Lược Sử Cái Chết
Author: Kevin Brockmeier
Date: 0101-01-01 00:00:00+00:00
Keywords: Tiểu Thuyết; Mạt Thế; Sách Hay
Publisher: Văn Học

THE BRIEF OF THE DEAD

(Kevin Brockmeier)

Tên sách: Lược sử cái chết

Tác giả: Kevin Brockmeier

Người dịch: Mai Huyền Chi

Số trang: 376 trang

Khổ sách: 15x21 cm

Giá bìa: 55.000

Xuất bản: 2008

Nhà xuất bản: NXB Văn học

Người gõ: picicrazy, glur, tatsuya, nerissa, lilypham

Soát chính tả: Picicrazy

Chuyển sang ebook: lilypham

Ngày hoàn thành: 25/04/2009

-------------
http://thuvien-ebook.com

"Lung linh huyền ảo... Đánh động tâm thức."

- The Seatle Times

"Brockmeier có văn phong gây ấn tượng sâu sắc, cốt truyện vô cùng độc đáo, các mẩu chuyện trong sách có sức ám ảnh kéo dài phải đến nhiều tuần sau khi đọc xong tác phẩm."

- Lexington Herald - Leader (Kentucky)

"Một tác phẩm văn chương ngập tràn tưởng tượng... Hãy tưởng tượng một thành phố của những người đã chết. Hãy tưởng tượng một nhà khoa học còn sống bị mắc kẹt lại một mình ở Nam Cực và nhận ra cô có thể là một trong số ít những người còn sót lại trên Trái Đất sau một trận đại dịch. Và rồi hãy tưởng tượng một tiểu thuyết gia đủ sắc sảo để có thể xây một chiếc cầu nối hai thực tại hư cấu khó tưởng đó."

- Newsweek

"Một cuốn sách khiến ta không thể dừng mở trang kế tiếp"

- Rocky Mountain News.

"(Brockmeier) không gì hơn là một nhiệt thành thiết tha sống, và những sáng tác tuyệt diệu của ông, những trang sách đầy yêu thương và đáng được yêu thương, là một nguồn năng lượng sống dồi dào đáng kinh ngạc trong một thế giới mệt mỏi và dễ làm con người ta mệt mỏi."

- Chicago Tribune

"Một tiểu thuyết ly kỳ được viết với một trái tim giàu lòng nhân ái"

- O, The Oprah Magazine.

"Một tiểu thuyết đầy sức mê hoặc và gợi nhiều suy nghĩ về ký ức của con người, về sự giao thoa giữa những tâm hồn, về cuộc sống sau khi chết, và về hiện tại."

- Tucson Citizen.

"Có sức lay động mạnh... Ngay từ chương đầu, cuốn tiểu thuyết đã tạo ra một sức thu hút khác lạ, và chắc chắn nó sẽ còn đọng lại trong lòng độc giả sau khi trang sách cuối cùng khép lại. Là một câu chuyện ngụ ngôn, một câu chuyện cổ, một câu chuyện thần thoại đương đại... Trong Lược sử cái chết, Brockmeier đã đưa ra một cái nhìn giả thuyết về kết thúc của nhân loại... Nếu sự vĩnh hằng tồn tại, thì đây chính là một định nghĩa sắc nét cho thời đại của chúng ta"...

- Akron Beacon Journal.

"Rất ấn tượng... Không ai có thể tung hứng với lối xử lý tình tiết hài hước, mang đầy tính triết lý và lại gây suy nghĩ như Brockmeier."

- The Plain Dealer

"Đầy sáng tạo... Lôi cuốn... Trữ tình."

- Newsday

"Điều đáng sợ về câu chuyện của Brockmeier là tính thuyết phục như thật của tác phẩm. Giống Borges, nhưng thật hơn."

- Los Angeles Times Book Review

"Không chỉ là một câu chuyện gây băn khoăn về tận cùng của thế giới. Đó là một sự suy ngẫm sâu sắc về sự tồn tại của chúng ta, về sự giao thoa giữa tâm hồn ta với những bản thể khác và với toàn vũ trụ. Với bối cảnh viễn tưởng ly kỳ và các nhân vật đa diện, Lược sử cái chết không tuân theo các thể văn truyền thống. Tác giả đã rất khôn ngoan "đứng cả hai dòng nước", một bên là dòng tiểu thuyết khoa học giả tưởng và một bên là các truyền thống văn học để tạo nên một tác phẩm độc nhất vô nhị - đầy ám ảnh, gây xáo trộn, và thú vị về mọi mặt."

- The Charlotte Observer.

"Đầy mê hoặc... Rất lôi cuốn."

- USA Today

"Kỳ lạ và gần gũi.... Chính không khí truyện và nỗi lòng tha thiết, chân thành mà không phô trương ồn ã của Brockmeier... đã khiến Lược sử cái chết có sức mê hoặc như vậy... Một tác phẩm đẹp, chứa đựng nhiều khám phá."

- Salon

Kevin Brockmeier là tác giả của cuốn Sự thật về Celia, Những thứ rơi từ trời, và hai tiểu thuyết cho thiếu nhi là Thành phố của những cái tên và Grooves: Một điều bí mật. Các sáng tác của ông đã xuất hiện trong nhiều ấn phẩm, như: The New Yorker, McSweeney’s, The Georgia Review, Tuyển tập truyện ngắn hay nhất của nước Mỹ, Các tiểu thuyết kinh dị và viễn tưởng hay nhất của năm… và nhiều số phát hành của Hợp tuyển các tác phẩm được trao giải O.Henry. Ông đã được trao tặng Giải thưởng Nelson Algren, Giải thưởng Italo Calvino cho tiểu thuyết ngắn, Học bổng James Michener – Paul Engle, ba lần được trao tặng Giải thưởng O.Henry – một trong số đó là một giải nhất – và Học bổng Tài trợ Nghiên cứu sinh Quốc gia về Nghệ thuật. Ông đã giảng dạy tại Hội thảo Nhà văn bang Iowa và sinh sống tại Little Rock, Arkansas.

Rất nhiều xã hội Phi châu chia con người thành ba loại: những người còn sống trên mặt đất, người sasha và người zamani. Những người vừa mới lìa trần đã có một khoảng thời gian sống cùng với những người còn sống là sasha, những-người-chết-đang-sống. Họ chưa hoàn toàn chết vì họ vẫn sống, có thể được gọi về tâm trí người sống, có thể được tái tạo trong nghệ thuật, và có thể được người sống mang họ về thực tại trong các câu chuyện kể. Khi người cuối cùng biết vị tổ tiên kia chết đi, vị sasha đó sẽ rời bỏ tình trạng sasha để trở thành zamani, người chết. Được khái quát gọi là tổ tiên, người zamani không bị quên lãng mà thay vào đó, họ được hết mực kính trọng, thờ bái. Rất nhiều zamani… còn lưu danh lại. Nhưng họ không còn là người-chết-đang-sống.

Bản chất hai trạng thái khác nhau.

- JAMES LOEWEN – NHỮNG ĐIỀU BỊA ĐẶT TÔI ĐƯỢC DẠY

DÀNH TẶNG BỐ TÔI

MỤC LỤC

MỘT: THỊ TRẤN

HAI: NƠI ẨN NÁU

BA: CHẠM TRÁN

BỐN: ĐƯỜNG TRƯỜNG

NĂM: VỀ NHÀ

SÁU: TRẠM NGHIÊN CỨU

BẢY: GIÁO TRƯỞNG

TÁM: VIRUS

CHÍN: NHỮNG CON SỐ

MƯỜI: KHE NỨT

MƯỜI MỘT

MƯỜI HAI: CHIM

MƯỜI BA: NHỊP TIM

MƯỜI BỐN  NHỮNG VIÊN ĐÁ

MƯỜI LĂM: GIAO LỘ

LỜI CẢM TẠ

MỘT: THỊ TRẤN

Khi người mù vào đến thành phố, lão kể đã vượt qua một sa mạc cát lún. Lúc đấy ta đã chết, lão kể, nhưng rồi “tách!”, sa mạc lại hiện ra. Lão kể cho bất cứ ai sẵn lòng nghe trong khi đầu gật gù theo tiếng bước chân người qua lại. Những hạt sạn đỏ hung li ti rơi xuống từ bộ râu cằm. Lão kể: Sa mạc hoang vu và cô độc. Nó hướng về lão, rít lên như một con rắn. Lão đã đi bộ ròng rã suốt ngày này qua ngày khác cho đến khi những đụn cát lở ra dưới chân, cồn lên vây lấy lão, đập vào mặt lão. Rồi, mọi thứ đột nhiên trở nên im bặt, và bắt đầu có tiếng đập nhè nhẹ như nhịp tim. Âm thanh đó rất rõ ràng, y hệt nhịp tim trước giờ lão vẫn biết. Chỉ đến lúc đó, lão kể, vào cái khoảnh khắc một triệu hạt cát sắc lẻm như những mũi tên đồng loạt tấn công, lão mới thật sự nhận ra mình đã chết.

Jim Singer, chủ cửa hàng sandwich ở khu đài tưởng niệm, kể rằng bác có cảm giác như có kiến bò trên các ngón tay, rồi, bác ngừng thở. “Đó là do tim tôi có vấn đề - bác nhấn giọng trong khi ấn ngón tay cái vào ngực – nên tôi mới nằm liệt giường như vậy.” Tay đã xuôi, mắt đã nhắm, rồi đột nhiên bác mở mắt ra, thấy mình đang ở trên một chiếc tàu lửa, loại tàu chuyên chở trẻ con chạy quanh khu giải trí. Đường ray dẫn đến một khu rừng rậm toàn những cây màu vàng nâu. Hóa ra đó là những con hươu cao cổ, những chiếc cổ dài ngoẳng vươn lên trời như những thân cây. Một ngọn gió nổi lên thổi bay các đốm lông màu trên lưng những con hươu. Những đốm màu lả tả rơi xuống, lửng lơ xung quanh bác, xoay mòng mòng rồi rơi xuống chạm vào đường bánh xe do con tàu để lại. Phải mất một lúc bác mới hiểu ra âm thanh bác nghe thấy không phải là tiếng bánh xe nghiến vào đường sắt.

Cô gái hay thích đứng dưới cây dương trong công viên kể: Cô đã chết trong một biển màu sắc các trái sơ ri khô. Nước giúp em nổi được một lúc, cô nói, rồi em nằm ngửa, xoay tròn trong những vòng tròn vô nghĩa và hát đoạn điệp khúc của tất cả những bài hát pop em có thể nhớ ra. Rồi đột nhiên, một tiếng sấm vang lên. Các đám mây mở ra, những ổ bi bắt đầu trút ào xuống xung quanh – phải có đến hàng ngàn hàng vạn ổ. Em cố hết sức nuốt chửng các viên bi nhưng những cành cây dương gãy rơi xuống làm em mắc nghẹn, cô kể. Bị nhồi đầy như một chiếc bao tải, cô từ từ chìm xuống xuyên qua các tầng đại dương. Nhiều đàn cá bơi ngang qua, những chiếc vảy xanh biếc, vàng óng là những điểm sáng rực rỡ duy nhất ánh lên trong làn nước. Rồi cô nghe thấy âm thanh đấy ở mọi nơi xung quanh, âm thanh đó, âm thanh mà những người khác đều nghe thấy, nhịp đập đều đặn của một trái tim khổng lồ.

Những câu chuyện được kể lại về khoảnh khắc vượt qua giao lộ sống-chết rất khác nhau, cũng như mười tỉ người trên thế giới này không ai sống một cuộc sống giống ai khác. Chỉ có điều khi kể về cái chết của mình, người ta có khuynh hướng miêu tả chi tiết hơn, tường tận hơn. Rốt cuộc, đâu có bao nhiêu cách: nếu không phải do trái tim thì cái đầu của một người mang người ta vào cõi chết, không ai giống ai. Lev Paley kể lúc đó anh ngồi nhìn các phân tử của mình phân rã ra thành từng mẩu li ti như cẩm thạch, lăn khắp vũ trụ, rồi sau đó bỗng chốc quay trở lại dính lấy nhau. Hanbing Li kể anh thức dậy, thấy mình là một con rệp sống suốt đời trong một trái lê. Graciella Cavazos chỉ kể đoạn cô bắt đầu biến thành tuyết và khi người ta đòi biết chi tiết hơn, Graciella chỉ bẽn lẽn cười.

Không bao giờ có hai câu chuyện giống nhau. Tuy vậy, ai cũng kể về một âm thanh giống như tiếng sấm. Một số khăng khăng khẳng định âm thanh đó không bao giờ ngừng, nếu anh tập trung chú ý không rời tai khỏi nó, anh luôn nghe thấy nó lẩn khuất mơ mồ sau mọi tiếng ồn trong thành phố - đằng sau tiếng còi, tiếng phanh xe, tiếng chuông nhà hàng, tiếng lộp cộp của hàng trăm loại gót giày khác nhau bước trên đường phố. Nhiều người tụ tập cùng nhau trong công viên hay trên tầng thượng các tòa nhà cao tầng để lắng nghe. Họ ngồi lặng lẽ, lưng quay vào nhau. Ba-đum. Ba-đum. Ba-đum. Cảm giác giống như cố gắng nhìn theo bóng chim bay lên, nhòa đi và mờ dần thành một chấm nhỏ.

Luka Sims đã tìm thấy một chiếc máy roneo ngay tuần đầu tiên anh đến sống ở thành phố và quyết định sẽ sử dụng nó để in tạp chí. Mỗi buổi sáng, anh đứng bên ngoài tiệm cà phê Đường Bờ Sông để phát các bản in tự chế. Có lần tờ Tin tức & Nghiên cứu L. Sims của anh, hay Báo Sims như mọi người vẫn gọi, có bàn về thứ âm thanh này. Không đến hai mươi phần trăm những thứ được Luka phỏng vấn cho biết sau khi chết, họ vẫn có thể nghe thấy nó, nhưng hầu như tất cả thảy mọi người đều đồng ý: nó nghe giống như tiếng tim đập hơn là bất cứ âm thanh nào khác. Vậy vấn đề là: nó từ đâu đến? Không thể là nhịp đập của chính trái tim họ. Vì tim họ không đập nửa. Mahmoud Qassim thì tin rằng đó không phải là âm thanh của trái tim lão đập mà có thể là âm thanh còn lưu lại trong ký ức, âm thanh mà dù không thật sự để ý lão cũng đã nghe trong suốt một thời gian dài nên âm hưởng của nó vẫn còn lưu lại trong tai lão. Người phụ nữ bán vòng tay bên bờ sông lại nói đó là nhịp đập từ tâm quả đất, cái nơi chói lóa, sục sôi chị đã vượt qua trên đường vào thành phố. Riêng bản thân người viết”, bài báo kết luận, “tán thành ý kiến của đa số. Tôi luôn luôn cảm thấy nghi hoặc với giả thuyết cho rằng nhịp đập mà chúng ta nghe thấy là nhịp tim của những người còn sống. Những người còn sống cất chúng ta trong trái tim họ như con trai mang ngọc! Chúng ta chỉ tồn tại chừng nào những người đang sống còn nhớ đến chúng ta!” Đó là một phép ẩn dụ ẩu tả - Luka biết vậy – vì đời sống của hạt ngọc dài hơn đời sống một con trai. Tuy nhiên, nguyên tăc số một khi làm báo là phải có bài đúng hạn. Từ lâu Luka thôi không cố gắng vươn đến sự hoàn hảo.

Càng lúc càng có nhiều người chuyển vào thành phố, tuy vậy ở đây luôn đủ chỗ cho tất cả. Trong lúc đi bộ dọc một con phố đã quen thuộc hàng chục năm trời, có thể đột nhiên anh sẽ thấy trước mặt mình lù lù xuất hiện một tòa nhà hay thậm chí cả một khu nhà hoàn toàn mới. Cứ mỗi tuần một lần, Carson McCaughrean, người sở hữu một trong những chiếc taxi đen bóng lộn hay chạy khắp thành phố, lại phải vẽ một bản đồ mới. Phải đến hai mươi, hay ba, bốn mươi lần mỗi ngày, anh gặp khách là người mới vào thành phố và phải đưa anh ta đến một địa chỉ nào đó trong thành phố mà bản thân Carson chưa bao giờ nghe nói đến.

Những người khác lạ, họ đến từ khắp các châu lục trên thế giới – châu Phi, châu Âu, châu Á, châu Mỹ. Họ đến từ các thành phố lớn, các thủ phủ và từ các hòn đảo nhỏ giữa đại dương. Tất cả những gì người sống làm, là chết. Có một lão nhạc sĩ già ngay từ hồi mới vào thành phố này đã bắt đầu chơi nhạc trong khu gạch đỏ, chiếc đàn xếp của lão thốt ra những nốt nhạc buồn chậm rãi. Lại có một anh thợ kim hoàn, một chàng trai trẻ, mở cửa tiệm tại ngã tư Maple – Christopher và bán những hạt kim cương gắn lên những chiếc vòng bạc. Jessica Auffert đã mở cửa một cửa hàng bán đồ trang sức ngay tại góc phố đó trước anh ta phải đến ba mươi năm nhưng chị chẳng có vẻ gì ghét anh chàng này mà lại còn mang cho anh ta một bình cà phê vào mỗi buổi sáng và tán gẫu với anh trong khi hai người cùng uống cà phê ở phòng khách của anh. Điều làm chị ngạc nhiên là anh còn rất trẻ và càng ngày càng có nhiều người chết trẻ. Một số đáng kể vẫn còn là rất trẻ con. Chúng trượt ván, hò hét ầm ĩ hay đôi khi chạy vụt qua cửa sổ nhà chị trên đường đến sân chơi. Một trong số chúng – một cậu bé có đốm da hình quả dâu trên má – thích giả vờ như con ngựa gỗ mà cậu cưỡi là ngựa thật – là những con ngựa mà cậu vẫn từng chải lông, vẫn từng cho ăn ở trang trại trước khi chúng bị chết trong vụ đánh bom. Một chú nhóc khác lại thích trượt ván đổ dốc hết lần này đến lần khác và giẫm mạnh chân xuống nền sỏi mỗi khi cậu nghĩ về bố mẹ và hai anh vẫn đang còn sống. Cậu đã chứng kiến họ dần hồi phục trong khi cậu quỵ dần đi vì cùng căn bệnh họ mắc phải. Cậu không thích nói đến chuyện đó.

Chuyện đó xảy ra vào thời kỳ chiến tranh – mà cũng chẳng biết đó là cuộc chiến nào.

Đôi khi một trong số những người chết, một người chỉ mới qua “giao lộ”, tưởng thành phố là thiên đường. Sự nhầm lẫn chẳng kéo dài được bao lâu. Thiên đường kiểu gì lại có các tiệm bánh ngọt, có cây sơn thù du, và có những ngày chợt não nề đến độ làm người ta rợn gáy? Chẳng phải, thành phố chẳng phải điên đường, chẳng phải địa ngục mà đương nhiên lại càng không phải là trần gian. Hiển nhiên nó phải là một cái gì đó. Càng lúc càng có nhiều người chấp nhận giả thuyết đây là phần kéo dài của cuộc sống – như một kiểu thế giới bên ngoài bao quanh bản thân cuộc sống và mọi người sẽ vẫn tồn tại như vậy chừng nào họ còn được lưu lại trong ký ức những người sống. Cho đến khi người cuối cùng thực sự biết là họ chết đi, thì họ sẽ chuyển sang một thế gới nào đó khác. Sự thật là đa số cư dân thành phố thường ra đi sau sáu mươi hay bảy mươi năm sống ở đây và vì vậy, mặc dù điều này không đủ để chứng minh giả thuyết là đúng thì cũng đủ để duy trì lòng tin của một số người. Cũng có những mẩu chuyện kể rằng có những người đàn ông, đàn bà sống ở đây lâu hơn, phải đến hàng thế kỷ hay còn lâu hơn nữa, nhưng ở đâu, thời đại nào chả có những câu chuyện phóng đại cho sướng mồm, ai mà biết có nên tin hay không?

Mỗi khu dân cư đều có các điểm tụ họp của dân chúng, nơi người ta có thể đến trao đổi đủ mọi loại tin tức trên thế gian. Trong khu đài tưởng niệm có dãy cột, trong khu nhà kho thì có quán rượu Một Và Chỉ Một, và kế bên nhà kính, ngay trung tâm của khu đài thiên văn là Trà Thất Nga của Andrei Kalatozov. Kalatozov rót trà do chính tay anh chế từ ấm samovar bằng đồng xuống những chiếc chén bằng sứ đặt trên những chiếc đĩa bằng gỗ bóng. Vợ và con gái anh mất trước anh vài tuần khi đào phải một quả mìn ngay trong vườn nhà mình. Lúc đó, anh đang ngắm nhìn họ qua cửa sổ nhà bếp. Chiếc thuổng của vợ anh đụng phải một mảnh kim loại lởm chởm, mục gỉ và đầy bụi bám của cả thế kỷ nằm dưới đất – anh không nhận ra nó là vật gì, cho đến lúc nó phát nổ. Hai tuần sau, khi đặt lưỡi dao cạo ngay bên dưới cuống họng, anh tràn ngập hy vọng sẽ được đoàn tụ với gia đình ở thiên đường. Và, lẽ dĩ nhiên, họ - vợ và con gái anh - ở đây với anh – trong phòng uống trà, vừa cười vừa cởi áo khoác. Kalatozov vừa nhìn ngắm họ vừa cắt quả chanh theo kiểu bổ cau thành nhiều miếng và xếp vào đĩa gỗ. Anh là người đàn ông hạnh phúc nhất trong căn phòng này – hay so với bất cứ căn phòng nào tồn tại trên Trái Đất. Thành phố này có thể không phải là thiên đường thật nhưng với anh nó chính là thiên đường mà anh muốn. Từ sáng đến tối, anh lắng nghe khách khứa bàn tán những tin tức mới nhất về chiến tranh. Mỹ và Trung Đông lại bắt đầu xung đột; Trung Quốc, Tây Ban Nha, Australia và Hà Lan cũng vậy. Brazil đang phát triển một virus đột biến mới có khả năng thắng chất kháng độc tố mới nhất. Hay đó có thể là Italia đang làm việc đó. Có thể là Indonesia. Có quá nhiều tin đồn đến nỗi chẳng biết đâu mà lần nữa.

Thỉnh thoảng lại có một nhân vật mới chết một hai ngày trước đó tình cờ có mặt tại các khu trung tâm này - ở quán rượu, hoặc ở phòng trà, ở khu chợ cạnh sông hay tại khu đài tưởng niệm – và đám đông theo đó tụ tập tấp nập quanh anh ta, huých vào vai, vào khuỷu tay bắt anh chàng kể chuyện. Mọi câu chuyện đều y hệt nhau: “Hồi đó anh sống ở đâu?”, hay: “Anh có biết gì về Trung Mỹ không?”, “Cái đó họ nói về chỏm băng ấy, chuyện đó có thật không?”, “Tôi đang cố biết tin về em họ tôi. Nó sống ở Arizona. Tên nó là Lewis Zeigler, đánh vần như thế này này L-e-w-i-s…”, hay: “Tình hình ở bờ biển Phi châu thế nào rồi, anh có biết không, anh biết chứ?’, “Anh biết chuyện gì thì cứ kể chuyện ấy, nào kể đi, gì cũng được…”

Kiran Patel bán chuỗi hạt cho khách du lịch ở khu khách sạn Bombat đã gần thế kỷ nay. Chị nói càng lúc càng ít khách du lịch đến khu của chị nhưng thật ra cũng không có gì là ghê gớm vì ngày càng ít thứ hay ho để cho khách xem. Chuỗi hạt ngà mà trước đây chị đã bán cho một phụ nữ trẻ giờ trở nên khan hiếm, rồi thì chẳng tìm đâu được nữa. Những con voi cuối cùng đã bị nhốt vào chuồng chuyển sang các nước khác. Vào năm trước cái năm chị mất, “chuỗi hạt ngà voi chính hiệu” cuối cùng chị bán thật ra chỉ là chuỗi hạt bằng nhựa sơn màu kem được sản xuất hàng loạt, mười ngàn dây mỗi lượt, từ các nhà máy ở Triều Tiên. Mà cả điều này cũng có gì là quan trọng. Các khách du lịch dừng lại ở ki ốt của chị chẳng bao giờ phân biệt nổi.

Jeffrey Fallon, mười sáu tuổi, trước đây sinh sống ở Park Falls, bang Winsconsin, kể rằng cuộc chiến chưa lan đến bờ biển nhưng đã bắt đầu có mầm mống phát sinh, và cậu là bằng chứng sống. “Có thể là không phải bằng chứng sống nhưng vẫn là bằng chứng.” Cậu tự chữa lời. Trước đây, kẻ địch là Pakistan, sau đó là Argentina, rồi Thổ Nhĩ Kỳ, và sau đó thì cậu không rõ nữa. “Mọi người muốn tôi kể chuyện gì chứ?” Cậu nhún vai. “Nói chung tôi chỉ nhớ cô bạn gái thôi.” Tên của cô gái là Tiacey Tipton và cô ấy làm như thế này, thế này với cái dái tai của cậu; những cạnh răng mấp mô của cô làm cả người cậu căng cứng và đờ ra như một sợi dây đàn. Trước đó, chẳng khi nào cậu nhớ ra mình có dái tai cho đến khi cô đặt đôi môi lên đó. Và giờ thì cậu chết rồi; cậu chẳng nghĩ về điều gì khác ngoài nó. Ai mà biết tại sao lại thế?

Cậu ta dành hàng giờ để đi lên đi xuống thang máy trong khu mua sắm Đường Ginza nhất định không cho biết tên. “Khi người ta hỏi cậu ấy những gì cậu còn nhớ về khoảng thời gian trước khi chết, Jeffrey chỉ lắc đầu quầy quậy, vỗ hai tay vào nhau và nói “Bùm!”, dùng ngón tay làm dấu trông như thể vụn giấy rơi.”

Những tòa nhà làm bằng thép và polime ở trung tâm thành phó có những ô cửa kính sáng lóe phản chiếu mọi thứ kể cả khoảng trống giữa các đám mây giờ phải nhường chỗ cho mấy trăm khu nhà xây bằng gạch, đá, và gỗ. Sự thay đổi diễn ra từ từ trong khi luôn luôn có nhiều hoạt động diễn ra trên đường phố nên người ta có thể đi bộ suốt mấy tiếng đồng hồ mà không nhận ra kiến trúc khu phố xung quanh đã thay đổi. Dọc theo vỉa hè là các rạp chiếu bóng, phòng tập thể dục, các cửa hàng bán máy tính, các quán karaoke, sân bóng rổ, các quầy tạp hóa. Có thư viện và nhà thuốc. Có các tiệm bán đồ lót cao cấp và các tiệm giặt là. Có hàng trăm nhà thờ trong thành phố - thực vậy, hàng trăm, khu nào cũng có, nào là chùa Phật giáo, nhà thờ Hồi giáo, nhà nguyện, giáo đường Do Thái. Chúng bị kẹp giữa một bên là chợ rau và bên kia là các quầy cho thuê băng đĩa, những dấu thập, các mái vòm, những tòa tháp in bóng trên không. Một số người chết, thực vậy, vứt bỏ tôn giáo cũ, cảm thấy ghê tởm vì sự thật là trong kiếp sau này, cứ tạm gọi là cảnh giới thượng thừa vậy,  không như những gì họ được hứa hẹn trước kia, mặc dù đã dành trọn cuộc đời cúng bái. Nhưng cứ mỗi người mất đức tin thì lại có một người khác càng lụy vào một người khác bắt đầu tin vào một tôn giáo. Sự thật đơn giản là không ai sống trong thành phó cạn kiệt và nếu như chỉ vì anh ta đã chết mà không gặp Chúa của mình, không có nghĩa là anh sẽ không bao giờ gặp.

Đó là cách José Tamayo lý luận. Bác đã tự nguyện mỗi tuần một lần săn sóc Nhà thờ Thánh Tâm. Mỗi Chủ nhật, bác đều đợi bên ngoài cửa phía tây cho đến khi buổi lễ kết thúc và đám đông giải tán quay lại trung tâm thành phố, thì bác mới quét sàn, đán bóng các dãy ghế dài, bàn thờ, rồi hút bụi những chiếc gối đặt ở thanh lan can nơi ban thánh thể. Sau khi làm xong, bác cẩn thận leo xuống mười bảy bậc tam cấp trước tòa nhà, nơi người đàn ông mù đứng kể câu chuyện về cuộc hành trình qua sa mạc và đi băng qua đường về lại căn hộ nhỏ của bác. Bác đã bị thương ở đầu gói một lần trong một trận bóng đá và từ lúc ấy đến bây giờ, mỗi khi duỗi chân, bác luôn cảm thấy ngay chỗ khớp nhói lên một cái đau điếng. Vết chấn thương chẳng bao giờ hết, ngay cả sau khi đã vượt qua “giao lộ” bác cũng không thích đi bộ nhiều. Đấy cũng là lý do bác chọn công viên phục vụ ở Nhà thờ Thánh Tâm – nhà thờ gần nhất mà bác có thể tìm được. Thật ra bác đã được nuôi dạy theo Hội Giám Lý[1]  trong giáo đoàn duy nhất không thuộc Thiên Chúa giáo của khu Juan Tula. Bác thường nhớ lại lần bác cùng với mấy đứa con trai học cùng lớp của trường Chúa Nhật [2] ăn cắp một hộp sáu lon soda trong tủ chạn của nhà thờ. Chúng nghe thấy tiếng bước chân của thầy giáo đi lại và đóng cửa, rồi một tia sáng chênh chếch chiếu xuyên qua khung cửa, soi sáng tay nắm cửa của một chiếc xe ngựa bên trong chất đầy toàn ghế xếp – khoảng bốn đến năm mươi chiếc xếp thành một hàng dài chật cứng. Những gì José còn nhớ được là bác đứng đó, nhìn chằm chằm vào chiếc xe ngựa trong khi vẫn dõi tai nghe tiếng bước chân của thầy giáo còn các bong bóng khí soda thì làm trò trên mặt lưỡi bác, nhói lên rồi vỡ ra, văng tóe vào vòm miệng.

Người chết thường kinh ngạc trước những ký ức này. Hằng tuần, hằng tháng, đầu óc họ không hề nghĩ đến ngôi nhà hay khu phố nơi họ lớn lên, những giây phút tột đỉnh vui sướng hay tận cùng xấu hổ ở nơi làm việc, những hoạt động, những thói quen đã ăn mòn lối sống của họ từng chút một. Vậy mà những tình tiết vụn vặt nhất, ít quan trọng nhất lại cứ nảy lên trong đầu phải đến trăm lần trong một ngày giống như một con cá quẫy đuôi không ngừng trên mặt nước. Bà cụ ăn xin trong khu xe điện ngầm vẫn còn nhớ lần cụ ăn một bữa bánh cua với rau cải ngựa ở bến tàu gần vịnh Chesapeake. Người đàn ông trông nom việc thắp sáng các ngọn đèn khí trong khu nhà hát lại nhớ lúc bác lấy một hộp đậu ở siêu thị tên đống hàng được trưng bày theo hình tháp, bác đã cảm thấy hãnh diện khôn xiết rồi sau đó là một nỗi vui sướng bao trùm lấy bác thế nào khi cuối cùng đã không làm đổ các hộp đậu khác trên tháp. Andreas Andreopoulos, người dành bốn mươi năm trong đời chỉ để viết chương trình trò chơi điện tử lại giữ ký ức về lần anh hái một chiếc lá trên cây, lần anh mở tờ tạp chí thời trang chỉ để ngửi mùi mẫu nước hoa tặng kèm, lần anh viết tên mình lên mặt hơi nước đọng bên ngoài cốc bia đang uống. Chúng ám ảnh anh, những ký ức không có hình dạng rõ rệt và chẳng đáng lưu lại. Chúng có vẻ nặng nề và có sức ám ảnh hơn ấn tượng ban đầu, cứ như thể toàn bộ ý nghĩa cuộc sống của anh chỉ đọng lại trong chúng, và không gì khác. Đôi khi, anh còn nghĩ đến việc xâu chuỗi tất cả lại thành một thiên tự truyện, những ký ức vụn vặt khôi hài như những mẩu đồ chơi đã chiếm vị trí dành cho các chi tiết khác về công việc, gia đình, và mọi thứ khác, tất cả đều bị loại trừ khỏi ký ức của anh. Anh có thể sẽ cầm bút viết tự truyện về mình trên giấy vở kẻ ô. Anh sẽ không bao giờ chạm vào một chiếc máy tính lần nữa.

Có nhiều nơi trong thành phố, các đám đông chật cứng đến độ khó mà di chuyển nếu không huých vào cánh tay người này, ẩy vào bụng, vào hông người nọ. Số người chết ngày càng tăng, những khu này mỗi lúc mỗi phổ biến. Chẳng phải thành phố không đủ chỗ cho tất cả dân chúng ở đây, nhưng cứ mỗi khi tụ tập, người ta lại chỉ chọn một số chỗ nhất định, và thế là cùng với việc số dân mỗi ngày một tăng, những địa điểm này càng lúc càng chật ních. Những người thích riêng tư tránh không đến những nơi này. Khi định đến chơi ở quảng trường trong khu đài tưởng niệm hay đài phun nước trong khu đèn neon, họ phải đợi đến khi mật độ dân số giảm bớt, cũng có nghĩa là phải đợi cho đến khi có chiến tranh, đại dịch, hay nạn đói xảy ra.

Công việc ven bờ sông là nơi tấp nập nhất trong thành phố với những dãy lều quán màu trắng và những dải cỏ dại um tùm. Những người bán diều rong và các quầy bán nước giải khát nằm la liệt trên vỉa hè, những khối đá lớn tạo nên nhiều vũng nước nhỏ lặng lờ. Rồi đến một hôm, một người đàn ông có bộ râu cằm rậm rạp màu muối tiêu và một chỏm tóc um tùm không kém trượt chân ở bên ngoài một gian hàng và bắt đầu đâm sầm vào hết người này đến người khác đi trên phố. Anh ta trông rõ là đang lạc đường, và nhìn thì ai cũng biết ngay anh ta chỉ vừa vượt qua “giao lộ”. Anh ta tự giới thiệu là một nhà virus học chuyên nghiệp. Anh ta kể năm ngày vừa rồi leo hết cành này đến cành khác trên một cây thích khổng lồ, nhựa cây làm áo quần cứ bết hết vào da thịt. Có vẻ như anh ta nghĩ rằng cứ ai đứng trong công viên hôm ấy trước đó đều cùng anh ta ở trên cây thích khổng lồ. Khi người ta hỏi làm sao mà anh chết, anh chàng hít một hơi, dừng lại một chốc rồi anh mới trả lời: “Đúng rồi nhỉ. Tôi chết rồi mà. Tôi phải nhắc mình luôn mới được. Cuối cùng bọn chúng đã thành công, lũ khốn nạn. Chúng rồi cũng tìm ra cách làm mọi thứ đổ nhào.” Anh véo một mẩu nhựa từ bộ râu rậm rạp. “Mà này, có anh nào nhận thấy có ái gì cứ đập thình thịch bên trong thân cây không?”

Sau đấy không lâu, thành phố bắt đầu thưa người dần.”

* * *

Văn phòng (thật ra là chỉ có một phòng duy nhất) của tờ Tin tức và Nghiên cứu L. Sims nằm ở một tòa nhà thuộc loại cũ kỹ nhất của thành phố. Nó được xây bằng gạch màu nâu chocolate và những khối đá granite to uỳnh màu bạc. Những chiếc cờ đuôi nheo bám đầy rêu vàng ố ở tầng trên rũ xuống lòng thòng ngay trước gờ cửa ra vào chính. Mỗi buổi sáng, khi Luka Sims đứng quay chiếc máy roneo của anh, ánh mặt trời lại chiếu xuyên qua các đốm rêu bám ngoài cửa sổ vào phòng khiến căn phòng ngập tràn một màu vàng ấm áp, sền sệt như màu bơ. Thỉnh thoảng, Luka lại nhìn ra cửa sổ và khó mà tránh không liên tưởng đến một khu rừng đang chết dần chết mòn.

Khoảng trước bảy giờ thì anh in xong vài ngàn bản của số báo mới và bắt đầu mang đến tiệm cà phê Đường Bờ Sông để phát cho khách bộ hành. Anh thích tin rằng mỗi người lấy báo của anh sẽ đưa nó cho một người khác, người này sẽ đọc và lại trao cho một người khác nữa, anh này sẽ đọc và lại đưa cho một anh thứ tư. Nhưng anh biết là chuyện không xảy ra như vậy vì trên đường về nhà anh luôn bắt gặp một vài tờ báo anh cất công in nằm trong sọt rác – giấy báo bắt đầu phẳng phiu sau một lúc nằm dưới sức nóng của ánh mặt trời. Dù vậy, anh cũng thường thấy hai ba chục cái đầu chụm lại trên Báo Sims số mới ra mỗi lần anh nhòm vào tiệm. Gần đây, anh càng ít viết về chuyện xảy ra trong thành phố mà thay vào đó, có nhiều bài bàn về thế giới những người sống – những câu chuyện chính Luka thu thập được từ những cuộc phỏng vấn với những người chỉ vừa chết mà phần đông những người này lại là nạn nhân của cái mà họ gọi là “đại dịch”. Những người này có vẻ nháy mắt nhiều một cách lạ thường. Anh nhận thấy điều ấy. Họ nhấp nháy mắt rồi đưa tay dụi. Chẳng biết có liên quan gì đến thứ virus đã giết họ không, anh nghĩ.

Ngày nào nhìn qua cửa sổ tiệm cà phê Luka cũng chỉ thấy toàn những gương mặt giống nhau. HÀNG TRĂM TRƯỜNG HỢP NHIỄM VIRUS TẠI TOKYO. PHÁT HIỆN CÁC TÂM ĐỘNG ĐẤT MỚI TẠI JOHANNESBURG, COPENHAGEN, VÀ PERTH. Ellison Brown, người chuyên làm các món nướng tráng miệng trong nhà bếp luôn đợi đến khi Luka đi khỏi mới liếc nhìn các dòng tiêu đề của tờ báo. Vợ của Ellison là nhà thơ và chị luôn bất thình lình xuất hiện với một vẻ cáu kỉnh mỗi khi anh đọc những dòng thơ chị mới viết trong ngày hôm đấy, và thành ra không còn gì có thể làm anh bực bội hơn là bị người khác theo dõi. GIAI ĐOẠN Ủ BỆNH KHÔNG QUÁ NĂM GIỜ. VIRUS TẤN CÔNG BUỔI TRƯA, ĐẾN ĐÊM THÌ TỬ VONG. Charlotte Sylvain luôn thong thả nhấp từng ngụm cà phê mỗi khi chị đọc lướt tờ báo để tìm bất cứ thông tin gì liên quan đến Paris. Chị vẫn nghĩ rằng thành phố ấy là quê hương của mình, dù đã năm mươi năm nay chị không hề đặt chân đến. Có một lần, chị thấy từ “Seine”[3] in ở đoạn đầu một bài báo, những ngón tay của chị bất giác bấu chặt lấy trang báo, nhưng hóa ra đó chỉ là lỗi in sai của từ “sienna”[4], chị sẽ chẳng bao giờ thấy quê hương mình lần nữa. VIRUS GIỜ ĐÂY CÓ THỂ SẢN SINH CẢ TRONG KHÔNG KHÍ VÀ NƯỚC. HAI TRIỆU NGƯỜI CHẾT Ở CHÂU Á VÀ ĐÔNG ÂU. Mie Matsuda Ryu lại mê các phép chơi chữ. Cô thích đọc Báo Sims hai lần mỗi buổi sáng, lần thứ nhất là đọc nội dung báo, lần thứ hai là để tìm ra bất cứ khuôn mẫu nào tìm được – những câu đọc xuôi ngược đều có nghĩa, phép đảo chữ cái, hay những chữ cái có trong tên cô nằm lẫn trong các từ khác. Bao giờ cô cũng phát hiện ra vài thứ. VIRUS ĐÃ VƯỢT ĐẠI TÂY DƯƠNG, TỶ LỆ TỬ VONG GẦN MỘT TRĂM PHẦN TRĂM.

Những người làm nghề đi gõ cửa các hộ trong thành phố bắt đầu nhận thấy có điều khác lạ. Các nhà truyền giáo, người bán hàng dạo, những người đi thỉnh cầu, các nhân viên điều tra dân số, tất cả họ đều đưa ra cùng nhận xét: Dân số đang giảm dần. Ở những nơi vài tuần trước đây chật cứng người sinh sống nay chỉ là những tòa nhà trống vắng, các căn phòng trống không một bóng người. Đường phố bất chợt thưa người. Chẳng phải là người ta không chết nữa. Thực ra người ta chết nhiều hơn bao giờ hết. Hàng ngàn, hàng vạn người vào thành phố mỗi phút, mỗi giờ, có khi cả gia đình cùng đến một lúc, có khi là cả một trường học, hay cả một khu phố. Nhưng cứ mỗi người vượt qua “giao lộ” và gia nhập vào dân cư của thành phố thì lại có ba đến bốn người đột nhiên biến mất. Russell Henley, người bán chổi – những chiếc chổi anh tự buộc từ cành tuyết tùng và sợi nhựa dẻo, thì cho là thành phố cứ như là một cái chảo thủng: “Có đổ bao nhiêu nước vào thì cũng chảy ra ngay thôi.” Anh có một cửa hàng nhỏ ngay trong khu đài tưởng niệm nơi anh sản xuất và bán hàng cho khách vãng lai đang ngày một thưa thớt. Nếu như cuộc sống trong thành phố được tạo thành do ký ức về người chết còn lưu lại trong những người đang sống thì chuyện gì sẽ xảy ra nếu ở phía bên kia, thế giới rộng lớn ấy không còn người nữa? Anh băn khoăn tự hỏi.

Rõ ràng thành phố đang thay đổi. Những người chết trong nạn dịch đến và đi rất nhanh, đôi khi chỉ trong vài tiếng đồng hồ, cứ như đợt tuyết mùa xuân phủ khắp sân vườn đêm hôm trước, đến hôm sau, ngay khi mặt trời vừa bắt đầu mọc, đã tan chảy không còn dấu vết. Một buổi sáng nọ, một người đàn ông chuyển đến khu cây thông bắt gặp một cửa hàng bỏ trống liền lấy xà phòng màu vẽ một biển hiệu lên cửa sổ. (CỬA HÀNG SHERMAN CHUYÊN SỬA ĐỒNG HỒ, NHANH VÀ KHÉO, SẮP MỞ CỬA), rồi ông ta khóa trái cửa lại, bỏ đi và không bao giờ quay lại. Lại có người nói với người phụ nữ anh ta vừa cùng qua đêm hôm trước rằng anh đi xuống bếp lấy nước uống. Một vài phút sau, cô gái gọi, không có ai đáp trả. Cô tìm anh khắp mọi ngóc ngách trong nhà. Cửa sổ sau bàn trang điểm của cô để mở, cứ như thể anh chàng đã trèo qua đó để ra đến ban công, nhưng anh ta không có ở đó, cũng không ở đâu khác. Tất cả dân chúng của một đảo nhỏ trên Đại Tây Dương xuất hiện trong thành phố vào một buổi chiều ngập nắng rợp gió. Họ tụ tập trên tầng thượng tòa nhà bãi đỗ xe và đến cuối ngày thì tất cả biệt tăm không tung tích.

Nhưng chính những người sống trong thành phố lâu nhất là những người cảm nhận sự đổi thay rõ nhất. Trong khi không ai biết mình đã sống ở đây bao lâu, hay còn sống ở đây bao lâu nữa trước khi thời hạn của họ kết thúc, vẫn luôn có một đoạn điệp khúc lặp đi lặp lại trong thời hạn được ban phát cho mỗi người – những phần tất yếu cho mỗi số phận: Sau khi vượt qua “giao lộ”, người ta tìm thấy một mái nhà, một việc làm và một đám bạn, sau đó sống hết sáu mươi, bảy mươi năm của mình, và trong khi không thể xây dựng gia đình vì chẳng ai ở đây già đi cả thì người ta vẫn có thể luôn tạo lập được một gia đình nhất định với những người xung quanh mình.

Chẳng hạn như Mariama Ekwensi. Suốt gần ba mươi năm, chị đã cố biến tầng trệt một căn nhà nhỏ trong khu đất sét trắng thành một tổ ấm nho nhỏ. Mariama là một phụ nữ cao, rắn chắc, vóc dáng chẳng khác gì thời con gái – về điều này, chính chị lấy làm bối rối và kinh ngạc. Những bộ váy cotton của chị cứ rực lên màu nắng, rực rỡ, tươi rói như tranh trẻ con. Những người hàng xóm có thể nhận ra chị ngay cả khi chị còn đang ở đầu phố. Mariama làm việc ở trại trẻ mồ côi – chị trông coi bọn trẻ. Chị cho là mình là một cô giáo tốt, chỉ có điều là chị không phải tuýp người cứng rắn. Mà thật vậy. Chị luôn phải nhờ một người nào đó để mắt đến bọn trẻ trong khi chị đuổi theo một đứa nhóc khác vừa mới chạy đi. Với những đứa bé, chị đọc sách cho chúng, những cuốn sách viết về những cuộc phiêu lưu, về những con thú biết thay đổi hình dạng. Những đứa lớn hơn, chị dắt chúng đến chơi ở công viên hay đi thăm viện bảo tàng và giúp chúng làm bài tập. Rất nhiều đứa trong số bọn trẻ rất hư, chúng nói những từ khiến chị phải đỏ mặt, nhưng rốt cuộc chị nhận thấy những vấn đề kiểu ấy thực nằm ngoài khả năng của chị. Ngay cả khi chị giả vờ tức giận, bọn trẻ vẫn đủ thông minh để biết là dù gì chị vẫn yêu bọn chúng. Thật chẳng biết phải làm sao! Trong số bọn trẻ có một chú nhóc tên là Philip Walker – cứ hở ra một cái là chú chạy đến ngay khu mua sắm. Có vẻ như chú rất thích nghe tiếng chân chị chạy theo sau, tiếng chị hồng hộc thở và tiếng chân chị thình thịch tụt lại sau lưng khi chú lại chạy vượt lên một quãng. Chị chẳng bao giờ đuổi kịp chú nhóc. Mọi chuyện chỉ kết thúc khi cuối cùng, chú bổ nhào xuống đất hay đổ sõng soài lên một chiếc ghế băng và hổn hển cười. Có một hôm, chị đuổi theo cậu quanh một góc phố, rẽ ngoặt vào một con hẻm nhỏ và rồi chẳng bao giờ chạy ra ở phía bên kia. Nửa tiếng sau Philip quay lại trại trẻ mồ côi và không tài nào nói được là chị đã đi đâu.

Đêm nào Ville Tolvanen cũng đánh bi a ở quán rượu góc phố Số Tám – Vườn Nho. Bạn bè trong quán rượu cũng là những người anh quen biết hồi còn sống. Có một số chuyện họ vẫn thường nói hồi còn hay đi uống ở Oulu, một số bài hát họ vẫn gân cổ hát cùng nhau: “Tôi sẽ gặp lại bạn sau khi chết, nơi quán rượu góc đường Số Tám – Vườn Nho.” Rồi từng người một, sau khi lìa trần, đã tự tìm đường đến góc giao nhau của đường Số Tám – Vườn Nho, rón ra rón rén lại gần, nhìn qua cửa vào bên trong một cách đầy nghi hoặc và rồi nhận ra nhau, nhận ra những khuôn mặt chiến hữu quen thuộc bên cạnh bàn bi a. Từng người từng người một cho đến khi đầy đủ cả. Ville là người cuối cùng trong nhóm lìa trần. Khi tìm lại được bạn bè tại quán rượu như đã hẹn, anh cảm thấy đời thật vui hệt như hồi còn trẻ. Anh nắm chặt cánh tay họ, họ vỗ vỗ vào lưng anh. Anh đòi mua bia cho cả bọn. “Sẽ không bao giờ lại…” Anh nói. Anh không nói hết câu, nhưng tất cả đều hiểu. Anh nhe răng cười toe toét để khỏi trào nước mắt, rồi một ai đó ném vỏ lạc vào người anh, anh ném trả lại, và chẳng mấy chốc sàn nhà đâu đâu cũng đầy vỏ lạc và mọi người dẫm lên rôm rốp. Hàng tháng trời sau khi chết, đêm nào anh cũng có mặt ở quán rượu nên đến một hôm, khi anh không xuất hiện, những người bạn bèn đổ đi tìm. Họ đi ngay đến căn hộ cuối phố nơi anh sống vốn trước kia là một cửa hàng bán dụng cụ, gõ ầm ầm vào cửa và rồi cuối cùng dùng cạnh sắc của mấy lá bài để phá khóa. Giày của Ville vẫn ở trong nhà, cả chiếc đồng hồ đeo tay, và áo khoác của anh nữa, nhưng không thấy Ville đâu.

Ethan Hass, nhà virus học, không bao giờ uống rượu của quầy bar mà luôn uống rượu đựng trong chiếc chai bẹt đeo bên thắt lưng giống như cái bi đông của Hướng đạo sinh. Anh đã theo dõi sự phát triển của virus suốt ba mươi năm trước khi chết, bao giờ cũng thấy anh say sưa đọc báo hay chăm chú lắng nghe người khác tán gẫu ở những nơi tụ họp công cộng. Đôi khi, anh có cảm tưởng tất cả các chính phủ, các nhóm quyền lợi, các phe phái trên thế giới đều đang quay cuồng vì cùng một thứ - một loại virus hoàn hảo, một loại virus có thể lây nhiễm theo bất cứ đường nào mà người ta có thể tưởng tượng ra, lan truyền trong dân chúng giống như những vòng sóng nướcc tỏa lan không ngừng sau khi hạt mưa rơi xuống mặt nước. Đến lúc này thì anh tin chác là có một ai đó cuối cùng cũng đã thành công trong việc tạo ra loại virus này. Nhưng nó được bắt đầu bằng cách nào? Anh không rõ. Những câu chuyện do những người mới chết kể lại quá sơ sài và ít ỏi và chẳng bao giờ gây được cảm giác đủ đáng tin cậy. Đến một hôm, anh khóa trái cửa nhốt mình trong nhà vệ sinh của Viện Bảo tàng Nghệ thuật Đại Lộ và bắt đầu khóc thổn thức, nức nở về không khí, nước, nguồn cung cấp lương thực. Một nhân viên bảo vệ được gọi đến. “Coi nào, anh bạn. Ngoài này có thừa mứa khí và nước cho anh. Cứ thử mở cửa ra mà xem!” Anh chàng bảo vệ cố nói bằng giọng từ tốn nhất, dịu dàng nhất nhưng Ethan chỉ hét lên đáp trả: “Tất cả mọi người! Tất cả mọi thứ!” và bắt đầu mở từng vòi nước một cho kỳ hết. Rồi anh chẳng nói gì nữa; đến khi nhân viên bảo vệ đạp được cửa vào, Ethan đã không còn ở đó.

Cứ như thể một chiếc cổng đã được mở toang hay như thể một bức tường đã đổ sập, và thành phố cuối cùng phải giải thoát cho những người chết. Họ khởi hành ra biên giới theo từng nhóm lớn và chẳng bao lâu, các công viên, các quán rượu, các trung tâm mua sắm đều vắng tanh vắng ngắt.

Một hôm, không lâu sau khi nhà hàng cuối cùng còn lại trong khu lân cận đóng cửa, có một lão mù đứng trên bậc tam cấp của nhà thờ chờ đợi người ghé lại nghe chuyện lão kể. Cả ngày, chẳng ai đi ngang qua. Lão bắt đầu tự hỏi có phải ngày tận thế cuối cùng đã đến khi cả thành phố hay chăng. Có lẽ nó đã đến trong khi lão đang ngủ, hay có lẽ nó đến vào sáng sớm hôm đó, lúc lão ngửi thấy mùi mật ong khét thoang thoảng xung quanh. Lão nghe thấy tiếng còi ô tô vọng lại từ nhiều khu dân cư khác nhau trong thành phố và rồi sau đó chừng hai mươi phút, có tiếng rít kinh khiếp của phanh tàu điện ngầm kẹp lấy thanh ray, và rồi chỉ còn tiếng gió lướt qua tòa nhà, lao xao lao xao; cuối cùng, im lặng tuyệt đối. Lão cố lắng tay bắt lấy một giọng nói, một tiếng bước chân, nhưng tuyệt nhiên không hề có dấu hiệu về sự tồn tại của người nào.

Lão khum tay quanh miệng và gọi lớn: “Xin chào?” “Xin chào?” Lão lại gọi. Nhưng không ai đáp trả.

Lão thốt thấy sợ hãi. Lão đưa tay lên ngực. Lão nghe thấy nhịp tim đập và lão sợ nó vang lên từ chính ngực mình.

HAI: NƠI ẨN NÁU

Gió đã lồng lộn suốt hai mươi ba ngày, mới đầu từ phía đông, sau đó từ phương nam lại, tạo nên tiếng rền rĩ ma quái không dứt trong các lỗ thông hơi. Thỉnh thoảng, một cơn lốc tuyết tìm cách luồn lách qua dãy lều quán dựng ngang dọc theo đủ mọi hướng và hàng trăm mảnh băng xám tung tóe khắp phòng, rơi như mưa xuống sàn nhà và mặt bàn. Có đang làm gì đi nữa thì thể nào Laura cũng ngừng tay để ngắm chúng tan ra. Phải mất một lúc lâu băng mới tan và điều đó làm cô thấy nặng nề, u ám. Các tấm sưởi rõ là đã sập sệ lắm rồi, nếu không muốn nói là đã đi đứt, vô phương cứu chữa. Tiếp theo, đèn sẽ tắt và sau đó, nếu cô vẫn còn sống đến lúc đó, các cửa hàng thực phẩm cũng sẽ không còn. Thật là một thảm họa vô cùng khủng khiếp!

Tai họa bắt đầu cách đó gần một tháng khi chiếc ăng ten gãy rồi cắt đứt hết mọi thông tin liên lạc. Cô cùng với Puckett và Joyce đã cố hết sức tìm hiểu sự việc xảy ra ra sao. Đó là một thanh ăng ten dài bằng nhôm đặt bên trong một chiếc chảo vệ tinh lớn và một lớp băng tuyết dày đã bao phủ xung quanh nó. Gió đã khiến nhiệt độ bên trên ở mức cực thấp trong suốt một, hai ngày - cũng lại vẫn là mụ gió đồng bóng ấy làm băng bên dưới thanh ăng ten tan ra, trong khi đó, tuyết đóng bên trên càng lúc càng dày, càng nặng cho đến khi thành một khối băng lớn tướng và đổ xuống, mang theo thanh ăng ten đi cùng.

Vậy đấy. Chuyện xảy ra là vậy. Thật là một sự ngớ ngẩn đến không thể tin nổi.

Tại sao người ta không làm chiếc chảo ăng ten bằng thép sinh nhiệt kia chứ? Mà nếu không làm được cái như vậy thì ít ra cũng phải sắp đặt sao cho lòng chảo không bị lấp đầy chứ? Hay, tệ nhất thì cả ba người bọn họ, tại sao lại không được cấp cho một thiết bị gì để chữa cái ăng ten? Đôi khi Laura cứ có cảm tưởng cả đoàn thám hiểm bị ném vào một trò đùa tai quái. Nhưng đâu phải vậy. Nó đã được Tập đoàn Coca-cola lên kế hoạch và tài trợ toàn bộ, như một màn quảng cáo hay như một chuyến thám hiểm nghiên cứu, điều này tùy thuộc vào việc người ta đọc về nó ở đâu: trong tài liệu nội bộ hay bản tin thời sự.

Ý tưởng của chương trình này là gửi một nhóm người đến Nam Cực khám phá, tìm kiếm phương pháp biến đổi băng ở địa cực để có thể sử dụng sản xuất nước ngọt có ga. Cuối cùng thì núi băng đã bắt đầu tan, hàng tấn nước cuồn cuộn đổ vào đại dương, có lẽ Coca-cola cũng sẽ tận dụng nguồn nước này nếu như có khả năng. Đấy là cách họ lập luận. Phòng Quảng cáo thậm chí đã nghĩ ra một slogan mới: "Coca-cola, sản xuất từ nguồn nước tinh khiết nhất trên hành tinh", định là nếu nó được mọi người ưa chuộng thì trong vòng một hoặc hai năm, họ sẽ đổi nó thành: "Coca-cola, giờ đây thật sự tinh khiết."

Cuộc thám hiểm theo dự tính sẽ kéo dài sáu tháng. Phòng Kế hoạch đã chọn chỉ định Michael Puckett - chuyên gia địa cực học, Robert Joyce - chuyên viên về nước ngọt có ga và cô, Laura - chuyên viên về động vật hoang dã. Một cuộc tranh luận nhỏ đã diễn ra vì họ chưa quyết định được nên gọi cô là chuyên viên về "động vật hoang dã" hay chuyên viên "động vật học" - không biết Nam Cực có thật sự "hoang dã" theo như kiểu hoang dã của rừng Amazon vào thế kỷ trước hay không? - nhưng cuối cùng, cuộc tranh cãi cũng ngã ngũ khi một người lên tiếng giải thích Phòng Kế hoạch dùng từ "hoang dã" trong trường hợp này với nghĩa gốc của nó, tức là một nơi bị bỏ hoang không ai nhòm ngó. Thế là cuối cùng bức ảnh chụp Laura xuất hiện trên tất cả các báo là một bức chụp ảnh cô đang nhét dấm dúi mấy chiếc quần lót vào chiếc túi bạt kiểu nhà binh (phát ngượng lên được!) với dòng chú thích: "Laura Byrd, chuyên gia về động vật hoang dã, đang chuẩn bị cho mùa đông dài sắp tới." Người yêu đầu tiên của Laura dạy ngành báo chí nên cô khá rành kiểu chế nhạo ngọt xớt do mấy tay biên tập viên sáng chế dành cho những chuyện họ cho là ngu xuẩn. Ngay cả bây giờ, khi cái lạnh từ từ bóp nghẹt lấy túp lều giống như một bàn tay nắm lại chậm rãi, cô vẫn có cảm giác má mình ửng đỏ lên khi nghĩ về chuyện đó.

Các bức ảnh. Động vật hoang dã. Mấy con khỉ.

Chẳng phải là trước đây có một đoạn phim quảng cáo trong đó quay một gia đình khỉ đang uống Coca-cola cùng nhau nhân dịp giáng sinh sao? Cô tin chắc vậy vì cô nhớ đã xem một cái gì đó tương tự như thế khi còn bé.

Tóm lại là chẳng bao lâu sau khi cây ăng ten bị gãy thành từng mẩu rơi khỏi chiếc chảo vệ tinh - chính xác là hai ngày sau đó - chiếc radio khục khặc mấy tiếng vô nghĩa, rồi chỉ còn khạc ra vài âm tắc nghẹn, và cuối cùng im bặt. Tại sao cô lại không ngừng duyệt đi duyệt lại trong đầu mình mọi tình tiết? Đường dây mạng và dây điện thoại chết theo máy thu phát vô tuyến nên cả ba người, cô, Puckett và Joyce, không có cách nào liên lạc với công ty nhờ trợ giúp. Puckett khăng khăng đòi lục tung túp lều lên họa may tìm ra thứ gì để vá víu chiếc radio hay chiếc máy thu phát vô tuyến lại. Lều chỉ có hai ngăn, một khu để sinh hoạt, một khu để ngủ, tuy nhiên, toàn bộ công cuộc tìm kiếm vẫn mất nửa ngày. Họ dốc ngược hàng trăm chiếc túi chứa ruốc, thịt bò khô, một chiếc lọ chứa mười ngàn viên vitamin C, một bọc gồm mấy chiếc chăn điện được buộc lại với nhau bằng một dây chun, hai chiếc đèn lồng đốt dầu, sáu can cà phê khô ướp lạnh, một chiếc bếp dầu, một cặp lều tiện lợi dự trữ, một bộ đồ nghề sơ sài, chẳng có gì giúp sửa chiếc radio hay thanh ăng ten hỏng.

Lúc đăng ký các thiết bị, họ làm rất qua loa. Laura biết sẽ chẳng tìm được gì.

Sự thật là nếu chỉ một trong số các thiết bị liên lạc của họ chạy thì họ có thể yêu cầu công ty gửi các vật liệu cần thiết để sửa những thứ khác. Nhưng mọi thứ đều hỏng cả, không có cách gì cứu chữa.

Người của Coca-cola rất rành về quảng cáo, về nghiên cứu thị trường, hay về định vị sản phẩm, nhưng hóa ra nó vẫn chưa đủ cho một chuyến thám hiểm địa cực.

Suốt gần một tuần, ba người họ chờ công ty bắt lại liên lạc. Puckett cứ tiếp tục đào các lõi băng lên trong khi Joyce tiếp tục kiểm tra độ tinh khiết của nước để so sánh với các chỉ tiêu của công ty và Laura thì không ngừng dò tìm mọi khu gần đó xem liệu có dấu hiệu bất kỳ nào của sự sống. Cô không thể thôi không nghĩ rằng tất cả những gì họ làm chỉ đang tiêu tốn thời gian, rằng công ty đã có hết thông tin họ cần về lục địa này sau hàng tá hàng loạt các cuộc nghiên cứu tính khả thi của họ. Nói tóm lại, nếu cuộc thám hiểm này thực sự là một nỗ lực khoa học chứ không chỉ là một trò khua chiêng đánh trống nhằm  gây chú ý đến dòng sản phẩm Coca-cola mới thì các vị tai to mặt lớn trong công ty đáng lẽ phải gửi một đoàn nhiều người hơn chứ? Đáng lẽ họ phải tổ chức một chương trình huấn luyện nghiêm ngặt hơn chứ? Không, cuộc thám hiểm chỉ là một trò hề để quảng cáo - chẳng có ý nghĩa gì khác - và tất cả đều hiểu vậy. Tuy nhiên, cả ba người vẫn ra sức làm việc. Đấy là cách tốt nhất để giết thời gian trong khi chờ cứu trợ. Xét cho cùng, thời đại bây giờ không còn như thời Shackleton[5] và Scott[6] - anh nằm bẹp gí mấy năm trời trong một góc nào đó của Nam Cực mà không ai nhận ra rằng anh đã mất tích. Bản thỏa thuận với công ty yêu cầu họ cứ mỗi hai mươi bốn tiếng đồng hồ phải nộp một bản báo cáo tường trình vào lúc ba giờ chiều theo giờ chuẩn Thái Bình Dương, và họ luôn đúng hẹn cho đến lúc chiếc radio tê liệt. Đương nhiên là chẳng thể phân biệt ba giờ sáng với ba giờ chiều khi họ ở cách xa đến thế về phía nam, nơi mà mặt trời có thể lơ lửng trên trời suốt ba tháng không ngừng, mà cũng có thể đôi khi thời gian lẫn lộn hết lên. Nhưng rõ ràng người ta không thể lẫn đến độ đánh đồng việc trễ hẹn báo cáo một vài tiếng và trễ bốn, năm, sáu, bảy ngày. Đến lúc này thì công ty chắc hẳn phải nhận ra là đã có sự cố.

Sắp có người vượt qua gió bão và băng tuyết đến cứu họ, chóng thôi. Ngay cả khi mở mắt, Laura vẫn có thể hình dung được. Một chiếc xe trượt lướt xuyên qua băng tuyết, một đội lái leo ra, và những gì họ cần sẽ được dỡ đến trước cửa. Hay là một chiếc trực thăng đâm bổ xuống, thả xuống một chiếc máy thu phát vô tuyến, và vặn mình bay lên, thân chúi về trước như một con chuồn chuồn đang ra sức vượt gió.

Giờ thì Laura ngồi chơi bài với Puckett và Joyce. Họ nhìn chằm chằm vào các khung gia cố dọc phía trong căn lều. Thi thoảng, một người trong số họ lại áp lòng bàn tay vào cánh cửa để cảm nhận cái lạnh thấm qua các thanh kim loại. Họ có nhiều thời gian. Cả ba người bọn họ bắt đầu nghe thấy tiếng người gọi tên mình, tiếng chó sủa, tiếng động cơ xúc gạt tuyết - những âm thanh xao xác trong gió như tiếng cây tách hạt nảy ra. Tuy vậy, dần dần, họ nhận ra rằng họ chỉ đang tưởng tượng ra mọi thứ. Chẳng có ai đến tìm hết. Người ta đã quên.

Laura là người cuối cùng trong nhóm nhận ra điều này. Và khi nó xảy đến, cô đột nhiên cảm thấy mắt hoa lên như nhìn thấy những đốm sáng nhập nhoạng trước mắt, hàng ngàn đốm sáng, nổ tung như những ngôi sao sa. Cô nghĩ chắc mình sắp ngất. Rồi cô lẩm bẩm điều gì đó về vận rủi. Puckett đáp lại bằng cách nhấn mạnh rằng dù trong bất cứ trường hợp nào, không ai có thể nói mình đang không may cả vì chẳng thể biết được sau đó mọi việc sẽ tốt hay tồi tệ hơn. May mắn không có giới hạn nên chẳng có lý gì lại đi đong đếm nó. Đến lúc này thì Joyce mới lên tiếng rằng, nhưng thế giới đầy chuyện người không may đấy thôi: cứ xem Prometheus[7] ấy, bị xích vào núi đá, ngày ngày phải chịu cảnh đại bàng đến rỉa gan. Có những người mạt vận chứ. Về chuyện này, Puckett cho rằng không thể nói ai đó may mắn: có lẽ vận mệnh có nhiều dòng chảy khác nhau, dòng tốt, dòng xấu. Chúng chảy xuyên suốt cuộc sống trên hành tinh này, và đôi khi chúng ta chợt thấy mình trôi nổi, khi thì ở đoạn này, khi lại ở khúc kia, nhưng chẳng bao giờ ta và dòng chảy là một, ta chỉ cố gắng giữ mình nổi bên trên dòng nước, chỉ vậy. Khi Puckett nói điều này, Joyce đáp: "Nếu anh không bao giờ cảm thấy vận may nằm trong bản thân anh - thật sự nằm ngay bên trong anh thì Puckett ạ - anh không tin vào chuyện này đâu."

Đến lúc này thì cuộc đấu khẩu khiến Laura tức điên lên. Lại là cái kiểu tranh cãi vô tích sự mà đám đàn ông tung hứng với nhau hàng mấy tiếng đồng hồ chỉ nhằm mục đích tiêu khiển. Đã mấy lần cô dọa sẽ bỏ đi, trời bão tuyết thế nào cũng mặc nếu họ không thôi cái kiểu cãi cọ ấy. Tuy vậy, ngay lúc này, cô sẵn sàng từ bỏ mọi thứ chỉ để được nghe giọng nói của họ lần nữa. Hay giọng bất kỳ ai.

Puckett và Joyce đi đã gần ba tuần lễ. Khi tình hình trở nên rõ rệt là sẽ chẳng có cứu trợ gì từ phía công ty, cả hai chất mọi thứ đầy ự lên một chiếc xe kéo và khởi hành về bờ phía tây biển Ross, nơi mà theo như họ biết, có một trạm nghiên cứu về thói quen di cư của chim cánh cụt. Kế hoạch là họ sẽ liên hệ với Coca-cola, giải thích những sự việc đã xảy ra, và rồi sau đó nếu có thể, họ sẽ mượn một chiếc radio và một chiếc máy thu phát vô tuyến dự trữ của trạm trước khi quay về nơi ẩn náu của ba người. Xe kéo chạy bằng pin loại hiện đại nhất còn mới nguyên, theo như thiết kế thì loại nhiên liệu này có thể vận hành liên tục sáu mươi ngày trước khi sạc lại. Ngay cả trong trường hợp băng mềm đi hay nếu tuyết dồn lên thành đụn thì cũng sẽ không mất hơn một tuần để đến trạm. Đáng lẽ ra họ phải quay về sau một vài ngày. Laura bắt đầu đầu hàng ý nghĩ rằng họ sẽ không quay lại. Cô chỉ có một mình trong lều, và cô sợ.

Bên ngoài, gió thổi qua những sợi dây cáp tạo ra âm thanh trong vắt. Thanh âm chợt cao vút lên và run rẩy theo từng bước sóng chậm rãi rồi chìm dần vào im lặng trong chiếc máy dò âm. Nó khiến cô nhớ đến tiếng chuông thường rung lên ở trại hè mà cô tham dự lúc bé. Có hai chiếc chuông tại hai đầu khu trại, và cô đã tìm ra một chỗ cạnh bến tàu, một góc nhỏ không lớn hơn kích cỡ cơ thể cô hồi ấy, nơi những âm thanh tiêu hủy lẫn nhau. Cô đã đứng đó lắng nghe tiếng dế và tiếng nước vỗ nhẹ bên trong "chiếc túi" chứa đựng sự yên lặng. Bây giờ thì cô đang đi đi lại lại trong khoảng không gian hẹp của chiếc lều cố gắng tìm ra một chiếc túi như vậy. Trong góc bên trên khu vực để máy tính chăng, có thể, hay góc không gian bé tí dưới gầm giường? Rồi cô đành đầu hàng và ngồi vào chiếc ghế đặt cạnh cửa, tự rót cho mình một cốc rượu. Đó là loại "27 Merlot", chai duy nhất họ có. Vị rượu tuyệt vời.

Gấu Bắc Cực. Trong mẩu phim quảng cáo của Coca-cola, đó là gấu Bắc Cực, không phải khỉ.

***

Bốn ngày sau, cô tìm thấy một chiếc máy nghe nhạc kỹ thuật số bên trong chiếc tủ đựng giầy của Joyce. Lúc đó cô đang rửa mặt ở phía bên kia phòng thì ổ khóa tủ bật tung ra, đột ngột như một phát súng cướp cò và cô không thể cưỡng lại để không nhòm vào. Joyce đã mang theo cuốn nhật ký, những vật dụng cá nhân, và hầu hết quần áo nhưng lại để lại một chồng quần dài được xếp cẩn thận và một chiếc máy hiệu Bertelsmann cùng với bộ sưu tập hàng trăm bài hát lưu trong máy. Laura đặt máy ở chế độ shuffle[8], rồi trong suốt ba tuần kế tiếp trước cái đêm cô đánh liều ra khỏi lều và bước vào một đêm khắc nghiệt lặng gió và ngập tuyết, căn lều tràn ngập Beethoven, Link Springs, Handel, Schoenberg và Charlie Parker[9].

Cô tự trấn an bằng một lịch trình đọc sách, tập thể dục và nấu ăn được đánh dấu thêm vào những khoảng dài ngồi lặng im trong ghế để âm nhạc như một chiếc áo khoác bọc lấy cô vào lòng. Mỗi ngày một tiếng đồng hồ sau giờ ăn trưa, cô cố gắng viết thêm một hai đoạn vào nhật ký, phân tích các tác động của phương thức sản xuất được áp dụng trong Công ty Coca-cola trên đời sống của hệ thống thực, động vật bản địa - đó là nhiệm vụ chính của cô trong cuộc thám hiểm này. Và công việc trở nên cam go hơn, lố bịch hơn khi xung quanh hoàn toàn trống trải, không có thứ gì gọi là sinh vật bản địa. Tất cả hải cẩu và chim cánh cụt tập trung tại các khu mép băng, nơi có những chiếc lỗ và khe nứt giúp chúng dễ tiếp cận biển. Và đời sống thực vật duy nhất trên cả châu lục không ở đâu khác ngoài ngay chính trong lòng đại dương, nơi sinh sống của hàng trăm loại tảo và rong biển. Thỉnh thoảng cô nghịch chiếc radio, hy vọng có thể tóm được một tín hiệu nào đó để có thể truyền tin lại cho công ty. Có một lần, chỉ trong khoảng nửa phút, cô nghe thấy một loạt những âm thanh nghe như tiếng chim cánh cụt, tiếng tanh tách, tiếng rít the thé, và tiếng huýt gió, nhưng rồi chiếc máy thu lại chết lặng, cô không còn nghe thấy gì. Cô hay chơi bài solitaire (6) nhưng luôn dừng lại khi chợt nhận ra mình đã xóc bài một lúc lâu mà không hề đặt xuống một lá nào. Đôi khi, cô đi từng bước một từ giường đến cửa rồi quay lại, và cô đếm bước chân mình. Bốn, năm, sáu, bảy. Cô cố ngủ mỗi đêm tám tiếng nhưng vì máy sưởi hỏng dần, chỉ sau ba hay bốn tiếng, cô tỉnh dậy vì đau đớn - cái lạnh làm các bắp chân co rút lại ghê gớm. Cô bèn thực hiện kế hoạch kiểm tra nhiệt độ mỗi buổi sáng. Nhiệt độ trong lều mỗi đêm hạ xuống hai độ. Chẳng lâu đâu, nhiệt độ sẽ xuống dưới điểm đóng băng và rồi cô sẽ phải khoan qua một lớp băng ở trên để có thể lấy nước từ bồn nước uống. Cô đã có thể thấy hơi thở của mình tạo ra các vệt nhờ bé xíu tan đi dần trong không khí. Đến lúc nào đó thì cô sẽ bắt đầu chết cóng đây?

Một đêm nọ, sau khi ăn tối được một lúc, khi chợt nhận ra trong đầu mình trống rỗng chẳng có một ý nghĩ nào cả, thì đột nhiên cô cảm thấy buồn kinh khủng. Nỗi buồn như cơn đau nhức trong các khớp xương, cảm tưởng có thể bất chợt gãy vụn. Chuyện gì thế này? Cô tự hỏi. Chẳng hiểu cảm giác ấy từ đâu đến. Mới phút trước, cô đang đứng cạnh chiếc máy thu phát vô tuyến hỏng, lắng nghe một bản nhạc của Shostakovich[10] và huơ tay như thể đang chỉ huy dàn nhạc một cách lơ đãng, thì nay đột nhiên cô đã ngồi bên cạnh giường, run lên bần bật và khóc nức nở không kiềm chế nổi. Cô khóc cho đến khi bụng quặn lại, rồi cúi gập người xuống, kẹp chặt đầu giữa hai gối và thở hổn hển cho đến khi tìm lại được nhịp thở bình thường. Rồi từ đó cứ mỗi đêm, đúng vào một giờ nhất định như vậy, nó lại xảy ra - cô khóc điên cuồng và sau đó là một cảm giác lạ lẫm chế ngự tất cả khiến cô quên đi mọi thứ đã xảy ra trong cuộc sống của mình trước đó.

Cô khổ sở thèm khát được nói chuyện, được cười, đơn giản là được tiếp xúc với người khác. Cô cố dựng lại trong ký ức những lần cô nói chuyện với người khác - những người đã nắm lấy đầu gối cô và dựa vào nó, chồm người đến và thì thầm vào tai cô, đã hét lên bắt cô ngồi xuống trong lớp học và trong các buổi họp mặt ủy ban - và khi cô không thể nhớ, cô tưởng tượng ra họ, đó là cách thứ hai khiến cô hạnh phúc. Cô nhớ Puckett và Joyce, những cuộc tranh cãi buồn cười của họ, và ngay cả hơi thở của họ, cô cũng nhớ. Mỗi lúc cô càng nghi chắc họ đã đi lạc đâu đó ở đoạn giữa nơi ẩn náu của ba người và trạm Biển Ross, hoặc giả họ đã đến trạm nhưng quyết định không liều mạng sống của mình để quay về nơi cô trú. Cô cũng nhớ bố mẹ, và bạn bè, và những người hàng xóm ở trong cùng khu chung cư cô sống trước đây. Đôi khi do cô nghĩ quá nhiều, giọng nói của họ vang mãi trong đầu cô.

"Thôi nào, con yêu, đến giờ đi ngủ rồi" - cô nghe thấy tiếng cha nói, rồi sau đó là cách đây mười lăm năm, lúc cô còn học đại học, bạn ở cùng phòng nói: "Cuối tuần này mình ở nhà Kyle nên cậu cứ tùy ý sử dụng phòng nhé." Rồi mười năm sau và cô đang lắng tai nghe sếp vừa gõ tay vào cửa phòng cô vừa nói: "Tôi cho cô một từ bây giờ nhé, và cô cho tôi biết cô nghĩ gì nhé. Nó đây: Nam Cực." Rồi cách đó một năm, bạn trai cô nói: "Đây mới chính là màu son môi của em. Từ bây giờ trở đi em nên tô màu này. Lạy chúa, nó làm anh muốn cắn đứt môi em ra đấy." Rồi sau đó, chỉ một tuần trước khi cô cùng Puckett và Joyce khởi hành đến Nam Cực: "Gì cơ, cô không thể thí dù chỉ một đồng rách nào à? Ồ thưa Quý cô Giày-đen-bóng-lộn-và-thắt-lưng-sành-điệu-siêu-tuyệt, Quý cô Bận-lắm-chẳng-quan-tâm-đến-ai-ngoài-bản-thân-Mình ra." Đó là gã ăn xin ngồi ngay bên ngoài tòa nhà trụ sở của Coca-cola.

Cô lắng nghe những giọng nói đó cho đến lúc tiếng gió nhấn chìm tất cả và rồi cô lại nổi lên từ bầu không khí thoáng đãng dễ chịu của những ký ức xinh đẹp cũ để quay về với những góc mái vòm xám xỉn của căn lều và những giờ bất tận ngồi thừ ra hoặc đi đi lại lại.

Cô tìm cách vẽ ra một sơ đồ tổ chức và lộ trình các công việc trong ngày, tách chúng ra thành từng nhánh công việc khác nhau và cố gắng phân tách tới cùng cho dù các chi tiết trở nên càng lúc càng nhỏ nhặt, lặt vặt và ngớ ngẩn đến đâu. Cô quyết định, mình sẽ không cho phép bản thân phát điên. Vào buổi sáng, cô tập thể dục suốt một giờ thay vì chỉ mười lăm phút. Trong chiếc áo choàng thùng thình và đôi găng tay to sụ, cô chạy tại chỗ. Cô đọc những cuốn sách đòi phải tập trung chú ý từng từ một. Cô nấu những bữa ăn đòi hỏi phải tốn công hơn: các món quay, các món hầm, các món kho ngốn hết cả kho rau dự trữ và ngốn nửa buổi chiều canh nhỏ lửa. Cô vội vã chộp lấy, làm bất cứ thứ gì đột ngột xen vào, dừng bất cứ việc gì đang làm chỉ để kéo thẳng lại một nếp nhăn trên chăn hay để quét một đốm tuyết trên nền nhà. Nhưng dường như chẳng có gì có thể cứu giúp được cô. Dù cô có nhấc mình khỏi ghế bao nhiêu lần đi nữa để cố gắng tự tạo một cảm giác phấn khích vì có gì đó cần kíp để làm, nhưng thật ra cô vẫn chẳng được đi đâu. Cô đã mắc kẹt ở đây. Và cô biết vậy.

Một buổi sáng trong khi đang sửa bếp, suýt nữa Laura chặt đứt bàn tay trái của mình. Sự việc xảy ra như thế này: Cô nghe thấy tiếng một chiếc bu lông long ra, kêu lạch cạch bên trên bộ phận đánh lửa và khi không thể tìm ra được một chiếc tuốc nơ vít nào để vặn chặt nó, cô leo lên nóc bếp để thử từ một góc khác. Từ trên đó cô nhìn xuống và có thể thấy toàn bộ khe hở từ phía sau. Phần đuôi một vật kim loại nào đó lòng thòng đâm xuyên qua tường. Nó rung nhẹ rồi bật nảy, cọ sướt qua bếp mỗi khi gió lắc lấy lắc để căn phòng. Vậy là âm thanh phát ra từ đó; không phải là một chiếc bu lông nào cả. Cô biết nếu cô để nó tiếp diễn, nó sẽ làm cô phát cuồng, vì vậy, Laura cố gắng dùng tay vặn xoắn dây thép vào tường. Cách đó không phát huy tác dụng, Laura bèn dùng con dao xếp của mình để cưa sợi dây thép. Khi cách thứ hai cũng không thay đổi được gì, Laura quyết định chặt nó đi bằng chiếc rìu nhỏ cô tìm thấy trong ngăn đựng dụng cụ. Cô chống tay trái lên bếp và tì người vào trong khi vung chiếc rìu lên bằng tay phải và vừa đúng lúc giơ rìu lấy đà, cô tuột tay.

Bàn tay Laura đã tê cứng vì lạnh đến nỗi cô thậm chí không hề cảm thấy trống tay cho đến khi chiếc rìu bay qua đầu cô và lao đánh choang vào nóc bếp. Nó lanh canh rơi xuống tạo ra âm thanh như tiếng chuông và rồi rơi đánh cạch xuống sàn nhà.

