Date: 2011-04-06 06:06:15+00:00

OSHO

Ngón tay chỉ trăng

Bài nói về Adhyatma Upanishad

HÀ NỘI - 12/2010

OSHO

Finger pointing to the moon

Discourses on the Adhyatma Upanishad4

Contents

Contents. 3

Giới  thiệu. 4

1.      Điều  thiêng  liêng  là bạn. 5

2.      Chúng ta trong  cái đó!. 14

3.      Nhân chứng và ảo tưởng. 24

4.      Phản chiếu trong gương. 38

5.      Buông bỏ và bay. 48

6.      Cuộc  sống là cơ hội 59

7.      Bạn  là cái nút. 72

8.      Hiểu quả. 85

9.      Cái đó - tôn giáo  vũ trụ. 98

10.         Bốn  bước. 110

11.         Cơn  khát của linh  hồn. 125

12.         Chết  cho tương lai 140

13.         Quả ngọt. 155

14.         Bay là quyền tập ấm của bạn. 168

15.         Tỉnh dậy đi! Đây là mơ.. 180

16.         Chỉ cái này hiện hữu. 195

17.         Tôi là điều này. 211

Về  Osho. 225

Giới  thiệu

Từ upanishad nghĩa  là hạt mầm - hạt mầm của khoa học/ nghệ  thuật  phương  Đông cổ đại  về học quan sát  tâm  trí  và các quá trình của nó một cách  thảnh thơi và không  phán  xét, do vậy tạo khả năng cho người ta siêu việt lên trên cuộc sống nô lệ vào các giác quan và tìm thấy cảm nhận và sáng tỏ của tự nhận biết.

Trong  mười  bẩy bài  nói  này, Osho  dùng  trí  huệ cổ đại của  Adhyatma Upanishad  như  bàn đạp cho  thông  điệp của ông gửi  tới  nhân  loại  đang  chuyển  động  ngày  càng  nhanh hơn hướng tới người  biết mọi điều, vào buổi bình minh của thế  kỉ  hai  mươi  mốt.  "...Lần  đầu  tiên  Upanishad  đã  dùng ngôn ngữ  khoa  học và đã gạt sang  bên  ngôn  ngữ trung tâm của con người."

Các  bản  kinh  cổ thường được  trình bày  dưới  dạng  đối thoại  thầy-đệ  tử.  Adhyatma  Upanishad  thay  đổi  cách  thức này để cho bản thân đệ tử nói với mình  về tự hiểu biết và làm chi tiết cách hiểu của  mình  và các bước trên con đường tới chứng ngộ.

Osho  nói,  theo  cách  nói  của  người  tìm  kiếm  vô  danh,  "Đây  là  lí do tại sao tôi đã chọn Upanishad  này. Upanishad là cuộc đọ sức  trực tiếp với tâm  linh. Không có học thuyết trong  nó;   chỉ   có  kinh   nghiệm   của  người   đã  được  hoàn08/12/2010 - 4thành... Trong  nó không  có thảo luận về cái được sinh  ra từ tò mò hay  thóc  mách, không; trong nó có những hướng dẫn cho những người đầy khao khát  giải thoát từ những người đã đạt tới giải thoát..."

"Tôi sẽ chỉ  nói điều tôi biết,  điều tôi đã sống. Nếu bạn đồng ý  đặt cược tất cả, bất kì cái gì là kinh nghiệm của tôi cũng có  thể  trở  thành  kinh  nghiệm  của  bạn.  Kinh  nghiệm không thuộc  vào bất kì ai;  chúng đến với bất kì  người  nào sẵn sàng đón nhận chúng. Không ai có độc quyền về chân lí; bất kì người  nào  sẵn lòng  tan  biến đều kế  thừa nó.  Chân  lí thuộc về người biểu hiện sự sẵn sàng hỏi về nó -  người mở cánh cửa trái tim họ và mời đón nó...

"Tôi sẽ nói  với  bạn  chỉ  những  điều tôi  biết,  bởi  vì  chỉ trong việc nói đó mới có giá  trị nào đó; bởi vì chỉ có những điều tôi biết mới có thể, nếu bạn sẵn lòng,  làm rung  động trái tim bạn qua tác động sống của nó."

Khi  nào câu  hỏi, "Phải  có  cái  gì  đó nhiều  hơn thế  này chứ?" nảy sinh trong  lòng  bạn, bạn trở thành người tìm kiếm. Cuốn sách  này là câu  chuyện  về một trong  những người tìm kiếm như thế và con đường của người đó, rộn ràng với bài ca trong tim và nhảy múa theo bản thể của người: "Tôi là cái tôi đã từng tìm  kiếm, tôi là điều tối  thượng, điều thiêng liêng." Điệu vũ này, bài ca này cũng là quyền tập ấm của bạn.

Ma Kamaal

1.    Điều  thiêng  liêng  là bạn

1.

Triệu thỉnh

Om, cầu thần mặt trời giáng phúc cho chúng  con,

Cầu thần Varuna, thần nước ban phúc cho chúng  con, Cầu thần Aryama, Indra, Brahaspati
và Vishnu ban phúc  cho chúng  con

Xin chào  Brahman, thực tại tuyệt đối.

Hỡi Vayu, thần không  khí, lời chào đặc biệt gửi tới ngài, vì ngài là biểu hiện của Brahman.

Con sẽ gọi ngài là biểu hiện duy nhất cho Brahman.

Con cũng sẽ gọi ngài là chân  lí, gọi ngài là rit - luật.

Cầu các thần bảo vệ con. Cầu các thần bảo vệ người nói

Xin bảo vệ con. Xin bảo vệ người nói - Om, an bình, an bình,  an bình.Tôi sẽ chỉ nói  điều tôi biết. Tôi  sẽ chỉ nói điều bạn cũng có thể  biết. Với biết tôi ngụ ý sống với nó. Người ta có thể biết mặc dầu không  sống nó, nhưng tri thức như thế là gánh nặng; người ta có thể chìm  vì nó, nhưng người ta không  thể được nó cứu. Biết cũng có thể  là sống động nữa. Việc  biết như vậy đem lại cho chúng  ta vô trọng lượng - nhẹ đến mức chúng ta có thể bay trên trời. Chỉ khi việc biết trở thành sống động, cánh  phát  triển,  xiềng  xích  bung  ra  và  cánh  cửa  tới điều vô hạn trở nên rộng mở.

Nhưng việc biết là khó đấy; tích luỹ tri thức là dễ. Tâm trí chọn cái dễ và tránh  cái  khó.  Nhưng người tránh cái  khó sẽ lỡ luôn  cả tôn giáo nữa. Người muốn tránh không  chỉ cái khó mà cả cái không  thể nữa sẽ không  bao giờ đến gần được tôn giáo.

Tôn  giáo chỉ dành cho  những người sẵn sàng đi vào  cái không  có  thể.  Tôn  giáo  dành  cho  những  người  liều  lĩnh, không dành  cho  các  chủ hiệu. Tôn  giáo  không  phải là giao dịch  kinh  doanh  cũng  không   là  thoả  hiệp.  Tôn  giáo  là đặt cược. Kẻ đánh bạc đặt cược của cải của mình; người tôn giáo đặt cược chính bản thân mình  bởi vì đó là của cải tối thượng.

Người không  sẵn sàng đặt cược chính cuộc đời  mình  sẽ không bao giờ có khả năng biết được  bí ẩn giấu kín của cuộc đời. Những  bí mật đó không  có sẵn với giá  rẻ đâu. Tri thức có sẵn với giá  rẻ; tri  thức đầy rẫy trong  sách  vở, trong  kinh sách, trong giáo dục, với các  thầy giáo. Tri  thức có sẵn gần như cho  không; bạn không  phải trả gì để được nó. Trong tôn giáo bạn phải  trả nhiều  lắm. Nói trả ‘nhiều  lắm’  cũng chưa đúng, bởi vì chỉ khi ai đó đặt cược mọi thứ thì cánh cửa tới cuộc sống đó mới mở. Cánh  cửa tới cuộc sống đó chỉ mở cho những người đặt cược cuộc đời  này. Đặt  cược cuộc đời nàylà chìa  khoá  duy  nhất cho  cánh cửa của cuộc đời đó. Nhưng tri thức  rất rẻ, cho  nên tâm  trí chọn cách  dễ hơn và rẻ hơn. Chúng ta  học  mọi  thứ  - từ ngữ,  học  thuyết - và  nghĩ  rằng chúng ta biết. Tri thức như vậy chỉ là dốt nát nâng  cao.

Người  dốt nát ít nhất biết  rằng người  đó không  biết; ít nhất người đó cũng có chân  lí tới chừng nấy. Nhưng người ta không thể  tìm  được những người giả dối nhiều hơn những người chúng   ta  gọi  là  thông  thái.  Họ  thậm  chí  không   biết rằng họ không  biết. Cái gì đó được nghe,  cái gì đó được giao cho trí nhớ đã lừa dối họ trong  việc nghĩ họ cũng đã biết.

Tôi sẽ nói  với bạn chỉ điều tôi biết, bởi vì chỉ trong việc nói đó  có  giá trị nào đó; bởi vì chỉ  điều mà  tôi  có thể biết, nếu bạn sẵn  lòng, mới  làm  rung động sợi dây trái  tim  bạn cùng với tác động sống của nó.

Điều mà bản thân tôi không  biết và điều chỉ sâu như lớp da trong  tôi, không  thể đi sâu hơn chừng ấy vào bạn được. Chỉ những cái đã đi sâu vào tim tôi mới có khả năng đó; nếu bạn hợp tác, nó  có thể đạt  tới tim bạn. Ngay  cả thế thì hợp tác của bạn cũng là điều phải có, bởi vì nếu trái tim bạn đóng kín, không   có  cách  nào  ép  buộc  chân  lí  vào trong  đó.  Và cũng là tốt nó là như vậy, bởi vì nếu chân  lí bị ép  buộc lên bạn, nó không  thể trở thành tự do của bạn được, nó chỉ có thể trở thành nô lệ của bạn. Mọi cưỡng bách đều trở thành  nô lệ.

Cho  nên trong thế giới này, mọi thứ đều có thể trao  cho bạn thông  qua  sức mạnh; chỉ chân lí là không thể được, bởi vì chân lí chưa bao giờ trở thành nô lệ cả. Chính  bản chất của chân lí là tự do. Cho nên chân lí là cái duy nhất trong thế giới này không  ai có thể trao cho  bạn bằng sức mạnh, cái không  ai có thể tống vào bạn, cái không thể choàng  vào bạn từ bên ngoài như quần áo; với cái đó điều tiên quyết là sự sẵn lòng, cởi mở, dễ cảm nhận, mời chào,  trái tim tràn đầy lòng  biết ơncủa bạn. Nếu  trái  tim  bạn trở thành  tựa đất khô  trước mùa mưa khi  nó  khát  nước,  nứt  nẻ  dưới  cái  nóng  mùa  hè  như nung như  nấu -  dường như  nó  cong môi đây đó ngóng  chờ cơn mưa  - thế  thì  chân  lí  đi  vào  bạn. Bằng  không, chân  lí quay lưng ngay từ chính ngưỡng cửa của bạn. Nhiều lần nó đã quay  đi, trong  nhiều, nhiều kiếp.

Bạn không  phải là mới - không  có gì mới trên  thế gian này cả; tất cả các bạn đều rất cổ. Bạn đã ngồi dưới chân Phật và nghe  ông  ấy, bạn đã từng thấy Krishna, bạn cũng đã từng vây quanh Jesus,  nhưng dầu vậy bạn đã lỡ, bởi vì trái tim bạn chưa bao giờ sẵn sàng.  Các  con  sông  của Phật và Mahavira đã chảy qua bạn, nhưng bạn vẫn còn khát.

Ngày Phật sắp rời bỏ thân thể mình,  Ananda  đã khóc và đấm ngực trong  mối tuyệt vọng. Phật đã hỏi ông ta, “Sao ông khóc? Ta  đã  gần  ông  đủ  lâu  rồi...  bốn  mươi  năm!  Và  nếu điều ấy thậm chí còn chưa xảy ra trong bốn mươi năm ấy thì phỏng có ích  gì mà  khóc bây  giờ? Và  tại sao ông cảm thấy phiền muộn đến thế về cái chết của ta?”

Ananda trả lời, “Tôi đau buồn quá  bởi vì tôi  không  thể nào đảm đương  việc tan biến trong khi thầy còn ở đây. Nếu như tôi đã tan  biến  thì  thầy  đã  có thể bước vào tôi.  Trong suốt bốn mươi năm sông đã chảy qua bên tôi mà tôi vẫn còn khát. Bây  giờ tôi khóc  bởi vì tôi  không  biết khi  nào và đến kiếp nào tôi mới có thể gặp lại được dòng sông này.”

Bạn đâu có mới. Bạn đã hoả táng  các vị phật, bạn đã hoả táng Mahavira  - Jesus,  Krishna và mọi người; bạn đang sống sau khi  hoả  táng  tất cả họ.  Họ  đã  thua trận  chiến  với bạn. Bạn rất cổ. Bạn đã  từng ở đây từ khi  có cuộc  sống. Đó đã từng là cuộc hành trình vô tận. Chúng ta đang lỡ ở đâu? Đấy chỉ là vì bạn còn chưa mở, bạn đóng đấy thôi.

Tôi sẽ nói cho bạn chỉ những điều tôi đã biết. Nếu bạn cóthể làm  cho  bản thân mình  cởi mở ra, bạn cũng sẽ biết điều đó. Và  không  phải là có cái  gì khó  khăn ghê  lắm trong đó. Chỉ có mỗi một khó khăn thôi,  và đó là bạn.

Một  số người đi chỉ vì tò mò,  hệt như trẻ nhỏ hỏi trong khi chúng đang bước, “Tên của cây này là gì ạ?” Và nếu bạn không trả  lời,  chúng lập tức quên  ngay  rằng chúng vừa hỏi điều gì đó và chúng lại bắt đầu hỏi cái  gì đó khác:  “Tại sao hòn đá  này  lại  nằm  đây  thế  nhỉ?”  Chúng  hỏi  chỉ  với  mục đích để hỏi chứ không  phải để biết. Chúng không  hỏi để biết, chúng hỏi vì chúng không  thể vẫn còn không hỏi.

Những người đang sống từ tò mò vẫn là trẻ con. Nếu bạn hỏi, “Thượng đế là gì?” ngẫu nhiên hệt như đứa trẻ sẽ hỏi khi thấy hiệu đồ chơi bên đường,  “Đồ chơi này  là gì?” bạn vẫn còn là trẻ con. Và trẻ con có thể được  tha thứ, nhưng bạn thì không.

Tò mò sẽ không  có có tác dụng. Tôn  giáo không  phải là trò chơi trẻ con.  Cho  dù bạn có được trao cho câu trả lời, nó cũng không phục vụ cho mục đích gì. Vui đùa của trẻ con là trong việc hỏi. Nó  có  thể hỏi, đó là vui đùa của nó.  Cho dù bạn cho nó câu trả lời, nó cũng không  quan  tâm mấy đến câu trả lời đó. Có vấn đề gì?

Các  nhà  tâm  lí nói  rằng khi trẻ con học nói,  lần đầu tiên chúng chỉ thực hành việc nói bằng cách  hỏi, khi  đứa  trẻ lần đầu tiên  học đi,  nó  thử mọi lúc để  đứng dậy và bước. Cho nên trẻ con cứ lặp đi lặp lại cùng  một câu bởi vì chúng đã thu được kinh nghiệm  mới, chiều hướng  mới qua việc nói. Cho nên trong chiều hướng mới đó chúng  trôi  nổi và diễn tập; đó là lí do tại sao chúng cứ hỏi mọi thứ, chúng nói đủ mọi thứ.

Trong  thế giới tôn giáo,  nếu bạn cũng hỏi đủ mọi  thứ, nói đủ mọi thứ, nghĩ  đủ mọi thứ mà không có ham muốn sâu sắc nào để biết - chỉ  từ tò mò - thế thì  bạn sẽ vẫn hoả  thiêunhiều  vị  phật;  thế thì  ai  biết  bao  nhiêu  vị  phật  nữa  sẽ vẫn phải làm việc vất vả về bạn?

Chân lí không  quan hệ gì với tò mò cả.

Một  số người tăng thêm  chút ít tính tò mò và trở thành hay  hỏi.  Cũng  có  một  chút  ít  sâu  sắc  hơn  trong  hay  hỏi, nhưng chỉ  chút  xíu thêm  thôi.  Hay  hỏi không  phải là rất sâu sắc, nó là nông,  vì nó chỉ là trí năng. Trí  năng hệt như bệnh ghẻ lở: nếu gãi  một chút, bạn cảm thấy dễ chịu.  Cho  nên trí năng cứ tiếp tục gây ngứa: có Thượng đế không? Có linh hồn không? Có cứu rỗi linh hồn không? Thiền là gì? - không  phải là bạn muốn làm việc đó. Thượng đế là gì? - không  phải bạn muốn biết  về  điều  đó,  nhưng  chỉ  để  thảo  luận,  chỉ  để  nói chuyện. Đấy là bài tập tâm  trí, giải trí trí năng. Cho nên  mọi người  chỉ  nói  lớn,  họ  chưa  bao  giờ  đặt  cược  điều  gì.  Dù Thượng đế  có  hay không, đấy  không  phải  là mối quan  tâm thực sự của họ; và họ vẫn còn không  biến đổi dù Thượng đế có hay không.

Đây là điều rất hay: người này tin có Thượng đế, người kia tin  không  có Thượng đế, và cuộc sống của cả hai  là hệt nhau. Nếu ai đó bị lăng mạ thì người tin  vào  có Thượng  đế cáu mà người tin vào không  có Thượng đế cũng cáu.  Đôi khi điều xảy ra là người tin  vào  có  Thượng đế  cáu hơn. Người tin không  có Thượng đế, người đó có  thể  làm đến đâu với bạn? Nhiều  nhất  người  đó  có  thể  lăng mạ  bạn  để  đáp  lại, đánh bạn hay giết bạn. Nhưng người tin có Thượng đế có thể tống cổ bạn cho chết dần mòn trong đau đớn của địa ngục. Người đó có nhiều cách  hơn để trở nên giận dữ.

Nếu việc tin vào Thượng đế hay không  tin vào Thượng đế không đem lại thay đổi gì trong cuộc sống người ta, điều đó chỉ có nghĩa là nó không  có quan hệ gì đến Thượng đế cả, nó chỉ là nói chuyện  trí năng thôi.  Việc hay  hỏi như thế làmcho con người thành  triết gia. Người đó liên tục suy ngẫm và cân  nhắc, người  đó  học  kinh  sách,  tích  luỹ  quá  nhiều  học thuyết, có khả  năng nghĩ  về mọi cái ủng hộ, cái  chống đối, tham dự tranh cãi, nhưng người đó chưa bao giờ sống cả.

Nếu  bạn cũng chỉ  toàn hay hỏi sẽ không  có cuộc hành trình nào  cả. Người  đầy câu hỏi là  những người  ngồi cạnh cột cây  số và  hỏi,  “Đích là gì? Đích  còn  bao  xa  nữa?” Họ tiếp tục hỏi điều này nhưng  họ không  bao giờ đứng dậy và bắt đầu bước.

Bạn biết nhiều  thế! Cái gì có đó bị thiếu trong việc biết của bạn?  Bạn biết gần như mọi thứ - bất kì cái  gì Phật biết hay Mahavira hay Krishna biết, bạn cũng biết. Trong  khi đọc Gita, bạn  không   cảm  thấy  bạn  biết  tất  cả  những  điều  này sao? Có đấy, bạn cũng biết, nhưng  đây  tất cả chỉ trong  đầu bạn. Hạt mầm còn chưa đạt tới tim  bạn. Và  những ý tưởng này, chỉ  trong tâm  trí, giống như hạt mầm nằm trên đá. Hạt mầm có  đấy,  nằm  trên  đá,  nhưng  nó  không   thể  nảy  mầm được. Để nảy mầm, hạt mầm sẽ phải rơi ra khỏi tảng đá và tìm tới đất. Và mặt đất cũng chưa phù hợp, vì còn cần cả hơi nước ẩm nữa. Cho  nên nó phải chui xuống dưới mặt đất tới chỗ có nước, nơi có nước tinh tuý chảy qua.

Hạt  mầm  vẫn  còn trong tâm  trí tựa như  hạt  mầm  nằm trên đá. Chừng nào nó còn chưa rơi vào trong tim thì đất ướt vẫn còn  chưa có sẵn. Trong tim nước tinh  tuý chảy, tình  yêu nào đó; có nước ở đó.  Nếu hạt mầm  rơi vào đó, nó  sẽ nảy mầm.

Người  hay hỏi có rất nhiều  điều bên trong họ; mọi  thứ đều có  đấy, nhưng  nó  cũng tựa như hạt mầm  nằm trên  đá. Đất không  xa  lắm, nhưng thậm chí cuộc hành trình nhỏ bé này cũng lại là khó khăn lớn đối với họ. Họ không  thích  di chuyển, cho nên hạt mầm vẫn còn  trên tảng đá. Cuộc hànhtrình nhỏ này sẽ phải được tiến hành  - đó là việc hạt mầm rơi ra khỏi đá để vào đất, tìm một chỗ trong  đất, tìm ra một chút ẩm ướt, và ẩn mình một chút bên trong  đất.

Nhớ lấy, bất kì cái gì được sinh ra trong thế giới này đều cần im  lặng sâu sắc, cần tĩnh  mịch  và  bóng  tối. Những cái được giữ trong  tâm trí là cái được  giữ nơi ánh sáng để mở. Việc nảy mầm không  thể  có ở đó. Tim  là mảnh đất  ướt  ẩn bên trong  bạn. Cái gì đó có thể nảy mầm ở đấy.

Do đó những người sống chỉ với việc hay hỏi trở thành học giả và bác học; thông thái, nhưng không  có gì nảy mầm được bên trong  họ  cả - không  sinh thành  mới,  không  cuộc sống mới, không  hoa mới, không  cái gì cả.

Có  một  chiều  của  việc  tìm  kiếm:  chúng  ta  gọi  nó  là mumuksha, khát khao sâu sắc về giải thoát. Tại đây không  có mối quan tâm về việc biết, mối quan tâm  là về hiện hữu. Tại đây không  có mối quan tâm về hiểu biết, mối quan tâm  là về con người.  Câu  hỏi  không  phải  là  liệu  có  Thượng  đế  hay không, câu hỏi là liệu tôi có thể là Thượng đế hay không. Có thể  có  Thượng  đế,  nhưng  nếu  tôi   không   thể  trở  thành Thượng đế thì phỏng có ích gì trong đó. Câu hỏi không  phải là liệu có giải thoát hay không, câu hỏi là liệu tôi có thể cũng được giải thoát hay  không. Nếu không  có  khả  năng nào  để tôi trở nên được  giải thoát thì  cho dù có giải thoát  ở đâu đó nó cũng là vô nghĩa  đối với tôi. Vấn đề không  phải là liệu có linh hồn bên trong hay không  - có thể có, có thể không  có - vấn đề thực là liệu tôi có thể trở thành linh hồn hay không.

Mumuksha,  khát  khao  về  giải  thoát,  là  tìm  kiếm  hiện hữu. Và khi người ta muốn hiện hữu, người ta phải đặt cược chính bản thân mình. Đây là lí do tại sao tôi nói tôn giáo  là chuyện của những kẻ liều lĩnh.

Tôi  sẽ chỉ  nói  điều  tôi  biết,  điều  tôi  đã  sống. Nếu  bạnđồng ý đặt cược tất cả, bất kì cái  gì là kinh  nghiệm  của tôi cũng đều trở thành của bạn. Kinh  nghiệm không  thuộc về bất kì ai; bất kì ai sẵn sàng đón nhận chúng, chúng đến với người đó. Không ai có bất kì quyền gì về chân  lí, bất kì ai sẵn sàng biến mất đều thừa kế nó. Chân lí thuộc về người biểu hiện sự sẵn sàng hỏi đến nó  - người mở cánh  cửa trái tim  mình  và mời gọi nó vào.

Đó là lí do tại sao tôi đã chọn Upanishad này. Upanishad này là đương đầu trực tiếp với tâm linh. Không  có siddhants, học  thuyết,   trong   nó;   trong   nó  chỉ  có  kinh   nghiệm   của siddhas, người đã được hoàn thành.  Trong nó không  có thảo luận về  điều  được  sinh  ra  từ  tò  mò  hoặc  hay  hỏi,  không; trong nó có hướng dẫn cho  những người tràn đầy khao khát về giải thoát bởi những người đã đạt tới giải thoát.

Có một số người  còn  chưa đạt tới, họ chưa thể nào vứt bỏ được việc thích thú hướng dẫn người khác.  Cho  sự hướng dẫn là  điều rất  thích thú.  Trên toàn thế  giới, cái được  đem cho nhiều nhất là hướng dẫn và cái được nhận ít nhất cũng là hướng dẫn. Mọi người đều cho, không  ai nhận.

Bất kì khi nào bạn có cơ hội để nêu cho ai đó lời khuyên, bạn đâu có để lỡ dịp  đó. Không cần là bạn có khả năng đưa ra lời khuyên này; không  nhất thiết bất kì cái gì bạn nói cũng là việc biết của bạn, nhưng khi nêu ra lời khuyên,  cám dỗ của niềm vui được làm thầy là rất khó vượt qua.

Niềm  vui  được  làm  thầy là  gì?  Bạn  bỗng nhiên,  chẳng mất chi phí nào, ở phía cao hơn còn người kia thì ở phía  thấp hơn. Nếu ai đó  tới bạn xin  đồ  tặng, bạn thấy khó khăn làm sao khi phải cho đi một xu!  Khó khăn là ở chỗ bạn phải cho cái gì đó từ cái  bạn có. Nhưng trong khi  cho  lời hướng dẫn bạn đâu có khó khăn, bởi vì có khó khăn gì ở đó khi bạn đem cho cái mà bạn không  có? Bạn chả mất gì cả. Ngược lại, bạnthu  được  cái  gì đó: bạn thu được vui vẻ, bạn thu được việc làm tăng bản ngã.  Hôm nay bạn ở vị trí hướng dẫn, và người kia ở đầu nhận. Bạn là ở trên đỉnh, người kia ở dưới.

Đó  là  lí  do  tại  sao  tôi  nói  rằng,  trong  Upanishad  này, không có vui thích của việc cho bất kì lời khuyên hay hướng dẫn nào; thay  vì  thế có  nỗi  đau lớn, bởi  vì  điều  mà  người thấy của Upanishad này đang cho, người đó cho sau khi biết nó. Người đó chia sẻ cái gì đó rất thân thiết, rất bên trong.

Hướng  dẫn  là  ngắn  gọn  nhưng  sâu  sắc.  Cú  đánh  rất  ít nhưng  chết người. Và, nếu bạn sẵn sàng,  mũi tên sẽ xuyên thẳng vào tim  bạn  và sẽ không  để bạn sống nữa. Nó sẽ giết chết bạn. Do đó, nhận  biết và  tỉnh  táo  đi, bởi vì chính việc này là nguy  hiểm. Bạn sẽ phải mất cái bạn nghĩ bạn đang là. Trong nó, không  có cách nào đạt tới mà không  mất bản thân bạn. Ở đây chỉ những người mất mới là người đạt tới.

Đấy  cũng  là  lí  do  tại  sao  tôi  đã  chọn  Upanishad này. Thực tế  tôi  có  thể nói  thẳng với bạn, không  có  lí do  gì  để đem Upanishad  vào  - nhưng tôi sẽ dùng  nó như cái cớ, chỗ nấp.  Nếu  bạn  bắn  một  mũi  tên  trực  tiếp,  người  ta  có  thể thoát; nhưng nếu ẩn sau Upanishad thì ít có cơ may  bạn bắn trượt. Tôi  đã chọn Upanishad  để  cho bạn có  thể không  biết rằng tôi đang nhắm thẳng vào bạn. Theo cách này cơ hội trốn thoát bị tối thiểu hoá.  Mọi thợ săn đều biết rằng việc đi săn thuận  lợi  hơn  nếu  được   thực  hiện  ở  nơi  có  chỗ  ẩn  nấp. Upanishad này là nơi ẩn nấp duy nhất.

Tôi  sẽ chỉ  nói  điều tôi  đã biết, nhưng thế thì  không  có khác  biệt giữa  cái  đó  và  Upanishad,  vì  bất  kì  cái gì  người thấy của Upanishad này đã từng nói, ông ta cũng đã biết nó.

Upanishad này là biểu hiện của những bí ẩn tinh tế nhất về tâm linh.  Nhưng nếu tôi cứ tiếp tục chỉ nói về Upanishad, có nỗi sợ là  việc  nói  chuyện  vẫn đơn thuần  là  nói  chuyện.Cho  nên  nói chuyện sẽ chỉ là bối cảnh, và cùng với nó sẽ có các thực  nghiệm. Bất kì điều gì được nói  ra,  bất kì  điều gì người thấy đã thấy, hay bất kì điều gì tôi nói, và tôi đã thấy - đều sẽ có những nỗ lực để làm quay mặt bạn ra, để nâng mắt bạn  lên  hướng  về  điều  đó.  Nỗ  lực  nâng  tầm  mắt  bạn  lên hướng  về  điều  đó  sẽ  là  điều  chính;  việc  nói  chuyện  về Upanishad sẽ chỉ để tạo ra nơi chốn. Những rung  động  như vậy có thể được tạo ra khắp xung  quanh  bạn để cho bạn quên mất thế kỉ hai mươi và hướng tới thế giới của người thấy của Upanishad, sao cho thế giới này, cái đã trở thành mờ xỉn  và xấu xí đến thế, có thể biến mất đi và kí ức có thể nảy sinh  về những ngày  mà  người thấy này đã sống. Bầu không  khí,  nơi chốn - Upanishad chỉ là để dành  cho điều đó. Nhưng điều đó vẫn chưa đủ; nó là cần, nhưng không  đủ.Cho nên bất kì điều gì tôi nói, nếu bạn chỉ dừng nghe  về nó tôi sẽ biết ngay bạn không  nghe  nó chút nào cả. Bất kì ai không bắt  đầu  khởi  hành  cuộc  hành  trình  sau  khi  nghe  về điều này,  tôi đều  tin  là  người  đó  đã  không   nghe.  Nếu  bạn nghĩ bạn đã hiểu chỉ  bởi việc  nghe... đừng vội vã như thế! Nếu có thể hiểu được điều gì đó chỉ bằng việc nghe, chúng  ta đã hiểu được từ lâu rồi. Nếu như có thể hiểu được điều gì đó chỉ  bằng  việc  nghe   thì  đã  không   thiếu  những  người  hiểu trong thế giới này và khó mà  tìm thấy người dốt nát.  Nhưng như nó vậy, thế giới toàn những người dốt nát.Không có  gì  được  hiểu  chỉ  bằng  việc  nghe.  Bằng  việc nghe  chúng  ta chỉ  siết nắm tay  giữ lấy lời. Không phải bởi việc nghe  mà bởi việc làm,  người ta mới hiểu. Cho nên nghe để tìm ra cách làm, không phải để hiểu. Nghe để làm, làm để hiểu. Đừng đi tới kết luận rằng chỉ có bằng cáchg nghe  bạn đã  hiểu;  mối  nối  trung  gian  đó  của  việc  làm  là  cần  thiết. Không có  cách  khác.  Nhưng  tâm  trí  chúng  ta  nói,  “Tôi  đã nắm được điều ấy; bây giờ cần gì làm?”Đích được đạt tới bằng việc đi tới chúng. Bạn có thể đã hiểu mọi thứ, toàn bộ con đường của cuộc hành trình của bạn có thể đã  được  bạn  ghi  nhớ,  bạn có  thể có  bản đồ chi  tiết trong túi;  dẫu  thế,  không  đi  không   ai  đã  bao  giờ  tới được đích của mình. Nhưng  có thể mơ  đã  tới đích. Một người có thể ngủ ngay  đây và  có thể mơ  đã tới đâu  đó... Tâm  trí là chuyên gia về mơ.Đừng  nghĩ  rằng  chỉ  bạn  mới  thấy  những  giấc  mơ  như vậy;  ngay  cả  những  người  bạn  gọi  là  rất thông  minh  cũng vẫn cứ  có  những  giấc  mơ  này.  Các  thánh nhân,  các  sư  và sannyasin - những người đã từng tìm  kiếm nhiều năm trời - vẫn còn  chưa đến gần thêm cho dù một li tới bất kì đâu. Họ vẫn còn  chưa bắt đầu cuộc hành trình chút nào và họ đã tìm kiếm trong  nhiều năm ròng rã! Toàn bộ tìm  kiếm của họ đã là vòng  tròn.  Trong  tâm trí  vòng  tròn  đã được  tạo ra  - một loại xoáy nước. Và trong xoáy nước đó họ cứ đi vòng tròn và vòng  tròn,  và  cuối  cùng  mọi  thứ  đều  mất  đi.  Mọi  Veda, Upanishad, Koran, Kinh Thánh - mọi thứ đều mất đi, nhưng thậm chí không  có lấy một li chuyển động.

Chúng ta sẽ thảo luận về Upanishad  không  phải để làm cho  bạn   hiểu   về   Upanishad   mà   để   cho   bạn   trở  thành Upanishad. Nếu  bằng việc nghe  bạn ghi nhớ điều gì đó và bắt đầu lặp lại nó, điều đó có nghĩa là tôi đã làm  hại bạn; tôi đã không  chứng tỏ là người bạn của bạn. Việc lặp lại của bạn về điều bạn đã nghe  là không  có giá trị gì. Khi tôi có thể thấy rằng cùng  một  điều xảy ra  cho bạn như đã xảy ra  cho  tôi, rằng  mắt  bạn  cũng  mở  ra,  chỉ  thế  thì  bạn  mới  trở  thành Upanishad.

Hiểu điều đó theo  cách  này: nhà  thơ ca lên bài ca về đoá hoa. Có  thể có dịu  ngọt lớn, có nhịp  điệu và âm  nhạc trong  bài ca này - bài ca có cái đẹp của riêng  nó - nhưng dù bài cacó thể hát về đoá hoa  nhiều thế nào, vậy mà bài ca cũng vẫn chỉ là bài ca, nó không  thể là đoá hoa được, nó không  phải là hương hoa. Và nếu bạn được thoả mãn chỉ với bài ca đó, thế thì bạn đã đi lạc lối.

Upanishad là bài ca về đoá hoa mà  bạn chưa từng thấy. Bài ca  này  thật  kì  diệu:  ca  sĩ  đã  thấy  đoá  hoa  đó.  Những đừng thoả mãn với bài ca, bài ca không phải là hoa.

Đôi khi  sự việc xảy ra là bạn cũng tới gần với hoa  - chỉ đôi khi thôi. Đôi khi  bạn cũng có thoáng  nhìn  về hoa  - ngẫu nhiên, bất chợt - bởi vì hoa  không  xa lạ với bạn, nó chính là bản tính của bạn. Nó rất gần bạn, chỉ ngay bên cạnh bạn. Đôi khi nó  chạm vào bạn, không  đếm  xỉa  tới bạn. Đôi  khi  hoa cho bạn thoáng  nhìn,  thoáng  nhìn  tựa ánh  chớp loé.  Trong một khoảnh khắc nào đó nó bất ngờ lọt vào kinh nghiệm của bạn: bạn cảm thấy rằng có cái gì đó nhiều hơn trong thế giới này, rằng thế giới này, mà bạn đã biết, không  phải là nó chút nào. Trong thế giới cứng như đá này có cái gì đó khác  không  phải là đá mà là hoa,  sinh  động và nở rộ. Và nếu bạn đã thấy nó trong giấc mơ nào đó, hay tia chớp loé trong bóng  tối của đêm... Bạn thấy cái  gì đó và  nó  biến mất đi - do vậy thỉnh thoảng nó  xuất  hiện trong cuộc sống  của bạn. Điều thường hay xảy ra trong  cuộc sống của nhà thơ, điều thường hay xảy ra trong  cuộc sống của hoạ sĩ, là thoáng nhìn  về hoa tới gần cạnh kề.Vậy mà dù có gần tới đoá hoa, dù thoáng nhìn  bạn đã có lớn đến đâu, tính gần gũi này cũng vẫn là khoảng  cách.  Hoa có tới gần bạn đến  đâu đi chăng nữa cũng không  thành vấn đề, khoảng  cách  vẫn còn  đó. Và  ngay  cả nếu tôi thực tế có thể chạm tay vào đoá hoa, dầu vậy vẫn không  chắc chắn rằng kinh nghiệm  tôi có là kinh  nghiệm  về hoa, bởi vì thông  điệp tới qua  tay tôi. Tay có thể cho thông điệp sai.  Không có gìchắc chắn về việc tay tôi cho thông  điệp đúng cả: không có lí do nào để hoàn toàn tin cậy vào  tay tôi được. Lại nữa, thông  điệp mà  tay cho thường sẽ ít phần về hoa mà lại nhiều phần về bản thân nó.

Nếu hoa được  cảm thấy là lạnh, không  nhất thiết là hoa đang  lạnh; có thể tay tôi đang sốt và đó là lí do tại sao hoa được cảm thấy là lạnh. Thông điệp vậy là nhiều phần về tay hơn, vì  bất kì  khi  nào  thông  điệp tới qua  trung  gian  thì  nó bao giờ cũng tương đối. Người  ta không thể tuyệt đối chắc chắn về nó được.

Tôi  đã  đọc  hồi  kí  do  Popov  viết.  Popov là  người  tìm kiếm,  một người  tìm kiếm hăng hái.  Cô  ấy đã thực hành  kỉ luật  tâm  linh  với  Piotr  Dimitrovich  Ouspensky. Có  lần  cô đang ngồi với Ouspensky, một quí ông tới và hỏi ông ấy liệu có Thượng đế hay không. Ouspensky kêu  lên, “Thượng đế? Không, không  có Thượng đế.” Ouspensky dừng lại một chút rồi nói,  “Nhưng tôi không  thể nói với bảo đảm nào được, vì bất kì điều gì tôi biết đều là thông  qua trung gian.  Đôi khi tôi đã thấy qua  mắt, nhưng mắt không  thể được tin cậy. Đôi khi tôi nghe qua  tai,  nhưng tai cũng có thể sai.  Đôi khi  tôi chạm bằng tay, nhưng chạm cũng không  thể nào tin cậy được.  Tới giờ tôi  đã  không  thấy  một  cách  trực tiếp, tôi chưa bao giờ từng mặt đối  mặt  cả. Do đó tôi  không  thể nói  với đảm bảo nào. Bất kì điều gì tôi đã biết cho tới giờ đều không cho tôi kinh nghiệm  nào về Thượng  đế. Nhưng điều ấy cũng không  chứng tỏ rằng không  có Thượng đế,  nó  chỉ báo cho ông  về kinh nghiệm của tôi là gì. Cho nên tôi không  thể nêu cho ông bất  kì  đảm  bảo  nào  rằng  Thượng  đế  là  không   có.  Nhưng đừng vứt bỏ tìm kiếm của ông  và tin tôi  đi, ông  cứ tiếp tục tìm kiếm cho chính ông đi.”

Bất kì khi  nào cái  gì đó xảy ra qua  trung gian cũng đềukhông  đáng tin cậy cả. Cho dù chúng  ta có đến rất gần hoa, đấy cũng vẫn chỉ  là mắt thấy, tay sờ, và mũi thu lấy hương thơm.  Tất  cả  những  cái  này  đều  là  kinh  nghiệm  qua  giác quan của chúng  ta. Vậy nó là cái mà đôi khi  nhà  thơ tới gần với đoá hoa  tối thượng đến  mức tiếng vọng của nó  choàng xuống đi vào trong  bài ca của ông ta. Nhưng dầu vậy ông  ta không phải là Phật, không  phải là Mahavira.

Phật là ai? Mahavira là ai? Phật là tâm thức đó, cái đã trở thành  bản thân đoá hoa  đó; ngay  cả khoảng  cách  chừng  đó đó, khoảng  cách của việc thấy đoá hoa,  cũng không  tồn tại. Tâm thức đã trở thành đoá hoa.

Chỉ trở thành đoá hoa  người ta mới hiểu biết đầy đủ cái gì có đó.

Đây là những  phát biểu của người thấy của Upanishad. Nó tựa như bài ca về đoá hoa nào đó. Tiếp tục rì rào về nó đi

- có  rất  nhiều  vị  ngọt  ngào  và  mùi  vị  tuyệt  vời  trong  đó, nhưng nó  không  phải là đoá hoa,  nó  chỉ là bài  ca.  Nếu bạn làm nỗ lực, đôi khi bạn sẽ thấy đoá hoa.

Mọi người đến tôi và nói, “Có ánh sáng lớn trong  thiền, nhưng tôi lại làm mất nó. Ánh sáng vô hạn có đấy, nhưng nó lại biến mất đi. Có phúc lạc mênh  mông, nhưng bây giờ nó đi đâu rồi?” Bây giờ họ đi tìm  nó lần nữa nhưng không  thể tìm thấy nó.

Thoáng  nhìn nghĩa  là bạn đã tới gần. Nhưng thoáng nhìn nhất  định sẽ bị mất. Nhiều nhất thiền có thể cho  chỉ  thoáng nhìn. Nhưng đừng dừng ở đó; đừng bị mắc kẹt vào  việc tìm đi tìm  lại cùng  cái  thoáng  nhìn  đó. Mục  đích duy  nhất của thiền là  ở chỗ người ta  có  được thoáng  nhìn.  Rồi  người ta phải tiến lên trước, đi vào samadhi, vào  trong chứng ngộ, để cho người ta trở thành chính  đoá hoa.Trong thiền là thoáng nhìn;  samadhi là việc là chính  nó.

Đừng dừng lại ở thoáng nhìn.  Chúng rất đáng yêu: toàn thế giới bắt đầu trông nhạt nhoà  - chỉ một thoáng nhìn về đoá hoa sống đó, việc nở hoa  đó ở bên  trong,  và toàn bộ thế giới trở thành  vô vị và vô nghĩa.  Nhưng thế rồi người nào đó nắm bắt các thoáng  nhìn  và bắt đầu lặp lại chúng  và nghĩ  mọi sự đã xảy ra. Không, chừng nào  bản thân bạn còn  chưa là điều thiêng liêng, đừng tin rằng đó là Thượng đế.

Bạn có thể là nó, vì bạn đã là nó. Bạn chỉ phải cởi mở ra một chút, để mở ra một chút. Bạn đang hiện diện tại đây và bây giờ, chỉ  đang ẩn nấp. Chỉ  có vài tầng quần áo  bao  phủ lấy bạn - và chúng nữa cũng rất mỏng - cho nên nếu bạn ham muốn thế, bạn có thể vứt bỏ chúng ngay bây giờ, thoát  khỏi chúng và trở thành điều thiêng  liêng. Nhưng níu bám của bạn là rất mạnh; mặc dù quần áo mỏng, nắm giữ  của bạn lại rất chặt. Tại sao nắm giữ này mạnh đến thế? Nắm giữ mạnh đến thế bởi vì chúng ta nghĩ rằng quần áo này là con người chúng  ta, rằng đây là chính chúng ta. Bên  cạnh đó chúng ta không  biết gì về bất kì sự tồn tại nào khác.

Trong Upanishad này sẽ có các hướng dẫn về sự tồn tại đó   nằm   ngoài   những   cái   che   phủ   này.   Và   cùng   với Upanishad này  chúng  ta  sẽ  thiền,  vậy  chúng  ta  có  thể  thu được thoáng nhìn.  Và chúng ta sẽ hi vọng về samadhi, chứng ngộ, để cho  chúng ta trở thành  không  có nó thì cũng không  có mãn nguyện, không  an bình  và không chân lí.

Upanishad bắt đầu  với lời cầu nguyện.  Lời cầu nguyện gửi tới toàn thể vũ trụ.

Om, cầu thần mặt trời giáng phúc  cho chúng  con,

Cầu thần Varuna, thần nước ban phúc cho chúng  con, Cầu thần Aryama, Indra,  Brahaspativà Vishnu ban phúc  cho chúng  con

Xin chào  Brahman, thực tại tuyệt đối.

Hỡi Vayu, thần không  khí, lời chào đặc biệt gửi tới ngài, vì ngài là biểu hiện của Brahman.

Con sẽ gọi ngài là biểu hiện duy nhất cho Brahman.

Con cũng sẽ gọi ngài là chân  lí, gọi ngài là rit - luật.

Cầu các thần bảo vệ con. Cầu các thần bảo vệ người nói

Xin bảo vệ con. Xin bảo vệ người nói -
và thầy con.

Upanishad bắt  đầu  với  lời cầu nguyện  này.  Cuộc  hành trình tôn  giáo  bắt  đầu  với  lời cầu  nguyện.  Nó  phải  là như vậy. Lời cầu nguyện có nghĩa  là tin cậy và hi vọng. Lời cầu nguyện có nghĩa  là tình cảm của chúng  ta về việc là một với toàn thể vũ trụ. Lời cầu nguyện nghĩa  là, “Làm  sao tôi có thể xoay xở được một mình?”

Nếu như có khả năng một mình  bạn có thể làm  cho điều này xảy ra, chắc nó đã xảy ra từ lâu rồi. Nhưng với bản thân bạn thậm chí điều tầm thường cũng không  thể được  đạt tới. Bạn đã ham muốn  tiền bạc,  bạn không  thể nào  đạt tới được ngay cả điều đó. Bạn đã ước  ao địa  vị,  bạn không  thể xoay xở được  ngay cả với điều đó. Bạn có đủ loại ước muốn,  lớn có nhỏ có, nhưng không  cái nào được hoàn thành. Một mình bạn thậm chí  không  thể đảm  đương  được cả thế gian: cuộc hành trình vĩ đại đi tìm chân lí này liệu có thể được riêng bản thân  bạn  tiến  hành  không? Với  riêng  bản  thân  mình,   bạn thậm chí thất bại ngay trong thế gian.

Mọi  người  đều bị  thất bại trong thế gian  này. Ngay  cả những người dường như là chiến  thắng cũng bị thất bại. Họ chỉ dường như là chiến thắng với người khác; trong bản thân mình họ bị thất bại hoàn  toàn.  Bạn với bản thân mình cũngdường như bị thất bại, nhưng với người khác bạn dường như chiến thắng. Có những người đằng sau  bạn, người cảm thấy rằng bạn đã đạt  tới, rằng bạn đã thắng trong trận chiến  thế gian. Nhưng  nếu  chúng   ta  nhìn  vào  trong  con  người,  mọi người đều thất bại.

Thế  giới  này  là  câu  chuyện  dài  những  thất bại.  Ở  đây thắng  lợi  không   xảy  ra,  ở  đây  thắng  lợi  không  thể  xảy  ra được; nó không phải là bản chất của thế giới. Thất bại là định mệnh ở  đây.  Thất  bại  không   phải  của  bất  kì  cá  nhân  nào, không  phải  của  bất  kì  người  nào,   nhưng  định  mệnh  làm người trong  thế  gian  này  là  thất  bại  rồi.  Bạn  sẽ  phải  chấp nhận thất bại ở đó. Không ai đã bao giờ thắng được ở đó.

Chúng  ta  không   thể  thắng  trong   thế  giới  này  nơi  mối quan  tâm duy  nhất  là với những điều nhỏ bé, nơi nó  chỉ là mơ - Shankara gọi nó là maya,  ảo vọng. Khi  mà chúng ta bị thất bại ngay trong ảo vọng đó, trong việc xảy ra tựa mơ, thế thì làm  sao chúng ta  có thể hi  vọng chiến thắng theo cách riêng của mình trong thế giới của chân  lí?

Lời cầu nguyện  nghĩa  là nhận biết của người  đã bị thất bại trong thế gian.  Khi thậm chí sau khi thử trong hết kiếp nọ đến kiếp kia  người  đó đều bị  thất  bại trong những cái  tầm thường, người đó có  thể  thỉnh  cầu khả năng nào  ở thầy  về điều linh thiêng và điều tuyệt đối?

Do đó có lời cầu nguyện.  Do đó người thấy đã khẩn cầu toàn thể vũ trụ tới giúp  người đó. Người đó đã khẩn cầu mặt trời, người đó đã khẩn cầu Varuna. Tất cả những cái tên này đều là biểu tượng của quyền năng của vũ trụ. Mặt trời được khẩn cầu trước nhất bởi vì mặt  trời là cuộc sống của chúng  ta. Không có mặt trời không  có chúng  ta. Bên trong chúng  ta đó là mặt trời sống, nóng  bỏng. Nếu mặt trời tắt ở đằng kia, chúng ta cũng tắt ở đây. Mặt trời là cuộc sống chúng ta,  dođó ngài  đã được khẩn cầu tới.

Người  thấy nói:  Xin  chào  Vayu, thần không  khí  - Vayu đã được  đặc biệt chào  mừng  trong  lời cầu nguyện  này - vì ngài là biểu hiện của Brahman. Điều này có hơi lạ một chút. Nghĩ một chút mà  xem. Điều này  rất hay, bởi vì Vayu tuyệt đối không  biểu hiện; mọi thứ  khác  đều biểu hiện. Nếu như người  thấy  đã  nói  với  mặt  trời,  “Ngài  là  biểu  hiện  của Brahman” - toả  sáng,  cháy  bỏng, nóng  rực,  sống - điều đó chắc có thể hiểu được.  Nhưng  người thấy đã không gọi mặt trời  là  “biểu  hiện  của  Brahman”; ông  ta  nói  điều  đó  cho Vayu, người chúng  ta không  thấy gì hết cả, người thực sự là không biểu hiện.

Biểu  hiện của Vayu ở đâu? Chúng ta chỉ suy diễn ra nó là  vậy,  chúng  ta  chỉ  cảm  thấy  rằng  nó  là  vậy,  nhưng  nó không thể thấy được. Nó sẵn có ở đâu để cho mắt thấy được? Biểu hiện có nghĩa  là  cái  có  thể  thấy được  bằng mắt.  Bây giờ,  Vayu   không   có  sẵn  chút  nào  cho  mắt  thấy.  Đá,  núi, chúng tất cả là thấy được, nhưng Vayu  thì không.

Nhưng  người thấy nói: Hỡi Vayu, lời chào  đặc biệt gửi tới ngài,  vì ngài  là biểu hiện của Brahman. Ông ta nói  như vậy vì  Vayu,  không khí,  là  không  thấy được  nhưng  vẫn có đấy;  là  không   thấy  được  bằng  mắt,  dầu  vậy  nó  vẫn  đang chạm vào mắt  từng khoảnh  khắc  - và  cùng  điều đó là tình huống với chân lí tối thượng. Nó không thấy được  nhưng nó đang chạm vào chúng  ta mọi khoảnh khắc.

Vayu là không  thấy được  bởi vì chúng  ta không  có mắt để thấy  nó.  Vayu  đơn giản có đó. Không có Vayu chúng  ta không thể tồn tại được. Vayu  là trong  hơi thở chúng ta, bảo vệ chúng ta, và chính cuộc sống chúng ta phụ thuộc vào việc hít vào thở ra  nó. Cái gì  đó gần  gũi chúng  ta  thế, chính là nhịp  thở của  ta,  chúng   ta  không   thể  thấy  được  bởi  vì  mắtchúng ta rất thô. Bất kì cái gì rất thô đó là cái ta thấy. Bất kì cái gì tinh tế chúng ta đều không  thể nào thấy được.

Vayu,  không  khí, là rất tinh tế. Nó hiện diện trước chúng  ta; nó ở bên trong và bên ngoài chúng ta. Nó hiện diện trong từng tế bào của  thân thể chúng  ta,  nhưng không  thấy được. Đó  là  lí  do  tại  sao  người  ta  nói:  Ngài   là  biểu  hiện  của Brahman - ngài hệt như Brahman.

Brahman hiện diện ở đây nhưng không  thấy được. Và nó đang hiện diện trong  từng thớ thịt của chúng  ta; thực tế, nó là từng thớ thịt và vậy mà chúng ta không  thấy dấu vết nào của nó. Đó là lí do tại sao Vayu đã được  chào - vì chúng ta biết tới Vayu  nhưng không  biết tới Brahman.  Sợi chỉ  quan hệ đã được thử lập, rằng Brahman là hệt như Vayu, không  khí.

“Con sẽ gọi ngài  là biểu hiện của Brahman,” người thấy nói,  “con  cũng sẽ đặt tên ngài  là chân lí và rit, luật, vì ngài giống hệt như cái đang đó và không  được biết đối với chúng  con;  người  là  bản  thân  chúng   con  và  vậy  mà  chúng  con không biết là ai; ai đang ở tại đây và bây giờ từ vĩnh  hằng và không được chúng con biết. Nhưng việc tìm kiếm này có thể được hoàn thành, nếu tất cả các thần bảo vệ chúng  con.”

Điều được  ngụ ý bởi các  thần là vô  số các  lực sống từ vĩnh hằng. Và cuộc sống là mạng lưới mênh mông  của vô số lực. Sự tồn tại  của bạn cũng là một mạng lưới mênh mông  của vô số sức mạnh này. Bên trong bạn gặp mặt trời, Varuna, Indra, Vayu;  Agni, lửa; Prithvi,  đất; Akash,  bầu trời - tất cả chúng đều gặp nhau.  Nếu chúng ta có thể  biết một cá nhân trong tính toàn  bộ của người đó, chúng  ta cũng biết  đến cái toàn thể của sự tồn tại dưới dạng hạt mầm. Mọi thứ đều có đấy trong từng cá nhân,  mọi thứ đều thống nhất trong  người đó, và trong sự gặp gỡ của chúng  cá nhân tồn tại.

Cho nên lời cầu nguyện là cầu sự giúp  đỡ từ tất cả nhữngđiều này.  Nhưng mặt trời có giúp không? Câu  hỏi đó quả có nảy sinh. Cho dù lời cầu nguyện  được thực hiện, mặt trời có giúp hay Vayu có giúp hay đất có giúp không? Vấn đề không  phải là sự giúp  đỡ của đất hay của mặt trời, nhưng điều bạn đã cầu nguyện - đó là sự giúp  đỡ lớn nhất! Để điều này được hiểu đúng.

Không mặt  trời  nào  đến  giúp  bạn  cả,  nhưng  bạn  cầu nguyện  và  điều  đó  sẽ  ảnh  hưởng  tới  bạn,  không   phải  mặt trời, bởi vì tâm trí cầu nguyện  trở nên khiêm tốn, tâm  trí cầu nguyện trở nên không  tự lực được, tâm  trí cầu nguyện  chấp nhận sự kiện rằng một mình nó  không  thể hoàn thành được bất kì cái  gì;  tâm  trí cầu nguyện  sẵn sàng  tan  biến và từ bỏ bản ngã của nó và cảm thấy rằng nó có thể làm được việc đó. Và những điều này đem lại kết quả. Toàn bộ kết quả của lời cầu nguyện  là vào bạn. Lời cầu nguyện  không làm thay đổi mặt trời, nhưng làm  thay đổi bạn. Và  khoảnh  khắc bạn thay đổi, bạn đi vào thế giới khác.

Thông thường, khi  bạn cầu nguyện,  bạn nghĩ rằng ai đó sẽ làm  điều  gì  đó  cho  bạn,  và  đó  là  lí  do  tại  sao  bạn  cầu nguyện.  Không,  lời  cầu  nguyện   chỉ  là  phương  tiện.  Chắc chắn bạn chắp  tay  trong  lời  cầu nguyện  để  hướng tới ai đó khác, nhưng  hậu  quả  của  nó  xảy  ra  bên  trong bạn  -  trong  người đã chắp tay cầu nguyện.

Vậy có những khó  khăn trong việc hiểu nó. Nếu bạn cầu nguyện  trong sự hiện diện của nhà  khoa  học, “Xin mặt trời giúp con!” nhà khoa  học sẽ nói, “Vô nghĩa  làm sao!  Làm  sao mặt trời lại có thể giúp anh được?  Đã bao giờ mặt trời giúp được  người  nào  chưa?”  Hay  bạn  cầu  nguyện,  “Cầu  Indra  mưa xuống!” và người đó sẽ nói,  “Anh  có điên không  đấy? Đã bao giờ mưa  rơi xuống bởi lời cầu nguyện  chưa?”  Nhà khoa học cũng đúng.Cả  mặt  trời  lẫn mây  lẫn gió  đều  không  nghe  bạn  đâu. Không  ai  nghe  bạn cả. Nhưng sự kiện là bạn đã kêu cầu sẽ làm biến đổi bạn. Bạn càng kêu cầu mãnh  liệt càng tạo ra sự mãnh liệt sâu sắc bên  trong bạn. Nếu toàn thể con  người bạn kêu cầu, bạn sẽ trở thành người hoàn toàn khác.

Đây chính là điều lời cầu nguyện để làm gì.

Đủ cho hôm nay.

2.    Chúng ta trong  cái đó!

2.

Trong  khoang tim, nằm bên trong thân thể, những kiếp sống vĩnh hằng không  sinh.

Đất là thân thể của nó, nó cư ngụ trong  đất nhưng đất không biết về nó.

Nước là thân thể của nó, nó cư ngụ trong nước nhưng nước không  biết về nó.

Ánh sáng là thân thể của nó, nó cư ngụ trong  ánh sáng nhưng ánh sáng  không  biết về nó.

Không  khí là thân thể của nó, nó cư ngụ trong  không  khí
nhưng không  khí không  biết về nó.

Bầu trời là thân thể của nó, nó cư ngụ trong  bầu trời nhưng bầu trời không  biết về nó.

Tâm trí là thân thể của nó, nó cư ngụ trong tâm trí nhưng tâm trí không biết về nó.

Trí năng là thân thể của nó, nó cư ngụ trong trí năng nhưng trí năng không  biết về nó.

Bản ngã là thân thể của nó, nó cư ngụ trong bản ngã nhưng bản ngã không  biết về nó.

Tâm trí lí trí là thân thể của nó, nó cư ngụ trong tâm trí

lí trí nhưng tâm trí lí trí không  biết về nó.Cái không  biểu hiện là thân thể của nó, nó cư ngụ trong cái không  biểu hiện nhưng cái không  biểu hiện không  biết về nó.

Cái không  huỷ diệt được là thân thể của nó, nó cư ngụ trong cái không  huỷ diệt được nhưng cái không  huỷ diệt được không  biết về nó.

Cái chết là thân thể của nó, nó cư ngụ trong cái chết
nhưng cái chết không  biết về nó.

