đàn organ-mùi thở ra toàn mùi xạ hương. Một rãnh âm siêu-bồ-câu gù “U-uuh”; và rung chỉ ba mươi hai lần trong một giây, một tiếng bass Phi châu trầm sâu hơn đáp lại “A-aah”. “Uuh-ah!”, “Uuh-ah!” Những cặp môi lập thể lại dính vào nhau, và thêm một lần nữa những vùng nhạy cảm dục tình trên mặt của sáu nghìn khán giả trong Alhambra ngứa ran lên với khoái cảm kích thích không chịu nổi. “Uuh...”

Cốt truyện phim cực kỳ đơn giản. Một phút sau những “Uuh” và những “Aah” đầu tiên (một bản song ca đã được hát và một cuộc tình nhỏ được làm trên tấm da gấu nổi tiếng đó, có thể sờ thấy mỗi sợi lông của nó một cách rõ ràng và tách biệt – Phó Phòng Tiền định đã nói rất đúng), người da đen gặp một tai nạn máy bay trực thăng, rơi chúi đầu xuống. Ầm! Đau nhói ở trán. Từ khán phòng đồng thanh vang lên “ối!” và “ái!”.

Chấn động này đã đánh bật tất cả đào luyện mà gã da đen đã được thụ hưởng. Hắn bày tỏ một đam mê cuồng si độc nhất vô nhị với nàng Beta tóc vàng. Cô cưỡng lại. Hắn dai dẳng lì lợm theo đuổi. Xảy ra những cuộc tranh chấp, thuyết phục, tấn công đối thủ, cuối cùng là một cuộc bắt cóc giật gân. Cô Beta tóc vàng bị cướp đi mất đưa lên trời và bị giữ ở đó, bay liệng trên đó ba tuần lễ trong một cuộc chạm mặt hằn học với gã da đen điên rồ kia. Cuối cùng, sau cả loạt những cuộc phiêu lưu và nhào lộn ngoạn mục trên trời, ba chàng trai Alpha trẻ đẹp đã giải cứu cô thành công. Gã da đen bị tống cổ đến Trung tâm Tái Đào luyện Người Lớn, và phim kết thúc có hậu và đoan trang, nàng Beta tóc vàng trở thành nhân tình của cả ba ân nhân của cô. Họ tạm ngưng một lát để hát một bản tứ ca tổng hợp, ngập trong nhạc đệm của siêu-dàn-nhạc với mùi hoa nhài trên cây đàn organ-mùi. Rồi tấm da gấu xuất hiện lần cuối cùng, và giữa tiếng kèn sexophone, cái hôn nổi mờ dần thành bóng tối, cơn nhồn nhột điện tử cuối cùng chết lịm trên những đôi môi giống như một con bướm đêm hấp hối run lên run lên càng lúc càng yếu dần đi, càng lúc càng uể oải, và cuối cùng lặng tắt hoàn toàn.

Nhưng với Lenina, con bướm đêm không hoàn toàn chết. Thậm chí sau khi đèn đóm tắt hết, trong khi họ chầm chậm lê bước cùng với đám đông về phía thang máy, cái bóng mờ của nó còn vỗ cánh đập vào môi cô, vẫn còn vạch những con đường ghê sợ của lo âu và hoan lạc trên da cô. Má cô đỏ bừng lên. Cô nắm lấy cánh tay ẻo lả của người Hoang dã, ép chặt vào người cô. Anh nhìn xuống cô, tái nhợt, đau đớn, ham muốn, và xấu hổ về ham muốn của mình. Anh không xứng đáng, nhưng... Mắt hai người chạm nhau trong thoáng chốc. Đôi mắt cô hứa hẹn cả một trời hoan lạc! Tình yêu châu ngọc của nữ hoàng! Anh vội nhìn đi chỗ khác, gỡ cánh tay bị cầm tù ra. Anh mơ hồ sợ rằng cô sẽ thôi không còn là cái mà anh có thể cảm thấy mình không xứng đáng. “Tôi nghĩ cô không nên xem những thứ như thế” – anh nói, vội vã chuyển lời trách cứ về sự không hoàn thiện của bất kỳ mảng nào trong quá khứ hay tương lai khả dĩ, từ bản thân Lenina sang những hoàn cảnh xung quanh.

“Những thứ như thế nào, John?”

“Như bộ phim khủng khiếp ấy.”

“Khủng khiếp?” – Lenina thật sự ngac nhiên – “Nhưng tôi thấy nó đáng yêu mà”.

“Nó thấp hèn” – anh căm phẫn nói – “nó đê tiện”.

Cô lắc đầu. “Tôi không hiểu anh định nói gì”. Tại sao hắn quỷnh đến thế? Tại sao hắn vô duyên vô cớ làm mất hứng mọi thứ như thế?

Trong chiếc taxi-trực thăng, anh hầu như không nhìn cô. Bị ràng buộc bởi những lời nguyền nặng nề chưa bao giờ được nói ra, tuân theo những lề luật đã hết hiệu lực từ lâu, anh ngồi ngoảnh đi và im lặng. Đôi khi, như thể một ngón tay co giật vì thần kinh căng thẳng, gần như một sợi dây đàn đứt, đột nhiên toàn thân anh run rẩy trong một cái rùng mình hoảng sợ.

Chiếc taxi-trực thăng đậu xuống mái tòa nhà chung cư của Lenina. “Cuối cùng” – cô hớn hở nghĩ khi bước ra khỏi cabin. Cuối cùng, cho dù ngay bây giờ anh ta vẫn quỷnh như thế. Đứng dưới đèn, cô chăm chú ngắm mình trong chiếc gương tay. Cuối cùng. Ờ, mũi cô hơi bóng lên. Cô lắc cho rơi những hạt bụi phấn rời. Trong khi anh trả tiền taxi, vẫn còn chút thời gian. Cô xoa chỗ bóng, nghĩ: “Anh chàng đẹp trai dễ sợ. Anh ấy không cần phải bẽn lẽn như Bernard. Và, tuy thế... Bất kỳ một tay đàn ông nào khác chắc đã làm chuyện đó từ lâu. Được rồi, bây giờ cuối cùng cũng đến lúc”. Một mảnh khuôn mặt trong chiếc gương tròn nhỏ xíu bỗng mỉm cười với cô.

“Chúc ngủ ngon” – một giọng nghèn nghẹt nói sau lưng cô. Lenina xoay người. Anh chàng đứng ở khoảng trống của khung cửa cabin, mắt dán vào, chằm chằm, chắc chằm chằm từ lúc cô đang đánh phấn, đợi, nhưng đợi cái gì? Hay ngập ngừng, cố đi đến quyết định, và suốt thời gian đó suy nghĩ, suy nghĩ – cô không thể tưởng tượng ra những ý nghĩ phi thường nào. “Chúc ngủ ngon, Lenina” – anh nhắc lại và cố gắng mỉm cười đến thành ra nhăn nhó.

“Nhưng John này... Tôi nghĩ anh... Tôi muốn nói, phải không anh?”

Anh đóng cửa và cúi xuống nói gì đó với người lái. Trực thăng bay vọt lên trời. Qua cửa kính máy bay nhìn xuống, người Hoang dã thấy khuôn mặt Lenina ngước nhìn lên, càng xanh xao dưới ánh đèn màu xanh. Mồm mở to, cô ta đang gọi. Khuôn mặt cô trông bị rút ngắn lại nhanh chóng biến mất khỏi tầm mắt anh, mảnh mái nhà vuông bé dần như rơi vào bóng tối.

Năm phút sau anh đã trở về phòng mình. Anh lấy từ chỗ cất giấu ra tập sách chuột gặm, kính cẩn giở từng trang nhem nhuốc và bở nát, và bắt đầu đọc Othello. Anh nhớ, Othello giống nhân vật chính của Ba tuần lễ trong một chiếc trực thăng, một người da đen.

Lau khô mắt, Lenina bước ngang qua nóc nhà tới thang máy. Trong lúc xuống tầng hai bảy của cô, cô lấy ra chai soma. Một gram chắc không đủ, nỗi đau của cô đáng giá hơn một gram. Nhưng nếu cô nuốt hai gram, có nguy cơ cô không thể dậy đúng giờ vào sáng mai. Cô dung hòa, và dốc ba viên nửa-gram vào lòng bàn tay khum khum.

[66] William Shakespeare, Antony và Cleopatra. (ND)

[67] Xem chú thích 1, trang 59. (ND)

[68] William Shakespeare, Bão tố. Ariel là tên một linh hồn trong vở kịch. (ND)

[69] Kiêng chữ “mẹ”! (ND)

[70] Xem chú thích trang 183. (ND)

[71] Nguyên văn: freemartin – bò cái bất toàn – đẻ đồng sinh cùng một con bò đực, thường là không có khả năng sinh sản. (ND)

[72] Feely: xem chú thích 1, trang 59. (ND)

[73] William Shakespeare, Người Lái buôn thành Venice. (ND)

[74] Lucrezia Agujari (1743 – 1783): Nữ ca sĩ giọng cao người Italy có âm vực rộng đến ba quãng tám rưỡi. Năm 1770, Leopol Mozart đã viết: “Tôi không thể tin cô ta đã lên được đến nốt Đô cao vút đó, nhưng lỗ tai tôi đã buộc tôi phải tin”. (ND)

Chương mười hai

Bernard đã phải gào lên qua cửa khóa; người Hoang dã không mở.

“Nhưng mọi người ở đó đang đợi cậu.”

“Cứ để họ đợi” – cái giọng nghèn nghẹt trả lời qua cửa.

“Nhưng cậu biết rõ rằng tôi đã cố tình yêu cầu họ tới gặp cậu”. Thật khó mà tỏ ra thuyết phục khi phải nói rít lên.

“Đáng lẽ anh nên hỏi tôi trước xem tôi có muốn gặp họ không.”

“Nhưng cậu luôn đến trước mà, John.”

“Chính đó là lý do tôi không muốn đến nữa.”

“Chỉ là để làm vui lòng tôi thôi mà” – Bernard xuống giọng dỗ dành – “Cậu không muốn làm vui lòng tôi à?”

“Không.”

“Cậu nói nghiêm túc đấy chứ?”

“Vâng.”

“Nhưng tao biết làm thế nào?” – Bernard rên lên.

“Đi chết đi” – giọng nói giận dữ vang lên từ bên trong.

“Nhưng đêm nay có mặt Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng Canterbury” – Bernard gần phát khóc.

“Ai yaa tákwa!” Chỉ có dùng tiếng Zuni người Hoang dã mới thể hiện được điều anh cảm thấy về Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng. “Háni!” Anh nói thêm như sau khi đã nghĩ, rồi với vẻ hung tợn chế nhạo, “Sons éso tse-ná”. Và anh đập tay xuống sàn, như Popé thường làm thế.

Cuối cùng Bernard phải lẻn đi, thu mình lại, chui vào những căn phòng của gã và thông báo cho đám đông đang sốt ruột rằng người Hoang dã đêm nay không xuất hiện. Tin này đã gây phẫn nộ. Những người đàn ông nổi giận vì đã bị lừa phải tỏ ra lễ phép với con người vô giá trị mang tiếng xấu ghê tởm và những ý kiến dị giáo này. Địa vị của họ càng cao trong cái tôn ti trật tự này, thì nỗi oán hận của họ lại càng sâu hơn.

“Dám đùa với ta hở, dám đùa cả với ta!” – Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng nhắc đi nhắc lại.

Còn về đám phụ nữ, họ căm phẫn cảm thấy họ đã bị lợi dụng bởi những lý do giả dối, bị rơi vào tay một gã nhỏ thó thảm hại, kẻ đã bị một tay Gamma Trừ đổ nhầm rượu vào chai của mình. Đó là một sự sỉ nhục, và họ cứ thế nói càng lúc càng to. Cô Giáo vụ trưởng trường Eton nói cay độc nhất.

Chỉ có Lenina là không nói gì. Xanh xao, đôi mắt xanh của cô phủ một nỗi buồn hiếm thấy, cô ngồi trong một góc, lánh xa những người xung quanh, do một mối xúc động mà họ không chia sẻ. Cô đã đến bữa tiệc lòng tràn ngập một cảm giác lạ lùng hân hoan lo âu. Cô tự nhủ khi bước vào phòng, “Mấy phút nữa, ta sẽ gặp chàng, nói chuyện với chàng (vì khi đến đây cô đã quyết định rồi) ta sẽ nói rằng ta yêu chàng hơn bất kỳ người nào khác mà ta biết. Và có lẽ chàng sẽ nói...”

Chàng sẽ nói gì? Máu chạy rần rần trên gò má cô.

“Sao đêm hôm kia anh ấy lạ thế, sau khi xem phim gợi tình ấy? Rõ quỷnh. Tuy thế mình tuyệt đối tin chắc rằng chàng thật sự có thích mình. Mình chắc...”

Đúng lúc đó Bernard thông báo người Hoang dã không đến dự tiệc.

Lenina bỗng cảm thấy tất cả những cảm giác mà bình thường cô trải qua trong điều trị Giả Đam mê Mãnh liệt – một cảm giác trống rỗng khủng khiếp, sợ hãi đến nghẹt thở, buồn nôn. Trái tim cô như ngừng đập.

“Có lẽ vì anh ấy không thích mình” – cô tự nhủ. Và ngay lập tức khả năng này trở thành một điều chắc chắn: John đã từ chối đến bởi vì anh không thích cô. Anh ấy đã không thích cô.

“Cái này thật sự là hơi quá đáng” – Giáo vụ trưởng trường Eton nói với Giám đốc Cải tạo đất bằng Lò thiêu xác và Phốt-pho – “khi tôi nghĩ rằng tôi thật sự...”

“Vâng” – giọng nói của Fanny Crowne vang lên – “tuyệt đối đúng là rượu. Có một người tôi biết biết một người làm việc trong Kho Phôi vào thời gian ấy. Bà ấy nói với bạn tôi, và bạn tôi nói lại với tôi...”

“Quá tệ, quá tệ” – Henry Foster nói, đồng tình với chàng Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng. “Sẽ thú vị đối với anh nếu biết rằng cựu Giám đốc của chúng ta đã chuẩn bị chuyển cậu ta đến Băng Đảo.”

Bị chọc thủng bởi mỗi lời được nói ra, quả bong bóng căng của lòng tự tin hạnh phúc của Bernard đã xì ra từ hàng ngàn lỗ thủng. Tái mét, khốn khổ, quẫn trí, bấn loạn, gã đi giữa những khách khứa của mình, lắp bắp những lời xin lỗi không đâu vào đâu, đảm bảo lần sau người Hoang dã nhất định sẽ đến, khẩn khoản mời họ ngồi xuống và ăn một chiếc bánh kẹp caroten, một lát patê vitamin A, một cốc giả-sâm-banh. Họ ăn, nhưng phớt lờ gã; uống và hoặc chửi mắng thô tục vào mặt gã, hoặc nói chuyện với nhau về gã, nói to và xúc phạm, như thể gã không hề có đó.

“Và bây giờ, thưa các bạn” – chàng Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng Canterbury nói, bằng giọng trong trẻo ngân vang mà chàng đã dùng để cử hành nghi lễ trong những Ngày Lễ Ford – “bây giờ, thưa các bạn, tôi nghĩ đã đến lúc...” Chàng đứng dậy, đặt cốc xuống, phủi những mẩu bánh vụn khỏi chiếc gilê viscose màu tím, và bước ra phía cửa.

Bernard lao tới để chặn chàng ca sĩ lại.

“Anh phải làm thật sao, Ca sĩ?... Vẫn còn sớm lắm. Tôi hy vọng anh sẽ...”

Phải, điều gì mà gã không hy vọng, khi Lenina đã nói riêng với gã rằng Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng sẽ chấp nhận lời mời nếu nó được gửi đến. “Anh ấy thật sự rất duyên dáng, anh biết đấy”. Và cô khoe với Bernard chiếc khóa kéo nhỏ bằng vàng có dạng chữ T mà Ca sĩ đã tặng cô làm vật kỷ niệm dịp cuối tuần mà cô đã qua ở Lambeth. Để đón Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng Canterbury và người Hoang dã. Bernard đã công bố thắng lợi này của gã trên mọi thiếp mời. Nhưng người Hoang dã đã chọn chính đêm nay để ở lì trong phòng riêng, để kêu “Háni!” và thậm chí (cũng may mà Bernard không biết tiếng Zuni) “Sons éso tse-ná!”. Thời khắc lẽ ra là tột đỉnh vinh quang trong toàn sự nghiệp của Bernard đã biến thành thời điểm mang nỗi nhục lớn nhất của gã.

“Tôi đã hết sức hy vọng…” – gã vẫn lắp bắp, ngước nhìn lên nhân vật danh vọng cao ngất bằng đôi mắt cầu khẩn và quẫn trí.

“Anh bạn trẻ” – Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng nói giọng trầm và uy nghiêm trang trọng; tất cả im lặng – “để tôi cho cậu một lời khuyên”. Chàng vẫy Bernard bằng một ngón tay. “Trước khi quá muộn. Một lời khuyên tốt” (giọng chàng trở nên bi thương). “Hãy sửa chữa cung cách của cậu đi, anh bạn trẻ”. Chàng làm dấu “T” lên gã và quay đi. “Lenina, em yêu” – chàng gọi bằng giọng khác – “đến đây với anh”.

Vâng lời, không mỉm cười (hoàn toàn không cảm thấy vinh dự ban cho mình) và không hãnh diện, Lenina bước theo sau chàng, ra khỏi phòng. Các vị khách khác theo sau giữ một khoảng cách kính trọng. Người khách cuối cùng đóng sầm cửa. Bernard còn trơ lại một mình.

Ỉu xìu, hoàn toàn xẹp lép, gã gieo mình xuống một cái ghế và lấy hai tay bưng mặt, bắt đầu khóc. Tuy nhiên, mấy phút sau, gã nghĩ lạc quan hơn và lấy ra bốn viên soma.

Trên gác, trong phòng mình, người Hoang dã đang đọc Romeo và Juliet.

Lenina và Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng bước lên tầng thượng Lâu đài Lambeth. “Mau lên, bạn trẻ, tôi muốn nói, Lenina” – Ca sĩ sốt ruột gọi từ cửa thang máy. Lenina, nấn ná giây phút để ngắm trăng, cụp mắt xuống và vội vã băng ngang qua sân thượng đến gặp chàng.

“Một Lý thuyết Sinh học Mới” là đầu đề bài báo mà Mustapha Mond vừa đọc xong. Ông ta ngồi thêm một lúc, cau mày trầm ngâm, rồi cầm lấy bút và viết chéo qua trang đầu: “Xử lý toán học của tác giả về khái niệm mục đích là mới mẻ và giỏi, nhưng dị giáo, và về phương diện trật tự xã hội, thì nguy hiểm và có tiềm năng lật đổ. Không được đăng”. Ông ta gạch dưới những từ này. “Cần đặt tác giả dưới sự theo dõi giám sát. Việc chuyển anh ta sang Trạm Sinh vật học Biển ở St. Helena có thể trở nên cần thiết”. Thật đáng tiếc, ông ta nghĩ khi ký tên. Đây là một kiệt tác. Nhưng ngay khi anh bắt đầu chấp nhận những giải thích về mục đích – tốt, anh không biết kết quả sẽ là gì. Nó là loại ý tưởng dễ dàng giải-đào luyện những đầu óc bất ổn trong số những đẳng cấp cao, khiến chúng mất lòng tin vào hạnh phúc như Điều Thiện tối cao, và thay vào đó, lại đi tin tưởng rằng mục tiêu là một chỗ nào vượt xa, một nơi nằm ngoài phạm vi của con người hiện tại, rằng mục đích của cuộc đời không phải là duy trì hạnh phúc, mà là làm cho ý thức sâu, mạnh thêm, là mở mang kiến thức. Điều ấy, ngài Kiểm soát nghĩ, hoàn toàn có thể đúng. Nhưng, trong hoàn cảnh hiện tại, không thể chấp nhận được. Ông ta cầm bút lên lần nữa, và gạch thêm một đường nữa dưới câu “Không được đăng” dày hơn và đậm hơn nét đầu; rồi thở dài. “Thật vui biết bao” – ông nghĩ – “nếu người ta không phải nghĩ về hạnh phúc!”

Với đôi mắt nhắm, khuôn mặt sáng bừng lên niềm hoan lạc mê ly, John êm ái ngâm vào khoảng không:

“Ôi! nàng dạy cho những ngọn đuốc cháy rực lên!

Dường như nàng treo trên gò má của đêm,

Giống như viên ngọc lấp lánh trên tai một nàng Ethiop,

Vẻ đẹp quá tráng lệ để mang dùng, quá đắt giá đối với trần gian...”[75]

Chữ T bằng vàng lấp lánh trên ngực Lenina. Chàng Ca sĩ đùa nghịch tóm lấy nó, kéo. “Tôi nghĩ” – Lenina bỗng nói, phá vỡ im lặng lâu dài – “tôi nên chơi vài gram soma”.

Bernard, vào lúc đó, đang ngủ say và đang mỉm cười với cái thiên đường riêng của những giấc mơ của gã. Mỉm cười, mỉm cười. Nhưng cứ ba mươi giây, chiếc kim phút của chiếc đồng hồ điện tử phía trên giường của gã lại nhảy một cú bằng một tiếng kích gần như mơ hồ. Kích, kích, kích, kích, kích... Và trời sáng. Bernard lại trở về với những nỗi khốn khổ của không gian và thời gian. Gã đi taxi đến làm việc ở Trung tâm Đào luyện trong tâm trạng tối tăm nhất. Cái say sưa thắng lợi đã bay vèo, gã tỉnh táo trong cái tôi cũ kĩ của mình, trái ngược với quả bóng hơi tạm thời trong mấy tuần qua, cái tôi cũ kĩ ấy dường như chưa từng bao giờ nặng nề hơn bầu không khí xung quanh thế này.

Nhưng người Hoang dã lại bày tỏ cảm thông bất ngờ với gã Bernard ỉu xìu ấy.

“Anh bây giờ giống anh cái hồi ở Malpais hơn” – anh nói, khi Bernard kể câu chuyện buồn khổ của gã – “Anh có nhớ cái lần đầu tiên chúng ta nói chuyện với nhau không? Bên ngoài ngôi nhà nhỏ đó? Anh bây giờ giống anh lúc đó”.

“Bởi vì tôi lại bất hạnh, đó là lý do.”

“À, tôi thà bất hạnh còn hơn có thứ hạnh phúc giả tạo, dối trá mà anh có ở đây.”

“Tôi thích thế” – Bernard nói một cách đau xót – “Khi chính cậu là nguyên nhân của tất cả chuyện đó. Từ chối đến dự tiệc của tôi làm cho tất cả bọn họ quay ra chống lại tôi”. Gã biết rằng những gì gã đang nói là phi lý trong sự bất công của nó; trong thâm tâm gã thừa nhận, và cuối cùng thậm chí nói to lên, rằng tất cả những điều người Hoang dã nói là đúng, về những kẻ có thể vì một khích động nhỏ mà biến thành kẻ thù ngược đãi mình thì không xứng đáng là bạn. Nhưng dù gã biết như thế và thừa nhận thế, dù sự đồng tình và ủng hộ của bạn lúc này là niềm an ủi duy nhất đối với gã, cùng với niềm thương mến hoàn toàn chân thực, Bernard vẫn bướng bỉnh tiếp tục nuôi dưỡng nỗi oán hận ngấm ngầm đối với người Hoang dã, rắp tâm mưu tính những cuộc trả thù nho nhỏ cho hả lòng. Nuôi dưỡng nỗi oán hận đối với Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng là vô ích; không có khả năng nào trả thù Trưởng Xưởng Đóng Chai hay Phó Phòng Tiền định. Như một nạn nhân, đối với Bernard, người Hoang dã có cái ưu thế rất lớn này so với người khác: gã có thể dễ dàng tiếp cận cậu ta. Một trong những chức năng chính của một người bạn là chịu đựng (dưới dạng được làm dịu đi và tượng trưng) những sự trừng phạt mà chúng ta muốn, nhưng không thể, giáng lên kẻ thù.

Một người bạn – nạn nhân khác của Bernard là Helmholtz. Khi thất bại, gã lại đến một lần nữa và yêu cầu cái tình bạn mà khi giàu sang gã thấy nó không đáng mất thời gian để duy trì. Helmholtz hiểu; hiểu mà không hề trách móc, không một lời bình luận, như thể anh đã quên rằng giữa hai người từng có cuộc cãi vã. Bối rối, Bernard cảm thấy bản thân gã cùng lúc vừa nhục nhã bởi tính cao thượng này – một sự cao thượng càng phi thường và do đó càng làm gã nhục nhã hơn ở chỗ nó không hề nhờ ở soma mà tất cả là từ tính cách của Helmholtz. Chính là Helmholtz của cuộc sống hàng ngày đã quên và đã tha thứ, không phải Helmholtz của nửa gram soma ngày lễ. Bernard vừa biết ơn một cách thích đáng (thật vô cùng dễ chịu khi có lại một người bạn) vừa oán hận một cách cũng thích đáng (thật thích thú biết bao được trả thù Helmholtz vì sự hào hiệp của anh ta).

