MUÅC LUÅC

Bong boáng lïn trúâi..................................................................................... 2
Cöí Tñch Bïn Àûúâng................................................................................. 11
Nuå cûúâi rûng rûng .................................................................................. 33
Ba.............................................................................................................. 37
Baåc ............................................................................................................ 52
Sûúng muâ Àaâ Laåt.................................................................................... 61
Caái nú hònh con bûúám............................................................................. 82
Cêu chuyïån cuöåc àúâi ............................................................................... 91

BONG BONG LÏN TRÚÂI

Chûúng 1: Bong Boáng Lïn Trúâi

Luác xaãy ra sûå cöë, àöìng höì chó baãy giúâ hai mûúi lùm. Àoá laâ giúâ thaânh phöë bùæt àêìu röån rõp. Nhûäng bêåc cha meå têët taã àûa con àïën trûúâng àïí kõp túái cöng súã. Nhûäng hoåc sinh cêëp ba ài trïî àang nön noáng nhòn àeân àoã úã caác ngaä tû . Nhûäng baâ nöåi trúå lêåt àêåt xaách gioã ra khoãi nhaâ àïí mong choån àûúåc nhûäng khuác caá tûúi nhêët. Caác haâng quaán doåc hai bïn àûúâng múã cûãa tûâ súám bêy giúâ têëp nêåp ngûúâi ra keã vaâo . Lïì àûúâng moåc lïn caác quaán coác, caác xe huã tiïëu, böåt chiïn, baánh bao , caác gaánh xöi, chaáo loâng vaâ caác tuã thuöëc laá.

Giûäa khöng khñ têët bêåt àoá, caánh thúå höì tröng coá veä nhaân nhaä. Ba ngûúâi àaân öng vúái thuâng àöì nghïì bïn caånh àang ngöìi nhêm nhi caâ phï sau khi cheán àêîy möîi ngûúâi möåt tö huã tiïëu to tûúáng.
- Thöi, tuåi mònh ài chûá!
Cuöëi cuâng, ngûúâi àaân öng àûáng tuöíi trong boån lïn tiïëng giuåc, sau khi uöëng möåt húi caån hïët ly traâ vûâa múái roát. Vûâa noái, öng vûâa cuöëi xuöëng öm thuâng àöì nghïì àùåt dûúái chên trong khi hai ngûúâi kia luåc tuåc àûáng dêåy kïu chuã quaán tñnh tiïìn.

Ngay vaâo luác baâ chuã quaán coân àang mêëp maáy tñnh nhêím trong miïång, tûâ cûãa haâng bïn caånh àöåt ngöåt vang lïn nhûäng tiïëng kïu thêët thanh:
- Cûúáp! Cûúáp! Cûáu töi vúái !
Ba ngûúâi thúå höì lêåt àêåt doâm sang. Trûúác cûãa haâng baách hoáa, möåt cö gaái àang giùçng co vúái möåt tïn thanh niïn. Cö vûâa nñu lêëy caái chuåp àeân sau cuãa chiïëc Honda Cub vûâa la baâi haäi trong khi tïn kia cöë sûác giùçng chiïëc xe khoãi tay cö .

Khaách ài àûúâng àûáng caã laåi . Hai ngûúâi lao túái tïn cûúáp nhûng chûa kõp can thiïåp àaä phaãi vöåi thaáo lui . Khöng biïët tûâ luác naâo trïn tay tïn cûúáp àaä xuêët hiïån möåt khêíu suáng ngùæn. Hùæn chôa lùm lùm vaâo moåi ngûúâi, gioång àe doåa:
- Luâi ra! Àûáa naâo nhaâo vö, tao bùæn!
Röìi nhû àïí nhanh choáng thoaát khoãi tònh thïë bêët lúåi naây, hùæn co chên àaåp möåt phaát, cö gaái bùæn ra xa .
Nhûng trûúác khi tïn cûúáp kõp lïn xe phoáng ài, ngûúâi thúå höì àûáng tuöíi àaä lùång leä tiïën laåi . Hai ngûúâi baån taái mùåt, kïu kheä:
- Anh Phong! Coi chûâng!
Ngûúâi àaân öng tïn Phong khöng noái khöng rùçng. Öng tiïëp tuåc luâ luâ tiïën àïën sau lûng tïn cûúáp. Vaâ bêët thêìn, öng vung tay ra . Thuâng àöì nghïì trïn tay öng bay veâo möåt caái, àêåp truáng caánh tay tïn cûúáp. Khêíu suáng trïn tay hùæn ruång xuöëng àêët àaánh "böåp". Trong khi tïn cûúáp coân chûa hiïíu ra chuyïån gò, öng Phong àaä nhanh tay chöåp möåt chiïëc ghïë trïn lïì àûúâng, xong túái quêåt tuái buåi . Tïn cûúáp möåt tay àúä àoân, tay kia vêîn nùæm chùåt ghiàdöng xe, àöi mùæt laáo liïn tòm caách voåt ài .

Öng Phong ra tay àöåt ngöåt àïën mûác nhûäng ngûúâi chung quang àïìu sûäng súâ. Vaâ sau giêy phuát baâng hoaâng, moåi ngûúâi liïìn hoâ reo xöng vaâo trúå lûåc.
Hai ngûúâi thúå höì baån öng vûâa kõp chaåy túái, böîng möåt tiïëng quaát àanh goån vang lïn:
- Àûáng im!
Tïn cûúáp thûá hai thònh lònh xuêët hiïån vúái khêíu suáng trïn tay . Hoáa ra naäy giúâ hùæn vêîn ngöìi thu mònh trïn chiïëc Honda 67 àêåu saát lïì àûúâng. Tïn àöìng boån coá leä khöng àõnh xuêët àêìu löå diïån nhûng tònh thïë bùæt buöåc hùæn phaãi can thiïåp.

Tiïëng quaát sùæc nhoån, àêìy àe doåa cöång vúái khêíu suáng lùm lùm sùén saâng nhaã àaån khiïën voâng ngûúâi lêåt àêåt daåt ra . Vaâi keã nhaát gan vöåi vaä chuöìn ài chöî khaác vò súå àaån laåc. Hai ngûúâi thúå höì cuäng hêëp têëp thöëi luõ Tïn cûúáp lêåp tûác quay noâng suáng vïì phña öng Phong luác naây vêîn àang tòm caách aáp àaão tïn cûúáp thûá nhêët. Hùæn nghiïën rùng:
- Tïn kia! Dang ra! Nïëu khöng, tao bùæn!
Öng Phong vêîn phúát lúâ. Öng giú cao chiïëc ghïë tiïëp tuåc quêåt nhûäng cuá nhû trúâi giaáng lïn caánh tay cêìm xe cuãa tïn cûúáp.
- Nùçm xuöëng!
Tïn cûúáp cêìm suáng heát lïn.
Tïn àöìng boån lêåp tûác lùn ngûúâi xuöëng mùåt àûúâng. Cuâng luác, hai ngûúâi thúå höì vaâ cö gaái chuã xe la lïn thêët thanh:
- Anh Phong, coi chûâng!
- Baác úi, nùçm xuöëng!
Nhûng öng Phong chûa kõp phaãn ûáng thò nhûäng tiïëng suáng àaä vang lïn choái tai:
- Àoaâng! Àoaâng!
Hai viïn àaån xoái thùèng vaâo ngûåc khiïën öng Phong àöí vêåt xuöëng nhû möåt thên cêy bõ àöën göëc.
Thaãm caãnh trûúác mùåt khiïën moåi ngûúâi kinh hoaâng nhöën nhaáo nhûng khöng ai daám chaåy laåi . Chó àïën khi hai tïn cûúáp lïn xe ruá ga voåt thùèng, hai ngûúâi thúå höì múái têët taã chaåy túái àúä baån dêåy . Bêëy giúâ, nhûäng tiïëng coâi caãnh saát múái vang lïn.

Chûúng 2: Bong Boáng Lïn Trúâi

Àoá laâ têët caã nhûäng gò Thûúâng biïët vïì caái chïët cuãa ba mònh. Luác ba bõ naån, anh àang ngöìi trong lúáp, àuâa giúän cuâng baån beâ. Khi tiïët hoåc thûá hai bùæt àêìu àûúåc mûúâi phuát, baác baão vïå chaåy vaâo baáo cho Thûúâng biïët coá ngûúâi nhaâ cêìn gùåp. Sau khi xin pheáp cö giaáo, Thûúâng lêåt àêåt ài theo baác baão vïå.

Bùæt gùåp Nhi, em gaái mònh, àang àûáng khoác thuát thñt trûúác cöíng, lêåp tûác Thûúâng linh caãm coá chuyïån khöng may . Anh vöåi vaâng nùæm lêëy vai em, lo êu hoãi:

- Coá chuyïån gò vêåy em? Sao em laåi khoác?
Nhi ngûúác nhòn anh vaâ traã lúâi qua maân nûúác mùæt:
- Ba bõ bùæn.

Thûúâng taái mùåt:
- Bõ bùæn ? Ai bùæn ?
- Boån cûúáp.
Thûúâng nghe tim mònh nhû thoát laåi . Anh laåi lay vai em:
- Ba coá sao khöng?
- Em khöng biïët! Nhi àaáp trong tiïëng nêëc. Ngûúâi ta chúã ba ài bïånh viïån röìi !
Thûúâng khöng hoãi nûäa . Anh tûác töëc quay vaâo trûúâng lêëy xe vaâ vöåi vaâng chúã em túái bïånh viïån. Anh àaåp vöåi vaä, quñnh quñu, möì höi àêîm caã lûng.

Khi Thûúâng laách vaâo, anh nhòn thêëy hai ngûúâi baån cuãa ba cuâng möåt cö gaái laå mùåt àang ngöìi uã ruä bïn caånh meå. Baâ Tuïå, mùæt àoã hoe, thêëy Thûúâng têët taã chaåy vaâo, böîng oâa lïn khoác.

Thûúâng öm vai meå, höët hoaãng:
- Chuyïån gò vêåy meå ? Ba àêu ?

Baâ Tuïå guåc àêìu lïn ngûåc con, khoác rêëm rûát. Baâ chûa kõp traã lúâi thò moåi ngûúâi böîng xön xao . Hoå daåt ra hai bïn nhûúâng chöî cho nhûäng ngûúâi mùåt aáo búâ-lu trùæng khiïng öng Phong ra . Öng àaä chïët. Nghe tiïëng öìn aâo, Thûúâng quay vöåi vïì phña cûãa phoâng cêëp cûáu . Vûâa nhòn thêëy thi haâi cuãa ba, anh kïu lïn möåt tiïëng vaâ ngêët xóu trïn tay meå.

Khi Thûúâng tónh laåi, anh nhêån ra mònh àang nùçm trïn chiïëc giûúâng quen thuöåc úã nhaâ. Bïn caånh anh vêîn laâ hai ngûúâi thúå höì vaâ cö gaái Thûúâng bùæt gùåp núi bïånh viïån. Hoå àang an uãi baâ Tuïå vaâ beá Nhi . Luác Thûúâng choãi tay ngöìi dêåy, moåi ngûúâi quay nhòn anh vúái veã aái ngaåi . Möåt ngûúâi thúå höì noái:
- Chaáu cûá nùçm nghó ài !
Thûúâng nhû khöng nghe cêu noái . Anh nhòn thùèng vaâo ngûúâi baån cuãa ba mònh, hoãi bùçng gioång khaân khaân:
- Sao ba chaáu chïët vêåy baác?
Biïët khöng thïí traánh neá àûúåc, sau möåt thoaáng ngêåp ngûâng, ngûúâi thúå höì chêåm raäi thuêåt laåi àêìu àuöi cêu chuyïån. Gioång öng run run nhû chûa hïët xuác àöång.

- Ba chaáu laâ möåt ngûúâi töët! Möåt ngûúâi duäng caãm!
Ngûúâi thúå höì buöìn baä kïët luêån.

Thûúâng quay nhòn cö gaái . Bêy giúâ anh múái biïët cö ta laâ chuã nhên cuãa chiïëc xe vaâ cuäng laâ naån nhên cuãa boån cûúáp. Cö ta laâ naån nhên nhûng ngûúâi chïët laåi laâ ba mònh! YÁ nghô àoá khiïën Thûúâng caãm thêëy àau àúán. Anh khöng traách cö gaái nhûng nöîi àau cuãa anh hiïån lïn trong aánh mùæt chaáy boãng àïën mûác cö ta bêët giaác quay mùåt ài . Tûå nhiïn cö gaái caãm thêëy cêìn phaãi laâm möåt àiïìu gò. Cö àaä theo öng Phong vaâo têån bïånh viïån. Röìi cö laåi theo vïì àïën àêy . Suöët thúâi gian àoá, luác naâo cö cuäng caãm thêëy mònh nhû ngûúâi coá löîi . Cö tûúãng nhû chñnh mònh laâ ngûúâi gêy ra tai hoåa cho gia àònh tûã tïë naây . Caãm giaác àoá khiïën cö vö cuâng ray rûát. Cö rêët muöën laâm möåt àiïìu gò àoá àïí giuáp àúä gia àònh ên nhên. Nhûng loâng daå àang röëi nhû tú voâ, cö thêåt chùèng biïët phaãi laâm gò. Trong luác àang böëi röëi, aánh mùæt cö bêët thêìn chaåm phaãi hai chiïëc nhêîn àang àeo trïn tay . Ngay lêåp tûác, möåt yá nghô vuåt loáe lïn trong àêìu cö . Thoaåt àêìu, cö húi àùæn ào . Cö caãm thêëy yá nghô cuãa mònh coá veã gò àoá nhû laâ sûå gaân dúã. Nhûng röìi chùèng nghô ra caách naâo khaác, vaã laåi cuäng khöng àuã sûác àïí nghô ngúåi thïm, cö tùåc lûúäi vaâ ngaåi nguâng chaåm tay vaâo vai baâ Tuïå:

- Thûa baác!
Baâ Tuïå ngûúác lïn:
- Gò àoá cö ?
Cö gaái luáng tuáng thaáo hai chiïëc nhêîn àang àeo trïn tay vaâ ruåt reâ àùåt vaâo tay baâ Tuïå :
- Baác cêìm caái naây àïí lo cho baác trai . Àêy laâ têëm loâng cuãa chaáu. Baâ Tuïå kheä lùæc àêìu:
- Töi khöng nhêån àêu ! Töi rêët caãm ún cö nhûng cö haäy cêìm vïì ài!
Cö gaái khêín khoaãn:
- Baác nhêån ài maâ! Chñnh vò chaáu maâ baác trai gùåp chuyïån khöng may . Nïëu baác khöng cho chaáu chia seã phêìn naâo, chaáu seä rêët aáy naáy .
Baâ Tuïå khöng traã lúâi cö gaái . Baâ thúã daâi vaâ chêåm chaåp nhòn ra cûãa . Trong mùæt baâ, khung cûãa böîng trúã nïn röång mïnh möng. Búãi vò kïí tûâ nay, chöìng baâ seä khöng bao giúâ àùåt chên qua ngûúäng cûãa àoá nûäa . Baâ seä khöng bao giúâ coân nhòn thêëy öng mïåt moãi trúã vïì nhaâ sau möåt ngaây lao àöång vêët vaã, tay chên dñnh àêìy vöi vûäa nhûng nuå cûúâi tûúi tùæn vaâ hiïìn laânh vêîn luön núã trïn möi . Baâ cuäng seä khöng bao giúâ thêëy laåi caãnh beá Nhi luåc tung caác tuái aáo tuái quêìn cuãa ba noá möîi khi öng ài laâm vïì àïí tòm cho bùçng àûúåc goái keåo öng giêëu úã àêu àoá trong ngûúâi röìi húán húã reo lïn "A, àêy röìi! Con tòm thêëy röìi". Khöng, khöng coân gò nûäa, kïí tûâ höm nay öng àaä ài xa ...
- Thûa baác...
Tiïëng cö gaái laåi ngêåp ngûâng vang lïn bïn tai . Baâ Tuïå kheä cheáp miïång. Baâ thò thêìm nhû noái vúái chñnh mònh:
- Öng êëy laâ möåt ngûúâi töët. Nhûäng gò cêìn laâm thò öng êëy àaä laâm. Öng êëy khöng cêìn àïìn àaáp.
- Nhûng thûa baác...
Baâ Tuïå khöng àïí cö gaái noái hïët cêu . Baâ cêìm lêëy tay cö, trêìm gioång :
- Töi caãm ún cö . Têëm loâng cuãa cö, töi hiïíu . Nhûng töi àaä noái röìi. Cö cêìm vïì ài . Con ngûúâi chùèng ai biïët trûúác àûúåc chuyïån söëng chïët, cö chùèng nïn aáy naáy laâm gò.

Trûúác thaái àöå dûát khoaát cuãa baâ Tuïå, cö gaái biïët chùèng thïí naâi nó àûúåc nûäa . Cö àûáng dêåy êëp uáng caáo tûâ vaâ chêåm chaåp tiïën ra cûãa bùçng nhûäng bûúác chên lùång leä, nùång nïì vaâ àêìy phiïìn muöån.
Töëi àoá, trûúác luác ài nguã, baâ Tuïå nghiïm nghõ noái vúái hai con:
- Kïí tûâ höm nay, chó coân ba meå con mònh vúái nhau . Chuáng ta phaãi nûúng tûåa, vaâ giuáp àúä lêîn nhau trong cuöåc söëng...
Cöë neán xuác àöång àïí noái nùng ön töìn, khuác chiïët, baâ muöën laâm gûúng cho caác con vïì sûå trêìm tônh. Nhûng baâ khöng thïí naâo trònh baây hïët nhûäng suy nghô cuãa mònh. Àang noái nûãa chûâng, chúåt bùæt gùåp aánh mùæt thêîn thúâ ngú ngaác cuãa Thûúâng vaâ Nhi, baâ böíng thêëy ngheån núi cöí vaâ lêåp tûác bêåt lïn tiïëng nêëc. Thûúâng vaâ Nhi liïìn oâa lïn khoác theo .

Chûúng 3: Bong Boáng Lïn Trúâi

Tûâ ngaây öng Phong àöåt ngöåt mêët ài, meå con Thûúâng böîng trúã nïn khöën àöën. Luác öng coân söëng, gia àònh Thûúâng vöën àaä chùèng dû daã gò. Öng laâm thúå höì, cöng viïåc luác coá luác khöng. Coá khi caã thaáng trúâi röîi viïåc, öng phaãi nùçm nhaâ ùn baám vaâo àöìng lûúng coâm coäi cuãa vúå. Nhûng duâ vêåy, nhûäng àoáng goáp duâ chùèng nhiïìu nhùån gò cuãa öng cuäng giuáp gia àònh khöng lêm vaâo caãnh ngùåt ngheâo, quêîn baách. Baâ Tuïå daåy toaán úã möåt trûúâng cêëp ba . Thúâi treã, baâ hoåc Sû phaåm. Töët nghiïåp ra trûúâng, ài daåy àûúåc möåt nùm thò baâ xin nghó vò lyá do sûác khoãeå Sau àoá, baâ xin vaâo laâm thû kyá àaánh maáy trong möåt cöng ty xêy dûång. Taåi àêy, baâ quen öng Phong, möåt ngûúâi thúå gioãi, phuå traách möåt töí xêy lùæp.

Möåt thaáng trûúác khi baâ vaâ öng Phong cûúái nhau, öng bõ cho nghó viïåc trong möåt àúåt giaãm biïn chïë sau khi quyïët liïåt bïnh vûåc cho möåt cöng nhên trong töí bõ sa thaãi möåt caách múâ aám. Tûâ àoá, öng Phong trúã thaânh möåi ngûúâi thúå laâm thuï .

Buöìn phiïìn vïì hoaân caãnh cuãa chöìng, laåi vûâa sinh Thûúâng, baâ Tuïå rúâi boã cöng ty xêy dûång àïí laâm àún xin ài daåy laåi . Baâ trúã laåi vúái nghïì daåy hoåc möåt phêìn vò àoá laâ nghïì baâ yïu thñch, phêìn khaác vúái thúâi giúâ cuãa möåt nhaâ giaáo, baâ coá àûúåc möåt buöíi úã nhaâ àïí vûâa soaån giaáo aán vûâa chùm soác con caái .

Khi Thûúâng àûúåc nùm tuöíi, baâ sinh beá Nhi . Vúái àûáa con thûá hai, baâ vêîn tiïëp tuåc tûâ chöëi ài daåy thïm buöíi chiïìu theo lúâi ruã rï cuãa caác àöìng nghiïåp töët buång chó àïí àûúåc gêìn guäi daåy döî vaâ giuáp àúä con caái . Àöëi vúái baâ, con caái phaãi àûúåc chùm soác tó mó vaâ chu àaáo . Baâ mong moãi nïëu Thûúâng vaâ Nhi khöng taåo dûång àûúåc sûå nghiïåp gò lúán lao mai sau thò ñt ra cuäng trúã thaânh nhûäng cöng dên lûúng thiïån. Nhû ba cuãa chuáng.

Tûâ trûúác àïën nay, baâ Tuïå vêîn söëng trung thaânh vúái quan niïåm cuãa mònh. Cuöåc söëng àaåm baåc, àöi luác khoá khùn, nhûng thanh thaãn. Nhûng tûâ ngaây öng Phong mêët ài, ba meå con lêm vaâo caãnh ngùåt ngheâo . Tiïìn baåc tuáng thiïëu, cúm ùn phaãi chaåy tûâng bûäa, gaánh nùång trûúác àêy hai ngûúâi cuâng gaánh bêy giúâ àeâ nùång trïn àöi vai mïåt moãi cuãa baâ.

Cuöëi cuâng, khöng coân caách naâo khaác, baâ Tuïå àaânh nhêån lúâi ài daåy thïm caác lúáp hoåc tû vaâo möîi buöíi chiïìu . Röìi möåt thúâi gian sau, baâ laåi nhêån daåy thïm caác lúáp böí tuác vùn hoáa ban àïm. Cuäng may laâ Thûúâng vaâ Nhi àïìu àaä lúán, Thûúâng mûúâi baãy tuöíi, hoåc lúáp mûúâi möåt, Nhi mûúâi hai tuöíi, hoåc lúáp saáu; hai anh em laåi cuâng ài hoåc buöíi saáng, do àoá vaâo buöíi chiïìu vaâ buöíi töëi baâ vùæng nhaâ, Thûúâng vaâ Nhi coá thïí tröng nom lêîn nhau . Àiïìu àoá coá laâm baâ Tuïå yïn têm phêìn naâo, nhûng giûäa nhûäng cún ho huáng hùæng giûäa àïm khuya, baâ luön chaånh loâng tûå nhuã: ta chó ài daåy thïm möåt thúâi gian thöi, chûâng naâo cuöåc söëng àúä vêët vaã hún, ta seä laåi úã nhaâ chùm soác chuáng noá! Nhûäng luác trùçn troåc nhû vêåy, baâ Tuïå caãm thêëy nhû mònh coá löîi vúái caác con. Nhûng biïët laâm sao hún khi cuöåc söëng bûún chaãi khöng cho pheáp baâ gêìn guäi Thûúâng vaâ Nhi nhû trûúác. Nhiïìu àïm nùçm thao thûác möåt mònh, baâ laåi nhúá àïën öng Phong. Vaâ êm thêìm bêåt khoác.

CÖÍTÑCH BÏN ÀÛÚNG

1. Trùm vaån bûúám vaâng
Trêìn Quöëc Toaân Ùn hoa nhû thïí tiïn trong truyïån... Töi àaä àûúåc ùn möåt bûäa hoa, àûúåc laåc vaâo xûá tiïn möåt lêìn
Noái laåc thò cuäng húi xaåo, töi tûâ thaânh phöë vïì xûá êëy theo àoaân, coá taâu lúán nhiïìu sûác ngûåa gheá têån lïì àûúâng Sa Àeác rûúác ài, laåi coá hûúáng dêîn viïn du lõch dêîn àûúâng laâm sao laåc. Ài chuyïën êëy maâ baão laåc thò chó nïn tin mêëy nhaâ thú say, ngöìi ngay trïn noác taâu uöëng bia 333 chûä àoã vúái töm caâng xanh nûúáng lûãa höìng bïëp ga, thêëy mêy böng soi gûúng mùåt nûúác laåi ngúä trúâi dûúái chên mònh, leäo àeäo theo mònh. Töi cuäng uöëng chûá, nhûng chó nhêm nhi chuát àónh giaãi khaát vò töi laâ ngûúâi laâm baáo thiïëu nhi chûá khöng phaãi nhaâ thú. Toâa soaån giao töi viïåc chuåp cho àûúåc aãnh thiïëu nhi Àöìng Thaáp Mûúâi söëng chung vúái luä, say dñp mùæt laåi thò chó coá thïí tûúãng tûúång chûá laâm sao bêëm maáy chuåp hònh!
Nhúâ tónh queo maâ töi chuåp àûúåc caã cuöån phim nhûäng caãnh söëng chung nhû thïë...
Con nñt chöëng xuöìng àûa rúm lïn goâ cao lo bûäa cho trêu chaåy nûúác, trêu úi ta baão trêu naây, ùn rúm nheå buång chúâ ngaây coã tûúi.
Coá nñt nhoám thaânh phûúâng sùn àûúâng nûúác, àûáng trïn xuöìng cùng daân thun! Chuöåt bõ nûúác luä n tñt lïn nhûäng taán cêy. Cêy traâm, cêy dûâa, cêy gaáo... àûáng dêìm nûúác ngang ngûåc, ngang vai, chó coân maái toác vúái nhûäng mùæt laá xanh laâ ngoi lïn àûúåc. Chuöåt ruång nhû traái chñn thöëi! Laâm vïå sinh àöìng ruöång laâ vêåy àoá. Ngûúâi ta baão, möîi lêìn luä laâ möåt lêìn söng Cûãu Long aâo vaâo nhû queát! Chuöåt boå súå nûúác chaåy tuöët luöët lïn cêy, vaâ phûúâng sùn thiïëu nhi, haå guåc nhanh tiïu diïåt goån!

Laåi caãnh söëng chuãng naây múái thuá chûá möåt cö beá cúä lúáp hai, lúáp ba chi àoá àaä biïët cêìm cheâo laái, àûa con xuöìng ba laá tröi nheâ nheå doåc theo möåt tay lûúái giùng àïí ngûúâi ngöìi muäi, chùæc laâ ba em, gúä nhûäng con caá mùæc lûúái. Beá chó cheâo möåt tay, tay kia vêîn cêìm möåt cuöën saách chùm chuá àoåc. Töi lùæp öëng kñnh tï lï chuåp gêìn laåi, thêëy àûúåc caã dêy hoa vaâng em àöåi trïn àêìu, vaâng oáng aánh nhû vûúng niïåm cöng chuáa.

Coá bùçng êëy aãnh àeåp röìi, töi coá thïí àoáng maáy, thûåc hiïån lúâi töi hûáa vúái meå thùçng baån cuâng lúáp ngoaâi Haâ Nöåi. Töi hûáa nïëu qua Tam Nöng thïë naâo töi cuäng gheá thùm chaáu nöåi cuãa baâ, thùm baån töi xûa. Baån töi ài kinh tïë múái Lêm Àöìng, röìi tröi daåt maäi Àöìng Thaáp Mûúâi daåy hoåc, laâm rïî Nam böå. Taâu thuãy àang xònh xònh trïn àêët Tam Nöng söëng chung vúái luä cuãa baån töi àêy. Töi hoãi anh trûúãng phoâng giaáo duåc ài cuâng, coá thïí cho töi gheá trûúâng cêëp hai Thaånh Huï àûúåc khöng.

Thò àoá! Trûúâng Thaånh Huï nùçm sau vaåt hoa vaâng kia kòa! Nhûng taâu lúán khöng vaâo àûúåc. Gheá vö mùæc caån thò úã luön Tam Nöng nguã taâu, sao vïì Se Àeác? Àùng kñ khaách saån röìi nghe cha nöåi.

Nhûng töi phaãi vaâo! Töi àaä hûáa
Thò nhaâ baáo löåi vö, chiïìu taâu trúã ra, caánh naây rûúác.

Thò löåi! Töi gûãi têët têåp phim maáy àaä boåc kñn ni löng cho anh baån cuâng toâa soaån röìi nhaãy àaåi xuöëng. Nûúác chó ngang ngûåc, chó phaãi bûúác loäm boäm, nhûng hai tay vêîn phaãi búi búi àïí vaåch àûúâng ài giûäa vaåt hoa vaâng maâ anh trûúãng phoâng àaä chó. Ken ken vaåt naây, vaåt nûäa, vaåt nûäa...

Àoá laâ möåt rûâng hoa daåi thò àuáng hún! Múã àûúâng hoa moãi tay, haâng hoa vaâng cuöëi cuâng vûâa múã thò hiïån ra möåt ngöi trûúâng ngoái àoã khang trang, àeåp nhû möåt toâa thuãy ta. Coá tiïëng hoåc troâ àang àöìng thanh vïì möåt baâi khoáa tiïëng Anh. Baâi hoåc kïí vïì möåt cêåu beá yïu mön àõa lñ, laâm baâi vùn taã con söng quï mònh, baâi hoåc chñnh töi àaä möåt thúâi phaãi hoåc thuöåc loâng: Then the river gheát bigger and bigger – röìi doâng söng caâng luác caâng röång hún... Quang ngöi trûúâng thuãy ta, nhûäng chiïëc xuöìng ba laá àêåu coá haâng coá löëi nhû möåt baäi gûãi xe àaåp cuãa trûúâng Chu Vùn An ngoaâi Haâ Nöåi. Tiïëc quaá! Töi khöng mang maáy àïí chuåp baäi gûãi xuöìng naây. Töi coân phaãi tiïëc huâi huåi nhiïìu nûäa!

Thêåt may, cö giaáo Nam böå laâm dêu Haâ Nöåi, dêu hiïìn cuãa meå töi chûa lïn lúán, cö àang göåi àêìu, chúâ lïn lúáp giúâ sau. Vêng göåi àêìu ngay trong phoâng saách cuãa cö! Laâ vò trûúâng thò àaä àuát cöåt bï töng nêng cao nïìn, àûáng kiïîng chên trong nûúác, khu têåp thïí giaáo viïn vaách laá dûâa, maái laá dûâa thò chûa, vêîn luân tõt. Thaânh ra, nûúác luä vaâo nhaâ, cö giaáo cûá ngöìi ngay trïn giûúâng nhaâ mònh muác nûúác söng Cûãu Long göåi àêìu. Tö laåi boã mêët möåt kiïíu caãnh àeåp! Nhûng àoá chûa phaãi kiïíu àeåp nhêët...

Baån töi coân giúâ daåy nûäa múái vïì. Cö giaáo chuã nhaâ göåi àêìu xong cuäng túái giúâ lïn lúáp, chó coá töi vaâ beá Huyânh Àiïín úã nhaâ. Meå gheá tai noái gò vúái Huyânh Àiïín röìi múái theo cêìu khó bùæc taåm, tûâ nhaâ lïn trûúâng. Huyânh Àiïín baão töi cûá nùçm nghó, noá ài haái rau. Nhûng töi àoâi ài theo.

Chuáng töi lïn xuöìng laá, Huyânh Àiïín cêìm cheâo, cheâo ngûúåc ra rûâng cêy daåi núã hoa vaâng maâ töi phaãi moãi tay vaåch àûúâng vaâo àêy. Xuöìng lêîn vaâo hoa vaâng, cö beá àûáng trïn xuöìng vúái tay haái nhûäng böng vaâng êëy.
Sao chaáu ài haái rau maâ laåi reä vaâo chúi hoa. Ba maá vïì coá kõp cúm ùn, chiïìu coân lïn lúáp!
Böng àiïn àiïín laâ rau cuãa nhaâ chaáu chuá aâ. Höìi mang bêìu chaáu neâ, maá cuäng cheâo xuöìng haái àiïn àiïín àaäi möåt nhaâ thú gheá chúi trûúâng naây. Chuá nhaâ thú thñch lùæm múái lêëy tïn hoa baão maá àùåt cho chaáu, Lï Thõ Huyânh Àiïín. Tïn chaáu coân coá nghôa laâ möåt pho saách quñ, ba chaáu noái vêåy. Àiïn àiïín haái ùn khöng hïët thò chúi nhaâ choâi. Lêëy chó xêu thaânh maäo vaâng àöåi àêìu...