Nó là cái ta bên trong  nhất của tất cả những yếu tố này, mọi tội lỗi của nó đều bị tiêu huỷ, và nó là một thượng đế thiêng liêng Narayana - người nâng đỡ cho mọi con người.

Thân  thể, giác quan,  vân vân, là vật chất vô linh hồn, và cảm giác về ‘cái tôi’ về chúng  là adhyas - ảo tưởng.

Do đó, người thông minh  nên vứt bỏ ảo tưởng này qua

trung thành với Brahman - thực tại tuyệt đối

Cá trong biển vẫn còn là kẻ xa lạ với biển cả, không  phải bởi vì biển xa với cá mà  bởi vì biển quá gần. Bất kì cái gì ở khoảng cách  xa đều được  thấy nhưng cái ở rất gần trở thành vô hình với mắt. Không khó biết khoảng cách, khó biết cái ở gần. Và không  thể nào biết được rằng cái nào là cái gần nhất của cái gần. Để cho điểu này được hiểu đúng đi, bởi vì nó là cái gì đó phải được biết cho cuộc hành trình  bên trong.

Mọi người hỏi tìm  Thượng đế ở đâu. Họ hỏi, “Làm  sao chúng ta quên rằng cái nào đang bị che giấu bên trong? Làm sao cái đã bị tách ra ở gần chúng ta hơn là nhịp tim chúng ta, ở gần ta hơn nhịp  thở của chúng  ta? Làm sao cái đã bị quên lãng là bản thân tôi?” Và câu hỏi của họ dường như là logic.Dường như là điều họ đang hỏi có tính hợp lệ và rằng điều
đó không  nên xảy ra giống thế này.

Nếu tôi  không  thể nào biết ngay cả cái đang bị giấu kín trong tôi, nếu ngay cả điều đó tôi  vẫn còn  chưa biết, thế thì chúng ta  sẽ  biết  ai  khác,  chúng  ta  sẽ nhận  ra ai  khác? Khi ngay cả  điều  gần  gũi  cũng  còn  trượt  khỏi  tay  thì  làm  sao chúng ta có thể đạt tới cái ở xa được?  Và không  phải nó chỉ tới gần với chúng  ta hôm  nay; nó bao giờ cũng ở gần chúng ta, từ thời vô tận. Thậm chí chúng ta chưa từng tách biệt hay xa rời khỏi nó dù chỉ một khoảnh  khắc. Dù  chúng ta đi đâu nó cũng đi cùng  chúng  ta; bất kì chỗ nào chúng  ta đi, nó đều đi cùng  chúng  ta.  Nó  du  hành  cùng  chúng  ta  tới  địa  ngục cũng như tới cõi trời; nó bên chúng  ta trong tội lỗi cũng như trong đức hạnh. Nói  rằng nó bên ta cũng chưa đúng, vì ngay cả ‘bên ta’ cũng  vẫn  còn  có  khoảng  cách.  Thực  tại bản thể chúng ta và bản thể của nó là một và cùng  một thứ.

Nếu điều này đúng, thế thì  chính phép  màu  lớn lao trên thế gian là chúng  ta đã đánh mất cái ta riêng của mình  - điều dường như  là  không  thể  có được.  Làm  sao người  ta có thể đánh mất cái ta riêng  của mình được?  Không  thể đánh mất được ngay  cả cái bóng  của  mình,  và  chúng  ta  đã đánh mất linh hồn mình. Làm sao điều này có  thể được?  Nhưng điều này đã xảy ra. Cách  thức việc mất này  về cái ta xảy ra, đó là tinh hoa của kinh  này. Trước khi chúng  ta đi vào trong kinh, chúng ta cần hiểu những nền tảng cơ sở của nó.

Mắt có giới hạn về tầm nhìn, một miền. Nếu một vật bên ngoài  miền đó mắt không  thể thấy được.  Nếu một vật nằm bên trong miền đó nhưng quá  xa về cả hai phía,  thế nữa mắt cũng không   thể thấy  được  nó.  Mắt  có  miền  nhìn.  Một  vật được đưa tới quá  gần mắt không thể được  thấy và nếu nó bị đem ra quá  xa nó cũng không được nhìn  thấy. Bên ngoài cảhai phía  của miền nhìn nào đó, mắt không  thể thấy được, thế thì chúng là mù. Bây  giờ, bạn đang gần với bản thân bạn đến mức  bạn  không   chỉ  gần  với  mắt  mà  bạn  còn  ở  đằng  sau chúng - và đó là vấn đề.

Chúng ta hiểu điều đó theo cách này. Nếu bạn đang đứng trước  một  tấm gương, ở một  khoảng  cách nào đó hình  ảnh bạn rất rõ. Nếu bạn đi quá xa khỏi gương, sẽ không  có hình ảnh nữa. Nếu bạn lại quá gần gương, gần đến mức bạn chạm mắt vào nó,  thế thì  bạn không  thể thấy được hình ảnh mình chút nào.  Nhưng  ở đây tình  huống là ở chỗ  bạn đang đứng đằng sau gương; do  vậy không  có khả năng có  bất  kì  hình ảnh nào của bạn trong  gương - mắt ngay  phía  trước và bạn ở sau chúng.

Mắt thấy cái ở trước chúng.  Làm  sao mắt thấy được cái ở sau chúng được?  Tai  nghe  thấy cái ở bên ngoài tai. Làm sao tai nghe  được  cái ở bên trong tai? Mắt mở hướng ra ngoài,  tai cũng mở hướng ra ngoài. Tôi có thể chạm vào bạn, nhưng làm sao tôi có thể chạm vào tôi được?  Và cho dù tôi có khả năng chạm vào thân thể tôi thì đấy cũng chỉ vì tôi không  là thân thể - thân thể nữa cũng là cái khác, do đó tôi mới có thể chạm vào  nó. Nhưng  làm  sao  tôi có thể chạm tới một người mà là tôi,  một người đang chạm? Tôi  có thể chạm vào bằng cái gì?

Do đó tay chạm vào mọi thứ nhưng không  thể chạm vào bản  thân chúng.  Mắt  nhìn  mọi  thứ  nhưng  không  thể  nhìn được  bản  thân  chúng.  Đối  với  cái  ta  riêng   của  chúng  ta, chúng ta mù;  không một giác  quan  nào  mà chúng  ta đã biết có thể dùng được vào đây. Chừng nào một số giác  quan  khác còn chưa  khai  mở  -  con  mắt  nào  đó  có  thể  nhìn  vào  bên trong, nhìn  ra đằng sau, theo chiều ngược lại, hay tai nào đó có thể nghe  được âm thanh bên  trong  - chừng ấy vẫn khôngcó cách  nào để cho chúng ta có thể thấy và nghe  và biết bản thân mình.  Cho  đến khi điều đó xảy ra thì không  có cách  nào chạm vào  bản thân  chúng  ta.  Cái  ở gần bị bỏ lỡ; cái  ở gần nhất trong  tất cả là không  thể nào được biết. Đây là lí do tại sao cá không  có khả năng biết biển.

Điều thứ hai:  cá được sinh ra trong  biển, nó sống trong  biển; biển là thức ăn của nó, biển là nước uống của nó,  biển là cuộc sống của nó, biển là mọi thứ của nó.  Thế rồi nó chết và tan biến trong biển, nhưng nó không  bao  giờ có được cơ hội để biết biển vì nó  không  có bất kì khoảng cách nào với biển. Tuy nhiên,  cá đi tới biết biển là gì nếu ai đó tới và vớt nó ra khỏi biển. Đây là điều rất mâu thuẫn: cá đi tới biết biển khi nó xa khỏi biển - khi  nó đang giẫy dụa để sống còn trên cát dưới cái nóng  mặt trời, thế thì nó biết biển là gì. Để biết, khoảng cách  như thế là cần thiết.

Làm  sao chúng ta có thể biết được cái một, cái đã tồn tại ngay trước khi  chúng  ta được  sinh  ra và cái  sẽ còn  lại ngay cả sau  khi  chúng  ta chết? Làm  sao  chúng  ta có  thể biết cái một trong đó chúng ta được  sinh ra và trong đó chúng ta sẽ tan biến đi? Để biết, phân cách  nào  đó là điều phải có. Đó là lí do tại sao cá không  biết tới biển; chỉ khi  ai đó ném  nó lên bờ thì nó mới nhận ra được.

Con  người  đang  trong  khó  khăn  lớn  hơn.  Điều  thiêng  liêng là đại dương bao  quanh chúng ta. Nó không  có bờ nơi bạn có thể bị vứt  lên, nơi bạn có thể bắt đầu quằn quại  với nỗi đau như con cá. Vấn đề sẽ rất dễ dàng nếu có một bờ như thế, nhưng không  có  bờ như thế.  Thượng  đế là đại  dương. Đây là lí do tại sao  những người đi tìm  Thượng đế  như bờ không bao  giờ có khả năng tìm được  ngài.  Bờ có sẵn chỉ đối với những người đã sẵn sàng  đắm chìm  trong đại dương của điều thiêng liêng.Đơn thuần  không  có bờ nào cho nên không có cách nào để tìm  thấy nó.  Làm  sao  có  thể có  được  bờ? Mọi  thứ khác đều có thể có bờ; cái toàn thể không  thể có bờ - vì cái gì đó khác được cần tới để tạo nên bờ. Bờ sông  được tạo nên từ cái gì đó khác  hơn sông. Bờ của biển được  tạo nên từ cái gì đó khác hơn biển. Nhưng không  có gì  khác  hơn Thượng đế để có thể tạo nên bờ.

Chính ý nghĩa  của Thượng đế là ở chỗ không  tồn tại cái gì khác  hơn nó.  Thượng đế không  có nghĩa  là ai đó ngồi ở đâu đó trên trời và cai quản thế giới từ đó. Không, đấy chỉ là chuyện cho trẻ con. Điều được ngụ ý qua Thượng đế là ở chỗ phần tử khác  hơn Thượng đế là  không  tồn tại. Đây là định nghĩa khoa  học về Thượng đế.

Thượng đế có nghĩa là cái toàn thể, cái toàn bộ, mọi thứ - bất kì cái gì đang có. Cái  mà  không  thể có bờ, vì không  còn gì khác  hơn  để  tạo nên  bờ.  Do  đó  Thượng  đế  là mọi  nơi; không có  bờ. Người  sẵn sàng  chìm là  được cứu. Người  cố gắng để được cứu, bị chìm.

Chúng ta ở trong  nó.  Chúng ta đang trong cái  chúng  ta
đang cố tìm ra.

Không cần phải cầu tới người chúng ta vẫn cầu, bởi vì thậm chí không có lỗ hổng nào để người ta phải cầu. Đó là lí do tại sao Kabir  hỏi, “Thượng  đế của ông  có bị điếc không  mà ông  phải  kêu  ajan  to  thế?” Thượng  đế  ở  gần đến  mức thậm chí không  cần phải cầu gọi ngài.  Cho dù có im lặng bên trong, điều đó nữa cũng sẽ được  ngài nghe  thấy - ngài  ở gần thế. Nếu bạn phải cầu người khác, bạn phải  nói.  Nhưng để cầu bản thân mình,  cần gì  phải  nói?  Người  ta có thể  nghe người khác chỉ khi  lời nói được phát ra,  nhưng ngay  cả im lặng của riêng người ta cũng được nghe thấy.

Ở gần thế là khó  khăn. Để điều này  được  hiểu cho đúng:chúng  ta đã bỏ lỡ chân lí bởi vì chúng  ta được  sinh ra trong nó. Thịt chúng ta, tuỷ chúng ta, xương chúng ta, toàn bộ thân thể đều  được  làm  từ nó.  Nó  là  hơi  thở của chúng ta,  cuộc sống chúng   ta,  mọi  thứ.  Theo  nhiều  cách  thức,  qua  nhiều cánh cửa, chúng  ta là tổ hợp từ nó - chúng ta là trò chơi của nó. Không có lỗ lổng chút  nào, do đó không có kí ức; do đó việc hồi tưởng về nó trở thành không  thể được. Do đó chúng  ta thấy  thế giới,  nhưng  chân  lí  không   được  thấy  chút  nào. Thế giới là ở khoảng  cách,  có lỗ hổng giữa hai  điều này; đó là lí do tại sao đam mê về thế giới nảy sinh.

Nghĩa  của đam mê  là gì? Đam mê nghĩa  là ý định khép lại  khoảng  cách  giữa  bạn và  đối thể mà  từ đó bạn có cảm giác về khoảng cách.  Không có đam mê về Thượng đế bởi vì không có khoảng cách  giữa bạn và Thượng đế. Hay  ngay  cả ai đó dường như đi tìm Thượng đế, đấy có vẻ là một đam mê giả. Người  đó dường như đi  tìm cái  gì đó khác  nhân  danh Thượng đế. Người đó làm Thượng đế trở thành cái cớ nhưng người đó muốn cái gì đó khác.  Có thể người đó muốn quyền lực, có thể người đó muốn danh vọng, của cải, địa vị hay cái gì đó khác.

Một  người bạn tới và bảo tôi, “Từ lúc tôi bắt đầu  cuốn hút bản thân  mình vào kinh  nghiệm  thiền trong trại của thầy, tôi đã được lợi nhiều lắm.”

Tôi hỏi, “Bạn được lợi gì?”

Anh ta trả lời, “Lợi ích tâm  linh không có đâu nhưng lợi ích tài chính bắt đầu!”

Rất tốt! Đâu cần hấp tấp về tâm linh?  - nó có thể để hoãn lại dịp khác. Lợi ích tiền bạc là nhu cầu tức khắc!

Chúng ta tìm kiếm cái gì đó trong khi chúng  ta gọi nó là cái gì đó khác. Bất kì ở đâu chúng ta đã đặt nhãn Thượng đếlên, nếu chúng ta xé bỏ cái nhãn đó đi chúng ta sẽ thấy cái gì đó khác ẩn bên dưới. Chúng ta muốn  cái  gì đó khác.  Người muốn cái  gì  đó  khác  nhân  danh  Thượng  đế  là  người  kém trung thực hơn người  công  khai tìm kiếm hoan lạc trần thế. Chí  ít  còn  có  trung  thực,  đích  thực.  Người  này  nói,  “Tôi muốn tiền bạc,” người kia nói,  “Tôi muốn hoan lạc dục,” rồi người khác lại nói, “Tôi muốn địa vị, tôi muốn đáp ứng bản ngã,” và còn có người nói, “Tôi muốn  Thượng đế,”  nhưng trong ham muốn này về Thượng đế còn có cả cảm giác  của người đó rằng một ngày nào đó người đó sẽ chứng tỏ cho thế giới rằng Thượng đế nữa cũng là trong  nắm tay người đó.

Do đó, quan sát người tìm kiếm Thượng đế một cách cẩn thận vào. Nếu bản ngã  của người đó tăng lên,  hiểu rằng việc tìm kiếm  của  người  đó vì cái  gì đó khác;  nếu bản ngã  của người đó giảm đi, tan  tành, biến mất thì  việc tìm  kiếm của người đó mới thực sự là vì Thượng đế.

Tính  tự phụ của sannyasin và cái  gọi là các  thánh  nhân của bạn  được biết rõ; thậm chí tính tự phụ của chính khách lớn cũng không  có chỗ đứng nào so với nó. Ít nhất chính việc tìm kiếm của chính  khách là để dành cho  cái tự phụ đó, cho nên nó là thoả đáng; nó là một vấn đề dứt khoát,  không  có gì giả trong  đó cả. Trò vui  về việc là cái gì đó đặc biệt là toàn bộ trò chơi với họ. Nhưng  với thánh nhân  vấn đề  lại khác. Ông ta nói rằng ông  ta đang tìm kiếm việc là cái không... và thế rồi ông  ta cứ trở thành cái gì đó. Nếu hai thánh  nhân gặp nhau, họ không  thể được  để ngồi cùng  một bục bởi vì sẽ có vấn đề  ai ngồi  đâu,  cao  hơn  hay  thấp  hơn.  Cho  nên  thông thường các  thánh  nhân  đơn  thuần  không   gặp  lẫn  nhau,  vì nhiều vấn đề nảy sinh.Có một người bạn hơi chút lập dị - lập dị theo nghĩa  là người đó cố gắng thu  xếp cho các thánh nhân gặp lẫn nhau.Một lần người đó bảo tôi rằng có những vấn đề lớn nổi lên bề mặt. Ngay  cả vấn đề như ai nên  đưa tay ra trước để chào đón cũng phát sinh. Một tình huống khó khăn. Ngay cả phàm nhân cũng không  có  vẻ  trần tục đến  thế.  Họ  có thể không  muốn đón chào  ai đó bằng việc chắp tay, vậy mà  họ cứ làm điều đó. Trong tâm trí, họ có thể nghĩ rằng giá mà người kia chắp tay  trước thì tốt hơn, nhưng họ che giấu  cảm giác  đó; nó có  vẻ  không  hào  hiệp.  Với  một  số  thánh  nhân  điều  ấy dường như là không  hào hiệp - những  thánh nhân đó thậm chí còn không  đáp ứng với việc chào  đón, họ đã dừng ngay việc thu xếp gặp gỡ. Họ chỉ ban ân huệ.

Người  bạn  đó  rất  bận  thu  xếp  cuộc  gặp  gỡ  cho  thánh nhân nọ  với thánh nhân  kia.  Thánh nhân  kia  nói,  “Mọi thứ khác đều tốt cả, nhưng nếu tôi không  đón chào ông ta và ông ta lập tức lại ban cho tôi ân huệ thì điều đó sẽ làm  hỏng mọi thứ.”

Tìm  kiếm  của chúng  ta  là  về cái  gì đó khác, nó  chẳng liên quan gì tới tôn giáo hay với điều thiêng liêng.  Chúng ta ham muốn cái gì đó khác,  chúng  ta yêu  cầu điều gì đó khác, nhưng chúng  ta  không  trung  thực và  chúng ta che  phủ bản thân mình bằng những yêu sách khác. Làm  sao việc tìm kiếm Thượng đế  bắt  đầu  được?  -  bởi  vì  không   có  khoảng  cách. Nếu có khoảng cách,  đam mê nảy sinh. Nếu có khoảng cách, người  ta  cảm  thấy  thích  chạy.  Nếu  có  khoảng  cách,  ham muốn nảy sinh để thắng. Nếu có khó  khăn,  bản  ngã  trở nên quan tâm tới thất bại, tới thắng lợi. Nhưng chừng nào có liên quan tới Thượng đế, không  có khoảng cách.  Tình  huống là ở chỗ Thượng đế đã ở cùng chúng ta.

Khi  Tensing và  Hillary trèo lên  đỉnh Everest, niềm vui của họ  là  gì? Họ  là  người  đầu  tiên  trong  lịch  sử nhân loại đứng trên đỉnh núi cao  nhất. Không có gì khác  trên  Everest.Nhưng  người đầu  tiên trên đỉnh Everest! - lịch  sử đã được tạo ra; bản ngã tìm thấy sự quan trọng trong hành động này. Bây giờ chừng nào còn Everest trên thế giới thì chừng ấy tên của Hillary và Tensing không  thể bị xoá đi.

Có biết bao cạnh tranh  để lên tới mặt trăng cho  mãi tới gần đây. Điều rất thú vị là biết chúng  ta đã để lại gì trên mặt trăng. Những người đã lên  đến mặt trăng đều là người Ki tô giáo, nhưng họ không để lại bức tượng của Jesus ở đó, họ đã để lại lá cờ Mĩ.  Nghĩ  mà xem: cờ là thực, Jesus không  thực! Ngay cả ý tưởng này  cũng không  thoáng  qua  tâm  trí người Mĩ  để  mang   ít  nhất  một  bức  tượng  nhỏ  của  Jesus.  Họ  đã mang lá cờ! Lá cờ là bản ngã thực của con người. Và nếu tên của Jesus  đôi khi còn được  nhớ tới, điều đó cũng có nghĩa  là một loại lá cờ, nó không  có ý nghĩa  gì khác. Khi đấy là vấn đề chiến  đấu,  vấn  đề  giương  cao  lá  cờ,  vào  thời đó  Jesus, Rama, Krishna, Phật đều được ghi  nhớ; nhưng việc dùng  họ thì không  nhiều  hơn việc  dùng  lá cờ. Họ cũng là một lá cờ trên bản ngã con người.

Trên  mặt  trăng  chúng   ta  đã  để  lại  sau  các  lá  cờ.  Con người  bận bịu  ham  muốn tìm  ra cái  gì đó mà  chỉ  người đó mới có thể làm để cho bản ngã người đó thu  được  tầm quan trọng. Nhưng nếu như bạn được sinh ra trên đỉnh Everest bạn sẽ gặp khó khăn lớn vì còn đâu để kéo cờ nữa.

Con người được sinh ra trong  Thượng đế; chỉ ngài  hiện hữu. Bạn đã ở đấy, bạn chưa bao giờ đi xa. Đó là mảnh đất của bạn mà trên  đó  bạn đã đứng.  Do đó, trong  việc đạt  tới Thượng đế không  có cơ hội cho bất kì bản ngã  nào. Bản ngã không được quan tâm tới trong điều đó. Thế thì làm sao khao khát và  ước  ao  nảy  sinh  được  khi  không  có  ham  muốn  về Thượng đế?

Khao  khát về điều thiêng  liêng  nảy sinh theo cách  rất kìlạ. Hiểu điều này cho đúng, bởi vì không  có cách  nào  khác hơn cách này.  Khát  khao về thế giới nảy sinh  bởi vì khoảng cách. Nếu khoảng  cách là không  thể vượt qua được, hấp dẫn trở nên cực kì lớn. Và đây là lí do tại sao, trong thế giới, bất kì khi nào mọi thứ được đạt  tới mối quan tâm của người ta đều mất  đi, bởi vì khoảng  cách  đã bị  vượt qua  rồi. Bạn đã ham muốn  người đàn bà, bạn đã tìm  thấy cô ta; bạn đã ham muốn xây nhà,  bạn đã xây  nó;  bạn đã ham muốn chóp vàng trên nhà mình và bạn đặt nó ở đó - cái gì tiếp?

Cho nên bất kì cái gì được đạt tới, thế thì nó trở thành vô giá trị vì nó đã tới gần bạn, nó không  còn khoảng cách nữa. Nếu nó ở xa và có khó  khăn theo cách không  ai đạt tới được nó, chỉ thế thì bạn mới cảm thấy xúc động, thấy vui về nó.

Vui về giầu có không  có trong  bản thân sự giầu có, nó là trong  cái nghèo  của nhiều người khác. Nếu  mọi  người  đều trở thành giầu, toàn bộ mọi sự bị hỏng. Đấy là vấn đề ở Mĩ: vui của việc thành  giầu đang trở nên ngày càng ít đi. Người nghèo đang mặc cùng kiểu quần áo như người giầu, lái cùng kiểu xe ô tô, sống trong  những ngôi  nhà tương tự. Không có khác biệt cơ bản nhiều mấy giữa người giầu và người nghèo. Cái vui của người giầu đang bị mất đi. Người giầu đang cảm thấy bị bối rối do điều đó; họ đang tìm những trò mới mà chỉ có họ mới có khả năng hưởng thú.

Chúng ta là trong Thượng đế,  do đó không có  việc cầu gọi,  không   lời mời  trong  đó  cho  bản  ngã;  không   có  thách  thức, không  có động  cơ cho bản ngã.  Vậy thì làm  sao  khát khao về điều thiêng  liêng  có thể nảy sinh được?  Khát  khao về những thứ trần thế nảy sinh là do khoảng  cách  của chúng  và do  sự  thách  thức  và  mời  gọi  của  chúng.  Khát  khao  về Thượng đế nảy sinh từ thất bại của những điều trần tục.

Để điều này được  hiểu. Khi bạn chạy theo mọi hướng vàở đâu cũng thất bại; khi  bạn đã đạt được  mọi thứ và tất cả đều chứng tỏ vô giá  trị;  khi tìm  kiếm của bạn về mọi thứ đã hoàn thành, và với hoàn thành này nảy sinh tiêu cực, mọi thứ trở thành con số không; chỉ thế thì mới nảy sinh khao khát về Thượng đế. Mọi thứ dường như vàng từ nơi xa nhưng tất cả chúng lại chứng tỏ là đống  bùn  khi  chúng lọt vào tay  bạn. Khoảng cách  càng  xa,  vàng  càng  nguyên  chất.  Khi  nó  bắt đầu lại gần hơn, nó cũng bắt đầu trở nên kém nguyên chất đi. Gần hơn nữa nó bắt đầu biến thành đất sét.

Có câu chuyện về vua Midas ở Hi lạp - có trào phúng  lớn trong đó. Midas  được ân huệ có một quyền năng siêu  nhiên;  món quà của thần là ở chỗ bất kì cái gì ông ta sờ vào đều trở thành vàng.  Tất cả chúng  ta là điều ngược của Midas: bất kì cái gì chúng ta mó tay vào đều trở thành đống bùn!

Nhưng điều đó rất thú vị... Ngay  cả Midas cũng trong rắc rối lớn - làm sao có thể có bất kì kết thúc nào cho rắc rối của chúng ta? Bất kì cái gì Midas sờ vào đều trở thành  vàng. Ông ta chạm vào vợ, bà ấy trở thành  vàng. Ông ta chạm vào thức ăn, nó  thành  vàng.  Ông  ta  cầm  cốc nước,  trước khi  nó  tới môi ông ta,  nó đã thành vàng.  Midas  đáng  thương! Ông  ta trong khó khăn lớn. Bạn không thể nào làm dịu cơn khát của mình bằng  vàng  được.  Chúng ta  có  nói  nhiều  đến  đâu  về “một thân thể tựa như vàng lấp lánh,”  cũng không  thành vấn đề, không  có sự thoả mãn  nào  nảy sinh từ thân thể như thế. Người yêu  có thể ca tụng thân  thể của người mình  yêu như “một tấm thân vàng”  đến đâu đi chăng  nữa thì  cũng không  thành vấn đề, người  đó sẽ hiểu  điều gì xảy ra nếu tấm thân đó thực sự trở thành  vàng. Người đó sẽ  phải  đập đầu mình nếu như điều như thế xảy ra. Người đó sẽ cảm thấy rằng tấm thân trước còn tốt hơn.Cho nên  Midas đã gặp khó  khăn lớn. Ông ta đã bị vànghấp dẫn bởi việc nói  chuyện  với các  nhà thơ. Bây  giờ sao? Mọi thứ đều thành vàng  - vợ, nước, thức ăn! Mọi người bắt đầu chạy trốn khỏi ông ta. Con riêng  của ông ta cũng bắt đầu giữ khoảng  cách  với ông ta - ai biết được  khi  nào  ông  ấy có thể chạm  phải  bạn! Không  bạn  bè  nào dám  lại gần ông  ta. Midas trở nên rất đơn độc. Ông  ta là  vua, và ông  ta trở nên đơn độc. Các  quan thượng thư sẽ không  tới quá gần ông  ta; họ giữ một khoảng cách  an toàn  từ xa để cho họ có thể chạy trốn nếu cần. Midas  bắt đầu chết đói. Ông ta  không  thể ăn thức ăn nào, ông  ta không  thể uống nước. Ông ta bắt đầu la hét và kêu to, “Ôi,  lạy trời, xin  ngài  rút  lại món  quà  này đi! Tốt hơn cả là  con  vẫn như  trước! Ân  huệ  này đã thành tai hoạ.”

Midas  đã trong trạng thái đó - mọi thứ mà  ông  ta sờ tới đều biến thành vàng.  Hình  dung  xem  hoàn cảnh của chúng ta sẽ như thế nào nếu bất kì cái  gì chúng  ta động tới cũng đều biến thành đống đất sét.  Vợ dường như đẹp đẽ và như  vàng khi cô ấy ở xa xa; cái ngày  hôn  nhân  xảy ra,  cô ấy bắt đầu biến thành đất đen. Trong bốn hay năm năm cô ấy trở thành như bùn. Mọi thứ đều biến thành bùn.

Cái ngày bạn nhận ra rằng mọi chạy đua đều trở thành vô tích sự, bạn đi đến một cái dừng chết dí ngay nơi Thượng đế hiện hữu.  Cái  ngày  bạn  đi  tới biết  rằng  bạn  đã  không   thu được gì bởi việc chạy đua, bạn sẽ không  chạy đua thêm nữa. Và bởi  vì  bạn  không   chạy  đua, bây  giờ  bạn  thấy điều  mà trước đây không  thấy được bởi vì chạy đua.

Khi tâm trí mê mải trong chạy đua, mọi thứ đã từng ở xa đều  được thấy. Khi  chạy đua trở thành vô dụng, mắt trở lại khung cảnh gần hơn. Và nếu chạy đua dừng lại toàn  bộ, mắt bắt đầu nhìn  theo  chiều  ngược. Mãi  cho đến nay chúng đã chỉ nhìn  bên  ngoài,  bây  giờ  chúng  bắt đầu nhìn  bên trong.Gương thực hiện việc quay  ngược lại. Thế thì bạn không  tìm thứ gì đáng nhìn  trong thế giới nữa, hay đáng kiếm và đáng tìm trong  thế  giới nữa. Bây  giờ  thế giới  không  còn là  ham muốn chút  nào  nữa.  Đó là  lí  do  tại sao  Phật,  Mahavira  và Upanishad đã đặt nhiều nhấn mạnh thế vào sự kiện là vô ham muốn là cánh  cửa.

Ham  muốn là cánh  cửa đi ra xa; vô  ham  muốn  là cánh cửa về lại gần.

Bây giờ chúng ta hiểu câu  kinh  này: “Bên  trong  thân thể ẩn giấu cái không  sinh và vĩnh hằng.”

Nó  chưa  bao  giờ  sinh  ra,  nó  có  đó  mãi  mãi.  Cái  vĩnh hằng  và  không  sinh đang ẩn bên  trong  thân thể nhưng thân thể không  biết về nó. Thân thể là một phần của đất; nó bị che giấu bên trong đất  nhưng  đất không  biết về nó.  Trong kinh này cùng điều đó được lặp lại từ những góc độ khác nhau.

Cái không sinh và vĩnh  hằng bị ẩn giấu trong lửa, nhưng lửa không biết nó.  Nó  được ẩn giấu ở mọi nơi, nhưng người đứng  sau  cái  bị  che  giấu  không   biết  đến  nó  bởi  vì  người đứng sau  cái bị  che  giấu đang chạy đua bên ngoài. Bạn đã bao giờ nhận ra điều này chưa? Nếu bạn có thể kinh  nghiệm được việc chạy đua bên trong  của thân thể bạn, bạn sẽ đạt tới samadhi. Bạn đã kinh  nghiệm  mỗi việc  chạy đua bên ngoài  của thân thể - một thân thể đẹp được  thấy và xúc động chạy qua thân thể bạn; mọi tế bào thân thể bạn bắt đầu chạy đua theo nó.  Một  đoá  hoa  đẹp  được  thấy và  mắt  bắt  đầu  chạy đua. Một  giai điệu du dương được nghe  thấy và tai bắt đầu chạy đua.Thân  thể bao giờ cũng chạy đua bên ngoài.  Bạn đã bao giờ kinh  nghiệm  thân thể chạy đua bên trong chưa? Không, bạn chưa  kinh  nghiệm  đâu.  Thế  thì  làm  sao  thân thể  đáng thương này biết được  ai đang ẩn náu bên trong? Nơi thân thểchưa bao giờ đi, nơi thân thể chưa bao giờ ngó  tới, chưa bao giờ nghe thấy, chưa bao giờ thám  hiểm... làm sao thân  thể có thể biết được cái gì có đó bên trong? Do đó thân thể vẫn còn là kẻ xa lạ với người sở hữu thân  thể đó. Tất cả chạy đua đều hướng theo  bên  ngoài,   do  đó  dốt  nát  tràn  ngập  bên  trong.  Kinh này là việc lặp lại cho  cùng  một  thứ nhưng  từ những cánh cửa khác  nhau.

Cái  ẩn kín bên trong không khí, không  khí  không  biết. Tâm trí  không   biết  về  người  sở hữu  thân  thể đó.  Bản  ngã không hay về người sở hữu thân thể đó. Tâm  trí lí trí, cái bất diệt, cái không  biểu  hiện - tất cả chúng  đều không  biết đến người có thân thể chính là chúng  và người ẩn kín bên trong chúng. Ngay  cả cái  chết  cũng vẫn  còn  không  quen  biết với người có cái chết xảy ra. Phát  biểu này có đôi chút kì lạ: cái chết vẫn còn không  quen  biết với người chết.  Không có  gì chết khi người ta chết cả.

Khi  cái  chết xảy ra, ai thực sự chết? Không ai cả. Thân thể  không chết,  bởi  vì  nó  bao  giờ cũng chết rồi; không  có vấn đề về việc chết của nó.  Người ẩn kín bên  trong  thân  thể là bất tử vĩnh  viễn; không  có vấn đề về việc chết của người đó. Chỉ mối quan  hệ tan vỡ. Trong  cái chết mối quan  hệ giữa người chết và người bất tử tan vỡ. Nhưng  bản thân cái chết, cho dù sau khi tới gần đến thế, cũng vẫn còn không biết gì về người bất tử.

Bao  nhiêu  lần  chúng  ta  đã  chết,  vậy  mà  chúng  ta  vẫn chưa đi tới biết người bất tử ở bên trong  chúng  ta. Chính tình huống này có nghĩa  là ngay  cả trong khi tới gần chúng ta vẫn không có khả năng nhìn vào trong; cái nhìn  của chúng  ta tiếp tục hội tụ bản thân nó  ra  ngoài.  Nhìn  một người đang nằm trên giường chết:  người đó vẫn cứ  nhìn  ra ngoài.  Thậm chí bây giờ người đó không  cảm thấy thích nhìn vào  bên  trong.Cái  chết  đang  kéo  và  lôi  người  đó  khỏi  thân  thể,  nhưng người đó vẫn níu bám lấy thân  thể - níu bám còn  mạnh hơn, mạnh hơn hẳn trước đó.

Đây là lí do tại sao  người già  trở nên xấu còn người trẻ trông đẹp. Nếu chúng  ta nhìn  điều đó sâu sắc, lí do cho điều này không  phải là một mình  thân  thể. Người trẻ không  níu bám lấy thân thể, người đó vẫn còn tin tưởng vào nó. Người già bắt đầu níu bám lấy  thân thể; và  bởi vì níu  bám đó mà mọi thứ xấu sinh ra. Người già  bắt  đầu sợ hãi: cái  chết đến đây... bây  giờ  cái  chết tới... cái  chết  ở  cạnh kề.  Người  già càng  sợ  chết  càng  níu  bám  mạnh  hơn  vào  cuộc  sống.  Và người càng níu bám  mạnh hơn vào cuộc sống, người đó càng trở nên xấu hơn.

Trẻ con trông đáng yêu làm sao! Chúng đơn giản không níu bám chút nào. Chúng không  có ý tưởng rằng cái chết tồn tại. Nhìn chim  chóc và muông  thú  mà  xem: chúng già đến đâu chúng  trông  cũng  vẫn thế. Tôi  đang nói  về những con vật và những con  chim còn  chưa  bị hư hỏng qua  việc đồng hành cùng con người. Con người chỉ làm hỏng mọi thứ. Cho nên điều dường như rất lạ là trong  rừng hoang chim chóc  và muông thú  có vẻ không  bị già  đi. Kiểu tuổi già  bắt  giữ con người dường  như  không  bắt  giữ  chim  chóc và  muông thú. Chúng vẫn còn  giống như trẻ con.  Theo  một  nghĩa  sâu  sắc nào đó chúng  không  nhận biết chút  nào rằng cái chết sẽ tới, do đó không  có níu bám vào thân thể.

Tính  tươi  tắn  ở  trẻ  con  bởi  vì  cuộc  sống  là  tự  nhiên, không  có  sợ chết. Điều đó trở thành  khó  khăn cho  tuổi già; cái chết trở nên  rõ  ràng hơn. Cuộc sống là nỗ lực bây giờ, người  già  sống  bằng  nỗ  lực.  Mọi  li  của  cuộc  hành  trình người đó đều ý thức tới cái  chết bây giờ. Điều đó tạo ra bất định; căng thẳng tăng lên  bên  trong  người  đó và lo âu cùngbuồn khổ bắt giữ người đó thường xuyên, và điều đó làm cho tâm trí thành xấu.

Bản thân cái chết không  đi tới biết người bất tử ẩn bên trong  thân thể. Lí  do  duy  nhất cho điều  này  là  ở  chỗ hiện tượng nhìn vào trong chỉ xảy ra khi việc nhìn  ra ngoài  đã trở thành vô tích  sự và  vô  nghĩa.  Để  điều này được hiểu đúng. Nó dường  như  đã  trở  thành  vô  nghĩa  nhiều  lần rồi, nhưng vẫn chưa trở thành  thực sự như  vậy.  Không  phải là  cái vô nghĩa đó không  bừng dậy trong  bạn - nó có  bừng dậy trong  bạn đấy. Bạn đã nghĩ  về việc mua  một chiếc xe rồi bạn mua nó. Khi bạn chưa mua  nó, bạn mơ về nó trong  đêm. Vào  cái đêm  trước  hôm  nó  được  giao  cho  bạn,  thậm  chí  bạn  còn không ngủ được ngon  - cả đêm ròng!

Ai đó đã viết về người bạn mình,  người mua một chiếc xe rất đẹp, chiếc Ferarri. Nó  là chiếc xe rất đắt. Trong chính ngày đầu tiên người đó đã lái nó,  chiếc xe bị xước một chút xíu.

Người  bạn đó không còn là đứa trẻ nữa, ông  ta đã năm mươi tuổi; và ông ta cũng không  phải là người thiếu học vấn, ông ta  là  một  giáo  sư  đại  học  -  giáo  sư  triết  học  hẳn  hoi. Nhưng người ta đã  thấy  ông  ấy khóc  hôm đó, gục đầu  vào vai mẹ mình.  Chỉ bởi vì chiếc Ferarri bị xước! Chiếc xe đắt thế. Ông ta đã mơ ước biết bao về nó. Vết xước đó của chiếc xe hẳn đã phải ăn sâu  vào  ông  ta, vào chính linh  hồn ông  ta; đấy là lí do tại sao ông ta khóc.

Khóc  thì tất cả các bạn đều làm. Người  đàn ông  đó phải là một  người  chân  thật  hơn.  Trên  con  đường  thoáng  đãng, gục đầu vào vai  mẹ, ông  ta bắt đầu khóc. Nhưng  trạng thái này kéo dài được bao  lâu?  Trong  vài  ngày  chiếc  Ferarri sẽ trở nên cũ. Sau  một hay hai  tháng người này sẽ ngồi trong  cũng chiếc xe đó nhưng ông  ta thậm chí sẽ không  cảm thấymình  đang ngồi trong  chiếc xe nào nữa. Ông  ta sẽ chán với chiếc xe này - nhưng chưa chán với xe. Mơ ước về một chiếc xe khác nào đó sẽ bắt giữ ông ta. Bây giờ ông ta có thể nghĩ tới việc làm  chủ  chiếc  Rolls Royce, hay chiếc  xe khác nào đó. Tâm  trí sẽ chán với một người đàn bà hay một người đàn ông, nhưng  nó  sẽ không  chán với  đàn bà như vậy hay  đàn ông như vậy.

Tất cả chúng  ta đều thấy chán, nhưng cái chán của chúng ta vẫn  còn gắn với những  thứ đặc  biệt. Còn chính thực tại của  việc  chán   này  không  trở  thành  một  phần  của  kinh nghiệm  của  chúng   ta.  Khi  chúng  ta  mệt  mỏi  về  thứ  này, chúng ta chọn thứ khác cùng  kiểu, và quá  trình  này  cứ tiếp tục mãi. Đây là khác  biệt duy nhất giữa bạn và vị phật.

Bạn chán với một người đàn bà nhưng mối quan tâm của bạn vẫn tiếp tục trong người đàn bà khác. Nếu bạn chán với vợ mình, mối quan tâm  của bạn tiếp tục ở vợ của ai đó khác. Bất kì cái gì gần gũi và có sẵn đều trở thành vô dụng, nhưng cái ở xa duy  trì mối quan tâm của bạn. Cái ở xa đó rồi cũng sẽ trở thành vô dụng vào ngày mai khi nó lại gần bạn. Nhưng không thể nào mọi thứ đều có thể lại gần người ta được. Một số thứ vẫn tiếp tục còn ở xa; do vậy mối quan tâm  vẫn tiếp diễn, ham muốn vẫn cứ chạy đua.

Chán  một  đàn  bà,  vị  phật  chán  luôn  với  mọi  đàn  bà. Sống  trong một  lâu  đài, vị  phật đã sống trong mọi  lâu đài. Với vị phật, chỉ một việc xảy ra là đủ. Đây là cách  tiếp cận khoa học. Nếu một  giọt nước đã được  biết, thế  thì toàn bộ biển cả đã được  biết. Ông ấy sẽ là nhà khoa  học điên khùng  nếu cứ tiếp tục kiểm thử mọi đại dương và nói, “Khi tôi hoàn thành việc kiểm thử mọi giọt nước của mọi đại dương, tôi sẽ tuyên bố rằng nước được  tạo nên từ hidro và oxi.” Chúng ta đang trong một loại điên khùng  tương tự. Nhà khoa  học kiểmthử một giọt nước, phát hiện ra rằng nước được  tạo nên từ các nguyên tử hidro và oxi,  và rằng H2O là phương trình cho các thành tố của nước, và thế là vấn đề xong  với ông ta. Mọi nước trong mọi biển bây giờ đều được biết. Bất kì nơi đâu có nước, ngay  cả trên  bất kì  hành tinh khác  nào  - và  các  nhà khoa học nói có ít nhất năm mươi ngàn  trái đất tương tự như trái đất của chúng  ta - hay  ở bất kì đâu trong  vũ trụ, nó đều được tạo nên từ việc bố trí của các nguyên tử: H2O.

Mọi nước được biết bằng việc biết một giọt nước.

Với việc hiểu mẫu hình  và hành vi của một ham muốn, người đó đi tới biết toàn thể bản chất của mọi ham muốn  và trở thành  vị phật. Biết một ham  muốn,  người đó, người thấy được cái  vô tích  sự của nó - cái  phù  phiếm phổ cập - và cái thất bại không  tránh  khỏi  của nó,  ham muốn  của người đó đơn giản rụng đi. Ham  muốn  rụng đi tựa  như  cái  nạng của người què bất thần rơi xuống. Người  đó đã bước đi  với trợ giúp  của  cái  nạng;  người  đó  đã  không   có  chân   để  bước, người đó  đã  có  chân  gỗ.  Bỗng  nhiên  chiếc  nạng  rơi  ra  và người  què  đổ sập xuống. Điều tương tự cũng xảy ra khi  cái nạng ham  muốn  rơi rụng đi.  Không  có chân thực để  bước trong cuộc sống trần gian;  chúng  là nhân tạo, cứng đơ, được làm bằng những ham muốn. Ham muốn rơi đi chính là chiếc nạng rơi đi, và người ta bỗng nhiên thấy bản thân mình  ở đó

- từ nơi mà  người đó chưa bao giờ đi, nơi người đó bao giờ cũng ở đấy, trong  bản tính  thực của mình.  Đó là Thượng đế, đó là linh hồn.

Đoạn cuối của kinh giải thích điều này:

Cái chết là thân thể của nó, nó cư ngụ trong cái chết nhưng cái chết không  biết về nó.Nó là cái ta bên trong  nhất của tất cả những yếu tố này, mọi tội lỗi của nó đều bị tiêu huỷ, và nó là thiên thần thiêng liêng Narayana

Thân  thể, giác quan,  vân vân, là vật chất vô linh hồn, và cảm giác về ‘cái tôi’ về chúng  là adhyas - ảo tưởng.

Do đó, người thông minh  nên vứt bỏ ảo tưởng này qua sự
trung thành với Brahman - thực tại tuyệt đối

Điều cuối cùng là kinh  này. Cuộc chạy đua theo các ham muốn là do sự kiện rằng mơ nào đó bao giờ cũng có vẻ gần đạt tới hoàn thành  ở đâu đó nơi xa xa.  Người trong  sa mạc nhìn thấy một hồ nước gần  chân trời, chạy lại lấy nước, và khi tới đó phát  hiện ra rằng không  có nước, rằng không  có gì ngoài cát và cát.  Nhưng rồi cái hồ lại xuất hiện đâu đó khác. Điều này được gọi là ảo cảnh.

Khi tia sáng mặt trời trở nên nóng  và được phản xạ trên cát thì  các  tia sáng  rung  rinh tạo ra ảo cảnh về gợn sóng  và sóng. Gợn  sóng  và  sóng  lăn tăn cứ  liên  tục lan  rộng, việc phản xạ trải trên  bề mặt xuất hiện. Nếu có cây cối gần đó, cả cây đó cũng được phản xạ lên bề mặt đó, bề mặt có tác dụng tựa như chiếc  gương. Khi  từ một  khoảng cách  xa  bạn thấy không chỉ có nước mà còn cả phản xạ của đám mây  bay qua in trên nước, làm sao bạn không tin được? Nếu có cả phản xạ của đàn chim  bay  trên  trời trong cái  gọi là nước đó, và nếu cây cối gần đó cũng được phản xạ vào  trong nước, niềm tin của  bạn  vào  sự  tồn  tại  của  nước  lại  càng  được  xác  nhận. Không chỉ sóng  nước được trông  thấy, ngay cả những phản xạ trong nước cũng được  thấy. Nhưng  khi  bạn lại gần hơn, phản xạ dừng xuất hiện, và khi tiến lại chỗ ấy bạn không  tìm thấy gì ngoài  cát.

Adhyas,  hay  ảo  tưởng,  nghĩa  là  thấy  cái  không   có  đó.Shankara  yêu từ này lắm, và với Upanishad  nó là chính nền tảng. Adhyas nghĩa  là phóng  chiếu, thấy cái không  có đó: cái được thấy không  thực có đó, bạn đang phóng  chiếu nó từ bên trong. Bạn là nguyên nhân của việc phóng  chiếu.

Một  khuôn  mặt dường như đẹp với bạn: liệu cái đẹp đó đang có đó hay  bạn đang phóng  chiếu về nó?... vì ngày mai cũng cùng  khuôn mặt đó lại có thể tỏ ra xấu với bạn. Có thể nó đã  không   có  vẻ  đẹp  với  bạn  ngày  hôm  qua.  Hôm  nay bỗng nhiên  con  mắt thiêng  liêng của bạn đã mở ra và khuôn  mặt này đã bắt đầu trông đẹp với bạn. Với bạn bè của bạn nó vẫn trông không  đẹp.

Người  ta  nói  rằng Laila  không   đẹp,  chỉ  có  Majnu mới trông  cô  ấy  là  đẹp.  Cả  làng  đều  khó  xử,  và  mọi  người  cố gắng thuyết  phục Majnu:  “Cậu  ngây thơ lắm. Có  bao nhiêu  gái đẹp  trong  làng;  cậu cứ  bị  ám  ảnh  không   cần  thiết  với Laila làm  gì.”  Majnu trả lời, “Nếu bác  muốn  thấy Laila, bác phải có con mắt của Majnu.”  Đây là  adhyas, ảo tưởng. Vấn đề không  phải là Laila  mà vấn đề là con mắt của Majnu.  Vấn đề không  phải là cái được thấy mà vấn đề là người đang thấy cô ấy. Cho nên  Majnu nói,  “Thấy bằng mắt tôi đây này, thế thì bác sẽ có thể thấy được Laila.”  Không hoài  nghi  gì rằng dưới con mắt của Majnu thì cô ấy sẽ trông  đẹp. Nếu như có thể mượn được cặp mắt của Majnu thì Laila sẽ thành đẹp đối với bạn như cô ấy đã đẹp đối với Majnu.

Mắt  cũng có một kiểu kính. Mầu của kính  phóng  chiếu lên vật được thấy. Tất cả các giác quan bạn đều đang phóng  chiếu. Bạn đang tạo ra một thế giới khắp quanh  bạn. Tâm trí bạn không  chỉ là người  nhận, nó là đấng sáng  tạo nữa. Bạn đang sáng  tạo ra  một  thế  giới  quanh  bạn  -  về  cái  đẹp,  về hương thơm, thế này,  thế nọ.

Thế giới này  không  phải như bạn thấy nó.  Nó tuỳ thuộcvào  bạn.  Nếu  bạn  thay  đổi,  thế  giới  cũng  thay   đổi  theo. Thanh  niên  nhìn  thấy thế giới này, người  già  thấy thế giới khác, và trẻ con lại thấy thế giới khác  nữa. Cái gì tạo ra khác biệt này? Thế giới vẫn như vậy thôi.  Nhưng trẻ con không  có cùng con mắt như thanh niên. Trẻ con  vẫn còn quan tâm tới việc nhặt đá và sỏi - chỉ mầu sắc của  mọi thứ là đủ. Thanh niên nói, “Vứt quách  những thứ ấy đi! Có  gì  trong  đó nào? Chúng có giá trị gì nào?”  Với thanh niên tiền bạc đã trở nên giá trị. Người đó bắt đầu hiểu giá  trị của tiền. Bây giờ nhặt đá sỏi không  có tác dụng. Bây giờ chẳng ích gì mà đuổi theo bướm cả.

Trẻ  con bắt bướm; bướm trông như  cõi  trời với chúng. Thanh niên coi trẻ con là dốt nát, nhưng khi người này già đi, các  giác  quan  người  đó  cũng  mệt  mỏi;  kinh   nghiệm  của người đó chuyển thành  chua  chát  và cay  đắng và người  đó cảm thấy dường như mồm đầy một kiểu vô vị. Bây giờ ngay cả thanh niên cũng dường như là giống trẻ con đối với người này. Với người đó, thanh niên đang đuổi theo các loại bướm bướm khác. Chỉ có loại bướm là thay đổi, nhưng không  phải là con bướm.

Người già cứ hay nói năng, giải thích, rằng đấy là bướm, nhưng  không  thanh niên  nào chịu  nghe  họ. Bản thân họ đã không nghe  bố họ và ông  họ. Có lí do để không  nghe,  và đó là việc họ có con  mắt  khác. Nếu thanh niên  có đôi mắt của người già, người đó sẽ thấy  cùng  một sự việc. Và  nhớ lấy, điều thú vị là ở chỗ nếu người già có thể có được đôi mắt của thanh niên  lần nữa, người đó sẽ quên mọi kinh nghiệm  này. Người đó  sẽ  quên  mọi  khôn  ngoan  mà  người  đó  đang  thể hiện; thế giới một lần nữa lại sẽ trở thành đầy mầu sắc với người đó.

Tôi  đã từng nghe:  một chánh  án  của Toà  Thượng thẩmMĩ  đã tới Paris khi  ông  ta còn trẻ và đã xây dựng gia  đình. Sau ba mươi năm, khi  ông  ấy đã già, và sau  khi  con ông  ấy cũng đã xây dựng gia đình và ghé thăm Paris,  vị chánh án lại trở lại Paris cùng với  vợ. Tên ông ta là Peare.  Ông  ấy nhìn Paris, và nói với vợ, “Đấy  không  còn  là cùng  Paris  đó nữa. Mầu sắc của nó đã phôi  phai  rồi. Cái đẹp là ở những ngày  đó khi chúng ta tới Paris  lần đầu tiên. Mọi thứ đều không  thể so sánh được; Paris  đã khác  rồi!”

Vợ ông  trả lời, “Xin  lỗi ông,  ông  quên mất rồi. Lần đầu tiên  chúng ta tới thì Peare  là con người khác; Paris  vẫn thế. Nếu ông có thể thấy được Paris bằng con mắt của thanh niên thì nó  vẫn  thế.  Làm  sao  Paris  thay  đổi  được?”  Mọi  người thay đổi và cái nhìn của họ thay đổi.

Nếu thế giới dường như bị thay đổi với thay đổi trong  cái nhìn của bạn, hiểu cho rõ rằng cái bạn đã thấy và đã nghĩ  nó chỉ là  adhyas, ảo  tưởng thôi. Nó  đã được tạo ra  bởi phóng  chiếu của bạn, nó  không  phải  là thế giới như nó đang đấy. Liệu  có  cách  nào  để  thế  giới  được  thấy  không   có  phóng  chiếu của bạn không? Nếu có, chỉ  có  thế  người ta mới thấy được thế giới như nó đang đấy.

Phóng chiếu là ảo tưởng. Do  đó, nhớ lấy, thấy không  có nghĩa là chỉ nhìn bằng mắt. Thấy nghĩa  là trạng thái mà tất cả những phóng chiếu  của bạn đều dừng lại, khi  bạn không  có quan điểm nào. Khi bạn không  có con  mắt cá nhân riêng để áp đặt  các  điều  kiện,  khi  bạn  không   có  xúc  động  và  ham muốn phóng  chiếu, thế thì việc thấy xảy ra.

Nhìn  sa mạc khi bạn không  khát:  thế thì sa  mạc  không thể lừa bạn. Lừa dối xảy ra bởi vì cơn khát. Bạn cần nước, và khi bạn không có nước, ham muốn trở thành ngày  một mạnh hơn. Và khi ham  muốn trở nên quá mạnh, tâm trí bạn phát  rồ và nó muốn tin ngay cả những cái mà thực tế không  có đó.Nhưng có một trạng thái mọi cái nhìn  đều dừng và việc thấy nảy sinh. Khi  nào thì  cái  nhìn  dừng lại? Cái nhìn  dừng lại chỉ khi mọi ham muốn dừng lại, bởi vì mọi cái nhìn  đều là trò chơi của ham  muốn  của bạn,  sự mở  rộng của các  ham muốn của bạn.

Kinh nói:

Thân  thể, giác quan,  vân vân, là vật chất vô linh hồn, và cảm giác về ‘cái tôi’ về chúng  là adhyas - ảo tưởng.

Do đó, người thông minh  nên vứt bỏ ảo tưởng này qua sự
trung thành với Brahman - thực tại tuyệt đối

Qua sự trung thành  với Brahman - trung thành với cái ta. Trung  thành  của  chúng  ta  bao  giờ  cũng  là  với  người
khác, với ai đó khác,  không  phải với cái  ta riêng của chúng  ta.  Chúng ta  chạy  theo  những  thứ  khác,  không   hướng  về trung tâm riêng  của mình.  Chúng ta bao giờ cũng đi đâu đó khác, né tránh người ở bên trong.

Trung thành với Brahman nghĩa  là cuộc đua của các ham muốn đã qua rồi, người ta đã đạt tới cái  ta của mình.  Người ta phải  đi  tới chỗ  không   có  tâm trí  nữa,  không   giác  quan, không thân thể, nhưng chỉ  còn tâm thức thuần  khiết.  Trong việc được  bắt rễ vào đó, mọi ảo tưởng đều lập tức tan tành; thế thì không  còn thế giới mà chỉ có Brahman, thực tại tuyệt đối.

Khi tôi đang nói  tiếng Hindu  - nhiều  người  không  hiểu tiếng  Hindu  nhưng  họ  cũng  có  thể dùng  được  cơ  hội  này. Những người  không  hiểu tiếng Hindu  nên nhắm mắt lại và lắng nghe  chỉ  âm  thanh.   Họ  nên  ngồi  im  lặng  dường  nhưtrong thiền. Và nhiều lần chân lí mà người ta không  hiểu qua lời  người  ta  đi  tới  hiểu  đơn  thuần  bởi  việc  lắng  nghe  âm thanh.

Khi  tôi  nói  tiếng Anh, những bạn không  hiểu tiếng Anh không nên nghĩ rằng điều này vô dụng cho họ. Họ nên nhắm mắt lại và thiền theo âm thanh của lời tôi mà không  dự định hiểu ngôn  ngữ. Không cần cố hiểu ngôn  ngữ mà  bạn không  biết. Ngồi  im  lặng,  trở thành  giống  như  người  dốt  nát,  và thiền về tác động của âm thanh. Chỉ lắng nghe. Lắng nghe  đó sẽ trở thành thiền và nó sẽ có ích lợi.

Vấn đề thực sự không  phải là việc hiểu, mà là trở nên im lặng. Nghe không  phải là vấn đề, trở nên im lặng mới là vấn đề. Biết bao nhiêu  lần điều xảy ra là cái bạn đã hiểu trở thành rào chắn, và điều tốt  là lắng nghe  cái  gì đó bạn không  hiểu chút nào;  thế thì suy nghĩ không  thể can  nhiễu được.  Khi  cái gì  đó  không   được  hiểu,  không  có  cách  nào  cho  suy  nghĩ chuyển động; chúng đơn giản dừng lại.

Do  đó,  đôi  khi  lắng  nghe  tiếng gió  xào  xạc  trong lùm cây,  nghe  tiếng chim  hót,  tiếng nước  chảy,  còn  tốt  hơn  là lắng  nghe  người  thấy  và  hiền  nhân.  Upanishad  thực  đang tuôn chảy ở đó, nhưng bạn sẽ không  hiểu chúng. Và nếu bạn hiểu và bạn có thể lắng nghe,  trí năng của bạn sẽ không  mấy chốc mà  lắng xuống bởi vì nó  không  được cần nữa. Và khi trí năng của bạn đã lặng yên, bạn được  đưa lên chỗ bạn đang tìm kiếm.

Đủ cho hôm nay.

3.    Nhân chứng và ảo tưởng

3.

Biết bản thân mình  là sakshi pratyagatma, linh hồn chứng kiến bên trong về trí năng của người ta và tất cả những khuynh hướng của nó, và thu được khuynh hướng rằng “Cái đó là tôi,” từ bỏ đòi hỏi ‘của tôi’ với mọi vật.

Từ bỏ theo đuôi lok, xã hội, người đó từ bỏ theo đuôi cả thân thể. Từ bỏ theo đuôi kinh sách, người đó từ bỏ ảo tưởng cả về linh hồn.

Được bắt rễ vào linh hồn mình,  và thông  qua các kĩ thuật, thông qua việc lắng nghe và thông qua tự kinh nghiệm, nhà yoga nhận ra bản thân mình là linh hồn của tất cả và tâm trí của người đó bị triệt tiêu.

Không  trao cơ hội cho việc ngủ, cho chuyện trò của xã hội, cho âm thanh,  động chạm, hình dạng, vị và mùi - các đối tượng của giác quan  - và sự quên  lãng của linh hồn, suy tư về linh hồn bên trong.Làm sao người ta có thể đi vào trong  chân lí tối cao  đó, làm sao người ta có thể biết rằng bí ẩn tối cao  ở gần đến thế và vẫn  còn  chưa  được  biết  tới? -  cái  nào  là  vĩnh  viễn  với chúng ta  và  vậy mà  bị  mất?  Làm  sao  chúng ta  đạt  tới nó? Làm sao  đã có ai đã bao giờ đạt  được tới nó?  Trong  những kinh  này  là  giải  thích  về  khoa  học  đó,  quá  trình  của  con đường đó.