Trong cuộc gặp đầu tiên giữa hai người sau bất hòa, Bernard trút ra câu chuyện về những nỗi khổ của gã và nhận lời an ủi. Chỉ sau đó ít ngày gã mới biết, ngạc nhiên và bị xấu hổ cắn rứt, rằng gã không phải người duy nhất gặp rắc rối. Chính Helmholtz cũng rơi vào xung đột với chính quyền.

“Đó là về mấy bài văn vần” – anh giải thích – “Tớ đang lên lớp như thường lệ cho Sinh viên Năm ba về Thiết kế chế tác Cảm xúc Cao cấp. Mười hai bài giảng, bài thứ bảy là về văn vần. Đúng ra là: Về việc Sử dụng Văn vần trong Tuyên truyền và Quảng cáo Đạo đức. Tớ luôn luôn minh hoạ bài giảng bằng nhiều thí dụ kỹ thuật. Lần này tớ nghĩ tớ sẽ cho chúng một thí dụ tớ vừa tự viết xong. Đúng là điên, tất nhiên, nhưng tớ không thể cưỡng lại nó” – anh cười – “Tớ tò mò muốn biết phản ứng của lũ sinh viên ra sao. Ngoài ra” – anh nghiêm trang nói thêm – “tớ muốn làm một chút tuyên truyền, tớ cố làm cho chúng có cảm giác như tớ cảm thấy khi tớ viết những bài văn vần ấy. Ford ơi!”

“Ford ơi! La ó mới ghê chứ. Hiệu trưởng gọi tớ lên và dọa sa thải ngay lập tức. Tớ là một người bị tình nghi.”

“Nhưng bài văn vần của cậu thế nào?” – Bernard hỏi.

“Nó nói về sự cô độc.”

Bernard nhướng mày.

“Tớ đọc cho cậu nghe, nếu cậu thích”. Và Helmholtz bắt đầu:

“Ủy ban ngày hôm qua,

Vung dùi, nhưng trống thủng

Nửa đêm trong thành phố,

Tiếng sáo nghe trống rỗng,

Những môi mím, những mặt ngủ,

Tiếng máy chạy đã ngừng,

Những vỉa hè rác rưởi,

Những đám đông vui mừng

Rấm rứt hay tức tưởi

Tất cả đều lặng im

Một giọng nói cất lên,

Giọng ai, tôi không biết
vắng mặt, cô Susan
vắng mặt, cậu Robert
vắng cánh tay của anh
vắng bộ ngực của ả

Môi và mông của ai,

Sao mà trông ngon lạ.

Bỗng từ từ hiện diện

Ai? Cái gì, tôi hỏi,

Một sự Vắng mặt, vô lý thế

Đó là một chuyện

Tuy nhiên nên ở

Đêm rỗng, chặt hơn

Cái đêm mà chúng ta giao hợp

Sao nó dơ dáy thế?”

“Ờ, tớ cho chúng nó làm thí dụ, thế mà chúng lên báo cáo Hiệu trưởng.”

“Tớ không ngạc nhiên. Nó rõ ràng chửi thẳng những thằng giáo viên ngủ gật. Nên nhớ, chúng nó có ít nhất một phần tư triệu cảnh báo chống sự cô đơn.”

“Tớ biết. Nhưng tớ muốn xem hiệu quả như thế nào.”

“Ờ, thế là cậu được xem rồi đó.”

Helmholtz chỉ cười. “Tớ cảm thấy” – anh nói – “như thể tớ lại vừa bắt đầu có một cái gì đó để viết về. Như thể tớ lại vừa bắt đầu có khả năng sử dụng cái sức mạnh mà tớ cảm thấy tớ có bên trong tớ, cái sức mạnh phụ, tiềm ẩn. Có một cái gì đó đang đến với tớ”. Mặc dù tất cả rắc rối của anh ta, Bernard nghĩ, hình như anh ta đang hạnh phúc một cách sâu xa.

Helmholtz và người Hoang dã ngay từ đầu đã mến nhau. Quý mến chân thành đến nỗi Bernard cảm thấy đau nhói vì ghen tị. Trong suốt những tuần lễ này gã chưa bao giờ có được tình thân mật thắm thiết với người Hoang dã như Helmholtz ngay lập tức có được. Nhìn họ, nghe họ nói chuyện, gã thấy đôi khi gã hậm hực mong rằng giá đừng bao giờ gã đưa họ tới với nhau. Gã hổ thẹn về sự ghen tị này, và hết dùng cố gắng của ý chí lại uống soma để khỏi cảm thấy nó. Nhưng những cố gắng không mang lại kết quả, mà chơi thì soma nhất thiết phải cách quãng. Bởi thế cái cảm giác ghê tởm ấy cứ liên tục quay lại.

Trong lần gặp thứ ba với người Hoang dã, Helmholtz đọc bài văn vần của anh về sự Cô độc.

Đọc xong anh hỏi:

“Anh thấy thế nào?”

Người Hoang dã lắc đầu, “nghe đây”, là câu trả lời của anh; rồi mở khóa ngăn kéo trong đó cất cuốn sách chuột gặm, anh lấy ra và đọc:

“Để cho con chim giọng khủng nhất hót

Trên cành cây A Rập độc nhất

Thiên sứ buồn và kèn trumpet…”

Helmholtz càng nghe càng náo nức. Nghe “cành cây A Rập độc nhất” anh rùng mình, nghe “mi là kẻ báo tin” anh đột nhiên mỉm cười thích thú, nghe “mọi con chim có cánh bạo chúa” anh thấy máu chảy rần rần lên gò má, nhưng nghe đến “âm nhạc đưa ma” anh tái xanh run rẩy với một xúc cảm chưa từng có. Người Hoang dã đọc tiếp:

“Bởi vậy bản tính sợ rằng,
bản thân nó không phải vẫn là chính nó.

Một cái tên kép gọi một bản chất duy nhất,
không một mà cũng chẳng hai.

Lý trí chịu không nhìn thấy
những chia rẽ khác biệt hòa hợp cùng nhau”[76]

“Orgy-porgy!”, “Xả láng đi!”. Bernard cắt ngang giọng đọc bằng một tiếng cười to, khó chịu. “Đó chính là Bài ca Phụng sự Tình đoàn kết”. Gã đang trả thù hai người bạn vì họ đã thích nhau hơn thích gã.

Trong hai ba cuộc gặp kế tiếp của họ, gã thường xuyên lặp lại cái trò trả thù nhỏ mọn này. Nó đơn giản, và cực kỳ hiệu quả, vì cả Helmholtz lẫn người Hoang dã cùng bị đau đớn khổ sở vì việc gây rối và làm vấy bẩn giọt pha-lê thi ca yêu thích này. Cuối cùng Helmholtz phải dọa tống gã ra khỏi phòng nếu gã dám quấy rầy nữa. Thế nhưng thật lạ lùng, lần ngắt quãng sau đó, nhục nhã nhất, lại chính từ Helmholtz.

Người Hoang dã đang đọc to Romeo và Juliet, đọc một cách say mê mãnh liệt đến run rẩy (vì lúc nào anh cũng thấy mình là Romeo còn Lenina là Juliet). Helmholtz đã nghe từ cảnh gặp gỡ đầu tiên của đôi tình nhân, với niềm hứng thú bối rối. Cảnh này diễn ra trong vườn cây ăn quả và làm anh vui sướng với chất thơ của nó; nhưng những tình cảm được thể hiện khiến anh mỉm cười. Yêu một cô gái mà đi vào một trạng thái như thế dường như có cái gì nực cười. Nhưng, mô tả chi tiết bằng lời nói chi tiết, thật là một tác phẩm điều chế cảm xúc tuyệt vời. “Ông già ấy” – anh nói – “đã khiến những kỹ thuật gia tuyên truyền giỏi nhất của chúng ta trông thành như cực kỳ ngu ngốc”. Người Hoang dã mỉm cười đắc thắng và tiếp tục đọc.

Mọi thứ diễn ra khá tốt cho đến khi, trong cảnh cuối của màn ba, Capulet và phu nhân Capulet bắt đầu ép Juliet lấy Paris. Helmholtz vốn đã nôn nao suốt cả cảnh này, nhưng khi người Hoang dã làm điệu bộ lâm ly thống thiết Juliet kêu lên:

“Không còn niềm thương xót nào trong những đám mây kia,

Nhìn vào đáy lòng đau đớn của ta ư?

Ôi mẹ yêu quý,

Xin đừng ném con đi;

Hãy hoãn lễ cưới lại một tháng, một tuần;

Hay nếu không làm được thế,

Thì hãy làm giường cưới trong hầm mộ mờ tối bên xác anh Tybalt”[77]

Khi Juliet nói đến đây, Helmholtz bùng ra một tràng cười hô hố không sao cưỡng được.

Mẹ và cha (khiêu dâm kỳ cục) ép con gái lấy người mà nàng không ưng! Và cô gái khờ dại không nói rằng nàng đã có người khác (dù sao, vào lúc ấy) mà nàng thích hơn! Trong cái cảnh dâm ô phi lý này, tình huống thật hài hước hết chỗ nói. Anh đã cố, với một cố gắng quả cảm phi thường, kìm nén sức thúc bách của nỗi vui quá trớn; nhưng tiếng “mẹ yêu” (bằng giọng bi thương run rẩy của người Hoang dã) và việc nhắc đến Tybalt nằm chết, nhưng rõ ràng chưa hỏa táng và đang bỏ phí phốt-pho trong một hầm mộ tối tăm, đối với anh là chuyện quá quắt. Anh cứ cười, cười mãi, đến khi nước mắt tràn ra mặt, cười không dứt được, trong khi, tái mặt vì giận dữ, người Hoang dã nhìn anh qua phía trên trang sách, và lúc đó, khi tiếng cười vẫn tiếp tục, gập sách lại một cách phẫn nộ, đứng lên và, với cử chỉ của một người giằng lại hạt trân châu trước mũi một con lợn, cất nó vào ngăn kéo và khóa lại.

“Thế nhưng” – Helmholtz nói khi đã lấy lại được hơi thở để xin lỗi, anh xoa dịu người Hoang dã khiến cậu chịu nghe anh giải thích – “tôi biết rất rõ rằng người ta cần những tình huống lố bịch, điên rồ như thế, người ta không thể thật sự viết hay về bất cứ điều gì khác. Tại sao cái ông già đó là một kỹ thuật gia tuyên truyền phi thường như vậy? Bởi vì gã bị kích động bởi quá nhiều những cái điên điên và quá đau khổ”.

“Anh phải bị đau, phải bấn loạn, nếu không, anh không thể nghĩ ra những câu thật hay, thật xuyên thấu, những câu như chùm tia Rơnghen. Nhưng mà những người cha và những người mẹ!” Anh lắc đầu. “Anh không thể mong đợi tôi giữ khuôn mặt nghiêm chỉnh với những người cha và những người mẹ được. Và ai có thể hào hứng về chuyện một cậu trai lấy một cô gái hay không lấy cô ta?” (Mặt người Hoang dã nhăn nhúm vì đau đớn, nhưng Helmholtz đang nhìn trừng trừng xuống đất nên không thấy gì cả.) “Không” – anh kết luận – “tôi không thể. Chúng ta cần một số dạng điên và hung dữ. Nhưng loại nào? Loại nào? Người ta có thể tìm nó ở đâu?”. Anh im lặng một lúc; rồi lắc đầu, “Tôi không biết” – cuối cùng anh nói – “Tôi không biết”.

[75] William Shakespeare, Romeo và Juliet. (ND)

[76] William Shakespeare, Phượng hoàng và Chim gáy. Bài thơ tả cuộc làm tình của hai con chim Phượng hoàng và Chim gáy (phoenix và turtle-dove) trở thành một và chết. (ND)

[77] William Shakespeare, Romeo và Juliet. (ND)

Chương mười ba

Henry Foster lù lù hiện ra qua ánh sáng chập choạng của Kho Phôi.

“Em có muốn đi Fili tối nay không?”

Lenina chỉ lắc đầu không nói.

“Đi chơi với người khác à?”

Cô lại lắc đầu.

Henry thấy vẻ mệt mỏi trong đôi mắt đỏ, vẻ xanh xao bên dưới nước da ban đỏ, nỗi buồn ở khóe môi đỏ chót không cười.

“Em không ốm đấy chứ?” – anh hỏi, hơi lo lắng, sợ rằng cô có thể bị một chứng bệnh lây nhiễm còn sót lại.

Nhưng một lần nữa Lenina lại lắc đầu.

“Dù sao, em nên đến khám bác sĩ” – Henry nói. “Một bác sĩ mỗi ngày, chứng sảng rượu khỏi ngay” – anh vui vẻ nói thêm mội câu ngạn ngữ học trong khi ngủ, kèm theo cái vỗ nhẹ lên vai. “Có lẽ em cần Mang Thai Giả. Hay một trị liệu G.Đ.M.[78] cực mạnh. Em biết đấy, đôi khi đam mê giả thông thường không đủ...”

“Ôi, vì Ford, xin anh thôi đi cho!” – Lenina phá vỡ cái im lặng bướng bỉnh. Và cô quay trở lại với những phôi thai bị xao lãng của cô.

Một trị liệu G.Đ.M. cơ à? Cô đã suýt cười, nếu lúc đó cô không gần như muốn khóc. Cứ làm như cô chưa có đủ đam mê mãnh liệt của riêng mình! Cô thở dài khi rút đầy ống tiêm. “John” – cô thầm thì một mình – “John...” rồi “Lạy Ford tôi” – cô tự hỏi – “không biết mình đã tiêm cho ống bệnh ngủ này chưa nhỉ?”. Cô không sao nhớ được. Cuối cùng, cô quyết định không dám cho nó một liều thứ hai, và di chuyển xuống chai kế tiếp.

Hai mươi hai năm, tám tháng bốn ngày từ thời điểm đó, một nhà quản lý Alpha Trừ trẻ tuổi đầy hứa hẹn sẽ chết vì trùng trypanosomiasis – ca đầu tiên trong vòng nửa thế kỷ. Thở dài, Lenina tiếp tục công việc của cô.

Một giờ sau, trong Phòng Thay đồ, Fanny phản đối mạnh mẽ. “Nhưng thật vô lý, cậu để bản thân rơi vào một trạng thái như thế. Quá vô lý” – cô lặp lại – “Mà về cái gì cơ chứ? Một người đàn ông. Chỉ một người đàn ông thôi”.

“Nhưng anh ấy là người tớ muốn.”

“Làm như trên thế giới này không có cả triệu đàn ông khác ấy.”

“Nhưng tớ không muốn họ.”

“Cậu không thử làm sao cậu biết được?”

“Tớ thử rồi.”

“Nhưng bao nhiêu?” – Fanny hỏi. Nhún vai khinh bỉ – “Một, hai?”

“Vài chục. Nhưng” – lắc đầu – “chẳng hay ho gì cả” – cô thêm.

“À, cậu phải kiên nhẫn chứ” – Fanny nói, giọng dạy đời. Nhưng rõ ràng niềm tin của cô vào phương thuốc của mình đã lung lay.

“Không thể đạt được điều gì nếu ta không kiên nhẫn.”

“Nhưng trong khi đó…”

“Đừng nghĩ đến anh ta nữa.”

“Tớ không thể.”

“Ngậm soma.”

“Tớ đã uống rồi.”

“Ừ, thế thì tiếp tục đi.”

“Nhưng trong những quãng ngưng tớ vẫn thích anh ấy. Tớ sẽ mãi mãi thích anh ấy.”

“Ờ, nếu sự thể đã như thế” – Fanny nói quả quyết – “sao cậu không đến chiếm lấy anh ta. Dù anh ta muốn hay không”.

“Nhưng nếu cậu biết anh ấy quỷnh như thế nào!”

“Lại càng là lý do để quyết tâm hơn.”

“Nói thế là hay nhất.”

“Đừng ngập ngừng vì những lý do vớ vẩn nữa. Hành động đi”. Giọng nói của Fanny vang lên như tiếng kèn lệnh; cô có thể là một giảng viên Y.W.F.A nói chuyện cả buổi tối với những Beta Trừ mới lớn. “Đúng, hành động luôn và ngay.”

“Tớ sợ” – Lenina nói.

“Ờ, trước hết cậu phải uống nửa gram soma. Còn bây giờ tớ đi tắm đây”. Cô bước đi, kéo lê chiếc khăn tắm.

Chuông reo, và người Hoang dã, đang nóng lòng mong Helmholtz sẽ đến chiều nay (vì cuối cùng chàng đã quyết định nói chuyện với Helmholtz về Lenina, chàng không thể chịu nổi trì hoãn tâm sự của mình một chút nào nữa) nhảy cẫng lên và chạy ra cửa.

“Tôi đã linh cảm là anh mà, Helmholtz” – chàng kêu to khi mở cửa.

Trên ngưỡng cửa, Lenina đứng, trong bộ đồ lính thủy bằng xatanh acetate, với chiếc vòng trắng toòng teng trên tai trái.

“Ô!” – người Hoang dã thốt lên, như có ai đánh chàng một cú rất mạnh.

Nửa gram soma đã đủ cho Lenina quên nỗi sợ và bối rối của cô. “Hê lô, John” – cô nói, mỉm cười và bước qua chàng đi vào phòng. Chàng tự động đóng cửa và đi theo. Lenina ngồi xuống. Im lặng hồi lâu.

“Anh có vẻ không vui lắm khi gặp tôi, John à” – cuối cùng cô nói.

“Không vui?” – người Hoang dã nhìn cô trách móc; rồi bỗng quỳ xuống trước cô, cầm tay Lenina và kính cẩn hôn. “Không vui ư? Ôi, nếu như cô biết” – chàng thì thầm và liều ngước mắt lên nhìn mặt cô. “Lenina tuyệt vời” – chàng tiếp tục – “trên đỉnh cao ngưỡng mộ, xứng đáng với những gì thân yêu nhất trên đời”. Cô mỉm cười với chàng, nụ cười dịu dàng tinh tế. “Ôi, cô thật hoàn hảo” – (cô ngả về phía anh với đôi môi hé mở) – “thật hoàn hảo, thật có một không hai” – (gần hơn, gần nữa) – “tuyệt nhất trong mọi tạo vật”.[79] Gần thêm nữa. Người Hoang dã bỗng bò toài lên. “Đó là lý do” – chàng ngoảnh mặt đi nói – “tôi muốn trước hết làm cái gì đó... Tôi muốn nói, để chứng tỏ rằng tôi xứng đáng với cô. Không phải là tôi thực sự được thế. Nhưng dù sao tôi muốn bày tỏ rằng không phải tôi hoàn toàn không xứng đáng. Tôi muốn làm cái gì đó”.

“Sao anh lại nghĩ cần phải...” – Lenina bắt đầu, nhưng bỏ lửng câu nói. Trong giọng nói của cô có một vẻ cáu kỉnh. Khi người ta đã ngả người ra, gần hơn, gần nữa, với đôi môi hé mở, mà bỗng nhiên chỉ thấy người ta đang ngả người về phía trống không, trong khi một gã đần đang lóng ngóng bò toài phía trước, thì có lý do, cho dù đang có một nửa gram soma lưu thông trong máu, một lý do thật sự để phát cáu.

“Ở Malpais” – người Hoang dã lầm bầm chẳng đâu vào đâu – “anh đã phải mang đến cho cô ta bộ da sư tử núi – tôi muốn nói, khi anh muốn cưới ai đó. Hay là chó sói”.

“Ở Anh làm gì có sư tử” – cô gần như bật lên.

“Và cho dù nếu có” – người Hoang dã nói thêm, bỗng nhiên tức tối khinh khỉnh – “người ta cũng giết chúng từ những chiếc trực thăng, bằng hơi độc hay một thứ gì đó, tôi nghĩ thế. Tôi sẽ không làm thế, Lenina”.

Chàng so vai, liều nhìn cô nhưng bắt gặp cái nhìn trừng trừng khó chịu không hiểu nổi. Bối rối – “Tôi sẽ làm bất cứ cái gì” – chàng tiếp tục, càng nói càng lung tung hơn – “Bất cứ việc gì cô nói với tôi. Có những trò tiêu khiển khá nhọc nhằn, cô biết đấy. Nhưng khó nhọc đem lại niềm vui. Ý tôi muốn nói tôi sẽ quét nhà nếu cô muốn”.

“Nhưng chúng ta có máy hút bụi ở đây” – Lenina bối rối nói – “Không cần đâu”.

“Không, tất nhiên là không cần. Nhưng có một số loại công việc hèn kém được thực hiện một cách cao quý[80]. Tôi thích thực hiện một công việc cao quý. Cô không hiểu ư?”

“Nhưng nếu có những máy hút bụi...”

“Vấn đề không phải ở đó.”

“Và những Epsilon dở ngây dở dại sử dụng chúng” – cô tiếp tục – “Vậy, thật ra, tại sao?”

“Tại sao ư? Nhưng là vì cô, vì cô. Chỉ là để tỏ ra tôi...”

“Và những máy hút bụi thì có liên quan gì đến những sư tử...”

“Tỏ ra tôi yêu...”

“Hay những con sư tử ấy vui mừng khi thấy tôi…” – cô càng nói càng cáu tiết.

“Cô đến mức nào, Lenina ạ” – chàng gần như liều mạng bật ra.

Trong lòng tràn ngập vui sướng, máu chảy rần rần lên gò má Lenina. “Anh nói thật đấy chứ, John?”

“Nhưng tôi không định nói thế” – người Hoang dã kêu lên, đan hai tay vào nhau một cách đau khổ – “Không, cho đến khi... nghe này, Lenina, ở Malpais người ta cưới nhau”.

“Cái gì?” – cơn giận dữ khiếp đảm lại bò về trong giọng nói của cô.

Anh ta đang nói về cái gì vậy.

“Mãi mãi. Họ hứa chung sống với nhau mãi mãi.”

“Ý nghĩ gì mà kinh tởm thế!” – Lenina thật sự choáng.

“Sống lâu hơn cái vỏ ngoài của sắc đẹp, với tâm hồn đổi mới nhanh hơn thân thể suy tàn.”[81]

“Cái gì?”

“Nó cũng giống như trong Shakespeare ấy mà. Nếu ngươi thật sự đã làm rách màng trinh của nàng/ Trước khi cử hành thánh lễ thiêng liêng có mục sư chứng giám...”[82]

“Vì Ford, John, nói năng cho có nghĩa một chút đi. Tôi chẳng hiểu lấy một lời anh nói. Trước hết là những cái máy hút bụi, rồi đến những cái màng. Anh làm tôi phát điên lên mất.”

Cô nhảy lên, và như thể sợ anh có thể chạy trốn cô, cả thể xác lẫn linh hồn, cô nắm vội lấy cổ tay anh. “Trả lời câu hỏi của em đây, anh có thật sự thích em không, hay là không thích?”

Một thoáng im lặng, rồi, bằng một giọng trầm, rất trầm – “Tôi yêu em hơn mọi thứ trên đời này!” – Chàng nói.

“Vậy thì hà cớ gì anh không nói thế?” – Cô rít lên, nỗi bực tức của cô mạnh đến mức cô cấu những móng tay sắc nhọn vào cổ tay anh – “Mà lại đi nói vớ nói vẩn về những cái màng, cái máy hút bụi và những con sư tử, làm khổ tôi hết tuần này sang tuần khác”.

Cô buông cổ tay anh ra và hất mạnh nó ra khỏi cô một cách giận dữ. “Nếu tôi không yêu anh nhiều đến thế” – cô nói – “chắc tôi đã tức điên với anh”.

Và bỗng nhiên hai cánh tay cô quấn lấy cổ anh, anh cảm thấy đôi môi mềm mại của cô trên môi anh. Thật mềm mại ngọt ngào, thật ấm áp và cuồng nhiệt đến nỗi anh không thể không nghĩ về những cái ôm trong Ba tuần lễ trong một chiếc trực thăng. Ooh! Ooh! Hình nổi Cô gái Tóc vàng và còn hơn người da đen thật sự. Khủng khiếp, khủng khiếp, khủng khiếp… Anh bắt đầu giằng ra, nhưng cô ôm xiết chặt hơn.

“Sao anh không nói thế?” – cô thì thầm, ghé sát mặt nhìn anh. Đôi mắt cô đầy trách móc âu yếm.

