Chöông 1:

NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ VEÀ ÑAÀU TÖ VAØ XAÂY DÖÏNG

1.1.) Khaùi nieäm quaù trình ñaàu tö vaø xaây döïng

1.2.) Phaân loaïi ñaàu tö

1.2.1.) Theo chöùc naêng quaûn lyù voán ñaàu tö

1.2.2.) Theo tính chaát söû duïng voán ñaàu tö

1.2.3.) Theo ngaønh ñaàu tö

1.2.4.) Theo tính chaát ñaàu tö

1.2.5.) Theo nguoàn voán

1.2.6.) Theo chuû ñaàu tö

1.2.7.) Theo phaïm vi ñaàu tö

1.3.)  Muïc ñích vaø muïc tieâu ñaàu tö

1.3.1.) Muïc ñích

1.3.2.) Muïc tieâu

1.4.) Noäi dung cuûa quaù trình ñaàu tö

1.4.1.) Giai ñoaïn chuaån bò ñaàu tö

1.4.2.) Giai ñoaïn thöïc hieän ñaàu tö

1.4.3.) Giai ñoaïn keát thuùc xaây döïng vaø ñöa coâng trình vaøo khai thaùc söû duïng.

1.4.4.) Phöông höôùng naâng cao hieäu quaû ñaàu tö vaø xaây döïng

1.5.) Voán ñaàu tö

1.5.1.) Khaùi nieäm voán ñaàu tö xaây döïng cô baûn

1.5.2.) YÙ nghóa voán ñaàu tö

1.5.3.) Thaønh phaàn voán ñaàu tö

1.5.4.) Nguyeân taéc söû duïng caùc nguoàn voán ñaàu tö.

1.5.5.) Thanh toaùn hoaøn traû voán ñaàu tö

CHÖÔNG 1

NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ VEÀ ÑAÀU TÖ VAØ XAÂY DÖÏNG

1.1.) Khaùi nieäm quaù trình ñaàu tö vaø xaây döïng :

Ñaàu tö laø hoaït ñoäng söû duïng tieàn voán, taøi nguyeân ñeå saûn xuaát kinh doanh trong moät thôøi gian töông ñoái daøi nhaèm thu veà lôïi nhuaän vaø lôïi ích kinh teá xaõ hoäi.

Nhö vaäy hoaït ñoäng ñaàu tö coù coù nhöõng ñaëc ñieåm chính sau ñaây:

- Tröôùc heát phaûi coù voán. Voán baèng tieàn, baèng caùc loaïi taøi saûn khaùc nhö  maùy moùc, thieát bò, nhaø xöôûng, coâng trình xaây döïng khaùc, giaù trò quyeàn sôû höõu coâng nghieäp, bí quyeát kó thuaät, quy trình coâng ngheä, dòch vuïkó thuaät, giaù trò quyeàn söû duïng ñaát,maët nöôùc, maët bieån, caùc nguoàn taøi nguyeân khaùc. Voán coù theå laø voán Nhaø nöôùc, voán tö nhaân, voán goùp, voán coå phaàn,voán vay daøi haïn,trung haïn,ngaén haïn.

- Moät ñaëc ñieåm khaùc cuûa ñaàu tö laø thôøi gian töông ñoái daøi, thöôøng töø 2 naêm trôû leân, coù theå ñeán 50 naêm, nhöng toái ña cuõng khoâng quaù 70 naêm. Nhöõng hoaït ñoäng ngaén haïn, thöôøng trong voøng moät naêm taøi chính thì khoâng ñöôïc goïi laø ñaàu tö. Thôøihaïn ñaàu tö ñöôïc ghi roõ trong quyeát ñònh ñaàu tö hoaëc giaáy pheùp ñaàu tö, vaø coøn goïi laø ñôøi soáng cuûa döï aùn.

Do daëc ñieåm thôøi gian daøi neân ngöôøi laäp döï aùn cuõng nhö ngöôøi thaåm ñònh döï aùn caàn coù taàm nhìn xa vaøi 30 naêm, ñoàng thôøiphaûi thaáy raèng ñaàu tö laø moät  hoaït ñoäng daøi hôi , coù nhieàu ruûi ro,ngoaøi ra khoâng theå boû qua quy luaät thay ñoåi cuûa gía trò ñoàng tieàn theo thôøi gian döôùi taùc ñoäng cuûa laõi suaát nguoàn voán. Caùc tính toaùn ñaàu tö phaûi tính treân doøng tieàn, baèng caùch tính hieän giaù cuûa doøng tieàn thu hoài vaø ñaàu tö.

- Lôïi ích do döï aùn mang laïi ñöôïc bieåu hieän treân hai maët: lôïi ích taøi chính (bieåu hieän qua lôïi nhuaän) vaø lôïi ích kinh teá ( bieåu hieän qua caùc chæ tieâu kinh teá xaõ hoäi). Lôïi ích kinh teá xaõ hoäi thöôøng ñöôïc goïitaét laø lôïi ích kinh teá. Lôïi ích taøi chính aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán quyeàn lôïi cuûa chuû ñaàu tö, coøn lôïi ích kinh teá aûnh höôûng ñeán quyeàn lôïi cuûa xaõ hoäi,cuûa coäng ñoàng.

Döïa vaøo lôïi ích taøi chính, nhaø ñaàu tö keå caû tröôøng hôïp Nhaø ñaàu tö laø Nhaø Nöôùc), coù theå ra ñöôïc quyeát ñònh coù ñaàu tö hay khoâng. Döïa vaøo lôïi ích kinh teá xaõ hoäi, Nhaø nöôùc seõ ra ñöôïc quyeát ñònh coù coù caáp pheùp ñaàu tö cho caùc nhaø ñaàu tö khoâng phaûi laø Nhaø nöôùc hay khoâng.

1.2.) PHAÂN LOAÏI ÑAÀU TÖ :

1.2.1.) THEO CHÖÙC NAÊNG QUAÛN TRÒ VOÁN ÑAÀU TÖ:

1.2.1.1.)  Ñaàu tö tröïc tieáp:

Ñaàu tö tröïc tieáp laø ñaàu tö maø ngöôøi boû voán vaø ngöôøi quaûn lyù söû duïng voán laø moät chuû theå. Ñaàu tö tröïc tieáp coù theå laø ñaàu tö trong nöôùc, theoluaät khuyeán khích ñaàu tö trong nöôùc, hoaëc ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam, theo luaät ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam.

1.2.1.2.)  Ñaàu tö giaùn tieáp:

Daàu tö giaùn tieáp laø ñaàu tö maø ngöôøi boû voán vaø ngöôøi söû duïng voán khoâng phaûi laø moät chuû theå. Tröôøng hôïp ñaùng chuù yù nhaát laø ñaàu tö giaùn tieáp baèng voán nöôùc ngoaøi. Ñoù laø loaïi voán hoã trôï phaùt trieån chính thöùc(ODA), voán cuûa Nhaø Nöôùc vay nöôùc ngoaøi vôùi laõi suaát öu ñaõi. Nhöõng loaïi voán naøy do Nhaø Nöôùc quaûn lyù theo quy cheá rieâng.

1.2.2.)THEO TÍNH CHAÁT SÖÛ DUÏNG VOÁN ÑAÀU TÖ:

1.2.2.1.)   Ñaàu tö phaùt trieån:

Ñaàu tö phaùt trieån laø ñaàu tö tröïc tieáp nhaèm taêng theâm giaù trò taøi saûn, taïo ra naêng löïc môùi hoaëc caûi taïo, môû roäng ,naâng caáp naêng löïc hieän coù vì muïc tieâu phaùt trieån, coù taùc duïng quan troïng trong vieäc taùi saûn xuaát môû roäng.

1.2.2.2.)  Ñaàu tö dòch chuyeån:

Ñaàu tö dòch chuyeån laø ñaàu tö tröïc tieáp nhaèm dòch chuyeån quyeàn sôû höõu giaù trò taøi saûn. Luùc naøy khoâng coù söï gia taêng giaù trò taøi saûn. Loaïi naøy coù yù nghóa quan troïng trong vieäc hình thaønh thò tröôøng voán, thò tröôøng chöùng khoaùn, thò tröôøng hoái ñoaùi,... hoã trôï cho ñaàu tö phaùt trieån.

1.2.3.) THEO NGAØNH ÑAÀU TÖ:

- Ñaàu tö phaùt trieån cô sôû haï taàng: laø hoaït ñoäng ñaàu phaùt trieån nhaèm xaây döïng cô sôû haï taàng kyõ thuaät vaø xaõ hoäi.

+ Cô sôû haï taàng kyõ thuaät: giao thoâng vaän taûi, thoâng tin lieân laïc, ñieän, nöôùc…..

+ Cô sôû haï taàng xaõ hoäi: tröôøng hoïc, beänh vieän, nhaø treû….

- Ñaàu tö phaùt trieån coâng nghieäp: laø hoaït ñoäng ñaàu tö phaùt trieån nhaèm xaây döïng caùc coâng trình coâng nghieäp .

- Ñaàu tö phaùt trieån noâng nghieäp: laø hoaït ñoäng ñaàu tö phaùt trieån nhaèm xaây döïng caùc coâng trình noâng nghieäp .

- Ñaàu tö phaùt trieån dòch vuï: laø hoaït ñoäng ñaàu tö phaùt trieån nhaèm xaây döïng caùc coâng trình dòch vuï, thöông maïi, khaùch saïn, dòch vuï khaùc….

1.2.4.) THEO TÍNH CHAÁT ÑAÀU TÖ:

1.2.4.1.)  Ñaàu tö môùi: laø ñaàu tö ñeå xaây döïng môùi caùc coâng trình, nhaø maùy thaønh laäp môùi caùc coâng ty, môû caùc cöûa haøng môùi, dòch vuï môùi. Ñaëc ñieåm cuûa ñaàu tö môùi laø khoâng phaûi treân cô sôû nhöõng caùi hieän coù phaùt trieån leân.

1.2.4.2.)  Ñaàu tö theo chieàu saâu: ñaây laø loaïi ñaàu tö nhaèm khoâi phuïc, caûi taïo, naâng caáp, trang bò laïi, ñoàng boä hoùa, hieän ñaïi hoùa, môû roäng caùc ñoái töôïng hieän coù.

1.2.5.)  THEO NGUOÀN VOÁN:

-Voán trong nöôùc: laø voán hình thaønh töø nguoàn tích luyõ noäi boä cuûa neàn kinh teá quoác daân.

Caùc thaønh phaàn voán trong nöôùc:

+ Voán ngaân saùch nhaø nöôùc.

+ Voán tính duïng öu ñaõi cuûa nhaø nöôùc.

+ Voán thuoäc quyõ hoà trôï ñaàu tö quoác gia.

+ Voán tính duïng thöông maïi.

+ Voán ñaàu tö cuûa caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc.

+ Voán hôïp taùc lieân doanh vôùi nöôùc ngoaøi.

+ Voán do chính quyeàn caáp tænh vaø caáp huyeän huy ñoäng söï ñoùng goùp cuûa toå chöùc, caù nhaân.

+ Voán ñaàu tö cuûa caùc toå chöùc kinh teá khoâng thuoäc doanh nghieäp nhaø nöôùc vaø voán ñaàu tö cuûa daân.

- Voán ngoaøi nöôùc:

+ Voán thuoäc caùc khoaûn vay nöôùc ngoaøi cuûa chính phuû vaø caùc nguoàn vieän trôï quoác teá daønh cho phaùt trieån (keå caû voán ODA).

+ Voán ñaàu tö tröïc tieáp cuûa nöôùc ngoaøi (FDI).

+ Voán ñaàu tö cuûa caùc cô quan ngoaïi giao, toå chöùc quoác teá vaø caùc cô quan nöôùc ngoaøi khaùc ñöôïc pheùp xaây döïng treân ñaát nöôùc VN.

1.2.6.)  THEO CHUÛ ÑAÀU TÖ:

- Chuû ñaàu tö laø nhaø nöôùc (ñaàu tö caùc coâng trình cô sôû haï taàng kinh teá vaø xaõ hoäi).

- Chuû ñaàu tö laø caùc doanh nghieäp (caùc doanh nghieäp nhaø nöôùc, ngoaøi nhaø nöôùc, lieân doanh, ñoäc laäp …)

1.2.7 THEO PHAÏM VI ÑAÀU TÖ:

1.2.7.1. Ñaàu tö trong nöôùc:

Ñaàu tö trong nöôùc laø vieäc boû voán vaøo saûn xuaát kinh doanh taïi Vieät Nam cuûa caùc toå chöùc, coâng daân Vieät Nam, ngöôøi Vieät Nam ñònh cö ôû nöôùc ngoaøi, ngöôøi nöôùc ngoaøi cö truù laâu daøi taïi Vieät Nam. Ñaàu tö trong nöôùc chòu söï ñieàu chænh cuûa Luaät khuyeán khích ñaàu tö trong nöôùc. Luaät naøy ñieàu chænh loaïi ñaàu tö tröïc tieáp trong nöôùc ta.

1.2.7.2. Ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam:

Ñaàu tö tröïc tieáp cuûa nöôùc ngoaøi taïiVieät Nam, döôùi nay goïi taét laø ñaàu tö nöôùc ngoaøi, laø vieäc nhaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi ñöa vaøo Vieät Nam voán baèng tieàn hoaëc baát kì taøi saûn naøo khaùc ñeå tieán haønh caùc hoaït ñoäng ñaàu tö theo quy ñònh cuûa Luaät ñaàu tö nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam.

1.2.7. 3.Ñaàu tö ra nöôùc ngoaøi

ÔÛ Vieät Nam hieän nay coøn ít tröôøng hôïp moät toå chöùc hoaëc coâng daân Vieät Nam ñaàu tö sang caùc nöôùc khaùc neân cuõng chöa coù luaät.

1.3.)  Muïc ñích vaø muïc tieâu ñaàu tö.

1.3.1.) MUÏC ÑÍCH:

Muïc ñích chuû yeáu cuûa ñaàu tö laø sinh lôïi. Khaû naêng sinh lôïi laø ñieàu kieän caàn thieát ñeå ñaàu tö. Ñeå traùnh nhöõng cuoäc ñaàu tö khoâng sinh lôïi, ñeå ñaûm baûo khaû naêng sinh lôïi toái ña moät khi ñaõ boû voán ñaàu tö thì phaûi tieán haønh moät caùch coù heä thoáng, coù phöông phaùp theo moät tieán trình goàm caùc böôùc sau:

- Nghieân cöùu vaø ñaùnh giaù cô hoäi ñaàu tö (baùo caùo kinh teá – kyõ thuaät veà cô hoäi ñaàu tö).

- Nghieân cöùu tieàn khaû thi

-    Nghieân cöùu khaû thi.

-    Thaåm ñònh vaø ra quyeát ñònh ñaàu tö.

-    Thieát keá.

-    Toå chöùc ñaáu thaàu, ñaøm phaùn, kí keát hôïp ñoàng.

-    Xaây döïng, laép ñaët, tuyeån duïng, ñaøo taïo lao ñoäng.

-    Nghieäm thu, baøn giao, thanh quyeát toaùn.

Trong tröôøng hôïp döï aùn phöùc taïp thì giöõa böôùc 2 vaø böôùc 3 ngöôøi ta coøn tieán haønh khaûo saùt boå sung moät trong caùc tröôøng hôïp sau.

-    Khaûo saùt thò tröôøng.

-    Khaûo saùt veà nguyeân vaät lieäu.

-    Khaûo saùt veà ñòa ñieåm coâng trình.

-    Khaûo saùt veà naêng löïc cuaû caùc nhaø thaàu.

1.3.2.) MUÏC TIEÂU:

Muïc tieâu laø cô sôû thieát laäp tieâu chuaån hieäu quaû, “caùi chuaån“ ñeå ra quyeát ñònh löïa choïn phöông aùn ñaàu tö. Vieäc phaân tích, so saùnh caùc phöông aùn ñaàu tö ñöôïc tieán haønh thoâng qua moät soá chæ tieâu nhaát ñònh. Nhìn chung coù hai nhoùm muïc tieâu chính:

+  Nhoùm muïc tieâu kinh teá .

+  Nhoùm caùc muïc tieâu xaõ hoäi .

1.3.2.1.)  Caùc muïc tieâu kinh teá: goàm caùc loaïi sau:

-  Lôïi nhuaän lôùn nhaát.

- Chi phí nhoû nhaát.

- Chieám lónh thò tröôøng hoaëc ñaït ñöôïc löôïng haøng hoaù baùn ra lôùn nhaát.

- Ñaït ñöôïc moät möùc ñoä lôïi nhuaän nhaát ñònh.

- Duy trì söï toàn taïi cuûa doanh nghieäp traùnh bò phaù saûn.

- Ñaït ñöôïc söï oån ñònh noäi boä …

Taïi moät thôøi ñieåm, moät doanh nghieäp coù theå coù moät soá muïc tieâu.                               Caùc muïc tieâu laïi coù theå thay ñoåi theo thôøi gian.

1.3.2.2.)  Caùc muïc tieâu xaõ hoäi.

Thuoäc nhoùm naøy coù caùc muïc tieâu naâng cao ñôøi soáng vaên hoaù - xaõ hoäi, lôïi ích coäng ñoàng  v.v…

Toå chöùc phaùt trieån coâng nghieäp cuûa lieân hieäp quoác (UNIDO) ñaõ ñöa ra caùc muïc tieâu khi phaân tích caùc döï aùn cho caùc nöôùc ñang phaùt trieån:

-          Nhu caàu tieâu duøng toång hôïp.

-          Phaân phoái thu nhaäp.

-          Toác ñoä taêng cöôøng thu nhaäp quoác daân.

-          Taïo vieäc laøm.

-          Möùc ñoä töï löïc caùnh sinh.

-          Nhöõng mong muoán chính ñaùng nhö phaùt trieån giaùo duïc…..

1.2.3.3.)  Quan ñieåm cuûa ngöôøi ñaàu tö.

Muïc tieâu ñaàu tö noù phuï thuoäc vaøo quan ñieåm cuûa ngöôøi ñaàu tö, nghóa laø phuï thuoäc vaøo caùch nhìn nhaän lôïi ích cuûa hoï.

-  Tö nhaân ñaàu tö trong nöôùc hay ngoaøi nöôùc, thì ñieàu maø hoï quan taâm nhaát laø lôïi nhuaän.

-  Nhaø nöôùc ñaàu tö thì muïc tieâu ñaàu tö phaûi xuaát phaùt töø lôïi ích quoác gia hoaëc cuûa moät ngaønh, moät vuøng laõnh thoå.

Trong moïi tröôøng hôïp, duø xuaát phaùt töø quan ñieåm tö nhaân ñaàu tö hay nhaø nöôc ñaàu tö cuõng phaûi caân nhaéc kyõ nhöõng toån thaát coù theå xaûy ra maø xaõ hoäi phaûi gaùnh chòu, nhaát laø moâi tröôøng sinh thaùi.

1.4.) NOÄI DUNG CUÛA QUAÙ TRÌNH ÑAÀU TÖ VAØ XAÂY DÖÏNG.

Töø quan ñieåm heä thoáng maø xeùt thì quaù trình ñaàu tö ñöôïc coi laø moät heä thoáng phöùc taïp coù ñaàu vaøo vaø ñaàu ra:

-     ÔÛ ñaàu vaøo, caùc nguoàn taøi nguyeân, lao ñoäng, taøi chính… ñöôïc ñöa vaøo heä thoáng nhö  laø nhöõng tieàn ñeà vaät chaát cuûa quaù trình.

-     Caùc keát quaû kinh teá-xaõ hoäi cuûa söï vaän ñoäng vaø phaùt trieån cuûa heä thoáng bieåu hieän döôùi daïng coâng trình ñaõ hoaøn thaønh xuaát hieän ôû ñaàu ra seõ taùc ñoäng tröïc tieáp leân neàn kinh teá quoác daân. Nhöõng keát quaû naøy seõ tham gia vaøo quaù trình taùi saûn xuaát vaø taïo neân nhöõng tieàn ñeà vaät chaát môùi cho chu trình saûn xuaát môùi cuûa quaù trình ñaàu tö.

-     Noäi dung beân trong cuûa quaù trình ñaàu tö dieãn ra theo söï vaän ñoäng khaùch quan cuûa noù vaø tuaân theo trình töï ñaàu tö vaø xaây döïng do Nhaø nöôùc quy ñònh.

Trình töï ñaàu tö vaø xaây döïng ñöôïc hieåu nhö laø moät cô cheá ñeå tieán haønh caùc hoaït ñoäng ñaàu tö vaø xaây döïng, trong ñoù quy ñònh roõ thöù töï noäi dung caùc coâng vieäc cuøng traùch nhieäm vaø moái quan heä giöõa caùc beân höõu quan trong vieäc thöïc hieän caùc coâng vieäc ñoù.

Theo “Quy cheá quaûn lyù ñaàu tö vaø xaây döïng” ban haønh theo Nghò ñònh soá 52/1999 ngaøy 08/7/1999, moïi coâng taùc ñaàu tö vaø xaây döïng ñeàu phaûi ñöôïc tieán haønh ñuùng trình töï theo ba giai ñoaïn: Giai ñoaïn chuaån bò ñaàu tö, giai ñoaïn thöïc hieän ñaàu tö vaø giai ñoaïn keát thuùc xaây döïng ñöa coâng trình vaøo khai thaùc söû duïng.

Quaù trình ñaàu tö

Chuaån bò ñaàu tö

Thöïc hieän ñaàu tö

-        Taøi nguyeân

-        Vaät tö-thieát bò

-        Taøi chính

-        Lao ñoäng

-        Tri thöùc

Ñaàu ra

Ñaàu vaøo

Keát thuùc xaây döïng ñöa coâng trình vaøo khai thaùc söû duïng

Coâng trình hoaøn thaønh vaø keát quaû kinh teá-xaõ hoäi cuûa vieäc ñöa coâng trình vaøo khai thaùc.

Caùc giai ñoaïn

1.4.1.) GIAI ÑOAÏN CHUAÅN BÒ ÑAÀU TÖ:

Taát caû caùc coâng trình döï ñònh ñaàu tö ñeàu phaûi traûi qua giai ñoaïn chuaån bò ñaàu tö ñeå chuaån bò chu ñaùo caùc coâng taùc sau ñaây:

-     Nghieân cöùu söï caàn thieát phaûi ñaàu tö vaø quy moâ ñaàu tö xaây döïng coâng trình.

-     Tieáp xuùc thaêm doø thò tröôøng trong nöôùc hoaëc ngoaøi nöôùc ñeå tìm nguoàn cung öùng vaät tö, thieát bò tieâu thuï saûn phaåm, khaû naêng coù theå huy ñoäng caùc nguoàn voán ñeå ñaàu tö vaø löïa choïn hình thöùc ñaàu tö.

-     Ñieàu tra khaûo saùt, choïn ñòa ñieåm xaây döïng.

-     Laäp döï aùn ñaàu tö.

-     Göûi hoà sô döï aùn vaø caùc vaên baûn trình ñeán ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö, toå chöùc cho vay voán ñaàu tö vaø cô quan thaåm ñònh döï aùn.

1.4.2.) GIAI ÑOAÏN THÖÏC HIEÄN ÑAÀU TÖ:

Ñaây laø giai ñoaïn giöõ vai troø quyeát ñònh trong vieäc thöïc hieän quaù trình ñaàu tö nhaèm vaät chaát hoùa voán ñaàu tö thaønh taøi saûn coá ñònh cho neàn kinh teá quoác daân.

ÔÛ giai ñoaïn naøy tröôùc heát caàn laøm toát coâng taùc chuaån bò xaây döïng. Chuû ñaàu tö coù traùch nhieäm:

-     Xin giao ñaát hoaëc thueâ ñaát theo quy ñònh cuûa Nhaø nöôùc.

-     Xin giaáy pheùp xaây döïng vaø giaáy pheùp khai thaùc taøi nguyeân.

-     Chuaån bò maët baèng xaây döïng.

-     Mua saém thieát bò vaø coâng ngheä.

-     Toå chöùc tuyeån choïn tö vaán khaûo saùt, thieát keá, giaùm ñònh kyõ thuaät vaø chaát löôïng coâng trình.

-     Thaåm ñònh vaø pheâ duyeät thieát keá kyõ thuaät, toång döï toaùn.

-     Toå chöùc ñaáu thaàu mua saém thieát bò, thi coâng xaây laép coâng trình.

-     Kyù keát hôïp ñoàng vôùi nhaø thaàu ñeå thöïc hieän döï aùn.

Caùc toå chöùc xaây laép coù traùch nhieäm:

-     Chuaån bò caùc ñieàu kieän cho thi coâng xaây laép. San laép maët baèng xaây döïng ñieän, nöôùc, coâng xöôûng kho taøng, beán caûng, ñöôøng xaù, laùn traïi vaø coâng trình taïm phuïc vuï thi coâng, chuaån bò  vaät lieäu xaây döïng v.v…

-     Chuaån bò xaây döïng nhöõng coâng trình lieân quan tröïc tieáp.

Böôùc coâng vieäc tieáp theo cuûa giai ñoaïn thöïc hieän ñaàu tö laø tieán haønh thi coâng xaây laép coâng trình theo ñuùng thieát keá, döï toaùn vaø toång tieán ñoä ñöôïc duyeät. Trong böôùc coâng vieäc naøy, caùc cô quan, caùc beân ñoái taùc coù lieân quan ñeán vieäc xaây laép coâng trình phaûi thöïc hieän ñaày ñuû traùch nhieäm cuûa mình. Cuï theå laø:

-     Chuû ñaàu tö coù nhieäm vuï theo doõi, kieåm tra vieäc thöïc hieän caùc hôïp ñoàng.

-     Caùc nhaø tö vaán coù traùch nhieäm giaùm ñònh kyõ thuaät vaø chaát löôïng coâng trình theo ñuùng chöùc naêng vaø hôïp ñoàng kinh teá ñaõ kyù keát.

-     Caùc nhaø thaàu phaûi thöïc hieän ñuùng tieán ñoä vaø chaát löôïng xaây döïng coâng trình nhö ñaõ ghi trong hôïp ñoàng.

Yeâu caàu quan troïng nhaát ñoái vôùi coâng taùc thi coâng xaây laép laø ñöa coâng trình vaøo khai thaùc, söû duïng ñoàng boä, hoaøn chænh, ñuùng thôøi haïn quy ñònh theo toång tieán ñoä, ñaûm baûo chaát löôïng vaø haï giaù thaønh xaây laép.