Cô nhìn xuống, thấy một vết rạch dài và sâu màu bạc trên thành bếp, xoắn tròn, trông như một vệt đất bẩn đông cứng lại. Vết rạch nằm ngay sát đầu ngón tay cô - có lẽ cô đã chỉ tay vào đó từ nãy đến giờ. Đó là khoảnh khắc cô nhận ra mình thật sự đơn độc. Nếu chiếc rìu chỉ rơi xuống một đến hai phân về phía bên trái, có lẽ Laura đã chảy máu cho đến chết trước khi có ai đó tìm thấy cô - có lẽ là hàng tuần, mà cô cũng chẳng lạ gì nếu phải mất hàng năm. Từ giờ trở đi, cô phải cẩn thận hơn mới được.

Cô bắt đầu nhớ lại những việc đã xảy ra trước đó - những buổi họp, các cuộc nói chuyện, và những chương, những giai đoạn khác nhau trong cuộc sống quá khứ - ký ức hiện về rõ ràng đến mức làm cô kinh ngạc. Có một lần, hồi còn học đại học, cô đã ở sở thú Chicago cả ngày trời để ngắm con hươu cao cổ con cuộn chiếc lưỡi đen dài như một chiếc xích sắt và hinh hích cười - con hươu cao cổ con cuối cùng mà nhân loại có thể thấy. Vào cái hôm cô bắt đầu công việc đầu tiên của mình - đứng đằng sau quầy thu ngân một cửa hàng giặt ủi, một khách hành đưa cho cô một chiếc quần có vết ố hình tròn ở đũng quần và hỏi: "Ở đây các cô có công thức 44-D[11] (8) để tẩy vết nhớt khỏi vải polyester nhân tạo không?" Rồi có lần mẹ dẫn cô đi sinh nhật một người bạn học cũ, và đã mắng cô vì đã hát đi hát lại câu: "Khi nào thì chúng ta về nhà?" trong khi nhạc bài Happy Birthday (chúc mừng sinh nhật) vang lên. Lúc đó Laura chỉ mới bốn tuổi.

Cô tự hỏi liệu có phải mình đang trải qua giây phút hồi tưởng mà những người hấp hối thường hay có không - chỉ có điều là với tốc độ chậm hơn, chậm hơn rất nhiều.

Laura Byrd, chuyên gia về động vật hoang dã, đang chuẩn bị cho mùa đông dài sắp tới.

Rồi sau đó lại là cơn mưa nước mắt, nó luôn luôn xuất hiện hoàn toàn bất ngờ. Thật không thể hiểu nổi tại sao cô lại không tài nào đoán trước được khi nào nó đến. Có lẽ nó cũng giống như cơn trở dạ mà người ta phải chịu khi sinh con, nhức nhối, đau đớn và hàng triệu cơn co thắt cùng cực, tất cả tấn công và bẻ gục cô, và rồi tâm trí sạch trơn, không nghĩ gì được nữa. Hoặc giả nó liên quan đến dòng thác ký ức mạnh mẽ đẩy mạnh cô trở lại với quãng đời quá khứ của mình, quãng đời đó giờ đang nắm chặt cô trong lòng bàn tay, đem cô đi khi hiện tại càng lúc càng mơ hồ và tương lai càng lúc càng nhạt nhòa, tan đi không định dạng. Có lẽ khóc là một phần của một quãng đời khác của cô, quãng đời thực tại này, quãng đời đang phơi bày trước mắt cô, mà có lẽ cô cũng chỉ là một khách vãng lai trong thế giới ấy.

Một hôm, không lâu trước khi chiếc nhiệt kế ngừng hoạt động, cô nhận ra tiếng o o rền rĩ quen tai đã im bặt. Đó là âm thanh chiếc lều phát ra trong khi biến đổi các dao động của nguyên tử thành nhiệt độ. Nó phát ra từ sâu bên trong tường, một thứ âm thanh rất đơn điệu và thường trực đến độ cô hiếm khi nhận thấy. Có lẽ cô đã không hề nhận thấy nó biến mất nếu không đột nhiên có một khoảng nghỉ và gió ngừng thổi và đột nhiên mọi thứ chìm vào tĩnh mịch. Cô tháo găng tay ra, chạm vào một trong số các tấm sưởi trên tường. Cô có thể cảm thấy cái lạnh buốt nhói như kim châm vào da. Khi nhấc chiếc khung bọc xung quanh tấm sưởi ra đẩy bản khóa sang một bên, cô thấy cuộn dây điện bên trong đã chuyển sang màu xám xỉn. Cô nhòm vào đằng sau các ván sưởi khác và thấy y như vậy: hàng chục cuộn dây nhiệt xám mốc như những con sâu chết dạt xác vào vỉa hè sau trận mưa lớn. Đã từ lâu cô đinh ninh nó sẽ xảy ra, và nó đã thật sự đến. Cuối cùng thì các tấm sưởi cũng ngừng hoạt động.

Còn hai chiếc lều dự trữ trong tủ (những chiếc kia Puckett và Joyce đã mang đi). Cô bèn dựng một chiếc ngay giữa phòng khách để có thể ngủ bên trong. Nó thành ra lại cách nhiệt rất tốt, đến mức làm cô ngạc nhiên. Nó có hệ thống sưởi giới hạn riêng, một loại hệ thống mới được tạm gọi là "dây mềm" và chẳng bao lâu sau, cô cứ ở suốt bên trong đó. Ánh sáng được lọc qua tấm bạt nhuộm không khí bên trong thành màu hồng sữa, và mái vòm lều khẽ phập phồng hít, nhả không khí mỗi khi áp suất khí thay đổi bên trong lều. Cô có một cảm giác kỳ quặc - thật cứ như nằm mơ - như thể cô đang sống trong bụng một con sứa. Mỗi buổi sáng sớm, trong tâm trạng vẫn còn lơ mơ ngái ngủ, cô nằm trong túi ngủ, lắng nghe tiếng gió rì rào cứ như tiếng nước xao động và tưởng tượng mình đang bồng bềnh trôi ngang qua đáy đại dương, nơi có hàng triệu những thân tảo vàng nhợt lững lờ xung quanh. Mơ dễ chịu hơn la hét, la hét dễ chịu hơn phiền muộn, phiền muộn lại dễ chịu hơn khóc, khóc - đó là thứ mà cô biết mình phải nghiêm khắc trông chừng bản thân nếu không muốn bị nó đánh gục.

Mỗi buổi sáng, cô rời lều để nấu bữa sáng và tập thể dục, đôi khi để đi vệ sinh, và mỗi buổi tối, cô lại ra khỏi lều để nấu bữa tối. Chiếc chòi chỉ giữ lại được một lượng khiêm tốn trong tổng lượng nhiệt đã lưu trữ suốt sáu tháng và chiếc bếp có ít nhiều cung cấp thêm hơi ấm nhưng cô vẫn phải mặc áo khoác, mang găng tay mỗi khi chui ra khỏi lều. Cô chưa biết sẽ phải làm gì nếu một ngày kia điện cạn. Mấy hôm trước nó đã nhấp nháy, rồi tắt phụt, rồi vụt sáng trở lại, chớp đỏ không ngừng. Cô nhẩm đếm từng giây một trong khoảng nghỉ giữa ánh sáng và bóng tối, bụng quặn lại muốn nôn. Nhưng ít nhất cho đến thời điểm này, điện vẫn chạy.

Tuyết bay. Hoa tuyết. Tuyết rơi.[12]

Cô vẫn hay luẩn quẩn vật lộn với các liên tưởng từ trong những lúc nằm mơ màng trong lều ngủ. Đó là một trò cô đã chơi từ hồi còn học tiểu học trong khi cố gắng dùng một con dao trong trí tưởng tượng đâm toạc những giây phút trống rỗng giữa giờ giải lao và giờ tan học.

Tuyết rơi. Bóng tuyết. Chơi bóng. Vòng bi. Eo Bearing. Trực tính[13]. Ma xó.

Gần một tháng sau khi Laura bắt đầu làm việc cho Coca-Cola, công ty mở chiến dịch “Ma xó”. Chiến dịch này xảy ra trong khi một nỗi sợ hãi bao trùm mọi nơi, khi tất cả các chương trình truyền hình và các mặt báo đều tràn lan các bài tường thuật về kế hoạch của bọn khủng bố định đầu độc nguồn nước uống của cả nước. Công ty thuê mấy chục ngàn nam thanh nữ tú đến ăn tại các nhà hàng ở New York, Los Angeles và hàng loạt các thành phố khác, nói với những người đnag định gọi một ly nước lọc: “Sao anh không uống Coca cho an tâm?” Chỉ sau tuần thứ ba của chiến dịch, doanh thu trong nước đã tăng thêm hai mươi phần trăm đến tuần thứ năm lại tăng thêm hai mươi phần trăm nữa. Ý tưởng chiến dịch là của Joyce. Thành công của nó dẫn đến việc thăng chức và cuối cùng là được phái đi Nam Cực, và Laura suy luận, tiếp theo là đáy vực nào đó của miền băng cực. Puckett được chọn do kiến thức của anh về địa hình Nam Cực (mặc dù thực ra anh cũng chỉ nghiên cứu như một sở thích cá nhân). Và Laura được chỉ định do bởi trong số khoảng hơn chục chuyên gia nghiên cứu các ảnh hưởng liên quan đến môi trường, cô là người duy nhất ở cấp bậc đủ có trọng lượng để được chọn cho chuyến đi nhưng lại không đủ quyền lực để khước từ. Cũng là cái cách mà mọi việc thường được quyết trong cuộc sống.

Bốn hôm sau cái hôm điện đóm bắt đầu chập chờn, nguồn điện chợt tắt phụt, Laura hiểu thế là xong. Mùi codit khét lan khắp phòng – mà cũng có thể không phải là codit – và chiếc máy nhạc Bertelsmann ngưng bặt trong khi đang chạy dở một bản nhạc của Etta James[14]. Nếu cô hiểu biết chút ít về máy phát điện thì có lẽ đã có thể sửa được, nhưng cô hầu như chẳng biết gì về điện trừ một vài mẩu lý thuyết còn nhớ được từ năm đầu tiên trong đại học. Laura với lấy chiếc đèn pin để trong ngăn lều và bật đèn. Không khí xung quanh vẫn còn màu hồng nhạt nhưng giờ thì ánh sáng tự phản xạ chứ không còn lọc ánh sáng bên ngoài vào nên sắc hồng trong không khí có phần đậm hơn. Mọi thứ bên trong căn lều dường như tự tỏa sáng – các đường cạnh nổi lên sắc nét. Có một hộp đựng ngũ cốc khô trong hốc tường cạnh cửa. Cô mở ra và ăn một viên. Cái vị đặc biệt kỳ lạ của từng hạt ngũ cốc riêng biệt khiến cô kinh ngạc. Người ta ném chúng dính với nhau cứ như những mẩu bé tí trong bộ trò chơi lắp hình. Đây là loại thực hẩm mà bây giờ trở đi cô sẽ phải ăn, cô biết vậy: thịt khoanh, bánh quy, thịt bò khô và cá thanh ngũ cốc – tất cả được khử khô hết nước – những thứ thực phẩm được tạo ra để dùng qua những ngày tận thế. Dĩ nhiên có thể dùng bắc bếp dầu nhóm lửa bất cứ lúc nào, nhưng cô lo chỉ trong vòng một tháng tới sẽ hết thực phẩm dự trữ. Đáng lẽ ra cuộc thám hiểm phải kết thúc cách đây mấy tuần theo như kế hoạch, trong khi đã thế nguồn dự trữ thức ăn của họ lại luôn nghèo nàn đến thảm thương.

Vậy tình hình của cô là thế này đây: không máy sưởi, không điện, chẳng mấy chốc là không có gì ăn.

Cô biết mình phải làm gì - biết, thật ra là ngay lập tức cô nhận ra mình đã suy nghĩ về nó cả mấy tuần nay.

Cơ hội duy nhất của cô là chuẩn bị chiếc xe trượt thứ hai, bỏ căn lều và lên đường theo Puckett và Joyce. Nếu cô có thể đến bờ biển Ross, cô sẽ có thức ăn, có nơi ẩn náu, có bầu bạn. Nếu không, cũng không thể tệ hơn tình hình hiện nay. Sự thực là, cô không muốn đi. Chỉ nghĩ đến việc liều mình vượt qua băng tuyết để bước vào một vùng hoang vu, trống trải và rét mướt đã khiến cô hoảng sợ. Nhưng không còn sự lựa chọn nào khác.

Hôm sau, Laura bỏ ra nửa ngày thu nhặt mọi thứ cô cần: mấy chiếc hộp đựng thức ăn cô đặc, một lọ vitamin tổng hợp, một vài hộp cà phê, mấy cuộn giấy vệ sinh, một bộ quần áo để thay, chiếc lều, túi ngủ, vải lót cách nhiệt, hộp dụng cụ cấp cứu, một chai kem chống nắng, một cuộn dây thừng An-pơ, một vài hộp diêm không thấm nước, chiếc bếp dầu, một vài can dầu đốt, một nhúm nến, lều dự trữ, một chiếc la bàn nam châm be bé (chiếc xe trượt được trang bị bộ điều khiển GPS[15] nhưng cô muốn mọi thứ phải thật chắc ăn), một chiếc đèn pin, một hộp đựng pin dự trữ, hộp đồ nghề, một chiếc nồi để nấu ăn và một chiếc khác để đun băng thành nước, một vài tấm gỗ ép, một chiếc rìu chặt băng, một chiếc cuốc chim, một chiếc xẻng xúc tuyết, một con dao bỏ túi, cuối cùng là một bộ áo giáp, một cặp ván và thanh trượt tuyết đề phòng trường hợp chiếc xe hỏng và cô phải tự kéo cả mớ đồ trong băng tuyết. Cô dành cả tiếng đồng hồ để tìm ngăn đựng nhiên liệu dự trữ cho chiếc xe nhưng không thể tìm ra nó ở đâu. Có nghĩa là hoặc là công ty đã không nghĩ đến việc cung cấp cho họ, hoặc Puckett và Joyce đã mang nó đi. Dù sao đi nữa thì cô cũng phải thực hiện chuyến đi mà không có nhiên liệu dự trữ.

Laura tập trung vào việc chọn lọc và phân loại, sắp xếp các thiết bị đến nỗi không hề chú ý là gió đã ngưng thổi, mãi cho đến khi cô tung cửa bước ra ngoài, đối diện với một bầu trời xám xịt và một cánh đồng tuyết lặng ngắt. Cô bước qua ngưỡng cửa, hai bàn tay kẹp vào nách. Bầu không khí im lìm tuyệt đối. Nhìn đâu cũng không thấy một gợn mây mặc dù từ nơi nào đó chẳng rõ, những bông tuyết lơ thơ trông như những nắm bột nhẹ bỗng từ từ rơi xuống.

Hôm đó là một trong những ngày mặt trời lặn - ý nghĩ ấy chợt hiện lên trong óc cô - và hàng giờ liền bầu trời đầy những dải màu hồng và vàng sậm. Một ánh sao hiếm hoi bất chợt bắt đầu sáng lên xuyên qua không khí, và cô bắt đầu đếm. Tuy vậy, khi càng chăm chú nhìn, cô càng nhìn thấy nhiều sao hơn và chẳng mấy chốc, cô đành chịu thôi không đếm nữa.

Cô ngồi xổm xuống kiểm tra tình trạng băng. Hàng ngàn gợn sóng tuyết nối tiếp nhau - sastrugi, đó là tên người ta gọi những lằn gợn kiểu này - trải dài từ cửa lều không ngớt mãi cho đến tận đường chân trời. Những cơn gió phương nam mải miết trải vào tuyết và vẽ những đường vân sóng. Nhưng băng không quá mềm, cũng không quá khô, không quá cứng, cô nghĩ tình trạng như vậy khá tốt cho chuyến đi.

Cô bắt đầu đục các mảnh băng bám rất nhiều quanh xe trượt tuyết bằng mũi nhọn của chiếc cuốc chim và dùng lòng bàn tay thay búa đập vào đầu cuốc. Cảm giác y như tạc một bức tượng và trong khi hàng ngàn, hàng vạn mảnh băng rơi như mưa xung quanh, cô nghĩ về đoạn đường dài trước mắt, về sự kiên nhẫn, và về vận may: bao nhiêu thì đủ để vượt qua hoang mạc băng bất tận phía trước.

BA: CHẠM TRÁN

Văn phòng thật oi bức, một cái nóng khô khủng khiếp bốc mùi mực từ máy in roneo lên và phát tán khắp phòng. Suốt một lúc lâu, Luka ngồi tại bàn làm việc quạt lấy quạt để trước mặt để xua hơi nóng. Rồi anh mở cửa sổ, khua các dây leo sang một bên đợi đón chút gió mát. Bao trùm bên ngoài là một bầu không khí im lặng đến độ không thể tưởng tượng nổi. Không bóng dáng một chiếc xe nào đỗ lại nơi đèn đỏ, không một đứa trẻ nào chạy băng qua với những quả bóng bay đủ màu. Bên dưới cửa sổ, ngoài kia, không hề có một ai cả. Không khí có vị như đá granite trộn lẫn mùi cỏ dại bờ sông. Anh hít mấy hơi dài và quay lại bản in.

Anh đang chuẩn bị ấn bản mới nhất cho Báo Sims. Tiêu đề là MỘT MÌNH TRONG THÀNH PHỐ, và tiêu đề phụ có chữ nhỏ hơn một chút: BIÊN TẬP VIÊN TỰ HỎI: NGOÀI ĐÓ CÓ AI KHÔNG? Đó là tất cả những gì anh đã viết được cho đến phút ấy.

Sáng hôm đó, anh đã có một khoảng thời gian khá được việc hơn khi đóng bên ngoài Tiệm Cà Phê Đường Bờ Sông với một chồng báo cao ngất của ấn bản mới. Từ bảy cho đến mười một giờ rưỡi anh đứng đó, hoàn toàn đơn độc, tự đọc tiêu đề cho mình: CUỘC ĐẠI TẢN CƯ LẠI TIẾP TỤC. Suốt bốn tiếng rưỡi anh đợi bên ngoài khung cửa sổ kính nơi trước đây luôn có hàng chục người ngồi đung đưa trên những chiếc ghế gỗ ọp ẹp rên lên răng rắc, mỗi khi ánh mặt trời xuyên qua cửa sổ thì lại khẽ đẩy cốc cà phê sang phía trái. Bốn tiếng rưỡi đồng hồ anh đếm những chú chim sẻ đậu trên bậu cửa và những mẩu rác bay ngang qua trên đường. Bốn tiếng rưỡi đồng hồ và không hề thấy một bóng người nào lướt qua, kể cả những gương mặt anh đã quen nhìn thấy từng ngày một, ví như người phụ nữ hay đội chiếc mũ bê rê trắng, hay người đàn ông hay mặc bộ complet nhàu nhĩ, hay người đầu bếp chuyên trách món tráng miệng thường thò đầu ra cửa sổ nhòm quanh quất mỗi khi Luke chuẩn bị sắp xếp mọi thứ để về.

Trong suốt những năm sinh sống ở thành phố, đây là lần đầu tiên chuyện như thế này xảy ra. Anh không rõ ai hay cái gì đã mang mọi người đi mất. Nhưng đó cũng chẳng phải là vấn đề khiến anh bận tâm. Chỉ có một thắc mắc mà anh không thể nào giải đáp: Tại sao anh được chừa lại? Anh tự cho phép mình nấn ná thêm đôi ba phút hy vọng nhìn thấy một anh chàng lang thang vô gia cư nào đó nhưng rốt cuộc đành đầu hàng và quay lưng bước đi. Trên đường về nhà, anh vất tất cả chồng báo vào sọt rác, rồi chợt nghĩ lại và nhặt chúng lên, rồi lại đổi ý và vất bỏ vào thùng rác. Tuy vậy, anh giữ lại một bản, một vật lưu làm kỷ niệm mà sau đó anh ghim lên tường sau bàn giấy. Nó sẽ là vật tưởng niệm cho một điều gì đó - cho cái ngày niềm hy vọng của anh tàn lụi, có lẽ là thế.

Vì sao anh vẫn tiếp tục làm báo? Anh cũng không rõ. Có lẽ chỉ là một thói quen, anh nghĩ - hay đơn giản là một thứ giữ cho tay anh bận rộn và đầu anh suy nghĩ. Tuy vậy anh vẫn cảm nhận được là mọi chuyện đang dẫn đến đâu: tụt dốc, tụt xuống, xuống mãi cho đến đáy tận cùng, hình thức rối rắm nhất của thuyết duy ngã.

Anh không mong đợi đến phút giây ấy. Trước giờ anh luôn chỉ là tác giả duy nhất của tờ báo, và bây giờ thì anh cũng là độc giả duy nhất. Chẳng mấy chốc, nếu không cẩn trọng, anh sẽ bắt đầu phát hành những bài báo viết về những biến chuyển cảm xúc của bản thân.

Tờ Tin tức & Nghiên cứu L. Sims: Mọi chuyện của Sims đều đáng lên mặt báo.

Hay tốt hơn là: Mọi chuyện của Sims rất Sims đều để cho Sims.

Một cơn gió nhẹ hây hây thổi khẽ khuấy động không khí trong phòng. Anh nghe thấy tiếng những cành nho rơi ngoài cửa sổ sột soạt cọ vào tường gạch. Anh khom mình trên mặt bàn sửa vội đoạn dẫn: "Vào khoảng 11:30 sáng nay, biên tập viên Báo Sims đã đi đến kết luận anh là người duy nhất còn sót lại trong thành phố. Và có lẽ là sinh vật duy nhất còn sót lại, nếu không kể đến chim chóc." Hay anh nên dùng dấu phẩy trước chữ "và"? Hay một dấu gạch ngang? Hay một dấu ngoặc đơn? Hồi anh chỉ mới qua tuổi ba mươi, tức năm, sáu năm trước khi chết, anh dạy một lớp Nhập môn Báo chí tại Trường Đại học Columbia và anh đã ngạc nhiên xiết bao khi phát hiện ra rất đông sinh viên - một vài trong số đó là những gương mặt xuất sắc nhất trong thành phố - không thể viết nổi một câu mở đầu ra hồn. Chẳng phải họ chỉ chôn sống những đoạn dẫn mà họ còn đốt, cắt đứt chân tay, rồi mới chôn vùi nó. Câu này là một trong số những câu trêu chọc ưa thích của anh trong lớp học, tuy nhiên ngoài việc gây không khí khôi hài ra, cũng chẳng làm được điều gì hữu ích. Cũng chẳng trách anh được. Anh đã mắc kẹt trong khóa học đó suốt ba học kỳ - ba học kỳ, hai trăm sinh viên, và chính xác hơn phải cộng thêm một cuộc yêu đương tình ái - trước khi quyết định bắt đầu viết báo trở lại. Anh ghét phải nói nghề viết bào nằm trong máu anh nhưng đúng là nó cho anh một niềm viu thú mà không thứ gì khác có thể mang lại: cơn phấn khích được mày mò trong một mớ hàng triệu các sự kiện vụn vặt. Mỗi khi đan viết bài, anh có cảm giác mình như một nhà cổ sinh vật học đang tẩn mẩn tháo lắp một bộ xương, hoàn toàn quay lưng lại với thế giới cho đến khi đã làm sáng tỏ được một vật thể nhỏ và cứng mà anh có thể lên mục lục và mang đi trong tay: ví dụ như một xương sọ, hay một mảnh xương ức. Đó là lý do thật sự đã giữ anh lại với nghề báo: ngoài nó ra, anh không biết phải sống theo kiểu nào khác.

Anh là một gã ngốc, còn phải nói, và anh biết vậy. Anh đã đánh đổi niềm vui có những cuộc trò chuyện đời thực, niềm vui có bạn hữu, những điều bất cứ ai cũng sung sướng tận hưởng khi bước ra khỏi cửa để bù đắp lại hàng triệu giờ đồng hồ ngồi một mình trong phòng sắp xếp, đính kết các mẩu văn lại với nhau cho bản in sắp tới. Anh luôn luôn cho là lẽ đương nhiên, những người chết, và trước kia là những người sống, họ luôn ở ngoài kia, chờ đợi, và vì vậy, anh đã lờ đi, đã chọn cách đứng từ ngoài nhòm vào và lắng nghe cuộc sống thay vì tham gia vào diễn biến. Đáng lẽ anh nên đặt cuốn sổ ghi chép xuống, ghé vào một quán rượu nào đó và tìm một vài bạn rượu. Đáng lẽ anh nên yêu một ai đó, hay ít ra thì cũng thử yêu một trận.

Có biết bao nhiêu thứ lẽ ra anh nên làm nhưng anh đã bỏ lỡ. Và giờ thì đã quá muộn.

Anh quyết định thêm dấu phẩy vào sau chữ "và", rồi chuyển sang câu sau. Chẳng mấy chốc, anh lại thả mình vào câu chuyện đang viết dở.

Anh cứ làm việc suốt, phải đến nửa tiếng, cho đến khi một cái gì đó bất chợt làm anh chú ý. Anh ngẩng đầu lên.

Trong một giây, anh dám chắc mình nghe thấy tiếng gõ. Anh để tờ giấy sang bên và lắng tai nghe?

Lại là nó, tiếng gõ, hệt như tiếng trước, giống như một cành cây quệt vào biển hiệu đường. Âm thanh dường như đến từ phía dưới đường. Anh đến bên cửa sổ và nhìn xuống thì thấy đuôi một chiếc áo choàng vừa khuất sau một ngã rẽ. Ôi lạy Chúa, lạy Chúa. Anh cứ lẩm nhẩm nguyên một câu, lúc đầu thầm trong óc và sau thì thành tiếng. Sự ngạc nhiên được thốt ra tắc nghẹn. Anh hầu như không nhận thấy cho đến khi nghe thấy chính giọng mình.

Phóc một cái, anh nhảy ra khỏi phòng và chạy như bay xuống cầu thang. Con phố ngay trước tòa báo vắng ngắt nhưng anh biết chiếc áo choàng biến mất ở đâu. Anh chạy theo hướng đó. Anh cảm nhận một sự kích thích dâng lên mạnh mẽ mà thời niên thiếu thỉnh thoảng anh có cảm thấy mỗi khi dừng tất cả những gì mình đang làm lại để vội vàng chạy ra sân sau nhà, cật lực làm một cú ném bóng và chồm lên trên cỏ để đuổi theo bắt nó. Ngang qua chỗ ngoặt, tay anh đập vào chiếc đồng hồ ở bãi đỗ xe. Lúc chạy đến cuối khu nhà, anh thấy chiếc áo choàng biến mất đằng sau một khung cửa sổ lấp loáng màu bạc, ánh sáng phản chiếu từ đế chiếc giày mới lóe lên. Anh tăng tốc chạy.

"Chờ đã!" Anh hét lớn. "Dừng lại!"

Anh chạy được nửa con phố thì người mặc áo choàng lại xuất hiện, bước hai bước khỏi góc rẽ ngay chân tòa nhà. Ông ta đứng đó, lặng yên như cây cột, gió thong thả thổi tứ phía. Trong cái cách ông ta dang rộng hai tay hướng về phía tường gạch như một người đang lấy thăng bằng trước khi nhảy xuống nước, có cái gì đó khiến Luka hiểu người đàn ông bị mù, mặc dù ông ta không mang kính đen, cũng không cầm theo gậy. Tiếng gõ Luka nghe thấy khi ngồi trong tòa báo có lẽ là tiếng bước chân người lạ gõ xuống mặt đường.

Luka đi chậm dần và tiến lại. "Này!" Anh vẫn còn đang thở gấp cố lấy lại hơi. "Chào bác, tôi là..." Anh hổn hển nói. "Tôi tên là Luka..." Lại thở. "Luka Sims."

Ông lão mù hơi nghếch đầu về một phía. "Anh là người thật dấy chứ?" Chữ "thật" được nhấn mạnh một cách kỳ quặc.

Được nói chuyện với một người khác làm Luka sung sướng đến độ anh nổ một tràng cười vang. "Còn bác?" Luka hỏi.

Gương mặt ông lão mù đanh lại. "Đã lâu lắm rồi tôi không còn dám chắc về điều đó nữa."

"Đây", Luka nói. "Nắm lấy tay tôi." Ông lão mù thận trọng vươn ra bắt lấy. Bàn tay chạm vào tay Luka rất khô và chai cứng, đặc biệt ở các đầu ngón tay; nó khẽ rúm lại khi Luka siết chặt. "Đấy", Luka nói. "Tôi thật như thế đấy. Chỉ bảo đảm được đến đấy thôi."

Ông lão mù khẽ gật đầu tựa hồ như nói: "Vậy cũng đủ rồi" rồi lão rút tay lại.

"Tôi chẳng nghĩ còn ai khác sót lại xung quanh." Luka thú nhận, mặc dù lúc này thì mọi chuyện bỗng trở nên buồn cười cứ như một cơn ác mộng mất hết quyền lực của nó ngay khi ánh mặt trời đầu tiên hiện ra.

Sau một lúc người mù hỏi: "Chuyện gì đã xảy ra? Anh cho tôi biết với?"

"Tất cả những gì tôi có thể nói cho bác hay chỉ là một giả thuyết của tôi mà thôi." Anh chuyển sang giọng của một nhà báo. "Có vẻ như thế giới - ý tôi là thế giới kia - đang đi đến hồi kết. Từ những gì tôi nhận thấy, ở đấy người ta có một loại virus gì đấy đã hạ gục phần lớn dân số loài người. Mà có lẽ đã giết tất cả, tôi không chắc. Và khi họ đi thì ta cũng đứt. Có vẻ như đó là cách thế giới vận hành. Xin ô nhớ cho đây chỉ là giả thuyết. Nó không giúp giải thích cho việc cả hai chúng ta vẫn đang làm gì ở đây."

"Tôi đi qua một sa mạc và đến đây." Ông lão mù nói.

Tối hôm đó, ông lão mù ngồi trên chiếc sofa của Luka, lưng dựa vào những chiếc gối tay, trông mong manh như một chiếc diều giấy chực bay theo gió lúc nào không biết; lão vẫn đang cố gắng nhớ lại chuyện cũ. Lão đã uống hết ly rượu vang đỏ và ăn hết đĩa mì dẹt Luka dọn lên, rồi lão ngồi xé các mẩu giấy ăn thành nhiều mảnh nhỏ và giữ trong lòng bàn tay. "Mới đầu tôi nghĩ đấy là tiếng gió. Mãi một lúc sau mới nghe thấy nhịp đập." Ông lão mù kể đi kể lại cùng một chi tiết phải đến sáu, bảy lần và Luka lại ừ hữ xác nhận. Anh không muốn để cho ông lão mù đi đâu, không muốn rời ông ta cho dù chỉ là vài giây để đi rửa tách dĩa hay dọn thức ăn thừa, anh sợ ông ta sẽ biến mất. "Toàn là cát thôi, và nó không ngừng di chuyển", ông lão mù lại nói, chập hai tay lại với nhau, những bông giấy từ chiếc khăn ăn rơi ra rải đều trên sàn nhà.

Họ thức nói chuyện mãi một lúc lâu sau khi mặt trời đã lặn. Sau đó Luka mời ông lão mù ngủ trên ghế bành nhà anh và bởi vì đã muộn, vì ông lão mù hơi choáng váng vì rượu, lão bằng lòng.

Luka nằm mơ màng nửa thức nửa ngủ trong đêm, lắng nghe hơi thở của lão.

Buổi sáng hôm sau, lão vẫn ở đó, ngồi trên ghế sofa, tay lần trên một mẩu gỗ dán hình bán nguyệt mà Luka đã nhặt được từ dưới sông lên. Lão đã gấp rất ư vuông vức chiếc khăn Luka đưa cho hôm qua, đặt ngay giữa gối. Khi nghe tiếng chân Luka bước vào phòng, lão nói: "Tôi nghĩ ắt hẳn phải có những người khác như chúng ta."

"Như chúng ta?"

"Như chúng ta, bị bỏ lại trong thành phố này."

"Tại sao bác nói vậy?"

Người mù im lặng mãi một lúc. "Bản năng."

Và cho dẫu Luka không thể diễn tả lý do, anh có phần ngả theo ý lão. Từ lúc phát hiện ra tiếng gõ ngoài cửa sổ, anh trở nên thính nhạy với bất cứ âm thanh lạ nào; một quả hạch rơi từ trên cây xuống, chiếc máy lạnh nhà anh lại ấp thêm được một ổ đá nữa. Anh không chịu để các âm thanh lạ lơ lửng trong trí nhớ ngắn hạn của mình mà nhất định phải xác minh chúng bằng được mới hả dạ. Nên anh luôn đứng dậy đến bên cửa sổ hoặc đi vào nhà bếp để tìm hiểu cho chắc. Cứ như thể nếu không phải là tiếng gió, tiếng chim, hay tiếng dòng sông chảy, thì nhất định âm thanh đó là tiếng người. Anh tưởng tượng khắp thành phố có đến hàng trăm người đang tìm mọi cách phá vỡ sự cô độc bao vây họ, nhưng anh cũng không dám chắc ngoài đấy thực sự có ai. Hàng trăm khuôn mặt sau hàng trăm ô cửa sổ. Hàng trăm chiếc áo choàng thấp thoáng lướt qua hàng trăm ngã rẽ. Anh quyết tâm sẽ không ngừng tìm kiếm cho đến lúc tìm ra tất cả những người còn sót lại.

Cùng với ông lão mù, anh tìm kiếm mọi nơi có thể. Khi họ khởi hành, Luka định đưa khuỷu tay ra, nhưng ông lão từ chối. "Một người đã đi nhiều như tôi không cần ai phải giúp."  Lão nói. Thay vào đó, lão dò đường bằng cách lần tay dọc theo mỗi bức tường mà họ đi qua trong khi lắng tai nghe tiếng giày đế cứng của mình gõ trên hè phố.

Hai người bắt đầu tìm từ tòa nhà Luka ở. Họ quyết định đi lòng vòng cầu may. "Chúng ta nên ở một chỗ thì hơn", ông lão mù tranh luận. "Những người khác cũng ra ngoài để tìm mà." Và lão có lý - có thể có ai đấy sẽ tìm đến đây trong khi họ ra ngoài - nhưng Luka cảm thấy bứt rứt không ngồi yên được. Anh thà tự đi ra ngoài đó tìm bắt mọi cơ hội có thể.

Họ đi dọc hết phố này đến phố khác. Cứ mỗi mười hay hai mươi bước, ông lão mù la lớn: "Xin chào?" và Luka la lớn: "Có ai đó không?"

"Xin chào? Có ai đó không? Xin chào? Có ai đó không?"

Họ đi qua những chiếc ghế băng dài ở trạm xe buýt, qua những cửa hàng trống trải nằm ngay mặt phố, qua hàng trăm chiếc xe hơi không ai sử dụng -  một số chiếc vẫn nằm lù lù ngay giữa đường. Trên vỉa hè, những cuốn tiểu thuyết nằm bỏ ngỏ, rồi thì những chiếc túi đựng thức ăn của các nhà hàng Trung Hoa, thỉnh thoảng lại bắt gặp một chiếc va li hoặc ba lô nằm lăn lóc. Họ đi ngang qua một chiếc ván trượt chạy qua chạy lại trong một ống cống nước thải, cố chống chọi với gió. Nhưng họ chẳng thấy một ai cả. Tình cờ đó cũng là ngày đầu tiên trong nhiều năm, anh đã không hoàn thành bản mới cho Báo Sims. Và mặc dầu thực tế là cho đến phút này, độc giả duy nhất anh tìm ra là một ông lão mù, mà có lẽ không thể xem lão là một độc giả, nhưng anh vẫn thoáng có cảm giác như một đứa trẻ quên làm bài tập. Đó là điều anh biết về bản thân, một điều anh đã nhận ra từ lâu rồi: Có một ông thầy luôn đứng sau lưng anh.

Ngày dần trôi, anh và ông lão mù đi quanh co mỗi lúc một xa khỏi điểm xuất phát. Họ ra đến bờ sông rồi tiếp đến là con đường vòng quanh khu nhà kính mãi cho đến khi bầu trời trong xanh bắt đầu tối sầm lại thì họ mới quay trở lại khu chung cư nơi Luka ở. Không nói, nhưng hai người đều hiểu sự thỏa thuận ngầm giữa họ: Ông lão mù sẽ qua đêm ở nhà anh thêm một hôm nữa. Hay có lẽ là hai đêm nữa. Cũng có thể ba đêm. Có nghĩa là lão sẽ ở lại với anh cho đến khi hoặc họ tìm được những người khác, hoặc những người khác tìm thấy họ.

Luka không hề biết thường thì ông lão mù lấy đâu là nhà. Lão trông không có vẻ như là một người có thú nuôi hay có rất nhiều tài sản để trông coi. Luka sẽ chẳng ngạc nhiên nếu biết đêm đêm lão vạ vật trên bất cứ chiếc ghế bành, hay giường, hay tấm thảm nào lão tình cờ tìm thấy.

Sáng hôm sau anh thức dậy vì ngửi thấy mùi nấu nướng. Anh đi vào nhà bếp.

Ông lão mù đã hát hiện ra một lọ bột trong tủ lạnh và lão đang ra sức ép bột trong hai mặt chảo nướng để tạo hình cho cái bánh. Luka có thể nhìn thấy bột sôi lên và sạm dần màu khi tràn trong lòng chảo.

"Anh biết không, anh nói mơ đấy." Ông lão mù nói.

Luka nhớ là mình chưa hề tạo ra âm thanh gì từ khi vào bếp. "Tôi ấy ư? Tôi nói gì cơ chứ?"

"Họ vẫn ở ngoài kia." "Điều tốt nhất trước giờ tôi làm đấy." Đại loại thế.

Luka suy nghĩ một lát. "Tôi hoàn toàn chẳng hiểu những câu ấy có nghĩa gì nữa." Anh nói.

Anh ăn hết một đĩa bánh, ngon kinh khủng - rìa bánh vàng rộm và giòn không chê vào đâu được trong khi phần giữa thì rất xốp - sau đó cả hai lại lên đường vào trung tâm thành phố. Họ lại đi khắp những nơi hôm qua họ đã ghé nhưng lần này họ nhắm theo đường thẳng thay vì như hôm qua để đảm bảo họ không bỏ sót một ai cả. Có lúc họ phải náu dưới mái hiên một quầy bán rượu khi một cơn mưa to đột ngột kéo đến ập xuống thành phố. Trận mưa chỉ kéo dài vài phút, họ lại lên đường.

Chưa đến chiều muộn thì họ đã tìm ra một người khác còn sống sót.

* * *

Cô gái tên là Minny Rings, họ nhìn thấy cô trong lúc cô đang ướm tay vào một đôi găng tay ở cửa hàng quần áo hạ giá. Cô giật nảy người và ôm chặt lấy ngực khi Luka gõ vào cửa kính. Rồi cô chạy ào ra, vừa chạy vừa hét: "Đội ơn Chúa! Ôi đội ơn Chúa!" Cô trông như thể định ôm chầm lấy cả hai. Tuy vậy, thay vào đó, cô đặt tay lên cổ tay áo khoác của họ một lúc. Cô kể, cô mới chết chưa đến một tuần nay khi những người duy nhất còn lại trong tòa nhà cô sống, một phụ nữ người Nga luống tuổi và con trai bà ta, anh này thậm chí trông còn già hơn mẹ, cũng mất dạng. Từ đó trở đi cô trông còn già hơn mẹ, cũng mất dạng. Từ đó trở đi cô không gặp ai cả. Những ngày vừa rồi cô đi vòng quanh khu gần nhà nhìn ngắm chim chóc trên các mái nhà và đập vào các nắm cửa để xem có cánh cửa nào không khóa. Cô đã vào rất nhiều cửa hàng và căn hộ không người, xem qua hàng chồng quần áo và hàng đống các bản đồ cổ, hàng chục chiếc rương trưng bày đồ trang sức. Cô đã lục tung một thư viện sách cũ cất trong một chiếc rương gỗ được sơn vẽ và lấp đầy những đêm rảnh rỗi gần đây hầu như chỉ bằng cách đọc một trong những cuốn sách tìm thấy hôm ấy.

"Cuốn nào?" Luka hỏi.

"Nghệ nhân và Margarita."

"Mikhail Bulgakov[16]. Tôi rất thích cuốn đó."

"Tôi cũng vậy", cô nói. Luka nhìn cô đưa ngón cái và ngón trỏ lên khóe môi. Trông như thể cô đang cố kéo nụ cười của mình xuống thành một cái trễ môi. Chứng co giật cơ thần kinh, anh nhủ vậy.

Ông lão mù đang đứng dựa vào tường chợt cởi một chiếc giày ra và đập nó xuống đất cho đến lúc một viên đạn rơi ra. Sau đó lão nhét chân lại vào giày. "Không khí đang lạnh đi." Bất chợt lão nói và rõ là như vậy, mặt trời bắt đầu lặn. Các ngọn cây vẫn bắt nắng sáng lấp loáng nhưng thân và tán cành lá bên dưới bị những chiếc bóng nặng nề của các tòa nhà xung quanh cắt thành từng vệt sáng tối. Khi mắt nhòe mờ đi, Luka chỉ còn thấy được những nhánh cây sáng nhất. Trông chúng giống như những đồ chơi trang trí nổi lửng lơ giữa bầu trời.

Minny chạm vào cánh tay Luka. "Anh không sao chứ?"

"Sao cô hỏi vậy?"

"Trông anh cứ như sắp ngất đến nơi ấy."

"Thế ư? Có lẽ tôi mệt vì đi bộ quá nhiều. Mệt và đói nữa. Suốt từ sau bữa sáng đến giờ, chúng tôi chưa ăn gì cả."

"Hừm. Nghe này, hai người nghĩ sao nếu hai người về nhà với tôi?" Cô nói. "Tôi không muốn... gì nhỉ... ra lệnh cho hai người. Nhưng ngay bây giờ tôi không muốn hai người khuất khỏi tầm mắt tôi. Tôi sống gần đây thôi." Giọng cô đầy hy vọng. Cô chỉ tay về một hướng.

Luka và ông lão mù bèn theo cô về nhà, một căn hộ nhỏ chỉ có một phòng ngủ nằm ở tầng trệt của một tòa nhà được sửa lại từ một trường học, hầu như không được trang bị nội thất gì ngoài mấy chiếc ghế xếp và một chiếc bàn uống cà phê. Cô đun một ấm cà phê, rồi sau bữa tối, trong khi bát đĩa vẫn còn ngâm trong bồn, cô dẫn dắt cuộc chuyện trò đến đề tài "giao lộ" và thế giới bên kia. Cô muốn biết tại sao họ chết.

"Tai nạn ôtô", Luka nói. "Tôi luôn biết đời tôi sẽ kết thúc trong một tai nạn ôtô và đó chính là thứ đã xảy ra với tôi. Lúc đó tôi đang đi trên đường cao tốc, rồi tôi đâm vào dải phân cách. Chiếc xe tan thành nghìn mảnh. Cứ như thể cơ thể của tôi dừng lại trong khi các phần khác vẫn tiếp tục. Gần như là một giấc mơ. Trời lúc đó thậm chí không mưa. Tôi chỉ đơn giản là mất kiểm soát tay lái."

"Thế còn bác thì sao?" Minny hỏi ông lão mù.

"Già thì chết", lão nói sau một lúc im lặng, một sự im lặng giống như bao lần khác của lão, hoặc là để suy nghĩ hoặc là để cố moi trí nhớ - Luka không biết đích xác. "Già và bất cẩn."

Bên ngoài, đêm đã về khuya, đèn trong căn hộ trước đây khoảng một giờ có vẻ yếu ớt thì nay trông sáng rực như bản sao thu nhỏ của mặt trời.

"Còn cô? Chuyện gì đã xảy ra với cô?" Luka hỏi Minny.

"Cũng như mọi người thôi." Cô nói. "Nháy mắt."

Cô có vẻ ngần ngại không muốn nói thêm, Luka không muốn ép.

Dù sao thì anh cũng biết được các chi tiết chung. Nạn dịch có sức lan truyền nhanh khủng khiếp bắt đầu bằng một cảm giác ngứa trong mắt. Hàng loạt mạng sống bị cướp đi tại các vùng biển và các thành phố lớn. Những tổn thất và tàn phá. Tuyệt vọng và tàn bạo. Anh đã thực hiện phải đến cả trăm cuộc phỏng vấn trong suốt những tuần cuối trước khi Báo Sims ngừng phát hành và bao giờ cũng chỉ thu được cùng một câu chuyện.

Cuộc nói chuyện bất chợt bị cắt đứt. Ba người ngồi im lặng lắng nghe tiếng nước nhỏ từ vòi xuống bồn. Thỉnh thoảng, nước nhỏ tong tong xuống cạnh một chiếc đĩa kim loại, tạo một âm thanh khe khẽ ngân vang như tiếng chũm chọe trước khi tiếp tục hành trình rơi đánh tõm xuống bồn nước xà phòng.

Một lúc sau, Minny cáo lỗi về phòng. Cô muốn đọc cho xong cuốn sách. "Tôi chỉ còn khoảng hai mươi trang là xong. Không lâu đâu. Bác và anh sẽ không phiền chứ?"

"Cô cứ đi đi!"

"Tuyệt." Nửa tiếng sau cô quay lại và đã thay sang đồ pyjama. Cô đút cuốn sách vào một chiếc kệ gỗ nhỏ đặt lùi vào một góc tường phòng khách. Cô đứng nguyên tại chỗ một lúc khá lâu, hai tay chống hông. "Tôi đang cố nhớ tôi phải làm gì." Cô tự nói. Sau đó một vài giây: "Thôi, mặc kệ. Chắc là đến lúc sẽ tự nhiên nhớ ra thôi."

Họ thức thêm khoảng một tiếng đồng hồ nữa bàn về kế hoạch cho ngày hôm sau. Mặc dù Minny hầu như không biết gì về thành phố - trung tâm thành phố cách nhà cô đến mấy khu, nhưng cô vẫn muốn cùng ông lão mù và Luka đi tìm những người khác. Họ quyết định là khi trời sáng, nếu cả ba vẫn còn, không ai bíên mất, họ sẽ cùng nhau tiến sâu hơn vào khu nhà kính. Luke có cảm giác ở nơi nào có ba người, chắc chắn sẽ tìm ra người thứ tư, và khi bốn người cùng nhau, sẽ dễ tìm ra người thứ năm. "Vậy nhưng tôi chẳng dám chắc sẽ có người thứ sáu, thứ bảy." Anh nói. Anh cố nặn ra một nụ cười, một cái cười nửa vời cho câu nói đùa nửa vời vừa thốt ra, nhưng vì anh quá mệt, nụ cười hóa ra thành một cái ngáp.

Ông lão mù đã ngủ gật trên ghế. Luka há to mồm nuốt thêm một cái ngáp to nữa. Minny nắm lấy cánh tay anh.

"Nghe này, tôi chỉ có một chiếc giường thôi, nhưng anh cứ việc nằm một bên giường."

"Cô có chắc không?"

"Hừm. Như vậy tôi sẽ không ngủ ngon hơn."

"Thôi được. Tốt." Luka nói. Cuối cùng anh phải đánh răng bằng ngón trỏ và rửa mặt bằng một bánh xà phòng hình vỏ sò anh tìm thấy ở trên bệ bồn tắm. Lúc anh tắm xong thì Minny đã bật đèn ngủ nhưng anh vẫn có thể thấy đường tìm đến mé kia chiếc giường. Anh đứng bên cô một lúc. Anh đang cố điều chỉnh bản thân để cảm thấy thoải mái với việc ngủ cạnh một người khác. Cả thế giới đã đảo lộn như trong trò tung hứng. Và anh đã được cho một cơ hội khác.

"Tôi nghĩ tôi nên kết thúc câu chuyện của mình." Minny nói.

"Bulgakov? Tôi tưởng cô đọc hết rồi."

"Không phải chuyện cuốn sách, chuyện của tôi cơ."

Anh kéo tấm chăn ra và nhẹ chui vào giữa hai tấm lót. "Cô kể đi!"

"Ừ, lúc virus bắt đầu tấn công thì tôi không có ở nhà. Đó là một chi tiết quan trọng." Cô nói một cách từ tốn và thận trọng như thể bản thân câu chuyện là một mê cung và cô đang cố gắng dò dẫm qua hàng trăm ngàn căn phòng y hệt nhau để tìm đường thoát. "Lúc đó tôi đang tham dự một hội nghị kinh doanh ở Tucson bang Arizona. Đồ dùng văn phòng. Trước đây tôi cung cấp đồ dùng văn phòng cho bệnh viện và các cơ quan nhà nước. Có khoảng năm trăm người tham dự, họ đến từ mọi miền trên cả nước. Khi tin tức truyền đến, tất cả chúng tôi cùng bổ nhào đến xe ôtô. Tôi chỉ không ngừng nghĩ tôi muốn gặp lại bố tôi. Anh nghĩ có kỳ quặc không? Thật không hiểu làm sao. Từ hồi còn bé xíu, tôi đã không nói chuyện với bố tôi một tiếng nào, dù sao thì lúc đó ông đã chết, nhưng vào lúc ấy, tôi không nghĩ đến thứ gì khác ngoài ông. Không phải là mẹ tôi, không phải là bạn trai tôi. Mà là bố tôi. Nhưng khách sạn đã cho phong tỏa quanh khu bãi đỗ xe và không để ai đi cả. Tôi đoán là họ sợ người ta sẽ mang virus, hoặc từ ngoài vào, hoặc từ trong ra khỏi bang. Tôi không rõ. Tôi cố mua một trong số những lon Coca-Cola cuối cùng còn lại trong máy bán nước ở đại sảnh, rồi về phòng mình. Đa số các mạng truyền hình đến thời điểm đó đã tắt ngóm nhưng còn một số đài đang đưa tin tường thuật tình hình virus tại Anh. Thật là kinh khủng. Xác chết nằm la liệt trên cỏ và chất đống dưới gốc cây. Anh thật may mắn vì anh không phải nhìn thấy nó." Cô nhún vai. "Nói nghiêm túc đấy. Có một cảnh thế này, người ta quay ở London, hàng trăm chiếc giày nằm vung vãi dọc một đường cao tốc dài tít tắp. Toàn giày là giày. Chắc hẳn người ta ném chúng đi trong khi cố gắng bỏ chạy khỏi một cái gì đó, đấy là tôi đoán vậy. Ai mà biết đó là cái gì. Tôi không thể cưỡng lại và bắt đầu bật truyền hình lên rất thường xuyên để xem có gì mới. Nhưng chẳng có tin gì cả. Đến cuối ngày thì các mạng kênh truyền hình đều không động tĩnh, trừ một kênh ba láp đang phát chương trình về các đám cưới ở Hollywood. Lẽ dĩ nhiên là phát lại. Không còn lễ cưới Hollywood nào nữa.  Hình như là vào buổi sáng hôm sau thì tôi bắt đầu cảm thấy ốm. Tôi còn nhớ đã đi vào phòng tắm để rót nước uống[17] nhưng sau đó thì chẳng nhớ mấy."

Đến đây cô ngừng một lúc, và không còn thấy cái giọng điệu hồi tưởng nữa. "Chắc đấy là toàn bộ câh chuyện. Xin lỗi. Tôi chỉ muốn kể cho ai đó nghe."

"Tôi có thể hỏi cô một câu được không?" Luka nói.

"Anh hỏi đi!"

"Bao lâu sau thì cô qua đời?"

"Tôi không rõ." Minny trả lời. "Tôi đoán là tôi không qua khỏi đêm đó."

Cô đang nằm co người nghiêng về một bên, mặt hướng sang phía khác. Suốt lúc kể chuyện, chân cô cứ ngoáy tròn dưới chăn, chân này cọ lên chân kia như những đợt sóng phủ trùm lên nhau hết đợt này đến đợt khác. Anh có cảm giác mình có thể cứ nằm mà nghe tiếng chúng cọ lên nhau như thế mãi mãi. Trước khi chìm vào giấc ngủ, anh nghe tiếng cô thì thầm: "Ôi còn bát đĩa!" và điều tiếp theo anh biết là trời sáng.

Lại một lần nữa, ông lão mù đã thức dậy từ trước. Lão đang ở trong bếp giúp Minny đổ cà phê vào máy pha trong khi cô cắm điện máy nướng bánh mỳ. Cả ba ăn một bữa điểm tâm nhẹ với một vài chiếc bánh nướng xốp kiểu Anh ăn kèm mứt dâu, sau đó họ khởi hành đi vào trung tâm thành phố.

Đường phố có vẻ còn vắng hơn hôm trước. Đa số rác rưởi - giấy bọc bánh mỳ kẹp, cuống vé, cốc giấy, tất cả đã bị gió cuốn xuống dòng sông hoặc đã kẹt lại thành đống trong góc các con hẻm khắp thành phố. Những mảnh hiếm hoi còn sót lại, hoặc là quá nặng, hoặc là gió không nhấc lên được. Đồng hồ báo thức. Miếng đệm cửa bằng cao su. Một chiếc đĩa CD. Cứ như những mẩu trưng bày trích ra từ triển lãm nghệ thuật sắp đặt "Sót Lại Bên Đường".

Một chiếc băng rôn bay phấp phới giữa hai cột cờ bên hông một tòa nhà, căng lên rồi chùng xuống như một cánh buồm tung tẩy trong gió, trong khi trên vỉa hè, mọi thứ lại không hề chuyển động. Luka cố căng mắt tìm bóng dáng người ở mọi góc. Anh bước theo nhịp bước của Minny. Ông lão mù đi trước họ một đoạn, tay lần dò mỗi bức tường, mỗi ô cửa sổ họ đi qua và chẳng hề vấp khi bước qua gờ giảm tốc bước ra tận giữa giao lộ vắng ngắt.

Luka định sẽ dẫn hai người về văn phòng của anh trước khi hết ngày. Anh đang lo mình đã sơ suất quên đóng cửa sổ. Cho dù họ có tìm được ai khác, anh cũng không hề muốn máy móc, thiết bị của mình phơi ra mưa gió. Đặc biệt là chiếc máy in roneo, ngay cả trong thời hoàng kim cũng không hoạt động tốt lắm. Tay quay mắc kẹt luôn, thùng mực bị rơi ra, hoặc là giấy chạy qua máy nhoe nhoét mực in. Anh ghét phải tưởng tượng chiếc máy sẽ hoạt động thế nào khi hàng lít nước mưa tưới vào các chi tiết của nó.

Họ dừng lại một lúc ở một công viên nhỏ có hàng rào bao quanh tại góc đường Seventeenth - Margaret. Họ ngồi kế nhau nghỉ chân trên một chiếc ghế sắt dài. Minny cởi giày ra và xoa xoa gót chân, mới đầu là bằng ngón tay cái, sau bằng các khớp ngón chân. "Cả đời mày chỉ phải đi từ nhà ra đến hộp thư thôi - cô ca cẩm - đôi chân bé bỏng này."

Hai quả bóng rổ lăn lại gần, đụng phải hàng rào công viên và dừng lại. Thi thoảng, một cơn gió thổi chúng ra xa nhau để sau đó lại chạy về với nhau, tạo ra những tiếng thình thịch vang dội kỳ lạ. Minny lại đút chân vào giày, Luka khẽ vỗ nhẹ vào vai ông lão mù, cả ba tiếp tục đi về khu nhà kính.

Lúc đó vẫn còn sớm. Ông lão mù đột nhiên vươn cánh tay trái ra, ngăn họ lại. "Các bạn có nghe thấy không?" Lão hỏi.

Luka không hề nhận thấy gì. Minny cũng không.

"Nghe như tiếng súng vậy." Ông lão mù nói. "Cách đây khoảng vài dặm thôi."

Lão nghếch đầu lên và chỉ về một hướng. "Đấy! Lại nó đấy."

Ngay lập tức, và không nói thêm một lời nào nữa, lão bắt đầu bước đi, rất nhanh. Luka và Minny không còn sự lựa chọn nào khác, đành theo gót lão. Lão có vẻ biết đích xác mình đang đi đâu. Lão rẽ phải, vào Đại Lộ Thứ Ba, đi vòng qua một chiếc xe hơi đang đỗ nghiêng lên mép vỉa hè, rồi rẽ trái gần Trung tâm Thương mại Đường Ginza. Lão không bao giờ rẽ vào một ngõ cụt, cũng không hề bước nhầm vào một cái sân con, không hề dừng chân. Luka không thể lý giải làm sao lão có thể làm được điều đó. Có lẽ có liên quan gì đó đến trạng thái của gió - cách các tạp âm hòa trộn vào nhau hoặc tách rời nhau trong tai lão. Hoặc có thể nhờ vào cảm nhận thăng bằng của lão, có lẽ nó xác định chính xác như một chiếc la bàn. Luka tự nhủ sẽ hỏi lão khi họ đã đến nơi.

Ông lão mù dẫn họ đi qua một thư viện và một phòng tập thể thao - bốn, rồi tám, rồi mười khu nhà - dẫn họ tiến nhanh về phía dòng sông, theo hướng về khu đài tưởng niệm. Khi tiếng súng tiếp theo bắt đầu, âm thanh nghe đã rõ. "Lần này mà tôi không nghe thấy thì Chúa bắt tội tôi đi!", Luka nói.

"Đó là một dấu hiệu." Ông lão mù lần bước vượt qua một chiếc thùng gỗ và thốt ra một tiếng gằn cáu kỉnh. "Có ai đó đang cố gắng làm chúng ta chú ý."

"Sao lúc trước ta không nghĩ ra cách này nhỉ?" Luka hỏi.

"Có đấy chứ." Ông lão mù đáp. "Nhưng tôi không nghĩ cô cậu trông có vẻ như người có súng."

Thêm hai khu phố nữa thì họ thoát khỏi rừng nhà cao tầng. Họ đi vòng qua bức tường xi măng của một chiếc gara đỗ xe, tiến thêm vài bước, đi ngược lối đi dốc dành cho xe lăn của người khuyết tật và bắt gặp trước mắt một khu đất trống rậm rạp cỏ trải dài ngay giữa trung tâm khu đài tưởng niệm. Một lối đi hình nan hoa tỏa ra từ đài tưởng niệm - một trụ hình tháp bằng đá hoa cương bóng nhẵn xây trên một chiếc bệ khá hẹp. Một người đàn ông đang đứng bên cạnh chiếc bệ, súng lục trong tay, bắn lên trời.

Và quây quanh anh ta phải có đến hai trăm người, tiếng trò chuyện rộ lên. Năm, sáu người khác đang chậm rãi tiến lại từ phía bên kia cánh đồng, tụ về chỗ có tiếng súng.

Minny há hốc miệng vì kinh ngạc và lùi lại một bước. Cô đâm sầm vào Luka. "Tôi xin lỗi." Giờ cô mới lên tiếng. "Chỉ tại... chỉ tại tôi...", cô nuốt nước bọt và chầm chậm lắc đầu. "Chỉ tại tôi chẳng bao giờ nghĩ lại có ngày tôi được nhìn thấy nhiều người như vậy."

"Đây quả là một thành phố lớn." Luka nói. Ý anh là: "Tôi cũng thế." Và không hề suy nghĩ, anh nắm lấy tay cô ấn mạnh vào ngực. Sau đó họ theo bước chân ông lão mù ra khỏi bóng râm và hòa vào đám đông trước mặt.

BỐN: ĐƯỜNG TRƯỜNG

Hai ngày đầu trôi qua không có gì rắc rối nghiêm trọng. Từ chỗ ngồi của mình trên xe trượt, Laura đều đặn tiến về phía tây bắc, dùng hệ thống GPS và thiết bị lái từ bên trong xe để lập kế hoạch lộ trình tiến về trạm nghiên cứu. Trước đây cô chưa bao giờ lái xe trượt tuyết nhưng hóa ra việc điều khiển lại hết sức dễ dàng. Trời sáng, bầu không khí có vẻ trong suốt như kính, cô hầu như không lần nào phải dừng xe lại quá năm, ba phút. Thanh trượt dưới xe được hun nóng để giảm thiểu ma sát của băng có thể mang cô đi bất kỳ đâu, trừ khi có những khe nứt và hố băng lớn, và cô chỉ phải thay đổi lộ trình khi một khối băng hay đá đâm lên, buộc cô phải đi đường vòng. Cô lái xe suốt buổi rạng đông của mùa thu Nam Cực và chỉ nghỉ khi mặt trời chói chang lóa mát đã lên quá mặt băng. Sau khi nghỉ một lúc, cô lại tiếp tục đi cho đến cuối ngày, khi ánh hoàng hôn đã tắt lịm trên bầu trời.

Khi dừng nghỉ chân ngay lúc mặt trời lặn, cô buộc phải tháo dỡ các thiết bị. Chiếc lều khá dễ lắp ráp. Một sợi dây đính kèm vào lều và chỉ cần kéo một cái cho chiếc lều rơi ra khỏi túi và giãn nở ra như một chiếc bè phao cứu hộ cho đến khi căng phồng hết thì thôi. Cô đi vòng quanh đóng cọc xuống đất, rồi khi các dây cột đã chắc chắn đâu vào đấy, cô mang túi ngủ và các thứ đồ nấu nướng vào trong để trú qua đêm. Vậy là xong, cả quá trình, từ đầu đến cuối, tốn mất chưa quá mười lăm phút. Đến sáng, khi đã sẵn sàng lên đường, cô chỉ phải kéo dây cho chiếc lều tự thu gọn, co lại thành một vật hình ống gọn ghẽ; quá trình co rút tạo ra một tiếng xì xì như tiếng rít. Bên trên cửa ra vào có một dòng chữ viết: CHÚ Ý: LUÔN LUÔN ĐỂ CỬA MỞ KHI XẢ HƠI LỀU. Mỗi lần nhìn thấy nó, cô lại tưởng chiếc lều nổ tung lên giống như một trái bóng bay rồi rã ra thành hàng vạn mảnh nhỏ tả tơi màu hồng trôi giạt theo băng. Chiếc lều này thuộc loại lều mà những tay quản lý cấp cao của các tập đoàn lắm tiền mua dự tính để hôm nào làm một chuyến leo lên dãy Rocky[18] hoặc dãy Appalachian[19] nhưng rồi chẳng khi nào sắp xếp được để rời thành phố. Dần thì con cái họ sẽ dựng chiếc lều vĩ đại lên ngay giữa phòng khách gia đình, giữa ghế sofa và lò sưởi, chơi giả làm nhà thám hiểm tiên phong.

Mà ai cũng bảo chúng không phải là nhà thám hiểm?

Ngay từ khi còn là một cô bé, Laura đã có cảm giác mình là một nhà thám hiểm, đi mãi đi mãi, khám phá những vùng đất hoang sơ, những cuộc sống hoang dã suốt quãng đời còn lại của cô. Cô còn nhớ vào hôm sinh nhật mười hai tuổi, cô nằm dưới gầm giường, nhìn chằm chằm vào những cuộn lò xo hình hộp xếp thành hàng dài như một luống cây trong vườn, cảm thấy ngạc nhiên vì sự thật là cô không hề biết một năm sau, vào cái ngày cô sang tuổi mười ba, cô sẽ đang ở đâu; và một năm trước đó, vào hôm sinh nhật lần thứ mười một, cô đã không hề biết mình sẽ ở đâu đúng một năm sau. Và chắc chắn chẳng bao giờ cô có thể đoán trước được cảnh mình nằm, nhìn chằm chằm vào các ô lò xo dưới gầm giường và ngẫm nghĩ tự hỏi về cách thời gian được xâu chuỗi vào nhau. Tại sao mọi thứ xảy ra trong quá khứ lại rõ ràng đến vậy nhưng khi cô xoay lưng lại và nhìn vào tương lai thì mọi thứ thật mờ mịt và tan biến, không thể nhìn thấy gì cả? Có phải đó là cách ta sống không - mỗi bước ta lại đi từ một hành lang được thắp sáng trưng vào một căn phòng tối? Đôi khi cô có cảm giác đó.

Về đêm, căn lều giữ cô ấm, ít ra là cũng ở một độ ấm cô mong đợi. Lạ thay, đối với cô, tiếng rít của những cuộn dây điện mềm trong bộ phận sưởi lại rất dễ chịu, nghe giống như tiếng bánh xe trên mặt đường ướt - âm thanh luôn khiến cô liên tưởng đến những đêm mưa nằm nghe tiếng xe chạy ngang qua cửa sổ phòng cô ngủ. Nhưng rõ ràng hệ thống sưởi không được thiết kế dùng ở vùng địa cực. Nhiệt độ từ các lõi điện tỏa ra từ đáy lều khiến cho băng xung quanh tan chảy ra các viền mép, cuối cùng đông lại, tạo nên một lớp xi xung quanh lều như một chiếc lò. Buổi sáng khi cô thức dậy, luôn có một vũng nước ở dưới nền dập dềnh khi cô chuyển mình. Nó làm cô có cảm giác như ngủ trên một chiếc giường nước.

Cô cố gắng gõ cho rơi hết băng đóng trên vải lều trước khi nhổ cọc nhưng chẳng bao giờ rũ sạch hết băng tuyết. Khi cô kéo dây để sụp lều xuống, hàng trăm mẩu băng gãy vụn và văng tứ tung trong không khí, lướt dọc theo các ụ tuyết dễ đến hơn hai mươi thước. Thường thì cô có thể thu dọn mọi thứ lên xe và lại lên đường trước khi mặt trời lên quá cao. Cô ước tính ngày đầu tiên đã đi được sáu mươi dặm và hôm thứ hai được chừng tám mươi - có lẽ nhanh hơn là Puckett và Joyce đã đi, theo như cô tưởng tượng. Gió và tuyết chắc hẳn đã chôn vùi mọi dấu vết của họ. Đến lượt cô, bao giờ trời cũng lặng và nắng. Di chuyển trong thời tiết như vầy có cảm giác rất dễ chịu. Những trận khóc trước đây cứ đến quấy rầy lúc cô còn ở khu ẩn náu cũ dường như đã chấm dứt. Cô cảm thấy mạnh mẽ hơn nhiều so với những tuần dài chờ đợi.

Chẳng bao lâu nữa cô sẽ xuống đến đoạn băng chảy và đi qua eo biển. Cô sẽ băng từ đất liền sang đến Thềm Băng Ross[20]. Và không lâu sau đó - có lẽ chỉ vài ngày - thì cô có thể đến trạm. Sẽ nhẹ nhõm biết bao khi lại có người trò chuyện.

Nhưng đến ngày thứ ba trên xe trượt, nhiệt độ hạ xuống đột ngột và mâykéo đến phủ khắp bầu trời, gió bắt đầu quất băng tuyết tới tấp. Trước khi kịp nhận ra, cô đã ở ngay tâm một cơn bão tuyết. Cô vẫn có thể tiến tới nhưng giờ thì gió đến từ hướng tây bắc, ngay phía trước mặt, khiến việc di chuyển trở nên khó khăn và chậm chạp. Những viên tuyết rắn gõ vào cửa sổ nghe như tiếng lá cháy lốp bốp trong đám lửa. Đèn pha xe vạch ra phía trước một vệt sáng mảnh xuyên qua cơn bão, nhưng tuyết rơi mù mịt che mất tầm nhìn, mọi vật bao trùm một màu trắng xóa. Trong khi cố gắng nhìn sâu hơn vào màn tuyết, cô liên tục đổi điểm nhìn. Những bông tuyết khíeê cô phải căng mắt ra nhìn, rồi như những chiếc máy bay nhỏ, chúng bay đập ngược vào cửa kính chắn gió. Chưa đến một giờ đồng hồ, mắt cô đã bắt đầu cay xè và nhức, dầu vậy cô biết mình không thể nhìn đi chỗ khác. Bụi băng rất dày, che phủ các rãnh băng và các chỗ lõm để nhận biết miệng các hố băng. Để tránh được chúng, cô buộc phải quan sát rất kỹ mặt đất.

Thanh trượt của xe được bọc bằng khung tròn có gắn các bàn gạt dẹt bằng kim loại - trông chẳng khác gì chân hải cẩu - thò ra bước về phía trước trong khi chiếc xe lao tới và thu về phía sau khi xe tiếp tục đà tiến lên. Thiết bị này khá an toàn, đại khái như một chiếc cần cẩu có thể nhấc cô qua các vết băng nứt bất ngờ gặp phải - hay ít ra là giúp cô đương đầu được với các khe băng không rộng quá hai mét. Một đôi lúc, cô cảm thấy chiếc xe bất chợt hẫng xuống, chúi về phía trước rồi sau đó lại nâng lên và cân bằng lại, vậy là cô biết mình vừa vượt qua thêm một rãnh băng nứt khác. Cô có cảm giác như đang lái xe trên một con đường đã bị cày nát. Dải băng yếu của sông băng đã phân rã hàng chục năm nay, các kẽ băng nứt, sâu như rãnh đường xe điện ngầm, chỉ cần vài tiếng đồng hồ có thể nứt toác và rồi có thể khép miệng lại cũng chỉ trong chừng ấy thời gian ngắn ngủi. Nếu cô lao xuống đó, sẽ chẳng ai có thể tìm ra cô cho đến khi băng tan hết, có lẽ cũng phải đến nửa thế kỷ nữa. Nhưng sau bao nhiêu năm sống ở thành phố, cô đã được luyện cho một khả năng đặc biệt để nhận ra ngay mọi đoạn gồ ghề hay khe rãnh trên đường. Nếu cô ngồi hơi ngả người về phía trước và thân người rung lắc từng chập một, ngay lập tức cô sẽ biết mình vừa đi qua một chiếc hốc. Chỉ là một dạng trí nhớ cơ bắp.

Trí nhớ cơ bắp. Trí nhớ bò. Nhận thức. Sức sống. Ô!

Bão tiếp tục trong những ngày tiếp theo. Cô buộc phải tin theo chiếc la bàn của mình và những tín hiệu nhấp nháy trên màn hình điều khiển GPS để giữ phương hướng. Qua các gò và rãnh băng xuất hiện trên đường đi, và qua tình trạng băng càng lúc càng giòn, cô biết mình đã đến sông băng nối đất liền và vịnh, nhưng cô không biết còn bao lâu nữa thì cô mới vượt qua hết vịnh để đến đất bằng.

Tuyết rơi dày và mạnh. Đôi khi không thể thấy các vật cản cho đến khi chúng chỉ còn cách xe mươi thước. Cô buộc phải lái rất chậm. Nếu may mắn, cô có thể đi được một hay hai dặm trong vòng một tiếng, mỗi ngày đi được mười hay hai mươi dặm. Thanh chạy xe trượt lại hạ xuống, nâng lên hạ xuống đều đặn khi cô cố gắng đi qua các bãi tuyết. Hoa tuyết đọng lại trên kính chắn gió như những hoa sao. Đến cuối ngày, khi đã nằm trong chiếc túi ngủ, cơ thể cô vẫn như bị nhồi lắc qua lại tới lui và rồi cô nhìn thấy các vệt sáng hình cờ đuôi nheo xoẹt ngang trước mắt. Ngay cả trong mơ, cô cũng có cảm giác đang lái xe trượt xuyên qua miền băng tuyết và bóng tối.

Trong đời mình, cô chưa từng bao giờ phải làm việc nặng nhọc đến thế, và cô kiệt sức. Trước đây cô đã từng bổ củi. Cô đã từng trộn xi măng. Thậm chí có lần cô đã giúp Câu lạc bộ Mái ấm Tình thương của Coca-Cola xây một dãy các căn hộ bên sườn một ngọn đồi, cưa hạ các gốc cây, bụi rậm, đặt móng và làm mọi thứ khác. Nhưng không có gì trong quá khứ cô đã từng làm có thể so sánh với việc cố giữ cho chiếc xe trượt nặng hai tấn cân bằng và đi đúng hướng trong bão tuyết. Mỗi khi cô dừng lại nghỉ chân, dù chỉ trong vài phút, một cơn đau nhức như kim châm đâm xuyên các cơ bắp chân, bắp tay, và cô phải tự nhắc mình cố giữ hơi thở. Vấn đề không phải là khối lượng công việc phải làm mà là cái cách cô giữ cả người căng thẳng trong suốt mấy tiếng đồng hồ không nghỉ. Phải mất cỡ chừng một tiếng đồng hồ hoàn toàn tĩnh tại trước khi các cơ bắp bắt đầu thả lỏng. Và sau đó sẽ là một trạng thái tê dại dễ chịu khiến cô chỉ muốn buông mình chìm vào trong giấc ngủ vùi.

Ban đêm, cô mệt đến độ không buồn nấu nướng. Cô ước có thể để chiếc nồi kim loại và bếp dầu lại sau xe, nhưng rồi cuối cùng vẫn đành mang vào lều để có thể hâm nóng cà phê vào buổi sáng. Nhiệt độ nhiều khi hạ xuống đến bốn, năm mươi độ âm, cô chẳng thể làm gì khác ngoài việc mất không nửa tiếng ngồi thu người trong nào găng nào áo và run cầm cập trước khi chiếc lều ấm lên. Trong khi đợi, cô nhai hai, ba viên vitamin tổng hợp với một nắm bánh quy khô, đôi khi thêm một thanh đạm, cũng có khi thêm một mẩu chocolate nữa và để có một vài viên băng mảnh tan trên mặt lưỡi. Sau đó, cô mặc vào người vào chiếc quần dài, thắt chặt dây kéo túi ngủ quanh người, nằm lắng nghe tiếng vách lều căng, rồi chùng, rồi căng phồng lên, rồi lại xẹp xuống như cánh buồm không ngừng ăn gió.

Vào ngày thứ tám của cơn bão, cô đang trượt xuống sườn đồi dốc thì một loạt đá xuyên qua tuyết đập vào màn kính. Tim cô như muốn bắn ra khỏi lồng ngực. Cô lách xe để tránh nhưng đã quá muộn.

Cô đâm sầm vào một chỏm đá nhô ra và nghe một tiếng gãy rắc. Chiếc xe trượt xoay hai vòng rồi từ từ dừng lại. Cô thả tay lái. Cả người ướt sũng mồ hôi, bụng thắt quặn lại. Tiếng kêu ro ro của chiếc xe lịm dần rồi tắt hẳn, hai thanh trượt cắm phập vào tuyết. Cô kiểm tra cả người xem có bị thương đâu không. Có vẻ như cũng ổn - không chỗ nào chảy máu, không chiếc xương nào gãy - nhưng còn chiếc xe thì không chắc lắm. Cô leo ra ngoài, dẫm lên hàng vạn mảnh đá và băng vỡ ra do vụ va chạm.

Cô đi xuống cuối xe, tay đeo găng vịn lần theo thanh sắt trên đầu, tuyết xoáy xung quanh cô thành một tấm màn che mờ mịt. Cô đã nghe nhiều chuyện về những người bị tuyết làm mất phương hướng và cuối cùng bị lạc, cho dù chỉ cách cửa nhà chục mét, những người trượt ngã và lảo đảo đi vào tâm bão, hai cánh tay dang rộng như người chết đội mồ sống dậy. Cô biết phải nắm chặt lấy xe. Rồi cô tìm thấy điểm chiếc xe đâm vào chỏm đá. Một khe hở dài đã bị nứt toạc trơ ra những miếng gỗ và kim loại, để lộ phần bên trong của khoang dự trữ. Chiếc túi len của cô chèn bên trong chiếc lỗ nên chỉ có một khe nứt nhỏ lộ ra, không khí được viền xung quanh bởi đường toác lởm chởm của gõỗnhư những chiếc răng nhe ra. Cô có thể nghe thấy tiếng gió lùa vào lỗ hổng tạo ra âm thanh như tiếng huýt sáo.

Cô quỳ xuống, thăm dò xung quanh thanh trượt để chắc không có thứ gì bị rơi ra. Cô không cảm thấy gì - có vẻ như chiếc túi len phồng đã giúp bịt lỗ hổng trên khoang. Cô đánh liều đi một đoạn ngược lên đầu dốc, nhắm thẳng hướng chỏm đá nhô ra mà tiến nhưng chẳng thấy gì ngoài một thanh gỗ dài tróc ra từ xe trượt và một hòn đá màu đen cỡ bàn tay. Khi đã hài lòng vì không tìm thấy gì khác, cô loạng choạng đi về lại theo phía xuống chân đồi. Cô quay xe lại và tiếp tục đường cũ đi theo lòng con sông tuyết.

Phải đến hơn một tháng sau đó cô mới biết chính xác những gì mình đã để lại trên sườn đồi và những hậu quả của tai nạn hôm ấy.

* * *

Đêm đó, sau khi vá lỗ hổng trên xe bằng một miếng gỗ ép, cô đột nhiên thấy trong mình sống lại những ký ức một tai nạn tương tự hồi còn bé. Lúc nó bắt đầu hiện lên trong đầu, cô đang đóng cọc dựng lều. Nó quay cuồng và ngưng tụ lại như một tiểu hành tinh bất định và cho đến khi cô đã buộc xong cửa ra vào thì nó hiện lên trọn vẹn đến từng chi tiết. Chuyện đó chẳng có gì đặc biệt - không có gì quan trọng, thật sự chỉ là chuyện vụn vặt. Nhưng nói chung, đa số những thứ lưu lại trong ký ức, chẳng phải chỉ của cô mà bất cứ ai, lại là những chuyện không có gì quan trọng - chẳng phải thế sao? - những ký ức không đầu không cuối lại không ngừng vươn ra vùng sáng của trí nhớ.

Trong trí nhớ của cô, hồi đó cô bảy tuổi, mẹ mới đón cô từ trường và đang trên đường đưa cô đi gặp nha sĩ. Chỉ mới sáng hôm đó, mẹ dặn: "Đừng quên nhắc mẹ nhé, mẹ phải đưa con đến nha sĩ trước hai giờ ba mươi. Trước mấy giờ thì chúng ta phải đến nha sĩ nào?", và Laura trả lời: "Hai giờ ba mươi phút ạ", và mẹ nói: "Không, không có "phút", con yêu ạ. Chỉ là hai giờ ba mươi thôi." Đó là cách mẹ nhớ giờ hẹn.

Cô cài khóa dây an toàn buộc mình vào xe và chờ mẹ nói chuyện xong với người phụ nữ mặc áo khoác màu cam luôn đứng cạnh cửa vào mỗi buổi chiều. Laura cùng bạn chơi trò "Theo dõi những chiếc áo khoác màu cam": ai tìm ra được nhiều chiếc áo màu cam nhất thì thắng. Và cô nhận thấy là vào những ngày không có còi tầm thì có nhiều người mặc áo khoác màu cam hơn.

Chỉ đến khoảng thời gian đó thì cô mới đủ cao mà không phải quỳ để có thể nhìn ra ngoài cửa sổ. Lúc mẹ leo vào ghế ngồi ở tay lái và động cơ xe bắt đầu phát ra những tiếng khục khặc ngắt quãng, mỗi khi máy khởi động, cô chợt nhận thấy có một điều khác lạ. Trên mái nhà bên kia đường có một thứ trước đây cô chưa hề thấy. Nó giống như một trái bí màu bạc xoay vòng bên trong một chiếc vỉ lò sắt.

"Đó là cái gì vậy mẹ?" Cô hỏi.

"Cái gì kia?"

"Cái kia kìa." Cô đáp và chỉ. "Quả cầu bạc trên nóc nhà kia kìa."

"À, cái đó, ở đâu cũng có. Nó là..." Laura nhìn những nét nghi hoặc biến chuyển trên mặt mẹ khi bà bắt đầu trả lời câu hỏi và nhận ra bà không có từ nào để diễn tả nó. "Mẹ không biết nó gọi là gì, con ạ. Nó là một bộ phận trong hệ thống tuần hoàn khí của ngôi nhà. Mẹ chỉ có thể nói vậy."

Trước đó trong tuần, Laura đã xem một chương trình tivi về hệ tuần hoàn của cơ thể người. Cô còn nhớ rõ bức ảnh một người đàn ông bị lột da ra để người ta có thể nhìn thấy máu chảy trong người ông ta, một chiếc túi lưới đang đập. Sự liên tưởng không mang lại một cảm giác thuyết phục. "Giống như hệ tuần hoàn máu ấy ạ?", cô định hỏi thì một chiếc ô tô đâm sầm vào góc bãi đỗ xe, chạy lùi lại và tông vào cạnh thanh hãm xung trước của xe họ.

Chiếc xe chạy sượt qua cửa bên tay lái xe của hai mẹ con họ, và chỉ dừng lại sau một cú chà sát mạnh vào thân xe họ, áp sát bên cạnh, cửa kề cửa, kính kề kính, đè mạnh vào xe họ như htể nó được lùi lại để đổ vừa vặn không chừa một li vào chỗ trống trong bãi đỗ. Laura thấy người phụ nữ trong xe dừng lại một lúc và lắc đầu trước khi vươn đến nhấn phanh khẩn cấp.