Thò ra trùm vaån bûúám vaâng rung àöång caánh, muâa hoa àiïn àiïín Thaáp Mûúâi dêng... laâ loaâi hoa naây àêy! Cö beá cûá vûâa haái hoa vûâa thuã thó kïí chuyïån, töi ngöìi dûúái ngûúác mùæt nhòn lïn thêëy maái àêìu nhoã àiïím hoa vaâng, töi chúåt nhúá caái vûúng miïån cöng chuáa trïn àêìu cö beá thuyïìn chaâi gùåp saáng nay. Töi laåi tiïëc laâ àaä sai lêìm khöng mang maáy chuåp hònh theo àïí nùçm ngûãa ra loâng xuöìng ba laá maâ chuåp nhûäng ngoán tay mùng àang haái möåt loaâi hoa ùn àûúåc, nhû haái nhûäng àöëm nùæng vaâng. Cao trïn kia laâ bêìu trúâi xanh, thaânh thûã nhòn lïn, tay êëy laåi nhû àang haái mêy böng noän naâ. Töi khöng phaãi nhaâ thú, chó laâ möåt phoá nhoâm thiïëu nhi vêåy maâ luác naây töi cuäng mú möång theo böìng bïình nhõp soáng, töi thêëy rûâng àiïn àiïín biïën thaânh rûâng mai vaâng, töi thêëy muâa xuên àaä àïën giûäa tiïët trung thu naây.
Maá baão bûäa nay haái àiïn àiïín àöí baánh xeâo àaäi khaách Haâ Nöåi.
Caái chûä xeâo laâm töi bêåt tónh, maáu nghïì cuãa möåt tay baáo phoá nhaáy laåi suâng suåc. Khöng coá maáy thò töi chuåp bùçng trñ nhúá cuãa mònh, töi hoãi cö tiïn nhoã mang tïn hoa:
Maá coá kïí öng nhaâ thú naâo gheá ùn cúm nhaâ mònh khöng?
Maá kïí hoaâi chúá gò! Nhûng tïn khoá nhúá, chó nhúá thú, thú giöëng nhû baâi haát mêîu giaáo kòa con bûúám vaâng, kòa con bûúám vaâng. Chaáu thñch nhêët laâ cêu ùn hoa nhû thïí tiïn trong truyïån...
Töi cuäng thñch cêu êëy! Vaâ töi nuöët nûúác miïëng chúâ túái bûäa trûa àûúåc thaânh tiïn öng sau möåt tiïëng xeâo thúm haânh múä.
2. Àuäa caã möng mang

Vaâo ngaây phoâ maä Thaåch Sanh vûâa thùæng trêån, quên 18 nûúác chû hêìu bùæt àêìu nhöí traåi, ruát khoãi nûúác ta, chaâng nhêån àûúåc tin cêëp baáo. Quên thêët trêån àaä caån àöì ùn, thêët tha thêët thïíu, khöng biïët coá vïì àûúåc vúái meå vúái cha, hay laåi chïët àûúâng chïët chúå, thaânh möåt luä ma àoái.

Thaåch Sanh àöång loâng thûúng muöën cûáu giuáp. Hiïìm nöîi, trêån chiïën vûâa qua, luáa gaåo chùèng coân bao nhiïn, chó àuã duâng cho nhaâ vua, öng giaâ baâ caã vaâ luä con nñt. Ngay àïën nhû phoâ maä Thaåch Sanh cuäng ngö khoai qua bûäa, nhûúâng lûng cúm cho cöng chuáa, ngûúâi vúå yïu cuãa chaâng.

Khöng muöën keã thua trêån phaãi chïët àoái, Thaåch Sanh ra lïånh cêëp àúä ngö khoai cho àaám baåi binh ùn loát loâng. Laåi hûáa seä àaäi möåt bûäa cúm no. Hûáa maâ chûa nghô ra caách thûåc hiïån, loâng nhû lûãa àöët, Thaåch Sanh noáng ruöåt lêëy àaân thêìn ra gaãy:

Àaân kïu tñch tõch tònh tang
Tòm ngûúâi àuäa caã möng mang rûúác vïì
Àuäa caã möng mang laâ gò? Thanh Sanh triïåu caác quan vùn laåi hoãi. Möåt võ rêu daâi kïí:
Ngaây xûãa ngaây xûa trïn bïëp nhaâ trúâi coá ngûúâi àêìu bïëp gioãi, choát ùn vuång miïëng cúm chaáy Ngoåc Hoaâng maâ àùæc töåi, bõ àaây xuöëng trêìn gian. Khi chia tay vúái meå giaâ, ngûúâi àêìu bïëp vaái daâi röìi nùçm uáp mùåt trïn giûúâng mêy, vûâa khoác vûâa noái:

Meå úi! Con thêåt àaáng töåi, khöng úã laåi chùm soác meå luác tuöíi giaâ. Xin meå ra roi nùång tay daåy döî, àïí möîi khi nhòn vïët roi, con nhû àûúåc thêëy meå mònh coân khoãe. Àïí möîi khi tñnh laâm viïåc xêëu con laåi súå meå buöìn, quyïët khöng laâm.

Baâ meå thûúng con àeát thiïåt nheå, nhûng tònh meå laåi in àêåm caái dêëu àuäa caã vaâo möng àûáa con. Cho àïën khi võ àêìu bïëp àaä àêìu thai xuöëng trêìn gian laâm treã chùn trêu, trïn möng bïn phaãi vêîn coân caái búát son hònh àuäa caã. Chuyïån cöí tñch Àuäa caã möng mang coá ghi trong saách xûa.

Thaåch Sanh nghe xong liïìn phaái ngay nhûäng ngûúâi lñnh thiïån chiïën nhêët theo mònh ài thaám saát, tòm cho ra ngûúâi àuäa caã möng mang kia. Hoå thaám saát ba ngaây thò thêëy möåt àaám treã chùn trêu àang tùæm söng.

Ngûúâi chùn trêu chuyïn nghiïåp bao giúâ cuäng tùæm buöìng. Nhûäng cêu beá tùæm truöìng loåt vaâo voâng vêy cuãa àaám thaám binh luác naâo khöng hay. Toaán lñnh boâ thêåt ïm theo àöåi hònh caánh cung hûúáng vïì bïën söng. Vaâo àuáng luác cêåu beá àuäa caã möng mang àûa caái búát son lïn búâ, bêåt caã dêåy, trong tû thïë nghiïm, àöìng thanh hö lúán:
Àêìu bïëp tûúáng quên! Àêìu bïëp tûúáng quên!
Khöng àïí tûúáng quên kõp mùåc quêìn, hoå choaâng ngay vaâo ngûúâi öng tûúáng treã böå binh phuåc cêëp dûúäng vaâ àùåt vaâo tay chaâng cêy àuäa caã. Kò laå thay àuäa àïën tay, treã chùn trêu hoáa thaânh thêìn bïëp, cêët gioång haâo saãng nhû àuäa tre goä vaâo nöìi àöìng:

Haäy nùæn möåt caái niïu àêët. Thûá àêët Phûúng Nam nuöi giöëng luáa trúâi. Gaåo luáa trúâi vo nûúác Höìng Haâ, àaäi nûúác Cûãu Long cho vaâo niïu êëy röìi hûáng chñn mûúi chñn nghòn gioåt nûúác mûa tûâ chñnh mûúi chñn nghòn maái tranh ngheâo xa àûúâng caái quan, chûa nhuöëm buåi àúâi. Niïu êëy, gaåo êëy, nûúác êëy bùæc lïn ba öng àêìu rau àaá nuái Ba Vò, nhuám lûãa Thiïn Truâ chuâa Hûúng nêëu thaânh cúm. Cúm ùn khöng bao giúâ hïët!

Thêìn bïëp noái mêëy lúâi sêëm truyïìn röìi tung ngûúâi nhaãy xuöëng söng. Nûúác söng hêët öng lïn trúâi, vïì vúái meå. Nûúác êëy, trúâi laâm thaânh cún mûa laânh döåi xuöëng chñn mûúi chñn nghòn maái tranh xa àûúâng caái quan.
Thaåch Sanh theo lúâi sêëm truyïìn, àiïìu quên khiïín tûúáng, nêëu niïu cúm thêìn àaä khaách nhû àaä hûáa.
Niïu cúm nhoã xñu nhû àöì chúi nhaâ choâi maâ quên chû hêìu 18 nûúác ùn hoaâi khöng hïët. Coá ngûúâi chûa tin àoá laâ niïu thûá thiïåt, àûa ngoán tay quïåt quïåt àñt niïu, ngoán tay coá loå ngheå hùèn hoi. Vêîn chûaa tin, àûa ngoán tay loå veä rêu lïn maá möåt anh lñnh treã àûáng bïn, anh lñnh treã coá rêu liïìn. Laåi coá anh lñnh khön loãi, quïåt tay xin tñ loå ngheå tñnh mang vïì nûúác laâm baâi hoåc loám nghïì nêëu bïëp. Trïn àûúâng ài, ngoán tay böëc thúm muâi cúm múái, theâm quaá àûa vö miïång muát, nhû ngûúâi thúâi nay muát raâ rem. Muát riïët röìi ngoán tay saåch baách, thaânh thûã cho àïën höm nay, caách nêëu cúm Thaåch Sanh, vêîn coân bñ mêåt quên sûå cuãa riïng nûúác mònh.

3. Chuyïën ba gaác cöí tñch

Coá ngûúâi múái loåt loâng, àoã hoãn, toác coân chûa thiïåt khö, àaä cûúâi. Múái àeã àaä cûúâi xûa nay hiïëm, ngûúâi êëy àûúåc goåi ngay bùçng öng, öng àõa. Thûá öng Àõa mùåt naå, troân vo, chûa coá tay, chên, chûa coá caái buång traái bñ. Öng Àõa mùåt naå giêëy böìi êëy àûúåc àùåt lïn möåt chiïëc xe ba gaác. Trïn xe, ngûúâi vaâ thuá söëng chung nhû trong chuyïån cöí tñch. Chiïëc xe tûâ heãm sêu chaåy ra phöë lúán, rao baán caác nuå cûúâi.

Trïn xe, caác nuå cûúâi öng Àõa röång möåt têëc hai (chûa kïí hai luám àöìng tiïìn hai bïn) treo thaânh haâng, quay ra cûúâi vúái thiïn haå. Bïn kia xe, möåt haâng nuå cûúâi khaác, röång hún, khöng coá luám àöìng tiïìn nhûng coá cêu. Àoá laâ nhûäng nuå cûúâi hiïìn laânh cuãa möåt bêìy maänh thuá cuåt àuöi. Vêng, cuåt hïët àuöi, chó coân nhûäng caái àêìu lên vúái: rêu sún dûúng, sûâng tï giaác, mùæt caá cheáp, muäi sû tûã..

Xe ba gaác chaåy àûúåc laâ nhúâ ngûúâi àaåp. Nhûng laâ chuyïn cú chúã cöí tñch àêìu lên, mùåt Àõa, ba gaác naây àûúåc gùæn thïm möåt àöång cú àöët ngoaâi goåi laâ caái tröëng. Àöång cú tröëng àöët ngoaâi bùçng àöi duâi thuác liïn tuåc nhû queåt diïm, chaáy lïn nhõp nhaåc goä rêët vui tuâng tuâng, tïët, tuâng tuâng... Tïët tïët, tuâng tuâng, tïët... Nhõp nhaåc, nhõp xe laâm luáng liïëng caã chuåc nuå cûúâi rêu, cûúâi luám àöìng tiïìn.

Xe cöí tñch chaåy nhaåc tröëng, khöng xaã khoái, töëc àöå khöng cao nhûng ài vêîn rêët nhanh. Ai tröng thêëy xe cûúâi cuäng chúi àeåp, nhûúâng àûúâng. Xe chó dûâng úã nhûäng ngaä tû àeân àoã! Nhûng ngay khi àaä thêëy àeân àoã, dûâng trûúác lùçn vöi trùæng, chiïëc xe cöí tñch vêîn cùæt cûã tiïëng àöång cú tröëng cuãa mònh tiïën lïn doâ àûúâng! Laâ àïí khi àeân xanh thùæp lïn laåi ài thêåt nhanh túái möåt con heãm, úã cöë cêu chuyïån naây.

Heãm nöëi àûúâng vua Àinh Tiïn Hoaâng vúái búâ kinh nûúác àen Nhiïu Löåc. Àaä hún nùm nay Beá em bûng mò goä túái tûâng nhaâ trong con heãm khu phöë 3 naây. Nhaâ naâo trong heãm cuäng àaä quen mùåt Beá Em. Quen thêëy luác naâo noá cuäng cûúâi. Baão lêëy chanh Cûúâi. Lúây úát. Cûúâi! Baão xõt thïm nûúác tûúng vaâo àôa huã tiïëu khö hay chêm thïm nûúác leâo vö tö huã tiïëu nûúác cuäng cûúâi maâ laâm ngay. Cho nïn bûäa nay noá khöng cûúâi àûúåc thò moåi ngûúâi biïët laâ coá chuyïån! Nhûng chó nhûäng ai ùn mò goä höm êëy laâ biïët, luä treã trong heãm mêëy bûäa raây coá tiïìn khöng chõu ùn mò duâ àoái! Chó ùn thûá kem Wall’s coá thûúãng. Chuáng noá coân chûa biïët coá chuyïån àau loâng con heãm nhoã.

Chuyïån àûúåc àûa vïì tûâ nhoám baán aáo daåo cuãa Beá Anh, anh hai Beá Em. Möåt anh lú xe bïën Miïìn Àöng cuâng quï Quaãng Nam vúái Beá Anh mua cuãa noá möåt túâ Cöng An, àûa nhûäng mûúâi ngaân maâ khöng chõu lêëy tiïìn thöëi. Laåi coân àoã mùåt êëp uáng:

Nhaâ maây luä cuöën mêët tiïu. Xoong nöìi cuäng khöng coân. Maá maây biïíu giêëu, nhûng anh cûá noái! Tuõ bêy coã gûãi tiïìn tiïëp maá àûúåc àöìng naâo thò giûã. Keåt lùæm. Mêëy bûäa liïìn maá maây vúái con uát chó nhai mò liïång!
Thêëy Beá Anh troân mùæt ngú ngaác, anh lú xe noái thïm: Laâ mò cûáu trúå, liïång tûâ trûåc thùng xuöëng àoá maây! Baán baáo maâ khöng àoåc sao!
Biïët chûä àêu maâ àoåc. Nhûng tin tûác gò ai àaä àoåc vaâo tai thò Beá Anh nhúá lùæm. Caái tin nhanh bïën xe kia, chó möåt tiïëng sau àaä àûúåc àaánh tñn hiïåu xûåc tùæc, xûåc tùæc truyïìn ài theo chên caánh mò goä maâ thaânh tin noáng túái tai Beá Em. Noá khoác, nûúác mùæt chêm caã vaâo thuâng nûúác leâo àang söi. Húi thúm àûa tin nûúác mùæt túái tai caác öng àõa trïn chuyïën ba gaác cöí tñch kia.

Chuyïån thêìn tiïn àaä xaãy ra, caác öng àõa hay giuáp ngûúâi ta bùçng nuå cûúâi, liïìn cûúâi têåp thïí! Cûúâi tñt mùæt traái khiïën xe ba gaác àöåt ngöåt reä hûúáng êëy, àïën àuáng con heãm àang thúm muâi nûúác leâo kia. Con heãm laåi quaá nhoã àïí caái xe ba gaác coá thïí vaâo. Rêët may, ngay àêìu heãm, coá möåt baác thúå sûãa xe àang röîi viïåc. Caác öng àõa tûác thò vêån nöåi cöng, cûúâi têåp thïí möåt lêìn nûäa. Huát hïët húi cuãa caái baánh xe bïn phaãi maâ cûúâi. Cûúâi loäm têët têìn têåt caác luám àöìng tiïìn trïn mùåt mònh. Xe nghiïn hùèn sang phña caác öng àõa, baánh xe bïn êëy xeåp leeáp. Xe dûâng ngay trûúác mùåt baác sûãa xe, xin àûúåc tiïëp húi.

Àuáng luác êëy mûúâi hai àûáa con nñt trong heãm àöí ra àõnh àoán àûúâng mua kem Wall’s àïí lêëy que kem chúi troâ xin xùm laänh thûúãng. Nhûäng tûúãng cûá muát kem thêåt lûåc laâ coá thïí nuöët àûúåc vaâo buång mònh nhûäng laâ ti vi vúái xe àaåp leo nuái. Tñnh ùn nhûäng thûá êëy thò buöët rùng àau buång laâ caái chùæc! Caác öng àõa trïn xe nhaáy mùæt àöìng tònh luön caã viïåc naây. Caái xe ba gaác àang trúán hêët möåt öng àõa rúi chuåp vaâo àêìu möåt trong mûúâi hai àûáa àoái kem, biïën chaâng haáu ùn thaânh möåt öng àõa rêët dïî thûúng. Caã boån cûúâi lùn, quïn biïën caái thûá kem xin xùm kia, xuám vaâo ngùæm nghña anh baån öng àõa cuãa mònh. Baác sûãa xe vui lêy, huú caái voâi búm, àoåc thú theo kiïíu xûúáng ngön viïn lö tö trong caác höåi chúå Tïët.
Coá àõa maâ khöng muáa lên, khaác chó bêån aáo khöng quêìn ai úi! Sao boån bay khöng lêåp àöåi muáa cho vui heãm nhaâ mònh!
Phaãi röìi. Mua lên mua àõa ài. Anh baán giaá cûáu trúå.
Caái anh vêîn ngöìi thuác tröëng trïn xe ba gaác böîng loá ra giûäa caái àêìu öng àõa, múâi rêët ngoåt! Thïë laâ tiïìn cuãa 12 öng daåo kem tñnh mua àöì ùn, àûúåc gom thaânh 24.000 àöìng, àem mua àöì cûúâi. Böå lên vaâ àõa (chûa kïí tröëng) nhûäng 25.000 àöìng! Nhûng àaä coá baác sûãa xe! Baác khöng lêëy 1.000 àöìng tiïìn cöng búm, tiïìn êëy "vaá eáp" vaâo chöî thiïëu.

Vêåy laâ trïn thaânh phöë coá àöåi lên Nhún nghôa àûúâng thò úã dûúái naây, àaä coá àöåi Nhún Nghôa heãm. Nhúâ vêåy, möåt öng àõa mùåt naå àaä vaâo àûúåc con heãm êëy, àûúåc luä treã cho mûúån tay, mûúån buång, mûúån chên àïí thaânh ngûúâi, ài tiïëp vaâo chuyïån cöí tñch naây. Öng àõa ài cuâng vúái möåt öng lên vûâa àûúåc gùæn thïm àuöi. Thûá àuöi laâm bùçng khùn rùçn, loaåi khùn tùæm cuãa caác baác Ba Phi dûúái U Minh.

Öng àõa xui khiïën àïí liïìn khi àöåi Nhún nghôa heãm tûâ heãm chñnh reä vö heãm phuå àêìu tiïn thò gùåp ngay Beá Em àang bûng chöìng tö khöng, trúã ra, nûúác mùæt laä chaä. Caái con nhoã suöët ngaây cûúâi, laåi khoác vò chuyïån gò nhó? Àaä hoãi thò ngûúâi trong heãm cho biïët! Chuyïån nhaâ Beá Em luä cuöën tröi. Maá Beá Em öm con ngöìi daäi mûa trïn xuöìng, nhai mò liïång! Beá Em chûa coá tiïìn mua veá taâu vïì quï cûáu maá, cûáu em!

Thò öng àõa dêîn öng lên vaâo àêy laâ àïí laâm chuyïån cûáu giuáp êëy. Öng àõa theo àöåi lên Nhún nghôa heãm len vaâo tûâng nhaâ, cûúâi tñt mùæt, xin tiïìn cho Beá Em vïì quï. Tûâ lêu, ngûúâi ta vêîn thñch lò xò cho caác öng àõa, nhúâ vêåy öng àõa löi keáo vaâ con trong heãm cuâng laâm chuyïån cöí tñch vúái mònh, biïën möåt ngûúâi àang cêìn tiïìn thaânh möåt ngûúâi coá tiïìn. Miïîn laâ ngûúâi êëy biïët thûúng meå, thûúng em. Chó möåt buöëi muáa lên, àöåi Nhún nghôa heãm àaä lo cho Beá Em àuã tiïìn taâu, laåi thïm 125.600 àöìng tiïìn quaâ. Chó möåt buöíi muáa cûúâi theo nhõp goä thau bïí, mêm raách cùæc cùæc, àöìng, àöìng... àöìng àöìng, cùæc cùæc..

Tïët naây, ai cêìn nuå cûúâi àïí laâm möåt viïåc töët thò haäy vêîy tay goåi möåt xe ba gaác chaåy bùçng tiïëng tröëng, chúã nhûäng con lên vaâ caác öng àõa.

4. Laâm ún nheáo tai

Ai coá meå laâm baác sô thò àûúåc khaám bïånh cho con buáp bï cuãa mònh bùçng caái öëng nghe thûá thiïåt. Buáp bï giaã laâm ngûúâi bïånh thêåt kheáo, múái chó noái "phaãi chñch" liïìn oe oe khoác nheâ. Laåi phaãi taái khaám! Khöng thñch bïånh chñch, thò cho bïånh uöëng. Coá liïìn!

Ai coá böë laâm taâi xïë tùæc xi. Ngûúâi àoá röìi cuäng àûúåc ngöìi trûúác tay laái, bêëm coâi xin àûúâng. Bêëm thûã, vêåy maâ coâi kïu thiïåt. Pim! Pim! Pim!

Ai coá öng nöåi laâ böå àöåi, viïåc àöåi lïn àêìu möåt caái noán cöëi thûá thiïåt naâo coá khoá gò. Chuåm nùm ngoán, àûa baân tay phaãi lïn vaânh noán, laåi àûúåc thïm möåt caái chaâo nhaâ binh. Rêët oaách!

Meå cuãa Nam laâ cöng nhên cöng ti vïå sinh, baâ chó coá caái chöíi! Khöng coá öëng nghe, khöng coá tùæc xi, khöng coá muä cöëi àïí con mònh laâm baác sô, taâi xïë, böå àöåi! Meå cuãa Nam rêët buöìn. May nhúâ coá Nam..

Meå Nam àang nùçm nûúáng trong muâng. Coân Nam àaä thûác tûâ lêu, chúi mònh ïn! Nhaâ chó coá hai meå con, meå thûúâng nguã ngaây laâm àïm, noá chúi möåt mònh quen röìi. Nam chúi troâ muáa kiïëm. Oai vïå hïët sûác trong caái aáo baão höå lao àöång meå mònh vêîn mùåc möîi àïm ài queát àûúâng. aáo maâu cam, laåi coá nhûäng bùng vaãi maâu ghi chaåy voâng quanh lûng aáo, ngûåc aáo, nöëi thaânh nhûäng vaânh àai rêët ngöå. Coá àïm theo meå ài laâm, möîi khi àeân xe ö tö chiïëu vaâo, Nam thêëy nhûäng vaânh àai êëy bùæt saáng loáng la loáng laánh. Caái aáo queát raác böîng àeåp nhû aáo giaáp chiïën binh trong caác tuöìng caãi lûúng maâ Nam àûúåc xem ài xem laåi cho túái thuöåc loâng. Thuöåc caác àûúâng kiïëm xöng pha trêån maåc, thuöåc caã nhûäng cêu voång cöí maâ nhûäng öng tûúáng taâi sùæp hi sinh, raáng haát cho hïët röìi múái chõu ngaä xuöëng. Saáng nay, trong böå àöì êëy, Nam àang àûa cao cêy àuäa bïëp vaâo vai Nguyïîn Trung Trûåc, tuöìng Lûãa huâng Nhûåt Taão. Nam ca thiïåt muâi.
Àûúâng kiïëm sùæc ngaân nùm lûu dêëu seát chên ....û...û... trúâi!
Àûúâng kiïëm àuäa bïëp êëy cheám vaâo thaânh giûúâng caái cöëp! Meå Nam ngöìi bêåt dêåy, cûúâi ha haã, röìi phuå diïîn vúái con mònh. Baâ veán muâng bûúác ra, lïn gioång khñ khaái:
Ha ... Ha... Khaá thûúng thay ngoån coã nûúác Nam chùèng chõu cuái raåp mònh trûúác cuöìng phong Phaáp quöëc!
Trong vúã diïîn, àoá laâ lúâi noái ngheån ngaâo cuãa cö hoåc troâ mùæt xanh, toác vaâng, sang nûúác ta nghó heâ vaâo àuáng caái nùm Nguyïîn Trung Trûåc chïët ngoaâi phaáp trûúâng chûá khöng haâng giùåc. Meå Nam diïîn cêu êëy röìi cuäng quò dûúái chên Nguyïîn Trung Tûåc con mònh. Ngûúâi meå anh huâng cûúâi rêët tûú. Vûâa cûúâi vûâa cúãi nuát aáo baão höå lao àöång Nam àang mùåc. Laåi diïîn tiïëp:

Khaãi, Trûåc tûúáng quên, bûäa nay chuã nhêåt, ngaâi khoãi túái trûúâng, laåi sùén nùæng trúâi, xin cho thêìn dên giùåt têëm chiïën baâo, kõp töëi nay meå con mònh coá aáo mùåc ài laâm súám!

Hai meå con vêîn chúi sên khêëu nhoã vúái nhau nhû vêåy, vò hai ngûúâi cuâng thuöåc nhiïìu tuöìng. Chùèng laâ, giûäa nhûäng con àûúâng meå Nam phaãi queát saåch, coá möåt raáp haát. Baâ nhêån thïm viïåc queát caái raåp êëy àïí kiïëm thïm tiïìn nuöi Nam. Nhûäng ngûúâi chuã raåp àaä coi meå Nam nhû ngûúâi nhaâ, baâ coá thïí gûãi Nam cho nhûäng ngûúâi soaát veá khi baâ bêån queát àûúâng. Röìi laåi gûãi raåp cêy chöíi chaâ khi viïåc queát tûúác àaä xong àïí àoán Nam vïì. Nam hoåc baâi dûúái aánh àeân raåp haát êëy möîi àïm. Hoåc xong thò vaâo coi haát àúåi meå. Coi dûúái ghïë khaán giaã chaán chï, laåi sên khêëu, ngöìi sau caánh gaâ maâ coi. Nhúâ vêåy Nam thuöåc nhiïìu tuöìng tñch, laåi coân biïët caã nhûäng viïåc ngoaâi tuöìng tñch. Nhû viïåc veä mùåt cho àeåp, trûúác khi bûúác ra sên khêëu, kïu bùçng hoáa trang. Viïåc rûãa mùåt cho saåch sau àïm diïîn goåi laâ têíy trang. Caác diïîn viïn têíy trang xong laâ àïën phiïn meå Nam "têíy trang" cho caái raåp bõ böi bêín. Xoáa bùçng hïët caác raác rûúãi. Höm naâo ñt voã lon nûúác ngoåt, voã àêåu phöång, baä mña...laâ höm êëy hai meå con àûúåc vïì súám, àúä cûåc khöí. Nam thêëy gheát thoái xaã raác bûâa baäi. Phaãi têën cöng múái àûúåc.

Trêån chiïën múái cuãa chaâng kiïëm khaách múái bùæt àêìu bûäa qua. Àïm qua ngöìi bêåc thïìm raåp haát, hoåc àaä thuöåc loâng tiïëng chöíi tre, xao xaác haâng me, tiïëng chöíi tre àïm heâ queát raác.. Nam cêët saách têåp àoåc, àoáng cùåp. Laåi múã cùåp! Noá lêëy tûâ trong cùåp röìi àuát tuái möåt cuåc vuöng vuöng bùçng baân tay ngûúâi lúán, maâu àoã. Noá noái vúái ngûúâi soaát veá.
Con ra àûúâng vúái maá con!
Nam noái nhanh röìi chaåy nhû biïën vaâo con àûúâng nhoã nhêåp nhoaång àeân àûúâng.
Cêåu beá lêëy tûâ trong tuái caái cuåc maâu àoã, miïëng muát vêîn duâng böi baãng, xuöëng tay têíy trang cho caái thuâng raác bùçng nhûåa àoã, gùæn baánh xe, vêîn àûáng àûúâng, dûåa vaâo göëc cêy suöët àïm ngaây. Têíy thiïåt kyä hai caái tai thuâng raác, àïí àöi vaânh tai saåch seä ûãng höìng. Tai thuâng raác hoáa thaânh àeåp nhû tai gêëu truác, tai chuöåt Mickey. Ai thêëy dïî thûúng thò nheáo tai thuâng raác. Nùæp thuâng raác gùæn liïìn vúái àöi tai êëy seä tûå àöång múã ra, nuöët chûãng caái thoái boã bêåy ngoaâi àûúâng.

Meå Nam àûúåc phuå traách 7 thuâng raác nhû vêåy trïn nhûäng con àûúâng àïm cuãa baâ. Khöng biïët àïm qua Nam têíy àûúåc mêëy caái. Chó biïët saáng nay hai meå con vui thïë. Saáng nay, nïëu ai thêëy bïn àûúâng nhûäng thuâng raác böîng àeåp hùèn ra, khuön mùåt saáng trûng vaâ àöi tai ûãng höìng thò àoá laâ con àûúâng cuãa meå con Nam.

5. Meå cua
Suöët àïm mûa. Saáng súám, möåt cua meå àõu caã trùm cua con trûúác ngûåc, chaåy luåt qua khoaãng sên trûúâng vùæng giûäa vuå nghó heâ.
Nïëu ài doåc thò chùèng mêëy chöëc laâ vûúåt qua àûúåc caái sa maåc mïnh möng êëy, giûä thoái boâ ngang, meå cua cûá quanh quêín, quêín quanh, veä maäi nhûäng neát hoaãng loaån trïn mùåt àêët bùçng böën cùåp chên loáng ngoáng, àïí röìi cuöëi cuâng àöëi àêìu vúái möåt cö beá.

Meå cua súå quaá, hai viïn mùæt laáo liïng, chên caâng lung tuáng laâm rúát ra mêëy cua con li ti. Nhûäng cö cêåu cua àöìng múái núã, maãnh nhû tú nhïån, chaåy nhû haåt caát lùn theo gioá.

Cö beá àûa tay tñnh nhùåt nhûäng beá cua bõ àaánh rúi, àùåt vaâo cuâng möåt boåc yïëm meå vúái anh chõ em cuãa chuáng. Tûúãng coá ngûúâi bùæt cua, cua meå hïët súå, dûä túån àûa hai caâng lïn thuã thïë, sùén saâng ài möåt àûúâng kòm voä cua lúãm chúãm vaâo nhûäng ngoán tay maãnh. Ngûúâi súå bêy giúâ laâ cö beá. Muöën giuáp meå cua maâ khöng daám, cö beá chaåy vaâo nhaâ cêìu viïån meå cuãa mònh.
Hai meå con trúã ra thò cua meå vaâ caã nhûäng cua con bõ àaánh rúi àaä biïën àêu mêët nhû coá pheáp laå.
Cuäng chùèng laå gò, khi meå cua boã thoái boâ ngang maâ ài, thò ài nhanh lùæm. Ài bùçng taám chûá khöng phaãi hai chên nhû ngûúâi ta. Cua meå ài roä nhanh àïí tòm cho ra möåt hang treã khö raáo (xûá cua khöng duâng chûä vûúân treã) kõp gûãi luä con àaân cuãa mònh trûúác khi trúâi laåi mûa xuöëng.

6. Baâ tiïn thúå may

Baâ Saânh laâ meå cö Sûá. Cö Sûá coá àûáa con gaái tïn Lï Nguyïîn Thõ Pha Lï. Tïn nghe choang choang cúä àoá, vêåy maâ àêy laåi laâ möåt gia àònh laâm caái nghïì rêët kñn tiïëng, nghïì thúå may. Baån àaä bao giúâ may tay thûã chûa, cêy kim cûá lêìm luäi dêîn theo súåi chó, chùèng noái chùèng rùçng. Vaâ nïëu coá may maáy thò maáy may cuäng noái nùng moãng maãnh, khöng gùæt nhû maáy nöí.

Baâ Saânh laâm thúå may úã chúå Caái Gaáo, dûúái miïìn Têy maâ quen biïët túái Ngoåc Giaâu, Lïå Thuãy trïn Saâi Goân. Chùèng laâ coá lêìn ca sô Ngoåc Giaâu vïì diïîn dûúái naây, saáng ài chúi chúå, nöíi hûáng, reä vaâo tiïåm baâ Saâng may thûã caái aáo daâi "nhaâ quï". Saáng àùåt haâng, töëi lïn sên khêëu àaä coá aáo múái bêån. Thêëy may kheáo quaá, saáng höm sau cö Ngoåc Giaâu àùåt may thïm möåt lêìn caã chuåc aáo daâi, laåi coân giúái thiïåu vúái caác baån diïîn. Vêåy laâ àoaân haát naâo vïì miïìn Têy, cuäng coá ngûúâi gheá tiïåm baâ Saânh may aáo. Coá nghïå sô àaä xuêët ngoaåi, qua haát caãi lûúng bïn Têy, bïn Myä, vêîn gûãi ni têëc vïì nhúâ baâ Saânh may aáo gûãi qua.

Nhúâ vêåy, chuyïån gò cuãa mêëy cö caãi lûúng, caái Lï cuäng biïët. Caã chuyïån bïn truyïìn hònh noá cuäng raânh. Saáng nay àang chúi nhaâ choâi, noá hoãi:
- Tao àöë chuáng maây biïët, taåi sao cö Baåch Liïn àaâi truyïìn hònh tónh mònh chó ngöìi chûá khöng àûáng bao giúâ?
Àúåi cho caã boån traã lúâi trêåt lêëc trêåt lú noá múái vaâo chuyïån
Bûäa êëy cö Baåch Liïn túái gùåp maá tao noái laâ àaâi cho cö tiïìn may hai caái aáo daâi àïí mùåc thay àöíi möîi khi lïn maân hònh. Chó hai böå, súå baâ con coi riïët àêm chaán, laåi thêëy mònh nhoã con, cö múái hoãi maá tao, tiïìn êëy coá thïí may ba aáo khöng! Maá tao ào ài ào laåi mêëy lêìn, tñnh toaán dûä lùæm röìi noái thêìm gò àoá vaâo tai cö Baåch Liïn.

- Noái gò? caã boån nhao nhao hoãi döìn, coân caái Lï vêîn thuãng thùèng.
- Ai biïët maá noái gò! Chó thêëy cö Baåch Liïn troân mùæt hoãi laåi:
- Vêåy laâ em mua mêëy maâu vaãi haã chõ?
- Ba maâu haã Lï? luä treã laåi goáp chuyïån

- Khöng phaãi ba maâ böën! Maá tao may cho cö Baåch Liïn böën aáo daâi. Chuáng maây coi ti vi möîi töëi thêëy àeåp khöng? Khoãi chï! Coá àiïìu mùåc aáo daâi êëy maâ àûáng lïn thò aáo daâi liïìn biïën thaânh aáo ngùæn baâ ba, loaåi baâ ba quïn may hai caái tuái. Cho nïn cö Baåch Liïn cûá ngöìi maâ noái?
- Vung keáo lïn hö biïën, aáo ngùæn thaânh aáo daâi! Àuáng laâ tiïn thúå may.
Con nhaâ tiïn, caái Lï toã ra coá khiïëu may vaá, coá thïí theo nghïì cuãa ngoaåi, cuãa maá. Xöëng aáo cuãa hïët trún buáp bï trong heãm Chuâa, chúå Caái Gaáo naây, noá may àoá!