1.4.3.) GIAI ÑOAÏN KEÁT THUÙC XAÂY DÖÏNG ÑÖA COÂNG TRÌNH VAØO KHAI THAÙC SÖÛ DUÏNG:

Noäi dung coâng vieäc cuûa giai ñoaïn keát thuùc xaây döïng ñöa coâng trình vaøo khai thaùc söû duïng bao goàm: nghieäm thu, baøn giao coâng trình, thöïc hieän vieäc keát thuùc xaây döïng, vaän haønh coâng trình vaø höôùng daãn söû duïng coâng trình, baûo haønh coâng trình, quyeát toaùn voán ñaàu tö, pheâ duyeät quyeát toaùn.

Coâng trình chæ ñöôïc baøn giao toaøn boä cho ngöôøi söû duïng khi ñaõ xaây laép hoaøn chænh theo thieát keá ñöôïc duyeät vaø nghieäm thu ñaït chaát löôïng. Hoà sô baøn giao phaûi ñaày ñuû theo quy ñònh vaø phaûi ñöôïc noäp löu tröõ theo caùc quy ñònh phaùp luaät veà löu tröõ  Nhaø nöôùc.

Nghóa vuï thöïc hieän hôïp ñoàng xaây döïng chæ ñöôïc chaám döùt hoaøn toaøn khi heát thôøi haïn baûo haønh coâng trình.

Sau khi nhaän baøn giao coâng trình, chuû ñaàu tö coù traùch nhieäm khai thaùc, söû duïng ñaày ñuû naêng löïc coâng trình, hoaøn thieän toå chöùc vaø phöông phaùp quaûn lyù nhaèm phaùt huy ñaày ñuû caùc chæ tieâu kinh teá-kyõ thuaät ñaõ ñeà ra trong döï aùn.

1.4.4.) PHÖÔNG HÖÔÙNG NAÂNG CAO HIEÄU QUAÛ ÑAÀU TÖ XDCB :

1.4.4.1.)  Nhaân toá aûnh höôûng ñeán hieäu quaû ñaàu tö :

Muoán naâng cao hieäu quaû kinh teá cuûa ñaàu tö xaây döïng cô baûn caàn phaûi xaùc ñònh caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán hieäu quaû kinh teá cuûa ñaàu tö xaây döïng cô baûn. Aûnh höôûng ñeán ñaàu tö xaây döïng cô baûn coù theå laø nhaân toá chuû quan hay khaùch quan. Caùc nhaân toá chuû quan laø trình ñoä laäp vaø thöïc hieän caùc phöông aùn ñaàu tö keå töø khi xaùc ñònh ñöôøng loái chieán löôïc ñaàu tö cho ñeán khaâu söû duïng caùc coâng trình ñaõ ñöôïc xaây döïng. Caùc nhaân toá khaùch quan nhö tình hình taøi nguyeân, ñieàu kieän khí haäu vaø daân soá, trình ñoä phaùt trieån kinh teá kyõ thuaät cuûa ñaát nöôùc, khaû naêng cung caáp voán, caùc nhaân toá kinh teá ñoái ngoaïi, caùc nhaân toá phi kinh teá vaø ngaãu nhieân khaùc.

Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán ñaàu tö coù theå tröïc tieáp hay giaùn tieáp. Caùc nhaân toá tröïc tieáp nhö giaûi phaùp thieát keá coâng trình ñaõ ñöôïc ñaàu tö vaø xaây döïng, möùc giaù caû ñeå tính toaùn voán ñaàu tö cô baûn vaø giaù thaønh saûn phaåm cuûa coâng trình, trình ñoä söû duïng thöïc teá cuûa coâng trình ñaõ ñöôïc xaây döïng xong, cô caáu ñaàu tö xaây döïng cô baûn, naêng suaát lao ñoäng xaõ hoäi ñöôïc bieåu hieän thoâng qua giaù caû ñeå xaùc ñònh voán ñaàu tö xaây döïng cô baûn vaø giaù thaønh saûn phaåm cuûa coâng trình. Caùc nhaân toá giaùn tieáp nhö cô cheá quaûn lyù kinh teá taùc ñoäng leân quaù trình xaây döïng vaø söû duïng coâng trình sau khi xaây döïng xong, cô cheá ñaàu tö taùc ñoäng leân quaù trình ñaàu tö.

Caùc nhaân toá aûnh höôûng ñeán hieäu quaû ñaàu tö coù theå xeùt theo caùc giai ñoaïn ñaàu tö nhö: Chuaån bò ñaàu tö, khaûo saùt thieát keá vaø tieán haønh xaây döïng caùc coâng trình. Sau ñaây laø moät soá phöông höôùng naâng cao hieäu quaû kinh teá cuûa voán ñaàu tö xaây döïng cô baûn xeùt theo caùc giai ñoaïn giaûi quyeát vaán ñeà ñaàu tö xaây döïng cô baûn.

1.4.4.2.)  Phöông höôùng naâng cao hieäu quaû ñaàu tö xaây döïng cô baûn:

a) Giai ñoaïn chuaån bò ñaàu tö:

ÔÛ giai ñoaïn naøy vieäc xaùc ñònh ñöôøng loái chieán löôïc ñaàu tö coù moät yù nghóa quan troïng. Phaûi vaän duïng saùng taïo lyù luaän Kinh teá chính trò hoïc Maùc-Leânin vaø caùc kinh nghieäm daàu tö cuûa caùc nöôùc moät caùch phuø hôïp vôùi hoaøn caûnh cuï theå ôû Vieät Nam ñaõ xaùc ñònh cô sôû chieán löôïc ñaàu tö xaây döïng cô baûn. Nhöõng vaán ñeà naøy ñaõ ñöôïc theå hieän ôû Nghò quyeát cuûa caùc ñaïi hoäi Ñaûng toaøn quoác treân cô sôû phaân tích tình hình thöïc hieän böôùc ñi cuûa ñaàu tö cô baûn trong caùc thôøi kyø tieáp theo.

ÔÛ giai ñoaïn laäp keá hoaïch ñaàu tö xaây döïng cô baûn phaûi ñaëc bieät chuù yù giaûi quyeát vaán ñeà cô caáu ñaàu tö. Caùc phöông höôùng chung veà cô caáu ñaàu tö ñaõ ñöôïc Nghò quyeát cuûa Ñaïi hoäi Ñaûng neâu leân, nhöng ôû giai ñoaïn laäp keá hoaïch, beân caïnh vaán ñeà ñònh hình ñònh höôùng ta phaûi giaûi quyeát vaán ñeà ñònh hình ñònh höôùng moät caùch cuï theå hôn. ÔÛ giai ñoaïn laäp keá hoaïch phaûi tieán haønh saép xeáp trình töï xaây döïng caùc coâng trình moät caùch cuï theå vaø phaûi xaùc ñònh möùc ñoä öu tieân cho töøng lónh vöïc, caùc ngaønh muõi nhoïn, cho caùc coâng trình troïng ñieåm thoâng qua tyû leä voán ñaàu tö boû ra moät caùch hôïp lyù.

b.) Giai ñoaïn khaûo saùt thieát keá.

Giai ñoaïn naøy coù taàm quan troïng ñaëc bieät vì caùc coâng trình thieát keá seõ laø bieåu hieän cuï theå cuûa ñöôøng loái phaùt trieån kinh teá vaø phaùt trieån khoa hoïc kyõ thuaät cuûa Ñaûng vaø Nhaø nuôùc.

Phöông höôùng naâng cao hieäu quaû kinh teá cuûa voán ñaàu tö laø löïa choïn caùc giaûi phaùp thieát keá veà quy hoaïch maët baèng, veà daây chuyeàn coâng ngheä, veà giaûi phaùp kieán truùc, keát caáu vaø toå chöùc daây chuyeàn coâng ngheä xaây döïng coù tính kinh teá cao.

Phaûi naâng cao chaát löôïng thaêm doø khaûo saùt baèng caùch trieät ñeå aùp duïng caùc thaønh töïu khoa hoïc kyõ thuaät lôùn, naâng cao trình ñoä cuûa caùn boä vaø cô quan thieát keá. Vieäc naâng cao hieäu quaû kinh teá voán ñaàu tö trong giai ñoaïn thieát keá coøn theå hieän trong vieäc taêng cöôøng thieát keá maãu, ñieån hình laø vieäc hoaøn thieän caùc ñònh möùc giaù caû.

c) Giai ñoaïn xaây döïng:

ÔÛ giai ñoaïn tieán haønh xaây döïng coâng trình phaûi aùp duïng caùc bieän phaùp toå chöùc vaø coâng ngheä xaây döïng coù tính kinh teá cao, tìm moïi bieän phaùp ruùt ngaén thôøi gian thi coâng. Aùp duïng phaân kyø xaây döïng moät caùch hôïp lyù, giaûm bôùt khoái löôïng thi coâng dôû dang.

Naâng cao hieäu quaû kinh teá trong giai ñoaïn xaây döïng coøn theå hieän vieäc taêng cöôøng ñaûm baûo chaát löôïng coâng trình vaø vieäc phoái hôïp chaët cheõ giöõa caùc khaâu trong thi coâng.

1.5.) VOÁN ÑAÀU TÖ.

Theo ñònh nghóa veà quaù trình ñaàu tö vaø xaây döïng nhö treân thì hoaït ñoäng ñaàu tö thöïc hieän baèng caùch tieán haønh xaây döïng caùc taøi saûn coá ñònh goïi laø ñaàu tö xaây döïng cô baûn. Nhö vaäy, xaây döïng ôû ñaây ñöôïc coi nhö laø moät phöông tieän ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích ñaàu tö. Quaù trình ñaàu tö cô baûn laø toaøn boä caùc hoaït ñoäng cuûa chuû ñaàu tö töø khi boû voán ñeán khi thu ñöôïc keát quaû thoâng qua vieäc taïo ra vaø ñöa vaøo hoaït ñoäng caùc taøi saûn coá ñònh. Quaù trình ñaàu tö cô baûn laø toaøn boä caùc hoaït ñoäng ñeå chuyeån voán ñaàu tö döôùi daïng tieàn teä sang taøi saûn phuïc vuï muïc ñích ñaàu tö. Muïc ñích cuûa hoaït ñoäng xaây döïng cô baûn laø taïo ra ñöôïc caùc taøi saûn coù naêng löïc saûn xuaát hoaëc phuïc vuï phuø hôïp vôùi muïc ñích ñaàu tö. Keát quaû cuûa quaù trình xaây döïng cô baûn laø caùc taøi saûn coá ñònh ñöôïc taïo ra döôùi daïng vaät chaát cuï theå, coøn keát quaû ñaàu tö laø nhöõng lôïi ích thu ñöôïc döôùi daïng caùc hình thöùc khaùc nhau.

Nhö vaäy, hoaït ñoäng ñaàu tö xaây döïng cô baûn taïo neân cô sôû haï taàng cho neàn kinh teá quoác daân. Ñieàu naøy caøng coù yù nghóa ñaëc bieät quan troïng ñoái vôùi nhöõng ñaát nöôùc ñang phaùt trieån nhö Vieät Nam ta. Con ñöôøng ngaén nhaát ñeå ñöa ñaát nöôùc nhanh choùng tieán leân coâng nghieäp hoaù, hieän ñaïi hoaù laø keâu goïi ñaàu tö nöôùc ngoaøi vaøo Vieät Nam. Muoán vaäy, beân caïnh chính saùch öu ñaõi cuûa nhaø nöôùc veà phaùp luaät ñoøi hoûi cô sôû haï taàng phaûi ñi tröôùc moät böôùc. Tuy nhieân, moät thöïc traïng ñaùng buoàn cho Vieät Nam ta laø: tieàm naêng keâu goïi ñaàu tö cuûa ta laø raát lôùn nhöng cô sôû haï taàng coøn quaù yeáu keùm. Noùi nhö theá khoâng coù nghóa laø chuùng ta cheâ bai hay chæ trích baûn thaân chuùng ta maø ta daùm thaúng thaén nhìn nhaän vaán ñeà ñeå ñöa ra höôùng ñi môùi cho neàn kinh teá cuûa ñaát nöôùc. Vaø thöïc teá thì trong nhöõng naêm vöøa qua ñaõ coù nhöõng chuyeån bieán tích cöïc trong vieäc xaây döïng cô sôû haï taàng ôû nhieàu ñòa phöông trong caû nöôùc maø phaûi keå ñeán tröôùc tieân laø tænh Bình Döông. Keát quaû ñaït ñöôïc trong nhöõng naêm vöøa qua ñaõ cho thaáy raèng con ñöôøng maø caùc nhaø laõnh ñaïo ñòa phöông naøy ñaõ choïn laø hoaøn toaøn ñuùng ñaén vaø phuø hôïp vôùi xu höôùng phaùt trieån cuûa thôøi ñaïi: tranh thuû caùc nguoàn voán ñeå xaây döïng cô sôû haï taàng kyõ thuaät nhaèm keâu goïi ñaàu tö nöôùc ngoaøi.

Ñeå tìm hieåu kyõ hôn vaán ñeà naøy, tröôùc heát ta caàn hieåu voán ñaàu tö xaây döïng cô baûn laø gì, coù theå tranh thuû voán ñaàu tö xaây döïng cô baûn töø nhöõng nguoàn naøo vaø quaûn lyù söû duïng voán ñaàu tö XDCB nhö theá naøo cho coù hieäu quaû nhaát?

1.5.1) KHAÙI NIEÄM VOÁN ÑAÀU TÖ XAÂY DÖÏNG CÔ BAÛN.

Voán ñaàu tö XDCB laø toaøn boä chi phí ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích ñaàu tö, bao goàm: chi phí cho khaûo saùt quy hoaïch xaây döïng, chuaån bò ñaàu tö, chi phí veà thieát keá vaø xaây döïng, chi phí mua saém vaø laép ñaët thieát bò vaø caùc chi phí khaùc ghi trong toång döï toaùn.

1.5.2.) YÙ NGHÓA VOÁN ÑAÀU TÖ.

Trong coâng cuoäc xaây döïng vaø phaùt trieån kinh teá, voán ñaàu tö xaây döïng cô baûn coù taùc duïng to lôùn, noù laø tieàn ñeà vaät chaát cuûa vieäc xaây döïng, noù taïo ra taøi saûn coá ñònh môùi cho neàn kinh teá quoác daân, taïo ra söï thay ñoåi veà cô baûn laøm taêng naêng löïc saûn xuaát cuûa nhieàu ngaønh saûn xuaát taïo ñieàu kieän naâng cao trình ñoä kyõ thuaät saûn xuaát. Ñaàu tö XDCB goùp phaàn caân ñoái laïi ñoái töôïng lao ñoäng xaõ hoäi, phaân boá hôïp lyù söùc saûn xuaát. Ngoaøi ra, quy moâ vaø toác ñoä ñaàu tö cô baûn coøn phaûn aùnh quy moâ, toác ñoä phaùt trieån cuûa neàn kinh teá quoác daân.

1.5.3.) THAØNH PHAÀN VOÁN ÑAÀU TÖ.

Ñeå tieán haønh hoaït ñoäng ñaàu tö caàn phaûi boû voán. Ñeå soá voán boû ra mang laïi hieäu quaû kinh teá cao trong töông lai khaù xa ñoøi hoûi phaûi chuaån bò caån thaän veà moïi maët: tieàn voán vaät tö, lao ñoäng, phaûi xem xeùt khía caïnh veà töï nhieân, kinh teá, xaõ hoäi, kyõ thuaät, phaùp luaät coù lieân quan ñeán quaù trình thöïc hieän vaø phaùt huy taùc duïng cuûa caùc keát quaû ñaàu tö. Söï chuaån bò naøy, quaù trình xem naøy ñoøi hoûi phaûi chi tieâu. Moïi chi tieâu cho quaù trình ñaàu tö phaûi ñöôïc tính vaøo chi phí ñaàu tö.

Voán ñaàu tö ñeå thöïc hieän moät döï aùn ñaàu tö hay toång möùc ñaàu tö laø toaøn boä soá voán ñaàu tö döï kieán ñeå chi phí cho toaøn boä quaù trình ñaàu tö  nhaèm ñaït ñöôïc muïc tieâu ñaàu tö ñeå ñöa vaøo khai thaùc vaø söû duïng theo yeâu caàu cuûa döï aùn.

Voán ñaàu tö coù hai thaønh phaàn chính.

- Voán coá ñònh: ñöôïc duøng ñeå xaây döïng coâng trình, mua saém thieát bò.

- Voán löu ñoäng: ñöôïc duøng cho quaù trình khai thaùc vaø söû duïng caùc taøi saûn coá ñònh cuûa döï aùn ñaàu tö  trong quaù trình saûn xuaát kinh doanh sau naøy.

Ngoaøi ra coøn chi phí chuaån bò ñaàu tö, chi phí döï phoøng.

Toång döï toaùn coâng trình laø phaàn voán ñaàu tö caàn thieát cho vieäc xaây döïng cuûa caùc döï aùn ñaàu tö coù keøm theo nhu caàu veà xaây döïng coâng trình. Toång döï toaùn ñöôïc tính toaùn cuï theå trong giai ñoaïn thieát keá kyõ thuaät. Toång döï toaùn bao goàm ba loaïi chi phí sau:

+ Chi phí mua saém laép ñaët thieát bò coâng trình.

+ Chi phí cho vieäc xaây döïng vaø laép ñaët maùy moùc thieát bò vaøo coâng trình.

+ Caùc chi phí khaùc bao goàm: chi phí cho vieäc khaûo saùt, thieát keá, cho söû duïng ñaát ñai ñeàn buø giaûi phoùng maët baèng, cho vieäc xaây döïng khu phu trôï nhaø laøm vieäc, laùng traïi ñoái vôùi caùc coâng trình coù qui moâ lôùn, cho caùc chi phí khaùc keå caû chi phí döï phoøng.

1.5.4.) NGUYEÂN TAÉC QUAÛN LYÙ SÖÛ DUÏNG CAÙC NGUOÀN VOÁN ÑAÀU TÖ.

Hoaït ñoäng ñaàu tö laø moät lónh vöïc hoaït ñoäng cuûa neàn kinh teá nhaèm taïo ra vaø duy trì söï hoaït ñoäng cuûa cô sôû vaät chaát kyõ thuaät cuûa neàn kinh teá. Quaù trình söû duïng voán ñaàu tö xeùt veà maët baûn chaát chính laø quaù trình thöïc hieän söï chuyeån hoaù voán baèng tieàn thaønh voán hieän vaät ñeå taïo neân nhöõng yeáu toá cô baûn cuûa saûn xuaát kinh doanh vaø sinh hoaït. Soá voán baèng tieàn ñoù ñöôïc taïo ra töø nhöõng nguoàn goác khaùc nhau vì vaäy phaûi ñöôïc phaân caáp quaûn lyù söû duïng. Nguyeân taéc quaûn lyù söû duïng caùc nguoàn voán ñaàu tö ñöôïc quy ñònh cuï theå nhö sau:

1.5.4.1.) Quaûn lyù voán ñoái vôùi caùc döï aùn quy hoaïch:

-     Boä keá hoaïch vaø ñaàu tö: laø cô quan quaûn lyù caùc döï aùn quy hoaïch toång theå phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi vuøng, lieân tænh trong phaïm vi toaøn quoác.

-     Boä xaây döïng quaûn lyù Nhaø nöôùc veà quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò vaø noâng thoân, quy hoaïch xaây döïng vuøng troïng ñieåm.

-     UÛy ban nhaân daân caáp tænh quaûn lyù caùc döï aùn quy hoaïch toång theå phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi, quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò vaø vuøng noâng thoân thuoäc ñòa phöông theo phaân caáp cuûa Chính phuû.

-     Caùc Boä, Ngaønh Trung öông quaûn lyù caùc döï aùn quy hoaïch toång theå phaùt trieån ngaønh theo quy ñònh cuûa Chính phuû.

-     Caùc döï aùn quy hoaïch toång theå phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi, quy hoaïch phaùt trieån chuyeân ngaønh vaø quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò vaø noâng thoân khi nghieân cöùu xaây döïng phaûi laáy yù kieán roäng raõi cuûa caùc Boä, Ngaønh, ñòa phöông lieân quan. Quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò vaø noâng thoân khi nghieân cöùu laäp döï aùn phaûi coâng boá coâng khai vaø tröng caàu yù kieán cuûa nhaân daân vaø Hoäi ñoàng nhaân daân soáng treân vuøng quy hoaïch. Döï aùn quy hoaïch xaây döïng (caû quy hoaïch toång theå vaø quy hoaïch chi tieát) ñaõ ñöôïc caáp coù thaåm quyeàn pheâ duyeät phaûi ñöôïc coâng boá coâng khai, thöôøng xuyeân taïi cô quan chính quyeàn caùc caáp vaø nôi coâng coäng trong vuøng quy hoaïch ñeå nhaân daân thöïc hieän.

-     Voán ñeå laäp caùc döï aùn quy hoaïch bao goàm: voán ñieàu tra, khaûo saùt, nghieân cöùu, laäp döï aùn quy hoaïch.

-     Voán ñeå laäp caùc döï aùn quy hoaïch toång theå phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi vuøng, laõnh thoå, quy hoaïch toång theå xaây döïng ñoâ thò vaø noâng thoân, quy hoaïch chi tieát caùc ñoâ thò trung taâm, quy hoaïch chi tieát söû duïng ñaát ñai ñöôïc söû duïng nguoàn voán ngaân saùch Nhaø nöôùc vaø ñöôïc caân ñoái trong keá hoaïch ñaàu tö haøng naêm cuûa Nhaø nöôùc.

-     Voán ñeå laäp caùc döï aùn quy hoaïch xaây döïng chi tieát caùc khu chöùc naêng ñoâ thò vaø noâng thoân, quy hoaïch chi tieát khu coâng nghieäp vaø quy hoaïch chi tieát xaây döïng caùc khu ñoâ thò môùi, quy hoaïch chi tieát chuyeân ngaønh (du lòch, theå thao, dòch vuï…) ñöôïc söû duïng voán huy ñoäng töø caùc döï aùn ñaàu tö vaø ñöôïc tính vaøo giaù thaønh thöïc hieän caùc döï aùn ñaàu tö.

-     Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö, Boä Taøi chính coù traùch nhieäm quaûn lyù vaø caân ñoái voán haøng naêm cho coâng taùc ñieàu tra, khaûo saùt, laäp quy hoaïch toång theå phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi vuøng, laõnh thoå, quy hoaïch phaùt trieån ngaønh, quy hoaïch ñoâ thò vaø noâng thoân, höôùng daãn caùc Boä vaø caùc ñòa phöông toå chöùc thöïc hieän.

-     Keá hoaïch voán haøng naêm cho coâng taùc laäp quy hoaïch xaây döïng vuøng, quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò vaø noâng thoân do ñòa phöông laäp keá hoaïch, Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö thoáng nhaát vôùi Boä Taøi chính vaø Boä Xaây döïng ñeå trình Thuû töôùng chính phuû pheâ duyeät. Vieäc quaûn lyù söû duïng nguoàn voán naøy ñöôïc phaân caáp quaûn lyù theo phaùp luaät veà ngaân saùch Nhaø nöôùc.

1.5.4.2.) Quaûn lyù caùc döï aùn söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc:

°Caùc döï aùn söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc bao goàm:

-     Caùc döï aùn keát caáu haï taàng kinh teá-xaõ hoäi, quoác phoøng, an ninh khoâng coù khaû naêng thu hoài voán vaø ñöôïc quaûn lyù söû duïng theo phaân caáp veà chi  ngaân saùch Nhaø nöôùc cho ñaàu tö phaùt trieån.

-     Hoã trôï caùc döï aùn cuûa caùc doanh nghieäp ñaàu tö vaøo caùc lónh vöïc caàn coù söï tham gia cuûa Nhaø nöôùc theo quy ñònh cuûa phaùp luaät.

-     Chi cho coâng taùc ñieàu tra, khaûo saùt, laäp caùc döï aùn quy hoaïch toång theå phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi vuøng, laõnh thoå, quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò vaø noâng thoân khi ñöôïc Thuû töôùng chính phuû cho pheùp.

-     Cho vay cuûa chính phuû ñeå ñaàu tö phaùt trieån

-     Voán khaáu hao cô baûn vaø caùc khoaûn phuï thu cuûa Nhaø nöôùc ñeå laïi cho doanh nghieäp Nhaø nöôùc ñeå ñaàu tö.

°Thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö caùc döï aùn söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc:

-     Thuû töôùng chính phuû quyeát ñònh ñaàu tö hoaëc uûy quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö caùc döï aùn thuoäc nhoùm A

-     Boä tröôûng, thuû tröôûng cô quan ngang Boä, cô quan thuoäc chính phuû, cô quan quaûn lyù taøi chính cuûa Trung öông Ñaûng, cô quan Trung öông cuûa caùc toå chöùc chính trò-xaõ hoäi, chuû tòch UÛy ban nhaân daân caáp tænh quyeát ñònh ñaàu tö caùc döï aùn nhoùm B vaø C.

-     Ñoái vôùi döï aùn nhoùm B, C, cô quan quyeát ñònh ñaàu tö phaûi caên cöù theo quy hoaïch phaùt trieån ngaønh, quy hoaïch phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi cuûa ñòa phöông vaø keá hoaïch voán ngaân saùch ñaõ ñöôïc duyeät ñeå quyeát ñònh ñaàu tö vaø chòu traùch nhieäm veà hieäu quaû ñaàu tö.

Rieâng ñoái vôùi caùc döï aùn nhoùm C, cô quan quyeát ñònh ñaàu tö phaûi ñaûm baûo caân ñoái voán ñaàu tö ñeå thöïc hieän döï aùn khoâng quaù 2 naêm.

Toång cuïc Tröôûng caùc toång cuïc tröïc thuoäc Boä coù theå ñöôïc Boä tröôûng uûy quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö caùc döï aùn nhoùm C.

-     Chuû tòch UÛy ban nhaân daân thaønh phoá Haø Noäi vaø thaønh phoá Hoà Chí Minh ñöôïc uûy quyeàn cho giaùm ñoác Sôû keá hoaïch vaø ñaàu tö quyeát ñònh ñaàu tö caùc döï aùn coù möùc voán döôùi 2 tyû ñoàng. Caùc tænh vaø thaønh phoá coøn laïi, Chuû tòch Uyû ban nhaân daân caáp tænh coù theå Uyû quyeàn cho giaùm ñoác Sôû keá hoaïch vaø ñaàu tö quyeát ñònh ñaàu tö  caùc döï aùn coù möùc voán döôùi 500 trieäu ñoàng.