Trước hết chúng  ta hiểu đôi điều về ảo tưởng. Ảo tưởng có nghĩa  là thấy khi nó không  có. Chân  lí có  nghĩa  là thấy khi nó có. Bất kì  cái gì chúng ta thấy đều là ảo giác,  bởi vì chúng ta đưa cả bản thân mình vào trong việc thấy của mình; kinh  nghiệm  của  chúng   ta  không  còn  khách   quan,   nó  trở thành chủ quan. Bất kì cái gì đang có ở ngoài  kia,  nó không  tới chúng  ta như nó vậy. Tâm trí chúng ta bóp méo nó, tô vẽ nó, trang điểm cho nó, tỉa tót nó, làm cho nó lớn hơn hay nhỏ hơn và thay đổi nó thành  nhiều, nhiều dạng.

Thay đổi lớn nhất, lừa dối sâu sắc nhất, là ở chỗ chúng  ta liên  kết  bản  thân  mình  với  mọi  thứ,  mà  thực  tế  chúng  ta không được liên  kết chút nào. Ngay  khi  chúng ta được  liên kết thực tại bị  mất  và  phóng  chiếu mơ  bắt đầu dường như thật. Chẳng hạn, chúng  ta gọi một thứ là ‘của tôi’  - nhà của tôi... ngôi  nhà đã có  đó khi  chúng  ta  còn chưa có  và nó  sẽ còn đó khi  chúng  ta  không  còn nữa. Cái  gì  đó  có thể  hiện hữu trước khi  tôi  hiện hữu, và sẽ tiếp tục sau  khi  tôi  không hiện hữu, cái không  biến mất cùng  với sự biến mất của tôi - làm sao mà  nó  có thể là  ‘của  tôi’ được?  Nếu  tôi chết  vào khoảnh  khắc này,  ngôi  nhà  của tôi  đâu có  sập đổ hay  biến mất; thực tế nó thậm chí sẽ không  biết rằng tôi đã chết. Thế thì loại liên kết nào có  thể có đó giữa bản thân  tôi  và  ngôi nhà đó?  Mối  quan  hệ  là  gì?  Ngày  mai  ai  đó  khác  sẽ  sống trong cùng ngôi  nhà đó và gọi nó là ‘của tôi’.  Hôm qua ai đókhác  đã sống trong nó và người đó đã gọi nó là 'của tôi'.  Ai biết được bao nhiêu  người đã móc ‘cái  tôi’  của họ vào  ngôi nhà đó, và đã qua  đời rồi? Nhưng ‘cái tôi’ đó không  bao  giờ dán được lên  ngôi này, và ngôi  nhà  đó cũng không  thuộc  về ai cả; ngôi  nhà thuộc về bản thân nó.

Trong  thế giới này mọi thứ đều thuộc về cái ta riêng  của nó. Nếu chúng  ta có thể hiểu được điều này đúng đắn chúng  ta sẽ có thể làm tan vỡ các ảo tưởng một cách  dễ dàng.

Có một mảnh đất. Bạn gọi nó là cánh đồng của tôi, hay khu vườn của tôi. Nếu không  phải hôm  nay,  ngày mai  sẽ có lời đòi hỏi đưa ra về mặt trăng - Mĩ sẽ nói đấy là ‘của chúng  tôi’, Nga sẽ nói đấy là ‘của chúng  tôi’. Cho đến hôm  qua mặt trăng đã  không  thuộc  về  ai  cả; nó  đơn giản có  đó,  nó  đơn giản thuộc về  bản  thân  nó.  Nhưng  bây  giờ  người  này  hay người nọ sẽ đòi hỏi sở hữu mặt trăng và sớm hay muộn sẽ có tranh đấu  và  đương  đầu.  Cho  tới tận bây  giờ  mặt  trời  vẫn thuộc về chính nó,  nhưng ngày  mai  mặt trời cũng có thể bị đòi hỏi thuộc ai đó.

Cứ  nơi  đâu  con người  đặt  chân  tới con  người  đều  gắn luôn  cái  nhãn  cho  nó  là  ‘cái  tôi’  của  người  đó.  Tự  nhiên không chấp nhận cái nhãn của người đó, nhưng những người khác phải chấp nhận, nếu không thì sẽ có đương  đầu. Người khác phải chấp nhận các  cái  nhãn  bởi vì họ muốn đặt  nhãn của riêng  họ vào mọi thứ. Cho nên nhà trở thành của ai đó và mảnh đất  trở  thành  của  ai  đó  khác.   Tại  sao  chúng  ta  nôn nóng muốn dán cái nhãn ‘tôi’ này vào đâu đó vậy? Nôn nóng là bởi vì càng nhiều  chỗ và vật mà  chúng  ta dán được nhãn này lên, hay kí tên vào đó, cái vòng  ‘của tôi’ càng lớn hơn và cái 'tôi’ cũng phát triển lớn hơn bên trong chúng  ta.

‘Tôi’  lớn  như  số  lượng  những  vật  mang  nhãn  của  nó. Nếu ai  đó  nói  rằng người đó có một sào  đất thì làm sao cái'tôi’  của người đó lớn bằng cái  'tôi’  của người  khác,  người nói, “Tôi có một nghìn  sào đất” được?

Với sự bành  trướng của cái  ‘của tôi’,  cái  'tôi’  cảm thấy dường  như  nó đang tăng trưởng lớn hơn. Nếu  bành trướng của cái  'của tôi’  giảm đi, cái  'tôi’  cũng co lại. Cho nên mọi hòn gạch của 'tôi’ đều được làm  từ cái ‘của tôi’. Vậy tôi  có thể nói  'của tôi'  càng  nhiều  cách,  lâu  đài  của cái  'tôi'  càng vươn lên cao hơn. Do đó trong toàn bộ cuộc đời mình,  chúng  ta vẫn còn chỉ trong  một cuộc đua: bao nhiêu thứ chúng ta có thể dán nhãn của mình  lên và  nói,  “Đấy là  của tôi.”  Trong khi làm như vậy, trong khi  chúng ta tiếp tục gán nhãn cho mọi  thứ, một  hôm nào  đó chúng  ta chết,  và  bất kì chỗ nào chúng ta đã đặt nhãn của mình,  ai đó khác  bắt đầu dán nhãn của người ấy vào mọi thứ chúng ta đã gọi là ‘của tôi’.Mọi  thứ đều thuộc  về bản thân  chúng, không  thuộc  về người nào cả. Chúng có thể được dùng,  nhưng không  thể có chủ sở hữu.  Chủ  sở hữu là ảo tưởng, và trong  khi chúng  ta dùng chúng, chúng ta  nên có cảm giác  biết ơn bởi vì chúng  ta  đang  dùng  cái  gì  đó  không  thuộc  về  mình.   Nhưng  khi chúng ta nói ‘của tôi’,  mọi cảm giác  về biết ơn đều biến mất và thế giới mới về cái ‘của tôi’  được tạo ra. Cái  đó bao  gồm tiền bạc,  địa  vị,  danh  vọng,  giáo  dục  và  đủ  mọi  thứ.  Với những thứ này điều đó có thể là được,  nhưng điều đáng ngạc nhiên hơn là ở chỗ những cái không  liên can gì tới 'tôi’ cũng được bao hàm.  Chúng ta nói: tôn giáo của tôi, thượng đế của tôi, thiên  thần của tôi, đền đài của tôi  - với cả những người mà ‘tôi’ chẳng có quan hệ gì với bất kì cái gì. Và nếu điều đó là có thể, thế thì không  có khả năng nào giải phóng  bản thân người ta khỏi thế giới. Nếu tôn giáo  cũng có thể là của tôi hay của anh,  nếu Thượng đế cũng có thể là  của  tôi hay  của anh, thế thì không  có hi vọng nào cả. Thế thì chúng ta sẽ tìm con đường ra khỏi cái ‘của tôi’  ở đâu? Nếu Thượng đế cũngrơi vào trong phạm vi quyền lực của mình, thế thì không  còn lại chỗ  nào cho  cái ‘tôi’ đi đâu cả. Nhưng  chúng  ta đặt cái nhãn ‘của tôi’  vào  đền đài và nhà  thờ và vào cả Thượng đế nữa.Bất kì nơi đâu con người tới, người đó cũng đem tới đấy cả cái ‘của tôi’.  Cố hiểu ngụ ý này.  ‘Tôi’ thực tế trở nên lớn hơn qua  ‘của tôi’, nhưng cái ‘của tôi’ càng bành  trướng hơn, bất hạnh càng  lớn hơn. Tăng trong  'tôi’  là tăng của bất hạnh, bởi vì ‘tôi’  là vết thương. Và  cái  ‘tôi’ càng  lớn, vùng  nhạy cảm đau càng lớn, cho nên nhiều vết thương hơn có thể phát tác trên  nó.  Cũng tựa như ai đó có một vết  thương thể chất lớn  luôn  dễ  gây  ra  đau  đớn  mọi  lúc;  bất  kì  một  cử  động người đó thực hiện và điều đó gây đau. Vết thương lớn, trải trên vùng  rộng, một  cái  chạm khẽ là đủ  gây đau. Cái  ‘tôi’ càng lớn, vết thương càng lớn và cái đau cũng càng  lớn.Với  việc  bành  trướng  của  cái  ‘của  tôi’,  cái  ‘tôi’  bành trướng.  Khi  cái  ‘tôi’  tăng lên,  đau cũng tăng lên. Một  mặt người ta cảm  thấy  rằng hạnh phúc  đang tăng lên, mặt khác bất hạnh cũng tăng lên.  Chúng ta càng  làm tăng hạnh phúc này, càng nhiều bất hạnh cứ tăng lên - và giữa hai  điều này ảo tưởng được  mang  theo. Nơi không  có  khả năng nào  nói cái ‘của  tôi’  thì thế nữa chúng  ta vẫn tiếp tục nói  ‘của tôi’ một cách  giả dối, vô  nghĩa  lí. Tay này bạn gọi là ‘của tôi’, thân thể này  bạn gọi là ‘của tôi’,  đều không  phải là của bạn. Khi bạn  không  có,  ngay  cả thế  thì xương, da, máu  của tay này vẫn tồn tại ở  đâu đó; và chúng vẫn tồn tại ngay  cả sau bạn. Xương bên trong thân thể bạn, chúng  đã từng là xương trong biết bao nhiêu thân  thể khác trước đây. Máu trong thân thể bạn đã chảy trong thân thể của con  vật  nào đó hôm qua và trong cây  cối nào đó hôm  kia.  Ai biết được  bao  lâu, bao nhiêu tỉ, tỉ tỉ năm rồi cuộc hành trình đã diễn ra? Ngay cả khi bạn sẽ không  có đó, không  một hạt của thân thể bạn bị triệttiêu.  Nó  tất cả sẽ tồn tại. Nó  sẽ trôi vào trong  thân thể khác nào đó.

Hiểu  điều đó theo  cách  này:  hơi thở bạn vừa thở xong,  khoảnh  khắc trước nó  đã ở bên trong  người  ngồi cạnh bạn. Khoảnh khắc trước người đó đã gọi nó là hơi thở của tôi, và khoảnh khắc sau nó không  còn thuộc  vào  người đó chút nào nữa, nó đã trở thành  của ai đó khác.

Cuộc sống không  chấp nhận đòi hỏi của bất kì ai về nó và cứ chảy đi từng khoảnh khắc. Nhưng chúng ta cứ đòi hỏi. Ảo tưởng này  về  đòi hỏi, đây là ảo tưởng sâu  sắc nhất của con người.

Cho nên bất kì khi nào một người nói ‘của tôi’, người đó rơi vào trong dốt nát.  Kinh  này là để phá vỡ chính  ảo tưởng này. Không chỉ đất không  phải là của tôi, nhà không phải là của tôi, tiền bạc không phải là của tôi - ngay cả thân thể này cũng không  phải là của tôi nốt. Thân thể bạn được tạo nên từ các nguyên tử của bố mẹ bạn. Các nguyên tử đó tồn tại trước khi có bạn, và  chúng  đến  với bạn sau  cuộc  hành  trình  dài. Trước  bố  mẹ  bạn,  chúng  đã  ở  trong  thân  thể  bố  mẹ  họ. Những nguyên  tử này  đã có cuộc hành trình dài hàng  triệu năm; bây giờ chúng thiết lập nên  thân thể bạn. Thân thể đó nữa  cũng là  cánh  đồng, mảnh  đất mà  bạn được  bắt rễ vào, nhưng bạn không  phải là nó. Bạn không  phải là thân thể, bạn tách biệt khỏi nó.

Kinh  này nói một người không  chỉ không  là thân thể, nó thậm  chí còn  đi sâu  hơn và nói con  người thậm chí  không  phải là tâm trí, bởi vì tâm trí cũng là một thứ tích luỹ.

Bạn có một ý nghĩ nào mà  có thể là của bạn không,  mà bạn có  thể  nói  là của bạn không? Chẳng có  ý nghĩ  nào cả. Một số ý nghĩ đến từ truyền thống, một số từ kinh sách,  một số từ nghe  ai đó, một số thì từ việc đọc sách báo - chúng đãđến từ một hay nhiều  nguồn  ngoài khác. Nếu bạn tìm kiếm sơ đồ  sinh  của từng ý nghĩ  riêng  lẻ, nếu bạn nhìn  vào cuộc hành trình của từng ý nghĩ riêng lẻ, bạn sẽ thấy bạn không  có một ý nghĩ riêng  nào của mình cả, tất cả chúng  đều là đồ vay mượn; chúng  đã đến với bạn từ đâu đó.

Không một ý nghĩ nào đã bao  giờ là nguyên  bản, mọi ý nghĩ  đều là vay mượn.  Nhưng  chúng  ta  cứ cho  là  ngay  cả một ý nghĩ cũng là ‘của tôi’.

Nhớ lấy, ngay cả một hơi thở cũng không  thể gọi là ‘của tôi’ được; ý nghĩ  là vật chất tinh  tế hơn nhiều. Đi ngày càng sâu   hơn   vào   trong   phân   tích   này,   người   ta   tới   đâu? Upanishad đã đi đến  đâu? Phật đi tới đâu? Mahavira đã tới đâu? Tiếp tục phân tích này, dùng  kiểu phủ định, “Tôi không  là cái này, tôi không là cái này”;  khi cuối cùng  không  còn lại cái gì để bị phủ định, khi không  còn gì về cái tôi thậm chí có thể nghĩ  liệu nó  là của  tôi  hay  không, cái  còn  lại ngay  cả thế... Khi  không  gì còn lại để cắt bỏ, khi tất cả các quan hệ đều bị phá vỡ và không  có gì còn lại mà có thể còn bị đập ra nữa, cái thậm chí còn  lại như thế chính  là điều Upanishad đã gọi là sakshi, nhân chứng.

Có một thế giới lớn quanh tôi - nó không  phải là của tôi. Co lại,  tôi tới gần hơn - thân  thể này  không  phải là của tôi. Hạ sâu hơn vào trong nó - tâm  trí này không  phải là của tôi. Thế thì ai có đó cái người tôi có thể gọi là ‘tôi’? Hay không  có gì trong  tôi mà tôi có thể gọi là ‘tôi’.  Tôi có hay tôi không  có? Cắt  bỏ cái  ‘của  tôi’ đi trong  sự  toàn  bộ của nó, cái  gì thuần khiết nhất còn lại bên trong? Chỉ có  một  điều còn lại mà không bỏ đi được; không  có cách nào bỏ nó đi được.

Ở  phương  Tây  có  một  nhà  triết  học  tên  là  Descartes  - một nhà tư tưởng sâu sắc. Ông  ấy đã quyết  định không  chấp nhận bất kì cái  gì chừng nào ông ấy còn chưa tìm ra chân líkhông  thể  bị  hoài  nghi,  cho nên ông  ấy bắt đầu suy  ngẫm. Ông ấy  lao động  cần cù  và  ông  ấy  cảm  thấy mọi  thứ đều đáng hoài  nghi. Người ta có thể nói, “Có Thượng đế,” nhưng rồi hoài  nghi có thể nảy sinh về điều đó. Có thể có mà  cũng có thể không  có Thượng đế,  nhưng hoài  nghi  bao giờ cũng được tạo ra. “Có cõi  trời,” “Có  giải  thoát”  - tất cả điều đó đều có thể bị  hoài  nghi.  Descartes nói, “Tôi  sẽ  chỉ  tin  vào điều không  thể hoài nghi  được, không  phải cái gì đó  mà  có thể chứng minh  hay biện luận được về nó,  không. Cái  gì đó không thể hoài  nghi  được,  cái gì đó không  tránh khỏi, không  thể nghi ngờ được... chỉ thế thì tôi mới chấp nhận nó.”

Ông ấy đã tìm kiếm và tìm kiếm. Tuy nhiên ông ấy cũng đã dừng tại một điểm. Ông ấy phủ nhận Thượng đế, cõi trời, địa ngục, và mọi  thứ khác, nhưng ông ấy mắc kẹt   vào  một điểm: “Tôi có hay tôi không có?”

Descartes  nói,  “Điều này không  thể hoài nghi  được, bởi vì cho dù tôi nói ‘Tôi không  có,’  thì thế nữa tôi vẫn cần phải có để  có  thể  nói  điều này.” Cũng tựa như một  người đang trong  nhà  và  trả  lời  người  gọi,  “Tôi  đã  đi  ra  ngoài,”  hay “Ngay bây giờ tôi không  ở  nhà.  Chút nữa hãy tới và thế thì tôi có thể gặp anh  bởi lúc  đó tôi  sẽ  về nhà.” Chính  việc nói điều này  của người đó sẽ là bằng chứng cho  việc người đó đang ở nhà. Cho nên sự kiện về con người tôi là không  thể hoài nghi được.  Đến  chừng nấy là rõ ràng,  rằng tôi  có,  mặc dầu  tôi  là gì thì  không  được  rõ như thế. Tôi có là thân  thể không, có là tâm  trí không, hay là gì? - điều này  không  được rõ ràng đến thế.Đây chính là điều Upanishad đang tìm kiếm. Hết cái  nọ đến cái kia bị vứt bỏ, hệt như người ta bóc hết lớp nọ đến lớp kia của củ hành. Nếu bạn cứ bóc mãi một củ hành, cuối cùng không  còn  lại  gì  của  củ  hành  trong   tay  bạn  cả.  Củ  hànhkhông  là gì khác hơn những tầng tầng lớp lớp vỏ - quần áo trên quần áo - và chẳng có gì được tìm  thấy nếu bạn cứ cởi mãi nó ra. Dường  như ai đó có  thể đã làm  một con búp bê vải và chúng ta bỏ dần từng lớp vải. Tầng thứ nhất được cởi bỏ, tầng thứ hai  lộ ra; tầng thứ hai được cởi bỏ, tầng thứ ba lộ ra;  và cứ như thế cho  đến khi mọi tầng  vải cuối cùng đã được vứt bỏ hết, và  không  còn  lại con  búp  bê  nữa,  chỉ  cái không trong tay bạn.

Cho  nên  tìm  kiếm lớn nhất của con  người là tìm  ra liệu người  đó  nữa  không  là  gì  ngoài  tích  luỹ  của  nhiều,  nhiều tầng mà  ta có thể cứ bóc  dần và đến cùng  chẳng có gì trong tay cả. Nếu chúng  ta cứ phủ nhận và nói,  “Tôi không  phải là thân thể, tôi không  phải là tâm trí, tôi không  phải là cái này, tôi không  phải cái nọ,” điều ấy có thể biến thành câu chuyện củ hành, và chung  cuộc không  còn  lại gì về cái  mà  người ta có thể nói rằng “Đây là tôi.”

Nhưng  Upanishad nói  rằng cho  dù có thế đi chăng nữa, vẫn cần  biết chân  lí; cho  dù đúng là không  có gì bên  trong,  vẫn đáng biết đến nó, vì kết quả của việc biết về chân lí là rất có ý nghĩa.  Tuy nhiên, khi tìm kiếm sâu sắc, cuối cùng  người ta lại thấy rằng không, con  người  không  chỉ là tích luỹ của các lớp quần áo, con người không  chỉ là tầng nọ phủ lên tầng kia; còn có cái  gì đó bên trong  các  tầng khác  nhau.  Nhưng chúng ta  chỉ  đi tới biết điều đó khi,  bằng cách  vứt bỏ  mọi tầng, chúng  ta đi vào bên  trong bản thân mình. Phần tử đó, cái  vẫn  còn  đến  cuối  cùng,  được  Upanishad  gọi  là  sakshi, nhân chứng.Từ sakshi này rất hay  và  rất có giá  trị.  Toàn bộ triết lí, thiên  tài  và  trí  huệ  của  phương  Đông  đều  được  bao  hàm trong từ nhỏ  bé  này.  Phương  Đông  không   có  đóng  góp  từ nào quan trọng hơn sakshi, nhân chứng, cho thế giới.Sakshi   nghĩa   là  gì?  Sakshi  nghĩa  là  người  thấy,  nhân chứng.  Đấy  là ai, người đang kinh  nghiệm  rằng “Tôi không  phải là thân  thể”?  Đấy  là  ai, người đang kinh  nghiệm  rằng “Tôi không  phải là tâm trí”?  Đấy là ai, người cứ liên tục phủ nhận rằng “Tôi  không  là  cái  này, tôi không  là cái  này”?  Có một yếu tố của việc nhìn, của việc quan sát,  của người quan sát bên trong chúng ta, người thấy, người quan sát mọi thứ.

Người  thấy  này  chính là  sakshi, nhân  chứng. Cái  được thấy  chính  là  thế giới.  Người  đang thấy  chính  là người  tôi đang là, và cái đang được  thấy là thế giới. Adhyas, ảo tưởng, nghĩa  là  người đang thấy  hiểu  lầm bản thân mình  là tất cả những cái được thấy. Đây là ảo tưởng.

Có viên kim cương trong  tay  tôi:  tôi đang thấy nó. Nếu tôi bắt đầu nói rằng tôi là viên kim cương, đó là ảo tưởng. Ảo tưởng này  phải  bị  tan  vỡ và  người ta cuối  cùng  phải  đi tới phần tử  thuần  khiết  đó  cái  bao  giờ  cũng  là  người  thấy và không bao giờ là  cái  được thấy.  Điều  này  có  đôi chút  khó khăn. Người  mà  là  người  thấy không   bao  giờ  có  thể được thấy, bởi vì điều đó sẽ được thấy bởi ai? Bạn có thể thấy mọi thứ trong thế giới ngoại trừ bản thân bạn. Làm  sao bạn thấy được bản thân mình? - bởi vì  hai điều sẽ được cần tới cho việc thấy:  một  là người  thấy và  điều  kia  là cái  được  thấy. Chúng ta có thể kẹp  mọi thứ với một cái  kẹp ngoại trừ bản thân cái kẹp đó. Nỗ lực đó sẽ thất bại. Chúng  ta có thể thấy thách đố là trong  khi cái kẹp cặp được mọi thứ, tại sao chúng không thể kẹp được bản thân chúng?Chúng ta  thấy mọi  thứ,  nhưng  chúng  ta  không   có  khả năng  thấy bản thân mình.  Và  chúng  ta sẽ không  bao giờ có khả năng làm  được  như vậy. Bất kì cái  gì  bạn có  thể thấy, biết rõ  rằng cái  đó  không   phải  là bạn.  Vậy  một  điều  chắc chắn, rằng bất kì cái gì bạn có khả năng thấy đều không  phảilà bạn.  Nếu  bạn  có  khả  năng  thấy Thượng  đế,  thế thì  một điều đã trở thành chắc chắn, rằng bạn không  phải là Thượng đế. Nếu  bạn đã  thấy ánh  sáng  bên  trong bạn, một  điều xác quyết là bạn  không   phải  là  ánh  sáng  đó.  Nếu  bạn  có  kinh nghiệm về phúc  lạc bên trong  mình, một  điều dứt khoát  là bạn không  phải là  phúc  lạc đó. Bất  kì  cái  gì  đã được  kinh nghiệm,  bạn  đều  không   là  cái  đó.  Bạn  là  cái  đang  kinh nghiệm.

Cho nên bất kì cái gì trở thành kinh nghiệm của bạn, bạn ở bên  ngoài  nó  cả. Do  đó sẽ có  ích  để hiểu một  điểm khó khăn ở  đây:  tâm  linh không  phải  là kinh  nghiệm.  Mọi  thứ trong thế giới này đều là kinh  nghiệm,  nhưng không  phải là tâm linh.  Tâm  linh vươn tới  cái  kinh nghiệm tất cả, nhưng bản thân  nó  không  bao  giờ trở thành  kinh  nghiệm.  Nó bao giờ cũng còn là người kinh  nghiệm, nhân chứng, người thấy.

Tôi  nhìn  bạn: bạn ở phía  này, tôi  ở phía kia. Bạn ở đó, người  được  nhìn;  tôi ở  đây,  người  đang  nhìn.  Có  hai  thực thể. Không có  cách  nào  phân  chia  bản thân người ta  thành hai để cho  một  phần  nhìn  và  phần kia  được  nhìn. Ngay  cả nếu có khả năng phân chia, thế  thì phần sẽ thấy là bản thân tôi, phần sẽ được thấy sẽ không  phải là bản thân tôi. Vấn đề kết thúc.

Đây  là  toàn  bộ  quá  trình   hay  phương  pháp   luận  của Upanishad: neti,  neti - không  cái này không cái kia. Bất kì cái gì có  thể được thấy, nói rằng bạn không  phải là cái  đó. Bất kì cái gì có  thể  được  kinh  nghiệm,  nói rằng bạn không  phải là cái đó. Bạn có thể cứ bước lùi mãi cho đến khi chẳng cái gì còn lại mà có thể bị phủ nhận hay khử bỏ. Một khoảnh khắc tới khi tất cả cảnh đều mất.  Một  khoảnh  khắc  tới khi mọi kinh  nghiệm đều bị vứt bỏ - tất cả!

Nhớ  lấy, tất cả! Kinh  nghiệm  về dục tất nhiên  bị vứt bỏ,kinh  nghiệm  về  thiền  cũng bị  vứt  bỏ.  Kinh  nghiệm  về  thế giới, về  yêu và ghét  bị vứt bỏ, kinh  nghiệm  về phúc  lạc và chứng ngộ cũng  bị vứt bỏ. Chỉ  người  thấy thuần khiết  còn lại. Không còn  gì ở đó để được thấy nữa, chỉ trống rỗng còn lại khắp  xung  quanh. Chỉ có người  quan sát  còn  lại, và bầu trời trống rỗng khắp xung  quanh. Đứng ở giữa là người thấy, người quan sát,  người thấy cái  không, vì mọi thứ  đã bị phủ nhận và khử bỏ là  cái  có  thể được thấy. Bây giờ người đó kinh  nghiệm   cái  không.  Người  đó  đã  vứt  bỏ  mọi  kinh nghiệm khỏi con đường của mình.  Bây  giờ người đó còn  lại một mình, người đang kinh  nghiệm.Khi  không  có  kinh  nghiệm,  không  có việc  thấy;  không có gì  được  thấy và không  có đối thể để được thấy, và nhân chứng một mình còn lại. Rất khó diễn đạt trong  ngôn  ngữ cái gì thực sự xảy ra, bởi vì chúng ta không  có từ nào khác ngoại trừ từ ‘kinh  nghiệm’  trong ngôn  ngữ của mình;  do đó chúng  ta  gọi  nó  là  ‘tự  kinh  nghiệm’  hay  ‘tự  nhận  ra’.  Từ  kinh nghiệm  không   đúng.  Chúng  ta  nói  “kinh   nghiệm   về  tâm thức” hay “kinh nghiệm  về Brahman,  cái  tuyệt đối,” nhưng không  một  cách  diễn  đạt  nào  là  đúng,  vì  từ  kinh  nghiệm thuộc  về  cùng   thế  giới  mà  chúng  ta  đã  khử  bỏ.  Từ  kinh nghiệm quả  có  nghĩa  trong  thế giới  nhị  nguyên,   nơi  có cả

‘cái  kia’  nữa. Tại đây nó  không  có nghĩa  chút nào.  Tại đây chỉ có người kinh nghiệm còn lại, nhân  chứng còn lại.

Tìm kiếm về nhân chứng này chính  là tâm linh.

Nhớ lấy: tìm kiếm về Thượng đế không  phải là tâm  linh. Trong kinh  yoga  cổ đại Thượng đế không được bàn tới, thậm chí không  được  nhắc  tới; không  cần. Sau này, ngay  cả khi kinh có  nhắc  tới Thượng  đế,  họ  gọi  Thượng  đế  là  phương tiện trong  cuộc  hành  trình  tâm  linh  và  không  phải  là  mục đích. Người ta nói rằng Thượng đế là có ích trong  thực hànhtâm  linh,  trong  tìm  kiếm tâm  linh, do đó chấp nhận Thượng đế cũng tốt; nhưng đấy chỉ là phương tiện, phương sách,  có vậy thôi.

Phật và Mahavira cũng phủ nhận Thượng đế. Họ đã phát minh ra  một  phương sách  mới.  Phương  sách này  là  không  được  cần  tới,  họ  nói.  Nếu  Thượng  đế  không   là  gì  ngoài  phương sách, thế thì các phương sách  khác cũng sẽ phục vụ cho  mục  đích  đó  được.  Nhưng  cả  Phật  lẫn  Mahavira  đều không thể phủ nhận sakshi, nhân  chứng. Họ có thể phủ nhận Thượng đế, họ có thể phủ nhận  mọi thứ khác, nhưng khi  đi tới sakshi, đấy là tôn giáo. Nếu không  nói gì đến nhân chứng, hiểu rõ rằng toàn  bộ  vấn đề  không  có  liên  quan  gì  tới tôn giáo cả. Mọi thứ khác đều là phụ. Mọi thứ khác có thể hữu dụng, có thể không  hữu dụng; có thể có khác biệt ý kiến về mọi thứ khác, nhưng không  có khác  biệt về nhân chứng.

Do đó, nếu một ngày nào đó trong thế giới này khoa  học về tôn  giáo được  tạo ra, sẽ không  có  việc nhắc  tới Thượng đế, linh  hồn hay Brahman. Đây toàn là những vấn đề cục bộ

- một số tôn  giáo  tin  vào chúng, số khác không  tin  - nhưng sakshi  chắc chắn sẽ được  nhắc  tới bởi vì  nó  không  phải là vấn đề cục bộ.

Không thể có  được tôn giáo mà  không  có nhân  chứng. Cho  nên  một  mình  nhân  chứng là cơ sở khoa  học cho mọi kinh nghiệm  tôn  giáo - cho  mọi tìm  kiếm và hành trình  tôn giáo. Và  chính trên  điều này và xung  quanh  sakshi này mà tất cả Upanishad  xoay tròn.  Mọi  nguyên lí và  mọi  chỉ  báo đều chỉ để trỏ tới nhân  chứng.

Chúng ta  cố  hiểu  điều  này  thêm chút  nữa.  Không khó hiểu ý nghĩa của từ nhân chứng, nhưng trong  thực hành thực tế thì nó là điều phức tạp.

Tâm trí chúng ta tựa như mũi tên, sắc nhọn một đầu. Bạncó thể đã từng thấy mũi tên: nó không thể được  bắn đi từ cả hai đầu, mũi tên sẽ chỉ  đi theo một hướng. Nó không thể đi theo hướng đối lập đồng thời được, nó sẽ chỉ đi tới mục tiêu theo một  hướng.  Cho  nên,  khi  mũi  tên đã  lên  cung  và  rồi được bắn đi, có hai khía cạnh cần được  xem  xét  - khi  nó rời khỏi cung  nơi  nó  đã  được  đặt  lên,  nó  bắt  đầu  bay  đi  khỏi cung; và nó  bắt đầu tới gần hơn hướng tới mục tiêu, nơi nó chưa ở đó trước đấy. Một  trạng thái là ở chỗ  mũi  tên đang trên cung, và xa trên cây  là con  chim đậu. Mũi tên vẫn còn trên cung và chưa xuyên  vào con chim. Thế rồi mũi tên rời khỏi cung,  bắt đầu đi xa cung và lại gần con chim hơn. Và rồi đến trạng thái mũi tên xuyên vào con chim; cung  vẫn còn trơ khấc không  tên mà tên thì đang trong lồng ngực chim.

Đây  là điều chúng ta  đang làm  với nhận biết  của mình trong toàn bộ thời gian.  Bất kì khi nào  mũi tên của nhận biết của  chúng   ta  rời  khỏi  chúng   ta,  cánh   cung   bên  trong  trở thành trống không  và mũi tên, khi đạt tới đối thể, bị gắn vào nó. Một khuôn  mặt trông  đẹp với bạn, mũi tên nhận biết của bạn được buông  ra.  Vì  mũi  tên  đó  không  ở bên  trong bạn, nhận biết đó không  ở bên trong bạn. Nhận biết đã rượt đi và gắn bản thân nó vào khuôn  mặt đẹp.

Có  viên  kim  cương  nằm  trên đường;  mũi  tên  đã  được buông ra  từ cánh  cung. Bây giờ nhận  biết này không  ở bên trong bạn, bây giờ  nhận biết di chuyển  và, đạt tới viên kim cương, xuyên vào trung tâm nó. Bây giờ nhận biết của bạn là với viên  kim cương và  không  còn  bên trong  bạn nữa. Bây giờ nhận biết đang ở đâu đó khác.  Cho  nên mọi mũi tên của nhận biết của bạn đều đi ra ngoài và xuyên vào đâu đó khác  - và đâu đó khác, và đâu đó khác. Bạn không  có nhận biết bên trong nữa, nó bao giờ cũng ra đi. Mũi tên chỉ có thể đi theo một  hướng, nhưng nhận biết có thể  đi theo hai  hướng - và khi điều đó  xảy  ra nhân  chứng  được kinh  nghiệm.  Mũi  têncủa nhận  biết có thể đi theo cả hai hướng; nó  có thể có hai
đầu.

Khi  nhận  biết của bạn bị kéo ra đâu đó, nếu bạn có thể quản lí  được  chừng này thôi,  thế thì  một ngày nào đó nhân chứng sẽ xảy ra bên trong bạn. Khi  chú ý của bạn bị kéo ra ngoài - chẳng hạn một cô  gái trẻ đẹp đi qua  hay  một chàng trai trẻ đẹp đi qua, nhận biết của  bạn  bị bắt theo  đó và bây giờ bạn hoàn toàn quên mất bản thân mình. Nhận biết không  còn ở bên trong  nữa. Bây  giờ bạn không  ý thức: bây giờ bạn trở thành vô ý thức, bởi vì tâm  thức của bạn đã đi tới ai đó khác. Bây  giờ tâm  thức của bạn đã trở thành  cái  bóng  của người đó hay vật đó - bây giờ bạn không  còn ý thức nữa.

Bây  giờ, nếu bạn có  thể  làm được một  điều này... Bạn thấy ai  đó  đẹp,  nhận  biết  của  bạn  bị  kéo  ra đó.  Nếu  trong  cùng khoảnh khắc đó bạn có thể nhận biết về cánh cung bên trong mà từ đó mũi tên được bắn ra, nếu bạn có thể đồng thời thấy được chúng  cả hai - nguồn gốc từ đó nhận biết được bắn ra và đối thể mà nhận biết đang đi tới - nếu chúng  cả hai đều đến trong chú  ý của bạn một cách  đồng thời, thế thì lần đầu tiên bạn sẽ kinh  nghiệm  cái  được  ngụ ý là nhân  chứng. Từ nơi nhận biết nảy sinh, từ nơi nhận thức đang bắn đi - nguồn đó phải được tìm thấy.

Chúng ta thấy cây cối - chúng ta thấy cành cây, tán lá, lá cây và hoa,  quả, nhưng chúng ta không  thể nào thấy được  rễ cây. Rễ ẩn kín  dưới đất tối. Nhưng cây  đang hút  chất dinh dưỡng từ rễ. Nhận  biết  của  bạn  mở  rộng  và  đi  khắp  xung quanh; cây  lớn về thế giới được  tạo ra, nhưng cội nguồn  từ đó nhận  biết  toả  ra,  tâm  thức  đại  dương  đó,  vẫn  còn  chưa được chú ý tới. Điều  được cần là ở chỗ  rễ cũng  đồng thời được thấy, cả rễ và cây đồng thời được thấy.

Hiểu điều đó theo cách này: khi  tôi  đang nói,  nhận  biếtcủa bạn là trên lời tôi. Làm  điều này thành  mũi tên nhắm hai điểm...  điều  đó  có thể trở  thành  đúng  ngay  bây  giờ,  chính khoảnh khắc này. Khi tôi đang nói,  đừng chỉ lắng nghe  điều tôi đang nói, duy  trì  cả nhận  biết đồng thời  rằng bạn đang lắng nghe. Diễn giả là ai đó  khác, người đó đang nói; tôi  là thính giả, tôi đang nghe.  Nếu cho dù  chỉ một khoảnh  khắc, bây giờ, ở đây, bạn có thể xoay  xở cả hai  điều  đồng thời - lắng nghe  cũng như luôn  nhớ tới thính giả, việc ghi nhớ này ở bên  trong rằng, “tôi  đang lắng nghe”  - thế  thì không  cần phải  lặp lại lời này. Nếu bạn lặp lại lời này,  “tôi  đang lắng nghe,” bạn sẽ không có khả năng lắng nghe  được đồng thời nữa, bạn sẽ lỡ mất điều  tôi  nói.  Không cần phải  hình  thành lời nói bên trong, “Tôi  đang lắng nghe, tôi đang lắng nghe.” Nếu bạn làm việc đó bạn sẽ thành  điếc với  những điều tôi đang nói  trong  khoảng  thời gian đó. Trong  khoảnh  khắc đó khi bạn nghe  tiếng nói  riêng  của mình  rằng, “Tôi đang lắng nghe,” bạn sẽ không  nghe  điều tôi đang nói.

Đó là kinh  nghiệm  đồng thời lắng nghe điều tôi đang nói và cũng nhận biết rằng bạn đang nghe. Cảm giác, việc nhận ra, kinh  nghiệm  rằng bạn là thính giả, là khía cạnh thứ hai. Việc đạt tới nhận biết của khía  cạnh thứ hai là khó khăn. Nếu bạn có thể xoay xở được  việc đó,  trở nên nhận biết về khía cạnh thứ ba là rất dễ dàng.

Khía cạnh thứ ba là thế này: nếu diễn giả là A, thính  giả là B, thế thì ai là người đang kinh  nghiệm  cả hai,  cả diễn giả cũng như  thính giả? Người đó là người thứ ba,  và điểm thứ ba này là nhân chứng.  Bạn  không  thể đi ra ngoài người thứ ba này. Người  thứ ba này là  điểm cuối  cùng. Và  tất cả ba người này là ba điểm của tam giác cuộc sống: hai điểm là đối thể và chủ thể, còn điểm thứ ba là nhân chứng của hai  điểm này, người  kinh  nghiệm  cho  hai  điểm  này,  người  thấy  hai điểm này.Bây giờ chúng  ta có thể hiểu kinh.

Biết bản thân mình  là sakshi pratyagatma, linh hồn chứng kiến bên trong về trí năng người ta và tất cả những khuynh hướng của nó, và thu được khuynh hướng rằng “Cái đó là tôi,” từ bỏ đòi hỏi ‘của tôi’ với mọi vật.

Người  tìm  kiếm,  người  thám  hiểm  chân  lí  này,  người khao  khát về  giải thoát, đã kinh  nghiệm  rằng “Tôi là  nhân chứng” và chưa bao giờ là người làm,  rằng “Tôi vẫn là nhân chứng” và chưa bao giờ là người đam mê,  bỏ đi cảm giác về

‘cái của tôi’ và ham muốn về mọi thứ. Người  đó cứ lùi  xa
dần vào  bên  trong tới điểm vượt ra ngoài  mà  không  thể nào lùi xa hơn được nữa.

Từ bỏ theo đuôi lok, xã hội...

Người  như  vậy  dừng  việc  theo  đuôi  xã  hội.  Từ  lok có nghĩa là xã hội, văn hoá,  văn minh,  những người xung  quanh bạn, đám đông. Từ bỏ theo đuôi xã hội trước khi bạn có kinh nghiệm về nhân chứng cũng là điều nguy  hiểm, bởi vì với xã hội có liên kết đạo đức, luật lệ, qui định, giới hạn, tổ chức và kỉ luật. Cho nên xã hội chắc chắn sẽ trở thành chủ cho những người chưa phải là chủ của chính mình. Ai đó phải kiểm soát người còn chưa là chủ của riêng mình; kỉ luật nào đó là cần thiết, nếu không  thì mọi hệ thống sẽ nổi loạn, sẽ trở thành vô chính  phủ. Nhưng người đã kinh  nghiệm  bản thể  riêng  của mình, người đã kinh  nghiệm  việc chứng kiến của mình,  bản thân người  đó  là  người  chủ  của  riêng  mình  trong  thế  giới này.

Điều rất thú vị là người vứt bỏ mọi việc làm chủ trên mọithứ trở thành  người chủ của riêng mình;  còn người cứ tích luỹ mọi kiểu làm  chủ, người đó chỉ chứng tỏ rằng người đó còn chưa làm chủ được cái ta riêng  của mình.  Điều này nghĩa là người  đang  bận  bịu  cố  gắng  có  thêm  nhà  cửa,  đất  đai, vương quốc,  cái  này  cái  nọ  -  một  điều  là  chắc  chắn,  rằng người đó còn  chưa thuộc về bản thân mình, bởi vì với người đã  thu  được  vương  quốc  bên  trong   của  mình,   mọi  vương quốc khác  đều trở thành vô vị và vô giá trị.

Người  đã  thu   được  vương  quốc  bên   trong  của  mình không  còn có bất kì ham muốn nào với bất kì vương quốc nào khác.  Cho  dù  người  đó  có  vương  quốc  bên  ngoài,  nó cũng trở thành  vô giá  trị.  Nếu  ham  muốn  của người đó về vương quốc bên ngoài còn  mạnh  mẽ,  điều đó chỉ  chứng  tỏ rằng người đó còn  chưa có ý tưởng chút  nào  về làm chủ bên trong, về nhân  chứng; người đó đang cố  gắng thay  thế cho nó. Không   có  người  chủ  bên  trong,  cho  nên  qua  việc  thu được quyền  làm chủ với mọi thứ, người đó đang cố gắng tự thuyết  phục  bản  thân  mình  rằng  người  đó  là  chủ:  “Trông đây! Ta đã có biết bao đất đai, biết bao tiền bạc, biết bao của cải!” Bằng cách  làm  như vậy người đó đang cố gắng tạo ra tin tưởng bên  trong bản  thân  mình  rằng,  “Ai  nói  ta không  phải là chủ? Ta là chủ của nhiều thứ chứ!” Cái  làm  chủ này là giả, bởi vì không  ai đã bao  giờ là chủ  mọi thứ trong  thế giới này.Bhartrihari  từ bỏ  vương  quốc  của  mình:  ông  ấy  bỏ  lại vương  quốc, đi vào rừng và bắt đầu thiền sâu sắc. Sau  này, một biến cố rất thú  vị đã xảy ra. Ông ấy đang ngồi gần cửa động; bỗng nhiên một kị  sĩ trên  đường xa  phóng  đến  trước động. Gần  như  đồng thời  một  kị  sĩ khác  cũng xuất hiện  từ phía  kia,  gươm  tốt  trần  sẵn  sàng  cho  trận  chiến  quyết  tử. Bhartrihari không  thể hiểu  được  điều  xảy  ra bất  thình  lình này.  Khi   họ  trỏ  kiếm   về   một   vật   nào   đó  trên  đường,Bhartrihari thấy rằng có một viên kim  cương ở đó. Kị sĩ thứ nhất nói rằng mình đã thấy viên  kim  cương trước, do đó nó là của người đó. Kị sĩ thứ hai nói, “Mi có thấy sự sắc bén của lưỡi kiếm ta không? Mi có thấy sức mạnh cánh  tay ta không? Ai trông thấy nó trước phỏng có nghĩa  lí gì? Bất kì ai xứng đáng là người chủ thì  mới là người chủ .  Lẽ tự nhiên,  ta là người chủ!”

Một trận chiến quyết  tử xảy ra và trong  thoáng chốc đầu của cả hai kị sĩ đã lăn trên đất; cả hai thân thể đẫm máu nằm trên đất, còn viên kim cương lấp lánh vẫn nằm nơi họ đã thấy nó.

Bhartrihari  nghĩ  sự việc này thật kì  cục quá! Viên  kim cương mà cả hai kị sĩ đều tranh quyền làm chủ và đã chết vì nó sẽ không bao  giờ biết điều gì đã xảy ra quanh nó,  bởi vì nó. Và  ai  biết  cái  gì  khác  có  thể  đã  xảy  ra  trong  quá  khứ quanh viên kim cương này? Còn viên kim cương thì vẫn nằm đó. Nhiều  người  nữa  có  thể chết  vì  nó  trong tương lai,  và viên kim cương thì vẫn nằm đó, vô tình.

Nỗ lực làm chủ mọi thứ là một chỉ  dẫn rằng người đang nỗ lực  không  làm  chủ gì  trên bản thân mình  cả. Bất kì khi nào một  người  bắt đầu kinh nghiệm  nhân  chứng, người đó đều trở thành người chủ riêng của mình.  Ham muốn  về việc làm chủ bị vứt bỏ; người đó không còn muốn trở thành chủ của bất kì ai hay  bất kì cái gì khác, bởi vì bây giờ người đó biết  rằng  đơn  giản  không   có  cách  nào  trở  thành  chủ  của người khác. Để tôi nhắc lại nó: Không có cách nào  trở thành người chủ của người khác.

Nếu chồng nghĩ  anh ta là chủ của vợ, anh ta điên. Nếu vợ nghĩg cô ta là chủ của chồng, tâm trí cô ta cần được  điều trị thuốc men.  Không ai có thể là chủ của bất kì ai, bởi vì mọi người đều được sinh ra như người chủ của riêng mình.  Trongchính bản chất của mọi thứ, việc làm  chủ của mọi người đều bị ẩn kín bên  trong bản thân  người ta. Không vì một lí do gì mà điều đó có thể  bị huỷ bỏ. Và  chừng nào nó còn chưa bị huỷ bỏ, làm sao bất kì ai khác có thể trở thành  người chủ của nó?

Do  đó, một  điều rất thú  vị  xảy ra.  Chồng  nghĩ,  “Tôi  là chủ.”  Vợ  cười  khẩy  bên  trong  và  cô  ấy  biết,  “Tôi  mới  là chủ.” Đó là lí  do  tại sao lại có va chạm hai  mươi bốn tiếng một  ngày.  Va  chạm  đó  là  bởi  chính  lí  do  này,  rằng  từng khoảnh khắc  cần phải  quyết  định  ai  là chủ,  ai  nắm  quyền. Không có  chắc  chắn.  Không  bao  giờ  có  chắc  chắn  cả.  Vì không có chắc chắn ngay cả trong mối quan  hệ với các vật, tuyệt đối không  thể có chắc chắn trong  mối quan hệ với các cá nhân. Không thể có  làm  chủ ngay cả trên  một  viên kim cương,  làm  sao  có  thể  có  làm  chủ  trên  một  cá  nhân  đang sống được?Người  là  nhân  chứng  vứt  bỏ  mọi  loại  làm  chủ,  bởi  vì người đó  đã trở thành  người chủ riêng  của mình.  Việc  làm chủ có thể có được, nó trở thành của người đó; việc làm chủ không thể có được - người đó không  bận tâm rơi vào cái điên khùng đó. Trong trạng thái như vậy người đó vứt bỏ bận tâm về xã hội; người đó vứt bỏ nó bởi vì bây giờ không  còn kiểm soát nào trên  người  đó,  người  đó là người  kiểm  soát  riêng của mình.  Bây giờ người đó có thể bước đi trên  chân  riêng của mình,  bây giờ người đó có thể bước trong  ánh sáng riêng của mình,  bây giờ người đó không  cần bất kì ánh  sáng vay mượn nào nữa.

Từ bỏ theo đuôi lok, xã hội, người đó từ bỏ theo đuôi cả
thân thể.Người  đó không  chỉ  dừng đi theo  người khác,  khi  việc nhận ra nhân chứng sâu sắc hơn, người đó vứt bỏ cả sự nô lệ vào thân  thể nữa.  Thế  thì người  đó  không  làm  các  điều  vì thân thể nói vậy, bây  giờ người đó làm  điều người đó muốn và thân thể tuân theo người đó như cái bóng.

Ngay  bây giờ thân  thể bạn không  tuân theo bạn như cái bóng đâu; ngược lại, bạn tuân theo thân thể tựa như cái bóng của nó.  Thân  thể chỉ  đạo  bạn  làm mọi  thứ hay  không  làm mọi  thứ,  và  bạn  phải  hành   động  tương  ứng.  Thân   thể  là người chủ, và nó có những chỉ  báo riêng của nó  kiểm soát bạn.

Nó nhất định là như vậy, vì bất kì ai không  phải là người chủ  riêng  của  mình,  xã  hội  sẽ  là người  chủ của  người  đó, sinh học của người đó sẽ là người chủ của người đó. Xã hội là một  nhóm   người  quanh  chúng   ta,  và  thân  thể  chúng   ta được nối với đất, với tự nhiên. Người đã trở thành  người chủ của riêng mình  trở nên  tự do với hệ thống xã hội và cũng tự do với sinh học của mình.  Thế thì thân thể  không  bảo được người đó, “Làm  cái  này  đi”; thế thì người đó đi  theo  cách riêng của mình  và thân thể đi theo.

Hiện tượng thân thể đi theo bạn là rất có giá trị. Chúng ta thậm chí không  thể quan niệm được  làm sao thân  thể có thể đi theo  được.  Chỉ  khi thân thể đói... cho  dù  đấy là thân  thể của một Mahavira, ông ấy nữa cũng sẽ cảm thấy đói chỉ khi thân thể đói trước hết; và  chỉ  khi  thân thể báo hiệu cái  đói của nó  Mahavira  mới  đi tìm thức ăn,  xin thức ăn. Cho  nên làm sao  thân thể tuân  theo  người  ta  được?  Điều  đó liệu có nghĩa là đột nhiên Mahavira  sẽ nói,  “Tôi đói,” và thân thể sẽ trở nên đói không?

Nghĩa  của việc thân  thể tuân  theo là gì? Đó là thuật giả
kim  sâu  sắc.  Chắc  chắn  thân  thể  sẽ  không   đói  chừng  nàoMahavira không đồng ý. Bất kì cái gì xảy ra cho thân thể, bất kì cái  gì nó cảm thấy, nó sẽ có khả năng truyền đạt điều đó cho  Mahavira  chỉ  khi  ông  ấy  sẵn  sàng  lắng  nghe.   Chính Mahavira là người quyết  định  rằng ông  ấy sẽ nhịn  ăn trong một tháng.  Nếu bạn quyết định rằng bạn sẽ nhịn ăn trong một ngày, trong  hai mươi tư giờ bạn sẽ cứ ăn thức  ăn trong  tâm trí, bởi vì thân thể sẽ phản đối, “Ai là chủ? Không tư vấn ta... mà nhịn  ăn  sao?  Ta  sẽ  xem  điều  đó!”  Thân  thể  sẽ  cứ  gửi thông điệp trong cả ngày:  đói, đói, đói; và toàn thể tâm  thức của bạn sẽ bị bao phủ bởi cái đói. Thông thường thân thể sẽ không gây rắc rối  cho bạn nhiều  lắm nếu bạn không  thể ăn được, cho dù  đấy là cả  ngày,  nhưng bạn đã quyết  định vào một sáng rằng bạn sẽ không  ăn ngày hôm  đó, và...!Điều rất thú vị xảy ra đáng chú ý. Nếu bạn vẫn ăn hàng ngày vào  một giờ trưa, thông  thường thân  thể bạn sẽ không  báo cáo về cái đói cho tới một giờ. Nhưng nếu một sáng bạn dậy lúc sáu giờ và quyết định rằng hôm nay bạn sẽ nhịn,  tâm trí bạn sẽ bắt đầu có bữa trưa ngay từ sáu giờ ngày hôm  đó. Thân  thể  đáng  phải  đợi  ít  nhất  đến  một  giờ  chứ!  Nhưng không, thân  thể đã nhận  được hướng dẫn rằng  bạn đang cố thiết lập quyền làm  chủ. Một giờ là vấn đề còn xa; thân thể bạn sẽ bắt đầu sách nhiễu ngay từ sáng. Điều ấy chưa bao giờ  xảy  ra trước đây như thế này  - bạn quen  cảm thấy đói quãng một giờ, nhưng hôm nay nó sẽ bắt đầu xảy ra ngay  từ sáng.

Việc  làm  chủ  của  thân thể là điều  cổ  xưa,  hàng  nghìn hàng nghìn  kiếp sống. Và bất kì ai là chủ, không  ai muốn từ bỏ quyền làm chủ một cách  dễ dàng  đến thế.

Nếu Mahavira nói ông  ấy sẽ nhịn  ăn một tháng, thân thể trở nên  im  lặng trong một  tháng;  nó không  trao  đổi  bất  kì thông điệp  đói  nào  trong thời hạn  đó.  Thân  thể tuân theo,điều đó có nghĩa là nó không  báo cáo.  Nó sẽ báo cáo chỉ sau một tháng liệu nó có đói hay là không; trong cả tháng nó sẽ còn im  lặng. Nhưng  điều này nghĩa  là gì?  Nó  có xảy ra qua thực hành được  không? Nếu bạn cứ thực hành hàng ngày  - chỉ như người ta tập thể dục hàng ngày, tương tự nếu bạn cứ thực hành nhịn đói hàng ngày - thế thì thói  quen sẽ dần hình thành không? Không,  đừng  rơi  vào  ảo  tưởng  này.  Vấn  đề không phải là việc thực hành  và thói  quen,  đấy là vấn đề của việc kinh nghiệm  nhân  chứng.Nếu việc kinh  nghiệm  nhân  chứng có đó, nếu Mahavira quyết định nhịn  không  chỉ một tháng  mà  thậm chí cả năm... Thân thể có thể trở nên chỉ còn là bộ xương và chết và bị kết thúc, nhưng nó  sẽ  không  cần gửi bất kì thông  điệp nào cho Mahavira.   Nó   sẽ   không   dám   trao   đổi   thông    điệp   cho Mahavira rằng nó  đang  đói.  Gửi  thông điệp  không   phải  là việc của thân  thể. Đấy là vấn đề giải quyết một lần cho  mọi lần ai là chủ. Chừng nào mà thân thể biết rằng nó còn là chủ, nó vẫn thực thi  quyền làm chủ, nhưng  một khi  nhân  chứng đã  được  kinh  nghiệm,  quyền  làm  chủ của  thân  thể lập tức mất đi. Luật  bên trong đơn giản thay  đổi. Thân  thể bắt đầu tuân theo bạn. Và thế thì có những kinh  nghiệm duy nhất.

Sau  Mahavira  hàng  nghìn  người  đã  nhịn  ăn  -  biết  bao nhiêu sư  Jaina  đang tham dự nhịn  ăn - nhưng việc  nhịn  ăn của  Mahavira  là  duy  nhất.  Bạn  đã  bao  giờ  nhìn  thân  thể Mahavira chưa, tượng của ông  ấy? Nếu bạn đặt thân thể của các sư Jaina trước tượng của  Mahavira  bạn sẽ biết điều tôi ngụ ý. Khác  biệt là ở đâu? Thân  thể các sư liên  tục báo cáo đói, không  chỉ cho  họ mà thậm chí cho cả bạn nữa. Thân  thể của Mahavira không  báo cáo về đói nào - không  báo cáo cho Mahavira mà cũng không  báo cáo cho bạn.

Rất  khó  tìm  thấy  một  thân  thể  đẹp  như  thân  thể  củaMahavira.  Thân  thể đẹp trai  đó đang nói rằng bây  giờ ai đó đã trở thành người chủ bên trong  và thân thể không  có năng lực nào  quấy rầy. Bây giờ thân  thể không  thể nói bất kì điều gì như “Làm  cái  này  đi,” hay “Đừng làm  cái đó.” Bây giờ không còn mối bận tâm về thân thể nữa; bây giờ mọi thứ là trong tay  người biết bên  trong.  Bây giờ bất kì điều gì người đó quyết định, bất kì cách  nào người đó quyết định, người đó đều có thể làm;  quyết định là trong tay người đó.  Người đó có thể sống nếu người đó chọn sống, người đó có  thể chết nếu người đó chọn chết, nhưng thân  thể không  thể can thiệp vào được. Thân thể sẽ chỉ tuân theo như cái bóng.

Từ bỏ theo đuôi lok, xã hội, người đó từ bỏ theo đuôi cả thân thể. Từ bỏ theo đuôi kinh sách,  người đó từ bỏ ảo tưởng cả về linh hồn.

Vậy người ta cứ từ bỏ: xã hội, thân thể, tuân  theo kinh sách. Với người là nhân chứng, mọi kinh  sách đều trở nên vô nghĩa.  Điều  này có  đôi chút  phức tạp. Chúng ta  có  thể nói điều này theo cách  đối lập  lại  nữa, rằng với người là  nhân chứng, kinh sách cũng trở nên  có nghĩa.  Và điều này là như nhau. Lí do nó là như nhau là ở chỗ chừng nào bạn còn chưa trở thành nhân  chứng, không  kinh  sách  nào  có thể  có nghĩa  cho bạn. Bạn có thể học thuộc lòng  chúng, bạn có thể thuộc lòng mọi kinh  Veda,  nhưng chúng  cũng không  có nghĩa  bởi vì ý nghĩa  không  nằm trong  lời mà  trong  kinh  nghiệm.  Kinh nghiệm này  không phải là của riêng  bạn. Bạn có thể cứ lặp lại từ nhân  chứng như vẹt, nhưng thậm chí trong khi bạn lẩm nhẩm nó,  không  có nhân chứng nào bên trong,  người có thể lắng nghe  nó.Chừng nào bạn chưa là nhân chứng mọi kinh sách  đều vô dụng.  Nhưng  chúng  sẽ dường như  có nghĩa  cho  tới khi bạncó cái biết của riêng  mình.  Cái ngày bạn có cái biết của riêng mình, bản thân bạn trở thành  kinh sách. Khi bản thân bạn đã trở thành kinh sách, bây giờ bạn còn  dùng  gì kinh  sách nữa? Vậy cái ngày  kinh sách trở nên  có nghĩa  chúng  cũng trở nên vô dụng nữa. Bây  giờ bạn biết  điều kinh sách  diễn tả. Bây giờ kinh sách có giá trị gì? Bạn đã tới đích; cuộc hành  trình đã hoàn thành, cho nên cần dùng  gì tới bản đồ đó mà bạn đã mang cho  tới giờ? Bây  giờ bạn có thể vứt bản đồ đi. Bạn sẽ làm gì với nó bây giờ?