7. Cêy me nûúác àeo voâng cêím thaåch

UÁt Àeåt (tïn trong söí àiïím lúán 3A laâ Nguyïîn Thõ uát Àeåt) saáng nay àûúåc tuyïn dûúng dûúái cúâ vò nhêåt àûúåc cuãa rúi àem traã. Àuáng ra phaãi noái laâ noá àem traã cuãa rúi haái àûúåc! Chñnh Beá Böng àaä têån mùæt nhòn thêëy noá treâo lïn cêy me nûúác haái caái voâng cêím thaåch ai àaánh rúi trïn àoá. Laå nhó, ai àaánh rúi voâng àaá trïn cêy me nûúác, chim hay laâ ngûúâi ta?

Me nûúác cuäng coá traái ùn àûúåc, nhûng me nûúác vöën laâ thûá cêy dûä, coá gai. Ngûúâi miïåt vûúân tröìng me nûúác laâm búâ raâo àïí tay gai me nûúác ken laåi giûä nhaâ. Trûúâng cêëp möåt xinh xinh cuãa uát Àeåt cuäng coá möåt haâng raâo me nûúác giûä trûúâng. Haâng raâo laâ cuãa caã trûúâng vêåy maâ riïng Àeåt laâ coá duyïn, nhòn thêëy trïn cöí tay möåt cêy me nûúác coá àeo voâng cêím thaåch.

Bûäa êëy Àeåt ài hoåc súám, noá vaâo khu nhaâ thêìy cö giaáo trong trûúâng ruã beá Böng baån cuâng lúáp ra sên chúi nhaãy thun bïn haâng me nûúác. Chó coá hai àûáa, thiïëu möåt chên chúi, me nûúác cuängc chúi ùn theo. Me nûúác àûúåc giûä möåt àêìu dêy thun, àêìu kia Böng giûä thò Àeåt nhaãy, Böng nhaãy thò Àeåt giûä.

Àeåt nhaãy thun thiïåt gioãi. Thun àaä cao ngang ngûåc Böng vêåy maâ noá phoáng lïn caái möåt, baân chên àaä khoeâo àûúåc súi thun keáo xuöëng. Böng àûa thun túái cùçm, túái traán noá vêîn khoeâo dïî úåt. Thun lïn túái mûác àónh àêìu cuãa Böng, Àeåt luâi ra xa lêëy trúán phoáng túái, tung ngûúâi lïn röìi ngaä caái õch, nùçm ngûãa trïn baäi coã. Hai àûáa cûúâi thöi laâ cûúâi. Àang cûúâi, Àeåt ngûng ngang, chúáp chúáp mùæt. Röìi noá àûa tay chó lïn taân laá xanh cuãa chñnh cêy me nûúác àang cuâng chúi nhaãy thun. Noá chó, àïí Böng cuâng nhòn. Böng thêëy möåt traái me, oáng aánh baãy sùæc cêu voâng, àeåp nhû traái vaâng traái baåc trïn möåt cêy cöí tñch trong phim hoaåt hònh. Hai àûáa chó nhòn khöng daám noái. Noái súå traái me laå biïën mêët. Chó nhòn. Nhòn kyä thò khöng phaãi me vaâng, me baåc, àoá laâ caái voâng cêím thaåch, thûá voâng àaá mêëy baâ mêëy cö vêîn àeo laâm àeåp. Maá Böng cuäng coá möåt caái voâng nhû thïë nhûng àaä mêët tûâ muâa luä nùm ngoaái.

Muâa luä nùm ngoaái, caái sên coã hai àûáa àang chúi àêy laâ möåt biïín nûúác. Nûúác àïën sên trûúâng röìi traân vaâo lúáp hoåc, baân ghïë nöíi lïình bïình, hoåc troâ hïët chöî hoåc. Thêìy cö thêëy vêåy thò lo. Lo lúáp nùm khöng kõp hoåc thi, lo giûä baân ghïë àûâng tröi theo mêëy dïì luåc bònh ham chúi. Maãi lo giûä baân ghïë cho trûúâng, ba maá Böng àïí tröi mêët xöng nöìi nhaâ mònh. Gaåo vo röìi, ba Böng phaãi löåi vaâo trong xoám, mûúån cha meå hoåc sinh xoong nöìi. Khi ài phaãi löåi, vïì thò troâ Àeåt cheâo xuöìng ba laá àûa thêìy vïì.

Böng vúái Àeåt gùåp nhau vui lùæm. Böng giûä Àeåt laåi chúi. Muâa luä, ngûúâi lúán nhiïìu viïåc phaãi laâm, con nñt laåi nhiïìu troâ àïí chúi. Caá àöìng vaâo têån nhaâ àïí con nñt chúi thaã cêu. Ngöìi ngay giûúâng maâ nhûã nhûã mêëy con loâng tong. Cêu trong phoâng nguã chûa àaä laåi theo cêìu khó xuöëng bïëp cêu nûäa. Cêìu khó bùæc ngay trong nhaâ thò nhaâ laâ nhaâ choâi röìi, thaã sûác chúi. Chúi chaán trong nhaâ hai àûáa ra cûãa söí phoáng xuöëng caái höì búi mïnh möng maâ nguåp lùån. Búi miïîn phñ, khoãi phaãi lêëy veá nhû trïn thaânh phöë?

Trong luác hai àûáa chúi, ba Böng bùæc caâ raâng lïn giûúãng nhoám lûãa nêëu cúm coân maá thò mûúån xuöìng cuãa Àeåt búi ra nhûäng vaåt àiïn àiïín moåc quanh trûúâng haái böng vïì laâm rau. Àiïn àïính thûúng ngûúâi àöìng nûúác, söëng ngoi ngoáp maâ vêîn núã hoa rûåc rúä. Soáng döìi hoa lêëp laánh, lêëp laánh nhû daát vaâng vaâo nûúác baåc. Hoa êëy laåi ùn àûúåc chúi àûúåc. Haái àiïn àiïín vïì, trûúác khi boã vö nöìi nêëu canh chua caá loâng tong, maá Böng coân vöëc cho hai àûáa möåt vöëc to àïí Böng vúái Àeåt lêëy chó xêu chuöîi hoa, laâm dêy chuyïìn àeo cöí, laâm maäo àöåi àêìu. Hai baân tay vöëc hoa tñm ngùæt vò ngêm nûúác.

Àïën khi vaâo bûäa, hai baân tay vûâa àûúåc lûãa bïëp sûúãi höìng lïn, thò khuön mùåt maá Böng laåi hïët höìng! Àoá laâ khi ba Böng troân mùæt nhòn àöi baân tay êëy maâ thaãnh thöët:
Caái voâng! Caái voâng cêím thaåch cuãa em àêu röìi?

Maá Böng buöng àuäa nhòn vaâo cöí tay mònh, nhòn ra àöìng nûúác mïnh möng, mùæt ngêën nûúác. Caái voâng àaá quñ mùæc tiïìn, baâ cöë àïí laåi cho baâ ngoaåi, baâ ngoaåi cho maá vò töåi nghiïåp maá lêëy chöìng ngheâo, laåi daåy hoåc xa. Caái voâng rúi mêët röìi. Maãi vúái tay haái caã nhûäng böng àiïn àiïín nûúác àaä nhêën chòm àïí àaäi khaách, caái voâng quñ trïn cöí tay cö giaáo cuãa Àeåt tuöåt theo nûúác mêët röìi.

May coá haâng me nûúác! Duâ àaä phaãi kiïîng chên, nghïëch muäi xanh trïn mùåt nûúác luä àuåc ngêìu maâ thúã, me nûúác vêîn ken tay giûä trûúâng. Möåt ngoán tay cêy kõp àûa ra àïí caái voâng cêím thaåch löìng vaâo. Me nûúác giûä caái voâng laåi. Noá chúâ túái khi ngoán tay cêy lûúåm cuãa rúi àaä lúán thaânh cöí tay thò cuäng vûâa túái ngaây cö hoåc troâ ngoan tïn Àeåt nhòn thêëy caái voâng, giuáp cêy traã laåi ngûúâi àaánh rúi.
Lúán lïn tûâ nhûäng sên trûúâng thò chùèng nhûäng troâ ngoan maâ ngay caã cêy me nûúác cuäng ngoan.
8. Nhûäng baác khöíng löì

Lêëp Voâ
Ngaây... thaáng... Muâa mûa nùm...
Tïët con

Àêìu mua mûa. Caâng vaâo sêu trong àöìng àûúâng caâng khoá ài. Coá luác caái xe húi böën chöî ngöìi, chúã saáu ngûúâi trong àoaân laâm phim phaãi reä xuöëng àöìng traánh nhûäng chöî löåi. Túái luác noá khöng kõp traánh vaâ böën baánh xe ngêåp trong buân nhaäo.

Böën ngûúâi àaân öng xuám vaâo àêíy maâ caái xe khöng nhuác nhñch. Chuá laái xe thúã phò phò nhû caái xe bõ troái cùèng. Cö biïn têåp xinh àeåp, aáo daâi maâu laá maå, ài laåi, àûáng ngöìi ra chiïìu böëi röëi vò khöng giuáp gò àûúåc cho àoaân.

Nhûng röìi chñnh cö àaä cûáu àoaân thoaát hiïím. Àêëy laâ khi möåt toaán chûâng mûúâi nöng dên àuã moåi lûáa tuöíi ài àöìng vïì ngang qua. Möåt öng laäo toác buái cuã haânh, vûát àiïëu thuöëc rï huát dúã xuöëng àêët, chó cö biïn têåp maâ noái:
- Ai nhû nhoã khuyïën nöng vêåy caâ? Töëi qua coân thûa baâ con nöng dên, mùåt maây tûúi roái trïn ti vi sao giúâ ngöìi bñ xõ àêy.
- Cö êëy chûá ai. Coi böå muöën xuöëng xe ài böå vúái baâ con mònh.
- Daå, con àêy baác Hai. Cö biïn têåp lïn tiïëng. Boån con khuyïën nöng thò àûúåc maâ khuyïën xe thò chõu. Baác Hai coi caái xe.
- Dïî úåt. Mêëy àûáa bay xuám vö. Chuá laái tùæt maáy xuöëng xe. Nhoã khuyïën nöng lïn cêìm laái
- Phaãi vêåy aâ. Múâi lïn xe!
Têët caã noái nhû reo khiïën cö biïn têåp khöng thïí tûâ chöëi
Chiïëc xe àûúåc nhêëc böíng vaâ tiïën khoãi chöî löåi. Caác baác nöng dên bûúác nhûäng bûúác tûå tin, bûúác chên cuãa nhûäng baác khöíng löì rûúác möåt cöî kiïåu nhoã xñu.
Lêìn àêìu tiïn cö biïn têåp viïn truyïìn hònh biïët thïë naâo laâ ngöìi kiïåu. Mùåt cö húi taái ài vò vinh dûå.
Ba kõp bêëm maáy ghi àûúåc caãnh naây cho chûúng trònh khuyïën nöng kyâ túái. Nhúá coi nghe con.
NUÅ CÛÚÂI RÛNG RÛNG
Voä Höìng
Ngaây 1 thaáng 6 cêy phûúång trûúác sên trûúâng núã nhûäng àoáa hoa àêìu tiïn, rûåc rúä nhû nhûäng nuå cûúâi maâu àoã. Thêåt khöng ai ngúâ möåt cêy phûúång laåi coá thïí ra hoa súám nhû vêåy. Noá múái lïn àûúåc möåt tuöíi rûúäi thöi, chñnh tay thêìy Hiïåu trûúãng tröìng vaâp muâa Àöng nùm 1975 vaâ tûå tay thêìy tûúái nûúác haâng ngaây. Vaâ ngaây nay múái àêìu Heâ 77. Hoa phûúång laâ baáo hiïåu cuãa muâa Heâ, muâa chia tay.

Höìi hoåc lúáp 5, lúáp 6, lúáp 7, lúáp 8 möîi nùm chuáng töi nhùæc laåi nhêån xeát àoá möåt lêìn khi trao cho nhau quyïín lûu buát. Thûåc tïë thò höìi àoá chuáng töi chó noái theo thoái quen, möåt thûá saáo ngûä, möåt löëi thêåm xûng. Phaãi sang àïën lúáp 9 chuáng töi múái caãm thêëy thêåt sûå bêng khuêng khi nghô rùçng sau muâa Heâ chuáng töi phaãi phên taán möîi àûáa möåt núi. Cúä 30 àûáa coá thïí àêåu vaâo lúáp 10. Chia ra caác Ban, chia ra caác lúáp thò hy voång coá chûâng 4-5 àûáa àûúåc ngöìi hoåc chung möåt lúáp, gùåp mùåt nhau haâng ngaây vaâ thónh thoaãng nhùæc laåi chuyïån cuãa nhûäng àûáa vùæng mùåt. Nhûäng àûáa vùæng mùåt thò hoùåc ài hoåc ngaânh nghïì hoùåc úã nhaâ giuáp tay cha meå. ÛÂ, phaãi chi àoáa phûúång àêìu tiïn núã vaâo ngaây 31 thaáng 5 thò hay biïët mêëy. Chuáng töi seä haänh diïån baão rùçng hoa núã vò chuáng töi, lúáp cuöëi cêëp àêìu tiïn cuãa Trûúâng, ra ài coá hoa phûúång tiïîn chên. Cêy hoa nùm nay chó ra àûúåc ba chuâm. Noá haäy coân nhoã. Heâ sang nùm ùæt laâ söë chuâm seä tùng lïn gêëp nùm gêëp baãy, hoa seä núã súám hún vò cêy coá àuã sinh lûåc vaâ coá thïm kinh nghiïåm.

Töi àûáng lùång nhòn hoa, loâng chúåt vui chúåt buöìn. Caác cûãa phoâng hoåc àoáng kñn im óm vaâ haânh lang vùæng lùång heo huát khöng ngûúâi. Chó coá vùn phoâng múã cûãa. Caác thêìy cö àaä ài nghó pheáp, kïí tûâ höm nay, nghó troån möåt thaáng. Cö Long AÁi, cö Dung, cö Haâ, baác Khaánh ngöìi trûúác nhûäng chöìng höì sú. Cö Kim Hoaâng, cö Ngoåc Mai, giaáo viïn trûåc nhêåt ngöìi trûúác nhûäng cuöën saách. Höåi trûúâng röång mïnh möng vaâ coá tiïëng chim laãnh loát trïn nhûäng caânh keo rêåm laá. Töi nhòn bêìu trúâi xanh cao, núi àoá möåt con diïìu giêëy àûáng im, àöi tua daâi uöën lûúån lùn tùn theo gioá.

Múái ngaây naâo töi àûúåc phên phöëi vïì hoåc trûúâng naây, tñnh àïën nay laâ hai nùm troân. Ban àêìu nhòn mùåt muäi noá maâ chaán quaá. Tröng nhû caái kho thoác gaåo keáo daâi, maái tön nhiïìu maãnh ró seát. Cöåt sùæt gêìy goâ. Khöng coá nöíi möåt caái cûãa laá saách, maâ chó toaân nhûäng caánh cûãa àoáng bùçng vaán böí. Nïìn thêëp ngang mùåt sên raãi soãi. Töi gheát luön caã daäy böng giêëy núã loâe loeåt nhûäng chuâm böng àoã trûúác hiïn. Trang sûác reã tiïìn! Thaâ cûá àïí trêìn truåi, coân baây veä hoa hoeâ hoa soái! Vêng, töi àaä thêåt taân nhêîn khi àem "noá" so saánh vúái nhûäng trûúâng coá lêìu 3, lêìu 4, coá cûãa söí lùæp toaân kñnh, coá nïìn laát gaåch hoa, coá löëi ài röång traáng xi mùng, coá nhaâ àïí xe, coá sên boáng chuyïìn boáng àaá. Töi àaä hoåc lúáp àïå Thêët vaâ àïå Luåc úã möåt trûúâng sang troång nhû vêåy.

Nhûng sau chûâng vaâi thaáng, khi chúi quen baån, khi hoåc quen thêìy, chuáng töi quïn lêìn lêìn nhûäng xêëu xñ, nhûäng bêët tiïån. Ngûúåc laåi, möîi ngaây phaát hiïån thïm ûu àiïím vaâ tiïån lúåi: nïìn thêëp thò ài khoãi vêëp, khoãi leo bûåc tam cêëp moãi chên. Con Yïën noái àuâa taân baåo:
- Trûúâng mònh tiïån lúåi quaá haá? Àûáa naâo laâm biïëng bûúác ài thò cûá nùçm lùn tûâ cöíng lùn tuöët vö lúáp, lùn túái baân hoåc, chöî ngöìi.
Chuáng töi cûá cûúâi theo con Yïën nhûng chuáng töi khöng thïí khöng cöng nhêån rùçng trûúâng coá cêìu thang thò àeåp nhûng möîi lêìn lïn xuöëng phaãi nñn thúã àïí àúä hñt buåi. Coân trûúâng chuáng töi vö lúáp ra lúáp nhanh, vuâ möåt caái laâ àaä loåt túái sên, tha höì nhaãy chaåy, àoán aánh nùæng vaâ gioá. Lùæm àûáa tûå do quaá àaâ, àïën giúâ chúi, thoát ra cûãa söí cho mau hún nûäa, nhûng àaä coá àöåi Trûåc múâi gêëp lïn vùn phoâng nhêån phaåt.

Qua saáu thaáng hay möåt nùm, chuáng töi yïu trûúâng höìi naâo khöng biïët, yïu haâng dûâa chùèng mêëy khi xêy traái, yïu tûâng viïn àaá göëc cêy, yïu caái giïëng vúái tiïëng gaâu thaã boäm xuöëng mùåt nûúác, yïu caã xaác böng giêëy rúi vung vaäi trïn hiïn vaâo nhûäng buöíi chiïìu nùæng doåi, gioá luâa. Khi coá Tònh Yïu trong mùæt thò cuäng caãnh vêåt àoá maâ ta nhòn thêëy khaác. Nhûäng buåi böng giêëy khöng coân vö duyïn nûäa. Chuáng che aánh nùæng buöíi chiïìu khöng cho doåi vaâo phoâng hoåc. Coá bûác saáo che nùæng naâo àeåp hún, sinh àöång hún, laâm ïm vui mùæt hún nhûäng caânh hoa coá maâu àoã rûåc àoá khöng? Nhûäng chuâm hoa tûúi tùæn chuyïìn niïìm vui haáo hûác nhû cuäng mûâng àoán chuáng töi möîi saáng gùåp mùåt. Möåt höm baác Cai ngêîu nhiïn cho biïët daäy böng giêëy naây do chñnh tay thêìy Hiïåu trûúãng tröìng caách nay 18 nùm, höìi àoá thêìy coân laâm giaáo viïn. Thêëy hiïn trûúâng trú truåi nùæng doåi traân vaâo àêìy lúáp, haåi mùæt hoåc sinh, thêìy tûå tay àem böng giêëy túái tröìng. Bêy giúâ thò göëc cêy àaä to bùçng cöí chên chuáng töi, vùån veåo suâ sò vaâ da möëc àen maâu cöí thuå. Cêy keo trong sên xanh maát quanh nùm, daäy me têy hoa maâu höìng phêën rêåp rònh trïn têìng laá àan daây, cêy phi lao nghiïm nghõ àûáng giöëng möåt nhaâ quñ töåc mùåc böå aáo maâu töëi... têët caã nhûäng cêy êëy àêu phaãi ngöi trûúâng 3-4 têìng lêìu naâo cuäng coá?

Vò tònh yïu, chuáng töi àua nhau laâm cho trûúâng thïm àeåp: tröìng nhiïìu hoa trûúác lúáp, trang hoaâng cho phoâng hoåc khang trang, laâm vûúân sinh vêåt, laâm sên thïí duåc, tûå tay sûãa chûäa baân ghïë, bùæt àiïån, queát doån haâng ngaây, laâm vïå sinh toaân diïån haâng tuêìn. Nhû àûáa treã ngheâo yïu ngöi nhaâ tranh cuãa cha meå. Nhúá lúâi thêìy hiïåu trûúãng noái, khi àoaán biïët têm lyá chuáng töi trong nhûäng ngaây àêìu:
- Khi khöng coá caái mònh yïu thñch, haäy yïu thñch caái mònh coá.
Chuáng töi khöng coân phên biïåt nïìn laát gaåch hoa hay nïìn traáng xi mùng, phoâng hoåp coá ghïë baânh hay chó baân göî àún sú. Chuáng töi chó thêëy rùçng núi àêy chuáng töi coá tònh thûúng yïu àuâm boåc, cuãa baån cuãa thêìy, núi àêy chuáng töi hoåc, hiïíu vaâ gioãi nhû moåi trûúâng khaác, núi àêy chuáng töi taåo nhûäng kyã niïåm, àùåc biïåt laâ chó àeåp vaâ chó lûu luyïën àöëi vúái chuáng töi thöi. Qua nhûäng luác vui vaâ buöìn, khi thaânh cöng vaâ khi thêët baåi, chuáng töi caãm thêëy nhû àûúåc cöåt nöëi vaâo nhau bùçng möåt súåi dêy tònh caãm vö hònh. Möîi khi nghe coá ngûúâi nhùæc àïën tïn trûúâng phöí thöng cêëp 2 Tên Lêåp laâ chuáng töi höìi höåp nhû chúåt nghe ai goåi àuáng tïn mònh. Vêåy maâ bêy giúâ töi phaãi xa trûúâng! Nhûäng em lúáp 8, ba thaáng sau seä tiïën lïn thay thïë chuáng töi àïí laâm anh caã, chõ lúán. Möåt daäy daâi hoåc sinh lúáp 6 seä cuöìn cuöån chaãy tûâ cöíng vaâo khaán àaâi trong ngaây khai giaãng nùm hoåc múái, lêëp vaâo chöî tröëng do chuáng töi ra ài àïí laåi. Tûå nhiïn töi buâi nguâi àûa mùæt nhòn daäy haânh lang vùæng lùång, nhòn daäy böìn hoa àang bùæt àêìu thiïëu baân tay sùn soác. Nhòn lïn chuâm hoa phûúång, nhòn giêy lêu, töi caãm thêëy nhûäng nuå cûúâi maâu àoã nhû àang chuyïín dêìn thaânh niïìm lûu luyïën rûng rûng.

BA
Àöî Àûác Thu
Chûúng I

Moåi ngaây, möîi khi ài laâm vïì, Ba thûúâng thay quêìn aáo röìi ngöìi gêíy àúân hoùåc xem saách, àúåi luác ùn cúm. Coá khi nghïu ngao haát mêëy baâi caãi lûúng Saâi Goân, hay ca vaâi àiïåu Huïë. Höm naâo ùn muöån, Ba ra àûáng cûãa nhòn ngûúâi qua àûúâng, hay sang mêëy haâng taåp hoáa bïn caånh, daán muäi vaâo cûãa kñnh. Àïën luác coá ngûúâi àaân baâ thoâ àêìu ra ngoaâi cûãa goåi vúái sang: "Cêåu vïì xúi cúm", thò cêåu chùæp tay sau lûng, ung dung trúã vïì.
Chiïìu höm êëy coá veã khaác, Ba vûát caái muä lïn mùæc, chiïëc muä àêåp vaâo tûúâng röìi rúi xuöëng àêët. Ba tiïån chên àaá vaâo gêìm giûúâng.
Kim àang nùçm nhoãm dêåyå Naâng cuái nhòn caái muä, nhòn Baå Naâng muöën noái cêu gò, nhûng thêëy veã laänh àaåm cuãa chöìng, naâng laåi thöi röìi xoã giêìy ài ra nhaâ ngoaâõ

Ba àïí caã quêìn aáo, caã giêìy, nùçm ngang lïn giûúâng. Chaâng bùæt chên chûä nguä, vùæt tay lïn traán nhòn möåt con nhïån àang chùng tú úã goác trêìn. Böîng chaâng vuâng dêåy, ài baách böå trong buöìng. Röìi chaâng àïën chiïëc baân con, chêm möåt àiïëu thuöëc laá, vú lêëy cuöën saách nùçm àêëy, möåt cuöën tiïíu thuyïët cuãa Dostoãevsky xûa nay chaâng vêîn ûa àoåc. Chaâng giúã tûâ trang àêìu àïën trang cuöëi, röìi vûát xuöëng baân.
Bïn ngoaâi coá tiïëng goåi:
- Cêåu ra xúi cúm.
Ba vêîn ài baách böå. Tiïëng goát giêìy nùång nïì, khöng khñ trong phoâng bûåc tûác. Ba vûát àiïëu thuöëc nhûng chêm ngay àiïëu khaác, múã cûãa söí àûáng tröng ra ngoaâõ

Trúâi gêìn töëi, nhûäng khoám cêy trong vûúân àaä àöíi thaânh mêëy àaám àen. Vaâi böng hoa trùæng lùæc lû theo gioá; mêëy con coác bùæt àêìu ài sùn, laâm rung caã khoám höìng. Vaâi caánh hoa rúi laã taã. Àeân àiïån nhaâ bïn bêåt saáng.
Trúâi töëi hùèn. Ba vêîn àûáng huát thuöëc, ngoån lûãa lêåp loâe trong khung cûãa töëi om.
Möåt tiïëng goåi nûäa, Ba vûát mêíu thuöëc dúã ra nhaâ ngoaâõ Meå vúå vaâ vúå chaâng àaä àùæt àêìu ùn. Nhû moåi ngaây, Ba ngöìi vaâo baân im lõm, vaâ luön mêëy baát cho xong viïåc.

Ùn xong, Ba baão vúå:
- Múå mùåc aáo ài chúõ
Kim hoãi:
- Ài chúi aâ? Ài àêuã
- Ài quanh. Töi coá chuyïån muöën noái vúái múå.

Àaä qua ba, böën phöë, Ba chûa noái gò. Kim cuäng khöng hoãi, luãi thuãi ài caånh chöìng. Qua nhûäng haâng taåp hoáa àeân saáng, baây àeåp, hai ngûúâi thûúâng àûáng laåi xem. Khi múái lêëy nhau, cuöåc ài chúi töëi nhû möåt caái lïå, cêìn cho haånh phuác vúå chöìng Baå Vúå chöìng múái thûúâng phaãi to nhoã nhûäng chuyïån riïng, maâ khöng àêu tiïån bùçng ngoaâi àûúâng; tuy àöng ngûúâi nhûng khöng ai àïí yá àïën aõ Dêìn dêìn lïå àoá boã mêët. Kim coá tiïëc chuát àónh, nhûng lêu cuäng quïn àõ

Túái möåt cûãa haâng, Kim àïí yá àïën möåt chiïëc lûúåc ngaâ. Ba hoãi:
- Múå muöën mua khöng?
Kim nhòn chöìng:
- Töi coân chiïëc cêåu mua cho àaä lêuå Tuy gêîy vaâi rùng nhûng coân duâng àûúåc, mua thïm súå phñ.
Ba vaâo hiïåu mua caái lûúåc cho vúå.
Àïën Búâ Höì, Ba ruã vúå vaâo uöëng nûúác. Tuy khöng khaát, Kim cuäng chiïìu chöìng. Sau khi goåi möåt chai bia vaâ möåt cöëc sûäa, hai ngûúâi ngöìi im. Ba nhû nghô àiïìu gò. Kim nhúá laåi nhûäng cuöåc ài chúi trûúác kiaå Naâng lêëy caái lûúåc múái mua ra nhòn. Höm nay, naâng laåi àûúåc thêëy chöìng chiïìu chuöång. Naâng cöë tòm möåt chuyïån thêåt giêìu tònh tûá àïí nhùæc laåi caái quaá khûá. Naâng khöng tòm àûúåc cêu gò.

Ba ngöìi im. Àaá trong cöëc gêìn tan hïët, nûúác àoång bïn ngoaâi thaânh gioåt chaãy xuöëng khùn baân. Möåt àûáa treã con cêìm quaåt chaåy laåi phe phêíy, Ba gùæt:

- Ài chöî khaác.
Thùçng beá giuáp Kim àûúåc cêu chuyïån:
- Sao cêåu laåi àuöíi noá?
Ba khöng traã lúâõ Kim tiïëp:
- Sao cêåu khöng àïí noá quaåt, röìi cho noá vaâi xu nhû ngaây naâo töi ài vúái cêåu
Ba cûúâi:
- öì nhó! Múå cuäng nhúá lêu àêëyå Höm nay töi bûåc mònh nïn múái àuöíi noá.
- Cêåu coá àiïìu gò maâ bûåc mònh?
- Naâo biïët àiïìu gò? Àöë múå àoaán àûúåc àêëyå
Röìi Ba thïm:

- Höìi êëy töi múái lêëy múå. Con trai múái lêëy vúå gò maâ chùèng vuõ Lêu röìi thay àöíi khaác ài, hay sinh gùæt goãng. Xem ngaây trûúác, töëi naâo cuäng ài chúi, hònh nhû cêìn lùæm. Bêy giúâ...

Trêìm ngêm giêy laát, chaâng uïí oaãi tiïëp:
- Bêy giúâ ài cuäng àûúåc, maâ úã nhaâ cuäng vêåyå Múå coá thêëy khöng?

Kim coá yá khöng bùçng loâng. Nghe noái, naâng thêëy tònh aái cuãa chöìng khöng nöìng naân nhû trûúác. Tuy naâng cuäng coá thêëy sûå thay àöíi àoá, nhûng àaân baâ, khöng ai muöën nghe àaân öng cho biïët quyïìn thïë mònh àaä bõ giaãm. Vaã laåi, sûå thay àöíi àoá chó laâ aãnh hûúãng cuãa thúâi gian. Coân naâng àöëi vúái chöìng bao giúâ cuäng giûä böín phêån ngûúâi vúå, aái tònh tuy keám nöìng naân, ên aái, nhûng thïm veã àêìm êëm, dõu daâng.

Naâng khöng traã lúâõ Ba chùm chó nhòn vúå, muöën biïët nhûäng àiïìu Kim àang nghô. Chaâng toan noái möåt cêu gò quan hïå, noá giaãi nghôa cuöåc ài chúi höm êëy, maâ cêu vûâa röìi chó laâ caái maâo àêìu

Chûúng II
Chùæc rùçng khöng thïí traánh àûúåc möåt àiïìu khoá khùn duâ sao cuäng xaãy ra, Ba nhêët quyïët:
- Töi hoãi múå nheá. Nïëu bêy giúâ töi boã múå, ài thêåt xa, thò múå tñnh sao
Kim ngaåc nhiïn, nhûng muöën traánh cêu traã lúâi:
- Cêåu àõnh ài àêuã
- Miïîn laâ ài xaå Àaä ài xa thò àêu cuäng vêåyå Töi muöën biïët múå seä coi töi ra sao, vaâ xûã trñ ra saoã
Kim uöëng sûäa, nhòn ra ngoaâõ Böîng naâng àùåt cöëc, noái:
- Hònh nhû coá ai quen ài vaâo àêëyå
Ba thêëy Phong, möåt ngûúâi baån hoåc cuä. Phong ên cêìn chaåy laåi chaâo
- Lêu nay múái thêëy anh chõ ài chúõ
- Chuáng töi ài luön, ñt gùåp anh àêëy thöõ Ngöìi uöëng nûúác cho vui Phong tûâ chöëi:
- Coá leä khöng tiïån. Anh chõ àïí töi ra baân khaác.
Ba noái àuâa:
- Coá gò maâ khöng tiïån. Nhûäng chuyïån kñn chuáng töi àaä noái caã úã nhaâ röìi
- Nïëu vêåy thò xin pheáp anh chõ.
Röìi caã ba ngûúâi cuäng chùèng coá chuyïån gò.
Trûúác àaân baâ. Phong khöng daám böng àuâa vúái baån nhû höìi ài hoåc. Vúå chöìng Ba maãi nghô àïën cêu chuyïån luác nêîyå Möåt laát, Ba hoãi:
- Anh àaä ài laâm àêu chûaã
- Töi àaä coá gûãi àún ài mêëy núi, nhûng chûa àêu goåi, chùæc cuäng chó nay mai
Ba nhòn ra höì:
- Anh phaãi ài laâm ài chûá. Con trai lúán, thi àöî thò ài laâm, lêëy vúå. Löng böng maäi ngûúâi ta cûúâi choå
Kim baão chöìng:
- Cêåu kheáo lïn gioång öng cuå non, baác Phong coân keán choån, chûá húá àiïìu gò maâ cêåu phaãi daåyå
Phong cûúâi:
- Thûa baâ chõ, naâo töi coá keán choån gò àêuã Chûa ai lêëy töi àoá thöi Ba hoãi:
- Bao giúâ chuáng töi múái àûúåc hên haånh biïët baâ Phong?
- Töi cuäng chûa biïët àùåt tïn àoá vaâo aõ Nhûng anh chõ chúá lo, töi khöng muöën chïët giaâ àêu
Caã ba cuâng cûúâõ Chuyïån baâ Phong laâm mêët cêu chuyïån ài xa cuãa vúå chöìng Baå Vêìng khöng khñ nùång nïì tan hïët.
Ra vïì, Kim baão chöìng:
- Anh Phong lõch sûå vaâ vui veã tïå.