Với một giọng nhẹ nhàng như thể bình luận về thời tiết, mẹ cô thốt lên: "Hừm, bực thế nhỉ!" Lúc nào lái xe, gương mặt mẹ cũng lộ một vẻ kỳ lạ, gần như là nghiêm nghị, nhưng ít nhất, vào lúc đó, gương mặt mẹ tĩnh lặng, chẳng biểu lộ gì. Mẹ cô thuộc loại người chỉ trông xinh đẹp khi không biểu lộ tình cảm hay suy nghĩ gì trên mặt, giống như những bông hoa tươi tắn, rực rỡ và trống rỗng xòe nở dưới nắng. Sau này, khi Laura đã trưởng thành và chuyển đi nơi khác sống, đó là cách cô nhớ về mẹ, một người phụ nữ bất chợt xinh đẹp trong một khoảnh khắc vô tư lự.

"Con không sao chứ?" Mẹ hỏi.

Laura đáp là cô không sao cả.

Mẹ cô hạ cửa sổ xe xuống và ra dấu cho người hụ nữ kia làm theo. Ô cửa sổ bên kia hạ xuống, hình phản chiếu lờ mờ của họ trong gương cũng hạ xuống và biến mất. Người phụ nữ nói: "Hôm nay thật là một ngày tồi tệ đến khó tin đối với tôi."

"Tôi cũng vậy." Mẹ Laura nói. "Hay ít nhất là trong lúc này."

"Có vẻ là chị không tin tôi." Người phụ nữ nói.

Quai hàm mẹ bắt đầu căng lên nhưng ngay lập tức mẹ dịu mặt lại. "Nghe này, có lẽ chị nên tiến lên một chút để tôi còn mở cửa ra."

"Tôi không thể." Người phụ nữ nói. "Vấn đề chính là ở đó."

"Ý chị là gì? Vấn đề chính là ở đó?"

"Xe tôi bị sao rồi ấy. Nó không chịu tiến tới, chỉ chạy lùi thôi. Đã thế, con trai tôi lại còn để quên sách ở nhà mà cửa hàng văn phòng phẩm thì đóng cửa."

"Vậy thì có lẽ chị nên lùi lại để tôi mở cửa." Mẹ Laura nói.

"Ờ, được." Người phụ nữ nhả phanh và lùi nhích xe về phía áu, xe chị ta cào soạt vào sườn xe của hai mẹ con. Dần dần chị ta dịch rời khỏi họ. Chị ta tắt máy rồi gục đầu vào tay lái, các ngón tay vòng quanh cổ. Đúng lúc đso thì Laura nghe thấy tiếng chị ta rên - một âm thanh não nề và khe khẽ tựa hồ tiếng một con thú, vỡ ra từ một góc sâu kín bên trong.

"Chú bò đang khóc mu mu." Laura nói.

"Yên nào, con."

Mẹ mở cửa xe. Tiếng ken két rít lên khi cửa xe mở ra, và gần như cùng một lúc, còi chống trộm trong xe bắt đầu réo ầm ĩ. Chiếc còi này luôn được khởi động mỗi khi khóa bị mở hơi mạnh tay, mà đôi khi nó chẳng buồn kêu réo dù có mở cửa thế nào đi nữa. Đó là một điều Laura không đoán trước được.

"Đợi mẹ ở đây nhé!" Mẹ nói. Sau đó bà đóng cửa và sải bước đến chiếc xe kia. Laura có thể nghe thấy tiếng mẹ nói qua ô cửa xe để mở. "Chị muốn gọi cảnh sát hay để tôi gọi?"

"Không thể đòi hỏi chuyển một người bị gãy xương đi được. Phải đợi xe cứu thương." Người phụ nữ trả lời.

"Chị bị gãy cái gì à?"

Người phụ nữ lắc đầu. "Tôi đang nói về chiếc xe."

"Ồ, chỉ than vãn thôi chứ gì..." Mẹ Laura cau mày và hất tay lên trời. Laura tưởng mẹ sẽ tát người phụ nữ kia, nhưng mẹ chùn tay lại và cuối cùng chỉ đập lòng bàn tay vào nóc xe của người phụ nữ. Tuy vậy tiếng đập cũng đủ lớn khiến người phụ nữ giật nảy.

"Nghe này, nếu xe hỏng thì đáng lẽ ra ngay từ đầu chị không nên lái nó."

"Lúc tôi rời nhà thì nó hoạt động bình thường. Sau đó thì cửa hàng văn phòng phẩm không mở cửa, tôi mang sách đến cho Eric và rồi khi tôi quay lại, nó chỉ đi lùi được thôi." Người phụ nữ vươn người nhặt một thứ gì đó trên sàn xe và ngồi thẳng lên, áp chiếc điện thoại vào tai. Chị ta bấm vài nút.

"Và mọi chuyện tồi tệ đến thế là cùng", chị dừng một lát rồi nói, "giờ thì điện thoại của tôi hình như cũng đi đứt rồi."

"Tôi sẽ gọi vậy." Mẹ Laura nói. "Chị đợi tôi ngay đây. Đừng có lái đi đâu đấy... Cứ đợi đấy!" Bà quay lại xe, ngồi xuống ghế và móc điện thoại ra khỏi túi xách. Laura nghe mẹ nói chuyện điện thoại với viên cảnh sát về chi tiết vụ tai nạn: ai đã đâm vào ai, nơi họ đang đứng, có bao nhiêu người liên can. "Không, không ai bị thương cả." Bà nói. "Nhưng người kia thì có vẻ hơi bị... mất trí. Nói vậy cũng được."

Laura có thể thấy người phụ nữ ngồi trong xe chị. Chị vẫn giữ điện thoại áp vào một bên má. Những khớp ngón tay chị ta trắng như sáp.

"Mẹ ơi." Laura gọi. "Tại sao cô ấy lại siết chặt chiếc điện thoại như vậy?"

Sau đó thì người phụ nữ bắt đầu khóc.

Trong khi họ đang đợi cảnh sát, trước cổng trường bắt đầu đông đúc: xe phụ huynh đến đón con và xe những người chăm sóc trẻ thuê xếp thành dãy trước cổng trường chờ tiếng chuông hai-giờ-mười-lăm-phút. Mặt trời chiếu lấp loáng trên hàng chục chiếc kính chắn gió, trên những chiếc trục bánh xe, trên các thanh hãm xung quanh, ánh sáng phản chiếu ném vào bầu trời hình những mũi dao sáng loáng.

Sau đó một lúc, Laura bắt đầu cảm thấy nhức cơ bắp do hậu quả của vụ đụng xe. Cô mở chốt dây an toàn, nằm tựa đầu lên đùi mẹ và nhìn chăm chăm vào trần xe.

"Hừm, có vẻ như ta phải hẹn lại với nha sĩ thôi, con yêu ạ." Mẹ nói.

"Ồ, được ạ." Laura nói. "Con quên béng mất."

Và khi bắt đầu nghe thấy có tiếng còi, cô không rõ là tiếng còi xe cảnh sát hay tiếng còi khác, một loại còi luôn vang lên khi sắp có bom rơi, tiếng còi của những chiếc áo khoác màu cam.

* * *

Cô mất thêm sáu ngày nữa để đi hết vịnh đến Thềm Băng Ross. Sáu ngày tuyết rơi liên tục giăng trắng mịt mờ, quay cuồng lồng lộn. Sáu ngày tuyết lở, đá rơi chồng chất dâng lên trong bão như những chiếc bẫy đặt sẵn. Cô đã lo sợ sẽ bỏ qua những điểm mấu chót, chệch khỏi hướng đường đã định và rồi sẽ kết thúc ở một sườn núi không lối thoát. Nhưng rồi một buổi sáng cô thức dậy, kinh ngạc bởi một sự im lặng tuyệt đối và khi bước ra ngoài, cô thấy một màu trắng. Cô cảm thấy vô cùng nhẹ nhõm. Có lẽ trời trở nên quang đãng trong lúc cô mải ngủ. Cô quay lưng lại và thấy một đường viền núi in vào bầu trời và dòng sông tuyết trải dài phía sau lưng. Ngay lập tức, cô hiểu chuyện gì đã xảy ra: ngày hôm trước, cô đã vượt qua hẻm núi mà không hề hay biết.

Cô nhanh chóng đóng gói mọi thứ lên xe trượt trong ánh nắng rạng ngời và lại khởi hành. Nếu thời tiết cứ giữ nguyên như vậy - và đó là một cái "nếu" quá đỗi mong manh - cô có thể sẽ đến được trạm trước khi kiệt sức và chịu bị đánh bại. Nhưng tình hình có thể thay đổi trong chớp mắt, và cô muốn đi được càng xa càng tốt trước khi có biến chuyển nào khác.

Chẳng bao lâu, xe trượt lao đi rất nhanh đến độ tuyết bắn ra từ các thanh trượt theo hình vòng cung, rào rào rơi xuống hai bên vụt tắt lặng. Gần đến giữa trưa, ánh sáng từ nền tuyế hắt lên như thể ánh sáng phản chiếu từ các lá kim loại. Dưới xe trượt là tuyết, dưới tuyết là đại dương, cô ngạc nhiên nghĩ đến việc mình thật không hề cảm thấy được bên dưới nước lưu thông ra sao. Cô cứ tưởng mình sẽ có thể cảm nhận thấy. Nhưng vỏ băng dường như quá cứng, lập tức bị nén chặt lại ngay từ khi châu lục băng giá hình thành. Lẽ dĩ nhiên, các khối băng địa cực không còn gần như hoàn toàn khô cứng như trước kia, cách đây vài chục năm, trước khi bắt đầu giai đoạn băng tan nhiều. Và từ những kiến thức địa chất học rất mực khiêm tốn mà cô có, cô biết rằng ngay cả đất cũng chẳng phải vĩnh viễn bền vững như cái vẻ ù lì của nó. Rốt cuộc thì dưới băng hà là đá, dưới đá là mác-ma, và cho dù ta có đứng đâu trên hành tinh này, ta cũng luôn bập bềnh xoay tròn như một nút bấc bồng bềnh trên mặt nước. Có lẽ chỉ là do cô đã quen với cảm giác đó.

Mỗi lần cô leo ra ngoài xe trượt, và mỗi buổi sáng khi rời khỏi hơi ấm bao bọc lấy cô như một tấm áo choàng vô cùng dễ chịu ở trong lều, cái lạnh khắc nghiệt buộc cô phải giữ đều nhịp thở. Đã bao lâu kể từ khi cô rời khỏi nơi ẩn náu? Hai tuần? Hay ba? Thời tiết đã trở nên rét hơn. Sợi dây buộc mặt trời vào đường chân trời dường như ngắn lại. Cô phải đi sáu, bảy tiếng đồng hồ trước khi bóng tối bao trùm lên khắp vùng băng tuyết - hay có lẽ là tám tiếng nếu vài đám mây la đà còn sót lại dọc đường chân trời và còn phản chiếu lại chút vết tích ánh sáng. Sau đó, cô có thể dựng lều và ngủ. Hệ thống GSP đã hoạt động trở lại, nếu muốn, cô có thể đi suốt đêm dò dẫm theo các vệt màu kaki trên màn hình điều khiển. Nhưng cô mệt. Và hơn nữa, cô sợ. Cô sợ sẽ đến trạm sớm và sẽ chẳng thấy gì ngoài bãi đất trống.

Cô cứ nhớ hoài cái đêm không lâu sau khi cô tốt nghiệp đại học, cô lái xe về sau một bữa tiệc muộn và thức dậy trên bãi cỏ trước căn nhà cô sống cùng người bạn trai. Cả đêm trước cô đã ngủ trong xe. Khoang nhiên liệu cạn rỗng nhưng đèn pha trước vẫn còn sáng cửa sổ. "Nếu em là chị, em sẽ rời khỏi đây ngay." Khi cô mở cửa xe, một đứa trong bọn trẻ nói, một cậu bé với mái tóc quăn đỏ bồng bềnh. "Chủ ngôi nhà này là một kẻ r-ấ-t k-h-ố-n n-ạ-n." Điều này, mãi về sau, cô mới nhận ra là đúng. Mãi vài tuần sau đó, cô vẫn cứ băn khoăn thực sự đã xảy ra chuyện gì. Cô còn nhớ cô đã cố gắng thức, rồi quành xe vào con phố cô sống, cảm thấy nhẹ nhõm ra sao, nhưng sau đó thì không còn gì nữa. Cô ngạc nhiên là mình đã không đâm vào một cái cây hay một cột đèn đường nào. Hoặc đâm vào xe của những người đi cắm trại, hoặc xiêu vẹo đánh võng, hoặc một cú ngoặt đâm vào phòng khách nhà ai đó. Có những khi cứ phó mặc cho số phận, chẳng suy nghĩ gì mà ta vẫn cứ đạt được điều mong chờ, nhưng có khi quá câu nệ thì lại gặp phải điều rất tồi tệ. Chắc hẳn việc cô đỗ xe ngay bãi cỏ nhà mình chỉ là yếu tố may mắn.

Thỉnh thoảng, trong khi di chuyển trên mặt băng, bầu trời đột nhiên xám lại và tuyết bắt đầu rơi, nhưng tình trạng đó không bao giờ kéo dài. Mặc dù cũng có những buổi sáng cô thức dậy và thấy những vết xe đáng lẽ phải hằn trên mặt tuyết thì đã gần như bị che phủ hoàn toàn bởi một lớp bột trắng tươi mới; cũng có những buổi sáng, các vệt xe chạy được ánh nắng chiếu sáng, nét sắc như dao và cô có thể thấy chúng trải dài một đoạn xa như những vết cắt trên mặt bàn bằng sáp.

Có một lần, sau một đêm gió thổi không mạnh nhưng rất dai dẳng, cô nhìn thấy trên mặt đất bên ngoài lều rải rác hàng nghìn hòn tuyết to như quả bóng. Chúng xếp thành hàng dài bên dưới rìa xe và rất mỏng mảnh, đến độ vỡ vụn ra thành hàng vạn tinh thể nhỏ xíu ngay khi cô chạm tay vào. Cô chưa từng thấy thứ gì như vậy. Cô nhận ra ngay cả khi cô bước chân, mặt đất rung chuyển, như vậy cũng đủ để chúng vỡ sụp xuống. Vì vậy, cô cố không tiến đến quá gần chúng.

Cố không giết chúng, cô tự nghĩ như vậy. Sau một vài tuần, kể từ khi Puckett và Joyce đi, mọi thứ xung quanh bỗng có linh hồn và sự sống.

Trước khi cô kịp chất mọi thứ lên xe, gió đã hơi đổi hướng, thổi bay những quả bóng ra sau những đụn tuyết từ bên dưới thanh hãm xung. Chúng lăn tròn trên mặt băng sáng lóa như những chú chuột. Cô khởi động xe tiến về phía tây bắc.

Cô biết mình sẽ phải đến gần rìa thềm băng. Giờ thì mỗi lúc hiện ra càng nhiều rãnh nứt và nhiều lỗ băng hổng. Hễ nhìn thấy một khoảng trống, cô liền đi chậm lại, tiến thật chậm rãi cho đến khi các chân chèo chạm đến rìa bên kia để an tâm là có thể tiến lên mà không phải đối đầu với hiểm nguy nào đang đón đợi phía trước. Một, hai lần gì đó, cô mất thăng bằng, chiếc xe khẽ lạng sang một bên, cô buộc phải cố cho xe lùi lại, hoặc thay đổi hướng cho đến khi rãnh nứt thu hẹp lại.

Cô phát hiện ra một lằn nước tối sẫm dưới đáy một trong các khe băng nứt. Một vài phút sau, một khe hở hình quả trứng xuất hiện trên mặt băng. Cô dừng xe lại để nhìn bên trên rìa xe. Bên trong là một hố nước trũng, cỡ chừng ba mét, bao bọc bởi các vách ngăn của đường ngầm bên dưới. Cô có thể thấy mực nước dâng rồi hạ, dừng lại vài giây ở một đầu vách giống như cơ ngực của một gã khổng lồ đang ngủ, phập phà phập phồng. Đại dương! Cô chắc chắn đó chính là nó. Cô đã ở mép băng khi thềm băng vỡ thành từng mảnh, chia tách ra thành từng tảng dài cả dặm, đâm sầm vào nhau khi các dòng hải lưu xô đẩy chúng. Trạm nghiên cứu có lẽ không cách quá một hoặc hai ngày đường.

Cô lại tiếp tục vượt qua băng tuyết với một lòng quyết tâm mới. Những đám mây rải rác trên bầu trời vào buổi sáng sớm giờ đã tan, bầu không khí trong trẻo, trong suốt đến độ khiến cô hoang mang, nghi ngờ cảm nhận về khoảng cách của mình. Chiều muộn ngày hôm đó, xa xa cô có thể nhìn thấy bóng dáng của trạm nghiên cứu với chiếc mái thấp lè tè và những bức tường vuông vức. Tim cô bắt đầu rộn lên. Cô tăng tốc vội vã, tiến về phía tòa nhà nhưng đột nhiên nó biến mất. Cô khởi động chế độ phóng đại hình ảnh trên màn kính chắn gió nhưng vẫn chẳng thấy bóng dáng tòa nhà. Cô leo xuống khỏi xe trượt nhưng cũng chẳng thấy nó đâu. Khoảng tầm sáu bước chân sau thanh trượt bên trái, cô tìm thấy vật trước đây đã thoạt trông thấy. Một hộp nước trái cây. Một hộp nước trái cây có thành thấp và nóc vuông của trạm nghiên cứu. Vệt sóng Coca-Cola đỏ và trắng quen thuộc lượn ngay mặt trước, và slogan của Nước trái cây C.C được in ngay bên dưới: "Hương vị Cola tuyệt vời... trong nước trái cây!" Ai đó chắc đã đánh rơi nó khi đi ngang qua thềm băng này. Có lẽ là một trong các nhà khoá học ở trạm nghiên cứu. Hay có lẽ là Puckett, hoặc Joyce?

Một phút thoáng qua, cô định nhặt nó lên và ném vào trong xe, nhưng đột nhiên, một cơn giận dữ bùng lên và cô lùi lại, lấy đà chạy đến chiếc hộp. Một tiếng "bốp" vang lên, chiếc hộp bay lướt trên băng thành một đường dài thẳng.

Cô leo lại vào trong xe. Việc vừa rồi khiến cô nhớ lại câu chuyện từng được nghe về một cô bé được nuôi trong một căn phòng không có vạch ngang. Cô không thể nhớ rõ đó là câu chuyện có thật hay chỉ là một thí nghiệm, nhưng căn phòng, theo như cô nhớ, được trang trí bằng nhiều đường sọc dọc màu đen, sàn và trần nhà được uốn cong lên, tạo cảm giác các đường sọc này tiếp tục chạy không dứt. Chuyện kể vào lần sinh nhật thứ nhất, cô bé được mang ra khỏi phòng. Trước đó nó đã học nhận ra các hình dạng theo chiều dọc, nhưng chiều ngang thì không. Vì vậy, ví dụ khi người ta đặt nó lên bàn, hay sàn nhà, nó sẽ ngay lập tức bò đến cạnh, nhưng không bao giờ bò vào góc tường hay chân ghế. Tình trạng đó kéo dài một tháng trước khi thị giác của nó tự điều chỉnh.

Cuộc thử nghiệm được tính sẽ chứng minh một điều gì đó về sự phát triển nhận thức của loài người, mặc dù vậy, Laura không nhớ nó có chứng minh được điều gì cho sự phát triển của bản thân cô bé.

Cô nghĩ mãi cũng chỉ nghĩ ra được điều duy nhất rằng: Nó chứng minh là trẻ con có thể bị lừa, và điều đó có làm ai ngạc nhiên chăng?

Cùng ngày hôm đó, khi mảng sáng cuối cùng của mặt trời chìm xuống dưới băng, cô nhìn thấy hình dạng một vật gì đó dần hiện ra qua ô kính chắn gió, một vật thể thấp tại đúng góc đường chân trời. Trong ánh sáng u ám của trời chiều, nó sáng lên một cách kỳ quặc, nháy rồi tắt trong khi xe chạy chồm chồm qua các ụ tuyết. Mới đầu, cô nghĩ chắc là ảo ảnh - hay tệ hơn, chắc là một hộp nước trái cây nữa.

Nhưng khi cô nhận ra hai chiếc đèn hồ quang nằm hai bên thân nó, hai tấm bản phát ra ánh sáng trắng chói lóa, ánh sáng soi rõ mọi đường nét của tòa nhà thì không còn nghi ngờ gì nữa. Cuối cùng cô đã đến trạm.

NĂM: VỀ NHÀ

Marion Byrd đã thay đổi từ sau khi chết. Hồi còn sống, bà mệt mỏi chán nản: chán nói, chán ăn, chán nghĩ, chán nhớ, chán khao khát, mong muốn, chán dự đoán rồi lên kế hoạch; mà hơn hết là bà mệt mỏi khi phải nghĩ đến chuyện cuộc sống đang tiến dần đến đoạn kết tự nhiên của nó. Bà có cảm giác đã luôn mang trên vai một khối đá lớn không rõ hình thù trong suốt mười năm cuối. Việc cố gắng gồng mình giữ cho chân đứng thẳng và bước đi dưới sức nặng của nó gần như làm bà quỵ ngã. Bà không biết làm sao có thể ném nó đi, cũng chẳng biết vì sao mình có nó, chỉ biết bà buộc phải mang nó trên vai.

Nhưng rồi virus xuất hiện và bà chết, mọi thứ bỗng trở nên khác hẳn.

Bà bắt đầu hiểu rõ giá trị của những thứ trước đây bà đã quên không yêu thích, tận hưởng như âm nhạc, khiêu vũ, và cái cách gió lướt nhẹ qua cổ khi bà vấn tóc lên. Bà dần cảm thấy cơ thể bớt căng thẳng đi. Bà mong đợi sớm đến sáng hôm sau để thức dậy.

Và rồi có một chuyện về chồng bà: cứ như thể tự nhiên phải thế, với tất cả những đổi thay biến chuyển bên trong, bà lại bắt đầu cảm thấy yêu ông.

Bà lắng nghe tiếng ông đứng ở bồn rửa mặt đưa chiếc dao cạo soàn soạt rồi gõ vào bồn sứ - cách, cách, cách - và bà biết trước, ông sẽ súc miệng, rồi sẽ lau mặt, và chỉ sau khi ông xì mũi vào một mảnh giấy, cẩn thận vuốt khăn tắm thẳng trên thanh treo thì những suy nghĩ khác mới lại len lỏi vào đầu bà. Cả chuỗi những thao tác rập khuôn và đều đặn trước đây từng làm bà cảm thấy khốn khổ thì nay lại khiến bà xao xuyến.

"Có tin tức gì về Laura chưa?" Ông hỏi lớn. Bà đáp: "Chẳng có gì ngoài mấy tin đồn nhảm. Có lẽ hôm nay sẽ có, Philip ạ. Chúng ta chỉ có thể đợi xem thế nào thôi."

Mọi chuyện diễn ra như theo một thời gian biểu.

Laura là con một của họ. Lúc virus xuất hiện và tấn công, cô đang đi công tác - làm một cuộc thử nghiệm thăm dò gì đó về môi trường ở phía đầu kia của hành tinh. Cả hai người họ không biết chuyện gì đã xảy ra với cô. Chẳng có mấy cơ hội để họ chào tạm biệt, thậm chí không đủ thời gian để gọi một cú điện thoại hay gửi đi một cái thư điện tử. Laura chỉ mới ba mươi hai tuổi - chưa lập gia đình, và chưa biết đến mệt mỏi. Khi Marion ba mươi hai tuổi, bà đã phải bỏ một tấm bằng tốt nghiệp, yêu rồi bỏ đến năm sáu lần, sau đó thì gặp Philip, và đi dến kết luận: Thời của bà đã hết. Bà bị sảy thai một lần, rồi sinh một đứa nữa, đặt tên là Laura, theo tên của Laura Ingalls Wilder[21], chăm sóc cho đến khi con gái lên năm tuổi, rồi gửi con đến nhà trẻ và làm việc trở lại: lúc đó bà làm chân Thư ký Luật bán thời gian. Thời gian đó, bà tự tưởng tượng về mình là một người phụ nữ trưởng thành, và sự thật là ngay cả khi sau này nhìn lại, khi hồi tưởng về bản thân lúc trẻ, bà luôn nhớ về một người phụ nữ rất chín chắn và từng trải cả trong suy nghĩ lẫn tình cảm. Vậy thì tại sao mỗi khi nhớ về Laura, bà lại không thể nào không nghĩ về cô như một đứa bé?

"Anh tưởng hôm nay chúng ta đi Bristow?" Philip nói vọng ra từ buồng tắm.

"Sáng hay chiều ấy nhỉ?" Marion hỏi.

"À, anh đang nghĩ là sáng nay, nhưng nếu em muốn thong thả một chút thì..."

"Không ạ, sáng tốt đấy chứ. Để em chọn một đôi giày tử tế."

Đây là một thứ khác mà bà đã quên là mình rất thích: giày. Bà đã sưu tập được gần hai chục đôi kể từ khi chết, trong đó có một đôi bốt đi mưa bằng da có dây buộc và một đôi giày cao gót với những sợi dây buộc thanh mảnh màu xanh lá cây quanh cổ chân như những nhánh cây hoa nhài. Những đôi giày giúp bà hiểu tại sao người ta thường chẳng bao giờ ngừng đeo đồ trang sức, kính râm và những thứ đầy cám dỗ khác mà vẫn vốn được gọi là đồ thời trang của phụ nữ, tại sao người ta lại đi nhuộm tóc hay xăm lên người. Đó cũng chính là lý do vì sao loài chim mang chỉ màu hoặc các dây nhựa về trang trí cho tổ: chẳng có gì khác ngoài những khoái cảm trong bản thân hành động trang sức tô điểm. Sau khi đã chọn được giày - một đôi đế bằng màu đen, thoải mái, tiện dụng mà vẫn xinh xắn, quyến rũ - bà với lấy chiếc ví và đi về phía phòng khách. Phillip vẫn đang dùng nhà vệ sinh nên bà soi mình trong chiếc gương treo ngay cửa trước, dùng ngón tay cái giệt giọt nước ứa ra đuôi mắt. Bà không bao giờ chịu được khi nhìn thấy bản thân mình rạng rỡ lên hay tối sầm lại, đỏ mặt hay tái xám đi. Bất kỳ kiểu biểu hiện tình cảm nào cũng đều làm bà khó chịu. Chúng sẽ khiến bà trông giống một chiếc mặt nạ trong ngày hội Halloween. Đôi lúc, ngay cả khi không cố tình để ý các biểu hiện trên mặt, mà chỉ đang im lặng suy nghĩ hay tán gẫu với bạn, bà chợt nhận ra một xúc cảm nào đó đang lướt qua trên mặt, và ngay lập tức, bà cảm thấy một cơn khó chịu tỏa khắp người khiến các đường nét trên mặt bà méo mó, nét bực bội lan tỏa như những gợn sóng khi một viên đá ném vào vũng nước lặng. Bà không bao giờ hiểu rõ có phải những lúc như vậy, khuôn mặt bà nhăn nhúm vì bà cảm thấy khó ở hay bà cảm thấy khó ở vì khuôn mặt mình đang cau có.

Chỉ một lúc sau, Philip đã sẵn sàng lên đường. Cả hai người bắt đầu đi qua hành lang của tòa nhà. Khoảng đất trống phía bên kia đường rực lên trong nắng. Những ô gạch trên lối đi tỏa khắp trên thảm cỏ chia cắt nó ra, nên trông nó như một chiếc bánh xe khổng lồ, Philip và Marion chuyển vào căn hộ tại trung tâm khu đài tưởng niệm chưa đầy một tuần sau khi họ đến thành phố; những người khác nghe thấy tiếng súng cũng làm vậy. Mới đầu, họ chỉ có vài trăm người, nhưng chỉ một vài ngày sau đã có đến vài ngàn người và chẳng mấy chốc, không ai dám chắc tổng cộng đã có bao nhiêu người. Họ đã bàn luận rất nhiều về việc chỉ định ra một người điều tra tổng dân số nhưng cho đến thời điểm này thì chưa có ai nhận vị trí đó. Một vài người vốn sinh sống khá lâu ở đây đã kể cho Philip và Marion nghe về cái mà họ gọi là một "cuộc di tản" - hay đôi khi họ gọi nó là "sự mất tích tập thể" - khoảng thời gian cả thành phố đột nhiên hiu quạnh. Nhưng rồi không ai có thể lý giải tại sao những người còn lại lại vẫn tiếp tục sống trong thành phố, ngoài giả thuyết rằng có lẽ họ vẫn còn được một ai đó còn sống nhớ đến. Dù vậy, Marion là người đầu tiên mắc bệnh Nháy mắt và đối với bà, giả thuyết đó chẳng thể tin được. Bà nghĩ hoài và chắc chắn như đinh đóng cột trong tất cả những người bà biết, không ai tránh được virus. Và khi bà nhận ra kể cả người quen của Philip, rồi cả người bán hoa, người bán pháo, người hành khất ở góc đường, thằng bé hay đứng cạnh tiệm cầm đồ đổ nước liên hồi lên các vết bẩn và dùng một cái gậy gãy moi móc ở các hố, các mương rãnh xung quanh, bà lão người Italia chẳng hề nói một từ tiếng Anh nào, và người đàn ông mà bà nghe thấy rầu rĩ thổi sáo gọi chó vào mỗi buổi tối - tất cả họ đều không qua khỏi dịch Nháy mắt, bà cảm thấy cái ý kiến nọ quả là lố bịch.

Lẽ dĩ nhiên là có thể có một số người nào đó đã thoát khỏi, đã sống sót để nhớ về họ. Nhưng Marion cho là ý kiến này thậm chí còn khó tin hơn giả thuyết kia. Rốt cuộc thì bà đã ở ngay tại đó khi virus lan truyền khắp chốn từ ngoại vi cho đến trung tâm và bà đã tận mắt nhìn thấy hậu quả mà nó có thể gây ra.

Philip hít một hơi dài, tim đập thình thịch. "Em biết không, anh yêu cái thế giới này quá." Ông nói. Rồi ông lùa tay qua lá một cây nguyệt quế. "Có thể đi đâu ta muốn, có thể đi bất cứ lúc nào. Sau cơn Số Hai, anh cứ tưởng những buổi bách bộ thế là đã hết."

Số Hai là từ họ dùng mỗi khi nói đến cơn đau tim lần thứ hai của ông. Trong một vài năm cuối, Marion đã chăm sóc cho ông qua các cơn Số Một, Số Hai, và họ cũng đã gọi một cái là Số Hai A, một cơn đột biến nhẹ, mà sau đó bác sĩ riêng của gia đình khuyên ông phải tránh các hoạt động mạnh: bơi lội, đạp xe, đi bộ nhanh, bất cứ thứ gì gây sức ép lên tim. Một khi trái tim không đập nữa thì chắc chắn có một số thứ ta sẽ không phải lo lắng đến, như suy tim, chẳng hạn.

"Điều này giống như việc ta sinh ra với bao nhiêu là may mắn." Ông nói. "Chỉ có điều ta không hề nhận ra những điều may mắn cho đến khi ta đánh mất chúng. Và nếu là người đần độn như anh thì thậm chí sẽ chẳng nhận ra là đã đánh mất các may mắn phúc lành đó cho đến khi chúng lại quay trở lại. Em hiểu ý anh nói gì không?" Ông siết chặt tay bà như thế để nhấn mạnh câu hỏi.

"Em chỉ mừng là điều đó làm anh hạnh phúc." Marion đáp. Và bà vui mừng, thật sự, mặc dù giữa hai người họ, người gây sóng gió chẳng bao giờ là ông. Trước đến nay, nó là đặc quyền của riêng bà.

"Ừ, nhưng mà anh không cảm thấy là em thực đã hiểu." Ông nói. "Marion à, chẳng phải chỉ về chuyện đi bộ không thôi..."

Nhưng họ đã đến nhà Bristow và những âm thanh huyên náo của tiệm ăn cắt ngang lời ông.

Bill Bristow đã quản lý phòng điện thoại công cộng gần bốn mươi năm - theo như những gì ông kể với hai vợ chồng Philip và Marion - nhưng nó chẳng bao giờ là công việc ông yêu thích. Ông đã kiệt sức qua hết giờ cao điểm này đến giờ cao điểm khác, hết ngày này đến ngày khác, nhìn chăm chăm vào các làn giao thông, tưởng tượng mình là một nhà kinh doanh nhà hàng thành đạt. Đó là ước mơ cả đời của ông. Và khi ông chết chỉ cỡ chừng một năm trước khi virus xuất hiện, ông quyết định mở một nhà hàng rẻ tiền thôi - không có gì ghê gớm, chỉ là bánh mỳ kẹp, ớt, khoai tây nướng, đại khái là một nơi phục vụ bữa điểm tâm suốt ngày.

Thật đúng là quá may, ông nói, khi ông mở một hàng ăn cách không xa đài tưởng niệm. Giờ thì chỗ của ông là nhà hàng lâu năm nhất trong phố.

"Gia đình nhà Byrd đây rồi!" Ông reo lên khi thấy họ, và Marion nghĩ: Lẽ ra phải nói: hai phần ba gia đình nhà Byrd. "Các khách hàng đáng mến nhất của tôi, gia đình nhà Byrd! Đúng là bird[22] - đến rồi bay đi, rồi khi nào lại quay lại? Tôi có một bàn cạnh cửa sổ cho anh chị đây. Bàn cạnh cửa sổ được chứ?"

"Một bàn cạnh cửa sổ, được thôi." Philip đáp.

"Rất tuyệt!" Ông dẫn họ đến bàn và gọi một người bồi bàn đến ghi các thức uống họ gọi. Rồi ông khẽ cúi người, cáo lỗi và nói: "Thật là một buổi sáng bận rộn!" và lùi ra.

Khi Bill đã đi khỏi, Marion thì thầm: "Cứ như là đang ăn tại một tiệm bánh mỳ kẹp rẻ tiền với một ông chủ quá khích rất Pháp."

"Anh thấy dễ thương đấy chứ." Philip tủm tỉm cười. "Rõ là ông ấy đang diễn vai mà ông ấy mơ ước bấy lâu. Tất cả chúng ta nên hưởng cái vận may ấy."

Bốn người phụ nữ Hàn Quốc đứng tuổi ngồi ở chiếc bàn sau lưng họ. Marion có thể nghe tiếng những quân mạt chược va vào nhau lách cách và nhìn thấy những mái tóc muối tiêu của họ nhấp nhô từ phía sau vai Philip. Một cô bé chừng ba tuổi quỳ bên họ, hai chân gập bên dưới, mút một que kẹo bạc hà. Khi thấy Marion đang nhìn mình, cô cắn chiếc que làm đôi, nhét cả hai mẩu vào mồm, nhai rôm rốp rồi nuốt chửng. Rồi cô cười đắc thắng. Nụ cười ngụ ý rằng Marion không có mẩu kẹo nào.

Chẳng mấy chốc người phục vụ đến và họ gọi món. Anh ta đi rồi, Philip bắt đầu đổ một túi đường vào cốc cà phê của ông và khuấy. Tiếp đó, ông chậm rãi nhấp một ngụm, từ chiếc thìa hình ô van, nét mặt có ý như cà phê chưa đủ ngọt, rồi ông đổ dốc một túi đường khác vào cốc, ngồi nhìn nó nổi lên trên bề mặt, bao giờ ông cũng làm y như vậy. Thời gian đã khiến cho cơ thể ông suy nhược, Marion nghĩ - cơ thể của cả hai người thì đúng hơn - nhưng ở một mặt nào đó, ông vẫn là một cậu bé, chẳng hợp với tuổi tác của ông khi mà những thói quen cũ vẫn là một trò chơi thú vị đối với ông. Trò chơi ngày nào cũng phải được tiến hành theo cùng một cung cách, nếu không các quân cờ sẽ rơi, bàn cờ sẽ gãy, và cái ảo tưởng định hình cuộc sống - trong đó không ai ngoài bản thân ta nắm quyền kiểm soát - sẽ đổ vỡ. Đó là một trong những nét ở Philip khiến mới đầu, bà đem lòng yêu ông, và rồi cũng chính là lý do khiến sau này bà không còn yêu ông nữa, và để bà lại yêu ông, vào lúc này.

Quán Bristow hôm đó phục vụ nhanh một cách bất thường. Khi Marion chợt thoáng thấy bóng con gái ngoài cửa thì nhân viên hầu bàn đã đặt các món ăn họ gọi lên bàn.

Bà chợt thấy nhói đau trong lòng.

Bà gõ tay vào cốc và suýt nữa đã gọi: "Laura, Laura", nhưng khi người phụ nữ quay lại thì hóa ra chẳng phải là Laura, đó chỉ là một người lạ tình cờ có những bước sải tự tin và mái tóc màu vàng sáng như Laura đang dừng lại bên lề trước khi băng sang đường.

Đó chẳng phải lần đầu tiên Marion bị ảo giác. Như thường lệ, bà cảm thấy ngượng vì đã nhầm. Tại sao nhìn đâu bà cũng chực thấy con gái mình xuất hiện? Có thể tại bà đã tình cờ bắt gặp trên khắp các con đường thành phố quá nhiều khuôn mặt quen biết: hàng xóm, bạn bè, bà con, người quen, chưa kể hàng trăm những gương mặt dù không thể gọi tên nhưng bà chắc đã gặp từ trước đó, và lại một số khuôn mặt đã khác nhiều so với trước mà bà biết từ khi họ còn trẻ.

Ngay cả mẹ của bà, người đã qua đời gần hai mươi năm về trước, cũng ở trong thành phố. Nhưng bố thì không, ông mất khi Marion còn ở tuổi thiếu niên và dường như đã biến mất khỏi thành phố ngay khi bà đến.

Chỉ khi nói chuyện với những người như Bill Bristow, những người bà chưa từng gặp cho đến khi vào thành phố, thì bà mới nhận ra được tình thế lạ lùng của mình. Rất nhiều người sót lại trong thành phố không quen biết những người khác nhiều lắm. Và một số họ, cũng phải đến vài chục, những người đã chết trong thời gian sau này kể từ khi virus mới xuất hiện, dường như không quen ai cả. Chỉ đơn giản là họ đã nhắm mắt, rồi một hôm mở mắt ra thì họ đã ở giữa một thành phố toàn người lạ.

Marion quay sang Philip. "Vậy ta đang làm gì ở đây?"

"Những gì ta đang làm là thưởng thức một vài chiếc sandwich kẹp trứng và thịt xông khói."

Đôi khi cảm giác chán ghét dành cho ông lại quay trở lại trong bà trước khi bà kịp ngăn nó. Bà nhăn mặt. "Không. Ý em hỏi là tại sao chúng ta lại ở đây cứh không phải một nơi nào khác. Ở đây có nghĩa là không phải ở bất cứ nơi nào những người khác đang ở."

"Anh hiểu ý em muốn nói gì, em yêu ạ. Nhưng anh chẳng thể trả lời được cho em. "Chúng ta đang làm gì ở đây?" Tương tự như vậy, chúng ta đang làm gì ở đằng kia? Mà tại sao chúng ta lại ở đó, cho dù đó là đâu đi nữa? Anh cho là điều duy nhất chúng ta có thể làm là thôi không hỏi những câu hỏi không thể trả lời và cố mà tận hưởng những gì ta có thể." Ông đáp. "Thỉnh thoảng ta hãy đi dạo với vợ. Thỉnh thoảng ngủ nghỉ. Khi có bánh sandwich thì ăn." Ông cắn lấy một miếng, như thể để minh họa cho luận điểm mình đang trình bày. "Điều này nhắc anh nhớ đến câu chuyện đang nói lúc nãy ở bên ngoài..."

Hai người đàn ông đang ngồi nói chuyện hăng say ở bàn bên cạnh, mà một trong số họ nói "Laura", hay ít nhất thì Marion cho là anh ta đã nói vậy. Vì thế nên bà suỵt, ra dấu bảo Philip im lặng để bà có thể lắng nghe chuyện của họ. Bà chỉ đợi thêm vài giây trước khi từ đó được nhắc lại một lần nữa như một viên đá cuội được nhặt lên từ một dòng nước chảy xiết, và bà nhận ra họ đang nói: "laurel[23]". Bà thấy mình đang thở dài. Âm thanh đó là tiếng vọng của tiếng thở dài thường thấy trong suốt mấy năm cuối cuộc đời bà.

Bà nói: "Đầu óc em lại giở chứng rồi. Em xin lỗi, Philip. Ta đang nói về cái gì nhỉ?"

Nhưng đến lúc đó thì ông quên mất những gì định nói, hay chính ra là quên mất nỗi mong muốn nói điều đó cho bà biết. Họ ăn hết phần thức ăn còn lại trong im lặng.

Thức ăn ngon tuyệt. Marion có thể nhận thấy các cảm giác không vui nguôi ngoai dần trong khi bà ăn và đến lúc bà ăn hết mọi thứ thì tâm trạng bà đã khá lên trông thấy. Bà ngắm nhìn Philip trong khi ông uống nốt cốc cà phê, thả chiếc thìa vào cốc đánh keng rồi đẩy cả hai thứ về một bên bàn. Sau đó, như thể chợt nhận ra mình quên, ông vo chiếc khăn ăn thành một nhúm tròn và thả nó vào trong cốc. Sau đó, ông gấp hai túi đường rỗng lại với nhau và cũng bỏ chúng vào cốc. Bà dám chắc nếu chiếc cốc lớn hơn chút nữa thì ông cũng đã thả luôn chiếc đĩa ăn vào. Ông làm bà nhớ đến cô bé ngậm que kẹo bạc hà cố lấy cố để bỏ cả que kẹo vào mồm bằng mọi cách có thể. Nhìn qua vai Philip, bà vẫn có thể thấy cô bé vẫn ngồi ườn oài trên ghế và nghịch đuôi tóc của mình trong khi các quân mạt chược vẫn tiếp tục va vào nhau lách cách xung quanh. Marion nháy mắt với cô bé, nhưng nó không nhìn thấy. Song Philip lại thấy, và tưởng cái nháy mắt dành cho ông, ông nháy mắt lại với Marion, gương mặt ông sáng lên một vẻ ngạc nhiên sung sướng. Đây là điều ngộ nhất mà Marion thấy trong cả ngày hôm nay. Lần này là gần nửa phút trước khi bà nhận ra bà đang mỉm cười.

Khi họ rời quán, Bristow reo vang từ phía bên kia phòng: "Quay lại sớm nhé, gia đình Byrd!" Philip làm động tác nhấc mũ chào, Marion khẽ cúi đầu, và họ bước ra ngoài.

Trời sáng rực, cứ như có ai đó thắp một ngọn đèn sau nền trời. Có thể thấy mấy chú chim nương theo gió bay lên trên các tòa nhà, liệng vút lên cao theo một đường thẳng tắp cho đến khi mất hút. Và bên trên, trong xanh thẳm, một đám mây dày lẻ loi lướt ngang, bóng mây chầm chậm trườn trên cỏ.

Marion chưa cảm thấy muốn về nhà. "Anh nghĩ sao nếu ta ngồi trên cỏ một lúc?" Bà hỏi Philip. Đã có thời mỗi lần như vậy bà sẽ phải bịa ra một cái cớ, bất kỳ cái cớ gì, để ông để bà ở lại một mình. Có thể là nhờ ông làm giúp việc gì đó, hoặc nói với ông là bà có việc phải làm, hoặc bất chợt có một cuộc hẹn với bác sĩ vào phút chót. Rồi sau khi ông đi khuất, bà sẽ tìm một chiếc ghế dài hoặc gờ thành của một đài phun nước để ngồi, ở một góc sẽ không ai tìm đến để ngồi cùng bà, tuy ai cũng có thể tình cờ tìm thấy - đại loại như một nơi bà có thể tự cho phép mình thích thú với sự đơn độc, ừ phải vậy, nhưng lại luôn có khả năng một điều gì đó tuyệt vời, một điều gì đó không mong đợi sẽ đến và phá tan sự cô độc đó. Trong một thời gian dài, điều đó giống như là sự giải thoát cho cuộc sống của bà: cuộc sống - cuộc sống thực - thật ra chỉ là một sự cô đơn chờ đợi sự đổi thay. Nếu Philip ở lại cùng, sự cô đơn bà cần sẽ bị quấy rối, và điều gì đó tuyệt diệu đáng lẽ sẽ đến nếu bà ở một mình cũng sẽ tan vỡ. Tuy vậy, giờ thì khác. Philip giờ là một phần trong sự cô độc ấy, như có thời ông cũng thuộc về nó, khi họ chỉ mới quen nhau. Họ có thể cùng nhau đợi chờ thế giới thay đổi. Cả hai người họ đều biết sự biến đổi đó, và cả hai đều ngầm khoan khoái, tuy chỉ ở mức vừa  phải thôi và không bao giờ nói nhiều về nó, sợ nó sẽ tan biến.

"Mấy giờ thì em phải đến nhà mẹ?" Philip hỏi.

"Sáu giờ kém, em nhớ là vậy."

"Vậy thì anh muốn mình ngồi lại trong công viên một lúc." Ông nói với bà.

Họ đã quyết định cứ mỗi tuần vài lần mời mẹ Marion đến cùng ăn tối, nhưng gần đây, bà cụ bắt đầu khích lệ họ đến nhà bà để thay đổi không khí, và cuối cùng họ buộc phải hứa một tối nào đó sẽ đến ăn uống ở nhà bà cụ. Có vẻ như sẽ là một chuyện khá bất tiện đây. Về nhiều khía cạnh, họ gần như không hiểu gì về nhau nữa. Người phụ nữ này là ai? Marion cứ tự hỏi mỗi khi họ đến thăm bà cụ tại một căn hộ ở trung tâm thành phố nơi bà cụ sống thui thủi một mình. Người có những dãy tượng châu Phi lạ lẫm đặt thành hàng trên kệ ấy? Philip đành đi đến kết luận rằng bà cụ đã khóc lóc về cái chết của bố Marion. Bà cụ chết khi không lớn hơn tuổi của Marion bây giờ là mấy. Giờ bà cụ cũng không già hơn Marion nhiều và hiển nhiên, chẳng ai ngờ bà cụ lại mất chồng thêm một lần nữa. Căn hộ bà cụ ở đầy những vật lưu  niệm của hai người vào thời gian cuối của đời sống vợ chồng, một giai đoạn hôn nhân chỉ bắt đầu sau khi cả hai đều đã chết - nào là các bức ảnh, tờ rơi các chương trình hòa nhạc, những mảnh giấy viết tay. Bà cụ cứ chuyển qua chuyển lại chúng trên tay như nâng niu nhìn ngắm các mẩu trầm tích của một loại khoáng vật quý. Marion chẳng bao giờ có thể đoán được những lúc ấy bà đang nghĩ gì - hay những lúc khác cũng vậy. Những người theo Thiên Chúa giáo luôn nói về khả năng đoàn tụ với những người thân  yêu sau khi chết, nhưng lại không ai cho rằng sau khoảng hai mươi năm xa cách, những người họ yêu thương sẽ đổi thay để chỉ còn là những bản sao nhạt nhòa của con người họ từng biết, và họ có thể trở thành một người hoàn toàn xa lạ. Marion mong chuyện đó sẽ không xảy đến với bà. Nếu còn rất lâu bà mới gặp lại Laura thì có thể họ sẽ khó mà nhận ra nhau. Chuyện đó, bà sẽ khó lòng chịu được.

Ánh nắng và không khí dịu mát kéo một nửa số người của thành phố ra khỏi nhà đến khu đất trống. Đàn ông, phụ nữ, thanh thiếu niên, ông bà lão, các bậc phụ huynh và con cái. Người thì đang trên đường đi làm, người thì đang mua sắm hoặc đang trên đường đến tiệm ăn, và rồi có những người thì chỉ đi loanh quanh đâu đó. Marion quan sát dòng người quanh mình, họ di chuyển thành từng nhóm, từng đôi thủng thẳng, và rồi bà lại nghe thấy nó, tên con gái bà, từ phía đâu đó sau lưng. "Laura Byrd." Một người nói. Lần này thì bà chắc chắn.

Philip nắm lấy khuỷu tay bà. Ông cũng nghe thấy.

Bà cắt ngang câu chuyện của hai người đàn ông đứng ở sau lưng. "Xin lỗi, có phải tôi vừa nghe thấy hai anh nói chuyện về một cô gái nào đó tên là Laura Byrd?"

"Đúng rồi." Một người nói. "Bạn chị à?"

"Laura Byrd là con gái tôi." Và bà ra dấu về phía Philip. "Con gái chúng tôi."

"Laura Byrd tóc đỏ đúng không?" Người kia nói, có vẻ nghi ngờ. "Người từng làm việc cho Coca-Cola?"

Bà nghẹn ngào đáp: "Đúng rồi, đúng rồi, là nó đấy."

"Thật ngộ!" Người đàn ông cười tươi và nói. "Tôi là sếp của cô ấy."

Marion sửng sốt. Bà im lặng nhìn người đàn ông thứ hai một hồi lâu, vì anh này nhún vai và nhận xét: "Xin lỗi, nhưng mà tôi là sếp anh ta. Adam chưa giới thiệu tôi với Laura Byrd bao giờ. Lúc nãy thật ra tôi đang nói như vậy với anh ta."

"Còn tôi thì sắp nói: Nam Cực à? Chuyên gia về ảnh hưởng môi trường đúng không?"

"Ồ, đúng rồi." Người thứ hai như sực nhớ. "Bức ảnh trong bản tin nội bội." Ông ta khẽ cười. "Giờ thì tôi nhớ ra rồi."

"Hẳn là anh phải nhớ chứ. Ừm, cô ấy cũng là một người ta chưa tính đến."

Hai người đàn ông cùng nhìn nhau, người thứ hai giải thích: "Vì một lý do nào đó mà có rất nhiều người của Coca-Cola cũ đang ở đây, trong thành phố này. Chúng tôi đang điểm tên họ."

"Có rất nhiều." Người thứ nhất nói. "Nhưng không có Laura Byrd."

Philip giờ mới nói. "Thật là kỳ lạ khi lại tình cờ gặp hai anh ở đây."

Buổi chiều hôm ấy quả là kỳ lạ vì ngay lúc ấy, một người phụ nữ tình cờ đi ngang qua họ chợt dừng lại và vỗ vào vai người nói ông ta là sếp của Laura. "Xin lỗi. Có phải tôi vừa nghe thấy anh nói gì về Laura Byrd không?" Cô ta nhấn mạnh cái tên bằng cách phát âm thành ba âm rõ rệt.

"Cô biết cô ấy à?"

"Có lẽ là tôi biết. Tôi chắc phải có hơn một người có tên như vậy. Nhưng trước đây lúc còn học đại học, tôi ở cùng một cô tên Laura Byrd."

Chỉ cần vài câu hỏi: Trường đại học nào? Cháu tốt nghiệp năm nào? Cô ấy trông ra sao? - Marion đã nhận ngay ra rằng Laura mà cô gái đang nói đến và Laura con gái của họ là một. Bà cảm thấy có một cảm xúc lạ thắt chặt tim mình, một cách nhìn nhận mới về thế giới xung quanh mà bà không thể gọi tên. Cảm giác giống như một tia sáng lóe lên qua các tán cây: hầu như không định hình được xuyên qua các cành cây, nhưng đủ sáng để nhận biết.

Chẳng lâu sau, hai người đàn ông của công ty Coca-Cola phải đi vì họ có một cuộc hẹn. Người bạn của Laura không có kế hoạch gì cho buổi chiều hôm đó nên cô bèn cùng Marion và Philip đi bộ qua bãi đất trống để bắt đầu cuộc thăm dò. "Anh có biết anh tên là Laura Byrd không? Cái tên đó anh thấy có quen không?" Nhiều người họ hỏi chưa từng nghe thấy cái tên này trước đó nhưng cũng không ít người nhận ra và biết nhiều về Laura đến độ làm họ ngạc nhiên.

Làm sao mà người ta tụ cả về đây, trong thành phố xa lạ này, và đều biết cùng một người phụ nữ?

Không phải chỉ là chuyện ngẫu nhiên, Marion chắc chắn vậy.

Ngày hôm đó, khi họ tạm dừng cuộc tìm hiểu thì đã chiều muộn, chỉ còn khoảng đầy một tiếng trước giờ hẹn ăn tối với mẹ của Marion. Bóng tối dưới chân họ đã trải dài, lan tỏa đến tận đường chân trời, đám đông trong công viên đã tản đi chỉ còn lại vài người thưa thớt. Họ đi bộ tiếp qua vài khu nhà nữa và thả người đánh phịch xuống hai đầu chiếc ghế bành. Marion cảm thấy mệt mỏi tựa hồ như sau những lần bà ngủ liền tù tì mười bảy tiếng từ ngày bà đến sống ở thành phố. Nhưng lần này, bà không nghĩ như thế. Nó là một cảm giác rã rời khác với sự mệt mỏi bà có lúc còn sống. Một sự mệt mỏi tốt, một cảm giác kiệt sức nhưng thỏa mãn sau bao nhiêu hào hứng và bao nhiêu giờ đi dưới ánh nắng. Bà ngắm nhìn Philip trong khi ông khép mắt lại định ngủ đi một lúc. Ông luôn luôn như vậy - có thể ngủ ngay chỉ trong vài giây rồi lại tự thức dậy hai mươi phút sau, tâm thần lại sắc bén và tỉnh táo. Đối với bà, khả năng lạ lùng này của ông không thể giải thích được và do vậy, bà cũng không buồn ganh tỵ. Sau khi ông tỉnh giấc, bà để mặc ông vươn vai duỗi mình và ngáp, rồi bà hỏi: "Thế anh nghĩ mọi chuyện là như thế nào?"

"Ý em là chuyện Laura à?"

"Philip, em không hiểu tại sao tất cả họ trước đây đều quen biết Laura. Và em không hiểu tại sao con nó không có ở đây. Vậy thì nó đang ở đâu?"

"Hôm nay em toàn nêu những câu hỏi không thể trả lời nhỉ?" Ông đáp. "Có lẽ con bé ở đâu quanh đây nhưng nó chưa xuất hiện. Hoặc có thể nó đã thay đổi đến mức chúng ta không nhận ra được. Hoặc có thể nó vẫn còn sống. Hoặc có thể mỗi người có một cuộc sống khác nhau sau khi chết. Và chúng ta chỉ đợi nó chết đi thì mọi chuyện mới rõ ràng."

"Đừng nói vậy anh."

"Vậy thì, có lẽ người hỏi xin lửa chiều nay nói đúng và Chúa chỉ đang bày trò thử thách chúng ta để xem ta sẽ phản ứng ra sao. Hoặc có thể chỉ là một sự tình cờ. Có lẽ sau rốt thì mọi thứ chỉ là ngẫu nhiên thôi em ạ." Ông đưa tay vuốt thẳng một nếp nhăn trên quần rồi đứng dậy. "Đó là câu trả lời dài dòng. Câu trả lời ngắn gọn sẽ là: anh không biết. Nhưng Marion ạ, anh mừng là chúng ta đang ở đây."

Ông tiến đến chiếc bồn rửa mặt. Bà nghe thấy tiếng ông vặn nước cho đến lúc nước đủ nóng, sau đó là tiếng nước phun rất mạnh khi ông khum lòng bàn tay tại quanh vòi nước và sau đó là tiếng nước bắn tung tóe ngắt thành từng quãng như tiếng nước bắn vào vải dầu trong khi ông tát nước lên mặt. Khi ông trở ra ngoài, tóc của ông vuốt ngược ra sau thành từng món tóc ướt khô lẫn lộn, một lọn tóc nhỏ lạc ra khỏi mái rơi xuống đung đưa trước mắt. "Chúng ta ở đây." Ông kết luận. "Và mọi chuyện đều ổn; như vậy là đã đủ đối với anh rồi."

Ông ngồi xuống cạnh bà. Bà cảm thấy mệt nên tựa đầu vào vai ông.

"Thật dễ chịu." Một lúc sau bà nói. "Anh chưa thật sự trả lời các thắc mắc của em, nhưng thế này thật là dễ chịu."

"Anh hiểu. Đã lâu rồi đấy nhỉ?"

"Ý anh là sao, lâu rồi gì cơ?"

"Đã lâu rồi ta mới có thể ngồi cạnh nhau bình yên như thế này. Đã lâu rồi kể từ khi em có ý định muốn bỏ anh. Hay từ khi anh định đánh liều với nó. Em biết không, thỉnh thoảng nhìn lại mười năm cuối đời chúng ta, anh có cảm giác như là ta không phải vợ chồng mà chỉ tình cờ ở chung phòng vậy. Anh là người ở chung nhà vụng về lóng ngóng mà em phải coi sóc, chỉnh đốn trong khi em là một người ở cùng phòng rất nhạy cảm mà anh phải để ý không làm phật lòng. Anh không biết vì sao mọi chuyện trở nên như vậy. Có lẽ là do từ khi Laura đi học đại học và chỉ còn lại hai chúng ta với nhau trong khi đã quá quen với sự hiện diện của con bé trong nhà. Anh không rõ. Nhưng chúng ta đã thành như thế, phải không? Điều buồn cười là anh không hề nhận thấy đìêu ấy cho đến khi nó kết thúc. Đến lúc chết thì mới nhìn rõ mọi thứ."

Tiếng ông nghe như thể sắp cười, nhưng lại trở thành những tiếng hít hơi ngắt quãng rồi ông hắt hơi thật lớn, khíên đầu bà rung bần bật trên vai ông. "Úi dà! Xin lỗi em. Anh không định thế. Tóm lại, lúc nói "đã lâu rồi" thì ý anh muốn nói rằng, anh rất hạnh phúc được là chồng em lần nữa. Anh rất hạnh phúc khi em là vợ của anh. Nếu ý kiến của anh có giá trị gì đó, thì anh đã đề nghị chúng ta cứ giữ như thế. Hôm nay, anh đã cố nói với em điều đó phải đến hàng chục lần những lúc em không... quá khó chịu."

Như thường lệ, đoạn cuối những lời bày tỏ cảm xúc lại biến thành những đoạn rời rạc như thể bị xé thành nhiều mảnh thay vì đưa ra một ý trọn vẹn. Ông làm bà có cảm giác là ông định chia sẻ với bà về bản thân mình nhưng đến phút cuối lại quyết định thôi không nói. Dù vậy, bà vẫn hiểu ý ông, cho dù bà không biết nên trả lời thế nào. Cuối cùng, bà đành chịu và chỉ nói ra những điều bà nghĩ: "Em không biết là anh có nhận thấy điều gì đó không ổn không."

Ánh mắt ông nhìn bà vẫn như xưa. Cúi người về trước, ông nói: "Anh sẽ thay áo quần rồi ta ra ngoài nhé?"

Rồi ông đứng dậy và biến mất sau cánh cửa phòng ngủ, không quên đưa tay sập cửa.

Lỗi là ở bà khi luôn nghĩ ông là một người vô tâm và quá mộc mạc. Bà biết vậy. Nhưng có một điều gì đó về tính cầu kỳ của ông, cái cách ông tuân theo một vài hủ tục, rồi sự bất cần mà ai cũng có thể nhận thấy nơi ông khiến bà cứ mặc nhiên xem ông như một đứa trẻ. Như việc vẫn luôn cho rằng ông là người đã không nhìn nhận cuộc hôn nhân của họ một cách rõ ràng - hay nói đúng hơn, không thẳng thắn nhìn nhận bản thân. Rằng ông là người dễ gục ngã trước những căn bệnh vặt vãnh, dễ gục ngã trước những nỗi luyến lưu quá khứ, dễ nản lòng khi lo lắng về những gì đã xảy đến với Laura. Nhưng giờ thì bà bắt đầu nghi rằng trong suốt thời gian qua thật ra người đó chính là bà. Bà mới là người vô tâm vô ý. Bà mới chính là một đứa trẻ.

Bà chợt thoáng có cảm giác hối hận và sợ sệt của một đứa trẻ phạm lỗi. Bà cảm thấy mình bị trách cứ vì một điều gì đó - có lẽ vì kết cuộc rồi bà mới hiểu được ông. Bà biết, nói cho cùng, bà bị kết tội không phải vì bà đã chịu hiểu ông, mà vì cái sự kết cuộc rồi ấy.

Bà gạt cảm xúc qua một bên, cố gượng dậy khỏi ghế. Đã năm giờ rưỡi, gần đến giờ phải đi. Cần thay áo quần. Bên ngoài, mặt trời đã hoàn toàn lặn khuất, căn hộ tràn ngập những chiếc bóng xám xanh vô định chỉ sẫm hơn màu bầu trời bên ngoài một chút. Bà có thể nghe thấy tiếng Philip bấm khuy áo tanh tách trong phòng ngủ. Mỗi chiếc cúc áo được bấm đóng tại ra một âm thanh tách tách vui tai, trong bóng tối đang buông dần, nghe lại càng to hơn. Bà đến bên cửa và chuẩn bị gõ, tay nâng lên trước cánh cửa gỗ. Đó là một âm thanh thú vị.

SÁU: TRẠM NGHIÊN CỨU

Các ụ tuyết là những nấm mồ.

Mới đầu Laura cho chúng là hình thái của tự nhiên, cũng như các lằn sóng thỉnh thoảng vẫn thấy trên bãi biển hay trên sa mạc khi gió thổi đủ nhanh để khắc họa hoa văn trên cát và đủ chậm để không làm chúng biến đi. Giờ cô mới nhớ ra - với một cảm giác xấu hổ - cô thậm chí đã leo lên nóc một ụ tuyết, cố giữ thăng tại một điểm khá bằng phẳng trên mô cao nhất để nhìn về phía vịnh. Nhưng khi thời gian trôi đi và trạm nghiên cứu vẫn hoang vu không một bóng người, cô dần nhận ra sự thật. Những nhà động vật học, những chuyên gia từng sống trong trạm, tất cả đều đã chết. Cô đã đọc thấy tên họ trong bảng phân công: Armand Koen nằm đầu danh sách, Nathan Sayles ở cuối cùng, ở giữa là mười tám người khác. Hai mươi tên, hai mươi nấm mộ nằm thành dãy đằng sau trạm như một chuỗi hạt trải thẳng.

Một trong số họ hẳn đã sống lâu hơn những người khác để chôn tất cả - nhưng ai chôn anh ta? - Cô tự nhủ. Và điều gì đã cướp đi sinh mạng họ? Họ đã chết được bao lâu? Cô lùng sục khắp trạm, nhưng không có manh mối nào: không một cuốn nhật ký nào, không băng thu âm, cũng không hề có một tin nhắn nào được ghi trên các cột dù chỉ là một từ duy nhất giống như những cư dân đảo Roanoke[24] để lại: "Croatoan.[25]"

Croatoan. Cro-Magnon[26]. Người hang động. Hình vẽ hang động. Graffiti[27]. Hoa giấy confetti[28].

Confetti. Khi chiếc tàu vũ trụ có người lái cuối cùng nổ tung tại điểm phóng ở Mũi Canaveral, lúc đó cô đang học tiểu học. Phim tài liệu quay hôm đó cho thấy có đến hàng triệu mảnh nhựa và nhôm lấp loáng đủ màu, lơ lửng như gió biển, bắt lấy ánh nắng mặt trời làm lóe lên muôn triệu tia sáng trước khi rơi như mưa xuống đám đông các khán giả đang đứng trong khán đài. Hôm đó, khi cô giáo bật tivi lên, Laura - và những đứa nhóc trong lớp lúc đó cũng thế - tưởng như đang xem một cuộc diễu hành tung hoa giấy kiểu cũ. Chúng cười và thì thầm, thậm chí một đứa ở cuối lớp còn vỗ tay. Sau đó, cô giáo Teller bảo cả lớp nên cảm thấy tự xấu hổ về hành vi và thái độ của mình. "Tôi không thể tưởng tượng được các em lại vui mừng trước một thảm kịch như vậy. Rất rất tồi tệ, rất kinh khủng!"

Ngay sau đó, trên màn hình chuyển sang điểm chính xác xảy ra vụ nổ: một đám mây đen kịt trên nền trời màu xanh tím, và bọn trẻ hiểu chuyện gì đã xảy ra. Bầu không khí lặng ngắt bao trùm cả phòng học tưởng như không một ai ở đó ngoài những bộ khung bàn ghế nằm ngổn ngang trên thảm. Đêm Laura đến trạm, không khí cũng chết lặng y hệt hồi đó. Lúc cô lái xe vào trung tâm khu trại thì mặt trời đã lặn. Lẽ dĩ nhiên, cô kiệt quệ, nhưng sung sướng. Cô đỗ xe dưới một mái hiên và bước ra ngoài tuyết. Gió lặng. Chắc chắn phải có ai đó nghe thấy tiếng động cơ xe, nhưng không ai ra đón. Họ chắc phải kinh ngạc khi thấy cô xuất hiện trước cửa. Tuyết xung quanh tòa nhà phẳng mịn - không dấu chân, không vết xe trượt, chỉ có một vài lỗ nhỏ ở đó có những nhũ băng buông từ mép mái nhà xuống chạm tới đất, trông như những thanh rào. Cô phải dùng giày đạp mạnh lên lớp băng để tìm lối đi dẫn vào cửa chính. Khi đến cửa, cô thu nắm đấm đập mạnh vào cửa. Không ai trả lời. Chuyện gì đây nhỉ?

Cô thử dùng thanh bẩy và phát hiện ra cửa không khóa. "Xin chào?" Vừa bước vào bên trong, cô vừa gọi lớn.

Đêm vẫn sáng, các ô sưởi cũng còn hoạt động. Thậm chí cô còn có thể nghe thấy tiếng máy thu sóng kêu lạch cạch trên một chiếc bàn đặt trong góc. Nhưng không có một ai.

Tim cô như ngừng đập. Cô đã phải đi biết bao dặm đường, vượt qua cái lạnh giá, bóng tối, băng vỡ, để được gì đây? Cô đi qua khu buồng ngủ, phòng tắm, nhà bếp, phòng ăn, mỗi bước lại chực thấy một ai đó xuất hiện trước mắt hoặc đang đọc sách, đang cầm một lon đậu ăn, đang xóc bài rất êm giữa hai lòng bàn tay không hề gây tiếng động. Đến lúc này thì cô có thể nói, căn nhà dường như đã bị bỏ hoang. Không hề thấy dấu hiệu có người sinh sống - không một đôi giày ẩm ướt nào xung quanh, không chiếc cốc nào đọng nước. Các phòng đều im ắng, không dấu vết xáo trộn. Rõ ràng là chẳng có một ai, người ta đã bỏ đi rồi.

Trong khoảng trống giữa phòng khách, có một chiếc ghế dài. Cô nhận thấy có thể nằm duỗi cả người lên đó. Chân vắt lên thành ghế, cô nhìn chòng chọc lên trần nhà. Da dẻ mỗi lúc một râm ran như kiến đốt. Các mạch máu đã lưu thông khiến sắc mặt cô hồng hào trở lại. Hơi nóng từ ô sưởi mơn man xung quanh như những làn sóng ấm có thể cảm thấy rõ. Chỉ khi nằm im hoàn toàn không động cựa, cô mới nhận thấy mình đã lạnh cóng ra sao.

Cô quá mệt và chẳng còn nghĩ ngợi được gì nữa. Lưng bắt đầu nhức nhối, các cơ bắp đau nhừ. Có Chúa mới biết cô đã đi ròng rã suốt bao nhiêu ngày, giờ, cô chỉ muốn nghỉ.

Cô ngủ ngay trên ghế và ngủ li bì cho mãi đến hôm sau. Ngay khi thức dậy, ý nghĩ đầu tiên của cô là có lẽ các thành viên đoàn đã rời trại để tiến hành một khảo sát, nghiên cứu nào đó. Những con chim cánh cụt Hoàng đế mà họ đã nghiên cứu về thói quen di cư của chúng, đến thời điểm này của năm hẳn phải đang ấp trứng rồi, đúng không nhỉ? Vậy thì có lẽ cả đoàn đã rời trại để quan sát chúng và dựng trại ở phía bên kia rặng núi.

Nhưng cô không thể hình dung nổi là tất cả họ đã rời trạm mà không để ai lại trông nom.

Vậy thì có thể họ đã đi sơ tán. Có lẽ đã có trường hợp khẩn cấp gì đó và họ được đưa đi khỏi đây, tất cả hai mươi người, để các thiết bị ở lại vì biết đâu sau này họ có thể quay lại.

Cô ngồi bên máy radio nghĩ cô sẽ liên lạc với Coca-Cola và rồi có thể nói chuyện với một người nào đó để biết điều gì đã xảy ra với các thành viên trạm. Nhưng khi cô đeo tai nghe vào, chúng đón chào cô với một hỗn hợp các tiếng rít, những âm thanh ong ong chói tai như xuyên vào óc cô. Tiếng ồn khíên đầu cô nhức như búa bổ. Cô cố gắng rà các sóng khác nhưng cũng không có gì khả quan hơn: tất cả đều, hoặc là lặng như tờ, hoặc là toàn những tiếng rú rít chói tai như tần số đầu tiên cô thử. Cô cố tạo một kênh kết nối ở một trong các máy tính đặt trong trạm, nhưng không may mắn gì hơn. Rồi cô tìm thấy một chiếc điện thoại vệ tinh đặt trên một chồng sách cạnh máy thu. Mặc dù không rõ ở cách xa trạm tiếp âm đến thế nó có hoạt động không, cô vẫn nhấn bừa số của văn phòng Atlanta. Thật kinh ngạc, sau vài giây với một loạt tiếng bíp khe khẽ, kéo theo là một tràng âm o o dài, máy đã được nối.

Nhưng hệ thống ghi tin nhắn của công ty ắt hẳn đã hỏng.

Chuông đổ liên hồi. Cô đếm nhẩm từng giây theo tiếng tích cắc, dõi theo chiếc đồng hồ trên máy tính. Sau năm phút, cô dập máy.

Ngày hôm sau, cô gọi lại và chỉ nghe thấy tiếng khí xì xào như tiếng ai đó thở và rồi lịm dần, nghèn nghẹt dần đi do khoảng cách, giống như tiếng bom nổ trên bề mặt quả đất truyền đến các tầng cao hơn trong không khí.

Trạm nghiên cứu được trang bị mọi thứ nên cô không cần phải dỡ đồ đạc từ trên xe xuống. Cô tìm thấy xà phòng và dầu gội trong phòng tắm, thuốc giảm đau trong tủ y tế, một chiếc túi nylon trong đựng có đến hàng trăm chiếc bàn chải đánh răng vàng vàng đỏ đỏ bên cạnh bồn rửa trong phòng tắm. Tủ đựng thực phẩm chứa đầy rau quả và cả chồng thịt xắt lát bọc trong giấy xốp trắng chuyên dụng, trong tủ đồ uống thì chất hàng chục két Coca-Cola và nước đóng chai. Cô sẽ chỉ uống nước. Thật sự trong một thời gian dài, cô chẳng thấy thích thú gì khi uống Coke. Giống như một câu ngạn ngữ cũ về sự pha tạp giữa công việc với sự vui thích: phải đến sáu, bảy mươi phần trăm cuộc sống hằng ngày của cô liên quan đến Coca và cô từ chối không muốn liên quan gì thêm nữa.

Thoạt đầu, cô luôn trông đợi một phút bất kỳ nào đó, nhóm các nhà khoa học và các kỹ thuật viên của trạm sẽ bất chợt bước qua cửa, cởi bỏ áo khoác và găng tay, đá và dẫm mạnh chân cho tuyết rơi ra khỏi ủng. Trước đây, ở căn lều tạm nằm cách xa dãy núi cô cũng mong đợi Puckett và Joyce về đúng hệt như thế. Rồi khi thời gian trôi đi và không ai quay lại, cô dần quen với không gian rộng lớn, trống rỗng và im lặng ở trạm nghiên cứu. Sớm hay muộn, chắc chắn một ai đó sẽ quay lại trạm để tìm các thiết bị, và sẽ gặp cô. Từ giờ cho đến lúc đó, cô an tâm chờ đợi.

Thỉnh thoảng trong ngày, cô lại loay hoay với chiếc radio, máy tính, máy điện thoại, gõ gõ, nhấn nhấn, vặn vặn, thử gọi và lắng nghe, chờ đợi một giọng nói nhưng chẳng bao giờ tìm được một ai đó để nói chuyện. Cũng ổn cả. Ở đây, trong trạm, sau bao nhiêu ngày lang thang trong tuyết, sự cô đơn không là vấn đề quan trọng. Bù lại, bây giờ cô có một chiếc giường đàng hoàng, một căn phòng ấm, lượng thực phẩm cho phép vứt bỏ thịt bò khô và các thanh ngũ cốc, như vậy là đã đủ.

Giữa ngày vẫn còn một vài giờ nắng nhẹ, một dải nắng mỏng mờ hiện ra trên đường chân trời. Những lúc ấy, cô thích đi ra ngoài. Những bóng đèn hồ quang được bọc trong túi để phần lớn ánh sáng của chúng chiếu thẳng xuống đất và cô được thấy bầu trời quang đãng đến kỳ lạ. Trời chiều xanh lơ, một vài vệt đỏ vàng điểm xuyết, những ngôi sao bé xíu như những dấu chấm li ti rải rác, thật ấn tượng là chúng chiếu thẳng đứng xuyên qua các tầng khí quyển. Đôi khi cô còn nhìn thấy đuôi các vệ tinh bay vượt qua lỗ hổng ở tầng ozone. Cô đợi tới lúc mặt trời lặn hẳn, đến khi các ngôi sao lần lượt hiện lên, rồi mới quay trở lại vào.

Một hôm, cũng vào lúc đứng bên ngoài như vậy, cô quyết định khám phá vùng đất xung quanh. Gió thổi rất mạnh, chiếc khăn choàng bay phấp phới quanh cô như lá cờ hiệu. Cô phải dùng một chiếc gậy leo núi để giữ thăng bằng. Đằng sau trạm, đất bằng phẳng hơn. Cô rẽ vào một góc sau trạm và dừng lại để thở. Đó là lúc cô phát hiện ra các ụ đất nổi trên mặt tuyết. Chúng được nén rất chặt, như đá tự nhiên trồi lên trên mặt đất. Cô leo lên đỉnh một ụ, nhìn về phía biển. Có thể htấy một đường nước ẩn hiện ở phía xa, một đường chấm gạch tại rìa tận cùng của thềm băng. Nhìn nó giống một tin nhắn gõ theo mã Morse. Một vài khoảnh băng được gió đánh bóng loáng như gương, chúng sáng lên cùng màu xanh lơ vân đỏ với bầu trời. Khi mặt trời xuống, băng không màu sắc, cô nhảy từ ụ tuyết xuống và tiếp tục đi quanh trạm.

Mỗi khi sắp sửa vào nhà, cô lại phát hiện ra mình đang run lập cập như vậy thật kỳ lạ. Trong suốt chuyến hành trình dài tìm đến trạm, chẳng mấy khi cô run vì lạnh, mà lúc đó ắt hẳn rét hơn nhiều so với ở đây. Có lẽ cơ thể chỉ run lên khi đoán trước được nó sẽ lại vào chỗ ấm: Cô biết có một phòng có lò sưởi đang đợi cô đằng sau cánh cửa và run rẩy chỉ là cách cơ thể phản ứng với sự nhận biết đó. Trong trường hợp này, có thể coi nó như một dấu hiệu của hy vọng. Mà dù gì, nó cũng là lý lẽ của cô. Khi cố gắng vượt qua cơn bão tuyết, đúng ra thì cô chưa mất hy vọng, mà là cô đã không cho phép bản thân nghĩ đến chuyện lại được ở một nơi ấm áp, nên cơ thể đã thích ứng một cách dễ dãi với cái giá rét. Như một cô bé mặc áo len đỏ đã ném một đồng xu rơi xuống đáy đài phun nước, chỉ để mong thực hiện một điều ước mà thôi.

Trong một tuần ở trạm, một hôm cô tìm được một tờ giấy nhét dưới nệm, một tờ duy nhấ xé ra từ một cuốn sổ kẻ ô nhỏ. Cô mở ra đọc. Đó là một danh sách viết tay về một nhóm hai mươi con chim cánh cụt Hoàng đế. Bên cạnh tên chúng là những dòng ghi chú nguệch ngoạc với các màu mực lúc đậm lúc nhạt:

- ít nhất 3/ngày

- một vào buổi sáng, lúc ăn, không hỏng

- không đều: "cứ hai ngày 1 hoặc hơn"

- vào buổi chiều, suốt lúc mở radio

- lúc ăn trưa - thường cả giờ ăn tối

- ghét, nhưng khi không có gì khác xung quanh, cũng ăn một chút

- nhiều nhất là 1 hoặc 2/tuần

Trông như thể các ghi chép liên quan đến thói quen ăn của nhóm chim được nghiên cứu. Ngoài ra, Laura không hiểu chúng có thể có nghĩa gì nữa.

Trên lề trái trang giấy có một cột các dấu "X" này. Laura nhìn chằm chằm vào chúng, cắn chặt răng trong lúc tập trung suy nghĩ. Chúng có thể có nghĩa gì? Chúng làm cô nhớ đến những hình xương bắt chéo thường thấy dưới hình đầu lâu trên các chai đựng chất độc, hay những mẩu gai sắc nhọn chĩa ra trên những hàng rào thép gai, hoặc những hình chéo vẽ trên mắt người chết trong truyện tranh. Cô cảm thấy buồn nôn dù chẳng hiểu tại sao.

Cô dò tay theo cột và có cảm giác như nét bút đã ăn sâu vào giấy. Vào chính lúc ấy, khi cô nhìn những dấu "X" viết cạnh hai mươi cái tên, cô bắt đầu cảm giác có một điều gì đó rất khủng khiếp đã xảy ra với họ. Chẳng bao lâu sau, cô nhận ra các ụ đất sau trạm là các nấm mộ.

X. Xa xỉ. Sự quá đội. Sáng suốt.

Cô mang ủng và khoác các đồ chống rét còn lại lên người, đi về phía sau trạm. Cô cần phải thấy các ụ tuyết một lần nữa. Với những phỏng đoán vừa nãy, giờ cô cần phải nhìn tận mắt một lần nữa. Không còn nghi ngờ gì nữa, tất cả các ụ tuyết đều cùng kích cỡ, vừa đủ dài, vừa đủ rộng để chứa một xác người. Lần đầu tiên cô đếm để xem có tất thảy bao nhiêu. Rồi cô đếm lại lần nữa cho chắc. Hai mươi nấm mộ. Cô sờ tay lên từng cái một trước khi quay trở vào nhà.

Cô kiểm tra các ghi chép một lần nữa và để nó trên chiếc kệ cạnh giường, đặt một chiếc cốc uống cà phê lên trên để ngăn nó không rơi xuống đất. Nếu đây là lúc phải nghiên cứu trạm kỹ hơn - và cô tin là vậy - có lẽ nên bắt đầu từ khu phòng ngủ. Cô nâng các tấm nệm khác lên, từng chiếc, từng chiếc một mong tìm một trang nhật ký hay một tờ giấy gấp đôi màu vàng khác, nhưng chẳng có gì khác ngoài một chiếc đồng hồ dây bạc và vài tờ tạp chí khiêu dâm. Đa số các ngăn đồ dự trữ đều không khóa, hoặc là chìa khoá còn treo lủng lẳng như ngón tay thòi ra khỏi ổ. Cô mở cửa tủ, giũ tung các chồng quần áo và đồ dùng cá nhân bên trong. Thật kỳ lạ là ta có thể biết nhiều về một người đến thế nào qua những thứ anh ta giấu trong ngăn trên cùng ở bên tay phải tủ. Bên dưới đống đồ lót, đầu đĩa và một số thiết bị của hãng Bertelsmann, cô phát hiện ra hàng chục gói cocain và cần sa, một chiếc hộp đựng sáu bức tượng nhỏ Walt Disney bằng sứ, một cuốn Kinh Thánh cổ có các đường chạm nổi bằng vàng và những dòng chú giải bằng tiếng Anh thời Nữ hoàng Victoria, một ống Vaseline lớn có một chiếc thìa nhỏ thò ra ngoài, mấy chai thuốc chống suy nhược, thuốc bổ sung vitamin, hoóc môn, thuốc an thần và một chiếc núm vú giả buộc vào một mảnh vải bông đã sờn của con cái một ai đó.

Dù vậy, không thứ gì có thể giải thích được chuyện gì đã xảy ra với những người từng sống ở trạm, tất cả đều là nhà sinh học và các chuyên gia nghiên cứu địa cực, những người đã ăn thức ăn trong các ngăn tủ và nằm bao đêm trên những chiếc giường này. Không có điều gì giúp cô hiểu họ đã biến đi đâu, hay, nếu như giả thuyết của cô đúng, cái gì đã giết họ.