Phật hay nói rằng khi  ai đó đi qua  sông  trên một  chiếc thuyền,  lúc  người  đó đã qua  sông  rồi thuyền  không  có ích nữa. Người  ấy  bỏ lại chiếc thuyền  ở  đó  và  đi  tiếp. Nhưng Phật kể  lại một  câu  chuyện:  Có  lần đã  xảy  ra  chuyện bốn chàng ngốc qua  sông trên một chiếc  thuyền. Qua sông  xong họ lật úp  chiếc  thuyền  và bắt đầu vác  trên  đầu. Mọi  người trong  làng  nói  với  họ,  “Chúng  tôi  đã  từng  thấy  rất  nhiều người đi qua sông  này, nhưng tất cả họ đều bỏ lại  thuyền ở đó tại sông. Các anh làm cái gì thế này?”

Họ trả lời, “Làm  sao chúng  tôi có thể bỏ lại chiếc thuyền
đã từng có ích thế? Chúng tôi đâu có là kẻ đần.”

Bây  giờ  họ  bị  mắc  kẹt.  Thuyền  đã  giúp  họ  vượt  qua sông,  nhưng  bây  giờ  làm  sao  vượt  qua  chiếc  thuyền?  Cho nên họ bắt đầu  mang chiếc thuyền đến mọi nơi họ tới. Bây giờ sự việc trở thành không thể bỏ được chiếc thuyền.

Bạn đừng cho rằng những người như thế chỉ tồn tại trong quá khứ.  Họ có thể đã chết, nhưng con  cháu  họ vẫn còn  đó và họ vẫn tiếp tục mang  chiếc thuyền.  Họ nói,  “Bố chúng ta đã  mang   cũng  những  kinh  sách  này  và  chúng   ta  cũng  sẽ mang chúng. Bố của bố chúng ta cũng làm cùng việc đó; cho nên  chúng  ta  có  thể  làm  gì  bây  giờ?  -  chúng   ta  bất  lực. Những  điều  này  bao  giờ  cũng  được  đặt  trên  đầu  ông  chachúng  ta,  cho  nên  chúng  ta  nữa  cũng  sẽ  giữ  nó  trên  đầu mình.  Hơn  nữa, kinh  sách  này  cũng là  một  loại  thuyền,  và bao  nhiêu  hiền  nhân   đã  từng  có  khả  năng  sang  qua  nhờ những chiếc thuyền này!”

Cái ngày người ta kinh  nghiệm  bản thân mình, không  có gì còn lại để mà học từ kinh  sách cả - và điều này cũng đúng, rằng ngày đó kinh sách cũng trở thành có nghĩa.  Thế thì đấy là điều chúng ta  đi tới  biết rằng những cái  được  viết trong kinh sách  là đúng. Điều này sẽ dường như là phát  biểu ngược đời: ngày  bạn biết mắt thấy tai nghe rằng điều mà kinh sách nói là đúng, từ ngày đó trở đi kinh sách trở thành vô dụng, và người ta vứt bỏ nó đi. Người lữ hành  tâm linh thực vứt bỏ tất cả các kinh sách.

Và  điều  cuối  cùng  được  nói  trong  Upanishad  là  huyền diệu.  Chỉ Phật mới  có được  dũng cảm đến  thế  và  nói,  “Ta không  phải  là  linh  hồn.”  Kinh  này  của  Upanishad  thật  kì diệu. Nó  chứa toàn  bộ  tinh  tuý  của điều Phật  đã nói. Cuối cùng:

Từ bỏ theo đuôi kinh sách,  người đó từ bỏ ảo tưởng cả về
linh hồn.

Thế thì người đó thậm chí không  nói, “Tôi là linh hồn.” “Tôi không  là xã hội,” đây là chỗ sự việc bắt đầu. Nó đi

sâu hơn khi  nó nói,  “Tôi không là thân thể, tôi không  là tâm trí.” Bây giờ đây là bước nhảy cuối cùng: “Tôi không  là ngay cả linh hồn.” Điều này nghĩa  là gì? Điều này nghĩa  là bây giờ tạo ra bất kì biên giới nào cho  bản thân  tôi sẽ là ngu  xuẩn về phần tôi.

Khi chúng ta nói  “Tôi là linh  hồn,” linh  hồn tôi và linh hồn bạn trở thành các thực thể khác  nhau. Khi tôi nói “Tôi  làlinh hồn,” tôi trở thành một cá  nhân,  và toàn  thể vũ trụ trở thành tách biệt với tôi. Ảo tưởng cuối cùng  này cũng tan biến đi,  rằng  tôi  là  tách  biệt,  tôi  là  một  cá  nhân.   Thế  thì  mọi khoảng cách  và  mọi  biên  giới  giữa  tôi và  vũ trụ biến mất. Giọt nước trở thành  đại dương. Làm sao giọt nước thậm chí có thể nói  “Tôi  là giọt nước” được? Giọt  nước đã trở thành đại dương.

Đến cuối cùng, khi mọi thứ đã biến mất, thậm chí cả ý tưởng  rằng “tôi  là  linh hồn”  cũng  bị  vứt  bỏ  -  và  điều  này nghĩa là gì? Điều này không  có nghĩa  là không  có linh hồn. Nó có nghĩa  là “Ta là Thượng đế.” Là một linh hồn vẫn chưa đủ! Đây là một tuyên bố rất khó  khăn. Bất kì khi  nào  tuyên bố này được nêu ra, rắc rối nảy sinh.

Al-Hilaj Mansoor  đã  tuyên  bố  với  người  Mô  ha  mét giáo,  “Ta là Thượng đế.” Họ lập tức giết chết ông.  Họ nói, “Ông nói điều tội lỗi làm sao. Ông phạm phải tội lỗi làm sao! Ông mà là Thượng đế! Dù ông có đạt cao đến đâu, dù ông có trở thành  một siddha vĩ đại đến đâu, người được  hoàn thành, ông không  thể là Thượng đế được, vì là Thượng đế có nghĩa là  điều  cuối  cùng.”  Con   người  được  làm  bằng  đất...  và Mansoor  lại  đang  nói  về  sự  bay  bổng  cao  ngất  đến  thế. Không, điều ấy là không  thể được.

Cho   nên   họ  chặt  Mansoor  từng  chi  một.  Trong  khi Mansoor  bị chặt  ra ông  ấy cười. Ai  đó trong đám đông hỏi ông, “Sao ông cười?” Mansoor đáp, “Ta cười vì ta đã nói rồi, ngay từ đầu, rằng ta không  phải là cái mà  những người này đang chặt  ra.  Họ  nghĩ  họ  đang chặt  ai?  Ta  đã  nói  rồi, ‘Ôi mấy cậu ngốc ơi, ta đâu có phải là cái mà các cậu đang chặt.’ Chỉ có khi  ta có thể nói  như thế, ta mwois đi tới biết rằng ta là  Thượng  đế.”  Cho  đến  hơi  thở  cuối  cùng,  từ  mồm  của Mansoor vẫn có những lời, “Ana’l haq,  ana’l haq,” nghĩa là,“Ta là Thượng đế, ta là chân lí,”  vẫn vọng ra trong  toàn  bộ
bầu không  khí.

Có  một  thầy tu  khổ  hạnh  fakir  tên  là  Sarmad.  Ông  ấy được người theo Sufi rất kính trọng. Ông  ấy là một trong  số ít những người được  lựa chọn, có thể đếm trên đầu ngón  tay. Aurangzeb, vua Moghul của Ấn Độ, nghe  thấy đôi điều phàn nàn về Sarmad, rằng ông ấy nói những điều kì lạ. Có một câu mật chú  của người Mô ha  mét giáo,  “Không có Thượng đế trừ mỗi  Allah,  chỉ có  một  Allah  duy  nhất.”  Nhưng  Sarmad chỉ lặp lại nửa câu mật chú, “Không có Thượng đế, không  có Thượng đế.”  Bây  giờ  điều  này  đã  làm  thay  đổi  toàn  bộ  ý nghĩa. Nó nghĩa  là không  có Allah.  Đấy  quả là một việc hết sức nghiêm trọng!

Aurangzeb triệu Sarmad đến và nói, “Ông tự cho mình là thầy  tu  fakir,  người  yêu  Thượng  đế!  Rồi  ông   cứ  lặp  lại

‘Không có Allah.’ Thế thì quá quắt lắm.”

Sarmad đáp,  “Tôi  mới  đạt  tới độ  xa  này  thôi.  Tôi  còn chưa du hành hết phần còn lại của lãnh thổ này. Bệ hạ đang nói  toàn  bộ  câu  mật  chú  ‘Không  có  Thượng  đế  trừ  mỗi Allah, chỉ có một  Allah  mà  thôi.’  Tôi  còn  chưa đạt tới kinh nghiệm về câu mật chú đầy  đủ chú này. Xin  để tôi  đi thêm nữa; dần dần, dần dần, có  lẽ thôi có  thể đạt tới. Nhưng  tới giờ tôi chỉ có thể nói  được ngần  ấy thôi.  Và  tôi  không  sẵn sàng nói  dối. Mãi  tới giờ tôi mới chỉ biết ngần này, “Không có Thượng  đế.’  Phần  còn  lại -  ‘trừ  mỗi  Allah,   chỉ  có  một Allah duy nhất’ - tôi  vẫn còn  chưa hiểu được. Xin  đợi cho một chút,  tôi  đang  làm việc  theo hướng  đó.  Nếu  bệ  hạ  đã hiểu được  câu  mật  chú  này  một  cách  đầy  đủ,  xin  nói  như thế.”

Không hoài nghi  gì nữa đấy đã là tội lỗi... và người này là kẻ vô thần. Còn bao nhiêu  người nữa sẽ bị ông  ta làm hưhỏng? Sarmad  có  danh tiếng lớn ở Delhi.  Hàng  triệu người đến   chạm  vào   chân   người   này,   người   nói,   “Không   có Thượng đế.” Điều này được gọi là phép màu - khi ai đó nói, “Không có Allah,” và hàng  triệu người thấy Allah trong  ông ấy!

Điều  đó đã xảy ra như  vậy; điều đó đã xảy ra như vậy với Phật,  nó  đã xảy ra với Mahavira, nó  đã xảy ra như vậy với Sarmad. Mahavira quả quyết, “Không có Thượng đế,” và hàng triệu người gọi ông  ấy là bhagwan, người được  ân huệ. Phật nói, “Không có Thượng đế lẫn linh  hồn,” và hàng  triệu người cúi đầu dưới chân ông ấy và  yêu  cầu ông  ấy chỉ cho con đường và cách  thức đạt tới chỗ không  có cả linh hồn và Thượng đế.

Sarmad được Aurangzeb cho ba ngày để sửa lại sai  lầm của mình và bắt đầu lặp lại đầy đủ phát  biểu về câu mật chú; nếu không  ông ấy sẽ bị chặt đầu.

Sarmad nói,  “Cái  gì là cái đảm bảo của ba ngày? Tôi  có thể  sống, tôi có thể không  sống, và bệ hạ có thể bị mất mất cơ hội chặt đầu tôi.  Cũng không  có gì chắc chắn rằng trong  thời gian  ba  ngày  tôi sẽ có  thể đạt tới được  hoàn toàn  câu mật chú  - chừng nào mà tự  tôi còn chưa đạt tới chân  lí của toàn bộ câu  mật chú,  tôi không  định lặp lại nó theo cách bệ hạ muốn. Tôi sẽ nói điều gì đó chỉ nếu nó là kinh  nghiệm của tôi. Cho  nên tốt hơn cả là bệ hạ cứ chặt đầu tôi ngay bây giờ đi.”

Tương truyền Sarmad  còn  nói thêm, “Cũng có thể là khi bị chặt đầu cuộc hành  trình còn lại của tôi có thể được hoàn tất, phần cuối mà tôi không  thể nào biết được cho tới tận bây giờ. Có lẽ cái đầu tôi là vật cản trở.”

Người  ta  cũng hoài  nghi  rằng Aurangzeb  đã hiểu được mật  chú.  Hoàng  đế  và  thông   minh   không   có  quan  hệ  vớinhau gì mấy. Aurangzeb  đã chặt đầu Sarmad  ngay ngày hôm đó. Tại  Jama Masjid,  tại Delhi,  Sarmad  đã bị  chặt đầu.  Và khi đầu ông ấy rơi trên các bậc của Jama  Masjid và bắt đầu lăn  xuống  các  bậc  thềm  thì  ngưòi  ta  nghe  thấy  nó  nói, “Không có Thượng đế trừ mỗi  Allah,  chỉ có  một Allah  mà thôi.” Hàng nghìn,  hàng  nghìn  người  chứng kiến nghe thấy điều đó.

Aurangzeb hối hận lắm, nhưng đã quá trễ. Khi ông ta hỏi đệ tử của Sarmad, họ cười và nói, “Sarmad đã nói cho chúng  tôi, ‘Chừng nào ta  còn sống, cho dù theo  cách  nhỏ bé nhất, làm sao có thể có việc nói gì về phần thứ hai của câu mật chú được? Allah  sẽ có trong ngày  ta  không  có. Cái  đầu  này  là chướng ngại nhỏ. Nếu nó bị cắt bỏ đi thì  cũng là tốt. Nó là chính kiểu của Aurangzeb mà ông  ta đang cắt bỏ  nó đi. Ta chắc sẽ  tự  xoay  xở  điều  đó,  nhưng  điều  đó  phải  mất  thời gian. Aurangzeb làm cho công việc được làm nhanh hơn.’”

Khi  một  người  làm  tan  biến  bản thân mình  hoàn  toàn, người đó thậm chí không  nói rằng người đó có linh  hồn. Thế thì ngay  cả ảo  tưởng cuối cùng  cũng bị vứt bỏ. Chừng nào mà bạn  chưa  biết  rằng  bạn  là  Thượng  đế,  biết  rõ  rằng  ảo tưởng  vẫn  còn   đấy.  Chừng  nào  bạn  chưa  có  chính   kinh nghiệm, “Ta  là Brahman, cái  tối thượng,”  hiểu cho  rõ rằng dốt nát vẫn còn  thịnh hành  - và cứ vứt bỏ nó. Trở nên tự do với xã hội, trở nên tự do với thân thể, trở nên tự do với kinh sách, và  cuối cùng  trở nên tự do  với chính cái  ta riêng  của bạn nữa.

Được bắt rễ vào linh hồn mình,  và thông  qua các kĩ thuật, thông qua việc lắng nghe và thông qua tự kinh nghiệm, nhà yoga  nhận ra bản thân mình  là linh hồn của tất cả và tâm trí của người đó bị triệt tiêu.Tâm  trí  có  thể bị  kìm nén - mặc  dầu đấy là  khó  khăn. Tâm trí có thể bị che giấu - mặc dầu đấy là khó khăn. Nhưng triệt tiêu tâm trí - đấy là điều cuối cùng có thể được quản lí.

Cho  dù  tâm trí bạn trở nên tĩnh  lặng, nó lại trở nên bồn chồn vào ngày hôm  sau.  Nó nảy sinh trở lại mãi,  nó sống lại mãi; nó mọc ra mãi  - bằng cách  nào đó hạt mầm của nó vẫn còn. Dù  chúng ta  có  thể thiền  nhiều,  cầu nguyện  và  tưởng nhớ tên Thượng đế, khoảnh khắc này chúng ta cảm thấy rằng mọi thứ ổn  thoả  cả rồi, khoảnh  khắc  sau  chúng  ta  lại cảm thấy rằng mọi  thứ lộn nhào  cả; đôi  khi  chúng  ta  cảm thấy rằng đích đã tới, đây là chỗ ấy, rồi mọi thứ lại mất sạch.

Toàn thể trò chơi này có  vẻ giống trò con  rắn và chiếc thang mà trẻ con  vẫn chơi. Có cả rắn và thang trong đó. Bạn trèo lên thang và rồi bỗng nhiên bạn đi tới mồm con rắn nào đó và lập tức bạn tụt  xuống mức thấp hơn. Điều này cứ thế xảy ra - trèo lên, tụt xuống. Việc tương tự diễn ra cho tâm trí. Đôi khi  người  ta  cảm thấy rằng mình  đã  trèo  lên,  mọi  thứ đều xuôn  sẻ,  hoàn  toàn tốt;  người  ta  cảm  thấy  đã  tới  nơi, “Vậy đây là điều các thánh nhân đã từng nói tới - đây chính là  chỗ ấy, đây chính  là trạng thái ấy - và  mãi  tới giờ mình mới có  được nó!”  Nhưng  ngay  khi  bạn  nhớ  tới  các  thánh nhân, bạn rơi vào mồm con  rắn và tụt xuống để phát hiện ra rằng bạn lần nữa lại trở lại  nơi bạn bắt đầu.  Bạn cảm thấy những  thánh  nhân  này  chắc  hẳn  phải  nói  dối,  hay  “Có  lẽ mình bị  ảo  giác;  mình  đã  tưởng tượng ra mọi  thứ đều  ổn, nhưng thực tế mọi thứ đều sai cả.”Quanh tôi nhiều người đã trèo lên thang và tụt xuống qua mồm con rắn. Một hôm  họ tới và báo  cho tôi, “Thật là tuyệt diệu, phi thường biết bao! Bây giờ thực sự không  còn lại gì phải làm nữa.” Rồi sáng hôm sau họ quay  lại, chán nản, quị hẳn. Lại thang  và rắn vẫn đang đợi bạn.Nhiều lần bạn cảm thấy tâm trí đã ra đi ổn thoả, và nó lại quay lại lần nữa. Bạn sẽ có được những thoáng nhìn.  Cho  dù nó biến đi chỉ một thoáng chốc, bạn cũng sẽ có thoáng  nhìn nhỏ bên ngoài tâm  trí. Cho  dù  nó đi xa khỏi con đường của bạn trong  một chốc, không gian được  tạo ra;  bầu trời quang đãng, cửa sổ đã mở ra và bạn thấy sao trên trời. Nhưng điều này không   kéo  dài  lâu.  Nhà  yoga  trở  thành  siddha,  người chứng ngộ, khi  tâm  trí  bị triệt tiêu. Tâm trí  bị  triệt tiêu  khi người  ta  kinh  nghiệm  rằng,  “Tôi  thậm  chí  không   là  linh hồn.”

Chừng nào tôi cảm thấy rằng, “Đúng, tôi  không  phải là thân thể,  tôi  không  phải  là  tâm  trí,  nhưng  tôi là  linh  hồn,” chừng nào còn  có bất kì hỗ trợ còn  lại cho  cái  ‘tôi’  của tôi, tâm  trí  tôi  vẫn  còn  sống  sót  dưới  dạng  hạt  mầm  của  nó. Chừng nào  vẫn còn  hỗ trợ cho bất kì cái gì còn lại, kể cả đó là linh hồn, tâm trí tôi sẽ vẫn còn dưới dạng hạt mầm của nó. Bất kì khi  nào một giọt mưa tới, hạt mầm đó sẽ vỡ  tung  ra, mọc lên và bắt đầu phát triển thành cây.

Chỉ khi tôi không  còn nữa tâm  trí mới dừng lại. Dễ dàng từ bỏ tiền bạc, dễ dàng từ bỏ địa vị, dễ dàng  từ bỏ gắn bó với thân thể, dễ  dàng từ bỏ gắn bó với tâm  trí,  nhưng nhiệm vụ khó nhất  là  phá  vỡ  gắn  bó  với  chính  cái  ta  của  mình,  với chính cá nhân mình,  với  chính  sự tồn tại của mình.  Nhưng ngay khi điều này bị phá vỡ, tâm trí bị triệt tiêu.

Sariputta đến Phật. Ông ta hỏi Phật, “Làm  sao tôi có thể được giải thoát?” Phật nói, “Đừng tới ta, đi chỗ khác  đi - vì ta không  thể giải thoát cho  ông được,  ta chỉ có thể giải thoát cho ông  khỏi cái  ‘ông’ này thôi.”  Phật  nói  thêm,  “Cái ‘tôi’ không bao giờ được giải thoát.  Người ta được giải thoát  khỏi cái ‘tôi’.  Cho  nên nếu ông đang tìm kiếm giải thoát  của ông, đi đâu đó khác đi. Nhưng  có, nếu ông  muốn giải thoát  khỏibản  thân  mình,  ông  đã  đến  đúng  chỗ.  Ta  sẽ  làm  cho  ông được tự  do  khỏi chính mình.  Vậy  đừng hỏi bằng cách  nào ông sẽ được giải thoát. Ông sẽ không  tồn tại trong giải thoát của mình.  Ông nên hỏi  cách  được tự do khỏi cái ‘tôi’ này - cách được giải thoát khỏi cái ‘tôi’ này."

Do đó Phật đã không  chọn từ moksha, giải thoát,  ông  ấy đã chọn từ niết bàn, nirvana. Với từ moksha còn có cảm giác về ‘của  tôi’.  Chí  ít đến chừng này vẫn còn  lại, linh hồn sẽ vẫn còn  lại - và ngồi trên siddhashila, chỗ của người đã giải thoát, người ta sẽ tận hưởng việc giải thoát. Cùng  người đó, cùng người  đang quản lí một cửa tiệm  ở đây, bây giờ ngồi vào chỗ  của  người  được  giải  thoát  trong  thế  giới  của  giải thoát, đang tận hưởng ở đó!

Mối quan tâm này vẫn còn ẩn nấp trong tâm trí bạn, rằng bạn sẽ còn lại. Nhưng cái gì có đó trong bạn đáng giữ lại? Và cái gì có đó trong bạn đáng phải giữ? Bạn đã bao giờ nghĩ  về nó chưa? Bạn đã bao giờ xem  xét cái bạn có mà đáng giữ gìn vĩnh viễn không? Loại hương thơm nào bạn có mà bạn có thể nói rằng nó  nên còn  lại mãi  mãi?  Loại  giai điệu nào bạn có mà bạn muốn  làm  cho  nó  thành bất tử? Cái  gì  có  đó trong tính cách  của bạn mà bạn muốn còn lại mãi mãi? Dường như không có gì thuộc loại như thế bên trong  bạn cả.

Phật  nói,  “Điều  này  nữa  cũng  là  một  loại  ham  muốn, thèm khát cuộc sống - rằng người ta nên  tồn tại, không  vì lí do nào hết cả. Dường như không có lí do nào tại sao ông nên tồn tại. Cái gì trong ông mà,  nếu được giữ lại, có thể có ích cho thế giới? Không có gì cả.”

Cho  nên  Phật  nói,   “Không,  từ  giải  thoát   này  không
đúng”; và ông ấy chọn từ niết bàn.

Kinh này  là kinh  về niết bàn.  Niết bàn  có nghĩa  là việc tắt đi  của chiếc đèn. Khi  chiếc  đèn bị tắt, bạn có  biết ngọnlửa đã đi đâu không? Ngọn lửa không  đi đâu cả, nó đơn giản dừng hiện hữu; nó biến mất, nó đơn giản hội nhập. Bây  giờ bạn sẽ không có khả năng tìm  thấy ngọn lửa đã tắt ấy ở đâu nữa. Không có  đâu  trong  mọi thế giới, không  có đâu trong cái vô  hạn  mênh  mông  này,  mà  bạn  có  khả  năng  định  vị ngọn lửa đã tắt đó. Nó đã hội nhập, nó đã hội nhập một cách toàn bộ đến độ  nó không  thể nào được gọi lại từ cái vô hạn đó. Nó đã đi sâu vào trong cái vô hình  đến mức nó không  thể lấy bất kì hình dạng nào nữa. Nó đã bị triệt tiêu.

Cho  nên Phật  nói  rằng bạn cũng sẽ bị  triệt tiêu  đi,  hệt như chiếc đèn bị tắt. Do đó ông ấy đã chọn từ niết bàn. Ông ấy nói, “Ông sẽ đạt tới niết bàn  - không  phải là moksha, giải thoát, mà  là niết bàn. Ngọn lửa bập bùng  mờ nhạt trong  ông sẽ tắt ngấm.”

Điều này dường như có vẻ là việc rất đáng sợ. Thế thì cái gì là mục đích của tất cả những điều này? Đổ thêm  dầu vào đèn của  bạn  và  giữ cho  ngọn  lửa cháy  mãi  chăng?  Cái  gì thực sự là điều bản chất? Nhưng Phật nói rằng khi bạn đã bị triệt tiêu, chỉ thế thì bạn mới  biết  bạn là  gì.  Và  khi  bạn đã biến mất, chỉ thế thì bạn mới biết rằng bạn không  bị mất; bạn đã thu được tất cả, bạn đã trở thành tất cả.

Cho nên linh hồn cũng bị vứt bỏ.

Không  trao cơ hội - tại bất kì điểm nào - cho việc ngủ, cho chuyện trò của xã hội, cho âm thanh,  động chạm, hình dạng, vị và mùi - các đối tượng của giác quan - và sự quên lãng về linh hồn, suy tư về linh hồn bên trong  ông.

Mọi thứ cứ bị vứt bỏ dần. Ngủ bị vứt bỏ, vô ý thức bị vứt bỏ.  Chúng ta đã quên  cái  ta của mình  - điều này Upanishadgọi là ngủ. Việc quên lãng này về cái  ta riêng  của chúng ta, chúng  ta  là  ai,  việc  không   biết  gì  về  chân  lí  rằng  “Ta  là Thượng đế” - điều này Upanishad  gọi là ngủ. Cái  ngày giấc ngủ này không  chiếm lĩnh  chúng  ta dù chỉ  một khoảnh khắc thì ngày đó không  còn cách nào để vô ý thức nắm quyền nữa. Khi khói  này không còn bao quanh chúng ta nữa, những đám mây này không  còn  lơ lửng treo quanh  và bầu trời trở thành không tì vết và  trong  sáng và  bóng  tối do  những  đám mây này gây  ra  không   bao  giờ  hạ  xuống,  thế  thì  có  hồi  tưởng thường xuyên.

Hồi tưởng cũng không  phải là từ đúng. Mọi từ đều sai để diễn tả  cái  Upanishad muốn nói.  Nhưng người ta không  bất lực - không  có cách nào khác  ngoài  việc dùng  từ.

Nói  là  ‘hồi  tưởng’ là  không   đúng,  bởi  vì  từ hồi  tưởng ngụ ý cái gì đó trong  quá  khứ và cũng đã bị quên. Hồi tưởng thường xuyên ngụ ý cái gì đó chưa bao giờ bị quên lãng.

Ngày  xưa đã có chuyện  này: Có một nhà  huyền  môn ở Tây  Tạng tên  là Naropa.  Nhiều người  hay tới ông  ấy và họ rất lấy làm phân vân, bởi vì người ta biết quá  rõ rằng ông  ấy đã hoàn toàn được hội nhập vào điều thiêng liêng và họ chưa từng nghe  Naropa đã bao giờ nhớ đến tên Thượng đế. Đệ tử của ông  ấy thường hỏi Naropa, “Mọi người nói rằng thầy đã hội nhập  vào  điều  thiêng   liêng,  nhưng  sao  không   bao  giờ thầy nhớ tới Thượng đế?” Tương truyền Naropa  đã  đáp lại, “Làm sao  ta nhớ khi  ta chưa bao  giờ quên? Và  cái  ngày  ta bắt đầu nhớ Thượng đế, biết rằng Naropa đã mất. Cái ngày ta nhớ,  cái  ngày  ta  gọi  tên Thượng  đế,  ông  cũng có thể hiểu rằng Naropa đã mất, rằng ông  ta đã quên lãng và đã rơi vào trong giấc ngủ. Khi ta  không rơi vào  trong giấc ngủ, khi ta không bao giờ quên Thượng đế, làm sao ta nhớ được?”

Trong  trạng thái như thế tức là đi vào trong cái  hang  bímật tuyệt đối ở bên trong  tất cả chúng ta.

Đủ cho hôm nay.

4.    Phản chiếu trong gương

4.

Thân  thể này được làm từ chất tiết ra của mẹ và cha và đầy những chất bài tiết và thịt. Do đó, bằng cách  đi khỏi nó như từ một chandra, tiện dân thấp kém, và trở thành  Brahman, thực tại tuyệt đối, là được hoàn thành.  Hỡi người tìm kiếm chân lí! Bằng cách  biết cái một của linh hồn và linh hồn tối cao, giống hệt như cái một của ghatakash, bầu trời bên trong  cái bình, và mahakash, bầu trời bên ngoài  cái bình,  một cách không  phân chia được bao giờ cũng là an bình.

Việc trở thành  cái hỗ trợ tự toả sáng,  tự tạo của tất cả linh hồn và linh hồn vĩnh cửu, Brahman, thực tại tuyệt đối, là vứt bỏ cảm giác về thân thể ông và cả thân vũ trụ, dường như đấy chỉ là bình chứa chất bài tiết.

Làm cho cảm giác bản ngã, mà đã kiểm soát thân thể, trở
thành  cái ta ý thức phúc lạc, từ bỏ thân thể thô kệch và thành linh hồn đơn độc bất tử của ông.Hỡi người hồn nhiên! Như thành  phố có thể được nhìn được phản xạ trong  gương, Ta là Brahman đó, thực tại tuyệt đối, trong người mà việc phản xạ thế giới này được thấy - biết điều này, hỡi người hồn nhiên,  là được hoàn thành.

Chúng ta biết thân thể chỉ từ bên ngoài. Như một người có thể đi quanh lâu đài, nhìn hình dạng bên ngoài  và cái đẹp của các bức tường của nó rồi kết luận rằng đây là toàn bộ lâu đài, tương tự như chúng ta thấy thân thể chỉ từ bên ngoài.

Thân  thể không  chỉ là cái được  thấy được  từ bên ngoài. Thấy được thân thể từ bên trong,  người ta lập tức được  tự do với nó. Hình dạng của thân thể thấy được từ bên ngoài chỉ lại cái che  phủ.  Thực tại  của thân  thể được thấy từ bên trong,  cách thân thể thực sự hiện hữu.

Phật  hay  phái  các  đệ  tử của mình  tới chỗ hoả thiêu để xem  các  xác  chết, để  nhìn  xương, nhìn  sọ. Đó là cách  thân thể hiện hữu:  mọi thứ đều được  bao phủ bởi tầng da,  ngoài  thứ ấy ra bạn sẽ thấy ghê tởm nó và sẽ không  thể nào  thèm khát nó quá,  gắn bó với nó quá, và cảm thấy ‘cái  của tôi’  về nó. Đôi khi thử quán  tưởng thân  thể  từ bên  trong  mà  xem; thế thì bạn sẽ có khả năng hiểu được kinh này. Đôi khi đi đến bệnh  viện;  xem  bác  sĩ  phẫu  thuật  tiến  hành  ca  mổ  trong phòng mổ. Điều bạn sẽ thấy bên trong thân thể, đấy là thực tại.

Kinh  này rất có ích cho thiền. Để nó rất rõ ràng  cho bạn rằng  không có kết án về thân thể trong  kinh  này.  Tôn giáo không quan tâm  tới việc kết án bất kì thứ gì, hay  trong việc ca tụng bất kì thứ gì. Tôn  giáo  chỉ quan tâm tới việc biết cáiđang hiện hữu.

Cho  nên khi được nói  rằng thân  thể là đống thịt, xương, máu, tuỷ, chất bài tiết, vân vân,  nhớ lấy không có ý định kết án chút nào. Không hề có ý định ruồng bỏ thân thể; thân thể chỉ là như vậy thôi. Toàn bộ sự việc chỉ là việc tiết lộ sự kiện cách thức thân thể là vậy, không  gì khác.

Kinh này nói:

Thân  thể này được làm từ chất tiết ra của mẹ và cha và đầy những chất bài tiết và thịt... Bằng cách đi khỏi nó như từ một chandal, tiện dân bậc thấp, và trở thành  Brahman, thực tại tuyệt đối, là được hoàn thành.

Các  từ chandal và sudra  là rất có giá trị. Tâm lí học Ấn Độ cổ đại nói rằng bất kì ai tin tưởng mình là thân  thể đều là sudra; ‘sudra’  nghĩa  là người  tin  bản thân mình  là thân thể.

‘Brahmin’ nghĩa là người đã biết bản thân mình  là Brahman,
cái tuyệt đối. Người ta không  phải là brahmin chỉ bởi được sinh ra trong một gia đình brahmin, người ta không  là sudra  chỉ bởi  được  sinh  ra  trong  gia  đình  sudra.  Tính  chất  sudra hay brahmin không có liên quan gì tới nhà cửa hay gia đình, sudra là trạng thái của con người, và brahmin cũng vậy.

Mọi người sinh ra đều như sudra, chỉ một vài người chết đi như  brahmin. Toàn thế giới đều là sudra.  Sudra  nghĩa  là, tất cả những  người  trên thế giới sống với việc tin  rằng bản thân họ là thân thể.  Rất  khó  tìm được  brahmin. Không khó nhận  việc  sinh   ra  trong   nhà   của  brahmin,  nhưng  để   là brahmin là khó.

Tôi đã từng nghe,  Uddalaka  nói  với con mình  Svetketu, “Đến  đạo  tràng  của  người  thấy  và  quay  về  sau  khi  đã  trở thành brahmin.”Svetketu nói,  “Nhưng con  đã là brahmin, con là con của một brahmin.”

Thế rồi Uddalaka nói với con một cách  quả quyết nhưng đầy yêu thương, “Chưa bao giờ xảy ra việc chỉ bởi được sinh ra trong  nhà chúng ta một người trở thành brahmin. Chúng ta thực tại đã trở thành brahmin. Cho nên con tới đạo tràng  của thầy và quay  về khi  đã trở  thành  một brahmin. Có đâu trên thế giới mà phẩm chất brahmin được nhận được từ người bố? Nó được nhận được  từ thầy chứ! Và trong gia đình chúng ta chưa bao giờ có  brahmin danh hiệu, chúng ta bao giờ  cũng thực sự trở thành brahmin. Con đi đi và quay  về khi  con  đã trở thành một brahmin.”

Kinh  này  nói:  Đi  ra  khỏi  thân thể bạn  dường  như  bạn đang đi ra khỏi chandal hay tiện dân. Không phải là người ta phải đi xa;  khoảnh  khắc  người ta  hiểu, nó là rác rưởi tanh hôi, nó là chất bài tiết, nó là thịt,  máu  và tuỷ - ngay khi điều này được  nhận ra, việc rời xa bắt đầu theo cách riêng của nó. Chúng ta  bị  hấp dẫn, chúng  ta  bị  lôi kéo đến nơi chúng ta nghĩ là ngát  hương. Chúng  ta bắt đầu rời đi, chúng  ta bị đẩy đi khỏi nơi chúng ta cảm thấy hôi hám.  Thiên vị của chúng ta về thân thể là bởi vì dốt nát của mình  về nó. Chúng ta không có ý tưởng gì về việc thân thể chúng  ta thực tại là gì.

Cho nên quán  tưởng cái bên  trong thân thể bạn đi. Trở thành bác sĩ giải phẫu của riêng bạn và mở thân thể riêng của bạn ra. Da  không  dầy lắm đâu, nó  mỏng thôi.  Chúng ta đã phát triển quá nhiều gắn bó với mọi thứ bị giấu kín đằng sau làn da này, và chúng ta bắt đầu sống dường như đó là tất cả những cái có cho con người chúng ta. Cho nên chúng ta gắn bó với nó, buộc vào nó.

Nếu bạn bắt đầu  nhận ra thực tại đích xác của thân thể
mình,  bạn  sẽ  thấy rằng  việc  rời  xa  đã  bắt  đầu;  bạn  khôngphải  rời đi xa,  việc rời đi tự nó bắt đầu theo cách  riêng của nó. Thế thì nếu chúng  ta phải đồng nhất lại với thân thể điều đó sẽ phải cần tới nỗ lực. Nhưng việc bị bị gắn bó  với thân thể của chúng  ta chỉ ngụ ý một điều, và điều đó là việc chúng  ta chưa bao giờ nhìn vào thân thể từ bên trong của nó.

Chúng ta  biết tới thân  thể mình  bởi việc  thấy nó  trong gương - nhưng cái được thấy trong gương chỉ là lớp che phủ bề ngoài  của thân  thể. Sẽ rất tốt nếu một ngày nào đó khoa học phát minh ra máy - kiểu như máy tia x - mà nếu người ta đứng trước nó, nó sẽ phơi bầy mọi thứ bên trong thân thể ra như đúng cách  nó là vậy:  xương,  thịt,  tuỷ,  chất bài  tiết và mọi thứ. Cái máy như thế sẽ rất hữu dụng.

Một khi bạn đi tới biết tình  huống thực của cái bên trong thân thể mình,  bạn lập tức sẽ thấy rằng một khoảng cách  đã phát triển giữa thân thể và bản thân bạn; mọi nhịp  cầu nối đó sẽ sập đổ, mọi đồng nhất sẽ biến mất và lỗ hổng sẽ bắt đầu tăng lên. Những người thấy của Upanishad đã cố tạo ra con mắt đó để qua nó bạn có thể có thoáng nhìn vào trong - đằng sau làn da, đằng sau lớp da riêng của bạn.

Chân lí giải thoát.  Nếu chúng ta đi tới biết chân lí về thân thể mình, tâm trí chúng  ta bắt đầu trở nên tự do với nó. Thiếu chân lí là tù  túng.  Bất kì điều gì chúng  ta không  biết trong thực tại của nó đều trở thành tù túng.

Hỡi người tìm kiếm chân lí! Bằng cách  biết cái một của linh hồn và linh hồn tối cao, giống hệt như cái một của ghatakash, bầu trời bên trong  cái bình, và mahakash, bầu trời bên ngoài  cái bình,  một cách không  phân chia bao giờ cũng an bình.

Khi cái vô tích sự của thân  thể được thấy và cái vô giá trịcủa thân  thể được nhận ra,  thân  thể chỉ còn  là cảm giác về đống rác rưởi và máu mủ. Và khi khoảng cách  từ thân thể bắt đầu tăng lên,  chỉ  thế thì  sự gần gũi với Thượng đế bắt đầu phát  triển.  Người  ta  càng  gần  với  thân   thể,  càng  xa  với Thượng  đế;  càng   xa  với  thân  thể,  người  ta  càng   gần  với Thượng đế. Ràng buộc với thân  thể của chúng ta càng  mạnh, khoảng cách  tới  tâm  thức  vô  thân  thể  càng  lớn.  Khi  ràng buộc này trở nên kém  đi và khi khoảng cách  với thân thể bắt đầu tăng lên, điều này chỉ có một nghĩa - rằng sự gần gũi với linh hồn đang tăng lên.

Linh  hồn là một cực và thân  thể là cực kia: chúng ta ở giữa hai cực. Khi  chúng ta quá  gần với thân  thể, chúng  ta ở xa linh  hồn; khi chúng  ta bắt đầu rời xa khỏi thân  thể, chúng ta đang tới gần hơn với  linh hồn. Đây là lí do tại sao  hành động rời xa  khỏi thân  thể đã  được  lấy như quá  trình  thiền. Điều này cũng bị hiểu sai rất nhiều nữa.

Khi  các  kinh  sách  Ấn  Độ  lần đầu  tiên được  dịch  sang tiếng phương Tây, mọi người nghĩ rằng những kinh  sách này là kẻ thù của thân thể. Nhưng nó không  phải như vậy. Chúng chỉ là phương sách  thôi. Biết về thực tại thân  thể, tâm thức chúng ta lập tức đi vào cuộc  hành trình vào trong.  Nhận ra chân lí thực tại về thân thể, mối nối với thân thể lỏng ra. Để làm lỏng mối nối đó, cần phải làm mạnh việc nhận ra này.

Suy ngẫm về cái chết, suy tư về thực tại của thân thể, mở ra thực tại của thân  thể và thấy chúng một cách rõ ràng - đây là những phương pháp  của thiền. Thông qua chúng  người ta bắt  đầu  đi  vào  bên  trong.  Và  việc  đi  đó  dễ  dàng  xảy  ra, không cần  nỗ  lực cho  điều  đó.  Nếu  bạn  muốn  đi  vào  bên trong mà không  hiểu về thân  thể điều đó sẽ rất khó khăn, bởi vì tâm trí sẽ vẫn còn quan tâm và bị buộc vào thân thể.

Một  khất  sĩ  bhikkhus  của  Phật  đi  ngang   qua  một  thônlàng. Ông ta rất đẹp trai, và thiền đã tăng thêm  chân  giá  trị, vẻ  duyên  dáng  cho cái đẹp của ông  ấy. Im  lặng đã kết tinh bên trong  ông  ta  và  tia  sáng  của  nó  toả  ra  từ  đôi  mắt  và khuôn mặt của ông ta. Hào quang ánh sáng làm duyên dáng cho ông  ta. Một gái  mãi  dâm  rất nổi tiếng thấy ông  và phải lòng ông.  Rabindranath  Tagore đã viết một bài thơ hay về sự kiện này.

Cô  mãi  dâm tới ông ta và đề nghị  khất  sĩ  nghỉ  lại một đêm trong lâu đài của cô ấy. Khất sĩ đáp, “Không có giới luật nào về điều này cho nên ta sẽ không  từ chối lời mời của cô. Ta sẽ tới, nhưng thời gian còn chưa đúng. Khi thực tại thực tế của thân thể cô được lộ ra cho cô, đó là lúc ta sẽ tới. Ngay  bây giờ cô còn đang lầm lẫn. Cái ngày  cô thức tỉnh  về thực tại của nó, ta sẽ tới.”

Cô mãi  dâm đó không  thể hiểu được  điều này. Chính ý nghĩa của mãi  dâm là người không  hiểu bất kì ngôn  ngữ nào khác ngoài  ngôn  ngữ thân thể. Cho nên đừng nghĩ  rằng chỉ bởi vì người đàn bà là vợ ai đó mà cô ấy không  phải là mãi dâm. Nếu cô ấy chỉ hiểu ngôn ngữ của thân thể, cô ấy là mãi dâm. Chừng nào ngôn  ngữ của linh hồn còn chưa được  hiểu, không ai có thể vượt lên trên việc mãi dâm được.

Và cũng đừng nghĩ rằng từ mãi dâm  chỉ áp dụng cho đàn bà; không,  nó áp dụng cho cả đàn ông nữa. Chỉ ngôn  ngữ của thân thể là  được hiểu; mọi giao tác  đều được thực hiện trên mức thân thể. Toàn thể tâm  trí bị tập trung  chỉ  vào thân thể, bản thân  thân  thể là  việc  buôn  bán - đây là mọi  điều được ngụ ý bởi từ mãi dâm này.

Khất sĩ nói, “Ta chắc chắn sẽ đến, nhưng chỉ khi thực tại của thân thể cô được lộ ra cho cô.”

Cô  mãi  dâm nói, “Ông  có điên không  đấy? Đây  là  lúc cho ông tới - trong  khi tôi còn trẻ và ở đỉnh sắc đẹp của tôi.Thân thể tôi sẽ không  bao giờ trong hoàn cảnh tốt hơn nữa.”

Khất sĩ đáp, “Mối quan  tâm  không  phải là ở cái tốt hơn, mối quan tâm là ở cái thực. Khi thân thể cô biểu hiện thực tại của nó, thế thì ta sẽ tới.”

Cô mãi  dâm nói,  “Tôi không  thể nào hiểu được lời ông nói. Xin làm nó rõ hơn cho tôi.”

Khất sĩ nói, “Khi không  ai đến  với cô nữa thế thì  ta sẽ đến, bởi  vì đến lúc đó thân thể cô sẽ biểu hiện thực tại của nó. Thế thì thân thể sẽ trông  giống nhau cả từ bên ngoài cũng như nó  thực  bên  trong.  Ngay  bây  giờ  thì  bên  ngoài  trông  không giống như nó thực bên trong. Cho nên khi không  ai tới cô nữa, ta sẽ tới.”

Nhiều năm qua  đi, và cô mãi  dâm trở nên già,  bệnh hủi đã lan khắp thân thể cô,  các  chi  đã bắt đầu teo  lại, và người ta tống cô ra khỏi làng.

Đây đã là cùng  những người đã quen dập dờn quanh cửa nhà cô!  Đây là cùng những người  đã xin  chết để  vào  trong lâu đài của cô,  những người quen coi họ là may  mắn và có diễm phúc  cho dù chỉ được thoáng nhìn  xa xăm của cô. Cùng  những người đó đã tống cô ra khỏi làng.

Đấy  là một đêm đem kịt không  trăng. Cô ấy đau đớn và khát. Không có người nào dù chỉ để cho cô ấy một cốc nước. Đêm đó khất sĩ tới; ông  ta đặt tay  lên đầu cô và nói, “Ta đã tới đây.  Bây  giờ thân  thể cô trong  hoàn  cảnh thực của nó, bây giờ không  ai lại gần cô.  Bây giờ thân  thể bên ngoài  đã trở thành hệt như  nó  bên trong. Bây  giờ  khoảng  cách  giữa bên ngoài  và bên trong  đã biến mất, ảo tưởng rằng làn da này còn duy trì đã không  còn  nữa. Bây  giờ rác  rưởi và  máu  mủ bên trong  cũng  biểu  hiện  ra  bên  ngoài;   bây  giờ  cô  là  như nhau ở bên trong  và bên ngoài.  Bây giờ ta đã tới. Đây là cáingày ta đã hứa ta sẽ tới khi ta nói rằng khi không  ai khác  tới cô, ta sẽ tới.”

Khất  sĩ còn nói thêm, “Như ta đã quan ngại trước, ngay tại lần gặp gỡ đầu tiên ta đã có thể thấy trong cô điều bây giờ biểu hiện ra. Vâng, thế nhưng cô đâu có thể thấy được nó. Ta có thể đã trở thành khách  của cô ngay trong  ngày đó, chẳng có gì  khó  khăn,  nhưng  ảo  tưởng  của  cô  chắc  sẽ  tăng  lên:

‘Bây giờ ngay  cả khất sĩ cũng bắt đầu trở thành khách của
mình.’ Ta thì không có khó  khăn gì, ta có thể đến ngay  ngày đầu tiên đó, bởi vì ta có thể thấy thân thể cô như nó hôm nay. Điều cả làng bây giờ có thể thấy ta đã thấy từ ngày đó rồi.”

Nhưng   cô  mãi   dâm   đó,  bây  giờ  nằm  ngoài   làng,  đã không nhìn vào thân thể mình.  Với mắt nhắm, cô ấy vẫn nhớ lại những ngày  khi cô còn  có thân hình  đẹp đẽ, khi  cô  còn danh giá và sống tự hào trong làng.

Ngay  cả  trong  tuổi  già  mọi  người  vẫn  nghĩ  về  những ngày tuổi trẻ của mình. Khi  thân thể biểu hiện chính  nó dưới dạng đúng của  nó, họ vẫn tiếp tục che  đậy  nó  bằng tâm  trí mình. Khi thậm chí làn da không  thể che giấu được tuổi già của họ, họ nhắm mắt lại và sung sướng trong suy  tư về quá khứ.

Khi  người già  tìm  thấy nguồn cảm khoái  trong suy  nghĩ về tuổi  trẻ của mình, người đó sẽ chết là một sudra.  Và  khi một thanh niên thấy tuổi già trong thân thể mình  trước khi nó thực tế xuất hiện, người đó sẽ chết là một brahmin. Khi  một người đang hấp hối còn mang  thèm  khát  về cuộc sống, biết rõ rằng người đó là  một  sudra. Khi  ngay cả tại đỉnh  thanh xuân,  ai  đó  bắt  đầu  thấy  cái  chết  của   mình,   hiểu  rằng brahmin đang được sinh  ra trong người đó. Và điều cần thiết là chúng  ta thấy được thực tại này của thân thể, sao cho dây buộc bị chùng ra và chúng ta có thể hướng tới nơi tâm thứchiện hữu.

Hỡi người tìm kiếm chân lí! Bằng cách  biết cái một của linh hồn và linh hồn tối cao, giống hệt như cái một của ghatakash, bầu trời bên trong  cái bình, và mahakash, bầu trời bên ngoài cái bình,  một cách  không  phân  chia bao giờ cũng an bình.

Chỉ  quay  lưng khỏi thân thể và nhìn vào cái  mahakash

đó thôi.  Mahakash đó, sự tồn tại mênh mông đó, là rất gần.

Nếu  một  cái  bình  đất  để  trên  mặt  đất  và  chúng  ta  lộn ngược nó,  đặt úp nó xuống, và thế rồi nếu cái bình  nhìn lên, nó sẽ chỉ thấy cái thân  bằng đất của nó, không  thấy bầu trời. Để bình lộn ngược úp xuống đất, cho dù cái bình có nhìn  lên, nó sẽ thấy gì? Tất cả những cái nó có thể thấy chỉ là cái đáy bình, tầng bùn của riêng nó - thân thể nó - nhưng không  thấy bầu trời.  Rồi  chúng  ta  đặt  cái  bình  thẳng  đứng  lại,  miệng bình hướng lên trời. Thế thì khi nó nhìn  lên trời nó sẽ có khả năng thấy, “ta không  phải là thân thể.” Bây giờ cái bình  cũng có  khả  năng thấy, “Bầu trời nhỏ bên trong ta cũng cùng là bầu  trời  bên  ngoài;   và  giữa  hai  bầu  trời  đó  của  chúng  ta không chỗ nào có lỗ hổng nào, chúng  ta là không  tách biệt. Chính ta là người đã mở rộng vào trong bầu trời bên  trên, và chính bầu trời  bên trên là nơi  mọi  con  đường  đã  đi xuống theo mọi  đường  vào  trong ta;  không  đâu có bất  kì  chướng ngại, bất kì biên giới, bất kì bức tường nào ở giữa.”

Điều  tương  tự  cũng  xảy  ra  khi  bạn  nhìn  vào  thân  thể mình;  bạn  giống  như  cái  bình  bị  lộn ngược  - bạn  chỉ  thấy thân thể. Khi  bạn rời xa  khỏi thân thể mình,  bạn trở thành giống như cái  bình  được  dựng thẳng - bây  giờ bạn đối diện với  bầu  trời.  Khi  một  người  rời  xa  khỏi  thân  thể,  lập  tứcngười  đó  được  tập trung  vào  bầu  trời  và  lần đầu  tiên  thấy rằng không  có đến một hạt sạn khác  biệt nào giữa người đó và sự  tồn  tại  bao  la  này  đang  trải  rộng  khắp  xung  quanh. Người đó đã trở thành sự tồn tại bao la, sự tồn tại bao la đã vươn tới người đó.

Hỡi người tìm kiếm chân lí! Bằng cách  biết cái một của linh hồn và linh hồn tối cao, giống hệt như cái một của ghatakash, bầu trời bên trong  cái bình, và mahakash, bầu trời bên ngoài  cái bình,  một cách không  phân chia bao giờ cũng an bình.

Ngay  khi  sự thống nhất này  được nhìn thấy, an bình  xảy ra.

Thực  tế, bất ổn là gì?  Bất ổn của chúng  ta là gì? Bất ổn của ta  là ở chỗ chúng ta quá  lớn và   bị  cầm tù  trong cái  tí hon. Bất ổn của  chúng  ta giống như bất ổn của người đã bị nhét  vào  bộ  quần  áo  trẻ  con  và  không   thể  cử  động  tự  do được, người đó cảm thấy rất gò bó. Và thêm  nữa, nếu những quần áo này  được  làm bằng sắt, khó  khăn còn lớn đến đâu? Khó khăn của chúng  ta là tương tự.

Chúng ta lớn - không  chỉ lớn mà còn bao la - và chúng  ta bị  cầm  tù trong  thân thể nhỏ. Ngôi  nhà  nhỏ mà  cư dân rất lớn. Cảm  giác  bất  tiện  khắp  mọi  phía;  mọi  nơi  đều  dường như là đường  biên  và  mọi  nơi  đều  bất  tiện.  Dường  như  là không có chỗ nào người ta có thể chui  ra.  Và  khó  khăn còn nhân lên gấp bội bởi vì điều chúng  ta nghĩ  là ngôi  nhà  của mình lại là nhà tù của chúng  ta.  Chúng ta  bận bịu  trang trí nó, bầy biện đồ đạc  và  phát  triển nó.  Chúng  ta  thu  xếp để trang hoàng vàng bạc bên  trong nhà  tù, chúng ta làm đẹp và trang điểm các bức tường nhà  tù - và đây cũng chính là nhàtù mà  chúng  ta  bị  mắc  bẫy vào. Chúng ta  đối diện với các bức tường, không  hướng ra cửa.

Nó sẽ là vậy, bởi vì bạn quay sang cái hấp dẫn bạn. Mặt đang  hướng về nơi có hấp dẫn và lưng thì  hướng về nơi có kinh tởm. Chừng nào bạn còn  đồng nhất với thân  thể, bạn sẽ còn đối  diện  với  bức  tường. Và  khoảnh  khắc  có  kinh  tởm hướng về thân thể, bạn đã tìm thấy cánh cửa.

Trong  thân  thể bạn nữa cũng có cửa. Nhưng cửa đó sẽ chỉ được  thấy  khi  hấp  dẫn  của  bạn  vào  thân  thể  biến  mất. Cửa đó trong thân  thể được gọi là  tâm.  Đấy  không  phải là trái tim thực mà bạn vẫn gọi là tim;  cái bạn gọi là tim đó chỉ là một cơ quan  vẫn đập gần phổi.  Không có  cửa ở đó đâu, đấy chỉ là việc bố trí cho việc bơm máu thôi. Đấy không  phải là tâm.

Tâm,  theo ngôn ngữ yoga, là tên của cánh cửa đó nơi bạn bỗng nhiên thấy bản thân mình đứng khi bạn rời xa khỏi thân thể, khi bạn không  còn  mối quan tâm nào ngay cả trong  việc nhìn vào thân  thể - khi không  còn hấp dẫn gì với thân thể và cái vô  hạn được  sinh  trong  bạn. Chính đây là cửa - nơi cái bình mở ra hướng tới bầu trời.

Có nhiều  kiểu cửa trong thân thể bạn, nhưng bạn đi tới biết chúng chỉ khi bạn đạt tới chúng, không  trước điều đó.

Nhìn  đứa  trẻ  nhỏ:  trẻ  con  không   biết  rằng  có  cửa  dục trong  thân  thể  nó.  Nhưng  khi  trẻ con  lớn lên và  trở thành thanh niên, bỗng nhiên một ngày nào đó nó sẽ trở nên nhận biết về cửa đó. Qua  cửa dục đó nó  có  thể  đi vào trong  thế giới; đấy nữa cũng là một cửa để đi ra khỏi thân thể. Và nhớ lấy, đây là lí do tại sao có nhiều ao ước đến thế về dục. Vì nó mà chúng  ta có khả năng chảy ra khỏi thân  thể  mình  trong thoáng chốc, nhưng chỉ thoáng chốc thôi. Trong thoáng chốc thân  thể  bị  quên  lãng  đi  và  chúng   ta  đắm  chìm   trong  tựnhiên.

Một trong những cửa của con  người hướng ra tự nhiên - hướng xuống - và cửa nữa hướng tới tính thượng đế - hướng lên. Khi tâm  trí chúng ta chất đầy những ham  muốn dục thì chúng ta gần với thân thể nhất. Và khi chúng ta gần với thân thể nhất, thế thì cửa mở qua đó chúng ta đi vào trong  thế giới của thân thể khác. Khi  chúng ta dửng  dưng và  rời xa  thân thể, thế thì cửa mở qua đó chúng  ta đi vào trong thế giới của linh hồn. Cả hai cửa này đều có đó trong  thân thể.

Trong  thân  thể có  cửa  dẫn  tới  vật  chất,  và  cũng  trong thân thể  có cửa dẫn tới tính thượng đế.  Nhưng  việc không  quan tâm  vào  thân thể sẽ không  xảy ra chỉ bởi suy  nghĩ  như vậy. Nếu bạn cứ nghĩ  rằng thân thể chỉ là thịt, xương, tuỷ và không có gì khác,  điều này không ích  lợi gì cả; suy nghĩ chỉ nói  lên rằng bạn không  biết - và đó là lí do tại sao bạn đang nghĩ.

Nhiều  người  tự  cứ  nhủ  mãi  trong  nhiều  kiếp,  “Có  gì trong thân  thể?” Nhưng  họ biết rằng có cái gì đó trong thân thể, nếu không tại sao cần tới lời tự kỉ ám thị này? nếu không cần gì lặp lại lời gợi ý này cho  chính bạn? Họ đang dự định thuyết phục chính  mình, tâm  trí  mình,  đừng  đổ vì điều thân thể nói  bởi vì không  có gì trong  nó cả. Nhưng tâm  trí này là ai mà dính  líu vào trong thân thể này? - đấy chính là bản thân họ. Và mối quan  tâm  của tâm  trí vào thân thể vẫn  còn bền vững, đó là lí do tại sao điều đó cần được thuyết phục.

Kinh  này  không   ngụ  ý  thuyết  phục.  Đừng  lặp  lại  nó; đừng bắt đầu tụng nó khi ngồi nhắm mắt. Kinh này là để khải lộ. Với việc hiểu kinh này, bằng mắt nhắm, cố tìm  kiếm bên trong thân  thể bạn  xem  liệu có đúng  không, như  kinh  nói, rằng thân thể này không  là gì ngoài xương, thịt và tuỷ.

Đừng chỉ tin vào nó. Việc tin vào nó sẽ nguy  hiểm bởi vìbạn sẽ bắt đầu lặp lại nó. Không, thám  hiểm nó đi, tìm  kiếm nó đi. Có thể người thấy đơn giản đùa, có thể ông  ta nói dối. Bất kì cái  gì  người  thấy đã nói  đều không  phải  để  cho  bạn tin, mà để biết qua tìm kiếm riêng của bạn.