Ba khöng àaáp. Kim laåi súå Ba hoãi àïën cêu chuyïån cuä. Cêu hoãi àoá naâng khöng biïët traã lúâi ra sao, vò khöng bao giúâ naâng nghô túáõ Nhûng khöng. Àïën luác vïì nhaâ, Ba khöng thïm möåt cêu gò. Nhû moåi töëi chaâng lêëy möåt cuöën saách, vùån to àeân lïn giûúâng nùçm, khöng phaãi cuöën Nietzsrche hay Dostoãevsky nhû moåi lêìn. Nay laâ quyïín Voyages cuãa Capitaine Cook.
Àaä khuya, Ba àùåt saách hoãi vúå:
- ûâ, nïëu töi ài xa thò múå ra sao nhó?
Khöng thêëy traã lúâi, Ba quay laåi; Kim àaä nguã. Ba ngùæm vúå, nhòn ngûúâi àaân baâ luác nguã, thûúâng coá nhiïìu caãm tûúãng ïm àïìm. Nïëu ngûúâi àoá àeåp thò laåi caâng thïm thi võ. Tiïëc rùçng ngûúâi àeåp àoá àaä thuöåc quyïìn súã hûäu cuãa Ba, möåt sûå laâm giaãm mêët thuá.
***
Kim nùçm nghiïng, quay ra aánh àeân. Àöi vuá thùèng cùng, phêåp phöìng theo húi thúã. Naâng giúã mònh, mêëp maáy cùåp möi thùæm, noái cêu gò trong möång. Giêëc nguã àaân baâ nhû giêëc nguã con nñt, phùèng phiu, ïm êëm.

Trûúác caãnh àoá, Ba nghô àïën viïåc sùæp laâm, coá yá bêët nhêîn. Coá leä chaâng seä phuå ngûúâi nùçm àoá. Phuå möåt ngûúâi àaä àem thên thïí gûãi vaâo mònh, nhêët laâ möåt ngûúâi àaân baâ, Ba khöng núä. Kim, khi lêëy chaâng, àaä àem caã haånh phuác, tûúng lai gûãi vaâo chaâng. Chaâng àaä nhêån caái traách nhiïåm àoá, maâ àïm höm húåp cêín laâ luác kyá túâ giao keâoå Coá leä Kim khöng nghô àïën yá nghôa sêu xa àoá. Kim lêëy chaâng cuäng nhû lêëy möåt ngûúâi khaác. Con gaái lúán phaãi lêëy chöìng. Maâ chaán vaån ngûúâi khaác, nhû chaâng, coá thïí laâm chöìng xûáng àaáng cuãa naâng. Nhûng Ba tûå bùn khoùn vúái yá tûúãng mònh.
Luác êëy chùæc Ba suy nghô lung tung lùæm. Chaâng trúã dêåy, ra ngoaâi ghïë chêm thuöëc huát. Baâ meå vúå thûác giêëc ài vaâo hoãi:
- Anh coân thûác aâ? Mêëy giúâ röìi maâ chûa ài nguã?
Ba giêåt mònh. Hai tiïëng chuöng doäng daåc traã lúâi baâ cuå, vaâ phaá tan caái lùång leä gian buöìng.
- Ài nguã ài thöi khuya röìõ Nïn giûä lêëy sûác khoãe, mai coân ài laâm.
Chûúng III

Baâ cuå raå Ba lêëy möåt phong thû xem, lêìn naây khöng biïët laâ mêëyå Saigon, le 16 juillet 19...
Anh Ba

Àaä lêu töi khöng coá thû thùm anh chùæc anh cuäng nghô àïën thúâi giúâ boá buöåc cuãa dên ài laâm maâ tha thûá choå Töi vêîn nhúá túái anh vaâ nhúá túái höìi naâo anh noái chuyïån muöën ài xa, nhêët laâ vaâo trong naâyå Thò vûâa röìi trong haäng töi khuyïët möåt chên thû kyá. Töi coá xin vúái chuã àõnh viïët baão anh vaâoå Tònh cúâ gùåp Àûác noái anh àaä coá viïåc laâm úã Haâ Nöåi

Àaä coá cöng xin, boã ài cuäng uöíng, maâ töi cuäng chùèng quen ai nûäaå Vêåy noái anh roä, hoùåc anh muöën thöi ngoaâi àoá maâ vö chùng? Lûúng böíng tuy khöng nhiïìu (90$00), nhûng úã àêy nhiïìu caãnh thuá lùæm, vaâo seä biïët.

Nïëu khöng thò anh coi trong baån anh em mònh, coân ai chûa coá cöng viïåc, anh maách giuâm hoå. Cêìn nhêët laâ phaãi ngûúâi cêín thêån tûã tïë. Anh xem sao röìi viïët thû ngay töi roä. Phaãi ài chuyïën Claude Chappe àêìu thaáng Aoyãt, ài àûúâng böå cuäng vaâo höìi àoá múái kõp. Seä àiïån töi biïët, hoùåc tòm töi úã àõa chó dûúái naâyå

Traã lúâi ngayå Kñnh chuác anh chõ bònh an.
Tûúâng
N.V.Tûúâng
Chez M.Thên, 10 Rue des Reims

Saigon ***
Nguyïîn Vùn Ba möì cöi meå tûâ nhoã. Nùm lïn chñn, cha chïët.

Möåt ngûúâi chuá àem Ba vïì nuöi, chuá thûúng chaáu, nhûng nhaâ àöng con, cöng viïåc úã caã tay vúå. Caái tònh thûúng con mònh hún con ngûúâi chùèng riïng ngûúâi àaân baâ naâoå

Nhúâ lúâi uãy thaác cuãa anh, öng chuá cho Ba ài hoåc. Tûâ lïn mûúâi àïën mûúâi saáu, Ba theo hoåc cuâng vúái mêëy àûáa em. Mêëy àûáa naây hònh nhû hiïíu rùçng Ba tranh mêët möåt phêìn cúm aáo cuãa chuáng nïn gheát Ba, hoåp nhau thaânh beâ àaãng àïí haânh haå. Ba cuäng biïët àoá khöng phaãi chöî mònh. Möåt àöi khi thêëy thñm vuöët ve mêëy àûáa em, Ba laãng ra cûãa, phaãng phêët nhúá túái möåt ngûúâi àaân baâ àaä bïë ùém Ba khi nhoã. Ngûúâi àoá nhu mò, treã àeåp. Lêu dêìn, hònh aãnh àoá cuäng mêët àõ

Ba khöng hay noái, suöët ngaây chó luãi thuãi möåt mònh; luác naâo cuäng kheáp neáp, súå haäõ Khi àöî bùçng sú hoåc, vaâ xin àûúåc lûúng vaâo laâm lûu hoåc sinh trûúâng Baão Höå. Ba boã nhaâ chuá khöng chuát quyïën luyïën. Traái tim àûáa treã àaä khö laåi, vò thiïëu tònh êu yïëm cuãa möåt ngûúâi àaân baâ.

Ba àaä quen tñnh trú troåi, duát daát. Khi anh em àua nhau nö àuâa, Ba ngöìi möåt chöî xem saách. Ba khöng choån, quyïín naâo cuäng àoåc, nhêët laâ caác tiïíu thuyïët. Röìi Ba thêëy cuöåc àúâi teã ngùæt. Röìi àúâi chuá Ba cuäng thaânh chaán ngùæt. Nghô àïën luác thöi hoåc seä phaãi söëng nhû vêåy, Ba sinh trïî naãi cöng viïåc nhaâ trûúâng.
Thi àïën núi, Ba vêîn ngöìi xem Le Joueur cuãa Dostoievsky hoùåc Topaze cuãa Marcel Pagnol.
Dostoievsky vaâ Nietzsche laâ hai ngûúâi Ba ûa hún hïët. Ba thêëy yá tûúãng Nietzsche rùæn roãi, ngang taâng, vaâ trong tiïíu thuyïët Dostoievsky, nhûäng cuöåc àúâi àêìy àuã, maånh meä.

Anh em coá nhùæc:
- Thi àïën núi röìi maâ anh khöng lo hoåc ön aâ?
Ba cûúâi:
- Hoåc laâm gò?
- Hoåc laâm gò? Laå chûa! Hoåc àïí àöî chûá hoåc laâm gò? Anh khöng muöën àöî aâ?
- Khöng cêìn lùæm. Nïëu chó söëng vúái cúm aáo, thò duâ khöng àöî cuäng söëng àûúåc.
Trûúãng, möåt ngûúâi têm tñnh giöëng Ba, noái:
- Anh Ba noái phaãi àêëyå Chuáng mònh hoåc nhûäng moán vö ñch, ra khoãi cûãa trûúâng laâ quïn hïët. Sau naây chuáng mònh bêët quaá chó caåo giêëyå Anh Ba chó hoåc àûúåc nhûäng moán duâng àûúåc suöët àúâõ

Laåi hoãi Ba:
- Sau naây anh àõnh laâm gò?
- Töi muöën ài xa, laâm giêìuå Àúâi naây cêìn phaãi nhiïìu tiïìn, nhiïìu lùæm. Coá tiïìn múái coá haånh phuác.
- Sao töi thêëy ngûúâi ta baão haånh phuác úã aái tònh?
- Töi chûa coá dõp àûúåc biïët aái tònh.
***

Möåt höm Ba gùåp möåt ngûúâi con gaái úã nhaâ chuá. Luác Ba àïën ngûúâi naây àûáng dêåy vïì. Ngûúâi thñm nñu aáo giûä laåi, mùæt nhòn Baå Chaâng thêëy ngûúâi àoá àaáng yïu lùæm. Khöí ngûúâi àêìy àùån, khuön mùåt troân trônh lùæm. Ba nghô àïën möåt gia àònh trûúãng giaã vaâ baâ meå phuác hêåuå Cùåp mùæt böì cêu möîi khi nhòn Ba, khiïën àöi maá ûãng höìng. Ba àem theo hònh ngûúâi àoá vaâo trûúâng. Buöíi hoåc töëi, chaâng ngöìi veä nhaãm nhûäng con vêåt. Bêët cûá con gò chaâng veä cuäng coá cùåp mùæt ngûúâi, möåt cùåp mùæt böì cêuå

Anh em thò thaâo bïn caånh; Phong baão Trûúâng:
- Kòa nhòn Ba, mêëy höm nay töi chó thêëy hùæn veä.
- Anh chûa biïët aâ? Hùæn múái phaãi loâng gaái àêëy, àûúng nghô thû viïët cho ngûúâi yïuå Trûúác khi viïët, phaãi têåp veä.
- Coá leä, vò veä laâ "thïë giúái ngûä".
- Phaãi röìi, chùèng nhûäng thïë, coá khi con vêåt mònh veä laåi biïíu hiïån àûúåc ngûúâi yïuå
Phong khöng hiïíuå Trûúâng giaãi nghôa:
- Nhû con meâo laâ ngûúâi hay nuäng nõu; con hûúu, nhûäng cö tên thúâi; con boâ, nhûäng chõ hiïìn laânh, ngu àöån; coân con sû tûã...
- Noái laáo, daám khinh thûúâng phuå nûä.
Hoå khuác khñch cûúâõ
Ba ngöìi nghô:
- Hay anh Trûúâng noái phaãi, haånh phuác úã aái tònh?

Chûúng IV

Tûâ àêëy, chuã nhêåt naâo chaâng cuäng ra thùm chuá. Möåt lêìn chaâng thêëy chuá thñm coá daáng suy nghô, nhûng vui veã, nhû sau möåt chuyïån can hïå maâ töët laânh. Thêëy Ba, ngûúâi chuá noái:

- Chuáng töi àûúng noái àïën anh.
- Chaáu cuäng àoaán vêåyå Viïåc gò thïë, chuá?
- Anh ngöìi àêy chuá noái cho nghe

Baâ Lyá úã phöë dûúái coá ngûúâi con gaái muöën gaã cho Baå Cö beá xinh, con möåt nhaâ giêìu, coá lêìn Ba àaä gùåp. (Ba nhúá àïën möåt àöi mùæt). Baâ Lyá thûúng Ba hiïìn laânh, ngoan ngoaän, hoåc gioãi (öng chuá nhòn Ba, dùçn mêëy tiïëng naây) muöën gaã cho Ba, nhûng phaãi úã rïí.
Öng chuá tiïëp:
- Nhûng anh cuäng tûå do nhû úã nhaâ. Anh nïn thuêån ài, chùèng coân àêu hún nûäa. Cö Kim vûâa àeåp vûâa laânh. Anh sùæp thi ra, cêìn möåt gia àònh, möåt cú súã chùæc chùæn. Chuá tuy sùn soác àïën anh, nhûng nhaâ ngheâo, caác em àöng, anh àaä roä, nïn nghe chuá.
Ngûúâi thñm noái:
- Cö êëy nhiïìu vöën lùæm. Khi baâ cuå chïët, laåi àûúåc hûúãng gia taâi úã nhaâ quï
- Nïëu anh bùçng loâng thò chuá thñm thu xïëp, anh thi röìi seä lo cöng viïåc.
Öng chuá chùèng cêìn phaãi noái nhiïìuå Nïëu chûa biïët Kim, chùæc Ba àaä bùæt chûúác möåt ngûúâi naâo trong tiïíu thuyïët, traã lúâi:
- Chaáu khöng muöën lêëy vúå. Chaáu muöën yïu hïët têët caã phuå nûä, maâ khöng yïu riïng aõ Chaáu ngheâo nhûng chaáu khöng lo, maâ àêu chaáu coá ngheâoã Chaáu giêìu lùæm. Tû tûúãng cuãa chaáu coá sûác maånh bùçng caái tuã keát, têåp ngên phiïëu cuãa caác nhaâ tû baãn. Chaáu khöng muöën coá möåt gia àònh heåp hoâi, khöng àuã cho chaáu thúâ phuång chó laâm vûúáng chên chaáu trong bûúác àûúâng àúâi thöi!
Nhûng luác êëy chaâng thêëy cùåp mùæt àêìy tònh tûá vaâ àöi maá ûãng höìng.
Chaâng traã lúâi:
- Xin tuây yá chuá thñm.
Ngûúâi thñm noái:
- Anh tinh lùæm. ñt nûäa anh giêìu cho chuá thñm vay ñt tiïìn tiïu nheá!
***
Ba àïën nhaâ vúå, giang sún coá möåt caái rûúng vúái möåt chiïëc va li àûång quêìn aáo vaâ mêëy quyïín saách. Luác àêìu chaâng thêëy sung sûúáng nhû söëng trong möåt giêëc möång vaâng.

Nïëu Kim laâ gaái giaâu tû tûúãng múái, nuäng nõu nhû möåt con meâo, tên thúâi nhû möåt con hûúu theo lúâi Trûúâng, thò Ba àaä vui loâng quay vïì vúái àúâi no êëm. Chaâng àaä thêëy cuöåc àúâi àêìy àuã khöng coân ûúác mong gò.

Nhûng Kim khöng coá taâi àoá. Caái thöng minh, àaãm àang cuãa naâng chó àuã tñnh tiïìn chúå, hay biïn söí thúå giùåt. aái tònh cuãa naâng göìm úã cêu: "Chiïìu chöìng lêëy con".

Möåt lêìn Ba xem tiïíu thuyïët, chöî taã möåt àöi trai gaái tûå tònh dûúái boáng trùng. Chaâng thêëy hay lùæm, muöën cho vúå ngheå Kim àûúng mùæng thùçng bïëp vïì töåi ùn búát tiïìn chúå. Chiïìu chöìng, naâng cuäng lïn ngöìi, veã mùåt coân tûác giêån. Ba khöng àïí yá, lêëy gioång thêåt hay àoåc àoaån vùn cho coá yá võ. Luác xong, Kim noái:

- Thïë coá tûác khöng? Chùèng thaâ noá hoãi xin ngay mêëy xu thò ai khöng cho noá. Laåi àúä löån ruöåt.

Nhûäng buöíi chiïìu maát meã, hai vúå chöìng thûúâng thú thêín ngoaâi vûúân. Mùåt trúâi àaä ngang hùèn, boáng cêy nùçm daâi trïn coã. Thónh thoãang gioá àûa hai böng hoa saát vaâo nhau, röìi laåi ruán rêíy xa raå Nhûäng luác naây Ba thêëy trong têm nöìng naân. Ba öm lêëy vúå hön. Kim àêíy chöìng ra kïu: "Roä treã con!" vaâ nhòn chung quanh nhû àûáa treã coá löîi súå ngûúâi lúán bùæt àûúåc.

Ba sinh chaán naãn. Mêëy thaáng sau chaâng ài laâm cho möåt nhaâ buön. Chaâng nhû àaä lêëy vúå àûúåc ba, böën nùm. Nïëu coá viïåc ngay tûâ trûúác thúâi kyâ mêåt nguyïåt coá leä daâi hún ñt nûäaå

Quïn hùèn vúå, chaâng tòm thuá khaác. Bùæt àêìu chaâng thay êu phuåc, boã quêìn aáo ta luång thuång. Chaâng muöën biïët nhûäng moán cêìn thiïët cho con trai thïë kyã naây nhû: vùån xe húi, bùæn suáng, chuåp aãnh. Chaâng àïí daânh hai thaáng khöng àuã mua möåt cêy vúåt. Möîi lêìn lêëy tiïìn cuãa vúå laåi phaãi kïí sûå tiïu duâng, tñnh tûâng haâo, tûâng xuå Chaâng khöng ûa, àaânh deåp yá muöën chúi ten nñt. Ài laâm khöng àuã thuâ phuång nöíi möåt àiïìu súã thñch, chaâng lêëy laâm bêët bònh, Ba laåi àoåc caác vùn sô khi xûaå Nhûäng tû tûúãng khö khan àaä boã chaâng, nay laåi quay vïì. Ba vú lêëy, nhû ngûúâi öëm vú baát thuöëc.

Ba thaânh hai ngûúâõ Bïì ngoaâi: ngaây hai buöíi ài laâm, àûáng àùæn, hiïìn laânh. Bïn trong: möåt khöëi oác àaä chaán naãn, mïåt nhoåc, àöëi vúái àúâi mònh nhû möåt ngûúâi khaách. Möåt traái tim böìng böåt, möåt yá muöën ngêëm ngêìm muöën vûúåt khoãi hiïån caãnh, giöëng nhû nûúác söng mûa luåt, chó rònh phaá vúä àïå

Luác àoá, chaâng nhêån àûúåc thû cuãa Trûúâng.
***

Chaâng àoåc bûác thû böën, nùm lûúåt. Mêëy doâng chûä àûa chaâng àïën nhûäng núi xa laå, àêìy caãnh vui thuá. Chaâng tûúãng tûúång möåt cuöåc àúâi sung sûúáng úã Nam, núi nhiïìu con gaái àaä àeåp laåi vùn minh. Chaâng nghô àïën nhûäng núi danh thùæng úã miïìn Trung. Röìi sau naây, biïët àêu chaâng chùèng giêìu coá, söëng möåt àúâi laäng maån nhû aó

Ba giúâ khuyaå Chaâng chêm àiïëu thuöëc nûäa, lêëy giêëy buát viïët thû tûâ biïåt Kim. Viïët xong, chaâng gêåt guâ àùæc chñ, vûát àiïëu thuöëc, vùån àeân, lïn giûúâng nùçm. Kim thêëy àöång cuäng thûác dêåyå
Ba thêëy vúå xinh àeåp, nöìng naân hún moåi ngaâyå

Kim àûúåc chöìng yïu nhû àïm múái cûúái, ngaåc nhiïn maâ khöng hiïíu vò saoå Khi xaác thõt àaä mïåt moãi, Ba göëi àêìu lïn caánh tay vúå, nùçm thiïm thiïëp quïn hùèn chuyïån ài, chó biïët ngûúâi àaân baâ öm trong loâng vaâ cuöåc aái ên vûâa quaå Khi Kim seä lay chöìng dêåy, vaâ àûa thûác ùn saáng, Ba xeá bûác thû àaä viïët, vui veã ài laâm.

Trûa vïì, thêëy mêëy ngûúâi xuám quanh mêm cúm, chaâng laåi chaán naãn vïì têën kõch ngaây naâo cuäng diïîn. Chaâng khöng muöën xem, khöng muöën àoáng. Tiïëng goåi phûúng xa laåi vùng vùèng.

Sau mêëy ngaây do dûå, möåt sûå tònh coá laâm Ba àõnh yá. Ba vïì chêåm vò coá anh em ruã ài chúõ Kim khöng bùçng loâng, sinh chuyïån ó eoå Ba caâng bûåc mònh. Chaâng phên vên möåt lêìn cuöëi cuâng, röìi nghô:

- Ta coân súå gò maâ duâng dùçng? Nïëu chó khû khû trong caái gia àònh heåp hoâi naây thò àúâi ta cuäng chùèng àaáng laâ baoå Mêët ài, ta cuäng chùèng theâm tiïëc. Sûå gò giûä taã Vúå, ngûúâi àaân baâ kiaã...
Chaâng quïn hùèn Kim xinh àeåp nöìng naân trong cuöåc aái ên àïm noå. Chaâng bôu möi:
- Nïëu khöng chúâ àûúåc thò khöng thiïëu gò ngûúâi nhû ta, coá thïí laâm chöìng xûáng àaáng cuãa naâng.
Nhûäng yá tûúãng trûúãng giaã cöë giûä chaâng möåt lêìn nûäaå Nhûng yá Ba àaä quyïët. yá tûúãng kia tûåa nhû ngûúâi hêëp höëi muöën nñu lêëy caái söëng, thúã döåi lïn möåt luác röìi tùæt nghó.
Ba ài Saâi Goân
BAÅC
Buâi Hiïín
Chûúng I

Trïn con àûúâng quan göì ghïì àaá trùæng, ngûúâi ài chúå phuã laâm tûâng àaám nhöån nhõp. Nhûäng baác nhaâ quï, cöí phanh raám àoã, bûúác daâi, húi hêët àêìu göëi. Nhûäng ngûúâi àaân baâ gaánh haâng chaåy chaåy tûâng bûúác nhoã, möåt tay vung vêíy nhû laâm daáng; hoå khöng vöåi vaâng, nhûng sao coá veã têët taã.

Möåt caái xe tay laåch caåch vûúåt lïn. Ba böën ngûúâi ngöìi trïn, coá ngûúâi phaãi vùæt böå gioâ àen, gêìy vaâ gên guöëc lïn caái chùæn buân. Baác xe cùæm cöí keáo: vêåy maâ coân nghô chuyïån chúi khoaãnh, àúåi gêìn saát möåt àaám ngûúâi baác böîng quaát lïn; mêëy chõ con gaái àang maãi chuyïån vöåi nhaãy ngang möåt caái sang lïì àûúâng, àiïåu böå rêët xêëu. Qua cún höët hoaãng, hoå tñt mùæt cûúâi vúái nhau; vaâi chõ lïn tiïëng traách mùæng, nhûng laåi trúã laåi ngay cêu chuyïån boã dúã. Khaách xe vùng laåi sau chuöîi cûúâi ha haã, daâi vaâ khoaái traá.

Luác xe túái chöî ngaä ba gêìn chúå phuã, möåt ngûúâi àaân öng trong boån nhaãy xuöëng. Àiïím àuã ö vaâ quaåt trong tay röìi, öng ta bûúác vaâo haâng quaán caånh àoá.

Muå haâng àon àaã:
- Múâi öng Phoá vö àêy. Bûäa ni coá thõt cêìy beáo lùæm.

Àoá laâ möåt muå giaâ, gioång noái vaåm vúä húi reâ. Öng Phoá ngöìi trïn choäng röìi, muå khöng àúåi baão, roát àêìy möåt cuát rûúåu trùæng, nuát sú bùçng nhuám laá chuöëi khö, àem túái àùåt trïn baân, trûúác mùåt ngûúâi khaách haâng quen. Muâi men toãa thúm trong quaán heåp: muå hñt hñt maâ noái:

- Töi coá pha thïm "nöë ta" vö àoá.
"Nöë ta" tûác laâ caái khoaãn rûúåu lêåu.
Muå laåi bûng túái möåt àôa thõt cêìy, tröng àen àen húi bêín; muâi riïìng the gùæt xöåc vaâo muäi. Muå noái:
- Öng Phoá nhùæm ài. Con choá beáo ngêåy, töi mua chùén mûúâi quan àoá, öng nhùæm ài, uöëng rûúåu cho tónh ngûúâi röìi mua baán cho tinh. aâ öng ài chúå laâm chi àoá?
- Töi ài têåu con boâ muå naå.
Muå giaâ hoaåt baát, àûa àêíy cêu chuyïån. Muå khen öng Phoá gioãi laâm ùn, têåu thïm àûúåc nhiïìu ruöång, àïën àöîi nùm con vûâa boâ vûâa trêu laâm khöng xuïí. Vûâa noái muå vûâa nhòn öng Phoá, doäi theo tûâng gùæp vaâ tûâng túåp rûúåu, veã nhû chia seã sûå ngon laânh cuãa khaách.
Mùåt beáo öng Phoá àoã dêìn, khiïën àöi möi caâng taái ài. Öng noái:
- êëm buång laå. Rûúåu vö röìi thêëy ngûúâi mònh nhû núã ra, nhû to thïm. Muå cho töi cuát nûäa.
Chúåt öng nhòn ra àûúâng maâ kïu:
- Baác Xaä! Baác Xaä! Vö àêy laâm vaâi cheán àaä.

Ngûúâi bõ goåi nhû vêåy, àang cùæm àêìu ài vöåi vïì phña chúå, àûáng giêåt laåi, röìi bûúác vö quaán. Muå haâng lanh leån lêëy thïm rûúåu, àùåt thïm möåt àöi àuäa vaâ möåt caái cheán maâ muå àaä thoâ ngoán tay ngoaáy cho búát bêín.
Baác Xaä xoa hai tay vaâo nhau, nhòn cheán rûúåu trùæng lúâ lúâ vaâ àôa thõt choá, veã nùæc noãm. Öng Phoá giú tay:
- Múâi baác. Ta!
Cheán thuâ cheán taåc, hai ngûúâi chuyïån núã nhû ngö rang. Hoå ngöìi trong daáng àiïåu quen, möåt chên co lïn trïn choäng cho àêìu göëi gêìn ngang cöí. Hoå nhai caách chêåm raäi, sau vaâi ba húáp rûúåu thò dûâng laåi, huát àiïëu thuöëc laâo hoùåc xóa rùng vaâ muát chuáp chñp. Baác Xaä caâng uöëng caâng taái mùåt, laåi caâng àiïìm àaåm hún, trong khi öng Phoá, say meâm, noái bêåy baå huyïn thuyïn, cöng kñch ngûúâi naây ngûúâi khaác.

Trong naäo bõ kñch thñch, öng höìi tûúãng laåi möåt möëi hiïìm cuä giûäa öng vaâ baác Xaä. Cêu chuyïån xaãy ra àaä lêu lùæm röìi, giûäa hai cheán rûúåu, nhên sûå caånh tranh vïì ngöi thûá sao àoá, vaâ möëi hiïìm àaä kïët thuác cuäng giûäa hai cheán rûúåu, thûá nûúác cay kyâ dõ coá pheáp hun noáng nhûäng cuöåc xung àöåt maâ cuäng laâm nguöi dõu nhûäng sûå hùçn thuâ.

Vöën tñnh xung àöång, öng Phoá thêëy caái höìi ûác tröîi dêåy caách gay gùæt; buång öng chaáy bûâng, vò rûúåu, nhûng öng lêìm tûúãng àoá laâ sûå tûác giêån. Öng nghiïìn ngêîm laåi möëi thuâ hùçn, nhûäng thiïåt haåi àaä chõu. Öng bùæt àêìu noái boáng gioá àïën chuyïån cuä.
Baác Xaä thêëy khoá chõu. Baác àaáp laåi bùçng nhûäng lúâi ào àùæn, nhûng àñch àaáng.
Cuöåc trao lúâi gay gùæt dêìn. Öng Phoá to tiïëng vaâ thö tuåc hún, baác Xaä cay àöåc hún. Öng Phoá vûâa noái vûâa nhöím nhöím nhû caách muöën xöng túái.

Muå quaán bùæt àêìu lo ngaåi. Muå nghô: "Röìi ai traã mònh tiïìn rûúåu àêy?". Möåt thùçng beá haâng xoám khoaãng nùm saáu tuöíi nhûng khöng mùåc quêìn thú thêín vaâo àûáng xem, tay chùæp sau lûng laâm caái buång thïm oãng. Vaâi ba ngûúâi ài chúå, nghe tiïëng caäi coå, gheá nhòn röìi boã ài.

Thöët nhiïn öng Phoá àûáng dêåy, nùæm caái cuát lia maånh vaâo mùåt keã àõch. Baác Xaä nghiïng mònh traánh kõp. Caái cuát àêåp vaâo cöåt tre, vúä toang. Sau tiïëng vúä, tiïëp theo möåt giêy im lùång ghï gúám. Muå quaán àûáng run, khöng noái àûúåc nïn lúâi. Muå êëp uáng kïu: "Ua trúâi laâ trúâi!".

Baác Xaä vuåt hêët tung caái baân: öng Phoá bõ baân thuác túái ngaä ngûãa ra, caái choäng theo àaâ trûúåt vïì sau. Öng gûúång dêåy rêët nhanh. Hai ngûúâi bñu lêëy nhau. Baác Xaä nùæm àûúåc cöí öng Phoá vñt xuöëng ghò chùåt giûäa hai bùæp àuâi, nùæm tay laåi tha höì àêëm: baác àêëm nhû mûa vaâo höng, vaâo buång, vaâo chên àöëi thuã; öng Phoá huåc hùåc àêìu rêët maånh cöë gúä.

Chûúng II

Chúåt tûâ mònh öng Phoá möåt vêåt vùng ra, nêíy trïn àêët röìi trûúåt trûúåt túái nêëp dûúái chên tuã rûúåu. Cuöåc àêëu vêîn mï maãi. Baác Xaä vêîn thùæng thïë, giaáng nùæm tay tuái buåi lïn mònh öng Phoá.

Öng naây gúä àûúåc àêìu ra, vûâa àõnh àûáng thùèng ngûúâi dêåy, thò laåi bõ möåt quaã àêëm vaâo höng, chöî maång múä. Öng "ûåc" möåt tiïëng, laão àaão, húi haá miïång. Mùæt öng múâ ài, röìi mïìm nhû buán, öng suåp àöí xuöëng àêët, nùçm quyå im lùång.

Baác Xaä dûâng laåi, hai baân tay coân nùæm. Baác àaá hêët mònh öng Phoá cho bêåt ngûãa ra, thên hònh öng naây giêåt nêíy röìi tûâ tûâ àöí xuöëng. Öng khöng thúã nûäa, hai mùæt trûúng trùæng daä, meáp suâi chuát boåt. Thùçng beá àûáng coi kïu lïn: "Chïët röìi! Chïët röìi!" vaâ chaåy ài loan baáo tin aán maång.

Tiïëng kïu cuãa noá àaánh thûác saát nhên. Baác Xaä nhòn caái xaác möåt lêìn cuöëi cuâng, nhòn xung quanh möåt thoaáng nhanh röìi nhû caách khöng viïåc gò àaä xaãy ra, khöng coá veã ài tröën chuát naâo, baác thuãng thùèng bûúác ra, vûâa ài vûâa noái: "Töi ra chúå àêy, töi ra chúå". Muå haâng vöåi nùæm lêëy aáo baác, kïu êìm: "Khöng àûúåc, khöng àûúåc, öng àõnh àöí vaå cho töi aâ?". Baác Xaä hêët tay muå, khiïën aáo baác raách soaåc möåt àûúâng daâi; àoaån baác boã ài.

Bõ hêët ngaä, muå quaán ngöìi bïåt luön trïn àêët. Muå nhòn quanh veã ngúâ ngaåc, khöng biïët laâm thïë naâo. Muå lö la: "Ua laâng xoám úi, àïën maâ coi, öng Xaä àêåp chïët öng Phoá röìi!". Röìi muå noái nhoã möåt mònh, gioång mïåt nhoåc vò kinh khuãng: "Ua trúâi úi laâ trúâi! Coá ai ngúâ ri khöng!".

Mùæt muå chúåt àïí yá àïën vêåt nùçm caånh chên tuã. Muå boâ lïåt sïåt trïn àêët, cêìm lêëy xem. Àoá laâ möåt caái vñ àaä cuä buång daây cöåm. Vò bõ àaánh vùng, vñ nùçm haá miïång àïí löå söëng lûng cuãa möåt tïåp giêëy daây; muå ruát tïåp giêëy ra xem. Do nhûäng hònh veä maâu vaâ muâi thúm àùåc biïåt, caái muâi thúm "Têy", muå nhêån ra giêëy baåc. Trong möåt cûã chó gêìn nhû vö thûác, muå giùæt xêëp baåc vaâo thùæt lûng, vûát caái vñ vaâo chöî cuä.

Ngûúâi haâng xoám vaâ ngûúâi ài àûúâng dêìn dêìn keáo àïën, xuám quanh caái xaác. Muå noái nhû cêìn phaãi tûå biïån baåch ngay: "öng Xaä Àiïìu àoá, baâ con aå, öng Xaä Àiïìu àêåp maâ nïn nöng nöîi rûáa àoá!".

Nhûng bêy giúâ, möëi lo ngaåi cuãa muå khöng phaãi laâ caái xaác àang nùçm soáng sûúåt giûäa quaán muå nûäa. Muå chó nghô àïën xêëp baåc. Vò lêåt àêåt, muå giùæt khöng àûúåc kyä. Muå ngúâ noá coân loâi ra ngoaâi thùæt lûng, nhûng khöng daám nhòn xuöëng: muå beân giûä eáp vaåt aáo nêu trïn buång.

Ngûúâi ta àûáng nhòn xaác chïët, toâ moâ, khöng ai nghô àïën chuyïån cûáu söëng hay ài baáo quan. Tiïëng rêìm rò nöíi lïn: ngûúâi naâo thêëy xaác röìi thò kïu möåt tiïëng seä hoùåc chùåc lûúäi, boã ra ngoaâi cho ngûúâi khaác len vaâo. Hoå hoãi nhau: "Ai chïët àoá?".