-     Chuû tòch Uyû ban nhaân daân caáp huyeän, caáp xaõ ñöôïc quyeát ñònh ñaàu tö caùc döï aùn thuoäc nguoàn voán ngaân saùch do Hoäi ñoàng nhaân daân caáp tænh phaân caáp.

-     Ñoái vôùi caùc döï aùn ñaàu tö ôû caáp huyeän duøng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc phaûi ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp Tænh chaáp thuaän vaø quaûn lyù chaët cheõ veà quy hoaïch, muïc tieâu phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi.

-     Ñoái vôùi caùc döï aùn ôû caáp xaõ duøng nguoàn voán ngaân saùch Nhaø nöôùc ñaàu tö vaø xaây döïng keânh möông, ñöôøng noâng thoân, tröôøng hoïc, traïm xaù, coâng trình vaên hoùa sau khi ñöôïc Hoäi ñoàng nhaân daân caáp xaõ thoâng qua phaûi ñöôïc UÛy ban nhaân daân caáp huyeän chaáp thuaän veà muïc tieâu ñaàu tö vaø quy hoaïch.

-     Caùc döï aùn keânh möông, chuoàn traïi, ñöôøng noâng thoân, tröôøng hoïc caáp xaõ ñaàu tö töø nguoàn ñoùng goùp cuûa daân, UÛy ban nhaân daân caáp xaõ chòu traùch nhieäm toå chöùc thöïc hieän ñaàu tö vaø xaây döïng theo Quy cheá cheá toå chöùc huy ñoäng, quaûn lyù vaø söû duïng caùc khoaûn ñoùng goùp töï nguyeän cuûa nhaân daân ñeå xaây döïng cô sôû haï taàng cuûa caùc xaõ, thò traán, ban haønh theo Nghò ñònh soá 24/1999/NÑ-CP ngaøy 16-4-1999 cuûa chính phuû.

-     Ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö khoâng ñöôïc söû duïng nguoàn voán söï nghieäp ñeå ñaàu tö xaây döïng môùi. Ñoái vôùi vieäc caûi taïo môû roäng, neáu söû duïng nguoàn voán söï nghieäp coù möùc töø 1 tyû ñoàng trôû leân ñeå ñaàu tö phaûi thöïc hieän caùc thuû tuïc chuaån bò ñaàu tö vaø thöïc hieän ñaàu tö theo quy ñònh cuûa Quy cheá quaûn lyù ñaàu tö vaø xaây döïng.

1.5.4.3.) Quaûn lyù caùc döï aùn ñaàu tö söû duïng voán tín duïng do Nhaø nöôùc baûo laõnh, voán tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc:

-     Chuû ñaàu tö caùc döï aùn thuoäc doanh nghieäp nhaø nöôùc söû duïng voán tín duïng do Nhaø nöôùc baûo laõnh, voán tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc chòu traùch nhieäm veà hieäu quaû ñaàu tö vaø traû nôï voán vay ñuùng haïn, toå chöùc cho vay chòu traùch nhieäm thaåm ñònh phöông aùn taøi chính, phöông aùn traû nôï vaø cung öùng voán, giaùm saùt thöïc hieän voán vay ñuùng muïc ñích vaø thu hoài voán vay. Ñoái vôùi döï aùn söû duïng voán vay nöôùc ngoaøi do Nhaø nöôùc baûo laõnh vaø voán tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc ñöôïc phaân caáp theo quy ñònh cuûa quy cheá quaûn lyù ñaàu tö vaø xaây döïng.

1.5.4. 4.) Quaûn lyù caùc döï aùn söû duïng voán ñaàu tö phaùt trieån cuûa doanh nghieäp Nhaø nöôùc:

°Thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö vaø thöïc hieän ñaàu tö ñöôïc quy ñònh nhö sau:

-     Ñoái vôùi caùc döï aùn nhoùm A: thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö vaø thöïc hieän ñaàu tö ñöôïc aùp duïng theo quy ñònh ñoái vôùi döï aùn söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc.

-     Ñoái vôùi döï aùn nhoùm B, C: doanh nghieäp Nhaø nöôùc caên cöù vaøo quy hoaïch phaùt trieån ngaønh ñaõ xaùc ñònh ñeå quyeát ñònh ñaàu tö, quaù trình thöïc hieän ñaàu tö do doanh nghieäp tö nhaân chòu traùch nhieäm treân cô sôû thöïc hieän ñuùng caùc cheá ñoä chính saùch hieän haønh cuûa Nhaø nöôùc veà quaûn lyù ñaàu tö vaø xaây döïng veà ñònh möùc, ñôn giaù vaø quy cheá ñaáu thaàu. Toå chöùc quaûn lyù voán cuûa doanh nghieäp vaø caùc toå chöùc hoå trôï voán cho döï aùn coù traùch nhieäm kieåm tra vieäc thöïc hieän quyeát ñònh ñaàu tö vaø thöïc hieän quyeát toaùn voán ñaàu tö.

1.5.4.5.) Quaûn lyù döï aùn ñaàu tö söû duïng caùc nguoàn voán khaùc:

-     Caùc döï aùn saûn xuaát kinh doanh cuûa tö nhaân, toå chöùc kinh teá khoâng phuï thuoäc doanh nghieäp Nhaø nöôùc, chuû ñaàu tö töï chòu traùch nhieäm veà hieäu quaû kinh doanh. Vieäc kinh doanh phaûi theo quy ñònh cuûa phaùp luaät. Neáu döï aùn coù xaây döïng, chuû ñaàu tö phaûi laäp hoà sô trình cô quan coù thaåm quyeàn ñeå caáp giaáy pheùp xaây döïng.

1.5.5.) THANH TOAÙN VAØ HOAØN TRAÛ VOÁN ÑAÀU TÖ.

1.5.5.1.) Thanh toaùn voán ñaàu tö xaây döïng coâng trình.

- Vieäc thanh toaùn voán ñaàu tö cho caùc coâng vieäc, hoaëc nhoùm coâng vieäc hoaëc toaøn boä coâng vieäc laäp döï aùn, khaûo saùt, thieát keá, thi coâng xaây döïng, giaùm saùt vaø caùc hoaït ñoäng xaây döïng khaùc phaûi caên cöù theo giaù trò khoái löôïng thöïc teá  hoaøn thaønh vaø noäi dung phöông thöùc trong hôïp ñoàng ñaõ kyù keát.

-  Nhöõng döï aùn ñaàu tö xaây döïng coù söû duïng voán nöôùc ngoaøi hoaëc goùi thaàu toå chöùc ñaáu thaàu quoác teá maø trong Hieäp ñònh tín duïng kyù vôùi Chính phuû Vieät Nam coù quy ñònh veà taïm öùng, thanh toaùn voán thì thöïc hieän theo hieäp ñònh ñaõ kyù.

-  Ñoái vôùi nhöõng döï aùn söû duïng voán ngaân saùch nhaø nöôùc, trong naêm keát thuùc xaây döïng hoaëc naêm ñöa coâng trình vaøo khai thaùc söû duïng thì chuû ñaàu tö phaûi thanh toaùn toaøn boä cho nhaø thaàu giaù trò hoaøn thaønh tröø khoaûn tieàn giöõ laïi theo quy ñònh ñeå baûo haønh coâng trình.

-  Trong thôøi haïn 10 ngaøy laøm vieäc, keå töø ngaøy nhaø thaàu noäp hoà sô thanh toaùn hôïp leä theo quy ñònh, chuû ñaàu tö phaûi thanh toaùn giaù trò khoái löôïng coâng vieäc thöïc hieän cho nhaø thaàu. Ñoái vôùi caùc döï aùn söû duïng voán ngaân saùch nhaø nöôùc trong thôøi haïn 3 ngaøy laøm vieäc keå töø khi nhaän ñuû hoà sô ñeà nghò thanh toaùn hôïp leä cuûa nhaø thaàu, chuû ñaàu tö phaûi hoaøn thaønh ñuû thuû tuïc vaø chuyeån ñeà nghò giaûi ngaân ñeán cô quan caáp phaùt, cho vay voán. Trong thôøi haïn 7 ngaøy laøm vieäc keå töø ngaøy nhaän ñuû hoà sô hôïp leä, cô quan caáp phaùt, cho vay voán coù traùch nhieäm thanh toaùn.

Cô quan caáp phaùt, cho vay voán phaûi chieäu traùch nhieäm boài thöôøng thieät haïi vieäc thanh toaùn chaäm do loãi cuûa mình gaây ra.

- Trong quaù trình thöïc hieän döï aùn, neáu chuû ñaàu tö chaäm thanh toaùn khoái löôïng coâng vieäc ñaõ hoaøn thaønh thì phaûi traû khoaûn laõi theo laõi suaát ngaân haøng do caùc beân thoûa thuaän ghi trong hôïp ñoàng cho nhaø thaàu ñoái vôùi caùc khoái löôïng chaäm thanh toaùn.

-  Boä Taøi Chính höôùng daãn chi tieát vieäc taïm öùng, thanh toaùn voán ñaàu tö xaây döïng coâng trình caùc döï aùn söû uïng voán ngaân saùch nhaø nöôùc

- Trong naêm keát thuùc döï aùn chæ ñöôïc caáp phaùt hoaëc cho vay toái ña laø 95% giaù trò khoái löôïng naêm keá hoaïch. Soá 5% coøn laïi chuû ñaàu tö thanh toaùn ngay sau khi coù baùo caùo quyeát toaùn ñöôïc duyeät.

1.5.5.2.) Hoaøn traû voán ñaàu tö.

Ñoái vôùi caùc döï aùn ñaàu tö baèng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc tín duïng öu ñaõi, tín duïng ngaân haøng, voán ñaàu tö cuûa caùc doang nghieäp maø chuû ñaàu tö coù traùch nhieäm hoaøn traû voán hoaëc traû nôï vay, thì nguoàn voán ñeå thu hoài vaø traû nôï vay bao goàm toaøn boä khaáu hao cô baûn, 1 phaàn lôïi nhuaän vaø caùc nguoàn voán khaùc. Tröôøng hôïp khoâng thu hoài ñöôïc voái vaø hoaøn traû heát nôï vay thì chuû ñaàu tö phaûi chòu traùch nhieäm theo phaùp luaät hieän haønh.

Chöông 2:

NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG VEÀ DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ

2.1.) Khaùi nieäm döï aùn ñaàu tö

2.1.1.) Tuyø theo tính chaát döï aùn vaø quy moâ ñaàu tö

2.1.2.) Theo trình töï duyeät vaø laäp döï aùn

2.2.) phaân loaïi döï aùn ñaàu tö:

2.2.1.)tuyø theo tính chaát döï aùn vaø qui moâ ñaàu tö

2.2.2,)theo trình töï duyeät vaø laäp döï aùn

2.3.) Vaán ñeà quaûn lyù döï aùn ñaàu tö

2.3.1.) Quaûn lyù döï aùn

2.3.2.) Baûn chaát cuûa quaûn lyù döï aùn

2.3.3.) Tính khaû thi cuûa moät döï aùn

2.3.4.) Moät soá phöông phaùp quaûn lyù döï aùn xaây döïng

2.3.5.) Thaåm ñònh & ñaùnh giaù döï aùn ñaàu tö

CHÖÔNG 2

NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG VEÀ DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ

2.1.) KHAÙI NIEÄM DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ:

Döï aùn ñaàu tö laø moät taäp hôïp nhöõng ñeà xuaát veà vieäc boû voán ñeå taïo môùi, môû roäng hoaëc caûi taïo nhöõng cô sôû vaät chaát nhaát ñònh nhaèm ñaït ñöôïc söï  taêng tröôûng veà maët soá löôïng hoaëc duy trì, caûi tieán, naâng cao chaát löôïng cuûa saûn phaåm hoaëc dòch vuï trong khoaûn thôøi gian xaùc ñònh.

2.2.) PHAÂN LOAÏI DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ:

2.2.1.)TUYØ THEO TÍNH CHAÁT DÖÏ AÙN VAØ QUI MOÂ ÑAÀU TÖ, döï aùn ñaàu tö trong nöôùc phaân thaønh ba nhoùm: A, B, C ñeå phaân caáp quaûn lyù. Ñaëc tröng cuûa moãi nhoùm ñöôïc quy ñònh trong baûn

Ñoái vôùi caùc döï aùn nhoùm A goàm nhieàu döï aùn thaønh phaàn (tieåu döï aùn) trong ñoù neáu töøng döï aùn thaønh phaàn coù theå ñoäc laäp vaän haønh, khai thaùc vaø thöïc hieän theo phaân kyø ñaàu tö ñöôïc ghi trong vaên baûn pheâ duyeät baùo caùo nghieân cöùu tieàn khaû thi cuûa ngöôøi coù thaåm quyeàn thì moãi döï aùn thaønh phaàn ñöôïc thöïc hieän giai ñoaïn chuaån bò ñaàu tö vaø thöïc hieän ñaàu tö nhö trình töï moät döï aùn ñaàu tö ñoäc laäp,.

Phaân loaïi döï aùn ñaàu tö cuûa Quy cheá Quaûn lí ñaàu tö vaø xaây döïng ñöôïc ban haønh keøm theo Nghò ñònh soá 12/2000/NÑ-CP ngaøy 05-5-2000 cuûa Chính phuû veà söûa ñoåi boå xung Nghò ñònh soá 52/1999/NÑ-CP ngaøy 08-7-1999

2.2.2,)THEO TRÌNH TÖÏ DUYEÄT VAØ LAÄP DÖÏ AÙN:

+Döï aùn tieàn khaû thi: hoà sô trình duyeät ôû böôùc naøy goïi laø baùo caùo nghieân cöùu tieàn khaû thi.

+Döï aùn khaû thi: hoà sô trình duyeät ôû böôùc naøy goïi laø baùo caùo nghieân cöùu khaû thi.

Ñoái vôùi caùc döï aùn thuoäc nhoùm A, caùc döï aùn söû duïng nguoàn voán hoå trôï phaùt trieån chính thöùc ODA caàn phaûi laäp theo hai böôùc: nghieân cöùu tieàn khaû thi vaø nghieân cöùu khaû thi. Ñoái vôùi moät soá döï aùn thuoäc nhoùm B, neâu xeùt thaáy caàn thieát coù theå tieán haønh laäp theo hai böôùc (do ngöôøi coù thaåm quyeàn ra quyeát ñònh ñaàu tö thöïc hieän ).

Ñoái vôùi caùc döï aùn coøn laïi chæ laäp theo moät böôùc laø nghieân cöùu khaû thi.

STT

LOAÏI DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ

TOÅNG MÖÙC VOÁN ÑAÀU TÖ

1

2

3

4

5

6

1

2

3

4

1

2

3

4

I. NHOÙM A

Caùc döï aùn thuoäc phaïm vi baûo veä an ninh quoác phoøng coù tính baûo maät quoác gia, coù yù nghóa chính trò – xaõ hoäi quan troïng, thaønh laäp vaø xaây döïng haï taàng khu coâng nghieäp môùi.

Caùc döï aùn saûn xuaát chaát ñoäc haïi chaát noå khoâng phuï thuoäc vaøo qui moâ voán ñaàu tö.

Caùc döï aùn: coâng nghieäp ñieän, khai thaùc daàu khí , cheá bieán daàu khí, hoaù chaát phaân boùn, cheá taïo maùy (bao goàm caû mua vaø ñoùng taøu laép raùp oâtoâ), xi maêng, luyeän kim, khai thaùc, cheá bieán khoaùng saûn, caùc döï aùn giao thoâng: caàu, caûng bieån, caûng soâng, saân bay, ñöôøng saét, ñöôøng quoác loä.

Caùc dö aùn : thuyû lôïi, giao thoâng (khaùc ôû ñieåm I-3), caáp thoaùt nöôùc vaø coâng trình haï taàng kyõ thuaät, kyõ thuaät ñieän, saûn xuaát thieát bò thoâng tin, ñieän töû, tin hoïc, hoaù döôïc, thieát bò y teá, coâng trình cô khí khaùc, saûn xuaát vaät lieäu , böu chính vieãn thoâng, BOT trong nöôùc, xaây döïng khu nhaø ô,û giao thoâng noäi thò thuoäc caùc khu ñoâ thò ñaõ coù quy hoaïch chi tieát ñöôïc duyeät.

Caùc dö aùn: haï taàng kyõ thuaät cuûa khu ñoâ thò nôùi, caùc döï aùn: coâng nghieäp nheï, saønh, söù, thuyû tinh, in; vöôøn quoác gia, khu baûo toàn thieân nhieân , mua saém thieát bò xaây döïng, saûn xuaát noâng, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuyû saûn, cheá bieán noâng, laâm saûn

Caùc döï aùn: y teá, vaên hoaù, giaùo duïc, phaùt thanh,truyeàn hình xaây döïng daân duïng, kho taøng, du lòch, theå duïc theå thao, nghieân cöùu khoa hoïc vaø döï aùn khaùc.

II. NHOÙM B

Caùc döï aùn: coâng nghieäp ñieän, khai thaùc daàu khí , cheá bieán daàu khí, hoaù chaát phaân boùn, cheá taïo maùy (bao goàm caû mua vaø ñoùng taøu laép raùp oâtoâ), xi maêng, luyeän kim, khai thaùc, cheá bieán khoaùng saûn, caùc döï aùn giao thoâng: caàu, caûng bieån, caûng soâng, saân bay, ñöôøng saét, ñöôøng quoác loä.

Caùc döï aùn : thuyû lôïi, giao thoâng (khaùc ôû ñieåm I-3), caáp thoaùt nöùc vaø coâng trình haï taàng kyõ thuaät, kyõ thuaät ñieän, saûn xuaát thieát bò thoâng tin, ñieän töû, tin hoïc, hoaù döôïc, thieát bò y teá, coâng trình cô khí khaùc, saûn xuaát vaät lieäu , böu chính vieãn thoâng, BOT trong nöôùc, xaây döïng khu nhaø ô,û giao thoâng noäi thò thuoäc caùc khu ñoâ thò ñaõ coù quy hoaïch chi tieát ñöôïc duyeät.

Caùc döï aùn: haï taàng kyõ thuaät cuûa khu ñoâ thò nôùi, caùc döï aùn: coâng nghieäp nheï, saønh, söù, thuyû tinh, in; vöôøn quoác gia, khu baûo toàn thieân nhieân , mau saém thieát bò xaây döïng, saûn xuaát noâng, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuyû saûn, cheá bieán noâng, laâm saûn

Caùc döï aùn: y teá, vaên hoaù, giaùo duïc, phaùt thanh, truyeàn hình xaây döïng daân duïng, kho taøng, du lich theå duïc theå thao, nghieân cöùu khoa hoïc vaø döï aùn khaùc.

III. NHOÙM C

Caùc döï aùn: coâng nghieäp ñieän, khai thaùc daàu khí , cheá bieán daàu khí, hoaù chaát phaân boùn, cheá taïo maùy (bao goàm caû mua vaø ñoùng taøu laép raùp oâtoâ), xi maêng, luyeän kim, khai thaùc, cheá bieán khoaùng saûn, caùc döï aùn giao thoâng: caàu, caûng bieån, caûng soâng, saân bay, ñöôøng saét, ñöôøng quoác loä. Caùc tröôøng phoå thoâng naèm trong quy hoaïch  ( khoâng keå möùc voán ñaàu tö)

Caùc döï aùn : thuyû lôïi, giao thoâng (khaùc ôû ñieåm I-3), caáp thoaùt nöùc vaø coâng trình haï taàng kyõ thuaät, kyõ thuaät ñieän, saûn xuaát thieát bò thoâng tin, ñieän töû, tin hoïc, hoaù döôïc, thieát bò y teá, coâng trình cô khí khaùc, saûn xuaát vaät lieäu , böu chính vieãn thoâng, BOT trong nöôùc, xaây döïng khu nhaø ô,û giao thoâng noäi thò thuoäc caùc khu ñoâ thò ñaõ coù quy hoaïch chi tieát ñöôïc duyeät.

Caùc döï aùn: haï taàng kyõ thuaät cuûa khu ñoâ thò nôùi, caùc döï aùn: coâng nghieäp nheï, saønh, söù, thuyû tinh, in, vöôøn quoác gia, khu baûo toàn thieân nhieân, mua saém thieát bò xaây döïng, saûn xuaát noâng, laâm nghieäp, nuoâi troàng thuyû saûn, cheá bieán noâng, laâm saûn

Caùc döï aùn: y teá, vaên hoaù, giaùo duïc, phaùt thanh, truyeàn hình xaây döïng daân duïng, kho taøng, du lich theå duïc theå thao, nghieân cöùu khoa hoïc vaø döï aùn khaùc.

Khoâng keå möùc voán

Khoâng keå möùc voán

Treân 600 tyû ñoàng

Treân 400 tyû ñoàng

Treân 300 tyû ñoàng

Treân 200 tyû ñoàng

Töø 30 ñeán 600 tyû ñoàng

Töø 20 ñeán 400 tyû ñoàng

Töø 15 ñeán 300

tyû ñoàng

Töø 7 ñeán 200

tyû ñoàng

Döôùi 30 tyû ñoàng

Döôùi 20 tyû ñoàng

Döôùi 15 tyû ñoàng

Döôùi 7 tyû ñoàng

Ghi chuù:

1.      Caùc döï aùn nhoùm A veà ñöôøng saét, ñöôøng boä phaûi ñöôïc phaân ñoaïn theo chieàu daøi ñöôøng, caáp ñöôøng, caàu, theo höôùng daãn cuûa boä giao thoâng vaän taûi sau khi thoáng nhaát vôùi boä keá hoaïch vaø ñaàu tö.

2.      Caùc döï aùn xaây döïng truï sôû, nhaø laøm vieäc cuûa cô quan nhaø nöôùc phaûi thöïc hieän theo quyeát ñònh cuûa thuû töôùng chính phuû.

2.3.) VAÁN  ÑE À QUAÛN  LÍ  DÖÏ  AÙN  ÑAÀU  TÖ

Ta bieát raèng ngaønh xaây döïng cung caáp cho xaõ hoäi nhöõng nhu caàu cô baûn nhö: nhaø ôû, nöôùc uoáng, ñöôøng xaù, tröôøng hoïc, beänh vieän… neân vieäc taïo ra nhöõng saûn phaåm xaây döïng ñoù coù moät hieäu quaû thò tröôøng khoâng chæ veà maët kinh teá maø caû veà maët xaõ hoäi. Ñoái vôùi nhöõng nöôùc ñang phaùt trieån nhö nöôùc ta thì ñieàu naøy laïi caøng coù yù nghóa ñaëc bieät. Chính vì leõ ñoù maø vieäc quaûn lyù coù hieäu quaû caùc döï aùn xaây döïng laø voâ cuøng quan troïng nhaèm traùnh gaây laõng phí nhöõng nguoàn löïc voán ñaõ raát haïn heïp.

2.3.1). QUAÛN LYÙ DÖÏ AÙN:

Ñeå traû lôøi caâu hoûi naøy, caùc nhaø quaûn trò ñaõ ñöa ra nhieàu ñònh nghóa veà quaûn lyù döï aùn:

° Quaûn lyù döï aùn laø vieäc ñieàu phoái vaø toå chöùc caùc beân khaùc nhau tham gia vaøo moät döï aùn nhaèm hoaøn thaønh döï aùn ñoù theo nhöõng haïn cheá ñöôïc aùp ñaët bôûi:

° Quaûn lyù döï aùn laø vieäc laäp keá hoaïch toång theå, ñieàu phoái vaø kieåm soaùt moät döï aùn töø khi baét ñaàu cho ñeán khi keát thuùc, nhaèm ñaûm baûo söï hoaøn thaønh ñuùng thôøi haïn trong phaïm vi ngaân saùch vaø caùc yeâu caàu kyõ thuaät ñaõ ñöôïc xaùc ñònh tröôùc cuõng nhö caùch thöùc vaø chaát löôïng thöïc hieän.

2.3.2.) BAÛN CHAÁT CUÛA QUAÛN LYÙ DÖÏ AÙN:

Quaûn lyù moät döï aùn xaây döïng raát khaùc quaûn lyù moät toå chöùc coù traïng thaùi oån ñònh.

Ví duï:

Moät tröôøng ñaïi hoïc, moät nhaø maùy hay moät beänh vieän chaúng haïn. Maëc duø soá löôïng sinh vieân vaø caùn boä coâng nhaân vieân trong tröôøng moãi naêm moãi khaùc nhöng söï thay ñoåi ñoù laø khoâng ñaùng keå vaø ngöôøi quaûn lyù coù theå chuû ñoäng ñieàu chænh, kieåm soaùt ñöôïc. Trong saûn xuaát cuõng vaäy, neà neáp saûn xuaát cuûa moät nhaø maùy cuõng khoâng thay ñoåi nhanh töøng thaùng, töøng naêm duø cho caùc moâ hình môùi, thieát bò môùi ñaõ laàn löôït thay theá nhöõng caùi cuõ. Hay trong moät beänh vieän, quy trình ñieàu trò beänh nhaân bieán ñoåi raát chaäm qua thôøi gian. Maëc duø coù nhöõng tieán boä trong khoa hoïc, y teá, nhìn chung coâng taùc ñieàu haønh beänh vieän luoân theo moät neà neáp cuõ, ít thay ñoåi.

Trong khi ñoù quaûn lyù döï aùn laø quaûn lyù söï thay ñoåi cuûa döï aùn. Söï thay ñoåi ñoù dieãn ra töøng ngaøy töøng giôø, xaûy ra moät laàn duy nhaát khoâng ñöôïc xaùc ñònh roõ raøng vaø baát thöôøng. Ñoù chính laø baûn chaát ñaëc tröng cuûa quaûn lyù döï aùn xaây döïng.

Nhö vaäy, coù theå noùi raèng vieäc quaûn lyù döï aùn phöùc taïp hôn nhieàu so vôùi vieäc quaûn lyù moät coâng ty saûn xuaát. Vaán ñeà ôû ñaây laø laøm theá naøo ñeå quaûn lyù ñöôïc caùc döï aùn xaây döïng moät caùch coù hieäu quaû nhaát?