“Cái hang đen tối nhất, nơi thích hợp nhất” (giọng nói của lương tâm vang lên thơ mộng), “lời kêu gọi mạnh nhất của thần ác trong chúng ta không bao giờ có thể biến danh dự của chúng ta thành lòng tham. Không bao giờ! Không bao giờ!”[83], chàng quyết định.

“Anh chàng ngốc!” – cô nói – “Em muốn anh quá trời. Và nếu anh cũng muốn em, tại sao anh không?...”

“Nhưng Lenina...” – anh bắt đầu phản đối, và vì ngay lập tức cô thả hai cánh tay ra, vì cô bước ra xa anh, trong phút chốc anh nghĩ rằng cô đã hiểu được ý ngầm của anh. Nhưng khi cô mở khóa thắt lưng đeo băng đạn trắng của cô ra, và treo nó cẩn thận lên lưng ghế, anh bắt đầu hiểu ra rằng anh đã lầm.

“Lenina!” – anh nhắc lại một cách bứt rứt.

Cô đặt tay lên cổ áo và kéo một đường dài thẳng xuống, chiếc áo blouse trắng kiểu lính thủy của cô mở toang ra; sự ngờ vực cô đặc thành điều chắc chắn, quá chắc chắn. “Lenina, cô đang làm gì đấy?”

“Xoạt! Xoạt!” Câu trả lời của cô không lời. Cô bước ra khỏi chiếc quần không đáy. Chiếc quần lót zippicamiknick của cô màu hồng nhạt. Chữ T bằng vàng của chàng Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng đung đưa trên ngực cô.

“Những cặp vú mọng sữa này lách qua các chấn song cửa sổ đập vào mắt bọn đàn ông...”[84] Tiếng hát vang to, những lời ma mị làm cho cô dường như nguy hiểm gấp đôi, cám dỗ gấp đôi. Êm dịu, êm dịu, nhưng sao nghe sắc nhọn như khoan hay soi vào lý trí và đào hầm xuyên qua lòng quyết tâm. “Lời thề mạnh nhất là rơm, kề bên lửa là lòng khao khát. Hãy tiết chế hơn, nếu không…”[85]

“Xoạt!” Chiếc áo ngực màu hồng tròn tròn rơi ra như một quả táo. Đôi cánh tay ngoe nguẩy nâng lên lúc đầu chân phải, rồi chân trái: chiếc quần lót zippicamiknick nằm bất động trên sàn như một quá bóng xì hơi.

Chân vẫn mang giày và tất, và chiếc mũ bạt tròn trắng ngạo nghễ trên đầu, cô tiến tới bên anh. “Anh yêu! Anh yêu! Giá mà anh nói thế từ trước!” Cô đưa hai cánh tay ra.

Nhưng đáng lẽ nói “em yêu” và giơ hai tay ra, thì người Hoang dã kinh hãi lùi lại, đập đánh đét vào tay cô như thể anh đang cố xua đuổi một con vật nguy hiểm chui vào nhà. Bước lùi bốn bước, và anh bị dồn vào tường.

“Anh yêu!” – Lenina nói và đặt hai bàn tay trên vai anh, ép người cô vào anh. “Vòng tay qua người em” – cô ra lệnh – “ôm em cho đến khi em say, cưng”. Cả cô cũng nói như thơ trong mệnh lệnh của mình, cô biết những từ ngữ hát lên như những câu thần chú và vang như tiếng trống. “Hôn em đi” – cô nhắm mắt và hạ giọng thầm thì như ngái ngủ. “Hôn em đi, cho đến khi em say như say soma. Ôm em cưng ơi, chặt vào nào...”

Người Hoang dã nắm lấy cổ tay cô, giật mạnh ra khỏi vai anh, đẩy cô ra một cách thô bạo một khoảng cách bằng chiều dài cánh tay.

“Ôi đau, anh làm em đau, anh... Ôi!” Cô bỗng nhiên im lặng. Hoảng sợ làm cô quên cả đau. Mở mắt ra, cô đã thấy mặt anh – không, không phải mặt anh, một khuôn mặt hung dữ của người lạ, tái nhợt, biến dạng, xoắn vặn đi vì một cơn điên giận không giải thích nổi. Thất kinh, “Nhưng chuyện gì thế, John?”, cô thì thầm. Anh không trả lời, mà chỉ nhìn trừng trừng vào mặt cô bằng đôi mắt điên dại ấy. Những bàn tay lúc trước cầm cổ tay cô giờ run rẩy. Anh thở sâu và không đều. Cô bỗng nghe anh nghiến răng, tiếng nhỏ cơ hồ không thể nhận thấy, nhưng gây kinh hoàng. Cô gần như hét lên. “Cái gì thế?”

Và như thể thức tỉnh bởi tiếng kêu của cô, anh nắm vai cô và lắc. “Con đĩ!” – anh quát lên – “Con đĩ! Đồ gái đĩ trơ tráo!”[86].

“Ôi, đừ-ng, đừ-ng” – cô phản đối bằng một giọng rung kỳ cục vì bị anh lắc.

“Con đĩ!”

“Xin đừ-ng!”

“Đồ đĩ thõa chết tiệt!”

“Một gram thì tốt hơn…”[87] Cô bắt đầu.

Người Hoang dã đẩy cô ra mạnh đến nỗi cô lảo đảo và ngã.

“Đi” – anh quát, đầy vẻ đe dọa – “cút ngay khuất mắt tao nếu không tao giết mày”. Anh nắm chặt tay thành quả đấm.

Lenina đưa tay lên che mặt. “Không, John, xin anh đừng...”

“Nhanh lên. Đi!”

Một cánh tay vẫn giơ lên, và theo dõi từng cử động của anh bằng đôi mắt sợ hãi, cô bò lê và vẫn né, vẫn che đầu, rồi lao vào buồng tắm.

Tiếng vỗ mạnh lạ lùng khiến cô nhanh chóng nguôi ngoai vang to như tiếng súng.

“Ôi” – Lenina nhao ra phía trước.

Được khóa an toàn trong buồng tắm, cô yên tâm săn sóc đến các vết thương của mình. Đứng quay lưng vào gương, cô vặn đầu. Nhìn qua vai trái cô thấy vết của một bàn tay để lại hiện lên rõ và đỏ sẫm trên mặt da long lanh. Cô cẩn thận chà chỗ bị đau.

Bên ngoài, trong một phòng khác, người Hoang dã sải những bước dài đi đi lại lại, bước đều, bước đều theo tiếng trống và tiếng nhạc của những lời ma mị. “Chim hồng tước bay tới và lũ trẻ giàu có làm những trò phóng đãng trước mắt tôi”. Những lời ấy cứ ầm ầm trong tai anh nghe bực mình. “Con chồn hôi, con ngựa bẩn đến đó với lòng thèm muốn dâm đãng hơn. Từ thắt lưng trở xuống, chúng là Nhân mã, dù phía trên là cơ thể đàn bà. Nhưng các vị thần thừa hưởng đến chỗ thắt lưng. Bên dưới là của quỷ sứ. Có địa ngục, có bóng tối, có giếng lưu huỳnh, có lửa bỏng,mùi hôi thối, bệnh ho lao; nhục nhã, nhục nhã, nhục nhã, đau khổ, đau khổ! Hỡi bạn tôi nhà bào chế, lấy cho tôi một aoxơ xạ hương, để tẩy uế trí tưởng tượng của tôi.[88]”

“John!” – từ buồng tắm mạo hiểm vọng ra một giọng khẽ khàng nài nỉ – “John!”

“Chà, mi đồ thối tha, mi xinh đẹp thơm tho đến nhức nhối. Phải chăng những pho sách vĩ đại kia được làm ra để viết về “đồ điếm” chăng? Đến trời cũng phải bịt mũi...”[89]

Nhưng mùi nước hoa từ cô vẫn phảng phất bên anh, chiếc áo khoác của anh phủ trắng bột ướp thơm thân thể mượt nhu nhung của cô. “Đồ gái đĩ trơ tráo, đồ gái đĩ trơ tráo, đồ gái đĩ trơ tráo”. Nhịp đập không lay chuyển vẫn đập hoài. “Đồ gái đĩ...”

“John, anh có nghĩ rằng em cần lấy quần áo?”

Anh nhặt lấy chiếc quần ống loe, chiếc blouse, quần lót zippicamiknick.

“Mở ra” – anh đá vào cửa, ra lệnh.

“Không, em không đâu…” – giọng nói sợ hãi và thách thức.

“Được, cô mong tôi đưa nó cho cô như thế nào?”

“Đẩy chúng qua khe thông gió bên trên cửa.”

Anh làm như cô gợi ý rồi quay lại những bước đi khó chịu trong phòng. “Đồ gái đĩ trơ tráo, đồ gái đĩ trơ tráo. Con quỷ với cái mông béo núc dâm đãng và giang mai…”[90]

“John.”

Anh không trả lời. “Cái mông béo núc dâm đãng và giang mai…”

“John.”

“Cái gì thế?” – anh hỏi giọng cộc cằn.

“Em tự hỏi anh có ngại đưa cho em chiếc thắt lưng Malthus.”

Lenina ngồi nghe tiếng bước chân ở phòng bên kia, tự hỏi, trong khi nghe, anh cứ đi như thế trong bao lâu; liệu cô có phải đợi đến khi anh ấy rời căn hộ này không; hay nếu an toàn, sau khi để cho cơn điên của anh có đủ thời gian để rút xuống, mở cửa buồng tắm và lao ra ngoài. Cô bị gián đoạn giữa những suy đoán khó chịu này bởi tiếng chuông điện thoại reo ở phòng bên. Tiếng bước chân nặng nề dừng lại đột ngột. Cô nghe giọng người Hoang dã đàm thoại với đầu kia.

“Chào.”

…

“Vâng.”

…

“Nếu tôi không giả mạo chính mình. Là tôi đây.”[91]

…

“Vâng, anh chưa nghe tôi nói hay sao, người Hoang dã đây.”

…

“Cái gì? Ai ốm. Tất nhiên tôi quan tâm.”

…

“Nhưng có nghiêm trọng không? Bà ấy mết thật sự à? tôi sẽ đến ngay...”

…

“Không còn trong phòng bà ấy nữa à? Họ đưa bà ấy đi đâu?”

…

“Ôi trời ơi. Địa chỉ thế nào?”

…

“Số Ba Park Lane hả. Đúng thế không? Số Ba à? Cám ơn.”

Lenina nghe tiếng cạch của ống nghe đặt xuống, rồi những bước chân vội vã. Một tiếng sập cửa. Rồi im lặng. Anh ta đi thật rồi sao?

Hết sức thận trọng, cô mở cửa nhích ra mấy li, hé nhìn qua khe, thấy căn phòng trống không cô đánh bạo mở to hơn một tí, và thò cả đầu ra ngoài; cuối cùng cô nhón gót đi vào phòng, đứng vài giây trái tim đập thình thình, nghe ngóng, nghe ngóng, rồi phóng vọt ra cửa trước, mở nó ra, trườn qua, sập lại, chạy. Chỉ đến khi đã vào trong thang máy và đang lao xuống cô mới bắt đầu cảm thấy bản thân cô được an toàn.

[78] Giả Đam mê Mãnh liệt (Violent Passion Surrogate). (ND)

[79] William Shakespeare, Bão tố. (ND)

[80] William Shakespeare, Bão tố. (ND)

[81] William Shakespeare, Troilus và Cressida. (ND)

[82] William Shakespeare, Bão tố. (ND)

[83] William Shakespeare, Bão tố. (ND)

[84] William Shakespeare, Timon ở Athens. (ND)

[85] William Shakespeare, Bão tố. (ND)

[86] William Shakespeare, Othello. (ND)

[87] “A gramme is better than a damn”: Một gram bao giờ cũng tốt hơn một câu nguyền rủa. Câu ngạn ngữ học trong lúc ngủ. (ND)

[88] William Shakespeare, Vua Lear. (ND)

[89] William Shakespeare, Othello. (ND)

[90] William Shakespeare, Troilus và Cressida. (ND)

[91] William Shakespeare, Đêm thứ mười hai. (ND)

Chương mười bốn

Bệnh viện để Chết Park Lane là tòa tháp sáu mươi tầng lợp ngói màu hoa anh thảo. Khi người Hoang dã bước ra khỏi chiếc taxi-trực thăng, một đoàn hộ tống màu sắc sặc sỡ tươi vui của những đám tang trên không vù vù lao ra khỏi mái nhà và lao qua Công viên, về hướng tây, về hướng Đài Lột xác[92]. Ở cửa thang máy, người gác điều khiển cho anh những thông tin cần thiết, và anh xuống Khoa 81 (Khoa dành cho người lão suy cấp, người gác giải thích) trên tầng mười bảy.

Đó là căn phòng rộng sáng sủa chói nắng, sơn màu vàng nhạt, chứa hai mươi giường, tất cả đều có bệnh nhân. Linda đang hấp hối có nhiều người xung quanh và với tất cả những tiện nghi hiện đại. Không khí liên tục tràn ngập những giai điệu tổng hợp tươi vui sống động. Dưới chân mọi chiếc giường, đối diện với những bệnh nhân đang nằm chờ chết, là máy thu vô tuyến truyền hình. Truyền hình cứ để mở suốt từ sáng đến đêm. Cứ mười lăm phút mùi hương chủ đạo của phòng lại được tự động thay đổi. “Chúng tôi cố gắng” – cô y tá phụ trách hướng dẫn người Hoang dã giải thích – “tạo ra một không khi hoàn toàn dễ chịu ở đây, một cái gì nằm giữa một khách sạn hạng nhất với một lâu đài mê li[93] nhất, anh hiểu ý tôi không”.

“Bà ấy đâu?” – người Hoang dã hỏi, phớt lờ những lời giải thích lịch sự. Cô y tá mếch lòng, “Anh hấp tấp quá”, cô nói.

“Có hy vọng gì không?”

“Ý anh nói, là bà ấy không chết phải không?” (Anh gật đầu) “Không, tất nhiên không có. Khi một người nào đó được đưa đến đây, không có...” Rùng mình trước vẻ đau đớn trên khuôn mặt tái xanh của anh, cô bỗng nhiên xổ ra. “Tại sao, có vấn đề quái quỷ gì thế?” – cô hỏi. Cô không quen với kiểu này ở các khách thăm (không phải nhiều khách thăm, hoặc bất cứ lý do gì để có nhiều khách). “Anh không ốm đấy chứ, đúng không?”

Anh lắc đầu. “Bà ấy là mẹ tôi” – anh nói vừa đủ nghe.

Cô y tá rùng mình nhìn anh, đôi mắt hoảng hốt, rồi vội vàng nhìn ra chỗ khác. Cô đỏ mặt nóng bừng từ cổ họng lên thái dương.

“Đưa tôi đến chỗ bà ấy” – anh cố nói giọng bình thường nhất.

Mặt vẫn còn đỏ, cô dẫn anh xuống khu bệnh. Các khuôn mặt vẫn còn tươi, chưa tàn héo (vì bệnh lão suy quá cấp tập nên chưa có đủ thời gian để già đến gò má, mới chỉ đến tim và óc thôi), quay đi khi họ đi qua. Những cặp mắt trống rỗng, thờ ơ của tuổi đồng ấu thứ hai nhìn theo họ. Người Hoang dã rùng mình khi bắt gặp ánh mắt họ nhìn.

Linda đang nằm trên chiếc giường cuối cùng trong dãy dài những giường, bên cạnh tường. Tựa người trên chồng gối, bà đang xem trận Bán kết Giải vô địch Quần vợt mặt Riemann Nam Mỹ, đang chơi trong im lặng và tái hiện thu nhỏ trên màn hình vô tuyến dưới chân giường. Đây đó trên mặt thủy tinh vuông chiếu sáng những hình người nhỏ bé lao đi không tiếng động, giống như những con cá cảnh lặng lẽ mà sinh động trong bể nuôi cá vàng của thế giới bên kia.

Linda nhìn lên, mỉm nụ cười mơ hồ khó hiểu. Khuôn mặt tái, húp híp của bà có một vẻ sung sướng ngây độn. Lâu lâu mi mắt bà khép lại và dường như ngủ lơ mơ. Rồi hơi giật mình bà tỉnh lại, tỉnh lại với những trò vui bể cá của các Giải Vô địch Quần vợt, với Đàn Wurlitzer Âm thanh Siêu hạng thể hiện khúc “Ôm em đi đến khi em say, cưng” với làn hương cỏ thơm ấm áp thổi qua ống thông gió trên đầu bà – thức dậy với những thứ ấy, hay với một giấc mơ về những thứ ấy, biến đổi và tô điểm bằng soma trong máu bà, là những hợp phần kỳ diệu, và thêm một lần nữa bà mỉm nụ cười suy nhược và nhợt nhạt của niềm thỏa mãn ấu thơ.

“Thôi, tôi phải đi đây” – cô y tá nói. “Tôi có lũ trẻ đang đến. Ngoài ra, còn có số Ba nữa”. Cô chỉ lên khu ấy. “Có thể đi bất cứ phút nào. Anh cứ thoải mái nhé”. Cô thoăn thoắt bước ra.

Người Hoang dã ngồi xuống bên giường.

“Linda” – anh thì thầm, cầm tay bà.

Nghe gọi tên, bà ta quay lại. Đôi mắt mờ của bà sáng lên khi nhận ra. Bà nắm chặt tay anh, mỉm cười, môi bà động đậy, rồi hoàn toàn bất ngờ cái đầu bà gục xuống. Bà buồn ngủ. Anh ngồi nhìn bà, tìm trong da thịt mệt mỏi, tìm và thấy rằng khuôn mặt trẻ sáng sủa thường cúi xuống anh những ngày thơ bé ở Malpais, anh nhớ giọng nói của bà (và anh nhắm mắt lại), những cử động của bà, tất cả những sự kiện trong cuộc sống chung của hai mẹ con. “Streptocock-Gee to Banbury T...” Hồi ấy giọng hát của bà mới hay làm sao! Và tất cả những nhịp điệu ấu thơ ấy, kỳ lạ đầy tưởng tượng và bí ẩn làm sao!

A, B, C, vitamin D:

Mỡ trong gan, và cá tuyết thì trong biển.

Anh cảm thấy những giọt nước mắt nóng hổi ứa ra sau mi mắt khi anh nhớ lại những lời ấy và giọng của Linda khi bà láy lại chúng. Và sau đó những bài tập đọc “con sói đói, con mèo trèo...” và những Bài học Sơ đẳng cho những công nhân hạng Beta ở Kho Phôi. Và những buổi tối dài bên bếp lửa, hay, vào mùa hè, trên nóc ngôi nhà nhỏ, khi bà kể với anh những câu chuyện về Nơi Khác, bên ngoài Khu Bảo tồn Hoang dã: cái Nơi Khác đẹp, đẹp lắm, trí nhớ của nó, như về Thiên đường, một nơi cực lạc của lòng tốt và tình yêu, anh vẫn còn nhớ đầy đủ và nguyên vẹn, không bị hoen ố vì tiếp xúc với cái thực tại của London thật này, những đàn ông đàn bà văn minh có thật này.

Bỗng nhiên một giọng the thé đinh tai làm anh mở choàng mắt và sau khi vội vài chùi nước mắt, anh nhìn quanh. Một dòng tưởng như vô tận những đứa bé trai tám tuổi giống nhau như đúc tràn vào phòng. Đồng sinh này theo sau đồng sinh khác, đồng sinh này theo sau đồng sinh khác, chúng đi như một cơn ác mộng. Mặt của chúng, khuôn mặt lặp lại, vì chỉ có một khuôn mặt trong vô số chúng – nhìn trừng trừng, tất cả những lỗ mũi và những cặp mắt nhợt nhạt tròn thao láo. Đồng phục của chúng là kaki. Tất cả mồm chúng đều há hốc. Chúng vừa đi vào vừa la hét và nói huyên thiên. Dường như chỉ một lúc sau cả khu đã nhung nhúc bọn chúng. Chúng bu lại giữa các giường, trèo qua, chui luồn bên dưới, ngó nghiêng vào các máy thu hình, nhăn mặt với những người bệnh. Linda kinh ngạc và hơi cảnh giác với chúng. Một lũ đứng túm tụm dưới chân giường bà, nhìn chằm chằm với vẻ tò mò sợ hãi và ngu ngốc của những con vật bỗng nhiên đối diện với cái chưa biết. “Ô, nhìn kìa, nhìn kìa!” Chúng nói bằng giọng thấp, sợ hãi. “Có chuyện gì với bà ta vậy? Sao bà ấy béo thế?”

Trước đây chúng chưa từng thấy khuôn mặt nào như của bà ta, chưa từng thấy một khuôn mặt không trẻ và da căng, một thân hình không còn gầy và đứng thẳng nữa. Tất cả những người sáu mươi sắp chết đều có ngoại hình của những bé gái ngây thơ. Vào tuổi bốn mươi bốn, Linda dường như trái lại, là một quái vật èo uột méo mó vì lão suy.

“Mụ ta xấu nhỉ?” – những bình luận thầm thì – “Nhìn răng bà ta kìa!”. Bỗng nhiên từ dưới gầm giường, một đứa trẻ đồng sinh mũi tẹt ló ra giữa ghế của người Hoang dã và bức tường, và bắt đầu nhòm vào khuôn mặt Linda đang ngủ.

“Này…” – nó bắt đầu nói, nhưng câu nói bị cắt cụt trong một tiếng thét. Người Hoang dã tóm cổ áo nó, nhấc nó lên đánh cho một bạt tai rất đau và hất nó ra xa.

Tiếng hét của nó khiến Y tá Trưởng hấp tấp chạy vào cứu. “Anh đã làm gì nó vậy?” – cô ta hỏi gay gắt. “Tôi không cho phép anh đánh trẻ con.”

“Được, vậy đưa chúng ra khỏi giường này” – giọng người Hoang dã run lên vì phẫn nộ – “Những thằng oắt dơ dáy này làm gì ở đây? Thật nhục nhã”.

“Nhục nhã à? Nhưng anh định nói gì? Chúng đang được đào luyện-chết[94]. Và tôi báo cho anh biết” – cô ta cảnh cáo bằng giọng hùng hổ – “nếu anh còn can thiệp vào việc đào luyện chúng, tôi sẽ gọi bảo vệ tống cổ anh ra ngoài”.

Người Hoang dã đứng lên bước mấy bước về phía cô ta. Cử chỉ và vẻ mặt anh trông dữ đến nỗi cô y tá sợ hãi lùi lại. Với một cố gắng rất lớn, anh tự kiềm chế mình và, không nói một lời, anh quay người trở về ngồi lại bên giường. Khẳng định lại một lần nữa, nhưng với thái độ nghiêm trang hơi gay gắt và không chắc chắn lắm, “Tôi đã cảnh cáo anh”, cô y tá nói, “vậy hãy nhớ lấy”. Lặng lẽ, cô dẫn hai bé đồng sinh tò mò ra ngoài và cho chúng tham gia vào trò chơi đi-tìm-khóa-kéo, mà một trong các đồng nghiệp của cô tổ chức tại một góc xa của căn phòng.

“Thôi nghỉ đi và uống một cốc dung dịch caffein đi, cưng” – cô nói với cô một y tá khác. Việc thực thi thẩm quyền khiến cô lấy lại được tự tin, làm cô thấy dễ chịu hơn. “Nào các con!” – cô gọi.

Linda cựa quậy một cách khó chịu, mở to mắt một lúc, lơ đãng nhìn quanh, rồi lại chìm vào giấc ngủ.

Ngồi bên cạnh bà, người Hoang dã hết sức cố gắng lấy lại tâm trạng bình thản lúc trước. “A, B, C, vitamin D” – anh nhă?c la?i m??t mi?nh, nh? th?? nh??ng l??i ??y la? c?u th??n chu? ??? go?i ng???i ch??t s??ng la?i. Nh?ng c?u th??n chu? v??hi??u. Nh??ng k? ??c ?e?p b???ng bi?nh t?? ch??i s??ng d??y, chi? co? s?? n??i loa?n ???y c?m h??n cu?a ganh ghe?t ??? ki?, ca?c ti?nh x??u va? ca?c ca?nh kh?? c??c kha?c. Pop? v??i do?ng ma?u ri? ra t?? v??t che?m tr?n vai, Linda n??m ngu? tr?ng g??m ghi??c, nh??ng con ru??i vo ve quanh nh??ng gio?t mescaĺc lại một mình, như thể những lời ấy là câu thần chú để gọi người chết sống lại. Nhưng câu thần chú vô hiệu. Những ký ức đẹp bướng bỉnh từ chối sống dậy, chỉ có sự nổi loạn đầy căm hờn của ganh ghét đố kị, các tính xấu và các cảnh khổ cực khác. Popé với dòng máu rỉ ra từ vết chém trên vai, Linda nằm ngủ trông gớm ghiếc, những con ruồi vo ve quanh những giọt mescal[95] tràn ra đất bên ngoài giường, và những thằng con trai gọi những cái tên ấy khi bà đi qua... Ối, không không! Anh nhắm mắt, lắc đầu quyết liệt từ chối những ký ức ấy. “A, B, C, vitamin D...” Anh cố nghĩ về cái thời anh đươc ngồi trên đầu gối bà, bà vòng tay ôm anh và hát, hát đi hát lại mãi, lúc lắc, đu đưa ru anh ngủ. “A, B, C, vitamin D, vitamin D, vitamin D...”