Vûâa lo lùæng nghô àïën têåp baåc, muå haâng vûâa noái vêín vú: "Rûáa àoá laâng xoám naå, nöng nöîi rûáa àoá". Bûát rûát, khöng thïí ngöìi yïn àûúåc, muå àûáng dêåy ài laåi, nhùåt nhûäng maãnh vúä, röìi nhên dõp àoá ài ra sau. Vûát xong nhûäng maãnh vúä vaâo àöëng raác, muå gheá vaâo buöìng, ruát têåp giêëy baåc àïí cêët vaâo rûúng tiïìn.

Ngoaâi kia, coá tiïëng àaân öng noái:
- Phaãi ài múâi quan Phuã chúá, àïí maäi ri aâ?

Nghe tiïëng "quan", muå àêm luöëng cuöëng, muå hñ hoaáy maäi khöng sao tra chòa khoaá vaâo öí àûúåc. Muå bûát vûát giêëy baåc vaâo àöëng quêìn aáo têëp caånh rûúng. Nhûng vò tay run quaá, muå vûát trêåt ra ngoaâi. Têåp baåc àêåp vaâo vaách, rúi xuöëng lùn caånh chên muå. Muå toaát möì höi: tiïëng àöång vûâa röìi, muå nghe vang lïn, tûúãng chûâng ngoaâi kia hoå àïìu nghe roä. Muå àûáng têìn ngêìn möåt giêy, röìi nhû thïí chõu phuåc tuâng söë mïånh, nhû biïët rùçng mònh seä khöng nuöët tröi àûúåc cuãa gian kia, muå cuái nhùåt baåc, lêån laåi vaâo trong mònh, ài ra. Muå àaä quyïët àõnh: Muå seä traã laåi söë baåc. Muå khom khom vúâ nhùåt nhûäng maãnh chai vuån, daåo baân tay dûúái gêìm tuã rûúåu, lêëy caái vñ giùæt nhanh têåp baåc vaâo, röìi giú vñ trûúác moåi ngûúâi maâ kïu lïn: "Nò, cuãa öng Phoá vùng ra àoá, baâ con coi ni! Töi tòm thêëy dûúái tuã, dûúái ni àêy!". Cêín thêån, nhû caách àïí cho ngûúâi ta tin hún, muå chó vaâo chên tuã rûúåu.

Àoaån muå túái àùåt caái vñ trïn buång xaác chïët. Coá ai noái: "Chùæc nhiïìu baåc trong núá"; khöng hiïíu taåi sao, muå quaán thêëy vui sûúáng núã ruöåt núã gan, gêìn nhû kiïu haänh. Muå nhòn moåi ngûúâi, nhû muöën noái: "Töi coá biïët, rûáa maâ töi khöng lêëy".

Chûúng III

Bêy giúâ, chuyïån àaä kïët liïîu. Muå quaán coá bõ àoâi lïn nha hai lêìn; quan Phuã hoãi muå cùån keä, vùån àiïìu naây, beã lúâi kia. Muå cuöëng lïn, traã lúâi bêåy, röìi laåi phaãn cung. Thêìy Àïì gùæt om. Ngûúâi ta cheáp, ngûúâi ta àoåc laåi cho muå nghe biïn baãn lúâi khai, ngûúâi ta bùæt muå àiïím chó; muå àïí mùåc cho laâm, loâng súå haäi trûúác têët caã nhûäng nghi thûác rùæc röëi, kyâ cuåc kia. Vaâ muå mûâng rùçng mònh àaä khön ngoan traã laåi têåp baåc. Muå nghô: "May! Thêåt laâ trúâi phêåt phuâ höå, xui mònh khöng cêët àûúåc tiïìn vö rûúng".
aán àaä xûã xong úã toâa sú cêëp. Baác Xaä chúâ ngaây giaãi tónh àïí ngûúâi ta thêím laåi aán. Muå quaán laåi àûúåc yïn öín laâm ùn nhû cuä.
Möåt àöi khi ngöìi buöìn khöng coá khaách hoùåc nùçm chûa nguã àûúåc, muå quaán nghô àïën têåp giêëy baåc. Muå ûúác lûúång giaá trõ cuãa noá: "ñt ra cuäng dùm chuåc, têåp baåc daây lùæm; vaã öng Phoá höm êëy àõnh ài mua boâ".

Nùm chuåc! Caã möåt gia taâi! Muå tûúãng nghe laåi muâi giêëy baåc thúm thúm. Chao öi! Àaä möåt lêìn muå mang nùm chuåc trong thùæt lûng! Vêåy maâ trúâi phêåt khöng àöå, tiïìn àïën vúái muå röìi tiïìn laåi ài, giöëng nhû chuyïån nhûäng ngûúâi keám phuác kia, bùæt àûúåc thoi vaâng thò vaâng hoáa ngay thaânh àêët. Muå buöìn rêìu nhûng àaânh chõu.

Nhûng möëi tiïëc tham nung nêëu dêìn loâng muå. Muå bùæt àêìu tûå traách mònh ngu daåi, tiïìn àïën trong tay laåi nheâ xua ra. Sûå lo súå cuãa muå thûåc àaä quaâng xiïn: naâo coá ai chûáng kiïën viïåc muå lêëy baåc? Thùçng beá hònh nhû cuäng khöng thêëy caái vñ vùng ra, nïëu thêëy noá àaä maách laåi cho ngûúâi ta nghe röìi. Ai coá thïí biïët àûúåc öng Phoá mang baåc trong mònh? Coá baâ Phoá, nhûng baâ coá daám àoan chùæc rùçng baåc mêët taåi quaán rûúåu khöng? Muå cûá viïåc giêëu kyä tiïìn, chön xuöëng àêët nïëu cêìn, röìi ñt lêu sau, khi viïåc àaä nguöi, lêëy ra maâ tiïu phñ. Vúái nùm chuåc, muå coá thïí mua möåt chûác Nhiïu cho àûáa em trai, múã to thïm quaán rûúåu, vaâ nhêët laâ cêët laåi maã chöìng, àiïìu dûå àõnh xûa cuä maâ vò àöìng tiïìn eo heåp muå chûa thûåc hiïån àûúåc.

Muå nghiïìn ngêîm ngêìn êëy yá nghô, lêu dêìn thaânh möåt aám aãnh. Möëi tiïëc cuãa khiïën muå luác àêìu buöìn rêìu, röìi àau xoát, röìi gêìn nhû phêîn nöå, nhû thïí muå àaä bõ ai laâm thiïåt haåi. Viïåc buön baán cuãa muå keám suát ài.
Sau cuâng, khöng ngùn àûúåc nûäa, möåt höm muå lïn quan! Muå lïn àoâi laåi söë tiïìn.
Thêìy Àïì, ngûúâi kinh àö, thêëy muå beân hoãi:
- Chi àoá nûäa, maå?
Muå chaâo lïî pheáp röìi noái duyïn cúá cuöåc ài cuãa mònh. Caác thêìy cûúâi êìm caã lïn. Thêìy Àïì vùån:
- Rûáa àoá laâ tiïìn cuãa maå?
Muå àaáp rêët cûáng coãi:
- Tiïìn cuãa töi.
- Chûáng cúá úã mö?

A, àiïìu àoá muå chûa bao giúâ nghô àïën. Hònh nhû trong buång, muå cho, caách rêët tûå nhiïn, rùçng khöng ai chöëi caäi àûúåc quyïìn súã hûäu cuãa muå trïn söë baåc maâ muå àaä cêìm, àaä ngûãi thêëy muâi thúm, àaä lêån trong thùæt lûng, àaä àõnh boã vaâo rûúng, chung löån vúái tiïìn mònh. Khöng phaãi muå ngu ngöëc, nhûng loâng tham bûâng chaáy vaâ nöîi tiïëc day dûát àaä laâm loaån trñ nghô cuãa muå. Muå beân àaáp.
- Khöng, tiïìn cuãa töi thêåt maâ.
Ngûúâi ta àoâi cho àûúåc chûáng cúá: muå quaán, keám lyá nhûng cûáng cöí, chó àaáp möåt maåch, gioång chêåm raäi vaâ tin tûúãng:
- Tiïìn cuãa töi... tiïìn cuãa töi...
Thêëy caái troâ àuâa keáo daâi, ngûúâi ta àuöíi muå ra; muå khöng chõu. Möåt baác lñnh lïå nùæm tay muå keáo, muå cûúäng laåi, ngöìi suåp, cho chên trûúåt sïåt sïåt trïn nïìn gaåch hoa. Löi àïën àêìu heâ, thêëy chung quanh khöng coá ai, baác lïå múái gheá tai noái nhoã:
- Muå mêìn chi rûáa cho mêët cöng. Quan vúái caác thêìy chia nhau luãm hïët tûâ àúâi mö röìi.
- Luãm caái chó - Muå lú ngú hoãi laåi.
- Caái khoaãn tiïìn muå àoâi àoá.
Baác lñnh cûúâi khïì khïì, nhe haâng rùng vêíu vaâng ïåch.
Muå nhòn baác vúái àöi mùæt ngú ngú ngaác ngaác, nhû khöng hiïíu hoùåc khöng muöën hiïíu. Chaán quaá baác lñnh boã ài.
Tan buöíi hêìu, muå múái chõu ra vïì. Höm sau muå laåi àïën, röìi nhûäng höm sau nûäa, àïìu àùån y nhû ngûúâi laâm viïåc baân giêëy. Muå àem duâng caái khñ giúái àöåc nhêët cuãa àaám dên thön quï heân yïëu: sûå dai dùèng. Muå ngöìi bïåt trïn nïìn gaåch, àêìu nghiïng, möåt tay tò maá, tröng nhû caách lo nghô. Thónh thoaãng, muå nhùæm maånh mùæt, laâm cho möåt tñ nûúác mùæt keã giaâ tiïët ra úã khoáe mi maâu ào àoã. Theo têåt quen, da goâ maá bïn phaãi cuãa muå àöi khi giêåt giêåt, khiïën nhûäng nïëp nhùn hònh caánh quaåt giaän ra, co laåi.

Ngöìi buöìn, muå chuöìi ngûúâi nhùåt möåt caái kim gùm, duâng àêìu ngoán tay vuöët cho saåch röìi gaâi lïn khùn chñt. Hoùåc muå lï túái gêìn soåt giêëy, lêëy ra tûâng maãnh giêëy möåt, cùng thùèng ra nhû caách muöën àoåc chûä trong êëy, àoaån laåi vûát vaâo soåt.

Ngûúâi ta quaát mùæng, muå ngöìi thu mònh laåi nhû àïí vûäng thïë thuã hún. Caâng bõ xua àuöíi, muå caâng baám dai, caâng tin tûúãng rùçng mònh àaä chõu thiïåt haåi.

Thïë röìi quan phuã nöíi noáng. Doåa suöng khöng àûúåc, öng sai àem giam muå. Muå bõ giam hai ngaây; thùçng em lïn xin tha cho muå, phaãi duâng sûác múái àûa àûúåc muå vïì nhaâ.

Tûâ àoá, muå thaânh buöìn baä, cêm lùång; têåp baåc aám aãnh muå nhû möåt boáng maå Muå coá thïm möåt cúá àïí chua xoát vò àúâi, caái àúâi àöåc dûä vaâ cûúáp boác.

SÛÚNG MU ÀAÂÂLAÅT
Nguyïîn Vùn Böíng
Phaãi noái trûúác, àïën nay töi vêîn chûa lêëy vúå khöng phaãi vò töi muöën giûä lúâi hûáa giûäa cha töi vaâ baác Haâ ngaây töi coân nhoã. Töi cha lêëy vúå, vò hoaân caãnh noá nhû vêåy.

Nùm 1955, múâi ba tuöíi, töi àûúåc gûãi ra Bùæc. Nùm sau qua Liïn Xö, vaâo kyá tuác xaá hoåc sinh Viïåt Nam taåi Matxcúva, vûâa hoåc vùn hoaá vûâa hoåc trung cêëp kyä thuêåt. Thi ra, àûúåc choån hoåc tiïëp àaåi hoåc trùæc àõa, úã luön caã chñn nùm bïn nûúác baån. Töët nghiïåp àaåi hoåc, töi vïì nûúác ba nùm laåi àûúåc àa ài nghiïn cûáu sinh úã Tiïåp Khùæc. Vïì laåi trong nûúác thò chiïën dõch Xuên 1975, chiïën dõch Höì Chñ Minh, giaãi phoáng Saâi Goân, giaãi phoáng caã miïìn Nam !

Nùm thaáng tröi qua, nhûng nhû vêåy khöng phaãi hoaân toaân töi khöng coá thò giúâ nghô àïën chuyïån vúå con, gia àònh. Töi coá möåt àam mï khaác : höåi hoaå. Ngay ngaây coân nhoã úã chiïën khu miïìn Nam töi àaä ham veä. Têët nhiïn ngaây àoá veä chùèng ra gò. Sang Liïn Xö, töi àûúåc gùåp öng giaáo hònh hoåc hoaå hònh, laåi laâ möåt hoaå sô, giaáo s trûúâng cao àùèng myä thuêåt Suaricöëp. Thêëy töi ham veä vúâi, öng ta rêët yïu. Öng giúái thiïåu töi hoåc thïm úã trûúâng naây. Tûâ àoá, ngoaâi nhûäng giúâ vùn hoaá vaâ trùæc àõa, töi caâng maãi mï veä. Veä ngaây veä àïm. Töi àõnh sau khi töët nghiïåp trùæc àõa seä xin úã laåi vaâi ba nùm hoåc cho hïët àaåi hoåc Myä thuêåt nhûng trong nûúác giùåc Myä àang àaánh phaá aác liïåt khöng nhûäng úã miïìn Nam maâ caã miïìn Bùæc, khaáng chiïën àang cêìn ngûúâi, töi khöng coân loâng daå naâo keáo daâi nhûäng nùm thaáng úã nûúác ngoaâi. Töi vïì, daåi úã Àaåi hoåc Baách Khoa Haâ Nöåi, sau sang Tiïåp laâm nghiïn cûáu sinh.

Taåi thuã àö Praha cöí kñnh miïìn Trung Êu töi laåi say mï veä. Coá leä vò àam mï àoá maâ töi ñt nghô àïën yïu àûúng, vúå con. Töi vïì nûúác lêìn sau vaâo àêìu nùm 1975 laâm úã Cuåc ào àaåc vaâ baãn àöì cuãa Phuã Thuã tûúáng. úã Àaâ Laåt coá Nha àõa dû thuöåc böå Töíng tham mûu nguyå. Thaânh phöë naây giaãi phoáng, quên àöåi ta àaä vaâo tiïëp quaãn, sûã duång Nha àõa dû àoá àïí phuåc vuå ngay cho chiïën dõch Höì Chñ Minh. Hún nûãa nùm sau töi àûúåc phaái theo möåt àoaân caán böå vaâo nùæm thïm tònh hònh cuãa Nha àõa d àang chuyïín thaânh möåt cú quan baãn àöì cuãa ta. Cöng viïåc cuãa töi khöng bêån lùæm, sau möåt tuêìn lïî töi àûúåc pheáp vïì thùm Bònh Thuêån. Quï göëc töi ngoaâi Quaãng Bònh, nhûng àïën àúâi cha meå töi thò lûu laåc vaâo vaâ sinh töi ra úã Hoaâ Àa, Bùæc Bònh Thuêån.
Hònh aãnh töi coân giûä vïì núi naây laâ möåt vuâng xung quanh toaân caát, giöëng nhiïìu vuâng ven biïín Quaãng Bònh.
Trûúác mùåt, nhûäng nöîng caát vaâng che khuêët búâ biïín Àöng. Sau lûng, caát trùæng chaåy vaâo têån nhûäng rûâng cêy luáp xuáp dûúái chên Trûúâng Sún. Àûúâng söë Möåt tûâ ngoaâi vaâo, bùng qua giûäa nhûäng haâng me vaâ xoám nhaâ tha thûúát. Cha meå töi úã möåt gian nhaâ laá bïn àûúâng, khuêët sau möåt ngöi nhaâ nhoã, vuöng vùæn : bûu àiïån Hoaâ Àa. Cha töi laâ nhên viïn àa th cuãa Phoâng bûu àiïån naây. Nay töi trúã vïì khöng nhòn ra caãnh cuä nûäa. Tûâ Vônh Haão, Söng Loâng Söng vaâo, tûâ ngaä ba Phan Rñ Cûãa lïn, nay bïn àûúâng nhaâ san saát, vaâo àïën chúå Lêìu phöë xaá caâng cao röång, nhöën nhaáo, che lêëp caái tröëng vùæng cuãa vuâng caát ven biïín ngaây xûa. Trûúác nhûäng thay àöíi àoá töi nao nao buöìn, khöng tòm laåi àûúåc tuöíi thú cuãa mònh. Cha meå töi khöng coân, baâ con chùèng coá ai, töi chó taåt gheá thùm qua caác chöën cuä.

Ngaây xûa bïn caånh bûu àiïån Hoaâ Àa coá möåt ngöi nhaâ gaåch khaác, cuäng nhoã nhng daâi hún, chia laâm hai gian. Àoá laâ bïånh viïån Hoaâ Àa. Xñch vaâo sau bïånh viïån laâ möåt chiïëc nhaâ laá khaá cuãa vúå chöìng baác Haâ, höìi àoá laâm y taá vaâ lao cöng cho bïånh viïån. Xung quanh vùæng veã, giûäa caãnh caát vaâ me naây, hai nhaâ chuáng töi thûúâng qua laåi giuáp àúä nhau, rêët thên nhau. Caách maång, khaáng chiïën, cha töi ra laâm cöng taác röìi ài khaáng chiïën. Meå töi úã laåi xuöëng Phan Rñ Cûãa mua caác chaåy chúå baán nuöi töi ùn hoåc. Nùm töi lïn baãy, meå töi chïët, cha töi àem töi theo ra chiïën khu. Vúå chöìng baác Haâ vêîn coân úã laåi Hoaâ Àa, sau dúâi vaâo Phan Thiïët, taåi àêy hai baác múái coá àûúåc chuát con gaái, àùåt tïn laâ Lan maâ töi cha hïì biïët mùåt.

Töi úã chiïën khu vûâa àûúåc tiïëp tuåc ài hoåc, vûâa laâm caác cöng viïåc vùåt nhû daán phong bò, chaåy cöng vùn giûäa caác cú quan. Àêìu nùm 1955, ra Bùæc. Àïm trûúác khi töi lïn àûúâng, cha töi cùn dùån töi nhiïìu àiïìu, trong àoá coá cho töi biïët laâ trûúác àêy baác Haâ úã Hoaâ Àa vaâo Phan Thiïët laâ vò baác àang bñ mêåt laâm cöng taác cho ta, bõ chuáng noá nghi ngúâ phaãi traánh ài.

Vaâo Phan Thiïët, baác trai vêîn tiïëp tuåc. Baác àûáng baán cho möåt hiïåu thuöëc têy, thûúâng mua thuöëc gûãi ra. Cha töi laâ ngûúâi liïn laåc vúái baác. Baác àaä bõ bùæt, bõ tuâ möåt lêìn, nhúâ chuã tiïåm thuöëc lo tiïìn múái àûúåc vïì. Töi ra Bùæc, sau naây thuêån tiïån cha töi seä cho töi àõa chó cuãa baác, töi nïn thûúâng gûãi thû thùm hai baác - àiïìu maâ àïën nay chû a bao giúâ töi laâm àûúåc vò sau khi töi ài àûúåc hai nùm thò cha töi bõ phuåc kñch, hy sinh trong möåt chuyïën cöng taác vïì Thaáp Chaâm.

Àïm xûa àoá cha töi nhùæc ài nhùæc laåi laâ gia àònh baác Haâ rêët töët, trûúác cuäng caãnh ngheâo khoá nhû cha meå töi, sau naây möîi ngûúâi möåt hoaân caãnh nhûng àïìu khaáng chiïën. Cha meå töi chó coá möåt mònh töi, hai baác chó coá Lan, cha töi coá hûáa vúái baác Haâ trai laâ sau naây hai nhaâ seä laâm sui vúái nhau. Höìi àoá töi nghe chuyïån khöng chuá yá mêëy, sau naây nhúá laåi vûâa buöìn cûúâi vûâa caãm àöång. Caác öng giaâ hay thiïåt, àaä laâm caách maång, ài khaáng chiïën, cha töi laâ caán böå, àaãng viïn, maâ vêîn coân suy nghô nh ngûúâi thúâi xa. Nhûng töi khöng khoãi caãm àöång nghô àïën nhûäng luác cha töi moác àûúåc baác Haâ ra tûâng trïn baäi biïín, nöîng caát, hai ngûúâi baân baåc cöng viïåc xong laåi nhùæc àïën vúå con, gia àònh, hûáa heån vúái nhau chuyïån viïín vöng vïì tûúng lai chuáng töi. Nhûng chñnh töi röìi cuäng coá luác viïín vöng. Töi khöng biïët mùåt Lan, khöng tûúãng tûúång ra cö ta thïë naâo.

Cha töi noái Lan cuäng àûúåc ài hoåc úã Phan Thiïët, rêët ngoan. Töi hònh dung, cöë nhúá laåi vïì baác Haâ trai, baác Haâ gaái ngaây hai baác coân laâm y taá vaâ lao cöng úã bïånh viïån Hoaâ Àa, nhûng vêîn khöng tûúãng tûúång ra Lan thïë naâo ? Tuy vêåy coá luác vêîn tûå hoãi sau naây mònh seä gùåp Lan ra sao ? ... Lan seä chúâ mònh, laâ cú súã du kñch bñ mêåt, nûä àùåc cöng trong thõ xaä Phan Thiïët. Hay Lan thoaát ly ài laâm cöng taác, rêët tiïën böå, mònh vïì tònh cúâ coá gùåp nhau trïn chiïën khu, trong vuâng giaãi phoáng, trong möåt chuyïën cöng taác, möåt höåi nghõ, hoãi ra múái biïët... laâ Lan ! Hay Lan àaä coá chöìng con, chöìng cuäng laâ àöìng chñ mònh, hoùåc laâ luêåt sû, baác sô, thûúng gia ; hoùåc nûäa trong haâng nguä nguyå, cöng an, mêåt vuå, tûúáng taá ? Hoùåc Lan ùn chúi, laâm nhûäng nghïì àaáng thûúng : ca sô, baán ba... bõ vuâi dêåp hay cuöën huát theo cuöåc söëng quay cuöìng, sa àoaå trong vuâng Myä-nguyå ? ... Töi khöng thûúâng nghô, nhûng àöi luác cuäng chúåt nhúá túái. Möåt buöíi chiïìu tuyïët phuã trùæng bïn ngoaâi cûãa söí úã Matxcúva, bêng khuêng nhúá nhaâ.

Möåt buöíi mai nùæng vaâng trïn söng Vöntava, trïn cêìu Saclú nhòn caác thiïëu nûä nûúác baån xao xuyïën nghô vïì quï hûúng mònh... Chñnh töi cuäng coá nhûäng luác viïín vöng nhû vêåy ! Nay töi vïì Hoaâ Àa thùm laåi núi cha meå töi àaä lûu laåc vaâo laâm ùn, röìi tham gia caách maång, ài khaáng chiïën. Thùm laåi núi töi àaä sinh ra vaâ lúán lïn. Têët nhiïn töi coá hoãi thùm vïì gia àònh baác Haâ. Töi ài luön vaâo Phan Thiïët, múái hay baác trai àaä mêët, baác gaái hiïån úã Àaâ Laåt. Töi lïn Àaâ Laåt. Coân caã tuêìn lïî nûäa àoaân caán böå chuáng töi múái vïì Haâ Nöåi. Töi tòm àïën thùm baác Haâ gaái, cuäng khöng khoá lùæm.

Nhaâ baác úã êëp Àa Thaânh, khöng xa trung têm thõ xaä... Àiïìu töi khöng ngúâ laâ nhaâ cûãa cú ngúi cuãa baác laåi nhû vêåy. Möåt ngöi nhaâ ngoái kiïíu biïåt thûå giûäa möåt khu vûúân tröìng hoa vaâ rau nhû thûúâng thêëy úã àêy. Sau naây hoãi múái biïët laâ baác trai ài tuâ vïì bõ bïånh mêët, baác gaái vêîn úã Phan Thiïët, lïn xuöëng Àaâ Laåt buön baán : naâo caá mùæm tûâ Phan Thiïët chúã lïn, naâo rau vaâ hoa tûâ Àaâ Laåt àa xuöëng.

Sau nùm 1954, àïí traánh bõ rêìy ra vïì chuyïån baác trai tûâng bõ bùæt, baác gaái lïn úã hùèn Àaâ Laåt, söëng hùèn vïì nghïì hoa, sau àûúåc coá nhaâ, coá vûúân. Baác Haâ gaái tröng bïn ngoaâi thay àöíi hùèn. Vêîn phuác hêåu, hiïìn tûâ, nhûng àaä giaâ, toác baåc trùæng, höìng haâo, khoeã maånh, khöng lam luä khö cùçn nh xa... Höm töi àïën hoãi khöng gùåp ngay baác Haâ gaái, maâ gùåp Lan. Cöíng trûúác múã, trïn khoaãng sên nhoã trûúác nhaâ coá mêëy luöëng hoa, vaâi cêy xaböchï, cêy bú, àïën hiïn nhaâ laát gaåch hoa, cûãa vaâo nhaâ möåt caánh àoáng, möåt caánh heá múã. Töi goä cûãa. Goä lêìn thûá hai. Tiïëng deáp bïn trong ài ra, möåt baân tay àêíy röång caánh cûãa, möåt thiïëu nûä nhòn töi ngúä ngaâng.
- Chaâo öng. Daå öng hoãi ai ?
Töi thûúâng gùåp caái ngúä ngaâng vaâ lïî pheáp àoá trong nhûäng ngaây vïì trong naây, khi ngûúâi trong nhaâ ra nhòn thêëy böå aáo quêìn kaki böå àöåi trïn ngûúâi töi, àöi deáp cao su, chiïëc muä tai beâo. Chuáng töi vêîn mùåc nhû vêåy cho tiïån khi vaâo trong naây, dêìu khöng phaãi böå àöåi. Caái ngúä ngaâng vaâ lïî pheáp vò ngaåc nhiïn, pha chuát lo ngaåi. Sûå lo ngaåi trïn ngûúâi thiïëu nûä - maâ töi àoaán ra ngay laâ Lan - caâng roä hún trong ngöi nhaâ tröng vùæng veã naây.

Töi hoãi laåi :
- Xin löîi, àêy coá phaãi nhaâ baác Haâ ?
- Daå phaãi.
Töi cûúâi noái ngay :
- Cö laâ Lan ?

Thiïëu nûä nhòn töi caâng chùm chuá. Thoaáng tröng qua cö ta chûâng hai mûúi hai, hai mûúi ba tuöíi, nhng nhòn kyä àïën hai mûúi baãy, hai mûúi taám, àuáng tuöíi töi tñnh vïì Lan. Ngûúâi dong doãng cao, gêìy, laâ voác daáng maâ caác thiïëu nûä thúâi trang phûúng Têy mong muöën. Toác cùæt ngùæn khöng uöën, mùåt khöng vïët son phêën duâng haâng ngaây, aáo quêìn mùåc trong nhaâ bùçng vaãi hoa, àöìng böå maâu höìng. Töi hoãi tiïëp:
- Baác coá nhaâ khöng ?
Tûâ ngúä ngaâng, lo lùæng, mùæt cö gaái loeá lïn aánh vui, mûâng rúä thêåt sûå.
- Anh laâ ...
Töi cûúâi àaáp :
- Phaãi, töi laâ Hoaâng, con baác Àaåt.
- Trúâi !

Tay cö ta buöng caánh cûãa ra, chên bûúác túái, dûâng laåi, quay lui nh sùæp kïu lïn (chùæc laâ àïí baáo tin cho baác Haâ gaái). Vûâa luác àoá dûúái chên cö coá hai àûáa beá chen ra, möåt trai lïn ba lïn böën, möåt gaái chûâng lïn hai. Caã àöi àïìu rêët xinh xùæn, dïî thûúng. Töi nhòn xuöëng hoãi :

- Caác chaáu ?
- Daå, con em.
Mùåt cö ta böîng laånh luâng, cö noái rêët nhanh :
- Chöìng em laâ àaåi uyá, àang hoåc têåp.

Cö lùåp laåi, gioång àanh ài :
- Ba caác chaáu àang ài hoåc têåp caãi taåo.
Vaâ lïî pheáp :
- Múâi anh vaâo.
Cö quay bûúác vaâo. Töi cuái xuöëng ùæm àûáa chaáu gaái nhoã lïn, tay dùæt àûáa trai. Trong nhaâ, cö ta dûâng laåi bïn xalöng :
- Daå múâi anh ngöìi, em ài goåi meå em. Meå em úã sau vûúân. Cö nhòn con gaái trïn tay töi, muöën àúä öm lêëy noá, baão töi :
- Anh coi chûâng, chên chaáu bêín, suöët ngaây noá theo baâ ngoaåi ngoaâi vûúân. Nhòn xuöëng con trai :
- Àûác, con àaä chaâo... cêåu cha ?
Cö ngêåp ngûâng, coá leä giûäa hai tiïëng "baác" vaâ "cêåu". "Cêåu" nghe thên hún. Laåi noái vúái töi :
- Múâi anh ngöìi, meå em baã mûâng lùæm !
Cö quay ài. Töi vêîn tay böìng tay dùæt hai àûáa nhoã bûúác theo sau, noái :
- Àûúåc, àïí töi ra thùm baác.
Loâng töi xuác àöång, böìi höìi, khöng biïët àang vui hay buöìn ? Coá leä vui vò gùåp laåi àûúåc ngûúâi thên, vêîn khoeã maånh. Nhng cuäng coá leä buöìn vò gùåp laåi trong caãnh naây, chùæc laâ coá nhûäng nöîi eáo le maâ mònh khöng thïí khöng quan têm àïën ! Vûâa böìi höìi, xuác àöång, töi vûâa suy nghô vïì Lan àang ài trûúác mùåt, luác quay lui, luác vêîn bûúác àïìu, hoãi töi nhûäng cêu ngùæn :
"Anh múái vïì àïën ?" "Anh úã Haâ Nöåi vaâo ?" "Anh vaâo úã àêu ?"...
Múái gùåp trong chöëc laát, yá nghô cuãa töi vïì Lan thay àöíi tûâng chùåp ; luác àêìu Lan ra múã cûãa, thoaáng tröng qua töi tûúãng laâ möåt cö sinh viïn. Mùåt maây vaâ daáng ngûúâi Lan treã lùæm. Nhng Lan àaä coá chöìng, coá con, nhêët laâ khi biïët töi laâ Hoaâng, con cuãa ngûúâi baån thên baác Haâ ngaây trûúác, Lan vûâa vui mûâng, vûâa kòm chïë sûå vui mûâng cuãa mònh laåi, giúái thiïåu chöìng con, trúã nïn lïî pheáp, e deâ...

Töi thêëy Lan giaâ dùån, coá möåt àúâi söëng riïng tû naâo àoá bïn trong... Töi chúåt nhúá laåi khung caãnh ngöi nhaâ naây, cöíng ngoaâi àïí múã, cûãa trong caánh kheáp, caánh múã heá... vùæng veã, kñn àaáo thïë naâo ! Cuöåc gùåp gúä cuãa töi vaâ baác Haâ gaái sau àoá úã ngoaâi vûúân, röìi vaâo nhaâ, thoaãi maái, caãm àöång hún nhiïìu. Tuy bïn ngoaâi giaâu coá, thay àöíi khaác xa, baác Haâ gaái vêîn àöëi xûã vúái töi chên tònh vaâ thùæm thiïët nh xa. Hai àûáa con cuãa Lan cuäng bu lêëy töi. Töi àûúåc söëng giûäa nhûäng tònh caãm gia àònh maâ tûâ lêu khöng biïët àïën. Nhûäng ngaây àoá raãnh rang, töi ài thùm loâ nghiïn cûáu phaãn ûáng nguyïn tûã lûåc, caác trûúâng àaåi hoåc quên sûå, têm lyá chiïën cuãa nguyå, viïån Paxtú, nhaâ maáy àiïån Àa Nhim, nhaâ maáy àiïån Angcröeát, caác êëp tröìng hoa, caác höì, thaác Àaâ Laåt...