Phòng tắm và nhà bếp càng không thể hiện được điều gì - một chiếc lọ chứa những trái ôliu hảo hạng, một vài hộp đựng muối tắm, thế là hết. Những thứ khác - thực phẩm, bát đĩa, các vật dụng trong nhà tắm - mấy ngày trước cô đã kiểm tra. Mà trình tự các hoạt động hằng ngày, cô cũng đã xem xét nhà bếp và nhà tắm khá kĩ. Trong phòng ăn, nơi cô ít khi lui tới, cô tìm thấy một túi rác nhét dưới ngăn gỗ cất trữ bên trong chứa đầy các mảnh thủy tinh và đồ gốm đã vỡ - cô có thể nói đó là mảnh vỡ của cốc cà phê và ly uống nước. Vật dụng duy nhất còn nguyên vẹn là một chiếc cốc màu kem có một đường viền màu nâu nhạt ngay bên trong miệng cốc, cô nhớ nó giống hệt màu của tờ thư bí mật trong cuốn sổ ghi chép mà cô đã dùng nước chanh và bóng đèn để sấy khô hồi còn nhỏ. Cô nhòm bên dưới bàn ghế trong phòng khách, soi vào khoảng trống giữa đi văng và tường, và những gì hiện ra là một vài chiếc ghim kẹp giấy, một số chiếc cúc áo, một cây thước gãy, và một lớp bụi mỏng. Cô nhấc cái gối kê tay khỏi đi văng và tìm thấy một chiếc ví bên trong có bức ảnh một chú chó cốc tai dài và một bằng lái xe tên Lewis Mongno. Cô nhận ra cái tên này nằm trong bảng phân công trên máy phát.

Cuối cùng, trong ngăn dưới cùng bàn để máy vi tính, cô thấy cái mà mình đang tìm kiếm: bản in trang đầu một tờ báo. Tờ báo này phát hành tại thành phố Kansas, bang Missouri - Ánh sáng Đô thị Kansas - vào ngày 3 tháng Hai.

Có nghĩa là nó được in khoảng ba hoặc bốn tháng trước, nếu cô không bị lạc mất quá nhiều tuần.

Đầu đề bài báo chỉ là một từ duy nhất, BỆNH DỊCH, kèm theo một dấu cảm thán rất lớn. Tiêu đề phụ viết: VIRUS CHẾT NGƯỜI QUÉT QUA MEXICO VÀ MỸ, HÀNG CHỤC TRIỆU NGƯỜI ĐÃ NHIỄM "NHÁY MẮT".

* * *

Người yêu đầu tiên của Laura là một giáo sư ngành báo chí tại Đại học Columbia, nơi cô đã trải qua một mùa hè ở đó sau khi tốt nghiệp trung học và tham gia một lớp dự bị đại học kéo dài trong mười tuần. Cô đến trường đó để học môn Sinh học Môi trường - chuyên ngành cô định theo đuổi - nhưng đã chọn môn Nhập môn Báo chí của vị giáo sư này là môn học tự chọn của mình. Tuy chỉ sau một buổi cô đã bỏ lớp nhưng sau đó hai người tiếp tục gặp gỡ nhau cho đến hết mùa hè năm đó.

Anh ta tên Luka, dáng người cao và đặc biệt thông minh, có đầu óc hài hước, tóc ở hai thái dương bạc trước tuổi trông như những nhà khoa học trên màn ảnh thời phim đen trắng. Thỉnh thoảng, sau khi uống rượu hay tham dự vào các cuộc thảo luận nghiêm túc, bị tâm trạng chi phối, anh thường có thói quen nói như người ta đọc mục tin chính ở trên đài.

"Điện Thoại Rung Ba Tiếng Trước Khi Laura Trả Lời", anh nói bằng giọng không đọc bản tin, "Đó Là Mẹ Em, Cô Nói."

Hay: "Màn Đêm Buông Xuống. Sắp Có Một Cuộc Tình Vụng Trộm."

Hoặc: "Sims Đã Chán Tranh Cãi. Đi Tìm Tường Đập Đầu."

Cô vẫn nghĩ về anh - mà không thể đừng được - bất cứ khi nào đọc cái tựa đề bài báo nổi bật này. VIRUS CHẾT NGƯỜI QUÉT QUA MEXICO VÀ MỸ, HÀNG CHỤC TRIỆU NGƯỜI ĐÃ NHIỄM "NHÁY MẮT".

Kể từ buổi chiều rời New York, cô không gặp lại anh, sau khi họ đã qua đêm cùng nhau, đã gọi thức ăn Thái rồi vừa ăn vừa nhìn xuống thành phố ngắm những hàng dài xe cộ chen hcúc, dồn lại rồi tản ra trên những đoạn giữa hai cột đèn đỏ. Lúc đó là vào giữa mùa hè, vậy mà ngày đã ngắn lại và mặt trời không còn chiếu mãi cho đến tám rưỡi hay chín giờ tối.

Luka sống trên tầng ba-mươi-ba Cao ốc Tương lai, trong một căn hộ hai phòng ngủ có một chiếc ban công hình giống một chiếc boomerang[29] nhô ra bên trên sân tòa cao ốc. Cả hai người đều thích đứng cạnh lan can và đưa mắt nhìn xuống đám đông bên dưới. Nhìn

____

Một thứ vũ khí độc đáo của thổ dân châu Úc, làm bằng gỗ, có dạng hình chữ "V".

từ cao tít bên trên, dễ tưởng người ta trông như những con kiến. Dễ tưởng, không có nghĩa là đúng vậy. Con người di chuyển với nhiều màu sắc rực rỡ hơn, quái gở hơn loài kiến, xách theo những thứ kỳ quái nào túi cặp, rồi túi đựng đồ tạp hóa, ô đi mưa. Và họ di chuyển ít trật tự hơn, ít suy nghĩ hơn loài kiến. Những chuyển động của họ giống những con bọ nước lướt loăng quăng tứ tung trên mặt hồ, cô nghĩ, mặc dù chẳng ai thừa nhận loài người trông như bọ nước cả.

Cô và Luka đứng sát bên nhau, chống tay đặt lên gờ ban công. Anh hỏi: "Thế mai, cũng giờ này, em có nhớ anh không?"

"Giờ này ngày mai, em sẽ ở trên máy bay và đang bay ngang qua một vùng nào đó gần Iowa." Laura cảm thấy sợ hãi khi nghĩ đến viễn cảnh đó. "Em sẽ cảm thấy buồn nôn, và đầu nhức như búa bổ, và em sẽ nhớ mọi thứ không cùng ở bên em trong không trung trên độ cao 50.000 feet."

"Bao gồm cả anh trong đó chứ?" Luka gợi ý.

"Bao gồm cả anh, Giáo sư Sims ạ." Đó là danh xưng các sinh viên dành cho anh. "Nhưng nó không quan trọng gì, phải không? Vì một vài tháng sau, em sẽ kể cho bố mẹ em nghe về anh, rồi em sẽ bỏ học đại học và chuyển về New York, rồi chúng ta sẽ kết hôn và sống hạnh phúc mãi mãi. Chấm hết."

Laura cố trêu anh bằng một trong số ít kiểu đùa mà cô biết. Anh bật ra một tiếng cười nhạt, kiểu cười gượng khi người ta không muốn nhận câu đùa khiến họ bối rối. Cả hai người đều hiểu ngay từ khi mối quan hệ của họ mới bắt đầu rằng mùa hè chấm dứt, cũng là lúc họ không bao giờ gặp lại nhau. Nhưng bởi vì anh hơn tuổi cô rất nhiều, và cũng bởi anh là giáo viên dạy cô - tuy chỉ trong hai tiếng - anh cảm thấy phần nào có lỗi về chuyện của họ. "Thật là hư hỏng", đôi khi anh vừa nói đùa vừa lắc lắc đầu khi cô nằm trên giường của anh, trên người chỉ có chiếc áo phông. Và mặc dầu cô biết anh chỉ đùa và cô luôn mỉm cười đáp lại, song vẫn có đôi chút sự thật, trong câu nói của anh, đủ để ta nhận thấy giọng điệu tự trách mình của anh.

"Đúng vậy đấy." Cô nhắc lại. "Kết hôn và sống hạnh phúc mãi mãi".

"Hừm... anh mong đến lúc đó." Anh nói.

"Chắc chắn là anh mong vậy rồi." Cô nói và khẽ vỗ nhẹ lên bàn tay anh. "Ôi lạy Chúa, em ghét đi máy bay." Cô nói.

"Anh biết."

Rồi sau đó, để thay đổi không khí: "Chẳng phải đáng lẽ giờ ta cần có thiết bị chuyển phát nhanh rồi sao? Họ hứa rồi, phải không anh?"

"Và cả phi đội máy bay phản lực nữa." Anh thêm vào.

"Và vỉa hè di động."

Anh giả dáng đi và chào như lính quân cảnh. "Ta muốn gì nào? Phi đội máy bay phản lực!"

"Và thiết bị chuyển phát nhanh!" Cô bổ sung.

"Khi nào ta muốn có chúng?"

"Ngay bây giờ!" Cô nói.

"Sẽ có!" Anh nói, và có điều gì đó trong trò đùa này khiến họ thấy buồn cười. Họ bắt đầu khúc khích, rồi cười phá lên, rồi nhận ra trò đùa ngớ ngẩn vô nghĩa và nhận ra họ đã cười bò vì một sự ngớ ngẩn, họ lại càng cười tợn. Ngay sau đó thì họ chỉ còn cười vì thấy chính mình đang cười.

Đèn báo khủng bố trên nóc các tòa nhà trong thành phố lóe lên ánh sáng màu vàng chói, một hai phút sau lại tắt ngấm. Chẳng có vẻ gì quan trọng. Dù sao thì thời buổi này, chẳng ai quan tâm đến chúng.

"Chắc là báo hiệu nhầm." Luka nói.

"Lại nữa à?" Laura nói.

Bụng cô thắt cứng lại vì cười. Luka nắm lấy cổ tay cô và dùng ngón tay cái miết đi miết lại cổ tay cô, động tác mạnh mẽ khiến cô khẽ run lên.

Rồi một điều khác thường xảy đến.

Một đứa bé gái băng qua sân cùng mẹ (có lẽ là một bé gái - nhìn từ trên cao thế này khó mà biết được) vuột khỏi tay quả bóng bay đang cầm. Quả bóng bay ra phía đường, băng qua nóc gara bên cạnh, rồi một cơn gió tạt ngang kéo giật nó ra khỏi đường bay ban đầu và đưa lại về phía Cao ốc Tương lai. Quả bóng bay lượn vòng rồi chờn vờn bay trên dãy ban công dài, dập dờn tạo thành một vệt đỏ liên tục di chuyển. Laura có thể thấy em bé giật tay mẹ, cố kéo chị ta về phía quả bóng, nhưng nó đã ở quá tầm tay.

"Anh nghĩ nó sắp bay ngang chỗ ta đấy." Luka nói và đúng thế thật, quả bóng bị một làn gió thổi bay dọc sườn cao ốc. "Em biết không, anh nghĩ anh có thể bắt nó đấy."

Anh nghiêng người ra bên ngoài ban công, Laura nín thở. Khi quả bóng bay ngang, anh nhanh như cắt khum tay với lấy. Vụt một cái, sợi dây đã nằm trong tay anh.

Laura nhìn quả bóng, rồi lại nhìn anh, rồi lại nhìn vào quả bóng. "Em không ngờ anh lại tài thế đấy." Cô nói. "Năm đôla thưởng cho người đàn ông có đôi tay vàng."

Anh nhìn xuống sân bên dưới. "Họ vẫn ở dưới kia kìa. Đi nào em!" Anh dắt Laura đến thang máy và nhấn nút. Ngăn thang máy ắt hẳn cách đó một, hai tầng vì tiếng chuông thang ngừng vang lên gần như cùng lúc. Cửa trượt mở ra hai bên rồi khép lại với một tiếng xoẹt nhỏ và im hẳn. Khi họ đang hạ xuống dần để vào đại sảnh, Luka giữ ngón tay trên  nút "ĐÓNG CỬA". Quả bóng bay lơ lửng trên trần. Khi thang đến xuống tầng trệt, anh nói: "Nhanh lên nào!" và nắm lấy tay cô. Họ chạy vụt qua người gác cửa ra đến sân.

Người mẹ và đứa bé không còn ở đó. Một người đàn ông đang đút vụn pho mát cho chó, nó nhằn nhằn, như một người cắn hạt dưa vậy. Một nhóm thanh thiếu niên đang tụm lại nghe nhạc từ một chiếc radio bỏ túi.

"Họ đang lên tầng Ba-mươi-hai đấy." Luka nói. "Nhanh! Lối này này." Laura chạy theo anh đi các bậc thang dẫn qua gara, lách qua một nhóm các cụ già đang túm tụm bàn tán về tổ tiên, dòng tộc, rồi họ chạy nước rút, vụt qua dưới một hàng cây và giàn giáo. Cuối khu nhà, họ thấy một người phụ nữ đứng đợi trước vạch sang đường cùng con gái.

Luka đuổi kịp họ đúng lúc đèn hiệu đổi màu. "Chú xin lỗi", - anh nói với cô bé. Đứt cả hơi vì chạy nên anh phải đứng thở hổn hển như kéo bễ mất mấy phút. Thời gian đó đủ để cô bé nhận thấy quả bóng và nói: "Quả bóng của con kìa!" Cô bé quay sang phía mẹ. - "Con đã nói rồi mà! Có một chú đã bắt được nó ở ban công nhà chú ấy."

"Bắt?" - Người mẹ sửa lại rồi nhận lấy quả bóng từ Luka và nói: "Cảm ơn. Rất cảm ơn anh!"

Người mẹ cúi xuống và quấn sợi dây trắng quanh cổ tay con gái, thắt nút lại.

"Tôi nói để anh biết nhé, quả bóng này cũng chả được mấy nỗi đâu, bao nhiêu bóng cho nó cũng chỉ được dăm bữa nửa tháng thôi. COn phải nói gì với chú nào, Sarah?"

"Đây có phải là quả bóng đầu tiên chú bắt được không?" Cô bé hỏi. "Chú làm nghề gì? Chú làm nghề bắt bóng bay à?"

"Nói cảm ơn chú nào, Sarah."

"Cảm ơn chú."

Đèn giao thông đã chuyển xanh từ lúc nãy, bắt đầu nhấp nháy. "Đi nào." Người phụ nữ nói. "Anh thấy đấy, chúng tôi thực đang vội. Cảm ơn anh một lần nữa. Và xin lỗi anh."

"Cảm ơn chú, Chú Bóng Bay." Cô bé nói và Laura chắc từ giờ trở đi, cô bé sẽ nghĩ về anh như vậy và mỗi lần kể về anh, nó sẽ nói: Chú Bóng Bay. Luka và cô dõi theo hai mẹ con băng qua đường lúc đèn đường cũng vừa chuyển. Có đến năm, sáu chiếc xe chúi mũi ngay sau chân họ. Họ đi qua một cửa hàng sách rồi một rạp chiếu phim cũ, bộ quần áo của cô bé màu vàng xanh như màu đom đóm thoắt ẩn hiện giữa nhiều bóng khách bộ hành khác, và rồi họ biến mất vào đám đông.

Sau đó Luka nói một câu mà Laura biết cô sẽ không bao giờ quên được.

"Em biết không, có lẽ đó là điều tốt đẹp nhất anh từng làm trong đời đấy." Anh nói.

* * *

Điều tốt đẹp nhất cô từng làm trong đời là gì? Giờ thì cô tự hỏi trong khi lắng nghe tiếng gió rên rỉ bên ngoài trạm. Cô chưa bao giờ lập một hội từ thiện, chưa bao giờ xây dựng một gia đình. Chưa bao giờ cứu mạng ai. Quỷ tha ma bắt, cô cũng chưa từng bắt một quả bóng bay giúp ai khác.

Điều tốt đẹp  nhất cô từng làm trong đời trước đến nay có lẽ là một vài cái việc nhỏ nhặt mà cô cũng không hẳn thực tâm làm và cô đã quên từ lâu lắm rồi.

"Laura Byrd Tặng Bố Mẹ Hoa Dại."

Hay, "Laura Byrd Bố Thí Cho Hành Khất Ở Ga, Quên Ngay Sau Đó."

Hoặc là: "Laura Byrd Nháy Đèn Báo Hiệu Cho Những Lái Xe Khác Có Hố Ga."

Đọc xong bài báo, cô đặt tờ báo qua một bên, hai tay ôm lấy đầu, cô nhắm mắt và day day hai bên thái dương. Nếu bài báo nói đúng, cuối tháng Một, một loại virus đột biến gen đã lan khắp Bắc Mỹ, ngay vào khoảng thời gian cô, Puckett và Joyce bị mất liên lạc với người của Coca-Cola. Theo như những thông tin từ bài báo, virus này thực sự nguy hiểm đã lây nhiễm qua không khí và nước từ châu Á sang đến Tây Âu. Các quốc gia Nam Mỹ đã lập ra Ủy ban Phòng chống ngăn không cho virus lan rộng ra nhưng hàng trăm trường hợp nhiễm đã được phát hiện ở Brazil, Ecuador và Argentina.

Bài báo dùng từ "bệnh dịch" nhưng thường được người ta đề cập bằng từ "Chứng Nháy Mắt", vì triệu chứng trước tiên thường là một chấm đỏ bên trong mắt khiến người bệnh phải nháy mắt không ngừng. Đây là một virus nhân tạo hay một đột biến sinh học, câu hỏi còn bỏ ngỏ. Nhưng phần đông, người ta nghi nó được tạo ra từ bàn tay con người.

Laura dành mấy tiếng đồng hồ sau đó lom khom bên máy nhận sóng radio, cố gắng xoay từng milimet để điều chỉnh và dừng lại ở từng tần số một, lắng nghe chăm chú hòng tìm thấy bất kỳ một tín hiệu có nghĩa nào. Suốt một lúc lâu, cô chỉ nghe thấy những âm thanh vô nghĩa. Sau đó, khi về chiều muộn, lúc cô vặn sang tần sóng cao nhất, cô nghe thấy một giọng nói lúng búng bằng ngôn ngữ gì đó cô không thể hiểu - toàn một thứ tiếng nghe rin rít, rồi lại nổ lốp bốp, và tiếp đến là những đoạn liến thoắng rồi dừng bặt, không tài nào đoán trước.

Cô giật nảy mình. Vậy là vẫn còn một ai đó sống sót.

Cô nhập tín hiệu vào chương trình dịch trong máy tính. Tin nhắn vừa rồi được truyền đi là tiếng Mã Lai. Cô lắng tai nghe lời phiên dịch: ... Không ai sống sót, nhắc lại, không ai sống sót. Tôi có thể thấy bệnh đang lan trong người. Tôi biết tôi không có nhiều thời gian. Tôi chỉ hy vọng đoạn thu âm này sẽ tiếp tục cho đến khi tôi kiệt sức. Anh yêu em, Piah. Em sẽ gặp lại anh sớm thôi, em yêu dấu. Rồi một tiếng cách, sau đó là một tiếng rít chói tai, rồi giọng nói tiếp tục. Đây là tin nhắn gởi đến bất cứ ai đang lắng nghe tôi. Hãy tránh xa thành phố, nhắc lại, hãy tránh xa thành phố. Không ai sống sót, nhắc lại, không ai sống sót. Tôi có thể thấy bệnh đang lan trong người...

Cô nghe đi nghe lại lời nhắn đến chục lần trước khi tắt máy thu.

Một con người tội nghiệp, cô nghĩ. Tội nghiệp người đàn ông cùng với người tình đáng thương của anh ta.

Rồi sau đó, mặc dù cô cố hết sức không nghĩ đến điều đó... Mình cũng thật tội nghiệp.

Bên ngoài, đêm đã về khuya. Vẫn còn một vài phút cho ánh sáng mờ ảo của ngày rơi rớt lại, một dạng ban mai giả le lói trong bầu khí quyển. Dầu vậy, mặt trời rồi cũng lặn, những tia sáng cuối cùng nhạt dần. Laura bước ra ngoài tuyết và hít mấy hơi dài.

Bầu trời ngợp trăng sao. Cô tự hỏi có phải mình là người cuối cùng còn sống? Trước đây, đã có lúc cô suy nghĩ về nó - một điều mà có lẽ bất cứ ai đã cầm lên một cuốn tiểu thuyết giả tưởng cũng sẽ có lúc nghĩ đến. Nhưng trong trường hợp của mình, cô nghĩ, có lẽ nó không còn là một điều giả tưởng. Có lẽ nguyên do tại sao không ai đáp lại cô trên sóng radio, trên điện thoại, trên máy tính là bởi vì chẳng ai còn sống để nhấc máy. Lần đầu tiên ý nghĩ đó chợt đến với cô: Có lẽ cô thực sự chỉ còn một mình. Dù vậy, cô vẫn không thể nào tin được.

Cô đã khám phá gần như toàn bộ các ngóc ngách trong trạm, nhưng giờ cô quyết định xới tung nó lại từ đầu, đổ tung tất cả các ngăn tủ, các giá kệ, lật tung tất cả nệm và gối tay, soi đèn và nhòm ngó mọi ngóc ngách dưới gầm tất cả đồ nội thất. Cô phải tìm ra điều gì đã xảy đến với bầy chim cánh cụt Hoàng đế. Cô phải biết những dấu "X" đó có nghĩa gì.

Việc này rút cạn sức lực của cô, nhưng cũng bõ công. Rất khuya đêm hôm đó, lúc sắp sửa ngủ thíêp đi vì mệt, cô tìm thấy một tấm ván hé mở phía sau một chiếc giường. Cô tháo nó ra và nhìn vào bên trong. Trong kẽ hở giữa tường và tấm vách, cô tìm thấy một cuốn sổ nhỏ đã sờn. Nó được buộc lại trong một miếng da. Phía dưới, bên phải bìa sách có những vệt sẫm do dầu từ ngón tay của ai đó đã đặt lên từ trước.

Cô phủi bụi khỏi bìa sách và mở trang đầu tiên. Nhật ký của Robert Joyce. Ngày đầu tiên, 12 tháng Chín.

BẢY: GIÁO TRƯỞNG

Gió ngừng theo mưa, và sự tĩnh lặng khíên gã thức hầu như suốt đêm; khi trời sáng, gã mở tung cửa, chọn một bảng hiệu cho ngày hôm nay, rồi suỵt đuổi những chú chim Laura khỏi ban công, nhìn theo chúng lao xuống những chiếc ghế băng và lề đường bẩn thỉu như những quả bóng nhựa. Những chiếc đuôi xanh và xám vếch ngược lên trong nắng vàng và mặc dù bầy chim đến là quỷ quái, nhưng ánh nắng lại rất đẹp. Gã cầm bảng hiệu vào thành phố. Khi đến những nơi tụ họp của dân chúng, gã la to: "Hỡi các bạn, những người anh em của tôi! Hỡi các bạn, những người chị em của tôi! Nếu lắng tai, sẽ nghe thấy! Nếu để mắt, sẽ tìm thấy!" và trong khi đa số mọi người cố xua đuổi gã đi, một số còn thậm chí buông lời nhạo báng và tuôn ra những tràng tục tĩu, cũng có một số dừng lại lắng nghe.

"Anh thật sự tin vậy ư?" Họ hỏi gã, và: "Tìm thấy cái gì chứ?" Họ hỏi: "Mà tóm lại thì bảng hiệu kia có nghĩa là gì vậy?"

Hôm nay, bảng hiệu của gã viết: NẾU TA NGUYỆN NGƯỜI NẤN NÁ CHỜ KHI TA ĐẾN, ĐIỀU ĐÓ CÓ NGHĨA GÌ VỚI NGƯỜI? và nó có cùng ý nghĩa với các bảng hiệu khác của gã: Chúa Jesus đang trở lại, anh nên liệu mà sẵn sàng. "John 21:2[30] đấy", gã cố gắng diễn giải. "Khi Chúa đang nói với các môn đồ. Đa số mọi người cho rằng tiết này nói về tên Do Thái lang thang[31] nhưng nếu đọc kỹ, anh sẽ thấy không phải vậy. "Người" trong câu này thật ra là Tông đồ John. Nấn ná có nghĩa là chờ, và chờ có nghĩa là sống. Nên tiết này có nghĩa là: "Nếu ta, Jesus, nguyện người, Tông đồ John, sống cho đến khi ta đến, điều đó có nghĩa gì với các người, những môn đồ của ta?" Ý nói là các môn đồ của Jesus, không phải của tôi. Tôi không phải là Jesus. Anh hiểu không?"

Đó là một vấn đề phức tạp nên gã phải nhắc lại lời giải thích của mình thêm lần nữa, rồi thêm lần nữa nếu thấy trên gương mặt người nghe thoáng vẻ bối rối, và rồi thêm lần nữa nếu những người khác nấn ná xung quanh, và thường thì gã cứ tiếp tục cho đến khi tất cả mọi người lảng ra, tránh khỏi tiếng lải nhải của gã và tiếng quang quác của lũ chim.

Sau đó gã lại tiến đến các đám đông và bắt đầu lại từ đầu chờ cho đến khi mọi người tụ tập một chỗ.

Loài người đã tạo ra hình hài của Chúa nên họ luôn chịu thánh ân của Người, kể cả những kẻ không biết đến Người, kể cả những kẻ tự chối bỏ sự hiển linh của Người. Đó là điều gã phải ghi nhớ những khi họ lờ gã, khi họ buông lời chế nhạo, khi họ nhái lại giọng gã, khi họ bắt gã, còng tay gã và tịch thu bảng hiệu. Thỉnh thoảng, khi cảm nhận thấy linh hồn của Chúa chạy rần rật bên trong cơ thể và êm mượt như nhung lụa, gã thỏa mãn đến độ quên ăn để đến cuối ngày, cặp giò gã bủn rủn như muốn khuỵu xuống bởi cơn đói lả. Một người đưa thư rất tốt bụng, tên là Joseph, vào những lúc như vậy thường cho gã hoặc một khúc xúc xích nóng hoặc một lát pizza và đợi cho đến khi gã có thể đứng dậy mà không ngất xỉu. Nhưng hôm nay, trước khi vào thành phố, gã đã nhét bánh mỳ que đầy túi. Gã ngồi ăn bánh mỳ trên chiếc ghế băng trong tầm nhìn hướng về phía đài tưởng niệm, ngắm bóng chim nhập vào bóng mây.

Đến gần cuối ngày, gã thấy hai thanh niên - đúng ra là hai thiếu niên, trông chúng không thể quá hai mươi - đang nắm tay và hôn nhau dưới mái hiên một cửa hàng bán dụng cụ bỏ hoang. Một cậu đang nắm lọn tóc cậu kia và cậu thứ hai cứ ưỡn ẹo đung đưa trong chiếc quần bò xanh, rồi khi cậu thứ nhất thì thầm vào tai cậu thứ hai, cả hai bắt đầu cười như nắc nẻ. Gã tiến đến dưới mái hiên và bắt chuyện với họ một cách vội vã. Gã cố nói họ nghe về Cây cầu của Jesus và sự được lên Thiên đường của Người được chọn lựa. Nhưng họ sừng sộ và chẳng thèm nghe gã.

"Cút đi!" Một cậu nói. Cậu kia gắt: "Buông tay ra khỏi người tôi, lão già bẩn thỉu." Rồi chúng lấy tay đập vào bảng hiệu của gã khiến nó bật về phía sau và đập vào hàm gã.

Khi mở mắt ra, gã thấy mình nằm sõng soài trên vệ đường, hai thằng choai đã biến mất. Gã cảm thấy có vật gì cưng cứng giữa lợi và má. Một chiếc răng. Khi gã dùng lưỡi cuộn nó lên và nhổ ra ngoài, chiếc răng bay ra màu đỏ sẫm trông giống như hạt anh đào. Trên đường về nhà, gã chôn nó xuống đất trong sân nhà thờ, đánh dấu bằng một dấu thập là hai que bánh mỳ đặt chéo nhau để khi nào gã chết một lần nữa, gã sẽ thu thập lại mọi thứ để thân xác gã được nguyên vẹn. Rồi sẽ đến cái ngày đó.

* * *

HÃY ĂN NĂN, BỞI THỜI GIAN ĐÃ CẬN KỀ. Bảng hiệu ngày hôm sau của gã viết vậy, và gã ghi thêm vào, HOÀN TOÀN THUỘC VỀ NGƯỜI, sau đó là tên gã, Coleman Kinzler, Tiến sĩ. Gã đã tự phong Tiến sĩ cho mình vào cái ngày gã đọc xong Kinh Thánh, hồi ba mươi ba tuổi, bởi gã biết, cho dù gã chưa bao giờ vào đại học, nhưng bấy giờ trong mắt Chúa, gã là một Tiến sĩ. Lúc ấy, cuốn Kinh Thánh gã giữ cũng chính là cuốn gã được cho hồi bé, một cuốn sách bỏ túi có mép bạc, giấy trắng tinh và một vỏ bọc bằng da màu xanh bên ngoài, tất cả buộc thắt lại phía trước. Gã đã mang nó theo ở mọi nơi gã đến, cho đến một ngày gã gặp một người phụ nữ chưa bao giờ đọc nó, một người theo đạo Hindu mặc một chiếc áo choàng màu gạch và cà phê sẫm; gã hỏi chị: "Nếu tôi tặng chị cuốn sách này, chị hứa sẽ đọc và sùng kính nó chứ?" và chị ta hứa nên gã đã đưa cho chị, mặc dù việc đó làm gã đau đớn.

Nhưng gã đinh ninh mình đã làm điều mà Chúa đòi hỏi ở gã. Thế giới tràn ngập Kinh Thánh, nhiều đến mức trên giá của mỗi cửa hàng dược, mỗi phòng khách sạn ở đất nước này đều lỏng chỏng vài cuốn; gã biết bất cứ lúc nào cũng có thể tìm được một cuốn mới cho mình. Còn người phụ nữ, có lẽ gã sẽ chẳng bao giờ gặp lại. Có lẽ đó là cơ hội duy nhất để chị ta đón nhận Lời của Chúa.

Sau dịp đó, gã hay nghĩ đến người phụ nữ ấy, và cả cuốn Kinh Thánh của gã, mặc dù thực ra gã chẳng bao giờ gặp lại cả hai.

Việc này trở lại trong đầu gã khi gã vác chiếc bảng đi xuyên qua khu phố. Những mảng mây xám lang thang vô định trên vòm trời u ám. Những tấm biển hiện, những chiếc đèn giao thông lơ lửng phơi mình giữa trời lặng gió. Hai chú chim Laura nhảy lon ton từ bên dưới một chiếc xe đỗ gần đó ra ngay giữa đường gã bước. Chúng dừng lại giữa hai mắt cá chân gã, cố làm gã bổ nhào nhưng gã không mất thăng bằng, mà cũng không đánh rơi tấm biển. Gã mắng chúng và quơ tay loạn xạ, dẫm mạnh chân xuống đất cho đến khi chúng bay đi và đậu xuống ô gạch giữa ngã tư.

Anh nhà báo và cô bạn đang đứng cạnh nhà hàng Bristow như mọi buổi sáng khác để phát ấn bản mới nhất của Báo Sims. CÁC CHỨNG CỨ KHÁC CỦA GIẢ THUYẾT BYRD, đầu đề của bài báo viết vậy, và khi anh nhà báo phát cho gã một bản, gã xếp nó làm tư và đút vào túi áo khoác. Cô bạn gái để ý thấy băng quấn quanh cằm gã bèn hỏi: "Lạy Chúa, anh bị sao vậy?" Một cách vô thức, cô chạm vào cằm mình.

"Ừ." Gã nói. "Ta bị thương thay cho Chúa." Rồi gã kể cho cô nghe về chuyện chiếc răng, chuyện tấm bảng của gã bị vỡ, chuyện có mấy thằng nhóc để mặc gã ngã lăn quay giữa đường, và khi gã kể xong, cô nói: "Ồ, khổ thân anh!" rồi đưa cho gã một tờ báo nữa. Gã gấp nó lại làm tư và dút vào túi cùng với tờ đầu.

"Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời." Gã đáp, rồi để mặc anh nhà báo và cô bạn gái đứng trước cửa nhà hàng, gã tiếp tục đi quanh thành phố.

Lúc đến đường H, gã dừng lại nói dăm ba câu với một lão gác cửa. Gã hỏi lão có biết Lời của Chúa không, nụ cười móm mém làm mặt gã gác cửa gấp thành một nếp nhăn dài. Lão tháo cây thập tự trên cổ áo, xoay nó tới lui trên sợi dây xích mảnh. "Chúa ban phước cho bác." Coleman chúc người gác cửa, lão chúc phúc lại cho gã, cây thập tự chậm rãi xoay quanh các ngón tay lão, rồi quay ngược trở lại, lấp loáng phản chiếu ánh sáng như thể nháy mắt với gã.

Coleman vác bảng hiệu lên vai và tiếp tục đi. Gã quên mang bánh mỳ theo và mặc dầu đói, gã cũng không dừng lại. Ở một cửa hàng bán đồ nội thất, gã bị mấy tay nhân viên bảo vệ tống ra ngoài, sau đó gã thu hút được một đám đông quanh mình khi gã leo lên thành đài phun nước trong khu mua sắm, nhưng sau đó đám đông tản ra và gã thuyết giảng cho một người phụ nữ có vẻ đang lắng nghe gã với xúc cảm chan chứa suốt hai mươi phút cho đến khi gã hỏi tên bà là gì, người phụ nữ trả lời bằng một tràng xì xồ tiếng Italia. Sấm nổ đùng đoàng giữa các đám mây, nhưng trời chẳng mưa, hoặc đã mưa nhưng chưa kịp rơi xuống đất. Có đôi lúc trời gầm lên, bụng gã cũng gào lên và rồi trời lại gầm lên lần nữa; gã hầu như tin là cả hai đang đối đáp với nhau.

Gã đang tiến gần về căn hộ gã ở thì đi ngang qua một cửa hàng bán áo phông có dòng chữ CHÚA LÀ TÌNH YÊU, hàng chồng áo như vậy, màu đỏ, đen, trắng, và khi hàng chữ chập chờn trước mắt gã, nó gợi lên trong gã một cuộc đối thoại. Một phần trong con người gã tin Chúa thật sự là tình yêu, rằng cái biểu thức đó đơn giản là một sự thật khỏi phải bàn cãi. Nhưng phần khác trong người gã tin rằng tình yêu quá nhỏ bé: quá nhỏ bé khi đem so với Chúa và với những gì loài người cần từ Người.

Phần thứ nhất trong gã cho Chúa là nắng, là nước: cho ta sức mạnh, tràn đầy trong ta, cho ta màu sắc. Một khi ta chối bỏ tình yêu đó, khi ta nhắm mắt làm ngơ với nó, ta chết dần mòn trong bản thể nhỏ nhoi của mình và mất đi mọi niềm vui trong Đấng Tạo hóa.

Thật ngu xuẩn! Phần người thứ hai cãi. Không phải tình yêu Chúa nuôi dưỡng ta, mà là niềm hy vọng ta đặt nơi Chúa. Đó là hy vọng, dưới bất kể hình thức gì. Tình yêu và hy vọng là hai thế lực riêng biệt, tuỳ thuộc vào khi đó ta đang nói về Đức Chúa hay ta đang nói về con người.

Há chẳng phải tình yêu cũng mang lại những gì hy vọng mang lại sao? Phần đầu tiên hỏi.

Có thể, nếu tình yêu khiến nảy sinh hy vọng, phần thứ hai đáp. Nhưng không phải lúc nào tình yêu cũng sinh ra hy vọng. Bất cứ ai khi đã từng yêu cũng biết rằng người ta có thể yêu quá nhiều hoặc quá ít. Người ta có thể có thứ tình yêu cháy bỏng, tình yêu hủy diệt. Ta có thể có tình yêu được đo lường bằng các tỷ lệ sai lệch. Như nắng và nước - một tình yêu lệch lạc bóp chết hy vọng cũng dễ dàng như nuôi dưỡng nó.

Coleman để mặc hai giọng nói trong gã đôi co ầm ĩ. Có tiếng sấm gầm lên đây đó, nhưng đâu là tiếng sấm trong lòng gã, đâu là tiếng sấm trong bầu trời của gã, gã không thể phân biệt nổi. Chỉ khi gã nhận ra những người khác trong thang máy chằm chằm nhìn mình, gã mới biết mình đã nói to thành tiếng. Trong tủ ở nhà, gã tìm thấy một hộp bánh bột gạo và một hũ bơ đậu phộng, và gã lao vào ngấu nghiến chúng. Ngày thứ hai.

* * *

Đoạn kinh nói về tên Do Thái lang thang đương nhiên không phải là trong John 21:22 mà là Mathew 26:28[32]. MỘT VÀI NGƯỜI TRONG SỐ HỌ ĐỨNG NƠI ĐÂY, CÒN CHƯA BIẾT ĐẾN MÙI VỊ CỦA CÁI CHẾT. CHO ĐẾN KHI HỌ THẤY CON TRAI CỦA NGƯỜI TIẾN VÀO VƯƠNG QUỐC, đó là đoạn kinh ngày hôm sau gã mang theo. Tên Do Thái lang thang, có khi được kể tên là Ahasuerus, có khi là Carthapilus hay John Buttadaeus, theo lời kể lại, là gã thợ giày đã mắng nhiếc Jesus: "Đi nhanh lên không thì bảo" khi ngài vác cây thập tự băng qua Jerusalem, và Jesus đã trả lời: "Ta đi, nhưng ngươi còn phải đợi đến khi ta trở lại." và vậy là hắn đã bị kết án phải lang thang khắp thế giới cho đến ngày Đức Chúa Hiển Linh. Coleman biết chuyện chẳng hiện ra giữa những trang Kinh Thánh và rằng nhiều tín đồ Thiên Chúa giáo nghi hoặc điêề này, nhưng bản thân gã luôn cảm thấy nó thuyết phục cũng như gã đã toàn tâm toàn ý tin con rắn trong Vườn Địa Đàng chính là quỷ Sa Tăng trá hình và rằng Thánh Peter đã bị đóng đinh trên thập tự giá, đầu chổng ngược xuống đất để khỏi chết như Jesus đã hy sinh - cả hai câu chuyện đều được dựa trên các tích truyện truyền thống hơn là dựa trên những gì thực sự được ghi trong Kinh Thánh, và chẳng ai hồ nghi.

Đến đêm, tấm màn mây đã dạt về một phía bầu trời nhưng mặt trời chỉ còn là một chấm nhỏ và không còn sức mạnh gì nữa. Đến giữa sáng thì sương mới bốc hơi khỏi cỏ. Coleman chiếm lấy một chỗ trên vệ cỏ ven đường để tuyên Lời Uyên Thâm Của Chúa. Không ai đứng lại nghe nhưng có một người ngồi xuống một chiếc ghế băng gần đó chừng như nghe lỏm. Coleman cố tình hướng giọng nói của mình về phía người kia bởi gã biết chắc ngay cả người lì lợm nhất cũng sẽ xuôi theo Chân Lý của Chúa. Nhưng rồi gã nhận ra người kia đang cho lũ chim ăn, anh ta lấy những vụn pho mát từ một chiếc túi plastic ném lại gần lũ chim. Gã nhảy phóc từ vệ đường, dẫm lên những vụn pho mát và đuổi anh ta đi.

Gã ăn trưa cùng bác đưa thư Joseph, người giờ đây đã thành bạn của gã, rồi trong khi họ đang ném các túi giấy vào thùng rác, Joseph nói: "Anh bạn biết không, khi ta còn bé, ta cứ luôn nghĩ rằng bất cứ ai cũng được sinh ra cùng ba điều ước. Ta nhớ đã dùng một điều ước của mình để ước ta sẽ không bao giờ phải vào đi vệ sinh nữa. Đương nhiên là nó không thành hiện thực. Rồi sau đó, ta đã giận Chúa rất lâu."

Coleman đáp lại: "Tôi thì nghĩ bác lẫn Đức Chúa với thiên thần."

Gã nói điều đó một cách nghiêm túc nhưng bằng một cách nào đó, nó khiến Joseph cảm thấy buồn cười và bác cười mãi, cười mãi cho đến khi gã nhặt tấm bảng lên và bỏ đi.

Vấn đề là nếu tên Do Thái lang thang là có thật, nếu nhân vật này thực sự tồn tại, thành phố hẳn đã phải đông đúc hơn thế này. Dường như mọi người đã chấp nhận là cư dân thành phố chỉ ở đây một khi còn được lưu lại trong kí ức những người đang sống, tức là còn một câu chuyện khác ngoài nguồn gốc từ Kinh Thánh. Nhưng họ đều đang ở đây - điều này thì không còn gì phải nghi ngờ nữa - và Coleman thì không có lí gì để chất vấn cách lí giải đó. Vậy thì tại sao thành phố này lại không đầy ắp hàng triệu linh hồn mà trong suốt hơn hai thiên niên kỷ tên Do Thái đã chạm trán kể từ ngày Jesus bị đóng đinh câu rút?

Theo Coleman thấy, có ba khả năng: hoặc là tên Do Thái cũng đã chết vì virus, tình huống này tình cờ trùng hợp với sự Hiển Linh. Hoặc là tên Do Thái vẫn còn sống, có nghĩa là còn nhiều nhóm người khác trong thành phố, hay thậm chí còn có các thành phố khác. Và rồi còn một trường hợp nữa, là tên Do Thái chưa bao giờ tồn tại.

Gã không thể kết luận trường hợp nào là khả dĩ nhất, sự hoài nghi ấy làm gã vô cùng bối rối và rồi cho đến hết ngày hôm đó, mỗi khi cầu nguyện gã lại thấy cái ý nghĩ ấy cứ ám ảnh trong đầu khi gã thuyết giảng, chỉ còn tiếng câu hỏi vang lên ong ong trong đầu. Người qua lại quanh gã như nước dập dềnh quanh đá; cuối cùng, gã chịu bó tay và đành đi về nhà, ngồi trên mép giường, và gã ngắm nhìn những chiếc bóng luân phiên di chuyển trên sàn nhà quanh phòng; gã lắng nghe tiếng một bé gái nhảy dây dưới đường bên dưới cửa sổ nhà gã. Cô bé đang ngân nga hát: "Cô Mary Mack, Mack, Mack, mặc toàn áo váy đen, đen, đen", gã bèn bước qua hai cánh cửa kính dẫn đến ban công, gọi với xuống: "Cháu bé ơi, cháu tên gì?"

Sợi dây buông thõng xuống chân cô bé, nhìn giống một sợi tảo trắng sáng dưới ánh mặt trời. Cô bé nhìn gã chăm chăm không trả lời.

Gã gọi: "Cháu không hỏi chú tên gì à?"

Lưỡng lự một lát, cô bé nói: "Cháu biết chú. Chú là Người Chim."

"Không phải đâu, tên chú là Coleman Kinzler."

"Chúng cháu không gọi như vậy. Chúng cháu gọi chú là Người Chim Đảo Alcatraz[33]."

Dáng vóc của cô bé có vẻ nặng nề khiến hắn có cảm giác cô bị thiểu năng trí tuệ. Gã dùng giọng nhỏ nhẹ nhất có thể hỏi cô: "Cháu có biết Chúa Jesus không?"

Cô bé đáp. "Có ạ. Ông ấy chết trên cây thập tự để cứu chúng ta thoát khỏi tội lỗi."

"Ngoan lắm." Coleman nói. Nếu lúc ấy gã có một món đồ chơi trong tay - một con búp bê chẳng hạn, hay là một vòng pháo hoa - có lẽ gã đã ném xuống làm quà cho cô bé. Nhưng trên ban công chỉ có một chiếc ghế vải gai sờn cũ, một chậu cây nhện đã héo rũ vì không được chăm sóc, một chồng các tấm bảng hiệu gắn bên trên cọc gỗ trắng, trong đó có một chiếc gã định sẽ mang đi vào ngày mai. Trên đó viết: JESUS LÀ CON ĐƯỜNG, LÀ CHÂN LÝ, LÀ SỰ SỐNG. Vì vậy, thay vì quà, gã giơ tấm bảng lên vẫy vẫy cho cô bé thấy cho đến khi cô nhún vai, nhặt dây nhảy lên và tung tăng nhảy đi khuất về cuối phố.

Ba ngày qua.

* * *

Chim đã từng là khủng long.

Trước đây gã đã đọc thấy điều đó trong một cuốn sách về sự tuyệt chủng hàng loạt, những con khủng long lớn nhất chết vì bệnh tật, đói khát, nhưng những con bé nhất thì sống sót, và cuối cùng chúng trở thành chim. Vậy thì chim là khủng long, và khủng long là bò sát, và bò sát, ai cũng biết, là quỷ dữ. Phải có một con mắt sắc sảo để nhìn thấu được tất cả những sự trá hình ấy.

Gã gỡ miếng băng trên cằm để xem vết thương trong vụ ngã. Vết thương tuy nông nhưng chưa lành hẳn, gã bèn nhấn nhấn tay lên các vùng mép xung quanh để kiểm tra xem có vảy cứng nào không và nếu có thì đã sắp bong chưa. Con người lành vết thương từ ngoài vào trong hay từ trong ra ngoài? Gã không biết chắc. Nhưng bản thân gã thì chẳng lành tí nào. Gã lau vết thương, thay băng, và lấy tấm bảng dựa ngoài ban công. Đến lúc ăn trưa với Joseph, gã nói với bác:

- Hôm nay tôi chẳng thấy tốt hơn hôm qua chút nào.

Joseph đáp:

- Tôi chẳng thấy có gì ngạc nhiên.

- Sao lại thế?

- Tôi chẳng biết bất kỳ ai càng ngày càng thấy tốt hơn. Khó mà tin con người ta thay đổi được mọi thứ.

Coleman không đồng ý. "Tất cả chúng ta đều thay đổi, đó là tùy ý Chúa. Đức Chúa đã ban cho Saul một trái tim mới, Kinh Thánh nói vậy. Mà thật ra là cả hai - cả Vua Saul và Saul sau này đều trở thành Tông đồ Paul. Nhưng tôi không nói về trái tim tôi. Tôi nói về cằm tôi kia."

"À, có vậy, tôi cũng chẳng ngạc nhiên.

- Tại sao?

- Nếu tôi để mặc anh, anh sẽ chẳng ăn gì ngoài mấy thứ bánh mỳ vớ vẩn. Anh không có lấy một gam chất đạm nào vào người. Chuyện tôi quan tâm là điều gì đã xảy đến với lời răn: "Cơ thể người là thánh thất."

Bốn chú chim quây lại bên trên họ và Coleman nhận ra chúng lại đang quan sát gã. Gã suỵt gọi Joseph và chỉ lên trời; từ lúc ấy cho đến lúc họ ăn trưa xong, gã không để cho lão nói thêm điều gì nữa.

Đã một vài tuần trôi qua kể từ khi gã xin Chúa hé lộ cho biết tên của những kẻ độc ác, và từ đó, gã có cảm giác có một bàn tay đẩy gã đến tiệm ăn của Bristow. Gã đã nghe thấy hai người nói về chim.

- Tóm lại thì là loài chim Laura.

Người thứ nhất nói, người thứ hai gật đầu và đáp:

- Đúng rồi, chim Laura, đúng là nó giống chim Laura.

Và kể từ đó trở đi, đi đâu Coleman cũng nghe người ta nói về chúng.

Chim Laura. Chim Laura. Chim Laura.

Có vẻ như không ai thoát được chúng.

Gã tiếp tục bước đi trên vỉa hè, băng ngang qua một cửa hàng quần áo lỗi mốt, một phòng nhảy vắng hoe, và rồi băng qua một chiếc mõm ngoác rộng, một chiếc cổ họng dài ngoằng dẫn đến lối vào khu tàu điện ngầm. Khi gã rẽ qua một góc phố, một cơn gió suýt cướp tấm bảng trên tay gã. Gã bèn xoay nó nằm ngang để cầm cho chắc. Mặt trời soi lên kính chắn gió và những thanh sườn bạc của những chiếc ôtô đậu thành một dãy dọc đường đi như một chuỗi hạt ngọc trai sáng chói mắt. Một cậu nhóc có mái tóc đỏ xoăn tít kỳ dị lướt ván trượt băng qua gã và la:

- Chân lý và Sự sống. Nghe cũng được đấy nhỉ!

Coleman phải mất một lúc để nhớ ra đó là dòng chữ in trên tấm bảng gã vác theo hôm ấy. Gã quay lại và la lớn về phía bóng cậu nhóc đang khuất dạng:

- Còn Con đường nữa. Đừng quên Con đường chứ!

Cậu bé giơ tay chào Coleman.

Suốt buổi chiều cho đến tối, gã đi vòng quanh khu giáp ranh của quận, một nơi không có gì đặc biệt ngoài những lô đất có rào quanh và những tòa nhà trống, nơi những con đường dẫn dần đến một vùng hoang vu ngoại vi thành phố. Gã tìm những người chưa nghe nói đến lời dạy của Người. Đến lúc gã về đến nhà, mặt trăng đã lên cao giữa trời, sáng bóng như một quả bóng chày. Ngày thứ tư là như vậy.

* * *

Phần còn lại của đêm trôi qua chậm chạp. Vào buổi sáng, khi gã mở mắt, dù mặt trời đã lên và hàng giờ đã trôi qua, gã cũng không nhớ rõ mình đã ngủ chưa. Gã nhớ đã mơ thấy điều gì đó, nhưng rồi khi gã cố gắng moi kí ức để nhớ lại giấc mơ đêm qua, nó vẫn vuột ra xa, chìm dần vào bóng tối. Điều duy nhất gã nhớ rõ là gã đã nằm im phải đến bốn tiếng chờ cho cảm giác tay chân rã rời, lúc đó có nghĩa là cuối cùng gã có thể chìm vào giấc ngủ. Nhưng thực tình, gã đã ngủ lúc nào chưa, thì gã không dám chắc.

Đó lại là một điều khác mà Chúa biết, còn gã thì không; tuy vậy, một ngày nào đó, gã sẽ được biết về nó.

Lũ chim Laura đã trở lại ban công nhà gã. Gã dọa chúng bay đi rồi mở và đóng hai cánh cửa kính đánh rầm để đuổi chúng đậu xuống đường. Rồi gã đi giày, chọn bảng hiệu mang theo vào thành phố. Góc cuối phố có một cửa hàng rau quả nhỏ, gã dừng ở đó và chọn một túi cà rốt non gọt vỏ để có vitamin và một khay nhựa đựng xúc xích sấy khô để có chất đạm. Joseph nói đúng - rốt cuộc thì cơ thể là thánh thất của gã. Gã đặt cà rốt vào một túi và xúc xích vào túi kia; khi bước đi, gã có thể cảm thấy mấy chiếc túi cọ vào bắp đùi gã, trọng lượng của chúng hầu như cân bằng. Trọng lượng vừa đi, giống như trọng lượng của cái thiên ân mà Chúa ban xuống để duy trì mọi thứ trên mặt đất thay vì phân rã ra thành các nguyên tử.

Trời buổi sáng mát mẻ, nắng ngập tràn bình yên. Đã có hàng trăm người dạo bước khắp các nẻo đường thành phố. Lúc đi xuyên qua giữa họ, gã cất giọng la lớn:

- Hỡi các anh chị em! Hỡi các chiến hữu! Hãy lắng nghe Lời răn của Chúa, vì Lời của Ngài chính là chân lý, Lời của Ngài chính là lẽ công bằng!

Và gã giương cao tấm bảng lên đầu, cố giữ chắc để bất cứ ai đến gần cũng có thể đọc rõ. Dòng chữ CHÚA LÀ TÌNH YÊU viết nét to, màu mực đen đậm. Dù vậy, mặt bên kia tấm bảng cũng có dòng chữ CHÚA LÀ HY VỌNG để dự phòng.

Vài giờ trôi qua, khi gã đi ngang cửa hàng chế tạo đồng hồ phía tây Đường Công Viên, mặt trời đang nấp sau chóp một tòa nhà. Nhờ vào chiếc chuông của những chiếc đồn ghồ đặt ở ô cửa sổ, gã biết lúc đó là giữa trưa. Có đến hàng tá đồng hồ, chiếc nào cũng được cẩn thận chỉnh khớp y nhau. Gã đứng ngắm chúng hoạt động một lát - chiếc kim giây quét liên tục không ngừng, trong khi chiếc kim phút túc tắc đi từng tị một, di chuyển từng góc bé xíu khó mà thấy rõ. Khi chúng chỉ 12:05, gã bỏ đi. Gã theo bóng mây in trên mặt đường đi qua những khu hội họp. Gã dừng lại gần một hàng dài người xếp hàng trước một tiệm cà phê và bắt đầu thuyết giảng. Cho đến khi người chủ quán chạy ra dùng cây chổi đuổi gã đi, lúc ấy gã mới cắp tấm biết ảng vào nách và bỏ chạy đi, một lúc sau đó, gã đã ở sân nhà thờ nơi gã chôn chiếc răng hôm trước.

Hai thanh bánh mỳ gã xếp thành hình chữ thập hôm trước giờ không thấy đâu. Tuy đã xem xét mảnh sân rất kỹ lưỡng, gã cũng không thể tìm được mảnh đất hôm trước.

Xung quanh gã chỉ thấy lũ chim đang mổ trên mặt cỏ. Mất một lúc gã mới hiểu ra bọn chúng đang làm gì: chúng đang tìm kiếm chiếc răng của gã, rất có thể chúng đã nuốt mất nó. Chúng đã ăn hai thanh bánh mỳ, che giấu chỗ chiếc răng nằm, và giờ thì chúng quyết định sẽ ăn luôn chiếc răng của gã, sẽ lôi nó ra khỏi vùng đất thánh và ném nó vào lò lửa nguyện tối tâm trong bụng chúng để chiếc răng sẽ không bao giờ trở về với gã.

Tuy vậy, chúng vẫn chưa tìm được chiếc răng sẽ không bao giờ trở về với gã.

Tuy vậy, chúng vẫn chưa tìm được chiếc răng của gã, và, nhờ ơn Chúa, chúng sẽ không bao giờ tìm được.

Coleman tìm được một cái cào cỏ dựa vào tường nhà thờ, gã nhặt nó lên và để tấm bảng của gã thế vào. Gã hét lớn: "Cút khỏi đây! Cút!" trong khi vừa chạy khắp sân đuổi lũ chim, vung chiếc cào từ bên này sang bên kia, hết vung lên lại bổ xuống ngay trước mặt như thể nó là một chiếc vồ. Những chiếc răng cào đập xuống mặt sân kêu chan chát. Chỉ có một lần gã đụng được vào một con chim, xén mất lông đuôi nó, đám lông bay tung tóe lên trời và hững hờ đậu trên cỏ. Con vật khốn khổ kêu lên chí chóe và bay vụt đi, đậu lên gần ngọn chiếc cột đèn bên kia đường. Gã tiếp tục đuổi theo những con còn lại. Gã nhảy chồm chồm theo chúng, sau một hồi bỏ công la hét và dậm dọa, con chim cuối cùng cũng bay đi. Sân nhà thờ trở nên vắng tanh. Giờ thì chiếc răng của gã đã an toàn.

Một đám đông dã tụ tập dọc theo hàng rào của nhà thờ nhưng khi gã thả chiếc cào cỏ và ngước nhìn, họ cụp mắt xuống và tản đi các hướng, như thể chỉ tình cờ đi ngang qua trong khi đang đến một nơi khác.

Gã tìm hai chiếc que, bắt chéo rồi buộc chúng lại với nhau bằng một sợi chỉ rút từ gấu áo, rồi gã cắm chúng xuống đất, vào đúng chỗ gã nghĩ là nơi chiếc răng đang yên nghỉ. Gã dựa chiếc cào vào tường, nhặt tấm bảng lên và suốt ngày hôm đó, gã lại đi khắp nơi rao giảng Lời răn của Chúa, cố gắng gây chú ý với cái giọng khàn khàn của mình. Tối hôm đó lúc về đến nhà, gã cất tấm bảng ra ngoài ban công và ngồi ở một góc giường, đổ mọi thứ trong túi ra tay. Gã đã ăn hết xúc xích và cũng gần hết cà rốt. Đó là ngày thứ năm.

* * *

NGƯỜI BẦU BẠN CÙNG NHỮNG HÒN ĐÁ TRÊN ĐỒNG, VÀ NHỮNG CON THÚ TRÊN ĐỒNG SẼ THUẬN HÒA CÙNG NGƯỜI. Đó là những lời vàng mà Chúa nhân từ để lại, trong chương năm của Sách Job, một cuốn sách tuyệt vời dạy về đau khổ. Kể từ khi Coleman chết, ít nhất một tuần một lần, hắn vác những tấm bảng ghi các tiết kinh để nhắc nhở về công ơn Chúa trời và bí tích của Người. Trong số tất cả các sách trong Kinh Cựu Ước, Sách Job là cuốn gã thấy khó hiểu nhất và là cuốn gã tôn sùng nhất; thậm chí khi còn sống, gã từng tự hỏi không biết tiết kinh ấy, Job 5:23, có phải vừa là một lời hứa hẹn vừa là một điều dự báo cái chết không. Dường như lòng nhân từ khoan dung của Chúa dành cho những đau khổ của con người chính là ở việc Người để loài người chết. Với những người Do Thái "bầu bạn cùng những hòn đá trên cánh đồng", nếu không phải là cuối cùng họ cũng yên nghỉ bên cạnh ông bà cha mẹ thì còn có thể có ý nghĩa gì khác đây?

Nhưng hàm ý của đoạn này là họ được an nghỉ trên Trái Đất, chứ đâu có phải dưới mặt đất, một trong hai giọng nói bên trong hắn lên tiếng.

Và giọng nói kia cãi lại: Nhưng Chúa tạo ra cho các con của Người một Trái Đất mới khi họ chết.

Giọng nói đầu tiên bèn lên tiếng: Vậy thì nói cho ta nghe, hỡi Ngài Thông Thái - thế giới này là cái nào trong hai cái đấy?

Giọng nói thứ hai im lặng không đáp.

Khoảng giữa chiều hôm ấy, khi đang đứng trên một chiếc ghế băng rao giảng với một đám đông tụ tập bên ngoài phòng tập thể dục, Coleman thấy hai thanh niên đã làm gãy răng hắn. Họ đang xách vợt tennis và túi đựng đồ tập, một cậu lấy khăn quất vào mông cậu kia rồi vòng tay ra phía sau nhét nhãn áo vào bên trong cổ một cách cợt nhả, những ngón tay lần lần cù cậu bạn. Coleman nhảy khỏi ghế và hét lớn:

"Chúa yêu các ngươi. Chúa yêu các ngươi và Người sẽ chữa lành vết thương cho ngươi nếu người dâng mình cho sự chở che của Chúa."

Hai cậu thanh niên có vẻ xấu hổ. Họ tránh không nhìn mặt gã. Cậu đầu tiên thì thầm vào tai cậu kia. Có vẻ như cậu ta nói: "Lại là hắn đấy!", mà cũng có thể là: "Đếm đến ba nhé!", thậm chí rất có thể là "Lần này đến lượt ai ra tay?" - Coleman chưa bao giờ giỏi đọc khẩu hình người khác - và rồi hai cậu thanh niên bắt đầu sải những bước dài gần như chạy. Gã cố gắng bắt kịp họ nhưng đến đoạn trung tâm mua sắm thì mất dấu, và rồi gã đập vai vào một ki ốt gỗ khi đang chạy vòng qua khúc cua, và trước khi gã kịp hoàn hồn thì đã thấy mình ngồi bệt trên nền đất, chiếc bảng nằm bẹp trên vai.

"Ông không sao chứ, ông Coleman?"

Một cô gái đang đứng trước mặt gã. Trông cô không quá hai mươi, đôi mắt mở to đầy thương cảm. Nhưng làm sao cô ta biết được tên mình, gã tự hỏi.

"Ông viết nó ra đây này."

Cô nói. Gã nhận ra cô đang đọc tấm bảng của gã, trên đó, gã còn điền luôn chữ kí của mình - Tiến sĩ Coleman Kinzler.

"Để đấy, em giúp ông đứng dậy."

Cô nói, và khi gã đã đứng dậy, cô lại tiếp:

"Em tên Sarah."

"Người vợ yêu quý của Abraham[34]."

Cô lắc đầu.

"Có lẽ ông nhầm với một ai đó. Em chưa có gia đình."

Và rồi Chúa đến thăm Sarah như đã hứa, và Chúa đã thực hiện lời hứa của mình với Sarah.

Đột nhiên, cô có vẻ cân nhắc lại về việc tự giới thiệu mình. Cô im lặng nhìn Coleman một lúc lâu. Cứ như thể gã là 12 chiếc hộp hình nộm bằng gỗ có những chiếc lò xo nén chặt bên trong và cô chỉ chờ cho tên hề nhảy tung ra từ sọ gã.

Rồi cô nói: "Ông chắc là ông không sao chứ? Em phải đi gặp mẹ em bây giờ."

Đột nhiên, gã nhớ lại cuốn Kinh Thánh gã đã đưa cho người phụ nữ theo đạo Hindu nhiều năm về trước. Gã nói:

"Tôi mất cuốn Kinh Thánh rồi."

"Cuốn Kinh Thánh của ông kia kìa, trong tay ông ấy."

Cô nói đúng - đúng là lúc đó gã có mang theo một quyển Kinh Thánh - nhưng đó không phải là cuốn gã đang nghĩ đến, không phải là cuốn Kinh Thánh mà bao năm qua gã đã đặt trọn trái tim mình vào đó.

Nhưng gã vẫn nói: "Cảm ơn lòng tốt của cô."

Rồi cô nói: "Vậy được rồi."

Giọng của cô chợt vút lên lanh lảnh như thể đó là một câu hỏi. Rồi gã nhìn cô thong thả băng ngang qua trung tâm mua sắm rồi đi mất.

Gã chờ cho đến khi không còn trông thấy cô nữa rồi mới nhặt tấm bảng lên, quay lại tìm người nào gần nhất quanh gã để tiếp tục thuyết giảng Sách Phúc Âm. Gã diễn giải vì sao bao nỗi đau khổ của Job[35] lại là một phép thử nghiệm của Sa tăng - đúng thế - mà cũng là một phép thử của Đức Chúa. Gã hỏi người đàn ông đang đóng tờ rơi lên ki ốt có nghe về Tin Tức, Tin Tức Tốt Lành của Jesus Christ, và khi người đàn ông phả một hơi khói xám vào mặt gã rồi bỏ đi, có một người phụ nữ mang giày cao gót vội vã bước vào cửa hàng sách. Chị ném một đồng xu về phía gã trong khi gã đang hỏi một người khác.

Một ngày đã trôi qua như vậy đấy.

* * *

Đến đêm thì cả hai chân và xương cụt của gã đều đau nhức. Gã cởi giày, đổ đầy nước ấm vào một chiếc chậu và mang qua hai ô cửa kính ra ngoài ban công. Khi gã nhúng chân vào nước, một luồng cảm giác như kim châm dâng lên trong người và giảm dần ở vùng quanh vai. Gã ngồi trên chiếc ghế bố sờn rách ngắm nhìn ánh sáng mặt trời về chiều chuyển màu hổ phách.

Và đó là ngày thứ sáu.

Rồi hắn đi nghỉ.

TÁM: VIRUS

Vậy là Puckett và Joyce đã đến được trạm. Họ cũng đi theo con đường Laura đã đi, qua rìa phía tây của dải đất liền rồi hướng xuống theo dòng sông băng và băng qua biển đã đông cứng. Theo như nhật ký của Joyce, thời tiết khá là ưu ái với họ, gió lộng và tuyết rơi nhẹ. Khi họ đến những khe nứt và mỏm băng của dòng sông băng thì những cụm mây thưa thớt cuối cùng cũng đã tan mất. Họ đã phải phí mất một, hai ngày để sửa một thanh trượt bị hỏng. Họ đã gặp phải một vài kẽ băng nứt quá rộng đến độ không tài nào vượt qua được. Và lẽ dĩ nhiên, như trước kia vẫn thường đấu khẩu về những chuyện vụn vặt như thế, họ lại tranh cãi về việc ban đêm, lúc nào thì nên nghỉ; đến sáng, lúc nào thì nên xuất phát. Nhưng nói chung phần lớn chuyến đi khá là hòa thuận.

Mãi cho đến khi họ đến trạm thì mọi chuyện mới bắt đầu xảy ra.

* * *

BẢY - MƯƠI - MỐT, NGÀY 25 THÁNG HAI. Đã đến nơi. Cúôi cùng cũng đã đến. Chúng tôi trượt vào cổng trạm khoảng giữa trưa, đi bộ đến cửa. Thật tuyệt khi nhìn thấy dấu giày in trên tuyết thay vì cả một vùng băng phẳng lì trắng xóa. Tôi có cảm giác như Robinson Crusoe đứng trên bãi biển của hòn đảo mà mình làm chủ. P. đập đập cửa, mong có ai đó. Sau một lúc, đúng là có người xuất hiện, nhưng không phải từ trong đi ra. Cả đội đều ở đằng sau trạm. Tổng cộng có sáu người. Họ loạng choạng đến gần, mang theo trên tay cơ man nào là cuốc với xẻng. Nói những câu đại loại:

- Cuối cùng thì các anh cũng đến.

- Lúc nãy chúng tôi không nghe thấy tiếng máy.

- Suýt nữa thì nhỡ mất các anh rồi.

Họ nhầm tụi mình với ai nhỉ, chẳng biết. Mình kể họ nghe về chuyện tụi mình và hỏi dùng nhờ máy để liên lạc với văn phòng ở Atlanta. Họ tiu nghỉu nói tụi mình có thể thử, nhưng-chữ "nhưng" ắt hẳn có nghĩa là sẽ chẳng giúp ích gì. Nhưng chẳng phải vậy. Radio hoạt động tốt, điện thoại vệ tinh cũng tốt, máy tính cũng còn hoạt động nhưng không ai nhấc máy. Một trong số họ nói đã mấy tuần rồi họ không liên lạc được với ai kể từ lần cuối nhận hàng tiếp tế. P. hỏi tên anh ta. Anh ta nói: Meatyard. Anh ta gõ tay lên bảng phân công nhiệm vụ chỉ vào tên anh ta nằm trên đó. Trên bảng có tất cả hai mươi tên.

- Những người còn lại đâu? - Tôi hỏi.

Và Meatyard trả lời:

- Không còn ai khác. Chúng tôi mới chon Mongno ở đằng sau nhà xong. Các anh không thích ở đây đâu.

Họ kể cho chúng tôi nghe toàn bộ tình hình nghiêm trọng. Chuyện về một loại virus gì đó dã xâm nhập vào trạm từ lần cuối cùng hàng tiếp tế được gửi đến.

Puckett:

- Trọng đợt hàng tiếp tế đó có những gì?

Một người khác (tên là Turner? Hay Dykstra?):

- Lương thực, nước ngọt, xà phòng. Chẳng có gì khác biệt. Chúng tôi yêu cầu một chiếc nồi Plasma nhưng họ lờ đi không mang đến.

Tôi:

- Rồi mọi người bắt đầu cảm thấy ốm từ lúc nào?

Turner (hay Dykstra?):

- Chín ngày sau. Đó là lúc chúng tôi thấy dấu hiệu đầu tiên. Mới đầu chỉ Washington bị thôi. Rồi mười ngày sau đó (chú thích: tôi nghĩ anh ta muốn nói là ngày hôm sau, tức là sau ngày thứ chín, nhưng tôi không chắc), anh ấy qua đời.

Lại là Meatyard:

- Sáu người chúng tôi cùng hét lên báo động: "Ô nhiễm, ô nhiễm!"

Anh ta kể là các bài tường thuật nói virus lan khá nhanh. P hỏi bài tường thuật gì, và họ cho chúng tôi xem những bài báo họ tải về từ các tạp chí trên mạng. Phải đến hơn chục bài. Từ London, New York, Bombay. Dễ dàng nhận thấy virus là một phần của nạn dịch nào đấy đang hoành hàng trên khắp thế giới. Tôi phải thừa nhận là tình hình có vẻ cực kỳ tồi tệ. Hàng trăm ngàn người, nếu không muốn nói là hàng triệu người đang chết dần. Lạy Chúa. Tôi nghĩ đến Karen, Jessica, Marcus, rồi còn bố và mẹ. Mẹ kiếp! Mẹ kiếp! Chúa ơi! Bố mẹ tôi! Biết bao nhiêu người. Tôi phải tỏ ra chuyên nghiệp một chút. Xin lỗi. Chả trách không hề nhận được tin tức gì từ Coca-Cola. Tôi chắc sớm muộn gì cũng sẽ bắt nối được với ai đấy, họ không thể nào quên bẵng chúng tôi được, phải không? Chỉ là vấn đề sớm hay muộn thôi. Sớm hay muộn. Chỉ là vấn đề khi nào. Trong bất cứ trường hợp nào, Puckett và tôi quyết định sẽ chỉ ăn lương thực chúng tôi mang theo trên xe. Như vậy an toàn hơn. Một người trong số họ (tên là Sayles) suốt lúc nói chuyện cứ nheo mày, nuốt nước bọt, run lẩy bẩy và dụi mắt liên tục. Anh ta thở một cách kỳ quặc, nghe như thể đang cố nín để khỏi hắt hơi. Nín hết cơn này đến cơn khác. Anh chàng này có vấn đề gì chăng? Tôi tự hỏi. Sau này, hóa ra những thứ anh ta đang trải qua cũng giống như những gì mà người khác đã chịu đựng, những người bị chôn đằng sau trạm ấy. Tối muộn ngày hôm đó thì anh ta chết. Như vậy là mười lăm người rồi. Một ai đó nói là nhiều người chết lúc mặt trời lặn hơn là vào những giờ khác trong ngày. Hoàng hôn và cái chết, bóng đêm và mồ mả, những cái kết song hành. Đúng thế không nhỉ?

* * *

Đúng đến từng từ.

Laura còn nhớ chính xác Joyce đã ở đâu lúc anh nghe kể về sự kiện đặc biệt này. Cô còn nhớ những chiếc cờ đuôi nheo trắng đỏ bay phấp phới, tiếng rít chói tai của dàn âm thanh, thậm chí cô còn nhớ chiếc bàn anh ngồi lúc đó. Cô nhớ khá rõ, vì hôm ấy cô cũng ở đó.

Đó là tháng Bảy năm ngoái, ở lễ trao giải Nhân viên xuất sắc của năm của Coca-Cola, chỉ một vài tháng trước khi cô và những người khác bị đưa đến Nam Cực. Puckett và Joyce ngồi ở hai bàn khác nhau cùng với các đồng nghiệp cùng phòng của mỗi người. Và Laura cũng ngồi với nhóm của mình ở một góc khác. Cô có thể thấy Joyce đang nói chuyện điện thoại, mệt mỏi gật đầu. Puckett đang dùng móng tay út cố lấy ra vật gì đó mắc vào răng, tay kia đưa lên che miệng. Cả ba người đã được chỉ định vào đoàn thám hiểm địa cực, và cô, một trong ba người, đang sợ chết khiếp khi nghĩ về thử thách đó. Mắt cô không thể không tìm ra họ mỗi khi cả ba ở cùng trong một phòng. Giữa bao nhiêu bàn, bao nhiêu cờ quạt, bao nhiêu lọ đầy hoa là hoa, giữa hàng ngàn người có mặt tại buổi tiệc, cô vẫn có thể thấy rõ Puckett và Joyce ở kia, ngời sáng và mờ ảo trong cái nhìn chăm chú của cô như những chiếc đèn hiệu trên ngọn đồi xa xa.

Cả ba người họ là nạn nhân của một thảm họa chung - đấy là cách cô nhìn chuyện này - tuy nhiên, cô chưa bao giờ hình dung được thảm họa ấy lớn đến nhường nào.

Một nhân viên phục vụ khom người bên cái cốc của Laura, với một bình nước nóng trong tay, cô đặt tay lên miệng ly và nói:

- Không, tôi không uống thêm. Cảm ơn anh!

Người phụ nữ ngồi sau lưng cô, vợ hay bạn gái gì đó của một viên chức kế toán trong công ty, chợt đập tay xuống bàn cô và cười khanh khách vì chuyện tếu một ai đó vừa kể. Người trong coi bữa tiệc hôm nay mặc áo sơ mi và mang cà vạt để có thể dễ trà trộn với khách, cúi khom mình vờ như thể kiểm tra giày để thấm một vũng rượu đổ trên thảm. Sau đó ông lén nhét khăn vào túi trước, chỉnh cà vạt và đứng thẳng lại.

Người nhận giải Nhân viên của năm lần đó là Lindell Trimble. Phó Chủ tịch đảm nhiệm các công tác quan hệ cộng đồng, người đã giúp doanh số dòng sản phẩm soda chính yếu của công ty tăng vọt lên thêm một phần tư ở thị trường các thành phố lớn và một phần ba ở các thành phố không trọng yếu nhờ một chiến dịch mà ông ta gọi là chiến dịch graffiti cộng hưởng. Ý tưởng chính là thuê các nghệ sĩ vẽ graffiti về vẽ hình graffiti quảng cáo Coca-Cola lên các lề đường, các bức tường ngoài phố, bàn ngoài trời, lên thân cây, thân xe buýt - mọi loại mặt phẳng có thể thu hút sự chú ý. Hình đàn ông đàn bà uống Coca-Cola và thốt ra: "Aaaaa!" Những bút tích sống có hình làn sóng Coca-Cola và hai chữ viết tắt: "C.C". Những câu nói ngắn vẽ bằng mực phun đen để tạo ra kiểu cách như những câu khẩu hiệu sống động: "Thử Coca-Cola nhé!", hay: "Coca-Cola, rất tuyệt!" Đương nhiên là sau đó công ty buộc phải trả tiền phạt để lau sạch mọi thứ và thỉnh thoảng cũng có một vài rắc rối nho nhỏ với các nhà chức trách, nhưng tất cả đã được dự tính và chuẩn bị trước trong ngân sách dành cho hoạt động quảng bá và thật ra là như muối bỏ bể nếu đem so với các khoản chi đáng lẽ phải trả nếu thuê một loạt các vị trí quảng cáo tại những nơi công cộng như vậy. Một vài nghệ sĩ graffiti bị bắt; trong đó có một người ở một khu phố nhỏ của thành phố Rison, bang Nebraska bị cảnh sát đánh đập và phải vào bệnh viện với một bên xương bánh chè bị trật khớp và hai chiếc xương sườn bị dập. "Và đó chỉ là một việc không may. Rõ ràng ta chỉ đưa nó vào hàng rất thứ yếu." Lindell Tremble nói khi đứng trên bục nhận bảng danh dự "Nhân viên xuất sắc của năm". "Nhưng đổi lại, chiến dịch đã chinh phục đông đảo người tiêu dùng tại Dallas, Miami, Detroit, và đã có những người mà chúng ta không bỏ tiền túi ra thuê, nhưng tự nguyện vẽ cho chúng ta. Những đứa trẻ chỉ đơn giản nghĩ đó là một trò hay mà chúng thích làm. Những thanh thiếu niên có tâm trạng bức xúc, và những nhóm người tương tự."

Ông nhấp một ngụm vang đỏ.

- Tôi tin chắc những người còn lại trong nhóm làm quảng cáo và quan hệ cộng đồng sẽ đồng ý với nhìn nhận của tôi và minh chứng rằng bọn trẻ ở lứa tuổi đó là nhóm người khó tiếp cận nhất, ở mọi khía cạnh. Vậy nên, có thể nói năm vừa rồi là một năm thuận lợi cho chúng ta. Nhưng điều đó không có nghĩa là giờ ta có thể nhởn nhơ thỏa mãn. Sự thật phải ngược lại. Ngay chính khi ta dễ dãi với bản thân và muốn nghỉ ngơi đôi chút, mọi tiềm năng, mọi động lực sẽ ngay lập tức cạn kiệt, và đối với một công ty như Coca-Cola, mất động lực có nghĩa là chết. Một người có nguy cơ chết lúc xế bóng hơn bất kỳ lúc nào trong ngày - đó là sự thật. Vậy, bí quyết là ở chỗ phải giữ không cho mặt trời lặn. Đó là những gì chúng ta tìm kiếm ở Coca-Cola, là những gì mà chúng tôi, những người nằm trong Ban Quan hệ Cộng đồng nỗ lực hết sức để có được: một mặt trời không bao giờ lặn. Một vầng dương bất diệt. Xin cảm ơn!

Ông đợi cho đến lúc tràng vỗ tay chỉ còn lại là một vài tiếng lốp bốp như tiếng bắp rang rồi mới nâng ly lên lần nữa ra hiệu chúc mừng và uống cạn, dốc ngược ly xuống, và rồi dời khỏi bục. Ngay đúng lúc đó, hệ thống an ninh tự động quét hàng loạt tia giao nhau khắp phòng để kiểm tra vũ khí, chất cháy nổ. Lindell Trimble sẩy chân và đánh rơi chiếc ly trong tay khi một tia sáng quét ngang mắt. "Khốn kiếp." Laura nghe ai đó thì thào - Trưởng ban An ninh của tòa nhà chăng, cô đoán vậy. "Mình tưởng là mình đã nói với họ tạm thời đêm nay tắt mấy cái của khỉ ấy đi."

Khi Lindell Trimble lấy lại được nụ cười, ông ta nói: "Ái chà, bị kẹp giữa hai làn đạn." Điều hiện lên rõ rệt nhất trong trí nhớ của Laura về buổi tối hôm ấy là có một tiếng cười đơn lẻ cất lên ở đâu đó trong phòng nhưng rồi tắt ngâấ khi không có ai cười cùng.

* * *

BẢY MƯƠI LĂM, NGÀY 5 THÁNG BA. Giờ chỉ còn hai người. Meatyard và Weisz. Hết. Sáng nay P. và tôi giúp họ chôn Turner ở đằng sau trạm. Một công việc vất vả. Chúng tôi đào xuống khoảng sáu tấc, rồi lại chất tuyết lên trên thi hài người quá cố. Phải đắp thành một khối tròn trịa, chắc chắn trước khi kết thúc. Không muốn gió phá tung nó ra. Mình nêu lên vấn đề băng ở chỗ này chỉ là thềm băng, có nghĩa dưới các nấm mồ là đại dương, không phải đất rắn. Đáp lại, Weisz nói: "Về điểm này thì tôi không thể tìm ra lí do vì sao việc đó lại quan trọng, anh thì sao?" Và anh ta nói đúng. Một thế kỷ sau, khi băng tan, sẽ có một hàng dài những bộ xương trắng nằm dưới đáy biển, có ai còn biết đến nữa? Hoặc giả khí hậu, bằng một cách nào đó tự điều chỉnh và băng sẽ vẫn cứ rắn, sẽ có mười tám tử thi đông cứng bên tỏng, vẫn mặc đầy đủ quần áo ấm, vẫn còn giữ nguyên da thịt. Đáng lẽ nên nói, mười tám và còn nữa. Và nói lại một lần nữa, sẽ chẳng ai quan tâm vì sẽ chẳng có ai biết. P và tôi đã phải mất đến hơn hai mươi tiếng trong suốt tuần này để cố gắng bắt liên lạc với Coca-Cola hay với bất cứ ai cũng được. Không thành công, không thành công, không thành công. Các báo cũng không đưa thêm bài nào. Tín hiệu radio nghe rất rời rạc. Đường dây điện thoại, hoặc chết, hoặc chuyển sang chế độ máy tự động trả lời. Mọi dấu hiệu đều cho thấy, virus có lẽ đã tiêu diệt cả thế giới. Tôi đang cố nghĩ ra từ gì nhỉ? Không phải là bệnh dịch, mà là...? Không thể nhớ nổi. Ước gì có từ điển ở đây. Hay một cuốn bách khoa toàn thư. Hay tốt hơn: ước gì mình là một chiếc camera, loại camera lia qua lia lại có thể lưu thông tin ngày tháng của các tai nạn giao thông. Còn cách nào khác để biết những chuyện đang xảy ra không nhỉ? Chiều nay tôi cãi nhau với Puckett về việc bước tiếp theo chúng tôi nên làm gì - đi hay ở, có nên chuẩn bị đương đầu với các ảnh hưởng của virus không. Cho đến thời điểm này, chúng tôi không xuất hiện triệu chứng nào. "Nhưng không được lâu đâu." Puckett nói. "Cái lúc chúng ta gõ vào cánh cửa, giờ tử của hai ta đã điểm rồi." Tôi nói: "Anh chẳng biết chắc được. Có thể ta không dễ nhiễm. Hoặc có thể ta được miễn nhiễm. Vì Chúa, phải có ai đó miễn dịch được chứ!" Puckett cho là tôi chỉ đang suy nghĩ một cách ngây thơ. Meatyard và Weisz cũng cho là vậy. Một trong những bài báo tải về trên mạng cho rằng virus có thể lây lan qua tiếp xúc thông thường giữa người với người, mà thậm chí có thể lây qua tiếp xúc gián tiếp khi sống chung cùng một môi trường. Lại là kịch bản hãy-che-mồm-lại-và-đừng-chạm-vào-tay-nắm-cửa cũ đây. Đại dịch. Đó là từ tôi muốn tìm. Đại dịch. Không nghi ngờ gì, ắt hẳn phải có một chiếc radio dùng trong trường hợp khẩn cấp ở đâu đó gần khu chim cánh cụt ở phía bên kia đảo Ross. "Cái gò." Meatyard gọi nó là vậy. "Một thứ be bé vậy mà rất tốt." Anh ta nói. Anh cũng nói có một cơ hội mong manh - dù sao cũng là một cơ hội - là nó sẽ có ích hơn chiếc radio trong trạm. Có lẽ chúng tôi có thể tìm được một lối thoát khác, và lại có thể bắt sóng. Có nên đến đó không? Nếu mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn, dù chỉ là một chút, chúng tôi sẽ không còn một lựa chọn nào. Trời mỗi lúc một rét hơn. Mùa đông đến, mặt trời mờ dần. Nhưng rãnh băng, những khe nứt giờ đông liền lại. Biển rút xuống. Tôi liên tục nghĩ về Shannon, Ken, và tất cả những người khác ở Pennsylvania. Tôi tự hỏi không biết họ đang sống ra sao. Không, hãy cứ để mình thành thật. Những gì mà tôi băn khoăn tự hỏi - những gì tôi thật sự tự hỏi - là không biết họ còn sống không. Đáng lẽ P. và mình phải lên đường quay về từ nhiều ngày trước. Quay về lều, tôi nói, chứ không phải về nhà. Mà dù vậy, về việc này, đáng lẽ chúng tôi cũng đã bắt đầu cuộc hành trình về nhà từ nhiều ngày trước. Sáng nay, cố gửi tín hiệu radio cho Byrd hy vọng cô ấy đã sửa máy thu sóng nhưng không ích gì. Cô ấy chắc chắn đang nghĩ chúng tôi sẽ không bao giờ quay trở lại nữa.