Tìm  kiếm bên trong  bản thân bạn đi. Dò  dẫm bên trong về  xương  bạn. Ấn  ngón  tay vào thịt  và  cảm. Sờ vào sọ và cảm xem  cái  gì có đó. Thử trở nên  quen thuộc với thân  thể bạn từ mọi phía.  Cái ngày quen thuộc này được hoàn  chỉnh... Và sao  trì  hoãn? - nó  có  thể  xảy ra hôm  nay. Bạn đã được trao cho  thân  thể  mình,   nhưng  bạn  chưa  bao  giờ  bận  tâm thám hiểm nó, bạn chưa bao giờ bận tâm xem xét nó. Nhưng hành vi của con người không  thể tin được  đến mức có lẽ bạn có thể được tha thứ.

Tôi biết nhiều bác sĩ đã được học hành và nghiên cứu về xương, thịt và tuỷ, nhưng họ quá mê đắm như nhau  với thân thể. Bác  sĩ  mê  đắm  với  thân thể là phép màu!  Điều  đó có nghĩa là mù quáng của họ là vô song  và không  thể giải thích nổi. Là bác sĩ giải phẫu, họ cưa cắt, mổ xẻ thân thể trên bàn mổ,  vậy  mà,  giống  Majnu,  họ  cứ  hát  mãi  bài  ca  ngợi  về Laila. Đây là phép màu thực; tạo ra bùa hộ mạng, vân vân từ không khí  bởi Satya  Sai Baba  chẳng phải là phép màu  chút nào. Phép màu  là ở chỗ bác sĩ, người ngày  nào cũng cắt mở thân  thể và biết mọi điều về thịt,  tuỷ và chất bài tiết, người bịt mũi lại để  cho  mùi  hôi  thối từ bên trong thân thể không  thể đi vào hơi thở ông  ta,  người quen  thuộc  với từng khúc xương và từng mạch máu  trong thân thể và biết không  có gì trong thân  thể mà  có  thể gọi  là  đẹp  cả,  cũng  trở nên  điên khùng với ham muốn về thân thể ai đó.

Điều rất thú vị đã xảy ra...  Tôi đã nói  tất cả những  điều này cho một bác sĩ - ông  ta là bạn tôi. Ông  ta nói, “Bây giờ, trong khi  ông  đang kể cho tôi điều này, tôi  nhớ  lại một  tainạn. Có lần tôi đã mổ bụng một người đàn bà. Khi  mở bụng ra, tôi bị nôn vì tất cả những gì tôi thấy ở đấy; nó đảo lộn hết cả. Trong  khi tất  cả những điều này  xảy ra,” ông  bác sĩ kể cho tôi - ông  ta là một người thật thà - “đứng cạnh nhau, sự hấp dẫn vào  cô y tá đẹp đang  đứng cạnh tôi  tự khẳng định nó. Cái dạ dầy mở  ra  đang ở đó, và  tôi  nghĩ  làm  sao hoàn thành thật sớm ca mổ vì sau đó tôi định đi xem phim với cô y tá này.”

Bây giờ đấy là cách  thức của tâm trí con người! Chúng ta đều  khéo léo trong việc lừa dối chính  mình.  Con người này nữa cũng làm cùng  điều như thế. Chẳng mấy chốc ông ta sẽ ra khỏi phòng  mổ, ông  ta sẽ cầm tay  cô  y tá và  quên  hoàn toàn, thực ra, cái tay là gì.

Cho  nên người  trung  bình có  thể  được  tha thứ - nhưng tôi đang nói như vậy chỉ  để so sánh  với vị bác  sĩ này. Bằng không thì không người nào  có thể được  tha thứ cả, vì chúng  ta có thân  thể riêng của mình  và chúng ta không  có khả năng tự mình quen  được với với thân thể ấy. Và mọi người bắt đầu lên đường đi tìm  linh hồn của họ! Thậm  chí  không  có khả năng tự mình  làm  quen  được với thân  thể mình,  họ  vẫn lên đường đi tìm linh hồn.

Mọi người  hỏi tôi, “Làm  sao  đạt tới linh  hồn?” Xin  bạn đủ lòng  tốt để  trước hết biết rõ về thân  thể. Trước  hết làm quen với cái gần gũi với bạn đến thế đã. Và làm quen với nó trở thành cái thang để vươn lên linh  hồn, vì bất kì ai trở nên quen thuộc với thân  thể đều không  đồng nhất với nó; và bất kì ai rời xa khỏi thân  thể đều đối diện với linh hồn - lối mở của người  đó  hướng  tới linh hồn.  Và  khi  bầu  trời gặp  với ghatakash này,  bầu  trời  nhỏ  bé  bên  trong  cái  bình,  thế  thì điều xảy ra được gọi là an bình.

Vẫn còn bị cầm tù trong  thân  thể là nguyên  nhân cho bấtổn, và kinh nghiệm là một với không gian bao la, tràn ngập khắp bên  ngoài nhà tù thân thể, là đi tới an bình.  Không có gặp gỡ  với cái  tối  thượng, không  ai  đã bao  giờ  trở nên an bình. Do đó, mọi nỗ lực khác để trở nên  an bình  sẽ thất bại. Nhiều nhất chỉ có thể có ít nhiều bất ổn hơn thôi.  Đôi khi còn nhiều bất ổn hơn, đôi khi  ít hơn, tất cả chỉ có vậy. Điều bạn gọi là an bình  không  là gì ngoài  ít bất ổn, không gì nhiều hơn thế này - chỉ  là  bất  ổn thông thường. Khi  có bất  ổn  thông  thường, người ta nói mọi thứ là an bình, mọi thứ đều tốt! Khi bất ổn tăng lên một chút,  người ta cảm thấy rắc rối.

Các  nhà  tâm  thần nói  rằng toàn bộ công việc của họ là giữ cho  mọi  người bất thường một  cách  bình  thường,  điên khùng một cách bình thường. Có hai kiểu người điên trên thế giới - thực ra chỉ có hai kiểu người thế này: một, người điên bất thường, họ phải  bị giữ trong  nhà  thương điên; và người điên bình  thường, họ ngồi ở nhà,  văn phòng và cửa tiệm mọi nơi. Khác  biệt giữa hai kiểu người này chỉ là ở mức độ điên. Bất kì người nào  thuộc kiểu thứ hai vào bất kì lúc nào cũng đều có thể đột nhiên nhảy từ cửa tiệm vào  nhà thương điên. Không khó  khăn gì trong  điều đó, đấy chỉ là vấn đề nảy sinh theo mức độ.

Và  nhiều lần hàng  ngày bạn đã tới rất gần nhà thương điên. Khi bạn tràn đầy tức giận, chỉ vài khoảnh khắc bạn đã trở thành điên. Vào lúc đó không  có gì khác  biệt giữa bạn và người điên. Bạn sẽ làm cùng những việc mà người điên làm. Khác biệt duy nhất là ở chỗ điều này thỉnh thoảng xảy ra cho bạn, tính  điên  khùng  này  của  bạn  chỉ  thỉnh  thoảng xảy  ra, trong khi tính điên khùng  của ai đó khác  đã yên vị; nó không  rời bỏ họ, nó trở thành tĩnh tại. Bạn có chút ít tính lỏng trong cái điên khùng  của mình,  nó giữ cho bản thân nó tuôn  chảy. Ai  đó khác  đã đông đặc  trong  nó,  đông cứng trong nó như băng.Các nhà  gia tâm  thần nói rằng toàn  thể công  việc của họ là kéo lại những người đã đi xa hơn một chút trong cái điên của họ và đem họ trở lại cùng  với đám đông điên thường. Họ nói họ không  thể làm được gì nhiều hơn thế; rằng bằng cách nào đó, qua  thuyết  phục và dụ  dỗ, chữa trị và liệu pháp,  có thể trong  một hay hai năm, nhiều nhất chúng ta có thể đưa họ trở lại với cửa tiệm hay văn phòng  nơi họ đã  từ đó tới. Họ được phép  điên  đến  mức  không   làm  ảnh  hưởng  đến  công việc hàng ngày mà họ đang làm.

Bất  ổn  đã  trở  thành  bản  tính  của  chúng  ta.  Và  điều  tự nhiên duy nhất là như vậy bởi vì chỉ có một ý nghĩa  cho việc trong an bình:  khi  con sông  cuộc đời bạn rơi vào  trong đại dương cuộc sống, trong  khoảnh khắc gặp gỡ đó có an bình. Không gặp được cuộc sống vũ trụ, không  có an bình.

Việc trở thành  cái hỗ trợ tự toả sáng,  tự tạo của tất cả linh hồn và linh hồn vĩnh cửu, Brahman, thực tại tuyệt đối, là vứt bỏ cảm giác về thân thể ông và cả thân vũ trụ, dường như đấy chỉ là bình chứa chất bài tiết.

Không chỉ có thân thể này phải từ bỏ, mà thân thể bao la này ta thấy như vũ trụ cũng phải bị từ bỏ. Con người là dạng thu nhỏ của vũ  trụ. Có  thân thể này bao quanh  bạn, và bên trong nó bạn là ngọn lửa bất tử của linh hồn. Tương tự, thân thể của cái toàn  thể là vũ trụ này, và bên trong nó là ẩn giấu Brahman, linh hồn vũ trụ. Giác  quan của  thân  thể này cũng phải bị từ bỏ, nhưng ngay cả giác quan của thân vũ trụ bao la này trải khắp mọi nơi có được  từ bỏ đi chăng nữa - điều đó cũng trở thành  vô nghĩa.

Khi  một  người  không   đồng  nhất  với  thân   thể  mình, người đó kinh  nghiệm  linh hồn mình.  Cố hiểu điều này  chorõ ràng. Khi  một người vứt bỏ gắn bó với thân thể mình,  thế thì chói sáng tới từ đôi mắt người đó lần đầu tiên là chói sáng của ngọn lửa  riêng của người đó, linh  hồn riêng của người đó; đó chính là chói sáng  của ghatakash  - bầu trời bên trong cái bình.  Và  khi  ai đó trở nên tự do ngay cả với thân thể vũ trụ của  cái  toàn  thể, thế  thì  điều  người  đó  kinh  nghiệm  là chói sáng của ngọn lửa Brahman, cái tuyệt đối.

Đây là khác biệt duy  nhất giữa linh hồn và linh hồn vũ trụ. Linh hồn nghĩa  là bạn kinh  nghiệm  chỉ ngọn lửa tí hon. Linh hồn vũ trụ  nghĩa  là bây giờ bạn đang đứng trước siêu mặt trời. Được tự do khỏi thân thể riêng  của người ta, người ta kinh nghiệm  linh hồn này, được tự do khỏi thân thể vũ trụ người ta kinh  nghiệm  linh  hồn vũ trụ. Nhưng khác biệt chỉ ở mức độ.  Cho nên với một người đã đạt tới  linh  hồn, không  còn chướng ngại, không  còn cản trở; người đó cũng có thể dễ dàng thực hiện bước nhảy thứ hai.

Làm cho cảm giác bản ngã, mà đã kiểm soát thân thể, trở thành cái ta ý thức phúc lạc, từ bỏ thân thể thô kệch và thành linh hồn đơn độc bất tử của ông

Ý nghĩa  của sannyas  là ở chỗ khuôn  mặt chúng  ta thường xuyên hướng lên bầu trời. Grihastha, chủ hộ, thỉnh thoảng có được thoáng  nhìn  về  bầu  trời thông qua  nỗ  lực, nhưng  lại sớm trở về nhà mình, thân thể.

Được  rõ ràng về nghĩa  của grihastha đi; grihastha nghĩa là người  giữ việc trở về thân thể mình.  Từ griha, ngôi  nhà, không nói  tới ngôi  nhà  bạn ở trong  đó đâu, nó  nói  tới ngôi nhà - thân thể - nơi bạn  được  sinh  ra. Và người  đã trở nên yên vị trong ngôi  nhà  này là grihastha. Đôi khi người đó có thoáng nhìn  về bầu trời nữa, nhưng  người  đó giữ việc quaytrở về thân thể. Đôi khi  miệng bình  quay lên trời, nhưng rồi nó lại nhanh chóng quay  ngược xuống - lại mắc kẹt. Vẫn còn quay ngược xuống đã trở thành thói quen của nó.  Và  bởi vì thói quen này, việc quay  ngược xuống tạo ra cảm giác là điều đúng - vì thói quen này, thói quen lâu dài.

Nếu một người  bị làm  cho đầu quay xuống đất ngay  từ lúc sinh  ra và lớn lên  vẫn trong  cùng  tư thế ấy, thế thì  nếu một ngày  nào đó  người  đó được yêu cầu đứng thẳng dậy - trên đôi chân  mình  - người đó sẽ hỏi tại sao người đó bị làm cho đứng  sai  đi  thế  này!  Cũng  là  tự  nhiên,  bởi  vì  bây  giờ người đó đã quen  đứng đầu quay xuống đất.

Tôi đã từng nghe... Có một bộ lạc nhỏ tại Nam Mĩ; đó là một bộ lạc quãng ba trăm người sống trên  một đỉnh núi nhỏ, và trên núi đó có một kiểu ruồi đốt làm cho người ta mù. Tất cả ba trăm người của bộ lạc đó đều mù. Tất cả trẻ con sinh ra đều có khả năng nhìn  nhưng rồi chúng  bị mù trong  vòng  ba tháng, vì vào  lúc đó ruồi đã đốt chúng.  Do  đó không  người nào trong bộ lạc đó nhận  biết rằng có cái  gì như  khả năng nhìn. Làm  sao  đứa  trẻ  ba  tháng  có  thể  biết  được  về  mắt? Trước khi  nó  lớn hơn ba tháng  nó đã mù.  Và tất cả những người khác  cũng đều mù cả.

Bây  giờ nếu do may mắn một đứa trẻ lớn lên và thị lực vẫn còn nguyên,  các ông lang của bộ lạc đó chắc chắn sẽ liệt chúng là đứa trẻ bất thường và phải mổ mắt cho nó. Cuộc mổ như thế để phá  huỷ mắt  dường như là điều hoàn  toàn  bình thường phải làm. Họ sẽ nói, “Lại có những thứ như mắt sao? Đã ai có mắt  chưa? Không  có ai cả.  Trường  hợp này  chắc chắn là sai lầm nào đó của tự nhiên!” Việc phá huỷ mắt qua mổ sẽ trở thành tuyệt đối  cần thiết.  Mù  là tự nhiên đối  với họ; nó đã trở thành  thói quen.

Điều  chúng  ta  đang  là  thông  thường,  dường  như  là  tựnhiên. Nhưng  không  cần điều đó là  tự nhiên. Cố hiểu điều này. Thói quen có thể dường như là bản tính của bạn, nhưng thói quen không phải là bản tính. Cái gì là khác biệt giữa hai điều này?  Thói  quen có nghĩa  là cái chúng  ta đã từng làm  và do đó chúng  ta tiếp tục làm  nó. Bản tính nghĩa  là cái  sẽ tiếp tục xảy ra cho dù chúng ta vứt bỏ mọi việc làm của mình; nó là cái gì đó không  cần phải làm.

Chính thói  quen của chúng  ta hết kiếp nọ đến kiếp kia là bị gắn  vào thân thể, thói quen của vô  lượng kiếp; nó không  phải là  bản tính  của chúng  ta.  Cho  nên  một  khi  bạn  đã  có kinh nghiệm đúng về bản tính đúng đắn, thói quen này sẽ tan vỡ.  Người  ta  có  thể  vẫn  có  thoáng  nhìn,  nhưng  điều  đó không tạo ra  khác  biệt gì. Thoáng  nhìn  tựa như  tia  sét đột nhiên xảy ra, và thế rồi bóng tối khép lại, thế rồi chúng  ta lại yên vị trong thói quen cũ.

Sannyasin là người đã quyết định, “Bây  giờ ta sẽ phá vỡ sự đồng nhất của tâm  trí với ngôi nhà, thân thể, và ta sẽ tiếp tục giữ nhận  biết về bầu trời rộng mở. Và nỗ lực của ta sẽ tiếp tục không  dừng -  ngồi, đi, bước và  ngay  cả trong  ngủ nữa - để cho chừng nào ta có thể đảm đương được, ta sẽ nhận biết rằng tâm trí  mình  không  đồng nhất  bản thân mình  với thân thể, rằng linh hồn ta vẫn giữ việc chảy  vào  đại dương bao la của cái toàn thể.”

Và  khi tôi  nói  “giữ  tuôn chảy,” tôi  không  chỉ  dùng  lời nói. Khi bạn làm thực nghiệm  này, bạn sẽ kinh  nghiệm  rằng bạn thực tại là luồng chảy thường xuyên. Khi bạn sẽ đối diện với linh hồn,  bạn  sẽ  cảm  thấy rằng bạn  liên  tục được  làm trống  rỗng,  rằng  giống  như  sông   Hằng  bạn  đang  rơi  vào trong đại dương. Ghi nhớ này nên còn liên tục.Hỡi người hồn nhiên! Như thành  phố có thể được thấy được phản xạ trong  gương, Ta là Brahman đó, thực tại tuyệt đối, trong  người mà việc phản xạ thế giới này thành  thấy được - biết được điều này, hỡi người một hồn nhiên, là được hoàn  thành.

Hệt  như  phản  chiếu  được   thấy  trong   gương...  Nhưng phản  chiếu  được  thấy trong  gương  không   phải  là  thực tại; thực tại là  gương  mà  trong  đó  việc  phản  chiếu  được  thấy. Bạn có  nhận  biết  rằng  khi  bạn  nhìn  vào  trong gương,  bạn thấy sự  phản  chiếu  và  không thấy  gương  không? Khi  bạn đứng trước gương, bạn có bao giờ thấy bản thân mình  đang nhìn  gương  không? Không, bạn  bao  giờ cũng  thấy  khuôn  mặt mình,  không  thấy gương.  Và  khuôn mặt,  không  có  đó trong gương được thấy gương có đó là không  được thấy.

Nếu gương có thể được  làm  ra mà  trong  đó phản chiếu của khuôn  mặt bạn không  thể được thấy, thế thì bạn sẽ không  chú ý chút  nào  rằng có  gương ở đó. Bởi vì khuôn  mặt bạn được thấy, bạn suy diễn rằng có gương. Gương chỉ được suy ra bởi vì bạn có khả năng thấy khuôn  mặt mình;  cho nên chỉ khuôn   mặt  được   thấy,  không  phải  gương.  Vâng,  nếu  có khiếm khuyết nào đó trong gương, đó là vấn đề khác.  Gương càng  không   khiếm  khuyết,  gương  càng  thuần  khiết,  nó  sẽ càng ít được nhìn tới. Nếu chúng  ta có thể làm ra một chiếc gương hoàn  hảo  không   khuyết  tật, nó  sẽ  không   được  thấy chút nào.

Toàn bộ câu chuyện  về Mahbharata đã xảy ra bởi vì việc chế tạo ra chiếc gương không  khiếm khuyết như thế. Đấy chỉ là chuyện đùa, nhưng chuyện đùa này đã chứng tỏ rất đắt giá. Duryodhana  và  tất  cả  anh  em  ông  ta  đều  là  con  của  một người mù, cho nên chuyện đùa là về họ. Dẫu sao chuyện đùa này cũng không  có hương vị tốt lành, bởi vì chuyện đùa màcó thể làm tổn thương ai đó là nhiều bạo hành hơn là trò đùa.

Pandavas  đã xây dựng một lâu đài mới và đã mời người anh họ  tới  thăm  nó.  Những  gương  tuyệt  đối  không   khiếm khuyết đã  được  lắp vào  ngôi  nhà  đó; các  gương không  lỗi đến độ chúng  không  thấy  được như là gương. Cho  nên  nếu một gương được  lắp đối diện với cửa ra vào, cửa dường như trong gương còn bản thân gương không  thể được  chú ý tới. Ông  Duryodhana  đáng  thương,  trong  khi  cố  gắng  đi  qua những  cánh  cửa  như  thế,  va  đầu  vào  gương  và  ngã  lăn. Draupadi thấy điều này  và phá  lên  cười: cái  cười đó sinh  ra toàn bộ Mahabharata. Đó là sự trả thù cho cái cười đó.

Theo một cách nào đó, đấy không  phải là điều gì nghiêm trọng cho lắm, nhưng đôi khi ngay cả một cái cười khẽ cũng có thể đem ra biết bao bạo hành! Điều mỉa  mai đằng sau  cái cười là thâm:  “Ông  là  con  kẻ mù,  cho  nên  tự nhiên  làm  sao ông có thể thấy được?  Nó nhất định là như vậy rồi, vì ông là con kẻ mù  mà.”  Do  đó cái  cười: “Ông  nhất định phải  ngã, ông  con  kẻ  mù  ơi  -  ông  thấy  cửa  ở  chỗ  không  có  cửa!” Gương hoàn toàn không  khiếm khuyết đã được  dùng, do vậy phản xạ trong  gương là được  thấy nhưng gương không  thấy được.

Người thấy nói:

Hỡi người hồn nhiên! Như thành  phố có thể được thấy qua phản xạ trong gương, Ta là Brahman đó, thực tại tuyệt đối, trong người mà việc phản xạ thế giới này là thấy được - biết được điều này, hỡi người hồn nhiên,  là được hoàn  thành.

Linh  hồn bên  trong chúng ta là gương sạch bong,  không khiếm  khuyết;  toàn thể thế giới được thấy được  được phản xạ trong  nó. Cho nên  chúng  ta chạy đuổi để tóm bắt thế giớinhưng  chúng   ta  không   thấy  gương  trong  đó  thế  giới  được thấy được phản xạ.

Nếu viên kim  cương được thấy, viên  Kohinoor, bạn chạy theo nó. Tuy nhiên,  bạn thậm chí  không  xem xét  tìm  ra đây là ai trong  người  mà  kim  cương được phản xạ, người  đang thấy nó. Cái gì là cái gương đó bên trong tôi mà phản xạ viên kim cương ngay  vào chiều sâu bên  trong? Trăng được thấy trên trời. Ai có đó bên trong đang phản xạ trăng?

Có một cái gương xoay tròn bên trong  chúng  ta cứ phản xạ toàn thể thế giới trong nó.  Chừng nào bạn còn chạy đuổi bắt thế giới, bạn vẫn còn đang cố gắng bắt cái phản xạ. Ngày bạn bắt đầu nhận  biết về  gương bạn đã đi vào  thế giới của chân  lí.  Và  người  thấy  gương  không   trở  nên  mê  đắm  cái phản xạ. Điều đó không  có  nghĩa  là  sẽ  không  còn phản xạ trong  gương;  không,  chúng   sẽ  hình   thành,  nhưng  khăng khăng bắt chúng đã bị vứt bỏ.

Và gương không  bao giờ bị ô nhiễm bởi phản xạ. Không thành vấn đề bạn có thể đã vẩn vơ lang thang qua  bao  nhiêu thế giới, gương của bạn bao giờ cũng vẫn thuần khiết và hồn nhiên. Hiểu  điều  này  cho đúng.  Đây  là  lí  do  tại sao  trong kinh lại nói:  “Hỡi  người  hồn  nhiên!”  Nó  nói  với  bạn  đấy, “Hỡi người  hồn  nhiên!”  Ngay  cả  bạn  cũng  hoài  nghi  rằng người thấy có  lẽ đã sai lầm nào đó trong việc  nói  với bạn. “Về tôi sao?  Gọi tôi là hồn nhiên  sao?”  Nhưng không,  điều đó được  nói  có  lí  do  đấy.  Dù  bao  nhiều lỗi lầm có xảy ra cũng không  thành vấn đề, gương bao giờ cũng vẫn còn thuần khiết và hồn nhiên.

Bạn có thể đặt bất kì cái  gì phía  trước gương - ngay  cả những  chất bài tiết hôi  hám - nó  sẽ phản  xạ đủ cả. Nhưng bạn  có  cho  rằng  gương  bị  ô  nhiễm  bởi  thứ  hôi  hám   ấy không? Không, dẹp  bỏ  những chất bài  tiết bạn đã đặt trướcnó, và gương lại vẫn như trước đây; sẽ không  có dấu vết nào của rác rưởi còn lại đằng sau trong  gương.

Cho nên nhiều điều đã xảy ra phía trước gương của bạn, nhưng  nó  chỉ  xảy ra  trước gương thôi,  không  cái  gì  đi vào bên trong  nó. Không  cái  gì có thể đi vào trong nó.  Đây là lí do tại sao người ta đã nói: “Hỡi người hồn nhiên.”

Đây  là  khác  biệt  rất  cơ  bản  giữa  Ki  tô  giáo  và  Hindu giáo.  Ki  tô  giáo  đòi  hỏi  bạn  phải  chấm  dứt  phạm  tội,  tư tưởng Hindu  yêu cầu bạn biết rằng bạn đã hồn nhiên. Ki tô giáo nói, “Xoá sạch mọi tội lỗi, vứt bỏ mọi việc làm sai trái”; tư tưởng Hindu  nói, “ Cái gì có đó để bị xoá?  Bạn là gương; chỉ cần biết ngần  này và mọi thứ đã  được  xoá  hết - thế thì bạn đã thuần khiết và hồn nhiên.”

Đấy  là một và  cùng điều. Cho dù  người  ta có  tham  gia vào việc xoá  đi mọi thứ, theo thời gian  mọi sai trái đã bị xoá đi trước gương,  gương sẽ trông  thuần khiết - nó đã thế rồi. Cho nên nó có thể bắt đầu từ đầu này nữa.

Cũng  có  cùng  khác  biệt  giữa  tư tưởng Jaina  và  Hindu nữa. Đây là điều rất thú vị. Nhấn mạnh của Jaina  cũng nằm ở việc bỏ đi tội lỗi: vứt bỏ mọi tội lỗi, sao cho khi tất cả tội lỗi đã bị vứt bỏ, bạn sẽ có thể thấy gương thuần khiết - mặc dầu gương đã  thuần  khiết  ngay  chỗ  đầu  tiên.  Tư  tưởng  Hindu nhấn mạnh:  Tại sao phải làm những nỗ lực  vô  nghĩa  trong  việc vứt bỏ tội lỗi làm gì? Chỉ  nhận  ra chân  lí, rằng  bạn là gương; thế thì cho dù tội lỗi tiếp tục còn đó trước gương, bạn vẫn  là hồn nhiên, vô  tội. Do  đó cả Jaina  lẫn Ki tô giáo bao giờ cũng  cảm  thấy rằng  tư tưởng Hindu  có  đôi  chút  nguy hiểm; nó  không  dành nhiều  chỗ cho  khái  niệm của bạn về đạo đức và tội lỗi và đức hạnh.

Nó  là nguy  hiểm.  Chân  lí  càng  sâu  sắc, nó  càng  nguy hiểm, vì chân lí càng sâu sắc, nó càng trở nên mạnh hơn. Vàtrong  sức  mạnh  có  nguy  hiểm.  Nếu  nó  rơi  vào  tay  những người sai trái, thế thì có nguy  hiển lớn. Thường những người sai đi tìm sức mạnh, cho nên  nó lại rơi vào tay họ. Nhưng tư tưởng Hindu  rất, rất  sâu sắc. Toàn  bộ vấn đề là  ở chỗ tâm thức bên trong của bạn chỉ là gương. Bất kì cái gì bạn có bên trong, nó đều ở bên ngoài  tâm thức bạn. Không cái gì đã bao giờ đi vào được  bên trong  tâm  thức bạn,  mặc  dầu người ta cảm thấy rằng dường như điều này xảy ra.

Nếu bạn đặt cái gì đó trước gương, nó xuất hiện sâu bên trong  gương cứ như  là nó  ở xa  gương. Đấy chỉ là luật đơn giản của tia sáng và tỉ lệ của chúng:  vật ở càng xa gương, nó xuất hiện càng sâu hơn bên trong gương. Cho nên chú ý đến một nguyên  lí rất hay: cái  gì  đó dường như càng  ở sâu bên trong bạn, biết rằng nó càng  ở xa bạn. Nếu cái  gì đó dường như hoàn  toàn bên trong,  bạn có thể tuyệt đối chắc chắn rằng không có thể có cái gì ở ngoài  hơn nó. Như thường hay xảy ra, mọi người nói, “Tình yêu này rất sâu  trong  tôi.”  Điều đó có nghĩa  nó  là  cái  gì đó xa  hẳn bạn. Khi  bạn nói  rằng tình yêu của  ai đó đã đi vào  rất sâu  trong  tim  bạn, bạn phải biết rằng bạn đang  định chạm tới cái  gì  đó ở xa  hẳn  khỏi  bạn. Điều đó có nghĩa  là ai đó đã xa hẳn bạn và do đó được thấy như sâu bên trong gương của bạn.

Mọi thứ ở gần hơn dường như nông  hơn, và những thứ ở xa hẳn dường như sâu hơn trong  gương. Lần nữa không  nhất thiết là  nếu  một  vật  dường  như  sâu  trong  gương,  bản  thân gương phải thực sự sâu bên trong. Ngay cả một chiếc hồ nhỏ mà mặt trăng cũng dường như sâu bên trong  hồ cứ như là nó ở xa trên trời, còn hồ thì không  sâu được đến như thế. Gương của bạn sâu thế nào? Đặt một gương trên đất và mặt trăng sẽ xuất hiện trong nó sâu như khoảng cách  của nó xa trên trời.

Việc phản xạ có thể đi vào bên trong sâu đến đâu, chúngthực tại không bao giờ xuyên thấu vào được. Không cái gì có thể đi vào bên trong  bạn được, nó không  thể đi vào được. Nó chỉ dường như là đi vào bên trong  bởi vì có gương bên trong.  Tâm thức chúng  ta là  gương, gương thuần khiết  nhất, thuần khiết  đến  mức...  Vì  dù  kính  có  thuần  khiết  đến  đầu  cũng không thành vấn đề, nó vẫn cứ là kính; vật chất chừng ấy vẫn có đó. Nhưng tâm thức thuần khiết nhất...!

Cho dù  chúng ta có làm  ra gương bằng không  khí,  điều đó nữa cũng không  thể thuần khiết như gương tâm thức. Nếu chúng ta  làm  gương không  khí,  và  cái  gì  đó được phản xạ trong nó, chúng ta sẽ lên đường tìm kiếm cái phản xạ đó qua gương, vì  gương sẽ không  cản  trở ta theo  mọi  cách.  Nó  là gương không  khí; bạn sẽ đi qua nó.

Gương  tâm thức thuần khiết  hơn  nhiều,  vì  tâm thức là hiện tượng tinh  tế nhất trong  thế giới. Nó là năng lượng vi tế nhất. Toàn bộ thế giới đều được phản xạ trong  nó.

Người thấy nói,  “Hỡi người hồn nhiên! Hệt như sự phản xạ thấy  được  qua  gương, thế giới này cũng xuất  hiện trong  ông như qua gương. Biết được điều này - thừa nhận rằng ‘Ta là Brahman,’ rằng ‘ta là gương, không  phải là cái được phản xạ mà  là cái  trong đó mọi vật được  phản xạ’ - là được hoàn thành.”

Đơn  giản  không   có  sự  hoàn  thành  nào  khác  hơn  điều này. Chừng nào người ta còn chưa nhận ra sự thuần khiết của tâm thức mình, người ta vẫn còn chưa hoàn thành. Người đó có thể cứ làm  bất kì cái  gì,  người đó có thể cứ đạt tới mọi thứ, nhưng tất cả những thành tựu đó sẽ đều vô dụng. Tất cả những cái được làm sẽ bị hoàn  tác lại; mọi việc chạy quanh cũng chỉ  như  vẽ  đường  trên  nước  -  chúng   biến  mất  ngay trước khi người ta kết thúc việc vẽ chúng. Người ta có thể cứ vẽ mãi những đường này, nhưng chúng sẽ chỉ biến đi hoài.Đến  cuối đời, vào khoảnh khắc chết, mọi  người đã tìm kiếm  những  cái  phản  xạ  mới  nhận  ra  rằng  họ  đã  vẽ  các đường trên nước. Mọi thứ biến mất: mọi kính  trọng, mọi địa vị, mọi của cải, mọi tích  luỹ - mọi thứ đều biến mất. Người ta phát hiện ra vào lúc chết rằng đó là sai lầm lớn, rằng người ta  đã  vẽ  những  đường  dường  như  trên  đá  nhưng  thực  tại người ta vẽ trên  nước. Nhưng điều đó chỉ được phát  hiện ra khi không  cái gì có thể được làm về nó.

Nhưng  nếu nó có thể được biết hôm nay, nếu nó có thể được  biết  bây  giờ,  thế thì  cái gì  đó  là  có  thể; việc  vẽ  trên nước có thể đi tới chấm dứt. Và người đã chọn dừng việc vẽ trên nước  đi  vào  một  thế giới  khác,  một  thế giới  trong  đó không cái gì chết.

Có  một  thế giới của cái  chết, có  một  thế giới  khác  của cái bất tử. Bất kì ai rời khỏi cái chết đều đạt tới cái bất tử.

Đủ cho hôm nay.Trong kinh này nhiều điều quí giá đã được nói lên - không  chỉ quí giá mà còn nguyên bản nữa.

5.      Buông bỏ và bay

Chỉ người tự do khỏi nắm giữ vào bản ngã mới đạt tới tự
tính.

Chỉ người tự do khỏi nắm giữ vào bản ngã mới đạt tới tự
tính. Do đó, trở nên trong  sạch không  tì vết tựa như
trăng tròn, người ta trở nên cực lạc và tự toả sáng.

Dừng cảm giác làm, mọi lo âu dừng. Dừng lo âu, mọi ham muốn dừng. Dừng các ham muốn là giải phóng  - và điều này được gọi là jivanamukti, giải thoát  trong khi sống.

Thấy tất cả, mọi nơi, theo mọi hướng, như Brahman, thực tại tuyệt đối - với chín muồi của cảm giác thiện chí như thế mà ham muốn dừng lại. Chớ bao giờ lãng quên lòng trung thành  của ông với Brahman, thực tại tuyệt
đối, bởi vì đó là cái chết duy nhất, những người đã bắt rễ
chắc vào Brahman nói.

Dù có bị gạt sang  bên, tảo vẫn không  mất thời gian để phủ kín lại mặt nước. Tương tự, nếu người trí huệ đi chệch lòng trung thành  với Brahman dù chỉ một thoáng chốc, ảo giác bao phủ người đó.Chân lí rất sâu sắc được khải lộ trong điều này.  Bản ngã đã không bắt giữ bạn, chính  bạn đã bắt giữ bản ngã.  Thế giới không bắt  giữ  bạn, chính bạn đã bắt giữ thế giới.  Đau  khổ không níu  bám  lấy  bạn, chúng là  chính  sáng tạo riêng  của bạn. Đau  khổ  không   săn  đuổi  bạn,  chúng  không   lấy quyết tâm nào để gây cho bạn rắc rối; chúng đến với bạn chỉ do lời mời của bạn.

Thông  thường   chúng  ta   không   nghĩ   theo  cách   này. Chúng  ta  nghĩ:  Sao  có những  đau  khổ này?  Sao  có  những thống khổ trần  gian này?  Sao có vòng  sinh  tử? Tại sao bản ngã này dằn vặt tôi?  Làm  sao  được  tự do  với nó?  Thường xuyên ý nghĩ này chạy bên trong chúng ta: Làm  sao  được tự do với nó?  Lúc này lúc  khác  tất cả  các  bạn đã từng đương đầu với  câu  hỏi  này  -  làm  sao  được  tự do  với  nó?  -  bằng không thì đã không  thể nào có khả năng cho bạn đến đây.

Nhưng  bản kinh  này còn  làm bạn thất vọng nhiều  hơn, bởi vì nó nói chính câu hỏi trở nên tự do không  nảy sinh bởi vì bản ngã không níu bám bạn, thế gian không  ngăn trở bạn theo bất kì cách  nào; sinh  thành  của bạn không  gợi tới bạn, nó tất cả là do ý chí  của riêng bạn.  Cho nên  hỏi “Làm  sao thoát khỏi mọi thứ này?” là sai.  Điều đúng  cần  phải hỏi là, "Làm thế nào,  theo  cách thức nào và với thủ thuật nào mà tôi vẫn đang níu bám vào mọi khốn khổ và rắc rối này?”

Nhưng kinh  này sẽ làm  bạn thất vọng lớn, bởi vì nó nói chính câu hỏi trở thành tự do không  nảy sinh  bởi vì bản ngã không nắm giữ bạn, thế giới không  dừng bạn lại theo  bất kìcách nào;  việc sinh của bạn đã không  cầu khẩn tới bạn, nó tất cả đều do  ý chí riêng của bạn. Cho nên hỏi, "Làm  sao  được tự do với mọi điều này?" là sai. Điều đúng phải hỏi là, "Làm sao, bằng cách nào và với thủ thuật nào, tôi đang ôm giữ tất cả những khổ cực và rắc rối này?"

Người  ta không  nên nêu ra câu hỏi về việc trở nên tự do với  mọi  điều  này.  Câu  hỏi  nên  là:  Phương  pháp  luận  của chúng ta là gì, mẫu hình nào mà theo đó chúng ta cứ ôm giữ lấy đau khổ? Chúng ta  cứ bắt giữ đau khổ, và với tay  riêng của mình,  chúng  ta  cứ áp  đặt  lên bản thân  mình  nhiều thế gian hơn, nhiều  sinh thành hơn, nhiều tái  sinh  hơn. Câu hỏi nên là: Tại sao chúng ta cứ tạo ra những mở rộng mới và bầu trời các ham muốn? Đây là điều cần được hiểu.

Điều này có nhiều nghĩa  được ngụ ý. Một nghĩa  sẽ là ở chỗ giải  thoát  không  phải là thành đạt nào đó cần được đạt tới. Thế  gian  chắc  chắn  sẽ mất  đi,  nhưng  giải  thoát  không  được đạt tới. Nếu bạn sẵn sàng vứt bỏ thế gian,  thế thì bạn sẽ thấy rằng giải thoát của bạn đã  là hoàn cảnh rồi. Bạn đã tự do, nhưng bạn đã xoay xở để vẫn còn trong tù túng  qua  việc tự lừa mình.

Nếu bạn thấy cách  vẹt bị bắt trong rừng bạn sẽ hiểu. Một chiếc dây thừng được buộc qua  hai cọc đỡ. Khoảnh khắc vẹt bay tới và đậu lên dây thừng, nó lập tức bị treo lộn ngược bởi vì dây thừng đã xoay  do  sức nặng của nó.  Bây  giờ con  vẹt cảm thấy rằng nó bị bắt. Con vẹt bị treo lộn ngược cảm thấy rằng nó bị bắt, bị bắt thật tồi tệ; chân nó quắp vào  dây,  bây giờ không  còn cách nào  thoát nữa. Chính  con vẹt càng bám chặt vào sợi dây, dây không  giữ nó chút nào. Nhưng  cái mà vẹt cảm thấy cũng dường như logic: “Dây  treo  ngược mình thì chắc phải giữ chặt mình  rồi, nó phải giữ chắc mình!”

Cho  nên  vẹt ta  cứ thế mà  bị  treo  ở đó. Nó  cố gắng đủmọi cách  để đứng thẳng dậy để  có thể bay được, nhưng  nó không thể  nào xoay  xở làm  điều đó được bởi vì sợi dây rất nhẹ so với trọng lượng con vẹt - cho  nên dù nó cố gắng đến đâu, nó bao giờ cũng đung đưa lại vị trí lộn ngược. Do vậy, nó càng cố gắng,  nó  càng  bị  thuyết  phục  là  nó  không   còn cách nào để thoát được.

Nếu con vẹt có thể hiểu, nó có thể không  giữ dây nữa và bay  ngay  cùng  khoảnh  khắc đó. Nhưng  trước hết nó  cứ cố ngoi về vị trí thẳng đứng. Thậm chí nếu nó bỏ việc giữ dây trong trạng thái lộn  ngược, nó  có thể bay xa bởi vì dây đâu có bắt giữ nó.  Nhưng con  vẹt chưa bao giờ bay ở vị trí đầu lộn ngược xuống đất; bất kì khi nào bay nó đều bay  ở vị trí đứng thẳng. Nó chỉ biết mỗi một cách bay. Nó nghĩ rằng có lẽ việc  bay  có  mối  nối  không   tránh  khỏi  nào  đó  với  việc đứng thẳng trên hai chân.

Làm sao  để con  vẹt bị treo ngược ấy hiểu rằng nó  cũng có thể bay được ngay  ở đây và bây  giờ, và rằng nó không  bị bắt chút  nào? Nhưng bởi vì nó đang bị treo ngược nên  nó sợ rằng nếu nó bỏ sợi dây, nó sẽ bị ngã  xuống đất và chết. Cho nên nó  bám chặt  vào sợi  dây. Và rồi dù  mãi  lâu  sau người bẫy vẹt mới tới, người đó sẽ thấy con vẹt đang bị treo ở đó.

Tân thức con người ít nhiều ở trong cùng tình huống này. Không ai bắt giữ bạn. Ai quan tâm tới việc bắt giữ bạn? Thế gian này không quan  tâm gì tới việc nắm giữ bạn đâu. Cái gì có thể là mục đích, điều thế gian  này thành đạt được qua việc nắm giữ bạn? Không, không  ai  quan  tâm  tới việc nắm giữ bạn cả. Bạn đã nắm giữ bản thân  mình. Nhưng có những ảo tưởng cho bạn ý tưởng rằng bạn bị người khác nắm giữ.

Ảo tưởng lớn nhất là ở chỗ bạn nghĩ bản thân mình giá trị đến mức toàn  thế giới đều quan tâm  tới việc bắt giữ bạn. Đây là tính chất bản ngã cảm thấy rằng mọi khổ đều đang đổdồn về mỗi bạn; rằng biết bao nhiêu khổ chú  ý thế tới bạn; rằng mọi địa ngục đều được  tạo ra cho bạn - chúng tất cả chỉ dành cho bạn, và bạn ngồi ở trung tâm!  Dường như toàn bộ bố trí vũ trụ này vận hành vì bạn - và bạn không  là gì ngoài  con vẹt bị treo  ngược trên dây!  Nhưng lí do cho việc tạo ra ảo tưởng này ít nhiều cũng giống như lí do cho con vẹt.

Ngay  khi đứa trẻ con  người  được sinh  ra,  nhiều  biến cố bi kịch đã xảy ra bên  cạnh. Chúng là cần thiết, đó là lí do tại sao  chúng  xảy  ra.  Đứa  trẻ  con  người  được  sinh  ra  là  kẻ không tự lo liệu được nhất trong tất cả các  con vật trong  thế giới này. Con  của loài  vật  khác  được sinh  ra dều tự lo liệu được cho chúng. Con của các loài vật khác  đều có thể bước đi, chạy  và  có  thể  bắt  đầu  đi  tìm  thức  ăn  ngay  khi  chúng  được  sinh  ra,  nhưng  con  của  con  người  sẽ  cần  hai  mươi nhăm năm sau khi sinh mới  sẵn sàng đi tìm thức ăn riêng. Những hai mươi nhăm năm!

Con  của con người là yếu đuối nhất trong  tất cả các  loài vật. Các nhà  sinh  vật nói rằng cái gì đó đã sai  ở đâu đó. Họ nói rằng để có sinh thành chín muồi, con của con người nên còn trong  bụng mẹ  hai mươi mốt tháng. Nhưng phụ nữ con người lại yếu đuối, cô ấy không  thể giữ được đứa trẻ lâu đến thế trong  bụng. Do vậy theo một số nhà sinh vật, toàn bộ loài người đều bị đẻ non.  Không đứa trẻ con người nào được sinh ra  đã  phát  triển  đầy  đủ,  tất  cả  đều  mới  phát  triển  có  một phần. Ngược  lại, con  của mọi loài vật khác  sinh  ra đều phát triển đầy đủ.

Nhưng với đứa trẻ con người, việc sinh  ra mới phát triển một phần này vừa là ân huệ mà cũng vừa là tai ương. Trong thế giới này chẳng cái gì là một mặt, bao giờ cũng có hai mặt cho mọi thứ. Điều không  may là đứa trẻ con người yếu đuối, nhưng đây cũng là ân huệ bởi vì do cái  yếu đuối đó mà  conngười trở thành cao  siêu  hơn mọi con  vật khác.  Có một số lí do sâu sắc cho  điều đó. Bởi vì đứa  con của con người được sinh ra rất yếu ớt - nó cần có trợ giúp lớn lao, bằng không  nó không thể tồn tại được -  chỉ để cung  cấp sự trợ giúp  đó mà đơn vị ‘gia đình’ đi vào sự tồn tại; bằng không  thì không  cần đến gia  đình làm  gì.  Trong  loài  vật  không  có đời sống gia đình bởi  vì  điều đó không  cần thiết. Đứa  trẻ  con  người  sẽ chết nếu không  có gia  đình; do  đó phải có người mẹ, người bố rồi cả thể chế thiêng liêng  về gia đình. Tất cả những điều đó được sinh ra do cái yếu đuối của đứa trẻ.

Trên  cơ sở gia  đình, xã hội, dân tộc, toàn  bộ mạng lưới nền văn minh cũng ra đời. Và bởi vì đứa trẻ con người được sinh  ra  không   tự  lo  liệu  lấy  cho  mình   được,  cho  nên  nó không có bản năng cơ bản. Con của các loài vật được sinh và nó tới với thông minh - đủ cho nó sống cuộc đời nó.  Nhưng con của con người  không  tới với thông  minh  như  thế; nếu chúng ta bỏ  mặc  nó  không   để  ý  tới nó  sẽ  chết.  Không  có cách nào cho nó sống sót. Đây  là lí do tại sao  đứa trẻ  con người phải được huấn luyện.

Không con  của loài  vật nào  cần huấn luyện. Đứa trẻ con người cần dạy dỗ. Nó không  tới mà được chuẩn bị với cái gì, mọi thứ đều phải được dạy. Do đó có trường phổ thông, cao đẳng và đại học. Đây là những thể chế được  sinh ra là do cái yếu ớt của con  người.  Chúng  ta  phải  truyền  đạt tất cả qua giáo dục, mọi thứ; hết thứ nọ đến thứ kia cần được dạy. Nỗ lực lớn đã được thực hiện, vậy mà vẫn không  có chắc chắn là đứa trẻ sẽ học! Do vậy mọi thu xếp về giáo  dục và ước định đã  được  phát  triển  bởi  vì  cái  yếu  ớt  này  của  đứa  trẻ  con người. Kinh này có mối quan hệ nào đó với thực tại này.Bởi vì đứa trẻ không  tự lo liệu được,  bố mẹ phải chú ý nhiều  tới  nó. Bởi  vì chú ý này đứa  trẻ cảm thấy,  “mình  làtrung  tâm  của thế giới, toàn thế giới xoay  quanh  mình.” Đứa trẻ  khóc một chút và mẹ nó chạy tới. Đứa  trẻ hơi ốm và bố nó lập tức chăm sóc cùng  với bác sĩ. Đứa  nhỏ biết rằng mọi thứ đều  chuyển  động với  mệnh  lệnh chút  xíu  của  nó.  Hơi chút tiếng động, hơi kêu khóc,  hơi tỏ ra trục trặc là đã lôi kéo cả nhà  vào  phục  vụ  nó.  Và  với  đứa  trẻ,  gia  đình  là  cả thế giới; nó không  biết thế giới khác.  Cho  nên  một ảo tưởng tự nhiên được  tạo ra  trong tâm  trí  của đứa  trẻ  rằng, “mình là trung tâm của thế giới, mọi thu xếp đều chỉ là cho mình; mọi thứ đang xảy ra chỉ là cho mình, mọi người đều quan tâm tới mình.”

Ảo  tưởng  này  lắng  sâu  trong  chúng  ta,  và  thế  thì  với phần  còn  lại cuộc mình  chúng  ta cứ sống với giả định rằng chúng ta là trung tâm.  Điều này đưa đến đau đớn cực kì lớn; đó là lí do tại sao bản ngã tổn thương - bởi vì điều đó không  đúng, bạn không  là trung  tâm của thế giới. Thế  giới diễn ra rất hạnh phúc  không  có bạn. Nó không  gặp chướng ngại chút nào bởi vì sự vắng mặt của bạn. Nhưng ở đâu đó, trong  một góc nào  đó của tâm trí bạn, bạn vẫn cứ cảm thấy,  “mình là trung tâm.”  Và  bạn bao giờ cũng chờ đợi cho thế giới chấp nhận rằng bạn là trung  tâm.  Đây chính  là tìm kiếm của bản ngã.

Kinh  này  nói:  Chỉ  người  tự  do  khỏi  nắm  giữ  vào  bản ngã... người được  chuẩn  bị để từ bỏ khái niệm bản ngã  điều đã lớn lên và ăn sâu từ thời trẻ thơ... đạt tới tự tính.

Điều này là không  tránh khỏi; việc tạo ra bản ngã  ngay từ lúc sinh của đứa trẻ là điều không  tránh khỏi. Đây là điều xấu không  tránh  khỏi. Nhưng bị  mắc kẹt ở đó và  không  đi tiếp sẽ  phá  huỷ  toàn  thể  cuộc  đời  chúng  ta,  bởi  vì  thế  thì chúng ta vẫn còn  bị tước đoạt việc biết thực thể đang ẩn kín bên trong  chúng  ta. Chúng ta sẽ có khả năng biết được nó chỉkhi chúng ta vứt bỏ bản ngã của mình.  Tại sao?  Tại sao trong tôn giáo  có nhấn mạnh  nhiều  đến thế vào  việc  vứt  bỏ bản ngã? Nhấn mạnh là bởi vì người cảm thấy rằng mình  là trung  tâm của thế giới vẫn còn bị tước đoạt việc biết về trung  tâm riêng của mình.  Người  đó sống với  việc  tin vào một  trung  tâm giả là trung  tâm  của mình. Người tin rằng mình  là trung tâm trong  con mắt của người khác  không  bao giờ bận tâm tới việc tìm  kiếm xem  liệu người đó thực ra có bất kì trung  tâm nào của riêng mình  không, và do vậy một trung tâm giả được sinh ra. Trung tâm  giả này  phụ thuộc vào người khác, và do đó người ta chỉ thu được bất hạnh từ bản ngã.

Khi  bạn  nói,   “Bạn  là  người  tốt,”  bạn  đang  làm   tăng cường bản ngã  của tôi. Ngày mai nếu bạn nói,  “Không, điều ấy là sai  lầm,  bạn không  phải là người tốt,” thế thì  bạn vừa rút đi  viên  gạch  bạn  đã  cho  bản  ngã  tôi mượn  mà  tôi  xây dựng lâu đài từ viên gạch đó; thế thì nó đi tới bờ sụp đổ.

Bản ngã  được  tạo ra qua  mắt kẻ khác,  qua  ý tưởng của người  khác;  bản ngã là  phụ  thuộc  vào  người khác. Và  nhớ lấy, bất kì cái gì phụ thuộc vào người khác đều không  thể là trung tâm  của bạn được. Cho nên chúng ta lo lắng quá  nhiều về ai nói gì, ai nói điều tốt về chúng ta và ai nói  điều xấu về chúng ta.

Một người bạn vừa tới tôi nói, “Đây là vấn đề của tôi”... người đó đang hiện diện ở đây. Người đó nói, “Đây là chính  vấn đề của tôi, rằng ai đó nói điều gì đó, một điều nhỏ nhặt, một điều hoàn  toàn  không có ý nghĩa,  và tôi  bị tổn thương tới mức tôi không  thể ngủ được cả đêm.” Chẳng hạn, người đó nói, “Tôi mới ra tiệm mua vài thứ đồ. Tôi muốn mua một thứ nào đó, nhưng tôi không  thích  cái mà người chủ tiệm chỉ cho tôi.  Người chủ  tiệm nói,  ‘Bỏ lại cái đó đi.  Tôi  biết khi lần đầu tiên tôi nhìn  khuôn  mặt anh là anh sẽ không mua thứgì đâu.’ Tôi không  thể ngủ được  cả đêm đó, cố gắng tìm ra tại sao người chủ tiệm nói như thế.”Bản  ngã  chúng   ta  phụ  thuộc  vào  điều  người  khác  nói. Mọi người xung  quanh  chúng ta hoặc đóng góp  cho bản ngã của chúng  ta hoặc họ lấy đi cái  gì đó từ nó. Đây là lí do tại sao  toàn  bộ  thời  gian  chúng   ta  chỉ  bận  tâm  tới  điều  mọi người nói  hay  nghĩ  về  chúng  ta.  Đấy  là vốn của chúng  ta. Thu thập ý  kiến  người  khác  đóng  góp  cho tự hào  của  ta - nhưng cái gì là tính  tin cậy trong  ý kiến người khác? Ý kiến của họ là trong  tay họ. Hôm  nay  họ có thể nghiêng về thiện cảm với chúng ta, ngày  mai họ có thể không. Hôm nay họ có thể có ý kiến tốt về chúng  ta, ngày mai họ lại có thể có ý kiến xấu - và họ có động cơ riêng của họ.

Người  chủ tiệm kia  có động cơ riêng  của ông  ta. Ông ta đánh  vào bản ngã.  Bây  giờ  hai điều có thể xảy  ra  qua  nó. Một là ở chỗ người đàn ông  này có thể mua hàng,  chỉ để giữ thể diện chứ không  vì cái  gì khác. Và như thế thì sẽ tốt hơn nếu người đó mua hàng bởi vì ít nhất thì người đó cũng cứu mình khỏi cả đêm mất ngủ. Nhưng rồi lo âu khác  lại nắm bắt tâm trí:  “Sao  mình mua  quần áo mà  mình  không thích?” Và tất cả các  bạn đều đã mua nhiều thứ mà  bạn chẳng bao  giờ muốn mua,  nhưng  nhiều cơ hội bản ngã  của bạn thúc giục bạn mua.

Ở phương Tây, anh bán hàng đang dần bị thay  thế trong các cửa  hàng  bởi cô bán hàng. Bây giờ không  còn  anh bán hàng nữa, chỉ còn  cô bán hàng! Bây  giờ không  còn ý nghĩa  gì mấy khi giữ việc dùng  từ anh  bán hàng. Khi  một  khách hàng nam  vào tiệm mua  đôi giầy  và  một cô  bán  hàng  xinh đẹp tiến lại gần anh ta, thử đi đôi giầy vào chân anh ta bằng chính tay  cô  ấy,  buộc  dây  giầy  cẩn  thận và  mỉm  cười  nói thêm, “Đẹp quá! Đôi này trông  đẹp trên chân anh thế,” bâygiờ  dù đôi  giầy có  bó  chân  thế nào  anh ta  cũng buộc phải mua chúng. Anh  ta sẽ phải mua chúng. Bây giờ không  còn là vấn đề của  giầy nữa, bây giờ bạn đang mua  cái  gì đó khác, giầy chỉ là cái cớ.

Tất cả chúng  ta đều đã mua nhiều thứ mà  chúng  ta chưa bao giờ muốn.  Toàn bộ cuộc đời ta cũng tựa như bộ sưu tập những thứ đồ, và  bản ngã chính  là  tổng tập của những cái này. Chúng ta đã đánh cắp ánh mắt của người khác,  gắn tất cả lại và cái  đó trở thành  ánh  sáng lập loè  của mình.  Nhưng người khác bao giờ cũng là chủ, bất kì ngày nào họ muốn họ đều có thể kéo lại sự hỗ trợ đó.

Ngay  cả  người  lãnh đạo  lớn nhất  cũng  không   lớn hơn những người đi theo người đó. Người  đó không  thể lớn hơn được, bởi vì  toàn bộ quyền  lãnh đạo  của người  đó là trong tay của người khác. Hôm nay họ cho nó, ngày mai họ có thể lấy nó đi.

Do đó, người lãnh đạo dù có thể lớn đến đâu, người đó vẫn là người theo sau của những người theo sau mình. Người đó  phải  theo  sau  họ.  Người  đó  phải  quan  sát  xem  những người theo  sau  đang  định  đi  hướng  nào,  thế  rồi  người  đó chạy ra và  đứng trước họ.  Người đó  phải  đánh  dấu  hướng gió, hướng  của  những  người  đi  theo  mình,  và  toàn  thể  tri thức chuyên gia  của người  đó là chạy  ngay  và  đứng trước. Và đây là lí do tại sao, mọi lúc, mọi ngày,  người lãnh đạo cứ thay đổi  tuyên bố của mình.  Người đó phải thay đổi. Đó là điều được  gọi là tâm  niệm về quan  điểm của người theo  sau. Bạn đã nhận được bản ngã của mình từ họ. Danh vọng, địa vị của bạn, mọi  thứ bạn  đều nhận  được  từ họ - tất cả nó đều được vay mượn. Và bất kì cái gì là của vay mượn, nó không  phải là  bạn. Bạn đã có đó trước khi  tất  cả những  điều này được nhận. Khi  cái chết chộp lấy mọi thứ này khỏi bạn, bạnvẫn sẽ có đó.

Bạn đã tạo ra một trung tâm  giả, và nếu bạn đã coi bản thân  mình là trung  tâm này, thế thì  tại sao bạn đi tìm  trung tâm thực của  mình?  Bạn đã coi là đương nhiên  rằng đây là trung tâm thực.

Cái gì là hình  ảnh của bạn trong con mắt riêng  của mình?  Nó là  hình  ảnh  được  tạo  ra  bởi  người  khác.   Chính  người khác đã tạo ra nó - ai đó đã cho nó mầu sắc, ai đó đã vẽ mắt của nó,  ai đó đã vẽ chân, và đó là tất cả những cái gì bạn là. Nhưng đây chỉ là hình ảnh trên giấy, một cơn mưa rào nhỏ sẽ xoá sạch mọi mầu sắc của nó. Nhưng tình huống này sinh ra từ cái không  tránh khỏi của cuộc sống.

Các nhà tâm lí nói rằng đứa trẻ đầu tiên trở nên nhận biết về  người  khác,  không   phải  về  bản  thân  nó.  Một  cách  tự nhiên, khi đưa trẻ mở mắt, nó thấy mẹ nó. Làm  sao nó có thể thấy bản thân nó được? Người khác,  ‘bạn’, được thấy, không  phải cái  ‘tôi’. Dần dần hiểu biết của nó rộng ra.  Nó thấy bố nó, anh nó,  chị  nó và gia đình, và theo cách  này nó dần dần học  cách   kinh  nghiệm  người  khác.   Và  chính  trong  tương phản và mối quan hệ với người khác này mà nó bắt đầu kinh nghiệm cái ‘tôi’ của nó.

Điều  rất thú  vị  cần lưu ý là việc  kinh  nghiệm  cái  ‘tôi’ không  phải là đầu tiên. Tôi hiện hữu, nhưng tôi không  kinh nghiệm bản  thân  tôi  trước hết, tôi  kinh  nghiệm  người khác trước hết. Một cách tự nhiên khi tôi kinh nghiệm người khác trước hết, thế thì cái  ‘tôi’ mà tôi sẽ tạo ra sẽ phải dựa trên ý kiến của những người khác này.