Chöî ùn úã cuãa töi vêîn chung vúái àoaân caán böå taåi khaách saån, nhng töi cuäng thûúâng gheá chúi, ùn cúm, coá höm nguã laåi nhaâ baác Haâ. Caãnh Àaâ Laåt rêët quyïën ruä, töi coá mang theo giêëy buát, maâu, giaá veä, nhng coân gûãi nguyïn laåi nhaâ baác Haâ. Chùèng ai coá thïí nghô àïën chuyïån veä vúâi trong nhûäng ngaây thaáng naây !
***
Nhûäng lêìn vïì trong nhaâ baác Haâ töi àûúåc biïët caãnh vúå chöìng Lan söëng khöng ïm êëm. Baác Haâ nhòn Lan thúã daâi baão töi : "Duyïn phêån noá lúä laâng !"... Töi biïët àaåi khaái laâ tûâ lêu vúå chöìng Lan khöng úã chung vúái nhau, chöìng Lan coá vúå riïng thïë naâo àoá. Töi traánh hoãi kyä. Vïì phêìn töi, baác Haâ hoãi àuã caác thûá chuyïån. Töi hiïíu àoá laâ vò baác thûúng töi, nhng khöng phaãi baác chó toâ moâ muöën biïët riïng vïì töi maâ muöën qua töi àïí hiïíu vïì miïìn Bùæc, vïì chuã nghôa xaä höåi. Höm àêìu baác rêët ngaåc nhiïn laâ töi cha coá vúå. Töi cûúâi traã lúâi baác :
- Daå, ngoaâi àoá thanh niïn coá vúå chêåm lùæm.
Trong cêu chuyïån baác toã ra mïën phuåc miïìn Bùæc, mïën phuåc caách maång, nhûng hiïíu lêìm vïì caách maång, vïì miïìn Bùæc khaá nhiïìu, Lan cuäng vêåy, tuy Lan ñt hoãi, ñt noái, thûúâng chó ngöìi lùæng nghe. Àiïìu hiïíu lêìm lúán nhêët laâ súå miïìn Bùæc traã thuâ, trûâng trõ, súå miïìn Bùæc raáo riïët quaá, "coi têët caã miïìn Nam naây (yá noái ngûúâi trong vuâng bõ chiïëm trûúác) àïìu laâ nguyå hïët". Nhûäng luác baác Haâ hoãi caác àiïìu àoá, Lan ngöìi nghe thûúâng ngùn laåi :
- Meå, meå cûá nghe ngûúâi ta noái !...
Töi hiïíu Lan khöng phaãi khöng nghô nhû baác Haâ. Cuäng nhûäng àiïìu àoá, Lan nghô möåt caách khaác. Khöng súå trûâng trõ, nghiïåt ngaä maâ súå khinh bó, nhuåc maå. Muöën giûä möåt thïí diïån naâo àoá. Thaái àöå haâng ngaây cuãa Lan àöëi vúái töi cuäng vêåy, vûâa hïët sûác thên yïu vûâa giûä möåt ranh giúái, möåt khoaãng caách, nhû muöën baão töi : "ûâ, em àêëy, em laâ vúå nguyå àêëy, nhûng em chùèng coá gò àaáng nhuåc !"... Caâng toã ra thûúng yïu, mïën phuåc nhûäng gò úã miïìn Bùæc, Lan caâng thuã thïë vaâ chöëng àúä bùçng sûå kiïu haánh vö lyá àoá. Vò vêåy töi thûúâng aái ngaåi, möîi khi chuyïån troâ àïìu yá tûá traánh cho Lan khoãi chaånh loâng. Nhng baác Haâ thò gúåi hoãi töi khöng soát àiïìu gò, caã vïì nhûäng àiïìu maâ töi khöng hay nghô túái, nh cêëp bêåc, lûúng hûúãng. Coá chuyïån mònh traánh khöng muöën khai ra nhû chuyïån töi ài hoåc nûúác ngoaâi hïët chuyïën naây àïën chuyïën khaác, khöng àûúåc trûåc tiïëp chiïën àêëu úã trong nûúác, thò baác laåi hoãi ài hoãi laåi coi àoá laâ möåt vinh dûå hiïëm coá.
***
úã Liïn Xö, Tiïåp Khùæc, töi veä ra àïí àêëy, ai xin töi cho. Caác baån nûúác ngoaâi xin àûúåc thûúâng mua quaâ tùång laåi, hay múâi töi ài ùn uöëng. Quaâ, töi nhêët thiïët tûâ chöëi ; ùn coá luác ài ; nhng uöëng thò töi thûúâng nhêån lúâi, nhêët laâ nhûäng luác baån mang rûúåu àïën phoâng mònh cuâng uöëng hay gûãi àïën cho. Vò vêåy töi uöëng rûúåu Têy rêët khaá, Vötka, xlivövixï (1), chùèng nhûúâng gò caác baån Nga, Tiïåp.

úã Àaâ Laåt, trong nhaâ baác Haâ hoãi, töi chó xin möåt vaâi chai "33". Búãi vò thûåc sûå töi khöng nghiïån rûúåu, uöëng thò bao nhiïu cuäng àûúåc vaâ thñch uöëng, nhûng khöng coá cuäng chùèng sao. Àïën nhaâ caác baån taåi àêy töi cuäng khöng àoâi, nhûng múâi thò töi uöëng, vaâ thêëy töi uöëng àûúåc anh em thûúâng múâi. Buöíi chiïìu cuöëi cuâng trûúác höm vïì laåi Haâ Nöåi, möåt anh baån cho töi chai Henneátxi. Töi mang vïì nhaâ baác Haâ. Trong bûäa cúm chiïìu töi chó uöëng "33", khöng àûa chai Henneátxi ra, vò khöng leä möåt mònh töi uöëng, baác gaái vaâ Lan thò chùæc laâ khöng. Cúm nûúác xong, töi ngöìi troâ chuyïån vúái baác vaâ Lan, àuâa vúái hai chaáu Àûác, Minh maäi àïën hún chñn giúâ múái vïì phoâng töi. Phoâng naây daânh cho khaách vaâ úã àêìu nhaâ, tröng ra vûúân, caãnh rêët àeåp.

Nhaâ baác Haâ cuäng nhû phêìn lúán caác nhaâ khaác úã àêy, mùåt trûúác tröng ra àûúâng vaâ caách àûúâng möåt khoaãng sên nhoã, phña sau laâ vûúân liïìn nhau thaânh möåt khu röång lúán tröìng hoa, rau vaâ cêy ùn quaã. Bïn kia khu vûúân laâ àöìi thêëp tröng thöng, nhêëp nhö nhûäng maái chuâa, noác thaáp... Phoâng khaách naây liïìn vúái xalöng úã phña trûúác vaâ caách caác phoâng khaác trong nhaâ möåt daäy haânh lang. Ngang àêëy, bïn kia haânh lang laâ phoâng baác Haâ. Phña trûúác, gian baân thúâ Phêåt. Àùçng sau, phoâng cuãa Lan, cuäng tröng ra vûúân. Töi vïì trong phoâng àõnh nguã súám nhng caãnh àïm vùæng veã cuãa Àaâ Laåt múâ sûúng böîng khiïën töi buöìn buöìn.

Töi sûåc nhúá laåi chai rûúåu baån cho, beân àem ra múã uöëng möåt mònh, ngöìi tröng ra vûúân. Trong vûúân ban ngaây thêëy roä tûâng luöëng hoa, luöëng rau, naâo bùæp caãi, su haâo, haânh, àêåu têy... naâo layún, höìng, cuác... caác loaåi. Rau xanh, hoa àuã maâu sùæc, àêët xúái àoã túi, tröng nh trïn tranh. Ban àïm trong sûúng muâ vaâ aánh àiïån, nhûäng taán cêy, luöëng hoa, luöëng rau, coá luác tröng thêëy múâ múâ, luác xoaá nhoaâ trong sûúng, hû hû thûåc thûåc. Töi böîng nhúá nhûäng àïm muâa thu, tûâ kyá tuác xaá trïn àöìi Xtrahöëp úã Praha, töi nhòn xuöëng lêu àaâi Húratxany, nhaâ thúâ Thaánh Ghuy, khu Mala Vtrana, nhòn qua cêìu Saclú, trïn söng Vöntava, nhòn têån trung têm thaânh phöë cöí vúái cöng trûúâng, toaâ thõ saãnh, nhaâ thúâ Do Thaái, àaâi tûúång Giùng Hutxú... caã Praha cöí kñnh àang chòm trong sûúng. Töi nhúá caác nûúác baån Tiïåp Khùæc, Liïn Xö, nhûäng àêët nûúác khaác töi àaä ài qua. Nhúá miïìn Bùæc, Haâ Nöåi, nhúá tuöíi thú cuãa mònh, nhúá lan man, têm tû nhû múâ trong sûúng. Böîng coá tiïëng goä cûãa nheâ nheå. Töi húi ngú ngaác quay nhòn laåi vaâ àûáng lïn ra múã cûãa :

- aâ, em !
- Anh coân thûác ?
- Em vaâo chúi.
Lan bûúác vaâo húi ngêåp ngûâng, röìi ài thùèng àïën xalöng, nhòn chai rûúåu trïn baån gioång vui lïn :
- Caác anh cuäng uöëng rûúåu aâ ?
Töi ngöìi xuöëng, nhòn Lan cûúâi baão :
- Em ngöìi !

Lan vêîn àûáng :
- Sao anh khöng baão lêëy ly ?
Àïí cho tiïån, töi àaä uöëng bùçng cheán uöëng traâ trong phoâng. Töi traã lúâi Lan :
- Thöi, uöëng vêåy cuäng àûúåc.
Ai laåi vêåy, em ài lêëy ly nheá.
Lan chúám bûúác ài coân quay laåi :
- Anh àõnh möåt mònh uöëng caã chai aâ ? Uöëng khöng coá gò nhùæm aâ?
Lan túi cûúâi, vöìn vaä. Töi lùæc àêìu :
- Thöi àûâng lêëy thïm gò khaác. Anh quen uöëng vêåy.
- Anh vêîn thûúâng uöëng sex.
Töi khöng traã lúâi thùèng, hoãi trúá ài :
- Caác chaáu nguã hïët röìi aâ ?
- Daå.
- Baác niïåm Phêåt àùçng trûúác ?
- Daå.

Mùæt Lan vêîn khöng rúâi khoãi mùåt töi, miïång vêîn cûúâi, traã lúâi nh khöng quan têm àïën àiïìu töi hoãi. Àiïìu Lan quan têm vêîn laâ chai rûúåu kia, töi möåt mònh ngöìi uöëng "sex" vaâ khöng cêìn thûác nhùæm. Lan quay ài, vûâa ài vûâa noái :

- Àïí em ài lêëy ly.
Ra àïën cûãa coân quay laåi :
- Anh múâi em uöëng vúái nheá.

Gioång nghõch ngúåm, cûã chó nhanh nhaãu khaác hùèn ngaây thûúâng. Hònh nhû Lan thêëy töi uöëng rûúåu laâ möåt khaám phaá gò thñch thuá àöëi vúái Lan, töi khöng coân àaáng e ngaåi. Lan coá thïí thên mêåt vúái töi... Thaái àöå àoá cuãa Lan khiïën töi húi ngêín ngú ài möåt luác. Khi bònh tônh laåi thò Lan àaä trúã vaâo, tay cêìm hai chiïëc ly pha lï vaâ möåt höåp thuöëc laá "555" àùåt xuöëng baân. Höåp thuöëc àaä boác giêëy boáng, nhng múã ra vêîn coân àang àêìy nguyïn. Ngay tûâ höm töi múái àïën, baác Haâ baão lêëy thuöëc cho töi huát, töi tûâ chöëi. Töi khöng nghiïån thuöëc. Lan múã höåp thuöëc àûa àïën phña töi.
- Anh thûúâng khöng huát, nhûng huát vêîn àûúåc chûá ?
Phaãi, töi huát àûúåc, tuy khöng thñch. Lan múâi, töi cêìm lïn möåt àiïëu. Lan keáo höåp thuöëc vïì phña mònh, cuäng lêëy ra möåt àiïëu. Töi cêìm höåp diïm Lan àïí xuöëng baân, queåt lûãa chêm thuöëc cho Lan. Töi cuäng chêm cho töi, vûâa laâm vûâa thoaáng nhúá laåi rêët nhanh laâ tûâ ngaây àïën àêy töi cha thêëy Lan huát thuöëc. Caác chiïëc gaåt taân trong nhaâ àïìu saåch. Ngûúâi thûúng yïu vaâ nuöi con kyä nhû Lan chùæc khöng àoáng cûãa laåi huát thuöëc trong phoâng riïng. Lan cêìm vaâo cuâng vúái höåp thuöëc khöng phaãi möåt höåp queåt maáy, chùèng haån chiïëc zipö, maâ chó laâ möåt bao diïm... Tuy vêåy, Lan ngöìi huát toã ra rêët thaânh thaåo.

Thaânh thêåt töi coi Lan nhû cö em gaái. Biïët loâng Lan àang nùång chôu nhûäng mùåc caãm vaâ lo êu töi àõnh buång seä noái chuyïån nhiïìu vúái Lan. Tuy nhiïn àïën têån höm nay, cha lêìn naâo töi àûúåc noái chuyïån lêu vúái Lan, vò thò giúâ töi vïì trong nhaâ baác Haâ khöng nhiïìu, möîi khi vïì baác thûúâng hoãi caác thûá chuyïån, hai àûáa nhoã cuäng quêën lêëy töi, Lan laåi deâ dùåt, thên mêåt nhûng chûa lêìn naâo toã ra chuyïån troâ cúãi múã vúái töi. Àïm nay, töi sùæp rúâi Àaâ Laåt ngöìi buöìn möåt mònh. Lan vaâo, töi vui mûâng tûúãng seä àûúåc chuyïån troâ vúái Lan nh vúái cö em gaái khöng may mùæn, nhng Lan laåi àoâi uöëng rûúåu, ngöìi huát thuöëc, thaái àöå, cûã chó khaác ngaây thûúâng. "Cö beá" muöën gò ?... Töi thaãn nhiïn àêíy möåt chiïëc ly vïì phña Lan, keáo vïì mònh möåt chiïëc, cêìm chai rûúåu lïn :

- Em uöëng ?
Lan khöng ngêìn ngûâ, gêåt àêìu :
- Anh cho em xin möåt ly.

Töi roát rûúåu cho Lan, cho töi. Lan chúåt hoãi :
- Mai anh vïì ?
Gioång Lan húi àúåm buöìn, töi caãm àöång, gêåt àêìu.
Lan nêng ly :
- Chuác anh ài àûúâng maånh khoeã.
Töi chaåm ly vúái Lan, chuác laåi.
- Anh chuác Lan vui.
Lan uöëng caån rûúåu, àùåt ly xuöëng nhòn töi :
- Anh chûa hoãi gò vïì àúâi em.
Miïång Lan cûúâi móm, mùæt anh aánh tinh nghõch, cêu hoãi nhû àaä chuêín bõ trûúác, thaách thûác. Töi chùèng chuát súân loâng :
- Baác coá cho anh biïët qua...
Töi thïm :
- Hoaân caãnh trong naây...
Töi dûâng laåi, khöng muöën giaãi thñch daâi doâng. Lan thöng minh, mau hiïíu. Lan tiïëp liïìn theo lúâi töi :
- Vò vêåy anh khöng cêìn hoãi em, cuäng hiïíu ?
Cêu hoãi móa mai, khiïu khñch thêåt sûå. Töi khöng khoãi ngaåc nhiïn. Àiïìu gò àaä xaãy ra trong àúâi Lan ?... Haâng ngaây Lan hiïìn dõu daåy con, chùm chó giuáp meå laâm vûúân, raãnh ra thò àoåc saách, nghe nhaåc... ài ra ngoaâi khöng phêën son loeâ loeåt, cuäng aáo boá, quêìn loe nhûng vûâa phaãi, diïån kñn àaáo, giaãn dõ. Vêåy maâ luác naây trûúác mùåt töi cöë toã ra trêng traáo. Töi ngöìi suy nghô, mú maång, böîng nghe Lan noái nhû tûâ xa :

- Anh cho em ly nûäa.
Töi nhòn xuöëng baân, cêìm chai roát cho Lan, cho töi :
- Anh coá ngaåc nhiïn khöng ?
- Gò ?
- Em huát thuöëc, uöëng rûúåu...
Lan tiïëp luön :
- Höìi úã Huïë em uöëng, em huát nhiïìu lùæm. Vïì àêy, súå meå em mùæng, em khöng huát, khöng uöëng, àïm nay tònh cúâ àûúåc uöëng, àûúåc huát thuöëc vúái anh. Töi coá nghe baác Haâ noái laâ vïì sau naây Lan khöng úã Saâi Goân vúái chöìng, maâ ra Huïë vûâa ài daåy vûâa hoåc tiïëp - Lan coá chûáng chó cûã nhên vùn khoa, vaâ cuäng àaä töët nghiïåp àaåi hoåc s phaåm Anh vùn, xin vïì daåy taåi àêy gêìn àûúåc möåt nùm thò Àaâ Laåt giaãi phoáng. Nay Lan nghó úã nhaâ vò trûúâng àang sùæp xïëp àïí coá thïí múã laåi. Lan laåi hoãi töi :
- Anh coá thñch khiïu vuä khöng ? úã Liïn Xö, Tiïåp, sinh viïn, thanh niïn vêîn khiïu vuä nhû úã Phaáp, úã Anh chûá ?
"Cö beá" muöën dêîn cêu chuyïån àïën àêu ? Töi traã lúâi ngay thêåt :
- Vêng, àoá laâ giaãi trñ thûúâng ngaây cuãa hoå. Khiïu vuä laâ möåt nghïå thuêåt...
- Coân úã miïìn Bùæc ?
Töi biïët laâ tûâ höm giaãi phoáng àïën nay Lan coá ài höåi hoåp, nhng khöng nhêån laâm cöng taác gò, lêëy cúá coá con nhoã, meå àún chiïëc. Trong xoám êëp khöng laâm , caác baån giaáo viïn, hoåc sinh àïën múâi ruã cuäng lêín traánh. Lan baão töi laâ nïëu àûúåc goåi ài daåy nûäa thò daåy, khöng thò úã nhaâ giuáp meå tröìng hoa, baán hoa. Khöng coân tröìng hoa baán hoa àûúåc thò tröìng rau, baán rau. Lan coá veã chaán chûúâng. Töi àaä nhiïìu lêìn khuyïn Lan ài höåi hoåp, cöng taác, àïí hiïíu biïët vaâ goáp àûúåc phêìn naâo cho caách maång thò cöë gùæng goáp. Nhûäng luác àoá Lan im lùång. Bêy giúâ Lan vêîn im lùång, röìi chòa chiïëc ly qua phia töi :

- Anh cho em ly nûäa.
- Em uöëng gò nhiïìu vêåy ?
Töi hoãi nhûng vêîn roát. Cho Lan. Cho töi. Lan àang noái :
- Anh àûâng lo, em uöëng chùæc khöng bùçng anh, khöng hïët àûúåc caã chai. Nhng coá luác möåt mònh em cuäng uöëng àûúåc nûãa chai. Lan uöëng, àùåt ly xuöëng, chúåt thúã daâi nhòn töi.
- Anh àûâng giêån, meå em coá noái vúái em vïì àiïìu baác trai vaâ cha em hûáa heån vúái nhau. Nhûng em khöng tûúãng tûúång àûúåc anh ra thïë naâo. Anh caách xa em quaá !... Meå em cuäng coá kïí chuyïån baác trai ài khaáng chiïën, anh ra ngoaâi Bùæc. Chuyïån cha em laâm cho caách maång, sau naây bõ bïånh chïët cuäng vò bõ tra têën nhiïìu, vïì chaåy chûäa khöng khoãi. Em thûúng cha em, phuåc baác vaâ anh, nhûng khöng thïí naâo tûúãng tûúång àûúåc ra anh laâ... chöìng cuãa em. Chöìng em, em nghô khöng thïí laâ ngûúâi caách maång. Em cuäng khöng bao giúâ nghô mònh laâm caách maång. Laâm sao nöíi ! Em ài hoåc cöë chùm chó àïí thi àöî, sau naây ra kiïëm möåt viïåc laâm, lêëy möåt ngûúâi chöìng cuäng nh em, khöng quan quyïìn, tûúáng taá gò cao sang, chó söëng taåm àuã, nuöi àûúåc con caái. Em nghô vêåy... Anh úã miïìn Bùæc, theo caách maång, caâng xa vúâi àöëi vúái em, nïn khi em biïët yïu, tònh yïu cuãa em theo hûúáng khaác.

Höìi êëy, töët nghiïåp tuá taâi xong úã Àaâ Laåt em xuöëng Saâi Goân hoåc àaåi hoåc. Em quen biïët anh Lûúng cuäng úã Nha Trang vaâo. Anh êëy sùæp ra àaåi hoåc. Chuáng em yïu nhau. Xin löîi anh, em cho àoá laâ möëi tònh trong trùæng, àñch thûåc. Anh êëy töët nghiïåp xong, chuáng em baân anh êëy nïn lïn Àaâ Laåt gùåp meå em, thûa chuyïån ài hoãi em. Àuáng vaâo dõp àoá anh êëy laåi àûúåc tin ài hoåc úã Canaàa, anh êëy rêët khöí têm, duâng dùçng àõnh khöng ài, nhûng em khuyïn nïn ài. Em khöng thïí ñch kyã vúái ngûúâi em thêåt loâng yïu thûúng. Thúâi gian trûúác khi anh êëy ài laâ nhûäng ngaây thaáng tröån lêîn haånh phuác vaâ àau buöìn cuãa chuáng em. Chuáng em quêën quyát bïn nhau, ài chúi cuâng nhau, cûúâi khoác vúái nhau. Em lo cho anh êëy moåi thûá.

Anh êëy rêët vuång, khöng nhûäng tûâ chiïëc aáo len, àöi têët tay, em àan cho anh êëy, maâ àïën aáo quêìn, loaåi len, daå, maâu sùæc, kiïíu may, kiïíu giaây, cravates... àïìu chñnh tay em choån mua sùæm cho anh êëy. Àïën ngaây anh êëy ra sên bay, em khoác nhû mûa. Taåi phi trûúâng Tên Sún Nhûát maáy bay sùæp cêët caánh, anh êëy vêîn coân àoâi úã laåi. Em vûâa nñu anh êëy khöng muöën àïí ài, vûâa àêíy anh êëy ra sên bay. Maáy bay cêët caánh, em ngêët trïn tay caác baån anh. Caác baån anh àa em vïì nhaâ troå cuãa caác anh, em múái tónh laåi vaâ vêîn coân nùçm khoác suöët buöíi... Coá leä caác anh úã ngoaâi àoá cho tònh yïu nh vêåy laâ yïëu àuöëi, treã con. Caác anh cho tònh yïu trong naây toaân nhûäng chuyïån nham nhúã. Nhûng àöëi vúái em, tònh yïu giûäa anh Lûúng vaâ em laâ tònh yïu thiïët tha àñch thûåc, maâ khöng bao giúâ em coá thïí quïn... Lan kïí luön möåt húi, gioång chên thêåt, nhng nghe vêîn thêëy coá gò nh àaä sùæp àùåt trûúác, coá yá kïí maåch laåc cho töi nghe. Lan dûâng laåi. Mùåc dêìu töi húi khoá chõu vò mêëy cêu sau chûáng toã laâ Lan vêîn nùång mùæc caãm bõ khinh khi, bõ hiïíu lêìm, nhng töi vêîn thêëy rêët thûúng Lan. Thûúng thên phêån cuãa nhûäng cö gaái trong xaä höåi cuä úã miïìn Nam naây thêëy haånh phuác mong manh, khöng baão àaãm. Töi hoãi :

- Lûúng bêy giúâ úã àêu ?
Lan chòa chiïëc ly qua phña töi :
- Anh cho em ly nûäa.

Lêìn naây töi muöën can ngùn Lan thêåt :
- Thöi em uöëng vêåy àuã röìi. Anh cuäng khöng uöëng nûäa. Töi cêìm chai rûúåu àõnh giêëu dûúái baân, nhng Lan nùn nó :
- Àûâng anh, anh cûá uöëng tiïëp vaâ cho em uöëng vúái.

Caái nhòn, gioång noái cuãa Lan khöng hiïíu sao laâm loâng töi mïìm yïëu. Töi khöng thïí khöng chiïìu theo Lan. Töi roát rûúåu, cuâng uöëng vúái Lan möåt ly nûäa. Lan àùåt ly xuöëng, khöng chúâ töi hoãi laåi lêìn thûá hai, traã lúâi vaâ noái tiïëp :

- Anh Lûúng hiïån vêîn úã Canaàa. Anh töët nghiïåp xong, úã luön laåi laâm bïn àoá, nghe noái cuäng trong höåi àoaân Viïåt kiïìu xu hûúáng Viïåt. .. aâ quïn, xu hûúáng caách maång, nïn cuäng bõ bïn naây laâm khoá dïî. Nhng vïì sau em khöng nghô àïën anh êëy nûäa. Em cöë xua hònh aãnh anh êëy ra khoãi àúâi em, vò nghô àïën hay tûúãng ra ngaây anh êëy trúã vïì, gùåp laåi, em chïët mêët. Phaãi khöng anh, úã àúâi ngûúâi ta súå laâ súå nhûäng caái gò quaá töët àeåp, nhûäng caái gò maâ trûúác mùåt mònh tûå thêëy quaá xêëu xa. Phaãi khöng anh ?
Lan nhòn thùèng vaâo töi. Töi cha kõp nùæm hïët yá cuãa Lan trong cêu sau naây, vêîn gúång cûúâi êëp uáng traã lúâi chung chung :
- Em àûâng nghô àiïìu gò quaá àaáng. Trong nhûäng biïën chuyïín lúán cuãa xaä höåi nh hiïån nay, mònh phaãi bònh tônh...
Nhûng Lan lùæc àêìu nhû khöng muöën nghe lúâi töi. Lan noái :
- Anh àïí em kïí tiïëp anh nghe.
Lan tûå vúái tay cêìm chai rûúåu roát cho töi, cho Lan. Töi khöng àuã can àaãm nùæm giûä tay Lan laåi. Töi chó thúã daâi noái :
- Em khöng nïn uöëng nhiïìu vêåy. Anh khöng muöën ! Lan bûng ly rûúåu uöëng caån, liïëm möi, khöng nhòn töi noái :

- Em keã tiïëp anh nghe. Höìi àoá anh Lûúng cuâng vúái ba anh nûäa thuï möåt gian phöë ùn úã chung vúái nhau. Anh Lûúng ài röìi, caác anh kia giao chòa khoaá cuãa anh êëy cho em giûä, baão em cûá muöën àïën múã cûãa vaâo luác naâo thò múã. Em cêët chòa khoaá vaâ tûâ höm àoá cûá àïën múã cûãa, ngöìi trïn giûúâng cuä cuãa anh Lûúng maâ khoác. Em nhúá tûâng giêy phuát àaä söëng bïn nhau, nhúá tûâng lúâi noái, cûã chó cuãa anh êëy. Möåt höm em àang nùçm khoác nhû vêåy trïn giûúâng anh Lûúng thò Phûúác vïì. Phûúác laâ baån anh Lûúng, úã chung nhaâ àoá vaâ àang hoåc trûúâng thuöëc. Phûúác khuyïn giaãi em, ruã em ài chúi. Buöìn quaá em cuâng ài. Phûúác chùm soác em, tòm moåi caách àïí em khuêy khoaã, vaâ saáu thaáng sau, möåt àïm anh êëy àûa em vaâo chúi trong phoâng thûåc têåp cuãa anh êëy úã bïånh viïån, em àaä ngaä vaâo tay anh êëy...

Töi vêîn nhòn lïn mùåt Lan nhû bònh thûúâng, nhûng trong loâng nhoái lïn. Thûúng ? Giêån ? Vaâ coá leä vò rûúåu cuäng àaä ngêëm vaâo loâng töi. Lêìn naây chñnh töi khöng àúåi Lan àoâi, töi cêìm chai roát rûúåu cho Lan, cho töi. Lan uöëng, töi uöëng vaâ Lan kïí tiïëp :

- Mêëy thaáng sau em thêëy khaác trong ngûúâi. Em hoãi, anh êëy khaám cho em: em coá thai ! Em giuåc anh êëy lïn Àaâ Laåt gùåp meå em. Luác àoá coá baån àaä heá cho em biïët laâ Phûúác chúi búâi nhiïìu, nhûng naâo em coá tin.

Caác baån coá thïí ghen gheát em. Lïî hoãi cuãa em tiïën haânh. Meå em biïët chuyïån riïng cuãa em, coá buöìn phiïìn nhûng cuäng àaânh vêåy. Àaám cûúái em töí chûác khaá linh àònh, nhû ng vöåi vaä. Em vêîn ài hoåc, nhûng tñnh tònh thay àöíi, hay caáu kónh, rêìu rô. Em khöng viïët thû cho anh Lûúng nûäa, khöng daám nghô àïën anh êëy. Nhiïìu àïm nhû vêåy, em dêåy thuï tùæc xi àïën bïånh viïån tòm Phûúác. Dêìu sao bêy giúâ anh êëy cuäng laâ chöìng em, chó anh êëy laâ coá thïí an uãi em. Bïånh viïån naây àaä quen mùåt em, biïët em laâ vúå Phûúác, em vaâo ài thùèng àïën phoâng trûåc cuãa anh êëy. Phoâng anh êëy cûãa àoáng, nhûng àeân saáng. Em ài ngang qua cûãa söí, nhòn bïn trïn reâm cûãa vaâo trong phoâng, böîng laånh caã ngûúâi. Trïn giûúâng anh êëy àang nùçm vúái möåt ngûúâi àaân baâ khaác. Ngûúâi em àaä nghe caác baån xò xaâo laâ àaä ài laåi vúái anh êëy tûâ trûúác ngaây cûúái em, möåt ca sô. Em laão àaão võn vaâo tûúâng, lùång leä thuï xe vïì...

Lan cuái àêìu, thúã daâi. Töi muöën goåi thêìm : "Lan !" nhûng àaä kòm giûä laåi àûúåc. Töi roát rûúåu cho Lan, cho töi, cuâng uöëng, khöng coân nghô chuyïån can ngùn Lan àûâng uöëng nûäa. Lan tiïëp :

- Sau àoá em vïì Àaâ Laåt thûa hïët chuyïån vúái meå em, àoâi ly dõ. Meå em khuyïn khöng nïn hêëp têëp, àïí xem anh êëy coá biïët ùn nùn höëi löîi khöng ? Àaân öng trong naây nhû vêåy laâ thûúâng, ngûúâi kia laâ haång ca sô, nïëu chöìng em biïët nghô laåi thò em khöng nïn heåp hoâi. Em àïí mùåc meå em tòm gùåp Phûúác. Em xin ra hoåc tiïëp vùn khoa úã Huïë. Vaâo dõp àoá cêåu ruöåt em úã Phaáp vïì daåy àaåi hoåc Huïë. Em ra úã nhaâ cêåu. Em biïët uöëng rûúåu, huát thuöëc laá tûâ àoá. Cêåu em söëng úã Phaáp quen, àïí em tûå do. Thuöëc laâ vaâ rûúåu têy úã nhaâ cêåu khöng thiïëu. Em têåp khiïu vuä, ài caác bars... - Lan noái nhanh nhû muöën kïët thuác mau cêu chuyïån - Anh Phûúác ra Huïë gùåp em mêëy lêìn, nùn nó, nhng em laånh luâng, baão anh àïí yïn em hoåc. Anh êëy vïì Saâi Goân bõ àöång viïn vaâo quên àöåi, baác sô quên y, vêîn ài laåi vúái ngûúâi kia, sau thuï nhaâ úã hùèn vúái cö ta, nay àaä coá vúái cö ta ba àûáa con. Lan dûâng. Töi laåi hoãi :

- Vêåy chaáu Àûác laâ con cuãa Phûúác ?
- Daå con anh êëy.
- Coân con Minh ?
- Daå cuäng con anh êëy.
Töi tröë mùæt nhòn. Vêåy laâ thïë naâo ? Lan cûúâi, caái cûúâi thêåt tònh laâm töi khoá chõu :
- Anh lêëy laâm laå lùæm aâ ? Anh cho em ly nûäa.
Töi roát rûúåu cho Lan, khöng roát cho töi. Lan uöëng, àùåt ly xuöëng nhñu maây nhòn thùèng vaâo mùåt töi. Töi nhòn traánh ài. Lan kïí :
- Con Minh cuäng laâ con anh Phûúác. Em vêîn coá noá vúái anh êëy sau khi em ra úã Huïë. Taåi àêy, nghe tin anh êëy bõ àöång viïn, röìi úã vúái ngûúâi kia, coá con vúái cö ta, em nhêët quyïët vaâo Saâi Goân ly dõ vúái anh êëy. Höìi àoá thùçng Àûác àaä àûúåc möåt tuöíi. Em vaâo gùåp, anh êëy toã ra àau khöí, höëi hêån, vaâ cuäng àöìng yá ly dõ nhûng baão em haäy thû thaã cho anh êëy thïm ñt lêu. Anh êëy nùn nó em, vaâ em mïìm loâng nghô dêìu sao em cuäng àaä möåt lêìn laâ vúå anh êëy, em chiïìu theo anh êëy. Sau àoá em rêët höëi hêån, laåi möåt lêìn nûäa mònh yïëu àuöëi, khöng laâm chuã àûúåc mònh.

Thêëy em bûát rûát, khöí súã, anh êëy trao cho em ba viïn thuöëc, baão vïì Huïë möîi ngaây uöëng möåt viïn, seä khöng chuyïån gò. Em yïn têm vïì Huïë uöëng thuöëc vaâo, heån anh êëy mêëy thaáng sau seä vaâo ly dõ. Nhûng mùåc dêìu uöëng thuöëc, ngûúâi em vêîn coá triïåu chûáng àaáng lo. Em nghi hoùåc ài khaám baác sô. Baác sô hoãi em coá uöëng thuöëc dûúäng thai khöng maâ caái thai trong buång rêët khoeã. Vêåy laâ em laåi coá thai. Anh êëy cho em uöëng thuöëc dûúäng thai, khöng phaãi thuöëc ngûâa thai. Anh êëy cöë buöåc àúâi em vaâo vúái anh êëy. Con Minh ra àúâi, nhûng tûâ àoá àïën nay em khöng àïí anh êëy gùåp mùåt nûäa, cho àïën ngaây anh êëy ài hoåc têåp. Nhûäng cêu sau naây Lan noái nhanh. Töi gêìn nhû khöng nghe nûäa. Töi roát rûúåu cho töi, quïn roát cho Lan. Töi uöëng, ngûúâi hûâng hûâng giêån dûä. Giêån ai ? Tïn kia hay Lan ? Lan nhòn töi, mùåt khöng nhûäng trúã laåi bònh thûúâng maâ coân tuãm tóm cûúâi :
- Anh khöng cho em uöëng aâ ?
Lan tûå tay cêìm chai roát ra uöëng. Tûâ àoá chuáng töi khöng coân nhúá roát rûúåu cho nhau hay múâi nhau, maâ cûá ai muöën thò vúái tay cêìm chai roát uöëng. Lan noái tiïëp giûäa nhûäng ly rûúåu, noái nhû kïí chuyïån vúái ngûúâi khaác, àöi khi gioång nhû móa mai :

- Anh êëy muöën vêåy, nhûng em thò mùåc kïå. Em cuäng khöng nhùæc àïën chuyïån ly dõ nûäa. Con anh êëy, anh êëy coá thïí ra thùm, anh êëy gûãi tiïìn nuöi. Vïì phêìn em, em coi anh êëy nh ngûúâi àaä coá lêìn quen biïët nhng nay khöng thïí gùåp mùåt. Vò vêåy anh êëy ài hoåc têåp, em vêîn coân laâ vúå àaåi uyá nguyå. em khöng muöën do àoá maâ phaãi toã ra hùng haái vúái caách maång. Cho em ài daåy nûäa thò em seä cöë gùæng daåy cho kõp thúâi thïë. Khöng cho, em úã nhaâ giuáp meå tröìng hoa, buön hoa. Khöng hoa thò rau. Chùæc cuäng chûa àïën nöîi cêëm rau, phaãi khöng anh ?