* * *

Không lâu sau hôm tìm được cuốn nhật ký, Laura lại bắt đầu thói quen đi lại trong trạm và đếm bước chân mình như hồi còn ở căn lều bên kia dãy núi. Nó xảy đến như thể cô muốn trốn chạy cho thật xa khỏi mọi thứ. Trạm được xây thành vòng tròn, trên mỗi bức tường tiếp nối đều có cửa nên cô có thể đi bộ liên tục hàng giờ đồng hồ mà không hết lối. Đôi khi cô nhận ra mình đang đếm đến con số hàng ngàn, trăm ngàn, hết bước này đến bước khác dưới cùng một sự thúc ép mù quáng như một nỗ lực tự sát, đâm đầu vào hết bức tường này đến bức tường khác, qua cánh cửa đầu tiên ở phòng bên ngoài, rồi đến nhà bếp, rồi đến nhà ăn, rồi đến phòng ngủ, rồi đến phòng khách, rồi bắt đầu dừng lại, cứ liên tục như vậy cho đến khi cô dừng bên chiếc ghế dài hay bên một trong những chiếc giường trong phòng ngủ, đầu hoàn toàn trống rỗng và đổ người xuống gối, hai chân cứng đơ, tay dang ra như một đứa trẻ chơi trò tung hứng trong tay bố mẹ.

Đó là một trong những hoạt động lặp đi lặp lại một cách vô thức mà người ta thường làm để dịu nỗi lo lắng sợ hãi. Một số người sẽ đung đưa người từ trước ra sau, một số khiêu vũ, một số gõ ngón tay liên tục như đánh trống lên mặt bàn. Một số người tập thể dục trên những chiếc máy nặng nề. Laura thì đi bộ.

Những bước chân của cô nhanh và đều - gần như là diễu binh - nó giúp cho tâm trí cô đỡ u ám hơn. Ít ra là được một lúc. Nhưng ngay khi cô nghỉ chân, cô sẽ lại bắt đầu nghĩ về bạn bè và gia đình ngay lập tức, thậm chí về những người quen biết, không thân hơn một ánh mắt nhìn chào hỏi. Cô sẽ nhớ về những tiếp xúc, những tương tác dù là nhỏ nhặt nhất với những người hầu như xa lạ, những người có lẽ bây giờ đều đã chết. Cô đã nghe thấy tất cả những gì trước đây họ nói với cô, những giọng nói ong ong va vào đầu cô như những con ruồi bay vo ve đập đầu vào cửa kính. Bộp! Và Martin Campbell, một cậu bé do cô coi sóc trước đây sẽ nhảy vào lòng cô và nói: "Sư tử có đánh thắng được hổ không? Cá mập có đánh thắng được cá sấu không?" Bộp! Và bác bưu tá gõ cửa nhà cô (hồi đó cô bị ốm suốt một tuần) và nói: "Cô Byrd ơi, cô không thể để thư từ chất đống lên thế này được. Tôi sẽ không nhét thêm cái gì vào chiếc thùng ấy trừ khi cô lấy hết mọi thứ trong đấy ra. ôi, Chúa phù hộ cho cô!" Bộp! Và sếp nói với cô: "Tôi không quan tâm đến việc có thể cô cho là mình bị ép vào chuyện này. Nhưng đến lúc này rồi thì cô không thể rút lui và để lại mọi thứ cho tôi được, Laura ạ. Cô là người của chúng tôi, cô sẽ đến Nam Cực, hết chuyện." Bộp! Và cô nghe mọi thứ vang lên cùng một lúc, không chỉ sếp cô đang nói, không chỉ bác bưu tá và Martin Campbell mà là tất cả mọi người, tiếng ồn ào khủng khiếp, cứ như tất cả mọi người cô từng gặp mặt, hàng triệu giọng nói, đang la hét với cô cùng một lúc.

Cô đã ở trạm được ba, bốn tuần, cơ thể cô đã dần dần hồi phục lại. Sáng thức dậy, cô không còn cảm thấy đau nhức. Cơn đau rút nơi lưng đã biến mất, những cục hạch trong miệng, những cảm giác kim châm nơi ngón tay, ngón chân cũng đã hết. Cô gần như có thể cảm thấy các cơ bắp đang gắn kết lại với nhau, mạnh mẽ trở lại, rắn chắc và dẻo dai, tạo thành một khối thống nhất[36]. Vẫn còn một vết bầm trên chân trái từ cái lần vấp ngã va vào góc xe trượt, nhưng nó đã chuyển sang màu vàng, mờ dần đi. Cô hầu như không cảm thấy nó nữa.

Tủ lương thực đầy ắp hàng trăm hộp rau và hàng trăm lát thịt. Trong chạn thì đầy các thùng nào gạo, đậu, và bột ngũ cốc, ngoài ra còn hàng chục két soda và nước đóng chai. Cô có thể dễ dàng sống ở trạm thêm một năm nữa mà vẫn còn thừa thức ăn nhưng cô không chắc cô sẽ làm thế hay không nữa. Nếu nhật ký của Joyce nói đúng, rằng virus đã thâm nhập trại cùng với đợt hàng tiếp tế cuối cùng, thì chắc chắn có khả năng tất cả lương thực cũng đã bị nhiễm virus. Không may là không có thiết bị gì để nhận biết virus và cô cũng không có đủ thông tin, kiến thức về cái thứ mình đang cố nhận biết, chẳng có cách gì để biết chắc. Chẳng còn cách nào khác ngoài việc cứ thế yếu đi, rồi từ từ đi vào cái chết và sự thật là cô đã ăn thức ăn từ kho lương thực hàng mấy tuần nay mà không thấy dấu hiệu gì. Chính ra cô lại khỏe mạnh hơn hồi mới đến.

Vậy có lẽ virus đã suy yếu đi. Có thể nó cần có ánh sáng để nhân giống, cần có nhiều cơ thể nhận ký sinh để sống. Hoặc cũng có thể nó đang chờ thời cơ tốt, đang nằm ủ trong mạch máu cô và để lại những vết nhớt màu bạc mờ như vạch sên bò khi mỗi lúc một gần trườn đến tim cô.

Câu trả lời là dù có thế nào đi nữa, cô cũng không còn lựa chọn nào khác. Cô vẫn phải ăn thức ăn từ kho dự trữ và chạn thức ăn. Thức ăn cô mang theo trên xe trượt đã vơi, chỉ còn một vài mẩu ngũ cốc khô cuối cùng và khoảng năm, sáu chiếc bánh bích quy cứng. Nếu cô ngã bệnh, thì nó cũng là cái điều phải đến thôi.

Bộp! Và cô nghe mẹ nói: "Cưng ơi, con có biết là nếu con ngủ mà để quạt thổi thốc vào mặt như vậy thì sẽ bị cảm sốt không?" Bộp! Và rồi anh người yêu cũ nói: "Em nhận ra là "giao tiếp" và "có thể giao tiếp" là hai từ có cùng một gốc chứ?" Bộp! Và người đàn ông ngồi kế bên cô ở nhà hàng La Hacienda Mexican nói: "Ôi lạy Chúa nhân từ, con đói lắm!" trong khi nhét chiếc khăn ăn vào cổ áo như đeo yếm dãi. Cô không nghĩ mình quen ông ta, dù vậy có lẽ cô đã gặp ông ta ở đâu đó. Cô lại bắt đầu đi đi lại lại.

Đó là tuần đầu tiên của mùa đông, khi trời tối hẳn. Thỉnh thoảng cô trở nên bồn chồn không yên, cảm thấy chán ngấy cái trò cứ đi đi lại lại, cô bèn mở cửa và đi bộ một lúc bên ngoài, tuy nhiên không bao giờ quên mang theo áo quần phòng hộ: áo rét mặc đi tuyết, ủng, khẩu trang, găng tay. Cô đứng ngắm trăng sao và những đám mây rách bươm; những ánh cực quang vắt ngang qua bầu trời, bởi bầu không khí trong suốt nên trông như những chiếc khăn nằm lơ lửng cách mặt băng không quá vài mét. Đèn hồ quang thi thoảng lại kêu tích một tiếng. Từ những ô thông hơi của trạm, những luồng nhiệt bay lên thành hình rõ rệt. Trời đủ rét để làm đóng băng hơi thở của cô ngay khi vừa ra khỏi mũi và đôi khi hiếm hoi, khi gió lặng hẳn, cô có thể nghe thấy tiếng cả ngàn hạt băng nhỏ li ti rơi xuống mỗi khi cô thở ra, chạm xuống đất, phát ra tiếng ngân nga như có ngàn chiếc chuông nhỏ rung lên.

Thậm chí sau từng ấy thời gian sống ở Nam Cực - bao lâu rồi nhỉ? Sáu tháng? Bảy tháng? - cô vẫn phải đập nhẹ lên quần áo để tìm chìa khóa mỗi khi quay vào trạm. Và cô thường mất nửa giây hoảng hốt khi nhận thấy không có gì trong áo quần cả. Thế rồi cô nhớ ra cửa không khóa, mà cũng chẳng bao giờ khóa, và tim cô đập trở lại bình thường. Điều này cứ lặp đi lặp lại không biết đã bao nhiêu lần.

Cô tự hỏi không biết còn bao nhiêu thói quen vô lí mà cô vẫn còn giữ. Không cần suy nghĩ, cô cũng có thể kể ra hai, ba thói quen như thế: cô vẫn để lại một chút súp cuối cùng trong nồi sau khi nấu xong để không ai có thể chê trách cô đã ăn hết đến cùng, và cô vẫn khẽ ho trước mỗi lần bước vào nhà vệ sinh, đó là điều bố đã dạy cô phòng trường hợp có ai ngồi bên trong. Cô tin là mình đã bỏ được đa số các thói quen vô lý mang tính tập thể còn sót lại - những thói quen cô đã thu gom được sau bấy nhiêu năm sống với nhiều người khác. Nhưng chắc chắn vẫn còn lại một số khác cô vẫn vô tình giữ và không thể dễ dàng dẹp bỏ, những thói quen không cần đến tại nơi tận cùng thế giới này.

Nơi tận cùng thế giới. Bất chấp những tháng năm học hành, đó vẫn là cách cô nghĩ về nơi này. Khi còn nhỏ, cô từng tin rằng nếu cô bắt đầu đào một chiếc hố nhỏ trong sân sau nhà và tiếp tục đào mãi đào mãi cho đến khi đi ngang qua trung tâm Trái Đất, dần dần cô có thể đến nơi tận cùng phía bên kia của thế giới - ngược lại so với bên này. Cô đã tưởng tượng mọi thứ ở bên kia sẽ sai lệch - sẽ lộn nhào, hỗn loạn, mọi thứ trái ngược với lẽ tự nhiên. Mây như núi, bầu trời giống mặt hồ xanh, và những vì sao như những hòn sỏi trắng nhẵn nhụi nằm dưới mặt nước. Người sống ở đó như những con nhện bò ngang trên "nóc" quả đất. Cô đã tưởng tượng ra cảnh họ bám vào các ngọn cỏ mỗi khi gió lớn, nắm hàng túm cỏ trong lòng bàn tay, cố để không trượt ngã vào không khí. Điều đó làm cô sợ hãi. Lúc đó, cô đã quyết định nơi tận cùng thế giới là nơi cô sẽ không bao giờ muốn đến.

Chẳng bao giờ cô có thể nghĩ một ngày nào đó cô sẽ sống ở nơi ấy - không chỉ là nơi tận cùng của thế giới, mà là tận cùng của tận cùng thế giới. Chẳng bao giờ có thể đoán trước cô sẽ suýt chết ở nơi đấy. Mà lúc đó, có rất nhiều việc cô chẳng bao giờ ngờ được. Rằng cô sẽ thôi không yêu anh giáo sư ở trường đại học và sẽ chẳng bao giờ nói chuyện lại với anh ta. Hay tấm bằng Sinh học Môi trường lại đưa cô đến làm việc cho Tập đoàn Coca-Cola. Hay bố cô đã qua khỏi hai cơn đau tim và một cơn đột biến nhẹ, và vẫn sống.

"Hai mẹ con..." Cô nghe thấy tiếng ông nói: "Bên ngoài đến gần trăm độ mà vừa bật điều hòa lên là thế nào hai người cũng kêu rét."

Bộp!

* * *

BẢY MƯƠI TÁM, NGÀY 11 THÁNG BA. Và rồi không còn ai. "Tro tàn, tro tàn, tất cả đều ngã xuống." Hay là thế nào nhỉ? "Hắt xì, hắt xì, tất cả đều ngã xuống." Về Cái Chết Đen[37], phải thế không? Dù vậy không thể nhớ ra ai đã nói chuyện đó với mình. Phần "Vòng tròn xung quanh đóa hồng" là về những vết màu đỏ trên da người nhiễm, "túi đầy ắp hoa trắng" là về những đóa hoa chôn cùng các tử thi, và "hắt xì, hắt xì" là tiếng nhảy mũi của họ trước khi lìa trần. Tuy vậy nhưng dùng phiên bản "tro tàn" thì cũng được, tôi nghĩ thế. Tôi có cảm giác như một người sống sót qua một vụ nổ núi lửa. Một trong những linh hồn còm cõi loạng choạng thoát khỏi đống than hồng khi vụ nổ khủng khiếp kết thúc kể lại họ đã leo xuống một cái giếng hoặc chạy vào bên trong đồi chờ cho cơn tai ương kết thúc. Hôm qua, Weisz chết. Sáng nay chúng tôi chôn anh ấy. Anh ấy là người cuối cùng. Hai ngày cuối, anh ấy trong khá tệ. Có lẽ mình nên thừa nhận rằng cuối cùng, anh ta cũng đi hẳn, âu là một phước lành, nhưng chẳng có gì giống phước lành cả. Như một lời nguyền thì đúng hơn. Một lời nguyền chó chết. Lạy Chúa. Thật là thê lương! Giờ chỉ còn Puckett và mình. Đã cố gắng tìm thêm được một mẩu thông tin trên mạng - một đoạn nhật kí hay là đoạn tự thoại của một cậu học sinh trung học. Cậu bé kể rằng thời gian ủ bệnh được tính theo giờ hay tối đa là theo ngày. Cậu bé viết thế này: "Một số người trong chúng tôi vẫn chưa có triệu chứng gì của bệnh. Chúng tôi túm tụm lại trong phòng tập thể thao của trường, tránh xa những người còn lại. Nếu không nhờ sự cách ly xuẩn ngốc này, có lẽ chúng tôi cũng đã chết từ lâu rồi. Nhưng trông có vẻ cũng không còn lối thoát khác. Ngay khi một trong số chúng tôi gục ngã trước chứng Nháy Mắt, những người còn lại cũng sẽ không tránh khỏi." Có thật không? Nếu vậy, tôi không hiểu vì sao P. và tôi vẫn sống ở đây. Mà tại sao chúng tôi vẫn còn sống? Có lẽ nhiệt độ thấp đã làm chậm sự phát triển của virus. Đó là tất cả những gì tôi có thể nghĩ đến. Chúng tôi cố bắt sóng với Byrd một lần nữa, nhưng không may mắn gì hơn. Ngay bây giờ, cô ấy đang nghĩ gì? Đáng lẽ giờ này chúng tôi đã về rồi, phải không? Tôi xin lỗi, Laura. Tôi chỉ hy vọng là cô không quyết định đi theo chúng tôi. Ở nơi đấy, cô ổn hơn nhiều, hãy tin tôi, Laura. Một vài tiếng trước, tôi đang mài dao thì Puckett đến cắt ngang. "Đến đây đi, cậu phải xem cái này mới được." "Cái gì thế?" Tôi hỏi. Puckett: "Cứ đến đi đã, nhé?" Cậu ấy đã tìm được một trang web truyền tải những hình ảnh thật chụp từ vệ tinh. Điều này có hai ý nghĩa: một là các vệ tinh vẫn đang hoạt động. Hai là các hệ thống tiếp nhận cũng vẫn đang chạy. Những bức ảnh không đủ chi tiết để có thể nhìn  rõ người, hay xác, nhưng tụi mình có thể nhìn ra đường sá, nhà cửa, và nhưng tuyến giao thông ngưng trệ. Đây là những gì mà chúng ta đã để lại sau lưng đây, những di sản mà chúng ta để lại cho vũ trụ này - một thế giới toàn là những xác xe, những toà nhà hoang cùng ánh đèn của hàng ngàn vệ tinh vẫn nhấp nháy trên cao. Chắc phải có những người khác như Puckett và mình ở đâu đó. Những con người ẩn dật ở đâu đó, bằng cách nào đó, đã thoát khỏi sự tấn công của virus. Người Sherpas[38]. Người Rừng. Những ẩn sĩ sống trong hang động. Những người sống sót rải rác khắp mọi nơi, luôn có những người sống sót như vậy sau mỗi thiên tai để kể lại cho những người khác chuyện gì đã xảy ra. Nhưng rồi có ai để mà họ kể? Chỉ còn hai người - Michael Puckett và Robert Joyce. Hoặc ba - cả Laura Byrd. Lương thực mang theo trên xe đã cạn, chúng tôi bắt đầu ăn thức ăn trong trạm. Không còn lựa chọn nào khác, trừ phi chúng tôi thà chịu chết đói. Lại có thịt, lại có bánh mỳ mềm, lại có rau, thế cũng tốt. Ít ra thì cũng có một cái gì đó để cảm thấy tốt đẹp. Sau khi tìm ảnh vệ tinh, chúng tôi đã mất khoảng nửa tiếng tranh cãi về việc có nên tìm đến phía bên kia đảo Ross hay không. Puckett: "Chỉ còn điều đấy là đáng để làm. Nếu radio ở đó hoạt động tốt như Meatyard bảo, chúng ta có thể bắt liên lạc với ai đó." Tôi: "Hay ta có thể quay lại lều tìm Byrd. Ta không thể cứ để cô ấy ở đấy." P: "Rồi sau đó chính xác là ta sẽ làm gì? Mang cô ấy lại đây ư? Ích gì? Tớ nói là ta tìm đến khu chim sống. Ít ra là còn có một ít cơ may được cứu. Sau đó, ta có thể quay lại chỗ Laura bằng cách này hay cách khác." Tôi: "Ý tớ là chỉ ta càng để cô ấy ở đấy lâu, cô ấy càng lâm vào tình trạng tồi tệ." Nhưng lần này thì Puckett nói đúng. Chúng tôi sẽ chỉ là những thằng ngốc không hơn nếu không tìm đến chiếc radio kia trong khi có một cơ may, dù rất nhỏ, là nó sẽ hoạt động. Vài tiếng đồng hồ cuối ngày, chúng tôi đành để chất đồ đạc lên xe. Thức ăn, dụng cụ, đồ dựng trại, đồ dùng cá nhân. Chuyến đi đến khu chim cánh cụt sẽ không gian khổ như lần tụi mình tìm đường đến trạm. Bầu trời, ngay cả vào giờ này, vẫn đỏ một màu rực rỡ như màu lá mùa thu, và vẫn còn ánh sáng vương lại đủ để nhìn thấy mọi vật. Và theo bản đồ thì địa hình khu này đa số là thềm băng. Nói cách khác thì sẽ là một hành trình khá bình lặng, nếu không muốn nói là thuận buồm xuôi gió. Sáng mai chúng tôi sẽ khởi hành. Mười một giờ. Chúng tôi sẽ đi qua Vịnh Sương Mù rồi đi thẳng xuống phía nam của đảo. Tôi sẽ cố ngủ suốt đêm. Đầu đau như búa bổ. Hai con mắt đang giết chết tôi đây.

* * *

Đó là mẩu nhật ký cuối cùng. Laura đọc đi đọc lại nó đến tám lần trong suốt ba ngày tiếp theo, cố gắng xác định bước tiếp theo cô phải làm gì: có nên rời trạm không, có bao nhiêu nguy cơ cô đã nhiễm bệnh. Gần đây cô có ho nhiều hơn bình thường không nhỉ? Mắt cô dạo này có chảy nước không? Cô mang máng nhớ hôm tìm thấy mảnh giấy có những dấu "X", cô đã thức giấc lúc nửa đêm vì hắt hơi rồi lại lăn sang một bên chỉnh lại chiếc gối. Đó có phải là một dấu hiệu của virus không?

Mà chuyện gì đã xảy đéế với Puckett và Joyce nhỉ? Họ có tìm được đường đến đài radio kia không? Giờ họ đang ở đâu?

Cô thấy lo cho họ.

Khi đọc xong cuốn nhật kí lần thứ tám, cô dứt khoát đóng sổ lại, giữ chặt nó trong lòng. Bàn tay kia, cô bất giác đưa lên vò đầu, một cử chỉ mà giáo viên dạy tiếng Anh hồi trung học có lần gọi là "điệu bộ suy nghĩ" của cô. Rồi cô bước đến kho chứa lương thực và bắt đầu chọn các loại thức ăn cô sẽ mang theo khi rời khỏi trạm.

Puckett và Joyce nói đúng. Nếu có một chút ít cơ may nào có thể dùng radio ở khu chim cánh cụt để bắt liên lạc với bất kỳ ai đó - bất kỳ cơ may nào, bất kể ai - cô sẽ phải nắm lấy nó.

Cơ hội mong manh đến đâu, điều đó không quan trọng. Không có gì tệ hơn khi không có bất kỳ cơ may nào, mà đó chính là tình huống của cô nếu ở lại trạm.

Vả lại, nếu lên đường đi tìm nơi trú ngụ của bầy chim cánh cụt, cô có thể sẽ tìm thấy cả Puckett và Joyce nữa.

Trước đây, Laura chưa hề dỡ đồ từ trên xe trượt của cô xuống nên tất cả những gì cô cần thu gom là lương thực, áo quần, và một vài thứ lẻ tẻ lặt vặt như thuốc aspirin, giấy vệ sinh, và một chiếc ăng ten để dùng với máy thu tại khu chim cánh cụt. Cô bỏ cuốn sổ nhật ký của Joyce vào túi len, nhét nó vào giữa quần dài và tất, rồi kẹp vào giữa bài báo cô tìm được bên dưới máy tính, bài viết về sự lan tràn của virus khắp Bắc Mỹ: ĐẠI DỊCH! VIRUS CHẾT NGƯỜI QUÉT QUA MEXICO VÀ MỸ, HÀNG CHỤC TRIỆU NGƯỜI ĐÃ NHIỄM CĂN BỆNH "NHÁY MẮT". Sau đó cô vác tất cả ra cửa trước, không quên mang theo chiếc túi đựng xà phòng và kem đánh răng đã chuẩn bị cùng với ngăn kéo đựng đồ đông lạnh.

Bên ngoài, vẫn tối đen, không hề có một dấu vết nào của nắng nên cô cũng không buồn đợi đến sáng mới xuất phát. Dù sao trong khoảng một tháng nữa, sẽ chẳng có bình minh. Đêm quá dài khiến ánh nắng chỉ còn là điều tưởng tượng như Atlantis, hay Thành Phố Thiên Đường, hay Vườn Địa Đàng. Thật là một ý nghĩ viển vông, cô tự nhủ. Mà lẽ ra nên dùng từ "nằm mơ giữa ban ngày".

Các vì sao hầu như không hề chuyển động. Mặt trăng như một chiếc lưỡi liềm trắng bạc, từ từ hiện ra sau một vùng mây dày dặc. Cô sắp xếp các thiết bị mới vào ngăn chứa đồ của xe, đẩy thanh chốt đánh tác và đi bộ quanh khu nhà lần cuối cùng. Một trong số các đèn huỳnh quang, chiếc ở ngay bên trên các ngôi mộ, dọi thẳng vào hai mươi ụ đất mấp mô, những chiếc bóng nặng nề đổ lên tường trạm. Gió thổi vi vu, cô nghe thấy tiếng rạn vỡ từ biển băng vọng lại. Cô quay ngược ra sân trước và khởi động máy.

Cô đã lo trời giá buốt sẽ làm khoang nhiên liệu nứt ra, các mạch điện sẽ đứt rời nhưng hóa ra chẳng có gì đáng để cô phải lo cả. Động cơ bắt đầu khục khặc, lúng búng rên lên và sau đó càng lúc càng nổ lớn. Đèn pha trước bừng sáng, sau đó các thanh trượt nâng lên, và rồi màn hình theo dõi hệ thống định vị toàn cầu nháy sáng, điều này có nghĩa là  ít nhất vẫn có một hệ thống thu tín hiệu vệ tinh còn hoạt động.

Nhưng các bộ phận còn lại của hệ thống tiếp tín hiệu ắt hẳn đã loạn - phần lớn là vậy. Màn hình hiển thị cho hay cô đang ở 2o Nam, 39,4 o Đông, ngay dưới phía nam đường xích đao, có nghĩa là ở đâu đó có tọa độ gần giống như Kenya.

Cô hít liền mấy hơi dài, nhắm mắt lại, gục đầu vào tay lái. Cô cũng không dám khẳng định là cô có thể cười được hay không.

CHÍN: NHỮNG CON SỐ

Thông thường một người có thể nhớ được bao nhiêu người? Một ngàn? Nếu anh bị rủa là có một trí nhớ đặt biệt tồi tệ thì chắc vậy. Vậy thì mười ngàn? Một trăm ngàn? Một triệu? Đương nhiên là nếu cả đời anh chỉ sống trong một ngôi làng nhỏ nằm sâu trong Himalaya, con số sẽ giảm đi đáng kể, nhưng Michael Puckett không nghĩ về các ngôi làng ở Himalaya. Không phải các nhà sư, ni cô, hay những đứa trẻ còn lâu mới qua khỏi cái cữ chập chững tập đi. Anh đang nghĩ về bản thân, về cuộc sống của anh và xa hơn tí nữa là Laura. Cô là yếu tố chung, sau rốt lại, là mối liên kết hay là cái mà người ta cũng có. Sau tất cả những cuộc tranh luận anh nghe thấy trong thành phố, điều đó càng lúc càng rõ ràng.

Trong suốt một tuần, anh dành nhiều thời gian cố gắng nghĩ ra một con số, một con số sẽ khiến bốn mươi ba năm sống của anh trở nên có nghĩa. Thoạt tiên đó chỉ là những tính nhẩm trong đầu – anh im lặng nhẩm tính lướt qua số người trong đầu mình trong khi nghe nhạc hay khi đang nằm nghỉ trên giường. Nhưng khi anh nhận thấy vấn đề hóa ra lại phức tạp hơn anh tưởng, anh lôi cây bút chì số 2 và một xấp giấy ra, ngồi viết.

Anh bắt đầu từ gia đình mình – mẹ, bố, hai chị, thêm người anh đã chết hồi mười một tuổi do bị gãy cổ trong khi rơi xuống một chiếc hố cùng chiếc xe đạp. Sau đó, anh thêm vào phần họ hàng dây mơ rễ má: ông bà hai bên nội ngoại, các dì, các chú, các bà trẻ, ông trẻ, anh chị em họ, kể cả những người không quan hệ ruột thịt trực tiếp, vợ chồng con cái, anh chị em họ và con của họ, vợ kế, chồng kế của anh chị em họ, và cả con với vợ, chồng sau của họ, rồi cứ thế, cứ thế. Sau đó, anh bắt đầu đếm các bạn học, các giáo viên dạy anh từ thời mẫu giáo cho đến đại học, rồi bạn học và giáo viên các chị của anh, thêm cả một người bạn họ mời đến nhà chơi vào một hôm nọ. Rồi còn có những người hàng xóm. Có những gương mặt anh quen ở nơi làm, bắt đầu từ công việc đầu tiên của anh là nướng pizza ở tiệm Pizza D’Action và kết thúc bằng mười sáu năm làm việc ở Coca-Cola. Thêm những người cùng đi lễ nhà thờ với anh, mặc dù mỗi khi anh nói đến nhà thờ, anh chưa bao giờ được người ta đánh giá là mộ đạo gì cho lắm. Nói đúng hơn, anh là con chiên đến với Chúa theo nhị kỳ Phục sinh-Giáng sinh-và-năm-thì-mười-họa-một-ai-đó-có-thể-kéo-được-anh-ra-khỏi-giường-và-Chủ-nhật. Và rồi thêm vài ngàn gương mặt bạn bè xã giao khác hiện lên trong trí nhớ - những gương mặt không biết nên xếp vào loại quen biết nào nhưng vẫn cứ như những quả dầu hiện ra trên mặt đất mỗi khi anh xén cỏ trong sân. Bạn của bạn, rồi có khi lại có thêm một tần bạn nữa tiếp nối. Anh thêm tên các cô bạn gái vào danh sách (mười bảy cô cả thảy từ trước đến nay), gia đình của họ, rồi người vợ đầu tiên của anh và gia đình cô ấy, người vợ thứ hai và gia đình cô ấy, và dĩ nhiên phải tính cả con trai của anh và bọn bạn cùng lớp nó, cả đội bóng chày của nó, và những đứa bạn khác của nó sống chung khu nhà, và những đứa bạn khác. Và rồi tất cả những người anh đã gặp tại các buổi diễn kịch, các buổi chiêu đãi, các buổi tiệc, và các đám cưới anh đã dự trong suốt bấy nhiêu năm. Ờ, và còn có những mối quan hệ thương mại cá nhân để phân biệt với các mối quan hệ thương mại nghề nghiệp -  những mối quan hệ công việc và đại loại vậy – và bây giờ, khi nghĩ lại thì anh thấy cũng nên cho họ vào danh sách. Anh đang nghĩ đến tất cả những người làm các công việc văn thư hay buôn bán mà chỉ biết mặt và thi thoảng mới biết tên: những người làm việc tại cửa hàng hoa quả, cửa hàng dược, cửa hàng bán dụng cụ lao động, các gara sửa xe, cửa hàng bách hóa, nhà hàng và các rạp phim ảnh hay lui tới.

Một vài lần anh những tưởng đã chốt danh sách lại thì chợt nghĩ ra một loạt những người quen khác: đội Hướng đạo sinh trước kia của anh, những người tập cùng câu lạc bộ thể thao, và hai mươi mặt anh còn nhớ được từ cuộc hợp AA tại hại. Anh vào nhà bếp để tráng một chiếc đĩa và thế là anh nhớ ra người thợ chữa ống nước hay đến sửa vòi nước nhà anh cách đây mười năm, và rồi thêm một loạt tên của những người phụ tá của anh ta, và rồi cậu con trai mà một hôm bị bố ép đến giúp – cậu này đã để bộ bài lên máy nướng bánh của Michael và suýt nữa đã gây ra một vụ cháy trong bếp nhà anh. Mọi thứ anh thấy, sờ hay lắng nghe đều nhắc anh nhớ đến một vài nhân vật anh đã quên không ghi lại. Một người phụ nữ anh gặp một lần tại thư viện mà vì một lý do nào đó anh không thể quên được. Nha sĩ hay chữa răng cho anh và người phụ tá. Những người bạn trước kia anh hay chơi bi a cùng hồi còn học đại học. Cuối cùng, khi anh xem lướt lại những trang anh đã ghi chép, anh nhận ra mình đã quên không liệt kê lại gia đình chồng của các chị gái: chồng và các thành viên gia đình chồng, các cháu trai và gái của anh, và rồi thêm một mối liên hệ đến một người khác, rồi một người nữa trừ anh trai anh, người đã chết từ lúc bé hóa ra lại là một sợi chỉ đứt không có đoạn nối dài như những người khác.

Khi anh kiểm tra lại danh sách mình vừa lập, con số đã lên đến bốn mươi hai ngàn, nhưng những ngày tiếp theo đó anh lại nghĩ ra một loạt những cái tên khác và những sợi dây kết nối khác – tất cả họ từ đâu đến? – và nếu anh phải đoán, thì con số có lẽ gần đến năm mười ngàn, mà thậm chí có lẽ đến bảy mươi.

“Tôi không tin có thể nhiều đến thế được” – Joyce thốt lên khi anh cho Joyce xem danh sách – “Có lẽ cậu chỉ tưởng tượng cậu nhớ những người mà cậu không thực sự nhớ”.

- Thật ra thì tớ lại nghĩ con số này là quá thấp.

- Tớ thấy khó tin. – Joyce phẩy tay phủ nhận một cách trịnh trượng, kiểu xua tay ấy luôn dùng mỗi khi muốn làm Puckett nổi điên lên. – Tính của cậu xưa nay đâu có bao giờ đánh giá mọi việc ở mức khiêm tốn đâu.

Puckett nên chôn anh ta ngay khi có cơ hội mới phải.

Joyce đã đầu hàng chứng Nháy Mắt chỉ một vài tiếng sau khi họ lên đường tìm về khu sinh sống của bầy cách cụt. Anh nằm trong một tư thế thõng thượt khiến Puckett tưởng lầm anh ngủ gật cho đến khi chiếc xe quành qua một khúc cua và Joyce ngã gục sang bên, một bên má đập vào cửa sổ. Ngay tức khắt, Puckett hiểu chuyện gì đã xảy ra. Anh giảm động cơ, đưa tay sờ cổ Joyce tìm mạch đập. Da của Joyce vẫn ấm nhưng bên dưới không có gì chuyển động – không khí không, máu cũng không. Ngay cả các cơ cũng không căng lên nữa. Đó là cái chết thứ ba Puckett chứng kiến trong hai tuần vừa rồi. Anh đã quen với các dấu hiệu của nó.

Rồi một ý tưởng xuất hiện trong đầu bảo anh phải thử theo các cổ điển kiểm tra hơi thở trên mặt kính mà anh đã quá quen vì thấy nhiều trong phim ảnh. Nhưng rồi, anh suy luận, cũng chẳng cần thiết khi mà người rõ ràng đã chết.

Trước đây anh và Joyce chưa bao giờ biết phải xem nhau là bạn hay thù. Hay có thể do sự đối nghịch và sự quí mến giữa họ đơn giản là bị gắn chặt vào nhau không thể tách rời đến độ không tài nào phân biệt được. Chính qua những cuộc cãi vã vụn vặt, họ thể hiện những thiện chí và cảm tình mà người này dành cho người kia và cả hai đều thích khi giả vờ căm ghét kẻ kia. Đó là một phần của trò chơi. Để Puckett thừa nhận anh cảm thấy phiền muộn vì mất Joyce, đó là một sự vi phạm vào quy ước.

Tuy vậy, thực tình mà nói, anh đã không buồn bã như anh vẫn tưởng. Sau rốt thì một phần trong anh từ rất lâu trước đó đã biết chuyện này rồi sẽ đến. Anh chỉ tự hỏi không biết lúc nào thì nó cũng xảy đến với bản thân anh.

Mất phần còn lại của ngày hôm ấy và nhiều giờ ngày hôm sau để anh phá mặt băng và lập một ngôi mộ tử tế của Joyce, và có lẽ quan trọng là phải đào rộng thêm nữa trước khi chân trời nuốt chửng hết ánh sáng nên anh quyết định chôn Joyce sau khi vượt qua vịnh đến trạm thứ hai. Anh khởi động lại máy và bắt đầu tiếp tục lướt đi trên đường theo hướng la bàn. Tuy vậy, chẳng mấy chốc, anh bắt đầu sốt và bắt đầu mất dần nhận thức về thực tại xung quanh. Đó là virus đang đến – anh biết. Da của anh như rời xa khỏi xương như một ngôi sao rụng rơi dần những ánh sáng lắt lay cuối cùng của nó. Mắt anh dần hoa lên và ngập nước. Điều cuối cùng anh nhớ được là lúc anh thức dậy được vài phút mập mờ sau đó và nhìn thấy bức tường băng lẫn đá đen từ từ hiện ra to dần trước khung kính chắn gió. Rồi anh lại ngủ lịm đi, một vầng ánh sáng rực rỡ màu bạc vàng hiện ra chấp chới, và khi anh cố đưa tay chạm vào nó, các cánh hoa của vầng ánh sáng khép lại thành một chiếc cột khổng lồ, to và cao như một cây bách. Chỉ nhờ vào nỗ lực phi thường của ý chí và óc tưởng tượng, anh có thể thu chiếc cột thành một chiếc que có kích cỡ của một cây bút chì số 2 – mà thật ra cây bút chì đó cũng là chiếc bút sau này anh dùng để ghi danh sách.

Joyce là người đầu tiên anh gặp khi mới vào thành phố. Ngay lập tức anh hiểu mình đã chết. Puckett bước lùi lại một bước, vấp dúi lên giày.

- Cậu làm gì ở đây? – Joyce hỏi.

Và Puckett cũng hỏi y như vậy. – Cậu làm gì ở đây?

Sau đó họ tranh cãi một lúc về một điều gì đó. Rồi hai người đi hai ngả. Một cảm giác dễ chịu, một cảm giác như mọi chuyện đúng phải như thế, một cảm giác như những ngày trước.

Puckett không thật sự cố gắng liên lạc với Joyce và anh chắc Joyce cũng sẽ nói như vậy nếu có ai đó hỏi. Mà rồi, để giữ liên lạc cũng chẳng cần thiết thật sự cố gắng. Dường như đi bất cứ đâu họ cũng được định sẵn sẽ gặp nhau. Hầu như chẳng mấy khi Puckett bước vào một quán rượu hay một nhà hàng mà không thấy Joyce đang ngồi ở đó, đập lách cách hai lọ muối tiêu vào nhau, hay chơi xếp hình bằng những chiếc lót ly bằng giấy; mà cho dẫu Joyce không có ở đó thì một vài phút sau, thế nào anh ta cũng xuất hiện. Anh không thể lang thang đi dạo, không thể di mua sắm tại cửa hàng rau quả mà không bất chợt bắt gặp Joyce ở quầy bán đồ ăn sẵn, hoặc ở cuối dãy bán hàng bán súp. Họ cứ va nhau ở rạp phim, ở phòng tập thể dục, ở cửa hàng dược phẩm, rồi ở một vài góc giao nhau của hàng ngàn con đường trong thành phố. Phải hơn một lần Puckett bước ra từ một phòng trong nhà vệ sinh công cộng và nhìn thấy Joyce đang cài thắt lưng chỉ cách anh vài bước. Học chẳng còn ngạc nhiên khi tình cờ gặp nhau nữa, và rồi nó sẽ trở thành một điều tất yếu là họ sẽ tiếp tục câu chuyện dở dang lần gặp tình cờ trước.

Chẳng hạn như, chỉ một hôm sau cái hôm anh kể cho Joyce nghe về danh sách anh đã ghi lại, anh lại gặp Joyce ở tần trệt một tòa nhà công sở, Puckett vội vã tiến về đài phun nước để uống nhanh một ngụm trong khi Joyce đang băng qua nền đá hoa ở cửa khu đại sảnh tiến về phía thang máy. Và rồi họ nhận ra hướng của họ đang đi sẽ lại giao nhau lần nữa. Im lặng một lúc, Joyce nói: “Tớ cược là tớ sẽ chỉ nhớ được giỏi lắm là hai ngàn người.” Puckett lắc đầu: “Không, tớ cam đoan với cậu nó phải nhiều hơn thế. Tới không nói về số người, cậu có thể nhớ ra mà không mấy chút công sức nào cả, cậu biết đấy, tớ đang nói về số người cậu có khả năng nhớ được khi tình huống cho phép cậu nhớ ra mối liên hệ. Lúc nào đấy, cậu cứ hãy ngồi xuống và nghĩ thêm xem.”

“Thấy chưa, khác biệt giữa chúng ta là cậu tưởng có thể trông cậy vào trí nhớ của cậu, hay ít ra là cũng đưa ra được lời giải thích cơ bản đủ độ tin cậy về cuộc đời cậu. Tới thì không. Không đời nào.”

“Tớ chẳng tin trí nhớ của tớ tốt hơn của cậu. Tớ chỉ tình cờ hiểu rõ nó hơn thôi.”

“Vậy thì hãy giải đáp câu đố này xem.” Joyce nói. “Nếu mỗi người trên thế giới nhớ được – gì ấy nhỉ? Năm mươi ngàn người – cậu nói thế phải không? Vậy thì làm sao chừng ấy người lại có thể sống đủ trong thành phố cỡ nhỏ như vầy? Nơi này không bé nhưng tớ không nghĩ có thể rộng đến thế.”

Hôm sau, họ lại tình cờ gặp nhau trong lúc băng qua góc quảng trường phía tây nam. Puckett nói:

“Trước hết, cậu có biết thật ra thành phố này rộng bao nhiêu không?”

“Thế cậu biết à?”

“Không, nhưng tớ có cảm giác nó rộng lớn hơn nhiều so với cậu tưởng. Lớn hơn khu phố này, điều đó thì chắc chắn. Tớ đã hỏi xung quanh và không ai bết những con đường kéo dài mãi đến đâu.” Câu trả lời cụ thể nhất nhận được là từ một anh chàng trước đây có tìm hiểm sơ về bản đồ học. Anh ta nói trong gần mười năm ngồi vẽ bản dồ, anh ta chưa bao giờ thấy tận cùng của thành phố. Anh ta nói – và cái này trích nguyên văn nhé – rằng nếu thành phố có đường ranh giới thì chắc mỗi lần anh ta đến gần nó đều bung ra đến tận đường chân trời.”

“Được rồi. Cứ cho là như vậy. Vậy còn cái tiếp theo là gì?”

“Gì cơ?”

“Cậu nói “trước hết” có nghĩa là còn có cái thứ hai. Vậy điểm thứ hai của cậu là gì?”

“À, thứ hai nữa là khi tớ nói mỗi người trong chúng ta nhớ được năm mươi đến một trăm ngàn người, ý tớ không phải là năm mươi hay một trăm ngàn người khác không nhớ. Có thể có rất nhiều sự trùng lặp. Ví dụ như, cả tớ và cậu đều nhớ Laura. Chúng ta cùng nhớ những người khác trong công ty. Và không khác gì là cả hai chúng ta đều nhớ Meatyard, Turner và các cậu khác.”

Lầm chạm trán tiếp theo xảy ra ở một tiệm bánh mỳ kẹp, cả hai đều tình cờ ghé vào một chỗ để ăn trưa. Bốn người phụ nữ tóc muối tiêu đang chơi mạt chược tại một bàn, hai nhân viên IAS[39] ngồi một góc lặng lẽ quan sát khắp phòng. Chẳng hiểu sao họ vẫn mặc đồng phục có cổ và cổ tay màu vàng, mặt dầu Puckett không thể nghĩ ra còn tổn thất nào có thể xảy ra ở thành phố này.

Joyce bắt đầu bằng câu:

“Tớ nghĩ có khác đấy.”

“Cái gì khác?”

“Sự thật là chúng ta nhớ Turner, Meatyard và những cậu khác ở trạm. Cậu nói không khác gì, tớ nói là có.”

“Ý tớ không phải là chuyện đó không có ý nghĩa gì. Chỉ là nó không thể thay đổi những chuyện đã xảy đến với họ, không phải thế sao?”

“Thật thế ư? Cậu không nghĩ là trí nhớ của Laura đã làm thay đổi những chuyện xảy ra với chúng ta?”

“Đương nhiên là có. Nhưng Laura vẫn còn sống. Hay ít nhất ta cũng đoán vậy.” Anh nhấp một ngụm cả phê. Ngay cả sau mười năm không bia rượu, mỗi khi ăn bánh mỳ kẹp và khoai tây chiên, anh lại them gọi một cốc bia quá thể. Nhưng, cũng như mọi lần, anh luôn luôn chống lại sự ham muốn.

“Ừ. Và chừng nào ta còn sống thì ta còn giữ cho một trong số họ sống. Hãy nghĩ về điều đó, Puckett.” Joyce nói, “Hãy nghĩ về tất cả những người đã biến khỏi nơi đây sau khi chúng ta chết. Chắc phải có một người nào đó đang sống chỉ về phần này của thế giới nhờ vào cậu bởi vì cậu đang sống nhờ vào một người khác. Cậu có thể nói điều đó không quan trọng thật ư?”

Như thường lệ, Joyce không làm rõ được luận điểm của mình. Nhưng cũng như thường lệ, trong những câu của anh luôn có một vài cái đúng. Lẽ dĩ nhiên điều đó quan trọng; Puckett không nghi ngờ gì về điều đó. Tuy vậy, anh đáp: “Ý mình chỉ là chúng ta không có khả năng ảnh hưởng đến những chuyện xảy ra ở bên ngoài nơi này. Mũi tên chỉ đi một hướng, và chỉ một hướng mà thôi.”

“Mình không chắc là tất cả mọi người sẽ tán thành ý kiến đó của cậu.” Joyce nói, nhưng Puckett đã quá mệt mỏi phải tranh cãi nên anh cũng không bắt Joyce giải thích.

Tối muộn ngày hôm đó, trên đường đi bộ về nhà xuyên qua những con đường vắng lặng, đèn chiếu xanh mở, anh nhận ra anh trai của anh – người đã qua đời khi chỉ mới mười một tuổi và lúc đó Puckett chỉ mới lên bốn - ắt hẳn phải sống trong thành phố cho đến gần đây, khi chính Puckett cũng chết và những ký ức về người anh của anh cũng tan biến khỏi thế giới trên mặt đất.

Lạy Chúa tôi, Puckett nghĩ. Phải gần bốn mươi năm.

Trước đấy anh đã tìm hiểu và nhận thấy bố mẹ, ông bà, vợ, con trai anh, và một loạt những người anh quen biết đã sống cả đời trong thành phố, mãi đến phút anh hồn lìa khỏi xác. Thậm chí anh có thể thừa nhận anh đã tập thích ứng với sự thật đó mặc dầu thật là khó khăn khi trong đó có một số người khiến anh đau lòng mỗi khi nhớ đến. Con trai anh, chẳng hạn, chẳng hạn. Nói chỉa mới mười lăm tuổi, cái thời đẹp nhất của tuổi trẻ. Nhưng chẳng hiểu sao chưa bao giờ trong đầu anh nghĩ người anh trai đã ra đi từ lâu lắm rồi lại là một người trong số họ. Nó làm anh cảm thấy như thể đã lang thang vào một ngôi nhà trống trải xa lại, một cánh cửa ở cuối hành lang ngoằn ngoèo dẫn vào căn phòng khi còn bé anh thường ngủ. Anh cảm thấy hầu như sợ hãi không muốn bước vào trong, nhưng anh biết nếu không vào, anh sẽ hối tiếc mãi mãi.

Lúc về đến nhà thì Puckett cũng đã quyết định xong. Anh sẽ lục tung thành phố để tìm ra dấu vết về người anh đã mất.

* * *

Cuộc truy tìm hóa ra không khó như anh tưởng. Ý tưởng đầu tiền của anh là lần theo những tài liệu dân số cũ của thành phố để tìm tên anh trai. Có một thư viện bỏ trống quanh góc phố gần nhà với chiếc cửa chính đã bị tháo trộm ra khỏi lề và chở đi mất. Khi biết được các ngăn kệ bên trong hầu như trống trơn, anh vẫn nghĩ đó là nơi để bắt đầu tìm kiếm. Trong Phòng Lưu trữ ở tầng ba, anh tìm thấy một ngăn kéo có dán bên ngoài, cứ như là có phép màu vậy, ghi
DỮ LIỆU ĐIỀU TRA DÂN SỐ - NĂM NĂM VỪA QUA. Anh dùng một thiếc thước kim loại nạy khóa. Nhưng chiếc ngăn kéo đã bị ai đó láy hết mọi thứ và cái duy nhất còn lại bên trong là một lọ vaseline chứa đầy những sợi chun màu đỏ. Đúng lúc dợm chân bỏ đi, anh thấy một dãy danh bạn điện thoại xếp chồng sau bàn hướng dẫn. Những cuốn danh bạ này đã được ghi cách đây mười năm. Dù vậy, anh vẫn tìm thấy tên anh trai ở đó, địa chỉ ở vùng ngoại ô khu đài tưởng niệm.

Anh giật trang giấy khỏi cuốn danh bạ và mang theo luôn tấm bản đồ gấp nhỏ ở bìa cuối. Một luồng khí lạnh lướt qua trong khi anh đang đi loanh quanh ngó nghiêng tìm đường. Đôi tai bắt đầu nhức buốt, anh bèn kéo cổ tai áo lên và áp vào hai bên thái dương cho đến lúc anh có thể nghe thấy những âm thanh ầm ầm và lạ lẫm, chúng luôn làm anh nghĩ đến những khúc gỗ đang lăn xuống đồi.

Tấm bản đồ lấy từ quyển danh bạ có vẻ như là một tác phẩm biểu đồ nghệ thuật lập thể hơn là một chiếc bản đồ thực thụ. Một vài con đường nhỏ không hề xuất hiện trên bản đồ bị chèn vào giữa những con phố khác đáng lẽ phải nằm kề nhau. Và một số đường trên bản đồ đã bị thay dổi vị trí hoàn toàn, chúng giao nhau ở những đoạn khác thực tế, giống mấy tay cẩu thả trong siêu thị cầm hàng lên ngắm nghía rồi bỏ đại vào một ngăn kệ tiện tay nhất. Một trường hợp nữa là sân golf đầy cỏ dại héo khô nằm chình ình ngay ở vị trí đáng lẽ phải là bốn dãy nhà được đặt tên theo bố thành phố lớn ở miền Nam châu Phi: Kinshasa, Nairobi, Lusaka, Johannesburg.

Hơn một lần Puckett phải tìm lại đường cũ và đành hỏi thăm người đi đường. Một bên đế giày của anh long ra và bắt đầu đập lộp cộp trên mặt đường.

Bất chấp mọi chuyện, anh cố tìm ra căn nhà đã định.

Anh đi thang máy lên tầng năm, dè dặt gõ vào cánh cửa ở địa chỉ ghi trong danh bạ, và rồi nắm lấy tay nắm cửa. Anh đã tưởng căn hộ không có người ở - cũng chẳng hiểu vì sao anh dự đoán thế - nhưng ngay lúc anh sắp sửa đẩy cửa thì một người đàn ông trung niên dáng mảnh khảng đến mở cửa. Người đàn ông đeo kính, kính dính một vết mỡ không màu, và một mớ tóc vàng xơ xác buông rũ trên cặp long mày. Anh ta đang ăn nho khô từ một chiếc cốc giấy.

“ Anh có cần tôi giúp không?” Sau một vài giây in lặng, anh ta hỏi và Puckett nhận ra mình đã đứng sững nhìn anh ta như một thằng đần.

“Tôi xin lỗi.” anh nói. “ Chắc là tôi nhầm. Tôi đang tìm một người trước đây sống ở địa chỉ này. Hoặc là bây giờ anh ta vẫn còn sống ở đây. Ít ra là tôi đã nghĩ vậy.”

Người đàn ông bỏ tọt một hạt nho khô vào mồm.

“Anh ta tên là gì?”

“Nathanial Puckett.”

“Hừm. Anh ta dọn đi rồi, - ờ, - cuối cuộc tản cư thì phải. Anh biết anh ấy à?”

“Anh ta là anh trai tôi.”

“Anh tên là Mikey?”

“Vâng … Michael.”

Người đàn ông gật đầu và bước sang một bên. “Vậy vào nhà đi. Trước đây anh trai anh và tôi sống với nhau.”

Trước đây anh trai anh và tôi sống với nhau. Rõ ràng, đơn giản vậy. Puckett hầu như không tin được. Anh ngồi xuống chiếc ghế sofa bọc vải màu xanh sọc trắng như một con thú to tướng ngồi chễm chệ chiếm cả nửa căn phòng. Xung quanh không còn chiếc ghế nào khác, vì vậy người đàn ông đeo kính ngồi ngay bên cạnh anh. “Tôi đoán là anh muốn hỏi về anh trai anh.” Anh ta nói. “Bắt đầu đi! Tôi không phải đối đâu.” Anh ta đã ăn hết nho khô và bọp chặt chiếc cốc giấy trong tay rồi bắt đầu chầm chậm chuyển từ tay này sang tay khác, vuốt phẳng những nếp gấp, những chỗ lồi. Mọi thứ về anh ta đều có vẻ thong thả và diễn ra với một tốc độ khoan thai, chỉ trừ cái thói quan cứ mở mồm ra là nói toàn câu cụt lủn như thể để bù lại thời gian cho những việc khác, Puckett cho là vậy.

Người anh trai này luôn là một ẩn số đối với Puckett, một người lạ tự một hồn ma đi một chiếc xe đạp địa hình với một chiếc cổ bị gãy, một người đã sưu tầm truyện tranh, thức khuya xem tivi và đã có lần thuyết phục được Puckett thu tròn người lại chui vào túi ngủ để anh ta quay tít túi quanh phòng. Đó là tất cả những gì anh nhớ về anh ruột mình. Nhưng những giờ sau đó, anh biết thêm được một số thứ. Bởi do bản chất cái chết của mình, không có gì ngạc nhiên là Nathaniel đã nhận lấy một phòng ở một trong hằng hà sa số các trại trẻ mồ côi như đa số trẻ em trong thành phố. Nhưng mặt dù không bao giờ lớn hơn mười một tuổi, anh vẫn quyết định sẽ chuyển ra ngoài sống một mình. Anh vẫn tiếp tục đi xe đạp trong một vài năm mặc dù lần này là xe đua thay vì xe địa hình. Anh đã bị tai nạn ba, bốn lần trước khi quyết định bán nó. Sau đó, anh trở thành một vũ công afficionade[40] ở hệ thống xe điện ngầm. Vào những chiều Chủ nhật, anh thường lái xe hơi hàng giờ liền đến tận khu đất sét trắng rồi đôi khi ngắm nhìn những chiếc ô tô khác, những đường hầm tối om và những khoảng sân ga trông như những bể cá. Suốt bảy năm, anh làm việc trong một cửa hàng bán mô hình máy bay và những bức tượng đúc tí hon dành cho những thanh niên luôn luyến tiếc thời thơ ấu đã qua mà anh không bao giờ bị mất đi. Rồi sau đó anh có công việc mới: xén cây cảnh trong một nhà kính trồng cây và rồi sau đó làm phụ tá quản điền ở một trong những khu vườn cây cảnh nghệ thuật lớn nhất thành phố.

Người đàn ông kể với Puckett, anh trai anh đã sống trong căn phòng thừa ở căn hộ này được gần năm năm. Anh ta gặp Nathaniel tại một buổi thuyết giảng về “Truyện tranh với tư cách là một tác phẩm văn học”, anh kể. Hồi còn sống, anh ta là một giáo viên dạy tiếng Anh và vốn đam mê cái mà anh ta gọi là “truyện có minh họa”. Về phần Nathaniel, truyện tranh vẫn chiếm phần lớn những thứ anh đọc. Kể từ lúc đến thành phố, anh đã gây dựng được một bộ sưu tập đáng kể. Sau buổi thuyết trình ngày hôm đó, Nathaniel mời anh ta về nhà, cho xem những cuốn truyện tranh anh có.

“Tôi được mời đến. Và tôi chưa bao giờ đi.” Anh ta nói. “Nói thế nào nhỉ? Tôi mới toanh. Cần một chỗ để ở, và anh trai anh thì cần một người làm bầu bạn. Mọi chuyện thế là được giải quyết.”

“Anh ấy có bao giờ nói về tôi không?” Puckett hỏi.

“Anh và cả gia đình anh nữa.”

Puckett nghe thấy tiếng mình thở dài. “Tôi không hiểu vì sao tôi lại cảm thấy nhẹ nhõm khi biết điều đó. Tôi hầu như không… và giờ thì tôi ở đây…” Anh lung búng vì những ý nghĩ cứ vấp vào nhau. “Anh biết không, tôi không dám chắc anh ấy sẽ nhớ tôi.”

“ Anh ấy nhớ đấy. Hai anh không có cơ hội nói tạm biệt với nhau phải không?”

“Nói trực tiếp ấy à? Không. Mẹ có dắt tôi đến mộ anh ấy một lần nhưng lúc đo tôi còn hơi bé. Căn bản là sau một thời gian ngắn thì tôi thôi không nghĩ đến anh ấy nữa.”

Mãi trong lúc nói chuyện, người đàn ông cứ khoan thai nắn bóp chiếc cốc giữa các ngón tay và giờ thì cái vật trong tay anh ta gần như bị vo tròn.

“Lời vĩnh biệt rất quan trọng. Lúc tôi chết gia đình tôi ở bên cạnh giường tôi đấy.”

“Anh mắc bệnh à?”

“Bạch cầu. Một khoảng thời gian tồi tệ.”

“Tôi rất tiếc.”

“Chẳng có gì mà tiếc.”

“Mà gia đình anh ở đấy à?”

“Ừ, họ ở đấy. Anh muốn nghe chuyện không?”

Và rồi anh ta bắt đầu câu chuyện.

Anh kể đã ốm một thời gian dài trước khi nhập viện. “Gần ba năm. Người ta thường nói là muốn chết ở nhà mình. Nhưng tôi thì tôi sẵn sàng đi viện. Những tấm drap trải giường đã thanh trùng, rồi máy móc, đủ mọi thứ. Cỏ vẻ như chỉ có ở viện mới dễ dàng hơn. Ý tôi là dễ tử bỏ cái thằng tôi hơn. Ít thứ để mất, để phải rời bỏ hơn. Anh phải hiểu là lúc đó tôi đau lắm. Nó đau nhức suốt một quãng thời gian dài. Tôi sẵn sàng chết. Dù vậy, mỗi khi thấy hồn dần lìa khỏi xác, tôi lại nhìn ảnh vợ con trên tường, hay để ý đến chiếc ghế cạnh tủ, nhớ về bản thân tôi trước kia khi tôi có thể nhấc nó lên, hay bất cứ thứ gì trong cả ngàn thứ khác. Chúng cứ giống như những chiếc nút thắt nhỏ mà tôi không tài nào mở được. Cuối cùng, tôi quyết định là nếu phải chết, tôi sẽ chết ở một nơi xa lạ. Có lẽ tôi đã sẵn sàng chuyển đến một nơi xa lạ nhất trong những nơi xa lạ. Tôi cũng chẳng biết nữa. Dù sao thì tôi cũng bảo gia đình tôi đưa tôi vào bệnh viện, và họ đã làm vậy. Về chuyện này thì họ thật là tốt. Mỗi ngày họ đến thăm tôi vài lần - kể cả đứa con trai lớn nhất lúc đó còn đang học đại học. Một hôm, Clay – đó là tên thằng con – hỏi tôi là liệu có tin vào cuộc sống cõi âm không. Tôi không biết phải nói với nó như thế nào. Anh có biết những câu chuyện thường nghe về những người băng qua một đường hầm đầy ánh sáng trắng lóa và ở đầu bên kia, chẳng bao giờ nghĩ những câu chuyện như thế giúp được gì. Hừm, khó mà giải thích được vì sao, nhưng nó làm tôi cảm thấy nghi ngờ tính xác thực của chúng. Dù vậy, tôi vẫn suy nghĩ về điều đó. Người ta có lúc đã tin rằng nếu anh nhìn vào mắt một người chết, anh có thể thấy cuối cùng người ấy thấy trước khi chết.Anh có biết điều đó không? Tôi lại luôn tưởng tượng ra điều ngược lại. Là khi anh chết thì thị giác của anh tiếp nhận theo hướng ngược lại. Thời gian lộn ngược từ trong ra ngoài rồi thay vì nhìn thấy những gì mới xảy ra, anh nhìn thấy những thứ sắp đến. Tuy vậy, tôi muốn trả lời câu hỏi của con trai tôi nếu như có thể. Lúc đó, tôi không biết liệu tôi chết nó sẽ ở bên giường hay không. Mà cũng không biết ngay cả khi nó sẽ ở bên giường thi tôi có thể nói với nó được gì không. Vì vậy, tôi quyết định viết cho nó hai lá thư. Một lá nói sau khi chết sẽ chẳng có gì cả - tất cả gói gọn trong một cái khép mắt, thâm chí bong tối cũng không. Tôi bỏ lá thư đó vào trong một chiếc phong bì màu đỏ. Và lá thư hai nói điều đó là hoàn toàn thật, những gì mà con đã nghe người ta nói – đường hầm đầy ánh sáng, những người thương yêu thân thuộc vẫy vẫy tay chào, và cuối cùng là Thiên đường – hay tận cùng là một thứ gì đó tương tự. Tôi cho lá thư đó vào một chiếc phong bì màu xanh. Lẽ dĩ nhiên còn những khả năng khác, nhưng hai trường hợp đó với tôi là khả dĩ nhất. Tôi muốn giữ cho vấn đề đơn giản thôi. Tôi sáng tác ra một câu có vần để không lẫn hai cái với nhau: “Đỏ từ. Xanh tân.” Nhiều ngày liên, tôi liên tục lẩm bẩm một mình. Đỏ tử. Xanh tân. Đỏ chết chóc. Xanh hy vọng. Anh hiểu không, vào phút cuối, tôi sẽ chọn một trong hai cái khi nhắm mắt xuôi tay. Nhưng rồi tôi bắt đầu lo là tôi sẽ không nói được khi thời khắc ấy đến. Tôi nhờ cô y tá đặt hai lá thư vào hai tay tôi, khép tay tôi nắm chặt lấy chúng. Phòng tôi nằm có một chiếc cửa sổ và tôi có thể nhìn thấy bầu trời bên trên sân thượng của nhà để xe không ngừng biến đổi. Mới đầu là mặt trời, rồi sau đó là những vì sao, tiếp đến lại là mặt trời. Đại loại là vậy. Rồi vào buổi tối vài ngày sau đó, cuối cùng tôi cũng chết. Như tôi kể đấy, cả gia đình tôi đều có mặt. Vợ và hai đứa con trai. Tôi có thể thấy cái chết đang đến. Lần này thì không còn nút thắt nào ràng buộc tôi ở lại. Tôi thả một chiếc phong bì và nắm chặt chiếc kia bằng tất cả sức tàn còn lại.”

Puckett bị lôi vào câu chuyện. “Anh đã giữ lại chiếc phong bì nào?”

“Chiếc màu đỏ.” Người kia nói: “Đỏ tử.” Phần dưới khuôn mặt người đàn ông co giật một cách kỳ quặc. “Rõ ràng là lúc đó tôi lú lẫn hết cả.”

Puckett cười lớn.

“Hẳn vậy.”

“Nếu tôi có cơ hội làm lại, dĩ nhiên tôi sẽ chọn cái màu xanh.”

“Dĩ nhiên.”

Sau đó cả hai cùng chìm trong im lặng. Phải đến nửa phút sau, người đàn ông nghiêng đầu qua một bên và ánh sáng từ bên ngoài cửa sổ chiếu lên vết dầu trên mắt kính phải chiếu ra những tia sáng đủ màu. “Anh đang nghĩ gì vậy?” Người kia hỏi.

“Sao anh lại hỏi vậy?”

“Anh đang bóp chặt sống mũi. Đó là cử chỉ lúc anh suy nghĩ. Anh làm vậy khi tôi nhắc đến những cuốn truyện tranh của trai anh, rồi khi tôi kể về con trai tôi, và bây giờ anh cũng làm vậy. Tôi rất giỏi trong việc nhận ra những chi tiết như vậy.”

Puckett đặt tay lên gối. “Tôi đang nghĩ là tôi phải cảm ơn anh vì đã dành nhiều thời gian cho tôi đến vậy. Tin tôi đi, nó thật sự giúp tôi nhiều lắm. Nhưng bây giờ tôi phải đi rồi.”

Lò xo của chiếc đi văng kêu cọt kẹt khi Puckett nhấc mình đứng dậy. Tuy vậy, trước khi anh bước đến cửa, người kia nói: “Anh biết không, anh trai anh là người bạn thân duy nhất của tôi ở thành phố này. Có ai đó để nghe mình kể chuyện thì thật là tốt. Ý tôi muốn nói là anh cứ trở lại đây lúc nào cũng được.”

Anh ta nghiêng người về phía Puckett khiến anh nghĩ hẳn phải là một cái bắt tay. Nhưng khi Puckett đưa tay ra để bắt lấy tay anh ta, người kia thay vào đó, lại đưa cho anh chiếc cốc giấy – giờ là một viên giấy tròn trịa nhỏ xíu bị miến nhẵn mịn.

“Anh giúp tôi ném cái đi được không?” Anh ta nói. “Có một thùng rác ngay bên cạnh thang máy.”

* * *

Lúc đó Puckett đang nghĩ gì?

Những người đưa thư.

Cụ thể là số người đưa thư anh đã biết trong suốt cả cuộc đời.

Họ là một nhóm người nữa mà anh đã quên không tính, tuy cho đến lúc này thì anh chỉ có thể nghĩ ra được tám người cụ thể. Một người luôn yêu cầu xem bằng lái xe của anh khi anh ký nhận bưu điện, là người mà anh tình cờ bắt gặp đang mua một két rượu to tướng, và nửa tá những người khác.

Anh tin chắc có thể nghĩ ra thêm được vài cái tên nữa nếu để cho đầu óc mình tự do suy tưởng. Có lẽ câu chuyện bức thư đã khiến anh bắt đầu nghĩ đến điều này. Vì nó khiến hình cả đứa con trai hiện lên trong đầu anh, rồi người vợ hai, rồi bố mẹ - những người sẽ đứng quanh giường anh nằm, giả sử trước đấy anh phải vào nằm viện.

Anh cố hết sức không nghĩ đến họ. Thật là một việc quá nặng nề.

Không khí lạnh hơn so với khoảng một giờ trước, một màn mây dày đặc đã kéo đến khi anh ở trong nhà người kia. Lúc đang đi bộ về nhà, anh tình cờ nghe thấy hai người đàn ông, khoảng chừng ba mươi tuổi đang đưa ra các giả thuyết làm thế nào để liên lạc được với Laura. Đó là đề tài đang thịnh hành ở mọi nơi trong thành phố, mặc dù nó chẳng đưa ra một sáng kiến nào cụ thể.

“Có ai nghĩ đến việc dùng một bảng Cầu cơ[41] chưa?” Một trong hai người nói.

“Được, cứ cho là cô ấy có thể dùng một chiếc bảng Cầu cơ để bắt liên lạc với chúng ta, nhưng ngược lại thì không thể. Hiểu không, tôi thì tôi đang nghĩ chúng ta có thể tụ tập mọi người lại và thử, anh biết đấy, thử vạch ra các kế hoạch hay một cái gì đó đại loại như thế. Một kế hoạch gì đó có thể trung hòa mọi ý kiến. Cô ấy tin vào những thứ đó, hay ít nhát là có lúc cô ấy đã tin.”

“Tôi không thấy có lý do vì sao ta không thử chiếc bảng Cầu cơ ít ra một lần cho biết.” Người đàn ông giọng lanh lảnh của phim kinh dị. Họ chui lên từ những nấm mồ!

Puckett băng ngang qua sau một lùm cây, và giọng của họ xa dần.

Tại chiếc ghế băng đợi xe buýt ở góc đường Georgia và đường Sáu-Mươi-Lăm, một người đàn ông mặc một bộ quần áo lem nhem vệt dầu nhớt đang chỉnh lại tư thế bằng đôi tay thọc trong túi quần. Puckett nhớ lại khoảng hai mươi mấy người thợ máy mà anh biết mặc dù anh chắc mình đã viết tất cả tên họ vào danh sách; anh sẽ kiểm tra lại danh sách cho chắc ăn.

Tại đầu trũng phía bên kia sân golf, một người đàn ông mù đang mò mẫm rìm đường đi dọc vỉa hè, cứ nắm lấy từng xoắn râu mà giật. Puckett có thể nhớ được ít nhất là sáu người khiếm thị.

Gần đến nhà thì Puckett thấy Joyce từ một cửa hiệu đồ trang sức bước ra, so vai rụt cổ vì gió quất vào mặt. Bất chợt anh cảm thấy xương cốt mỏi rã rời. Có lẽ đó là do anh đã đi bộ khá xa, hoặc có thể đó là vì cuộc nói chuyện với người đàn ông làm nghề dạy tiếng Anh, hoặc có lẽ chỉ là do cố gắng quá mức để nhớ về người anh trai sau từng ấy năm xa cách, tựu trung lại vào lúc này, anh không ngại gì hơn là phải sa vào một cuộc tranh cãi vô bổ nữa.

Anh ẩn mình và một mái hiên và chờ Joyce đi khỏi. Joyce đang áp tai và đồng hồ đeo tay, khẽ lắc lắc cổ day và không nhìn thấy Puckett. Puckett nhìn theo bạn băng qua đường rồi bước ra khỏi mái hiên, thổi một hơi dài vào lòng bàn tay, và giờ mới bắt đầu cảm thấy cái buốt giá trên hai má.

Anh ngước nhìn bầu trời, màu xám và trắng của những bông tuyết xoáy cuộn tròn vào nhau thành một hình thù mờ ảo.

Đừng lại là nó, anh nghĩ.

Tuyết đang rơi.

MƯỜI: KHE NỨT

Băng. Băng giá. Đóng băng. Băng qua. Ngã tư. Giao lộ. Lụa. Áo cưới. Nhẫn cưới. Vòng lửa. Vòng băng. Băng. Tảng băng. Tảng băng trôi. Cạo râu. Râu mọc. Run rẩy. Rơi. Tháng Mười. Tháng Mười một. Tháng Mười hai. Christmas. Xmas. Dấu “X”. Kho báu. Vàng. Bạc. Chuông bạc. Chuông ngân. Xe trượt tuyết. Tuyết. Băng. Gạo trắng. Chuột. Mèo. Ria. Kéo. Giấy. Thiên thần giấy. Bánh thiên thần. Tiên tửu. Ambrosis[42]. Ambrose Bierce[43]. Mexico. Người Mexico. Đậu nhảy. Nhảy dây. Cầu treo. Vực sâu. Khe núi. Núi băng trôi. Núi băng.

Trong khi vẫn cảm thấy mệt mỏi lo âu về chiếc xe trượt, những từ ngữ đó cứ bay, nẩy trong đầu cô hệt như một quả bong ni, một tiếng kêu vo vo buồn bã không dứt mà cô cũng chẳng buồn làm gì để kiểm soát hay ngăn nó lại. Cô đang cố tìm ra thêm một từ, rồi lại một từ nữa trong mỗi bước cô đi – cố gắng tìm kiếm điểm cân bằng lý tưởng của sự vận động trí não và cơ thể để khỏi phải nghĩ quá nhiều đến việc có hay không nên đến khu trú ngụ của bầy cánh cụt, về những gì cô sẽ tìm thấy khi đến đó, về việc liệu nó có tạo ra điều gì khác nếu tất cả những bài tưởng thuật cô đọc là thật và mọi người, tất cả mọi người trên thế giới, tất cả những người cô biết, đều đã chết.

Cô không biết – không muốn biết – câu trả lời.

Trả lời. Chất vấn. Tuyên cáo. Căng thẳng.

Mỗi bước sải chân dài hơn một bàn chân một chút – cứ cho bằng một bàn chân cộng thêm một tấc – có nghĩa là (cô làm phép tính) cô có thể đi được khoảng chừng một dặm trong thời gian ba ngàn năm từ hiện lên trong óc. Nếu phương hướng đang theo là đúng, cô có trước mặt mười tám dặm để phải vượt qua và sáu mươi ba ngàn từ để nghĩ đến. Không lâu sau khi vượt qua vịnh Sương Mù, chiếc xe trượt đã ngừng chạy và các thanh trượt ở một vùng băng nhẵn phẳng lỳ. Những chiếc mái chèo đã kẹt cứng, cả chiếc xe nặng nề tắt máy trôi từ từ trên mặt băng, cào thành một vệt dài chừng hai tấc trước khi đứng sựng lại. Cô đã thử mọi cách có thể nghĩ ra để khiến động cơ khởi động lại. Dù vậy, cô không phải là thợ máy và chẳng mất bao lâu, cô nhận ra chiếc xe đã hỏng quá khả năng sửa chữa của mình.

Không có nghĩa là nó đã hỏng đến mức không còn ai có thể sửa chữa được. Vấn đề có thể chỉ đơn giản là hết nhiên liệu hay một mạch điện đã cháy. Nhưng không có dụng cụ thích hợp, không có ánh sáng tốt, không có phụ tùng thay thế, cô biết mình không có tí may mắn nào trong trường hợp này. Cô đứng trong cái giá lạnh, hai tay ôm lấy mặt. Tuyết dưới ủng mềm và dày. Gió vạch lên mặt tuyết hàng ngàn đường ngoằn ngoèo như những con rắn nhỏ. Cô leo lại vào bên trong khoang lái. Bên trong hơi ấm đã bốc hết. Cô sập cửa lại.

Cô đi gần hết quãng đường quanh mô đất của đảo Ross và không có lý gì giờ cô nên quay lại. Cô nhớ có một chuyện đùa khá cũng về một người đàn ông đã bơi qua ba phần tư dòng sông thì quyết định bơi ngược lại trở lại, đơn giản vì anh ta thấy mệt quá không thể bơi tiếp được nữa. Trong câu chuyện cô được nghe kể thì đó là một người Canada, mặc dù ở những vùng khác người ra kể đó là một người Mexico. Và ở những vùng giáp ranh biên giới, cả về phía bắc và phía nam, người ta chắc như đinh đóng cột anh ta là người Mỹ.

Nước Mỹ. Người Mỹ. Kỳ công. Động cơ. Tàu kéo.

Chỉ còn một lựa chọn dành cho Laura – theo cách nhìn nhận của cô thì là vậy.

Cô không thể quay lại, không thể ở lại, chỉ còn con đường đi tiếp. Đợi cho đến khi cảm thấy hơi ấm cuối cùng bay đi nốt, cô nhặt lấy dây đai và ván trượt ra khỏi ngăn chứa hành lý, đi ván trượt, buộc người vào phía trước xe.

Cô đổ người về phía trước và cố kéo hết sức kéo xe đi. Lực bất tòng tâm. Chiếc xe là một ngôi nhà, là con cá nhà táng. Cô ra sức kéo đến nỗi một chiếc ván trượt thọc sâu vào tuyết, chọc qua lớp vỏ băng giòn bên dưới tạo ra một âm thanh như tiếng xe giấy. Chân trái ngập lên đầu gối. Cô rướn người lên và cố lại lần nữa. Lần này cô dùng cả hai chiếc gậy để chống đẩy, người lao về phía trước trong cơn gió, hai vai so lại và gồng toàn thân, lấy hết sức có thể. Cô nhấc mình đi được một bước, rồi bước nữa, rồi bước thứ ba. Dấu trượt trên tuyết có vẻ dài ra được một ít nhưng chiếc xe không hề di chuyển. Cô quyết định sẽ dỡ bớt đồ trên xe cho nhẹ. Đơn giản là cô cũng chẳng còn cách nào khác.

Chiếc xe có hai phần: khoang lái là một, khoang chứa đồ dự trữ là hai. Cô bắt đầu bằng cách tháo khoang lại ra khỏi thanh trượt, tháo dây xích nối nó với khoang dự trữ và đẩy nó trượt sang một bên. Nó nằm yên trên tuyết được vài giây rồi những cạnh sắc đâm vào nên tuyết tạo ra một hình vuông, mỗi cạnh đúng bốn foot. Sau đó cô lấy chiếc xẻng sau khoang dự trữ vẫn dính vào thanh trượt và bắt đầu xúc đi lớp tuyết dồn đống xung quanh cửa khoang lái. Cô tống tất cả mọi thứ cô nghĩ sẽ không cần đến vào khoang lái: máy chồng quần áo, ba tấm gỗ ép lớn, kem chống nắng – dĩ nhiên, một trong hai chiếc nồi cô mang theo để nấu, chiếc ngăn kéo trước nay vẫn dùng chứa thực phẩm đông lạnh – thức ăn chứa bên trong cô đã đổ hết vào ngăn dự trữ. Cái gì bỏ lại sau thì, cô ngẫm, sau này trên đường quay lại cô vẫn có thể lượm lặt.

Cô đóng cửa, buộc dây đai quanh người, giật mạnh dây theo dấu vết xe trượt để lại. Chiếc xe nhúc nhích một cách miễn cưỡng – mới đầu rất chậm, sau nhẹ dần. Sau một vài bước sải đầu tiên, cô bắt đầu thấy mình chầm chậm lướt trên băng, cô gắng sức bước đều. Khoang lại dần khuất khỏi tầm mắt. Chiếc xe nhẹ hơn nhiều so với trước. Giờ chỉ còn một nửa cản nhà, một nửa con cá nhà táng.

Cá nhà táng. Tang thương. Khóc than. Nghiến răng.

Laura nhớ chỉ ngay sau khi vào làm việc ở Coca-Cola được một thời gian ngắn, cô đã bắt đầu nhiễm thói quen nghiến răng. Đôi khi cả trong giấc ngủ, một cách vô thức và sau đó cũng chẳng nhớ gì. Cô thức dậy vào buổi sáng với quai hàm đau nhức mà không hiểu tại sao cho đến một hôm nha sĩ của cô nhận ra lớp men trên răng cô đã bị mài nhẵn như ngọc trai. “Thật sự mà nói, tôi chưa bao giờ gặp một hàm răng nào lại hỏng nhanh như vậy.” Ông ta bảo cô. “Cứ như cô đặt răng mình và một chiếc máy mài đá vậy.” Ông kiểm tra hết cả hàm răng của cô với một chiếc đèn pin nhỏ rồi tắt đèn đi, nhìn thẳng vào mắt cô và hỏi: “Đã bao giờ cô nghĩ đến việc thử một liệu pháp điều trị nào chưa?”

Trong một thời gian ngắn, nó là chủ đề ưa thích của cô trong các bữa ăn tối, là câu chuyện cô sẵn lòng kể mỗi khi có ai nhắc đến chuyện răng lợi hay tâm thần họ hay những gợi ý quá táo bạo của một số người lạ đang hành nghề y.

Nhưng đã nhiều tháng trôi qua kể từ khi cô bắt đầu nghĩ về nó.

Đã nhiều tháng trôi qua kể từ lần cuối cô nghĩ về người nha sĩ.

Người có lẽ giờ đã chết.

Nha sĩ. Bác sĩ. Cặp đôi. Cục tẩy. Tẩy rửa. Thuốc tẩy. Chất ăn mòn.