2.3.3.)  TÍNH KHAÛ THI CUÛA MOÄT DÖÏ AÙN

Trong phaàn laäp döï aùn ngöôøi laäp döï aùn cuõng nhö ngöôøi thaåm ñònh döï aùn ñeàu phaûi quan taâm tröôùc heát tính khaû thi cuûa döï aùn. Moãi döï aùn ñaàu tö ñöôïc goïi laø khaû thi neáu hoäi ñuû caùc tính chaát sau:

2.3.3. 1,)  Hôïp phaùp:

Hôïp phaùp laø phuø hôïp vôùi luaät phaùp bao goàm caû caùc vaên baûn, caùc quy ñònh döôùi luaät coù ñuû caùc caên cöù phaùp ly, tö caùch phaùp nhaân cuûa caùc ñoái taùc, giaáy pheùp haønh ngheà, khaû naêng taøi chính, sôû tröôøng kinh doanh, caùc thoâng tin khaùc lieân quan ñeán caùc ñoái taùc, caùc hôïp ñoàng lieân quan, caùc vaên baûn xaùc nhaän quy hoaïch, ñaát ñai ñònh giaù taøi saûn goùp voán, giaù caû aùp duïng.

2.3.3. 2.)  Hôïp lyù:

- Phuø hôïp vôùi ñöôøng loái, chuû tröông, chính saùch phaùt trieån kinh teá xaõ hoäi cuûa ñaát nöôùc, cuûa caùc ngaønh kinh teá, vuøng kinh teá cuõng nhö ñòa phöông.

- Caùc soá lieäu döõ lieäu phaûi coù ñuû caên cöù, nguoàn cung caáp phaûi coù ñuû tö caùch phaùp nhaân. Khoâng ñöôïc söû duïng caùc döõ lieäu khoâng roõ xuaát xöù, hoaëc xuaát xöù khoâng ñaûm baûo veà maët phaùp lyù.

- Caùc phöông phaùp tính toaùn phaûi coù ñuû cô sôû khoa hoïc

- Caùc phöông phaùp löïa choïn phaûi phuø hôïp vôùi caùc ñieàu kieän cuï theå cuûa döï aùn, phuø hôïp vôùi ñaëc nieäm, theå traïng cuûa ngöôøi Vieät Nam, phuø hôïp vôùi truyeàn thoáng taäp quaùn cuûa cö daân.

- Noäi dung, hình thöùc trình baøy phaûi phuø hôïp vôùi caùc qui ñònh, höôùng daãn, chæ daãn caùc cô quan coù traùch nhieäm.

2.3.3. 3.)  Coù theå thöïc hieän ñöôïc :

Moïi phöông aùn, giaûi phaùp ñöôïc löïa choïn phaûi phuø hôïp vôùi thöïc teá, coù tính hieän thöïc, coù khaû naêng thöïc hieän ñöôïc trong ñieàu kieän cuï theå cuûa nöôùc ta cuûa töøng ñòa phöông. Traùnh tình traïng sau khi ñöôïc xeùt duyeät laïi khoâng ñöôïc thöïc hieän, phaûi caét giaûm qui moâ, keùo daøi thôøi gian ñoøi taêng voán… vì caùc giaûi phaùp neâu ra trong döï aùn chöa ñöôïc caân nhaéc kyõ löôõng hoaëc quaù aûo töôûng.

2.3.3. 4.)  Khaû naêng mang laïi hieåu quaû roû reät:

Trong döï caàn ñeå moät phaàn quan troïng ñeå chöùng minh hieäu quaû cuûa döï aùn veà maët taøi chính cuõng nhö veà maët kinh teá xaõ hoäi, theå hieän baèng caùc chæ tieâu cuï theå.

Phöông phaùp xaùc ñònh caùc chæ tieâu naøy phaûi ñuùng hoïc thuaät. Traùnh tình traïng coá tình phoùng ñaïi caùc chæ tieâu hieäu quaû, laøm cho döï aùn maát tính trung thöïc. Ngoaøi ra caàn xem xeùt caùc chæ tieâu an toaøn veà ñaàu tö khaû naêng traû nôï, phaân tích ñoä nhaïy cuûa döï aùn.

Nhö vaäy ñeå coù moät döï aùn ñöôïc tính khaû thi, caàn coù moät quaù trình nghieân cöùu tæ mæ, caån thaän. Do ñoù ñoái vôùi caùc döï aùn lôùn, phöùc taïp, nhöõng döï aùn coù yeâu caàu ñaëc bieät ta phaûi tieán haønh theo hai böôùc: nghieân cöùu tieàn khaû thi vaø nghieân cöùu khaû thi. Coøn ñoái vôùi caùc döï aùn töông ñoái ñôn giaûn ta chæ caàn tieán haønh moät böôùc laø nghieân cöùu khaû thi maø khoâng caàn laäp nghieân cöùu tieàn khaû thi.

2.3.4.) MOÄT SOÁ PHÖÔNG PHAÙP QUAÛN LYÙ DÖÏ AÙN XAÂY DÖNG:

2.3.4.1.)  Phöông phaùp quaûn lyù döï aùn xaây döïng treân theá giôùi:

°Phöông phaùp quy öôùc:

Phöông phaùp naøy ñöôïc aùp duïng phoå bieán nhaát.

Chuû ñaàu tö thueâ moät ñôn vò tö vaán chòu traùch nhieäm laäp döï aùn, thieát keá vaø soaïn thaûo caùc vaên baûn ñaáu thaàu, giuùp cho chuû ñaàu tö toå chöùc vieäc ñaáu thaàu vaø giaùm saùt coâng trình thi coâng xaây laép cuûa nhaø thaàu.

°Phöông phaùp quaûn lyù theo döï aùn:

Chuû ñaàu tö thueâ moät ñôn vò tö vaán thay mình ñöùng ra giao dòch vôùi caùc ñôn vò thieát keá, cung öùng vaät tö vaø ñôn vò nhaän thaàu thi coâng.

Ñôn vò tö vaán chòu traùch nhieäm giaùm saùt moïi maët nhöng khoâng phaûi laø ngöôøi toång thaàu xaây döïng.

°Phöông phaùp chìa khoaù trao tay:

Chuû ñaàu tö chæ quan heä vôùi moät ñôn vò toång thaàu chòu traùch nhieäm toaøn boä quaù trình laäp döï aùn, thieát keá ñeán thi coâng xaây laép hoaøn chænh ñeå giao cho chuû ñaàu tö vaän haønh söû duïng.

°Phöông phaùp töï quaûn:

Söû duïng löïc löôïng noäi boä trong ñôn vò cuûa chuû ñaàu tö tieán haønh moïi vieäc lieân quan ñeán xaây döïng coâng trình töø vieäc laäp döï aùn, thieát keá ñeán thi coâng roài ñöa vaøo söû duïng.

Ngöôøi ta thöôøng söû duïng phöông phaùp naøy chuû yeáu trong lónh vöïc chuyeân ngaønh ñaëc bieät: daàu khí, naêng löôïng, nguyeân töû…

2.3.4.2.) Phöông phaùp quaûn lyù döï aùn xaây döïng ôû Vieät Nam:

°Chuû ñaàu tö tröïc tieáp quaûn lyù thöïc hieän döï aùn:

Chuû ñaàu tö toå chöùc tuyeån choïn vaø tröïc tieáp kyù hôïp ñoàng vôùi moät hoaëc nhieàu toå chöùc tö vaán ñeå thöïc hieän coâng taùc khaûo saùt, thieát keá coâng trình, soaïn thaûo hoà sô môøi thaàu, toå chöùc ñaáu thaàu hoaëc chæ ñònh thaàu.

Sau khi chuû ñaàu tö kyù hôïp ñoàng vôùi nhaø thaàu xaây laép, nhieäm vuï giaùm saùt, quaûn lyù quaù trình thi coâng ñaûm baûo tieán ñoä chaát löôïng coâng trình vaãn do toå chöùc tö vaán ñaõ löïa choïn ñaûm nhaän.

°Chuû nhieäm ñieàu haønh döï aùn:

Chuû ñaàu tö toå chöùc tuyeån choïn vaø trình caáp coù thaåm quyeàn quyeát ñònh toå chöùc tö vaán thay mình laøm chuû nhieäm ñieàu haønh döï aùn chòu traùch nhieäm giao dòch, kyù keát hôïp ñoàng vôùi caùc toå chöùc khaûo saùt, thieát keá, cung öùng vaät tö, trang thieát bò xaây laép ñeå thöïc hieän caùc nhieäm vuï cuûa quaù trình thöïc hieän döï aùn. Ñoàng thôøi chòu traùch nhieäm giaùm saùt toaøn boä quaù trình thöïc hieän döï aùn.

Hình thöùc chuû nhieäm ñieàu haønh döï aùn chæ aùp duïng ñoái vôùi caùc döï aùn coù quy moâ lôùn, kyõ thuaät phöùc taïp vaø thôøi gian xaây döïng daøi.

°Chìa khoaù trao tay:

Chuû ñaàu toå chöùc ñaáu thaàu döï aùn ñeå löïa choïn moät nhaø thaàu (toång thaàu xaây döïng) thöïc hieän döï aùn (thieát keá, mua saém vaät tö, trang thieát bò xaây laép…)

Chuû ñaàu tö chæ trình duyeät thieát keá kyõ thuaät, toång döï toaùn, nghieäm thu vaø nhaän baøn giao khi döï aùn hoaøn thaønh ñöa vaøo söû duïng. Toång thaàu xaây döïng coù theå giao thaàu laïi vieäc khaûo saùt, thieát keá, mua saém trang thieát bò hoaëc moät phaàn khoái löôïng coâng taùc xaây laép cho caùc nhaø thaàu phuï.

Hình thöùc naøy ñöôïc aùp duïng cho caùc coâng trình nhaø ôû, coâng trình daân duïng vaø coâng trình saûn xuaát kinh doanh coù quy moâ nhoû, kyõ thuaät ñôn giaûn.

°Töï laøm:

Chuû ñaàu tö söû duïng löïc löôïng ñöôïc pheùp haønh ngheà xaây döïng cuûa mình ñeå thöïc hieän toaøn boä khoái löôïng coâng vieäc.

Hình thöùc naøy chæ aùp duïng ñoái vôùi caùc coâng trình söûa chöõa, caûi taïo quy moâ nhoû, coâng trình chuyeân ngaønh ñaëc bieät (xaây döïng noâng laâm nghieäp vaø caùc coâng trình töï ñaàu tö xaây döïng cô sôû vaät chaát kyõ thuaät cuûa caùc doanh nghieäp xaây döïng).

Tuøy töøng döï aùn ñaàu tö cuï theå maø chuû ñaàu tö seõ löïa choïn moät hình thöùc quaûn lyù thích hôïp. Nhöng duø vôùi hình thöùc naøo thì muïc tieâu cuûa vieäc quaûn lyù döï aùn vaãn laø:

-     Hoaøn thaønh döï aùn trong giôùi haïn giaù thaønh quy ñònh.

-     Hoaøn thaønh döï aùn trong thôøi gian quy ñònh.

-     Xaây döïng ñaït tieâu chuaån chaát löôïng quy ñònh.

-     Baûo ñaûm söùc khoeû vaø an toaøn cho ngöôøi tham gia.

Muoán vaäy ñoøi hoûi phaûi coù nhöõng quy ñònh cuï theå xaùc ñònh roõ vai troø vaø traùch nhieäm cuûa töøng toå chöùc, caù nhaân tham gia vaøo döï aùn ñaàu tö.

Tuy nhieân, moät ñieàu caàn noùi theâm laø baûn thaân nhöõng quy ñònh, nhöõng thuû tuïc töï noù khoâng theå quaûn lyù ñöôïc. Ta bieát raèng döï aùn ñöôïc quaûn lyù bôûi con ngöôøi maø con ngöôøi ñöôïc coi laø chuû theå saùng taïo ra quyeát ñònh vaø baèng nhöõng thuû tuïc, quy ñònh laïi taùc ñoäng vaøo con ngöôøi khaùc ñeå cuøng nhau haønh ñoäng vì muïc ñích hoaøn thaønh döï aùn theo ñuùng yeâu caàu ñaët ra.

Ñoàng thôøi, quaûn lyù döï aùn coøn ñöôïc xem nhö moät lónh vöïc ngheä thuaät vì tính phong phuù, meàm maïi vaø linh hoaït cuûa noù. Quaûn lyù döï aùn xaây döïng phaûi luoân ñoåi môùi vaø saùng taïo, hoaøn thieän khoâng ngöøng treân cô sôû nhöõng nguyeân lyù ñöôïc ñuùc keát bôûi thöïc tieãn vaø lyù luaän. Quaûn lyù döï aùn xaây döïng khoâng coù choå cho baát kyø moät söï aùp ñaët thoâ thieån naøo, vaø ngöôïc laïi thì khoâng coøn laø quaûn lyù döï aùn nöõa.

2.3.5.) THAÅM ÑÒNH, ÑAÙNH GIAÙ DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ.

Quaù trình thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö ñöôïc quy ñònh trong Nghò ñònh soá 52/1999/NÑ – CP ngaøy 08 -7 – 1999 cuûa Chính phuû Veà vieäc ban haønh Quy cheá quaûn lí ñaàu tö vaø xaây döïng.

° Thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö

1. Nhöõng döï aùn ñaàu tö söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc, voán tín duïng do Nhaø nöôùc baûo laõnh, voán tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc vaø voán do doanh nghieäp Nhaø nöôùc ñaàu tö phaûi ñöôïc thaåm ñònh. Vieäc thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö phaûi do cô quan chöùc naêng cuûa Nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn vaø toå chöùc tín duïng nhaø nöôùc thöïc hieän( ñoái vôùi caùc döï aùn söû duïng voán tín duïng).

Chuû ñaàu tö coù traùch nhieäm trình baùo caùo nghieân cöùu khaû thi tôùi ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö vaø ñoàng göûi ñeán cô quan coù chöùc naêng thaåm ñònh theo quy ñònh.

2. Ñoái vôùi baùo caùo nghieân cöùu tieàn khaû thi caùc döï aùn nhoùm A, chuû ñaàu tö tröïc tieáp trình Thuû Töôùng Chính Phuû vaø ñoàng göûi Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö, Boä Taøi chính vaø Boä quaûn lí ngaønh ñeå xem xeùt baùo caùo Thuû töôùng Chính phuû. Khi coù vaên baûn Thuû töôùng Chính phuû chaáp thuaän môùi tieán haønh laäp Baùo caùo nghieân cöùu khaû thi hoaëc tieáp tuïc thaêm doø, ñaøm phaùn kí thoûa thuaän giöõa caùc ñoái taùc tham gia ñaàu tö tröôùc khi laäp Baùo caùo nghieân cöùu khaû thi.

Caùc döï aùn quan troïng quoác gia do Quoác hoäi thoâng qua vaø quyeát ñònh chuû tröông ñaàu tö. Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö coù traùch nhieäm thaåm ñònh Baùo caùo nghieân cöùu tieàn khaû thi vaø baùo caùo Chính phuû ñeå trình Quoác hoäi.

3. Caùc döï aùn ñöôïc laäp baùo caùo ñaàu tö thì khoâng phaûi thaåm ñònh. Chuû ñaàu tö coù traùch nhieäm trình ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö xem xeùt baùo caùo ñaàu tö ñeå quyeát ñònh ñaàu tö.

4. Ñoái vôùi caùc döï aùn khu ñoâ thò môùi( hoaëc döï aùn thaønh phaàn ) neáu phuø hôïp vôùi quy hoaïch chi tieát vaø döï aùn phaùt trieån keát caáu haï taàng ñaõ ñöôïc cô quan Nhaø nöôùc coù thaåm quyeàn pheâ duyeät thì chæ thaåm ñònh baùo caùo nghieân cöùu khaû thi.

5. Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö höôùng daãn hoà sô thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö.

6. Thaåm quyeàn thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö.

a. Ñoái vôùi caùc döï aùn nhoùm A.

Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö laø cô quan chuû trì thaåm ñònh coù traùch nhieäm laáy yù kieán cuûa Boä quaûn lí ngaønh, caùc Boä, ñòa phöông coù lieân quan. Tuøy theo töøng yeâu caàu cuï theå ñoái vôùi töøng döï aùn, Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö coù theå môøi caùc toå chöùc hoaëc chuyeân gia tö vaán thuoäc caùc Boä khaùc coù lieân quan ñeå tham gia thaåm ñònh döï aùn.

Ñoái vôùi caùc dö aùn ñöôïc söû duïng voán tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc, toå chöùc cho vay voán thaåm ñònh phöông aùn taøi chính vaø phöông aùn traû nôï tröôùc khi trình ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö.

b. Ñoái vôùi caù döï aùn nhoám B, C, söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc, voán tín duïng do Nhaø nöôùc baûo laõnh, voán tín duïng phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc.

- Ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö söû duïng cô quan chuyeân moân tröïc thuoäc ñuû naêng löïc toå chöùc thaåm ñònh, coù theå môøi cô quan chuyeân moân cuûa caùc Boä, ngaønh khaùc coù lieân quan ñeå thaåm ñònh döï aùn.

- Caùc döï aùn thuoäc caáp Tænh quaûn lí, Sôû Keá hoaïch vaø Ñaàu tö laø ñaàu moái toå chöùc thaåm ñònh döï aùn coù traùch nhieäm laáy yù kieán caùc cô quan coù lieân quan.

- Toå chöùc cho vay voán thaåm ñònh phöông aùn taøi chính vaø phöông aùn traû nôï vaø chaáp thuaän cho vay tröôùc khi trình ngöôøi coù thaåm quyeàn quyeát ñònh ñaàu tö.

° Noäi dung thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö.

1. Caùc döï aùn ñaàu tö söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc, voán tín duïng do Nhaø nöôùc baûo laõnh, voán tín duïng ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc, voán ñaàu tö cuûa caùc doanh nghieäp Nhaø nöôùc phaûi ñöôïc thaåm ñònh veà:

a) Söï phuø hôïp vôùi quy hoaïch phaùt trieån ngaønh, laõnh thoå, quy hoaïch xaây döïng ñoâ thò noâng thoân.

b) Cheá ñoä khai thaùc vaø söû duïng taøi nguyeân quoác gia ( neáu coù).

c) Caùc öu ñaõi, hoã trôï cuûa Nhaø nöôùc maø döï aùn ñaàu tö coù theå ñöôïc höôûng theo quy cheá chung.

d) Phöông aùn coâng ngheä vaø quy moâ saûn xuaát, coâng suaát söû duïng.

e) Söû duïng ñaát ñai, taøi nguyeân, baûo veä moâi tröôøng sinh thaùi, keá hoaïch taùi ñònh cö( neáu coù ).

g) Phoøng, choáng chaùy noå, an toaøn lao ñoäng vaø caùc vaán ñeà xaõ hoäi cuûa döï aùn.

h) Caùc vaán ñeà ruûi ro cuûa döï aùn coù theå xaûy ra trong quaù trình thöïc hieän laøm aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng ñaàu tö.

i) Ñaùnh giaù toång theå vaø tính khaû thi cuûa döï aùn.

2. Caùc döï aùn söû duïng voán ngaân saùch Nhaø nöôùc, voán tín duïng ñaàu tö cuûa Nhaø nöôùc, voán tín duïng do Nhaø nöôùc baûo laõnh coøn phaûi thaåm ñònh caùc ñieàu kieän taøi chính, giaù caû, hieäu quaû ñaàu tö vaø phöông aùn hoaøn traû voán ñaàu tö cuûa döï aùn.

° Hoäi ñoàng thaåm ñònh Nhaø nöôùc veà caùc döï aùn ñaàu tö.

Hoäi ñoàng thaåm ñònh Nhaø nöôùc veà caùc döï aùn ñaàu tö ñöôïc thaønh laäp theo quyeát ñònh cuûa Thuû töôùng Chính phuû ñeå thaåm ñònh caùc döï aùn ñaàu tö.

Tuøy theo quy moâ tính chaát vaø söï caàn thieát cuûa töøng döï aùn, Thuû töôùng Chính phuû yeâu caàu Hoäi ñoàng thaåm ñònh Nhaø nöôùc veà caùc döï aùn ñaàu tö thaåm ñònh hoaëc thaåm ñònh laïi tröôùc khi quyeát ñònh ñaàu tö.

° Thôøi haïn thaåm ñònh caùc döï aùn ñaàu tö keå töø ngaøy nhaän ñuû hoà sô hôïp leä.

1. Caùc döï aùn ñaàu tö thuoäc nhoùm A : thôøi haïn thaåm ñònh khoâng quaù 60 ngaøy.

2. Caùc döï aùn ñaàu tö thuoäc nhoùm B : thôøi haïn thaåm ñònh khoâng quaù 30 ngaøy.

3. Caùc döï aùn ñaàu tö thuoäc nhoùm C : thôøi haïn thaåm ñònh khoâng quaù 20 ngaøy.

° Kinh phí laäp döï aùn, thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö.

1. Döï aùn ñaàu tö thuoäc nguoàn voán naøo thì kinh phí cho vieäc laäp döï aùn, leä phí thaåm ñònh döï aùn ñöôïc tính trong nguoàn voán ñoù. Ñoái vôùi caùc döï aùn chöa xaùc ñònh ñöôïc nguoàn voán ñaàu tö bao goàm caû döï aùn seõ ñöôïc hoã trôï tín duïng ñaàu tö cuûa Nhaø nöôùc thì chuû ñaàu tö söû duïng nguoàn voán hôïp phaùp cuûa mình hoaëc vay voán ngaân haøng ñeå thöïc hieän vaø sau khi xaùc ñònh ñöôïc nguoàn voán chính thöùc seõ hoaøn traû.

2. Kinh phí cho coâng taùc tö vaán laäp döï aùn, leä phí thaåm ñònh döï aùn, chi phí thueâ chuyeân gia thaåm ñònh döï aùn ñöôïc xaùc ñònh trong nguoàn voán ñaàu tö cuûa döï aùn. Boä Xaây döïng thoáng nhaát vôùi Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö, Boä Taøi chính höôùng daãn chi tieát chi phí thueâ chuyeân gia thaåm ñònh. Boä Taøi chính thoáng nhaát vôùi Boä Keá hoaïch vaø Ñaàu tö vaø Boä Xaây döïng ban haønh leä phí thaåm ñònh döï aùn ñaàu tö.

3. Sau khi thaåm ñònh döï aùn, neáu döï aùn khoâng ñöôïc thöïc hieän thì chi phí cho coâng taùc laäp vaø thaåm ñònh döï aùn ñöôïc trích töø nguoàn voán cuûa doanh nghieäp hoaëc phaûi trích töø kinh phí söï nghieäp thuoäc caùc cô quan haønh chính söï nghieäp hoaëc trích töø voán ngaân saùch Nhaø nöôùc ñaõ boá trí cho döï aùn trong keá hoaïch ñeå thanh toaùn.

Chöông 3:

CAÙC CHÆ TIEÂU & PHÖÔNG PHAÙP PHAÂN TÍCH DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ

3.1.) Caùc chæ tieâu phaân tích döï aùn ñaàu tö

3.1.1.) Doøng tieàn ñaàu tö vaø thu hoài

3.1.2.) Xaùc ñònh caùc chæ tieâu hieäu quaû taøi chính cuûa döï aùn trong ñieàu kieän chaéc chaén – baøi toaùn tónh.

3.1.3.) Ñaùnh giaù hieäu quaû taøi chính cuûa döï aùn trong ñieàu kieän coù ruûi ro – phaân tích ñoä nhaïy.

3.2.) Phaân tích taøi chính .

3.2.1.) Xaùc ñònh toång möùc ñaàu tö vaø nguoàn voán

3.1.2.) Laäp caùc baûng taøi chính:

3.2.3.) Tính toaùn caùc chæ tieâu hieäu quaû

3.2.4.) Ñaùnh giaù an toaøn veà taøi chính

3.2.5.)Döï truø phaân phoái laõi roøng

3.3. ) Phaân tích kinh teá xaõ hoäi moâi tröôøng.

3.3.1. ) Lôïi ích kinh teá xaõ hoäi:

3.3.2.)  Söï khaùc nhau giöõa phaân tích taøi chính vaø phaân tích kinh teá xaõ hoäi:

3.3.3.) Xaùc ñinh tyû leä sinh lôøi xaõ hoäi vaø lôïi ích chi phí xaõ hoäi.

3.3.4.) Phöông phaùp xaùc ñònh hieäu quaû kinh teá xaõ hoäi hieän duøng:

3.3.5.) Phaân tích aûnh höôûng cuûa döï  aùn ñoái vôùi moâi tröôøng sinh thaùi:

CHÖÔNG 3:

CAÙC CHÆ TIEÂU & PHÖÔNG PHAÙP PHAÂN TÍCH DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ

3.1.) CAÙC CHÆ TIEÂU PHAÂN TÍCH DÖÏ AÙN ÑAÀU TÖ

3.1.1.) DOØNG TIEÀN ÑAÀU TÖ VAØ THU HOÀI

3.1.1.1.) Söï thay ñoåi giaù trò ñoàng tieàn theo thôøi gian

•         Vì sao phaûi nghieân cöùu vaán ñeà thay ñoåi giaù trò cuûa ñoàng tieàn theo thôøi gian

Tính chaát cuûa hoaït ñoäng ñaàu tö  laø thôøi gian daøi haøng chuïc naêm. Döôùi taùc duïng cuûa laõi suaát , vôùi thôøi gian troâi qua daøi nhö theá thì giaù trò ñoàng tieàn ñaõ coù söï thay ñoåi lôùn , ñeán möùc khoâng theå boû qua ñöôïc söï thay ñoåi naøy. Muoán ngay tröôùc khi baét tay vaøo vieäc ñaàu tö ta coù theå ñaùnh giaù ñöôïc  ñuùng ñaén lôïi haïi cuûa cô hoäi ñaàu tö  theå hieän baèng lôøi loã , baèng caùc chæ tieâu hieäu quaû thì veà maët hoïc thuaät khoâng theå khoâng xeùt ñeán quy luaät thay ñoåi giaù trò cuûa ñoàng tieàn theo thôøi gian. Coù theå xem nay laø moät vaán ñeà lyù luaän quan troïng cuûa kinh teá thò tröôøng.