Đàn Wurlitzer Âm thanh Siêu hạng đã vút lên cao trào nức nở, và bỗng nhiên trong hệ thống lưu thông mùi hương hoa cỏ roi ngựa nhường chỗ cho một mùi hoắc hương nồng nặc. Linda cựa quậy, tỉnh dậy, bối rối nhìn mấy giây vào những đấu thủ Bán kết, rồi, ngước mặt lên, hít hít không khí đẫm hương và mỉm cười, nụ cười trẻ thơ ngây ngất.

“Popé!” – bà lầm rầm, và nhắm mắt lại – “Ôi, sao tôi thích nó thế không biết, tôi thích...” Bà thở dài và để đầu lún sâu trong gối.

“Nhưng, Linda” – người Hoang dã nói khẩn khoản – “Bà có biết tôi không?”. Anh đã cố gắng cật lực, đã cố gắng hết sức, nhưng tại sao bà ấy không để cho anh quên đi? Anh bóp bàn tay mềm oặt của bà một cách dữ dội, như thể buộc bà ta quay về từ giấc mơ về những thú vui đê tiện, từ những ký ức đáng ghét này, quay về hiện tại, quay về thực tế: cái hiện tại kinh hoàng này, cái thực tế khủng khiếp này, nhưng cao quý, có ý nghĩa – nhưng hết sức quan trọng chính vì điều sắp xảy ra làm cho họ khiếp sợ đến thế. “Bà không biết tôi à, Linda?”

Anh cảm thấy sức ép yếu ớt đáp lại của bàn tay bà. Những giọt nước mắt bắt đầu ứa ra trong mắt anh. Anh cúi xuống hôn bà.

Môi bà động đậy. “Popé!” – bà lại thì thầm, khác nào cả một xô cứt hất vào mặt anh.

Một cơn giận thình lình sôi sục trong anh. Thất vọng đến hai lần, cái mãnh liệt của nỗi đau khổ đã tìm thấy một lối ra khác, biến thành cái mãnh liệt của một cơn thịnh nộ điên cuồng.

“Nhưng con là John!” – anh hét lên – “Con là John!”, và trong nỗi thống khổ khủng khiếp, anh thật sự đã nắm vai bà mà lắc.

Đôi mắt Linda run rẩy mở ra, bà nhìn thấy anh, nhận ra “John!” nhưng đặt khuôn mặt thực, đôi bàn tay thực và hung bạo, vào một thế giới tưởng tượng, trong cái tương tự nội tâm và riêng tư của mùi hoắc hương và tiếng đàn Wurlitzer, giữa những ký ức biến dạng và những tình cảm chuyển vị một cách lạ lùng tạo thành vũ trụ của giấc mơ của bà. Bà biết anh là John, là con trai bà, nhưng lại tưởng tượng một kẻ đột nhập vào thiên đường Malpais, nơi bà đã tiêu chuỗi ngày mê mẩn trong soma với Popé. Anh tức giận vì bà thích Popé, anh lắc bà vì Popé đang ở đó trên giường – như thể có điều gì sai trái, như thể những người văn minh không làm như vậy. “Mọi người thuộc về mọi...” Giọng bà bỗng lịm đi thành tiếng rên rỉ đứt hơi hầu như không nghe thấy. Mồm bà há ra; bà cố gắng tuyệt vọng để hít đầy không khí vào phổi. Nhưng cứ như bà đã quên cả cách thở. Bà cố kêu lên nhưng không thành tiếng; chỉ có nỗi kinh hoàng trong đôi mắt trừng trừng của bà cho thấy bà đau khổ thế nào. Bà giơ tay lên cổ họng, rồi bàn tay cào cào trong không khí, không khí mà bà không còn thở được, không khí đã không còn tồn tại với bà.

Người Hoang dã vẫn đứng, cúi xuống bà. “Cái gì thế, Linda? Cái gì thế?” – giọng anh nài nỉ, như thể anh đang cầu xin để được xác nhận lại lần nữa.

Con mắt bà nhìn anh chất đầy một nỗi kinh hoàng không nói nên lời, nỗi kinh hoàng mà, với anh, dường như trách móc.

Bà cố nâng mình trên giường, nhưng lại rơi xuống gối. Mặt bà nhăn nhúm đáng sợ, đôi môi bà xanh lè. Người Hoang dã quay đi và chạy lên khoa.

“Nhanh, nhanh!” – anh gào – “Nhanh lên!”

Đứng ở giữa vòng trẻ con đồng sinh săn khóa kéo, Y tá Trưởng nhìn quanh. Cái ngạc nhiên ban đầu lập tức nhường chỗ cho bực tức. “Đừng gào! Hãy nghĩ đến bọn trẻ!” – cô cau mày nói. “Chắc anh đã giải-đào luyện[96] rồi. Nhưng anh làm cái gì thế?” Anh bứt qua vòng. “Cẩn thận!” – một đứa bé hét lên. “Nhanh lên! Nhanh lên!” – anh nắm ống tay áo cô, kéo cô theo anh – “Nhanh lên! Có chuyện rồi. Tôi đã giết bà ấy”.

Vào lúc họ quay về đến cuối khoa thì Linda đã chết.

Người Hoang dã đứng một lúc trong im lặng đông cứng, rồi khuỵu đầu gối xuống bên giường, hai tay ôm mặt thổn thức không cưỡng được.

Người y tá đứng phân vân, lúc thì nhìn người quỳ bên giường (sự phô bày lố bịch!) lúc thì nhìn những đứa bé đồng sinh (lũ trẻ tội nghiệp!) đã ngừng chơi trò săn khóa kéo của chúng và đang đứng nhìn trừng trừng vào cuối khoa, trợn mắt trợn mũi nhìn vào cái cảnh tượng sửng sốt đang diễn ra bên giường số 20. Cô có nên nói với anh ta không? Cố gắng đưa anh ta về với tình cảm trang nghiêm đúng mực? Nhắc anh ta nhớ anh ta đang ở đâu? Về cái việc ác chết người anh ta suýt đã làm với những đứa bé vô tội khốn khổ này? Xóa bỏ mất hiệu quả đào luyện-chết lành mạnh của chúng bằng tiếng khóc ghê tởm, làm như chết là một cái gì kinh khủng lắm, như thể bất cứ ai cũng coi trọng chuyện đó như anh ta. Việc này có thể gợi cho chúng những ý nghĩ tai hại nhất về chủ đề, có thể làm xáo trộn chúng khiến chúng phản ứng một cách hoàn toàn sai trái, phản xã hội.

Cô bước tới, chạm tay vào vai anh, “Anh có thể cư xử cho phải phép một tí không?”, cô nói bằng giọng trầm, giận dữ. Nhưng, nhìn quanh, cô đã thấy nửa tá đồng sinh đã đứng và đang tiến đến khu này. Vòng tròn đã bị vỡ. Vào một lúc khác... không, nguy cơ quá lớn, cả Nhóm có thể phải quay trở lại sáu bảy tháng quá trình đào luyện.

Cô hối hả quay về với bổn phận đang bị đe dọa.

“Nào, ai muốn bánh kem sôcôla?” – cô hỏi to, giọng vui vẻ.

“Em!” – cả Nhóm Bokanovsky đồng thanh hét lên. Giường 20 đã hoàn toàn bị quên mất.

“Ôi, Trời, Trời, Trời...” – người Hoang dã liên tục nhắc lại với mình. Trong mớ hỗn độn những đau khổ và ân hận tràn đầy tâm trí, nó là một từ rõ ràng. “Trời!” – anh thì thầm thành tiếng – “Trời...”

“Nó nói quái quỷ gì thế?” – một giọng nói, rất gần, rõ ràng và the thé rít lên qua tiếng líu lo của cây đàn Wurlizer-Siêu hạng.

Người Hoang dã giật mình và buông tay đang che mặt ra, nhìn quanh. Năm trẻ đồng sinh mặc kaki, mỗi đứa một bánh kem sôcôla dài trong tay phải, và những khuôn mặt giống nhau như đúc dính lem nhem sôcôla lỏng một cách khác nhau, đang đứng thành một hàng, trợn tròn mắt nhìn anh.

Chúng gặp mắt anh và đồng loạt nhăn mặt. Một đứa trong bọn chúng đưa bánh kem chỉ.

“Bà ấy chết à?”

Người Hoang dã nhìn trừng trừng chúng một lúc không nói. Rồi anh im lặng đứng lên, im lặng bước chầm chậm ra cửa.

“Bà ấy chết à?” – thằng bé đồng sinh tò mò chạy ngang đến bên anh.

Người Hoang dã nhìn xuống nó, và vẫn không nói, đẩy nó sang một bên. Thằng bé đồng sinh ngã xuống sàn và ngay lập tức khóc rống lên. Người Hoang dã thậm chí chẳng thèm nhìn quanh.

[92] Đài Lột xác: lò thiêu xác. (ND)

[93] Feely: xem chú thích 1, trang 59. (ND)

[94] Đào luyện-chết: lập phản xạ có điều kiện cho quen với sự chết. (ND)

[95] Xem chú thích trang 158. (ND)

[96] Giải-đào luyện: xóa những phản xạ có điều kiện đã được lập. (ND)

Chương mười lăm

Đội ngũ tạp dịch của Bệnh viện để Chết Park Lane gồm có 162 Delta chia thành hai Nhóm đồng sinh Bokanovsky: 84 nữ đầu đỏ và 78 nam đầu dài đen. Vào sáu giờ, khi ngày làm việc hết, hai nhóm tập hợp ở tiền sảnh của Bệnh viện và được Phó Thủ quỹ chia phần soma.

Từ trong thang máy, người Hoang dã bước ra đi vào giữa đám. Nhưng đầu óc anh còn để đâu đâu, với cái chết, với nỗi đau khổ và niềm ân hận của anh; buồn bã, không có ý thức về những việc anh đang làm, anh lấy vai hích đẩy mở đường qua đám đông.

“Anh đẩy ai đấy? Anh nghĩ rằng anh đang đi đâu?”

Giọng cao, giọng thấp, từ nhiều cổ họng riêng rẽ chỉ có hai âm thanh phát ra: rít và gầm. Lặp lại giống nhau như lột, như thể một dãy gương, hai khuôn mặt, một trọc và bị tàn nhang hình trăng quầng màu cam, một mỏng, mặt nạ chim có mỏ, lởm chởm râu hai ngày, giận dữ quay nhìn anh. Những lời của họ và những cú thúc bằng khuỷu tay vào sườn xuyên qua màn sương vô thức của anh. Một lần nữa anh tỉnh ra trước thực tại bên ngoài, nhìn quanh, biết anh đang nhìn thấy gì, biết điều đó, với cảm giác nôn nao vì kinh sợ và ghê tởm, vì cơn mê sảng cứ luôn quay trở lại suốt ngày đêm, cơn ác mộng của tính đơn điệu bầy đàn mờ mịt. Những đồng sinh, những đồng sinh... giống như những đám giòi ô uế lúc nhúc trong bí mật về cái chết của Linda. Lại những con giòi, nhưng lớn hơn, trưởng thành đầy đủ, nay đang trườn qua nỗi đau và niềm ân hận của anh. Anh dừng lại và, với cặp mắt hoang mang lo sợ, nhìn quanh đám đông kaki, ở giữa chúng, anh đứng đó, cao hơn chúng hẳn một cái đầu.

“Bao nhiêu con người xinh đẹp ở đây!” Lời bài hát chế nhạo anh. “Loài người đẹp đẽ biết bao! Chao ôi thế giới mới tươi đẹp...”

“Phân phát soma!” – một giọng quát to – “Xếp hàng trật tự. Nhanh lên”.

Một cái cửa đã được mở ra, bàn ghế được mang vào tiền sảnh. Giọng nói vừa rồi là của một Alpha trẻ vui nhộn, người vừa đem vào một chiếc két sắt. Một tiếng rì rầm thỏa mãn bật lên từ những đồng sinh đang chờ đợi. Chúng đã quên hẳn người Hoang dã. Sự chú ý của chúng bây giờ tập trung cả vào chiếc két bằng sắt mà người trai trẻ vừa đặt trên bàn, và bây giờ đang chuẩn bị mở khóa. Chiếc nắp được nâng lên.

“Ố-ô” – một trăm sáu hai đồng thanh bật lên, như thể chúng đang xem pháo hoa.

Người trai trẻ lấy ra một nắm những tuýp thuốc nhỏ xíu. “Nào, bây giờ bước lên, từng người một. Không xô đẩy” – anh ta nói giọng hách dịch.

Người Hoang dã đứng nhìn. “Ôi thế giới mới tươi đẹp, ôi thế giới mới tươi đẹp!” Trong tâm trí anh giọng của câu hát đã thay đổi. Chúng đã mỉa mai anh qua nỗi đau khổ và ân hận của anh, chế giễu anh bằng cái giọng nhạo báng mới vô sỉ làm sao! Cười cợt độc ác, chúng cứ nhăn nhẳn dở cái lối dơ dáy, xấu xí đến nôn mửa của cơn ác mộng ấy. Rồi bỗng cất lên tiếng kèn xung trận. “Ôi thế giới mới tươi đẹp!” Miranda[97] tuyên bố cái khả năng đẹp, cái khả năng biến từ ác mộng thành một cái gì cao quý tuyệt vời. “Ôi thế giới mới tươi đẹp!” Nó là một thách thức, một mệnh lệnh.

“Không chen lấn xô đẩy” – Phó Thủ quỹ quát bằng giọng giận dữ. Hắn đóng sập nắp két sắt. “Tôi sẽ thôi phân phát nếu không cư xử cho tử tế.”

Bọn Delta thì thầm, chen hích nhau thêm chút nữa, rồi im lặng. Lời đe dọa đã có tác dụng. Mất phần soma thì thật kinh khủng.

“Thế tốt hơn” – gã trai trẻ nói và mở lại chiếc két sắt.

Linda đã từng là nô lệ, Linda đã chết; những người khác phải được sống trong tự do, và thế giới sẽ trở nên tươi đẹp. Một sự sửa chữa, một nghĩa vụ. Và bỗng nhiên người Hoang dã thấy rõ ràng anh phải làm gì; nó sáng bừng lên như một cánh cửa chớp được mở ra, một tấm rèm được kéo lên vậy.

“Nào” – Phó Thủ quỹ nói.

Một cô gái mặc đồng phục kaki bước lên.

“Dừng lại!” – người Hoang dã gọi bằng một giọng to và vang – “Dừng lại!”

Anh xô đẩy chạy lại bàn; các Delta kinh ngạc nhìn anh.

“Dừng lại!”

“Ford!” – Phó Thủ quỹ nói, thấp giọng – “Người Hoang dã đây mà”. Gã thấy hoảng sợ.

“Nghe đây, tôi yêu cầu anh” – người Hoang dã nghiêm túc kêu lên. “Hãy nghe cho kỹ...”[98] Từ trước anh chưa bao giờ nói trước công chúng, và cảm thấy rất khó khăn diễn đạt những điều anh muốn nói. “Đừng uống cái chất khủng khiếp đó nữa. Nó là chất độc, nó là chất độc.”

“Này, ngài Hoang dã” – Phó Thủ quỹ nói, mỉm cười làm lành – “Anh làm ơn để cho tôi...”

“Độc cho cả linh hồn lẫn thể xác.”

“Vâng, nhưng anh để cho tôi phát hết chỗ này chứ? Anh là một người bạn tốt”. Với vẻ thận trọng ân cần như khi người ta vuốt ve một con vật khét tiếng hung dữ, gã phát nhẹ vào cánh tay người Hoang dã. “Hãy để cho tôi...”

“Không bao giờ” – người Hoang dã kêu lên.

“Nhưng kìa, ông bạn thân mến...”

“Vứt hết đi, thứ thuốc độc kinh khủng này.”

Câu “Vứt hết đi” xuyên qua những lớp bọc u mê dày đặc thấu vào tận ý thức của lũ Delta. Một tiếng lầm bầm giận dữ bốc lên từ đám đông.

“Tôi đến để mang tự do cho các bạn” – người Hoang dã nói, hướng về phía lũ đồng sinh – “Tôi đến...”

Người Phó Thủ quỹ không nghe thêm nữa, anh ta tuồn ra khỏi tiền sảnh và đang tra tìm số trong danh bạ điện thoại.

“Không có trong phòng của hắn” – Bernard tóm tắt – “Không trong phòng tôi, không trong phòng anh. Không trong Aphroditaeum; không có ở Trung tâm hay Cao đẳng. Hắn có thể đi đâu?”

Helmholtz nhún vai. Họ từ chỗ làm trở về đinh ninh người Hoang dã đang đợi họ ở một trong những nơi thường gặp, và chẳng thấy một dấu vết nào của anh ta. Thật bực mình, vì họ đã định đi Biarritz bằng chiếc trực thăng thể thao bốn chỗ ngồi của Helmholtz. Họ sẽ trễ bữa ăn tối nếu anh ta không đến kịp.

“Chúng ta cho hắn thêm năm phút nữa” – Helmholtz nói – “Nếu hắn không xuất hiện, chúng ta sẽ...”

Tiếng chuông điện thoại cắt ngang lời anh. Anh cầm ống nghe. “Alô, tôi đây”. Rồi, sau một hồi lâu nghe, “Thảm họa[99]”, anh rủa. “Tôi đến ngay.”

“Chuyện gì đấy?” – Bernard hỏi.

“Một người tôi quen ở Bệnh viện Park Lane” – Helmholtz nói – “người Hoang dã đang ở đấy. Hình như đã phát điên. Dù sao, cũng là khẩn cấp. Anh có đi với tôi không?”

Hai người hối hả ra hành lang lên thang máy.

“Nhưng các ngươi có thích làm nô lệ không?” – người Hoang dã đang nói khi họ vào trong Bệnh viện. Mặt anh đỏ gay, mắt anh sáng rực lên vì nhiệt huyết và phẫn nộ. “Các anh có thích làm những đứa trẻ sơ sinh không? Phải, sơ sinh. Khóc oa oa và nôn mửa” – anh nói thêm, giận điên lên vì sự ngu si như thú vật của họ, đến mức ném những lời sỉ nhục vào những người anh đến để cứu. Những lời chửi mắng đập vào lớp vỏ cứng của sự ngu muội của họ, nảy bật ra; họ nhìn anh trừng trừng với một vẻ ngây dại của nỗi oán hận ngu đần và sưng sỉa trong những cặp mắt họ. “Phải, nôn mửa!” – anh thật sự quát to. Đau khổ và ân hận, tình thương và bổn phận – lúc này bị quên hết cả, và thật sự đang bị hút vào nỗi căm hờn mãnh liệt áp đảo của những quái vật thấp kém hơn loài người này. “Các ngươi có muốn tự do và làm những con người không? Thậm chí các ngươi không hiểu tự do và loài người là cái gì à?” Nỗi tức giận làm anh ăn nói lưu loát hẳn lên, từ ngữ dễ dàng tràn ra. “Phải không?” – anh nhắc lại, nhưng không ai trả lời. “Vậy thì được rồi” – anh tiếp tục dứt khoát – “Ta sẽ dạy các ngươi, ta sẽ làm cho các ngươi thành tự do dù các ngươi muốn hay không”. Và đẩy mở một cửa sổ nhìn ra mảnh sân trong của bệnh viện, anh bắt đầu ném từng nắm những hộp soma nhỏ ra sân.

Trong một khoảnh khắc lũ mặc đồng phục kaki lặng im tê liệt trước cảnh tượng của trò đùa báng bổ này, sửng sốt và ghê sợ.

“Nó điên rồi” – Bernard thì thầm, mở to mắt nhìn trừng trừng. “Họ giết nó mất. Họ sẽ...” Một tiếng thét lớn bỗng nhiên vang dậy từ bầy đàn, một đợt sóng hung dữ tràn lên về phía người Hoang dã. “Có Ford mà cứu nó” – Bernard nói và quay mặt đi.

“Ford cứu những ai biết tự cứu mình”. Và với một tiếng cười, đúng là một tiếng cười hân hoan, Helmholtz Watson chen qua đám đông.

“Tự do! Tự do!” – người Hoang dã hét lên, một tay tiếp tục ném soma ra quãng trống, tay kia đấm vào những khuôn mặt giống nhau như lột của những kẻ tấn công. “Tự do!”, và bỗng có Helmholtz đứng ngay bên cạnh – bạn thân mến Helmholtz – cũng đấm, “Nào hãy can đảm lên!”, và từng đợt cũng ném từng nắm chất độc qua cửa sổ mở. “Đúng rồi, can đảm lên! can đảm lên!”, và không còn thuốc độc nữa. Anh giơ cái két lên và cho họ thấy bên trong rỗng không. “Các bạn được tự do!”

Hú hét, lũ Delta nhảy xổ vào với sự căm giận tăng lên gấp đôi.

Do dự bên lề cuộc vật lộn, “Bọn nó bị diệt rồi” – Bernard nói, bị một sức đẩy đột ngột thôi thúc, chạy lao lên để cứu họ; nhưng rồi nghĩ kỹ và dừng lại; rồi, hổ thẹn, lại bước tiếp; rồi lại nghĩ kỹ hơn, và đứng lại trong lòng hoang mang một ý nghĩ phân vân nhục nhã rằng họ có thể chết nếu gã không cứu họ, và rằng gã có thể bị giết nếu gã đến cứu, (Sáng danh Ford!) khi cảnh sát mắt lồi đeo rọ mõm như heo, trong những mặt nạ khí độc, chạy vào.

Bernard lao theo họ. Gã vẫy tay, ra điệu rằng gã đang làm gì đó. Gã gào lên “Cứu với!” nhiều lần, càng lúc càng to để tạo cho gã cái ảo tưởng rằng gã đang cứu. (Cứu với! Cứu! CỨU!)

Những người cảnh sát đẩy gã sang bên và lao vào công việc của họ. Ba người đeo máy phun xịt trên vai phun từng đám hơi soma vào không khí. Hai người khác bận rộn quanh Hộp Âm nhạc Tổng hợp. Mang những súng phun nước nạp đầy chất gây mê, bốn người khác chen vào đám đông và hết tia này đến tia khác quật đổ một cách bài bản những chiến binh hung dữ nhất.

“Nhanh lên! nhanh lên!” – Bernard la hét – “Họ sẽ bị giết nếu các anh không nhanh lên. Họ sẽ... Ôi!”. Tức giận vì sự lăng xăng của gã, một viên cảnh sát tương cho gã một phát súng nước. Bernard đứng một vài giây loạng choạng trên hai chân mà gã có cảm tưởng như bị rút mất hết xương, gân, thịt, và chỉ còn là những cái gậy bằng nước thịt đông, rồi cuối cùng thậm chí cũng không còn được như nước thịt đông nữa: gã đổ sụp xuống thành một đống trên sàn.

Bỗng nhiên, từ Hộp Âm nhạc Tổng hợp một giọng nói cất lên. Đây là Tiếng nói của Lý trí, Tiếng nói của Tình cảm Tốt. Những rãnh ghi âm được tua lại trong Diễn văn Chống Bạo loạn Tổng hợp số Hai. (Cường độ Trung bình). Bay thẳng ra từ sâu thẳm của một trái tim không tồn tại, “Các bạn, các bạn”, giọng nói vang lên thật thống thiết, với một vẻ trách móc dịu dàng vô hạn, thậm chí mắt các anh cảnh sát đột nhiên đẫm nước đằng sau các mặt nạ hơi độc của họ, “Thế này là nghĩa lý gì, tại sao tất cả chúng ta không đối xử tốt với nhau và cùng nhau hạnh phúc? Hạnh phúc và tốt”, giọng nói nhắc lại. “Hòa bình, hòa bình”. Nó run lên và trầm xuống thành tiếng thì thầm và tắt đi trong giây lát. “Chao ôi, sao tôi muốn bạn hạnh phúc thế này”, nó bắt đầu, với khao khát thiết tha. “Bởi vậy tôi cũng muốn bạn thật tốt, Nào, nào, làm ơn hãy tỏ ra thật tốt và…”

Hai phút sau, Tiếng nói và soma đã phát huy tác dụng. Bọn Delta ôm hôn nhau trong nước mắt, nửa tá đồng sinh một lượt trong cái ôm hiểu biết. Thậm chí Helmholtz và người Hoang dã gần phát khóc. Một đợt cung cấp những hộp thuốc viên mới được đem ra từ phòng Tài vụ, một đợt phân phát mới mau mắn được thực hiện, và trong âm thanh đầy thương cảm trìu mến của Tiếng nói, những lời từ biệt bằng giọng nam trung, những đồng sinh giải tán thổn thức như thể tan nát cõi lòng. “Tạm biệt, bạn thân yêu nhất, Ford phù hộ cho bạn. Tạm biệt, bạn thân yêu nhất, Ford phù hộ cho bạn. Tạm biệt, bạn thân yêu…”

Khi Delta cuối cùng đã đi khỏi, cảnh sát tắt nguồn điện. Giọng nói thiên thần tắt ngóm.