Töi muöën dûâng Lan laåi baão àûâng noái vêåy, khöng àuáng. Töi thêëy bûåc doåc, muöën nùång lúâi vúái Lan, nhûng àaä kõp tûå kòm chïë... Nhûäng cêu móa mai, chua chaát vûâa röìi, coá lêìn Lan àaä noái, nhng töi nghe vêîn àiïìm nhiïn vò cho àoá laâ phaãn ûáng treã con. Lêìn naây töi böîng thêëy giêån dûä, vò sao ? Töi chúåt nhêån ra vûâa röìi mònh àaä khöng kiïím soaát àûúåc mònh. Mònh àïí bõ cuöën huát theo nhûäng àiïìu Lan kïí vïì chuyïån riïng cuãa Lan - Nhûäng chuyïån chùæc àïìu coá thûåc, nhûng nhiïìu àiïìu Lan cha thêëy hïët löîi lêìm cuãa mònh, nhiïìu àiïìu khaác laåi cöë yá noái quaá lïn. Àïí laâm gò ? ... Tiïëc, giêån cho mònh, hay giêån ngûúâi khaác khöng hiïíu mònh ? Muöën baâo chûäa, bïnh vûåc cho mònh, hay tûå dùçn vùåt, àaây àoaå mònh ? ... Möåt têm traång röëi rùæm khùæc khoaãi maâ mònh àaä àïí cuöën huát theo. Phaãi bònh tônh laåi ! Trong luác àoá Lan àaä noái tiïëp :

- Vúái laåi vúå àaåi uyá thò àaä laâ gò , phaãi khöng anh ? Sau naây em coân chúi vúái tûúáng taá nûäa, vaâ suyát laâm baâ tûúáng. Nay àêët nûúác àaä giaãi phoáng em múái hiïíu ai ài xêm lûúåc, ai bõ xêm lûúåc, ai laâ tay sai ngoaåi bang, ai chiïën àêëu cho Töí quöëc. Trûúác, chiïën tranh úã ngoaâi àúâi söëng cuãa em, úã ngoaâi têìm nghô cuãa em. Em chó biïët ài hoåc, ài laâm, coá con lo nuöi con, hûúãng nhûäng u àaäi cuãa cuöåc àúâi maâ em àûúåc pheáp hûúãng, khöng phaåm àïën cuãa ai. Nay caác anh vïì, ngöìi trûúác mùåt caác anh, nghe nhûäng tiïëng "nguyå", "uyá", "tûúáng", "taá"... em múái thêëy nhöåt, thêëy àùæng cay, só nhuåc, nhûng trûúác àöëi vúái em "quöëc gia" hay "cöång saãn" cuäng vêåy, "caách maång" hay "nguyå" àïìu laâ nhûäng tûâ khöng êm vang gò trong àêìu oác em. Töët, xêëu laâ tûâng con ngûúâi cuå thïí àöëi xûã cuå thïí vúái em thïë naâo.

Sau khi em coá con Minh röìi, em giao thiïåp röång ra. Cêåu em laâ möåt nhên vêåt loaåi Vip úã Huïë, do àoá em cuäng quen biïët nhiïìu. Em ài caác bals de famille. Em cheâo peárissoire trïn söng Hûúng, chúi tennis. Möåt öng tûúáng úã Huïë, nïëu noái tïn chùæc anh biïët, múâi em vaâo chúi úã sên cêu laåc böå sô quan cuãa hoå, em vaâo. Öng ta quen em tònh cúâ, vò nhûäng nùm àoá em vûâa hoåc vûâa ài daåy. Em ài chiïëc mini coân àïën ngaây nay àoá, maâ lïn xe laâ em phoáng nhû àiïn. Trong thaânh nöåi, chöî ngaä ba queåo qua trûúâng em daåy, saáng naâo em lao xe vaâo cuäng gùåp ö tö cuãa öng tûúáng ra. Xe öng ta tiïìn hö hêåu uãng, ngûúâi vaâ xe khaác phaãi deåp hïët ra hai bïn. Coá lêìn vöåi súå trïî giúâ em cûá phoáng. Lñnh höå vïå öng tûúáng dûâng xe em laåi, naåt nöå. Em cûå laåi, öng tûúáng xuöëng xe àïën gêìn àûáng nghe möåt luác röìi bûúác àïën mùæng tïn sô quan kia xin löîi em. Vêåy laâ tûâ àoá öng tûúáng tòm laâm quen em. Àiïìu àoá khöng khoá, vò em coá ngûúâi anh hoå laâ sô quan trong böå tham mu cuãa öng. Qua ngûúâi anh hoå naây, öng ta múâi em vaâo chúi tennis trong cêu laåc böå sô quan. Em ài. Öng ta hoãi, biïët chuyïån giûäa em vaâ Phûúác, öng ta mùæng chûãi Phûúác thêåm tïå vaâ hoãi em coá muöën öng ta trûâng trõ Phûúác khöng ? Têët nhiïn em khöng àïí bõ mang ún möåt caách heân haå nhû vêåy.

Öng ta múâi em dûå caác buöíi daå höåi úã t dinh öng ta, dûå khiïu vuä, em àïìu traánh. Khöng phaãi vò öng ta àaä coá vúå, àêu cuäng hai ba baâ chñnh thûác, vaâ coá con lúán maâ em súå. Em muöën toã ra khöng phaãi vò öng ta laâ öng tûúáng thò muöën gò àûúåc nêëy. Phaåm vi oai quyïìn cuãa con ngûúâi coá giúái haån, thúâi naâo cuäng vêåy. Nhûng thêåt tònh coá nhûäng luác em cuäng thêëy xuác àöång, nhû möåt lêìn meå em àau nùång àaánh àiïån goåi em, nhûng em khöng mua àûúåc veá maáy bay. Em than thúã vúái ngûúâi anh hoå. Anh ta noái laåi vúái öng tûúáng, öng ta kyá lïånh cho anh êëy laái xe gñp àûa em vaâo Phuá Baâi, mua veá cho em, baão laâ em lïn maáy bay, maáy bay cêët caánh, anh êëy múái àûúåc vïì trònh laåi vúái öng ta. Em cûá nghô nh vêåy, nïëu cha giaãi phoáng thò khöng biïët em coá laâ baâ tûúáng khöng, dêìu laâ baâ ba baâ tû hay baâ nam baâ baãy gò. Nhûng cuäng may laâ em múái chó laâ baâ àaåi uyá, anh coân ngöìi nghe em noái chuyïån, nïëu em laâ baâ àaåi tûúáng chùæc anh khöng nhòn mùåt em, phaãi khöng ? Lan nhòn thùèng vaâo mùåt töi, hoãi, miïång chuám chñm cûúâi, chúâ nhûäng phaãn ûáng dûä döåi cuãa töi. Töi seä cùm tûác, seä toã ra, noái lïn nhûäng lúâi khinh gheát, giêån dûä... Nhûng khöng, töi àaä bònh tônh hùèn laåi. Töi móm cûúâi baão Lan :
- Anh muöën veä Lan !
Cêu noái nghe nhû chùèng ùn nhêåp gò vaâo cêu chuyïån cuãa Lan. Lan ngú ngaác. Nh cha nghe roä töi muöën noái gò. Cha hiïíu gò. Mùåt Lan àang àoã höìng, mùæt long lanh, möi chuám chñm, böîng nhiïn àúâ àêîn ngêy daåi. Töi nh khöng chuá yá, quay lui nhòn giaá veä, cùåp giêëy, höåp buát maâu, xïëp goån trong möåt goác phoâng, nhùæc laåi tûå nhiïn :

- Anh muöën veä em.
- Veä em ?
Lan gêìn nhû kïu lïn, lùåp laåi, thaãng thöët :
- Veä em.
Lan ngöìi thuåt luâi sêu vaâo trong ghïë nh muöën traánh töi, nh súå töi veä Lan ngay vaâo luác naây, vúái bao nhiïu chuyïån Lan vûâa kïí. Nhûng töi toã ra khöng chuá yá, khöng coân nhúá nhûäng chuyïån àoá. Töi baão laâ àaä coá yá àõnh veä Lan tûâ nhûäng höm trûúác, nhûng röìi hïët ài thùm núi naây àïën núi khaác, töi chûa noái àûúåc vúái Lan. Àïm nay khöng coân kõp nûäa, nhûng lêìn sau vaâo töi seä veä, chùæc Lan àöìng yá? Töi muöën veä, vò töi vïì trong naây àaä söëng dêåy trong töi bao nhiïu kyã niïåm : Hoaâ Àa, Phan Thiïët, nhûäng nöîng caát, nhûäng haâng me.

Hai gian bïånh viïån vaâ phoâng bûu àiïån. Baác Haâ trai, baác gaái quêìn quêåt ngaây àïm vúái nhûäng bïånh nhên ngheâo khöí. Cha töi ngaây ngaây chaåy àûa thû khùæp huyïån. Meå töi möîi buöíi saáng súám dêåy xuöëng Phan Rñ Cûãa mua caá... Nhûäng chuyïën xe ngûåa khuya, moáng sùæt chaåm àaá mùåt àûúâng toeá lûãa, roi ngûåa quêët löëp böëp lïn trêìn xe... Röìi cha töi ài khaáng chiïën, lùån löåi tûâ chiïën khu xuöëng, baác Haâ trai leán luát tûâ trong thõ xaä Phan Thiïët ra. Giûäa àïm khuya hay trûa nùæng, hai maái àêìu baåc chuåm laåi trïn nöîng caát, trong boáng cêy rûâng. Cho àïën ngaây cha töi hy sinh úã Thaáp Chaâm, baác Haâ trai bõ tuâ töåi, tra têën, vïì bõ bïånh chïët... Töi veä vò nhûäng àiïìu àoá. Nhûäng àiïìu söëng dêåy trong töi, töi nh dang thêëy ngay trûúác mùæt. Töi kïí laåi thiïët tha, chên thaânh. Lan ngöìi nghe luác àêìu vêîn coân nhû khöng hiïíu, khöng tin àiïìu mònh nghe. Vïì sau ngúác mùæt àùm àùm nhòn töi, àïën möåt luác nh khöng coân nhòn thêëy töi na, nûúác mùæt traâo ra. Cuöëi cuâng Lan guåc xuöëng baân, hai vai rung lïn, Lan nûác núã. Töi lùång yïn ngöìi nhòn, biïët nhûäng doâng nûúác mùæt kia àang cuöën búát ài nhûäng chöëng àúä, thaách thûác vaâ caác thûá móa mai, chua chaát, vö lyá vaâ treã con. Loâng Lan seä nheå dêìn ài. Töi nhû cuäng thaáo gúä àûúåc búát möåt ñt nhûäng bêån têm.

CAI NÚ HÒNH CON BÛÚM
Cao Xuên Lyá
Vûâa chaåy àïën àêìu àûúâng thùçng Hûng trúã laåi ngay, noá sûåc nhúá con Lan àaä noái vúái noá laâ saáng nay con Lan phaãi ài nha sô nhöí rùng.
Thùçng Hûng súå nhêët laâ phaãi ài nha sô, ngöìi trïn caái ghïë cao nghïåu, phaãi haá miïång cho öng nha sô lêëy caái khoan, khoan seâ seâ vaâo rùng thêëy maâ úán. ÊËy vêåy maâ hònh nhû con Lan khöng biïët súå nïn höm qua coân khoe: "Saáng mai tao ài nha sô nhöí rùng, meå tao noái vêåy". Trúâi úi ! ài nha sô maâ noá laâm nhû àûúåc ài súã thuá khöng bùçng. Chùæc con naây chûa ài nha sô bao giúâ nïn khöng biïët súå. Thùçng Hûng àõnh noái huâ con Lan mêëy cêu nhûng röìi thêëy töåi nghiïåp nïn laåi thöi.

Höìi coân úã àaão, gia àònh noá vaâ gia àònh con Lan úã chung möåt goác nhaâ, töíng cöång laâ nùm ngûúâi têët caã: hai meå con thùçng Hûng, con Lan vaâ böë meå noá. Röìi khi biïët caã hai gia àònh àïìu àûúåc ài UÁc thò meå noá vaâ meå con Lan coá veã thên nhau hún. Vaâ bêy giúâ thò caã hai gia àònh àïìu ruã nhau doån vïì khu Dulwich Hill naây sinh söëng. Noá nghe meå noá noái úã àêy tiïån, gêìn xe lûãa, xe buyát, laåi khöng quáa xa Marrickville laâ núi coá nhiïìu cûãa haâng buön baán cuãa ngûúâi Viïåt. Thùçng Hûng àaä àûúåc meå noá cho ài Marrickville röìi, dûúái àoá nhiïìu cûãa haâng, àöng àuác hún trïn naây nhiïìu. Coá lêìn noá àoâi meå noá xuöëng thuï nhaâ úã dûúái êëy cho vui nhûng meå noá khöng chõu. Meå noá noái àöng ngûúâi quáa khöng töët, noá khöng hiïíu taåi sao laåi khöng töët, àöng hún thò vui hún chûá coá gò àêu !

Thùçng Hûng trúã vïì nhaâ thò meå noá àaä vaâo phoâng may, vò noá nghe tiïëng maáy kïu "reåc" "reåc" úã trong àoá. Caái maáy kïu lúán quaá nïn meå noá phaãi kï möåt caái chùn úã dûúái cho àúä rung, nhûng hònh nhû cuäng khöng giaãm àûúåc bao nhiïu. Meå noá coân cêín thêån kï caái maáy úã goác phoâng, chöî khöng gêìn vúái nhaâ naâo úã bïn caånh vò meå noá súå ngûúâi ta phaân naân laâ gêy tiïëng àöång lúán quáa. Meå noá thûúâng vaâo phoâng may tûâ saáng súám àïën gêìn trûa múái trúã ra, lo ùn uöëng qua loa, röìi laåi chui vaâo phoâng may nûäa. Coá nhiïìu lêìn meå noá bùæt noá phaãi phuå cùæt chó nûäa, noá rêìu úi laâ rêìu, nhûng möîi lêìn nhû vêåy meå noá laåi hûáa cho caái naây caái khaác, nhûng caái noá thñch nhêët laâ caái xe coá "remote control" thò meå noá laåi khöng cho, baâ noái chúi mêëy thûá àoá uöíng tiïìn, söë tiïìn àoá duâng àïí mua quâa gûãi vïì giuáp baâ nöåi vaâ baâ ngoaåi thò töët hún. Thêëy xin nhiïìu lêìn khöng àûúåc nïn noá khöng daám xin nûäa.

Thùçng Hûng ngöìi xuöëng bêåc thïìm nhòn ra baäi àêåu xe úã phña dûúái. Mêëy caái xe àêåu úã sên àïìu cuä vaâ xêëu. Mai möët lúán lïn noá mua möåt caái thêåt àeåp kia. Xe thïí thao chó coá hai cûãa, múái haách! Noá àaä nhòn thêëy mêëy caái xe àeåp thónh thoaãng chaåy ngoaâi àûúâng vaâ ao ûúác thêåt choáng lúán àïí ài laâm coá tiïìn mua xe. Coá lêìn noá noái àiïìu êëy vúái meå noá, baâ noái: "Muöën sau naây mua xe àeåp thò phaãi hoåc gioãi múái àûúåc!". Noá hoåc cuäng taåm àûúåc vò thónh thoaãng cö giaáo coá khen noá, nhûng gioãi thò chùæc laâ chûa vò trong lúáp nhiïìu àûáa gioãi hún noá. Noá nhúá coá lêìn noá hûáa vúái meå laâ seä cöë gùæng hoåc nhûng thónh thoaãng laåi quïn. Noá bûåc nhêët laâ möîi khi khöng hiïíu baâi khöng biïët hoãi ai, phaãi chi böë noá coân söëng thò chùæc noá hoãi àûúåc.

Thùçng Hûng coân nhúá lêìn cuöëi cuâng ài thùm böë noá úã traåi caãi taåo Suöëi Maáu, luác ra nhaâ thùm nuöi thêëy meå con noá öng coân cûúâi cûúâi. Noá biïët öng cûúâi nhû vêåy nhûng khöng vui àêu, noá coân thêëy meå noá khoác nûäa. Maâ khöng phaãi chó möåt mònh meå noá khoác, mêëy baâ ài thùm nuöi hònh nhû baâ naâo cuäng khoác!

Qua kyâ thùm nuöi êëy, ñt lêu sau thò àûúåc tin böë noá chïët, öng chïët vò ài lao àöång cuöëc phaãi traái mòn. Noá nhúá khi nghe tin êëy meå noá khoác mêëy ngaây, sau àoá múái tñnh chuyïån vûúåt biïn. Chuyïën ài êëy, meå con noá may mùæn, vò chó mêëy ngaây sau laâ àïën Maä Lai, khöng gùåp haãi tùåc, cuäng khöng coá soáng gioá gò nhiïìu. Noái vêåy thöi, chûá tûâ khi ra àïën cûãa biïín laâ noá thêëy meå noá nùçm dñ möåt chöî vò say soáng, nïëu maâ soáng to gioá lúán thò noá khöng biïët laâm thïë naâo meå noá chõu nöíi. Khi àïën daão noá múái thêëy chuyïån vûúåt biïn laâ khuãng khiïëp. Noá nghe khöng biïët bao nhiïu chuyïån haäi huâng xêíy ra trïn biïín, nhêët laâ boån haãi tùåc Thaái Lan , tuåi noá giïët hïët àaân öng, haäm hiïëp àaân baâ. Chûa kïí chuyïån ghe bõ chïët maáy lïnh àïnh trïn biïín caã thaáng trúâi, khöng coá gò àïí ùn cuäng khöng coá gò àïí uöëng!

Tiïëng maáy may cuãa meå noá vêîn chaåy "reåc" "reåc" trong phoâng. Maáy röëng lïn tûâng höìi daâi ngùæn khaác nhau theo caái nhêën chên cuãa meå noá. Höìi úã Saâi Goân noá chûa nhòn thêëy loåai maáy naây, noá nùång àïën nöîi möîi khi cêìn chuyïín tûâ phoâng naây sang phoâng khaác laâ meå noá phaãi goåi caã böë meå con Lan sang giuáp, coân noá vaâ con Lan thò chùèng laâm àûúåc gò nïn bõ àuöíi ra chöî khaác chúi.

Thùçng Hûng nhúá höìi múái gùåp con Lan úã àaão, con beá suöët ngaây chaåy ài chúi vúái con Cuác vaâ con Mai. Thùçng Hûng khöng ûa con Cuác vaâ con Mai mêëy, hai àûáa hay ruã con Lan ài chúi thêåt xa, chùèng mêëy khi noá chúi vúái thùçng Hûng àûúåc lêu. Àang chúi vúái thùçng Hûng maâ hai àûáa kia ruã ài laâ noá ài ngay. Coá lêìn noá àaä àõnh nghó chúi vúái con Lan nhûng röìi thêëy khoá quáa. Con Lan noá coá caái gò êëy maâ thùçng Hûng caãm thêëy quyïën luyïën khoá maâ xa àûúåc. May cho thùçng Hûng laâ gia àònh con Lan cuäng àûúåc ài UÁc laåi úã gêìn gia àònh noá nûäa.

Ngaây coân úã àaão, thùçng Hûng cuäng coá mêëy thùçng baån, thùçng Trêìn, thùçng Thõnh, thùçng Trung, nhûng múái chúi thên àûúåc möåt chuát laåi chia tay, möîi àûáa ài möåt ngaã. Thùçng Trêìn , thùçng Thõnh nghe noái àûúåc ài Myä, coân thùçng Trung àûúåc ài Phaáp. Ài Myä thò chùæc vui hún UÁc vò nhiïìu ngûúâi thñch ài Myä lùæm . Noá cuäng thñch ài Myä nhûng meå noá laåi thñch ài UÁc nïn noá àaânh chõu. Hún nûäa gia àònh con Lan cuäng ài UÁc nïn noá cuäng khöng phaân naân gò. Sang Myä maâ khöng coá con Lan thò buöìn chïët.

Ngöìi trûúác thïìm nhaâ möåt luác thùçng Hûng àêm chaán nïn laåi àûáng lïn ài ra khu phöë buön baán gêìn àêëy. Noá cuäng coá thùçng baån ngûúâi UÁc laâ David, nhûng nhaâ thùçng naây úã xa quáa nïn noá khöng thïí àïën chúi. Coá àiïìu noái chuyïån vúái thùçng David khöng àaä caái miïång bùçng noái chuyïån vúái con Lan vò noá chûa biïët nhiïìu tiïëng Anh. Coân noái chuyïån vúái con Lan thò caã hai àûaá àïìu taán doác tña lia àûúåc. Caái miïång con Lan deão queåo, caái möi moãng moãng, xinh xinh, laåi coân raânh tiïëng Viïåt hún caã thùçng Hûng nûäa. Böë con Lan daåy thïm caã tiïëng Viïåt cho noá vò öng súå noá quïn, coân meå thùçng Hûng thò khöng daåy àûúåc, hún nûäa baâ coân bêån may. Meå noá chùm lùæm, baâ ngöìi hò huåc may suöët ngaây úã trong phoâng. Coá leä meå noá buöìn vò tiïëng Anh khöng biïët,cuäng chùèng biïët ài àêu chúi nïn cùæm àêìu vaâo may, vûâa coá thïm tiïìn vûâa àúä buöìn. Àêëy laâ noá nghe meå con Lan noái vúái böë con Lan nhû vêåy, nïn chùæc meå noá cuäng giöëng nhû meå con Lan thöi.

Ra àïën ngoaâi phöë thùçng Hûng reä vaâo tiïåm cho thuï bùng video maâ chuã laâ ngûúâi Viïåt, trong àoá coá àùåt maáy "game". Noá thñch chúi game lùæm, nhûng laåi khöng coá tiïìn nïn chó àûáng nhòn mêëy àûáa khaác chúi. Thónh thoaãng noá cuäng coá àöìng hai mûúi xu meå noá cho nhûng chó boã vaâo maáy chúi möåt chuát xñu laâ hïët ngay, noá chúi dúã nïn khöng chúi àûúåc lêu.

Thùçng Hûng àang àûáng úã tiïåm cho thuï bùng thò noá thêëy boáng caái xe maâu àoã cuãa böë con Lan, Noá àoaán laâ con Lan àaä ài nha sô vïì röìi, nïn chaåy trúã ngûúåc àïën nhaâ con Lan, nhûng khi àïën núi noá múái biïët laâ mònh nhêìm, vò nhaâ con Lan cûãa vêîn àoáng, caái xe maâu àoã cuãa böë noá cuäng khöng coá úã nhaâ, thùçng Hûng thêët voång àûáng têìn ngêìn möåt luác röìi trúã vïì nhaâ. Àïën luác naây thùçng Hûng múái thêëy theâm àûúåc ài hoåc, duâ sao cuäng coá baån. Baån cuãa noá úã gêìn àêy thò chó coá möîi con Lan thöi, maâ noá laåi khöng gùåp àûúåc!

Thùçng Hûng ài doåc theo con àûúâng àïí vïì nhaâ noá, noá ài chêåm laåi vò vïì nhaâ cuäng chùèng biïët laâm gò. Khi àïën caånh ga Dulwich Hill thò noá thêëy möåt caái xe lûãa chaåy vuåt qua maâ khöng àêåu laåi. Thónh thoaãng noá cuäng àûúåc meå noá dêîn ài Cabramatta bùçng xe lûãa, noá thñch lùæm nïn vêîn thûúâng àoâi meå noá dêîn ài chúi. ÚÃ dûúái Cabramatta coân àöng ngûúâi Viïåt hún vaâ phöë xaá cuäng vui hún caã Marrickville nûäa, nhûng meå noá thónh thoaãng múái ài möåt chuyïën. Khi naâo àoâi maâ meå noá khöng muöën ài laâ baâ khêët lêìn hay noái bêån khöng ài àûúåc. Maâ meå noá bêån thêåt vò suöët ngaây baâ ngöìi may, nïëu noá phaãi ngöìi suöët ngaây úã möåt goác phoâng nhû meå noá laâ noá nguã gêåt ngay.

Khi queåo vaâo nhaâ, thùçng Hûng múái àïí yá àïën möåt cêy laá àoã úã ngöi nhaâ phña bïn kia haâng raâo, laá cuãa noá àoã nhû lûaã, àoã rûåc rúä möåt goác vûúân, maâ khi múái nhòn thêëy noá giêåt mònh, röìi ngaåc nhiïn, laâ taåi sao möåt cêy laå luâng àïën nhû vêåy maâ àïën bêy giúâ noá múái thêëy!
Vûâa luác êëy, meå thùçng Hûng úã trong nhaâ nhòn thêëy noá lïn tiïëng goåi:
-Con vaâo nhaâ meå nhúâ möåt tñ.
Noá "vêng" , röìi chaåy vaâo. Meå noá noái tiïëp:

-Con chaåy sang nhaâ con Lan mûúån cho meå caái keáo cùæt chó, keáo cuãa tao àïí àêu mêët röìi. Hay con ài tòm cho meå xem noá úã àêu. Nhaâ coá möåt chuát xñu maâ tao tòm maäi khöng ra!

Thùçng Hûng vaâo phoâng may cuãa meå noá, phoâng töëi nhû bûng vò meå noá àaä àoáng hïët moåi cûãa söí vaâ cûãa ra vaâo, chó coá möåt ngoån àeân cuãa caái maáy may laâ coân àang saáng, noá phaãi bêåt caái àeân úã giûäa phoâng lïn. Thùçng Hûng laåi gêìn caái maáy may thò noá thêëy caái keáo cùæt chó nùçm phúi mònh giûäa caái höåp bùçng nhûåa, núi meå noá hay cêët caác àoâ àaåc lónh kónh liïn quan àïën viïåc may vaá . Noá húán húã àûa ra cho meå noá:

-Con tòm thêëy röìi.
Meå noá ngaåc nhiïn:
-Con tòm thêëy keáo úã àêu?
-Con tòm thêëy trong thuâng nhûåa caånh caái maáy may êëy. Meå noá cheáp miïång:

-ÊËy, bêy giúâ tao thïë àêëy! Coá khi àang cêìm caái keáo úã trong tay maâ laåi ài tòm keáo cuäng nïn. Cuäng coá khi noá súâ súâ trûúác mùæt maâ laåi khöng thêëy.

Thùçng Hûng böîng nhòn meå noá lo ngaåi, nhûng röìi meå noá laåi vaâo phoâng may àïí laâm viïåc nïn noá cuäng quïn ngay caái keáo cùæt chó vaâ tñnh hay quïn cuãa meå noá. Sûåc nhúá coá baâi têåp cö giaáo giao cho vïì nhaâ laâm, nïn noá lêëy baâi ra ngöìi ngay úã caái baân hai meå con noá thûúâng ngöìi ùn àïí laâm baâi, thónh thoaãng laåi nhòn ra mong con Lan seä àïën chúi vúái noá. Möåt luác sau vò maãi laâm baâi têåp nïn noá cuäng khöng coân nhúá àïën con Lan nûäa.
***
Ngaây höm sau thùçng Hûng múái gùåp con Lan. Múái nhòn thêëy thùçng Hûng, con Lan cûúâi, thùçng Hûng nhêån ra ngay caái rùng haâ cuãa con Lan úã trûúác cûãa àaä bõ nhöí mêët, laâm con Lan coá veã gò laâ laå.

-Maây nhöí rùng coá àau khöng?
Con Lan nhùn nhoá:

-Àau lùæm! Caái öng nha sô öng êëy cêìm caái kim chñch daâi lùæm, tao súå quáa khoác theát lïn bõ meå tao àaánh cho möåt caái, röìi öng êëy nhöí caái rùng cuãa tao luác naâo tao khöng biïët.

Thùçng Hûng laâm ra veã thaânh thaåo:
-Nhöí maâ maây khöng biïët thò àêu coá àau.
Con Lan àaânh thuá nhêån:
-Khöng àau lùæm nhûng maâ súå, thöi bêån sau tao chùèng ài nha sô nûäa àêu.
Thùçng Hûng nhúá àïën nhûäng lêìn noá ài nha sô, hònh nhû coân ghï hún caã nhûäng àiïìu con Lan noái. Vêåy laâ con Lan coân hïn, tûúãng laâ höm nay caái mùåt cuãa noá xûng lïn nhû caái mêm röìi chûá.

Thùçng Hûng chúåt àïí yá àïën caái nú hònh con bûúám con Lan àang caâi trïn maái toác cuãa noá. Con bûúám, thên maâu vaâng, caánh xanh, àûúåc kïët bùçng loaåi vaãi coá kim tuyïën loáng laánh. Thùçng Hûng biïët con Lan thñch caái nú hònh con bûúám naây tûâ lêu lùæm röìi, vaâ chùæc höm qua noá múái voâi meå noá mua àûúåc! Thùçng Hûng cuäng thêëy con bûúám àeåp, àeåp hún caã nhûäng con bûúám thêåt maâ noá thûúâng nhòn thêëy, nhûng coá leä caái nú hònh con bûúám chó àeåp khi caâi lïn maái toác con Lan thöi, vò khi thaáo ra thò noá khöng thêëy àeåp nûäa.

Röìi böîng thùçng Hûng àïí yá àïën caái vaáy àêìm múái con Lan àang mùåc. Àaä thïë con Lan coân ài caã giaây múái nûäa. Chaâ! höm nay con naây diïån quaá, caái gò cuäng múái hïët, laåi àeåp nûäa! Thùçng Hûng nhòn laåi quêìn aoá noá àang mùåc, noá böîng tuãi thên vò hònh nhû thûá gò noá mùåc cuäng laâ àöì cuä, tuy khöng xêëu nhûng so vúái con Lan thò keám xa! Nhûng thùçng Hûng cuäng quïn ngay chuyïån quêìn aoá, noá ruã con Lan:

-Maây ài ra phöë chúi vúái tao khöng?
Con Lan lùæc àêìu:
-Thöi tao khöng ài àêu, chuát xñu böë tao vïì laâ tao phaãi ài ùn giöî vúái böë meå tao.
Thùçng Hûng hoãi:
-Röìi mêëy giúâ maây vïì?

-Tao cuäng khöng biïët, nhûng coá leä khuya lùæm múái vïì. Möîi lêìn ài àêu maâ coá uöëng rûúåu laâ böë tao vïì trïî lùæm, súå caãnh saát phaåt vò uöëng rûúåu maâ laái xe.

Thùçng Hûng khöng noái gò, noá böîng buöìn vò nhû thïë laâ nguyïn caã ngaây höm nay noá laåi khöng coá baån. Con Lan seä ài chúi caã ngaây úã nhaâ baác noá maâ thùçng Hûng khöng àïën àûúåc. Noá böîng ao ûúác àûúåc ài ùn giöî cuâng vúái con Lan nhûng noá biïët ngay ao ûúác nhû vêåy cuäng laâ viïín vöng thöi!

Thùçng Hûng böîng nhúá vïì con àûúâng Thaánh Mêîu cuãa noá úã ngaä ba Öng Taå. Con àûúâng löìi loäm, buåi bêåm, maâ noá rong chúi khi coân úã Viïåt Nam. Noá nhúá àïën vûúân xoaâi cuãa nhaâ thúâ Chñ Hoaâ úã cuöëi àûúâng, maâ noá cuâng vaâi thùçng baån vaâ caã con Thuáy nûäa thónh thoaãng vêîn leán vaâo haái tröåm. Noá nhúá coá möåt lêìn sau khi àaä leãn vaâo haái àûúåc mêëy quãa xoaâi xanh, khi chui ra vaáy con Thuáy bõ vûúáng vaâo haâng raâo, noá phaãi giuáp con Thuáy gúä maäi múái àûúåc.

Khöng biïët bêy giúâ thùçng Khöi, thùçng Duäng vaâ caã con Thuáy coá coân chui vaâo vûúân nhaâ thúâ àïí haái tröåm xoaâi nûäa khöng. Muâa naây hònh nhû cuäng laâ muâa xoaâi úã Viïåt Nam.
-Maây thñch ùn xoaâi chñn hay xoaâi xanh?
Con Lan bõ hoãi bêët ngúâ, àang sûãa laåi caái nú úã trïn àêìu, quay laåi nhòn thùçng Hûng:
-Böå nhaâ maây coá xoâai aâ?
-Khöng.
Thïë sao maây hoãi tao thñch ùn xoaâi chñn hay xoaâi xanh?