Cô không thể mong sẽ đi ngang một chỗ trú ẩn khác trước khi đến được bờ biển. Đã có thời, cách đây không lâu lắm, có đến hàng trăm khu tạm náu nhỏ rải rác khắp vùng Nam Cực, nhưng thời đó kết thúc bằng cách đây phải ba mươi năm về trước, khi mọi chứng cớ rõ ràng cho thấy các đỉnh băng bắt đầu tan. Quả có thế, ít băng đóng hơn có nghĩa là dễ tiếp cận các nguồn khoáng sản dưới đất hơn. Nhưng đồng thời cũng có nghĩ là nhiều nguy cơ nước biển sẽ dâng cao, khí hậu thay đổi; đa số các quốc gia trên thế giới đã cân nhắc, so sánh giữa lợi ích và rủi ro tài chính, và quyết định rút lại các nguồn đầu tư vào lục địa. Cả vùng Nam Cực một vài năm sau đó sẽ được bộ ba tập đoàn mua lại – Công ty Coca-Cola, Bertelsmann và FCI – sau khi Nam Phi và Argentina, hai nước cuối cùng trong số ba mươi bảy quốc gia đã có thời đòi chia phần lục địa, trải qua một cơn khủng hoảng tài chính. Ngay lập tức, số đoàn thám hiểm nghiên cứu đã giảm xuống chỉ còn một, hai đoàn – một phần là vì vậy; và một phần khác không thể phủ nhận là do bộ ba tập đoàn sở hữu lục địa từ chối rất nhiều đoàn khoa học vào lục địa và cũng bởi những nơi tạm trú ban đầu chưa được phát triển thành các trạm nghiên cứu. Chúng cho thấy các quốc gia hiện nay không còn quan tâm đến vấn đề này nữa, như những chiếc cờ đã cắm suốt bao năm qua trên những mảnh đất hoang vu, xám xịt của mặt trăng. Những khu lán trại trú tạm và những thiết bị cồng kềnh đã hỏng hóc hết và được các máy bay vận tải cỡ lớn chở đi. Người cũng được di tản. Laura nhớ có hai đoàn nghiên cứu khác cũng được cấp phép vào lục địa cũng trong khoảng thời gian cô được Coca-Cola phái đến đây. Một trong hai đoàn được chỉ định ở một vùng heo hút khá xa của địa cực, gần Madagascar; đoàn kia thì nằm ở đỉnh cao nhất của toàn bán đảo Nam Cực. Nhưng trước khi mùa đông kịp về thì cả hai đoàn đã bị buộc phải gói ghém trở về.

Cô đành phải trông chờ vào chiếc lều cá nhân để nương náu lấy chút hơi ấm. Lúc mới bắt đầu kéo xe đi, mây dày đặc che kín hết sao trời nên dùng đèn phi cũng không thể nhìn thấy gì xa hơn dăm ba chục mét. Nhưng một vài giờ đồng hồ trôi qua, một mảng trời lớn đã hiện ra ở phía đông bắc. Cô có thể nhìn thấy hàng trăm ngôi sao và cả những chiếc vệ tinh, giữa chúng là những làn song luân phiên di chuyển và những lớp ánh cực quanh xanh, đỏ, vàng, sáng lóe lên rồi chìm mờ đi, phát ra lớp lớp cột sáng và những dải màu chậm rãi kéo dài ra mãi. Dù vậy, mặt băng vẫn tối sẫm, có một vài dấu mốc để cô có thể dựa theo mà lái, phía đông là một hình khối núi đen nhìn rất rõ.

Nhiều khi cảm thấy đã đi lạc hướng, cô bèn lôi la bàn trong túi ra xem phương hướng. Cô đã ở gần cực nam quá đỗi: chiếc kim chỉ hướng lắc lư qua lại rồi xoay tròn tận một phút trước khi dừng lại và chỉ khi cô đứng im bất động. Thật khó để tiếp tục đi. Cô chỉ phải dừng lại một chút, khi chiếc xe đứng lại, sẽ phải tự gánh lấy trọng lượng chính nó. Khoang xe chìm xuống tuyết, đến bụng, những thanh trượt mắc kẹt lại một chỗ, bám chặt lấy tuyết như đâm rễ.

Cô chưa từng nghĩ một người bình thường có thể cảm thấy mệt đến mức độ đó. Đôi khi cô không thể tưởng tượng ra mình sẽ phải tiếp tục bằng cách nào. Nhưng cô đã lại lên đường, luôn luôn là vậy.

Tuyết thổi, san bằng những chiếc gò nhỏ để lại đằng sau những mặt băng phẳng lỳ, nhưng những đống tuyết dài đã phù lấy lên những chỗ lõm khiến nền đất nhìn tưởng như bằng phẳng. Không biết bao gương mặt hiện lên trong đầu cô, vô số người đi sau lưng cô. Bố mẹ. Bà con họ hàng. Những người bạn phổ thông, bạn đại học, những người bạn ngoài đời, đồng nghiệp. Những người tình cũ và bạn bè của học. Những người cô vẫn thường gặp ở cửa hàng tạp hóa hay ở ngân hàng, những người sống trong cùng chung cư với cô và ở những tòa nhà xung quanh. Người phụ nữ bán vé ở rạp chiếu phim. Người đàn ông thu phó bên ngoài Khu liên hợp Coca-Cola. Những người cô hay vượt qua lúc đi trên đường nhưng chẳng bao giờ thật sự trò chuyện. Cô thường nghĩ về học, họ tiếp cho cô thêm sức lực để tiếp tục đi tới, rồi cô nhớ về virus, bài báo và hàng ngàn thành phố chết, lòng cô nhói đau, và cô lại bắt đầu đếm những từ hiện lên trong óc.

Mặc dù biết mình đang cô độc, nhưng một phần nào đó trong cô vẫn một mực chối bỏ điều này. Nếu không, cô nghĩ, tại sao cô không cứ ở lại chỗ cũ, bó gối ngồi lì và chỉ đợi tuyết rơi chất đống lại, vùi lấy mình đi? Cách đó sẽ dễ dàng hơn nhiều – dễ hơn là cố gượng lê từng bước khó nhọc như thế này, cứ từng bước, từng bước một, hết bước này đến bước khác trong hàng ngàn bước vô tận phải đi.

Nhưng, cô tự nhủ, cô không phải chỉ có một mình, hay ít ra là không có gì bảo đảm chắc chắn là không còn một ai khác. Phải có một người nào đó, ở đâu đó, đã sống sót khỏi đợt bệnh dịch. Còn Puckett và Joyce thì sao? Họ vẫn ở bên ngoài tuyết đâu đó quanh đây, tìm kiếm cô. Những gì cô biết đến này là cô đã băng con đường họ đi lúc vượt qua vịnh. Trời quá tối, gió chốc chốc lại gào rú lên, có thể họ đã đi ngang qua nhau, chỉ cách tầm chục mét mà không hề biết.

Trên thực tế, khi gió thổi mạnh, tiếng gió là âm thanh duy nhất trên thế giới này, nhưng khi gió lặng, cô có thể nghe thấy tiếng băng lạo xạo dưới chân, tiếng chiếc xe trượt phía sau sột soạt, đôi khi còn là âm thanh đanh gọn như tiếng súng nổ của một tảng băng đâu đó đang co lại vì không khí lạnh. Bóng đêm khiến mọi âm thanh nghe rõ hơn. Rồi tiếng áo quần cọ vào người loạt soạt như tiếng thủy tinh vỡ. Khí lạnh khiến mồ hôi không bốc hơi mà quay ngược lại, thấm vào quần áo và chẳng mấy chốc thấm xuyên qua làn vải. Chưa đến mười lăm phút từ khi bắt đầu kéo xe đi, áo quần cô đã đông cứng vì sương giá tụ bên trong và trong vòng nửa tiếng, chúng đã cứng lại thành hàng ngàn những nếp gấp nhàu nhĩ muôn hình. Các khớp xương bắt đầu cử động một cách khó khăn và khi cô co tay chân lại, xuống ngực, xuống chân, tụ lại thành đống nơi thắt lưng và trong các nếp gấp quần chỗ nhét vào ủng. Cô đã phạm sai lầm một lần khi cởi một chiếc găng tay ra để với lấy chiếc la bàn và cuối cùng lãnh đủ một cơn nhức buốt khắp cả năm đầu ngón tay. Đêm đến trong lều, cô phải đợi cho đến khi quần áo tan mềm mới cởi bỏ được để rồi sau đó, cô ngồi ngắm chúng bốc hơi và từng lớp vải đổ thong xuống, phát ra những tiếng sột soạt khe khẽ trong khi nhiệt độ trong lều khiến chúng mềm đi. Không phải lúc nào cô thức dậy, áo quần cũng kịp khô và có vài lần, khi cô bước ra ngoài, vải trên người lại bắt đầu đông cứng. Cô cố giữ sao cho lúc hạ lều xuống, chiếc lều thành hình gấp nếp ngay để bỏ vào xe trượt. Một buổi sáng, chiếc áo cô mặc dựng đứng lên, khóa cô vào một tư thế cứng ngắc với chiếc đầu nghiêng về bên trái một cách kỳ quặc suốt cả ngày hôm đó. Không có cách nào để cởi bỏ quần ra chỉnh lại cơ thể và vì vậy, cô phải đi bộ trong tư thế đó suốt tám tiếng đồng hồ cho đến lúc dựng lều lại.

Hình dáng của vịnh đã hình thành và bị hủy hoại do áp lực của cái giá lạnh triền miên; theo sự vận động trồi sụt, bề mặt địa hình bị cắt xé bởi những dòng chảy bất thường. Các dòng chảy là khe băng nứt, một số đủ hẹp để cô có thể vượt qua, một số thì không. Mỗi lần bắt gặp một khe băng nứt, cô thả chậm dần, tháo ván trượt ra và xem xét xung quanh, ước chừng có thể nhảy qua không. Nếu không thể (và thường là vậy), cô sẽ đi bộ đến đoạn cuối hẹp, nơi khe nứt tự liền lại – đôi khi là một lớp băng rắn, đôi khi là một chiếc cầu tạo thành bởi tuyết chất đống lên nhau.

Âm thanh vang lên dưới chân khi đi qua những chiếc cầu như vậy là một thứ mà cô nhanh chóng học cách nhận dạng – tiếng “thụt” của tuyết không có gì nâng đỡ bên dưới. Cô luôn sợ nền đất sẽ nát vụn đi khi cô bước ngang qua. Tuy nhiên, không hiểu sao điều này chưa bao giờ xảy ra. Thường là chỉ bàn hoặc cẳng chân thụt ngập trong tuyết, nhưng cô luôn có thể lại nhấc mình ra.

Các mái chèo xe trượt được kéo dài ra đến mức cao nhất và nó sẽ tự động trượt qua khoảng trống khe nứt ngay khi cô bắt đầu kéo. Dù vậy, kéo được chiếc xe đi càng lúc càng khó. Sự căng thẳng bởi băng giá suốt mười hai tiếng hoặc hơn từ sáng cho đến tối giữa hai bữa ăn, mệt mỏi, những nỗ lực không thấy điểm dừng vượt gió tuyết – tất cả đè nặng lên cô. Càng ngày cô càng thấy yếu đi. Hai khớp gối cứng nhắc lại. Cô cảm thấy hụt hơi.

Đó là ngày thứ năm từ khi cô rời xe trượt tuyết – tức ngày thứ tám kể từ hôm dời trạm, một màn sương mù ảm đạm và dày đặc buông trên mặt băng. Trong tình trạng như vậy, chiếc đèn pin trở thành vô dụng, chẳng làm được gì ngoài việc chiếu ánh sáng ngược lại về phía tay cô do bị phản xạ từ bức tường trắng bất động trước mắt. Mặt trăng bé như cái cúc treo trên đỉnh tấm màn sương, mờ xin, tăm tối, ánh sáng quá yếu không vươn đến được mặt đất. Nếu lúc đó không tình cờ ngước nhìn lên, cô có lẽ đã không nhận thấy.

Cô mất một lúc lâu dò dẫm đường tiến về phía trước, cố gắng nắm bắt địa hình qua lớp da dày của đôi ủng. Mặt đất gồ ghề lòi lõm ra sao? Tuyết trơn ra sao, dày đến độ nào? Có thật đó là miệng một khe nứt hay chỉ là mép một rãnh băng? Cứ vài phút cô lại kiểm tra la bàn một lần để bảo đảm không đi lạc hướng quá. Cô cố gắng đi theo một đường thẳng.

Cô liên tục kéo gần hết cả ngày cho đến khi một mảng trời hình nêm chợt hiện ra trước mặt. Ban đầu là một lỗ hổng hình chiếc tách mà cô có thể nhìn thấy một vài ngôi sao lẻ loi yếu ớt. Nhưng rồi sương mù bắt đầu tản ra khắp xung quanh cứ như thể có ai đó vừa mở chiếc khóa kéo đổ mọi thứ tràn ra ngoài, và ánh sáng chan hòa. Cô hăm hở chống gậy thật lực, gấp gáp bước vội về phía ánh sáng. Sương mù tan ra trong bầu không khí quang đãng xung quanh. Trọng lượng của chiếc xe dường như đã trở thành một gánh nặng không cần thiết. Nếu có thể, cô đã vứt nó đi – chỉ đơn giản là vứt đi rồi bỏ chạy. Cô nhìn thấy lớp băng trên khe nứt như một tấm thủy tinh mỏng giòn sáng chói, chỉ chưa đầy một giây nữa cô sẽ ở bên trên nó. Nhưng không còn thời gian để dừng lại nữa rồi.

Cô hét to một câu gì đó: “Đợi đã!”, hình như là vậy, mặc dù cũng có thể là: “Chó chết!” – và khi mặt băng phát ra tiếng loảng xoảng rồi vỡ tan thành nghìn mảnh, cô có thể cảm thấy mình đang rơi.

Cô dừng lại giữa lưng chừng vì dây buộc vào xe trượt. Cổ của cô bị vặn ngược ra phía sau, không khí ùa ra từ phổi, cô nghe thấy tiếng lanh canh. Cô nhìn thấy những khối màu trắng lửng lơ bay xuống như những chú bướm lập lờ trong bóng tối.

Sau một vài giây, cô mới bắt đầu thở được. Cô vẫn đang lơ lửng trên những sợi dây chằng. Cô khua chân trong không khí, cố tìm bất cứ thứ gì có thể dùng chân tóm lấy. Hai bờ thành có lẽ cách nhau đến hơn ba mét. Chân cô khua vòng ở giữa. Mỗi khi cô cố chạm được chân vào một bên, chân lại trượt đi và cô bắt đầu xoay vòng vòng đu đưa. Cuối cùng chân cô chạm vào một cái gì đó, có cảm giác là rìa mép vực hay một mỏm băng lồi ra, nhưng khi cô kịp neo người vòa thì chân lại trượt ra một lần nữa.

Phải đến một lúc sau cô mới nhận ra chiếc xe đang trượt dần về phía khe nứt. Cô đã rơi xuống khoảng mười lăm mét chỉ trong vòng mấy giây, rồi dừng lại, xoay tròn trong những sợi dây chằng trước khi tiếp tục rơi xuống thêm sáu mét nữa.

Cô đợi cho đến khi chắc chắn dừng lại. Rồi nhìn lên. Cô cảm thấy chóng mặt sau chừng ấy nỗ lực giữ cổ nghểnh lên, nhưng cô bắt mình phải lờ đi cảm giác đó. Cô có thể thấy một trong hai chiếc mái chèo của xe trượt thòi ra ở mép rãnh, in bóng lên bầu trời có một dải sao lung linh ở giữa hai miệng vực tối sẫm. Chiếc mái chèo thứ hai không thấy đâu. Chiếc xe trượt hẳn đã mắc vào một cái rãnh hay mỏm băng nào đấy và quay hai thanh trượt chổng ngược lên trời. Chắc hẳn tình hình là thế nên mới giữ mọi thứ đứng yên lại. Chỉ tạm thời một lái thôi.

Cô nhẹ nhành vươn đến thành phố. Giờ thì cô tiến gần hơn được khoảng ba tấc. Chiếc dây thừng vẫn giữ vững. Băng rắn và trơn, không có một tí tuyết nào giúp cô bám lại khi trượt qua rìa mép rơi xuống hồ. Cô dùng găng tay khẽ chọt vào tuyết. Không thấy gì bất thường. Cô lo sợ nếu di chuyển bất thình lình, chiếc xe bị tác động và sẽ trượt tuột đi, bất chấp sức cản của bất kể vật gì mà nãy giờ vẫn núi nó lại và trọng lượng của cơ thể cô sẽ thay cho lực cản. Khe băng quá rộng, các thanh chống sẽ chẳng ăn thua, có nghĩa là có hai trường hợp: một là chiếc xe sẽ nghiền nát cô trên đường rơi xuống, hai là nó sẽ lao thẳng xuống đầu cô và kéo cô xuống khoảng trống bên dưới. Vực sau bao nhiêu? Sẽ chẳng ngạc nhiên nếu đáy của nó chính là đại dương, rằng bên dưới còn một làn nước, bằng cách nào đó vẫn giữ ở thể lỏng dưới sức ép của băng: hầu như không di chuyển, hầu như không chứa đựng bất kỳ sự sống ở bất kỳ dạng nào.

Vậy là, có thể cô sẽ chết cóng, hay có thể cô sẽ rơi xuống, gãy cổ, hoặc chết chìm. Đó là các khả năng có thể xảy ra.

Mà cũng có một khả năng thứ tư, một khả năng duy nhất còn lại cô có thể nghĩ đến. Cô có thể trèo lên theo sợi thừng và nhấc mình lên khỏi khe nứt. Cô có thể tự cứu lấy thân.

Hoặc không. Cô buộc phải thừa nhận cô cảm thấy muốn tháo quách đám dây đai ra và để mình rơi xuống. Cách đó sẽ dễ hơn gấp ngàn lần. Sẽ không bao giờ phải kéo xe, sẽ không bao giờ phải cố gắng nhớ hay ước ao điều gì nữa. Cô tưởng tượng cái chết như một sự tan ra nhẹ nhàng tuyệt diệu. Cái lạnh sẽ biến mất khỏi da thịt. Sẽ cảm thấy ấm hơn rất nhiều. Sẽ không ai tìm thấy cô, không ai biết điều gì đã xảy ra, sẽ không ai nhìn thấy cô nữa, mà có khác biệt gì đâu? Dù sao thế giới đã chấm dứt. Dẫ sao cô cũng sẽ không bao giờ gặp một linh hồn nào khác còn sống.

Nhưng rồi đến cuối cùng, cô biết, cô không thể để bản thân làm vậy, không thể để mình rơi xuống. Cô phải tiếp tục cố gắng, vì một lý do mà tất cả mọi người đều bám lấy, hay ít ra họ đã làm vậy trước đây. Cô có cảm giác buông sợi dây ra sẽ chỉ là một cách đánh lừa mình.

Cô lại ngước nhìn lên. Chiếc mái chèo vẫn nằm ở mép vực. Cô hiểu rằng nếu cô muốn trèo lên đến mép vực, sẽ phải bắt đầu ngay bây giờ trước khi mắt díu lại và chút sức lực còn lại trong người cũng rút cạn. Sợi dây cô buộc từ người đến xe là gần năm mét, vậy khoảng cách để leo lên đến miệng vực không thể quá chừng đó. Cô thò tay vào túi tìm chiếc đèn phin định ném đi thì chợt nhận ra nó không còn trong người nữa. Chắc nó đã tuột ra ngoài khi cô rơi xuống. Cô nhìn xuống giữa hai chiếc ủng tìm một ánh đèn sáng lóe lên đâu đó bên dưới nhưng chẳng có gì.

Chiếc đèn pin vậy là biết mất. Nhưng giờ thì không còn tâm trí đâu để lo về điều đó.

Cô cố gắng nắm chắc lấy sợi dây qua đôi găng tay dày. Băng bên trong găng tay vỡ vụn khiến đôi găng tay co giãn tạo ra những tiếng lách tách. Thoạt nhiên cô cứ tưởng đã nắm được sợi dây, nhưng đến lúc thử nhấc mình lên thì tay cứ trượt đi. Cô thử lại lần nữa, vẫn như cũ. Đôi găng tay quá cứng. Rõ ràng, nếu muốn leo đến miệng vực, cô phải dùng tay không. Cô tháo găng ra nhét sâu vào túi. Lớp vải lót dính vào da nhưng cô đành phải để mặc. Lại nắm tay vào dây thừng. Ngay tức khắc, các đầu ngón tay buốt như kim châm, cứ như thể cô đập tay vào một gai nhọn, nhưng rồi chỉ vài giây sau, tay cô tê buốt không còn cảm giác. Cô cố gắng đu lên được một đoạn ngắn. Cơ bắp chỉ chực nổ tung ra thành nghìn mảnh nhưng chiếc xe thì không nhúc nhích. Tình hình đến giờ vậy là ổn. Cô nhấc mình lên được thêm vài phân nữa, rồi lại đuối sức, và lại trượt tay.

Thế là lại một lần nữa, cô quay vòng ở tận cùng một đầu sợi dây chằng, mặt mày choáng váng. Nắm sợi thừng trong tay, cô bắt đầu leo lên lần nữa. Lúc rơi xuống, tuyết đóng băng trong áo quần vỡ vụn thành mảnh nhỏ. Đến giờ, trong lúc leo lên, cô có thể cảm thấy các mảnh vụn len lỏi bên trong áo quần, rồi hai mảnh tuyết to nằm cạnh hai mắt cá, rồi khoảng một phần ba số mảnh vụn dồn lại quanh thắt lưng. Chúng khiến cô nhớ đến những chiếc vòng bao quanh các hành tinh lớn.

Vậy cô là một hành tin lớn, cứ cho là vậy.

Có lẽ là Sao Thổ.

Cô đã nghe nói đâu đó, nếu anh chui xuống một chiếc giếng, phần lớn ánh sáng sẽ yếu dần đi khi xuyên qua các khe đá và ngay giữa ban ngày từ bên dưới giếng nhìn lên các chòm sao vẫn sáng như các đầu đinh tán. Ước gì có điều ngược lại, cô thầm nhủ. Ước gì mặt trời vẫn có thể chiếu sáng ngay giữa ban đêm. Khi cô ngước nhìn lên miệng vực, tất cả những gì cô có thể thấy cũng vẫn là những ngôi sao mà mới đây cô đã thấy, và ánh ban mai trải dài.

Chẳng cảm giác được gì trong tay. Cô biết mình đang nắm chặt lấy sợi thừng nhờ vào cảm giác căng của sợi dây đè lên xương và nhờ vào những hình ảnh nhập nhoạng nhìn thấy. Cô nhích lên từng tí, từng tí, từ chối không chịu khuất phục. Một vòng dây thừng thõng thượt cô để lại bên dưới. Lúc đang lên đến nửa chừng, cô mắc phải một sai lầm khi đặt chân lên dây hòng tạo lực đẩy. Sợi dây văng ra khỏi nắm tay, và một lần nữa cô đã trượt xuống điểm tận cùng của sợi dây thừng. Cô lại bắt đầu leo. Âm thanh cô tạo ra dội và tường đá nghe xủng xoảng như một hòn đá lắc trong hộp thiếc. Phải đến lần thứ tư hay năm thì chân cô mới chạm vào được một khe nứt nhỏ trên thành vực mà trước đó cô đã chú ý thấy. Cô loay hoay cố gắng đặt phần ngón chân cái của chiếc ủng vào bên trong khe nứt.

Thật nhẹ nhõm khi lại cảm thấy một bề mặt cứng bên dưới nâng đỡ chân, dù nó có bấp bênh đến thế nào đi nữa. Cô dừng lại một chút. Rồi, cô nhún chân dồn hết lực lên ủng và nhảy hết sức có thể.

Cú liều mình đó mang lại được gần một foot. Sợi dây vung ra theo một đường cong rộng, đập người cô vào thành vực. Suýt nữa, cô lại tuột tay nhưng cô cố gồng mình giữ chờ cho sợi dây đứng yên. Điểm cuối của đoạn trèo chỉ trong tầm tay với. Cô nhấc mình lên được vài phân, hít một hơi thật sâu rồi nhấc mình lên một đoạn ngắn nữa. Thêm năm lần tay nắm nữa, cô đến miệng khe, tay bám chặt vào mép. Nhưng trước khi cô kịp lộn lên mặt đất, mảng băng chỗ tay bám vỡ ra theo lực báu của các ngón tay. Cô lại rơi xuống vực.

Lại một lần nữa, cô ngạt thở và một lần nữa cô nhìn thấy các đốm trắng chập chờn trong bóng tối. Cô dỏng tai lắng nghe tiếng chiếc xe trượt cào một đoạn dài tiến gần đến miệng vực rồi đột nhiên dừng lại.

Cô nghỉ lại một khoảng khá lâu, quay chầm chậm xung quanh chiếc đai. Cô không muốn chết ở một nơi như vậy – cô quyết không chịu chết ở một nơi như vậy – nên, mặc giá lạnh, mệt lả, tê cóng, cô vẫn bắt đầu leo lên dây buộc.

Cuối cùng, sai hai lần thử nữa, với sự trợ giúp của khe nứt nhỏ trên vách, cô đã có thể leo đến điểm trên cùng của sợi dây và rướn mạnh, lao người lên mặt tuyết. Cô bò toài ra xa khỏi miệng vực trước khi nó lại sập. Sau đó, cô nằm ngửa ra, chăm chăm nhìn bầu trời. Rồi cô bắt đầu khóc. Nước mắt làm má tê buốt vì lạnh, nhưng cô không ngăn nổi. Cô quá hạnh phúc khi cảm thấy mặt đất dưới lưng mình. Có một ngôi sao thật khác thường trên bầu trời, to tròn và sáng trắng, cứ rực sáng như một chiếc bóng đèn điện. Cô đưa mắt nhìn những đường cắt, vệt tối mờ trên ngôi sao trong khi cố lấy lại nhịp thờ. Chẳng biết mất bao lâu cô mới nhận ra đấy chính là mặt trăng.

Cô sắp ngất đi vì kiệt sức, có nghĩa là có thể chết cóng. Vì vậy cô tự bắt mình đứng dậy và loạng choạng đi về phía sau xe trượt. Cô rất khó nhọc khi mở các cửa kho chứa hàng. Lớp vải lót của găng tay đã rách tả tơi thành từng mảnh trong lúc cô leo lên. Cô lấy răng cắn đứ các mẩu rách. Cô không muốn nhìn tay mình, không muốn biết nhưng ánh mắt cô không thể né tránh lâu. Da trong lòng bàn tay cô rách toạc và bong ra như vỏ một trái đào rữa và các đầu ngón tay – cả mười ngón – bầm đen vì rét. Lạy Chúa. Cô lóng ngóng tìm chiếc khóa găng tay và chầm chậm cởi ra. Ánh trăng chỉ đủ soi thấy những đường mờ ảo. Cô tự băng bó cho mình với kem diệt khuẩn và băng y tế từ bộ dụng cụ sơ cứu rồi luồn lại từng chiếc găng hở ngón tay rồi xoay lật trượt ánh sáng, chăm chú soi từng rìa ngón tay để chắc không ngón nào bị vẹo, không chiếc khớp nào gãy đôi. Cô chẳng còn một cảm giác nào hết.

Việc dựng lều mất nhiều thời gian hơi cô tưởng. Cô cắm cọc xuống, chui vào trong vào chờ cho hơi nóng từ các lõi điện tỏa vào sưởi ấm không khí.

Sau một vài phút, cô có thể cảm thấy băng giá trên tóc và lông mày đang tan. Quần áo khoác mềm dần đi và buông rủ quanh người. Cô biết nên cởi chúng ra trước khi chui vào túi ngủ, nhưng thật chẳng còn sức đâu nữa.

* * *

Đêm hôm đó, gió từ trên núi tràn xuống hú lên từng hồi dài, khi cô thức giấc, trời bên ngoài tối om, chỉ toàn tuyết là tuyết. Một đống tuyết cao lật lù khiến cô không thể ra khỏi lều, chưa kể đến việc di chuyển chiếc xe. Ba ngày tiếp theo đó, cô chỉ ăn và ngủ, đợi cho cơn bão tạnh. Cô lắng nghe cơn bão tuyết át đi tiếng gió. Máu dần trở về đổ đầy các mao mạch mang theo một xúc cảm mãnh liệt khiến cả người cô rạo rực, hai lòng bàn tay và các ngón đã bắt đầu lành.

Ngày thứ ba, vì những lý do mà chính cô cũng không thể giải thích nổi, trong đầu chợt hiện lên ý nghĩ về khu công viên nhỏ nằm cuối con đường gần nhà cô ở. Ngay giữa công viên có một khoảnh lát toàn gạch đỏ và có những chiếc ghế sắt, tách biệt với khu cỏ dại bẩn thỉu, nơi mà thiên hạ hay thích đến đọc sách, dắt chó tản bộ, hoặc tụ tập kêu gọi xin chữ ký vào đơn kiến nghị. Cô đã sống ở khu phố đó qua bốn mùa đông nhưng không hiểu sao cô không hề có chút ký ức nào về việc trước đây mình đã đi bộ trong công viên khi trời đổ tuyết. Nó là một điểm hẹn đi xuân về - có lẽ cả khi hè sang, và khi thu tới, nhưng chủ yếu là nơi để đến vào mùa xuân. Lúc nào những viên gạch và những chiếc ghế cũng được ánh sáng sưởi ấm, và còn những bóng cây – một vài cây sồi và cây thong sum sê bóng trải rộng – dường như không lúc nào ngơi thả lá.

Nơi ấy thật khác với chỗ giờ cô đang ở, một túp lều con nằm chơ vơ đơn độc giữa cơn bão tuyết, một cái chấm nhỏ duy nhất giữa một miền hoang dại. Có lẽ đó là lý do tại sao cô lại nghĩ về nó: cũng như các chiếc lều là trại cứu nạn cho cô khỏi thời tiết hiện tại, công viên là nơi trốn tránh thực tại, một nơi để nghi ngơi trong khi cái giá rét và gió bão quần đảo điên cuồng xung quanh.

Cô nhớ có lần thấy những đứa trẻ trượt tuyết trong công viên, cách chúng vụt băng qua đám đông, tách ra rồi quay trở lại với nhau một cách nhanh nhẹn, vội vã luôn khiến cô liên tưởng đến một bầy chim. Có một nhóm bốn người phụ nữ trung niên ngồi trên những chiếc ghế xếp họ tự mang đến quanh một chiếc bàn gạch thấp chơi bài mạt chược gần chỗ cô ngồi. Lúc bọn trẻ đi xe trượt tuyết vụt qua quá gần, họ thể nào cũng la hét ầm ĩ, những nắm tay giơ lên dứ dứ và họ chửi thề bằng một ngôn ngữ khác. Một trong số bốn bà thỉnh thoảng có mang cháu gái theo cùng, một cô bé béo tròn như một quả dưa có thể vui vẻ gặm quân mạt chược cả ngày. Có một lần, khi Laura chuẩn bị rời công viên, cô cúi người về phía cô bé để chỉnh lại cái chăn vắt ngang người cô bé, nó bất chợt chộp lấy ngón tay Laura, chặt đến độ đáng ngạc nhiên, đưa lên miệng và nhay nhay ngón tay cô trong chiếc hàm chi toàn lợi.

“Giúp tôi một chút được không?” Laura nói với những người phụ nữ ngôi quanh bàn mạt chược. “Các chị ơi?”

Nhưng họ tảng lờ đi, khom người che các quân mạt chược. Cô loay hoay một hồi rồi cũng rút được ngón tay ra và khi cô quay người lại định bỏ đi thì thấy một người đàn ông đứng chờ đằng sau lưng. Anh ta nghiêng người tựa vào chiếc xe đạp, chân trái chống xuống đất. Có vẻ như anh ta đang cười cô. Cô cũng cười. Anh ta đưa cho cô một chiếc khăn lớn để lau nước dãi trên ngón tay – “Cô cầm lấy này” – và khi anh ta hỏi có thể mời cô đi uống nước được không, Laura đồng ý.

Đó là Mike Harget, sau trở thành người bạn trai cuối cùng của cô trông một khoảng thời gian ngắn ngùi, chính là người nói với cô màu son cô dùng khiến anh muốn cắn đứt môi cô.

Rồi có lần cô đưa hộp diêm cho một người đàn ông lạ chưa từng gặp bao giờ, lúc đó anh ta đi bộ vét – khó coi vậy đấy, nhưng cô chưa bao giờ quên được. “Chị có lửa không?” Anh ta hỏi cô và tuy cô không hút thuốc, nhưng cô nhớ ra lúc đó cô vẫn mang theo bên người hộp diêm mà cô nhặt ở nhà hàng tối hôm trước. Cô cảm thấy người khẽ run lên khi đưa tay vào túi tìm hộp diiem – sung sướng, cứ như cái lúc cô còn bé, có thể làm giúp người khác một việc gì đó. “Anh cứ giữ lấy nó”. Cô nói với anh ta. Người đàn ông quẹt diêm, khuya tay đưa ngọn lửa nhỏ vào đầu điếu thuốc, rồi quay lưng bước đi.

Cuộc chiến tranh gần nhất chỉ vừa mới chấm dứt, và có vẻ như cả thành phố tụ tập hết cả ở công viên. Một người phụ nữ tung một quả bong cao su từ tay này sang tay khác. Một người đàn ông đang dắt chó đi dạo. Một vài viên cảnh sát đi qua đi lại, và lác đác ở vài góc, cô có thể thấy cổ áo màu vàng của các đặc vụ IAS. “IAS – Đội đặc nhiệm phòng chống dịch bệnh.” Họ sẽ tự giới thiệu. “Tôi cần phải kiểm tra túi xách của bà, thưa bà.” Một cô bé đang cố cắm các nhánh thong xung quanh một cành cây cắm sẵn dưới đất, sợi dây nhảy lủng lẳng một bên vai. Hai cậu thiếu niên đang nắm tay và thì thầm vào tai nhau. Một người phụ nữ luống tuổi ngồi xuống một chiếc ghế băng, thả giày ra và lẩm bẩm bằng tiếng Italia trong khi co duỗi các ngón chân. Laura nhìn một người đàn ông đi ngang qua, tay cầm một tấm bảng đề: CHÚA ĐANG ĐẾN. ĐỪNG ĐỂ BỊ ĐÁNH LỪA. Ở góc dưới có dòng chữ: TRÂN TRỌNG, như kiểu kết thúc một bức thư, và bên dưới in cả tên anh ta.

Laura cố nhớ ra cái tên người đàn ông ghi trên tấm bảng, nhưng cô không thể nhớ nổi. Carter? Carlson? Thành phố[44]. Cảnh đẹp[45]. Vú đá. Măng đá, Nhà giam[46]. Cải tạo[47]. Mang nặng[48]. Đẻ đau[49]. Sự sống. Hóa công[50]. Sinh nở. Sự sáng tạo. Đấng Sáng tạo. Một cái gì đó bất thường kỳ quặc tương tự vậy, cô nghĩ, cái gì đó tương tự như Carter hay Carlson – hay Creation – sáng tạo – cái gì đó bắt đầu bằng chữ “C” đáng đố. Nhưng cô không thể nhớ ra. Chiếc lều tạo ra một âm thanh lanh lảnh khi gió lặng xuống được một vài giây trước khi lại bắt đàu thổi giật từng cơn. Cô nằm ngửa ra sau, co ro trong túi ngủ, mắt nhìn chằm chằm vào bong tối trống rỗng trước mắt.

Carmen. Kevin. Kermit.

Anh ta viết cái quái gì lên tấm bảng đó nhỉ?

Cô chìm dần vào giấc ngủ trước khi kịp dừng suy nghĩ.

MƯỜI MỘT

Mùa đông đã đến trong thành phố, và tuyết phủ khắp mọi nơi: đường phố, vỉa hè, các đài phun nước, những chiếc ghế băng trong công viên, kể cả những chiếc lá trên cây, hay ít ra là những chiếc lá chưa rủ xuống. Lindell Trimble sáng nào cũng phải lội qua một vũng tuyết đặc sệt khi đi từ nhà xuống các bậc tam cấp ra đường, và cho dù ông đi đâu thì cũng có một sự phiền toái tương tự chờ đợi sẵn. Trên hầu hết các con phố trong khu dân cư và trên vỉa hè, đường giao thông, tuyết tan ra rồi khi mặt trời lặn, mọi thứ lại đóng băng như cũ tạo thành một lớp băng mỏng trên bề mặt như một tấm gương phản chiếu khiến vỉa hè nhìn rộng hơn thực, làm cho hết người này đến người khác trượt ngã bổ ngửa. Đôi lần ông đứng ở cửa nhìn họ ngã, hết người này đến người khác vụng về ngã oành oạch. Trông họ giống như những con khỉ hay búp bê vải, ra dáng người và cứ tưởng tượng bản thân mình ở trong cái tư thế thảm thương ấy, và rồi có một gã khốn nào đó bảnh chọe trong complet có gi lê lót trong chỉn chu đứng nhìn ông trầy trượt trên mặt băng rồi sõng soài ngã, mà ông thấy kinh. Đó là lý do vì sao ông chỉ đi vào những chỗ tuyết mềm dọc theo mép vỉa hè, mặc dầu như vậy giày và ống quần ông có nguy cơ tơi tả.

Sáng hôm sau, ông đang ngắm nghía một chiếc xe bị bỏ rơi thì gã ăn mày lại mò đến – chẳng bao giờ ông làm gì được gã này. Không dài dòng màu mè, gã bắt đầu ngay điệp khúc người-anh-em-làm-ơn-cho-xin-một-xu: “Hôm nay có đồng lẻ nào cho tớ không? Này, nào nào, anh bạn. Trông cậu có vẻ có tiền đấy. Tớ chắc cậu phải có một ít tiền lẻ để giúp đỡ một người bạn đang túng thiếu chứ?”

Bô lô ba la.

Như thường lệ, anh chàng ăn mày xuất hiện bất thình lình không hiểu từ đâu ra và rồi khi nhận thấy Lindell chẳng có vẻ gì sẽ đáp lại, gã bắt đầu hét lên, cánh tay vung lên trời. “Mày sao thế hả, thằng kia? Mày tốt đẹp hơn tao sao? Thưa ngài Không-Thèm-Để-Mắt-Đến-Ai-Khác. Thưa quý ông Không-Có-Gì-Quan-Trọng-Ngoài-Chiếc-Vali-Da-Và-Mái-Tóc-Cắt-Mất-Trăm-Đô.”

Gã lẽo đẽo đi theo Lindell băng qua đường, cả hai loạng choạng trên mặt băng trông như hai gã ngốc và khi họ đến được đống tuyết bẩn thỉu dồn lại ngay rãnh cống bên kia đường, gã ăn mày leo lên lề theo Lindell và nắm lấy ống tay áo ông. Lindell hất gã ra. “Ơ”. Gã ăn mày nói. “Ơ này!” Gã giơ tay ra theo kiểu ăn năn hối lỗi, những ngón tay nằm ẩn trong chiếc găng tay không ngón – một điểm nhận dạng của tầng lớp baafn cùng ở mọi đô thị trên khắp thế giới. GÌ cơ chứ, Lindell có bắt buộc phải tin là họ không có đủ tiền để che các ngón tay vào trong mấy mảnh vải không? Ý nghĩa quái quỷ gì thế này?

“Này, nghe này ông bạn, tôi chỉ thử nắm bắt lấy cơ hội tí chút thôi.” Gã ăn mày nói. “Tôi biết ông cảm thấy thế nào. Nhưng ông phải hiểu tôi là bạn ông, hiểu không ông bạn? Và bạn bè thì trông cây vào nhau, đúng không nào? Thế ông sẽ giúp tôi, sẽ kiểm tra lại túi tiền của ông lần nữa, phải không? Tôi cá là cậu có một vài đồng lẻ để sẻ chia cho chiến hữu.”

Lindell có thể nhìn thấy trước được cách giải quyết thường xuyên của ông – bịa ra một cái cớ gì đó để tránh đi, giả bộ nhác thấy một người quen đang đi cuối phố, hoặc có điện thoại và theo cớ đó mà bỏ đi – lần này sẽ vô tác dụng. Dù vậy, ông vẫn tiếp tục bước, dẫm bình bịch hết chân này đến chân kia lên nền tuyết cứng. “Nghe này!” Ông gầm gừ. “Anh sẽ không moi được gì ở tôi đâu. Vậy nên anh cứ mặc xác tôi có được không?”

Ngay lập tức gã ăn mày lảng ra, khùng khục cười. “Vâng, thưa quý ông.” Gã nói. “Ngay bây giờ đây. Quý-Ông-Mắc-Dịch-Trên-Chiếc-Ngai-Vàng-Mắc-Toi.” Gã phẩy tay chào. Lindell lướt mắt nhìn theo trong vài giây, đủ để thấy ánh mắt gã lướt xung quanh tìm đối tượng mới.

Đôi khi ông nghĩ chắc ông phải có điều gì đó thu hút những người như gã từ một phương vô định nào đó đổ về ông. Như cái kiểu một số con thú hoang cứ dò dẫm xung quanh tìm bãi đất sạch sẽ nhất để tháo ruột? Ừ, ông là cái nơi sạch sẽ nhất và họ là những con thú hoang. Thế mới quái lạ chứ. Mỗi sân ga, mỗi khu mua sắm, ở đâu ông cũng là gã đi trước có một chiếc đuôi dài ngoằng là mấy gã cuồng tín lẽo đẽo theo sau, những đốm sáng lóe lên chói ngời của những chiếc đầu trọc, những tấm áo choàng cam rực, và những chiếc đuôi ngựa. Bọn Hare  Krishna[51]. Những kẻ lập dị, những gã họa sĩ gàn, những tên nghiện hút, những gã tâm thần dở ông dở thằng: bất cứ nơi nào ông đi đều không thể tránh khỏi, bọn chúng nhắm ngay vào ông mà dính lấy. Ngay cả ở đây, trong thành phố, dường như ông không tài nào tránh khỏi bọn chúng, cho dù là gã ăn mày có bộ râu lởm chởm với những câu chuyện tủi khổ hay gã điên luôn bị mấy con chim ám ảnh và luôn mang theo một tấm bảng về Jesus.

Ông dừng tại một quán cà phê đã mua một cốc expresso. Hôm nay là thứ Bảy, hoặc là ngày mà tất cả mọi người đều đã quyết định xem là thứ Bảy và ông biết văn phòng Công ty Coca-Cola sẽ gần như vắng ngắt. Sẽ không có nhân viên lễ tân nào đợi ông đến để truyền lại một lời nhắn nào đó, không có nhân viên marketing nào đến buổi họp sáng. Ông nhâm nhi cà phê ngay tại quầy trong khi đưa mắt ngắm nhìn vỉa hè, con hẻm nhỏ gần đó, rồi một cái sân bóng rổ ngập tuyết có hai chiếc vòng rổ bằng sắt, từ đó tuyết buông rủ xuống trong dàn đèn chùm ở chỗ trước đây mắc lưới. Ngay cú vào rổ đầu tiên thôi thì đám băng tuyết ấy sẽ vỡ thành ngàn con dao băng, ông nghĩ. Vút, choang, bùm, và ngày hôm sau, trên sân bóng sẽ vắng đi một vài cầu thủ.

Uống xong cà phê, ông đi bộ đến tòa nhà ở phía bên kia đường Eréndina, mở khóa cửa lối vào dành cho nhân viên cấp quản lý, bước vào và đóng cửa lại sau lưng. Bên trong, hành lang tối om và tĩnh mịch, với một khung cảnh choáng ngợp và bí hiểm cho ta cái cảm giác, như đứng trong một nhà hát lớn không người hay trong một khe núi sâu hút – một không khí thường thấy ở các tòa nhà công sở mỗi dịp cuối tuần. Ông đi thang máy lên tầng bảy. Tập tài liệu ông đang tìm nằm trong ngăn kéo trên cùng ở bàn làm việc. Mấy tuần nay ông đã hiểu ra không nên bỏ bê công việc được chăng hay chớ như vậy, nhưng mãi tới tận hôm qua, ông mới quyết định sẽ làm gì với tập tài liệu này trong lúc nhấm nháp cốc rượu scotch và nghe nhạc [52]  mà một gã đần nào đó đã quyết định mở cho cả tòa nhà nghe. Cho đến lúc này, chưa đến chục người trong công ty biết chuyện gì đã xảy ra (hay nói đúng hơn là một phần của chuyện gì đó, ông dám nói rằng, bất kể trình độ chuyên môn của họ, không một ai trong công ty có thể lắp ráp các chi tiết lại để có được một câu chuyện), và tất cả cũng đã đồng lòng là không có bất kỳ lý do nào khiến họ phải kể thêm cho một người khác biết. Rốt cuộc thì khua chiêng gõ trống để được cái gì, khi ta đang ở một nơi không có gì ngoài yên bình và ngu dốt – nơi mà, yên bình, thật ra chính là ngu dốt, và ngu dốt chính là yên bình, chẳng phải thế sao?

Cho đến hơi thở cuối cùng Lindell cũng sẽ vẫn phủ nhận trách nhiệm của ông với những gì đã xảy ra. Đó không phải là lỗi của ông. Ông không thể thay đổi bất kỳ thứ gì. Dù vậy, sự thật là cho dù đó là ai, kẻ đã phát minh ra virus tung nó ra chỉ một vài tháng sau khi ông và Phòng Quan hệ Cộng đồng khởi xướng chiến dịch bột trắng của họ, và thực sự có đôi lúc thoáng qua đầu, ông cho chính chiến dịch của công ty đã gợi ý cho kẻ kia, hay thậm chí hành động của y lại chính là một lời đáp trả. Trong suốt nữhng ngày cao điểm của vụ ầm ĩ với báo chí và Quốc hội, Phòng Quan hệ Khách hàng đã nhận được một số khiếu nại, trong đó có cả ít nhất là một lá thư viêt tay đe dọa sẽ hủy diệt thế giới, nhưng kinh nghiệm đã dạy cho Lindell biết đằng sau những lời lên án các hành vi kinh doanh cẩu thả, những cử chỉ tồi tệ và sự vô tâm đối với đời sống thường dân của các tập đoàn đa quốc gia, không thiếu những kẻ lập dị, những co người cả đời thất bại và những kẻ không có gì để làm hơn là gọi những cuộc điện thoiaj giận dữ và viết những lá thư đe dọa. Những kẻ như vậy hiếm khi, nếu không muốn nói là chẳng bao giờ, có đủ dũng khí làm những gì họ đã đe dọa, vì một lý do đơn giản: Họ vốn đã là những kẻ bị cuộc đời đánh bại.

Chắc chắn là có một kẻ nào đó đã  quyết định tận dụng mạng lưới phân phối Coca-Cola để phát tán virus. Điều đó thì không còn gì phải bàn cãi. Nghi vấn còn lại chỉ là ai và vì sao?

Một số người trong Phòng Quan hệ Cộng đồng tin chắc đó là những người Hồi giáo chính thống, những kẻ đáng bị buộc tội; hoặc giả đó có thể là một nhóm các nhà hoạt động môi trường vô chính phủ quá khích điên rồ nào đó; hay thậm chí, dù giả thuyết này chỉ được đưa ra như một kiểu đùa cợt trơ tráo, có thể đó là Tập đoàn Pepsi.

Tuy nhiên với bản thân Lindell, bất cứ đó là ai, kẻ đã gieo rắc virus chắc chắn không có thù oán riêng tư gì với Tập đoàn Coca-Cola. Công ty lúc đó đơn giản chỉ đang tìm kiếm sản phẩm có khả năng tiếp cận thị trường thế giới rộng khắp nhất, chính là thứ sẽ giúp phát tán virus rộng khắp nhất – Coke.

Trước đây đâu khoảng chừng mười năm, để đối phó với việc chi phí vận chuyển đang giảm, và mặt khác, tỷ lệ nước ô nhiễm ngày càng tăng, công ty đã quyết định tập trung các cơ sở sản xuất lại trong một nhà máy duy nhất ở bờ biển về phía bắc của Venezuela. Lọc sạch toàn bộ nguồn nước ngọt tại một địa điểm rồi vận chuyển khắp thế giới rẻ hơn là sản xuất rồi lọc sạch ở hơn năm mươi điểm khác nhau không chỉ về vị trí địa lý mà còn về chu trình, chất lượng. Lindell chưa bao giờ đến nhà máy ở Venezuela nên ông cũng không rõ nó được tổ chức ra sao, nhưng phán đoán ông tin nhất là có kẻ đã lẻn vào khu để các thiết bị xử lý và thả virus trực tiếp vào các khoang chứa xi rô. Từ các khoang này, virus được hòa tan, đóng chai, cacbonat hóa, đóng gói và chuyển đi vòng quanh thế giới. Và không còn gì để nghi ngờ, từ đó, virus được “tiêu thụ”.

Đương nhiên phần lớn câu chuyện là từ các phán đoán cá nhân của ông. Ông đã ngồi ở đó, trong buổi họp kín, ngay giữa một bên là Tổng Giám đốc Điều hành và bên kia là Đội Phòng chống Dịch bệnh (IAS) với tư cách là đại biểu duy nhất của Phòng Quan hệ Cộng đồng. Một điều tra mà các nhân viên bên IAS đoán chắc là mô hình lan truyền của virus liên quan mật thiết đến Coca-Cola và họ dự định sẽ tiếp tục theo dõi sát sao theo hướng đó.

Phần còn lại của cuộc nói chuyện rất ngắn gọn. Lindell nhớ không sót một chi tiết.

“Chúng ta đang đề cập đến bao nhiêu người?” Tổng Giám đốc hỏi. “Vài ngàn? Vài trăm ngàn?”

Một trong các nhân viên IAS trao đổi ánh mắt với một đồng nghiệp trong đoàn, cả hai chau mày lại.

“Sao? Vài triệu chăng?” Tổng Giám đốc nói.

“Chúng tôi không muốn phỏng đoán, thưa ngài.”

“Nhiều hơn số đó ư?”

“Thưa ngài, như tôi đã nói…”

“Vậy chúng tôi phải làm gì? Có phải các ngài đang yêu cầu công ty ra lệnh thu hồi sản phẩm? Tôi chắc các ngài hẳn phải tiến hành nghiên cứu tìm ra cách chữa trị - một loại thuốc giải độc hay đại loại như thế.

“Virus này gây tử vong, thưa ngài. Chúng tôi chỉ được ủy quyền đê cho ngài biết đến đấy là hết.” Giọng ông ta lắng xuống. “Tôi có thể bổ sung là nó đang lây lan rất nhanh, và không chỉ giới hạn trong số người uống Coke.”

Sau một thoáng, Tổng Giám đốc đã hiểu ra ngụ ý của nhân viên IAS rằng đã quá muộn, không còn kịp làm gì nữa. Rằng tình hình đã vượt ra khỏi tầm kiểm soát. Rằng họ chỉ còn cách đứng bên ngoài quan sát và cầu mong điều tốt nhất.

Tổng Giám đốc thở dài. “Và ta sẽ bị nguyền rủa suốt đời.”

“Điều đó, chắc vậy, thưa ngài.”

Và các đặc vụ IAS ra về; những người còn lại ngồi quanh chiếc bàn họp, ánh mắt thất thần cho đến khi một người phá tan im lặng bằng một tiếng thốt: “Ôi lạy Chúa” và Tổng Giám đốc buộc họ hứa giữ bí mật.

Chỉ một vài ngày sau, trong lúc Lindell đang loay hoay xoay xở với một bài báo nhằm bác bỏ mọi tin đồn cho rằng Coca-Cola có liên quan đến virus thì các trang web đã thông báo virus giờ đây có thể lây lan qua cả nước và không khí. Rồi một, hai hôm sau đó, trong lúc đang chuẩn bị một bài phát biểu tuyên bố tình trạng khủng hoảng để Tổng Giám đốc đọc trước Hội đồng quản trị, ông nghe tin bệnh dịch đã đổ bộ lên bờ biển nước Mỹ.

Đêm ấy, trên đường lái xe về nhà, ông hầu như không thể nhìn thấy gì.

Sáng sớm hôm sau, ông chết.

Tài liệu ông đang tìm kiếm nằm ngay ở chỗ ông dã để lại, sau các tập tài liệu khác trong ngăn kéo trên cùng bàn làm việc. Đó là một danh sách gồm mười cái tên, mười người đã tham dự buổi họp cùng với các đặc vụ IAS và do vậy là mười nhân vật biết về trách nhiệm của Coca-Cola trong vụ virus, kèm theo danh sách là những lời tuyên thệ sẽ không kể chuyện này với ai khác, kể cả rất nhiều các nhân viên khác của Coca-Cola cũng đang sống trong khu đài tưởng niệm. Sáu trong số mười người này đã ký vào văn bản, sáu người đã vượt qua giao lộ - đồng nghĩa với giả thuyết là họ đã quen biết với người phụ nữ tên Laura Byrd, mặc dù cả đời ông, Lindell chẳng bao giờ có thể nhớ ra cô ta là ai. Bốn người còn lại chưa thấy xuất hiện trong thành phố, và từ bấy đến nay, thời gian đã đủ lâu để cho những người đã hiện diện ở đây kết luận là bốn người họ sẽ không bao giờ đến.

Ý kiến của Tổng Giám đốc, và Lindell hoàn toàn ủng hộ, rằng bởi văn bản này là những bằng chứng duy nhất của toàn bộ câu chuyện, nên tốt nhất là hủy bỏ.

Và mặc dầu không ai trực tiếp ra chỉ định cho ông, ông vẫn cảm thấy khá tự tin – đa phần là vậy – rằng không ai trong số họ sẽ phật ý nếu ông là người đầu tiên thực thi điều này.

Vậy là giờ đây, trong căn phòng làm việc tối om om không có ánh sáng gì ngoài chiếc đèn để bàn nhợt nhạt, ông đưa tờ giấy vào máy hủy tài liệu và ngắm nhìn tờ giấy bị cắt thành từng dây vụn như một tấm mành rơi xuống chiếc túi nylon bọc lót thùng rác. Khí nén bên dưới lớp nylon lót còn nhiều khiến miệng bao thít lại ở phía trên và các mẩu giấy vụn nằm trên bề mặt như những mảnh thức ăn cá cảnh rẻ tiền lềnh bềnh trên mặt bể cả. Ông phải ngồi bệt xuống bên cạnh thùng rác, ấn cho khí ra hết bên ngoài để các mảnh giấy rơi xuống đáy. Một vài mẩu giấy rơi rải rác trên sàn nhà. Có thể đọc ra chữ Lind rồi chữ soev và một mẩu có chữ ola. Ông đang nhặt các mẩu giấy lên thì chợt nghe có tiếng sột soạt sau lưng.

“Thứ Bảy mà thấy người ở đây thì thật lạ.”

Một cơn lạnh chạy dọc sống lưng Lindell. Ông đứng thẳng dậy. Đó là nhân viên chăm sóc tòa nhà.

“Đúng thế đấy, đôi khi công việc theo về tận nhà ấy chứ.” Lindell buột mồm nói. Ông đang cắp chiếc thùng rác trong tay và cặp nó vào người như một con chim lớn đang quặp hai cánh lại, kìm chế bản năng tấn công. “Công việc nó thế, chị biết đấy.” Ông nói thêm.

“Nói là tôi biết thì cũng không phải.” Chị kia đáp.

“Ờ, chắc không.” Câm mõm và cút đi. “Chắc chị sẽ không phàn nàn như tôi.”

Người nhân viên chỉ chiếc thùng rác. “Ông có muốn tôi giúp ông đổ nó đi không?”

“Ồ, không, không. Tôi sẽ tự đổ lấy.” Lindell đáp. “Tôi làm được mà. Nhưng cảm ơn chị. Cảm ơn chị rất nhiều” và không hề nghĩ ngợi, ông vội vã băng qua chiếc xe đẩy chở các thứ dụng cụ lau chùi của chị công nhân vệ sinh và đi xuống cuối phòng đợi thang máy để xuống hành lang.

* * *

Vậy là hai phút sau đó, ông đứng bên ngoài tòa nhà, trong tay cầm một chiếc thùng rác kim loại nhỏ. Ông phải làm gì với nó? Không thể để nó bên lề đường, nơi mà bất cứ ai với một chút tò mò, một chút kiên nhẫn, với một lọ keo dán có thể thu nhặt mọi thứ lại và dán tờ biên bản lại y như cũ. Và ông sợ không dám ném nó xuống một trong số hơn trăm hố rác của thành phố cũng vì lý do tương tự: ai biết loại người nào sẽ bắt được nó? Nếu mang nó về nhà, ông sẽ phải vượt qua gã canh cổng luôn hỏi cả ngàn câu liên tiếp – Cuộc sống ổn chứ, thưa ngài? Ngài có tin là chỉ trong đêm qua thoi mà tuyết rơi đến ngần này không? Ôi ngài Trimble, ngài đang ôm cái gì vậy? Chiếc thùng rác này chứa giấy vụn đấy à? Trên giấy viết gì? Có cái gì về Coca-Cola không? Mà nếu quay lại văn phòng thì lại phải đối diện với chị quét dọn.

Có lẽ ông chỉ đang phần nào bị hoang tưởng, nhưng cứ theo kinh nghiệm trước nay cho thấy, đời không bao giờ thiếu những kẻ chỉ chực cơ hội giở trò bẩn thỉu với một ai đó, và đã từ lâu ông quyết định làm mọi thứ trong khả năng của mình – trèo đèo lội suối, uốn lưỡi ngược xuôi – miễn bảo đảm ông là người đấy, chứ không phải là người bị đẩy vào bước đường cùng.

Ông đang đứng ngay giữa vỉa hè lúc này vẫn bóng loáng, trơn trượt vì trời vẫn băng giá. Ông nhìn một, rồi hai, ba người trượt chân và ngã trên vỉa hè cứ như tập trận vậy. Cứ như thể ông đang tham dự vào một trò của hội hóa trang nhàn nhã. Huỵch! Huỵch! Huỵch! Và họ cứ tuần tự hết người này đến người kia ngã xuống.

Sớm hay muộn thì cũng sẽ có người hỏi ông về chiếc thùng rác nên ông bèn rón rén bước lên dải tuyết ở mép lề đường và bắt đầu di chuyển. Xe taxi không chạy. Lái xe trong điều kiện đường sá thế này là vô ích. Tuyết phủ trên mặt đất vẫn còn rắn và cả buổi sáng vẫn chưa thấy mặt trời ló rạng. Thật là một ngày vô cùng tồi tệ. Có lẽ phải đến khi cái trò đi bộ này chấm dứt, sau khi nhiệt độ tăng lên, sau khi một vài tay lái xe liều lĩnh vạch những lằn bánh xe đầu tiên trên nền tuyết, mấy chiếc taxi mới bắt đầu nhập cuộc và bắt đầu dạo quanh thành phố. Nhưng chưa đến lúc đó thì ông phải cuốc bộ, dù có hay không có chiếc thùng rác đi chăng nữa.

Ông còn nhớ cảm giác lúc còn bé khi những chiếc xe tải chở muối luôn lăn bánh ngay sau khi những bông tuyết đầu tiên rơi xuống để phủ lên mặt đường một lớp nền cứng. Ông ước gì những chiếc xe đó giờ vẫn chạy, những chiếc xe tải khổng lồ với những người lái xe cũng khổng lồ không kém. Nhưng dĩ nhiên sự thật không được vậy. Chỉ lại là một thứ khác trong số hàng triệu thứ đã bị để lại trong thế giới bên kia. Ông thầm trách Laura Byrd. Chỉ bởi cô không quen biết một tay lái xe chở muối nào, nên trong thành phố không có lấy dù chỉ một gã. Cô chưa từng quen biết một tay thiết kế phần mềm nào, nên trong thành phố không có dù chỉ một gã. Cô biết nhiều loại người trong ngành dịch vụ nhỏ hẹp, và những người lang thang trên phố, và những đứa trẻ dơ dáy suốt ngày la hét. Nhưng lại chưa bao giờ biết vợ Lindell, không biết bạn gái của ông hay người mẹ khốn khổ tội nghiệp quá cố của ông, vì vậy mà nay ông phải sống không có gia đình, không có một người thân nào cả.

Thay vào đó, hãy nhìn vào những gì ông được để lại – những gì họ được để lại mà xem. Ví như ở đối diện ông phía bên kia đường, một người phụ nữ đã nhặt về một chiếc ghế xe buýt gãy và giờ đang ngồi đó nghịch với một quả bóng cao su màu đỏ. Đằng sau cánh cửa sổ nhà chị ta, một người phụ nữ khác đang hát một mình trong khi luồn tay vào một chiếc áo gi lê màu cam bằng nylon, kiểu áo nhân viên an ninh các trường học hay mặc. Trong một nhà hàng, một người đàn ông đang dùng một chiếc nĩa bằng nhựa trắng để ăn một đĩa gì đó trông giống như món salad cá thu kèm rau diếp, một chiếc khăn giấy nhét vào cổ áo như một chiếc yếm dãi. Thật là một mớ hỗn tạp đáng hổ thẹn!

Trong số tất cả những người còn sót lại, ông là người duy nhất còn đủ thông minh để tập hợp tất cả mọi người lại vào một chỗ sau khi thành phố mất đi một số đông các cư dân của nó.

Khi cả thế giới sụp đổ dưới chân và anh muốn thu hút sự chú ý của người khác, anh phải làm gì? Lấy một khẩu súng. Nổ vài phát.

Anh cứ cho là có một ai đó sẽ đủ sáng suốt để nghĩ ra điều này, nhưng không.

Một gã đang đứng tại một góc đường phát báo. Lindell cố tránh nhưng anh ta bước vào ngay giữa lối ông đang đi.

“Thời tiết gần đây thật là không chịu được, phải không ông?”

Ôi tuyệt làm sao, ông nghĩ. Chuyện thời tiết. “Ừ, quả có thế.”

“Tôi có thể hỏi ông mang gì trong chiếc thùng rác kia không?”

“Không có gì quan trọng. Không có gì lạ.”

Người đàn ông cười toe toét và vung tay vào không khí. “Tiêu đề: Người Lôi Thùng Rác Đi Trên Tuyết, Từ Chối Không Lý Giải.”

Đúng lúc đó, một người phụ nữ xuất hiện từ phía sau người phát báo với hai chiếc cốc giấy cầm trên tay. Cô hôn vào má anh ta. “Họ chỉ có loại không có caffeine thôi, nên em đành mua chocolate nóng.” Cô nói.

Lindell thừa cơ đánh bài chuồn. Người phát báo và cô bạn gái cũng không cố ngăn ông lại. Ông vượt qua phố Công Viên rồi thận trọng leo lên bãi đất trống mà tuyết đã phủ thành lớp dày ở phía trên vỉa hè nơi có lưa thưa một vài bóng cây dọc theo đài tưởng niệm. Giữ thăng bằng trong lúc cắp chiếc thùng rác thật là vất vả không chịu được. Thường thì mỗi khi cảm thấy mình sắp trượt, ông vung tay ra để lấy lại thăng bằng nhưng với chiếc thùng rác cầm trên tay, ông buộc lòng phải dùng hai khuỷu tay và vai để thay thế, hết xoắn thế này lại quay thế nọ. Chắc hẳn ông trông phải đần độn không thể tả. Khi lên đến bậc tam cấp cuối cùng, ông đánh liều bước khỏi lề đường dành cho người đi bộ và đi lên cỏ. Ông có thể nghe thấy tiếng tuyết mới đóng băng vỡ giòn tan đến là thích dưới chân. Đài tưởng niệm sừng sững đứng bên trên cánh đồng tuyết trắng và những lối nhỏ màu đen dành cho người đi bộ, như một chiếc kim cắm xuyên qua một chiếc bản đồ khổng lồ - mà theo một cách nào đó, ông cho, nó đúng là như vậy.

Có khoảng vài chục người khác cũng đang ở trong bãi đất trống, trong đó có một gã đang ra sức cố lái xe đạp đi trên tuyết, một vài nhóm người quan sát lũ chim, và một đám người đứng thành vòng tròn – những người cuồng tín của bộ môn cận phân tâm học – những nhóm người mà gần đây càng lúc ông càng thấy nhiều hơn ở trong thành phố, sáu kẻ ngu đần tự huyễn hoặc mình đang đứng tay nắm tay thành một vòng tròn, cố gắng gửi suy nghĩ đến Laura Byrd. Ông cố tránh họ bằng cách đi vòng qua dãy bàn ghế xếp bên ngoài. Ông lẻn qua góc đối diện của công viên, để lại sau lưng những dấu chân nối thành một đường dài cùng với một hình tròn như chiếc đĩa ở chỗ ông đặt chiếc thùng xuống để sửa lại quần.

Mấy tuần vừa rồi, ông cứ phải kiểm soát những cuộc đàm luận ở trong đầu về ngày tận thế. Đó là những cuộc thảo luận khá đơn giản mà nếu không cẩn thận, có thể nhanh chóng biến thành những tranh cãi nghiêm trọng và rồi thành những cuộc bàn cãi tưởng tượng sôi động, trong đó có đủ loại người, đôi khi là các thẩm phán, các công tố viên, đôi khi chỉ là những giọng nói ma quái, lên tiếng kết tội ông phải chịu trách nhiệm trực tiếp về các tác hại của virus. Họ khăng khăng phê phán đáng lẽ trước đây ông phải làm gì đó để ngăn chặn sự lây lan hay ít nhất cảnh báo mọi người về đại dịch sắp xảy đến. Tại sao lúc đó người không làm vậy? Họ châm chọc ông. Tại sao ngươi không làm gì cả? Nhưng đó không phải là lỗi của ông. Không phải. Kệ xác các người. Ông chỉ là một người bình thường tình cờ dính líu vào một màn kịch quan hệ cộng đồng nhỏ với Coca-Cola. Quan hệ cộng đồng, tức là tạo ra hay đôi khi làm chệch đi sự hứng thú, yêu thích đối với một thương hiệu cụ thể và rồi chuyển hướng cho mối quan tâm của người tiêu dùng đi theo một lối mòn thích hợp nhất. Tạo ra và làm thay đổi sự thích thú của người khác: đó là tất cả những gì ông đã làm. Làm sao một người có đầu óc lại có thể trách ông về điều đó?

Ông đã phá vỡ lời thề, điều đó thì là thật, ông đã nói cho cánh báo giới biết chuyện gì xảy ra, công bố là virus đã được phổ biến theo con đường đi của các sản phẩm của công ty – chúng tôi rất lấy làm tiếc, và những điều đại loại như vậy – nhưng phỏng nó đã có ích gì? Virus vào lúc đó đã kịp lan truyền theo nhiều hướng khác so với ban đầu. Có hay không có Coca-Cola thì cũng không có cách nào để ngăn nó lại được nữa.

Ông không thể nghĩ ra bất cứ thứ gì mà nếu ông làm thì có thể sẽ thay đổi kết cục thực tế. Và chẳng phải đó là điều những người đang lên tiếng buộc tội trong óc ông đòi hỏi sao? Họ muốn có một sự thay đổi – một thay đổi cho số phận của thế giới  - và họ muốn ông là người mang lại sự đổi thay đó.

Tôi thấy, đòi hỏi như vậy là quá nhiều. Quỷ tha ma bắt cả bọn họ đi.

“Quỷ tha ma bắt tất cả các người đi.” Ông nói lớn.

Ông đang bước xuống bậc lên xuống ở bên lề một con đường nhỏ. Các bậc thang này kể từ khi thời tiết thay đổi đã chẳng mấy khi được dùng đến nỗi hầu như chẳng phân biệt được bậc nào ra bậc nào dưới lớp tuyết dày. Một tay ông cắp chiếc thùng rác, tay kia giữ thăng bằng trong lúc dò dẫm đi xuống đến bậc cuối. Sau đó, ông rẽ ngoặt vào một con hẻm nhỏ len giữa hai tòa nhà lớn và rẽ phải vào một con phố mà nhìn là có thể đoán được trước kia nó là một đại lộ chính. Ông tiếp tục bước trên vỉa hè băng qua một cửa hàng bán thiết bị phụ tùng ô tô, rồi một cửa hàng đồ chơi, một văn phòng bất động sản, một sạp báo, rồi một cửa hàng thực phẩm lớn, một quán cà phê – bar, tất cả đều bị bỏ hoang kể từ xảy ra cuộc đại di tản. Càng đi xa khu đài tưởng niệm, ông càng thấy thưa thớt bóng người. Tuyết thì dường như càng lúc càng sâu.

Rồi ông nhận ra ông đang tiến về phía bờ sông. Mặc dù ban đầu không định như vậy, nhưng ông tính đó sẽ là một nơi tốt để vất bỏ chiếc thùng rác. Ông sẽ để dòng nước cuốn nó ra khỏi thành phố, qua phố phường đến khi chìm xuống bất kỳ hồ, sông, biển nào nuốt chửng lấy dòng nước ấy.

Hồi ông còn là một cậu bé, sau những buổi chiều rảnh rang, một trong các thói quen của ông là đi đến các con lạch, dòng sông đủ gần để đi bộ được từ nhà ra. Ông ném bất cứ thứ gì tìm được trên bờ xuống nước: thìa nhựa, búp bê, bút chì, que, lá bài.. tóm lại la bất cứ thứ gì có thể nổi trên mặt nước. Rồi ông tìm cách làm chúng lật úp bằng cách ném đất đá vào chúng. Ông gọi đó là trò Oanh tạc. Ông còn nhớ những chặng đường dài xuyên qua những đồng cỏ vàng rực chạy dọc con đường cao tốc dẫn đến bờ sông và đoạn ở gần trung tâm thành phố, sông chảy xiết hơn ở đoạn gần bờ, rồi ông còn nhớ mãi cái hôm ông bắt được một con cá tuế ở chỗ nước nông, ông thả cả cá cả nước từ lòng bàn tay vào chai Coke, vặn nắp lại thật chặt rồi ném cái chai vào chỗ chảy xiết nhất của dòng nước. Con cá tuế cứ cố tìm cách thoát, quẫy đập vòng quanh khiến chiế chai cứ chao đảo đòng đưa trên mặt nước. Lindell cảm thấy một nỗi sợ hãi khủng khiếp và thương xót tràn ngập trong lòng – tội nghiệp con cá khốn khổ - và rồi ông ném cặp sách đi, lội xuống nước và suýt nữa thì chết đuối trong khi cố gắng với lấy cái vật đáng nguyền rủa ấy. Nhưng, nó trôi đi quá nhanh và chẳng mấy chốc, ông không còn thấy nó nữa. Khi lên được bờ, ông nôn thốc ra có đến ba, bốn lít nước xanh lè. Mất ba ngày tiếp theo đó, ông đành thốc cho chỗ nước còn lại ra hết khỏi tai.

Hồi đó, ông thật là ủy mị ướt át.

Khi ta cứ để tâm trí vơ vẩn đâu đâu như vậy, những thứ ký ức gọi về thật đáng kinh ngạc.

Dòng sông hôm nay nằm ở chân một con dốc thoai thoải. Trong khi ông cố gắng lê từng bước qua các đống tuyết, chiếc thùng rác vung vẩy và kêu loảng xoảng trong tay ông, chiếc túi nylon lót cứ phồng lên, xẹp xuống, đón vào và thả gió, rồi lại đón và thả gió lần nữa. Ông có thể thấy chiếc cầu treo nối hai bờ sông, những sợi dây cáp đen trắng có tuyết phủ lên bề mặt thép. Chỉ còn khoảng gần trăm mét là đến mép nước. Rõ ràng, vùng nước tĩnh gần bờ đã đóng băng hết cả. Mới đầu, ông cứ tưởng cả dòng sông bát ngát đã hóa băng nhưng đến lúc lắng nghe, ông vẫn có thể bắt được tiếng xoáy nước ùng ục và tiếng nước tràn long bong. Chú ý kỹ, ông nhận ra một dòng nước đang rút xuống một lỗ hổng đen ngòm ngay giữa sông băng.

Ông đi bộ đến đầu bến đậu bằng gỗ và bước xuống các bậc thang. Băng khá dày đủ để đỡ trọng lượng cơ thể ông, mà lúc ông đi bộ đến giữa sông cũng không nghe thấy tiếng kêu kẽo kẹt rền rĩ hay tiéng nứt lạch tạch gì. Khi đến bên lỗ hổng, ông dừng lại.

Xung quanh không có ai. Gió mơn man thổi nhẹ.

Ông đã đi quá xa bờ, đến độ giờ đây trong đầu ông bắt đầu chớm nghĩ đến một nghi thức gì đó, và rồi một lát, ông nghĩ ra tâm trí mình đang tự gợi ý nghi thức tiễn đưa chiếc thùng rác ông định vất bỏ - rồi ông nghĩ, kệ xác nó. Ông ném chiếc thùng xuống dòng nước, lật ngửa lên, ngụp vào nước, rồi chìm xuống vài phân, rồi lại tiếp tục từ từ chìm dần. Một vài mảnh giấy trôi ra khỏi túi, vướng vào miệng băng dưới chân ông. Ông có thể đọc thấy chữ hề của từ thề và chữ tộ của từ tội lỗi. Ông bèn đá chân vào miếng băng, nước ngay lập tức lôi các mảnh giấy đi. Chiếc thùng tiếp tục trôi.

Cảm giác nhẹ nhõm đến tức thì. Ông có cảm giác như một chiếc đập nước cuối cùng cũng được mở hết các cửa xả, như một quả bom cuối cùng cũng được rút ngòi. Bản cam kết này là tang chứng xác thực cuối cùng – và theo như ông biết cũng là tang chứng duy nhất – cho thấy ông có liên đới với vụ tận thế. Miễn là ông và những người khác giữ im lặng về chuyện này, thì sẽ không ai biết chuyện gì đã xảy ra.

Và như vậy, theo một nghĩa nào đó, chưa hề có chuyện gì xảy ra.

Đó là cái cách cực chẳng đã thôi.

Chiếc thùng rác đã biến mất về phía dưới. Ông không thể nhìn thấy nó đâu nữa, không hề có một dấu vết dù là nhỏ nhất.

Việc đến bờ sông đúng ra chỉ là chuyện tình cờ, và giờ thì ông không còn lý do gì để ở lại đây nữa, vì vậy ông quay lại và leo lên cầu thang trở lại bến tàu.

Đường ngược dốc lên đồi cũng phủ tuyết dày không khác gì lúc ông đi xuống, nhưng với hai tay trống, ông cảm thấy đi lại thoải mái hơn. Đột nhiên trong đầu ông hiện lên câu hỏi, tại sao ông lại gây khó khăn cho bản thân và đi suốt một đoạn đường dài như vậy trong khi lúc đó ông chỉ cần lấy chiếc túi ra khỏi thùng và vứt bỏ những thứ còn lại? Đáng lẽ ông đã có thể tiết kiệm bao nhiêu công sức, điều đó là chắc chắn.

Hừm, chắc chắn trong thành phố này đã có thừa sự ngu dốt. Có lẽ nó cũng đang lây lan.

Không có mặt trời để nhìn cho rõ, nhưng ông có cảm giác ánh sáng le lói lọt qua những đám mây đang dần tắt. Lúc đài tưởng niệm lọt vào tầm nhìn của ông thì cũng là lúc bóng đêm phủ lên thành phố. Đường phố bắt đầu lên đèn, mọi vật bừng sáng: những chiếc ghế đợi xe buýt, những ống nước cứu hỏa công cộng, hàng vạn chiếc lá trên cành, cùng với những bông tuyết trắng lốm đốm phủ khắp nơi.

Đến gần cổng khu chung cư nơi ông ở thì có tiếng chân rón rén nhẹ bước bên cạnh. “Ồ, giá mà lại không phải là Ông Lớn đây. Khỏe không, chiến hữu? Thời tiết giá buốt hôm nay chẳng hiểu đã gúp cái phần bủn xỉn trong người ông bớt đi chưa? Tôi bảo nhé, tại sao ông lại không cho tôi vay vài đồng nhỉ? Chỉ cần đủ để ăn một thứ gì đó nong nóng và uống một cốc cà phê rẻ tiền thôi. Và “rẻ tiền” chẳng phải là từ có ý nghĩa nhất ở đây sao ông bạn? Tôi dùng từ chuẩn phết đấy nhỉ? Ờ, ông biết ý tôi nói gì rồi đấy.

Lindell cúi thấp đầu giả vờ không nghe.

Bao giờ cũng vậy. Ông có thể đi bộ nửa vòng quanh thành phố, để thực hiện một việc ông định làm, mòn gót, mỏi gối, và tẩy rửa mọi cảm giác tội lỗi ra khỏi óc, thế rồi cuối cùng, khi ông cũng vác xác về được đến cửa nhà và chỉ chực rút chìa khóa ra khỏi túi thì gã đã ở đó, gã ăn mày mang găng đen, tay chìa ra chờ vài đồng lẻ.

MƯỜI HAI: CHIM

Chiếc lều dự trữ biến mất. Laura cẩn thận lục tung các đồ dự trữ mang theo, soát hết tất cả mọi dụng cụ trong khoang sau xe nhưng chẳng thấy nó đâu cả. Ống tay áo cô mấy lần quẹt ngang làm tắt ngọn nến và thế là cô lại phải đi châm bấc. Những chiếc bóng chập chờn trên vách khoang hành lý hẹp. Cô đã không mang chiếc lều ra khỏi trạm nghiên cứu - giờ thì cô chắc thế. Và cô cũng không cho là cô đã dỡ nó khỏi xe và chất cùng với đống thức ăn dự trữ cô để lại trên mặt băng giữa đường, mà thực ra lúc đó cô quá mệt đến nỗi chẳng nghĩ được là mình làm gì nữa. Nhưng có chết cô cũng không thể đoán được ngoài ra còn chỗ nào khác nữa không, có thể ở đâu. Ở lều tạm trú ư? Bên trong một trong các khe băng nứt?

Mãi cho đến khi đút then cài vào chỗ cũ, cô mới nhớ ra tai nạn hôm qua khi đang trượt xuống đoạn dốc dài của dòng sông băng trên đường đi đến trạm, cái khe nứt cô đã vấp phải với tấm gỗ ép trong tay, cách cô ngã lộn nhào trên tuyết - bất cứ thứ gì cũng có thể rơi ra trong vụ va chạm đó. Đột nhiên cô hoàn toàn tin chắc đó chính là chỗ cô mất chiếc lều. Cô như quan sát được chính mình qua ống kính máy ảnh, thấy đôi tay lúc chúng đập lên mặt đất, đánh rơi chiếc lều chỉ cách đó mấy chục phân. Rõ ràng là vậy.

Chỉ mới vài phút trước, khi đang leo lên phiến băng cong vút nhẵn bóng nối liền phần lục địa băng và khu cư ngụ của bầy cánh cụt, cô đã chẳng mảy may nghĩ được một chiếc lều thất lạc có thể trở thành một trong những nỗi lo ám ảnh nhất. Có quá nhiều câu hỏi hiện lên đầu: Chuyện gì đã xảy ra với các thanh trượt của cô? Làm thế nào để vượt khỏi vách núi lên đến ngọn đồi bên trên? Cô có tìm được máy phát sóng ở đó không? Mà nếu như tìm được, ở đầu dây bên kia liệu có ai đang đợi trả lời?

Nhưng chẳng mấy chốc sau khi lên đến đỉnh đồi, trong cái đêm đầu tiên cô ngủ đủ gần bọn chim cánh cụt để có thể nghe thấy tiếng ríu rít của chúng, các lõi điện mềm bắt đầu ngừng hoạt động. Cô thức dậy và thấy vách lều phủ đầy băng giá, những cuộn băng màu xám xanh không lẫn vào đâu được ánh lên lung linh dưới ánh nến. Mồ hôi đóng băng xung quanh cổ túi ngủ thành một chiếc vòng khóa khá dày và cô dùng vai đẩy để phá băng chui ra ngoài. Áo quần đã đông cứng thành một khối rắn như thép. Cô đã mất khoảng một tiếng để đập áo quần cho mềm ra và cố chui vào cho lọt. Rồi cuối cùng, khi đã mặc quần áo xong xuôi đâu đấy, cô dùng tay tháo dỡ lều. Việc này mất nhiều thời gian hơn là cô tưởng. Không có cách nào chạm được vào cuộn lõi điện trừ khi xé toạc vải lều - và dù sao đi nữa, cô cũng không biết phải sửa chữa nó thế nào khi không có lõi điện thay thế - vì vậy cô xếp chiếc lều cất đi va dành cả khoảng thời gian còn lại của ngày để kéo chiếc xe qua những khe nứt, vách đá lăn, khe nước, và những ngọn núi trập trùng bao quanh rặng vách đá suất ở đáy của vách đá. Thường, cô vẫn giữ lại được một chút hơi ấm trong cơ thể sau mỗi đêm ngủ, nhưng lần này thì không. Giờ cô thấy rét hơn nhiều. Trước đây, chẳng bao giờ cô có thể tưởng tượng ra được điều này.