“Anh có im lặng mà đi không? Hay phải đợi chúng tôi bơm thuộc mê?” – viên Trung sĩ hỏi, anh ta giơ súng nước ra một cách dọa dẫm.

“Ồ, được, chúng tôi sẽ im lặng đi” – người Hoang dã trả lời, tay vỗ nhẹ hết cái môi bị cắt toạc, đến cái cổ bị cào xước và bàn tay trái bị đánh dập.

Tay vẫn giữ khăn mùi xoa trên cái mũi đang chảy máu, Helmholtz gật đầu khẳng định.

Tỉnh dậy, và đôi chân đã đi lại được, Bernard chọn đúng thời điểm này lẩn ra cửa một cách kín đáo nhất.

“Này, anh kia” – viên Trung sĩ gọi, và một cảnh sát đeo mặt nạ lợn vội vã băng ngang phòng và đặt bàn tay lên vai gã. Bernard quay lại với vẻ vô tội công phẫn. Trốn ư? Gã chưa hình dung ra chuyện thế này. “Dù anh muốn quái quỷ gì ở tôi”, gã nói với Trung sĩ, “Tôi thật sự không…”

“Anh là bạn của bọn tù phải không?”

“Ờ...” – Bernard nói, ngập ngừng. Không, thật sự gã không thể phủ nhận điều đó. “Tại sao tôi không thể?”

“Vậy thì đi” – viên Trung sĩ nói, và dẫn đường ra cửa, nơi xe cảnh sát đã đợi sẵn.

[97] Xem chú thích trang 183. (ND)

[98] William Shakespeare, Julius Caesar: “Lend me your ears”. (ND)

[99] Nguyên văn: “Ford in Flivver”: Ford Flivver là loại máy bay một chỗ ngồi do Henry Ford chế tạo. Sau một tai nạn thảm khốc khi bay thử, loại này bị ngừng sản xuất. (ND)

Chương mười sáu

Căn phòng mà ba người được dẫn vào là phòng làm việc của Ngài Kiểm soát.

“Đức Ngài sẽ xuống trong ít phút nữa”. Tên quản gia Gamma để họ lại với nhau.

Helmholtz cười to.

“Giống một bữa tiệc dung dịch caffein hơn là một phiên tòa” – anh nói và thả mình xuống một trong những ghế bành hơi sang trọng nhất. “Vui lên, Bernard” – anh nói thêm, khi bắt gặp cái nhìn từ khuôn mặt xanh lét buồn bã của bạn. Nhưng Bernard không thể vui lên được, không trả lời, thậm chí không nhìn Helmholtz, gã đến ngồi xuống một chiếc ghế không thoải mái nhất trong phòng, được chọn một cách cẩn thận trong một hy vọng tối tăm làm sao tránh được cơn thịnh nộ của các đấng quyền thế cao cả.

Trong khi đó người Hoang dã lượn quanh phòng không ngưng nghỉ, ngó một cách tò mò lơ đãng thờ ơ vào những cuốn sách trên giá, vào những cuộn băng ghi âm và những cuộn của máy đọc trong những ngăn kéo. Trên chiếc bàn dưới cửa sổ là một tập sách đồ sộ đóng bìa giả da đen mềm nhẽo, và đóng những dấu chữ T lớn màu vàng. Anh cầm lên và mở ra. ĐỜI TÔI VÀ CÔNG VIỆC, VIẾT BỞI FORD CỦA CHÚNG TA. Cuốn sách được in ở Detroit bởi Hội Truyền bá Kiến thức Ford học. Anh lơ đãng lật trang, đọc chỗ này một câu, chỗ khác một đoạn, và vừa mới đi đến kết luận rằng quyển sách làm anh thích thú, thì cửa mở, và ngài Công sứ Kiểm soát Thế giới của Khối Tây Âu lanh lẹn bước vào phòng.

Mustapha Mond bắt tay cả ba người; nhưng chỉ chú tâm nhất đến người Hoang dã. “Thế là anh chưa thích văn minh hóa cho lắm, người Hoang dã ạ” – ngài nói.

Người Hoang dã nhìn ngài. Anh đã chuẩn bị để nói dối, để khoe khoang ầm ĩ, để giữ bộ mặt sưng sỉa không trả lời, nhưng được sự bảo đảm bởi trí thông minh hài hước của khuôn mặt ngài Kiểm soát, anh quyết định nói thật, nói toét hết ra. “Không”. Anh lắc đầu.

Bernard giật mình và trông hoảng hốt. Ngài Kiểm soát có thể nghĩ gì? Được coi là bạn của một người nói rằng không thích văn minh, nói công khai mà lại nói với ngài Kiểm soát, thì thật là kinh khủng. “Nhưng, John”, gã bắt đầu. Một cái nhìn từ Mustapha Mond bắt gã phải im miệng một cách hèn mọn.

“Tất nhiên, ở đây có một số thứ rất tuyệt” – người Hoang dã tiếp tục thừa nhận – “Chẳng hạn, những âm nhạc trong không khí ấy...”

“Đôi khi, một nghìn nhạc cụ tưng tưng ấy cứ ù ù trong tai tôi và đôi khi các giọng nói.”[100]

Khuôn mặt người Hoang dã sáng lên vì một thích thú bất ngờ. “Ngài cũng đã đọc nó rồi à?” – anh hỏi. “Tôi nghĩ không có ai biết về cuốn sách đó ở đây, ở nước Anh này.”

“Hầu như không có ai. Tôi là một trong số rất ít người. Nó bị cấm, anh thấy đấy. Nhưng vì ở đây tôi là người làm ra luật, tôi cũng có thể phá vỡ luật. Mà được miễn phạt, Mr. Marx ạ” – ông quay về phía Bernard nói thêm – “Đó là điều tôi sợ anh không làm được”.

Bernard rơi vào sự khốn khổ còn vô vọng hơn nữa.

“Nhưng tại sao nó bị cấm?” – người Hoang dã hỏi. Trong niềm phấn khích vì được gặp một người đã đọc Shakespeare, anh bỗng chốc quên hết mọi chuyện khác.

Ngài Kiểm soát nhún vai. “Bởi vì nó cũ rồi; đó là lý do chính. Chúng ta không có quyền dùng những thứ cũ kĩ ở đây.”

“Ngay cả khi chúng đẹp?”

“Đặc biệt khi chúng đẹp. Cái đẹp thì hấp dẫn, mà chúng ta không muốn mọi người bị hấp dẫn bởi những thứ cũ kĩ. Chúng ta muốn họ thích những thứ mới.”

“Nhưng những thứ mới thì quá ngu xuẩn và khủng khiếp. Những vở kịch ấy, trong đó không có gì ngoài những trực thăng bay loanh quanh và cảm thấy người ta hôn nhau”. Anh nhăn mặt. “Toàn đồ dê và khỉ!”[101] Chỉ có trong Othello anh mới có thể tìm thấy những cách thể hiện sự khinh bỉ và căm tức của anh.

“Dù sao cũng là những con vật được thuần hóa dễ thương” – ngài Kiểm soát lầm rầm xen vào.

“Sao ngài không cho họ xem Othello thay vào?”

“Ta đã nói với anh: nó cũ rồi. Ngoài ra, họ không thể hiểu nó.”

Đúng, điều ấy đúng. Anh nhớ lại Helmholtz đã cười Romeo và Juliet như thế nào. “Vậy thì” – anh nói, sau một hồi im lặng – “một cái gì mới, giống Othello, và họ có thể hiểu được”.

“Đó là cái mà tất cả chúng tôi từ lâu vẫn muốn viết” – Helmholtz nói, phá vỡ một khoảng lặng khá dài.

“Và đó là cái mà các anh sẽ không bao giờ viết” – ngài Kiểm soát nói – “Bởi vì, nếu nó thật sự giống Othello, thì không ai có thể hiểu nó, dù nó có thể mới như thế nào. Và nếu nó mới, nó không thể nào giống Othello”.

“Tại sao?”

“Vâng, tại sao?” – Helmholtz lặp lại. Cả anh cũng quên mất cái thực tế đáng ngại của hoàn cảnh. Xanh mét vì lo âu và e sợ, chỉ có Bernard là nhớ đến nó; những người khác không để ý đến gã. “Tại sao?”

“Bởi vì thế giới của chúng ta không phải là cùng cái thế giới của Othello. Các anh không thể làm những chiếc xe rẻ tiền không dùng thép, và các anh không thể làm những bi kịch mà không có bất ổn xã hội. Thế giới ngày nay đang ổn định. Nhân dân đang hạnh phúc; họ có những gì họ muốn, và họ không bao giờ muốn những thứ họ không thể có. Họ đang sung sướng; họ đang an toàn; họ không bao giờ ốm; họ không sợ chết; họ hạnh phúc vì không biết gì về đam mê và tuổi già; họ không bị ông bố bà mẹ nào quấy rầy; họ không có vợ, hoặc con, hoặc người yêu để phải cảm thấy yêu thương mãnh liệt; họ được đào luyện như thế và không thể không hành xử như họ nên hành xử.

“Và nếu có chuyện gì không hay, thì đã có soma. Cái thứ mà anh đến và ném qua cửa sổ, nhân danh tự do ấy, anh Hoang dã ạ. Tự do!” Ông ta cười. “Hy vọng lũ Delta biết tự do là cái gì! Và bây giờ hy vọng chúng hiểu Othello! Ôi cậu bé!”

Người Hoang dã im lặng một lúc. “Dù sao” – anh khăng khăng một cách bướng bỉnh – “Othello là tốt, Othello tốt hơn những phim gợi tình ấy”.

“Tất nhiên là tốt” – ngài Kiểm soát đồng ý – “Nhưng đó là cái giá chúng ta phải trả cho ổn định. Anh phải chọn giữa hạnh phúc và cái mà người ta thường gọi là nghệ thuật cao cấp. Chúng ta đã hy sinh nghệ thuật cao cấp. Thay vào đó chúng ta có phim gợi tình và đàn organ-mùi”.

“Nhưng chúng chẳng có nghĩa gì cả.”

“Chúng có nghĩa tự bản thân chúng; chúng có nghĩa là nhiều cảm giác dễ chịu cho khán giả.”

“Nhưng chúng... chúng được kể bởi một thằng ngu.”[102]

Ngài Kiểm soát cười. “Anh đang thiếu lễ phép với bạn anh, Mr. Watson. Một trong những Kỹ sư Cảm xúc xuất sắc nhất của chúng tôi...”

“Nhưng cậu ấy nói đúng” – Helmholtz buồn bã nói – “Vì nó là ngu xuẩn. Viết khi không có gì để nói...”

“Chính xác. Nhưng cái đó đòi hỏi một tài khéo cực lớn. Anh đang làm những xe hơi với lượng sắt thép cực kỳ tối thiểu – những tác phẩm nghệ thuật thực ra không có gì ngoài cảm giác thuần túy.”

Người Hoang dã lắc đầu. “Đối với tôi tất cả những cái đó vô cùng khủng khiếp.”

“Tất nhiên là khủng khiếp. Hạnh phúc thực sự luôn luôn có vẻ dơ dáy so với những đền bù quá đáng cho cảnh khốn cùng. Và, tất nhiên, ổn định không gần ngoạn mục như bất ổn. Và hài lòng không có sức mê hoặc như một cuộc đấu tranh tốt đẹp chống bất hạnh, không có cái huy hoàng của cuộc chiến đấu chống lại sự cám dỗ, hay một cuộc lật đổ ác hại của dục vọng hay nghi ngờ. Hạnh phúc không bao giờ là hùng vĩ.”

“Tôi nghĩ rằng không” – người Hoang dã nói sau một hồi im lặng. “Nhưng có cần thiết phải cực kỳ ghê tởm như những kẻ đồng sinh ấy?” Anh phẩy tay qua mắt như thể cố xua đi những hình ảnh nhớ lại những hàng dài những sinh thể nhỏ xíu giống nhau như lột cạnh những chiếc bàn tập hợp, những bầy đồng sinh xếp hàng ở cổng vào nhà ga xe điện một ray Brentford, những con giòi người bu quanh giường hấp hối của Linda, những khuôn mặt lặp lại vô tận của những kẻ tấn công anh. Anh nhìn vào bàn tay trái quấn băng và rùng mình. “Kinh tởm!”

“Nhưng nó thật có lợi. Tôi thấy anh không thích các Nhóm Bokanovsky của chúng tôi, nhưng, tôi đảm bảo với anh, chúng là cái nền mà mọi thứ khác được xây trên đó. Chúng là con quay hồi chuyển (gyroscope) làm ổn định máy bay phản lực trên hành trình kiên định của nó”. Giọng nói trầm sâu rung lên sởn gáy, bàn tay hoa lên ám chỉ mọi không gian và chuyển động phăng phăng của chiếc máy không gì cưỡng nổi.

Tài hùng biện của Mustapha Mond gần như đạt tới tiêu chuẩn của giọng nói tổng hợp[103].

“Tôi đang tự hỏi, tại sao các ngài lại có chúng – một khi các ngài có thể có bất cứ thứ gì các ngài muốn, từ những chiếc chai đó. Sao các ngài không làm cho mọi người thành Alpha hai cộng cả trong khi các ngài có thể làm chuyện đó?”

Mustapha Mond cười. “Bởi vì chúng tôi không có mong muốn cổ họng chúng tôi bị cắt” – ông ta trả lời. “Chúng tôi tin vào hạnh phúc và ổn định. Một xã hội Alpha không thể thiếu bất ổn và khổ cực. Hãy tưởng tượng một nhà máy mà nhân viên toàn Alpha, tức là toàn những cá nhân tách biệt không có liên hệ với nhau, có bộ gene tốt và được đào luyện tốt sao cho có thể (trong những giới hạn), làm một lựa chọn tự do và đảm đương những trách nhiệm. Hãy tưởng tượng điều đó!” – ông nhắc lại.

Người Hoang dã cố gắng tưởng tượng, nhưng không thành công lắm.

“Đó là một sự phi lý. Một người là Alpha được gạn, Alpha được đào luyện sẽ phát điên nếu hắn phải làm công việc của Epsilon Nửa-thoái hóa – phát điên hoặc bắt đầu đập tan mọi thứ. Các Alpha có thể hoàn toàn được xã hội hóa – nhưng chỉ với điều kiện cho họ làm những công việc của Alpha. Chỉ có thể mong đợi một Epsilon thực hiện những hy sinh của Epsilon, vì lý do chính đáng rằng đối với hắn, chúng không phải là những hy sinh; chúng thuộc dòng ít phản kháng nhất. Sự đào luyện của một Epsilon để lại những hàng rào mà hắn sẽ chạy trong đó. Hắn không thể tự cứu mình, số phận của hắn đã được định đoạt. Thậm chí sau khi được gạn, hắn vẫn nằm trong chai, một cái chai vô hình của sự cố định phôi và tuổi ấu trĩ. Mỗi người trong chúng ta, tất nhiên” – ngài Kiểm soát trầm ngâm tiếp tục – “đi qua sự sống bên trong một cái chai. Nhưng nếu chúng ta là những Alpha, những chiếc chai của chúng ta, nói một cách tương đối, là khổng lồ. Chúng ta sẽ chịu đau khổ sâu sắc nếu chúng ta bị hạn chế trong một không gian chật hẹp. Anh không thể rót giả-sâm-banh của đẳng cấp cao hơn vào chai của đẳng cấp thấp hơn. Điều này rõ ràng về mặt lý thuyết. Nhưng nó cũng đã được chứng minh trong thực tế. Kết quả của thí nghiệm Cyprus rất thuyết phục”.

“Đó là cái gì?” – người Hoang dã hỏi.

Mustapha Mond mỉm cười. “À, anh có thể gọi nó là một thí nghiệm về đóng chai lại nếu anh muốn. Nó xảy ra năm 473 A.F. Các vị Kiểm soát cho dọn sạch khỏi đảo Cyprus tất cả những cư dân đang có trên đó, và di đến đó một mẻ hai mươi hai ngàn Alpha được chuẩn bị cẩn thận. Tất cả các trang thiết bị nông nghiệp và công nghiệp được trao cho họ và họ được bỏ lại để tự xoay sở với công việc của mình. Kết quả thỏa mãn một cách chính xác tất cả những dự đoán lý thuyết. Đất không được làm đúng, có bãi công trong tất cả các nhà máy, các đạo luật bị vô hiệu hóa, trật tự không được tuân thủ, tất cả những người được cắt cử đến phiên làm những công việc hạ cấp không ngừng vận động để có công việc cao cấp hơn, và tất cả những người có công việc cao hơn đều xoay sở đủ cách để giữ lại công việc của mình bằng mọi giá. Trong vòng sáu năm, họ đã có một cuộc nội chiến cấp một. Khi mười chín trong số hai mươi hai ngàn bị giết, những người sống sót đồng lòng gửi thỉnh nguyện thư lên các vị Kiểm soát thế giới yêu cầu lập lại điều hành hòn đảo. Và họ đã làm. Đó là kết cục của một xã hội duy nhất toàn Alpha mà thế giới từng chứng kiến.”

Người Hoang dã thở dài, sâu xa.

“Cư dân tối ưu” – Mustapha Mond nói – “được thiết kế trên tảng băng trôi, tám phần chín dưới mớn nước, một phần chín ở trên”.

“Và họ hạnh phúc dưới mớn nước?”

“Hạnh phúc hơn ở trên. Hạnh phúc hơn bạn anh ở đây, chẳng hạn”. Ông chỉ.

“Bất kể công việc tồi tệ đó?”

“Tồi tệ? Họ không thấy thế. Trái lại, họ thích nó. Nó nhẹ, nó đơn giản như trẻ con. Không căng thẳng trí óc hay cơ bắp. Bảy giờ rưỡi lao động nhẹ nhàng, không kiệt sức, rồi sau đó là khẩu phần soma, và các trò chơi, và giao hợp không hạn chế và phim gợi dục Fili. Họ còn đòi hỏi gì hơn nữa? Đúng ra” – ông nói thêm – “họ có thể yêu cầu giờ làm việc ngắn hơn. Và tất nhiên chúng ta có thể cho họ giờ làm việc ngắn hơn. Về mặt kỹ thuật, hoàn toàn đơn giản có thể giảm thời gian làm việc của tất cả đẳng cấp thấp xuống ba hoặc bốn giờ một ngày. Nhưng liệu như thế họ có hạnh phúc hơn không? Không, họ không hạnh phúc. Các thí nghiệm đã thử, cách nay hơn một thế kỷ rưỡi. Toàn thể Ireland được đưa vào chế độ làm việc bốn giờ một ngày. Kết quả thế nào? Náo động và tăng tiêu thụ soma lên rất nhiều, tất cả chỉ có thế. Ba giờ rưỡi nhàn rỗi thêm vào đó còn lâu mới là nguồn hạnh phúc, đến nỗi người ta cảm thấy phải miễn cưỡng nhận một ngày nghỉ. Cục Sáng chế chất đầy những bản kế hoạch để xử lí tiết kiệm lao động. Hàng ngàn bản”. Mustapha Mond làm một điệu bộ rộng rãi. “Và tại sao chúng tôi không đưa chúng vào thực hiện? Vì những người lao động; vì đúng là độc ác nếu bắt họ chịu đau khổ vì quá nhàn rỗi. Cũng giống như với nông nghiệp. Chúng ta có thế tổng hợp mọi mẩu lương thực, nếu chúng ta muốn. Nhưng chúng ta không muốn. Chúng ta thích giữ lại một phần ba dân số trên mặt đất. Vì chính bản thân họ – bởi vì làm ra lương thực từ đất lâu hơn nhiều so với làm ra từ nhà máy. Ngoài ra, chúng ta còn phải nghĩ đến sự ổn định của chúng ta. Chúng ta không muốn thay đổi. Mọi thay đổi đe dọa sự ổn định của chúng ta. Đó là một lý do khác nữa tại sao chúng tôi rất dè dặt trong việc áp dụng những phát minh sáng chế mới. Mọi phát minh trong khoa học thuần túy đều có tiềm năng lật đổ, thậm chí đôi khi khoa học phải bị xử lí như kẻ thù tiềm năng. Vâng, ngay cả khoa học.”

Khoa học ư? Người Hoang dã cau mày. Anh biết từ này. Nhưng anh không biết ý nghĩa chính xác của nó là gì. Shakespeare và những người già của bản chưa bao giờ nhắc đến khoa học, và từ Linda, anh chỉ thu thập được những gợi ý mơ hồ: Khoa học là cái gì đó mà với nó anh làm ra trực thăng, một cái gì khiến anh cười những Điệu nhảy Ngô khoai, một cái gì đó phòng ngừa cho anh khỏi bị nhăn và rụng răng. Anh cố gắng vô vọng để nắm bắt ý nghĩa của ngài Kiểm soát.

“Vâng” – Mustapha Mond nói – “đó là một hạng mục khác trong cái giá của sự ổn định. Không chỉ nghệ thuật không thích hợp với hạnh phúc, mà cả khoa học. Khoa học là nguy hiểm, chúng ta phải giữ nó bị khóa chân tay khóa miệng lại một cách cẩn thận nhất”.

“Cái gì?” – Helmholtz kinh ngạc – “Nhưng chúng ta luôn luôn nói khoa học là tất cả. Nó được dạy đến nhàm đi trong giấc ngủ”.

“Ba lần một tuần giữa mười ba và mười bảy” – Bernard chen vào.

“Và tất cả tuyên truyền khoa học chúng tôi làm ở Đại học...”

“Đúng, nhưng loại khoa học nào?” – Mustapha Mond hỏi một cách châm biếm – “Các anh không được đào tạo về khoa học, nên các anh không thể phán xét. Tôi là một nhà vật lý giỏi trong thời của tôi. Quá giỏi, đủ giỏi để nhận ra rằng tất cả khoa học của chúng ta chỉ là một cuốn sách dạy nấu ăn, với một lý thuyết chính thống về nấu ăn mà không ai được phép đặt câu hỏi và một danh mục các công thức không được phép bổ sung nếu không có giấy phép của bếp trưởng. Bây giờ tôi là bếp trưởng. Nhưng đã có thời tôi là một phụ bếp trẻ tò mò. Tôi bắt đầu tự chế riêng một số món. Những món ăn không chính thống, không được phép. Đúng ra nó là một chút khoa học thật sự”. Ông im lặng.

“Chuyện gì đã xảy ra?”

Ngài Kiểm soát thở dài. “Rất gần với điều sắp xảy ra cho những người trẻ tuổi các anh. Tôi đã suýt bị đưa ra đảo.”

Những lời này như điện giật khiến Bernard rơi vào một hành động hung hãn và hỗn láo. “Đẩy tôi ra đảo à?” Gã nhảy dựng lên, chạy băng qua phòng và đứng khoa chân múa tay trước ngài Kiểm soát. “Ngài không thể đẩy tôi ra đó. Tôi không làm gì cả. Đó là những người khác. Tôi thề đó là những người khác làm”. Gã chỉ vào Helmholtz và người Hoang dã, tố cáo. “Ôi, làm ơn đừng đẩy tôi ra đảo. Tôi xin hứa tôi sẽ làm tất cả những gì tôi phải làm. Hãy cho tôi một cơ hội. Làm ơn cho tôi một cơ hội khác”. Nước mắt bắt đầu tràn ra. “Xin nói với ngài, đó là lỗi của họ” – gã nức nở – “Và đừng đưa ra đảo. Ôi làm ơn, ngài Ford tái thế, xin làm ơn...” Và trong cơn kịch phát của sự đê tiện, gã quỳ sụp xuống trước ngài Kiểm soát. Mustapha Mond cố làm cho gã đứng lên, nhưng Bernard vẫn khăng khăng bền bỉ với tư thế quỵ lụy của gã, từng luồng lời lẽ tuôn ra không mệt mỏi. Cuối cùng ngài Kiểm soát phải rung chuông gọi viên thư ký thứ tư của ngài.

“Đưa đến đây ba người” – ông ta ra lệnh – “và đưa ông Marx vào một buồng ngủ. Cho ông ta hơi xịt soma rồi đưa ông ấy lên giường và bỏ đó”.

Người thư ký thứ tư đi ra và quay vào với ba người hầu đồng sinh trong những bộ đồng phục xanh lá cây. Vẫn còn la hét và nức nở, Bernard được mang đi.