•         Thaønh laäp coâng thöùc cô baûn

o       Giaù trò töông ñöông

Neáu hoâm nay ta ñaàu tö  moät trieäu ñoàng, vôùi laõi suaát 12% naêm thì sau moät naêm ta seõ coù ñöôïc 1,12 trieäu ñoàng. Ta noùi raèng ñoàng tieàn coù giaù trò thay ñoåi theo thôøi gian döôùi taùc ñoäng cuûa laõi suaát.

Ta cuõng coù theå noùi raèng 1 ñoàng cuûa hoâm nay töông ñöông vôùi 1,12 ñoàng cuûa ngaøy nay naêm sau, hoaëc 1,12 ñoàng cuûa ngaøy hoâm nay töông ñöông vôùi 1 ñoàng cuûa ngaøy naøy naêm ngoaùi vôùi laõi suaát 12% naêm.

Khaùi nieäm giaù trò töông ñöông giuùp ta coù theå quy ñoåi caùc khoaûn tieàn xuaát hieän taïi caùc thôøi ñieåm baát kì veà moät thôøi ñieåm baát kì naøo khaùc treân truïc thôøi gian , keå caû goác 0 hoaëc veà moät naêm n naøo ñoù trong töông lai.

Veà thôøi gian ta chia ra caùc thôøi ñoaïn ñeå tính toaùn. Döï aùn ñaàu tö duøng ñôn vò  thôøi ñoaïn laø naêm. Ñoái vôùi caùc hoaït ñoäng khaùc ñôn vò thôøi ñoaïn  coù theå laø ngaøy, tuaàn , thaùng , quyù ….

o       Thaønh laäp coâng thöùc cô baûn

Giaù trò khoaûn tieàn ôû goác 0, ta goïi laø giaù hieän taïi,cuõng coù theå goïi taét laø hieän giaù , vieát taét laø PV hoaëc P. Laõi suaát tính toaùn laø i% naêm.

Giaù trò töông ñöông cuûa khoaûn tieàn P naøy trong töông lai, taïi naêm n, ta goïi laø Fn( n= 1,2,…, n), hoaëc F. F ñöôïc goïi laø giaù trò töông lai cuûa P taïi naêm n trong töông lai, vieát taét la FV hoaëc F( chaúng haïn F1,F2,…, Fn)

0            1             2             3                                                        n

P

F1

F2

F

Ta coù quan heä F vaø P nhö sau:

Khi n=1:         F1= P+ P.i =P(1+i)

Khi n= 2:        F2= F1+ F1.i

F2 = P(1+i)+ (1+i).i

F2 = P(1+i)2

Khi n= n :

F= P( 1+i)n           (2.1)

Do ñoù

P= F(1+i)-n        ( 2.2)

Nhö vaäy:

§         Neáu bieát P, i , n thì theo (2.1) ta coù theå tính ñöôïc F. Pheùp tính naøy thöôøng ñöôïc lí hieäu laø ( F/P, i, n), ñoïc laø tính F theo P,i,n.

§         Neáu bieát F taïi moät naêm n trong töông lai vaø bieát i thì ta coù theå tính ñöôïc P theo coâng thöùc (2.2). Pheùp tính naøy thöôøng ñöôïc kíhieäu laø (P/F,i,n). ñoïc laø tính F theo F,i,n.

•         Phaïm vi öùng duïng cuûa coâng thöùc cô baûn:

o       Ñoái vôùi caùc loaïi tieàn

Coâng thöùc cô baûn ñuùng vôùi moïi loaïi tieàn khoâng phaân bieät Vieät Nam hay ngoaïi teä.

o       Ñoái vôùi caùc loaïi voán

Coâng thöùc cô baûn ñuùng vôùi caùc loaïi voán tröø voán vay theo cheá ñoä laõi töùc ñôn( khoâng gheùp laõi).

Vay theo cheá ñoä laõi töùc ñôn laø khi laõi töùc chæ tính theo soá voán goác maø khoâng tính theo laõi töùc tính luyõ. Töùc laø laõi töùc cuûa thôøi ñoaïn tröôùc khoâng nhaäp vaøo voán goác ñeå tính laõi cho thôøi ñoaïn sau.

Ñieån hình cuûa tröôøng hôïp vay theo cheá ñoä laõi töùc ñôn laø vay voán löu ñoäng, thôøi haïn tính toaùn laø thaùng. Cuoái moãi thaùng ngöôøi vay mang laõi cuûa thaùng ñoù traû cho chuû nôï, chæ giöõ laïi voán goác ñeå tieáp tuïc kinh doanh.

Laõi töùc ñôn tính theo coâng thöùc

I = P.S.T

Trong ñoù

I – laõi töùc ñôn ( ñoàng)

P – soá voán vay( ñoàng)

S – laõi suaát ñôn (%)

T – soá thôøi ñoaïn tröôùc khi thanh toaùn

Tröôøng hôïp vay theo cheá ñoä laõi töùc gheùp , töùc laø tieàn laõi cuûa thôøi ñoaïn tröôùc ñöôïc nhaäp vaøo voán goác ñeå tính laõi cho thôøi ñoaïn sau thì duøng coâng thöùc cô baûn ñeâ tính toaùn laø hoaøn toaøn phuø hôïp.

o       Ñoâí vôùi laõi suaát thöïc vaø laõi suaát danh nghóa:

Trong coâng thöùc cô baûn , i laø laõi suaát thöïc öùng vôùi thôøi ñoaïn tính toaùn .

Laõi suaát thöïc laø laõi suaát maø thôøi ñoaïn phaùt bieåu möùc laõi baèng thôøi ñoaïn gheùp laõi.

Trong khi laäp döï aùn ñaàu tö , thôøi ñoaïn tính toaùn thöôøng duøng laø naêm. Nhö  vaäy neáu gaëp laõi suaát thöïc cuûa thôøi ñoaïn ngaén ( thaùng, quyù , 6 thaùng) thì ta phaûi ñoåi ra laõi suaát thöïc thôøi ñoaïn daøi ( naêm) roài môùi aùp duïng coâng thöùc cô baûn.

Goïi :

i1 – laõi suaát thöïc trong thôøi ñoaïn ngaén ( thaùng, quyù, 6 thaùng)

i2 – laõi suaát thöïc trong thôøi ñoaïn daøi ( naêm)

m – soá thôøi ñoan ngaén trong thôøi ñoaïn daøi

cho P = 1. Tính F sau 1 naêm, ta coù:

§         Tính theo i1:

F = 1.(1+i1)m

§         Tính theo i2:

F = 1.(1+i2)

Do ñoù:

(1+i1)m = (1+ i2)

i2 =  (1+i1)m – 1               ( 2.4)

Laõi suaát danh nghóa laø laõi suaát maø thôøi ñoaïn phaùt bieåu möùc laõi khaùc vôùi thôøi ñoaïn gheùp laõi. Thoâng thöôøng thôøi ñoaïn gheùp laõi ngaén hôn thôøi ñoaïn phaùt bieåu möùc laõi.

i- laõi suaát thöïc trong thôøi ñoaïn tính toaùn( naêm)

r – laõi suaát danh nghóa trong thôøi ñoaïn phaùt bieåu

m1 – soá thôøi ñoaïngheùp laõi trong thôøi ñoaïn phaùt bieåu

m2 – soá thôøi ñoaïn gheùp laõi trong thôøi ñoaïn tính toaùn

Ta coù:

i = (1+ r/m_1) m2 – 1

•               Xaùc ñònh laõi suaát chieát khaáu cuûa döï aùn ñaàu tö:

Trong tröôøng hôïp toång quaùt , ñeå coù theå aùp duïng coâng thöùc cô baûn thì laõi suaát chieát khaáu phaûi laø laõi suaát thöïc nhö treân ñaõ noùi. Neáu gaëp laõi suaát danh nghóa thì phaûi ñoåi ra laõi suaát thöïc roài môùi duøng coâng thöùc cô baûn.

Ñoái vôùi caùc döï aùn ñaàu tö, vì ñôn vò thôøi gian laáy laø naêm neân ta phaûi ñoåi ra laõi suaát thöïc naêm roài môùi tính cho döï aùn.

o       Xaùc ñònh laõi suaát bình quaân theo cô caáu caùc nguoàn voán

Khi ta muoán söû duïng baát kì moät nguoàn voán naøo thì ta phaûi chòu moät chi phí goïi laø chi phí söû duïng voán, cuõng thöôøng goïi taét laø chi phí voán, ñöôïc tính thoâng qua laõi suaát cuûa nguoàn voán ñoù.

Neáu döï aùn söû duïng nhieàu nguoàn voán vôùi caùc tyû leä khaùc nhau trong toång voán thì laõi suaát chieát khaáu cuûa döï aùn laø laõi suaát bình quaân gia truyeàn ( coøn goïi la bình quaân coù troïng soá) cuûa caùc nguoàn voán ñoù.

Caùch tính laõi suaát bình quaân:

Ibq=

VR: Voán rieâng

MARR laõi suaát haáp daãn toái thieåu

VVdh: voán vay daøi haïn vôùi laõi suaát voán vay daøi haïn laø idh

VVth: voán vay trung haïn vôùi laõi suaát laø i th

VVngh: voán vay ngaén haïn  , vôùi ingh

o       Xaùc ñònh laõi suaát chieát khaáu coù xeùt ñeán laïm phaùt

Goïi i laø laõi suaát chieát khaáu chöa xeùt laïm phaùt ( % naêm) , ñoái vôùi döï aùn ñaàu tö thì chính laø ibq ôû treân. Goïi R laø tyû leä laïm phaùt (% naêm). Goïi I laø laõi suaát chieát khaáu coù xeùt laïm phaùt ( % naêm). Ta can tính I theo i vaø R.

I= ( 1 + i ) (1+r ) – 1

I = i + R + i.R

3.1.1.2.) Doøng tieàn ñaàu tö  vaø thu hoài:

•         Quy öôùc veõ doøng tieàn: ñeå veõ ñuùng doøng tieàn , ta can tuaân theo nhöõng quy öôùc sau :

o       Thôøi gian ñöôïc chia laøm nhieàu thôøi ñoaïn , trong döï aùn ñaàu tö moãi thôøi ñoaïn laø 1 naêm.

o       Goác cuûa doøng tieàn laáy taïi 0 cuõng gioáng nhö goác cuûa caùc toaï ñoä khaùc.

o       Tieàn thu (+) ta veõ leân ( á); tieàn chi ta veõ xuoáng (â). Neáu treân doøng tieàn chæ coù moät loaïi tieàn , hoaëc toaøn döông hoaëc toaøn aâm thì ta veõ leân hay veõ xuoáng taát caû ñeàu ñöôïc.

o       Caùc khoaûn tieàn xuaát hieän taïi caùc thôøi ñieåm khaùc nhau trong cuøng moät thôøi ñoaïn ñeàu ñöôïc xem nhö ôû cuoái thôøi ñoaïn ñeå tính toaùn. Chaúng haïn caùc khoaûn tieàn xuaát hieän vaøo thaùng 4 , thaùng 7 hoaëc thaùng 10 ñeàu ñöôïc xem nhö xuaát hieän ôû cuoái naêm ñoù.

o       Dó nhieân quy öôùc naøy seõ daãn ñeán sai soá, nhöng ta boû qua sai soá naøy ñeå tieän tính toaùn. Tröôøng hôïp sai soá lôùn khoâng theå boû qua thì ta laáy ñôn vò thôøi ñoaïn nhoû hôn naêm, chaúng haïn quyù thaùng , tuaàn , ngaøy.

•         Doøng tieàn ñaàu tö vaø thu hoài

o       Khi döï aùn gaén vôùi naêm lòch

Khi xem xeùt moät  döï aùn  ñaàu tö hoaøn chænh thì döï aùn ñoù thöôøng gaén vôùi naêm lòch. Chaúng haïn moät döï aùn ñaàu tö ñöôïc tieán haønh baét ñaàu töø naêm 2003 thì naêm 2003 laø naêm thöù nhaát cuûa döï aùn. Luùc naøy goác 0 laø ñaàu naêm 2003 vaø 1 laø cuoái naêm 2003, ñaàu naêm 2004. Theo quy öôùc veõ doøng tieàn thì ñaàu tö trong naêm thöù nhaát ñeàu ñöôïc ñöa veà cuoái naêm, töùc ñöa veà naêm 1.

Neáu döï aùn laïi ñöôïc baét ñaàu töø tröôùc 2003 vaø laø thôøi gian xaây döïng coâng trình , ñoàng thôøi ta laïi muoán ñaùnh goác 0 laø ñieåm baét ñaàu , naêm 2003 laø naêm thöù nhaát saûn xuaát kinh doanh cuûa döï aùn ( chöù khoâng phaûi laø naêm thöù nhaát xaây döïng döï aùn) thì soá voán boû ra tröôùc naêm2003 ñeàu ñöôùc chuyeån veà goác 0 , coù xeùt ñeán tieàn laõi vay phaùt sinh trong thôøi gian xaây döïng tröôùc naêm 2003. Luùc naøy taïi 0 coù moät khoaûn ñaàu tö la C_0.

o                   Khi döï aùn khoâng gaén lieàn vôùi naêm lòch:

Trong nhieàu tröôøng hôïp , khi laäp döï aùn, ta chöa bieát roõ vaøo thôøi ñieåm naøo ( ngaøy thaùng naêm naøo) thì ta seõ nhaän ñöôïc giaáy pheùp ñaàu tö neân cuõng khoù gaén vôùi naêm lòch. Luùc naøy ngöôøi ta choïn moác 0 ( chöù khoâng phaûi naêm 0 ) laø thôøi ñieåm baét ñaàu boû tieàn ra tieán haønh ñaàu tö vaø seõ coù C_0. Neáu ñaàu tö laïi ñöôïc phaân kì tieáp trong caùc naêm sau  thì seõ coù caû C_0, C_1, C_2, ….

Caàn  chuù yù raèng khaùi nieäm ñaàu tö ban ñaàu laø ñeå phaân bieät vôùi taùi ñaàu tö, chöù khoâng phaûi laø ñaàu tö chæ boû ra laàn ñaàu C_0. ÔÛ nay C_0, C_1,C_2, …ñeàu laø ñaàu tö ban ñaàu ( nhöng coù phaân kì). Taùi ñaàu tö laø laáy tieàn trong laõi roøng + khaáu hao cuûa döï aùn A ñeå ñaàu tö tieáp cho döï aùn A nhaèm phaùt trieån môû roäng theâm trong töông lai.

o       Ñaàu tö  Ct:

Voán ñaàu tö Ct bao goàm voán coá ñònh vaø voán löu ñoäng phaûi boû ra trong naêm t. Voán coá ñònh lôùn nhaát laø voán mua saém thieát bò coâng ngheä vaø voán xaây döïng coâng trình.

Coâng thöùc tính khaáu hao theo ñöôøng thaúng:

(2.8)

Trong ñoù

KH: löôïng khaáu hao haèng naêm

n: thôøi haïn khaáu hao

C: giaù trò taøi saûn caàn khaáu hao

S: giaù trò coøn laïi cuûa taøi saûn sau n naêm.

o       Thu hoài Rt

Caàn phaân bieät thu hoài vôùi thu nhaäp, vì thu nhaäp thì coù ñaùnh thueá thu nhaäp, coøn thu hoài thì khoâng coù moät quoác gia naøo ñaùnh thueá thu hoài. Trong tröôøng hôïp toång quaùt , ñoái vôùi moät döï aùn saûn xuaát kinh doanh , thì thu hoài Rt bao goàm caùc khoaûn sau ñaây cuûa naêm t:

Rt = LRt + KHt

Trong ñoù

LRt laø laõi roøng cuûa naêm t

KHt laø khaáu hao cuûa naêm t

Khi t = n , trong ñoù n laø thôøi haïn ñaàu tö thì

Rn= LRn + KHn + voán löu ñoäng cuoái naêm n.

- Doøng tieàn roøng

Neáu treân doøng tieàn coù caû tieàn döông (+), tieàn aâm( - ) , nghóa laø taïi caùc thôøi ñieåm t = 0,1,2,…, k,…,n coù caû tieàn thu laãn tieàn chi thì taïi naêm k ta kí hieäu tieàn döông laø Bk , tieàn aâm laø Ck. Ñaàu tö cuõng ñöôïc xem laø moät khoaûn tieàn aâm. Laáy Ak = Bk – Ck , thì Ak laø moät doøng tieàn roøng, töùc laø ta coäng tröø luoân ñeå coù tieàn roøng cuûa naêm ñoù.

3.1.1.3.) Choïn thôøi ñieåm tính toaùn :

Ñeå coù theå so saùnh ñöôïc caùc phöông aùn ñaàu tö hoaëc caùc döï aùn ñaàu tö , ta caàn chuyeån taát caû caùc khoaûn tieàn xuaát hieän ôû caùc thôøi ñieåm khaùc nhau veà moät thôøi ñieåm tính toaùn chung.

- Ñoái vôùi döï aùn thoâng thöôøng , thôøi gian xaây döïng ngaén

Ñaây laø nhöõng döï aùn töông ñoái ñôn giaûn ,thôøi gian laøm coâng taùc chuaån bò vaø xaây döïng trong voøng moät naêm thì thôøi ñieåm tính toaùn ( goác o cuûa doøng tieàn ) thöôøng ñöôïc choïn laø luùc baét ñaàu boû voán ra ñaàu tö, hoaëc cuõng coù theå laáy töø khi nhaän ñöôïc quyeát ñònh ñaàu tö hoaëc Giaáy pheùp ñaàu tö. Töø goác 0 tieán haønh tính toaùn theo töøng naêm cho ñeán heát thôøi haïn ñaàu tö.

- Ñoái vôùi döï aùn lôùn , thôøi gian xaây döïng daøi.

Ñoái vôùi nhöõng döï aùn naøy cuõng coù theå choïn thôøi ñieåm tính toaùn theo caùch treân , töùc laø laáy goác 0 khi baét ñaàu boû tieàn ra ñeå thöïc hieän ñaàu tö.

Ñoái vôùi döï aùn lôùn , thôøi gian xaây döïng thöôøng keùo daøi vaø coù 2 giai ñoaïn roõ reät :giai ñoaïn xaây döïng coâng trình vaø giai ñoaïn khai thaùc coâng trình. Vì vaäy thôøi ñieåm tính toaùn thöôøng ñöôïc choïn laø naêm keát thuùc thi coâng coâng trình vaø baét ñaàu ñöa coâng trình vaøo khai thaùc. Luùc naøy naêm tính toaùn ñöôïc goïi laø naêm goác.

- Tröôøng hôïp döï aùn coù gaén vaøo naêm lòch:

Neáu döï aùn coù gaén vaøo naêm lòch , chaúng haïn naêm 2003 laø naêm ñaàu tieân cuûa döï aùn thì goác 0 ñaët ôû ñaàu naêm 2003; 1 laø cuoái naêm 2003 vaøcuõng laø ñaàu naêm 2004, töùc laø naêm thou 2 cuûa döï aùn. Theo quy öôùc veõ doøng tieàn thì nhöõng khoaûn ñaàu tö cuûa naêm naøo ñeàu ñöôïc theå hieän ôû cuoái naêm ñoù.

3.1.2.) XAÙC ÑÒNH CAÙC CHÆ TIEÂU HIEÄU QUAÛ TAØI CHÍNH CUÛA DÖÏ AÙN TRONG ÑIEÀU KIEÄN CHAÉC CHAÉN – BAØI TOAÙN TÓNH.

3.1.2.1. ) Thôøi gian hoaøn voán – T ( PAYBACK PERIOD)

- Ñònh nghóa

Thôøi gian hoaøn voán T laø thôøi gian caàn thieát ñeå coù theå hoaøn traû laïi voán ñaàu tö ñaõ boû ra, töùc laø thôøi gian caàn thieát ñeå cho toång hieän giaù cuûa thu hoài vöøa baèng toång hieän giaù cuûa voán ñaàu tö.

Goïi:

Rt: thu hoài taïi naêm t

Ct: ñaàu tö thöïc hieän taïi naêm t, bao goàm caû voán coá ñònh vaø voán löu ñoäng vì ta ñang caàn ñaùnh giaù hieäu quaû söû duïng voán noùi chung.

Ta coù theå moâ taû ñònh nghóa treân baèng ñaúng thöùc sau ñaây:

Cuõng töùc laø:

Trong ñoù:

i: laõi suaát chieát khaáu ( % naêm)

Rt: baèng laõi roøng coäng khaáu hao taïi naêm t.

- Phöông phaùp tính T:

Theå hieän qua ví duï: tính thôøi gian hoaøn voán T cho döï aùn sau ñaây. Caùc soá lieäu nhö sau:

Moác

Ñaàu tö

Laõi roøng

Khaáu hao

1

2,0

0,45

1,0

2

3,0

0,5

1,0

3

1,5

0,55

1,0

4

-

0,70

1,0

5

-

0,80

1,0

Giaûi: ta laäp baûng tính sau:

Chæ tieâu

1

2

3

4

5

1. heä soá chieát khaáu

0,8929

0,7929

0,7118

0,6355

0,5674

2. Ct

2,0

3,0

1.5

-

-

3. PV(Ct)

1,7858

2,3916

1,0677

-

-

4. Luyõ keá PV(Ct)

1,7858

4,1774

5,2451

-

-

5. Rt = LR + KH

1,45

1,50

1,55

1,70

1,80

6. PV( Rt)

1,2947

1,1958

1,1033

1,0804

1,0213

7. Luyõ keá PV ( Rt)

1,2947

2,4905

3,5938

4,6742

5,6955

Toång hieän giaù voán ñaàu tö baèng 5,2451 trieäu USD

Toång hieän giaù thu hoài tính ñeán heát naêm thöù 4 baèng 4,6742 trieäu USD ,chöa theå hoaøn ñuû voán.

Toång hieän giaù thu hoài naêm thöù 5 baèng 5,6955, lôùn hôn toång hieän giaù ñaàu tö,

Vaäy :  4 naêm < T < 5 naêm

T = 4 naêm + moät soá thaùng cuûa naêm thöù 5

- Heát naêm thöù 4 voán coøn thieáu ( chöa hoaøn ñuû ) :

5,2451- 4,6742 = 0,5709   trieäu USD

- Hieän giaù thu hoài cuûa rieâng naêm thöù 5 laø 1,0213 trieäu USD. Giaû söû phaân boá ñeàu trong 12 thaùng thì hieän giaù moãi thaùng cuûa naêm thöù thöù 5 baèng :

1,0213/ 12 = 0,0851 trieäu USD

- Vaäy soá thaùng caàn thieát cuûa naêm thöù 5 duøng ñeå hoaøn voán baèng :

0,5709/ 0,0851 = 6,7 thaùng , laáy troøn baèng 7 thaùng .

Vaäy thôøi gian hoaøn voán baèng : T = 4 naêm 7 thaùng

Coù theå toùm taét caùc pheùp tính treân nhö sau:

T= 4 naêm +   thaùng

T= 4 naêm 7 thaùng.

- Öu khuyeát ñieåm cuûa chæ tieâu T

o       Öu ñieåm :

- Deã xaùc ñònh

- Ñoä tin caäy töông ñoái cao. Lyù dolaø thôøi gian hoaøn voán laø nhöõng naêm ñaàu khai thaùc , möùc ñoä baát traéc ít hôn nhöõng naêm sau. Caùc soá lieäu döï baùo ñoái vôùi caùc naêm ñaàu coù ñoä tin caäy cao hôn nhöõng naêm sau.

- Chæ tieâu naøy giuùp caùc nhaø ñaàu tö thaáy ñöôïc ñeán bao giôø thì voán coù theå ñöôïc thu veà ñuû , treân quan ñieåm hieän giaù , do ñoù hoï coù theå sô boä quyeát ñònh coù neân ñaàu tö hay khoâng.

- Soá nghòch ñaûo cuûa T goïi laø E. Ví duï T= 4 naêm thì E= 0,25 hay 25% . E ñöïôc xem gaàn ñuùng laø heä soá hieäu quaû ñaàu tö trong nhöõng naêm ñaàu. Coù theå ñem E so saùnh vôùi hieäu quaû tieâu chuaån [ E} . Neáu E  {E} thì vieäc ñaàu tö laø coù lôïi.

- Do coù nhöõng öu ñieåm keå treân neân chæ tieâu thôøi gian hoaøn voán ñöôïc söû duïng roäng raõi vaø laø chæ tieâu baét buoäc khi tính toaùn laäp döï aùn ñaàu tö.

o       Khuyeát ñieåm:

Khoâng cho bieát thu nhaäp to lôùn sau khi hoaøn voán. Ñoâi khi moät döï aùn coù thôøi gian hoaøn voán daøi nhöng laïi coù thu nhaäp veà sau cao thì vaãn coù theå laø moät döï aùn toát. Do ñoù khoâng döïa vaøo thôøi gian hoaøn voán ñeå keát luaän raèng döï aùn naøy toát hôn döï aùn kia.

3.1.2.2. ) Hieän giaù thu hoài thuaàn- NPV ( NET PRESENT VALUE)

- Ñònh nghóa: Hieän giaù thu hoài thuaàn aø hieäu soá cuûa toång hieän giaù thu hoài, tính cho caû thôøi haïn ñaàu tö , tröø ñi toång hieän giaù voán ñaàu tö , töùc laø toång hieän giaù tieàn lôøi sau khi ñaõ hoaøn ñuû voán.

- Phöông phaùp tính:

Döïa vaøo ñònh nghóa treân ta coù coâng thöùc tính NPV nhö sau:

NPV =

Cuõng töùc laø:

NPV=

Trong ñoù :

n: thôøi haïn ñaàu tö ( naêm)

Rt : thu hoài taïi naêm t . Khi tính NPV thi Rt cuõng thöôøng laáy baèng laõi  roøng coäng khaáu hao. Sau moät soá naêm heát khaáu hao thì chæ coøn laïi laõi roøng. Ñoâi khi ngöôøi ta coøn tính theâm caùc khoaûn thanh lyù nhaát laø thanh toaùn taøi saûn coá ñònh khi heát thôøi gian ñaàu tö. Tuy nhieân vì khoaûn thanh lyù naøy xuaát hieän sau khi ñaõ heát thôøi haïn ñaàu tö khoâng aûnh höôûng ñeán quaù trình saûn xuaát kinh doanh tröôùc ñoù ,maët khaùc , caùc taøi saûn coá ñònh naøy cuõng ñaõ khaáu hao heát laâu roài , neân thöôøng khoâng tính vaøo Rt.

i: laõi suaát chieát khaáu % (naêm)

- Öu khuyeát ñieåm cuûa chæ tieâu NPV

- Öu ñieåm :

- Chæ tieâu NPV cho ta bieát ñöôïc toång hieän giaù cuûa tieàn lôøi , sau khi ñaõ hoaøn ñuû voán. Nhö vaäy chæ tieâu NPV ñaõ khaéc phuïc ñöôïc caùc khuyeát ñieåm cuûa thôøi gian hoaøn voán T.