Đêm tiếp theo còn tồi tệ hơn và đêm sau nữa tình hình lại càng xấu đi. Cô đành phải nhờ vào lượng nhiệt nhỏ nhoi của cơ thể tự sản xuất để giữ cho mình ấm, cùng với bất kỳ ngọn lửa nào nhóm được bằng bếp dầu, mặc dù cô cố gắng sử dụng không quá vài ba giờ mỗi ngày vì sợ viễn cảnh sẽ xảy ra khi nhiên liệu cạn hết. Những tuần lễ rét buốt nhất của mùa đông đã bắt đầu, nhịp độ đã tụt xuống, chỉ còn âm hai mươi độ. Bên trong túi ngủ, mồ hôi cơ thể cô đã khiến chiếc túi thành một hộp băng cứng ngắc. Không rõ mỗi đêm phải mất bao lâu cô mới chui được người vào trong túi nhưng ắt phải không ít hơn một tiếng. Cô thọc chân vào miệng túi rồi từ từ nhích người vào từng tí một, cứ vài phút lại phải dừng lại xoa xoa tay vào những chỗ nhức buốt trên chân, và cứ thế, mãi cho đến khi có thể làm băng tan ra tạo thành một lỗ hình ống bên trong túi. Một khi đã nằm trong, khó mà xoay người, bất kể theo hướng nào.

Cuối cùng rồi thì cô cũng ngủ lịm đi, mặc dầu chẳng phải do thấy dễ chịu mà là vì kiệt sức. Giấc ngủ khó chịu, chập chờn khó diễn tả, không đến nỗi rời rạc thành từng giấc ngắn chắp vá, và chẳng bao giờ kéo dài hơn được sáu tiếng. Suốt cả đêm, khá nhiều lần cô choàng tỉnh dậy do người cứ run bần bật và những cơn co thắt cơ cứ chiếm lấy dần từng phần cơ thể một: chân, rồi bụng, rồi vai. Rồi một thời khắc nào đó đến - thời điểm cô quyết định cứ gọi là buổi sáng, và rồi cô lại bắt đầu một ngày, cô chui ra khỏi túi và nhét nó vào cùng với quần áo dự trữ để chiếc túi không đóng băng trở lại.

Mất bốn ngày để cô đi từ giáp ranh thềm băng đến khu chim cánh cụt, lâu hơn thời gian cô dự tính ba ngày. Đất ở chân vách đá lỗ chỗ toàn hố và các khe nứt, những khối đá to bằng cả cái chuồng ngựa, những dốc đá đang bằng phẳng đột ngột dốc ngược đến kinh khiếp. Mỗi khi cô tưởng mình chẳng còn cách ngọn đồi bao xa thì lại gặ phải một chỗ không thể nào vượt qua, và thế là đành quay lại.

Thường, trong lúc chân vẫn bước, cô lơ mơ ngủ. Và sẽ chẳng tỉnh cho đến khi tự trượt ngã, hay đâm vào vách đá, hoặc lỡ chân thụt xuống một khe nứt, lỗ hổng trên mặt đất. Cô đã không tự giết mình, đó quả thật là một điều kỳ diệu.

Có đôi lúc, khi gió đột nhiên lặng, cô có thể nghe thấy tiếng la hét của chim cánh cụt, một âm thanh the thé inh tai như một ngàn cánh cửa mở ra, bản lề gỉ sét, rín lên ken két. Đôi khi cứ tưởng bầy chim chỉ cách chừng chục mét. Nhưng rồi một đoạn dốc khác hiện ra trước mắt, băng nhô lên, gió lại bắt đầu thở than khóc lóc, và thế là tiếng chim lại biến mất.

Cuối cùng, đến ngày thứ tư, sau mấy tiếng đồng hồ cắm cúi kéo chiếc xe ngày càng sâu hơn vào một khe núi hun hút mà cô có thể cảm nhận rõ nó đang hẹp dần (lại một ngõ cụt nữa, cô nhủ) thì cô phát hiện ra một khe nứt trong vách đá. Bên trên, băng phủ thành mái vòm, nhưng khoảng trống đủ rộng, đủ cao để kéo chiếc xe qua.

Một cái hang thỏ.

Cô lom khom vượt qua lỗ hổng, vừa chui ra được phía bên kia, cô bất ngờ thấy mình đứng ngay trước khu sinh sống của bầy cánh cụt. Cô không thể tin đó là thật.

Bầy chim cánh cụt nhận ra cô trươc skhi cô nhận ra chúng. Chúng bắt đầu kêu lên quang quác và đập hai cánh vào sườn. Âm thanh vọng vào vách đá. Có chừng năm, sáu mươi con, có thể lên đến một trăm, ríu rít gọi nhau và lắc lư từ bên này sang bên nọ như những quả bầu đen tròn[53]. Chúng không tiến về phía cô, cũng chẳng chạy đi. Chắc đến giờ chúng đã quen với sự xuất hiện của con người, cô nghĩ. Xét cho cùng, hơn một thế kỷ nay, đã có biết bao nhiêu đoàn khoa học đến nghiên cứu chúng. Trong lúc cô còn mải ngắm nhìn, một chú lỉnh ngay xuống biển - một cú nhảy xa vẽ nên một đường cong vút tuyệt đẹp xuống vịnh. Rồi nó nhảy lại, mỏ quặp một miếng mồi vừa mò được và lạch bạch đi về phía đám bạn. Gió thổi tới nồng nặc mùi phân chim. May là có cái lạnh làm giảm đi mùi hôi. Lần gần đây nhất người tôi thấy được một con cá voi tự do bơi lặn là hơn ba mươi năm về trước, vào khoảng thời gian Laura ra đời, và đa số các nhà khoa học cùng nhất trí là loài động vật này đang trên đà tuyệt chủng, giống như voi, hay khỉ đột, hay những loài động vật có vú khác trước chúng. Có khả năng có một vài loài vẫn sống ở các vùng biệt lập, phân bố rải rác khắp đại dương chưa hề bị bàn tay con người khai thác thành một nguồn lương thực mới, nhưng điều này xem ra cũng không khả dĩ cho lắm. Chắc chắn là Laura chưa từng bắt gặp một loài nào ở Nam Cực, trong khi đó lại là công việc của cô ở đây. Lục địa này vẫn còn vô số những đàn sư tử biển và hàng đàn mòng biển -  rõ ràng là ở vịnh này thì không có - mà chỉ có chim cánh cụt là loài thực sự còn sinh sôi nảy nở ở đây, sống nhờ vào các sinh vật nhuyễn thể mà loài cá voi đã không còn sống để ăn. Chúng to lớn đúng như Laura đã tưởng tượng. Nếu một vài con trong số chúng có nặng đến bốn mươi cân, cô cũng chẳng lấy làm ngạc nhiên.

Mặt trăng lấp sau một khối đá đen sì nhưng ánh sáng đủ để cô nhìn thấy quang cảnh. Cô mệt rã rời, đột nhiên chậm chạp như một bà già, cả cơ thể già cỗi cứng đơ và lạnh cóng. Cô chẳng còn muốn gì nữa ngoài nằm xuống, nhắm mắt lại. Nhưng cô biết nếu làm vậy, cô sẽ ngủ, và cô không thể cho phép mình làm vậy. Chưa phải lúc.

Cô mang theo một dây ăng ten rời và bắt đầu đi. Có những dấu vết lạ thường bên trong ngọn đồi. Có lẽ tất cả đã bị nén vào băng. Hoặc có thể một cơn gió đã kéo nó xuống biển. Dù có thế nào thì cũng chẳng bao lâu sau, cô tìm được những mảnh sót lại của chiếc lều - một chồng các mảnh nhựa gãy, những mảnh gỗ lổn nhổn, và những thanh kim loại cong oằn xoắn tít, tất cả nhét trong một chiếc hốc cạn bên trong hang đá.

Trông như thể chiếc lều đã bị một trận tuyết lở hay cái gì đó tương tự nghiến nát, như thể một tảng đá hay băng lớn đã lở xuống một bên sườn núi và vỡ tan thành nghìn mảnh. Nếu điều đó thật sự đã xảy ra thì chắc hẳn tảng đá đã rơi xuống đất với một lực đập đánh kể. Cô nhìn thấy vô số các mảnh băng vỡ tạo thành một đường tròn lớn xung quanh lều - một vầng hào quang được tạo thành từ nhiều mảnh băng tỏa rộng phải đến ba mươi mét. Lúc chạm đất, ắt hẳn nó đã tạo ra một âm thanh không kém gì tiếng bom nổ. Cô chỉ có thể tưởng tượng ra cơn chấn động mà cú lở băng này có thể tạo ra cho bầy cánh cụt. Cô tưởng như nhìn thấy hàng trăm con chim cuống cuồng cắm đầu lao xuống biển.

Đột nhiên cô cảm thấy mệt rã rời. Hai mắt dính vào nhau trong khi cô cố gắng cưỡng lại. Cô đang tìm gì nhỉ? À đúng rồi, chiếc radio.

Cô thận trọng dò dẫm quanh đống đổ nát, rà soát từng mẩu gỗ, nhựa, kim loại. Cô chẳng thể tìm được bất kỳ dấu vết nào rõ ràng của chiếc máy thu phát, chỉ có một tấm bảng bằng nhôm méo mó có thể là thuộc về mà cũng có thể không thuộc về một phần của ngôi nhà. Không còn nghi ngờ, vậy là chiếc máy đã vỡ nát thành nghìn mảnh khi ngôi nhà đổ sụp. Cũng có nghĩa là cả chặng hành trình vượt qua thềm băng - khe băng nứt, nỗi sợ hãi kinh hoàng[54], những ngày dài đằng đẵng, hết ngày này sang ngày khác ì ạch kéo lê chiếc xe trên tuyết - hoàn toàn vô nghĩa.

Vô nghĩa. Vô vị. Trống rỗng.

Trống rỗng im lìm.

Ngủ, ngủ, ngủ, ngủ.

Cô ném chiếc ăng ten rời vào đống cát nhưng rồi nghĩ sao lại nhặt nó lên. Cô có thể dùng nó vào việc gì? Làm thước đo độ sâu? Làm cái đục băng? Cô chẳng biết, nhưng cô ghét phải vưt sbỏ nó. Thật ra là, cô ghét phải vứt bỏ bất cứ thứ gì. Cả đời, cô đã luôn lượm lặt, thu nhặt mọi thứ linh tinh không cần thiết: những món đồ trang trí lặt vặt, tạp chí cũ, những cành cây con con nhặt về từ các thân cây đã chết. Thỉnh thoảng, cô nhìn chúng, nhặt chúng lên, thậm chí còn lật đi lật lại và không nhớ nổi chúng từ đâu ra. Chúng giống như những hình ảnh của tuổi thơ thỉnh thoảng vẫn vụt lên trong óc mỗi khi cô bắt đầu suy nghĩ lan man vô định, một phiến đoạn của bất cứ sự việc gì cũng có thể gợi nhớ đến chúng. Cô đang bước vào một căn phòng sáng trưng, mấy món tóc lơ phơ trước trán. Bố đang nhấc một chiếc bình có vẻ khá nặng ra khỏi tủ. Một chú chó có chiếc nơ đỏ dán vào mũi. Những thứ đồ chơi nhỏ bé ấy, những ký ức ấy - cô đã gom góp lại từ đâu? Căn hộ ở nhà thực chất là một thế giới của hàng ngàn thứ vô giá trị: quả đầu, chìa khóa bằng nhựa, và thêm mười ngàn thứ vớ vẩn khác cô không bao giờ dùng và cũng không biết dùng làm gì. Nhưng phải thừa nhận là cô thích có chúng ở đó. Ở một thời điểm nào đó, khi một người mười bốn, mười lăm tuổi, trước khi trưởng thành và trước khi hiểu rõ được bản thân mình, anh ta phải quyết định cso hay không trở thành loại người luôn mang theo tất cả những thứ đã xảy đến trong đời, bất kể nó quan trọng hay không, hay là loại người dễ dàng cho qua những điều đã thuộc về quá khứ. Cuộc sống dễ dàng và nhẹ nhàng hơn cho những người nới lỏng tay cầm giữ, nhưng cô đã quyết định sẽ là tuýp người kia, không bao giờ để mọi thứ trôi đi, và cô đã cố gắng hết sức để đúng là tuýp người đó.

Không có dấu hiệu nào cho thấy Puckett và Joyce đã đến được khu sinh sống của bầy cánh cụt - không một thiết bị nào để lại quanh đây, không có vết xe trượt nào trên tuyêt. Cô nghi ngờ khả năng sẽ gặp lại họ lần nữa. Mà ngay từ trước đó khá lâu, trong thâm tâm cô cũng đã cho là vậy.

Cô dựng lều trên một vùng băng rắn, dỡ mọi thứ trong túi ngủ ra, chiếc bếp dầu, và những thứ vật dụng làm bếp còn lại. Các ngón tay đã tê cứng đến độ khó lòng mà cắm các thanh chống xuống đất. Thay vào đó, cô dùng bốn tảng đá cô tìm thấy chất thành đống ở chân vách núi và dùng để chặn góc lều từ phía trong.

Cô không tài nào thôi nghĩ đến chiếc pháo đài bí mật mà cô vẫn chơi lúc còn mười tuổi. Đấy là cách cô gọi nó - pháo đài bí mật - mặc dù thật ra nó chỉ là một nhà vệ sinh công cộng ở một phía bờ sông mà xung quanh người ta đã dựng lên một hàng rào và bán cho các nhà phát triển địa ốc. Dù vậy, trong suốt mấy tháng trước khi nó bị kéo sập nhường chỗ cho một khu nhà cao tầng. Được xây lên để cho thuê làm văn phòng, cô đã cùng cô bạn thân nhất lúc đấy, Minny Rings, hầu như chiều nào cũng đến để bàn về bọn con trai, để trốn cha mẹ và cùng nhau vẽ kế hoạch cho tương lai. Đôi khi, họ đóng vai những người phụ nữ trưởng thành, đã làm mẹ, có một gia đình và việc làm ổn định, có thể là gián điệp, hay vận động viên bóng rổ, đôi khi là nhà nghiên cứu sinh vật biển. Cô còn nhớ cái hôm họ chui vào góc hàng rào kẽm lỏng lẻo và thấy cả tòa pháo đài đã bị san phẳng, chỉ còn lại một đống gạch ngói, sành sứ bé nhỏ đến kỳ lạ. Trước đó trông nó đã rất tồi tàn, tệ hại, đến độ khó mà tin được có thể có bất cứ thứ gì bên trong, kể cả một dãy bệ xí hay bồn rửa, hay máy sấy hơi nóng, huống hồ gì là cái thế giới rộng lớn đầy màu sắc mà cả hai đã tưởng tượng. Nó hoang tàn, đổ nát chẳng khác gì những tàn tích thảm thương của chiếc lán, mà đó chính là lý do vì sao cô lại nghĩ đến nó.

Nhưng trước khi pháo đài bị phá, trong suốt tháng Sáu và tháng Bảy, hầu như ngày nào cô và Minny cũng đến đó, chỉ trừ có một tuần Laura phải ở khu trại hè. Thường thì họ gặp nhau tại nhà Minny rồi đi xuyên qua cánh rừng nhỏ phía sau cửa hàng tạp hóa, lần theo con đường dài ngoẵng màu xám dọc bờ sông, cố giữ thăng bằng khi nhón chân đi trên những phiến đá viền quanh mặt nước. Pháo đài được che giấu khỏi con đường dành cho người đi bộ bằng một vành đai rừng cây hỗn tạp um tùm và cứ miễn họ cẩn thận không để bị nhìn thấy trước đó, họ có thể chui qua bên dưới hàng rào và đi vào công trường xây dựng mà không ai bắt gặp. Chỉ có hai bé gái chơi đùa bên bờ sông. Sẽ không ai ngăn họ lại. Vửa ra vào không khóa, lại có các ô cửa sổ sập nghiêng, họ chẳng bao giờ gặp rắc rối khi tìm cách vào trong.

"Mùa đông và mùa hè, cậu thích mùa nào hơn?" Ngay khi chỉ còn có hai đứa với nhau, Minny hỏi. Đó là loại câu hỏi ưa thích của cô ấy. "Ví dụ như đó là một ngày quang đãng. Không mưa, không tuyết, và có mặt trời."

"Mình không biết. Có lẽ là mùa đông. Nếu cậu hỏi mình vào mùa hè, mình sẽ nói mùa đông. Nếu cậu hỏi mình vào mùa đông, thì mình lại sẽ trả lời là mùa hè."

"Mình cũng chọn mùa đông," Minny nói. "Một câu khác nhé: Mẹ và bố cậu, cậu thích ai hơn?"

"Câu này khó đấy. Chắc là cũng giống như chuyện mùa đông, mùa hè vậy. Chắc là cứ người này ở bên thì mình lại thích người kia hơn." Laura nhồm người lên ngồi trên mép chậu. "Mình có thể cho cậu biết cái này nhé. Mình thích mẹ cậu hơn bố cậu."

"Mình cũng vậy." Minny đáp. "Bố mình rất kỳ cục. Cậu biết hôm qua ông ấy làm gì không? Ông ấy đánh đổ gạt tàn, mà là cố tình đấy nhé, đổ ngay lên thảm rồi bắt mình dọn. Mình đâu có phải là người làm đổ nó, và mình bảo ông ấy: "Con có làm đổ đâu?" Nhưng ông ấy nói: "Tôi không hỏi cô có phải là người đánh đổ nó không. Tôi chỉ bảo cô dọn đi thôi, thưa tiểu thư." Ông ấy luôn vậy đấy. Có một lần..." Minny nghếch đầu lên. "Này, cậu có nghe thấy không?"

"Nghe cái gì cơ?"

"Nghe thì biết."

Laura dỏng tai lên hướng về bên trên lắng nghe. Và cô nghe thấy có tiếng vo ve, vù vù không dứt. Cô nhảy khỏi chậu. Tiếng động vọng xuống từ ô cửa áp mái ngay giữa phòng. Cô đứng bên dưới ngước lên nhìn và Minny đứng bên cạnh. Bên trong ô cửa có một con ong bay đập vào mặt kính. Gần như không trông thấy đôi cánh màu nâu nhạt mỏng tang, chiếc vòi chĩa ra bên dưới cái thân bệ vệ bất động trông như cái thùng lặn gắn dưới đáy tàu.

"Mày sẽ không bao giờ thoát được bằng đường đấy đâu." Laura nói. Cô tưởng như đang nói với con ong mặc dù biết thừa nó chẳng nghe. Quay sang Minny, cô nói: "Chúng ta nên cố giúp nó."

"Không đời nào. Mình không chạm vào ong đâu."

"Cậu có phải chạm vào nó đâu. Cậu cũng chẳng cần lại gần nó. Chỉ cần cậu giữ cửa mở, mình sẽ lo phần còn lại."

Minny liếc nhìn ô cửa. "Nếu cậu muốn bị đốt thì mình không cản. Mà chẳng hiểu vì sao ngay từ đầu người ta lại lắp cái cửa trên đấy nhỉ. Chẳng có vẻ gì là ánh sáng sẽ lọt qua cả." Rồi cô bước đến kéo cửa ra, lách người ra sau cánh cửa và thu vào góc. Từ trong góc kín, cô nói vọng ra: "Được rồi. Mình sẵn sàng rồi đấy."

"Đồ nhát gan."

"Thế cũng được." Minny nói. "Ít ra thì mình sẽ không bị đốt."

"Mình cũng chẳng bị đâu." Laura đáp lại. "Mình chỉ cố giúp nó thôi." Cô biết mình đang làm một trò rồ dại nhưng không thể đừng được. Chỉ là cô cảm thấy thương con ong vô cùng: Tất cả những gì nó muốn chỉ là một lối thoát ra ngoài, con đường trở lại với ánh sáng trong khi nó chỉ biết một cách duy nhất là đập đầu vào cửa kính. Cô phải dụ nó rời xa ô cửa sổ. Đó là bước đầu tiên. Vấn đề là nó đang ở quá cao ngoài tầm với. Cô nghĩ đến việc dùng áo quất lên những lại e một khi cô cởi áo, màu da trắng ở ngực và bụng sẽ thành một mục tiêu hấp dẫn cho con ong. Thay vào đó, cô lấy một mẩu khăn giấy từ gói giấy đặt dưới chậu, quấn nó thành một cục tròn rồi ném hết sức nhẹ về phía con ong. Cánh con côn trùng đập tít lên kêu vù vù, chiếc vòi cong lại giận dữ bên dưới hông. Cô lại ném một lần nữa, và rồi lại lần thứ ba, nhắm ngay vào chính giữa tấm kính.

Sau một vài lần cố gắng, cô đã kéo được con ong ra xa khỏi ô cửa. Nó đậu lên trần nhà giữa phòng, rơi tụt xuống một vài phân rồi lại bay lên, đậu ngay vào điểm cũ. Cô cố gắng thuyết phục nó. "Nghe này, tao chỉ đang cố gắng giúp mày thôi. Cứ tin tao và tao sẽ thả mày ra ngoài."

Từ đằng sau cánh cửa, Minny nói: "Nó không hiểu cậu nói gì đâu, cậu biết mà."

"Ừ, mà, đa số mọi người nói mèo không hiểu được con người nhưng cậu vẫn nói chuyện với con mèo của mình đấy thôi."

"Mèo khôn lắm. Ong thì ngốc."

"Không phải con mèo nào cũng khôn. Có lẽ không phải con ong nào cũng ngốc đâu."

Nhưng con này thì có vẻ ngốc thật, Laura cứ cố hướng nó bay về phía cửa mở. Hai lần nó đậu trên bệ cửa sổ, gõ gõ chân, rung rung người, lắc qua lắc lại cho đến khi cô tìm được cách đuổi nó quay lại trong phòng. Thỉnh thoảng, nó lại chúc đầu bay đến phía cô và thế là cô phải cúi sụp xuống, lấy hai tay che mặt. "Đừng đốt tao! Đừng đốt tao! Đừng đốt tao!" Con ong luôn luôn lượn một vòng rồi bay ngược lên ô cửa sổ trước khi chạm vào người cô.

Không khí thoảng đưa mùi khai và mùi nồng nặc hơn bên trên lò sưởi đặt giữa phòng. Một loại mùi có vẻ như là độc hại đối với loài ong - hay tệ nhất là với con này vì nó thận trọng bay tránh khỏi mùi hôi bốc ra từ lò sưởi. Mỗi khi con ong nhào về phía Laura, cô bé lại lùi về phía lò sưởi và thế là con ong lượn tránh sang bên.

Sau hàng chục lần ra sức ném cái mẩu giấy, cuối cùng con ong cũng tìm được đường ra cửa, cứ như thế hoàn toàn ngẫu nhiên. Đột nhiên, nó biến mất.

Bóng con ong vụt đi lẫn vào giữa những tán cây, tiếng vo ve cũng theo gió bay đi mất.

Laura thả người dựa vào tường, mặt đẫm mồ hôi. "Cậu ra được rồi đấy." Cô bé nói.

Cánh cửa khiến giọng Minny nghe yếu ớt lạ kỳ. "Cậu đang nói với nó hay với mình đấy?"

"Với cậu."

Minny khép cửa lại. Cô bước đến chỗ Laura và dựa vào người bạn, một tay đặt lên vai bạn. "Cứ tưởng chuyện này sẽ kéo dài mãi mãi." Cô bé nói.

Nhiều năm rồi và cho mãi tận bây giờ, Laura vẫn còn nhớ câu trả lời của mình lúc ấy: "Không phải mãi mãi, nhưng lâu quá thể."

* * *

Câu đấy mà dùng để ghi trên mộ chí thì hay tuyệt, cô nghĩ.

Giờ đây, cô cách pháo đài thời thơ ấu một thế giới rưỡi, một thế giới rưỡi cách xa mọi người, mọi nơi trước đây cô từng đến. Chiếc lều lạnh đến khó tin. Những mẩu băng hình giọt nước mắt rơi xuống ngực và bụng cô trong khi toàn thân cứ run lên, cô bèn lấy tay phủi đi trước khi chúng tan ra vì nhiệt độ của cơ thể cô. Mỗi cử động đều nghe thấy tiếng răng rắc - có thể là tiếng cơ thể cô, hay tiếng chiếc túi ngủ. Thực sự, cô quá mệt, chẳng thể nói nổi là do đâu nữa.

Cô biết mình đã chợp mắt được một lát vì cô nhớ đã mơ thấy một cái gì đó và một người không thể mơ mà không ngủ, chẳng phải vậy sao? Nhưng cô quá mệt, quá lạnh, chẳng còn nhận ra sự khác biệt giữa ngủ và thức nữa. Một trạng thái chập chờn[55]. Việc phân biệt hai phần trở nên cực kỳ khó.

Cô đã mơ thấy mình đang ở trong phòng làm việc tại Khu Liên hợp Coca-Cola, đứng ngắm tia nắng chênh chếch rọi xuống sàn nhà, hẳn là lúc đó trời đã về chiều, và đang là mùa xuân. Vậy tại sao mình lại cảm thấy lạnh đến thế cơ chứ, và mình đang làm gì trong chiếc túi ngủ này, cô tự hỏi? Chỗ làm việc không phải là nơi để ngủ. Hành vi như vậy sẽ dẫn đến việc bị sa thải không vãn hồi. Có lẽ tại mình đang ốm, cô nghĩ. Có lẽ cô đã được mang đến phòng y tế trong trường trung học, nơi tấm drap kêu tanh tách dưới người, băng dần dày lên. Có quá nhiều băng đến nỗi tấm drap kết tinh thành nhiều miếng vảy nhỏ gối lên nhau. Cô tưởng tượng mẹ đang đút nho khô cho cô căn trong khi cô nằm ốm liệt trên giường, mẹ thả từng hạt một xuống qua chiếc ống hút dài cong vút như một con rắn đang bò giữa chừng vào miệng cô. "Mở đường hầm ra nào." Mẹ nói. "Con tàu đến đây. Chu ga - chu ga - chu ga - chu ga - u, u!" Nhưng những hạt nho khô còn sống, và thật ra không phải là nho khô. Laura không rõ chúng là gì. Dù vậy, rõ ràng là chúng không muốn rơi xuống. Chúng giương ra hàng chục chiếc chân màu đen có cạnh để hãm tốc độ tuột xuống. Tạ ơn Chúa vì bộ đai nịt và sợi dây thừng, cô nghĩ. Thành thực quá dốc, quá trơn. Ai mà biết nó sâu đến chừng nào? Và chiếc lều thì cứ như là quả khinh khí cầu, cứ như không hề bị buộc vào đất. Cô biết là mình phải ép mình ăn nếu như muốn khỏe mạnh trở lại. Cô phải tập thể dục và chăm sóc bản thân tốt hơn. Mẹ cô đã bảo vậy. Bột yến mạch. Rau xanh. Xe đạp. Cô mơ thấy mình đang đổ mồ hôi trên băng chạy trong phòng tập thể dục, và rồi cô cảm thấy có cái gì đó cồm cộm, phồng phồng và di chuyển xung quanh gót giày; khi cô tháo ra rồi lật ngược giày lên, những ngón chân rơi ra như những hòn sỏi. Và cô tỉnh giấc; cô chẳng hề thấy ngạc nhiên.

Đã khá lâu rồi, cô mất hết cảm giác ở các đầu ngón chân, ngón tay. Ngay cả các dây thần kinh ở răng cũng tê dại đi vì băng giá. Cô chẳng bao giờ có ý niệm là mình đang nghiến răng nếu không có những cảm giác nhoi nhói ở lợi, cảm giác đau rải rác ở những điểm li ti như mũi kim xung quanh vùng chịu sức nghiến. Không lâu sau khi thu dọn xong tất cả những gì còn vương lại của chiếc lều, khi cuối cùng cô lấy hết quyết tâm kiểm tra các vùng bị băng giá làm tê liệt trên cơ thể, cô phát hiện ra các ngón chân bên bàn chân trái chỉ là những cục thịt màu xám xỉn ghê tởm, không có vẻ gì là hứa hẹn sẽ hồi phục nổi. Ngón áp út và ngón út bên chân phải cũng không khá hơn. Những đầu ngón tay cũng rất xấu xí - trông thảm hại cực kỳ, rồi má bên phải và toàn bộ tai bên trái. Nhưng cô có thể dùng thuốc mỡ và băng để chữa chúng và mong manh hy vọng chúng sẽ kip thời hồi phục.

Nhưng làm thế nào để quay lại khu ẩn náu, cô không hình dung được. Cô sẽ chẳng bao giờ có thể vượt qua thềm băng mà không có sự trợ giúp nào. Mà trợ giúp từ đâu? Radio thì đã hỏng, chiếc xe thành một đống sắt vụn, cả thế giới thành trống không, vô ích.

Rồi chưa kể trước đó cô đã chẳng vạch ra lộ trình quay lại.

Ngay từ đầu, việc cô đi xa đến vịnh đã là một phép lạ. Cô đã không dám tin mình sẽ vượt qua được hằng hà sa số các rãnh nứt chằng chịt, và những khe nứt gãy trên mặt băng bao vây lấy khu sinh sống của bầy cánh cụt, huống hồ gì là đến được tận cùng phía bên kia đảo Ross. Khốn khổ, đêm hôm trước, suýt nữa thì cô không thể tìm được đường ra khỏi lều. Có đôi lúc cô chui ra khỏi túi ngủ trong khi đang lên cơn sốt và chộp lấy cửa như thể trước đó chưa bao giờ dùng đôi tay.

Mình là ai? Cô nghĩ. Mình chẳng là một ai đặc biệt cả. Khi mình chết, sẽ chẳng có ai nhớ đến. Sự thật rất mực đơn giản là mọi sức mạnh của cô - hay nó có là gì đi chăng nữa, là kết hợp của sức lực cơ bắp, may mắn, ý chí, đã kéo cô đi từ lều trú ẩn sang trạm nghiên cứu, rồi từ trạm nghiên cứu bước ra sa mạc băng rồi vượt qua vịnh - đều đã hết. Đã cạn. Đã kết thúc.

Kết thúc. Kết cục. Thịt viên. Thụy Điển. Đan Mạch.

Cô bật cười, một âm tiếng cười phều phào. Bụng liền đau quặn lại.

Cô có thể nghe thấy tiếng những con chim cánh cụt Hoàng đế đang kêu váng lên đằng sau bức tường ngăn cách. Lần cuối cùng cô ra khỏi lều để căng lại một góc lều bị chùng, cô thấy bầy chim tụ tập lại, quay lưng về phía gió. Đa số chúng quắp trứng ở chân, giữ chặt lấy những quả trứng dưới lớp thịt nhẵn nhụi và mềm mại dưới bụng để ủ trứng tránh khỏi gió. Những con không có trứng đang cố gắng giữ thăng bằng những cục tuyết kích cỡ bằng quả trứng, một vật không hồn mà chúng cố gắng che chở như thể là những cơ thể sống. Trước đây, cô đọc ở đâu đó thói quen này của chim cánh cụt, về cái cách chúng tha thiết muốn ấp ủ những sự sống mơn mởn đến độ chúng sẵn sàng vơ lấy bất cứ thứ gì chỉ cần hao hao giống hình quả trứng. Đá, tuyết đóng vón thành hòn, những tảng tuyết lớn - bất kể thứ gì cũng được. Thỉnh thoảng, một trong những con đang ấp trứng buộc phải bỏ quả trứng thật lại để lặn xuống nước tìm lương thực, và những con khác vội thả hết đá, hết tuyết ra rồi quần quanh bên quả trứng cho đến khi một con nhét được nó vào dưới bụng. Chúng luôn thích những quả trứng thật hơn là những quả giả, có nghĩa là có thể suy ra những vật được dùng thế quả trứng chỉ là những vật dụng tự an ủi, theo cái cách mà bà mẹ mất con thường giữ chặt lấy chiếc gối ôm hay mấy con thú nhồi bông đi đâu cũng tha theo, ghì vào mặt, vào ngực để nhớ lại cảm giác khi con còn sống.

Dù vậy, có một lần, một chuyên gia về hành vi học đã đặt một chiếc bi đông nhựa đánh bóng loáng cạnh những con chim cánh cụt, một chiếc bi đông hình cầu phát ánh huỳnh quang màu cam vàng rực bên trong đổ đầy cà phê hòa tan, và cả bầy cánh cụt lập tức bỏ trứng - tất cả đều bỏ, và ngay tức thì tranh nhau chiếc bi đông. Chắc hẳn chúng đã nghĩ đó là quả trứng đẹp nhất trước nay từng thấy, nhà nghiên cứu diễn giải trong bài nhật trình. Quả trứng mà chúng đã mong đợi bấy lâu. Quả trứng của tương lai.

Những tiếng chim xáo xác đột nhiên ngừng bặt, lại rộn lên, lại từ từ lặng đi. Laura lắng nghe tiếng chim vỗ cánh bồm bộp trong khi vẫn nằm run rẩy trong lều. Cô đói, hay ít ra là cô biết giờ này nên cảm thấy đói, nhưng lại không thể gồng mình lên để chui ra khỏi túi. Băng đóng quanh miệng túi như một chiếc cổ áo cứng đờ, dày cộm. Sẽ rất vất vả mới chui được ra ngoài.

Nếu không chết cóng, chắc chắn sẽ chết đói, và cô biết vậy.

Laura Byrd, trên mộ sẽ khắc tên cô, sau đó là ngày tháng năm sinh, ngày tháng năm chết. Laura Byrd. Không phải mãi mãi, nhưng lâu quá thể.

Sương giá và tuyết bay qua cửa lều, theo gió tạt thành những đường nhỏ trên mặt đất. Đa số chúng bị thổi dạt vào trong những lần cô hé mở lều. Một số băng tuyết do hơi thở cô mới thoát ra khỏi mũi vừa gặp không khí đã kết ngay thành một thứ bột trắng toát rơi xuống đất xếp thành hình như chiếc lông chim.

Bột trắng. Tập đoàn Coca-Cola đã đề xướng một chiến dịch có tên "Bột trắng" chỉ khoảng một tháng trước khi Laura lên đường đi Nam Cực. Chiến dịch này tiếp nối cơn hoang mang của người dân về khả năng bệnh dịch mới; trước đó có đến vài ngàn người trên cả nước, chủ yếu là những người sống trong những ngôi nhà nhỏ rải rác dọc đường cao tốc ở miền xa xôi hẻo lánh mắc phải. Họ sợ xanh mặt khi tìm thấy trước cửa nhà những chiếc hộp bên trong đầy một thứ bột màu xanh xám gần như không màu thường mang theo đậu mùa, bệnh than, ban đỏ. Sau một tuần, những gói bưu phẩm đó không đến nữa, đột ngột biến mất y như lúc mới xuất hiện mà không thấy ai bị bỏ tù hay bắt bớ. Nhưng chỉ một thời gian ngắn sau, hàng triệu người bắt đầu nhận được những chiếc phong bì bằng giấy cứng trong hộp thư và khi họ mở phong bao, một thứ bột trắng nhuyễn, mịn đổ xuống lòng bàn tay. Sở cảnh sát, bệnh viện, các trung tâm cảnh báo cấp cứu ngập trong các cuộc điện thoại. Các trụ sở chính quyền ở hàng ngàn thành phố, quận, hạt bắt đầu chạy các chương trình cảnh báo báo động khủng bố. Sau đó người ta nhang chóng khám phá ra chất bột trắng kia chỉ là một thứ bột giặt vô hại có một phiếu mua hàng nhét bên trong, trên đó viết: "Trúng lớn cùng Thần tài Coca-Cola. Mua một tặng một."

Công ty sau đó đã phải hứng chịu những đòn khá nặng vì sự khinh suất của họ trong chiến dịch bốc thăm từ phía Quốc hội và cả một lực lượng đông đảo trong giới báo chí. Họ đã đưa ra một bản công văn cáo lỗi về tất cả những xáo động mà chương trình đã gây ra và cam đoan với công chúng rằng những hậu quả như vậy là hoàn toàn nằm ngoài dự kiến. Nhưng doanh số các chai Coca-Cola hai lít đã tăng gấp ba trong vài tuần sau sự kiện dó và doanh số của tất cả các sản phẩm khác của hãng cũng nhân gấp đôi.

Quảng bá du kích, họ gọi chiến dịch quảng cáo này là vậy.

Chắc chắn Laura đã ngủ lịm đi vì khi mở mắt, cô nhận ra mình không phải đang lắng nghe những lời tranh luận về chiến dịch bột trắng. Cô không phải đang ở trong phòng họp sát vách phòng làm việc, cũng không hề ở bất cứ khu nào trong tòa nhà Coca-Cola. Cô vẫn đang nằm trong lều. Lớp băng xung quanh mắt đã tan trong lúc cô ngủ và ánh sáng chợt rực rỡ hơn bất kỳ hôm nào trong mấy tháng gần đây. Cô có thể nhìn thấy mọi vật rõ nét đến kinh ngạc. Lòng chảo bằng bạc của chiếc bếp dầu, phủ bên trên là một lớp xi rô màu nâu nhạt. Sương đóng băng trên tường theo hình rẻ quạt. Những đường chỉ sóng đôi màu đen chạy dọc vòm lều như hai đàn kiến. Có một thỏi ruốc ép ăn dở nằm ở một góc lều, vẫn còn in vết răng của cô và bên cạnh là một gói ngũ cốc khô còn nguyên chưa mở. Một đốm băng cỡ hạt ngô đã kịp tụ thành hình quanh dây kéo chiếc túi ngủ.

Cô kinh ngạc không chỉ bởi những gì mình thấy mà còn vì những gì cô nghe. Trước đây chưa bao giờ có chuyện ánh sáng cải thiện thính giác, vậy mà giờ đây, rõ ràng điều đó đang xảy đến với cô. Chẳng hạn như, một con chim cánh cụt đang vỗ nhẹ cánh. Tấm vải bạt lều phần phật bay trong gió. Một bầy nhuyễn thể lào rào bơi qua dưới băng.

Thậm chí tiếng tim đập cũng nghe thật gần, đều đặn, rõ ràng, như thể cô đã nén hơi thở của mình sâu dưới đáy nước. Càng lắng nghe kỹ, âm thanh càng lớn, cho đến khi cô cảm thấy nó nằm trong từng tế bào trong khắp thân thể.

Nó ở khắp mọi nơi - trong các ngón chân, trong bụng, trong cả lỗ tai. Thật kỳ diệu!

Cô nhắm mắt lại, lắng nghe. Có một điều gì đó bất thường đang xảy đến với cô. Cả người cô bị kéo căng ra xung quanh trái tim mình, căng và cứng, như mặt trống, một tấm màng được bịt kín tuyệt đối đang đập thình thịch, thình thịch, thình thich. Dòng máu nóng chảy khắp toàn thân thành hàng nghìn đợt sóng, hằng hà sa số, dào dạt, bất tận đến nỗi cô khó lòng mang hết, nhưng cách nào đó, cô đã mang tất cả những con sóng đó trong mình. Cô không thể hiểu vì sao cô lại trở nên to lớn đến thế. Cô lớn bằng một cánh rừng, bằng một thành phố. Trái tim rộng bằng một chiếc hồ, và cô đang bơi trong đó. Cô không thể nghe thấy tiếng gì khác. Tiếng đập tràn đầy cô cho đến khi cô khẽ rùng mình, rồi nó tràn ngập căn lều, và rồi nó tràn ngập thế giới.

MƯỜI BA: NHỊP TIM

Lại một đêm nữa, Minny không ngủ được. Đã bao nhiêu đêm cô nằm trên giường cạnh Luka, cánh tay chạm nhẹ vào lưng anh trong khi chờ đợi đêm tối kéo cô chìm dần cùng nó? Không hẳn là đêm nào cũng vậy, nhưng đã nhiều lần. Cô đã thử đủ mọi phương thức được bày vẽ cho - thuốc ngủ, rượu vang đỏ, tập thể dục, uống trà cúc - nhưng dường như chẳng có thứ gì phát huy tác dụng. Chúng làm cơ thể rũ ra, nhưng không làm được điều tương tự với cái đầu. Và cái đầu, thực tình mà nói, mới chính là vấn đề của cô. Tâm trí là một bàn roulette, xọc xạch kêu, xọc xạch quay những vòng tròn bất tận, và cô đứng đó, ngay bên cạnh, dõi theo quả bóng nhỏ màu bạc là suy nghĩ của mình nhảy loi choi hết vòng này đến vòng khác.

Nói cho cùng, chứng mất ngủ là vậy - nghỉ quá nhiều, hoạt động quá nhiều. Kể từ khi biết nhận thức, cô đã quan niệm sống là một hành động của ý chí, theo kiểu lý thuyết nếu-quyết-tâm-chuyện-gì-cũng-làm-được, nhưng cô không bao giờ có thể quyết tâm buộc mình ngủ. Cách duy nhất để ngủ là không thèm quan tâm xem mình đã ngủ chưa: phải từ bỏ ý chí. Đa số mọi người tin là ta rơi vào giấc ngủ, sau đó ta mơ, nhưng theo những gì Minny đã trải qua, quá trình thật ra là ngược lại - ta bắt đầu mơ và sau đó nó cho phép ta ngủ. Dù vậy cô bất lực với việc bắt đầu mơ vì cô cứ nghĩ mãi đến việc mình chưa ngủ. Và bất kể thứ gì lôi kéo tâm trí khiến cô bắt đầu nghĩ về điều ấy sẽ làm cho cô càng nghĩ về nó nhiều hơn và những căng thẳng, lo âu, bồn chồn như những chồi non nở râm ran bên trong cô, và do đó cô sẽ không thể bắt đầu mơ, và do đó cô sẽ không thể ngủ.

Thật lộn xộn.

Cô lắng nghe tiếng Luka thở chầm chậm trong giấc ngủ. Âm thanh ấy cô đã nghe không biết bao nhiêu lần, đến độ cô có thể phân biệt được nó nếu có hôm nào phải nhận dạng cùng cảnh sát. Hãy lắng nghe cho kĩ, thưa bà. Cứ thong thả. Đó có phải là tiếng thở của người đàn ông bà đang tìm kiếm chăng? "Vâng, đúng là anh ấy. Anh ấy nói anh ấy yêu tôi nhưng tôi không biết tại sao."

Đây chính là những gì anh nói vào lần gần đây nhất khi cô ép anh giải thích: "Anh yêu em, nhưng anh không biết tại sao. Anh  chỉ yêu em, vậy thôi. Điều đó không đủ sao?"

Đáng lẽ ra điều đó đã đủ, nhưng câu hỏi ấy cứ khiến cô bồn chồn không yên.

Một, hai, ba - ngủ đi, cô tự nói với mình, nhưng dĩ nhiên, chẳng tác dụng gì.

Sự bồn chồn này, cái cách tâm trí cô cứ trăn trở trong khi nằm trên giường, ở một khía cạnh nào đó, nó giống như tình trạng của thành phố, không phải vậy sao? Toàn bộ cư dân ở dây đang phải chịu đựng một sự suy nghĩ quá nhiều, hoạt động quá nhiều. Đó là chẩn đoán của cô. Họ đang băng qua thời đại của mình ở tại điểm giữa sinh và tử, trong một khoảng lưng chừng khi ánh sáng đã tắt ngóm nhưng giấc ngủ thì chưa kéo đến.

Một thành phố đợi được rơi vào một cơn mưa.

Một thành phố mất ngủ.

Cô chậm rãi xoa hai chân vào nhau, một cử chỉ biểu lộ sự căng thẳng mà cô đã bắt đầu có từ khi bố mẹ ly hôn, hồi cô mười lăm tuổi và chỉ mới bắt đầu vào trung học. Chà xát thế sẽ giúp chân ấm hơn một tí, mà chân cô thì lúc nào cũng lạnh. Kiểu cử động lặp đi lặp lại làm cô cảm thấy dễ chịu. Hồi trước mẹ thường đi ngang qua phòng ngủ, thấy người cô rung lên dưới tấm chăn, bà đóng cửa lại, mắng: "Nếu con không tôn trọng những người khác sống trong nhà này thì ít ra con phải tôn trọng cơ thể mình chứ." Câu này luôn làm Minny cười. Cô yêu mẹ và thường gặp bà một lần, hai lần mỗi tuần. Có đôi khi cô nhác thấy bố đang ăn trong một quán cà phê nào đó, hay đang quanh quẩn ở đằng xa, trong đám đông trên phố hay đang cố để một bộ bài thăng bằng trên miệng cốc tại góc sau một quán bar. Trăm lần như một, ông luôn chào cô bằng một ánh mắt vừa ngạc nhiên vừa kinh khiếp, rồi ông lẩn mất trước khi cô kịp nói gì. Chẳng lâu sau cuộc ly hôn, ông kề một khẩu súng vào ngực và tự sát. Có lẽ lúc đó ông mơ làm vậy sẽ giúp mình giải thoát được khỏi tất cả những gì ông đã biết. Và chắc chắn ông đã không bao giờ nghĩ sẽ gặp lại con gái.

Cô không trách ông trốn chạy.

Cô hiểu mình còn may mắn hơn nhiều người trong thành phố. Chẳng hạn như Luka, anh đã không gặp cả bố và mẹ kể từ khi chết, hay ít ra kể từ khi cô gặp anh - chỉ có hai, ba người hàng xóm anh từng biết và một số sinh viên anh dạy  trong mùa hè ngắn ngủi mà anh đã gặp Laura.

Minny nghe thấy tiếng anh lầm bầm trong giấc ngủ, cô trở mình về phía bên kia. Một bên tai tựa vào lòng bàn tay gập cong giữa đầu và gối. Có một lúc cô tưởng như nghe thấy có tiếng gõ cửa. Rồi cô nhận ra đó chỉ là tiếng tim mình đập. Và rồi cô nhận ra nó không thể chỉ là tiếng tim cô.

Cô chưa bao giờ nằm trong số những người đi quanh thành phố với một tiếng tim đập gõ nhịp thời gian trong tai. Cô từng luôn luôn cho rằng những người này mắc phải một chứng ảo tưởng chung. Họ đã gắn suy nghĩ với điều họ mong muốn hay tiếc nhớ (Luka lúc này chắc sẽ lại nói theo cái lối chơi chữ: Họ đã nhập tâm một điều gì đó). Và rồi, úm ba la, họ tưởng tượng nó thật sự tồn tại.

Nhưng nhịp đập cô nghe thấy thì không lầm lẫn được. Ba-đum. Ba-đum. Ba-đum.

Cô nằm yên lắng nghe tiếng đập có đến hàng giờ và rồi cuối cùng khi cô mở mắt lại, ánh sáng đã ở bên ngoài cửa sổ và, không thể nhầm lẫn được, là trời đã sáng.

* * *

Tiếng tim đập không biến đi. Vài ngày tđã trôi qua và Minny vẫn không ngừng nghe thấy nó.

Và hóa ra, cô không là người duy nhất. Không một ai trong thành phố không nhận thấy nó. Nó ngập tràn thành phố như một cơn bụi - ngập tràn tất cả đến độ có thể vẽ nên những chuyển động nhỏ nhất của gió, lại mongmanh đến độ hầu như không tạo ra một động thái gì, dù chỉ là một cơn râm ran nhẹ khi chạm vào da thịt.  Mọi nơi cô đến, Minny nhìn thấy ở các đại sảnh, người người tự động đặt tay lên ngực trong khi một mình ngồi đợi trong phòng chờ ở rạp phim hay ngồi nói chuyện trong các nhà hàng đông đúc. Cô biết họ đang cố gắng tìm nhịp đập quen thuộc ấy.

Có một hôm Luka viết về hiện tượng này trên Báo Sims. Anh đặt tiêu đề bài báo là: MỌI NGƯỜI LẮNG NGHE NHỊP ĐẬP CON TIM. Đó là một bài phóng sự phỏng vấn những người tình cờ bắt gặp, tổng hợp khoảng sáu, bảy người anh gặp trên đường với cùng một số câu hỏi về cùng chủ đề: Nhịp tim đó có nghĩa gì? Và, nó từ đâu đến? Như thường lệ, các ý kiến rất khác nhau. Một anh thanh niên tự giới thiệu tên Martin Campbell bảo kiểu nhịp đập này rất quen nhưng anh ta không thể nhớ ra chính xác nó ở đâu. Anh chỉ khẳng định một điều là nó khiến anh buồn ngủ. Một người phụ nữ tên Linda Terrel bảo: "Anh không biết ư? Bên dưới tàu điện ngầm có một quả tim khổng lồ bị chôn ở đó. Cởi giày ra đi. Anh sẽ cảm thấy được nó đập bên dưới các ngón chân." Một người đàn ông khác khẳng định đó là nhịp tim của chính ông ta mặc dù chẳng tìm ra được lý do vì sao cơ sự lại như vậy.

"Câu trả lời cho vấn đề này có là gì đi nữa", bài báo kết luận, "người viết không tin là việc âm thanh này đột ngột xúât hiện và trở di trở lại là một khía cạnh không đáng chú ý - tuy nhiên ý nghĩa và tầm quan trọng của chi tiết này cụ thể là như thế nào, tôi xin nhường phần trả lời cho độc giả."

Một điều có thể thấy rõ là tất cả mọi người trong thành phố đều quan tâm đến vấn đề này. Lần đầu tiên kể từ khi Minny gặp Luka, sau khi phân phát hết số báo in của tờ báo sáng hôm đó, họ chỉ tìm thấy hai, ba tờ bị vò nhàu vứt trong thùng rác.

Và rồi sau đó, trước khi về nhà, họ quyết định ăn sáng muộn cùng nhau tại nhà hàng Bristow. Quán chật ních. Minny để Luka đứng lại ở phòng khách trong khi cô vào nhà vệ sinh. Khi cô quay lại, anh đang nói chuyện với một phụ nữ khác về tình trạng đường xá.

"Từ hồi tuyết bắt đầu rơi đến giờ, hầu như ngày nào tôi cũng chứng kiến ít nhất một tai nạn giao thông." Người phụ nữ kể với anh. "Vừa xong trên đường đến đây, tôi đã thấy một người đâm sầm vào một bên một chiếc thùng thư. "Rầm" một phát đến là kinh! Anh đã bị tai nạn xe lần nào chưa?"

Dĩ nhiên là trước đây anh bị rồi. Vào cái đêm họ gặp nhau, khi họ còn tưởng mình là những người còn sót lại duy nhất trong thành phố - hai người họ và lão mù - anh đã kể cho Minny nghe chuyện anh chết trong một tai nạn giao thông trên đường cao tốc. Anh kể anh đã mất tay lái và đã cảm thấy một cơn chấn động lan khắp cơ thể. Anh không bao giờ quên được cảm giác nhoi nhói râm ran khắp người. Nhưng trước câu trả lời của người phụ nữ, anh nói: "Chưa bao giờ. Chắc là tôi khá may mắn."

"Ôi, thấy không, với tôi thì lại là liên tục hết tai nạn này đến tai nạn khác." Người phụ nữ đáp. "Có một lần chân ga xe tôi bất chợt chết cứng, thế là tôi chỉ có thể chạy lùi. Thật tình mà nói,  không biết cái đợt ấy tôi đã phải nhận bao nhiêu tờ cảnh cáo của cảnh sát giao thông. Rồi một hôm, tôi đâm vào mũi xe một người khác trong khi đang cố đánh mạnh tay lái để làm con cào cào đang đầu trên kính chắn gió văng đi. Anh có biết làm sao mà đôi khi ta lại nghe thấy những câu hỏi cứ vang lên trong đầu không? Tay cảnh sát cũng khá là dễ tính, nhưng anh ta nói dù gì đi nữa anh ta vẫn sẽ phải viết biên lai phạt."

"Tôi rất tiếc khi biết vậy." Luka đáp.

Một chiếc bàn mới vừa trống chỗ và họ tạm biệt người phụ nữ vẫn đứng ở cửa. Bristow, chủ nhà hàng, dẫn họ ngồi vào bàn và rót nước vào ly để trước mặt. Sau khi gọi món, Minny hỏi Luka: "Tại sao anh không kể cho chị ta về vụ tai nạn?"

Anh khuấy đá trong cốc. "Chị ta hoàn toàn là một người xa lạ và có vẻ chập choạng thế nào ấy. Anh đã chết, em nhớ không? Đó là một trong ba việc lớn nhất đã xảy ra trong suốt cuộc đời anh - có lẽ quan trọng gần ngang việc xếp thứ hai, là ngày anh được sinh ra đời. Chuyện như vậy, anh chẳng thể kể cho bất kỳ ai cũng được."

"Nhưng anh kể cho em ngay hôm đầu tiên gặp nhau. Lúc đó, ta đâu có quen nhau."

"Lúc đó em là người hoàn toàn xa lạ." Anh đồng ý. "Và em cũng có vẻ hơi chập mạch. Nhưng chưa bao giờ em chỉ-là-một-người-nào-đó."

Đấy là kiểu nói anh hay sử dụng, kiểu thắt nút câu và đan xen các ý một cách gọn ghẽ, chắc nịch, như chiếc lõi cao su ở tâm quả bóng golf mà ngay khi cô cố gắng tách mọi thứ ra để xem xét, chiếc lõi cao su sẽ bật tung ra thành một chùm các ngụ ý khác nhau. Ý anh là gì? Có một điều gì rất mực nghiêm túc nằm trong suy nghĩ của anh không? Hay chỉ là cái cách cố tình ăn nói khó hiểu, sắc sảo của anh mà thôi? Cô không bao giờ có câu trả lời cuối cùng. Có vẻ như bản thân anh xem đối đáp là một trò chơi đầy phấn khích. Đôi khi cô cố gắng tham gia "chơi" cùng anh nhưng cô không giỏi về mặt này lắm và cả hai đều biết vậy. Cô cảm thấy mình thật vụng về, ngớ ngẩn. Thường thì thay vì "chơi" cùng anh, cô cố gợi ra một chủ đề khác để chuyển hướng cuộc nói chuyện sang một mức độ chậm hơn, đều đặn hơn, một cách nói chuyện khác giúp cô có thể bắt kịp anh. Một kiểu tản bộ thay vì khiêu vũ, cô hình dung vậy. Chuyện này là một trong những nguyên do vì sao cô cứ hỏi tại sao anh yêu cô.

"Vậy nói thế này có được không?" Anh chỉnh lại câu vừa nói. "Em là một người hoàn toàn xa lạ. Nhưng chưa bao giờ hoàn toàn xa lạ." Và anh cười.

"Em đã kể cho anh là em gặp bác mù hôm qua chưa?"

Nó phát huy tác dụng đúng như cô muốn: trên khuôn mặt anh, nụ cười tắt dần và thay vào đó, ánh mắt chỉ còn lại sự tò mò thuần tuý. "Chưa, em chưa kể. Bác ấy ở đâu?"

"Bác ta đang cãi nhau với người bán vé. Em dừng lại hỏi thăm, và bác ấy trả lời là bác ấy cảm thấy mệt mỏi vì cứ nhớ đến mọi thứ bác muốn quên đi trong khi lại quên mất mọi điều bác muốn nhớ. Bác ấy nói y nguyên như thế này: nhớ mọi thứ bác muốn quên đi trong khi quên mất mọi điều bác muốn nhớ." Em nghĩ em thuộc về tận cùng của cái phần quên-mất-mọi-điều-muốn-nhớ. Rồi khi em nhắc cho bác biết em là ai, bác ấy nói bác ấy rất vui được gặp lại em."

"Ừ, lần trước bác ấy cũng không nhớ ra anh. Thế là sao nhỉ? - Với anh là sáu lần rồi, với em là tám?"

"Với em thì là chín lần rồi, rất cảm ơn anh."

"Ừ thì là chín."

Chẳng bao lâu sau cái lần họ tìm đến đài tưởng niệm, ông lão mù lại biến mất, trở về với sự cô độc của mình và chỉ đôi khi họ tình cờ gặp ông lão đi vụt qua. Cả hai đã đánh cược với nhau: người nào nhìn thấy ông lão mười lần trước sẽ được người kia làm cho một việc gì đó, bất kể là gì, và bất kỳ lúc nào tùy ý. Ông lão mù như một ẩn sĩ thường đi nhiều phố khác nhau hơn họ. Đôi khi phải mất hàng tuần họ mới tình cờ gặp lại ông lão. Minny không ngạc nhiên khi ông lão không nhận ra cô. Khi cô nghĩ về những hôm đầu tiên cô gặp Luka, trước khi ba người họ nghe thấy tiếng súng, cô cứ ngõ như ông lão mù chưa bao giờ ở đó cùng họ. Luka là Adam trong khi cô là Eva; Luka là Thứ Sáu và cô là Robinson Crusoe; Luka là Nghệ nhân trong khi cô là Margarita. Không có câu chuyện nào trong số các liên tưởng đó có chỗ cho người thứ ba.

Ở phía bên kia nhà hàng, Minny nhìn thấy bố mẹ của Laura đang ăn sáng, hình như là trứng bác và bánh mỳ nướng. Bà Byrd đang dùng tay trái trong khi ông chồng dùng tay phải. Tay còn lại, họ giấu sau khay đựng muốn tiêu để có thể đan các ngón tay vào nhau mà không ai để ý. Trông họ như một đôi thanh niên trong lần hẹn đầu. Và cùng lúc, họ lại trông như một cặp tình nhân yêu nhau đã lâu, đến độ không còn phân biệt những lần họ chủ ý nắm tay nhau và những lần họ không làm vậy. Thật ngọt ngào!

Minny đã nhiều lần gặp lại họ kể từ khi cô vào thành phố và nhiều lần vẫy tay chào, nhưng chẳng lần nào họ nhận ra cô. Cũng dễ hiểu. Kể từ khi cô còn là bạn thân của Laura, con gái họ, cô đã thay đổi rất nhiều, nhiều hơn họ.

Khi chợt dừng lại và nghĩ về điều này, cô nhận ra trong suốt thời gian trưởng thành, cô đã nghĩ đến Laura mười lăm, hai mươi lần không hơn. Cô không thuộc tuýp người luôn bị những ký ức trong quá khứ săn đuổi, hay ít nhất trước khi virus xuất hiện, trước khi có bản tin về bệnh dịch, trước khi mắt cô trông thấy các xác chết chất chồng trên cỏ. Nhưng rồi cô đã chết, rồi cô được biết về câu chuyện yêu đương thoáng qua giữa Laura và Luka, và rồi đột nhiên, cô luôn nghĩ về người bạn cũ. Cũng không có nhiều thứ để nhớ về những ngày ấy, chỉ là một vài hình ảnh đã phai nhạt về ngày hai người họ cùng chơi đồ hàng, giả vờ đi thăng bằng trên dây, rồi một chuyện gì đó về một con bướm, và một chiếc pháo đài.

Người đàn ông cô yêu và cô bạn thân nhất. Từ bao giờ nhỉ? - Từ lớp ba?

Thật kỳ lạ!

Sau khi ăn xong và thanh toán tiền, họ nhường bàn cho một người đàn ông mặc đồ vét và mang giày thể thao. Tuyết lại rơi, và Minny luồn tay vào túi trong khi cả hai bước ra ngoài trời lạnh giá.

Luka khoác tay cô và kéo cô sát lại gần anh trong khi họ cùng băng qua đường, tay anh để ngay dưới đuôi áo khoác của cô. "Em không sao chứ?" Anh hỏi.

"Hừm, hhmm."

"Lúc nãy ở trong đó em có vẻ hơi ít lời."

"Em biết. Em chỉ đang suy nghĩ thôi."

"Về điều gì?"

"Về anh. Về Laura."

Luka đặt các đầu ngón tay lên hông cô, ý muốn nói: "Em không nên lo nghĩ quá." Tuy nhiên, anh vẫn nói: "Đàn Ông Yêu Đàn Bà. Đàn Bà Yêu Rắc Rối."

"Em không yêu rắc rối." Minny khịt mũi.

"Vậy thì - Đàn Ông Yêu Đàn Bà. Đàn Bà Thích Đau Khổ."

"Em cũng không thích đau khổ."

"Đàn Ông Yêu Đàn Bà. Đàn Bà Yêu Cà Phê."

Cô huých vai vào anh, nói đùa: "Cái này thì chắc em không cãi được."

Nhiều nơi tuyết đã phủ dày trên nóc những chiếc xe đang đỗ thành một hàng dài dọc theo vỉa hè cả một dãy hình thù kỳ dị trông như những đốt xương sống. Trên vỉa hè băng trơn nhẫy. Chỉ là tuyết chất đống chạy dài dọc theo mọi luồng đường chính, nhưng đôi khi Minny cứ có cảm giác cô đang đi trong đường ngầm của thành phố chẳng khác gì một con chuột chũi. Cảm giác đó càng rõ rệt hơn vào những ngày xám xịt, ảm đạm như hôm nay, khi ánh mặt trời không xuyên qua nổi các tầng mây.

Cô và Luka đã lập nên một lộ trình đi quanh các cửa hàng, tòa nhà, quán ăn sau khi họ quyết định di dời tất cả các thiết bị của anh sang văn phòng mới và chuyển vào sống cùng nhau. Đã một thời gian khá dài cả hai không ai đánh bạo đi quá mười, mười lăm khu phố cách xa căn hộ của họ. Nhưng như những người khác, họ cũng nghe kể lại những điều tương tự; tuyết đã hoàn toàn ngăn cách khu đài tưởng niệm với phần còn lại của thành phố. Luka thậm chí đã dành hẳn hai trang tường thuật về vấn đề này trên Báo Sims. Khu đài tưởng niệm bị đóng khung bởi một bên là dòng sông băng và một phần của công viên hiện đã bị chia cắt thành nhiều phần khác nhau, bên kia là hai con đường mỗi bên sáu làn xe chạy. Sau những mốc ranh giới đó, tuyết chất thành đống cao ngất, gần như không thể vượt qua được. Tất cả những gì còn có thể thấy được là mép một số bảng quảng cáo và những tầng trên cùng của vài tòa nhà cao tầng. Cứ như thể thành phố đang từ từ tự nuốt chửng lấy chính nó.

Người đàn ông luôn mang tấm biển với những lời nhắn đậm sắc tôn giáo đi ngang qua Minny và Luka, trên tấm biển viết: HÃY THỐT LÊN NHỮNG LỜI PHONG PHÚ TỪ TRÁI TIM GIÀU CÓ. Anh ta dừng lại và hỏi họ có nghe thấy âm thanh đó chăng.

Anh ta đang nói về nhịp tim đập, Minny đoán. "Tôi có nghe thấy nó." Cô đáp.

"Đúng rồi." Anh ta đáp. "Tất cả chúng ta đều nghe thấy âm thanh đó, vì nó chính là nhịp đập của Trái Tim Thiêng Liêng của Ngài."

"Vậy sao?"

"Ngài đang đến, Ngài sẽ mang quyển Kinh Thánh của tôi trở lại với tôi."

"Tôi mừng cho anh đấy."

Cô định đưa tay vỗ nhẹ vào cánh tay anh ta nhưng người đàn ông hơi co người lại, vẻ ngần ngại nên cô bèn đút tay vào túi. "Anh cố giữ ấm nhé!" Cô nói rồi cùng Luka đi vòng qua anh ta, băng qua ngã tư và cuối cùng đi qua cửa vào khu nhà họ ở.

Suốt những giờ còn lại của buổi chiều ngày hôm đó, Luka dành chuẩn bị cho số báo hôm sau trong khi Minny đọc truyện bên ngọn đèn bàn trong phòng khách. Không giống như đêm, ngày trôi qua rất nhanh, và trước khi cô kịp nhận ra, cô đã đọc xong cuốn tiểu thuyết, còn anh thì đã kịp mua bữa tối từ nhà hàng Hàn Quốc cuối phố; hai người đứng ở bếp cùng ăn mỳ và kim chi từ những chiếc hộp giấy cứng. Anh là một phóng viên có tất cả các thói quen ăn uống thông thường của cánh nhà báo. Và bởi vì cô chưa bao giờ lập thành một thói quen ăn uống cố định nào - thói quen lau chùi dọn dẹp, có; thói quen đọc sách - hẳn nhiên có; thói quen ăn uống - không - và cô đã vui vẻ nhập gia tùy tục theo thói quen ăn uống của anh kể từ khi họ dọn vào sống chung.

"Anh thích cái nào hơn: ý nghĩ về tương lai hay về quá khứ?" Một vài phút sau, cô nói trong khi anh gói ghém thức ăn thừa để vào tủ lạnh.

"Lại chơi tiếp à?"

"Ý nghĩ về quá khứ hay về tương lai?" Cô khăng khẳng hỏi lại.

"Em nói nghe giống bác sĩ đo thị lực làm kính ấy. Cái này - hay cái kia. Cái này - hay cái kia."

"Anh không trả lời em à?"

"Theo ý của anh thì kiểu so sánh vậy không công bằng cho lắm. Nhưng có lẽ anh sẽ chọn tương lai vậy. Mà câu trả lời thật sự thì là hiện tại."

"Em cũng vậy. Em chọn tương lai. Anh thích cái nào hơn: thế giới ở đây hay thế giới bên kia?"

"Đây đúng là một câu hỏi có tính sống chết đấy nhỉ?" Anh đùa.

"Thế giới này hay thế giới kia?"

"Thế giới này." Anh đáp. "Về mọi mặt."

Anh đóng cửa tủ lạnh lại và nháy mắt với cô rồi sải hai bước dài đến phía bên kia của bếp.

Rồi về đêm, và cô đang nằm trên giường, ngay lập tức cô cảm thấy buồn ngủ, mặc dù đêm tiếp theo cô nằm thao thức mãi không ngủ được và nghĩ mọi chuyện sẽ như thế nào nếu họ có con (và rồi một câu hỏi khác thế này: nếu cô có thể cho con năm thứ - sức khỏe, lòng nhân hậu, trí thông minh, sự quyến rũ, và nhan sắc - thì cái nào ít, cái nào nhiều, rồi chúng tương thích nhau ra sao?), rồi đêm sau đó, cô nghĩ về khách sạn nơi cô chết, về khu cách ly cạnh khu đỗ xe, và về màu sắc ấm áp của chiếc máy bán nước giải khát tự động trong đại sảnh khách sạn.

* * *

Cô không chắc nhịp tim ngừng khi nào.

Có thể là một vài đêm sau, khi cô thức dậy lúc hai giờ sáng, đi dạo quanh trong ánh sáng màu xanh da trời tù mù trong căn hộ và chợt nghe thấy một âm thanh như tiếng nước nhỏ giọt mà sau đó cô tìm ra là tiếng các nhũ băng tan thành nước bên ngoài cửa sổ. Và rồi sáng hôm sau, lần đầu tiên trong mấy tuần liên tiếp, mặt trời mới ló ra với ánh nắng chứa chan rực rỡ và bầy chim từ đâu bay túa khắp nơi. Có lẽ là sau hôm đó, hay là ngày sau đó nữa, hay cũng có thể là trước đó một ngày. Cái mà cô biết chắc là đã có một khoảnh khắc, cô chợt nhận ra cô không còn nghe thấy nhịp đập vốn đã song hành cùng mỗi bước chân cô đi trong suốt một thời gian dài và rồi cô có cảm giác như một thứ gì đó đã chết.

Chuyện xảy ra thế này: Cô đang phát báo cùng Luka thì chợt đường xá chết lặng, xe cộ như ngủ quên trong chốc lát, và mọi thứ chợt trở nên tĩnh lặng đủ để cô nhận ra trong không khí không còn âm thanh gì. Ngay lập tức, cô nhận ra có điều gì đó bất thường, một thứ gì đó thiếu vắng. Bụng cô quặn lại như đeo đá. "Anh nghe kìa!" Cô bảo Luka.

Anh im lặng trong một lúc rồi thì thào: "Anh phải nghe cái gì kia?"

"Nó không còn nữa."

"Cái gì không còn nữa?"

Cô gợi ý: "Bùm, bum. Bùm, bum. Bùm, bum."

Phản ứng của anh diễn ra thành ba gia đoạn - bối rối, rồi chớm nhận ra và rồi như chợt bừng tỉnh, anh hiểu ra toàn bộ sự việc. "Này, em nói đúng đấy." Anh nói. "Nó biến mất rồi."

"Em biết nó đã biến mất. Em biết từ trước mà."

"Em biết từ trước? Ý em là sao?"

Đáng lẽ đơn giản nhất là cô cứ nói cô đã biết trước khi mở miệng nói với anh - mà thật ra đó là ý cô muốn nói - nhưng sự thật là trong lúc này, cô đang nghĩ về những thứ sâu xa hơn, một điều gì đó mà cô chưa thực sự thông suốt và định rõ, mà cô lại không muốn nói dối. "Em không biết nữa. Thật đấy. Em cũng không hề nhận thấy em sẽ nói vậy."

"Cũng dễ hiểu thôi." Anh đáp. "Thực ra, anh hiểu."

Thoạt tiên, cô mỉm cười nhưng rồi bất chợt cô lại thấy mình đang cố ngăn nước mắt. Cô xoay lưng về phía anh để anh không để ý. Chỉ là cô có cảm tưởng sẽ không có gì là vĩnh cửu, không có gì mãi mãi còn lại. Những quả tim sẽ ngừng đập. Người ta kề súng vào ngực. Không có ai, không có điều gì cô hiểu rõ đủ để nắm bắt, để giữ lại. Đó là một trong những nỗi ưu tư cứ trở đi trở lại trong suốt những năm cuối trước khi cô chết - khi cô nhận ra mình không có đủ thời gian để thực sự hiểu một ai. Đa số mọi người sẽ bảo: thật là rồ mới đi nghĩ như vậy. Cô cũng hiểu điều đó. Nói cho cùng thì chỉ là cô đang ở tuổi ba mươi lăm. Nhưng cứ mỗi khi cô có quan hệ gì với một người mới, một ai đó có những câu chuyện về cuộc đời họ mà cô chưa kịp nằm lòng thì sớm hay muộn người đó cũng sẽ nói về những ngày đã qua và cô sẽ có cảm giác phiền muộn, bực dọc, rằng đã quá nhiều chuyện xảy đến với anh ta và đã quá muộn để cô có thể nắm bắt được mọi chuyện. Làm sao cô có thể mong mỏi gặp một người nào đó mà toàn bộ cuộc đời từ trước đến nay đã thuộc về ký ức? Và ngược lại, làm sao có thể có ai đó mong mỏi gặp cô? Cứ theo cách cô nhìn sự việc, những người duy nhất cô có cảm giác thực sự hiểu và thực sự được hiểu là những người đã từng là một phần cuộc đời của cô thời thơ ấu, mà hầu như cô không còn chuyện trò gì với họ nữa. Chỉ có mẹ, rồi một hai người bạn học cùng phổ thông, và chỉ vậy. Còn những người khác đã gặp trong đời, phải, tất cả chỉ là những cái bóng lướt qua không rõ rệt. Đó chính là vấn đề. Và chẳng còn cách gì cứu vãn nổi. Người ta nói tình yêu là ánh sáng soi rõ bóng tối bao quanh mình. Và cứ cho là thế đi, Minny có khả năng yêu,nhưng rồi thì sao? Theo những gì cô biết từ trước đến nay, yêu thương chẳng giúp được gì cho cuộc sống của cô hay của một ai khác, vậy nó ích gì? Cô chẳng bao giờ có thể trông cậy gì vào nó. Chỉ nhẹ tựa lông hồng. Chỉ sau khi cô chết và gặp Luka thì mọi thứ mới mở lại cho cô và có thể cô sẽ hiểu một người khác rõ hơn như hiểu bản thân mình - và cuối cùng thì, có lẽ tình yêu của cô có thể tạo ra một khác biệt nào đó.

Nhưng rồi thỉnh thoảng cô lại cảm thấy thiếu vắng sự sống trong mọi thứ xung quanh, nỗi ngờ vực ngày cũ lại quay về tràn ngập và đổ đầy trong cô nỗi sợ hãi quen thuộc và kinh khiếp rằng chẳng có gì thay đổi. Cô vẫn chẳng toàn diện trong mắt bất cứ ai. và chẳng có ai toàn vẹn trong mắt cô. Chẳng phải đến bây giờ, từ trước, cô đã biết.

"Em không sao chứ?" Luka hỏi, khi cô gật đầu, anh nói: "Có lúc trông em như đang ở một nơi nào khác vậy."

"Em không sao." Cô đáp.

Cô sẽ không hỏi anh câu hỏi đó. Cô sẽ không cho phép mình.

Xe cộ lại rục rịch chuyển động và sự yên tĩnh không còn nán lại để họ có thể nhận ra sự thiếu vắng của nhịp tim. Họ phát nốt những tờ báo cuối cùng. Rồi họ quay lưng đi bộ về nhà trên vỉa hè sũng nước, bãi cỏ nhàu nát tả tơi, những mảng tuyết lớn đang tan.

Đối với Minny, lại là một ngày hết đọc sách rồi nhìn chằm chằm ra cửa sổ, hoàn toàn cách biệt thế giới bên ngoài. Thường, Luka rủ cô cùng anh đi nghe ngóng, tìm kiếm chủ đề cho bài báo tiếp theo nhưng cô đã học được cách nhận biết khi nào anh muốn ở một mình, và hôm nay là một trong những ngày như vậy. Đi dạo trên vỉa hè với những dòng suy nghĩ là bạn đồng hành duy nhất cũng là những giây phút dễ chịu. Cô biết.

Sau khi anh đi, cô mở cửa sổ cho phòng thoáng khí, và ngay lập tức từ mọi hướng, tiếng băng tan nhỏ giọt ùa vào phòng. Nếu đang nhắm mắt, chắc cô sẽ tưởng mình đang đứng giữa một cái hang ở xứ nhiệt đới, nơi không khí ẩm từ cánh rừng thấm qua lớp đá dày nhỏ giọt, tạo thành cả trăm vũng nước nhỏ. Nhưng mắt cô đang mở to hết cỡ. Dưới phố, một vài bóng người bước vội qua, những chiếc áo khoác dày phủ vai. Những mảng tuyết lộp độp rơi từ trên cây xuống những chiếc xe đậu thành dãy, dưới ánh nắng càng trắng một cách kỳ lạ. Một vài chú chim đậu xuống bệ cửa nhà cô, rồi lại bay đi. Cô nhìn thấy những vết chân chim in trên tuyết như chữ viết tượng hình của một ngôn ngữ lạ.

Chắc chắn là sau đó cô đã quay lại ghế sofa và ngủ thiếp đi vì chỉ một lúc sau, Luka đứng bên trên, tay đặt trên trán cô. Thi thoảng, vào giữa trưa, khi mọi cảm giác bị áp lực tạm thời mất đi, cô ngồi xuống một vài phút để nghỉ và trong khi mắt vẫn mở, cô cứ mơ màng đến nửa buổi chiều. Đó là một trong những triệu chứng phụ sinh ra từ chứng mất ngủ cô mắc phải.

Cô vẫn nhắm mắt. Không cần nghĩ cũng biết Luka sẽ nói gì: lúc nào cô cũng sẽ nói một câu duy nhất: "Thức dậy nào, Người đẹp ngủ trong rừng!"

"Mấy giờ rồi, anh?" Cô hỏi.

"Còn sớm." Anh đáp. "Hôm nay tin tức chẳng có gì đặc biệt - chỉ lại tiếng tim đập và chuyện thời tiết. Mà nói đến chuyện này, anh cho là ta nên đi ra ngoài, tận hưởng nắng một lát."

Cô cảm thấy một cơn gió nhẹ mơn man trên da. Cô nhổm dậy tựa lên khuỷu tay để xem gió từ đâu tới. "Em để cửa sổ mở." Cô nói. Rồi quay lại phía Luka. "Em hỏi anh câu này được không?"

"À, ừ."

"Không, không phải chuyện như anh nghĩ. Anh sinh ra, rồi anh gặp tai nạn, đúng không? Vậy còn chuyện quan trọng thứ ba trong số những việc quan trọng nhất xảy đến từ trước tới giờ? Anh chưa bao giờ kể cho em biết."

Một vài phút im lặng trong khi anh ngồi xuống, nhẹ nâng vai cô lên, đặt đầu cô vào lòng. Cứ như thể cô mới lại hỏi câu hỏi thường trực - tại sao anh yêu em? - và anh đã quyết định trả lời bằng cách anh thường làm là không nói gì cả.

Anh đưa mu bàn tay vuốt tóc cô một lúc rồi lật tóc cô lên, biến chúng thành một tấm màn dày phủ lên mặt cô.

"Giờ thì em như người nguyên thủy ấy." Anh nói.

Cô phá lên cười. Anh luôn nói những câu như vậy - ở những lúc ít ngờ nhất, ở những nơi ít tưởng nhất. Chưa có ai lại có thể làm cô cười nhiều như anh. Chưa từng có ai cố gắng đến mức đó. Chưa từng có ai hiểu cô đến vậy.

Không một ai.

MƯỜI BỐN  NHỮNG VIÊN ĐÁ

Và mùa xuân tới, ánh mặt trời xuyên qua từng không rọi xuống, gió nâng tuyết khỏi mặt băng và vịnh cựa mình lách tách, ken két như một ngôi nhà cũ sắp đổ. Ở vùng cạn, cá vờn nhau trên mặt nước và bầy chim mòng biển đua nhau đuổi theo. Các tảng băng trôi tan ra đổ vào biển, mang theo cả những mảng băng màu xanh lục của ngàn năm trước. Mỗi ngày lại có vài giờ băng tuyết lấp lánh như hồng ngọc dưới ánh mặt trời. Trên thế giới này không có mùa xuân nào giống mùa xuân ở nơi đây. Như thể một kỷ nguyên xa xưa, một cái gì đó không có thật. Khí trời ấm áp một cách lạ thường. Lần này Laura không cần cựa quậy thật mạnh để tạo lối chui ra khỏi túi ngủ vì tự thân nó đã rã băng, rũ thành một tấm lưới mỏng quanh người cô. Cô nhổm người dậy tựa lên khuỷu tay. Hàng ngàn sợi mành phủ lên cánh tay, lên vai cô rối phủ trùm lên đất. Chúng quá nhẹ, quá mềm đến độ hầu như không cảm thấy chúng lướt trên da. Khi cô đưa tay lùa qua các sợi lưới, chúng khẽ lay động rồi rời nhau ra, tuột khỏi tay cô như nước trôi. Một con cá bơi qua ngay bên dưới chỗ cô nằm. Cô có cảm giác như có thể lặn xuống, xuyên qua tấm lưới, lách người qua tách các sợi mảnh khỏi nhau rồi bơi vòng lại nhìn chúng khép lại gần nhau, như thể cô có thể chìm xuống giữa những sợi lưới cho đến khi quên mất mọi sự xung quanh, như một chiếc neo chìm xuống sâu hơn và lại sâu hơn. nhưng thay vào đó cô mở cửa lều và bước ra ngoài chân dẫm lên nền băng trắng giòn rộm.

Chẳng thấy lũ chim cánh cụt đâu, cũng chẳng nghe thấy tiếng mặc dù khi nghĩ về chúng, cô nhận ra mình thực sự có thể nghe thấy tiếng chúng quang quác ầm ĩ rất đỗi nhiệt tình với nhau, có nghĩa là nói cho cùng vẫn có thể nghe thấy chúng quanh đây, và rồi cô nhìn thấy chúng túm tụm ở chân vách đá, vậy là vẫn có thể thấy chúng quanh đây. Chúng đã ấp ra những con chim non và giờ thì đang sưởi ấm cho đàn con đang rúc dưới bụng.

Ở phía chân trời bên này, nắng vẽ một đường con mỏng manh. Ở phía chân trời đối diện bên kia, trăng vẽ một đường cong lớn hơn chút xíu. Gió nhẹ nhàng lướt, mơn man trên da cô. Cô không mặc áo khoác, cũng không đeo găng, không giày, không tất, không quần, không áo lót - hay, theo như cô nhận thấy, cô chẳng hề mặc gì cả - nhưng lại cảm thấy ấm áp, dễ chịu hơn bao giờ hết. Cô tự hỏi tại sao ngay từ đầu mình lại cảm thấy rét, vì sao cô cứ nhất quyết là mình cảm thấy rét. Thật là một lựa chọn kỳ quặc, cô ngẫm nghĩ. Và thế giới, thế giới này, tất cả đều liên quan đến những sự lựa chọn.

Vươn duỗi người làm cô cảm thấy dễ chịu. Cô bẻ các khớp tay, lùa các ngón vào tóc. Vẫn còn dấu bỏng lạnh trên ngón trỏ bàn tay bên trái, một dấu tròn màu mận chín be bé - mẩu băng dính dán vết thương. Cô kéo sợi dây đỏ thòi ra ở một đầu và thả xuống chân, mẩu băng lập tức lặn ngay xuống tuyết và biến mất. Cô đưa ngón tay trỏ về phía ánh sáng đang mờ dần. Vết bỏng đỡ hơn nhiều so với trước.

Rải rác trên mặt khoảng băng nhẵn bóng quanh lều là những hòn tuyết trắng nhỏ xinh xốp như bông, y hết những gì cô thấy cách đây nhiều tháng khi cô trượt xe ngang đây. Tại sao trước đó cô không nhận thấy chúng, cô cũng chẳng hiểu. Chúng to cỡ viên bi, lớn nhất cũng không quá đồng xu. Một số hòn thậm chí còn có vân xoắn gợn y hệt như trên các viên đá, các vân này lan xuống cả những vùng mờ mờ bên dưới mặt băng. Cô dùng ngón chân cái đập vào một hòn, nó vỡ tan ra, đập vào các hòn xung quanh khiến các hòn này cũng tan tành. Chúng mong manh quá thế, đến nỗi cô tự hỏi làm sao ban đầu chúng có thể dính vào nhau được.