Do đó, các nhà  tâm  lí nói, đứa trẻ đã nhận được  tình  yêu từ người mẹ và người bố và đã nhận được  cách  ca ngợi của gia đình thì  cũng có cảm giác  về tự ái. Nhưng một đứa trẻ không nhận được tình yêu nào từ bố mẹ, không  nhận được cangợi  từ  gia  đình  -  một  loại  nhân  cách  đáng  khinh  sẽ  phát triển trong nó, bởi vì nếu mọi người mà qua họ đứa trẻ trước hết trở nên nhận biết về cái ‘tôi’ của mình không  diễn tả vui vẻ và hạnh phúc về nó, cái ‘tôi’ của đứa trẻ đó trở nên nghèo nàn và thiếu thốn mãi mãi. Nó đã không  nhận được chất nuôi dưỡng.

Các  nhà tâm  lí nói  rằng cái gì đó đã bị mất đi trong đứa trẻ lớn  lên thiếu  vắng người mẹ,  và điều này có  thể không  bao giờ bù đắp  được bởi vì chính kinh  nghiệm  đầu tiên của đứa trẻ về cái ‘tôi’  vẫn còn  bị què quặt. Người mà  từ người đó cái hiểu đầu tiên về ‘tôi  là ai’ được sinh ra, cái  ‘bạn’ mà từ người đó lần đầu tiên  thoáng  nhìn  về  cái  ‘tôi’  xảy tới đã không  bao  giờ  có  đó  để  cho  những  cái  thoáng  nhìn  này. Người  đó  không   bao  giờ  có  đó  để  phản  ánh  những  kinh nghiệm về nhân phẩm, kính  trọng, tự hào, danh  dự và  tình yêu.

Nếu  người  mẹ  không   hớn  hở  trong bản  thân  mình  khi sinh nở đứa con, nếu người mẹ không  tràn ngập trong vui vẻ và nếu toàn  bộ  con  người của người  mẹ  không  rung lên vì xúc động thế thì cái ‘tôi’ của đứa trẻ đặc biệt đó sẽ vẫn còn bị què quặt mãi  mãi.  Nó  sẽ đau  khổ nhiều. Nó  sẽ phải  tìm nạng. Nó sẽ gặp rất khó khăn.

Chúng ta thu được  kinh nghiệm  đầu  tiên về cái  ‘tôi’  từ người khác, và chúng ta tiếp tục nhận được  nó từ người khác từ đầu tới cuối.  Dần dần, dần dần chúng  ta tích  luỹ ý kiến, chấp thuận, chứng  nhận,  quan  điểm của người khác,  uy  tín và kính  trọng từ xã hội. Trên  trung tâm giả này chúng  ta vẫn còn treo  đấy, trong khi trung tâm thực của chúng  ta bị ẩn kín đằng sau nó.

Cái  ‘bạn’ không  thể là cái  đầu tiên,  cái  ‘tôi’  mới là cái
đầu tiên - đó là vấn đề khác  mà chúng ta đi tới biết nó mãi vềsau.  Khi đứa trẻ được sinh ra, nó được  sinh ra với cái ‘tôi’ của nó, với linh  hồn của nó.  Nhưng trung tâm đó vẫn còn bị giấu  kín  và  một  trung  tâm  mới  khác  được  tạo  ra.  Thế  rồi chúng ta bám  vào trung tâm mới này. Chúng ta làm như vậy bởi vì  chúng  ta  không   biết  bất  kì  trung  tâm  nào  khác,  và chúng  ta  sợ  rằng  nếu  chúng   ta  buông  bỏ  trung  tâm  này, chúng ta  có  thể  bị  treo  lơ lửng trong không  trung,  và  nếu chúng ta không  chăm nom  chúng  ta có thể bị mất. Chúng  ta sợ rằng mọi thứ có thể bị đảo lộn, hỗn độn. Do đó chúng ta nắm giữ chắc vào  nó tựa như con vẹt bám  chặt vào sợi dây thừng, bởi vì nó sợ rằng nó có thể bị ngã xuống và bị thương.

Chúng ta cũng cứ bám vào cái  ‘tôi’  này  bởi vì chúng ta không  thấy bất kì cái gì khác có thể được giữ để đỡ cho ta. Chúng ta đi dựa trên hỗ trợ của nó và giữ chặt để nó không  tuột khỏi bám  giữ của  chúng ta.  Điều  này  đem đến khổ sở bởi vì nó không  phải là trung tâm thực.

Tình  huống này của chúng  ta  tựa như  một  người  được sinh ra với một kho  báu,  nhưng nghĩ  lầm là kho  báu  bị chôn vùi trong mương và cứ thế mà đào bới tìm kiếm nó một cách không kết  quả.  Trung  tâm  thực  của  chúng   ta  là  hoàng  đế; linh  hồn  của  chúng  ta  là  phúc  lạc  cực  kì  và  là  kho  báu. Nhưng cái  ‘tôi’  này là  con  mương  giả  mà,  dù chúng  ta có đào bao nhiêu  đi chăng nữa, chúng  ta  cũng không  tìm  thấy kho báu ở đâu cả. Đào bới ở đó chúng ta không  bao giờ đạt tới tự tính của mình.  Do đó kinh này nói:

Chỉ người tự do khỏi nắm giữ vào bản ngã mới đạt tới tự
tính.

Thế thì cái gì cần được làm?

Gurdjieff là một nhà  huyền môn xuất chúng. Khi bà củaông  ấy đang trên giường chờ chết ông ấy đã hỏi bà ấy, “Bà có kinh nghiệm  sống nào và kết luận nào mà bà coi là đáng truyền cho cháu không?”

Thế rồi bà của ông  ấy nói một điều rất lạ với ông  ấy. Bà nói, “Nếu cháu có thể nhớ được một điều trong  suốt cuộc đời cháu điều đó sẽ có tác dụng. Đó là: đừng bao  giờ làm  bất kì cái gì như người khác làm nó - đừng bao giờ làm  bất kì việc gì như người khác  làm  nó, bao giờ cũng cố làm nó theo  cách khác.”  Gurdjieff  sau  đó  đã  phát  triển  cả  một  triết  lí  xoay quanh điều này và đã phát  biểu “luật của cái ngược lại” - bao giờ cũng làm những việc khác với người khác.

Gurdjieff đã làm  nỗ lực lớn để  áp  dụng lời khuyên  này và một con người duy nhất đã được sinh ra trong ông ấy, bởi vì không  làm bất  kì điều gì như người khác  làm  đem lại vô vàn kết quả. Kết quả đầu tiên là ở chỗ, vì bản ngã của người ta chỉ  được  nuôi dưỡng khi người ta làm  mọi việc theo cách người khác  làm  chúng,  một  cách  tự  nhiên  sẽ  không   có  gì nuôi dưỡng cho bản ngã  của bạn. Ngược  lại,  mọi  người sẽ cười bạn.

Gurdjieff đã nói, “Bà  tôi  đã bảo tôi, ‘Bà  gần chết rồi và bà sẽ  không bao giờ biết được liệu cháu có theo lời khuyên của bà hay  không. Cho nên cháu làm  thử cho bà xem  trước khi bà chết.’ Và quả  táo có đó ngay gần giường bà; bà đưa quả táo đó cho tôi và bảo tôi ăn nó, nhưng phải chắc rằng tôi không ăn nó theo cách như mọi người vẫn làm.”

Đứa  trẻ Gurdjieff này phải đã thấy bản thân mình  trong khó khăn lớn: phải làm  gì? Nhưng trẻ con đầy sáng tạo. Nếu bố mẹ không giết chết tính sáng tạo của chúng hoàn toàn,  sẽ có  nhiều  nhà   phát  minh   trên  thế  giới.  Nhưng  phát   minh dường như nguy  hiểm, bởi vì bất kì cái gì mới đều đem đến không dễ chịu.Gurdjieff cầm lấy quả táo và đưa nó lên gần tai, trước hết cậu cố gắng nghe  nó, rồi đưa nó lại gần mắt để nhìn, cậu hôn nó và  chạm  vào  nó  bằng  đôi  mắt  nhắm  kín,  rồi nhảy  múa trong khi vẫn giữ quả táo trong tay, nhảy nhót và chạy, và rồi cậu ăn quả táo. Bà của cậu nói, “Bà hài lòng lắm.”

“Sau  đó,” Gurdjieff nói, “điều này  trở thành một nguyên tắc  trong  đời  tôi  - không  làm  bất kì điều gì theo cách  như người khác làm mà đem cái độc đáo nào đó của riêng  tôi vào nó.” Mọi người hay cười ông ấy và gọi ông ấy là điên. Họ sẽ nói, “Không biết loại người gì thế này? Ông ta làm gì đây - nghe quả táo bằng tai sao?”

Gurdjieff nói,  “Tôi  đã không  nhận ra điều đó đâu, nhưng kết  quả  khác  là ở chỗ  tôi không  còn  lo nghĩ  về người khác nữa. Điều  người khác  nói  hay ý kiến của họ về tôi  thế nào, hay họ nghĩ  gì về tôi - mối bận tâm này đơn giản bị vứt bỏ. Tôi trở  thành  một  mình,  tuyệt  đối  một  mình  trên  thế  gian này. Bởi điều này,” Gurdjieff viết  thêm, “tôi  đã không  phải trải qua đau khổ mà  mọi  người  khác trải  qua.  Không trung  tâm giả nào đã bao giờ được tạo ra trong tôi và tôi chưa bao giờ phải  làm nỗ lực nào  để  phá huỷ  bản ngã  của mình.  Nó chưa bao giờ hình thành ngay chỗ đầu tiên.”

Cái gì cần được làm?  Vứt bỏ bận tâm về người khác.  Tôi quan sát các bạn sáng  nay  khi các  bạn thiền.  Các  bạn thiền, nhưng một ý tưởng vẫn còn lẩn quất, “Ai đó phải đang quan sát mình... người khác sẽ nói gì?”

Mới hôm  nay  một người bạn tới tôi.  Người  đó nói, “Bất kì điều gì thầy nói, tôi sẽ làm nó một mình. Nhưng làm ở đây trước bao nhiêu người thế này...” Sẽ không  ích lợi gì mà làm nó một mình  đâu. Sẽ không  ích  lợi gì đâu, bởi vì ích  lợi của thiền là đa chiều. Dũng cảm của bạn để phát điên trước bao nhiên người thế này đơn thuần đánh gục bản ngã  bạn. Hànhvi kiểu trẻ con của bạn trước bao nhiêu người thế này  bỗng nhiên loại  bỏ bạn ra khỏi bản ngã của mình và ném bạn về trung tâm  của bạn.  Điều này  sẽ không  xảy ra trong  sự một mình của bạn. Trong một mình,  mọi người đều là ca sĩ trong  buồng tắm  và  mọi  người  đều  có  thể  làm  đủ  vẻ  mặt  trong gương trong tính một mình  của buồng tắm  nhà  bạn - không  chỉ có trẻ con  mà  cả người đã trưởng thành  nữa. Những câu chuyện như  thế may  mắn là không  bị  gương kể lại.  Nhưng những điều này không có giá trị gì, và cũng không  ích lợi gì - không ích lợi chút nào.

Bỏ lo nghĩ về người khác  đi, dừng suy nghĩ về ý kiến của người  khác; bắt đầu giảm bớt thèm  muốn  được người khác chú ý tới. Việc tìm kiếm chú ý của người khác  là thức ăn cho bản ngã. Chú ý của người khác  là thức ăn, bản ngã được nuôi dưỡng từ nó. Do đó, người  ta  càng  chú  ý đến bạn, bản ngã càng cảm thấy lí thú hơn, bạn càng cảm thấy mình là cái  gì đó. Nhưng nếu không  ai chú  ý đến bạn, bạn ở nhà  và không  ai thèm  nhòm  ngó đến bạn mà xem...

Gurdjieff đã làm thực nghiệm với đệ  tử của mình.  Ông ấy và ba mươi đệ tử sống trong  một ngôi  nhà  lớn, và ông  ấy bảo họ sống ở đó theo cách dường như hai mươi chín  người kia không  tồn tại. Họ  không  được  nói  với bất kì  ai, không  được làm dấu hiệu nào,  không  được  làm cử chỉ nào có  thể tạo ra bất kì trao  đổi nào. Cho dù một  người đi qua  ai  đó, người đó cũng phải nhớ rằng anh  là một mình  hoàn  toàn ở đó, không  ai khác  có đó trong  ngôi nhà. Cố ý hay không cố ý, không  điều gì được làm  bởi bất kì ai mà  có thể chỉ ra  sự hiện diện của người khác.  Nếu ai đó dẫm lên  ngón  chân của ai đó khác,  người đó không  được xin lỗi, vì không  có ai khác được hiện diện ở đó. Cho  dù vì sai lầm của ai đó mà một cục than hồng trong lò rơi vào  tay  người nào đó, không  ai được hỏi xin lỗi - vì không có ai khác  được hiện diện ở đó. Khôngai thậm chí được bày tỏ qua ánh mắt, “Tôi xin lỗi.”

Gurdjieff yêu  cầu  ba  mươi  đệ  tử  này  phải  sống  ở  đó trong ba tháng.  Hai mươi bẩy đệ tử biến mất sau một khoảng thời gian; chỉ còn lại ba người cho tới cuối, nhưng ba người đó đã được biến đổi thành  những người hoàn toàn khác.

Cái  gì là mục đích của thực nghiệm này? Chúng ta hãy hiểu về nó. Rất dễ không  chú ý gì đến người khác, hay không  xin lỗi, cho dù bạn đá ai đó! Điều này rất dễ dàng,  không  có khó khăn gì trong đó cả. Đấy  là cách  chúng  ta bao giờ cũng muốn nó là vậy. Nhưng điều này không  phải là vấn đề có ý nghĩa. Vậy thực nghiệm này mang  lại ý nghĩa gì?

Nhớ lấy, ý nghĩa của nó là sâu sắc và giấu kín.  Gurdjieff đã yêu  cầu bạn không  được  chú ý tới sự kiện rằng có ai đó khác đang  hiện  diện,  nhưng  thế  thì  cũng  phải  hiểu  cho  rõ rằng người khác  cũng sẽ không  chú ý gì tới bạn cả. Đó chính là nơi đặt bẫy. Bạn sẽ không  chú ý tới người khác,  bạn một mình; người khác  sẽ không  chú  ý đến bạn, cả hai  mươi chín người. Bạn sẽ không  nhận được  sự chú  ý của hai mươi chín người khác, trong suốt ba tháng trời, tất cả có vậy!

Mọi giao dịch đều là lẫn nhau. Tôi cho bạn sự chú ý, bạn cho tôi  sự chú  ý. Đấy  là  kinh  doanh. Tôi đáp ứng bản ngã bạn, bạn đáp ứng bản ngã tôi. Nhưng trong  thực nghiệm  này trao đổi  sẽ  dừng  lại tại cả  hai  đầu.  Cái  gì  là  lí  do  cho hai mươi bẩy đệ tử này chạy mất? Nhiều người trong họ về sau nói, “Chúng tôi cảm thấy dường như chúng  tôi bị ngạt, rằng chúng tôi sẽ chết, rằng chúng  tôi bị nghẹt.”

Thực tại cổ họng họ đâu có bị nghẹt,  đấy là cổ họng của bản ngã  của họ bị nghẹt.  Họ đã nghĩ,  “Những ba tháng! Và sẽ không  có thức ăn cho bản ngã của mình!  Đến lúc chúng ta ra khỏi  chỗ  này,  chúng  ta  sẽ  thành  trống  rỗng.”  Ba  đệ  tử dũng cảm này, người còn ở lại, sau ba tháng  đi ra như nhữngngười hoàn toàn khác. Điều gì đã thay đổi trong  họ?

Ouspensky là một trong ba đệ tử đó, người đã trụ lại qua suốt thực  nghiệm  đó.  Sau  này  ông  ấy  nói,  “Ông  Gurdjieff này thật buồn cười, vì trong  ba tháng... Và  chúng  tôi không có ý tưởng rằng đây là phương cách để giết chết bản ngã của chúng tôi. Chúng tôi đã nghĩ rằng thực nghiệm này được tiến hành để đem lại an bình và tĩnh  lặng  cho tâm trí chúng  tôi. Chúng tôi thậm chí không  được bảo rằng bản ngã của chúng  tôi sẽ bị  giết  chết. Sau  ba tháng chúng tôi trở thành  dường như là chúng  tôi  không  tồn tại nữa; chỉ bản thể chúng  tôi là còn lại. Không còn  âm  điệu của cái  ‘tôi’ nảy sinh  ở bất kì đâu trong chúng  tôi nữa.”

Cái  ngày  không   cái  ‘tôi’  nào  nảy  sinh  bên  trong  bạn, ngày đó bạn đang đứng trên cái ‘tôi’  thực của mình.  Cái ‘tôi’ thực đó được gọi  là linh hồn. Và  một cách  tự nhiên thế thì tính cá  nhân  của  bạn  trở  thành   sạch  không   tì  vết  tựa  như trăng tròn - đầy phúc  lạc và tự toả sáng.

Ánh sáng  đã tồn tại ở đó, phúc  lạc đã tồn tại đó; chỉ còn mỗi  vấn  đề về một bước nhảy nhỏ từ cái  ‘tôi’  của bạn sang linh hồn. Sạch sẽ không  tì vết đã có đó rồi, nó chưa bao  giờ bị quấy rối.

Một  kinh   quan  trọng  khác,   cũng  hay  và  nguyên  bản tương  đương.  Nhiều  lần  từ  ngữ  che  giấu  nghĩa  thật  và  nó không được  thấy.  Và bởi vì những từ ngữ đó là quen  thuộc nên khó  chìm  sâu  vào chúng.  Tất  cả  các  bạn  hẳn  đã  phải nghe  thấy  những  từ  này  trước  đây;  không   một  từ  nào  là không quen thuộc cả, nhưng việc bố trí chúng  ở đây lại hoàn toàn không  quen thuộc.

Dừng cảm giác làm, mọi lo âu dừng. Dừng lo âu, mọi ham muốn dừng. Dừng các ham muốn là giải phóng  - vàđiều này được gọi là jivanamukti, giải thoát  trong khi sống.

Dừng  cảm giác  làm, mọi  lo âu dừng... Tất cả chúng  ta đều muốn phá huỷ lo âu. Ai là người không  muốn được tự do khỏi lo âu? Nhưng chúng ta không  muốn tự do khỏi là người làm. Chúng ta muốn tự do khỏi lo âu nhưng chúng ta không  muốn tự do  khỏi việc là  người  làm - và  lo âu  là hình  bóng của người  làm.  Người  nghĩ,  “tôi  đang làm  cái  này,”  không  thể cứu bản thân  mình  khỏi  lo âu được.  Lo  âu  sẽ cứ chồng chất  lên  người  đó.  Người  đó  càng   nghĩ,  “tôi  đang  làm,” người đó sẽ càng trở nên lo âu nhiều hơn.

Người phương Đông đã phát minh  ra nhiều phương sách tài tình.  Một trong những phương  sách đó là cảm thấy, ‘tôi không làm,  Thượng  đế làm.”  Đây là một  kĩ  thuật  thiền.  Kĩ thuật  này  là:  “Thậm  chí  chiếc  lá  trên  cây  cũng  không   lay động nếu  không   có  phép  của Thượng  đế.”  Trong  thực  tại không có gì giống như thế cả. Nếu Thượng đế phải cho phép từng cái  lá, đến giờ chắc ngài  đã phát  điên  rồi. Hình  dung phải bảo cho mọi cái lá, “Bây  giờ lay  động đi, bây giờ dừng lại!”

Không, không có Thượng  đế như vậy ở đâu cả để cho phép  từng cái  lá được  lay  động  hay  dừng  lại. Nhưng  phát biểu này không liên quan gì đến Thượng đế theo bất kì cách nào, nó đơn giản là một kĩ thuật thiền, một phương sách, bởi vì một  người  tin  rằng  cho  đến  một  cái  lá  cũng  không   lay động được nếu không  có phép của Thượng đế dần dà bắt đầu vứt bỏ khái niệm về “tôi  làm.”  “Ngài là  người làm,”  người như thế tin; “tôi không  là cái gì cả. Nhiều nhất tôi có thể là công cụ. Nếu ngài  làm cho tôi đi, tôi đi; nếu ngài  làm cho tôi bước, tôi bước; nếu ngài làm cho tôi dậy, tôi dậy.”Việc nghĩ  rằng mọi thứ đều xảy ra thông qua Thượng đếvà  chúng ta chỉ  là  con rối trong tay  ngài  đã cho  phép  một hiện tượng vĩ đại xảy ra trong  thế giới này; người ở phương Đông đã trở thành  hoàn toàn thoát  khỏi lo âu. Thời đại vô lo âu mà phương Đông  đã biết thì không có nơi nào khác trên thế giới này  biết tới, còn  thời đại nặng trĩu lo âu mà phương Tây hiện tại đang kinh  qua  thì  trước đây cũng chưa nơi nào biết  tới  cả.  Nhưng   nguyên  nhân  phát   xuất  từ  cùng   một nguồn.  Ở  phương  Tây  Thượng  đế  trở  thành  một  thực  thể đáng hoài nghi,  khái niệm về định mệnh mất hết ý nghĩa.

Tôi  không   nói  rằng  khái  niệm  về  định  mệnh  là  đúng, nhưng  nói  về  phương  sách  trong  khái   niệm  định  mệnh  - “Mọi thứ đang  xảy ra như theo định mệnh” - đã kết thúc  ở phương Tây. Cả Thượng đế lẫn số mệnh lẫn định mệnh đều không tồn tại; toàn  bộ trách nhiệm dồn vào con người. “Tôi làm. Bất kì điều gì tôi  làm, tôi  đang làm đấy.” Cái  ‘tôi’ còn lại, bởi vì không  còn cách nào phủ nhận nó.

Không  có  gì  khác  biệt  liệu  Thượng  đế  có  tồn  tại  hay không,  nhưng  nếu bạn có thể gạt người  làm  của mình sang bên vì Thượng đế - cho dù có ngài  hay không  - điều đó cũng bắt đầu có tác dụng lên bạn: bạn trở nên thoát khỏi lo âu.

Ở phương Tây,  lo  âu  đã thành  sâu  sắc. Các  nhà tâm  lí học Mĩ  nói  rằng cứ  ba  trong bốn  người  là bị  ốm  yếu  tinh thần... ba  trong  bốn! Người thứ tư có thể còn  không  bị ảnh hưởng bởi  ba  người  kia  được  bao  lâu  nữa?  Ba  người  này đang cố bằng mọi  cách  có thể để  nhấn chìm người  thứ tư. Đấy là một con  số lớn nếu ba trong  bốn người đã trở nên bị rối loạn và ốm yếu tinh thần. Lí do là gì? Phương Đông chưa bao giờ tạo ra lắm người điên đến thế như phương Tây.

Ở phương Tây bệnh điên cứ tăng lên và dần dần, dần dần được  coi  là  đương  nhiên.  Ngay  cả  Freud  cuối  cùng   cũng chấp nhận  sau  cả  đời  nghiên  cứu về tâm  trí  rằng không  cócách  nào chữa được cho con người; con  người sẽ còn  điên ít hay nhiều. Ông ta chấp nhận bất lực của mình. Và nếu Freud  chấp nhận bất  lực của mình,  điều đó rất có  ý nghĩa,  bởi vì con người  này  đã  dành  năm  mươi  năm  cuộc  đời  mình  để thám hiểm tâm  trí con người và ông  ta đã làm  một số nghiên cứu sâu sắc. Ông  ta nói  không có  cách nào để làm  cho  con người hoàn toàn mạnh khoẻ được.

Nhưng Freud  không  nhận biết rằng người hoàn toàn lành mạnh đã  sống  trên thế  gian  này  và  xã  hội  hoàn  toàn  lành mạnh cũng đã tồn  tại. Nhưng những xã hội đó có các  quan niệm rất khác  biệt. Quan niệm sâu sắc nhất trong  những quan niệm này  là, “tôi  không   phải  là  người  làm.” Họ  đã  tìm  ra phương sách: người làm là Thượng đế, số mệnh, định mệnh - ai đó khác.  “Tôi  chỉ là công cụ và giống như  chiếc  lá - lay động khi bị lay động, không  lay động khi không  bị lay động, thắng hay  thua  khi  được làm  cho thắng hay thua.  Tôi không  có ở đâu trong đó cả.”

Điều này có hiệu quả kép. Một là ở chỗ khi bạn không  là người làm,  thế thì không  nảy sinh lí do nào để lo lắng về bất kì cái gì. Thế thì thất bại được chấp nhận như thắng lợi. Khi thắng lợi không  phải  do  việc làm  của bạn, nó  không  tạo ra bản ngã; và vì thất bại cũng không  phải do việc làm của bạn, nó không  gây ra những đêm mất ngủ, lo âu không  chiếm lĩnh người ta, không  làm  cho người ta đau tim. Và điều khác  thú vị hơn cũng xảy ra:  nếu ai đó thắng, không  có ghen tị trong tâm trí bạn về điều đó, bởi vì nếu người đó thắng, đấy cũng không  phải  là  thành  tựu  của  người  đó,  đấy  là  ý  chí  của Thượng đế để cho sự việc phải  xảy ra theo cách đó. Người đó không lớn hơn vì người đó đã thắng, chúng  ta không  nhỏ hơn vì chúng ta thua. Tất cả đấy là ý chí của Thượng đế.Trạng thái  tinh  thần rất an bình phát triển nếu cảm giácvề người làm bị  vứt bỏ. Không nhất  thiết  người  ta phải tin vào Thượng đế vì điều này.  Phật đã vứt bỏ nó mà  không  tin vào Thượng  đế,  Mahavira đã  vứt  bỏ  nó  mà  không  tin vào Thượng đế. Điều này có khó khăn hơn chút ít. Nếu người ta phải vứt bỏ người làm mà không tin vào Thượng đế, người ta phải làm  sâu  sắc hơn  việc  chứng  kiến  của  mình  rất nhiều. Vẫn còn  là người quan sát;  dù bất kì cái gì đang xảy ra, vẫn còn là  người  quan  sát.  Nếu  có  thất bại,  quan  sát  rằng  bạn đang chứng kiến thất bại; nếu có thắng lợi, quan sát rằng bạn đang chứng kiến thắng lợi. Bạn không  thua  bạn không  thắng, bạn chỉ là nhân chứng. Khi  đó là buổi sáng, bạn chứng kiến buổi sáng đã tới; khi đó là buổi tối, bạn chứng kiến buổi tối đã tới. Khi  bóng  tối của đêm tụ hội lại, bạn chứng kiến rằng bóng tối đã tới. Khi  mặt trời lên và có ánh sáng, bạn chứng kiến rằng ánh sáng  đã tới.

Bạn vẫn còn là người quan sát  tại chỗ của mình - dù đó là ngày hay là đêm, dù đó là hạnh phúc  hay bất hạnh, dù đó là thất bại hay thắng lợi. Vậy khi một người lắng đọng trong việc chứng kiến người  làm tan biến; việc làm không  còn  là của bạn nữa. Bạn không  còn là trung  tâm  của việc làm, bạn trở thành trung tâm của việc thấy, chứng kiến, biết. Việc làm cứ xảy ra xung  quanh  bạn trong sự tồn tại.

Mahavira  nói, “Dạ dầy tôi đói, tôi quan sát nó;  gai  đâm vào chân tôi và chân đau, tôi quan sát nó; thân thể bị ốm, ốm đã tới, tôi quan sát nó.” Ngay cả vào lúc chết, Mahavira cũng sẽ cứ quan sát thân thể đang chết. Bạn sẽ không  có khả năng quan sát rằng thân thể đang chết; bạn sẽ cảm thấy rằng bạn sắp chết. Nếu bạn đã từng là người  làm  trong cả đời mình,  thế thì bạn cũng sẽ phải làm  việc chết. Khi  bạn đã làm  mọi điều, bạn có thể để lại hành động chết cho ai được? Người đã chối bỏ cuộc sống thì cũng chối bỏ cả cái chết nữa. Người đã giữ quan sát cuộc sống như một nhân chứng thì  cũng quansát cái chết như một nhân chứng.

Nếu việc làm  chết đi, nói cách  khác  nếu người làm  biến mất, lo âu chết. Phát  biểu thứ hai là chân lí thậm chí sâu  sắc hơn điều này:

Dừng lo âu, mọi ham muốn dừng.

Dường  như là  có  sai sót  nào đó trong kinh  này.  Trong kinh  sách  bao giờ cũng nói:  khi  ham  muốn chết, mọi lo âu chết. Và đây là điều bạn cũng có thể đã từng nghe,  rằng nếu không có  ham  muốn,  không   có  lo  âu.  Kinh  này  đang  nói chính điều đối lập lại. Nó nói: nếu lo âu dừng lại, ham  muốn dừng lại. Với  cái  chết của việc  làm,  lo  âu chết, và  với  cái chết của lo âu, ham muốn chết. Tại sao?

Bạn đã bao giờ quan  sát  chưa?  - khi bạn càng nhiều  lo âu,  bạn  càng   nhiều  ham   muốn,  khi  bạn  càng  nhiều  căng thẳng, ham  muốn  dục càng  nảy sinh  nhiều  trong  bạn, bởi vì với dục, căng thẳng có thể  được  dịu  bớt và người ta có thể trở nên  nhẹ nhàng  hơn. Khi  tâm trí  bạn đang trong giận dữ thì thế nữa  ham  muốn  dục  cũng  nảy  sinh  nhiều  hơn  trong bạn. Khi  tâm trí  bạn trong trạng thái  vui  vẻ, phúc  lạc, ham muốn dục ít đi. Nếu tâm trí là toàn bộ và thường xuyên trong trạng thái phúc  lạc, đơn giản sẽ không  có ham muốn dục. Có lí do  cho  điều  này.  Khi  tâm  trí  đạt  tới  một  giới  hạn  căng thẳng nào  đó do  bất kì  cái  gì,  trung  tâm  dục  vận hành tựa như cái  van an toàn;  nó  là  van  an toàn. Khi  lo âu của bạn tăng lên và trở thành quá nhiều, khi bạn không  có khả năng dung thứ  nó  và  nhiều  năng  lượng  đang  chảy  quanh   trong thân thể bạn đến mức làm cho bạn khó chịu,  thân thể bạn tìm cách để tống bớt năng lượng đó ra.

Trung tâm dục là cái van an toàn. Bất kì chỗ nào có năng lượng đang vận hành, van an toàn cũng phải có đó. Tự nhiênđã làm cùng  việc như thế.

Nếu  bạn  đun nóng  bếp  lò hơi  dầu  lửa, thu  xếp  nào  đó phải có đó để cho nếu bạn bơm quá nhiều hơi, lượng dư thừa sẽ được  thoát ra. Khi  bạn có đồ điện được lắp ráp trong nhà, cầu chì  phải được cung  cấp để cho  nếu dòng  điện quá mức chạy trong  mạch điện, cầu chì sẽ cháy, ngắt luồng điện. Cầu chì không  cho phép  quá  một khối lượng  năng lượng nào đó chạy qua  nó.  Ngay khi  dòng  điện quá  lớn chạy qua,  cầu chì sẽ cháy  vì quá mức năng lượng định chạy qua,  và mọi thứ sẽ lại an toàn.

Thân thể có van an toàn  sinh  học qua trung tâm  dục. Bất kì khi nào năng lượng quá mức tích luỹ trong thân thể bạn và trạng thái bứt rứt phát  triển, lo âu thu bám  giữ bạn, có vật lộn bên trong  bạn;  thế thì  điều  cần thiết  là  hoặc  bạn trở thành nhân chứng và tất cả những rắc rối này sẽ giảm đi, hoặc khả năng thứ hai là ở chỗ năng lượng chảy ra khỏi cơ thể bạn và bạn trở nên  yếu.  Thế  thì  dưới  ảnh hưởng  của  yếu  đuối  đó mọi rắc rối nguôi  đi - vì người ta cần sức mạnh ngay  cả để cho các rắc rối đó tiếp tục.

Do đó trường hợp hay xảy ra là người yếu là người tốt. Điều đó không  có nghĩa  là họ thực ra là người tốt, mọi điều nó ngụ ý là ở chỗ họ không  có nhiều năng lượng cần thiết để làm điều ác.

Bạn đã bao giờ quan sát rằng người béo thường vui đùa, rất thân  thiện và thường không  hay cãi nhau.  Sao vậy? Nếu bạn hỏi nhà  tâm lí, ông  ấy sẽ nói rằng người béo không  thể đánh nhau  được;  nếu  người  đó  đánh  nhau  người  đó  sẽ  bị đánh;  do  đó  người  đó  trở  thành thân thiện  đến  thế,  bởi  vì người đó không  thể đảm đương được chuyện đánh nhau.  Nếu người đó có ý định đánh nhau chắc chắn người đó sẽ bị đánh. Cho nên họ bao  giờ cũng mỉm  cười. Nụ cười này  nghĩa  làxin đừng đánh nhau; mọi thứ đều ổn thoả cả, không cần phải lao vào đánh nhau.

Người béo không  thể chạy được. Và trong  đánh nhau chỉ có hai cách:  hoặc bạn đánh hoặc bạn chạy - mà người đó thì không làm  được  cả hai.  Cho  nên người  đó trở thành  người không cãi  nhau. Nhưng điều đó không  có nghĩa  là người đó vượt cao  hơn việc đánh nhau.  Không, trong con người mọi thứ đều nằm sâu bên trong, và điều hữu dụng là trở nên nhận biết về những điều này.

Cho  nên  bất kì khi nào bạn đầy lo âu, bất hạnh và khổ, ham muốn sẽ nảy sinh  trong tâm  trí bạn. Hoặc bạn trở thành nhân chứng, trong  trường hợp đó năng lượng bị vướng trong  lo âu sẽ được thoát  ra và, cưỡi lên nó, bạn sẽ lên đường theo cuộc hành trình đi lên... Hoặc,  nếu bạn không  thể trở thành nhân chứng được,  năng lượng đang làm  cho  bạn bất ổn, cái đã tạo ra rối loạn xoáy  lốc trong bạn, sẽ được xả ra qua  van an toàn của trung  tâm  dục; bạn sẽ trở nên yếu và bạn sẽ cảm thấy bạn đang trở nên nhẹ hơn, được giảm nhẹ.

Freud  đã  mô  tả  dục  như  thuốc  an  thần  tự  nhiên,  liều thuốc êm dịu. Con  người trở về nhà mệt mỏi và mòn  mỏi sau cả ngày  toàn  những  vấn  đề  thuộc  đủ  mọi  loại  và  bị  nhấn chìm  trong  lo  âu.  Nếu  người  đó  có  khả  năng  xả  ra  năng lượng qua  dục, người đó rơi vào giấc ngủ  một cách  an bình trong đêm.

Đây là lí do tại sao đàn bà không  quan tâm mấy đến dục, bởi vì  họ nhanh  chóng nhận ra  rằng họ đang vận hành  chỉ như cái  van an toàn cho  đàn ông.  Họ sớm phát hiện ra rằng không có tình  yêu hay  thứ gì đại loại như thế trong  dục cả, đấy tất cả chỉ là công cụ. Họ sớm đi tới nhận ra rằng dần dần, dần dần họ đã trở thành công cụ cho  người  đàn ông  này  để qua đó người đó xả năng lượng của mình  và  chìm  vào  giấcngủ. Và  điều thường hay xảy ra  là  sau  khi  giao  hợp người đàn ông  quay mình  và chìm vào giấc ngủ, trong khi  người đàn bà vẫn còn  khóc bởi vì  đối  với cô ấy không  có  gì  xúc phạm lớn hơn là bị dùng như một vật.Một  số không  kể xiết đàn bà đến và nói  với tôi  rằng họ không  quan  tâm  chút  nào  tới  dục  cả.  Lí  do  cho  điều  này không phải vì họ thiếu quan tâm về nó, toàn  bộ lí do là ở chỗ đàn ông đã dùng  họ như đồ vật và mối quan tâm của họ đã bị lên  men.  Thực  ra  thực tại  chính  là điều  ngược  lại: đàn  bà nhiều dục nhiều  hơn đàn ông, họ có  nhiều năng lượng dục hơn. Nhưng họ không  tỏ ra hướng dục, thay vì  thế họ tỏ ra lãnh đạm với dục. Thái  độ của họ đối với đàn ông dường như là, “Thôi  được,  cứ làm  cái  anh  thích và được  thoả mãn  với nó  đi.  Kệ vấn đề cho  tôi!” Nhưng họ dường như  không  có nhiều quan tâm hơn điều này. Lí do cho điều này không  phải là ở  chỗ  họ  không  có  chút  nào  ham  muốn  dục  bên  trong,  nhưng bởi vì họ có cảm giác bị tổn thương là bị sử dụng như đồ vật. Họ đã phiền lòng  khi  bị đối xử giống như đồ vật mà không như  một cá nhân. Nhưng  tất cả những  điều này đem tới kết quả khác.

Đàn ông  có khả năng giải toả năng lượng của mình  qua dục, nhưng đàn bà giải toả như thế nào? Thế là đàn bà quay sang hay  cãi  lộn, cằn nhằn,  độc đoán. Họ  ném  năng lượng của  họ  qua  những  tuyến  khác  này  hai  mươi  bốn  giờ  một ngày, bởi vì thiết bị van an toàn dục không  vận hành đối với họ, và họ đi tới coi thiết bị này chỉ dành cho đàn ông.

Bây giờ đây là điều rất ngược đời. Đàn bà đáng phải dịu dàng hơn, nhưng điều này không  xảy ra theo  cách  đó; họ nên tốt bụng hơn, nhưng điều này không  xảy ra theo cách  đó; họ nên hài hoà  hơn, nhưng điều này không  xảy ra theo cách  đó. Vấn đề là gì? Tại đâu đó sai lầm nào đó đang xảy ra trong  sựthu xếp tự nhiên.  Và sai lầm đó là ở chỗ cái có thể là đầu ra tự nhiên cho năng lượng của họ bị khoá  trái và họ mất quan tâm đến nó. Trở thành nhân chứng là gay go,  cho  nên tất cả những năng  lượng  này  cứ  tiếp  tục luẩn quẩn  bên  trong  và chúng đi ra dưới nhiều dạng khác  nhau.

Đàn  bà  sẽ ném  đồ dùng  nấu bếp đang cầm trong  tay - thông  thường  nó  phải  là  đồ  sứ,  cho  nên  nó  rơi  và  vỡ  tan. Trong việc phá vỡ này, năng lượng của cô ấy tìm được lối ra. Bạn có thể chuẩn bị một sơ đồ đầy đủ về những sự kiện như vậy để tìm ra cho bản thân mình khi nào những điều như thế xảy ra nhiều  trong gia  đình bạn. Và  bạn tất yếu sẽ phát hiện ra rằng  họ  đập  phá  nhiều  hơn  trong  những  ngày  khi  năng lượng của  người  đàn  bà  không   được  giải  toả  - thế  thì  qua nhiều phương pháp như giận dữ, căng thẳng vân vân đàn bà sẽ trút năng lượng của cô ấy ra.

Khi  có lo âu lớn của tâm trí, nó chạy về các  ham muốn mê  muội. Do đó, kinh  này  nói  rằng với cái chết  của lo  âu, mọi ham muốn chết.

Đây là bản kinh  cổ đại và duy  nhất. Và  chỉ đến bây giờ các nhà  tâm  lí mới đang phát  hiện ra điều này. Nếu bạn trở nên thoát  khỏi lo  âu,  ham muốn của bạn sẽ trở nên rất yếu. Nếu bạn trở nên hoàn toàn  thoát  khỏi lo  âu,  tâm  trí bạn sẽ thậm chí không  chuyển hướng về ham muốn nữa. Ham muốn trở nên không  tránh khỏi để xả ra cơn bão  khi  nó  nảy sinh bên trong bạn vượt ra ngoài  một giới hạn nào đó. Khi không  có  bão  tố  về  sự  dồn  dập  đó,  ham  muốn  trở  nên  rất  yếu. Nhưng năng lượng không  bị yếu đi; ham  muốn yếu, nhưng năng lượng cứ  tích luỹ.

Mọi thứ sẽ tới lúc biến đổi tại một giới hạn nào đó. Nước biến thành hơi khi  được đun nóng  tới một trăm độ. Khi  tích luỹ nhiệt lên đến một trăm độ thế thì nước trở thành hơi. Khitinh  trùng  của bạn, năng lượng của bạn, tiếp tục được  tích luỹ bên trong tới một điểm nào đó - không  có bất kì cơn bão nào xảy ra  và  không  cần nảy sinh  việc vứt bỏ vô  ích  năng lượng ra  ngoài - thế thì  bỗng nhiên,  khi  việc tích  luỹ  năng lượng đạt tới một mức nào đó, tựa như điểm một trăm độ, nó bắt đầu bay lên thay vì chảy tràn xuống.

Bạn có quan  sát  không:  nước chảy xuống còn  hơi nước bay lên.  Nước  có bản tính  chảy xuống, bỗng nhiên  tại một trăm độ trở thành hơi và bắt đầu bay lên, hướng lên trời.

Đây  là  hiện  tượng  xảy  ra  bên  trong  bạn  nữa:  có  một điểm, một mức, điểm bay hơi, tại đó việc bay hơi xảy ra. Khi năng lượng tích  luỹ tới điểm đó, bỗng nhiên  bạn thấy rằng cái thường chảy ra đã bắt đầu chảy vào trong,  cái mà mãi tận tới hôm  qua  vẫn còn là tội lỗi đã  biến thành đức  hạnh, còn cái trông như kẻ thù ngày hôm  qua,  nay không  có người bạn nào lớn hơn được nó - tất cả những điều này đều đi đến được nhận ra.

Dừng các ham muốn là giải phóng

Khi không  có ham  muốn bạn được giải thoát.  Và  người ta có  thể  được  giải thoát  trong khi  sống, không  có nhu  cầu được giải thoát sau khi chết. Người không  có khả năng được giải thoát trong  khi sống đừng hi vọng rằng người đó sẽ đạt tới nó  trong  cái  chết,  bởi  vì  người  ta  chết  theo  cùng  cách thức như người ta sống. Như bạn đã  sống, vậy bạn sẽ chết; không gì khác  xảy ra trong khi chết cả. Chết  là  cao trào tối thượng của sống. Chỉ  có jivanamukta, người đã biết tới giải thoát bây giờ và ở đây, cái chết trở thành giải thoát  trong khi sống nữa.Thấy tất cả, mọi nơi, theo mọi hướng, như Brahman, thực tại tuyệt đối - trên sự chín muồi của cảm giác thiện chí như thế mà ham muốn dừng lại. Đừng bao giờ lãng quên lòng trung thành của bạn với Brahman, thực tại tuyệt đối, bởi vì đó là cái chết duy nhất, những người đã bắt rễ vào Brahman nói thế.

Cho dù bị gạt sang bên, tảo không mất thời gian để phủ kín lại mặt nước. Tương tự, nếu một người trí huệ đi chệch lòng trung thành  với Brahman dù chỉ một thoáng chốc, ảo tưởng sẽ bao phủ người đó.

Cho nên cần phải thường xuyên  giữ vững nhận biết. Mất nhận  biết  dù  chỉ  một  khoảnh  khắc  sẽ  không  có  tác  dụng. Việc còn  nhận  biết là cần thiết cho  tới thời điểm mà không  còn thậm chí  một lượng tảo hay cỏ nhỏ nhất bên trong. Khi tất cả tảo và cỏ đều bị thiêu  cháy trong  chính dạng hạt mầm của chúng,  thế thì  không  cần phải  duy  trì  nhận biết nữa, vì nhận biết tại giai đoạn này trở thành chính bản tính của bạn.

Đủ cho hôm nay.

6.   Cuộc  sống là cơ hội

Người đã đạt tới cái một với Brahman, thực tại tuyệt đối, trong khi sống, sẽ vẫn còn như vậy ngay cả sau khi rời
bỏ thân thể. Do đó, hỡi người hồn nhiên! trở nên tỉnh
thức tránh  mọi chọn lựa nhị nguyên.

Khi người ta thấy linh hồn bất nhị qua nirvikalpa samadhi - thức tỉnh vô chọn lựa - đó là khoảnh khắc khi cái nút dốt nát trong tim tan biến hoàn toàn.

Củng cố cái ta, vứt bỏ cái tôi, vân vân, tồn tại cùng dửng dưng với chúng,  giống như ấm nước và quần áo, vân
vân. Mọi danh hiệu - từ Brahma, đấng sáng  tạo, tới tảng đá - đều là giả. Do đó, chỉ bắt rễ trong linh hồn, thấy linh hồn riêng của mình  ở mọi nơi.

Bản thân tôi là Brahman - đấng sáng  tạo; bản thân tôi là Vishnu - đấng duy trì; bản thân tôi là Shiva - đấng huỷ diệt; bản thân tôi là Indra - thủ lĩnh của tất cả các thần; bản thân tôi là vũ trụ này, và bản thân tôi là tất cả. Không có gì khác hơn bản thân tôi.Bất kì cái gì đáng đạt tới trong  cuộc đời đều có thể đạt được  chỉ  trong cuộc  sống.  Nhưng  nhiều  người  cứ  đợi  cho đến sau  cái  chết.  Nhiều người nghĩ rằng làm sao có thể đạt tới được  chân lí,  điều  thiêng  liêng, giải thoát trong khi vẫn còn trong thân thể, trong  cuộc sống, trong  thế giới này? Tuy nhiên, điều không  thể đạt tới được trong cuộc sống chẳng lúc nào có thể đạt tới được.

Sống là cơ hội để đạt tới, dù bạn dùng  nó cho  việc nhặt sỏi đá  hay để đạt tới điều thiêng liêng.  Sống là cơ hội hoàn toàn trung  lập. Sống không  bảo bạn phải đạt tới cái gì. Nếu bạn nhặt  sỏi đá, tích luỹ  những  thứ vô  giá  trị,  hay  phí  hoài cuộc đời mình  trong việc làm  tăng  thêm  và thổi phồng bản ngã, cuộc sống không  ngăn cản bạn làm  điều như vậy. Hay bạn có thể cống hiến cả đời để đạt tới chân lí, cái ta và chiều sâu tối thượng của  cuộc  đời;  như  thế  nữa  cuộc  sống  cũng không phản đối việc làm của bạn như vậy.

Cuộc  sống  đơn  thuần là  cơ  hội  trung  lập -  bạn  có  thể dùng nó  tuỳ thích. Nhưng nhiều  người đã thu  xếp để tự lừa dối mình. Họ nghĩ, “Sống là để dành cho những hoan lạc trần thế.” Họ đã tạo ra những phân chia thế này:  “Sống là để dành cho bhoga,  mê  đắm.”  Nhưng  thế  rồi duy  nhất  chết  còn lại cho yoga, hợp nhất với điều thiêng  liêng. Nhưng chết không  phải là  cơ hội. Để  điều này được  hiểu đúng. Chết  là chấm dứt mọi cơ hội.

Nghĩa  của  chết  là  gì?  Nghĩa  của  nó  là  ở  chỗ  bây  giờ không còn  cơ hội nào  nữa. Sống là cơ hội, chết là chấm dứt cơ hội. Cho  nên không  có gì đạt được  qua chết, bởi vì để đạt tới được cái gì đó, phải có quãng  cách cơ hội.

Nhưng  chúng  ta  đã phân  chia:  chúng ta  nói  sống là  để

dành  cho  mê  đắm.  Nhưng  khi  cuộc  sống  cạn  kiệt  đi  thìsao?... thế thì  yoga. Chúng ta đã tạo ra đủ loại chuyện rằng bạn có thể thì thào vào tai người hấp hối vào thời điểm chết - khi người đó thậm  chí không có khả năng nghe.  Khi người sống không  nghe,  làm sao người chết hay hấp hối nghe được câu mật chú gayatri,  hay trích dẫn tên điều thiêng  liêng,  hay tụng “Rama, Rama”?

Người đã không  thể nghe  được câu mật chú gayatri trong cả đời  mình,   và  cho  dù  người  đó  có  nghe  người  đó  cũng không lắng nghe, và thậm chí nếu người đó có lắng nghe  thì người đó  cũng  không  hiểu  thấu  được...  Người  đó  vào  thời điểm chết - khi tất cả  các  giác quan đều sụp đổ; khi mắt sẽ không thấy, tai  sẽ  không   nghe,  tay sẽ  không   sờ  được;  khi cuộc sống đang biến vào cội nguồn  của  của nó  - sẽ có  khả năng nghe  được gayatri sao? Không, người đó sẽ  không  có khả năng nghe đâu. Nhưng thế thì tại sao người ta cứ thì thào mãi những điều như thế vào tai người đó? Có  bí mật trong đó. Người  đang  hấp  hối  đó  không   có  khả  năng  nghe  thấy điều gì, nhưng người đang sống, người đang thì thào điều đó vào tai  người đó, ở dưới bảo  đảm  rằng vào  thời  điểm chết của họ ai đó sẽ thì thào điều đó cho họ, và mục đích sẽ được đạt tới. Cho nên họ đã bịa ra những câu chuyện loại này.

Những  người  không   trung   thực  này  đã  bịa  ra  các  câu chuyện. Người ta kể: một người sắp chết và người đó có đứa con có tên là Narayana, một trong  các tên của thần, và người đó réo  to “Narayana”  để  gọi  nó.  Nghe  thấy điều này,  thần Narayana, đang trên trời, bị lầm tưởng. Ông ta nghĩ  rằng ông ta đã được  nhớ tới. Người  sắp chết gọi  con mình,  có lẽ để khuyên đứa  con  trong  những  khoảnh  khắc  cuối  cùng  cách buôn bán chợ đen hay  cách  tăng gấp đôi số tiền! Nhưng  vì hiểu lầm của  thần  Narayana  nên  người  chết  được  lên  trời. Bản  thân  người  đó  cũng  ngạc  nhiên  làm  sao  mình  lại  tới được đấy. Nhưng việc người đó thốt ra tên của Narayana  vàothời điểm chết đã tạo ra phép  màu. Không, những điều như thế   không   thể  được   xoay  xở  rẻ  rúng   đến  thế.  Và   một Narayana  dễ  dàng  bị  lừa  dối  đến  thế  thì  cũng  chỉ  là  một Narayana hư huyễn mà thôi.

Lừa dối không  có tác dụng trong cuộc sống thực; đấy là một vấn  đề  khác mà  bạn có  thể an  ủi cho tâm trí  mình  với những ý tưởng như thế.

Chết  là  kết thúc  của cơ hội. Hiểu  nghĩa  này  cho đúng. Chết không  phải là cơ hội khác  để làm cái gì đó.

Chết  là  kết  thúc  của  mọi  cơ  hội;  bạn  sẽ  không   có  khả năng làm gì nữa. Đơn giản là không có cách nào để làm  bất kì cái gì trong cái chết. Làm  nghĩa là sống, cho nên bất kì cái gì dự định làm đều phải được làm trong cuộc sống.

Trong kinh này một số từ hay đã được dùng.

Người đã đạt tới cái một với Brahman, thực tại tuyệt đối, trong khi còn sống, sẽ vẫn còn như vậy sau khi rời khỏi thân thể.

Chỉ người nào đã biết bản thân mình  trong cuộc sống sẽ còn như Brahman, người tối thượng, khi thân  thể người đó bị vứt bỏ. Ai đó đã tin tưởng trong cả đời rằng người đó là thân thể đều sẽ trở thành  vô  thức khi  chết đi - người đó sẽ ra đi hoàn toàn vô ý thức. Rất ít người chết có ý thức. Chết xảy ra trong  một  kiểu  giấc  ngủ,  trong  trạng  thái  vô  ý  thức.  Bạn không ý thức trong  khi chết, bằng không  bạn sẽ có khả năng nhớ được lần chết trước của mình.  Bất kì cái gì xảy ra trong vô thức đều không  còn lại trong kí ức. Đó là lí do tại sao mọi người không  biết rằng họ đã từng được  sinh  ra nhiều lần và họ đã chết đi nhiều lần, bởi vì bất kì khi  nào họ chết họ đều vô ý thức. Và bất kì ai chết trong vô thức được  sinh ra trongvô thức, bởi vì sinh  và tử là hai cực của cũng một điều. Một người chết ở đây, đó là một đầu của hiện tượng; thế rồi cùng người đó đi vào  bụng mẹ  ở đâu đó, đó là đầu kia.  Chết và sinh là hai mặt của cùng một đồng tiền.

Người  chết vô ý thức được sinh  ra vô ý thức. Do đó bạn thậm  chí  không  biết  rằng bạn đã chết trước đây. Bạn cũng không biết  về  sinh  của  bạn.  Tin  tức về  sinh  của  bạn  được trao cho bạn qua  người khác.  Nếu không  ai nói cho bạn rằng bạn đã được sinh  ra, bạn sẽ không  có hồi tưởng gì của riêng bạn về việc bạn được sinh ra.  Điều  đó rất thú vị.  Điều bạn được sinh  ra  là xác định - bạn có  thể đã chết  trước đó hay không, nhưng  sự  kiện  là  bây  giờ  bạn  được  sinh  ra  là  xác định. Nhưng  bạn thậm chí không  có bất kì kí ức gì về điều này. Cả điều này nữa bạn cũng được nghe  từ bố mẹ bạn, từ người khác.

Tin tức về sự ra đời của riêng bạn là tin đồn tới bạn, bạn không có bất kì bằng chứng nào về nó. Không có kí ức nào về nó  trong ý  thức của bạn. Cái gì có thể là lí do cho điều đó? Bạn  đã  được  sinh  ra; việc  sinh  là  biến  cố lớn, và  bạn không có tri thức nào về biến cố lớn lao này cả.

Nhớ  lấy, người không  biết gì về sinh  thành của mình  sẽ gặp khó khăn lớn để biết về cái chết của người đó trong khi đang hấp hối. Chúng được liên nối. Chết đã xảy ra nhiều lần, nhưng bạn đã chết trong vô thức. Gạt cái chết sang một bên đã;  bạn  ngày   nào  cũng  ngủ,  hiện  tượng  ngủ  xảy  ra  hàng ngày, nhưng bạn có biết rằng  ngay  trước  khi giấc ngủ kéo đến bạn đang mất dần ý thức của mình không? Bạn có nhận biết gì về việc đương đầu với giấc ngủ không? Khi giấc ngủ hạ xuống, bạn có khả năng thấy nó hạ xuống không? Cho tới điểm ngủ bạn còn có khả năng chú ý đến bất kì điều gì; bạn vẫn còn  tỉnh  thức, giấc ngủ chưa buông  xuống. Và  khoảnhkhắc giấc ngủ choàng xuống bạn mất. Chính lúc giấc ngủ hạ
xuống bạn mất ý thức.

Khi  bạn  không   có  khả  năng  nhận  biết  ngay  trong giấc ngủ, làm  sao  bạn sẽ còn  nhận  biết trong  chết? Chết là giấc ngủ rất  sâu,  giấc  ngủ  say  nhất:  rất  khó  vẫn  còn  nhận  biết trong nó. Bạn sẽ chết vô ý thức. Và trong  vô ý thức đó, bất kì ai đọc  lại  câu  mật  chú  gayatri,  bất  kì  ai  tụng  câu  “Rama, Rama,” bạn sẽ không  biết gì về điều ấy cả. Và vô ý thức này thực ra là cần thiết.

Người được tự do khỏi vô ý thức này chỉ là người đã trở nên tự  do  khỏi đồng nhất mình  với thân thể. Tại sao?  Nếu bác sĩ phẫu thuật đang mổ dạ dầy cho bạn, ông ta sẽ phải làm cho bạn thành vô ý thức bởi vì nếu bạn còn ý thức thì sẽ thấy rất đau đến mức  bạn không  thể  chịu  đựng  nổi. Bạn sẽ kêu thét, la  hét  và  vùng  vẫy, và như thế  thì  không  thể nào tiến hành ca  mổ  được.  Cái  đau sẽ nhiều  đến mức  bạn  thậm  chí phát điên, tâm  trí bạn sẽ không  bao giờ trở lại bình  thường nữa. Đó là lí do tại sao  bác  sĩ  phẫu  thuật  phải  cho gây  mê trước và làm cho bạn vô ý thức, rồi mới tiến hành phẫu thuật. Cơ thể  bạn bị  mổ  ra,  nhưng rồi bạn đâu có  biết. Và  bởi vì bạn không  biết, bạn không cảm thấy đau.Hiểu  điều này cho  đúng. Đau không  được kinh  nghiệm thấy bởi  vì  cái  đau,  nó  được  kinh  nghiệm  thấy bởi  vì  việc biết. Khi bác sĩ phẫu thuật tiến hành  ca mổ, đau có đó, nhưng khác biệt  duy  nhất  là  ở  chỗ  bạn  không  biết  về  nó.  Bác  sĩ phẫu thuật sẽ mổ bạn ra và cắt bỏ  đi những  bộ phận không  cần thiết, nhưng bạn sẽ không biết về nó. Bạn sẽ biết về cái đau chỉ khi bạn thu  lại được ý thức. Và  khi bạn biết, bạn sẽ kinh nghiệm  thấy  cái đau  xảy  ra. Trong  vô  thức,  thậm  chí nếu hết chi nọ đến chi kia bị cắt đi - bạn bị cắt thành từng mảnh - bạn sẽ không  biết.Tuy  nhiên,  bác  sĩ giải phẫu  tiến hành ca  mổ nhỏ, trong  khi chết là ca mổ rất lớn. Không  ca mổ nào lớn hơn cái chết. Bác sĩ giải phẫu đơn thuần cắt đi một hay hai chi, nhưng cái chết  phải  cắt  đi  và  phân  tách  bạn  với  thân  thể  bạn.  Bạn không thể được có ý thức trong  ca mổ lớn đến thế, do đó cái chết mãi  mãi  dùng cơn mê  tự nhiên. Ngay  khi  cái  chết lại gần bạn đã rơi vào  vô  thức. Trong vô ý thức đó,  cuộc  giải phẫu lớn nhất  thế giới xảy ra,  việc  phân tách  thân  thể bạn khỏi linh hồn bạn.Nhưng  một  người  có  thể  chết  mà  không   trở  nên  vô  ý thức. Tự nhiên cho  phép một người chết có ý thức, người đã đi tới biết rằng  mình không  phải là thân thể. Tại sao? - bởi vì, khi thân  thể bi cắt rời, người đó không  đồng nhất với thân thể. Người  đó tiếp tục theo dõi  từ  một khoảng cách.  Người đó có thể theo dõi  từ một khoảng cách  bởi  vì người đó biết rằng cái  gì đó khác  đang bị  cắt: “mình  không bị  cắt,  mình đang theo dõi nó,  mình  chỉ là nhân  chứng.” Bất kì  khi  nào nhận biết như  vậy trở nên được  kết tinh, tự nhiên trao  cho người đó cơ hội được chết có ý thức. Nhưng điều này xảy ra ở giai  đoạn  muộn  hơn  nhiều.  Trước  hết  người  ta  phải  học ngủ có ý thức, và điều đó cũng đến sau;  trước nữa người  ta phải học có ý thức trong  khi còn tỉnh thức.