“Làm người ta tưởng như anh ta đang bị cắt cổ” – ngài Kiểm soát nói khi cửa đóng lại – “Trong khi, nếu chỉ cần có chút thông minh, anh ta phải hiểu rằng hình phạt của anh ta thực ra là một phần thưởng. Anh ta được đưa ra đảo. Tức là, anh ta được đưa đến một nơi anh ta sẽ gặp đám người thú vị toàn những đàn ông đàn bà có thể thấy ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Tất cả những người mà, vì một lý do gì đó, họ tự ý thức về cá nhân quá mạnh đến không thích hợp với đời sống cộng đồng. Tất cả những kẻ bất mãn với chính thống, những kẻ có tư duy độc lập của riêng mình. Tóm lại, tất cả những người là một ai đó. Tôi gần như ghen tị với anh, anh Watson ạ”.

Helmholtz cười. “Vậy sao ngài không ra sống trên đảo?”

“Bởi vì, cuối cùng, tôi thích thế này hơn” – ngài Kiểm soát trả lời – “Tôi được lựa chọn, được đưa ra một hòn đảo, nơi tôi có thể được làm khoa học thuần túy của mình, hay được đưa vào Hội đồng Kiểm soát với triển vọng thành công trong thời hạn thích hợp thành một nhà Kiểm soát thực thụ. Tôi chọn cái này và buông khoa học ra”. Sau một chút im lặng, “đôi khi”, ông nói, “tôi hơi tiếc khoa học. Hạnh phúc là một vấn đề khó khăn, đặc biệt là hạnh phúc của người khác. Một vấn đề khó khăn hơn sự thật, nếu người ta không được đào luyện để chấp nhận nó mà không đặt câu hỏi”. Ông thở dài, lại im lặng, rồi tiếp tục với một giọng hoạt bát hơn. “Ờ, nghĩa vụ của nghĩa vụ. Người ta không thể tham vấn sở thích riêng của mình. Tôi quan tâm đến sự thật, tôi thích khoa học. Nhưng chân lý là một mối đe dọa, khoa học là một nguy cơ công khai. Nguy hiểm ngang lợi ích. Nó đã cho chúng ta sự cân bằng ổn định nhất trong lịch sử. Trung Hoa mất an toàn đến vô vọng theo so sánh, thậm chí những bà chúa thời mẫu hệ cũng không vững vàng bằng chúng ta. Tôi nhắc lại, đó là nhờ khoa học. Nhưng chúng ta không thể cho phép khoa học xóa bỏ đi những tác động tốt của chính nó. Đó là lý do tại sao chúng tôi hạn chế cẩn thận phạm vi nghiên cứu của nó, đó là lý do tôi suýt bị đẩy ra đảo. Chúng tôi không cho phép nó xử lí vấn đề nào khác ngoài những vấn đề trước mắt của thời điểm này. Tất cả những thắc mắc tìm hiểu khác hầu như đều bị ngăn chặn một cách ráo riết”. Sau một lúc ngưng, ông nói tiếp. “Thật lạ lùng khi đọc những gì người ta, trong thời đại Ford của chúng ta, thường viết về tiến bộ khoa học. Dường như họ đã tưởng tượng rằng nó có thể được phép tiếp tục vô hạn, bất kể mọi thứ khác. Kiến thức là hàng hóa cao nhất, sự thật là giá trị tối thượng; tất cả những thứ còn lại là hạng nhì và thứ yếu. Đúng, những tư tưởng bắt đầu thay đổi thậm chí từ lúc đó. Bản thân Ford của chúng ta đã làm rất nhiều để chuyển tầm quan trọng từ sự thật và cái đẹp sang tiện nghi và hạnh phúc. Sản xuất hàng loạt đòi hỏi sự chuyển đổi này. Hạnh phúc phổ biến giữ cho các bánh xe quay đều, sự thật và cái đẹp không làm được. Và, tất nhiên, khi nào quần chúng cướp được quyền lực chính trị, thì chính hạnh phúc mới quan trọng chứ không phải sự thật và cái đẹp. Hơn nữa, bất chấp mọi chuyện, nghiên cứu khoa học không giới hạn vẫn còn được phép. Người ta vẫn tiếp tục nói về sự thật và cái đẹp như thể chúng là những hàng hóa tối cao. Cho mãi đến cuộc Chiến tranh Chín năm. Nó làm cho họ đổi giọng hoàn toàn. Sự thật hay cái đẹp hay kiến thức có ý nghĩa gì khi những quả bom vi trùng nổ xung quanh anh? Đó là lần đầu tiên khoa học bị kiểm soát – sau Chiến tranh Chín năm. Nhân dân sẵn sàng để cho kiểm soát cả khẩu vị của họ. Bất cứ cái gì cho một cuộc sống yên bình. Chúng ta đã tiếp tục kiểm soát từ lúc đó. Nó đã không tốt lắm cho sự thật, tất nhiên. Nhưng nó rất tốt cho hạnh phúc. Người ta không thể có được cái gì đó mà không mất gì. Hạnh phúc phải được trả giá. Các anh đang trả giá cho nó đấy, Mr. Watson ạ, trả giá bởi vì chẳng may anh lại quá quan tâm đến cái đẹp. Tôi thì quá quan tâm đến sự thật: tôi cũng phải trả giá.”

“Nhưng ngài không phải ra đảo” – người Hoang dã nói, phá vỡ khoảng im lặng dài.

Ngài Kiểm soát mỉm cười. “Đó là cách tôi trả giá. Bằng cách chọn phục vụ cho hạnh phúc. Hạnh phúc của người khác – không phải của tôi. Thật may mắn” – ông nói thêm, sau một quãng ngừng – “là trên thế giới có nhiều đảo đến thế. Tôi không biết chúng tôi sẽ làm gì nếu không có chúng. Tôi nghĩ chắc phải tống tất cả các anh vào phòng hơi độc mất. Nhân thể, Mr. Watson, anh có thích khí hậu nhiệt đới không? Marquesas chẳng hạn, hay Samoa? Hay nơi nào đó lành mạnh hơn?”

Helmholtz đứng lên khỏi ghế đệm hơi. “Tôi thích một nơi khí hậu cực xấu” – anh trả lời – “Tôi tin rằng người ta có thể viết tốt hơn nếu khí hậu thật xấu. Nếu có nhiều gió bão, chẳng hạn...”

Ngài Kiểm soát gật đầu chấp thuận. “Tôi thích tinh thần của anh, Mr. Watson. Tôi thích lắm, thật đấy. Thích như tôi chính thức phản đối nó”. Ông mỉm cười. “Đảo Falkland được không?”

“Vâng, tôi nghĩ được đấy” – Helmholtz trả lời – “Và bây giờ, nếu ngài không phiền, tôi vào xem anh bạn Bernard tội nghiệp sao rồi”.

[100] William Shakespeare, Bão tố. (ND)

[101] William Shakespeare, Othello. (ND)

[102] William Shakespeare, Macbeth. (ND)

[103] Tức là giả tạo. (ND)

Chương mười bảy

Nghệ thuật, khoa học – hình như ngài đã phải trả cái giá khá cao cho hạnh phúc của ngài” – người Hoang dã nói, khi họ còn lại với nhau. “Còn gì nữa không?”

“À, còn tôn giáo, tất nhiên” – ngài Kiểm soát trả lời – “Trước đây có một thứ gọi là Thượng đế – trước Chiến tranh Chín năm. Nhưng tôi quên, tôi nghĩ anh biết hết mọi điều về Thượng đế mà”.

“À...” – người Hoang dã ngập ngừng. Lẽ ra anh đã muốn nói một cái gì đó về sự cô đơn, về đêm, về núi mặt bàn nằm xanh xao dưới trăng, về cái vách đứng, về cú lao mình vào bóng tối đen ngòm, về cái chết. Lẽ ra anh đã muốn nói; nhưng không có lời. Không có, kể cả bằng Shakespeare.

Trong khi đó, ngài Kiểm soát đã bước ngang qua phía bên kia căn phòng và đang mở khóa một chiếc tủ lớn xây chìm trong tường giữa những giá sách. Cánh cửa nặng nề bật mở. Lục lọi bên trong tối om. “Nó là một chủ đề tôi luôn hết sức quan tâm”. Ông lôi ra một tập sách dày bìa đen. “Anh chưa bao giờ đọc, như quyển này chẳng hạn.”

Người Hoang dã cầm lấy cuốn sách. “Kinh thánh, bao gồm Cựu Ước và Tân Ước” – anh đọc to tên sách.

“Cả quyển này cũng chưa”. Đó là một quyển sách nhỏ đã mất bìa.

“Noi gương Cơ Đốc.”[104]

“Cả quyển này”. Ông đưa một tập khác.

“Sự Đa dạng của Trải nghiệm Tôn giáo. Của William James.”[105]

“Và tôi còn nhiều nữa”, Mustapha Mond ngồi xuống ghế và tiếp tục. “Một bộ toàn tập sách khiêu dâm cũ. Thượng đế trong tủ kín và Ford trên giá sách”. Ông vừa cười vừa chỉ cái thư viện đã được công khai của mình – những giá đầy sách, những cái giá chất đầy các cuộn máy đọc, những băng ghi âm.

“Nhưng nếu ngài biết về Thượng đế, sao ngài không nói với họ?” – người Hoang dã công phẫn hỏi – “Tại sao ngài không đưa cho họ tất cả những quyển sách về Chúa này?”

“Cũng vì lý do như tôi không cho họ xem Othello: chúng cũ rồi; chúng viết về Chúa cách nay nhiều thế kỷ. Không phải về Chúa bây giờ.”

“Nhưng Chúa thì không thay đổi.”

“Nhưng con người thay đổi.”

“Cái đó có gì khác?”

“Tất cả sự khác biệt trên thế giới” – Mustapha Mond nói. Ông lại đứng lên và bước đến tủ. “Có một người tên là Đức Hồng y Newman” – ông nói. “Một Hồng y Giáo chủ” – ông kêu lên một cách vui nhộn – “là một loại Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng”.

“Ta là Pandulph. Hồng y Giáo chủ của Milan xinh đẹp.[106] Tôi đã đọc về họ trong Shakespeare.”

“Tất nhiên anh đã đọc. Ờ, như tôi nói, có một người gọi là Hồng y Newman[107]. A, quyển ấy đây”. Ông rút nó ra. “Và trong khi tôi đang đọc nó, tôi đọc cả cái này nữa. Đó là một người tên là Maine de Biran[108]. Ông ta là một triết gia, nếu anh biết đó là cái gì.”

“Một người mơ về ít sự vật hơn chúng có trên trời và dưới đất”[109] – người Hoang dã nói ngay.

“Hoàn toàn đúng. Tôi sẽ đọc cho anh nghe một trong những sự vật mà ông ta mơ vào một lúc khác. Còn bây giờ, hãy nghe xem ông Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng cũ kia nói gì”. Ông mở quyển sách ở chỗ có mảnh giấy nhỏ đáng dấu trang, và bắt đầu đọc: “Chúng ta không phải thuộc về chúng ta như những của cải của chúng ta thuộc về chúng ta. Chúng ta không làm ra bản thân chúng ta, chúng ta không thể cao hơn bản thân chúng ta. Chúng ta không phải là chủ của bản thân chúng ta. Chúng ta là sở hữu của Chúa. Nhìn nhận vấn đề như thế chẳng phải là hạnh phúc của chúng ta sao? Coi chúng ta là của chính chúng ta thì có tí hạnh phúc hay thoải mái nào không? Những người trẻ tuổi và giàu có có thể nghĩ như thế. Những người ấy có thể nghĩ thật tuyệt vời nếu có tất cả – không phải phụ thuộc ai – như họ nghĩ theo cách của họ, không phải nghĩ về cái gì ngoài tầm mắt, đứng ngoài cái chán ngắt của liên tục nhận lỗi, liên tục cầu nguyện, liên tục xin ý kiến họ phải làm gì theo ý chí của người khác. Nhưng thời gian trôi đi, họ, giống như mọi người, sẽ thấy rằng tính độc lập không phải được làm ra cho con người – rằng đó là một trạng thái siêu nhiên – sẽ có tác dụng lúc nào đó, nhưng sẽ không đưa chúng ta đi đến tận cùng...” Mustapha Mond dừng lại, đặt quyển sách thứ nhất xuống và cầm quyển khác, lật trang. “Nghe cái này, chẳng hạn” – ông nói, và bằng một giọng trầm một lần nữa bắt đầu đọc – “Một người già đi, ông ta cảm thấy trong bản thân cái cảm giác gốc của yếu đuối, lơ đãng, khó chịu cùng đến với tuổi già; và, cảm thấy thế, tưởng tượng bản thân chỉ có ốm đau, tự vỗ về nỗi sợ của ông ta bằng cái quan niệm rằng đau khổ lo âu này là do một nguyên nhân cụ thể nào đó, từ đó, như từ một căn bệnh, ông ta hy vọng sẽ khỏi. Những tưởng tượng vô ích. Cái căn bệnh ấy là tuổi già, và nó là một căn bệnh khủng khiếp. Người ta nói rằng chính nỗi sợ chết, và sợ những gì đến sau cái chết, khiến con người càng già càng quay về với tôn giáo. Nhưng kinh nghiệm của riêng tôi đã cho tôi tin rằng, hoàn toàn tách khỏi những nỗi hoảng sợ và tưởng tượng ấy, tình cảm tôn giáo có xu hướng phát triển khi chúng ta già đi, phát triển bởi vì khi các dục vọng ngày càng lặng đi, khi tưởng tượng và sự nhạy cảm càng ít bị kích thích và không dễ kích động, thì lý trí của chúng ta sẽ bớt bị quấy rầy khi làm việc, ít bị những tưởng tượng, những dục vọng, những bối rối mà trước đây nó thường bị thu hút vào làm mờ tối đi; ngay khi đó Thượng đế xuất hiện như từ sau một đám mây; linh hồn chúng ta cảm thấy, nhìn thấy, hướng về cái nguồn của mọi ánh sáng; hướng về một cách tự nhiên và không cưỡng nổi, vì bây giờ là lúc tất cả những cái mang lại cho thế giới cảm giác sự sống và sức quyến rũ của nó, đã bắt đầu lọt khỏi chúng ta, bây giờ là lúc thế giới hiện tượng không còn được nâng đỡ bởi những cảm giác từ bên trong và từ bên ngoài, chúng ta cảm thấy cái nhu cầu dựa vào cái gì đó vĩnh cửu, một cái gì đó không bao giờ chơi xấu chúng ta, một thực tại, một chân lý tuyệt đối và vĩnh viễn. Vâng, chúng ta không tránh khỏi quay về Chúa; vì tình cảm tôn giáo này theo bản chất của nó thật thuần khiết, thật hân hoan đối với tâm hồn trải nghiệm nó, đến mức nó đền bù cho chúng ta tất cả những mất mát khác”. Mustapha Mond gập sách lại và ngả người ra ghế. “Một trong số những sự việc trên trời và dưới đất mà các triết gia này không mơ tới là thế này” (ông vẫy tay), “chúng ta, cái thế giới hiện đại này. Anh chỉ có thể độc lập với Thượng đế trong khi anh có tuổi trẻ và giàu có; độc lập không đưa anh an toàn tới cùng. À, bây giờ chúng ta có tuổi trẻ và giàu có đến tận cuối cùng. Suy ra điều gì? Rõ ràng là, chúng ta có thể độc lập với Thượng đế. Tình cảm tôn giáo sẽ đền bù cho tất cả những mất mát của chúng ta. Nhưng chúng ta chẳng có mất mát nào để đền bù, tình cảm tôn giáo là thừa. Và tại sao chúng ta lại phải đi tìm kiếm cái thay thế cho những ước muốn trẻ trung của chúng ta, khi những ước muốn trẻ trung không bao giờ thất bại? Một thứ thay thế cho những giải trí tiêu khiển, khi chúng ta tiếp tục thưởng thức tất cả những trò hề xuẩn ngốc cũ kĩ ấy đến cái cuối cùng? Chúng ta có nhu cầu nghỉ ngơi không khi cả trí óc lẫn thân thể chúng ta tiếp tục vui thú trong hoạt động? Có cần an ủi không, khi chúng ta có soma? Có cần một sự cố định không, khi chúng ta có trật tự xã hội?”

“Bởi vậy ngài nghĩ không có Thượng đế?”

“Không, Tôi nghĩ hoàn toàn có thể có một Thượng đế?”

“Vậy tại sao...”

Mustapha Mond ngăn anh lại. “Nhưng ngài thể hiện bản thân bằng những cách khác nhau trước những người khác nhau. Trong những thời kỳ tiền hiện đại, ngài hiện ra như những thực thể được mô tả trong những quyển sách này. Bây giờ...”

“Bây giờ ngài thể hiện bản thân như thế nào?”

“À, ngài thể hiện bản thân như thể một sự vắng mặt, như là không hề có ngài.”

“Đó là lỗi của ngài.”

“Hãy gọi đó là lỗi của nền văn minh. Thượng đế không tương hợp với máy móc và thuốc men khoa học, và hạnh phúc phổ biến. Anh phải lựa chọn. Nền văn minh của chúng ta đã chọn máy móc, thuốc và hạnh phúc. Đó là lý do tôi khóa những quyển sách này trong tủ. Chúng là bệnh truyền nhiễm. Nhân dân sẽ sốc nếu...”

Người Hoang dã ngắt lời ông – “Nhưng chẳng phải là tự nhiên khi cảm thấy có một Thượng đế sao?”. “Anh cũng có thể hỏi làm những cái quần có khóa kéo có phải điều tự nhiên không?” – ngài Kiểm soát nói một cách châm biếm. “Anh làm tôi nhớ đến một gã trong số những người cũ kĩ ấy tên là Bradley. Ông ta định nghĩa triết học là tìm ra lý do tồi cho những gì người ta tin bằng bản năng. Như thể người ta tin bất cứ cái gì bằng bản năng! Người ta tin những điều gì đó bởi vì người ta đã được đào luyện để tin chúng. Tìm lý do tồi cho những gì người ta tin vì những lý do tồi khác – đó là Triết học. Người ta tin Thượng đế bởi vì người ta đã được đào luyện để tin.”

“Nhưng dù sao” – người Hoang dã khăng khăng – “tin Thượng đế là việc tự nhiên khi ta ở một mình – hoàn toàn cô độc, trong đêm tối, nghĩ về cái chết...”

“Nhưng bây giờ nhân dân không bao giờ cô độc nữa” – Mustapha Mond nói – “Chúng ta làm cho họ ghét cô đơn, và chúng ta bố trí cho họ sống sao cho hầu như họ không thể bị cô độc”.

Người Hoang dã rầu rĩ gật đầu. Ở Malpais, anh đã đau khổ bởi vì người ta tách anh ra khỏi những hoạt động chung của bản, ở London văn minh này anh đau khổ vì không bao giờ anh thoát khỏi những hoạt động chung ấy, không bao giờ cô đơn một cách lặng lẽ.

“Ngài có nhớ cái mẩu này trong Vua Lear không?” – cuối cùng người Hoang dã nói. “Các vị thần thì công bằng và thú vui đồi bại của chúng ta đã tạo ra những phương tiện để gây họa cho chúng ta; bóng tối và những nơi đồi bại nơi người lấy đi đôi mắt của ông ta”, và Edmund trả lời – ngài có nhớ không, hắn bị thương, hắn đang hấp hối – “Ngươi đã nói đúng. Điều ấy là đúng. Bánh xe đã quay trọn vòng; ta đang ở đây. Bây giờ thì thế nào? Dường như không có Chúa để cai quản mọi sự, để trừng phạt, để ban thưởng?”[110]

“Ừ, có không?” – đến lượt ngài Kiểm soát hỏi. “Anh có thể theo đuổi bao nhiêu thú vui đồi bại với một con bò cái vô sinh, và bỏ chạy mà không có nguy cơ bị nhân tình của con trai anh móc mắt. Bánh xe đã quay trọn vòng; ta đang ở đây. Nhưng ngày nay Edmund có thể ở đâu? Ngồi trong một chiếc ghế đệm hơi, vòng tay ôm eo một cô gái, mút kẹo cao su hormone tình dục, và xem những phim gợi tình Fili. Các vị thần thì công bằng. Nhất định rồi. Nhưng bộ luật của họ ban ra, như phương sách cuối cùng, bởi những người tổ chức xã hội. Thượng đế nhận dấu ra hiệu từ con người.”

“Ngài có chắc không?” – người Hoang dã hỏi – “Ngài có hoàn toàn chắc chắn Edmund trong chiếc ghế bành hơi đã không bị trừng trị nặng nề như Edmund mà vết thương chảy máu đến chết không? Các vị thần vốn công bằng. Họ đã không sử dụng những thú vui đồi bại như phương tiện để giáng cấp hắn sao?”

“Giáng cấp hắn từ vị trí nào? Là một công dân hạnh phúc, lao động cần cù, tiêu dùng tốt thì hắn là hoàn hảo. Tất nhiên, nếu anh chọn những tiêu chuẩn khác với chúng tôi, thì có thể nói hắn bị giáng cấp đấy. Nhưng anh đã phải gắn với một tập hợp những yêu cầu. Anh không thể chơi Golf Điện từ theo những quy tắc của trò chơi Bắt bóng Ly Tâm.”

“Nhưng giá trị không nằm ở ý chí cá biệt”[111] – người Hoang dã nói. “Nó nằm ở sự đánh giá và phẩm giá của hắn trong sự quý trọng bản thân cũng như trong phần thưởng.”

“Này, này, coi chừng đi quá xa đấy nhé” – Mustapha Mond phản đối.

“Nếu người ta cho phép bản thân nghĩ đến Thượng đế, thì người ta sẽ không cho phép bản thân thoái hóa bằng những trò vui đồi bại. Người ta đã có một lý do để chịu đựng mọi thứ một cách kiên nhẫn, để làm nhiều việc với lòng can đảm. Tôi đã thấy điều này ở người da đỏ.”

“Tôi biết. Nhưng chúng ta không phải là người da đỏ” – Mustapha Mond nói. “Một người văn minh không cần thiết phải chịu đựng bất cứ cái gì khó chịu một cách nghiêm trọng. Còn về việc thực hiện những công việc, lạy Ford, đừng để cho hắn nghĩ tới việc đó. Trật tự toàn xã hội sẽ rối loạn nếu con người được tự làm mọi việc theo ý mình.”

“Vậy còn sự hy sinh thì sao? Nếu có Thượng đế, người ta có lý do để hy sinh.”

“Nhưng nền văn minh công nghiệp chỉ có thể tồn tại khi không có sự hy sinh nào cả. Con người được phép sống buông thả đến những giới hạn do vệ sinh và kinh tế áp đặt. Nếu không, các bánh xe sẽ ngừng quay.”

“Người ta có lý do cho sự trinh bạch” – người Hoang dã nói đến đây hơi đỏ mặt.

“Nhưng trinh bạch có nghĩa là đam mê, trinh bạch có nghĩa là suy nhược thần kinh. Và đam mê và suy nhược thần kinh có nghĩa là mất ổn định. Và mất ổn định có nghĩa là nền văn minh chấm dứt. Ta không thể có một nền văn minh lâu dài có nếu không có nhiều trò vui đồi bại.”

“Nhưng Thượng đế là lý do cho mọi thứ cao cả, tuyệt mỹ và anh hùng. Nếu người ta có Chúa...”

“Anh bạn trẻ” – Mustapha Mond nói – “nền văn minh tuyệt đối không cần cái cao cả hoặc cái anh hùng. Những thứ ấy là biểu hiện sự thiếu hụt về chính trị. Trong một xã hội được tổ chức đúng như xã hội của chúng ta, không ai có bất kỳ cơ hội nào để là cao cả hoặc anh hùng. Tình hình xã hội phải cực kỳ mất ổn định mới nảy sinh cơ hội như thế. Nơi nào có chiến tranh, nơi nào lòng trung thành bị chia cắt, nơi nào những sự cám dỗ bị chống lại, những đối tượng của tình yêu bị tranh giành hoặc cần được bảo vệ – rõ ràng những nơi đó cái cao cả hoặc cái anh hùng có ý nghĩa. Nhưng ngày nay không có cuộc chiến tranh nào. Người ta hết sức cẩn thận đề phòng đề đừng ai yêu ai quá mức. Không có những chuyện như lòng trung thành bị chia cắt; anh được đào luyện để không thể không làm những việc anh nên làm. Và những việc anh nên làm toàn là những cái thật thú vị, đầy những thôi thúc tự nhiên và được phép chơi thoải mái, và thật sự không có bất kỳ cám dỗ nào phải cưỡng lại. Và nếu có, vào một dịp không may nào đó, một điều khó chịu nào đó xảy ra, thì luôn luôn có soma để giúp anh thoải mái thoát khỏi những điều khó chịu ấy. Và luôn luôn có soma để anh nguôi những cơn giận đữ. Để hòa giải anh với các kẻ thù của anh, để làm cho anh kiên nhẫn và chịu đựng lâu dài. Trong quá khứ, anh chỉ có thể thực hiện những điều ấy bằng một cố gắng rất lớn và sau nhiều năm được đào tạo nghiêm khắc về đạo đức. Bây giờ, anh uống hai hay ba viên nửa gram, và anh thấy đó. Bây giờ tất cả mọi người có thể là đức hạnh. Anh có thể mang một nửa đạo đức của anh đi khắp nơi trong một cái chai. Đạo Cơ Đốc không có nước mắt, đó là soma”.