- Neáu NPV > 0 thì döï aùn coù lôøi

- Neáu NPV < 0 thì döï aùn bò loã

- Neáu NPV = 0 thì döï aùn khoâng lôøi khoâng loã , töùc laø thu hoài chæ vöøa ñuû traû laïi voán, tính treân quan ñieåm hieän giaù.

o       Khuyeát ñieåm:

- NPV chæ cho ta bieát döï aùn lôøi hay loã, vaø soá tieàn lôøi loã baèng bao nhieâu , nhöng chöa cho ta bieát möùc ñoä sinh lôïi ( laõi suaát) cuûa baûn thaân döï aùn. Do ñoù ñoâi khi döï aùn tuy coù lôøi nhöng vaãn chöa neân ñaàu tö vì möùc ñoä sinh lôïi thaáp.

- Hôn nöõa, NPV tính ra seõ laø moät haèng soá coù giaù trò nhö moät trò ngaãu nhieân chöù chöa cho ta thaáy quy luaät , nghóa laø môùi cho ta bieát keát quaû chöù chöa cho ta bieát hieäu quaû. Vì vaäy coù theå xaûy ra tröôøng hôïp döï aùn A coù NPV lôùn hôn NPV cuûa döï aùn B nhöng chöa ñuû ñeå ta noùi raèng döï aùn A toát hôn döï aùn B.

3.1.2.3.) Suaát thu hoài noäi boä IRR ( INTERNAL RATE OF RETURN)

- Khaùi nieäm :

Nhö treân ñaõ thaáy , NPV laø moät haøm cuûa laõi suaát chieát khaáu i% , töùc laø NPV= f( i) . Trong ñoù laõi suaát chieát khaáu i ñöôïc xaùc ñònh xuaát phaùt töø cô caáu caùc nguoàn voán cuûa döï aùn. Khi söï löïa choïn cuûa chuû ñaàu tö veà cô caáu caùc nguoàn voán thay ñoåi thì i cuõng thay ñoåi vaø NPV cuõng thay ñoâit theo. Nhö vaäy NPV coøn phuï thuoäc chaët cheõ vaøo söï löïa choïn chuû quan cuûa con ngöôøi veà cô caáu caùc nguoàn voán, chöa phaûn aûnh ñöôïc quy luaät khaùch quan theå hieän khaû naêng sinh lôïi cuûa baûn thaân döï aùn.

Neáu bay giôø ta choïn ñöôïc 1 laõi suaát r% vaø duøng noù ñeå chieát khaáu döï aùn maø coù keát quaû NPV = f( r) = 0 thì laõi suaát r naøy ñöôïc goïi laø IRR, töùc laø tyû suaát thu hoài noäi boä. Luùc naøy ta seõ coù :

Nhö vaäy IRR chính aø moät laõi suaát r% maø neáu ta duøng laõi suaát naøy ñeå chieát khaáu döï aùn thì sau n naêm , töùc laø heát thôøi haïn ñaàu tö , döï aùn ñaõ töï noù hoaøn voán khoâng lôøi khoâng loã.

Noùi caùch khaùc ,IRR chính laø moät laõi suaát phaän bieät cho ta ñaâu laø vuøng lôøi vaø ñaâu laø vuøng loã cuûa döï aùn xeùt trong caû thôøi haïn ñaàu tö.

Laõi suaát naøy khoâng phaûi do chuû ñaàu tö löïachoïn maø baûn thaân döï aùn töï can ñoái maø coù, nghóa laø ñaõ khaùch quan hôn.

- Phöông phaùp tính:

Ta thaáy raèng ñeå tìm ñöôïc IRR=r ta caàn phaûi giaûi haøm NPV=f(i), vì r chính laø nghieäm cuûa haøm naøy. Vieäc naøy raát khoù khaên vì ñaây laø moät haøm baäc cao.

Tröôøng hôïp toång quaùt:

Chaúng haïn coù moät doøng tieàn nhö hình veõ , n= 2 naêm

1540

1000

2500

Haõy tính IRR cuûa doøng tieàn treân?

Giaûi :

Nhaän thaáy doøng tieàn naøy coù 2 laàn ñoåi daáu. Nhö vaäy seõ coù 2 giaù trò r laøm cho NPV = f(r)=0

Ta coù :

NPV = 1000-2500(1+r)-1+ 1540 ( 1+r)-2

Cho NPV =0 se tìm ñöôïc r töông öùng.

Ñaët ( 1+ r ) = x ,ta coù :

NPV= 1000 – 2500.x-1+ 1540.x-2

Giaûi phöông trình baäc 2 naøy ta ñöôïc

X1= 1,1    r_1 = 0,1 = 10%  naêm

X2 = 1.4   r_2 = 0,4 = 40%  name

Ñeå tìm r, ñoái vôùi doøng tieàn ñaàu tö treân , ta caàn phaûi giaûi moät phöông trình baäc 2, vì n= 2 naêm. Nhöng noùi chung , thôøi haïn ñaàu tö thöôøng raát daøi, coù theå leân ñeán 30, 50 naêm. Vieäc giaûi quyeát moät phöông trình baäc cao nhö vaäy laø moät ñieàu raát phöùc taïp.

Phöông phaùp ñoà thò :

Ñoái vôùi doøng tieàn ñaàu tö vaø thu hoài thöôøng chæ coù moät laàn ñoåi daáu. Ñaàu tö ( - ) vaøo nhöõng naêm ñaàu , coøn thu hoài ( + ) rôi vaøo nhöõng naêm sau ,keå töø khi baét ñaàu saûn xuaát kinh doanh. Vì vaäy , haøm NPV = f( i ) thöôøng chæ caét truïc hoaønh 1 laàn.

Ta coù theå duøng phöông phaùp ñoà thò ñeå tìm r nhö trong ví duï sau:

Giaû söû coù doøng tieàn sau :

Goác 0 : ñaàu tö 450.000 USD

Naêm 1,2,3,4 thu hoài laàn löôït baèng R_1 = 200.000, R_2 = 300.000, R_3= 300.000, R_4= 300.000 USD. Tính IRR?

Giaûi :

Ta laäp baûng tính nhö sau:

Moác

Doøng tieàn

PV taïi i%

20

30

40

50

60

70

0

- 450

- 450

- 450

-450

- 450

- 450

- 450

1

200

167

154

143

133

125

118

2

250

174

148

127

111

98

86

3

300

174

136

109

89

73

61

4

300

145

105

78

59

46

36

NPV

210

93

7

-58

-108

-149

Bieåu dieãn baèng ñoà thò

Phöông phaùp gaàn ñuùng :

Trong thöïc teá tính toaùn ,ñeå cho ñôn giaûn , coù theå giaûi ñöôïc baêngd tay , ngöôøi ta thöôøng duøng phöông phaùp gaàn ñuùng vôùi giaû thieát haøm f ( i ) trong ñoaïn laân caän giao ñieåm vôùi truïc hoaønh laø moät ñoaïn thaúng. Ta coù sô ñoà tính toaùn nhö sau:

-                          Choïn i_1 sao cho NPV 1 > 0 , choïn i_2 sao cho NPV_2 < 0.

-                          Noái NPV_1 vaø NPV2 ñöôøng f( i) chaéc chaén caét truïc hoaønh.

-                          r naèm trong khoaûng i_1 – i_2

Hai tam giaùc vuoâng ABC vaø AB’C’ ñoàng daïng. Ta coù :

Ghi chuù :

AB laø caïnh cuûa 1 tam , khoâng theå naøo aâm. Nhöng vì NPV2<0 neân ñeå ñaûm baûo cho AB > 0 ,ta phaûi laáy

Khi ñaõ tính ñöôïc r% thì ta neân laép vaøo coâng thöùc NPV ñeå kieåm tra. Neáu luùc ñoù NPV 0 ,chöùng toû coâng thöùc ta tính ñaõ ñuùng. Sai soá chæ neân

- YÙ nghiaõ cuûa chæ tieâu IRR:

Nhö treân ñaõ noùi , IRR = r%  laø moät laõi suaát do baûn thaân döï aùn sinh ra laøm can baèng giöuõ toång hieän giaù thu hoài vaø toång hieän giaù ñaàu tö , nghóa laø vôùi laõi suaát phaân bieät vuøng lôøi, vuøng loã cuûa döï aùn trong caû thôøi haïn ñaàu tö .

Nhö vaäy döï aùn phaûi gaùnh chòu moät laõi suaát lôùn hôn IRR thì döï aùn ñaõ loã roài ( NPV <0 ) , khoâng neân ñaàu tö. Ngöôïc laïi , neáu döï aùn chieát khaáu bôûi moät laõi suaát nhoû hôn IRR thì vaãn coù lôøi ( NPV = 0) , neáu soá tieàn laø ñuû lôùn thì vaãn coù theå ñaàu tö.

3.1.2.4. ) Ñieåm hoaø voán – BEP( BREAK – EVEN POINT)

Caùc chæ tieâu T, NPV , IRR cho ta bieát hieäu quaû ñaàu tö trong nhieàu naêm , trong caû thôøi haïn ñaàu tö. Ñeå ñaùnh giaù hieäu quaû taøi chính trong moät naêm ( moät thôøi ñoaïn ) , tadöïa vaøo chæ tieâu ñieåm hoaø voán.

- Ñònh nghóa:

Ñieåm hoaø voán laø ñieåm maø taïi ñoù doanh thu vöøa baèng chi phí ,töùc laø giao ñieåm cuûa haøm doanh thu vaø haøm chi phí.

Coù 3 loaïi ñieåm hoaø voán :

o       Ñieåm hoaø voán lôøi loã , coøn goïi laø ñieåm hoaø voán lyù thyueát

o       Ñieåm hoaø voán hieän kim , coøn goïi aø ñieåm hoaø voán tieàn teä

o       Ñieåm hoaø voán traû nôï

Coù nhieàu phöông phaùp xaùc ñònh ñieåm hoaø voán. Döôùi ñaây trình baøy 1 phöông phaùp vaø cuõng aø moät phöông phaùp thöôøng duøng nhaát.

- Phöông phaùp xaùc ñònh ñieåm hoaø voán lôøi loã

Goïi :

y1 laø haøm doanh thu , ta coù y1= a.x. Trong ñoù :

a : giaù baùn bình quaân 1 ñôn vò saûn phaåm

x : löôïng saûn phaåm baùn ra

y2 : aø haøm chi phí , ta coù y2 = bx+ c1. trong ñoù:

b: bieán phí bình quaân tính cho moät ñôn vò saûn phaåm

c1: ñònh phí trong naêm tính toaùn

Cho y1=y2, ta coù :

Bieåu dieãn baèng ñoà thò:

Trò soá lôøi loã baèng:

Taïi vuøng thaáp hôn ñieåm hoaø voán coù  ( vì ñöôøng y1 naèm döôùi ñöôøng y2) neân vuøng naøy ñöôïc goïi laø vuøng loã. Taïi vuøng cao hôn ñieåm hoaø voán neân goïi laø vuøng lôøi. Taïi ñieåm hoaø voán coù .

Goïi saûn trong naêm tính toaùn laø X. Ta thaáy:

o       Neáu X< x1 : bò loã

o       Neáu X > x1 : coù lôøi

o       Neáu X = x1 : hoaøvoán.

Xaùc ñònh möùc ñoä hoaø voán lôøi loã

Goïi  laø ø möùc ñoä hoaït ñoäng hoaø voán lôøi loã, coøn goïi laø tyû leä hoaø voán lôøi loã.

doanh thu hoaø voán / toång doanh thu

saûn löôïng hoaø voán / Toång saûn löôïng.

Möùc ñoä hoaø voán cho ta bieát ñöôïc hoaït ñoäng taøi chính trong naêm tính toaùn aø coù hôïp lyù hay khoâng. Neáu  nhoû chöùng toû vuøng loã heïp nhoû , vuøng lôøi lôùn , töùc döï aùn taïi naêm ñoù coù lôøi nhieàu. Ngöôïc laïi , neáu  quaù lôùn , quaù moät möùc cho pheùp , thì hoaït ñoäng taøi chính cuûa naêm ñoù khoâng coøn hôïp lyù nöõa.

Ví duï:

Moät döï aùn taïi moät naêm tính toaùn ,coù:

Toång saûn löôïng :50 T

Toång doanh thu: 100.000 USD

Toång ñònh phí : 10.000 USD

Toång bieán phí : 80.000 USD

Khaáu hao : 2.000 USD

Nôï vay phaûi traû trong naêm : 5.000 USD

Thueá  TNDN: 3.000 USD

Haõy xaùc ñònh ñieåm hoaø voán lôøi loã vaø tyû leä hoaø voán 1 .

Giaûi :

C1= 10.000 USD

Do ñoù:

y1 = 2.000 x ; y2 = 1.600 x + 10.000

Saûn löôïng hoaø voán lôøi loã :

Doanh thu taïi ñieåm hoaø voán lôøi loã :

25x 2000= 50. 000 USD

Möùc hoaït ñoäng hoaø voán:

- Phöông phaùp xaùc ñònh ñieåm hoaø voán hieän kim

Ñieåm hoaø voán ôû treân chöa xeùt ñeán vieäc traû nôï. Nhöng trong ñaàu tö thöôøng coù voán vay neân khoâng theå khoâng xeùt ñeán vieäc traû nôï.

Ñieåm hoaø voán hieän kim xaùc ñònh möùc maø töø ñoù döï aùn coù hieän kim ñeå traû nôï vay. Luùc naøy trong ñònh phí ta caàn tröø ñi khaáu hao cô baûn vaø chi phí thaønh laäp vì soá tieàn naøy coù theå duøng ñeå traû nôï.

Goïi c2  laø ñònh phí hieän kim ,ta coù:

C2= c1 – KH

Trong ñoù:

c1: ñònh phí lôøi loã ñaõ tính ôû treân

KH: khaáu hao cô baûn vaø chi phí  thaønh laäp

Luùc naøy haøm doanh thu yt khoâng ñoåi. Coøn haøm chi phí :

Y2= bx+c2= b.x + ( c1-KH)

Ví duï:

Laáy laïi ví duï treân, ta coù:

Y_1=2.000x;  y_2=1.600+(10.000-2.000) = 1.600+8.000

Khi y_1=y_2, ta coù :

-                          Saûn löôïng taïi ñieåm hoaø voán hieän kim

-

-                          Doanh thu taïi ñieåm hoaø voán hieän kim

-                          202000= 40000 USD

-                          Goïi laø möùc hoaït ñoäng hoaø voán hieän kim coù:

-

-                          Ghi chuù: ta thaáy  vì trong ñònh phí ta ñaõ tröø ñi khaáu hao.

- Phöông phaùp xaùc ñònh ñieåm hoaø  voán traû nôï

Töø ñieåm hoa voán hieän kim , döï aùn baét ñaàu coù tieàn ñeå traû nôï. Nôï ôû ñaây bao goàm soá nôï vay phaûi traû trong naêm vaø thueá thu nhaäp doanh nghieäp cuûa naêm ñoù.

Soá nôï phaûi traû vaø thueá TNDH phaûi ñoùng trong naêm ñöôïc xem nhö chi phí coá ñònh cuûa naêm ñoù.

Nhö vaäy, ñònh phí trong coâng thöùc tìm ñieåm hoaø voán traû nôï seõ laø ñònh phí cuûa ñieåm hoaø voán hieän kim coäng vôùi soá nôï vay phaûi traû vaø thueá TNDN pbaûi ñoùng trong naêm.

Goïi c_3 laø ñònh phí traû nôï, ta coù:

C_3=c_2 + Nôï + Thueá TNDN

= (c_1 – KH ) + Nôï + Thueá TNDN

Luùc naøy y_1 vaãn coøn nhö cuõ , coøn y_2 seõ laø :

J y_2= bx+c_3=bx+ [( c_1-KH )+Nôï+ Thueá TNDN]

Caùc tính toaùn khaùc vaõn nhö cuõ.

Ví duï ta tính tieáp ví duï treân.

y_1=2.000x

y_2= 16000+[(10.000-2000)+ 5.000+3.000]=1.600x+16.000

Khi y_1=y_2,tacoù:

-                          Saûn löôïng taïi ñieåm hoaø voán traû nôï:

-                          Doanh thu taïi ñieåm hoaø voán traû nôï

-                          40x2000=80000 USD

-                          Goïi   möùc hoaït ñoäng hoaøn voán traû nôï

-

-                          Ghi chuù:

-                          Ta coù

Coù theå bieåu dieãn 3 loaïi ñieåm haøo voán noùi treân baèng ñoà thò sau ñaây:

Chuù yù : caùc ñöôøng y_2 song song vôùi nhau vì ñeàu coù cuøng moät heä soá baèng b.

Xaùc ñònh laõi roøng sau khi hoaø voán traû nôï:

Caùch 1:

. Trong ñoù y_2 laøhaøm chi coù xeùt ñeán traû nôï. Ta ñaõ coù:

y_1= 2.000x. Ta tính vôùi x=X=50T

y_1= 2.000=100.000USD chính laø toång doanh thu.

USD

Caùch 2:

Saûn löôïng hoaøvoán traû nôï baèng 40T. Nhö vaäy:

-                          Saûn löôïng sinh lôøi= 50T- 40T= 10T

-                          Doanh thu sinh lôøi

-

-                          Bieán phí saûn phaåm sinh lôøi

-

Vì ñònh phí khoâng phuï thuoäc vaøo saûn löôïng neân khoâng caàn tính theâm ñònh phí. Do ñoù:

-                          Laõi roøng sau khi hoaø voán traû nôï

-                          20.000-16.000=4.000USD

- YÙ nghóa chæ tieâu ñieåm hoaø voán

Trong töøng naêm cuûa döï aùn , ñieåm hoaø voán coù yù nghóa raát lôùn, theå hieän ôû caùc ñieåm sau ñaây:

-                          Ñieåm hoaø voán laø ñieåm phaân bieät cho ta vuøng lôøi vuøng loã cuûa döï aùn trong caùc naêm tính toaùn.

-                          Möùc hoaït ñoäng hoaø voán caøng nhoû thì döï aùn trong naêm ñoù caøng toát vì vuøng loã heïp vuøng lôøi roäng. Vieäc haï thaáp  coù lieân quan ñeán toaøn xí nghieäp( vì  tính theo %, thöïc chaát laø moät chæ tieâu khoâng thöù nguyeân).

3.1.3.) ÑAÙNH GIAÙ HIEÄU QUAÛ TAØI CHÍNH CUÛA DÖÏ AÙN TRONG ÑIEÀU KIEÄN COÙ RUÛI RO – PHAÂN TÍCH ÑOÄ NHAÏY.

3.1.3.1.) Choïn chæ tieâu ñeå phaân tích:

Thoâng thöôøng döï aùn khoâng caàn phaûi phaân tích söï bieán ñoäng ñoái vôùi caû 4 chæ tieâu T, NPV, IRR, BEP, maø chæ caàn phaân tích ñoái vôùi NPV hoaëc IRR laø ñuû. Tuy nhieân, vì IRR ñöôïc xaùc ñònh xuaát phaùt töø NPV , neân ta chæ caàn phaân tích ñoái vôùi NPV. Ñeå tieän lôïi hôn ta laïi coù theå xeùt ñôn giaûn nhö sau: vì NPV ñöôïc xaùc ñònh xuaát phaùt töø Ct vaø Rt , trong ñoù Ct coù theå xem nhö coá ñònh, coøn Rt = LRt+ KHt thì KHt cuõng coù theå xem nhö coá ñònh ( do ta hoaïch ñònh khaáu hao). Vaäy thöïc chaát yeáu toá cuoái cuøng bieán ñoäng chính laø laõi roøng haøng naêm.

Toùm  laïi coù theå nhìn nhaän vaán ñeà bieán ñoäng nhö sau: khi caùc traïng thaùi thò tröôøng thay ñoåi thì yeáu toá nhaïy caûm nhaát ñoái vôùi söï thay ñoåi ñoù chính laø laõi roøng.

Vì vaäy ñeå khaûo saùt baøi toaùn ñoäng ta coù theå choïn laic roøng laøm chæ tieâu ñaïi dieän duøng ñeå phaân tích.

3.1.3.2.) Xaùc ñònh kyø voïng cuûa laõi roøng

Caùch laøm nhö sau:

-                          Goïi Ei laø caùc traïng thaùi thò tröôøng i( , chaúng haïn E_1- thò tröông toát ; E_2 – thò tröôøng trung bình ; E_3 – thò tröôøng xaáu)

-                          Goïi P(E_1) laø xaùc suaát xaûy ra thò tröôøng Ei. Ta coù :

-

-                          Goïi LR( Ei) laø giaù trò cuûa laõi roøng xaùc ñònh töông öùng vôùi traïng thaùi thò tröôøng Ei .

-                          Goïi EMV laø kyø voïng cuûa laõi roøng xaùc ñònh theo töøng phöông aùn( döï aùn)

-

-                          Khi so saùnh caùc phöông aùn ( döï aùn ) vôùi nhau maø chöa xeùt ñeán ñoä nhaïy thì thoâng thöôøng phöông aùn( döï aùn ) naøo ñaït max EMV seõ ñöôïc löïa choïn.

Ví duï:

Taïi moät naêm saûn xuaát kinh doanh oån ñònh , duøng laøm naêm tính toaùn ,hai döï aùn A vaø B coù caùc soá lieäu nhö  baûng. Hoûi neân choïn döï aùn naøo?

Döï aùn

Traïng thaùi thò tröôøng

E_1 – Toát

E_2 – Trung bình

E_3 – Xaáu

A

500

400

300

B

700

400

100

Xaùc suaát

0,2

0,6

0,2

Caùc giaù trò baèng tieàn trong baûng laø chæ tieâu LR tính baèng ñôn vò 10^3 USD

Giaûi:

Baøi toaùn naøy coù moät taàng chieán löôïc ( choïn A hoaëc choïn B) neân ta coù theå giaûi baèng baûng hoaëc baèng caây quyeát ñònh. Döôùi ñaây ta giaûi baèng baúng:

Keát quaû EMVA=EMVB=400. ta chöa coù ñuû lyù do ñeå choïn döï aùn naøo boû döï aùn naøo.

3.1.3.3.) Phaân tích ñoä nhaïy:

Ñoä nhaïy ôû ñaây ñöôïc hieåu laø ñoä nhaïy caûm cuûa chæ tieâu laõi roøng tröôùc söï bieán ñoäng cuûa traïng thaùi thò tröôøng Et vôùi caùc xaùc suaát töông öùng P( Et). Neáu ta quan nieäm caùc giaù trò LR’(Et) laø caùc giaù trò ngaãu nhieân thì roõ raøng ñoä nhaïy caûm ôû ñaây chính laø ñoä leäch chuaån cuûa chuùng so vôùi lì voïng laõi roøng.

Ñoä leäch chuaån ( cuõng töùc laø ñoä nhaïy) tính theo coâng thöùc sau ñaây:

Ví duï :

Tính ñoä nhaïy cho caùc döï aùn A vaø B cuûa ví duï treân

Giaûi:

Nhaän thaáy  lôùn hôn nhieàu so vôùi , chöùng toû döï aùn B raát khoâng oån ñònh ( caùc trò ngaãu nhieân phaân taùn raát xa kyø voïng ),nghóa laø döï aùn raát nhaïy caûm tröôùc caùc bieán ñoäng cuûa caùc traïng thaùi thò tröôøng

Neáu nhaát thieát phaûi choïn moät trong2 döï aùn hoaëc A hoaëc B thì trong tröôøng hôïp naøy ta neân choïn döï aùn A , khoâng phaûi kyø voïng laõi roøng lôùn hôn döï aùn B maø ít bieán ñoäng hôn , an toaøn hôn döï aùn B. Nhö vaäy döï aùn ñöôïc choïn theo min.

3.1.3.4.) Haønh lang an toaøn:

Khi chæ coù moät döï aùn hoaëc khi khoâng nhaát thieát cöù phaûi choïn laáy moät trong 2 döï aùn , hoaëc A hoaëc B , thì ñeå cho chaéc chaén hôn ,ta ñem keát quaû tính toaùn ñöôïc so saùnh vôùi caùc soá ñònh chuaån cho tröôùc goïi laø haønh lang an toaøn. Soá ñònh chuaån veà laõi roøng kyù hieäu laø [LR], soá ñònh chuaån veà ñoä leäch chuaån kí hieäu laø [], ñöôïc xaùc ñònh treân cô sôû kinh nghieäm cuûa töøng ngaønh ngheà, töùc laø giaù trò trung bình tieân tieán cuûa ngaønh ngheà ñoù. Caùc soá ñònh chuaån cuõng coù theå do caùc chuû ñaàu tö yeâu caàu. Coù theå xem caùc soá ñònh chuaån laø nhöõng maét saøng duøng ñeå saøng döï aùn.

Chaúng haïn ,ñoái vôùi ví duï treân:

-                          Neáu [LR]400 nghìn USD thì caû 2 döï aùn ñeàu ñaït

-                          Neáu thì döï aùn A ñaït döï aùn B loaïi

-                          Neáu  thì caû 2 döï aùn ñeàu bò loaïi.

3.2.) PHAÂN TÍCH TAØI CHÍNH .

Ñoái vôùi baát cöù döï aùn naøo, duø laø tieàn khaû thi hay khaû thi ñeàu can phaûi tieán haønh phaân tích taøi chính. Ñaây laø moät noäi dung kinh teá quan troïng cuûa döï aùn.

Thoâng qua phaân tích taøi chính ta xaùc ñònh ñöôïc quy moâ ñaàu tö, cô caáu caùc loaïi voán, ngoàn taûi trôï cho döï aùn, tính toaùn thu chi laõi loã, nhöõng lôïi ích thieát thöïc mang laïi cho nhaø ñaàu tö  vaø cho caû coäng ñoàng.

Treân cô sôû ñoù, ta ñaùnh giaù ñöôïc hieäu quaû veà maët taøi chính cuûa vieäc ñaàu tö nhaèm quyeát ñònh coù neân ñaàu tö hay khoâng. Nhaø nöôùc cuõng coù caên cöù  vaøo nay ñeå xem xeùt caùc lôïiích taøi chính coù hôïp lyù hay khoâng , döï aùn coù ñaït ñöôïc caùc lôïi ích hay khoâng vaø döï aùn coù an toaøn veà maët taøi chính  hay khoâng.