-Tao hoãi chúi thöi, vò höìi xûa khi coân úã Viïåt Nam, thónh thoaãng tao chui vaâo vûúân xoaâi nhaâ thúâ Chñ Hoâa haái tröåm xoaâi xanh àem vïì mêëy àûáa ùn vúái nhau. Xoaâi xanh ùn ngon lùæm, maây úi!
-Ùn xoaâi thò tao thñch nhûng tao khöng thñch ùn xoaâi haái tröåm àêu.
Hai àûáa àang noái truyïån thò böë con Lan vïì. Con Lan thêëy vêåy vûâa chaåy vaâo vûâa noái vúái thùçng Hûng:
-Thöi tao ài àêy, böë tao vïì röìi.
Thùçng Hûng chûng hûãng, noá giêån con Lan, con beá naây ham ài ùn giöî quáa, noá khöng biïët laâ khi noá ài chúi vui veã nhû vêåy thò thùçng Hûng laåi phaãi chúi thui thuãi möåt mònh röìi laåi mong noá choáng trúã vïì.

Ra àïën cöíng nhaâ con Lan thùçng Hûng quay nhòn laåi, buåi hoa trûúác cöíng núã möåt maâu àoã rûåc rúä dûúái aánh nùæng, noá nhòn thêëy con Lan vaâ meå noá àang leo lïn xe vaâ röìi xe lùn baánh, lao vuát ài. Thùçng Hûng böîng nhúá böë noá. Giaá böë noá coân söëng chùæc giúâ naây öng cuäng laái xe àûa meå con noá ài chúi, biïët àêu cuäng laåi ài ùn giöî nhû con Lan bêy giúâ.
***
Con Lan ài ùn giöî röìi mêëy höm sau cuäng khöng thêëy vïì, ngaây naâo khi ài hoåc vïì thùçng Hûng cuäng gheá nhaâ con Lan vaâ ngaây naâo noá cuäng thêëy nhaâ con Lan àoáng cûãa, noá nhêën chuöng mêëy lêìn nhûng chùèng thêëy ai ra múã. Àûáng chúâ möåt luác khöng thêëy con Lan, thùçng Hûng chaán naãn vïì nhaâ mònh.

Mêëy ngaây sau nûäa thò noá àûúåc biïët: Ngay caái ngaây con Lan ài ùn giöî, khi bùng ngang àûúâng trûúác nhaâ baác noá, noá àaä bõ möåt chiïëc xe àuång phaãi vaâ phaãi nùçm nhaâ thûúng úã maäi khu dûúái àoá. Nghe noái noá bõ thûúng nùång lùæm, khöng biïët coá söëng nöíi khöng.

Nghe tin con Lan bõ thûúng thùçng Hûng khoác, noá cuäng khöng ngúâ laâ noá khoác. Khi nhêån ra mònh khoác thùçng Hûng vöåi lêëy khùn lau àïí giêëu nöîi xuác àöång cuãa mònh nhûng nûúác mùæt vêîn cûá chaãy ra, noá phaãi cöë kiïìm haäm lùæm múái àûúåc.

Höm àoá thùçng Hûng noái vúái meå laâ noá mïåt, röìi leo lïn giûúâng truâm chùn kñn hïët àêìu nùçm khoác. Thùçng Hûng nhúá maäi hònh aãnh con Lan khi noá nhaãy toát lïn xe luác böë noá vïì àoán meå con noá ài ùn giöî, maái toác cuãa con Lan vaâ caái nú hònh con bûúám úã trïn àêìu noá nûäa nhû vêîn lêëp laánh trong trñ nhúá cuãa thùçng Hûng.

Thùçng Hûng dûå àõnh ngaây mai seä xin meå noá cho ài theo àïí thùm con Lan, noá cêìu mong cho con Lan choáng khoãi àïí trúã vïì nhaâ. Hai àûáa tiïëp tuåc chúi vúái nhau vaâ noá seä khöng bao giúâ bùæt naåt con Lan hay laâm cho con Lan buöìn nûäa.

Nhûng ngaây höm sau thùçng Hûng chûa kõp ài thùm con Lan thò noá àaä nghe tin con Lan chïët, noá lùång ngûúâi, röìi nûúác mùæt cûá nhû thïë chaãy ra vaâ noá cuäng khöng cêìn giêëu giïëm nûäa. Meå noá thêëy vêåy cuäng khoác theo noá. Caã ngaây höm àoá thùçng Hûng khöng biïët mònh nhû thïë naâo nûäa. Noá khöng ngúâ àúâi con Lan laåi ngùæn nguãi thïë! Múái caách nay ñt ngaây con Lan coân cûúâi cûúâi, noái noái vúái noá maâ bêy giúâ àaä chïët!
***
Tûâ ngaây con Lan chïët, möîi lêìn ài ngang nhaâ con Lan, thùçng Hûng laåi nhòn vaâo nhaâ, nhòn vaâo maãnh sên xi-mùng maâ con Lan hay nhaãy nhoát úã trïn àoá, vaâ nhêët laâ nhúá laåi hònh aãnh con Lan vúái caái nú hònh con bûúám úã trïn àêìu, caã maái toác cuãa noá vaâ con bûúám àïìu loáng laánh dûúái aánh nùæng.
Bêy giúâ caái nú hònh con bûúám àoá úã àêu? Coá coân àñnh trïn maái toác cuãa con Lan vaâ nùçm yïn trong àaáy möå?
Thùçng Hûng laåi thêëy cay cay úã mùæt, ngöi nhaâ con Lan vaâ caã hònh aãnh cuãa noá nûäa cuäng múâ ài.
CÊU CHUYÏN CUÖC ÀÚÂI
Tuïå Viïn sûu têìm vaâ lûúåc dõch
Àêy laâ möåt vaâi cêu chuyïån dñ doãm cuãa ngûúâi Têy Phûúng àûúåm sùæc thaái triïët lyá Thiïìn, múâi caác baån tûâ tûâ àoåc àïí suy ngêîm.
1. Hònh aãnh cuöåc àúâi

Ngaây kia, nhaâ tyã phuá noå mang cêåu con trai duy nhêët vïì núi thön daä vúái yá àõnh àïí cho con tòm hiïíu vaâ so saánh vúái cuöåc söëng ngheâo naân cuãa ngûúâi dên quïå Hai cha con söëng hai ngaây taåi möåt laâng xoám xa xöi núi maâ ngûúâi ta cho laâ coá àúâi söëng khoá khùn. Sau khi trúã vïì nhaâ, ngûúâi cha hoãi ngûúâi con:

- " Con thêëy cuöåc ài chúi ra sao?"
- " Cuöåc ài thñch thuá lùæm" ngûúâi con traã lúâi.
- " Con coá thêëy cuöåc söëng cuãa ngûúâi dên quï khöng?"
- " Daå, coá"
- " Con nhêån thêëy gò trong cuöåc söëng cuãa hoå?"

- " Con nhêån thêëy chuáng ta chó coá möîi möåt con choá, maâ hoå thò coá túái böën con. Chuáng ta chó coá möåt höì búi nhoã úã giûäa vûúân, coân hoå thò coá caã möåt nhaánh söng chaãy muát muâa. Chuáng ta phaãi nhêåp caãng nhûäng chiïëc àeân àïí treo trong vûúân maâ hoå thò khöng cêìn àïën vò hoå coá àêìy sao chiïëu saáng luác ban àïm. Taåi chöî ngöìi chúi trûúác nhaâ, chuáng ta chó coá thïí nhòn túái bûác tûúâng úã cöíng trûúác maâ thöi, coân hoå coá thïí ngöìi nhòn xuöët túái têån chên trúâi. Chuáng ta chó coá möåt khoaãng àêët àïí söëng quanh quêín úã àoá, coân hoå coá caã möåt khoaãng àöìng ruöång thùèng caánh coâ bayå Chuáng ta phaãi coá ngûúâi úã àïí giuáp viïåc chuáng ta, coân hoå thò khöng cêìn, hoå tûå lo lêîn cho nhau. Chuáng ta phaãi boã tiïìn ài mua àöì ùn, coân hoå tröìng lêëy vaâ tûå tuác vïì thûåc phêím. Nhaâ chuáng ta phaãi coá tûúâng bao quanh àïí baão vïå chuáng ta, coân hoå thò khöng cêìn vò hoå coá nhûäng baån töët àïí àuâm boåc lêîn nhau."
Trûúác nhûäng lyá luêån cuãa ngûúâi con trai, ngûúâi cha àaä khöng noái nïn lúâi.
Ngûúâi con noái tiïëp : " Con caám ún cha àaä mang con ài du haânh àïí toã bêìy cho con thêëy chuáng ta àang coá möåt cuöåc ngheâo naân nhû thïë naâo!"
***
ÚÃ àúâi, chuáng ta thûúâng quïn ài nhûäng gò chuáng ta àaä coá vaâ àang coá, maâ chó nghô túái nhûäng gò chuáng ta khöng coá vaâ chûa coá. Nhûäng vêåt khöng àaáng giaá cuãa ngûúâi naây chñnh laâ nhûäng vêåt mong uúác cuãa ngûúâi kiaå Àúâi laâ nhû vêåy!
Haånh phuác seä àïën, nïëu chuáng ta biïët ghi nhêån nhûäng an laåc traân trïì chuáng ta àang coá, thay vò chó nghô àïën möång uúác muöën coá thïm.
Haäy têån hûúãng nhûäng gò chuáng ta àang coá, nhêët laâ nhûäng àöìng baâo, baån beâ, thên quyïën àang coá chung quanh ta.
2. An hûúãng cuöåc àúâi

Ngaây xûa, coá võ Hoaâng Àïë noå muöën ban troång ên cho möåt ngûúâi cêån thêìn. Nhaâ vua phaán : "Ngûúi coá cöng lao rêët lúán vúái taå Kïí tûâ cöíng thaânh trúã ài, ngûúi phoáng ngûåa ài túái núi naâo ngûúi dûâng laåi thò khoaãng àêët àoá ta seä ban cho ngûúi." Viïn cêån thêìn nhaãy lïn ngûåa phoáng ài, ra sûác phoáng ngûåa àïí coá àûúåc caâng nhiïìu àêët caâng töët. Ngûúâi àoá ài suöët ngaây àïm, khi mïåt vaâ àoái cuäng khöng daám ngûâng nghó vò muöën coá nhiïìu àêët. Túái möåt ngaây kia, sûác khoeã kiïåt quïå vò àoái vaâ mïåt, hùæn laã ài gêìn chïët úã trong rûâng. Hùæn lêím bêím :" Taåi sao ta tham lam quaá àöå vêåy, ta têån sûác àïí coá àûúåc nhiïìu àêët àai. Bêy giúâ thò gêìn chïët röìi ta chó mong coá àûúåc möåt thûúác àêët àïí àûúåc chön cêët maâ thöi!"
***
Cêu chuyïån cöí kïí trïn cuäng giöëng nhû cuöåc àúâi cuãa chuáng taå Haâng ngaây, chuáng ta gùæng sûác laâm viïåc àïí mong coá tiïìn taâi, danh voång vaâ quyïìn thïë. Chuáng ta têån sûác túái mûác sao laäng sûác khoeã, àöi khi quïn caã cuöåc söëng vúái gia àònh, quïn caã nhûäng caãnh àeåp thiïn nhiïn. Ngay caã trong nhûäng buöíi hoåp baân beâ vúái danh nghôa àïí giaãi trñ, chuáng ta vêîn coá tû tûúãng laâ sûå giao thiïåp seä coá lúåi cho viïåc taåo thïm tiïìn taâi, danh voång hay thïë lûåc.

Röìi möåt ngaây kia nghô laåi, chuáng ta seä thêëy nhûäng sûå cöë gùæng àoá vö nghôa lyá. Than öi! luác àoá thò ta khöng thïí quay ngûúåc kim àöìng höì àûúåc nûäa, chuáng ta àaä boã mêët dõp hûúãng an laåc cuãa cuöåc àúâi möåt caách chên chñnh.
Haäy söëng tónh thûác, àïí an hûúãng caái àeåp cuãa thiïn nhiïn, àïí tòm ra leä söëng cuãa cuöåc àúâi.
Cuöåc àúâi rêët mong manh, haäy an truá trong hiïån taåi
3. Con bûúám

Möåt ngûúâi noå tòm thêëy möåt caái keán cuãa con bûúám . Anh ta nhêån thêëy caái keán naây bùæt àêìu àûúåc cùæn raách, sêu bûúám bùæt àêìu boâ raå Quan saát möåt höìi lêu, anh thêëy con sêu bûúám cöë hïët sûác laách thên mònh qua löî höíng maâ khöng àûúåc. Röìi con sêu coá veã raáng hïët sûác maâ khöng loåt ra nöíi vaâ nùçm im nhû chõu thuaå Àöång loâng thûúng, ngûúâi noå muöën giuáp con sêu bûúám, anh ta lêëy muäi keáo nhoã cùæt vïët raách cuãa caái keán àïí sêu bûúám ta vuúåt ra ngoaâi dïî daâng. Sau khi sêu bûúám ra khoãi keán, thò thên hònh lúán ra nhûng àöi caánh thò laåi nhoã. Ngûúâi noå cöë chúâ xem con bûúám coá thïí phaát triïín thïm ra khöng? mong rùçng àöi caánh kia coá thïí núã röång thïm àïí àuã sûác bay àó
Than öi! vö ñch! con bûúám àaä bõ troån àúâi taân têåt, lï lïët vúái chiïëc caánh nhoã beá khöng thïí bay ài àûúåc.
Ngûúâi noå vò loâng thûúng maâ hêëp têëp laâm hoãng cuöåc àúâi con bûúám. Anh khöng biïët laâ luêåt taåo hoáa bùæt buöåc con sêu bûúám phaãi tûå phêën àêëu àïí vûúåt ra khoãi löî nhoã cuãa caái keán. Trong luác phêën àêëu àoá, huyïët maåch seä àûúåc luên lûu tûâ thên mònh cho àïën àöi caánh vaâ sau khi vûúåt ra khoãi chiïëc keán, bûúám ta múái coá àuã sûác vuún àöi caánh lúán ra maâ bay böíng.

***
Sûác phêën àêëu cuäng rêët cêìn thiïët cho àúâi söëng chuáng ta vêåy.

Nïëu cuöåc àúâi khöng coá nhûäng trúã ngaåi thò chuáng ta seä bõ baåi liïåt nhû con bûúám kiaå Chuáng ta khöng coá àuã sûác àïí bay böíng. Trûúác nhûäng thùng trêìm thïë sûå, chuáng ta phaãi coá àuã trñ phêën àêëu ngoä hêìu vûún lïn trong cuöåc söëng.
Chuáng ta seä coá sûác duäng maänh, vò cuöåc àúâi coá nhûäng trúã ngaåi khiïën chuáng ta phaãi àêëu tranh.
Chuáng ta seä coá trñ tuïå, vò cuöåc àúâi coá nhûäng vêën àïì nan giaãi khiïën chuáng ta phaãi giaãi quyïët.
Chuáng ta seä coá can àaãm, vò cuöåc àúâi coá nhûäng chöng gai nguy hiïím khiïën chuáng ta phaãi vûúåt quaå
Chuáng ta seä coá loâng tûâ bi, vò cuöåc àúâi coá nhûäng keã bêët haånh àïí cho chuáng ta giuáp àúä.
Chuáng ta seä coá thõnh vûúång, vò cuöåc àúâi taåo ra nhûäng trñ oác vaâ bùæp thõt khiïën chuáng ta phaãi vêån duång.
Caác baån coá thêëy àuáng khöng ?
4. Taåm thúâi

Möåt võ thêìy têm linh nöíi tiïëng àïën trûúác cûãa lêu àaâi cuãa võ vua noå. Vò Thêìy nöíi tiïëng röìi, nïn caác ngûúâi lñnh canh khöng ai chùån öng laåi khi öng ài vaâo vaâ tiïën thùèng àïën trûúác mùåt nhaâ vua àang ngöìi trïn ngai vaâng.
- öng muöën gò? nhaâ vua hoãi.
- Töi muöën coá möåt chöî àïí nguã trong caái quaán troå naây. öng ta àaáp.
- Nhûng àêy khöng phaãi laâ quaán troå, àêy laâ toâa lêu àaâi cuãa taå Vua traã lúâi.
- Xin hoãi bïå haå rùçng ai laâ súã hûäu toâa lêu àaâi naây trûúác bïå haå?
- Vua cha ta, Ngaâi àaä chïët röìi.
- Vaâ ai laâ súã hûäu trûúác cha cuãa bïå haå?
- öng nöåi cuãa ta, Ngaâi cuäng àaä chïët.
- Vaâ caái chöî naây, núi maâ ngûúâi ta söëng möåt thúâi gian ngùæn röìi doån ài, nhû vêåy thò noá khöng phaãi laâ quaán troå nhû bïå haå noái hay sao? Lúâi baân:
1.Võ thêìy muöën cho nhaâ vua biïët toâa lêu àaâi khöng phaãi cuãa öng êëy. Nïëu toâa lêu àaâi tiïu biïíu cho sûå söëng cuãa noá, thò noá thuöåc vïì ai? Sûå söëng coá thuöåc vïì ngûúâi naâo hay khöng?

2. Súám hay muöån gò têët caã chuáng ta àïìu phaãi doån ài, kïí caã àúâi naây vaâ nhiïìu àúâi sau nûäa!
3. Chuyïån naây biïíu löå rùçng ngûúâi quyïìn thïë nghô laâ quyïìn lûåc cuãa hoå thûúâng hùçng. Nhûng khöng coá gò trong cuöåc àúâi naây laâ thûúâng hùçng. Ngûúâi nhû vêåy cêìn àûúåc àùåt vaâo võ trñ cuãa hoå.
4. Chuáng ta söëng vaâ chïët vaâ khöng bao giúâ thûåc sûå súã hûäu bêët cûá thûá gò. Coá mêëy ngûúâi nghô sêu xa vïì àiïìu naây.
5. Vêåt chêët vaâ cuãa caãi laâm cho baån nghô rùçng moåi thûá töìn taåi vônh viïîn. Àiïìu àoá ngûúåc laåi sûå nhêån biïët rùçng moåi thûá trïn àúâi naây àïìu vö thûúâng.

5. Àúâi söëng Hoa Kyâ

Sau khi traãi qua 5 nùm trong traåi caãi taåo hoåc têåp cuãa Cöång Saãn, võ sô quan noå naåp àún àïí xin ài Hoa Kyâ. öng nghe ngûúâi ta noái nhiïìu vïì àúâi söëng dïî daâng úã Hoa Kyâ, trong loâng coá rêët nhiïìu kyâ voång. Thïë röìi, öng vaâ gia àònh àûúåc di dên sang Hoa Kyâ. Ngaây àêìu tiïn àùåt chên túái àêët Myä, taåi phi trûúâng öng vaâo möåt quaán cafeteria choån möåt caái baân tröëng röìi chúâ ngûúâi hêìu baân túái àûa thûåc àún. Chúâ maäi khöng thêëy ai túái, röìi öng thêëy möåt baâ Myä bûng khay àêìy àöì ùn ngöìi xuöëng baân trûúác mùåt vaâ giaãng cho öng laâ úã àêy öng phaãi xïëp haâng, tûå lêëy àöì ùn röìi traã tiïìn.

Vaâi nùm sau, sau khi gia àònh vaâ con caái àaä öín àõnh vaâ thaânh àaåt. Trong möåt bûäa ùn thên mêåt gia àònh vaâ baån beâ, öng nhùæc nhúã túái kinh nghiïåm ngaây àêìu tiïn túái àêët Myä, öng noái: “Bêy giúâ töi múái biïët àúâi söëng úã Hoa kyâ ra laâm sao! Cuöåc àúâi cuäng giöëng nhû möåt quaán cafeteria! Chuáng ta coá thïí coá àuã moåi thûá vúái àiïìu kiïån chuáng ta phaãi traã möåt giaá. Chuáng ta coá nhiïìu cú höåi àûa túái thaânh cöng, nhûng thaânh cöng àoá khöng phaãi do ai mang sùén túái cho chuáng ta caã! Chuáng ta phaãi àûáng dêåy tûå lo liïåu, tûå taåo lêëy vaâ gùåt haái lêëy.”
Lúâi baân:
Lúâi vñ duå chñ lyá kïí trïn chùèng phaãi riïng cho àúâi söëng úã Hoa Kyâ, maâ úã àêu cuäng vêåy. Muöën thaânh cöng thò phaãi phêën àêëu, muöën giaâu coá thò phaãi laâm viïåc.

6. Ngûúâi thúå xêy cêët

Ngûúâi thúå möåc giaâ noå laâm viïåc rêët chuyïn cêìn vaâ hûäu hiïåu lêu nùm cho haäng thêìu xêy cêët noå. Möåt ngaây kia, öng ngoã yá vúái haäng muöën xin nghó viïåc vïì hûu àïí vui thuá vúái gia àònh. Tuy khöng coân coá àöìng lûúng nhûng öng ta muöën nghó ngúi àïí an hûúãng tuöíi giaâ.

Haäng xêy cêët cuäng vö cuâng luyïën tiïëc laâ seä thiïëu ài möåt ngûúâi thúå gioãi àaä têån tuåy nhiïìu nùm. Haäng àïì nghõ vúái öng cöë gùæng úã laåi giuáp haäng xêy cêët möåt cùn nhaâ choát truúác khi thöi viïåc. öng ta nhêån lúâi. Vò biïët mònh seä giaãi nghïå, cuâng vúái sûå miïîn cûúäng, öng ta laâm viïåc möåt caách tùæc traách qua quñt, xêy cêët cùn nhaâ vúái nhûäng vêåt liïåu têìm thûúâng keám choån loåc miïîn coá möåt bïì ngoaâi àeåp àeä maâ thöi.

Mêëy thaáng sau, khi cùn nhaâ laâm xong, öng àuúåc öng chuã haäng múâi túái, àûa cho öng chiïëc chòa khoáa cuãa ngöi nhaâ vaâ noái : “öng àaä phuåc vuå rêët têån tuåy vúái haäng nhiïìu nùm, àïí tûúãng thûúãng vïì sûå àoáng goáp cuãa öng cho sûå thõnh vûúång cuãa haäng, haäng xin tùång öng ngöi nhaâ vûâa xêy xong!”

Thêåt laâ baâng hoaâng. Nïëu ngûúâi thúå möåc biïët laâ xêy cêët cùn nhaâ cho chñnh mònh thò öng ta àaä laâm viïåc cêín thêån vaâ choån lûåa nhûäng vêåt liïåu coá phêím chêët hún. Sûå laâm viïåc tùæc traách chó coá mònh öng tûå biïët vaâ nay thò öng phaãi söëng vúái cùn nhaâ maâ chó coá riïng öng biïët laâ keám phêím chêët.
Lúâi baân :
Cêu chuyïån naây cuäng giöëng nhû chuyïån àúâi cuãa chuáng taå Chuáng ta giöëng nhû ngûúâi thúå giaâ kia thûúâng taåo dûång möåt àúâi söëng haâo nhoaáng, taåm búå, àua àoâi khöng chuá troång túái phêím chêët cuãa noá. Nhiïìu khi ngöìi kiïím àiïím nhûäng sûå bï böëi cuãa mònh trong quaá khûá, thò chuáng ta thêëy mònh àang phaãi cam chõu nhûäng hêåu quaã cuãa noá. Àúâi laâ möåt cöng trònh kiïën truác do chñnh mònh taåo nïn. Àúâi söëng hiïån taåi laâ kïët quaã cuãa sûå taåo dûång trong quaá khûá, àúâi söëng ngaây mai seä laâ kïët quaã cuãa sûå taåo dûång höm nayå Haäy xêy dûång àúâi mònh möåt caách àuáng àùæn.

7. Àaân võt Trúâi

Vaâo nhûäng muâa àöng, chuáng ta thûúâng thêëy haâng àaân võt trúâi bay thaânh hònh chûä V, bay haâng trùm dùåm tûâ Bùæc xuöëng Nam àïí tòm núi êëm cuáng. Caác nhaâ khoa hoåc àaä khaám phaá rùçng nhûäng àaân võt trúâi àoá coá nhûäng quy luêåt di chuyïín rêët àaáng cho chuáng ta suy gêîm vïì tinh thêìn àoaân thïí.

1.Möîi khi con võt vêîy caánh bay, chuáng seä taåo ra möåt luöìng gioá quyïån vaâ taåo ra möåt hêëp lûåc nêng con võt bay bïn caånh. Nhû vêåy khi chuáng bay theo àöåi hònh chûä V, thò con noå nûúng vaâo hêëp lûåc cuãa con kia, chuáng coá thïí bay nheå nhaâng hún vaâ tùng khaã nùng bay xa hún gêìn gêëp àöi.

Con ngûúâi ta cuäng vêåy, nïëu nhûäng ngûúâi coá cuâng möåt chñ hûúáng maâ biïët caách húåp quêìn thaânh nhûäng àoaân thïí hay cöång àöìng àïí nûúng tûåa nhau thò dïî àaåt àûúåc nhûäng muåc àñch cao caã hún.

2.Khi möåt con võt bõ xa rúâi khoãi àöåi hònh, thò noá seä caãm thêëy bõ àuöëi sûác vò phaãi tûå lûåc, nïn noá laåi phaãi cöë gùæng bay vaâo trong àöåi hònh àïí nûúng tûåa vaâo hêëp lûåc cuãa nhûäng con võt bay trûúác.
Nïëu chuáng ta biïët xïëp chùåt haâng nguä, khöng xa rúâi àoaân thïí hay cöång àöìng thò seä coá lúåi lúán.
3.Riïng con võt bay àêìu àaân laâ khöng àûúåc hûúãng hêëp lûåc cuãa baån àöìng haânh, nïn noá rêët choáng moãi mïåt. Khi noá mïåt thò noá seä bay xuöëng nûúng vaâo àöåi hònh vaâ seä coá con võt khoeã maånh khaác bay vaâo võ trñ dêîn àêìu, cûá nhû vêåy thay àöíi trong suöët ngaây bayå
Trong cöång àöìng con ngûúâi cuäng vêåy, vai troâ laänh àaåo luön luön àuúåc thay àöíi tuây theo tònh thïë, theo tinh thêìn dên chuã. 4. Trong khi bay, chuáng thûúâng lïn tiïëng kïu quaác quaác àïí thuác duåc nhau bay theo kõp möåt töëc àöå.
Trong caác àoaân thïí, ngûúâi ta phaãi biïët nhùæc nhúã nhau àïí giûä vûäng tinh thêìn hay thùæt chùåt tònh àöìng àöåi, Trong quên nguä, caác quên nhên thûúâng lïn tiïëng àïëm hoùåc haát àïí têët caã àoaân ài theo nhõp quên haânh.

5. Khi möåt con võt bõ àau hay bõ bùæn troång thûúng phaãi rúâi khoãi àöåi hònh, thò seä coá hai con võt àöìng haânh rúâi theo àïí nêng àúä vaâ baão vïå. Hai con àoá úã bïn caånh con võt yïëu keám cho àïën khi tûå bay àuúåc, hoùc bõ rúát chïët, thò chuáng múái boã bay theo àoaân võt khaác.

Chuáng ta haäy suy gêîm túái tònh àöìng loaåi vaâ nhûäng quy luêåt cuãa àaân võt trúâi maâ àöëi xûã vúái nhau trong cuâng möåt cöång àöìng hay àoaân thïí.

8. Tiïëng vang

Hai cha con noå àang ài men theo triïìn nuái. Böîng ngûúâi con trai nhoã trûúåt chên vaâ ngaä, em la lúán lïn “ÖËi chao!” . Em lêëy laâm ngaåc nhiïn khi thêëy úã miïìn nuái xa coá tiïëng ai nhaái laåi “ÖËi chao!”. Em toâ moâ la lïn “Ngûúi laâ ai?” thò em nhêån laåi tiïëng nhaái laåi “Ngûúi laâ ai?”, tûác giêån quaá em quaát lïn : “Quên àöën maåt!” , thò em laåi nghe tiïëng nhaái laåi: “Quên àöën maåt!”. Em nhòn ngûúâi cha vaâ hoãi “Thïë laâ thïë naâo húã chaã” Ngûúâi cha móm cûúâi vaâ noái: “Naây con haäy xem àêy” noái röìi öng noái lúán lïn: “ Anh hay quaá!” thò nghe tiïëng traã lúâi “Anh hay quaá!”. Röìi öng laåi la lïn: “ anh tuyïåt vúâi quaá!” thò cuäng nghe tiïëng traã lúâi “Anh tuyïåt vúâi quaá! ”

Ngûúâi con ngaåc nhiïn nhûng cuäng vêîn chûa hiïíu. Ngûúâi cha ön töìn giaãng : “Àoá laâ tiïëng vang con aå! Khi coá nhûäng khoaãng tröëng röång raäi nhû ta coá truúác mùåt àêy thò caác tiïëng àöång lúán hay tiïëng noái lúán noá seä döåi laåi nhû vêåy. Con noái nhûäng lúâi tûác giêån thò noá seä döåi laåi nhûäng lúâi tûác giêån, cha noái nhûäng lúâi àeåp àeä thò noá seä döåi laåi nhûäng lúâi àeåp àeä! ÚÃ àúâi cuäng vêåy! àúâi laâ sûå döåi laåi cuãa caác haânh àöång cuãa taå Khi têm ta coá loâng tûâ bi, thò chuáng ta seä nhêån laåi sûå yïu thûúng. Khi ta haânh àöång nhûäng àiïìu xêëu, thò nöîi bêët haånh seä laåi xaãy àïën cho chuáng taå”

9. Öng êëy cêìn töi

Cö y taá noå hûúáng dêîn möåt chaâng thanh niïn vúái veã mùåt höët hoaãng êu sêìu túái bïn giûúâng bïånh cuãa öng giaâ . Cö noái : ”öng úi! Con trai öng àaä túái àêy naây!” Cö phaãi nhùæc laåi nhiïìu bêån thò öng giaâ bïånh nhên múái múã mùæt ra nhòn. öng bõ aãnh hûúãng thuöëc mï vaâ cún àau nïn chó nhòn thêëy lúâ múâ ngûúâi thanh niïn àûáng bïn bònh dûúäng khñ úã àêìu giûúâng.

Öng giú tay quúâ quaång nùæm lêëy baân tay ngûúâi thanh niïn, xiïët chùåt , khöng rúâi tay ra nhû cêìn möåt sûå an uãi. Cö y taá lùng sùng mang möåt chiïëc ghïë laåi gêìn giûúâng bïånh cho ngûúâi thanh niïn ngöìi. Röìi suöët àïm àoá, ngûúâi thanh niïn ngöìi giûä baân tay öng giaâ vaâ noái nhûäng lúâi an uãi àêìy hûáa heån. Ngûúâi bïånh giaâ thò chùèng noái àuúåc cêu gò , chó biïët nùæm chùåt lêëy baân tay ngûúâi thanh niïn.

Saáng ngaây ra, ngûúâi bïånh nhên thúã hùæt ra vaâ chïët. Ngûúâi thanh niïn buâi nguâi àùåt caái baân tay bêët àöång noå xuöëng bïn giûúâng, vaâ ài baáo tin cho cö y taá. Trong khi cö yá taá laâm thuã tuåc giêëy túâ, ngûúâi thanh niïn têìn ngêìn àûáng bïn caånh. Khi cö laâm xong thuã tuåc, cö ngoã lúâi chia buöìn vúái chaâng thanh niïn , thò chaâng naây hoãi cö rùçng :” öng êëy laâ ai vêåy? tïn laâ gò?” Cö y taá ngaåc nhiïn :”Töi tûúãng öng ta laâ cha anh?” Chaâng thanh niïn traã lúâi:” Khöng , öng ta khöng phaãi laâ cha töi, töi chûa hïì gùåp öng ta bao giúâ, töi vaâo thùm ngûúâi baån coá leä cuâng hoå, nïn cö dêîn töi nhêìm túái àêy.”
Cö y taá kïu lïn: “ÖÍ, thïë sao anh khöng cho töi biïët khi töi dêîn anh túái àêy!”
Chaâng thanh niïn noå chêåm raäi: “Khi töi àûúåc biïët öng ta bïånh nùång khoá qua khoãi, maâ öng ta laåi àang mong moãi sûå coá mùåt ngûúâi con trai chûa túái àûúåc. öng ta àaä yïëu quaá cuäng khöng nhêån ra àûúåc ai caã, töi caãm thêëy öng ta rêët cêìn töi, nïn töi úã laåi cuäng coá sao àêu!”
Lúâi baân:
Thêåt laâ möåt têëm loâng quaãng àaåi.
10. Hai caách diïîn giaãng

Ngaây xûa, coá möåt öng Hoaâng AÃ Rêåp noå triïåu möåt nhaâ tiïn tri túái hoãi öng seä söëng àûúåc bao nhiïu nùm. Nhaâ tiïn tri noái : “Bïå haå seä söëng lêu, söëng lêu túái cúä Ngaâi seä chûáng kiïën àûúåc caác caái chïët cuãa caác con Ngaâi“ . Öng Hoaâng tûác giêån vò lúâi noái suác phaåm, ra lïånh cho quên sô mang ra cheám àêìu.

Öng liïìn triïåu möåt nhaâ tiïn tri khaác vaâ cuäng hoãi cêu hoãi vïì tuöíi thoå àoá cuãa öng. Nhaâ tiïn tri naây traã lúâi nhû sau : “Thûa Bïå Haå, Ngaâi seä söëng lêu, Ngaâi seä söëng thoå hún têët caã moåi ngûúâi trong gia àònh Ngaâi” öng Hoaâng lïn hoan hyã vaâ tùång rêët nhiïìu tiïìn cho nhaâ tiïn tri
Hai nhaâ tiïn tri àïìu noái lïn sûå thêåt, nhûng möåt lúâi noái thò böåc trûåc, vaâ möåt lúâi noái thò uyïín chuyïín hún.
Lúâi baân :
Cuâng möåt sûå thêåt, nhûng caách diïîn giaãng vaâ caách duâng tûâ ngûä khön kheáo thò dïî loåt tai hún.