“Nhưng nước mắt là cần thiết. Ngài không nhớ Othello nói gì sao?”

“Nếu sau mọi cơn bão tố đến những cảnh êm đềm thế này, thì gió có thể thổi đến khi đánh thức những người chết”[112]. “Có một câu chuyện một ông già da đỏ thường kể cho chúng tôi, về Cô gái Mátaski. Các chàng trai trẻ muốn cưới cô phải cuốc đất một buổi sáng trong vườn nhà nàng. Nghe có vẻ dễ, nhưng có lũ ruồi và muỗi, những con ruồi muỗi thần. Phần lớn các chàng trai không thể chịu nổi bị cắn và đốt. Nhưng anh nào chịu được sẽ chiếm được cô gái.”

“Thú vị đấy” – ngài Kiểm soát nói. “Nhưng trong những nước văn minh, anh có thể có được cô gái mà không cần cuốc đất cho cô, và chẳng có ruồi muỗi nào cắn anh cả. Chúng ta đã thanh toán chúng từ nhiều thế kỷ rồi.”

Người Hoang dã gật đầu, cau mặt. “Các ngài đã thanh toán chúng. Vâng, đúng là kiểu của các ngài. Thanh toán tất cả những gì khó chịu, thay vì học cách thu xếp với chúng. Liệu có phải chịu đựng những cung tên của một vận mệnh khốc liệt, hay là chiến đấu chống lại cả một biển phiền não[113]… Nhưng các ngài không làm cách nào trong cả hai cách. Không chịu đựng, không chống lại. Các ngài chỉ vứt bỏ cung tên. Cách ấy quá dễ.”

Anh bỗng im lặng, nghĩ đến mẹ anh. Trong căn phòng của bà trên tầng ba mươi bảy, Linda bồng bềnh trôi nổi trên một biển những ngọn lửa ca hát và hương thơm vuốt ve – trôi đi, ra ngoài không gian và thời gian, ra ngoài ngục tù của những ký ức của bà, những thói quen của bà, tuổi tác của bà và thân hình phát phì của bà. Và Tomakin, Cựu Giám đốc Lò ấp và Đào luyện, Tomakin vẫn còn đang vui chơi, thoát ly khỏi nhục nhã và đau đớn, trong một thế giới mà ông ta không nghe thấy những lời đó, tiếng cười chế giễu đó, không nhìn thấy khuôn mặt gớm guốc đó, không cảm thấy những cánh tay ẩm ướt và mềm nhẽo đó quàng quanh cổ ông ta, trong một thế giới tươi đẹp...

“Cái mà ngài cần” – người Hoang dã nói tiếp – “là một cái gì đó có nước mắt cho một thay đổi. Ở đây không có gì đáng giá”.

(“Mười hai triệu đô la rưỡi”, Heny Foster đã phản đối khi người Hoang dã bảo y thế. “Mười hai triệu đô-la rưỡi, đó là giá trị của Trung tâm Đào luyện Mới. Không bớt một xu.”)

“Trình bày cái gì là nguy hiểm chết người và không chắc chắn cho tất cả cái cơ nghiệp này, cái chết và thách thức nguy hiểm, thậm chí cho một cái vỏ trứng. Trong đó có cái gì không nhỉ?” – anh ngẩng lên nhìn Mustapha Mond, hỏi – “Hoàn toàn tách khỏi Chúa – mặc dầu Chúa tất nhiên là một lý do cho nó. Có cái gì trong việc sống một cách nguy hiểm không?”

“Có rất nhiều trong đó” – ngài Kiểm soát trả lời – “Từng thời gian, đàn ông và đàn bà phải để cho tuyến thận của họ được kích thích”.

“Cái gì?” – người Hoang dã hỏi, không hiểu.

“Nó là một trong những điều kiện của sức khỏe hoàn hảo. Đó là lý do chúng tôi quy định những trị liệu G.Đ.M. là bắt buộc.”

“G.Đ.M.?”

“Giả Đam mê Mãnh liệt. Đều đặn mỗi tháng một lần. Chúng tôi làm tràn ngập toàn bộ hệ thống với adrenin[114]. Nó hoàn toàn tương đương về mặt sinh lý học với sợ hãi và giận dữ. Tất cả những tác dụng bổ ích của việc giết Desdemona và bị giết bởi Othello, mà không có bất kỳ sự bất tiện nào cả”[115].

“Nhưng tôi thích những cái bất tiện.”

“Chúng tôi thì không” – ngài Kiểm soát nói – “Chúng tôi thích làm mọi việc một cách thoải mái”.

“Nhưng tôi không muốn thoải mái. Tôi muốn Thượng đế, tôi muốn thơ ca, tôi muốn nguy hiểm thật sự, tôi muốn tự do, tôi muốn lòng tốt. Tôi muốn tội lỗi.”

“Thật ra” – Mustapha Mond nói – “anh đang đòi quyền được bất hạnh”.

“Vậy thì được” – người Hoang dã nói giọng thách thức – “tôi đòi quyền được bất hạnh”.

“Chưa nói đến quyền già đi, xấu đi, yếu đi; quyền mắc bệnh giang mai và ung thư, quyền có quá ít đồ ăn, quyền có chấy rận, quyền thường xuyên sợ hãi điều gì xảy ra ngày mai; quyền mắc bệnh thương hàn, quyền bị hành hạ bởi những nỗi đau không thể nói nên lời đủ mọi kiểu.”

Im lặng một lúc lâu.

“Tôi đòi tất cả những quyền đó” – cuối cùng người Hoang dã nói.

Mustapha Mond nhún vai. “Xin cứ tự nhiên” – ông nói.

[104] Thomas à Kempis, The Imitation of Christ. (ND)

[105] William James, The Varieties of Religious Experience. (ND)

[106] William Shakespeare, Cuộc đời và cái Chết của Vua John. (ND)

[107] John Henry Newman (1801 – 1890): Hồng y Giáo chủ, nhân vật quan trọng trong lịch sử tôn giáo Anh. (ND)

[108] Maine de Biran (1766 – 1824): nhà triết học duy linh Pháp. (ND)

[109] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[110] William Shakespeare, Vua Lear. (ND)

[111] William Shakespeare, Troilus và Cressida. (ND)

[112] William Shakespeare, Othello. (ND)

[113] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[114] Adrenin (adrenaline): là một loại hormone được tạo ra bởi cơ thể người khi sợ hãi, tức giận hay thích thú. Nó làm nhịp tim nhanh hơn và cơ thể chuẩn bị cho những phản ứng chống lại nguy hiểm. (BT)

[115] William Shakespeare, Othello. (ND)

Chương mười tám

Cửa hé mở, họ bước vào.

“John!”

Từ buồng tắm vọng ra một âm thanh khó chịu và đặc trưng.

“Có chuyện gì không?” – Helmholtz gọi.

Không có trả lời. Âm thanh khó chịu lặp lại, hai lần; yên lặng. Rồi, với một tiếng cạch, cửa buồng tắm mở, người Hoang dã xuất hiện, hết sức xanh xao.

“Này” – Helmholtz lo lắng kêu lên – “trông cậu ốm quá, John!”

“Cậu có ăn thứ gì không hợp với cậu không?” – Bernard hỏi.

Người Hoang dã gật đầu, “Tôi đã ăn món văn minh”.

“Cái gì?”

“Nó đầu độc tôi; tôi bị uế tạp. Và sau đó” – anh hạ giọng nói thêm.

“Tôi đã ăn phải cái đồi bại của chính tôi.”

“Ừ, nhưng chính xác là cái gì?... Tôi muốn nói, đúng lúc này cậu...”

“Lúc này tôi đang được thanh lọc” – người Hoang dã nói – “Tôi đã uống một chút mù tạt và nước nóng”.

Hai người kia kinh ngạc nhìn anh chằm chằm. “Cậu muốn nói rằng cậu đã cố ý làm thế?” – Bernard hỏi.

“Đó là lý do những người da đỏ luôn luôn thanh lọc bản thân”. Anh ngồi xuống và, thở dài, đặt tay lên trán. “Tôi sẽ nghỉ ngơi ít phút” – anh nói – “Tôi hơi mệt”.

“À, tôi không ngạc nhiên” – Helmholtz nói. Sau một lát im lặng, “Chúng tôi đến để tạm biệt”, anh tiếp tục bằng một giọng khác. “Sáng mai chúng tôi lên đường.”

“Phải, sáng mai chúng tôi lên đường” – Bernard nói, trên mặt gã, người Hoang dã nhận ra một biểu hiện rõ ràng cam chịu. “Và nhân tiện, John” – gã tiếp tục, hơi cúi người về phía trước và đặt tay lên đầu gối người Hoang dã. “Tôi muốn xin lỗi về tất cả những chuyện xảy ra vào tối hôm qua”. Gã đỏ mặt. “Thật xấu hổ” – gã tiếp tục bằng một giọng ngập ngừng – “thật sự xấu hổ…”

Người Hoang dã ngắt lời gã, cầm tay gã, và bóp nhẹ một cách thương mến.

“Helmholtz đã cư xử tuyệt vời với tôi” – Bernard tiếp tục, sau một chút im lặng – “Nếu không vì anh ấy, tôi đã...”

“Thôi, thôi” – Helmholtz phản đối.

Một thoáng im lặng. Bất kể nỗi buồn của họ – thậm chí, chính vì nỗi buồn của họ; vì nỗi buồn của họ là biểu hiện của tình yêu của họ đối với nhau – ba người trai trẻ cảm thấy hạnh phúc.

“Sáng nay tôi đã đến gặp ngài Kiểm soát” – cuối cùng người Hoang dã nói.

“Để làm gì?”

“Để hỏi xem tôi có thể được ra đảo cùng với các anh không.”

“Và ông ta nói sao?” – Helmholtz sốt sắng hỏi.

Người Hoang dã lắc đầu. “Ông ấy không cho tôi đi.”

“Tại sao?”

“Ông ấy bảo ông ấy muốn tiếp tục thí nghiệm. Mẹ kiếp!” – người Hoang dã thêm, với cơn giận dữ đột ngột bùng ra – “Quỷ bắt tôi đi nếu tôi tiếp tục để cho ông ấy thí nghiệm trên người tôi. Không, với mọi nhà Kiểm soát thế giới. Ngày mai tôi cũng sẽ ra đi”.

“Nhưng đi đâu?” – những người kia đồng thanh hỏi.

Người Hoang dã nhún vai. “Bất cứ đâu. Tôi không quan tâm. Chừng nào tôi còn có thể ở một mình.”

Từ Guildford, con đường xuôi xuống qua thung lũng Wey đến Godalming, rồi, vượt qua Milford và Witley, tới Haslemere và qua Petersfield tới Portsmouth. Gần song song với nó, đường đi lên qua Worplesden, Tongham, Puttenham, Elstead và Grayshott. Giữa Hog’s Back (Lưng heo thiến) và Hindhead (Đầu hươu cái) có những điểm mà hai con đường cách nhau không quá sáu bảy kilômét. Khoảng cách quá nhỏ đối với những người lái máy bay bất cẩn – đặc biệt vào ban đêm, và khi họ đã chơi soma quá liều. Đã có những tai nạn xảy ra. Những tai nạn nghiêm trọng. Người ta đã quyết định dời dường lên chệch đi vài kilômét sang phía tây. Giữa Grayshott và Tongham, bốn đèn chỉ đường hàng không bị bỏ quên đánh dấu chặng đường từ Portsmouth cũ đến đường London. Những bầu trời trên đầu chúng im lặng và hoang vắng. Các trực thăng bây giờ chỉ không ngừng rầm rì và gầm rú bay qua trên Selborne, Bordon và Farnham.

Người Hoang dã đã chọn nơi ẩn cư cho mình tại một nhà đèn chỉ đường hàng không bị bỏ quên ấy trên một đỉnh đồi giữa Puttenham và Elstead. Căn nhà làm bằng bê tông cốt thép và còn trong tình trạng hoàn hảo – gần như quá tiện nghi theo suy nghĩ của khi anh đi xem xét nơi này lần đầu, gần như quá xa xỉ theo kiểu văn minh. Anh làm yên lương tâm bằng cách tự hứa sẽ tự đưa mình vào kỷ luật nghiêm khắc hơn để bù lại, tự thanh lọc hoàn chỉnh hơn và thấu đáo hơn. Đêm đầu tiên của anh ở nơi ẩn cư là một đêm cố ý không ngủ, anh thức suốt đêm quỳ cầu nguyện, khi thì cầu Thượng đế mà Claudius[116] tội lỗi đã xin tha tội, khi thì bằng tiếng Zuni cầu Awonawilona[117]; khi thì cầu Jesus và Pookong[118], khi thì cầu con vật hộ mệnh của bản thân, con chim ưng. Lâu lâu anh lại dang thẳng hai cánh tay ra như hình thánh giá, và cứ giữ như thế trong nhiều phút, để cho cái đau tăng lên dần dần đến khi hai ánh tay run rẩy và vô cùng đau nhức; cứ giữ như thế, như thể tình nguyện chịu đóng đinh vào thập giá, trong khi lặp lại qua hai hàm răng nghiến chặt, mồ hôi chảy ròng ròng trên mặt anh, “Ôi, xin tha tội cho con! Ôi xin làm cho con trong sạch! Ôi xin giúp con trở nên tốt!” lặp đi lặp lại mãi đến lúc sắp ngất đi vì đau đớn.

Đến sáng, anh cảm thấy anh đã được quyền ở trong nhà đèn, dù các cửa sổ vẫn còn đủ kính, dù quang cảnh nhìn từ sân thượng ra vẫn rất đẹp. Với đúng cái lý do anh đã chọn cái nhà đèn này để ở ẩn, anh thấy mình phải đi chỗ khác ngay lập tức. Anh đã chọn sống ở đó vì quang cảnh quá đẹp, bởi vì, từ vị thế thuận lợi của anh, anh cảm thấy dường như mình đang từ hiện thân của một vị thần nhìn ra. Nhưng anh là ai mà lại được nuông chiều hằng ngày hằng giờ bằng những cảnh đẹp bao quanh như thế? Anh là ai mà đang sống trong sự hiện diện rõ ràng của Chúa? Nơi đáng cho anh sống phải là một chuồng lợn nhớp nhúa, một cái hố trong đất không có lối ra. Cứng đơ và vẫn còn đau nhức sau một đêm dài hành xác, nhưng chính vì cái lý do được bảo đảm bên trong đó, anh trèo lên sân thượng tòa tháp, nhìn ra cái thế giới bình minh rực rỡ đang lên, anh lấy lại quyền được cư trú. Ở hướng bắc, quang cảnh bị giới hạn bởi đỉnh núi bằng đá phấn Hog’s Back, từ đằng sau nó phía cực đông vươn lên những tháp của bảy tòa nhà chọc trời của Guildford. Nhìn thấy chúng, người Hoang dã nhăn mặt; nhưng với thời gian, anh đã trở nên hòa giải với chúng; vì ban đêm chúng nhấp nháy vui vẻ với giàn sao hình học, hoặc ngập lụt ánh sáng, chỉ những ngón tay rực sáng của chúng (bằng một động tác mà ngoài người Hoang dã ra không có ai ở nước Anh hiểu được ý nghĩa) một cách long trọng lên những bí mật khôn dò của bầu trời.

Trong thung lũng ngăn cách Hog’s Back với ngọn đồi cát trên đó có nhả đèn, Puttenham là một làng nhỏ khiêm tốn cao chín tầng, với những hầm ủ thức ăn gia súc, một trại gia cầm, một nhà máy vitamin-D nhỏ. Ở mặt kia của nhà đèn, về hướng nam, đất xuôi xuống theo những dốc dài mọc đầy cây thạch nam, xuống một chuỗi những hồ đầm.

Xa hơn, bên trên những cánh rừng ở giữa, vươn lên tòa tháp Elstead mười bốn tầng. Mờ mờ trong bầu không khí sương mù nước Anh, Hindhead và Selborne cuốn hút mắt ta vào một khoảng xa xanh lãng mạn. Nhưng không phải chỉ có khoảng cách ấy cuốn hút người Hoang dã vào ngôi nhà đèn của anh, cái gần cũng quyến rũ như cái xa. Cánh rừng với những dải thạch nam và kim tước vàng, những bụi linh sam Ecosse (Scotland), những cái đầm lấp lóa sáng với những cây dương trên bờ nhô ra mặt nước, những cây hoa huệ nước, những đám cây bấc, trông rất đẹp, và làm kinh ngạc con mắt đã quen với cảnh khô khan của sa mạc Mỹ. Và rồi sự cô đơn! Nhiều ngày trôi qua mà anh không trông thấy một bóng người. Nhà đèn này chỉ cách Tháp Charing-T nửa giờ bay; nhưng những ngọn đồi của Malpais không hoang vắng bằng bãi thạch nam Surrey này. Những đám đông hằng ngày rời khỏi London, rời khỏi nó chỉ để chơi Golf Điện từ hoặc quần vợt. Puttenham không có những liên kết, các mặt Riemann gần nhất thì ở Guildford. Hoa và phong cảnh là những cái duy nhất hấp dẫn ở đây. Và như vậy, vì không có lý do để đến nên không ai đến. Trong những ngày đầu tiên người Hoang dã sống một mình và không bị quấy rầy.

Về tiền, trong những ngày đầu mới đến, John đã nhận để chi tiêu cá nhân, hầu hết được tiêu cho trang thiết bị của anh. Trước khi rời London, anh đã mua bốn chiếc chăn len viscose, dây thừng và dây bện, đinh, keo dán, một ít dụng cụ, diêm, (mặc dù anh đã định đến thời gian thích hợp anh sẽ làm một chiếc khoan lửa) một số xoong chảo, hai chục gói hạt giống, mười kilôgram bột mì. “Không, không lấy tinh bột tổng hợp, bột mì thay thế bằng bông thải” – anh khăng khăng – “cho dù nó nhiều dinh dưỡng hơn”. Nhưng đến bích-qui và thịt giả bò tẩm vitamin thì anh không cưỡng nổi lời thuyết phục của chủ tiệm. Bây giờ ngồi nhìn những hộp thiếc ấy, anh cay đắng tự trách mình đã mềm lòng. Những thứ đồ văn minh ghê tởm đó! Anh đã quyết định sẽ không bao giờ ăn nó, cho dù có chết đói. “Điều đó sẽ dạy họ một bài học” – anh nghĩ một cách hằn học. Nó cũng đã dạy anh rồi.

Anh đếm tiền. Anh hy vọng chút ít tiền còn lại đủ để anh vượt qua được mùa đông. Đến mùa xuân, vườn của anh sẽ sản xuất đủ để anh độc lập với thế giới bên ngoài. Trong khi đó, sẽ luôn luôn có trò tiêu khiển. Anh đã thấy nhiều thỏ, và có nhiều loài chim nước trên đầm. Anh bắt tay vào làm ngay một cái cung và tên.

Gần nhà đèn có những cây tần bì, và để làm mũi tên, có cả một bãi nhỏ đầy những bụi cây phỉ thẳng và đẹp. Anh bắt đầu hạ một cây tần bì non, cắt ra một đoạn thân dài 6 foot không có cành, róc hết vỏ từng khoanh từng khoanh cạo trắng cây gỗ, như già Mitsima đã dạy anh, đến khi anh có một đoạn cây cao bằng người anh, cứng vững, ở đoạn giữa dày hơn, sắc nhọn ở hai đầu. Công việc này làm anh vô cùng thích thú. Sau nhiều tuần vô công rỗi nghề ở London; chẳng có việc gì làm, bất kỳ lúc nào anh muốn gì chỉ cần nhấn công tắc hoặc xoay một tay vặn; thì việc làm một cái gì đó đòi hỏi khéo léo và kiên nhẫn quả là một niềm vui sướng trong trẻo.

Anh gần chuốt xong cây gậy thành hình, thì giật mình nhận ra rằng anh đang ca hát. Giống như bỗng nhiên bất ngờ từ bên ngoài anh chộp được mình đang phạm lỗi. Anh đỏ mặt lên với ý nghĩ mình có lỗi. Dù sao, anh đến đây đâu phải để hát hò và vui thú. Anh đến đây để trốn khỏi bị nhiễm bẩn hơn nữa bởi đời sống văn minh tởm lợm đó; để được thanh lọc và trở thành tốt, để tích cực làm những gì bù lại. Anh hoảng hốt nhận ra rằng, bị hút hết tâm trí vào việc đẽo chiếc cung, anh đã quên mất những gì mà anh đã thề với bản thân rằng sẽ luôn nhớ, Linda tội nghiệp, sự đối xử không tốt đến chết người của anh đối với bà, lũ đồng sinh đáng tởm ấy, bâu lại như đám chấy rận quanh những bí mật của cái chết của bà, bằng sự có mặt của chúng đã nhục mạ không chỉ nỗi đau và niềm hối hận của anh, mà cả chính các vị thần. Anh đã thề rằng sẽ nhớ, anh đã không ngừng thề rằng sẽ làm bù lại. Và anh đây, ngồi vui vẻ với cây cung đang làm, hát, thật sự đang hát...

Anh vào trong nhà, mở hộp mù tạt, cho ít nước vào và nấu trên lửa.

Nửa giờ sau, ba Delta Trừ từ một trong những Nhóm Bokanovsky Puttenham tình cờ trên đường tới Elstead trên đỉnh một ngọn đồi kinh ngạc trông thấy một người trai trẻ đứng bên ngoài một cây đèn bỏ không, cởi trần và đang tự quật mình bằng cái roi làm bằng những sợi dây thừng có mấu. Lưng anh ngang dọc đầy vết đỏ bầm, và trên những lằn roi những giọt máu đang rỉ ra. Người tài xế chiếc xe tải tấp vào bên đường và cùng với hai bạn đường của mình, há hốc mồm nhìn trừng trừng vào cảnh lạ mắt. Một-hai-ba… họ đếm những nhát đánh. Sau nhát thứ tám, người trai trẻ tạm dừng tay tự trừng phạt để chạy tới bìa rừng và nôn thốc nôn tháo. Xong, anh ta lại cầm cái roi lên và bắt đầu lại tự quật mình. Chín, mười, mười một, mười hai...

“Ford!” (Trời!) – người lái xe kêu lên. Và những đồng sinh của họ có cùng ý kiến.

“Fordey!” (Trời ơi!) – họ nói.

Ba ngày sau, giống như đàn kền kền bu vào một xác chết, các nhà báo kéo đến.

Được phơi khô và làm cứng lại trên một ngọn lửa cháy lom rom đốt bằng củi tươi, chiếc cung đã hoàn thành. Người Hoang dã bận rộn với những mũi tên của mình. Ba mươi chiếc que bằng gỗ phỉ đã được vót và sấy khô, đầu đóng đinh nhọn, làm khấc cẩn thận. Một đêm anh đá bất ngờ đột nhập một trại gia cầm ở Puttenham, và nay đã đủ lông vũ để trang bị cho cả một kho vũ khí. Khi anh đang cột lông chim vào những mũi tên của mình thì nhà báo đầu tiên phát hiện ra anh. Rón rén trên đôi giày đệm hơi không phát ra tiếng động, người ấy đến sau lưng anh.

“Chào anh, người Hoang dã. Tôi là phái viên của Đài Phát thanh Hàng giờ” – anh ta nói.

Giật mình như bị rắn cắn, người Hoang dã nhảy bật lên, làm văng những mũi tên, lông chim, hộp keo và bàn chải tung tóe ra mọi hướng.

“Xin anh tha lỗi” – người phóng viên nói với giọng ăn năn thực sự. “Tôi không có ý định...” Anh ta đưa tay sờ lên mũ của mình – chiếc mũ chóp cao bằng nhôm trong đó anh ta đựng máy thu phát vô tuyến. “Xin lỗi anh tôi đã không bỏ mũ ra” – anh ta nói – “Nó hơi nặng. Vâng, như tôi nói, tôi là phái viên của Đài Phát thanh...”

“Anh muốn gì?” – người Hoang dã quắc mắt hỏi. Người phóng viên lấy lại nụ cười làm lành.