Ñoái vôùi caùc döï aùn ñaàu tö  ñeå saûn xuaát , kinh doanh ,dòch vuï , noùi chung noäi dung phaân tích phaân tích taøi chính laø gioáng nhau , chæ khaùc nhau veà chi tieát.

Phaân tích taøi chính ,ngoaøi nhöõng taùc duïng treân , coøn laø cô sôû ñeå tieán haønh phaân tích kinh teá – xaõ hoäi.

Phaân tích taøi chính lieân quan tröïc tieáp ñeán ngaân quyõ cuûa nhaø ñaàu tö  , neân ñöôïc nhaø ñaàu tö ñaëc bieät quan taâm.

Vieäc tính toaùn phaân tích , ñaùnh giaù taøi chính ñöôïc tieán haønh theo noäi dung trình töï sau nay:

-         Xaùc ñònh voán ñaàu tö, cô caáu caùc loaïi voán ,nguoàn taøi trôï.

-         Laäp caùc baûng tính taøi chính

-         Xaùc ñònh caùc chæ tieâu hieäu quaû vaø caùc vaán ñeà khaùc. Ñeå tieän lôïi ta phaûi laäp thaønh caùc baûng tính.

3.2.1.) XAÙC ÑÒNH TOÅNG MÖÙC ÑAÀU TÖ VAØ NGUOÀN VOÁN

3.2.1.1.) Tính toaùn voán coá ñònh

Thaønh phaàn

Naêm

I

II

III

1.Chi phí chuan bò

2. Chi phí ban ñaàu veà maët ñaát , maët nöôùc ( keå caû trò giaù quyeàn söû duïng trong tröôøng hôïp beân VN vaø chi phí san neàn ,ñeàn buø giaûi phoùng maët baèng)

3. Giaù trò nhaø cöûa vaø caáu truùc haï taàng saün coù

4. Chi phí xaây döïng môùi hoaëc caûi taïo nhaø xöôûng ,keát caáu haï taàng

5. Chi phí veà maùy moùc thieát bò duïng cuï

6. Chi phí veà chuyeån giao coâng ngheä( trong tröôøng hôïp goùp voán hoaëc traû goïn)

7. Chi phí ñaøo taïo

8. Chi phí khaùc coäng voán coá ñònh

-         Chi phí chuaån bò laø nhöõng chi phí tröôùc khi thöïc thöïc thi döï aùn, bao goàm chi phí thaønh laäp, nghieân cöùu döï aùn, laäp hoà sô, trình duyeät,chi phí quaûn lyù ban ñaàu( hoäi hoïp, thuû tuïc…),quan heä daøn xeáp cung öùng, tieáp thò, … Chi phí chuaån bò laø moät khoaûn khoù coù theå xaùc ñònh ñöôïc. Chuû yeáu ta khoâng boû soùt caùc haïng muïc chi tieát vaø döï truø kinh phí cho caùc haïng muïc ñoù. Nhöõng chi phí naøy caàn coù söï nhaát trí thoâng qua thoaû thuaän cuûa caùc beân tham gia ñaàu tö.

-         Chi phí ban ñaàu veà  maët ñaát , maët nöôùc  caàn laäp thaønh vaên baûn coù xaùc nhaän cuûa cô quan coù thaåm quyeàn vaø phaûi phuø hôïp vôùi quy ñònh cuûa Boä taøi chính veà tieàn thueâ ñaát , maët nöôùc , maët bieån, keå caû khi beân Vieät Nam goùp voán baèng quyeàn söû duïng ñaát, maët nöôùc maët bieån.

-         Giaù trò nhaø cöûa vaø keát  caáu haï taàng saün coù cuõng phaûi coù xaùc nhaän nhö treân.

Voán coá ñònh tính cho töøng name neáu coù phaân kyø ñaàu tö.

3.2.1.2 )Tính toaùn voán löu ñoäng.

Thaønh phaàn

Naêm

I

II

III

1. Voán saûn xuaát

-         Nguyeân lieäu vaø baùn thaønh phaåm nhaäp khaåu

-         Nguyeân vaät lieäu vaø baùn thaønh phaåm noäi ñòa

-         Löông vaø baûo hieåm xaõ hoäi.

-         Ñieän nöôùc , nhieân lieäu.

-         Phuï tuøng thay theá

2. Voán löu thoâng

-         Nguyeân vaät lieäu toàn kho

-         Baùn thaønh phaåm toàn kho

-         Thaønh phaåm toàn kho

-         Haøng baùn chòu

3. Voán baèng tieàn

Coäng voán löu ñoäng( 1+2+3)

Khi laäp döï aùn ,voán löu thoâng cuõng laø moät khoaûn khoù tính chính xaùc maø ta chæ coù theå döï truø moät caùch töông ñoái. Voán löu thoâng ñöôïc döï truø döïa vaøo möùc toái thieåu cuûa taøi saûn coù vaø nôï. Khi tính toaùn ta caàn döï kieán soá ngaøy döï kieán toái thieåu caùc loaïi nguyeân vaät lieäu, baùn thaønh phaåm vaø heä soá chu chuyeån trong moät naêm.

Heä soá chu chuyeån =

Soá ngaøy döï tröï ñoái vôùi caùc loaïi nhaäp khaåu caàn ñuû ñeå tieán haønh caùc thuû tuïc nhaäp khaåu ( thöôøng laáy khoaûng 100 ngaøy)

-         Voán baèng tieàn ñöôïc tính döïa vaøo toång giaù thaønh saûn phaåm haøng naêm tröø ñi caùc khoaûn nguyeân lieäu , ñieän ,nöôùc, khaáu hao.

-         Soá ngaøy döï tröõ tieàn maët khoaûng 15 ngaøy.

-         Voán löu ñoäng cuõng tính cho töøng naêm cho ñeán naêm saûn xuaát oån ñònh.

3.1.2.3.) Toång möùc ñaàu tö

Thaønh phaàn

Naêm

I

II

III

A. Voán coá ñònh

B. Voán löu ñoäng caàn

C. Voán löu ñoäng taêng

D. Toång voán

3.2.1.4.) Nguoàn voán:

Nguoàn voán caàn ghi roõ voán do caùc beân töï huy ñoäng( voán goùp hoaëc coøn goïi laø voán rieâng) vaø voán vay.

a)     Toång voán do caùc beân töï huy ñoäng( voán goùp )

Trong ñoù :

Beân huy ñoäng voán

Giaù trò phaàn goùp voán

Chieám tyû leä

Phöông thöùc goùp

Beân A huy ñoäng

Beân B huy ñoäng

Beân C

Coäng

b)     Toång voán vay

Trong ñoù:

Giaù trò

Laõi suaát

Beân chòu traùch nhieäm cho vay hoaëc daøn xeáp

Vay trung haïn

Vay daøi haïn

3.2.1.5.) Tieán ñoä huy ñoäng voán

Loaïi voán

Naêm

I

II

III

1. Voán töï huy ñoäng ( Voán phaùp ñònh , voán töï coù)

Trong ñoù:

-         Beân A

-         Beân B

-         Beân C

2. Voán vay ngaén haïn

3. Voán vay trung haïn

4. Voán vay daøi haïn

Coäng

3.1.2.) LAÄP CAÙC BAÛNG TAØI CHÍNH:

3.2.2.1.) Döï truø doanh thu:

Doanh thu caàn tính ñuû caùc khoaûn do tieâu thuï saûn phaåm chính , phuï, baùn thaønh phaåm, hoaït ñoäng dòch vuï,…mang laïi.

Doanh thu:

Thò tröôøng saûn phaåm ( vaø) dòch vuï

Naêm

I

II

III

1.

2.

Coäng

Toång doanh thu haøng naêm

3.2.2.2.) Döï truø chi phí giaù caû saûn phaåm( dòch vuï)

Chi phí giaù thaønh saûn xuaát, dòch vuï:

Caùc yeáu toá

Naêm

I

II

III

1. Nguyeân vaät lieäu mua taïi VN

2. Baùn thaønh phaåm mua taïi VN

3. Nguyeân vaät lieäu nhaäp khaåu

4. Baùn thaønh phaåm nhaäp khaåu

5. Bao bì vaø ( hoaëc) vaät lieäu bao bì

6. Nhieân lieäu

7. Ñieän naêng

8. Nöôùc

9. Löông coâng nhaân tröïc tieáp saûn xuaát

10. Baûo hieåm xaõ hoäi

11. Chi phí baûo trì

12. Chi phí chuyeån giao coâng ngheä phaûi traû theo kì vuï

13. Khaáu hao

-         Chí phí chuaån bò( chi phí thaønh laäp)

-         Thieát bò , phöông tieän ,duïng cuï

-         Nhaø cöûa haï taàng

-         Chi phí ban ñaàu veà quyeàn söû duïng maët baèng ( neáu coù)

14. Chi phí thueâ nhaø hoaëc thueâ ñaát

15. Chi phí quaûn trò ñieàu haønh

16. Chi phí baùn haøng quaûng caùo

17. Chi phí baûo hieåm taøi saûn

18. Chi phí xöû lyù pheá thaûi.

19. Thueá doanh thu, thueá NK, thueá XK

20. Laõi tín duïng

21. Chi phí khaùc

Coäng toång chi phí

Ta bieát raèng, khaáu hao aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán thueá lôïi töùc. Ñeå giaûm thueá lôïi töùc. Ñeå giaûm thueá lôïi töùc ta thöôøng coù xu höôùng taêng khaáu hao leân. Ñoù laø ñieàu khoâng hôïp lyù. Vì vaäy, khi tính khaáu hao ta phaûi tuaân theo tyû leä khaáu hao cho pheùp  do Boâ. Taøi Chínhâ quy ñònh.

Chi phí quaûn trò ñieàu haønh goàm caùc  khoaûn chi phí quaûn lyù xí nghieäp, chi phí quaûn lyù phaân xöôûng, keå caû lao vuï,caùc khoaûn thieät haïi trong saûn xuaát do ngöøng vieäc, do saûn phaåm vaø chi phí chuyeân chôû, xeáp dôõ.

3.2.2.3.) Döï truø lôøi loã:

Döï truø lôøi loã laø moät baûng tính quaûn troïng. Vieäc tính toaùn caùc chæ tieâu hieäu quaû cuûa döï aùn veà maët taøi chính ñeàu döïa treân cô sôû baûng tính lôøi loã naøy. Ôû phía döôùi baûng döï truø lôøi loã caàn phaûi tính moät soá chæ tieâu taøi chính. Nhöõng chæ tieâu naøy ñeàu tính cho töøng naêm.

Baûng döï truø laõi loã:

Caùc chæ tieâu

Naêm

I

II

III

1.      Toång doanh thu

2.      Toång chi phí giaù thaønh saûn phaåm( dòch vuï),keå caû phaàn loã cuûa naêm tröôùc.

3.      Lôïi nhuaän goäp( 1-2)

4.      Thueá lôïi töùc

5.      Lôïi nhuaän thuaàn( 3-4)

6.      Quyõ döï phoøng

7.      Quyõkhaùc

8.      Taùi ñaàu tö

9.      Lôïi nhuaän ñem chia

Trong ñoù:

-         Beân A

-         Beân B

-         Beân C

Caùc tyû leä taøi chính

-         Voøng quay voán löu ñoäng ( Toång doanh thu/ Voán löu ñoäng)

-         Lôïi nhuaän thuaàn/ Doanh thu

-         Lôïi nhuaän thuaàn/ Toång voán ñaàu tö

-         Lôïi nhuaän thuaàn/ Voán töï coù.

3.2.2.4.) Döï truø toång keát keá toaùn

Baûng döï truø toång keát keá toaùn:

Caùc chæ tieâu

Naêm

A. taøi saûn coá ñònh

1. Nhaø xöôûng vaø caùc haïng muïc xaây döïng

-         Nguyeân giaù

-         Ñaõ khaáu hao

-         Giaù trò coøn laïi

2. chi phí ban ñaàu ñeå söû duïng ñaát

-         Nguyeân giaù

-         Ñaõ khaáu hao

-         Giaù tròcoøn laïi

3. Maùy moùc thieát bò

-         Nguyeân giaù

-         Ñaõ khaáu hao

-         Giaù trò coøn laïi

B. Taøi saûn löu ñoäng

1. Taøi saûn döï tröõ

-         Toàn kho nguyeân vaät lieäu

-         Toàn kho saûn phaåm dôû dang

-         Toàn kho thaønh phaåm

2. Voán baèng tieàn

C. Taøi saûn thanh toaùn

Thanh toaùn do baùn chòu saûn phaåm

Coäng taøi saûn coù.

Baûng döï truø toång keát taøi saûn ( tieáptheo)

Caùc chæ tieâu

Naêm

I

II

III

A. Taøi saûn nôï

1.      Nôï ngaén haïn

-         Nôï ngaén haïn phaûi traû

-         Nôï trung haïn vaø daøi haïn ñeán haïn traû

-         Thueá lôïi töùc phaûi traû

B. Voán töï coù

-         Voán ñaõ goùp

-         Quyõ phaùt trieån

-         Caùc quyõ khaùc

Coäng caùc taøi saûn nôï voán töï coù

Caùc tyû leä taøi chính

1.      Voán löu ñoäng / Toång soá nôï ngaén haïn

2.      Voán rieâng/  Toång voán ñaàu tö

3.      Voán  töï coù/ Toång soá nôï

4.      Khaû naêng traû nôï

( Lôïi nhuaän thuaàn+ Khaáu hao)

…

Nôï ñeán haïn phaûi traû

3.2.3.) TÍNH TOAÙN CAÙC CHÆ TIEÂU HIEÄU QUAÛ

3.2.3.1.) Tính chi phí voán bình quaân vaø xeùt laïm phaùt.

Nguoàn voán

Tyû leä trong toång voán ñaàu tö

Chi phí söû duïng

( Tính theo moãi nguoàn)

Chi phí söû duïng

(tính theo toång voán)

1. Voán töï coù

2. Voán vay

-         Ngaén haïn

-         Trung haïn

-         Daøi haïn

Chi phí söû duïng voán bình quaân

Ghi chuù:

Trong tröôøng hôïp döï aùn coù nhieàu beân goùp voán, chi phí söû duïng voán rieâng ñöôïc tính baèng chi phí cô hoäi cuûa beân coù cô hoäi toát nhaát.

3.2.3.2.  ) Tính NPV

Naêm

Ñaàu tö trong naêm

Thu hoài roøng trong naêm (LR+KH)

Heä soá chieát khaáu

NPV

1.

2.

3.

…

n.

( naêm keát thuùc döï aùn)

3.2.3.3.  ) Tính thôøi gian hoaøn voán coù chieát khaáu T

Caùc chæ tieâu

Naêm

I

II

III

1. heä soá chieát khaáu

2. Voán ñaàu tö thöïc hieän

3. PV cuûa voán ñaàu tö

4. Luyõ keá PV cuûa voán ñaàu tö

5. Khaáu hao vaø lôïi nhuaän roøng

6. PV khaáu hao vaø lôïi nhuaän roøng

7. Luyõ keá PV cuûa khaáu hao vaø lôïi nhuaän roøng

Nhaän xeùt:

Döï aùn hoaøn voán (theo quan ñieåm PV vaøo khoaûng…. Naêm…thaùng keå töø naêm baét ñaàu boû voán)

3.2.3.4.  ) Tính IRR

Naêm

Ñaàu tö

Thu hoài roøng

Heä soá chieát khaáu

NPV

Vôùi tyû leä(%)

Vôùi tyû leâ.(%)

ÖÙng vôùi tyû leä(%)

ÖÙng vôùi tyû leä( %)

1.

2.

3.

3.2.3.5.  ) Tính ñieåm hoaø voán lyù thuyeát

Caùc chæ tieâu

Naêm

I

II

III

1. Toång doanh thu

2. Toång chi phí

3. Ñònh phí

4. Bieán phí

Doanh thu ñieåm hoaø voán=

Möùc ñoâï hoaït ñoäng hoaø voán=

3.2.4.) ÑAÙNH GIAÙ AN TOAØN VEÀ TAØI CHÍNH

Khi thaåm ñònh döï aùn,caùc nhaø thaåm ñònh raát quan taâm ñeán ñoä an toaøn cuûa döï aùn veà maët taøi chính. Ñaây laø moät maët cuûa tính khaû thi cuûa döï aùn. Caàn tính an toaøn veà caùc maët sau:

-         An toaøn veà voán

-         An toaøn veà khaû naêng traû nôï

-         Ñoä nhaïy cuûa döï aùn

Caùc phöông phaùp chi tieát duøng ñeå tính toaùn laõi suaát chieát khaáu ( chi phí söû duïng voán ) bình quaân , coù xeùt ñeán laïm phaùt  , tính toaùn T, NPV, IRR, BEP , ñaùnh giaù an toaøn veà voán , an toaøn veà hieäu quaû, xaùc ñònh caùc haønh lang an toaøn.

3.2.5.)DÖÏ TRUØ PHAÂN PHOÁI LAÕI ROØNG

Laõi roøng haøng naêm ñöôïc duøng ñeå:

a)     Buø loã cho naêm tröôùc

b)     Thaønh laäp caùc quyõ theo quyeát ñònh cuûa Hoäi ñoàng quaûn trò

c)      Taùi ñaàu tö. Phaàn laõi roøng duøng ñeå taùi ñaàu tö cho döï aùn, ñoáivôùi ñaàu tö nöôùc ngoaøi seõ ñöôïc mieãn thueá lôïi töùc

d)     Traû nôï neáu khaáu hao khoâng ñuû

e)     Phaân chia cho caùc phaân ban tham gia ñaàu tö theo tyû leä goùp voán hoaëc phaân chia cho caùc coå phaàn. Trong döï aùn caàn neâu roõ con soá cuï theå phaân chia cho caùc beân.

3.3. ) PHAÂN TÍCH KINH TEÁ XAÕ HOÄI MOÂI TRÖÔØNG.

Phaân tích kinh teá – xaõ hoäi moâi tröôønglaø moät noäi dung kinh teá cuûa quan troïng cuûa döï aùn. Noù coù caùc taùc duïng sau nay:

a)     Ñoái vôùi caùc nhaø ñaàu tö :phaàn phaân tích kinh teá – xaõ hoäi laø caên cöù chuû yeáu ñeå nhaø ñaàu tö thuyeát phuïc caùc cô quan coù thaåm quyeàn chaáp nhaän döï aùn vaø thuyeát phuïc caùc ngaân haøng cho vay voán.

b)     Ñoái vôùi Nhaø Nöôùc: laø caên cöù chuû yeáu ñeå coù caáp giaáy pheùp ñaàu tö hay khoâng.

c)      Ñoái vôùi caùc ngaân haøng,caùc cô quan vieän trôï song phöông,ña phöông : thì cuõng laø caên cöù chuû yeáu ñeå hoï quyeát ñònh coù taøi trôï voán hay khoâng. Caùc ngaân haøng quoác teá raát nghieâm ngaët trong vaán ñeà naøy. Neáu khoâng chöùng minh ñöôïc caùc lôïi ích kinh teá – xaõ hoäi thì hoï seõ khoâng taøi trôï

3.3.1. ) LÔÏI ÍCH KINH TEÁ XAÕ HOÄI:

Ñeå coù theå phaân tích kinh teá -xaõ hoäi , tröôùc heát ta caàn phaûi xaùc ñònh ñöôïc caùc lôïi ích kinh teá- xaõ hoäi vaø nhöõng chi phí maø xaõ hoäi caàn boû ra khi thöïc hieän döï aùn .

Lôïi ích kinh teá – xaõ hoäi laø nhöõng lôïi ích veà maët kinh teá ñöôïc xeùt treân phaïm vi toaøn xaõ hoäi, toaøn neàn kinh teá quoác daân, töùc laø xeùt treân taàng vó moâ, khaùc vôùi nhöõng lôïi ích veà maët taøi chính chæ ñöôïc xeùt treân taàng vi moâ, lieân quan ñeán töøng xí nghieäp.

Lôïi ích kinh teá – xaõ hoäi cuûa moät döï aùn laø hieäu soá cuûa caùc lôïi ích maø neàn kinh teá quoác daân vaø xaõ hoäi thu ñöôïc tröø ñi nhöõng ñoùng goùp maø xaõ hoäi phaûi boû ra khi döï aùn ñöôc thöïc hieän.

Lôïi ích maø neàn kinh teá quoác daân vaø xaõ hoäi thu ñöôïc coù nhöõng caùi khoâng ñònh löôïng ñöôïc nhö söï phuø hôïp cuûa döï aùn ñoái vôùi nhöõng muïc tieâu phaùt trieån kinh teá, nhöõng lónh vöïc ñöôïc öu tieân, aûnh höôûng day chuyeàn ñeán  söï phaùt trieån cuûa caùc nghaønh khaùc, … nhöng cuõng coù nhöõng caùi ñònh löôïng ñöôïc nhö möùc ñoä gia taêng saûn phaåm , thu phaäp quoác daân, söû duïng lao ñoäng,taêng thu ngoaïi teä, taêng thu cho Ngaân Saùch Nhaø Nöôùc. Lôïi ích kinh teá- xaõ hoäi cuõng laø döï tính treân cô sôû caùc soá lieäu döï baùo neân cuõng coù tính chaát bieán ñoäng ruûi ro.

Nhöõng ñoùng goùp , hoaëc chi phí ,maø xaõ hoäi phaûi boû ra trong quaù trình thöïc hieän döï aùn chuû yeáu laø caùc taøi nguyeân maø xaõ hoäi phaûi daønh cho döï aùn thay vì coù theå söû duïng cho moät muïc ñích khaùc trong moät töông lai gaàn.

Nhö vaäy lôïi ích kinh teá – xaõ hoäi chính laø söï so saùnh giöõa lôïi ích ñöôïc döï aùn taïo ra vôùi caùi maø xaõ hoäi phaûi traû ñeå söû duïng taøi nguyeân coù hieäu quaû nhaát laø ñoái vôùi neàn kinh teá quoác daân vaø toaøn xaõ hoäi. Ñoái vôùi nöôùc ta , khaùi nieäm veà lôïi ích kinh teá xaõ hoäi cuûa döï aùn trình baøy treân nay, coøn laø ñieàu môùi meû, vì trong nhieàu thaäp nieân tröôùc nay chuùng ta chöa söû duïng noù. Chæ sau khi neàn kinh teá nöôùc ta chuyeån qua cô cheá thò tröôøng thì khaùi nieäm naøy môùi ñöôïc du nhaäp vaøo nöôùc ta, vaø treân thöïc teá ta coøn thieáu kinh nghieäm trong vieäc xaùc ñònh caùc chæ tieâu hieäu quaû lieân quan ñeán khaùi nieäm naøy. Maëc daàu vaäy , Nhaø nöôùc ta trong nhöõng quy ñònh gaàn nay, cuõng ñaõ yeâu caàu phaûi tính toaùn , xaùc ñònh moät soá chæ tieâu hieäu quaû kinh teá xaõ hoäi cuûa caùc döï aùn ñaàu tö, beân caïnh nhöõng vaán ñeà moâi tröôøng laøm cô sôû ñeå Nhaø nöôùc pheâ chuaån vaø caáp giaáy pheùp ñaàu tö.

3.3.2.)  SÖÏ KHAÙC NHAU GIÖÕA PHAÂN TÍCH TAØI CHÍNH VAØ PHAÂN TÍCH KINH TEÁ XAÕ HOÄI:

3.3.2.1. ) Veà quan ñieåm :

Xaùc ñònh töø khaùi nieäm lôïi ích kinh teá xaõ hoäi trình baøy ôû treân , ta coù theå thaáy roõ söï khaùc nhau veà maët quan ñieåm giöõa phaân tích taøi chính vaø phaân tích kinh teá xaõ hoäi nhö sau:

a)     Phaân tích taøi chính chæ môùi xeùt treân taàng vi moâ, coøn phaân tích kinh teá xaõ hoäi phaûi xeùt treân taàng vó moâ.

b)     Phaân tích taøi chính môùi xeùt treân goùc ñoä cuûa nhaø ñaàu tö, cong phaân tích kinh teá xaõ hoäi phaûi xuaát phaùt töø lôïi ích cuûa toaøn xaõ hoäi.

c)      Muïc tieâu cuûa nhaø ñaàu tö laø toái ña hoaù lôïi nhuaän , theå hieän trong phaân tích taøi chính , coøn muïc tieâu cuûa xaõ hoäi laø toái ña hoaù phuùc lôïi seõ ñöôïc theå hieän trong phaân tích kinh teá xaõ hoäi.

Vì raèng, moät döï aùn coù theå  cho ta lôïi nhuaän raát lôùn, nhöng khoâng ñaûm baûo manglaïi phuùc lôïi cho xaõ hoäi ñaùng keå, thaäm chí coù theå coøn coù theå coù haïi nöõa. Do ñoù, maëc duø ñaõ tieán haønh caùc phaân tích taøi chính roài, moät döï aùn nhaát thieát phaûi tieán haønh phaân tích kinh teá – xaõ hoäi – moâi tröôøng, vaø ñaây laïi laø caên cöù chuû yeáu ñeåNhaø nöôùc caáp giaáy pheùp ñaàu tö vaøo caùc ngaân haøng taøi trôï cho döï aùn.

Nhö vaäy khi tieán haønh phaân tích kinh teá –xaõ hoäi – moâi tröôøng, ngöôøi soaïn thaûo döï aùn caàn ñaët mình vaøo ví trò cuûa ngöôøi thaåm ñònh döï aùn ñeå xem xeùt vaán ñeà.

3.3.2.2.) Veà tính toaùn :

Vì coù söï khaùc nhau veà maët quan ñieåm , neân trong tính toaùn cuõng coù nhieàu ñieåm khaùc nhau.