Người có ý thức trong khi tỉnh  thức dần sẽ học cách  ngủ có ý thức. Người sống có ý thức một ngày nào đó chết có ý thức. Người  chết có ý thức có khả năng biết rằng người đó đã trở thành  một  với  Brahman,  thực tại tối thượng. Nhưng trước hết người ta phải biết điều này trong  ý thức ẩn náu bên trong thân thể riêng  của mình.  Thế thì  một ngày nào đó cái bình bên  ngoài  cũng vỡ và bầu trời bên trong  hội nhập với bầu trời bao la.

Người  chết  có  ý  thức  sẽ  trải  qua  những  kinh  nghiệmtuyệt  diệu. Chết  dường như  không  phải là kẻ thù với người đó, chết tựa như bạn người đó. Chết dường như là thống nhất vĩ đại với điều thiêng  liêng,  với cái bao la. Người chết có ý thức cũng có thể nhận  sinh thành  mới  một  cách  có  ý thức. Người được sinh ra có ý thức, cuộc sống của người đó hoàn toàn khác bởi vì người đó không  lặp lại cùng  những việc mà người đó đã lặp đi lặp lại nhiều lần trước đây. Tất cả những cái đó  trở  thành  ngớ  ngẩn  và  vô  nghĩa   đối  với  người  đó. Cuộc sống người đó trở thành cái gì đó mới mẻ, cuộc sống người đó đi vào chiều hướng mới. Và chứng kiến của người đó vẫn tiếp tục; người  đã là nhân chứng vào  lúc  sinh thành, người đã là nhân  chứng vào lúc chết trước đây, người đó vẫn còn là nhân chứng trong suốt cuộc đời mình.Vậy chỉ trong  một lần chết bạn có thể chết hoàn toàn  có ý thức,  và chỉ trong  một lần sinh  bạn có thể hoàn toàn  có ý thức; từ sau đó vòng  sinh tử dừng lại. Từ sau đó bạn sẽ biến mất khỏi thế giới thân thể. Bởi hiện tượng biến mất này mà ở Ấn Độ  chúng ta  đã  phát  minh  ra  một  từ rất hay:  kaivalya. Đây là một từ kì diệu. Kaivalya nghĩa là “Tôi  một mình.  Chỉ tôi  và  không  có gì khác;  chỉ tôi,  chỉ  tâm thức,  chỉ linh hồn này,  không   gì  khác;   chỉ  có  người  quan  sát,  chỉ  có  nhân chứng, không  gì khác.  Tất cả những cái khác  chỉ là trò chơi, tất cả những cái khác  chỉ là mơ. Chân lí duy nhất là tâm thức chứng kiến.  Người  thấy duy  nhất  là  chân lí,  cái được  thấy không phải là chân lí.” Kaivalya  là tên đặt cho  kinh nghiệm này.Hiểu điều này thêm  một chút. Bạn là đứa trẻ, thế rồi bạn trở  thành  thanh niên, và  thế rồi bạn trở thành  già.  Tuổi thơ trôi qua và tuổi thanh xuân tới, tuổi thanh xuân  qua đi và tuổi già tới. Điều này  có nghĩa  là bạn không  gì ngoài  sự thay đổi thường xuyên. Tuổi thơ, tuổi thanh xuân, tuổi già đều không  còn lại - mọi thứ đều thay đổi. Nhưng có cái gì đó bên  trongbạn không  thay đổi không? Bạn khổ, thế rồi bạn trở nên hạnh phúc; bạn hạnh phúc  thế rồi bạn trở nên khổ; bạn an bình  thế rồi bạn bất ổn; bạn bất ổn thế rồi bạn trở nên an bình  - mọi thứ đều thay đổi. Bạn giầu, bạn trở thành nghèo;  bạn nghèo, bạn trở thành giầu - mọi thứ đều thay đổi. Nhưng có một cái gì bên trong  bạn không  thay đổi không?

Nếu không có cái như vậy bên trong bạn, thế thì bạn đơn giản  không  có đó chút nào. Thế thì  cái  gì là nghĩa  của hiện hữu của bạn  ở  đó? Vậy thế thì  ai sẽ xâu chuỗi  tuổi thơ của bạn, tuổi thanh xuân của bạn và tuổi già  của bạn, giống như dây hạt cườm? Vòng hạt  cườm  là một vòng  cổ chỉ khi các hạt cườm của nó được xâu chuỗi với nhau. Nếu không  có sợi dây bên trong để xâu chuỗi chúng lại mà chỉ có các hạt cườm thôi, thế thì không  chỉ không  có vòng  hạt mà mọi hạt cườm cũng tản mát hết.

Tuổi thơ của bạn có đó tựa như một hạt cườm, tuổi thanh  xuân của  bạn có đó như một hạt cườm, tuổi già  của bạn có đó như một hạt cườm - nhưng sợi dây để xâu chuỗi chúng  lại với nhau đâu? Nhân tố liên tục đó ở đâu? Và nhân  tố liên tục đó là chân lí. Tất cả những cái khác đều thay  đổi. Định nghĩa  của Ấn Độ là ở chỗ bất kì cái  gì thay đổi, chúng  ta đều gọi nó là mơ. Để điều này được hiểu đúng.

Chúng ta có định nghĩa  riêng của mình  về từ mơ. Bất kì cái gì thay đổi, chúng ta gọi nó là mơ, còn  cái gì không  bao giờ thay đổi, chúng  ta gọi nó là chân lí. Cho nên tuổi thơ trôi qua tựa mơ; tuổi thanh xuân trôi qua tựa mơ; hạnh phúc  tới rồi đi, bất hạnh tới rồi đi;  hệt như mơ tan biến, mọi thứ cứ biến mất. Do đó những người thấy của Ấn Độ nói, đó là mơ bao la trải khắp quanh bạn.

Có  hai  kiểu mơ.  Một  kiểu là mơ  cá  nhân  của bạn, mơ

bạn thấy khi ngủ trong đêm. Kiểu kia là mơ chung  bạn thấytrong  khi  đang  tỉnh  thức  ban  ngày.  Nhưng  không  có  khác biệt giữa hai kiểu này, bởi vì chúng cả hai đều vẫn đang thay đổi. Mơ  ban  đêm  bị  thành  giả  bởi  sáng  hôm  sau,  còn  mơ cuộc đời bị thành  giả bởi cái chết. Một thời điểm tới khi tất cả những cái đã được chứng kiến trở thành vô dụng. Thế thì có chân lí nào không? Nhưng ngay cả để tồn tại mơ hẳn phải có cơ sở của chân  lí. Ngay  cả để có thay  đổi cũng phải có cơ sở nào đó không  thay đổi; bằng không  thì không  thể có thay đổi được. Cơ sở đó là ở đâu? Nó  nằm bên trong chúng  ta. Kinh của hiền nhân này nói: chứng kiến là cơ sở.

Bạn  đã  thấy  tuổi  thơ  của  mình;  tuổi  thơ  đã  thay  đổi nhưng  người  thấy bên  trong bạn là không  đổi. Thế rồi tuổi thanh xuân tới  và  bạn thấy nó;  thế rồi tuổi thanh xuân cũng qua đi nhưng người thấy nó là không  đổi.  Đó chính  là cùng người thấy người  đã thấy tuổi thơ, người đã thấy tuổi thanh xuân, người đã thấy tuổi già;  người đã thấy việc sinh,  người đã thấy cái chết; người đã thấy hạnh phúc,  người đã thấy bất hạnh; người đã thấy thành công và thất bại. Mọi thứ đều thay đổi, duy  nhất một người cứ thấy, người cứ kinh nghiệm mọi thứ là không  thay  đổi. Chính người thấy này là cái chúng ta gọi là linh hồn; đó là chân  lí. Biết được người này, cái không  thay đổi, chính là kaivalya.

Kaivalya  được  kinh  nghiệm  vào  ngày   một  người,  với việc tách bản thân mình ra khỏi mọi mơ, tách bản thân người đó ra khỏi mọi hạt cườm, đi tới biết bản thân mình là sợi dây luồn qua  tất cả  chúng. Cái  ngày  người  đó  đi  tới biết  rằng, “Tâm thức không  ngưng  này, tâm linh chứng kiến này, đây là điều tôi là; tôi chỉ là tâm  thức này”... khi việc nhận ra như thế trở thành  kinh  nghiệm  được  kết tinh  - không  phải là  ý nghĩ mà là kinh  nghiệm, không  phải là lời nói mà là nhận ra - chúng ta  gọi  người  như  thế  là  người  đã  đạt  tới  kaivalaya. Người đó đã biết cái  một đáng biết, người đó đã đạt tới cáimột đáng đạt tới. Và trong  việc đạt tới cái một một mình đó người ta đạt tới mọi thứ; và trong  khi  đánh mất cái một một mình đó, người ta đánh mất mọi thứ.

Chúng ta  cố  gắng  nắm  bắt  các  giấc  mơ,  nhưng  ngay trước khi ta nắm được chúng,  chúng  bị mất đi và nắm tay của chúng ta còn  trống rỗng. Trong đêm chúng ta  đã thấy rằng mình là  hoàng  đế;  sáng  hôm  sau  tay  chúng  ta  trống  rỗng. Trong cuộc  đời  chúng  ta  thấy  mình   đã  trở  thành  cái  này, chúng ta thấy mình trở thành  cái kia; vào lúc  chết tay chúng ta trống rỗng. Bất kì ai ta đã nắm giữ như của  riêng mình  - bất kì ai ta đã nắm giữ trong  nắm tay mình  - họ đều biến mất tựa như không  khí trong nắm tay vậy. Tay nắm lại và không khí biến mất khỏi nắm tay. Mọi thứ đều chứng tỏ là mơ.

Nhớ  lấy, chính  nghĩa  của  chúng  ta về  “mơ”  chỉ  là  thế này,  rằng  bất kì  khi  nào có  thay đổi đều không  có  chân lí. Cái gì  là  cái  không  thay  đổi và thống nhất?  Bạn cứ đi tìm trong thế giới này và bạn sẽ thấy rằng không  đâu có chân lí không thay đổi, thống nhất cả. Chỉ khi bạn tìm kiếm vào bên trong bản thân mình  bạn sẽ thấy trong người quan sát cái liên tục đó, cái toàn vẹn đó mà là thống nhất. Cái đó được  gọi là kaivalya. Nếu bạn biết cái một đó trong  khi sống, thế thì vào lúc chết, lúc  vứt bỏ thân  thể, cái  một với Brahman, thực tại tuyệt đối, được kinh nghiệm.

Do đó, hỡi người hồn nhiên! trở nên tỉnh thức tránh tất cả những chọn lựa nhị nguyên.

Làm  sao chúng ta sẽ có  khả năng biết  về cái  một  này? Quá  trình  là:  tránh  mọi  vikalpa,  mọi  chọn  lựa  trong   nhị nguyên. Từ  vikalpa  này  cũng  đáng  hiểu.  Vikalpa  nghĩa  là mọi thứ  có  cái  đối  lập  của  chúng  -  mọi  cái  đối  lập  đó  là vikalpa. Chẳng hạn, hạnh  phúc: đối  lập của nó  là bất hạnh.Nếu bạn muốn hạnh phúc, bạn cũng sẽ nhận bất hạnh. Bạn sẽ phải  mang  nó.  Đó là cái  giá  người ta phải trả vì hạnh phúc. Nếu bạn  muốn yêu,  bạn  cũng  sẽ  phải  đương  đầu  với  ghét nữa, đó là cái giá.  Nếu bạn muốn thành công, thất bại cũng sẽ đến  trên  con  đường  của  bạn;  nó  là  cái  bóng  của  thành công, nó đi cùng với thành  công.  Vikalpa nghĩa  là thế giới nhị  nguyên,  nơi  mọi  thứ  đều  có  hai  phần;  bạn  ham  muốn phần  này  và  bạn  nhất  định  bị  vướng  vào  phần  kia  nữa. Không có cách nào được cứu khỏi tình huống này.

Cách  duy nhất để được cứu khỏi nó là vứt bỏ cả hai,  trở thành  vô  chọn  lựa. Điều  đó  nghĩa  là  bất kì  khi  nào có  nhị nguyên, đừng chọn lựa, bỏ mọi chọn lựa. Hiểu điều này thêm chút nữa, bởi vì chính vấn đề này đưa người ta đi rất sâu. Bất kì khi  nào có khả  năng của hai - bất kì khi nào  ...!  Nếu bạn muốn an bình,  bạn sẽ tiếp tục bị mắc vào bất ổn. Điều này có chút khó  hiểu.  Chúng ta  có  thể hiểu được  tính  nhị  nguyên của  hạnh  phúc   và  bất  hạnh,  thành   công   và  thất  bại,  kính trọng và bất kính; nhưng tôi nói cả an bình  và bất ổn nữa. Nó là cùng  một sự vật, vấn đề nhị  nguyên.  Không  chỉ điều này: nếu bạn muốn giải thoát bạn sẽ cứ rơi vào tù túng  bởi vì nhị nguyên  là như nhau ở đây nữa, các cái đối lập đang đối diện với nhau  ở đây nữa; khả năng chọn lựa là như nhau. Cho nên một người nói người đó muốn giải thoát, người đó sẽ bị sập bẫy.

Giải thoát đến với người không  chọn lựa giữa những cái nhị  nguyên;  an  bình  thuộc  về  người  không   chọn  lựa  giữa những cái nhị nguyên  - người không yêu cầu an bình. Người nói, “An bình  hay rối loạn, tôi không  định chọn giữa hai thứ này” - người như vậy trở thành an bình. Hoa của tình yêu nở trong cuộc đời của người không chọn lựa yêu chống lại ghét, người nói,  “Tôi  không  muốn  cả yêu lẫn ghét, tôi dửng dưng với cả hai;  tôi  xin  được tha thứ cho cả hai,  tôi  không  muốnxen  vào  cái  nào  trong  hai  điều  này.”  Hoa  của  tình yêu  nở
trong cuộc đời của người như vậy.

Bất kì khi nào có nhị nguyên, bất kì khi nào có vikalpa - tuỳ chọn - bất kì khi  nào có khả năng chọn lựa, đừng chọn. Nhưng chúng  ta bao giờ cũng chọn! Và  chúng ta không  có khả  năng  hiểu  được  rằng  chọn  lựa  của  chúng   ta  chính  là vướng mắc. Khi  bạn chọn hạnh phúc, bạn cũng đã chọn bất hạnh rồi, bất hạnh đã tới rồi, bất hạnh cũng đã bước vào cửa nhà bạn rồi. Tại sao?

Hiểu quá  trình này đi. Tôi  ham muốn hạnh phúc - ham muốn này ngụ ý nhiều điều. Một, nó ngụ ý rằng bây giờ tôi bất hạnh. Chỉ người  bất hạnh mới muốn  hạnh phúc.  Tại sao người hạnh phúc  ham muốn hạnh phúc?  Chúng ta chỉ đòi hỏi cái mà chúng  ta không  có, chúng  ta không  đòi hỏi cái chúng  ta đã có. Đó là lí do tại sao không ai đòi hỏi bất hạnh, bởi vì mọi người đều đã có nó.  Người ta đòi hỏi  hạnh phúc  bởi vì người ta không  có nó. Cho nên ngày bạn nói bạn muốn hạnh phúc ít nhất bạn đã làm một điều rõ ràng - rằng bạn đang bất hạnh.

Thứ  hai  là,  với bất kì hạnh phúc  nào bạn đang đòi hỏi, nếu bạn  không  đạt được  nó,  bạn sẽ trượt sâu  thêm  vào  bất hạnh - và không có gì đảm bảo đạt được  hạnh phúc  này. Và nếu bạn quả có  đạt được  nó,  dầu vậy bạn vẫn sẽ trượt vào trong bất hạnh bởi vì bây giờ bạn đã đi tới biết bao nhiêu  mơ ước bạn đã dựng lên xung  quanh nó mà chẳng cái nào trong chúng được đáp ứng.

Mọi hạnh phúc  đều dường như ở xa xa,  trong tương lai, nhưng khi bạn tới gần hơn nó biến mất. Chừng nào  mà hạnh phúc còn  chưa  là của bạn, nó  còn là hạnh phúc;  khi  nó  trở thành của bạn, nó biến thành bất hạnh. Hạnh phúc  là ở nơi xa xa. Hạnh  phúc  không  có trong  các vật,  nó  ở  trong  khoảngcách, nó ở trong hi vọng của bạn, nó ở trong chờ đợi của bạn. Khi nó tới, hay khi  nó  tới gần hơn, nó bắt đầu biến mất, và ngay lúc nó ở trong tay bạn, nó trở thành bất hạnh.

Không hạnh phúc  không  bất hạnh nào là có cố hữu trong bất kì  cái gì.  Khoảng  cách  càng  lớn, hạnh phúc  dường như càng lớn; khi  nó  lại gần hơn, bất hạnh lớn hơn. Đây là  cái bẫy rất phức tạp. Bất kì cái gì chúng ta đem lại gần, bất hạnh bắt đầu tràn  lan ra từ nó. Chúng ta càng  đòi hỏi hạnh phúc...  Một, bạn sẽ không  nhận  được nó,  bởi vì  chẳng có gì  được nhận bằng việc đòi hỏi; và khi bạn không  nhận được nó, bạn sẽ thất vọng. Hai,  cho dù bạn có nhận được nó,  bạn cũng sẽ đương đầu với thất bại, và trống rỗng sẽ bao quanh bạn, rằng mọi nỗ  lực của  bạn  đã  biến  thành vô  tích sự, không  có  gì thực sự được đạt tới; người ta hối hả, lao động vất vả và tất cả những cái nhận được là như thế này  sao? Cái dường như lấp lánh thế từ khoảng cách xa...  Bất kì âm nhạc nào nghe  từ xa đều có vẻ tinh tú.Nếu bạn chọn lựa bạn sẽ trở nên dính líu trong thế gian. Thế gian  là trong  chọn lựa, giải thoát  là trong  vô chọn lựa. Chỉ đừng  chọn  thôi!  Khi hạnh phúc  đến, chấp nhận nó;  khi bất hạnh đến, chấp  nhận  nó. Nhưng  đừng có  chọn lựa nào bên trong đó rằng, “Tôi muốn cái này.” Người không  đưa ra bất kì nhu  cầu nào trong thế giới này sẽ trở thành tự do với thế giới này.  Để điều này chìm sâu hơn một chút vào bạn đi. Người không  yêu  cầu điều gì từ thế giới này  không  thể  bị mắc bẫy bởi thế giới. Nếu bạn yêu  cầu bất kì điều gì từ thế giới  này,  bạn sẽ bị  mắc  bẫy.  Nếu  bạn nhận được  điều bạn yêu cầu từ thế giới, bạn bị mắc bẫy. Nếu bạn không  nhận nó, thế nữa bạn cũng bị mắc bẫy. Bạn bị mắc bẫy bởi chính việc hỏi; điều  đó không  liên quan  đến việc  được  nó  hay  không được nó.Người  câu  cá gắn mồi vào  lưỡi câu.  Chỉ  với điều đó cá sẽ thấy  an toàn với lưỡi câu mà  thường nó  không  há  mồm chút nào.  Cá  há  mồm  là  bị  mắc  câu.  Cá  há  mồm  vì  mồi; không cá  nào  ngu  đần  há  mồm  vì  lưỡi  câu.  Mọi  cá  sẽ  há mồm vì mồi, và đó là lí do tại sao người câu  cá chỉ ngồi đợi sau khi thả cần câu xuống nước. Cá bị mắc bẫy bởi mồi.

Mọi  người  đều  muốn  hạnh  phúc,   và  lưỡi  câu  của  bất hạnh  đi  ra  từ  hạnh  phúc.   Mọi  người  đều  ham  muốn  kính trọng, và lưỡi câu của bất kính xuất hiện ra từ chính sự kính trọng. Mọi người đều muốn được an bình, và chính an bình trở thành   rối  loạn.  Nghĩ  về  con  cá  không   chọn  lựa  cái  gì trong hai điều - mồi và lưỡi câu; nó chỉ dửng  dưng bơi qua mồi này. Không thể nào bắt được con cá này.

Sống  trong thế  giới  giống  như  con cá  này  không  chọn lựa, không  đòi hỏi gì.  Thế thì  không  thể có tù túng cho bạn được, bạn không  thể bị mắc bẫy được.

Trở thành sannyasin có nghĩa  là từ bỏ mọi chọn lựa các tuỳ  chọn. Cho  nên nhớ lấy, tính chất sannyas không phải là chọn lựa chống lại thế giới. Và những người đã cho  sannyas ý nghĩa chống lại thế giới sẽ vẫn còn bị vướng mắc trong  thế giới.

Có những  người nói, “Sannyas là chống lại thế giới; và chúng tôi đang trong  thế giới - làm sao chúng tôi có thể nhận tính chất sannyas được? Chúng tôi sẽ nhận tính  chất sannyas khi chúng tôi từ bỏ thế giới này.” Sannyas của họ cũng là nhị nguyên. Sannyas và thế giới đối  với  họ là hai  phía,  đối lập. Họ nói  rằng nếu họ chọn thế giới,  làm  sao  họ có  thể chọn tính chất sannyas  được? Hay  nếu họ chọn tính  chất sannyas, làm sao  họ cũng có  thể chọn thế giới  được? Nếu  tính chất sannyas là nhị nguyên,  thế thì mọi ý nghĩa  của sannyas  đều mất.  Chính nghĩa  của sannyas là trở thành bất nhị.  Bây giờchúng ta không  chọn lựa! Bất kì cái gì xảy ra đều được chấp nhận, cái gì không  xảy ra là không  được  yêu  cầu. Trạng thái con  người  như  thế  là  sannyas.  Thế  thì  bạn  có  thể  là  một sannyasin  ở  bất  kì  đâu.  Thế  thì  sannyas  là  trạng  thái  con người, không  phải là một chọn lựa phương án.

Bản kinh  này nói:

Do đó, hỡi người hồn nhiên! tỉnh thức để tránh tất cả
chọn lựa nhị nguyên.

Tỉnh  thức chỉ xảy ra khi người ta trở nên tránh mọi chọn lựa trong nhị nguyên:

Khi người ta thấy linh hồn bất nhị qua chứng ngộ nirvikalpa - tỉnh thức vô chọn lựa - đó là khoảnh khắc cái nút dốt nát trong tim tan biến hoàn toàn.

Có  hai  kiểu  tỉnh  thức.  Một  là  savikalpa  samadhi, tỉnh thức  có  chọn  lựa.  Đó  là  tỉnh  thức  nhân   danh.  Savikalpa samadhi - tỉnh thức có chọn lựa - nghĩa là ai đó chọn trở nên an bình. Hiểu điều này cho đúng.

Thường đây là  điều mọi  người chọn lựa trước hết. Khi người ta quá  bị tổn thương bởi thế giới họ trở nên  rối trí, bất ổn và thế rồi họ  nghĩ  đạt tới an bình qua thiền. Họ chọn an bình chống lại rối loạn.  Họ  bắt đầu tìm an  bình qua  thiền, nhưng sâu bên trong  an bình  này vẫn còn che giấu khuôn  mặt của bất ổn. Phương án đó bao  giờ cũng hiện diện đấy, bởi vì ngay chỗ  đầu tiên bạn đã  chọn an  bình chống  lại  rối loạn. Bạn không  thể tự do với cái đối lập của cái bạn đã chọn; nó sẽ vẫn còn hiện diện. Nhiều nhất điều có thể xảy ra là ở chỗ phía  bạn đã  chọn có thể trèo  lên  đỉnh  còn  phía  bạn  không chọn có thể vẫn còn tại đáy - nhưng nó không  thể bị phá huỷ.Chọn  lựa không  bao  giờ có thể đưa người ta ra khỏi nhị nguyên; nhị nguyên  vẫn còn  đó. Bạn có thể chọn, nhưng bởi vì chính sự kiện chọn lựa đó cái đối lập của nó vẫn còn hiện diện. Cho nên bạn thậm chí có thể trở nên an bình, nhưng an bình của bạn sẽ chỉ trên bề mặt. Việc an bình của bạn sẽ chỉ trên  bề mặt và rối loạn sẽ vẫn còn ẩn kín  bên trong.  Và  bạn bao giờ cũng sẽ sợ hãi rối loạn bùng  phát vào  bất kì khoảnh khắc nào. Hạt mầm của rối loạn vẫn còn đấy và nỗi sợ việc nhú ra của nó ra cũng sẽ vẫn còn.Đây là lí do tại sao  mọi người chạy khỏi thế giới, bởi vì trong  thế  giới họ sợ rối loạn vẫn đang còn ẩn kín  bên  trong  họ, điều rất có thể bùng  phát  vào bất kì khoảnh khắc nào nếu ai đó gợi nó ra một chút. Người trốn chạy hướng về rừng sâu không phải là chạy khỏi  bạn  đâu, người đó đang chạy khỏi rối  loạn  ẩn  kín  bên  trong  bản  thân  mình.   Nếu  người  đó dường như chạy xa khỏi bạn, đấy chỉ là vì nỗi sợ rằng bạn có thể khơi ra tầng rối loạn bên trong của người đó. Chồng trốn vào rừng sâu  không  phải là để  trốn khỏi vợ mình  mà  là để trốn  khỏi vô dục mà người đó đã áp đặt lên bản thân mình.  Dục tính vẫn còn ẩn náu bên trong người đó, bởi vì bất kì ai hiểu về vô dục là  chống lại dục tính  đều không  thể được  tự do với hạt mầm của dục tính. Người chọn lựa sẽ vẫn còn bị buộc vào cái đối lập.

Chính ý nghĩa  của chọn lựa là ở chỗ chúng  ta đang chọn chống lại cái gì đó. Và bất kì cái gì chúng ta đã chọn chống lại sẽ tiếp tục theo đuổi chúng ta. Bất kì cái gì chúng ta đã bố trí trên bề mặt, phía dưới nó vẫn hiện diện cái  chống lại cái chúng ta đã chọn - bởi vì cái  đó nữa cũng là một phần của nó.

Thực ra chúng ta đã phân chia cuộc sống ra làm hai phần

- một phần chúng  ta đã chọn, phần kia chúng  ta không  chọn -trong  khi  chúng  cả hai là những phần toàn vẹn. Phần chúng  ta không chọn sẽ đi đâu? Nó vẫn còn lại với chúng ta. Và thế rồi bạn sẽ sợ rằng nếu bạn ở cùng  với mọi người, nếu bạn có gia đình, có doanh nghiệp,  và ở trong  chợ, phần đang ẩn kín trong bạn sẽ bật ra ngay khi  ai đó hơi mò vào. Do  đó, chạy đi! Chạy thật  xa  tới chỗ  không  ai  có  thể làm  cho  bạn thấy điều đang ẩn kín bên trong. Nhưng điều đó sẽ không phá huỷ nó.  Người  ta  có  thể  sống  trên  Himalaya  hàng  nghìn  năm, nhưng ngày người đó quay lại chợ người đó sẽ thấy rằng cả nghìn  năm đó đã bị  phí  hoài.  Phố chợ lại sẽ gợi ra  điều bị giấu kín bên trong và nó sẽ đi ra chỗ trống.

Tỉnh  thức  chọn  lựa  nghĩa  là  bạn  đã  trở  thành  im  lặng bằng chọn lựa.

Tỉnh  thức vô chọn lựa nghĩa  là bạn đã vứt bỏ mọi chọn lựa. Chỉ tỉnh  thức vô chọn lựa - điều có nghĩa  là bạn không  phân chia mọi sự vật thành hai phần - là tỉnh  thức. Tỉnh  thức có  chọn  lựa  không   gì  khác  hơn  là  lừa  dối  về  tỉnh   thức. Nhưng  người  ta  trước  hết  đến  với  tỉnh  thức  có  chọn  lựa; người ta chọn sannyas vì bị thất vọng bởi thế giới. Điều đó là tự nhiên,  vì  bị  đau khổ bởi thế giới mà  người  ta  chọn  tính chất sannyas.

Điều thứ hai sẽ xảy ra chỉ  khi  người ta trở nên  mệt mỏi vì tính chất sannyas, khi người ta sẽ kinh  nghiệm  rằng giống như bất kì hai  điều đối lập nào,  sannyas  và thế giới cũng là hai phần  của  cùng  một  bản  giao  hưởng.  Cái  ngày  mà  mà người ta sẽ vứt bỏ chọn lựa  là như vậy. Ngày  đó   sannyas thực sẽ nở hoa.  Ngày đó người ta sẽ  không chọn lựa. Ngày  đó người ta sẽ vứt bỏ chọn lựa như vậy. Ngày đó người ta sẽ hiểu, “Trong chọn lựa là thế giới, và  do  đó tôi không  chọn thêm nữa. Bây  giờ bất kì cái gì xảy ra, tôi chấp nhận nó; bất kì cái gì không  xảy ra, tôi không  bận tâm  về nó.  Bây  giờ tôisẵn lòng  - trong bất kì cách  thức nào sự tồn tại chăm nom  tới tôi, tôi đều sẵn lòng... Bây giờ không  còn tiếng nói của tôi về bất kì cái gì ngược với sự tồn tại. Bây  giờ nếu bất hạnh tới, điều đúng đang xảy  ra.  Nếu hạnh phúc  tới, điều đúng đang xảy ra. Bây  giờ tôi không tách bản thân mình và nói rằng nó phải xảy ra chỉ theo cách nào đó. Bây giờ tôi không  có mong  đợi, đòi  hỏi  và  phàn  nàn  của  riêng  tôi.  Tôi  đã  từ bỏ  phàn nàn.”

Cái  ngày người ta từ bỏ phàn nàn tỉnh  thức vô chọn lựa xảy ra. Ngày  đó sẽ không  còn tù túng cho bạn trong thế giới này. Cho  dù toàn bộ thế giới trở thành giam  cầm và nó thiết chặt bản thân nó  xung  quanh  cơ thể bạn tựa như  con  bạch tuộc, sẽ không  có tù túng,  bởi vì bạn chấp nhận  cả điều ấy; nó là được.

Nếu  ai đó  đặt  cùm vào  tay tôi, nhớ  cái  cùm  đó  không  phải là  xiềng  xích bởi vì người đặt nó vào tay tôi tin nó  là vậy; nó là tù túng chỉ nếu tôi tin nó là tù túng. Nó có thể là tù túng chỉ nếu tôi tin nó là như vậy - điều đó tất cả tuỳ thuộc vào niềm tin của tôi.  Tôi  có  thể  đưa tay  ra  và  yêu cầu đặt cùm vào tay tôi.

Có một biến cố rất thú vị và đẹp đẽ trong cuộc đời  của Ramakrishna. Từ ngay tuổi thơ Ramakrishna  đã là người có tâm trí hướng về điều thiêng liêng. Cậu bé khó về được nhà nếu phải đi ngang qua  ngôi  đền. Nó sẽ nhảy múa ở đó, nằm dài  trên  bậc  thềm  ngôi  đền,  và  nếu  ai  đó  thốt  ra  tên  của Rama, nó sẽ vào trạng thái kiểu như mê.  Cho nên mọi người trong gia đình đều nghĩ  rằng đứa trẻ này sẽ không  sống được cuộc sống trần tục, không  có hi vọng nào như thế cả.

Tuy nhiên,  trách  nhiệm của bố mẹ là khi cậu bé đến tuổi phải hỏi nó liệu nó có muốn lấy vợ không. Họ hỏi cậu thanh niên, “Rama” - tên thật, tên cúng cơm của cậu là Gadadhar  -“con  sẽ lấy vợ chứ?”  Họ cứ tưởng rằng Ramakrishna sẽ từ chối. Nhưng Ramakrishna sung  sướng với câu hỏi đó và nói, “Lấy vợ là gì và nó giống cái gì vậy? Con chắc chắn sẽ làm điều đó!” Bố mẹ sửng sốt giật lùi. Họ cứ tưởng rằng đứa con mang bản tính của một sannyasin và rằng nó sẽ không  muốn lấy vợ, nhưng cái gì thế này?  Họ bắt đầu đi tìm cô dâu.

Một cô dâu  được  chọn; cô ta thật trẻ theo  độ tuổi, cô ấy còn trẻ  hơn Ramakrishna tám đến mười  tuổi. Ramakrishna tới gặp cô gái và mọi người trong  gia đình cũng đi cùng.  Mẹ Ramakrishna đã đặt ba ru pi trong túi  cậu để phòng  khi  cậu cần tới cho  việc gì đó, mặc dầu làng  của cô dâu cũng không  xa lắm. Ramakrishna  được cho mặc quần áo mới và tề chỉnh  cho cơ hội này. Khi tới làng cô dâu, cậu thấy cô gái; cô ấy rất đáng yêu. Ramakrishna đặt ba đồng ru pi lên chân  cô gái  và chạm vào chân cô. Mọi người thấy điều đó xảy ra đều rất lấy làm bối  rối  và  nói,  “Cháu điên hay sao? Cô  ấy sắp làm vợ cháu, mà cháu chạm chân  cô ấy! Mà tại sao cháu  đã đưa cho cô ấy ba đồng ru pi kia?”

Ramkrishna nói,  “Cô ấy trông đáng yêu như mẹ cháu.” Ramakrishna chỉ  biết một tình  yêu, tình yêu của người mẹ. Cậu ta nói, “Cô ấy đáng yêu đến thế, hệt như mẹ cháu!  Cháu  sẽ gọi cô ấy là ‘mẹ’. Có gì khác  biệt nếu cô ấy cũng là người vợ?”

Sau  này  khi  họ  đã  cưới  nhau,  nhưng  Ramakrishna  bao giờ cũng gọi Sharda là ‘Mẹ’ và ông ấy vẫn tiếp tục chạm vào chân cô ấy. Và  khi  ngày  kỉ  niệm nữ thần đức mẹ  Kali  tới, Ramakrishna sẽ đặt Sharda lên ngai và thờ cô ấy. Ông ấy sẽ nói, “Khi có một người mẹ sống, cần gì thần tượng.” Có  vợ không phải là tù túng;  ông ấy không bao giờ nhìn  cô ấy như tù túng.  Ông ấy chìa tay ra và nhận lấy cái cùm.

Mọi thứ đều phụ thuộc  vào thái độ của bạn. Bất hạnh làbất hạnh bởi vì bạn bác  bỏ nó và bạn ham  muốn hạnh phúc.  Bất hạnh là vì bạn ham muốn cái đối lập của nó, bằng không  bất hạnh là gì? Bất hạnh bị che giấu trong  đòi hỏi của bạn về cái đối lập. Bất ổn là gì? Bất ổn là vì bạn ham  muốn an bình. Thế giới của chúng  ta nằm trong chọn lựa của chúng  ta.

Kinh này nói: Bất kì ai trở thành vô chọn  lựa đều  thấy linh hồn bất nhị  bởi vì người không  chọn lựa trong  thế giới bên ngoài   -  không hạnh  phúc  không   bất  hạnh,  không   yêu không ghét,  không thế giới không  giải thoát, không  vật chất không Thượng đế - người  đơn giản không  chọn  lựa, người mà mọi  chọn lựa đã dừng lại, người  đó lập tức đạt tới bên trong bản thân mình.

Người  đạt tới vô chọn lựa thấy được  linh  hồn, và thế thì cái nút dốt nát trong  tim hoàn toàn bị phá huỷ.

Củng cố cái ta, vứt bỏ cái ngã, vân vân, tồn tại cùng dửng dưng với chúng,  như bình và quần áo, vân vân.

Hiểu từ udasin  này đi, dửng dưng. Udasin,  dửng dưng, không có  nghĩa  là udas,  buồn. Udasin nghĩa  là sống không  bận tâm,  sống  không  mục đích. Từ udasin đã gây nhiều  tai hại. Có  một  phái  những  sannyasin dửng  dưng,  họ  vẫn còn trong  cái  buồn  tự  áp  đặt  bởi  vì  họ  nghĩ   udasinata,   dửng dưng, nghĩa là udasi, buồn.

Dửng dưng không  có liên quan gì tới buồn; mối quan hệ chỉ  ở  âm  thanh  của  các  từ. Dửng  dưng  nghĩa  là,  “Tôi  giữ không  chọn  lựa.  Bất  kì  cái  gì  xảy  ra,  để  cho  nó  xảy  ra. Không phải là udasi, buồn, mà  là udasinata, dửng dưng. Tất cả đều tốt, bất kì cái gì xảy ra cũng đều tốt cả.” Cũng tựa như người ta sống trong  một ngôi  nhà  - thí dụ lấy trong kinh  này là bình,  quần áo,  của cải, vân  vân trong  ngôi nhà  - và người ta cứ đi vào đi ra thoải mái  trong nhà. Nếu cái bình nằm đâuđó nó nằm ở đâu đó, người ta không  cần chú  ý tới nó. Nếu quần áo đang treo trong nhà,  chúng cứ việc treo ở đó; người ta đi qua những thứ đó, người ta không  cần để ý đặc biệt đến chúng.

Tương tự, bên trong  chúng ta bản ngã của chúng  ta treo đó, cùng với bất hạnh, hạnh phúc,  đau khổ và lo âu, kí ức về hạnh phúc  và bất hạnh - tất cả chúng  đều nằm đó bên trong  ta. Những thứ này  giống như đồ vật trong nhà  - bình,  xoong nồi, quần áo,  vân vân. Đi qua chúng  theo cách  tất cả đều tốt đẹp; bất kì cái gì có đó đều tốt. Không cần để ý đến chúng, không cần chọn lựa từ chúng, không  cần bị hấp dẫn vào điều này và bị đẩy ra từ điều khác - đấy là ý nghĩa của dửng dưng.

Người dửng dưng rất vui nhộn, không  buồn. Nhưng nhớ trong  tâm  ý nghĩa  của vui nhộn. Vui nhộn  nghĩa  là bây  giờ không có gì  quấy rối người đó, và do đó đoá hoa  bên trong bắt đầu nở; bây giờ  không  cái  gì làm  bận tâm người đó, do đó người đó còn trong phúc lạc bên trong  bản thân mình.

Nếu bạn buộc áp đặt buồn lên chính mình,  bạn sẽ không  bao giờ  có khả năng vui nhộn được.  Người ta phải trở nên dửng dưng. Thử điều đó bằng cách thực nghiệm...

Bạn đang bước đi trên đường: quyết  định vẫn còn dửng dưng với  mọi thứ bạn bắt gặp trong năm phút. Thế thì ngôi nhà nào đẹp, ngôi  nhà  nào không  đẹp, tất cả đều như nhau. Thế thì bất kì ai đi ngang  qua  - dù  người ấy là giầu có hay nghèo khó,  người ấy là người đáng kính hay bất hảo, người ấy là người lãnh đạo chính trị hay kẻ cắp - dù người ấy là bất kì  ai,  bạn  không   liên  quan  gì  tới  điều  đó.  Đàn  bà  đẹp  đi ngang qua,  đàn ông  đẹp trai đi ngang qua,  bộ quần áo của ai đó  thanh nhã  - bạn không  quan  tâm  tới cái  gì trong  những chuyện này.  Bước đi trên đường  trong  năm phút  dường như nó là trống rỗng  toàn bộ, hoặc bạn đi qua  khu  rừng rậm vàkhông  có gì  hấp dẫn bạn. Thử  điều này đi - vẫn còn dửng dưng - và bạn sẽ lập tức để ý rằng con đường đã mất hết mọi nghĩa. Nghĩa của nó là trong  gắn bó bên trong của bạn.Trong  một kí sự Vidyasagar  đã viết ông  ấy đã nói  rằng một buổi tối ông ấy đi dạo và đã thấy một quí ông Mô ha mét giáo đang bước phía  trước mình.  Ông  này nữa ngày nào cũng đi  dạo.  Bỗng  nhiên  một  người  hầu  chạy  tới  -  Vidyasagar đang bước ngay đằng sau  - và  nói  với ông  bạn Mô  ha  mét giáo, “Thưa ông Sahib! Nhà  ông bị cháy, xin ông về nhanh.” Mir Sahib đáp, "Tôi đang về đây." Nhưng ông ta vẫn bước đi theo nhịp  cũ; cùng chuyển động chân,  cùng  các  bước  thong  thả - không  có gì thay đổi trong  ông  ta. Nghe tin  cháy nhà, ngay cả tốc độ đi của Vidyasagar cũng thay đổi, nhịp thở của ông ấy  trở  nên  nhanh  hơn.  Nhưng  Mir  Sahib  vẫn  tiếp  tục bước theo cùng cách  dửng dưng.

Người  hầu cảm thấy phân  vân,  người đó lại nói  to hơn một chút, “Ông không  nghe  thấy à? Nhà ông cháy đấy!” Mir Sahib nói, “Tôi  đã nghe  rồi,” và ông  ta lại tiếp tục bước theo cùng cách thức hờ hững.

Vidyasagar đi lên trước và  nói,  “Ông  đang làm gì vậy? Ông có hiểu điều người hầu nói không, rằng nhà ông bị cháy đấy?” Mir Sahib  nói với Vidyasagar, “Được thôi,  nhưng tôi làm được  gì bây giờ  sau  khi nhà bị  cháy? Tại sao  tôi  phải làm hỏng cuộc đi dạo của mình? Và tôi có một cơ hội này - nếu tôi có thể tiến hành cuộc đi dạo không bị ngăn cản bởi sự kiện nhà tôi cháy, tôi sẽ có hương vị của dừng  dưng. Ngôi nhà đang cháy, được  rồi, nhưng tôi  sẽ bước theo  cùng  cách như tôi đã bước trước khi ngôi  nhà bị cháy. Nếu tôi đổi dáng đi dù chỉ hơi chút, đó sẽ là thay đổi trong  tâm  thức tôi...  cho nên điều    đó  là  ổn  thoả.”  Và  Mir  Sahib  vẫn tiếp  tục bước theo cùng  cách.Vidyasagar  đã viết thêm rằng ông  ấy và  người hầu của ông Sahib chạy về phía  ngôi nhà cháy, bỏ mặc ông Sahib với việc đi dạo của ông ấy. “Chúng tôi  thấy rất khó chịu  và khi tới nhà  chúng tôi đã giúp  dập  tắt ngọn lửa.” Và  Vidyasagar nói  ông  ấy  không   thể  nào  ngủ  ngon  được  đêm  hôm  đó. Nhưng với  thái  độ bình  thản của Mir  Sahib  mà  ông  ấy đã thấy ngày hôm đó, rất rõ ràng là Mir  Sahib  phải ngủ an bình đêm ấy nữa. Đã có khác biệt nào  ở đấy? Một người có bước đi không  khác biệt - làm sao có thể có  khác  biệt nào trong giấc ngủ của ông ấy được?Dửng dưng nghĩa  là thái độ trung  lập. Bất kì cái gì đang xảy ra cũng đều được,  đều được  chấp nhận; có trạng thái của như vậy, không có chọn lựa bất kì kiểu nào. Bất ổn không  bị sinh ra bởi sự kiện rằng  ngôi  nhà  bị cháy. Cố hiểu điều đó: bất ổn sinh ra bởi mong  đợi rằng, “Nhà  mình  đáng không  bị cháy  được.”  Có  mong   đợi  ẩn  kín  rằng  nhà  của  bạn  phải không bị cháy. Bạn thậm chí có thể không  biết về nó,  nó bị giấu  kín trong  tâm  trí  vô  thức rằng nhà  bạn phải  không  bị cháy. Cho nên khi  ngôi  nhà  bị cháy, mong  đợi bên  trong đó bị tan tành  và điều đó làm  đảo lộn bước đi của bạn, điều đó làm đảo lộn tâm thức của bạn. Nhưng những người không  có mong  đợi  về  bất  kì  loại  nào,  và  bất  kì  điều  gì  xảy  ra  họ không có thái độ và sự nhất quyết chống lại nó, tâm thức của họ không  bị đảo lộn. Sự không  dao động  của tâm  thức này chính là udasinata, dửng dưng.

Mọi danh hiệu - từ Brahma, đấng sáng  tạo, tới tảng đá - đều là giả. Do đó, được bắt rễ chỉ trong linh hồn, thấy linh hồn riêng của ông ở mọi nơi.

Mọi chức vụ, mọi danh hiệu và mọi danh  tiếng đều là giả

và  nhân   tạo.  Dù  đấy  là  tảng  đá  nằm  trên   vệ  đường  haythượng đế được chúng  ta đặt lên trời, tất cả đều vô dụng.

Vẫn còn chú ý chỉ  tới cái một không  là giả, vẫn còn bị cuốn hút vào  một mình  việc chứng kiến đó. Cho  nên cho  dù bạn là tảng đá, vẫn còn bị hấp thu vào trong cùng  việc chứng kiến, và  cho dù  bạn  là Brahman, đấng  sáng  tạo, vẫn còn  bị cuốn  hút  vào  trong  cùng  việc  chứng  kiến.  Thế  thì  không  chọn lựa sẽ là cần giữa việc trở thành tảng đá hay Brahman, bởi vì việc chứng kiến là một và như nhau. Nếu bạn nghèo, vẫn còn bị cuốn hút  vào trong  việc chứng  kiến;  nếu bạn trở nên giầu, vẫn còn bị cuốn hút  vào  việc chứng kiến.  Thế thì nghèo khó  và  giầu  có  sẽ không  tạo khác  biệt nào cho bạn, bởi  vì  bên  trong   bạn  cùng   dòng   suối  chứng  kiến  sẽ  tuôn chảy.

Mọi  danh  hiệu  đều  vô  tích  sự.  Tất  cả  những  cái  được nhận từ bên ngoài  đều vô tích sự. Chỉ cái được  đạt tới từ bên trong là  có  nghĩa. Nhưng  không   cái  gì  khác  hơn  tâm  thức chứng kiến được đạt tới từ bên trong.  Trong  mọi hoàn  cảnh, trong mọi tình huống, cứ thấy linh hồn cư trú bên trong.

Bản thân tôi là Brahman - đấng sáng  tạo; bản thân tôi là Vishnu - đấng duy trì; bản thân tôi là Shiva -đấng huỷ diệt; bản thân tôi là Indra - thủ lĩnh của tất cả các thần; bản thân tôi là vũ trụ này, và bản thân tôi là tất cả. Không có gì khác hơn bản thân tôi.

Cùng  một thái độ kaivalya - người kinh  nghiệm tâm thức này, người biết về việc chứng kiến này, ‘người kia’ biến mất khỏi người đó. Người kia không  còn  có đó, chỉ tôi hiện hữu; mọi thứ đều là sự mở rộng riêng của tôi.  Bởi vì cái ngày tôi đi tới biết tâm  thức của riêng mình,  tôi cũng đi tới biết rằng tâm  thức  của  bạn  không   tách  biệt  với  tâm   thức  của  tôi.Chừng nào tôi chỉ biết thân thể tôi, bạn là tách biệt với tôi, bởi vì thân thể tôi là tách biệt và thân thể bạn là tách biệt.

Hiểu  điều đó theo  cách  này. Có  một chiếc đèn đất đang cháy, có một chiếc đèn bạc khác  đang cháy, và có một chiếc đèn vàng thứ ba đang cháy.  Bây  giờ nếu cả ba chiếc đèn này nhìn  vào  thân  thể  chúng,  bằng  đất  sét,  bằng  bạc  và  bằng vàng, thế thì cả ba chúng  là khác nhau. Chiếc đèn bạc sẽ nhìn xuống chiếc đèn đất và chiếc đèn vàng nhìn xuống chiếc đèn bạc và chiếc đèn đất.  Nhưng bất kì một trong  ba  chiếc  đèn này đều kinh nghiệm  ngọn lửa - “Ta là ngọn lửa” - chiếc đèn đó liệu có thể  nói  với các  chiếc  đèn khác, “Bạn khác  tôi!” được  không? Không, bởi vì bây giờ nó sẽ thấy những chiếc đèn khác như ngọn lửa nữa. Bây  giờ với cái đèn này thân thể đã trở thành  vô nghĩa, dù chúng  bằng đất sét, bạc hay vàng. Bây giờ  chỉ  có ngọn lửa là  còn  có ý nghĩa,  mà  đấy không phải là  đất  sét,  không   phải  bạc,  không  phải  vàng,  chỉ  đơn thuần là ngọn lửa. Với chiếc đèn đã kinh nghiệm rằng nó là ngọn lửa, mọi chiếc đèn của thế giới cũng đều trở thành một với nó: “Bây giờ ở đâu có lửa, đấy là tôi.”

Chừng nào  chúng ta nhìn thân  thể, chúng ta là tách  biệt. Nhưng khi chúng ta đã thấy nhân chứng bên trong, chính là ngọn lửa vĩnh  hằng của mình, tất cả chúng  ta đều trở thành một và không  tách rời. Thế thì nhân chứng ẩn bên trong  con chim đang bay gần cây  kia,  cái đó nữa cũng là tôi.  Và  nhân chứng ẩn bên trong  Brahman, đấng sáng tạo thế giới và đấng kiểm soát thế giới, cái  đó nữa cũng là tôi.  Thế  thì  người ăn xin trên phố cũng là tôi và hoàng đế ngồi trên ngai vàng cũng là tôi.  Một  khi  kinh  nghiệm  về  ngọn  lửa bên  trong đã  bắt đầu, hình  dạng trở thành  vô nghĩa;  thế thì thân thể, vật chất, trở thành vô nghĩa, chỉ có ngọn lửa trở nên có nghĩa.

Một điều thú vị nữa là ở chỗ dù chiếc đèn được làm bằngđất sét  hay bằng vàng, không  có  khác  biệt trong  ngọn lửa. Liệu cái  đèn đất có ngọn lửa đất còn đèn vàng có ngọn lửa vàng không? Không, không  có khác  biệt - ngọn lửa là ngọn lửa, như nhau  ở mọi nơi. Thân thể không tạo ra khác  biệt cho ngọn lửa. Cùng  ngọn lửa chiếu sáng  trong người dốt nát nhất như trong  Phật. Nhưng  Phật biết  điều đó còn người dốt nát không biết.  Và  cái  gì  thực sự là  khác  biệt  trong việc  biết? Phật đã dừng bận tâm  về hình  dạng bên ngoài  của chiếc đèn và đã phát hiện ra ngọn lửa bên trong;  người dốt nát vẫn bị ảnh hưởng bởi hình dạng bên ngoài  - trong thân thể đất sét, bạc hay  vàng - và  còn  chưa có khả năng biết ngọn lửa bên trong. Nhưng ngọn lửa vẫn có đấy.

Đấy là cái ‘tôi’ trải rộng ra tất cả - việc nhận ra như vậy là adhyatma, tâm linh.

Có hai hay ba điều quan trọng cần nhắc tới. Ngay  ngày đầu tiên tôi đã yêu cầu bạn phải vẫn còn vui nhộn, hân hoan, hạnh phúc và tươi cười; cười hết mức có thể được - thậm chí không cần lí do nào. Nhưng một điều tôi đã chủ ý bỏ ra. Tôi đã không  yêu cầu bạn không  cười không  cần lí do nào trong  khi tôi đang nói. Phần này tôi đã chủ ý bỏ lại. Tôi muốn phát hiện ra ba hay bốn cái gọi là người thông minh, những người chắc chắn  phải  tới  đây  -  họ  sẽ  cười  ngay  cả  trong khi  tôi đang nói!  Và  do  cái cười của họ mà  họ sẽ mất đi việc hiểu điều tôi đang nói  và sẽ gây cản trở cho người khác nữa. Và suy luận của tôi không  phải là không đúng.

Ba hay  bốn người 'thông  minh'  đang ở đây - một hay hai người  trong  họ  tới  từ  Punjab.  Tôi  thường  nghe   nói  rằng những người ở Punjab có chút ít thông minh thêm, nhưng tôi chưa  bao  giờ  tin  vào  điều  đó.  Ngay  cả  bây  giờ  tôi  cũng không tin vào  điều đó, mặc  dầu  hai người  bạn Punjab  này đang cố gắng vất vả để  làm cho tôi tin  vào  điều đó! Đượcthôi,  nhưng  tôi  chưa  bao giờ nghĩ  rằng trong  nhóm  của họ hai hay ba người Gujaratis cũng làm cùng  điều đó! Không có hi  vọng  về  nhiều  thông   minh  từ  những  người  Gujaratis, nhưng họ vẫn ganh đua với người Punjab.

Thậm  chí  trong  ngu  si  cũng có  ganh đua!  Và  nhớ  lấy, bao giờ  cũng dễ dàng  đi tới cực đoan, nhưng vấn đề là duy trì ở giữa. Hoặc là mọi người sẽ ngồi đó giữ cho  khuôn  mặt và nét  mặt  như  xác  chết,  hoặc  họ  sẽ  bắt  đầu  diễn  đạt  vui nhộn một  cách  ngu  ngốc.  Điều  đó  nữa  cũng  không   là  vui nhộn.

Nếu bạn làm  âm thanh to mà không  có lí do gì trong  khi tôi đang nói, bạn không  có ý tưởng gì về điều bạn đang làm. Bạn chỉ đang hấp dẫn sự chú ý của mọi người, bảo họ rằng bạn cũng đang ở đây. Đấy không  phải là biểu hiện cho  khôn ngoan và nó sẽ không  ích lợi cho việc thiền của bạn theo bất kì cách nào. Khi tôi đang nói,  đấy là lúc nên trở nên im lặng và yên lặng, gạt sang  bên  mọi hoạt  động của tâm trí bạn để cho điều tôi đang  nói  có  thể  thấm nhuần  vào bạn.  Nếu  tôi đang nói điều gì đó còn bạn cười khanh  khách mà  không  có lí do gì, thế thì bất kì cái gì đi vào sẽ bị đẩy ra bởi sức mạnh của cái cười của bạn. Bạn ném nó ra. Cho  nên hành động có suy nghĩ một chút đi. Nếu bạn không  hành  động có suy nghĩ, bạn sẽ không  bao giờ có khả năng đi sâu hơn được.

Điều thứ hai:  hôm  qua tôi đã đưa ra một hướng dẫn rằng chỉ  trong  khi thiền  buổi sáng  bạn có thể cởi bỏ trang phục hoàn toàn nếu bạn cảm thấy thích điều đó - nó là hữu dụng. Nhưng nó không hữu dụng chút  nào trong buổi lễ kirtan buổi chiều, hát  và  múa  cầu  nguyện,  và thiền buổi đêm. Đối  với tôi, cả mặc quần áo lẫn ở trần đều không  có ý nghĩa  gì - chú ý đến điều đó. Nhiều lần điều đó bị hiểu sai. Nhiều lần người ta cảm thấy rằng có lẽ tôi đang nói  rằng nếu bạn ở trần, bạnđạt tới giải thoát.  Sự việc không  dễ dàng đến thế, bằng không  thì mọi chim  chóc và con  vật đã được  giải thoát hết tới giờ. Và nếu giải thoát chỉ bị ngăn cản bởi việc mặc quần áo,  thế thì chẳng có mấy  khó  khăn  trong việc làm  cho  toàn bộ thế giới được  giải thoát  bằng cách làm cho mọi người ở trần hết. Không, vấn đề không  dễ dàng  và không  rẻ rúng  đến thế đâu.

Khi  tôi  nói  rằng  trong  một  khoảnh  khắc  nào  đó  trong thiền,  nếu bạn cảm thấy rằng quần áo làm vướng víu  bạn - trong chuyển động của thân thể bạn, trong cách diễn đạt - bỏ quần áo đi; thế thì ở  trần sẽ có ích. Nhưng  có thể có vài kẻ ngu, thực ra có đấy ... Một số kẻ ngu  níu  bám  vào  quần áo, và một số kẻ ngu bắt đầu bám vào  việc ở trần. Họ nghĩ  rằng vì họ đang ở trần nên  không  có gì khác  phải được  làm. Cho nên tôi  thấy  có một  hay hai người, người  không  tiến  được bước nào về thiền, chỉ có  ngồi trần ra đấy - và  họ nghĩ  thế này là đủ.

Không cái gì sẽ xảy ra chỉ  bởi việc ở trần. Và tôi không  nhấn  mạnh vào việc ở trần - cả hai  việc nhấn mạnh là như nhau. Một số người nghĩ rằng nếu bạn vứt bỏ tất cả quần áo khỏi thân thể bạn, cuộc sống bạn bị kết thúc;  và một số nghĩ rằng nếu bạn vứt bỏ mọi quần áo, bạn đạt tới mọi điều - tâm trí của  họ  cũng gắn  giá  trị  lớn cho  việc  mặc  quần áo.  Hai kiểu này là tương tự nhau. Người được  che phủ bởi quần áo và sư  ở  trần -  họ  là  tương tự nhau,  tâm  trí  của  họ  là như nhau, không  có khác  biệt lớn giữa hai  kiểu này.  Cả hai  đều tin rằng quần áo là quan  trọng.

Tôi không  bảo bạn bỏ quần áo bởi vì với việc ở trần bạn sẽ đạt tới giải thoát.  Ở trần bạn đã vậy rồi - dưới quần áo bạn ở trần. Có khác biệt gì khi bạn ở trần không  quần áo hay bạn ở trần bên  trong  quần áo? Khi  tôi cho  phép bạn cởi quần áo, điều đó có nghĩa  là nếu và khi, trong lúc thiền, bạn cảm thấyhữu dụng của việc bỏ quần áo,  khi  năng lượng thân  thể bạn thức dậy,  khi năng lượng sinh học thức dậy do việc gõ  búa sâu từ việc thở của bạn và bạn cảm thấy rằng quần áo cản trở bạn theo  mọi cách, chỉ thế thì cởi quần áo ra; bằng không  thì không có ý nghĩa  gì khi làm  như thế. Và cũng không  cần cởi bỏ  quần  áo  chút  nào  vào  buổi  lễ  kirtan  buổi  chiều,  cũng không cần phải  làm  như  thế trong khi  thiền  buổi  đêm.  Và nếu bất kì ai  cứ khăng  khăng phải ở trần trong  buổi kirtan buổi chiều hay thiền  buổi đêm, chúng ta sẽ loại người đó ra khỏi đạo tràng.