“Vâng, tất nhiên, thính giả của chúng tôi quan tâm sâu sắc...” Anh ta nghẹo đầu sang bên, nụ cười thành ra làm dáng. “Chỉ xin anh vài lời, người Hoang dã ạ”. Và nhanh chóng, với một loạt động tác nghi thức, anh ta mở hai cuộn dây đấu với ắc-quy di động đeo bên hông, cắm nó đồng thời vào hai bên của chiếc mũ nhôm của anh ta; sờ vào một lò xo trên đỉnh, và cần ăng-ten bật lên; sờ vào một lò xo khác trên vành mũ, và, giống như một hộp hình nộm đồ chơi trẻ con, khi bật nắp thì hình nộm có lò xo bật ra, một chiếc micro đã treo ở đó, rung rung, cách mũi anh ta sáu inch[119]; kéo một cặp tai nghe chụp xuống tai, ấn một công tắc bên trái mũ, và từ bên trong bật ra tiếng rè rè gắt gỏng yếu ớt, xoay một cái nút bên phải, tiếng rè rè bị cắt ngang bởi một giọng khò khè lục cục như qua ống nghe của bác sĩ, bởi những tiếng nấc và những tiếng gắt gỏng đột ngột. “A-lô” – anh ta nói vào micro – “A-lô, a-lô...” Một tiếng chuông bỗng vang lên bên trong mũ của anh ta. “Anh đấy à, Edzel? Primo Mellon đây, vâng, tôi sẽ giữ anh ta, Mr. người Hoang dã sẽ cầm micro và nói vài lời. Đúng không, Mr. người Hoang dã?”. Anh ta nhìn lên người Hoang dã với một trong những kiểu cười quyến rũ của anh ta. “Chỉ cần nói với thính giả của chúng tôi tại sao anh đến đây. Điều gì khiến anh rời bỏ London, (nghe nhé, Edzel!) đột ngột như thế. Và tất nhiên cả trận roi ấy.” (Người Hoang dã giật mình. Sao họ biết về trận roi?) “Tất cả chúng tôi điên lên vì trận roi ấy. Và sau đó nói điều gì đó về nền văn minh. Anh biết về những thứ ấy mà. Tôi nghĩ gì về Cô gái Văn minh. Chỉ vài lời thôi, rất ít...”

Người Hoang dã làm theo đúng nghĩa đen. Anh thốt ra năm từ và không hơn, năm từ, đúng những từ anh nói với Bernard về Ca sĩ Cộng đồng Thượng thặng Canterbury. “Háni! Sons éso tse-ná!” Rồi tóm lấy vai tay phóng viên, xoay lưng anh ta lại, (cái mông anh chàng này nhô ra thật hấp dẫn) nhằm và, với sức mạnh và sự chính xác của một tay quán quân môn bóng chân-và-miệng, cho anh ta một cú đá khủng khiếp.

Tám phút sau, một bản tin của Đài Phát thanh Hàng giờ có bán trên các đường phố London.

“PHÓNG VIÊN ĐẰI PHÁT THANH HÀNG GIỜ ĐÃ BỊ NGƯỜI HOANG DÃ KỲ BÍ ĐÁ VÀO MÔNG”, những hàng tít chạy trên trang nhất, “XÔN XAO TRÊN CÁC CHUYẾN XE NGỰA”.

“Cả London cũng xôn xao ấy chứ” – người phóng viên nghĩ khi đến lượt anh cũng đọc những chữ này. Và hơn nữa, là một cảm giác đau đớn. Anh rón rén ngồi vào ăn bữa trưa.

Không ngán trước những vết thâm tím như lời cảnh cáo trên mông người đồng nghiệp, bốn phóng viên khác, phái viên của các báo Thời báo New York (The New York Times), Không thời gian bốn chiều Frankfurt (The Four – Dimensional Continuum), Người Giám sát Khoa học Đạo Ford (The Fordian Science Monitor), và Tấm gương Delta (The Delta Mirror) ngay chiều hôm đó đến nhà đèn và gặp sự đón tiếp càng lúc càng bạo lực hơn.

Từ một khoảng cách an toàn, và tay vẫn còn xoa mông, gã phóng viên tờ Người Giám sát Khoa học Đạo Ford quát lên: “Thằng ngu! Sao mày không lấy soma?”.

“Cút ngay!” Người Hoang dã vung nắm đấm.

Một người khác lùi lại vài bước rồi quay vòng trở lại. “Chỉ cần anh uống vài gram là Cái Ác sẽ trở nên siêu thực.”

“Kohakwa iyathtokyai!” – giọng nói chế giễu đe dọa.

“Cái đau chỉ là ảo giác.”

“Ồ, thế hả?” – người Hoang dã nói và nhặt một cành gỗ phỉ đánh tới.

Người phóng viên tờ Người Giám sát Khoa học Đạo Ford lao đầu chạy lên trực thăng của mình.

Sau đó người Hoang dã được để cho yên một thời gian. Mấy chiếc trực thăng bay đến và bồn chồn bay lượn xung quanh tòa tháp. Anh bắn một mũi tên lên một chiếc bất hạnh bay gần nhất. Nó xé toạc cái sàn bằng nhôm của cabin, một tiếng thét thất thanh, rồi chiếc máy bay bay vọt thẳng lên với toàn bộ gia tốc mà chiếc tuốc-bô siêu tăng áp có thể tạo ra cho nó. Sau lúc đó, những người khác kính cẩn giữ khoảng cách của họ. Phớt lờ tiếng kêu mệt nhọc của họ (anh tự cho anh giống như hình ảnh tưởng tượng về một người cầu hôn của Trinh nữ Matsaki, bất động và trơ lì giữa lũ sâu có cánh), người Hoang dã lặng lẽ đào đất trong chỗ sẽ là khu vườn của anh. Sau một hồi lâu, bầy sâu kia rõ ràng đã chán nản và bay đi; trong nhiều giờ một mảng trời trên đầu anh trống rỗng, và yên tĩnh, nhưng là đối với lũ chim chiền chiện.

Trời nóng không thở được, có tiếng sấm trên không trung. Anh đã đào suốt buổi sáng và đang nghỉ, nằm duỗi dài trên sàn nhà. Bỗng nhiên một ý nghĩ về Lenina đột ngột hiển hiện, khỏa thân và rõ ràng xác thực, chân đi giày và tất, người tỏa hương thơm phức, nói “anh yêu!” và “quàng tay ôm em đi!”. Đồ gái điếm trơ trẽn! Nhưng chao ôi, chao ôi, những cánh tay nàng ôm cổ anh, đôi vú nàng cong lên, cái miệng của nàng! Vĩnh cửu đọng trong những đôi môi đôi mắt chúng mình.[120] Lenina... Không, không, không, không! Anh đứng bật dậy, vẫn cởi trần, chạy ra khỏi nhà. Ở rìa bãi thạch nam, có một lùm cây có lông tơ trắng. Anh nhào người vào, anh ôm ghì, không phải một mớ mềm mại những khao khát của anh, mà một ôm đầy những cành gai xanh.

Với ngàn mũi kim sắc nhọn, chúng châm anh đau nhói. Anh cố nghĩ về Linda tội nghiệp, nghẹt thở và câm nín, với hai bàn tay nắm chặt và nỗi kinh hoàng không thốt nên lời trong mắt bà. Linda tội nghiệp mà anh đã thề sẽ nhớ. Nhưng vẫn chỉ có sự hiện diện của Lenina là ám anh. Lenina mà anh đã thề sẽ quên. Thậm chí qua sự đâm, chích của những mũi kim của các cây gai, da thịt co rúm lại của anh nhận ra nàng là thật, không thể trốn đâu cho thoát. “Anh yêu, anh yêu... và nếu anh cũng muốn em, sao anh không…”

Cái roi treo trên một cái đinh bên cửa, sẵn sàng quất những phóng viên kéo đến. Trong cơn điên cuồng, người Hoang dã giật nó xuống, vung xoay tít. Những sợi dây có mấu quất vào da thịt anh.

“Con đĩ! con đĩ!” Mỗi nhát quất anh lại gào lên như thể chính là Lenina (và điên rồ làm sao, dù anh không biết điều này, anh mong chính là nàng) chính Lenina trắng trẻo, nồng nhiệt, thơm tho, ô nhục mà anh đang lẵng nhẵng theo đuổi. “Con đĩ!” Rồi sau đó, bằng giọng tuyệt vọng: “Ôi, Lenina, tha lỗi cho anh, tha lỗi cho anh, Trời ơi! Anh tồi tệ. Anh hư hỏng. Không, không, em là con đĩ, em là con đĩ!”

Cách nơi ẩn náu được xây dựng cẩn thận trong rừng của anh ba trăm mét, Darwin Bonaparte, chuyên gia nhiếp ảnh trò chơi lớn của Tập đoàn Fili đã nhìn thấy tất cả mọi chuyện xảy ra. Kiên nhẫn và khéo léo đã được ban thưởng. Anh ta ngồi ba ngày liền trong một thân cây sồi nhân tạo, ba đêm bò qua bãi thạch nam, giấu micro trong những bụi cây kim tước, chôn dây điện dưới lớp cát xám mềm. Bảy mươi hai giờ cực kỳ khó chịu. Nhưng bây giờ thời khắc tuyệt vời đã đến – tuyệt vời nhất, Darwin Bonaparte có thời gian để ngẫm nghĩ, khi anh di chuyển giữa các dụng cụ của mình, tuyệt vời nhất từ khi anh thu được cuộc tình ngoạn mục đầy những tiếng hú thảm thiết của đám cưới gorillas nổi tiếng. “Tuyệt”, anh tự nhủ, khi người Hoang dã bắt đầu cuộc trình diễn đáng kinh ngạc của mình. “Tuyệt”, anh giữ những camera tầm xa nhắm-dán vào mục tiêu di động của chúng; bật nấc pin cao hơn, để nhận được một cận cảnh của khuôn mặt điên cuồng méo mó, “tuyệt vời!”, sau nửa phút chuyển qua tốc độ chậm hơn (một tác động hài sắc sảo, anh tự hứa) trong khi đó, lắng nghe những tiếng roi quất, những tiếng rên rỉ, những lời man dại và gầm rú đang được ghi lên rãnh bên rìa cuộn phim; thử hiệu quả hơi khuếch đại (ờ, chắc chắn là tốt hơn); thích thú nghe, trong lúc tạm lắng, tiếng hót lảnh lói của một con chiền chiện; cầu mong người Hoang dã quay lại để anh lấy được một cận cảnh rõ những vết máu trên lưng – thì hầu như ngay lập tức (may mắn lạ lùng) anh chàng dễ tính kia bỗng quay lưng lại, và anh đã lấy được một cận cảnh hoàn hảo.

“Chà, cừ thật đấy!”, anh ta tự nhủ khi mọi việc đã xong. “Thật sự tuyệt!”, anh ta lau mặt. Khi ta đã đưa những hiệu ứng Fili vào xưởng, sẽ là một phim xuất sắc. Gần hay bằng phim Tình Yêu – Đời sống Cá Nhà Táng – và cái đó, nhờ Ford, nói lên rất nhiều!

Mười hai ngày sau đó, Người Hoang dã ở Surrey đã được phát hành và có thể xem, nghe và cảm trong mọi lâu đài Fili ở Tây Âu.

Tác động của cuốn phim của Darwin Bonaparte là tức khắc và to lớn. Vào buổi chiều sau cái đêm phát hành, sự cô độc chất phác của John bỗng bị phá vỡ bởi hàng đàn trực thăng bay đến trên đầu.

Anh đang đào vườn – đào cả trong tâm trí, cần mẫn xới lên thực chất suy nghĩ của anh. Cái chết – và anh dồn lên chiếc mai, một lần, lần nữa, lại lần nữa. Và tất cả những ngày hôm qua của chúng ta đã chiếu sáng cho những kẻ khờ dại con đường dẫn đến cái chết nhạt nhẽo vô vị.[121] Một tiếng sấm thuyết phục gầm lên qua những lời lẽ này. Anh nâng lên một mai đất đầy nữa. Tại sao Linda chết? Tại sao bà ấy chịu dần dần trở nên thấp kém hơn con người và cuối cùng... Anh nhún vai. Ôm hôn một xác chết thối rữa[122]. Anh dận mạnh chân lên chiếc mai và ấn nó dữ dội vào đất rắn. Chúng ta trước các vị thần giống như những con chuồn chuồn trước những đứa trẻ tinh quái; các ngài giết chúng ta để đùa chơi. Sấm lại vang lên; những lời lẽ tự tuyên bố chúng là đúng – cách nào đó đúng hơn bản thân chân lý. Và chính Gloucester đã gọi chúng là những vị thần muôn đời hiền dịu[123]. Ngoài ra, sự nghỉ ngơi tốt nhất của ngươi là giấc ngủ, mà ngươi thường khuấy động, còn sợ hãi khủng khiếp cái chết của ngươi, không hơn.[124] Không hơn giấc ngủ. Ngủ. Thỉnh thoảng có mơ. Chiếc mai của anh đụng phải một tảng đá. Anh cúi xuống móc tảng đá lên. Vì trong giấc ngủ của cái chết, còn mơ gì nữa?[125]...

Tiếng vù vù trên đầu đã trở thành tiếng gầm; và bỗng nhiên anh thấy mình đang ở dưới bóng rợp, có cái gì giữa mặt trời và anh. Anh nhìn lên, rùng mình, từ việc đào của anh, từ những ý nghĩ của anh; nhìn lên trong sự bối rối lóa mắt, trí óc anh vẫn còn đang lang thang trong cái thế giới khác, thật-hơn-sự thật ấy, vẫn còn tập trung vào cái mênh mông vô hạn của sự chết và các vị thần; nhìn lên và thấy, gần trên đầu anh, cả bầy máy bay đang bay lượn. Chúng đến giống như đàn châu chấu, lơ lửng cân bằng, rồi tất cả hạ xuống quanh anh trên bãi thạch nam. Và từ những cái bụng của những con châu chấu khổng lồ bước ra những người đàn ông trong những bộ đồ bằng viscose-flannel trắng, những người đàn bà (vì trời nóng) trong những bộ pyjama bằng lụa shantung-acetate hoặc một bộ gồm quần soóc nhung và những áo lót không tay, kéo khóa lưng chừng. Trong vài phút có hàng chục người, đứng thành vòng tròn rộng quanh nhà đèn, nhìn trừng trừng, cười, bấm máy ảnh, ném hạt dẻ (như cho khỉ) ném những gói kẹo cao su hormone sinh dục, một chút bơ pan-glandular.

Và – vì khắp Hog’s Back lúc này, luồng lưu thông không ngừng nghỉ – số lượng chúng tăng lên từng khoảnh khắc. Như trong cơn ác mộng, một chục trở thành hai chục, hai chục trở thành hàng trăm.

Người Hoang dã rút lui về nơi ẩn náu, và bây giờ, trong tư thế một con vật bị dồn vào đường cùng, đứng quay lưng vào tường của nhà đèn, trừng trừng nhìn từ khuôn mặt này sang khuôn mặt khác trong nỗi hoảng sợ không nói nên lời, giống như một người mất trí.

Đang trong trạng thái sững sờ này, một miếng kẹo cao su ném trúng má anh đã đánh thức ở anh một cảm giác trực tiếp hơn với thực tại. Một cơn choáng do hốt hoảng, rồi anh tỉnh hơn, tỉnh hơn và giận dữ điên cuồng.

“Cút ngay!” – anh quát.

Chú khỉ đã mở miệng, bùng ra một trận cười và vỗ tay. “Anh bạn Hoang dã thân mến! Hoan hô! hoan hô!” Và qua mớ hỗn độn những giọng nói, anh nghe những tiếng kêu: “Roi, roi, cái roi!”.

Hành động theo lời gợi ý, anh lấy bó dây có mấu từ chiếc đinh sau canh cửa và khua nó trước những kẻ hành hạ anh.

Hàng người xô đẩy nhấp nhô tại điểm đe dọa trực tiếp nhất, rồi được củng cố trở lại và đứng vững. Ý thức về sức mạnh áp đảo của mình tiếp cho những người tham quan thêm một can đảm mà người Hoang dã thấy bất ngờ ở họ. Anh bước lùi, dừng lại và nhìn quanh.

“Tại sao các người không để tôi yên?” Có một vẻ gần như buồn bã trong sự giận dữ của anh.

“Dùng chút quả hạnh ngâm muối ma-giê nào!” – một người đàn ông nói, anh ta là người sẽ bị tấn công đầu tiên nếu người Hoang dã bước lên. Anh ta giơ ra một gói. “Ngon thật sự đấy, anh biết không” – anh ta nói thêm với nụ cười làm lành hơi bối rối – “và muối ma-giê sẽ giúp anh trẻ mãi”.

Người Hoang dã phớt lờ lời mời mọc của anh ta. “Các anh muốn gì ở tôi?” – anh hỏi, quay từ khuôn mặt nhăn nhở này sang khuôn mặt toe toét khác. “Các anh muốn gì ở tôi?”

“Cái roi” – một trăm giọng nói trả lời ngượng ngùng – “Biểu diễn trận roi đi. Cho chúng tôi xem cuộc biểu diễn bằng roi”.

Rồi, đồng thanh theo một nhịp chậm và trầm: “Chúng-tôi-muốn-xem-roi” – một nhóm đứng ở cuối hàng la lên – “Chúng-tôi-muốn-xem-roi”.

Những người khác lập tức kêu tiếp, và câu ấy được nhắc lại như con vẹt, nhiều lần, với âm lượng càng lúc càng lớn, cứ thế lặp lại đến bảy tám lần, không có lời nào khác. “Chúng-tôi-muốn-xem-roi.”

Tất cả bọn họ cùng kêu lên một lúc, và, say sưa với tiếng ồn đó, sự nhất trí đó, cái cảm giác chuộc lỗi nhịp nhàng đó, dường như họ có thể tiếp tục như thế nhiều giờ – hầu như không biết đến bao giờ. Nhưng vào khoảng lặp lại lần thứ hai mươi lăm cái nghi thức ấy bỗng gián đoạn đột ngột. Thêm một trực thăng nữa bay đến, từ bên kia Hog’s Back, lơ lửng giữ thăng bằng trên đầu đám đông, rồi hạ xuống cách chỗ người Hoang dã đang đứng vài yard, trong khoảng trống giữa hàng người hiếu kỳ và nhà đèn. Tiếng rít của cánh quạt nhận chìm tiếng la hét trong chốc lát, rồi, khi máy bay tiếp đất và tắt động cơ, “Chúng-tôi-muốn-xem-roi”, “Chúng-tôi-muốn-xem-roi” lại bùng ra vẫn với sự đơn điệu to giọng và dai dẳng ấy.

Cửa trực thăng mở, một thanh niên có khuôn mặt đẹp hồng hào bước ra, rồi đến một phụ nữ trẻ bận quần soóc nhung xanh, sơ mi trắng, và đội mũ đua ngựa.

Vừa trông thấy cô gái, người Hoang dã giật mình lùi lại, người tái xanh.

Cô gái đứng mỉm cười với anh – một nụ cười mơ hồ, cầu khẩn, gần như quỵ lụy. Nhiều giây trôi qua. Môi cô mấp máy, hình như cô nói điều gì; nhưng âm thanh giọng nói của cô bị điệp khúc lặp lại của những người đứng xem che lấp.

“Chúng-tôi-muốn-xem-roi!”, “Chúng-tôi-muốn-xem-roi!”.

Người phụ nữ trẻ chống cả hai tay vào bên sườn trái của cô, và trên khuôn mặt sáng sủa xinh tươi đẹp như búp bê của cô xuất hiện một vẻ buồn đau đáng thương lạc lõng một cách kỳ lạ. Đôi mắt xanh của cô mở to, sáng lóe lên, rồi bỗng hai hàng nước mắt chảy xuống má. Cô lại nói, giọng nhỏ quá nghe không rõ, rồi, với một động tác nhanh và xúc động, nàng giơ tay về phía người Hoang dã, bước tới.

“Chúng-tôi-muốn-xem-roi!”, “Chúng-tôi-muốn...”

Và hoàn toàn đột ngột, họ có cái mà họ muốn.

“Con đĩ!” – người Hoang dã lao tới nàng như một người điên. “Con chồn cái!” – như một người điên, anh quất nàng dữ dội bằng chiếc roi có mấu của mình.

Kinh hoảng, cô quay đầu chạy trốn, bị vấp và ngã lăn xuống bãi hoang. “Henry, Henry!” – cô kêu lên. Nhưng người bạn khuôn mặt hồng hào của cô đã chạy trốn ra đằng sau trực thăng tránh nạn.

Với một tiếng reo vui kích động, hàng người tan rã; một cuộc chạy tán loạn hội tụ về phía tâm sức hút nam châm đó. Cái đau là một nỗi khủng khiếp mê hoặc.

“Chiên, đồ dâm đãng, chiên lên!”[126] – người Hoang dã lại quất điên cuồng.

Thèm thuồng, họ bâu lại xung quanh, chen lấn xô đẩy, như đàn lợn trước máng ăn.

“Chao ôi là xác thịt” – người Hoang dã nghiến răng. Lần này chiếc roi quật xuống chính vai anh. “Giết nó đi! giết nó đi!”

Bị lôi cuốn bởi sự mê hoặc của nỗi khủng khiếp của cái đau, từ bên trong, được thôi thúc bởi thói quen hợp tác, cái mong muốn nhất trí và chuộc lỗi ấy, mà sự đào luyện đã cấy vào trong họ không xóa đi được, họ bắt đầu bắt chước những động tác điên cuồng của anh, ngay lập tức quất vào nhau túi bụi như người Hoang dã đang quất cái thân xác bất trị của anh ta, hoặc cái hiện thân tròn trịa của sự ti tiện đang quằn quại trong bãi trống.

“Giết nó đi! Giết nó đi! Giết nó đi!” – người Hoang dã tiếp tục gào lên.

Rồi bỗng nhiên một ai đó bắt đầu hát “Orgy-porgy” và, một lúc sau tất cả bọn họ bắt vào điệp khúc, và trong khi hát, họ bắt đầu nhảy múa. Orgy-porgy, quay vòng quay vòng quay vòng, quất nhau đến sáu-tám lần. Orgy-porgy...

Phải đến sau nửa đêm, chiếc trực thăng cuối cùng mới bay đi. U mê bởi soma, và kiệt sức vì cuộc mê cuồng nhục dục kéo dài, người Hoang dã nằm ngủ ngay trong bãi thạch nam. Khi anh tỉnh dậy thì mặt trời đã lên cao. Anh nằm rốn thêm một lúc, chớp mắt một cách cau có khó hiểu vì ánh sáng; rồi bỗng nhiên nhớ ra mọi việc.

“Ôi, trời ơi, trời ơi!” – anh lấy tay bịt mắt.

Tối hôm đó đám trực thăng đến vo ve trên bầu trời Hog’s Back tạo thành một đám mây đen kéo dài mười kilômét. Cuộc vui thác loạn để chuộc lỗi đêm ấy đã được tường thuật trên tất cả các báo.

“Người Hoang dã!” – những người đến đầu tiên gọi khi họ bước xuống khỏi trực thăng – “Mr. Người Hoang dã!”

Không có trả lời.

Cửa căn nhà đèn mở hé. Họ đẩy nó mở to ra và bước vào trong ánh sáng lờ mờ của cửa chớp. Qua một cửa tò vò ở phía bên kia căn phòng, họ thấy đoạn cuối của cầu thang dẫn lên các tầng trên. Ngay dưới vòm hiện ra lủng lẳng một đôi chân.

“Mr. Người Hoang dã!”

Chậm, rất chậm, giống như những chiếc kim la bàn không vội vã, đôi chân quay sang bên phải; Bắc, Đông-Bắc, Đông, Đông-Nam, Nam, Nam-Tây-Nam; rồi tạm ngưng, và sau vài giây, quay thong thả như vậy về bên trái. Nam-Tây-Nam, Nam, Đông-Nam, Đông...

[116] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[117] Xem chú thích trang 169. (ND)

[118] Xem chú thich trang 170. (ND)

[119] 1 inch = 0,0254 mét. (BT)

[120] William Shakespeare, Antony và Cleopatra. (ND)

[121] William Shakespeare, Macbeth. (ND)

[122] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[123] William Shakespeare, Vua Lear. (ND)

[124] William Shakespeare, Measure for Measure. (ND)

[125] William Shakespeare, Hamlet. (ND)

[126] William Shakespeare, Troilus và Cressida. (ND)

Table of Contents

- Lời giới thiệu
- Chương một
- Chương hai
- Chương ba
- Chương bốn
- Chương năm
- Chương sáu
- Chương bảy
- Chương tám
- Chương chín
- Chương mười
- Chương mười một
- Chương mười hai
- Chương mười ba
- Chương mười bốn
- Chương mười lăm
- Chương mười sáu
- Chương mười bảy
- Chương mười tám