Một cơn gió nhẹ thổi xoáy vào vịnh, các viên bi chầm chậm lăn một vòng trước khi lại quay về nằm yên trên mặt tuyets. và xem ra chẳng cần một lực hút yếu hơn cũng điều khiển được chúng. Chỉ cần một cơn gió tương đối một chút cũng đủ mang tất cả chúng đi, cô nghĩ, và chỉ ý nghĩ thôi cũng đã đủ làm điều ấy, vì chỉ một lúc cô lại nghe thấy tiếng gió thở dài thườn thượt dọc theo vách đá, càng tiến gần bãi chim cánh cụt càng tăng tốc kêu vù vù. Cô đứng ngắm những viên tuyets hình sỏi co mình lại khi gió bắt đầu chạm sướt qua chúng, rồi chúng bay chấp chới, là là sát mặt băng và bắt đầu đổ về phía trước. Chỉ trong vài giây, tất cả đã chạy tứ tung. Chúng di chuyển với tốc độ ngẫu hứng bất thường nhưng rất quy củ như một bầy chim dập dờn bay cùng nhau, lượn hết bên này đến bên kia, chụm lại rồi lại giạt xa nhau ra, tuy nhiên vẫn luôn luôn bay về cùng một hướng phía trước. Chúng lăn đi đâu mà khoan thai đến thế? Cô tự hỏi. Chúng sẽ dừng ở đâu? Cô muốn biết, vì vậy, cô bèn đi theo chúng.

Cô luống cuống bước theo các viên bi. Chẳng mấy chốc, bãi chim cánh cụt đã ở một đoạn xa sau lưng. Tiếng quang quác inh tai của bầy chim cánh cụt nhỏ dần cho đến khi cô không còn nghe thấy gì ngoài một xào xạc rất khẽ mà cố hết sức cô mới nhận thấy.

Những viên bi lăn tròn trên vịnh hướng về phía mặt trời, vòng tròn đó ở lưng chừng trời cao hơn là cô tưởng và nằm ở phía khác so với trí nhớ của cô. Những viên sỏi luôn xê dịch đổi chỗ cho nhau, những viên sỏi ở trước trượt sang một bên trong khi những viên sỏi ở sau tiến về phía trước dẫn đầu cả nhóm. Cô đặt tên cho những viên cô thích, rồi bỏ tên đi, lại gọi chúng theo kích cỡ, và đặt màu cho chúng. Trong khi cô thận trọng vòng tránh một mô tuyết bất kỳ thì viên màu đỏ vượt viên màu xanh. Viên xanh da trời tụt dần về sau. Cô nhận ra cô đã đi xa khỏi khu cắm lều mà không mang theo một thứ đồ dự trữ nào, thậm chí không mang cả lều theo, nhưng cô vội xua ngay ý nghĩ đó khỏi đầu.

Cô không cần lương thực, vận dụng. Cô không thể tưởng tượng nổi bao giờ cô sẽ lại cần đến chúng.

Vịnh vỡ tan thành những tảng băng khổng lồ bập bềnh lững lợ trên dòng nước xiết, xoay tít như những chiếc đĩa xoay trên gậy gỗ của diễn viên rạp xiếc. Chúng ì ạch di chuyển cơ thể nặng nề của mình lắc lư trên mặt nước, va vào rồi lại đẩy nhau ra tạo ra các khoảng trống lớn, và các tia nước bắn phụt lên kinh người. Những con sóng nhỏ lặng lẽ vỗ nhẹ bên sườn tảng băng. Những viên sỏi lướt trên những khe băng nứt như không trong khi Laura vội vã bước cạnh chúng, nhìn những khe nứt liền lại với nhau trước khi cô chạm chân đến. Các tảng băng dịch chuyển khít lại với nhau một cách nặng nề nhưng chính xác, va phải nhau rồi lại nằm xếp đâu vào đấy như những con tàu trườn vào chỗ đậu trên bến. Chúng chỉ dừng lại nấn ná một lúc đủ để cô tiếp tục sải bước trước khi lại lững lờ trôi xa nhau ra. Cô cứ đi như vậy mấy tiếng ròng.

Cuối cùng, các viên sỏi đụng phải một túi khí hay xoáy nước gì đó, xoay tít tại chỗ, và cô dừng lại thở. Cô nhìn lại phía sau. Cô đã để lại sau lưng những vết xước rất nhẹ trên mặt tuyết. Những dấu chân để lại rất nông, chỉ có những vết cong mờ mờ của lòng bàn chân. Giữa phần gót chân và năm vết bé tí bằng hạt đậu của các ngón chân là một khoảng trống dài. Cứ như thể cô vừa bước trên một mặt cát mỏng trải bên trên đá cuội. Bãi cát tuyền một màu vàng đặc trưng không lẫn vào đâu được của vùng Sahara. Nó không ngừng toát ra lực ép rất ấm lên đôi bàn chân để trần của cô, mặc dù gan bàn chân cô đã không còn đủ nhạy cảm để cảm thấy hàng ngàn vết đâm của cát vào da. Chúng đã chai lì sau bao nhiêu năm cô lê trên sa mạc. Cô là một người lang bạt kỳ hồ. Một cơn gió khô thổi vào từ bình nguyên. Không khí xung quanh dường như trở nên mờ ảo, lung linh. Cô có thể nghe thấy tiếng vỗ cánh phía dưới mặt trời trong khi cô mải miết đuổi theo những viên sỏi đi về phía cồn cát.

Mặt cát gợn sóng như những gợn sóng trên mái tôn. Có những lần trong khi đi bộ dưới những tán cây rậm rạp sau khu chung cư của mình, cô đã tìm thấy một miếng tôn gợn sóng lợp lối đi cạnh sân quần vợt. Các vết rêu mốc, rác rưởi lá úa tích đầy các nếp gấp, cỏ dại mọc khắp nơi, rồi những mũ nấm tròn, những chiếc lá kim mảnh dài. Một năm sau, tấm tôn hoàn toàn bị vùi vào đất. Cô không thể nhẩn a bất kỳ một đường gân nào hay một góc nào của nó. Manh mối duy nhất để còn nhận ra được nó còn nằm ở đó là tiếng rôm rốp giòn tan ở một đoạn nào đó của lối đi mỗi khi cô đặt chân bước qua. Có một hay hai lần, cô trở lại khoảnh rừng nho nhỏ đằng sau khu chung cư. Lúc đó là về đêm, và ánh đèn pha của một chiếc ô tô đang vào sân đỗ lướt qua các cành cây, bò từ cành này sang cành khác. Thoạt tiên, chúng rọi sáng một cành sồi ở ngay trên đầu cô, rồi trượt khỏi cành cây, vọt lên khoảng ba mét trong không trung rồi quay lại, vờn trên thân cây linh sam gần đó. Chẳng có gì khác biệt giữa chỗ này và chỗ kia, mà nếu có, ánh đèn hôm đó cũng không thể phân biệt được.

Rồi cô thấy những viên sỏi lăn trên lá, chớp mặt một cái, cô lại đã ở trên cồn cát. Không xa về phía trước mặt, có hình một khối đá trắng với những chiếc bướu nhô lệch về một bên, một khối sa thạch cao thường thấy ở sa mạc với màu sắc đã bạc phếch vì nắng. Những viên sỏi chuyển hướng chạy về khối sa thạch, và cô vội vã sải bước theo sau.

Mồ hôi chảy ròng ròng xuống mặt, xuống vai và lưng, nhỏ xuống từ các đầu ngón tay và hai bầu vú. Chúng dồn lại dưới chân khi cô bước, một vũng nước lớn trong suốt phản ánh hàng trăm vòng nắng đan xoắn. Cuối cùng vũng nước lan rộng ra, phá vỡ những ranh giới của chính nó, và dòng mồ hôi rỉ thành rãnh chảy ra ngoài, từ từ thấm vào cát vàng. Cô đứng quan sát nó biến mất.

Gió luồn sau lưng, và cô cảm thấy dễ chịu, như được tiếp thêm sinh lực. Cô có cảm giác như có thể theo sau các viên sỏi hết ngày này sang ngày khác mà không có lấy một sợi cơ nào nhão ra mệt mỏi. Sa mạc mát hơn vào ban đêm, và bọ cạp, thằn lằn nằm ườn hàng giờ trên những tảng đá nâu phẳng phiu mát rượi đang nhả ra cái nóng vào trời đêm, sừng sững như tượng. Khi mặt trời lên, những con thằn lằn lẩn vội vào bóng râm, nhưng những con bọ cạp thì hầu như không di chuyển. Hình khối đá cô đang nhắm đến - hình trụ đá trắng - thật ra là một mái vòm. Do nhìn xiên về một bên, cô tưởng nó là hình trụ. Những viên sỏi chạy xuyên qua bên dưới vòm chữ U võng xuống, chạy quanh một bên chân trụ rồi lại chạy xuyên qua mái vòm lần nữa, và rồi lần ưnax, như những chiếc lá mắc kệt vào một luồng gió xoáy. Dưới ánh mặt trời, chúng bỗng ánh lên màu bạc trắng lấp lánh với hàng ngàn con sâu ngọ nguậy bên trong, cả viên sỏi đen, viên sỏi xanh và viên sỏi trắng, tất cả đều cùng chuyển màu, ánh lên như vậy.

Đến vòng thứ năm xoay quanh chân trụ chữ "U" thì cô theoc húng vượt qua bên dưới mái vòm và qua cửa kính trượt của trung tâm mua sắm, đi vào gara đỗ xe - hay khu vịnh đóng băng - nơi chồng chất các tảng băng vỡ va xiết vào nhau tạo ra những tiếng nghiến ken két rợn tóc gáy.

Cô nhảy qua một khe nứt và tiếp tục đi. Cát lại biến thành băng. Nhưgnx tiếng còi xe hoảng loạn nhỏ dần sau lưng. Cô không rõ mình đã cách khu cắm trại bao xa nhưng chắc chắn ít nhất phải là trăm dặm, nếu không hơn thế. Cô chuyển ngoặt hướng théo au các viên sỏi đi quanh một vách băng vỡ toác chống ngược trên mặt đất. Băng rên cót két dưới gót chân cô.

Tất cả những gì hiện ra trước mắt là một cánh đồng nhấp nhô băng nổi, chỉ thi thoảng xen lẫn một vài núi băng trôi nho nhỏ. Thỉnh thoảng một khe nứt trên mặt biển cong cong uống lượn rạch ngang qua, sáng rực rỡ trong ánh nắng chuyển sang màu đỏ rực.

Cô đã ở gần vùng nước mờ, nơi hàng đàn báo biển nằm lờ đờ rải rác khắp mặt băng, gầm gừ, ríu rít, lao xao, rên rỉ. Chúng đang gọi nhau hay đang noi chuyện cùng đất trời vạn vật, cô không rõ. Giọng của chúng sống động đến độ cô gần như tin mình có thể hiểu chúng.

Hãy cứ để lũ cá bơi qua các dấu vết. Một con nói.

Mặt trăng đi đâu? Các vì sao ở đâu? Một con khác nói.

Tất cả các thế giới chỉ là một. Con thứ ba nói.

Và rồi Laura quên mất cô đang nghe thấy gì; âm thanh trở lại y như trước, chỉ là một hỗn hợp những tiếng gầm gừ ầm ĩ. Không phải kiểu sủa của chó nhưng bỗng dưng đầu cô nghĩ ngay đến chúng. Cô nghĩ về lũ chó trước đây sống trong khu của cô hồi cô còn bé. Cô nhớ cái cách khi một con trong số chúng, bất kể con nào - bắt đầu sủa trước - vì một chiếc xe tải giao hàng chạy ngang qua hay một cánh cửa nào đó đóng sập - những con còn lại sẽ hưởng ứng bằng một tràng càng lúc càng ầm ĩ những tiếng gầm gừ, tru tréo khiến thế giới như thể không có gì ngoài chó và chó; những con chó đuổi theo đĩa Frisbee, những con chó cào vuốt lên những vết bẩn, những con chó đuổi theo người đạp xe ngang qua, những con chó gác chân lên bình tưới trên bãi cỏ xanh mềm mại, những con chó sì sụp tớp nước ở những vũng nước mưa đọng đâu đó. Chúng trông không to hơn nhiều so với lúc trước, nhưng rõ ràng cô đang tìm đường đi qua  đám lông của chúng, gạt những vạt lông sang bên trong khi tiếp tục sải bước trên những tảng băng trôi lờ lững.

Có nghĩa là những viên sỏi và cô đã trở nên bé hơn. Vì sao cô luôn bé lại? Cô tự hỏi. Cô đặt chân xuống một tảng băng - đồng thời cũng làm một mẩu xương sống của con chó và suýt nữa trẹo cổ chân. Trong tương lai, cô sẽ phải cẩn thận hơn khi bước.

Đám lông dọc theo lưng chó, với cả chiếc đầu nhô lên đằng trước, che hầu hết phong cảnh trước mắt cô. Ánh nắng chiếu thành những tia lấp lóa, tóe lên trong giây lát rồi tan đi như những khoảng sáng mở ra giữa những đốm lông - lay động, như những ô cửa sổ hình chữ "V" vụt hé trong vài giây rồi đóng sập. Mỗi lần ánh nắng lóe lên trong khóe mắt, cô lại chực quay phắt đầu ra sau. Như một con búp bê rối. Cô không thể cưỡng lại bản thân.

Rồi cô nghĩ đến người đàn ông mù trước đây hay đứng ở cửa tòa nhà Coca-Cola lắng nghe tiếng nước chảy róc rách xuống nền đá của đài phun nước, không hề dắt theo chó hay cầm theo gậy. Ông lão cũng quay phắt đầu theo phản xạ bản năng như vậy mỗi khi có một thứ gì đó mới khiến tai ông chú ý - tiếng bước chân gõ trên nền đá tiến lại gần, tiếng thang máy dừng lại bên dưới ban công gác lửng, tiếng cây xào xạc do gió từ máy điều hòa. Lão hay mang theo một chiếc túi da cũ và thường để dưới chân, miệng túi mở rũ ra như một bông hoa huệ héo, và mỗi khi người ta thả xu vào túi, lão hất tay từ chối, nói: "Ta đâu có đòi cái đó. Ta không phải ăn xin." rồi đổ dốc tất cả mọi thứ trong túi xuống hồ ước nguyện[56]. Lão thuộc số những người cô hầu như ngày nào cũng gặp để rồi quên ngay lập tức cho đến lần gặp sau.

* * *

Nhưng con chó cô đang cưỡi thì không mù. Nó đang đuổi theo một thứ gì đó nó phát hiện trên băng.

Cô phải dùng cả hai tay bám vào lông nó để khỏi ngã. Những viên sỏi rung lên và nhảy chồm chồm trên làn da trắng nhợt lúc ẩn lúc hiện giữa các chân lông.

Rồi con chó đột ngột dừng, hơi chồm về trước, vặn đầu về một bên như thể nó mới ngoạm được một con thỏ. Cô trượt khỏi lưng nó và ngã sóng soài trên băng.

Cô gượng đứng dậy và phủi hết tuyết hỏi người, gom những mảnh tinh thể lại trong lòng bàn tay và thả vào đài phun nước, trên hàng ngàn đồng xu lấp lánh ánh bạc bên dưới mặt nước. Mặt nước phẳng lặng phản chiếu những dải sáng mềm như lụa vắt ngang qua bầu trời buổi rạng đông. Cô đứng ngắm những mảnh tinh thể lấp lánh nhảy múa bên trên những đồng xu bằng bạc. Rồi cô bước đi, men theo lối hành lang dẫn từ cửa ra vào vào tòa nhà của bộ phận quan hệ cộng đồng. Những viên sỏi vẫn lăn theo đường lốc xoáy mặc dù bên trong cơ thể, cô cũng thấy lặng ngắt, cô không còn dám chắc cái gì mang chúng tiến đến trước. Không phải gió, điều đó thì đã rõ.

Hai bên hành lang đều có cửa, từ đó cô nghe thấy những âm thanh quen thuộc của công việc bận rộng trong văn phòng, quá quen đến độ đã từ lâu chúng không còn ý nghĩa gì với cô nữa. Tiếng một phụ nữ đang chậm rãi đọc to một bản báo cáo vào loa nhận giọng trên máy tính. Tiếng một người đàn ông vừa nói điện thoại vừa không ngừng rảo bước đi qua đi lại trong phòng. Một chiếc máy photocopy đang xành xạch in một xấp giấy, vỏ máy lắc lư bên dưới tấm kính với một âm thanh sắc lém liên hồi. Tất cả cửa dọc hành lang đều đóng và khi Laura cố mở cửa, cô phát hiện ra tất cả chúng đã bị khóa.

Cô tiếp tục đi xuống cuối hành lang. Cô vượt qua dãy thang máy và qua khu lễ tân vắng tanh, nơi có chiếc máy làm lạnh nước đứng bên cạnh ghế sofa ùng ục nhả lên một bong bóng khí lớn. Cô cảm thấy khó lòng mà tin được một phần lớn cuộc đời cô đã trải qua trong tòa nhà này; hay trong những tòa nhà khác không khác mấy, đi loanh quanh những căn phòng cách mặt đất mười, hai, ba mươi mét giữa những bức tường, sàn và trần nằm ở giữa khoảng không mà cách đấy một vài năm chưa ai từng đặt chân lên - theo đúng nghĩa đen.

Hòn đá dẫn đầu - cô đã quên mất tên cô gọi nó - chạy vụt xuống một hành lang dẫn đến mấy dãy dài các bậc thang bay  lơ lửng, những viên đá khác túm tụm lại cùng nhau bay theo sau. Không ngần ngại, chúng rẽ ngoặt vào lối cầu thang dẫn lên sân thượng, nhảy lốc cốc từ bậc này lên bậc kia như một đàn kiến bám lấy lưng nhau vượt qua dòng nước. Cô bắt đầu leo lên theo sau chúng. Sau khoảng hai mươi dãy cầu thang hay hơn thì các hòn bi và cô leo lên sân thượng, nhưng cô đã leo qua tất cả dễ dàng đến độ không ngờ được. Cô không biết các hòn bi đó như thế nào, nhưng bản thân cô cảm thấy mình mạnh mẽ và rừng rực sức sống, hay thậm chí có thể dùng từ "lực sĩ". Kể từ thưở nhỏ, chưa bao giờ cô cảm thấy năng lượng tràn cơ thể cô đến thế. Cứ như thể những tháng ngày vất vả ở Nam Cực chưa bao giờ có. Cô đẩy cánh cửa ở cuối cầu thang và bước ra ngoài.

Ngôi nhà bên dưới là nước. Tất cả các văn phòng đều là nước, tất cả các khối hành lang là nước, và cô đang lướt đi trên một tảng băng lớn. Cánh cửa từ từ khép lại sau lưng và lùi ra xa không một tiếng rít phì phì dài. Cô nghe thấy tiếng cửa chốt gọn ghẽ. Các hòn đá túm lại tại mép băng. Chúng trông giống như hành khách đứng dựa người vào lan can ngắm nhìn dòng nước chảy. Thỉnh thoảng, gió lại quất nước từ biển tóe lên đám đá và hai ba hòn trong số chúng lại bay bọt lên bên trên rồi hạ xuống phía sau đám đông.

Laura chỉnh lại buồm trên tảng băng và nắm chặt lấy tay lái. Cô bẻ lái sang phải, tảng băng chệch ra ngoài, hướng về phía các chòm sao và vùng nước mờ nên cô bèn quay ngược mũi lái về phía bến, tảng băng lừ đừ, êm đềm trôi lại phía các tảng băng đậu men theo đất liền. Mất vài tiếng cô mới cho tảng băng đậu được vào bến, luồn vào khoảng không giữa hai tảng băng ghép lỏng lẻo vào nhau. Đến đây, cô thả bánh lái và bước khỏi tảng băng, không màng buông neo. Mặt băng mới khẽ đung đưa dưới trọng lượng cơ thể cô. Nưhng nó vẫn nổi và sau vài bước, cô lại đã đứng trên một mặt phẳng, tương đối vững. Những viên đá lại đuổi theo cô, nhảy chồm chỗm và xoay tít trên tuyết, nhảy lên trên và chạy giữa các vết chân cô. Thi thoảng chúng lăn ra phía sau chân cô - một cú táp lạnh buốt. Thi thoảng một, hai hòn xoay tròn về phía trước theo một đường cong hình móc câu nhưng không bao giờ đánh liều đi quá xa về trước.

Mặt trăng và mặt trời đã nằm ở hai phía đối diện nhau trên bầu trời quá lâu đến độ cô không còn tài nào phân biệt nổi lúc đó là khoảng mấy giờ nhưng cô quyết định sẽ gọi đó là buổi chiều, nên đó là buổi chiều. Chiều muộn, cô đoán vậy. Có một lần cô nghe nói lúc chiều muộn - vào khoảng ba rưỡi, bốn giờ - thân nhiệt người tụt xuống mức thấp nhất và rõ ràng, khi cô đưa tay lên trán, cô nhận ra người mình đang lạnh cóng. Sờ vào da cô lạnh buốt như sờ một chiếc khay kim loại đã để ngoài trời suốt đêm đông. Cô rét đến nỗi có thể cảm nhận được những đường gờ của chiếc xương sống bên trong cơ thể. Vậy nhưng cô cảm thấy hết sức dễ chịu, thậm chí bình yên, bàn tay và các ngón chân duỗi ra nhẹ nhàng thoải mái, máu vẫn chảy đều và ấm trong huyết quản. Cô có cảm giác như thể đang nằm ngủ trong giường nhà mình.

Khi tảng băng cô đang vượt rơi tõm xuống nước, phần bên trái vỡ tan thành nhiều mảnh, cô nhảy khỏi mép băng sang tảng băng đỗ bên cạnh. Như thể đang khiêu vũ. Cô đã luôn muốn trở thành vũ công. Khoảng trống bên dưới, nơi đại dương nằm là chỗ dàn nhạc đệm, cô có thể thấy dưới làn nước anh chàng chơi vĩ cầm đang mải mê kéo, người lo bộ gõ đang nhảy chồm lên trên chiếc trống bass, một bên ống của chiếc kèm trompet thò ra rồi lại thụt vào, và lại thò ra lần nữa. Cô nhón chân nhảy qua một tảng băng trôi vỡ khác. Tiếng nhạc rộ lên từ mặt nước lan tỏa, ngập tràn cả vùng vịnh băng. Một phút thoáng qua, cô ngỡ sẽ buông mình theo tiếng ngân rung của những sợi dây đàn, và âm hưởng vang dội của tiếng kèn co dội lại, thổn thức - cô đã luôn biết mình có thể mất tự chủ khi nghe một bản nhạc hay - nhưng rồi âm thanh chát chúa của chiếc chũm chọe trở thành tiếng súng nổ, và một đàn chim từ trên mặt băng vụt bay lên náo loạn, cô đứng nhìn theo chúng đang chao cánh, đồng loạt rủ nhau bay về phía biển.

Cô đã đi về phía mặt trời được bao lâu? Dường như đã nhiều tuần trôi qua kể từ lúc cô tìm thấy tàn tích của căn nhà gỗ gần khu chim cánh cụt, rồi ngủ lịm đi trong lều và thức dậy trong một mớ chỉ đỏ bùi nhùi, cởi bỏ hết quần áo và chạy theo những hòn đá.

Mà cũng có thể chỉ mới vài phút trôi qua.

Rõ ràng là có một điều gì đó đã xảy ra. Cảm nhận thời gian của cô đã vỡ làm hai mảnh bằng nhau và tách khỏi cô như hai mẩu vỏ quả óc chó.

Rồi cô nhận thấy mình đang nhấm đoán mặt trời sẽ tạo màu gì trên mặt băng. Vàng như phấn hoa cúc dại. Xanh nhạt như màu trứng nhuộm lễ Phục sinh. Thoạt tiên, các màu sắc vụt rực lên chỉ một khoảnh khắc trước khi cô kịp gọi tên màu, nhưng sau một chút thử nghiệm, cô bị thuyết phục rằng tiến trình thật sự lại diễn ra ngược lại, ý nghĩ đi trước màu sắc. Đó là một trò chơi. Cô hình dung ra màu vàng kem trên bức tường phòng tắm ở nhà, và chỉ nửa giây sau đó nó đã xuất hiện trên băng. Bảy sắc thái xanh da trời khác nhau cùng lúc ùa vào đầu, và một lát sau cô đã đang bước đi giữa chúng. Cô có thể dùng ý nghĩ sắp xếp tất cả màu sắc. Cứ như trò ghép từ cô hay chơi - một từ, một màu, dẫn ngay đến một từ, một màu tiếp, theo một quá trình, hầu như thôi chứ không được tuyệt đối, nằm trong sự kiểm soát của cô, một quá trình đầy ngẫu hứng, may rủi và ứng tác. Mọi thứ tùy thuộc vào những dao động bất thường trong tâm trí, mà tâm trí thì không hoàn toàn là của cô.

Đó là luật lệ. Cô đang bắt đầu hiểu chúng.

Khi cô rời mắt khỏi chúng những màu sắc trên băng và nhìn lên, cô thấy xa xa có một vật gì đó đang đứng sừng sững, ngay phía bên trái mặt trời: một thành phố lung linh rực rỡ, những tòa nhà bằng đá, thép và kính vươn cao trên những con đường. Cô nhìn thấy rõ dòng sông cắt ngang qua trung tâm thành phố - các bãi tàu bằng gỗ lác đác nhô ra trên mặt nước, cây và cỏ dại mọc um tùm dọc bờ sông. Một chiếc cầu treo nối hai bờ sông mà nhìn từ chỗ cô đứng, trông hệt một phần của chiếc mạng nhện bằng bạc mất đi một mảng. Cô đứng cách quá xa để có thể thấy được nhiều hay ít xe cộ chạy trên đường, hay thậm chí là có chiếc xe nào không, nhưng những thanh ray của sân ga thì ngời sáng dưới bầu trời xanh không lẫn vào đâu được. Công viên và các con hẻm nhỏ nằm rải rác giữa những tòa nhà san sát. Một đàn chim bay lượn rợp trời.

Cô không nhìn thấy thành phố nữa khi xuống dốc trước lúc lên lên một ngọn đồi. Đến khi cô đến đỉnh và lại có thể nhìn thấy đường chân trời, thành phố đã biến mất. Cô xoay đúng một dòng nhìn khắp xung quanh, chẳng thấy nó ở đâu cả.

Chắc hẳn đó là ảo giác. Cô đã quên mất chuyện ảo giác.

Mặt trời lớn hơn nhiều so với trước, lúc cô bắt đầu bước bước đầu tiên, một quả cầu trắng kinh khiếp chiếm quá nửa bầu trời. Nó chói sáng đến độ cô tưởng mình có thể nghe thấy tiếng xèo xèo. Nó phát ra âm thanh như thể quả trứng nằm trên chảo rán, chỉ mới vàng giòn đi ở mép và vì cô đí, cô đổ quả trứng ra một chiếc đĩa và băng bằng nĩa và dao, nhưng cô không ăn mặt trời, và cô không dừng bước.

Những viên đá giờ ở phía trước cô khoảng hai, ba chục mét, một trăm viên bi lăn đi xiêu vẹo, bé nhỏ đến tội nghiệp trong vầng sáng vĩ đại của mặt trời. Những chiếc bóng của chúng trông như thể tự cháy trong không khí. Chúng thấy thực sự sắp tan biến đến nơi rồi.

Cô đã phải đi bao xa mới thấy được mặt trời to đến thế này.

Cô chắc hẳn đã phải đến rất gần đường chân trời rồi.

Băng hầu như đã tan hết và cô càng lúc càng phải cố nhảy nhanh hơn từ tảng băng này sang tảng băng khác, vẫn kịp cảm thấy chúng bập bềnh dưới chân. Rồi tất cả băng tuyết đều biến mất, và cô đang đi ngay trên mặt nước. Những đám rong lá dài xanh ngắt uốn lượn dưới chân. Một con cá bé tí bơi vụt qua trong ánh sáng lung linh.

Cuối cùng cô phải sải chân hết sức. Cô tưởng mình có thể đi thế này mãi mãi.

MƯỜI LĂM: GIAO LỘ

Lão mù nhanh chóng nhận ra thành phố đang thay đổi. Lũ chim đã trở về, đông đúc hơn bao giờ hết, và đôi khi, không gian xung quanh xiêu vẹo đi, hay chao đảo, khiến lão tưởng như nghe thấy tất cả chúng cất tiếng kêu từ cùng một điểm, cả một mớ âm thanh đồng loạt vang lên trong một tán cây hay từ lan can ban công nào gần đấy. Mặc dù hiện tượng đó chỉ kéo dài không quá vài giây, lão vẫn có cảm giác rất đặc biệt. Tiếng chim lanh lảnh, sắc lẹm - những tiếng hót như những mũi gai nhọn đâm vào nhau.

Trước đây lão đã nghe thấy âm thanh ấy. Đó là âm thanh thê lương nhất trên thế gian: tiến của một sinh linh những tưởng mình tự do cho đến khi đâm sầm vào bức tường giam giữ nó.

Lũ chim có lẽ là dấu hiệu đầu tiên báo hiệu sự biến đổi của thành phố (hay ít ra là dấu hiệu trước tiên lão nhận thấy) nhưng chắc chắn còn những thay đổi khác. Những mảng tuyết cuối cùng cũng đã tan thành nước, và trời đã thôi mưa. Có một ngày gió nổi lên mạnh hơn mọi bận, rồi đổi hướng, và rồi cuối cùng im phăng phắc. Có một lần, lão mù tình cờ đá một viên sỏi rơi xuống khe cống nhưng không hề nghe thấy tiếng nó chạm đất.

Đến lúc đó thì lão hiểu địa thế thành phố đã thay đổi, nhưng lão không thể biết thay đổi ra sao, và tại sao cho đến khi một số người đầu tiên từ một bên rìa khu tưởng niệm trở về và từ đó, chuyện bắt đầu lan ra. Phần còn lại của thành phố nằm sau công viên và dòng sông dã không còn nữa. Tất cả đã tan đi cùng tuyết.

Lão nghe chuyện này từ người đàn ông đang tụ tập mọi người ngay giữa khu mua sắm. "Các bạn biết không, lúc đó tôi đang nghĩ sẽ đi dạo một lúc, cứ phóng hết cỡ và xem thử mình chạy nhanh được đến cỡ nào." Giọng nói nghe có vẻ như ông ta đang khom người lại. Ông ta đang quay pê đan xe đạp, rồi giật mạnh một cái về phía trước để làm dây xích thu ngắn lại vừa khít vào đĩa xích, "Ờ, tôi đi mãi đến đoạn cuối đường Công Viên, và rồi phải quay ngược trở lại. Ở đó không còn con đường nữa. Vỉa hè không có. Nhà cửa cũng không. Các bạn ạ, không phải tôi đang nói về một đống đổ nát hay một bãi đất trống. Tôi đang nói về một nơi, tuyệt đối không có gì hết cả."

"Tại sao bác không đi tiếp?" Một người hỏi. "Thì, để xem phía bên kia có gì ấy?"

"Thì đấy là điều tôi đang muốn kể với mọi người. Không có "bên kia" nào. Tôi cố gắng tiếp tục đạp, nhưng cứ như cố leo lên mãi phía bên trong của một quả cầu. Đơn giản là tôi chẳng thể đi thêm được đoạn nào nữa."

Đột nhiên bùng lên những tiếng bàn tán sôi nổi của những người xung quanh. Rồi thêm một vài người nữa kéo đến khu trung tâm mua sắm, đám đông nhích lại gần nhau, và người đàn ông đành phải kể lại từ đầu câu chuyện. Nhưng lão mù thì đã nghe đủ, và lão bước đi.

Rồi, cũng vào ngày hôm đó, một câu chuyện tương tự cũng được tường thuật lại bởi một người khác, một người đàn ông đã cố gắng ra khỏi khu đài tưởng niệm theo đường cầu treo, và rồi một người khác nữa, một phụ nữ đã theo cùng đường với người đi xe đạp. Người phụ nữ kể, cả đường tàu cũng biến mất, và giờ thàng phố kết thúc tại một đường bê tông xám trước đây là dải phân cách. "Đây là tất cả những gì tôi tìm được." Chị kể và rồi hé mở các ngón tay để lộ một vài mẩu thuốc lá và một vài mảnh kính vỡ có vẻ như từng là một phần của một cánh cửa sổ. Đến tối hôm đó, đã có khoảng sáu, bảy người đi tới ranh giới khu tưởng niệm và quay trở lại. Và từ đấy, cuộc hành hương bắt đầu.

Ngay sáng hôm sau, lão mù tự thân cuốc bộ đến ranh giới. Lão đi theo đường Tanganiyika. Vỉa hè đã khô, lại vang lên canh cách dưới đế giày cứng của lão và lão không còn phải dỏng tai nghe tiếng người nói chuyện hay tiếng xe cộ ngược xuôi. Lão có thể nghe thấy tiếng chân mình bước rõ mồn một trên nền đất, có thể nghe thấy nó vọng vào tường, vào những hàng rào cạnh lối đi và đó là tất cả những gì lão cần để nhận biết hướng.

Lão biết ngay tức khắc khi đến rìa thành phố. Sau lưng lão là một nhóm thiếu niên đang nghe nhạc, luôn mồm hát, hò reo đầy kích động. Một chiếc xe bán bánh quẩy bốc mùi thơm lựng, và mùi thơm của hàng trăm lá cỏ tỏa ngát dưới những gót giày. Mặc dù vậy, trước mặt lão lại là một khoảng không nơi tất cả âm thanh và mùi hương dừng lại lặng ngắt. Như thể một bức tường chui lên chặn ngay trước mũi, nhưng là một bức tường không hề có bất kỳ một đặc điểm thông thường nào của một bức tường. Khi lão đưa tay cố chạm vào nó, lão không cảm thấy gì cả, không có gì. Bất giác, trước khi định thần, tay lão đưa ngang ngực về phía trái, nơi lão bắt đầu chạm vào.

Chuyện xảy ra y như vậy khi lão cố thử lần thứ hai, và lần thứ ba cũng vậy.

Bức tường không thể sờ thấy được, nhưng không thể vượt qua được.

Lão nghĩ thầm, thảo nào lũ chim chen chúc trên không. Chúng không còn nơi nào khác để bay đến.

Lão theo đường cũ quay trở lại. Đường về có nhanh hơn lúc đi vì lão đã biết có những chướng ngại vật nào trên đường; do đó lão có thể sải chân một cách tự tin hơn. Chẳng bao lâu gã đã ở trong khu nhà mình. Lão vựơt qua bên dưới hàng nghìn cành cây đu đưa như những ngón tay của cây liễu đứng bên ngoài thư viện bỏ hoang rồi vượt qua chiếc thùng thư đứng sừng sững trên phố và rồi sau khi băng qua đường, lão đứng ngay bên dưới  chiếc hộp đèn hình chữ nhật không ngừng kêu rì rì ngay mái cửa vào rạp chiếu bóng. Rạp chỉ chiếu những bộ phim câm cũ - những bộ phim kinh điển - đó là lý do tại sao người bán vé luôn từ chối không bán vé cho lão mặc dù có đến ngàn lần lão đã cố gắng giải thích cái lão thích không phải là những bộ phim mà là không khí mát lạnh và tiếng phim chạy rù rì, khe khẽ và cảm giác về một không gian thoáng đãng trên đầu mà lão tưởng tượng như đủ rộng lớn để tạo thành một bầu trời với những đám mây bồng bềnh trôi và những cơn gió thổi về muôn nẻo, bầu trời ấy có cả một hệ thời tiết của riêng nó. Mà có lẽ có đến ngàn lần lão cố mà không thể giải thích điều ấy với người bán vé, hay lão đã chỉ tự nói những điều đó với mình, hay lão đã nói với một ai khác. Một trong những bất lợi của tuổi tác là vậy, lão không thể nhớ nhiều thứ mà lão muốn mình phải nhớ.

Và rồi có những thứ lão lại nhớ dù không dự tính.

Chẳng hạn như có một cô bé đang nhảy dây trong một khoảnh sân bên kia đường và cô bé đang nghêu ngao một đoạn vè đã bị sửa đổi hơi khác đi từ một nguyên bản vốn khá thịnh hành khi lão còn bé: "Bánh mỳ kẹp, cá xiên nướng, hai nhăm xu khoai tây rán. Coca đá, sinh tố xay, ngày Chủ nhật thì ăn bánh táo."

Mỗi khi sợi dây thừng đập đánh đét xuống mặt đất, lão lại cau mày, không định mà người co rúm lại. Phải một lúc lão mới hiểu tại sao. Mới đầu lão tưởng đó là do tiếng cát quất vào người lão và rít lên như một con rắn khi lão đang tìm cách băng qua sa mạc - chẳng khác gì một sợi dây thừng, một sợi dây thừng sống, tuồn qua kẽ tay lão thô ráp tựa nylon và sột soạt luồn qua cỏ. Một sợi dây thừng không khác một chiếc roi, và trước tiếng roi quất, tự nhiên người ta sẽ co rúm lại, dù trước đây đã hay chưa từng bị roi quất. Trước đây, có một lần lão bị đánh, tuy không phải bằng roi. Nhưng hồi đó đã lâu quá rồi và giờ lão đã già đi nhiều nên khó có thể tin điều đó có liên hệ gì với phản xạ của lão lúc này.

Vậy thì nó là gì? Đột nhiên, lão hiểu - đó là cô bé sống ở cuối dãy nhà lão từng sống lúc lão còn nhỏ.

Tên cô là Mary Elizabeth. Lão còn nhớ đã dỏng tai lắng nghe tiếng cô chơi nhảy dây cùng bạn trong một ngõ cụt gần nhà mà bọn trẻ vẫn dùng làm sân chơi chung. "Tại sao mày bị mù?" Một đứa hỏi. "Ê này, tại sao mày bị mù?", từ đó được nhấn mạnh rõ ràng là chúng đang cố tình chế giễu lão. Và lão rút ra kết luận là cho dù có trả lời thế nào đi nữa, chúng sẽ vẫn chế nhạo, vì vậy tốt hơn là im lặng.

Nhưng Mary Elizabeth thì không bao giờ hỏi câu đó - không bao giờ, dù chỉ một lần.

Lúc đó, lão là một cậu bé chưa quá tám hay chín tuổi, nhưng cậu bé đó yêu cô - không chỉ yêu cái cách cô đối xử rất tử tế với cậu, mà còn là giọng nói của cô, và tiếng đôi săng đan của cô đập vào mặt trong của chân kia khi nó chỉ xảy ra một bên trong khi cô bước, và rồi mùi bơ ca cao toát ra từ da cô mỗi khi cô nhảy dây; mồ hôi bắt đầu đổ.

Một hôm - không hiểu vì sao - cậu dồn hết can đảm và quyết định cho cô biết. Trước đó, cậu đã uống Coca-Cola ấm từ chiếc bi đông mẹ đưa, nhấm nháp cái mùi của chiếc bình kim loại phá vào vị nước ngọt sủi bọt, và lúc đó, trong tay cậu vẫn cầm chiếc nắp bi đông. Khi cô đi ngang qua cùng bạn, cậu gọi tên cô: "Mary Elizabeth."

Nhưng trước khi cậu kịp nói xong: "Tớ yêu cậu" như đã định thì cô vội cắt ngan: "Đây, cầm lấy."

Cậu cảm thấy sức nặng của đồng xu rơi xuống chiếc nắp bi đông trước khi cậu nghe thấy câu cô nói.

Những đứa khác bắt đầu cười nhưng Mary Elizabeth bảo chúng im. "Không có gì vui cả, các cậu. Để cho cậu bé tội nghiệp yên."

Cậu bé tội nghiệp - cô gọi cậu vậy đấy.

Lão đã có thể rất giận Mary Elizabeth, hay lão đã buồn phiền đến độ khóc nấc lên. Hồi đó, tính lão vậy. Lão cũng đã có thể yêu cô nhiều hơn vì cô đã bảo vệ lão. Đó cũng là một tính cách khác của lão ngày bé. Nhưng thay vào đó, lão chỉ đứng yên bối rối, tất cả lòng can đảm từ từ xẹp xuống trong khi lũ con gái vung dây lên và bắt đầu ngân nga đọc: "Bánh mỳ kẹp, cá phi lê, hai nhăm xu khoai tây rán, Coca đá, sinh tố đặc, kem trái cây, thêm bánh táo."

Nghĩ cũng thật kỳ lạ, lão có thể nhớ lại toàn bộ quãng đời ấy. Lão nghĩ, lão đã xâu chúng thành một chuỗi, chỉ chọn những kỷ niệm nào đau đớn nhất, những ký ức để lại nhiều vết cắt thô ráp nhất.

Ký ức ngày cũ xâm chiếm lấy lão một cách mãnh liệt đến độ lão không hề nhận thấy mình đã đến góc đường, nơi những viên đá lát thụt xuống thành một hố sâu hoắm và khi bước khỏi mép đá, chân lão lập tức nhận thấy ngay. Suýt nữa thì ngã dúi nhưng lão đã kịp thời dừng lại. Ngay lập tức, lão biết mình bị trẹo chân - không nặng lắm, nhưng đủ nghiêm trọng khiến lão không thể dùng nó để mang trọng lượng cơ thể mình trong vòng một, hai tiếng. Nhưng lão vẫn tiếp tục bước để sẽ không ai dừng lại hỏi lão có cần giúp đỡ không.

Đi thêm ba dãy nhà nữa thì lão nhận ra đã đi quá cửa vào khu nhà lão. Nó ở phía sau lão cách chừng một phần tư dặm, chỉ sau rạp chiếu phim câm và thư viện có cây liễu đứng trước cửa. Thi thoảng, như những người khác, lão e mình sẽ có ngày mất trí.

* * *

Khu nhà nhỏ trên đường Đồi Ván Lợp nằm dọc bờ ở trước khúc con sông lượn mình đổ vào thành phố là khu tiếp theo biến mất. Chẳng bao lâu là góc thấp nhất của sân golf bao gồm lỗ số chín, mười một, mười hai, mười bốn. Sau đó là nhà kho chứa đệm lò xo ở phía bên kia khu đài tưởng niệm, và rồi nửa cuối đường M, và một vài ngày sau, đến lượt chính dòng sông. Lão mù bắt đầu nghĩ về bức tường vô hình ngăn cách như một chiếc bong bóng đang từ từ co lại và xén thành phố từ mọi hướng. Lão không có có chứng cứ nào trực tiếp chứng minh ý kiến này nhưng không thể ngừng tưởng tượng ra nó: một quả bóng khổng lồ đang co hẹp lại từ mọi phía, đáy từ từ dâng lên trong khi mái vòm bên trên từ từ hạ xuống. Lão không dám chắc điều gì sẽ xảy ra khi đến lúc cuối cùng, nó sẽ co lại chỉ còn là một điểm.

Có đôi lúc, khi trí tò mò nổi dậy mạnh hơn thường lệ, lão tìm đến công viên để nghe những người khác bàn tán về hiện tượng này. Chưa có ai từng nhìn thấy gì - có nghĩa là nói một cách chính xác, họ không thể nhìn thấy nó. Một số nói họ thường đến khu giáp ranh đường biên thành phố, rất thường xuyên, vài ngày một lần hay thậm chí hằng ngày. Một số khác bảo họ cố gắng ở càng gần trung tâm thành phố - tức những gì còn sót lại - càng tốt. Một số người thú nhận họ hoảng sợ, nhưng đa số theo xu hướng đợi chờ xem chuyện gì sẽ xảy ra kế tiếp.

Lão gặp một người đàn ông kể mỗi buổi sáng trước khi đến sở làm, bác ta đi hết đường ngoại vi của quả bóng (mặc dầu bác gọi nó là vòng tròn thay vì quả bóng). Bác ta kể, cứ mỗi ngày lại có một mảnh của thành phố tan biến và cứ mỗi ngày, đường tản bộ của bác càng ngắn lại. Bác ta là nha sĩ, nên khi lão mù há rộng mồm ngáp, bác bàn: "Mấy cái lỗ sâu của bác trông thật kinh khủng. Lúc nào đấy bác nên ghé phòng mạch của tôi và để tôi xem chúng ra sao." Lúc bước đi, bác ta đưa lão mù một tấm danh thiếp có bề mặt nhẵn mờ. Các ngón tay lão không thể nào đọc được tấm thiệp, nên lão vứt nó đi.

Sau một thời gian, dường như tất cả mọi người đều bắt đầu so sánh những sự vật hiện tượng biến mất ở ngoại vi thành phố với giao lộ và cho rằng bản thân thành phố đang vượt qua một giao lộ của chính nó, rằng nó đang mơ bản thân mình tan biến vào hư vô hay biến chuyển từ quả cầu này sang một quả cầu khác. Mặc dầu phép ẩn dụ bản thân nó nghe không xuôi tai, nhưng rất nhiều người nói vậy và lão mù cũng bắt đầu cho rằng chắc phải có một phần sự thật trong đó.

Không bao lâu sau khi người ta bắt đầu bàn về giao lộ, lão mù lại bắt đầu kể về sa mạc. Lão không làm sao ngăn mình được. Lần đó, lão đã suýt suy sụp hoàn toàn và nó là một trong số it thứ mà lão chắc chắn mình sẽ không bao giờ quên được.

Một ngày, trong lúc đi ngang qua cánh cửa ra vào đang mở toang ở một nhà hàng nọ, sau cả buổi sáng ở trong công viên, lão nghe thấy tiếng hai người đàn ông đang tranh cãi về việc nên nghiêm túc xem xét cư dân thành phố là người sống hay chỉ là linh hồn. "Đương nhiên chúng ta là người sống," Một người nói. "Là người sống, không thể là cái gì khác. Cậu đã bao giờ nghe nói đến một linh hồn nào ăn trưa với bánh mỳ kẹp và xúc xích cay, rồi một linh hồn bị chuột rút vào giữa đêm chưa?"

Người kia đáp: "Làm sao cậu biết chắc những thứ nào các linh hồn làm, và những gì chúng không làm kia chứ? Trước đây cậu đã là linh hồn rồi à?"

"Tớ biết là nhờ vào toàn bộ lịch sử nghiên cứu về linh hồn của thế giới. Puckett à, đã mấy ngàn năm người ta viết về linh hồn. Thế cậu nghĩ những bài nghiên cứu ấy nói về cái gì chứ? Người ta viết về cấu tạo linh hồn, vậy đấy - xây dựng khái niệm từ đầu, cậu ạ. Tớ cho cậu biết tớ đã chú ý tìm hiểu vấn đề này lâu rồi và tớ biết không thua ai cả" - rồi hai tiếng đập thình thịch vang lên khiến lão có thể đoán anh ta đang đấm ngực - "nó nhất định không phải là cái này."

"Nhưng chắc chắn là," người kia nói, "chắc chắn là có một thứ mà bất cứ ai từng viết về linh hồn cũng sẽ tán thành, đó là khi ta chết, linh hồn sẽ được giải phóng khỏi thể xác. Chắc chắn đó là trọng tâm của khái niệm chứ nhỉ?"

"Nhưng ai nói là ta không được cho một thể xác khác?"

"Ta nói. Ta. Ngay đây này."

Có một sai sót ở trọng tâm cuộc tranh cãi, lão mù nhận thấy vậy. Họ đã nhầm lẫn linh hồn với tâm hồn. Nhiều người có xu hướng dùng những từ này một cách tùy tiện, rồi dùng cái này thay vì cái kia, cứ như thể giữa chúng không có khác biệt gì, nhưng thực tế linh hồn và tâm hồn không phải là một thứ. Thể xác là thành phần vật chất của một người. Tâm hồn là thành phần phi vật chất. Linh hồn đơn giản là sợi dây kết nối giữa hai phần.

Đây là điều mà cha lão, một mục sư tại Giáo hội Đức Ki tô Thứ Nhất[57], đã dạy khi lão còn bé và mặc dù đã từ lâu lão không còn tin vào Đức Chúa, hay ít ra là không còn tin vào những lời răn của Giáo hội Đức Ki to Thứ nhất, sự tách biệt giữa hai khái niệm với lão vẫn quan trọng. Khi mất đi sợi dây linh hồn nối kết, và những gì còn lại chỉ là cái thể xác - một đống vật chất được tạo thành từ đất sét và các hợp chất vô cơ - và tâm hồn; chúng tách rời mỗi thứ một nơi. Linh hồn tồn tại để làm chức năng tương tác giữa hai phần, như những gợn sóng lúc gió thổi trên mặt nước. Nếu ta mang gió đi, nếu ta mang nước đi, các gợn sóng sẽ biến mất. Còn nếu chúng không biến mất? Ừ, nếu chúng không biến mất - và đây chỉ là giả thuyết lão mù tự suy diễn với mình - thì ta sẽ có cái mà người ta thường gọi là hồn ma. Hồn ma là bản thể linh hồn trở thành khi nó nấn ná lại quá thời gian cho phép. Nó là gợn sóng không cần gió, không cần nước, là sợi dây kết nối tách biệt khỏi thể xác và tâm hồn. Nhưng lão không phải là một hồn ma. Cái đó thì lão biết rõ.

Lão nghĩ đến việc tiến đến chiếc bàn có hai người đàn ông đang tranh cãi và cắt ngang họ: "Các quý ngài, tôi có thể là một thể xác đang sống, và tôi có thể là một tâm hồn, nhưng chắc chắn tôi không phải là linh hồn." Nhưng, họ đã chuyển sang chủ đề khác và giờ họ đã lại đang tranh cãi về một vấn đề khác.

Lão nghe thấy tiếng một chiếc ghế bị kéo lê trên mặt đất, tiếng một ai đó đang dùng máy xay tiêu, một người phụ nữ phá lên cười và đập lòng bàn tay xuống mặt bàn.

Một chiếc chuông đang rung lên ở đâu đó.

Mỡ sôi xèo xèo trên chảo.

Tiếng chim nghe gần hơn bao giờ hết.

Lão mù chuyển hướng chú ý lại về phía đường phố và tiếp tục đi. Đêm đó lão ngủ ngồi trên chiếc ghế cao đặt cạnh quầy bếp nhà lão. Sáng hôm sau khi lão thức dậy và cảm thấy bề mặt mát lạnh của formica dưới trán và không khí tĩnh lặng quanh vai, phải mất một lúc lão mới nhớ ra mình ở đâu. Theo bản năng, lão đưa tay với lấy chiếc túi da đựng chìa khóa các loại, một đôi giày dự trữ và giấy tờ tuỳ thân mà lão đã luôn mang theo mình suốt những năm còn sống. Nhưng dĩ nhiên, chiếc túi không ở đó. Nó là một trong những thứ lão đã đánh mất ở sa mạc cùng với kính đeo mắt và một phần minh mẫn. Ít khi lão nhớ đến những thứ đã mất.

Gió lặng, nhưng hẳn phải có cái gì đó đã rung cái cây cạnh cửa sổ nhà lão, vì lão có thể nghe thấy tiếng cành sơn thù du đã ra nụ đang gõ nhẹ vào mặt kính. Tiếng động nghe nhẹ, rõ, nhịp nhàng như tiếng gậy dò đường gõ trên nền đá lát vỉa hè, và lão nghĩ đến lần cuối cùng lão dùng một chiếc gậy như vậy, rất lâu, rất lâu, ở đâu kiếp trước. Hồi đó không lâu sau cái lần Mary Elizabeth thả đồng xu vào nắp bi đông của lão, hồi lão chỉ mới lên tám, chín. Xe buýt của trường chỉ vừa mới thả lão xuống ở góc phố gần nhà thì lão nghe thấy tiếng một vài đứa con trai lớn hơn trong khu phố tiến lại gần phía lão dẫm lên bãi cỏ nhà ai đấy nghe lạo xạo. "Tại sao mày mù?" Chúng hỏi. "Này, tại sao mày mù?"

Lão chẳng bao giờ biết phải trả lời câu hỏi đó thế nào. Hiển nhiên tụi nó đang trêu ghẹo lão nhưng cũng có khả năng chúng chỉ tò mò và rằng chúng thực tâm muốn biết; lão ghét khi nghĩ là mình làm người khác không vui. Nếu chúng không quan tâm thì tại sao chúng cứ hỏi hoài vậy? Lão tự ngẫm. Nếu chúng không quan tâm thì đã không hỏi, phải không? Cứ hỏi thế để làm gì chứ?

Và lão quyết định trả lời. "Mẹ tớ bảo ngay từ khi tớ ra đời đã vậy. Tớ được ấp trong lồng kính và họ cho nhiều oxy vào quá."

Vì lý do nào đó, chuyện này làm bọn con trai phá lên cười, nên lão đoán rốt cuộc thì không phải chúng tò mò muốn biết. Chúng cứ lặp đi lặp lại từ "Ấp": "Ấp. Nó nói nó ấp. Ngay từ hồi bé thằng này đã ấp rồi đấy - ôi các cậu ơi, thật là bệnh hoạn."

Rồi chúng im lặng và rồi một đứa trong nhóm hỏi. "Thế bao lâu thì đằng ấy ấp một lần? Mỗi ngày một lần à? Thế lúc tắm thì sao? Lúc tắm có ấp không?"

Lão cảm thấy bối rối. "Chỉ có lần đấy thôi." Lão đáp. Một tràng cười khác lại rộ lên và lũ trẻ huých túi bụi vào nhau. Rồi bọn chúng bắt đầu huých vào người lão và mặc dầu không chắc, lão cho là có lẽ chúng đang dụ gã tham gia vào cuộc vui của cả nhóm - để cùng pha trò, cùng cười, hay cùng làm trò gì đấy. Lão thử khẽ cười, nhưng nghe nó cứ thế nào. Nghe nó cáu kỉnh và trầm đục, nặng hơn giọng cười bình thường của lão.

Bất thình lình, lão cần phải nuốt nước bọt. Lão để cho tiếng cười của lũ trẻ dịu bớt rồi mới nói: "À, tớ cần phải về đây."

Một đứa bước tới chắn trước lão. "Này, cậu có cái gậy hay ghê. Tớ xem được không?"

"Chắc không được đâu."

"Ê, coi nào, anh bạn." Tiếng chân miết trên mặt đường nhựa. "Cậu nhỏ này làm tớ tổn thương. Đối xử với chiến hữu thế là không được."

Một thằng khác nói. "Đúng rồi. Coi nào, nhóc con. Đưa cho nó xem cây gậy đi. Nó trả lại ngay ấy mà."

"Đúng đấy. Tao chỉ muốn xem một tí thôi."

Và đứa cuối cùng nói: "Cậu muốn chúng tớ nghĩ là cậu không thích chúng tớ à?"

Ban đầu, lão không tin chúng - vì sao lại phải tin cơ chứ? - nhưng rồi có cái gì đó trong lương tâm lão đầu hàng với khả năng chúng đang nói thật - cái phần người đó trong lão bao giờ chẳng vậy - mặc dầu đã có đến trăm lần chúng chơi xỏ lão, và lão biết là lão sắp sửa đưa chiếc gậy cho chúng. Luôn có một con người bé nhỏ sống bên trong lão, nắm lấy quả tim lão và nói đi nói lại: Hãy tin tưởng mọi người. Đừng bao giờ làm tổn thương bất cứ một tâm hồn nào cả. Hãy tin tưởng mọi người. Đừng bao giờ làm tổn thương một tâm hồn nào cả và mặc dầu đôi lúc lão cố gắng bịt tai lại để khỏi nghe thấy nó nói, cuối cùng thì lão vẫn sẽ không đặng đừng và sẽ lại nghe nó. "Cậu hứa là cậu sẽ đưa nó lại cho tớ nhé?"

"Thề sống chết đấy."

"Ừ, thế thì được."

Ngay khi lão chìa cây gậy ra, một trong số bọn chúng giật phắt nó khỏi tay lão. "Tớ thích cây gậy này." Nó nói, và một đứa khác huýt gió. "Ôla, cây gậy đó làm mày trông rất oách," Và đứa thứ ba nói: "Tay chơi sành điệu trông có khác." Đứa đầu tiên đáp lại: "Tớ biết mà. Tớ nghĩ là có lẽ tớ phải giữ cây gậy lại cho mình thôi." Lão đứng nghe chúng tâng bốc chiếc gậy và rồi chúng chuyền tay qua lại, tưởng không bao giờ dứt cho đến khi cảm giác trống nơi tay bắt đầu làm lão khó chịu.

"Thôi được rồi. Giờ thì trả lại tớ đi." Lão nói. "Tớ phải về nhà."

"Đi đâu mà vội thế?"

"Vội gì nào?"

"Ừ, cơ mà ai nói nó là gậy của mày?"

"Các cậu thật là..." Lão làu bàu. Nhưng chúng dùng cây gậy gõ một phát vào đầu lão, gõ thêm lần nữa vào mông và rồi khi lão ngã xuống, chúng bỏ chạy. Lão nghe tiếng một đứa nói: "Coong!", giọng nó cố tình rung lên giả cách cây gậy đã đập vào đầu gã. Rồi một cánh cửa đóng sập cách đó vài nhà và chúng biến mất.

Đó là lần cuối cùng lão có cây gậy. Lão không bao giờ mua một cây gậy khác.

Một vài ngày sau khi lão nghe thấy tiếng cũng mấy đứa con trai hôm trước đang đứng chơi trong ngõ cụt, chúng một mực bảo chưa bao giờ gặp lão và lão không làm cách nào nói lại được chúng. "Gậy à?" Chúng nói. "Tớ chẳng biết gì về gậy cả. Có lẽ ý cậu là cái "dựng dậy." Ai đó lấy cái "dựng dậy" của cậu đi rồi à? Việc ấp iếc ấy mà, bao giờ nó cũng sinh ra cái "dựng dậy". Cậu biết tớ nghĩ gì không? Tớ nghĩ cậu chỉ đang bịa chuyện để gây ấn tượng với các cô nàng thôi."

Chẳng mất bao lâu thì lão từ bỏ ý định đòi lại cây gậy từ chúng. Một vài tuần sau, lão học cách đi dựa theo tiếng bước chân, bằng đôi tay vươn ra, bằng cách nhẩm đoán theo bản năng. Lão cất trong đầu hình dạng khu phố nhà lão và rồi từ từ mở nó ra như thể mở một tấm bản đồ gấp nếp. Lão cố tránh lũ con trai lớn mỗi khi có thể cho đến khi cuối cùng thì bọn chúng cũng lớn lên, có việc làm và lập gia đình hay đơn giản chỉ là khi chúng tự làm mình mệt mỏi và quên mất thời còn bé chúng đã tai ác ra sao.

Lão nhớ đến những điều này trong lúc ngồi trong bếp, lắng nghe tiếng cành cây gõ nhẹ vào cửa sổ.

* * *

Nhưng tại sao trong số những điều đã xảy đến, lão chỉ nhớ những gì làm lão tổn thương nhất? Tại sao lão không thể nhớ những gì đã làm cho lão một chút vui sướng, hay một thứ gì đó đã từng khiến lão cười: những mẩu chuyện hài từng nghe, những bài hát khiến cánh tay cứ muốn đánh nhịp, những người đã từng yêu thương lão, đôi má lão đã được những ngón tay vuốt ve?

Có một thời, cũng không lâu lắm, lão đã hãnh diện lắm về trí nhớ của mình. Lão đã nghĩ đến chuyện đời mình như một sợi dây dài không sờn một chỗ, tung ra sau lưng thành một đường không đứt đoạn và tất cả những gì lão cần làm là nắm lấy nó, kéo vào, thu vào về phía mình và vậy là có thể kiểm tra bất cứ đoạn nào, điểm nào. Nhưng giờ thì sợi dây đã rối tung và thắt nút; lão e rằng nó sẽ chẳng bao giờ thẳng lại được.

Đến chiều muộn ngày hôm đó thì lão nghe một người nói phần còn lại của sân golf đã biến mất, cùng với trạm cứu hỏa, vườn ươm cây, phần sau lưng của khu cao ốc văn phòng trên đường Eréndira. Sáng hôm sau là bảo tàng khoa học tự nhiên và phần lớn khu trung tâm mua sắm. Và một vài ngày sau, lần đầu tiên có một người phụ nữ kể lại là hiện tượng này đã mở rộng ranh giới diễn biến đến phần bên dưới mặt đát. Người phụ nữ kể chị đã đi hết phần đường ngầm dẫn đến tàu điện ngầm chạy bên dưới đường Christopher thì chị dừng lại bên mép sân ga để buộc dây giày. Chị nhận ra nền và các thanh ray tàu không còn nữa. Chị lùi lại, và rồi lại đến bên lề sân ga để nhìn lại lần nữa. Không có gì cả. Chị tìm thấy một mảnh vỏ lon Coca-Cola màu đỏ và bạc đã bị nghiến mòn nằm lăn lóc trên sân ga và chị cố thả nó vào khoảng không trống rỗng. "Nhưng có lẽ tôi tính toán nhầm - chị kể - vì mảnh kim loại rơi xuống chân, nhảy bật lên một vài lần rồi lăn lại phía sau tôi. Trông cứ như có một con sông chảy giữa phía bên này và bên kia của đường ray. Chỉ khác là nó chẳng chứa đựng gì cả. Không có đất, chẳng có nước - nên không có sông." Chị khẽ cười: "Chắc là tôi không thực biết làm sao miêu tả đâu."

"Chị chẳng cần phải mô tả." Một người nói. "Tất cả chúng tôi đều đã tận mắt thấy rồi."

Nhưng lão mù thì chưa bao giờ tận mắt thấy nó. "Chị đang nói về một điều gì đó đang diễn ra dưới đất. - Lão nói. - Đấy là một chuyện. Nhưng còn chuyện gì đang xảy ra trên không thì sao?"

Lão nghe tiếng sột soạt của chừng nửa tá chiếc cổ áo: những người đứng xung quanh lão đang ngước cổ nhìn lên trời. "Khó tả lắm." Một ai đó trả lời. "Nhưng chắc chắn có điều gì đó đang xảy ra trên kia."

Trên đỉnh các đám mây rõ ràng có hình dạng đứt gãy gì đó rất lạ nhưng không ai có thể nói đó là do họ nhìn qua vỏ "quả cầu" hay chỉ là một cơn gió lạ lùng đang thổi trên tầng khí quyển. Lão mù dỏng tai lắng nghe mọi người bàn tán. Góc trên những đám mây cao nhất đã biến đi chưa? Bầu trời có phải luôn sắc xanh như màu bột không? Cuối cùng, một giọng nói trang nghiêm tổng kết lại hộ lão: "Trông bầu trời có hơi bị gột tẩy màu sắc đi một chút, có lẽ vậy, nhưng mọi thứ vẫn ở trên ấy y như cũ, hay ít ra đó là theo tôi thấy."

Sau đó, đám đông bắt đầu tản đi. Lúc lão mù dợm chân bước, một ngón tay vỗ nhẹ vào vai lão. Lão ngửi thấy mùi oải hương phảng phất. "Bác khỏe không?" Một giọng nói phụ nữ vang lên.

"Cũng không đến nỗi." Lão đáp.

"Bác không nhớ cháu, phải không?"

"Ta không nhớ. Xin lỗi cháu."

"Cháu là Minny Rings. Cháu gặp bác sau cuộc đại di tản. Chúng ta đã pha cà phê và nướng bánh xốp kiểu Anh cùng nhau."

"Thật thế ư?"

"Ừ hừm. Bác, cháu và cả Luka Sims. Và lần này là mười ăn sáu."

Luka Sims? Lão nghĩ về cái tên trong một lát và rồi lão nhớ ra. "Anh chàng làm báo."

"Đúng rồi đấy ạ."

Những gì lão nhớ được về anh chàng làm báo là hơi thở của anh ta, gấp gáp, căng thẳng, nhắc lão nhớ đến mạch đập của một chú thỏ có lần lão ôm trên tay. Còn nữa, cái mùi mực ngai ngái bốc lên từ quần áo anh chàng, và rồi cái thói quen luôn chực nắm lấy tay lão mỗi khi họ sắp băng qua đường khiến lão mấy lần phát cáu. Và rồi chẳng còn gì khác.

Tuy vậy, lão nhớ lão đã từng quý cái anh chàng làm báo ấy mặc dù lão chẳng thể nhớ ra tại sao. "Cả hai cháu giữ gìn sức khỏe nhé." Lão nói với người phụ nữ.

Lão đã đứng đó bao lâu để lần đến tận cùng những ký ức? Dường như là vài giây, mà lão cũng không chắc nữa. Lão chờ người phụ nữ trẻ trả lời và rồi khi không nghe thấy cô nói gì, lão tự cho cuộc nói chuyện giữa họ thế là hết. Lão bèn đi bộ về nhà theo đường Công Viên và đường M.

Về đến nhà, lão mở toang cửa sổ và dỏng tai về phía một đàn chim đang đậu ở rặng cây gần đó. Lũ chim gù với nhau, hót líu lo những khúc hát một, hai nốt lặp đi lặp lại cho đến khi một chiếc ô tô có bộ tản nhiệt hỏng chạy ngang dưới tán cây, lũ chim đồng thanh kêu ầm ĩ. Một vài đứa trẻ chạy ngang, đập lòng bàn tay vào thân cây và lũ chim đồng loạt bay lên táo tác, tiếng vỗ cánh đồng loạt vang lên nhức óc. Sẽ tuyệt vời biết mấy, lão nghĩ - nếu được chạy bằng một cơ thể được sinh ra để chạy, được thấy bằng một đôi mắt sinh ra để nhìn, được bay bằng một đôi cánh sinh ra để sải rộng. Đôi khi lão nghĩ âm thanh vui nhất là tiếng lũ chim bay khắp thành phố sau khi tất cả mọi người đã đi mất.

Đến nửa ngày hôm sau thì khu nhà của lão biến mất. Lão đang đứng bên hàng cột trong khu tưởng niệm thì một người mới chạy quanh phần địa phận còn lại của thành phố suốt mấy tiếng đồng hồ trở về và kể lại tình hình cho mọi người xung quanh biết. Một vài khu nhà đã biến mất, anh ta kể, và khi anh chàng liệt kê các tòa nhà, thì lão nhận ra tên khu nhà của lão.

Nó vẫn còn ở đó, khu nhà lão sống, khi sáng hôm đó lão rời khỏi cửa. Lão chắc chắn vậy. Nó biến đi sau lưng lão bao xa? Lão tự hỏi.

Một nhóm thanh niên chạy xe trượt băng qua. Có ai đó thả một quả bóng cao su đập xuống đất.

Chẳng có gì ở nhà lão thực sự cần. Luôn có thể tìm được một chỗ nào khác để ngủ qua đêm. Nhưng hiện tại không có chỗ nào khác để đi, biết vậy lão cũng  cảm thấy không an lòng cho đặng.

"Này chàng trai, chiếc gậy của con đâu?" Cái ngày lũ con trai cùng khu phố cướp cây gậy của lão, mẹ hỏi. Và lão trả lời: "Con không cần nó nữa."

Suốt một thời gian dài, với lão, cứ như thể trên đường phố có đông người hơn, trong công viên cũng đông đúc hơn bất kỳ lúc nào và chỉ đến bây giờ lão mới hiểu tại sao. Vì khi thành phố thu hẹp lại, tất cả mọi người đều phải đổ về trung tâm thành phố. Họ chỉ là những miếng vỏ cây và bọt nước mắc kẹt lại trong một vòng xoáy.

Và cuối cùng thì lão cũng hiểu chuyện gì đang xảy ra.

Khi những bức tường bị kéo lại gần nhau và chiếc bong bóng cuối cùng vỡ tan, đây sẽ là nơi tất cả họ kết thúc: ngay tại đây, giữa những chiếc ghế băng và những tán cây xào xạc. Nó sẽ xảy đến trong vòng vài tuần, hay vài ngày. Chẳng có cách nào tránh được. Họ sẽ tụ tập lại quanh bãi đất trống ở khu đài tưởng niệm, nhiều đến mấy ngàn người cũng mặc, họ sẽ đứng đó, vai sát vai. Họ sẽ lắng nghe giọng nói của nhau, thở hơi thở của nhau. Và họ sẽ đợi quyền năng ấy, cái quyền năng sẽ kéo họ lại, gắn họ lại với nhau thành một chuỗi dây tiến đến bất kỳ điều gì tiếp theo, vào cái thế giới xa xăm ấy nơi những tâm hồn vụn vỡ bị giật lòa khỏi những mảnh chuyện đời của chúng.

LỜI CẢM TẠ

Tôi gửi lời cảm tạ đến các nhà biên tập của tôi, Edward Kastenmeier và Anya Setora; đến nhà đại diện quản lý của tôi, Jennnifer Calson; và đến Carin Besser của tạp chí The New Yorker vì đã đọc một cách tinh tế chương đầu của cuốn sách, cũng như Hội đồng Nghệ thụât Arkansas vì sự trợ giúp tài chính rất rộng lượng, và đến Chris Columbus, Michael Banathan, và Angela Chen Caplan vì đã thể hiện sự quan tâm chú ý của các bạn khi tôi kể câu chuyện của mình. Trong việc nghiên cứu tìm hiểu về Nam Cực cho các chương số chẵn trong sách này, trước hết, tôi dựa vào bộ Hợp tuyển Băng tuyết: Chuyện của những người sống sót trở về sau chuyến khám phá địa cực[58] do Clint Willis biên tập. Cuốn sách này sau đó đưa tôi đến với những mẩu hồi ký xuất sắc của Apsley Cherry-Garrard về những hành trình khám phá Nam Cực: Cuộc hành trình khủng khiếp nhất thế giới[59] được sử dụng cho những đoạn tóm lược về chuyến đi của Laura.

[1] Hội Giám Lý là một giáo phái của Hội Tin Lành, có nguồn gốc từ các bài giảng Phúc Âm của John Wesley, do Wesley thành lập thông qua những cuộc vận động mạnh mẽ khắp Đế quốc Anh, Mỹ và các nước khác. Khi mới ra đời, Hội Giám Lý đặc biệt thu hút giai cấp công nhân, nông dân và nô lệ. Thuyết của Hội nhấn mạnh vào đức tin cho rằng Chúa Jesus có khả năng cứu rỗi linh hồn của mỗi con người và rằng con người phải có những hành động chứng tỏ nguyện vọng được cứu rỗi. (Các chú thích của người dịch).

[2] Trường Chúa Nhật (Sunday school): Tên gọi ban đầu của các loại hình giáo dục tổ chức vào ngày Chủ nhật bởi các giáo phái thuộc cộng đồng Thiên Chúa giáo. Khởi phát vào tháng 7 năm 1780 ở Anh.

[3]
Seine: Tên dòng sông chạy ngang Paris.

[4] Sienna: Một địa danh ở Italia, và cũng là tên loại đất dùng để pha bột sơn, màu vẽ.

[5] Ernest Shackleton (1874 – 1922): Nhà thám hiểm người Ireland.

[6] Robert Falcon Scott (1868 – 1912): Nhà thám hiểm người Anh.

[7] Prometheus: Một nhân vật trong Thần thoại Hy Lạp – là một người khổng lồ khôn ngoan. Prometheus đã ăn cắp lửa của thần Zeus và đưa cho loài người sử dụng, trái với ý nguyện của thần Zeus. Để trừng phạt, thần Zeus đã dùng xích trói Prometheus vào một tảng đá để đại bàng hằng ngày đến rỉa gan.

[8] Chế độ chơi nhạc ngẫu nhiên, không theo trật tự bài hát có sẵn.

[9] Tên các nhạc sĩ sáng tác nhạc cổ điển và nhạc jazz kinh điển.

[10] Dmitri Shostakovich (1906-1975): Nhà soạn nhạc vĩ đại người Nga.

[11] Một loại xi rô ho.

[12] Trong tác phẩm này thường có những đoạn tác giả chơi chữ - đưa ra một chuỗi những từ, cụm từ liên kết với nhau bởi sự đồngâm, cụm từ sau có một từ của cụm từ trước; hoặc liên kết với nhau về mặt ý nghĩa. Có đôi chỗ không thể dịch chuẩn xác được, chúng tôi đành dịch chệch đi chút ít để cố gắng chuyển tải ý định của tác giả. Những chỗ như thế, chúng tôi sẽ ghi lại nguyên văn tiếng Anh ở phần chú thích.

[13] Nguyên văn: Straight man.

[14] Etta James (sinh năm 1938): ca sĩ hát nhạc jazz nổi tiếng người Mỹ.

[15] GPS: Hệ thống định vị toàn cầu.

[16]
Mikhail Bulgakov (1891-1940): Tiểu thuyết gia và là nhà biên kịch nổi tiếng của Nga vào nửa đầu thế kỷ XX. Tiểu thuyết thành công nhất của ông là Nghệ nhân và Margarita - được New York Times Book Review bình chọn là một trong những tiểu thuyết xuất sắc nhất của thế kỷ XX.

[17] Ở Mỹ, người ta uống nước trực tiếp từ vòi nước máy.

[18] Dãy núi chính ở miền Tây nước Mỹ.

[19] Một dãy núi ở Bắc Mỹ.

[20] Thềm băng lớn nhất Nam Cực, được gọi theo tên người khám phá ra nó, thuyền trưởng người Anh, James Clark Ross (1800-1862).

[21] Laura Ingalls Wilder (1867-1957): Nữ nhà văn người Mỹ.

[22] Nguyên văn: … the Byrd family! Just like the real birds… Ở đây, tác giả chơi chữ khi sử dụng hai chữ đồng âm Byrd và bird.
Bird, trong tiếng Anh có nghĩa là chim.

[23]
Laurel có nhiều nghĩa: chiến thắng, vinh quang, hoặc nghĩa đen là cây nguyệt quế.

[24] Vào thế kỷ XVI là vùng thuộc địa Roanoke – thuộc địa đầu tiên của Anh tại Tân Thế giới, nằm dọc bờ biển Bắc Carolina ngày nay. Cuối thế kỷ XVI, tại hòn đảo này đã xảy ra sự kiện các lính Anh mất tích không để lại dấu vết gì. Do vậy theo truyền thuyết, nó được gọi là “Miền Thuộc địa Thất lạc.” Có nhiều giả thuyết khác nhau về những việc đã xảy ra với đảo.

[25] Tên một bộ lạc thổ dân sống ở miền Bắc Carolina.

[26] Tên một nhóm người cổ được đặt theo tên hang động.

[27] Từ gọi các hình vẽ trên đường phố ngày nay, xuất phát từ tên gọi các hình vẽ trên vách hang thời Thượng cổ.

[28] Từ gốc gọi hoa giấy dùng để tung lên trong đám cưới hoặc ào dịp hội hè.

[29] Một thứ vũ khí độc đáo của thổ dân châu Úc, làm bằng gỗ, có dạng hình chữ “V”.

[30] Ở  đây tác giả muốn nói đến sách Phúc Âm của John.

[31] Tên Do Thái lang thang là một nhân vật trong các truyền thuyết Thiên Chúa giáo thời Trung cổ, sau này được truyền bá và chấp nhận ở châu Âu vào thế kỷ XIII. Truyền thuyết đầu tiên kể về một người Do Thái đã chửi bới, mắng nhiếc Jesus trên đường ra Thập Giá và sau đó bị nguyền rủa, buộc phải đi bộ lang thang khắp nơi cho đến khi Jesus trở lại.

[32] Sách Phúc Âm của Mathew.

[33] Một đảo nhỏ nằm giữa vịnh San Francisco thuộc bang California, nổi tiếng là một hòn đảo tập trung nhiều chim biển.

[34] Trong Kinh Thánh Thiên Chúa giáo, nhờ vào đức tin mạnh mẽ của mình, Abraham đã trở thành một trong những tín đồ tôn giáo đầu tiên.

[35] Job là một nhân vật trong cuốn sách Job - Kinh Thánh Cựu ước.

[36] Nguyên văn: Như một bộ áo giáp.

[37] Nguyên văn: "Black Death" - Tên một trận đại dịch hạch lớn quét khắp châu Âu và nhiều vùng ở châu Á vào thế kỷ XIV.

[38] Người dân Himalaya sống ở vùng giáp ranh biên giới Nepal và Tây Tạng.

[39] Đội đặc nhiệm phòng chống dịch bệnh. Viết tắt của Infectious Agents Squad.

[40] Afficionado: Tên một điệu nhảy Tango thịnh hành ở Los Angeles và California.

[41] Bảng cầu cơ: Theo quan niệm mê tín dị đoan là một phương tiện liên lạc với thế giới siêu linh.

[42] Ambrosia: Theo Thần thoại Hy Lạp có nghĩa là đồ ăn của các vị thần.

[43] Ambrose Bierce (1842-1914?): Nhà văn, nhà báo người Mỹ, đã tham gia và hy sinh trong cuộc chiến tranh ở Mexico.

[44] Nguyên văn. Carlsbad, một thành phố ở California, Mỹ. Nơi có rất nhiều cảnh biển và hang động đẹp.

[45] Nguyên văn: Cavern, có nghĩa là hang động.

[46] Nguyên văn: Gulag, có nghĩ là trại cải tạo lao động.

[47] Nguyên văn: Labor, có nghĩ là đội cải tạo lao động.

[48] Nguyên văn: Laloor pain, có nghĩa là cơn đau đẻ.

[49] Nguyên văn: Birth, có nghĩa là sinh nở.

[50] Nguyên văn: Creation, có nghĩ là sáng tạo, tạo hóa.

[51] Nói đến Hare Krishna, nhiều người nghĩ đến những người mộ đạo Hare Krishna lần đầu tiên xuất hiện ở các thành phố phương Tây vào những năm 1960, 1970, nhảy múa, ca hát, khua chiêng đánh trống, mặc những chiếc sarong màu vàng nghệ hay những chiếc áo sari sặc sỡ. Đây là thành viên của nhóm tôn giáo có tên chính thức là Hội Tư tưởng Krishna Quốc tế được thành lập tại thành phố New York vào năm 1966 bởi A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupada (1896-1977). Triết lý của nhóm tôn giáo này dựa trên niềm tin cho rằng Krishna của đạo Hindu là vị thánh tối cao nhất. Lối sống khổ hạnh, chay tịnh, và cống hiến cho Đức Krishna là những con đường để thành chính quả, cùng với việc niệm câu khấn Hare Krishna (Lạy Đức Krishna) liên tục. Hoạt động tôn giáo này đã lan sang các thành phố khác ở Mỹ, Anh, Australia, Mỹ Latin, Ấn Độ.

[52] Một thể loại nhạc điện tử tổng hợp các ảnh hưởng từ nhiều loại nhạc điện tử khác nhau: breabeat hardcore, techno, rave groove và reggae/dub/dancehall; sử dụng nhiều trống và guitar bass.

[53] Nguyên văn: Trông như những cái máy đánh nhịp đen tròn.

[54] Nguyên văn tiếng Anh: Frostiter – Tên một bộ phim hài kinh dị, trong đó có con quái vật Wendigo, một dạngnhw ma cà rồng.

[55] Nguyên văn: Tấm màng ngăn cách giữa ngủ và thức đã bị thủng. Một sự rò rỉ lẫn lộn.

[56] Nơi người ta thường thả đồng xu xuống nước thay cho lời nguyện ước – một phong tục ở phương Tây.

[57] Một giáo phái Tin lành được Bishop Charles Harrison Masson (1866-1961) thành lập vào năm 1907 ở Mỹ.

[58] Nguyên văn: Ice: Stories of Survival from Polar Exploration.

[59] Nguyên văn: The Worst Journey in the World.

Table of Contents

- MỘT: THỊ TRẤN
- HAI: NƠI ẨN NÁU
- BA: CHẠM TRÁN
- BỐN: ĐƯỜNG TRƯỜNG
- NĂM: VỀ NHÀ
- SÁU: TRẠM NGHIÊN CỨU
- BẢY: GIÁO TRƯỞNG
- TÁM: VIRUS
- CHÍN: NHỮNG CON SỐ
- MƯỜI: KHE NỨT
- MƯỜI MỘT
- MƯỜI HAI: CHIM
- MƯỜI BA: NHỊP TIM
- MƯỜI BỐN NHỮNG VIÊN ĐÁ
- MƯỜI LĂM: GIAO LỘ
- LỜI CẢM TẠ
- [1]
- [2]
- [3]
- [4]
- [5]
- [6]
- [7]
- [8]
- [9]
- [10]
- [11]
- [12]
- [13]
- [14]
- [15]
- [16]
- [17]
- [18]
- [19]
- [20]
- [21]
- [22]
- [23]
- [24]
- [25]
- [26]
- [27]
- [28]
- [29]
- [30]
- [31]
- [32]
- [33]
- [34]