Phaân tích kinh teá  xaõ hoäi khoâng taùch rôøi khoûi phaân tích taøi chính. Giöõa chuùng coù moái quan heä nhaát ñònh ,vì caùc yeáu toá ñaàu vaøo vaø ñaàu ra noùi chung laø gioáng nhau. Vì vaäy phaân tích taøi chính phaûi tieán haønh laøm tröôùc vaø laøm cô sôû cho phaân tích kinh teá – xaõ hoäi. Khi söû duïng keát quaû cuûa phaân tích taøi chính ñeå tieán haønh phaân tích kinh teá xaõ hoäi , ta caàn chuù yù ñeán caùc ñieåm ñaëc bieät sau ñaây:

a)     Thueá

Caùc loaïi thueá maø döï aùn coù nghóa vuï noäp cho Nhaø nöôùc laø moät khoaûn chi phí ñoái vôùi nhaø ñaàu tö  thì noù laài moät khoaûn thu nhaäp ñoái vôùi ngaân saùch quoác gia, ñoái vôùi neàn kinh teá quoác daân. Vieäc mieãn giaûm thueá öu ñaõi ,khuyeán khích nhaø ñaàu tö  laïi laø moät hy sinh cuûa xaõ hoäi , moät khoaûn chi phí maø xaõ hoäi phaûi gaùnh chòu.

Maët khaùc ta ñeàu bieát raèng thueá chieám moät phaàn trong giaù. Ngöôøi tieâu duøng phaûi traû caùc khoaûn thueá chöùa ñöïng trong giaù cuûa haøng hoùa. Chính phuû laø ngöôøi thu caùc khaûon thueá naøy ñeå taùi ñaàu tö hoaëc chi vaøo vieäc chung. Vì vaäy , xeùt treân phaïm vitoaøn theå coäng ñoàng thì hai khoaûn naøy trieät tieâu nhau , noù khoâng taïo ra hoaëc maát ñi moät giaù trò naøo caû.

Tuy nhieân khi tính toaùn thu nhaäp thuaàn( laõi roøng), trong caùc phaân tích taøi chính ñaõ tröø ñi caùc khoaûn thueá , nhö  laø caùc khoaûn chi bay giôø trong phaân tích kinh teá xaõ hoäi ta phaûi coäng caùc khoaûn naøy ñeå xaùc ñònh giaù trò gia taêng cho xaõ hoäi do döï aùn mang laïi.

b)     Löông

Löông vaø tieàn coâng traû cho ngöôøi lao ñoäng ( leõ ra phaûi that nghieäp) laø moät khaûon chi cuûa nhaø ñaàu tö nhöng laïi laø moät lôïi ích maø döï aùn mang laïi cho xaõ hoäi.

Noùi moät caùch khaùc trong phaân tích taøi chính ta coi löông vaø tieàn coâng laø chi phí thì nay trong phaân tích kinh teá xaõ hoäi ta phaûi coi löông laø thu nhaäp.

Caàn noùi theâm raèng treân thöïc teá , tieàn löông, tieàn coâng, traû cho ngöôøi lao ñoäng chöa phaûi laø thöôùc ño chính xaùc giaù trò söùc lao ñoäng maø ngöôøi lao ñoäng phaûi boû ra. Trong caùc nöôùc coøn nhieàu that nghieäp hoaëc baùn thaát nghieäp thì tieàn löông, tieàn coâng cuõng sai bieät cuõng sai bieät so vôùi giaù trò thöïc cuûa söùc lao ñoäng.

Noùi moät caùch khaùc , tieàn löông, tieàn coâng tính trong phaân tích taøi chính laø ñoâng tieàn chi thöïc , nhöng treân bình dieän xaõ hoäi thì noù khoâng phaûn aûnh ñöôïc giaù trò lao ñoäng ñoùng goùp cho döï aùn. Vì vaäy ôû nhieàu nöôùc trong phaân tích kinh teá – xaõ hoäi ngöôøi ta thöôøng söû duïng khaùi nieämlöông môø. Taïi moät soá nöôùc tieân tieán , ngöôøi ta söû duïng lyù thuyeát can bieân ñeå xaùc ñònh tieàn löông. Cuõng coù nöôùc duøng phöông phaùp ñôn giaûn nhö sau :

-         Ñoái vôùi lao ñoäng coù chuyeân moân : ñeå nguyeân nhö trong phaân tích taøi chính.

-         Ñoái vôùi lao ñoäng khoâng coù chuyeân moân chæ tính 50%.

Ôû nöôùc ta hieän nay chöa coù quy ñònh gì vaán ñeà naøy, taïm thôøi ta chæ tham khaûo caùch tính cuûa caùc nöôùc. Trong phaân tích taøi chính ta ñaõ xem tieàn löông , tieàn coâng la ømoät khoaûn chi , thì nay trong phaân tích kinh teá xaõ hoäi phaûi xem laø moät khoaûn thu.

c)      Caùc khoaûn nôï

Vieäc traû nôï vay ( nôï goác ) laø caùc hoaït ñoäng thuoäc nghieäp vuï tín duïng ,chæ laø söï chuyeån giao quyeàn söû duïng voán töø ngöôøi naøy sang ngöôøi khaùc maø khoâng laøm taêng thu nhaäp quoác daân.

d)     Trôï giaù, buø giaù

Trôï giaù haybuø giaù laø hoaït ñoäng baûo trôï cuûa Nhaø nöôùc ñoái vôùi moät soá saûn phaåm troïng yeáu cuûa neàn kinh teá quoác daân. Nhöng khoaûn traû laõi vay thì coù laøm taêng thu nhaäp quoác daân.

Nhö vaäy trong tính toaùn kinh teá xaõ hoäi, ta phaûi tröø ñi caùc khoaûn trôï giaù, buø giaù neáu coù.

e)     Giaù caû

Trong phaân tích taøi chính giaù caû ñöôïc laáy theo giaù caû thò tröôøng , aûnh höôûng ñeán caùc khoaûn thöïc thu, thöïc chi cuûa xí nghieäp,cuûa nhaø ñaàu tö.

Nhöng nhö ta ñaõ bieát giaù thò tröôøng khoâng khoâng truøng hôïp vôùi giaù trò cuûa haøng hoùa. Taïi nhöõng nöôùc coù chính saùch baûo hoä maäu dòch, thueá öu ñaõi ,laõi suaát trôï caáp, … thì giaù thò tröôøng caøng bòboùp meùo,khaùc bieät vôùi giaù trò thöïc cuûa haøng hoùa. Vì vaäy lôïi nhuaän tính trong phaân tích taøi chính khoâng phaûn aùnh ñuùng ñaén möùc lôøi loã cho caû ñaát nöôùc.

Khi phaân tích kinh teá – xaõ hoäi caàn phaûi loaïi boû nhöõng meùo moù noùi treân cuûa giaù caû, phaûi söû duïng giaù phaûn aùnh ñöôïc giaù trò thöïc cuûa haøng hoùa. Giaù naøy khoâng toâng taïi trong theá giôùi thöïc neân ñöôïc goïi laø giaù môø.

Vieäc phaân tích tieàn löông noùi treân cuõng thuoäc phaïm vi giaù môø, vì tieàn löông chính laø giaù caû cuûa söùc lao ñoäng. Vieäc xaùc ñònh giaù môø hieän nay raát khoù khaên. Nhaø nöôùc ta chöa coù quy ñònh gì veà maët naøy, caàn phaûi coù caùc coâng trình nghieân cöùu chuyeân ñeà keát hôïp vôùi kinh nghieäm thöïc tieãn môùi giaûi quyeát ñöôïc. Vì vaäy hieän nay veà phöông dieän giaù caû nhaát laø caùc taøi nguyeânû ñöôïc söû duïng trong döï aùn , trong tính toaùn ta caàn tham khaûo caùch tính cuûa caùc nöôùc.

3.3.3.) XAÙC ÑINH TYÛ LEÄ SINH LÔØI XAÕ HOÄI VAØ LÔÏI ÍCH CHI PHÍ XAÕ HOÄI.

Veà maët lyù thuyeát caùc chæ tieâu hieäu quaû kinh teá – xaõ hoäi coù theå ñöôïc xaùc ñinh theo hai höôùng :

-         Xaùc ñònh tyû leä sinh lôøi xaõ hoäi

-         Phaân tích lôïi ích phí toån xaõ hoäi.

Theo caû hai höôùng naøy ñeàu coù nhieàu quan ñieåm phöùc taïp vaø thích hôïp vôùi moät soá loaïi döï aùn naøo ñoù chaúng haïn caùc döï aùn saûn xuaát haøng thay theá xuaát nhaäp khaåu vaø caùc döï aùn lôùn ,döï aùn xaây döïng caùc coâng trình haï taàng.

Ñoái vôùi caùc döï aùn saûn xuaát kinh doanh dòch vuï thoâng thöôøng khaùc, hieän nay ôû nöôùc ta aùp duïng phöông phaùp tính toaùn ñôn giaûn hôn vaø cuõng thöïc teá hôn, phuø hôïp vôùi thöïc traïng veà thoâng tin, kó thuaät hieän coù cuûa chuùng ta.

3.3.3.1.) Khaùi nieäm vaø caùch tính tyû leä sinh lôøi xaõ hoäi.

Ngöôøi ta quan nieäm raèng söï ñoùng goùp cuûa moät döï aùn vaøo neàn kinh teá quoác gia chính laø giaù trò xaõ hoäi maø ñaùng leõ phaûi traû cho moät saûn phaåm neáu phaûi nhaäp khaåu.

Roõ raøng , quan nieäm naøy raát phuø hôïp ñoái vôùi caùc döï aùn saûn xuaát haøng thay theá xuaát nhaäp khaåu. Tuy nhieân , ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån , caùc döï aùn saûn xuaát caùc maët haøng mang tính chaát thay theá haøng nhaäp khaåu, cho neân quan nieäm naøy ñöôïc xem nhö phuø hôïp vôùi caùc döï aùn thoâng thöôøng.

Khi tính toaùn ta phaûi ñöa veà hieän giaù vì thu nhaäp vaø chi phí xaûy ra ôû caùc thôøi ñieåm khaùc nhau.

Caùch tính döïa vaøo caùc keát quaû phaân tích taøi chính vaø tieán haønh moät soá ñieàu chænh caàn  thieát, tham khaûo caùc nöôùc nhö sau:

a)     Doanh thu tính thueá

Giaù saûn phaåm laáy theo CIF cuûa saûn phaåm cuøng loaïi nhaäp khaåu coäng theâm leä phí phaûi traû cho caùc ngaân  haøng trung gian. Neáu laø döï aùn xuaát khaåu thì tính theo giaù FOB.

b)     Chi phí saûn xuaát kinh teá:

-         Nguyeân lieäu : Nguyeân lieäu nhaäp khaåu theo giaù CIF, nguyeân lieäu noäi ñòa theo giaù FOB.

-         Nhaân coâng tröïc tieáp: Ñoái vôùi nhaân coâng chuyeân moân chi phí vaãn ñeå nguyeân, ñoái vôùi nhaân coâng khoâng chuyeân moân chæ tính 50% chi phí.

-         Nhieân lieäu naêng löôïng: Nhieân lieäu tính theo giaù CIF, tröø thueá- chi phí nöôùc giöõ nguyeân.

-         Chi phí bao bì: Chi phí naøy chieám tyû leä nhoû khoâng caàn phaûi ñieàu chænh.

-         Nhaân coâng giaùn tieáp: coi nhö nhaân coâng coù chuyeân moân : ñeå nguyeân

-         Caùc chi phí khaùc , thueâ möôùn nhaø cöûa ,baûo hieåm xaõ hoäi, quaûn lyù haønh chính , chuyeân chôû boác xeáp: khoâng phaûi ñieàu chænh.

c)      Chi phí veà ñaàu tö

-         Chi phí ban ñaàu ñeå nguyeân.

-         Chi phí veà ñaát: neáu ñaát ñang ñöôïc söû duïng ( noâng nghieäp ,coâng nghieäp…) thì ñeå nguyeân,neáu hoang thì laáy giaù trò baèng 0.

-         Chi phí xaây döïng cô baûn. Neáu chi phí naøy lôùn thì chia thaønh hai phaàn ñeå ñieàu chænh. Vaät lieäu, xe maùy laáy theo giaù mua, giaù thueâ tröø caùc khoaûn thueá.

-         Chi phí maùy moùc thieát bò: nhaäp khaåu laáy theo giaù CIF. Mua noäi ñòa laáy baèng giaù mua tröø caùc khoaûn thueá.

-         Chi phí laép ñaët thieát bò: khoâng ñieàu chænh vì chuû yeáu laø traû löông coâng nhaân coù chuyeân moân.

-         Voán löu ñoäng: caùc chi phí baùn chòu ,tieàn öùng tröôùc hoaëc caùc khoaûn döï tröõ khoâng coù giaù trò kinh teá. Caùc chi phí coù giaù trò kinh teá ñöôïc ñieàu chænh nhö sau:

+ Nhaân coâng: chæ ñieàu chænh 50% cho nhaân coâng khoâng coù chuyeân moân.

+ Toàn kho : öôùc tính % so vôùi chi phí saûn xuaát kinh teá.

+ Nhöõng thöù khaùc khoâng ñieàu chænh.

3.3.3.2.) Phaân tích lôïi ích – chi phí xaõ hoäi:

Theo höôùng naøy , coù nhieàu quan nieäm khaùc nhau phuø hôïp vôùi caùc loaïi döï aùn khaùc nhau.

Nhöõng lôïi ích xaõ hoäi ñöôïc hieåu laø nhöõng lôïi ích maø khoâng phaûi chuû ñaàu tö ñöôïc höôûng maø nhöõng ngöôøi söû duïng , khai thac döï aùn ,Nhaø nöôùc daân cö trong vuøng ñöôïc höôûng.

Ví duï: döï aùn xaây döïng ñöôøng cao toác thì chuû ñaàu tö ñöôïc thu leä phí giao thoâng( duøng trong phaân tích taøi chính), coøn nhöõng ñoái töôïng ñöôïc höôûng lôïi ích kinh teá – xaõ hoäi goàm:

-         Caùc chuû xe coù xe chaïy treân ñöôøng ( giaûm chiphí khaithaùc xe coä do coù ñöôøng toát , giaûm thôøi gian xe chaïy taêng naêng löïc vaän taûi…)

-         Haønh khaùch ñöôïc höôûng: giaûm thôøi gian ñi ñöôøng , thoaûi maùi hôn ,…

-         Caùc ngaønh coù ñieàu kieän toát ñeå phaùt trieån.

Nhöõng lôïi ích kinh teá xaõ hoäi naøy ñöôïc duøng trong phaân tích kinh teá –xaõ hoäi. Trong ñoù ñeå coù theå tính toaùn chæ lôïi ích xaõ hoäi coù theå ñònh löôïng ñöôïc baèng tieàn.

Caùc chi phí xaõ hoäi ñöôïc hieåu laø nhöõng chi phí maø nhöõng ngöôøi khai thaùc , ngöôøi höôûng lôïi phaûi boû ra.

Chaúng haïn vôùi ví duï treân:

-         Chuû xe phaûi chòu phaàn chi phí khai thac xe coä , chi phí veà thôøi gian xe cuûa mình ñi laïi.

-         Neáu Nhaø nöôùc ñaàu tö thì phaûi tính chi phí xaây döïng , duy tu , ñaïi tu ñöôøng. Thoâng thöôøng ñoái vôùi nhieàu nöôùc , phaàn xaây döïng ñöôøng saù ,coâng tình haï taàng ñeàu do Nhaø nöôùc ñaàu tö. Neáu tö nhaân ñaàu tö ( khoâng phaûi ñoái töôïng höôûng lôïi ) thìta cuõng phaûi tính chi phí xaây döïng vì ñaõ söû duïng taøi nguyeân.

3.3.4.) PHÖÔNG PHAÙP XAÙC ÑÒNH HIEÄU QUAÛ KINH TEÁ XAÕ HOÄI HIEÄN DUØNG:

3.3.4.1.) Tính giaù trò saûn phaåm haøng hoaù gia taêng

Giaù trò saûn phaåm haøng hoaù gia taêng , goïi taét laø gí trò gia taêng cuûa moat döï aùn, goàm:

-         Giaù trò gia taêng tröïc tieáp laø do chính hoaït ñoäng cuûa döï  aùn sinh ra.

-         Giaù trò gia taêng giaùn tieáp laø nhöõng giaù trò taêng thu ñöôïc töø caùc döï aùn khaùc hoaëc caùc hoaït ñoäng kinh teá khaùc do phaûn öùng daây chuyeàn maø döï aùn ñang xeùt sinh ra.

Giaù trò gia taêng= giaù trò gia taêng tröïc tieáp + giaù trò gia taêng giaùn tieáp

Giaù trò gia taêng tröïc tieáp = laõi roøng + löông + thueá +traõ laõi vay+ trôï giaù, buø giaù.

Giaù trò gia taêng giaùn tieáp trong ña soá tröôøng hôïp khoâng tính toaùn ñöôïc maøchæ phaân tích ñònh tính.

Giaù trò gia taêng ñöôïc tính cho töøng naêm hoaït ñoäng vaø toång coäng cho caû thôøi haïn ñaàu tö.

Sau khi tính toaùn ñöôïc giaù trò gia taêng ta tính tieáp moät soá chæ tieâu coù lieân quan vaø laäp baûng sau:

Caùc chæ tieâu

Naêm thou

1

2

3

Giaù trò gia taêng

Giaù trò gia taêng/ Toång voán ñaàu tö

Giaù trò gia taêng / Toång giaù trò haøng hoaùvaø dòch vuï mua ngoaøi.

3.3.4.2.) Vieäc laøm vaø thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng.

Chæ tieâu naøy theå hieän ôû 2 khía caïnh :

a)     Soá choã laøm vieäc do döï aùn taïo ra.

b)     Thu nhaäp cuûa ngöôøi lao ñoäng vöøa theå hieän soá thu nhaäp vöøa phaûn aùnh chaát löôïng lao ñoäng.

Ñeå tính toaùn thoáng keâ ta laäp baûng sau:

Caùc chæ tieâu

Naêm thöù

1

2

3

1. Soá ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam

2. Toång thu nhaäp ngöôøi lao ñoäng Vieät Nam

3. Soá ngöôøi lao ñoäng nöôùc ngoaøi

4. Toång thu nhaäpngöôøi lao ñoäng nöôùc ngoaøi

3.3.4.3.) Ñoùng goùp ngaân saùch.

Caùc khoaûn ñoùng goùp cho Ngaân saùch cuûa moät döï aùn goàm thueá , tieàn thueâ ñaát , thueâ caùc taøi saûn coá ñònh, dòch vuï coâng coäng. Ngoaøi ra,can tính theâm möùc ñoùng goùp cho Ngaân saùch cuûa moät ñoàng voán baèng:

Möùc ñoùng goùp cho ngaân saùch cuûa 1 ñoàng voán = möùc ñoùng goùp cho Ngaân saùch/ Toång voán ñaàu tö x 100%.

Tyû leä ñoùng goùp cuûa moät ñoàng voán = möùc ñoùng goùp/ Toång voán ñaàu tö x 100%.

Caùc chæ tieâu

Naêm thöù

1

2

3

Toång soá tieàn noäp thueá

Trong ñoù:

-

-

Thueá hoài chuyeån lôïi nhuaän cuûa beân nöôùc ngoaøi

Caùc khoaûn khaùc ( neáu coù)

Coäng

3.3.4.4.) Thöïc thu ngoaïi hoái.

Laäp baûng tính nhö sau:

Caùc chæ tieâu

Naêm thöù

1

2

3

1. Toång thu ngoaïi hoái cuûa döï aùn

2. Toång chi ngoaïi hoái cho caùc hoaït ñoäng döï aùn ( mua haøng hoaù, dòch vuï, laõi tín duïng)

3. Lôïi nhuaän caùc beân nöôùc ngoaøi ñöôïc höôûng vaø hoài chuyeån baèng ngoaïi teä.

4. Keát dö ngoaïi hoái( 1-2-3) cuûa döï aùn

3.3.4.5.) Goùp phaàn phaùt trieån caùc ngaønh khaùc:

Chæ tieâu naøy raát khoù tính thaønh tieàn. Tuy nhieân coù theå neâu lean nhöõng ngaønh ngheà naøo coù theå phaùt trieån neáu ta thöïc hieän döï aùn. Chaúng haïn nhaø maùy deät coù theå keùo theo ngaønh may maëc , ngaønh troàng boâng cuõng phaùt trieån. Döï aùn laøm ñeäm muùt keùo theo ngaønh troâng caây cao su phaùt trieån,…

3.3.4.6.) Thoaõ maõn nhu caàu tieâu duøng cuûa nhaân daân.

Chæ tieâu naøy cuõng khoù ñònh löôïng. Neáu coù theåthì tính möùc taêng bình quaân ñaàu ngöôøi, nhaát laøñoái vôùi nhu yeáu phaåm. Chaúng haïn, döï aùn troàng caây löông thöïc coù theå taêng naâng möùc bình quaân ñaàu ngöôøi lean bao nhieâu kg/ ngöôøi.

3.3.4.7.) Goùp phaàn phaùt trieån ñòa phöông

Chæ tieâu naøy coù theå neâu leân ôû caùc khía caïnh sau:

a)              Taêng cöôøng ñöôïc cô sôû haï taàng cho ñòa phöông: laøm ñöôïc bao nhieâu Km caàu ñöôøng , laøm taêng bao nhieâu Kw / ñaàu ngöôøi, cung caáp theâm ñöôïc bao nhieâu m^3 nöôùc/ ngöôøi/ ngaøy.

b)              Laøm thay ñoåi boä maët kinh teá- xaõ hoäi cuûa ñòa phöông: laøm theâm ñöôïc bao nhieâu m^2 nhaø ôû, soá löôïng saûn phaåm duøng rieâng ñeå cung caáp cho ñòa phöông, phaùt trieån caùc dòch vuï , thöông maïi du lòch,… ôû ñòa phöông.

c)              Taêng theâm thu nhaäp cho ngöôøi lao ñoäng ôû ñòa phöông. Caàn chuù yù raèng moät ñoàng thu nhaäp cuûa ngöôøi ngheøo, ñòa phöông ngheøo coù giaù trò hôn cuûa ngöôøi giaøu ôû vuøng thònh vöôïng, ñoâ thò. Ôû caùc nöôùc ngöôøi ta ñaùnh giaù nhö sau:

-         Moät ñoàng thu nhaäp cho ngöôøi ngheøo coù tyû troïng baèng 1,5.

-         Moät thu nhaäp cho ngöôøi trung löu,vuøng kinh teá trung bình coù tyû troïng baèng 1.

-         Moät thu nhaäp cho ngöôøi giaøu ôû vuøng thònh vöôïng coù tyû troïng baèng 0,5.

Treân ñaây laø nhöõng chæ tieâu hieäu quaû kinh teá – xaõ hoäi coù theå ñònh löôïng ñöôïc hoaëc ñònh löôïng moät phaàn ñoái vôùi caùc döï aùn saûn xuaát ,kinh doanh, dòch vuï thoâng thöôøng.

3.3.5.) PHAÂN TÍCH AÛNH HÖÔÛNG CUÛA DÖÏ  AÙN ÑOÁI VÔÙI MOÂI TRÖÔØNG SINH THAÙI:

Moâi tröôøng sinh thaùi laø caùc yeáu toá töï nhieân vaø moái quan heä töông taùc giöõa chuùng maø trong ñoù toàn taïi söï soáng cuûa con ngöôøi vaø caùc sinh vaät khaùc.

Baûo veä moâi tröôøng sinh thaùi laø moät trong 3 vaán ñeà lôùn nhaát  ñöôïc toaøn theá giôùi hieän nay quan taâm. Ba vaán ñeà ñoù laø : hoaø bình , daân soá vaø moâi tröôøng.

Moät döï aùn ñaàu tö coù theå gaây ra nhöõng aûnh höôûng tích hoaëc tieâu cöïc ñoái vôùi moâi tröôøng sinh thaùi.

Aûnh höôûng tích cöïc coù theå keå ñeán :

a)     Taïo theâm nguoàn nöôùc saïch cho ngöôøi vaø sinh vaät.

b)     Taïo theâm caây xanh laøm trong saïch khoâng  khí vaø dòu maùt.

c)      Caûi thieän ñieàu kieän veä sinh , y teá.

d)     Laøm ñeïp theâm caûnh quan , toân taïo veû ñeïp cuûa thieân nhieân.

Nhöng quan troïng nhaát cuûa moät döï aùn laø ñaùnh giaù heát caùc aûnh höôûng tieâu cöïc:

a)     Laøm thay ñoåi ñieàu kieän sinh thaùi, maát caân baèng sinh thaùi, thaäm chí coù theå gaây ra nhöõng tai bieán nhö luõ luït ( do khai thaùc röøng khoâng phuø hôïp), laøm khoâ caïn caùc nguoàn nöôùc( nhaát laø nöôùc ngaàm), tieâu dieät caùc sinh vaät….

b)     Gaây oâ nhieãm moâi tröôøng. Ñaây laø tröôøng hôïp hay gaëp nhaát, ñaëc bieät ñoâí vôùi caùc döï aùn coâng nghieäp : laøm baån , nhieãm ñoäc khoâng khí , caùc nguoàn nöôùc , nhaát laø nöôùc saïch, ñaát ñai , gaây oàn aøo cho caùc khu daân cö.

Möùc ñoä oâ nhieãm moâi tröôøng ñöôïc ñaùnh giaù baèng caùc thieát bò rieâng cho töøng loaïi. Caùc chæ tieâu quy ñònh cho pheùp veà ñoä oâ nhieãm ñaõ ñöôïc Nhaø nöôùc ban haønh. Nhöõng döï aùn naøo vi phaïm caùc quy ñònh naøy seõ bò loaïi boû.

Trong khi laäp döï aùn can phaûi xeùt ñeán caùc vaán ñeà sau ;

-         Döï tính möùc ñoä aûnh höôûng xaáu ñeán moâi tröôøng.

-         Xaùc ñònh roõ nguyeân nhaân.

-         Ñeà xuaát caùc giaûi phaùp khaéc phuïc. Tröôøng hôïp caàn thieát phaûi coù thieát bò thích hôïp, nhaát laø ñoái vôùi khí thaûi, nöôùc thaûi tieáng oàn.

-         Chi phí caàn thieát cho vieäc baûo veä moâi tröôøng. Trong tröôøng hôïp chi phí naøy quaù lôùn thì coù theå nghieân cöùu laïi ñòa ñieåm , coâng ngheä hoaëc tìm nguoàn voán boå sung. Trong caùc giaûi phaùp treân thì giaûi phaùp löïa choïn coâng ngheä thích hôïp laø quan troïng nhaát vì caùc coâng ngheä hieän ñaïi ñeàu ñaõ coù xeùt ñeán vaán ñeà baûo veä moâi tröôøng.

-