Trong thiền sáng điều đó có cơ sở khoa  học. Khi thở sâu và năng lượng thân thể bắt đầu thức dậy mạnh mẽ, quần áo có thể tạo ra cản trở. Thế thì bỏ quần áo của bạn ra là tốt. Và thế rồi trong bước thứ hai  của việc thiền này, lúc  tôi đang bảo bạn bỏ mọi loại ức chế và đừng kìm hãm bất kì cái gì mà thân tâm  bạn cảm thấy  thích làm,  thế thì  nếu nó  cảm thấy thích cởi bỏ quần áo, làm vậy đi. Nhưng  không  có  nhu  cầu trong buổi kirtan hay trong  buổi thiền đêm.

Đừng làm  ở trần thành học thuyết; ở trần là phương sách thôi.

Điều thứ ba: một số sannyasin đàn ông và đàn bà phương Tây có thể tắm truồng tại giếng, thế rồi một số bạn Ấn Độ bu lại xem họ. Đừng  ngu  xuẩn  thế. Nếu bạn muốn tắm truồng, làm vậy đi. Nhưng khi ai đó khác  đang tắm truồng và bạn tới xem họ, bạn chỉ chứng tỏ thái độ bệnh hoạn và bị ức chế của mình mà thôi.

Có  hai  kiểu  người  điên. Một  kiểu người  điên được  tạo nên từ  những  người  muốn  xem  người  khác tắm truồng; và cũng có một kiểu người khác  muốn trưng bày mình ở truồng. Tâm lí học có những tên khác nhau  cho cái ốm yếu của tất cả những người điên này. Ở phương Tây có nhiều vụ đưa ra toàán chống lại những người như vậy, những người bỗng nhiên phô bày  bản thân  mình  ra cho ai đó. Họ được gọi là những người theo chủ nghĩa phô bày. Hai hay ba người bạn như vậy đã  tới  đây;  toàn  bộ  niềm vui  của  họ  dường  như  là  ở  chỗ người khác  nên nhìn  vào thân thể họ. Và thông  thường đây là những người  có thân thể chẳng đáng  xem. Nếu họ là người có thân thể đáng xem,  mọi người sẽ đến họ để chiêm ngưỡng thân thể  họ.  Những  người  có  thân  thể  không   đáng  xem là những người  đang  đứng  trần  giữa  đám  đông;  không   ai  tới xem họ cả, nhưng họ nghĩ  ít nhất theo  cách  này ai đó có thể xem họ. Những người như thế với bệnh hoạn như thế không  có lí do gì ở đây cả.

Và  rồi  có  một  số  người  tham  gia  vào  việc  xem  người khác ở truồng. Họ cũng bệnh hoạn nốt! Nếu bạn thích ai đó, nếu bạn đang yêu ai đó và có thân mật gần gũi đến thế, thế thì quần áo tự bỏ theo cách  riêng của chúng  và họ ở truồng. Nhưng trong  tình  yêu  đó  họ  không   cảm  thấy  ở  truồng, họ cảm thấy gần gũi hơn; chướng ngại của quần áo đã bị vứt bỏ. Nhưng chỉ tới và xem ai đó ở truồng mà  bạn không  có tình cảm thân thiết yêu thương là rất bẩn thỉu và hèn hạ và chỉ nói đến bệnh hoạn ẩn náu bên trong bạn.

Trong   khi  tôi   tới  đây,  trong   xe   tôi   còn  có  một   cô sannyasin người Anh, Vivek.  Khi ô tô dừng lại tại một góc, bốn hay năm kẻ đần tới và đứng cạnh xe. Tôi hỏi Vivek liệu ở Anh có kẻ đần lớn hơn những kẻ đang đứng ở đây không  hay họ cũng như  những  người này? Cô  ấy trả lời, “Hơi lớn hơn.” Tôi  không   nói  gì  nữa  với  cô  ấy,  bởi  vì  tôi  chỉ  đùa. Nhưng rồi hôm  qua tôi được  báo rằng mọi người đang tụ tập trong một đám đông gần giếng để xem  người tắm. Cho nên hôm nay tôi định nói với cô ấy rằng cô ấy lầm, khó mà tranh đua được với Ấn Độ; kẻ đần là lớn hơn ở Ấn Độ.Điều thứ tư: sau ba mươi phút thiền, khi tôi yêu cầu bạn yên tĩnh, im lặng, thế thì nếu bạn không  có khả năng trở nên yên tĩnh và im lặng được,  điều ấy chỉ  có nghĩa  là bạn không  làm việc thiền nào,  bạn chỉ cuồng loạn. Hiểu  khác  biệt này cho rõ ràng. Khi tôi nói, “Thở nhanh và mãnh  liệt trong mười phút,” bạn phải là người chủ riêng của mình và có khả năng làm như vậy. Khi  tôi  nói, “Phát  điên lên trong  mười phút,”  bạn cũng phải có quyền làm chủ để phát  điên - bạn điên dứt khoát, việc điên không  chiếm quyền  bạn. Bạn đang tống ra kìm nén  từ bên  trong bản thân mình,  theo  ý chí của bạn. Và khi tôi nói,  “làm  âm thanh gõ búa của tiếng “hu  - hu’  trong  mười phút,”  bạn  đang  làm  việc  ấy - nó phải không  bắt giữ bạn, bằng không  bạn đã  trở thành nô lệ. Và  thế rồi khi  tôi nói, “Dừng hoàn toàn!” người không thể dừng được là cuồng loạn. Điều đó có nghĩa  là vấn đề  không còn dưới kiểm soát của người đó, bây giờ người đó không  có khả năng dừng nó; người đó cứ gào  lên,  người đó cứ khóc.  Điều đó có nghĩa  là việc khóc  đã chế ngự người đó.

Điều này sẽ không  có tác dụng. Người như thế là người bệnh hoạn, người đó không  thiền.

Thiền  nghĩa là bạn định thiết lập việc làm  chủ của mình. Và nếu việc làm chủ này không  thể được  thiết lập thế thì sẽ chẳng có gì khác biệt giữa cuồng loạn và thiền. Cho nên  khi tôi  nói  “Dừng  lại!”  bạn  phải  dừng  ngay  lập  tức.  Ngay   cả chậm trễ một khoảnh khắc  trong  đó chỉ ra rằng bạn đã mất quyền làm  chủ  của  mình,   và  bất  kì  điều  gì  bạn  đang  làm trong khoảnh  khắc đó đều trở thành  chủ. Nếu bạn  đang hét lên, nó đã bắt giữ bạn và bạn không  có khả năng dừng được nó. Nếu việc la hét bắt bạn và bạn không có khả năng vứt bỏ nó, thế thì bạn sẽ không  thể nào đi vào trong  an bình được.

Làm chủ dẫn bạn vào an bình.Có  ba  hay  bốn  người  người  đơn  giản  không   dừng  lại được thậm chí sau cả khi tôi đã yêu cầu mọi người dừng lại. Họ nghĩ  rằng họ đã vào  sâu  thế trong thiền, bây giờ làm  sao họ có thể dừng lại được? Bạn chưa đi vào  thiền đâu! Và nếu điều này được làm lần nữa hôm  nay, tôi sẽ yêu cầu họ phải bị loại ra, bởi vì họ cần điều trị thuốc men,  không  phải là thiền. Và sau ba mươi phút, khi bạn nghĩ  rằng bây giờ cơn ho đến hay cái  gì khác  tựa như thế, xin đừng bị lẫn lộn. Ho  là hiện tượng lây nhiễm. Một người ho, và thế rồi năm cho tới mười kẻ ngốc theo  người đó. Cơn ho của người đầu tiên  có thể là thật,  nhưng  năm cho  tới mười  người  đơn giản chỉ theo  sau người đó.  Bạn có chú ý đêm qua  không  – việc ho  cũng đã dừng sao? Bây giờ làm  sao điều này xảy ra? Khi tôi yêu  cầu bạn thậm  chí  không  ho,  làm  sao no  dừng lại? Bởi vì  nó  là giả.

Ho cũng không  được  phép. Thử thực nghiệm  với nó mà xem; bạn sẽ không  chết bởi việc không  ho trong  mười phút. Bạn không  có ý tưởng nào  về việc tâm  trí bạn giở bao nhiêu thủ đoạn. Tâm  trí nói, “Ho  đang áp đặt theo cách của nó thực sự tệ, mình sẽ ho  khe  khẽ  vậy.”  Bạn thành công trong  việc cản trở nó hơi chút, nhưng bạn ho. Bạn nghĩ,  “Nhưng  mình có thể làm  được  gì?  - ho  là  bị  ép buộc.”  Không, nó  không phải là điều ép buộc.

Bạn có chú ý rằng khi tôi nói ở đây liền một giờ rưỡi bạn thậm chí không  ho lấy một tiếng, và khi tôi yêu cầu bạn yên tĩnh trong mười  phút,  bạn đột nhiên bị  chế ngự  bởi cơn ho không? Nếu cơn ho là thật, nó phải hiện diện trong cùng tỉ lệ qua suốt một  thời kì.  Nhưng  nó  không  như vậy. Bạn  đang ngồi trong rạp chiếu bóng,  và không  có ho trong  ba giờ. Điều gì  thực  sự  xảy  ra?  Thế  rồi  bạn  vào  ngôi  đền  và  ho  nắm quyền! Có vi khuẩn ho nào đang ngồi trong  đền hay  cái gì? Ho trong  rạp chiếu bóng  có thể hiểu được, chắc chắn ở đó cóvi khuẩn  trong chỗ đông người. Nhưng  ho xảy ra trong ngôi
đền, nơi mọi thứ đều sạch sẽ tinh tươm.

Lí do là tâm lí. Cơn ho này kéo đến cho bạn không  mang tính thể chất, nó là tinh thần. Dừng nó lại! Dừng nó lại tuyệt đối! Cái  gì có thể thực sự đi sai trong mười phút?  Và nhiều nhất bạn có thể chết...  mặc dầu chưa bao  giờ nghe  thấy nói về ai đó không  ho  được  trong  mười phút  và chết bởi vì nó. Người ta có thể chết bởi vì ho trong mười phút, nhưng chưa bao giờ vì không  ho trong  mười phút.  Xin hãy tử tế, dừng nó hoàn toàn đi. Chỉ là cái xác trong  mười phút đó.

Khi  tôi  nói,  “Dừng  lại!” dừng hoàn toàn; đông cứng lại. Bằng  không  tất cả là vô  dụng. Năng lượng nảy sinh  nhưng nó không có  cơ  hội làm việc trên  bạn; còn bạn, sau khi  đã tiêu tán  nó  một cách sung sướng trong cơn ho và những cái đại loại như  thế,  trở  về  nhà.  Thế  rồi  bạn  đến  bảo  tôi  rằng chẳng có gì xảy ra cả! Bạn đã ho - thế  chẳng  đủ để xảy ra sao? Họ đến bảo tôi rằng thiền đã không  xảy ra cho họ, và tôi biết rằng họ đã ho suốt cả thời gian. Bây  giờ thậm chí  việc thiền đáng thương cũng bị trách cứ!

Thiết  lập một chút làm  chủ đi. Khi tôi nói, “Yên  tĩnh,” thế thì phải có im lặng ở đây đến độ một tiếng kim  rơi cũng nghe thấy được,  dường như không  một người ở đây, dường như tất cả đã biến mất. Chỉ thế thì kết quả...

Cũng vậy, khi  tôi  bắt đầu nói  tiếng Anh bạn đừng đứng dậy. Cứ  ngồi ở chỗ bạn đang đấy.  Cư  xử ít  nhất  cũng với hiểu biết  nào  đó  đi.  Khi  tôi nói  tiếng Hindu, những  người không hiểu tiếng Hindu vẫn ngồi an bình. Còn khi tôi bắt đầu nói tiếng Anh,  những người không hiểu tiếng Anh  đơn giản đứng dậy và bỏ đi. Điều này chỉ ra sự thiếu kiên nhẫn và ngu si lớn.

Có khoảng năm chục bạn phương Tây ở đây. Họ cũng ởđây ngồi và lắng nghe.  Nhìn  vào khuôn  mặt họ. Khi tôi đang nói tiếng Hindu,  nhìn vào khuôn  mặt họ. Họ dường như hiểu thậm chí còn sâu  sắc hơn các  bạn hiểu. Tại sao?  Họ không  hiểu ngôn  ngữ chút nào,  nhưng họ có kiên nhẫn ngần này - “Chúng tôi có thể không  có khả  năng hiểu, nhưng cái gì đó có ý nghĩa  đang được  nói  ra; cho nên để chúng  tôi ngồi yên lặng và  lắng nghe  nó.”  Họ không  có khả  năng  hiểu,  nhưng im lặng này  trong một giờ dứt khoát  sẽ có lợi. Họ sẽ không  có khả năng hiểu, vậy mà  kiên nhẫn trong  một giờ không  là gì ngoài thiền. Nhưng rồi ngay khi tôi bắt đầu nói tiếng Anh, các bạn đứng dậy và đi. Điều đó nghĩa  là bạn không có kiên nhẫn nào, không chờ đợi im lặng nào xảy ra, bạn cũng không  quan tâm chút  nào tới phiền nhiễu gây cho người khác.  Xin nghĩ lại cho!Một người bạn nhà thơ của tôi, một nhà  thơ người Urdu, đã từng  ở  Thuỵ  điển. Ông ta đã kể với tôi  rằng khi  ông  ấy trích dẫn  thơ của  mình  trong tiếng Urdu  không  ai hiểu cả, nhưng cả nghìn  người vẫn ngồi im lặng. Ông ấy bảo tôi, “Tôi rất lấy làm  ngạc nhiên.  Tôi cứ tưởng rằng không  ai tới nghe tôi, hay nếu họ tới, họ sẽ sớm ra về.” Cho nên ông ấy hỏi họ, “Các bạn không  hiểu được ngôn  ngữ, vậy làm sao các bạn có thể ngồi  yên  lặng đến  thế khi  tôi  đang  trích dẫn  thơ?” Họ đáp, “Đúng là chúng tôi không  hiểu được điều ông đang nói, nhưng khi ông đang trích dẫn thơ với tình cảm như thế chúng  tôi hiểu được mắt ông,  cử chỉ  của ông, chuyển  động của tay ông, và chúng tôi biết rằng cái gì đó rất có ý nghĩa  và sâu sắc đang được nói ra.  Ít nhất  chúng  tôi  có thể biểu hiện lịch  sự đến mức không  quấy rối ông trong tình cảm đó, trạng thái đó của ông.”

Cho  nên  điều  này  sẽ không  có  tác  dụng!  Ban  đêm, tôi thấy vài người ngoài lại đây, và khoảnh khắc tôi bắt đầu nói tiếng Anh, họ bắt đầu bỏ đi. Đêm nay không  ai sẽ được  phépbỏ đi giống điều đó. Nếu ai đó đứng dậy rời gần bạn, lập tức yêu cầu người đó ngồi xuống. Và nếu họ vẫn bỏ đi, từ đêm mai trở đi tôi  sẽ  không  cho phép họ ở đây. Tôi  sẽ tuyên  bố trước  khi  tôi  bắt  đầu  nói  tiếng  Hindu  rằng  những  người muốn bỏ đi trong  phần nói  tiếng Anh  nên bỏ đi ngay từ bây giờ.

Cuộc sống cần phải có kỉ luật, trật tự, bằng không  chẳng cái gì sẽ xảy ra.

Đủ cho hôm nay.

7.   Bạn  là cái nút

Ảo tưởng về mọi thứ trong linh hồn người ta là hiện tượng bị áp đặt. Vứt bỏ nó, người ta là bản thân Brahman hoàn hảo, bất nhị và vô hành động - thực tại tuyệt đối.

Thế giới, cái dường như là một điều khác  đối với linh
hồn, gần như không thực. Phân chia ở đâu trong thực thể vô hình dạng và vô tổ chức, thuần khiết? Linh hồn-ý thức là tự do với các ý niệm của người thấy, việc thấy và cái được thấy, vân vân. Nó là miễn nhiễm và tràn đầy tựa
đại dương vào lúc đại hồng thuỷ.

Ngay cả bóng tối cũng tan biến trong  ánh sáng, nguyên nhân của ảo tưởng tan biến trong thực tại tuyệt đối vô song vốn không có tổ chức - cho nên phân  chia trong  nó là ở đâu?

Thực tại tối cao là cái một kì dị; làm sao có thể có phân chia trong  nó được? Trạng thái sushupti - ngủ say, không mơ - là phúc lạc; ai thấy phân chia trong đó?Câu  hỏi rất quan trọng đã  được  nêu ra  trong  kinh  này. Câu hỏi  này đã từng nảy sinh trong  tâm  trí con  người trong nhiều thế kỉ, kể  từ  lúc bắt đầu thời đại: làm  sao  được tự do khỏi thế giới này  cái  chúng  ta đã trở nên bị bao quanh  bởi buồn và khổ? Và thế giới này là thực tại gì và cái  gì là bản chất của bóng tối này mà trong  đó chúng ta bị nhấm chìm  và bị lạc?... bởi vì không  biết về bản chất của nó, không  thể có cách tự do với nó.

Bất kì cái gì người ta muốn tự do với nó, người ta sẽ phải biết rõ về nó. Tù túng  được tạo ra bởi do dốt nát của chúng  ta tạo ra.  Cho  nên  nếu tù túng được mở ra và làm lỏng đi, nó chỉ thông qua việc biết rằng các nút có thể được tháo ra.

Một  hôm,  khi Phật  đến giữa các  đệ  tử, ông  ấy đã cầm trong tay một chiếc khăn tay bằng lụa. Các  đệ tử ngạc nhiên, vì Phật chưa bao giờ cầm cái gì trong tay khi ông  ấy đến nói chuyện với đệ tử. Thế rồi ông  ấy ngồi trước họ và buộc một nút trên chiếc khăn tay, thế rồi nút thứ hai,  thế rồi nút thứ ba

- năm nút cả thẩy, nút nọ trên nút kia. Thế rồi ông ấy hỏi các
đệ tử, “Khi ta đến đây với chiếc  khăn  tay này chưa có  nút nào trên  đó, còn bây giờ đã có năm nút. Bây giờ ta hỏi các ông liệu có gì  thay  đổi  trong  chiếc khăn tay  không  hay nó vẫn còn là chiếc khăn tay khi ta đem tới?”

Chắc  chắn các  đệ tử phải  đã trong  khó  khăn.  Nói  rằng chiếc khăn đã thay đổi thì không  đúng, vì chiếc khăn vẫn còn y hệt như  cũ.  Thắt các  nút  trên  chiếc  khăn  không  làm khác biệt chút xíu gì  trong  bản chất của chiếc khăn  - nó  lớn thế nào và nó làm bằng gì thì vẫn như cũ. Nhưng nói chiếc khăn không thay đổi gì thì cũng không  phải, bởi vì trước đây nó là chiếc khăn để  mở còn  bây  giờ nó  đầy những  nút.  Thay đổi ngần ấy chắc chắn đã xảy ra.Một đệ tử đứng dậy và nói,  “Thầy hỏi một câu  rất khó. Cái khăn đã gần như thay đổi.”

Hiểu điều này một chút  đi, bởi vì từ gần như này không  mấy  chốc sẽ tới trong  kinh này  và  thế thì bạn  sẽ bắt buộc phải hiểu nó. “Đã gần như thay  đổi” - điều đó có nghĩa  là nó đã  thay  đổi  và  nó  cũng  không   thay  đổi.  Nó  thay  đổi  nếu chúng ta nhìn  vào thân  thể của chiếc khăn, và nó không  thay đổi nếu ta nhìn  vào bản chất của chiếc khăn. Nó  đã thay đổi nếu chúng  ta nhìn  vào thân  thể  nó.  Nó  không  thay  đổi  nếu chúng ta nhìn  vào linh  hồn nó. Thay đổi đã xảy ra bên ngoài bởi vì các  nút,  nhưng nó không  bị thay đổi bên  trong.  Hình dạng và  dáng vẻ đã thay đổi. Nó  không  bị  thay  đổi nếu ta nhìn  vào bản chất thực của nó,  nhưng nó bị thay đổi nếu ta nhìn vào  thực  tại  của  nó,  bởi  vì  chiếc  khăn  để  mở  có  thể được dùng như chiếc khăn tay, nhưng chiếc khăn có năm nút trong nó không  thể dùng được như chiếc khăn tay.  Nó thậm chí không  còn  có thể được gọi là khăn nữa, vì ‘khăn’  là tên của một vật dùng  được.

Nhớ lấy, khi chúng ta đặt tên cho cái gì đó, thực ra đó là việc đặt  tên  cho  một  vật  dùng  được.  Đó  là việc  lạm dụng ngôn ngữ để dùng cùng tên ngay cả khi vật dùng  được không  có đó. Chẳng hạn, cái quạt: khi người ta dùng  nó quạt trong thời tiết nóng,  nó  được  gọi  là  chiếc  quạt;  nhưng  khi  chiếc quạt không  được sử dụng và đem cất đi, nó không  nên được gọi là quạt nữa. Cái  quạt nghĩa  là cái gì đó đã được dùng  để quạt, cái  hiện tại vận hành như  cái quạt. Nhưng  khi nó nằm không đấy, khi  nó  không  quạt  không  khí  thì nó  không  nên được gọi là quạt.

Chân  là  cái  gì  đó  để  bạn  bước.  Nhưng  khi  bạn  không bước,  chúng không  nên  được  gọi là  chân.  Tên  nên  là  chức năng, là  hành  động. Nhưng  ngôn  ngữ  sẽ trở nên  quá  khó  -một tên tách  biệt cho  chân  đang bước, một tên tách biệt cho chân nghỉ - điều đó tất cả thành quá phức tạp; cho  nên bằng cách nào đó chúng ta dùng một tên thôi.

Vậy  từ quạt  có  hai  nghĩa  ngụ  ý.  Một,  chiếc  quạt  đang quạt không  khí; và thứ hai, chiếc quạt có thể quạt không  khí, có tiềm năng  quạt  không   khí.  Chúng ta  dùng  cùng  một  từ theo cả hai nghĩa. Có các cách dùng với chiếc khăn: cái gì đó có thể được buộc trong  nó. Nhưng chiếc khăn tự nó đã được buộc lại, bây giờ chẳng cái gì có thể được buộc trong nó.

Phật  nói, “Ta  muốn  hỏi thêm một câu  hỏi nữa, và đó là, nếu ta muốn gỡ chiếc khăn này, ta sẽ phải làm gì?”  Nói  điều này, Phật bắt  đầu  kéo  chiếc khăn từ cả hai đầu; các nút trở nên nhỏ hơn và chặt hơn.

Một  đệ  tử  kêu  lên, “Thưa  thầy,  nhưng  điều  thầy  đang làm sẽ  làm  cho  các  nút  thậm chí  chặt hơn và  làm  cho  việc tháo ra trở thành gần như không  thể được nữa.”

Phật nói, “Một điều bây giờ rõ ràng, là chiếc khăn không thể  được  mở ra bằng cách  làm  bất kì  điều gì.  Ta  đang làm điều gì đó, nhưng các ông nói rằng điều này làm cho tình thế tồi tệ hơn.  Vậy  cái  gì  sẽ phải  được  làm  để  mở  chiếc  khăn ra?”

Một đệ tử trả lời, “Trước  hết chúng  tôi sẽ phải biết cách các nút đã được buộc lại. Chừng nào mà bản chất của các nút còn không  được hiểu, không  thể nào gỡ được chúng  ra. Cho nên trước hết chúng  tôi  sẽ phải  xem  nút  được  buộc lại như thế nào. Cách gỡ nút ra chỉ là  làm  ngược lại với cách  buộc nút. Chừng nào chúng  tôi chưa biết cách thức nút được buộc lại, không làm gì là tốt hơn làm cái gì đó, bởi vì làm cái gì đó phức tạp có thể còn tăng lên và nút có thể còn  chặt hơn, làm cho giải pháp  thêm  phần rắc rối.”Trong  tâm  thức  chúng  ta  cũng  có  các  cái  nút.  Và  tình huống  cũng hệt như vậy: chúng  ta không  thay đổi chút nào vậy mà  chúng  ta  cũng đã  thay  đổi.  Bản  chất của  chúng  ta đích xác hệt như bản chất của Brahman tối thượng, nhưng có một số nút  trong  chúng ta. Chừng  nào những nút  này không  được gỡ ra, chúng  ta không  thể là bản tính tối thượng không  có nút.

Người  Jaina  đã  đặt  tên  cho  Mahavira,  một  cái  tên  rất đáng  yêu.  Cái  tên  là: Nirgrantha,  người  vô nút.  Bất  kì  khi nào  Phật  nói   tới  Mahavira  ông   ấy  đều  gọi  ông   này   là Nirgrantha Natputta, tức là đứa con  của gia đình Natha,  tức là đứa con trai được sinh ra trong cộng đồng Natha, người đã trở thành  vô nút; các  nút  của người đó đều được  cắt hết, mở hết.

Từ nirgrantha rất có giá trị. Brahman, cái tuyệt đối, là vô nút, còn chúng  ta đầy những nút - đấy là khác biệt duy nhất. Nhưng làm  sao  các  cái  nút bị buộc lại và chúng  là gì?  Cần hiểu bản chất của chúng. Kinh này là về bản chất của nút. Để chúng ta hiểu kinh này, có một  vài  hướng dẫn rất có giá  trị trong đó.

Ảo tưởng về mọi thứ trong linh hồn người ta là hiện tượng bị áp đặt. Vứt bỏ nó, người ta là bản thân Brahman hoàn hảo, bất nhị và vô hành động - thực tại tuyệt đối.

Khi  cái  nút  được  tạo ra trong  chiếc khăn tay,  nó  không  hề tách biệt khỏi khăn tay.  Bạn đã bao  giờ thấy riêng  cái nút mà không   có  khăn  tay  chưa?  Bạn  đã  bao  giờ  thấy cái  nút riêng không  có dây nào không? Bạn đã bao giờ thấy cái nút thuần tuý - cái nút tất cả chỉ nó thôi  chưa? Bất kì khi nào cónút, nó sẽ ở trong cái gì đó, nó không bao giờ có thể là tất cả chỉ nó. Điều này  chỉ ra một sự kiện rõ ràng, rằng nút  không  thể tách rời khỏi cái kết cấu nên nó. Khi nó không  thể tồn tại chỉ bởi bản thân nó, làm sao nó có thể bị áp đặt từ bên ngoài  được?

Không,  nút  không  đến từ bên  ngoài.  Và  ngay  cả trong  chiếc khăn nút cũng chưa có đó chừng nào khăn còn  chưa bị buộc lại. Cho nên đấy là một vấn đề rất thú vị. Nút không  thể tới từ bên  ngoài  được  - không  ai đã  bao  giờ  thấy   cái nút riêng mình  nó,  không   có  loại  như  thế  tồn  tại.  Nó  bao  giờ cũng nằm trong cái gì đó, chưa bao giờ một mình  cả. Và bản thân  chiếc  khăn  là  vô  nút  mới  khoảnh  khắc  trước,  nó  đã không mang  bất kì nút nào. Thế thì nút từ đâu tới? Nó có tới từ bên trong  chiếc khăn không? Làm sao nút có thể tới từ bên trong chiếc khăn khi không  có dấu vết nào về nút trong chiếc khăn từ khoảnh khắc trước đó? Nút không  đến từ bên ngoài,  bởi vì ở bên  ngoài chẳng tìm  thấy nút ở đâu cả. Nút  không  tới từ bên ngoài, không tới từ bên trong; chiếc khăn đã áp đặt nút lên  bản  thân nó,  chiếc  khăn  đã  tạo ra  nút.  ‘Đã  tạo ra’ nghĩa là nó  không  có  trong  bản  chất  của chiếc  khăn,  nó  đã đạt tới điều đó.

Thế giới là thành tựu của chúng  ta; chúng  ta đã tạo ra nó bằng  nỗ  lực lớn, qua nhiều phương sách. Nút không  tồn tại sẵn đâu  đó  trong sự  tồn  tại,  chiếc  khăn  đã  áp  đặt  nút  lên chính nó bằng nỗ lực lớn.

Bất kì điều gì dường như trong  tâm  thức cũng đều sự áp đặt. Bất  kì cái  gì tới được kinh  nghiệm  bên trong, nó tất cả đều là áp đặt.

Như chúng ta đã thảo luận trước đây, mọi thứ đến trước gương  và  chúng   được  phản  xạ  trong   đó.  Nếu  như  gương phạm phải cùng  sai  lầm mà  chúng ta phạm phải,  nghĩ rằngnó  chính   là  cái  phản  xạ  đó,  nó  sẽ  trong  cùng  rắc  rối  như chúng ta  vậy. Nhưng  gương không  phạm phải  sai lầm như vậy, mặc dầu một số vật tựa gương khác thì có thể - như tấm kẽm chụp ảnh hay phim chụp ảnh - có phạm phải những sai lầm như vậy.

Phim  được   giấu  kín  bên  trong   máy   ảnh  và  gương  là tương  tự  nhau.  Hình ảnh hình  thành trong gương cũng như trong phim  trong máy ảnh, nhưng gương không  bắt giữ hình ảnh, trong khi  phim  bắt  giữ  hình ảnh. Vậy, bất kì hình ảnh nào tạo ra trên  phim  đều bị nó giữ lại, và bởi vì việc bắt giữ này phim  trở thành  vô  dụng.  Bây  giờ  không hình  ảnh nào khác có thể hình thành  trên bề mặt của nó được nữa, nó đầy rồi.

Gương không  bao giờ đầy. Tuy nhiên nhiều hình  ảnh có thể  hình  thành  trong  nó,  nó  bao  giờ  cũng  còn  trống  rỗng. Hình ảnh tới  rồi đi, gương cứ buông  bỏ chúng. Từ  bỏ của gương là  liên tục. Nó  cứ buông  bỏ đam mê,  nó  không  bao giờ  bám  giữ  vào  chúng.  Khuôn  mặt  bạn  được  thấy  trong  gương, và nó buông bỏ khuôn  mặt đó. Ngay khi bạn rời bước đi là gương đã quên bạn rồi, dường như bạn chưa bao giờ tới trước nó cả.

Tâm  thức của con người giống hệt gương và tâm  trí của con  người tựa như phim  chụp ảnh. Tâm  thức bên trong  của con  người  tựa  như  gương,  không  cái  gì  bám  vào  đó  cả. Nhưng con người có cơ chế khác tên  là tâm trí.  Tâm  trí tựa như phim: bất kì cái  gì được  phản chiếu trong nó đều bị nó giữ lại.

Thực  ra nếu tâm trí không  nắm giữ mọi thứ nó mất tính tiện dụng của nó. Đó là lí do tại sao chúng  ta nói rằng trí nhớ tốt là điều có giá trị. Xã hội, giáo dục, tất cả đều dựa trên hệ thống trí nhớ tốt. Trí nhớ tốt đó thuộc về ai? Nó thuộc về tâmtrí nắm giữ các vật.

Tâm trí  là cơ chế  tựa như  phim. Nó cứ giữ lại tựa như phim;  bất  kì  cái  gì  đến  trước  nó,  nó  giữ  lại. Bất  kì  cái  gì không dùng cũng được giữ lại; bất kì cái gì vô dụng, rác rưởi và vô nghĩa,  cũng được giữ lại. Cái không  được  cần chút nào cũng được giữ lại. Phim không  thể chọn được. Bất kì cái  gì được phơi ra trước nó - nó không thể chọn cái gì giữ lại, cái gì không  giữ lại. Bất kì cái gì tới trước nó đều bị nó bắt giữ.

Tâm  trí bạn cứ nắm giữ mọi thứ: bạn không có ý tưởng bạn tích luỹ bao nhiêu  thứ hẩu lốn trong ngày.  Các nhà tâm lí bây giờ nói  rằng  tâm trí  bạn không  chỉ  nắm bắt những  cái bạn nhận biết, nó cũng nắm bắt cả những cái bạn không  nhận biết. Chẳng hạn, chúng ta đang ngồi  cả đây; tôi  nói  và các bạn nghe  tôi. Bạn thậm chí không nhận biết rằng chim đã líu lo và bay mất, rằng có tiếng còi ô tô trên đường  - bạn không  có ý tưởng nào về tất cả những điều này, nhưng tâm trí đang nắm bắt tất cả những thứ này nữa. Nếu sau này người ta hỏi bạn liệu chim  có bay qua  không  khi  bạn đang lắng nghe  bài nói, bạn có thể  nói  bạn không  nhớ điều này  chút  nào.  Tuy nhiên, nếu bạn bị thôi miên và thế rồi được hỏi những cái gì khác đã xảy ra, bạn sẽ thừa nhận cả hai:  chim  đã bay qua và còi ô tô đã vang trên đường.

Các  nhà tâm  lí gọi điều đó là kí ức tiềm thức. Ẩn đằng sau tâm trí có ý thức là tâm trí tiềm thức ghi  nhận mọi việc trong toàn  bộ thời gian - ngay cả những cái bạn không  nhận biết. Trong  khi  bạn  đang ngủ ban  đêm,  thì  thế  nữa tâm trí tiềm thức  của  bạn  cũng  vẫn  đang  hấp  thu;  nó  cứ  hấp  thu ngay cả điều đang xảy ra bên ngoài.

Bạn  sẽ ngạc  nhiên mà  biết rằng những khám phá khoa học mới nhất để lộ ra rằng trẻ con  thu thập kí ức ngay từ khi còn trong  bụng  mẹ. Đứa trẻ cứ thu thập ấn tượng về bất kìđiều gì đang xảy ra ở bên ngoài. Yoga đã thừa nhận điều này từ thời cổ đại, rằng bất kì cái  gì xảy ra bên trong  người mẹ, hay xung  quanh người mẹ, đứa trẻ đều nắm bắt nó và trưởng thành của  nó  bị  ảnh  hưởng  bởi  điều  đó.  Và  khoa  học  của phương Tây đang tới gần hơn để thừa nhận điều này bây giờ.

Khi  hiểu  biết  của  chúng  ta phát  triển,  mọi  thứ  đều  trở thành phức tạp hơn. Bây giờ các nhà tâm  lí nói rằng đến bốn tuổi đứa  trẻ đã  thu thập được  năm mươi phần trăm tri  thức của nó. Năm mươi phần trăm! Toàn bộ tri thức nó sẽ có khi nó chết ở độ tuổi tám  mươi, năm mươi phần trăm của lượng đó nó  đã thu  thập trong bốn năm đầu tiên;  năm mươi phần trăm còn  lại được  thu  thập về sau.  Theo quan điểm  của tri thức, bạn đã hoàn thành  một  nửa cuộc  đời trong  vòng  bốn năm; bạn đã trở thành già một nửa! Nhưng yoga  nói rằng khi chúng ta hiểu điều trẻ con thu thập khi còn trong bụng mẹ thì có lẽ tình huống còn kì lạ hơn: có lẽ đứa trẻ đã tự nó thu thập một số phần trăm lớn hơn  trong  bản thân bụng mẹ.  Nhưng bản thân đứa trẻ không  có kí ức,  mọi  thứ đều là tiềm thức; tiềm thức có đó trong  tâm trí nó.Các  chính  phủ phương Tây rất quan tâm tới điều đó, vì thông tin bị tâm  trí tiềm thức nắm bắt và hiện tượng này có thể được khai  thác,  và  khai  thác  một  cách  nguy  hiểm. Các quảng cáo  trong  phim nói  về hút  một điếu xì gà nào  đó, hay dùng một loại xà phòng nào đó, hay làm cái này, cái kia - tất cả  những  điều  này  vẫn  cần  được  hiển  thị  trên  màn  hình. Trong việc hiển thị này,  vẫn có chống đối tinh  tế. Bởi vì bạn biết đây là quảng cáo nên bạn không  bị ảnh hưởng nhiều như nó có  khả  năng gây ảnh hưởng. Một  phụ nữ đẹp đang cầm bánh xà phòng  trong tay và bảo với bạn rằng bí mật của cái đẹp toả sáng  nằm  trong bánh  xà  phòng   này  - bây  giờ  mọi người đều biết rằng chẳng có cái gì đó để được  tin. Dầu vậy, qua lặp lại nó có tác dụng, nó bắt lấy tâm trí bạn.Nhưng bây giờ người  ta đã phát hiện ra cách  quảng cáo tiềm  thức.  Bây  giờ,  “Dùng xà  phòng   tắm  Lux,”  sẽ  không  thấy trên  màn  hình  nữa. Phim  bạn  đã  xem  vẫn tiếp tục tại một điểm  nào  đó  trong  nó,  trong một  chớp  loé,  trong  một phần nghìn  giây,  quảng  cáo  cho xà  phòng  tắm Lux  sẽ trôi qua. Mắt bạn không  thể nào  bắt  được nó vì nó trôi qua quá nhanh, nhưng tâm trí của bạn sẽ bắt nó.

Điều này là nguy  hiểm. Chính phủ của nhiều nước đang nghĩ tới việc ra lệnh cấm những điều như thế, vì nó quá nguy hiểm. Bạn thậm chí không  nhận biết được về nó,  bạn không  có khả năng thậm chí đọc nó, bạn thậm chí  không  cảm giác thấy rằng cái gì đó khác  đã  xảy  ra giữa các hình  ảnh phim.  Bạn  đang  bận  rộn  theo  dõi  phim,  và  trong   giữa  hai  cảnh phim là một quảng cáo đã trôi qua trong  chớp nhoáng.

Sau  nhiều  điều tra  người  ta  đã thiết lập được rằng một trong một nghìn  người sẽ có nghi  ngại mờ nhạt rằng điều gì đó đã xảy ra,  rằng cái  gì  đó khác  đã có đó ở giữa  - nhưng người đó  cũng  không  rất  chắc  chắn  lắm  về  nó.  Chín  trăm chín mươi chín  người còn  lại không  có ý tưởng gì về nó cả; họ sẽ  hạnh  phúc  ở  đó  trong chỗ của  mình  và  tâm  trí  tiềm thức của họ sẽ nắm bắt điều đó. Điều này là nguy hiểm.

Điều  này  có  nghĩa  là  ai  đó  có  thể  đua  tranh   một  ghế trong  cuộc  bầu  cử  và  quảng  cáo  của  người  đó  có  thể  cứ nhoáng theo  kiểu này trong phim  - và bạn sẽ đi và bầu cho người đó  mà  thậm chí  không  nhận ra  tại sao  bạn  làm như vậy. Điều này là nguy  hiểm.  Điều này có thể bị  lạm dụng. Các chính phủ độc tài có thể lạm dụng nó một cách  tồi tệ bởi vì bạn có thể bị thành  nạn nhân dễ dàng đến vậy.

Nhưng tâm trí đang nắm bắt mọi vật trong  toàn bộ thời gian,  nắm  bắt mọi  thứ. Hàng  nghìn  gợi ý đang bị  nắm bắt từng khoảnh  khắc, chúng  đang tích luỹ lại. Tâm  trí tựa nhưcuộn phim, hay giống như băng trong máy ghi âm; nó cứ tích luỹ mọi thứ. Và trong  óc mọi người đều có quãng bẩy mươi triệu tế bào, mỗi tế bào có thể nhớ hàng triệu hàng triệu đơn vị thông tin.  Một người, nếu sống đủ lâu,  có thể ghi  nhớ tất cả các  cuốn sách trong mọi thư viện trên  thế giới. Vấn đề là cuộc sống đủ dài thôi;  về phần tâm trí không có vấn đề gì cả. Tâm trí  có cuộn phim đủ  dài, chính  cuộc đời  là ngắn. Nếu một  người  có  một  trăm  hay  hai  trăm  nghìn   năm  để  sống, trong hộp sọ tí hon này mọi thư viện của thế giới có thể được chứa vào.

Tâm  trí tích  luỹ. Nó là kẻ thu thập. Không có kẻ tích trữ nào lớn  hơn tâm  trí.  Mọi két  sắt đều quá  nhỏ và mọi người giầu đều là nghèo nếu so với việc tích  luỹ mà  tâm  trí có thể có.

Ẩn  kín đằng sau  tâm  trí  này là  tâm  thức. Tâm  thức đó sạch bong  không  tì vết tựa như gương, nó không  nắm giữ cái gì cả.  Bất  kì  cái  gì  đến  trước  nó,  nó  thấy  cái  đó;  khi  đối tượng dời đi, nó hết luôn  - gương một lần nữa lại trong sáng và trống rỗng. Dù  đó là mặt trăng được phản ảnh trong tâm thức, hay chiếc gai hay đoá hoa,  dù đó là khuôn  mặt đẹp đối diện nó hay  một  biến cố xấu, điều đó được  thấy  trong tâm thức chỉ  trong những khoảnh  khắc đó khi  điều đó đối  diện với nó. Ngay khi điều đó dời đi nó biến mất khỏi tâm thức.

Tâm  trí là cái máy.  Bạn không  phải là tâm trí, bạn là tâm thức. Nhưng tất cả chúng ta đều tin bản thân mình  là tâm  trí. Chúng ta không có bất kì ý tưởng nào về gương đó, cái vốn sạch bóng không  tì vết và thuần khiết.

Kinh này nói:

Ảo tưởng về mọi thứ trong linh hồn người ta là hiện tượng bị áp đặt. Vứt bỏ nó, người ta là bản thânBrahman hoàn hảo, bất nhị và vô hành động - thực tại tuyệt đối.

Không  cái  gì  phải  được  làm,  bạn đã  là  Brahman - đây chính là  điều Vedanta  tuyên  bố.  Bạn  không  phải  trở thành Brahman, bạn đã là Brahman.  Bạn không  phải đi đâu để đạt tới chân  lí, nó bao giờ cũng ở cùng bạn. Thế thì cái gì đã đi sai? Tâm  trí ở trước tâm thức, cho nên bất kì cái gì được tích luỹ vào  tâm trí,  tất cả những  tích luỹ  đó cứ lung  linh trong tâm thức.

Để chúng ta hiểu điều đó theo  cách  này. Mặt trăng lên và được  phản xạ trong  hồ. Thế thì,  khi trăng lặn, việc phản xạ cũng biến mất khỏi mặt hồ - vì nó được thấy trong hồ chừng nào nó  còn trên  trời.  Khi nó  không  trên  trời, nó  cũng biến mất khỏi hồ. Bây  giờ nếu chúng ta treo một mặt trăng nhân tạo trên trời để cho nó không bao giờ rời đi đâu, thế thì phản xạ của nó bao giờ cũng vẫn có đó trong hồ. Nó sẽ không  bao giờ  biến  mất  khỏi  hồ,  bởi  vì  chừng  nào  mặt  trăng  không  chuyển đi đâu, phản xạ của nó trong  hồ sẽ không  dời đi.

Cố hiểu điều này đi. Nó là tinh tế, và việc hiểu hoàn toàn về cơ chế bên trong của con người là cần thiết.

Nếu tình  huống này tiếp tục một thời gian  dài,  bản thân hồ có thể bắt đầu nghi ngờ rằng hình  ảnh này là của riêng nó và không  phải là phản xạ của mặt trăng, vì nó không  bao giờ biến mất. Mặt trời mọc buổi sáng mọi ngày  và mặt trăng mọc trong đêm, nhưng chúng cũng lặn và phản xạ của chúng tiêu tan trong hồ, để lại hồ trống rỗng. Vậy có  một khoảng thời gian hàng ngày, và hồ có thể đi tới nhớ rằng mặt trời đã tới và nó đã đi rồi, mặt trăng đã tới và nó đã đi rồi, và rằng “Tôi đơn thuần là gương, cái hồ.”

Tâm thức ở sâu bên trong bạn; phía trước nó là tâm trí vàtrước tâm trí là thế giới. Trong  thế giới mọi thứ đều thay đổi, thay đổi  mọi  khoảnh khắc. Trong  tâm  trí  không  có  gì thay đổi; tâm  trí mang tính ảnh chụp, tĩnh  tại. Cho  nên  bất kì tấm ảnh nào từ thế giới cũng đều in dấu vào tâm trí, nó vẫn còn mắc kẹt trong tâm  trí  mãi  mãi.  Bức ảnh mắc  kẹt đó dường như cũng bị mắc vào tâm thức - nó bao giờ cũng có đó. Điều này tạo ra ảo tưởng rằng tâm  thức và tâm  trí là  một và như nhau. Cả hai chúng  dường như  là một, vì không  có  khoảng cách giữa hai điều này là thấy được.  Bất kì cái  gì được thấy trong tâm  trí, nó cũng được thấy trong tâm  thức; dường như không có  đường biên  giữa hai  điều này.  Do  đó có ảo tưởng này: thế giới dường như được  chồng chất trong tâm  thức, và dường như là thế giới đã đi vào trong linh hồn.Không cái  gì đã bao  giờ đi vào  trong tâm  thức, mọi thứ đi vào  trong tâm trí. Cho nên chừng nào chúng ta còn chưa học được nghệ thuật vứt bỏ tâm trí ở giữa để cho tâm thức và thế giới có thể tới đối  diện không  có tâm  trí  tại đó như  kẻ trung gian, để cho thế giới của tâm  trí không  chen vào  giữa, để cho  những phóng  chiếu của tâm  trí  không có đó - chừng nào còn  chưa  được  như  thế, chúng   ta  sẽ  không đi  tới biết rằng mọi  thứ  đã  bị  áp  đặt  từ bên  ngoài.   “Tôi  là  Brahman, không phải là thế giới, và tôi là tâm  thức, không  phải là thân thể. Chỉ  dường như là tôi là thân thể thôi  bởi vì bức tranh đã được  in  vào  trong  tâm  trí  rằng  tôi  là  thân  thể.”  Cùng  bức tranh này đã phản xạ trong  tâm thức. Thực ra không  có tham, hay giận  hay  dục  trong  tâm  thức.  Tất  cả  những  cái  này  ở trong tâm trí và mọi hình ảnh trong  tâm trí đang phản xạ bên trong, và  chúng đã phản xạ lâu,  vĩnh  hằng tới mức  điều tự nhiên là rơi vào ảo tưởng rằng nó không phải là phản xạ hay hình ảnh, rằng nó chính là bản chất của bạn.

Nhớ  lấy, thân thể bạn bị  phá huỷ trong mọi  kiếp sống. Nhưng tâm  trí thì sao? Tâm  trí không  bị phá  huỷ, và tâm  trícủa bạn đầu thai  từ kiếp nọ sang  kiếp kia.  Khi bạn chết thân thể bạn bị bỏ lại sau, nhưng không  bỏ tâm  trí.  Tâm  trí bị bỏ chỉ khi bạn được chứng ngộ.

Ngay cả chết cũng không  có khả năng phá huỷ được  tâm trí; chết chỉ phá huỷ thân  thể, không tâm  trí. Tâm  trí cũng đi ra ngoài  cái chết. Chỉ samadhi, chứng ngộ, có khả năng phá huỷ tâm  trí. Do đó những người biết đã gọi là samadhi là cái chết  lớn,  vì  trong  cái  chết  chỉ  thân  thể  chết,  nhưng  trong  samadhi cả thân thể lẫn tâm  trí đều chết và chỉ còn cái một tồn tại - đó là cái bất tử và không  thể chết được.

Vậy  tâm   trí  cứ  hình   thành,   tích  luỹ  và  tăng  lên  qua khoảng  thời  vô  hạn,  và  vào  mọi  thời,  dù  có  thân  thể  hay không có thân thể, tâm  trí bao giờ cũng vẫn còn gắn với linh hồn. Cái  bóng  của  tâm  trí  vẫn  còn  thường  xuyên   với  linh hồn. Và  dần dần, dần dần linh  hồn cũng bắt đầu cảm thấy, “Bất kì cái gì có đấy trong tâm trí đều là cái điều ta đang là.”

Đây là thế giới của chúng ta, đây là cái nút của chúng  ta. Cách  duy  nhất để tháo gỡ cái  nút  này là hiện hữu không  có tâm trí trong một thoáng  chốc; đẩy tâm trí sang bên và đi tới đối diện với thế giới - không  cần có kẻ môi giới, người trung gian ở giữa.

Nếu chúng  ta có thể có cho dù một thoáng nhìn trực tiếp vào thế giới, không  có sự hiện diện của tâm trí ở giữa, chúng  ta sẽ đi tới nhớ  lại rõ ràng rằng không  cái  gì đã đi vào tâm thức cả, rằng gương  bên  trong  bao  giờ  cũng sạch bóng  và không tì vết, rằng không  hình  ảnh  nào đã bao giờ mắc  kẹt vào nó. Mọi hình ảnh đều đến rồi đi; các biến cố của hết kiếp nọ đến kiếp kia đã từng xảy ra, nhưng không  dấu vết, không một vết xước nào đã bao giờ được để lại trên tâm thức.

Kinh  nghiệm về bản chất không  tì vết đó chính là Param

Brahman, thực tại tối thượng tối cao. Khi  Brahman, thực tạitối  thượng,  liên  kết  với  tâm  trí  nó  trở  thành  thế  giới;  khi Brahman   phân   tách   khỏi   tâm   trí   nó   trở   thành   Param Brahman, thực tại tối thượng tối cao. Và khi linh hồn liên kết với tâm trí thân thể trở  thành  điều không  tránh khỏi,  bởi vì việc thoả mãn các đam mê của tâm trí không  thể có được nếu không có thân  thể. Tâm  trí  thúc ép  và  kích  động đam  mê, nhưng chúng  không  thể được đáp ứng nếu không có thân thể.

Bạn  có  thể  đã  nghe,   và  bây  giờ  điều  đó  đang  nhanh chóng trở thành thực tại khoa  học, rằng ma nào đó đã đi vào thân thể của  một  người. Một số người sẽ gọi điều đó là mê tín, một số sẽ gọi đó  là  bệnh hoạn, một số lại gọi đó là thế này hay thế khác, nhưng bạn có thể chưa từng bao giờ nghĩ rằng cho  dù  ma  có  đó, tại sao  chúng  đi  vào  trong  thân  thể người khác? Bạn có thể nghĩ  có lẽ đó có thể là kẻ thù cũ nào đó đã đi vào để hành  hạ người đó. Bạn có thể nghĩ  có lẽ đấy là vấn đề báo thù,  hậu quả của nghiệp, của hành động quá khứ, một cách giải quyết của hành vi quá khứ. Không, không  có những điều như thế đâu.Ma  là tâm  thức có thân  thể đã bị  vứt bỏ nhưng tâm trí chưa bị vứt bỏ. Và tâm trí đòi hỏi thân thể, vì mọi ham muốn và đam mê của tâm  trí chỉ có thể được đáp ứng chỉ qua  thân thể. Tâm  trí của nó  muốn sờ vào thân thể yêu  mến nào đó, nhưng ma không  thể sờ được vì nó không  có tay; tâm  trí của nó muốn nếm món  ăn ngon... Ma vẫn  có tâm  trí ham muốn nếm mọi thứ, nhưng nó không  có lưỡi. Cho nên vấn đề của ma là ở chỗ nó có tâm  trí, nhưng không có giác  quan để qua đó đáp ứng cho  các  ham muốn này.  Toàn  bộ phức hợp ham muốn vẫn còn  nguyên, nhưng tất cả phương tiện để đáp ứng cho ham muốn đó lại thiếu.Toàn  bộ ý nghĩa  của hồn-ma là người chưa nhận được thân thể.  Có hai  kiểu  hồn gặp khó  khăn  khi  nhận thân  thể.Người bình thường nhận thân thể mới một cách dễ dàng; một người  chết  đi ở đây và được thai nghén ở kia, không  có lỗ hổng. Đôi khi  cũng có  lỗ hổng nhiều  nhất quãng một phút, hai phút  hay  năm phút.  Thông thường bạn chết  nơi đây và được thai nghén  lập tức ở nơi  kia.  Nhưng các  linh hồn cực đoan, linh hồn kẻ xấu nhất hay  linh  hồn cao quí nhất không dễ dàng  tìm  thấy  nơi  thai  nghén  vì  họ  cần  bụng  mẹ  thích hợp. Nếu một Hitler  chết, sẽ không  dễ dàng  gì cho ông ta tìm được bố mẹ, vì để cho  ông  ta việc sinh  cần phải có bố mẹ độc  ác tương đương. Cho nên trong nhiều năm, đôi khi  vài thế kỉ, họ phải đợi. Khó khăn này tương tự cho  các  linh  hồn cao quí.

Các linh  hồn cao quí vẩn vơ không  thân  thể chúng ta gọi là devas, thần; còn các linh hồn độc ác vẩn vơ không  thân thể chúng ta gọi là pretas,  ma.

Bất  kì khi nào có  một  khoảnh  khắc  khi một  người yếu đến mức linh hồn người đó co lại trong thân  thể, ma  nào  đó đi vào người đó - không  phải để quấy rối người đó hay hành hạ người đó, mà là để thoả mãn  ham  muốn của riêng  nó qua thân thể người này.

Nếu  bạn yếu và  không  có ý chí nào, một  số ma  có thể chen lấn vào bên  trong  bạn, vì nó không  có thân thể và ham muốn của nó  đang  bùng  cháy.  Con ma  đó sẽ sờ một người đàn bà nào đó qua  tay  bạn, sẽ nếm thức ăn nào đó qua  lưỡi bạn, sẽ nhìn cái đẹp qua mắt bạn và sẽ nghe  nhạc nào đó qua tai bạn. Chính  vì những lí do này mà  ma đi vào thân thể của ai đó,  không   để  quấy  nhiễu  người  đó.  Bạn  bị  quấy  nhiễu trong quá trình này, nhưng đấy là sản phẩm phụ, không phải là động cơ của ma.  Nhưng chắc chắn khi hai linh hồn cùng cư ngụ trong một thân thể thì rắc rối và quấy nhiễu nhất định có đó.Quấy  nhiễu  này  cũng  tựa  như  là  khách  đến  nhà  ai  đó chơi rồi  ở lại luôn, thậm chí  không  nghĩ  tới việc ra đi. Dần dần khách  bắt đầu bành trướng lãnh  thổ trong  nhà  và người chủ của ngôi  nhà  bắt đầu co lại trong một góc; rồi dần dần, dần dần đến lúc  không  còn rõ rệt ai là khách ai là chủ trong nhà. Còn  khách   thì  sao?  Tính  kiêu  ngạo  của  người  đó  cứ dâng lên bởi vì người chủ phục vụ người đó, vì người đó là khách và  “khách  là  Thượng  đế.”  Thế  là  khách   rơi  vào ảo tưởng rằng người đó là người chủ; và một ngày  nào đó người đó sẽ yêu cầu người chủ thực tại của ngôi  nhà  phải ra đi, vì người đó đã  ở trong  ngôi  nhà  quá  lâu rồi. Tình  huống đau khổ có thể phát sinh. Tâm  trí lập tức yêu cầu thân thể sau cái chết, do đó có sinh thành  mới. Hồn được liên  kết với tâm trí và tâm trí được liên kết với thân thể.

Có hai  kiểu bộ môn  tâm linh.  Một là phân tách thân thể khỏi tâm trí, điều chúng ta thường gọi là chủ nghĩa  khổ hạnh. Đây là cuộc hành trình rất dài, gian truân và kết quả bất định. Kiểu kia là tách  tâm  trí khỏi tâm  thức, điều chúng  ta gọi là vedanta, còn  đường  của  tri  thức.  Nếu  chúng  ta  muốn  gán đúng tên chúng sẽ là: tách  tâm  trí khỏi thân  thể mang tên  là yoga, và  tách  tâm  trí  khỏi  linh  hồn  mang  tên  sankhya,  tri thức. Chỉ có hai bộ môn đó.

Sankhya nghĩa  là một mình  tri thức là đủ, không  cái gì khác  được  yêu  cầu  để  được  thực  hiện;  và  yoga   nghĩa   là, nhiều điều phải được làm, và chỉ thế thì cái gì đó sẽ là có thể.

Kinh này nói về sankhya, tri thức. Nó nói,

Ảo tưởng về mọi thứ trong linh hồn người ta là hiện tượng bị áp đặt. Vứt bỏ nó, người ta là bản thân Brahman hoàn hảo, bất nhị và vô hành động - thực tại tuyệt đối.Không cái gì khác  cần được làm cả.

Thế giới, cái dường như là một điều khác đối với linh hồn, gần như không thực.

Do đó tôi đã nói  rằng sư này đã nói với Phật rằng chiếc khăn  gần  như thay đổi. Kinh này nói  rằng toàn bộ thế giới của phân  chia  này,  cái  được  thấy, là  gần như  không  đúng. Bởi vì...

Phân  chia ở đâu  - và làm sao có thể có được - trong  thực thể vô hình dạng và vô tổ chức, thuần khiết?

Gần như không  đúng - đây là một khái  niệm triết học rất có giá  trị.  Và cần hiểu nó  một chút,  bởi vì ‘gần như không  đúng’ nghĩa  là gì? Cái  gì đó có thể không  đúng, điều này có thể hiểu được. Nhưng gần như không  đúng nghĩa  là gì?  Cái gì đó là đúng, điều này có thể hiểu được, nhưng khi ai đó nói

‘gần  như đúng’, điều đó sẽ nghĩa  là  gì?  Cái  ‘gần như’  này
phá rối mọi thứ. Cũng tựa như bạn nói  với ai đó, “Anh  gần như yêu  em.”  Bây giờ điều này  sẽ phá  rối mọi thứ. Nếu có yêu,  nói,  “Đúng,  có  yêu”,  nếu  không, nói,  “Không  yêu,” nhưng “gần như trong tình yêu” này là gì? Phải gọi nó là gì: yêu, không  yêu hay cái gì? Nếu bạn nói người nào đó là “gần như thánh nhân,” điều đó nghĩa  là gì?

Từ gần như này là quí giá và có giá trị trong triết học Ấn Độ. Ấn  Độ  đã  tạo ra  một  phân  loại mới,  một  mức  tư duy mới. Trong triết  học của toàn thế giới có  hai loại tư tưởng: chân lí và  phi chân lí.  Trong  triết học Ấn Độ  có  ba  loại tư tưởng: về chân lí, về phi chân lí và gần như chân lí - loại thứba,  loại  ở  giữa.  Cái  ‘gần  như  đúng’  hay  ‘gần  như  không  đúng’ chúng ta đã gọi là maya,  ảo vọng, hay  mithya,  cái giả. Vậy chúng ta đã tạo ra ba từ: satya,  chân lí, asatya, phi chân lí, và  mithya, cái  giả.  Bây giờ, mithya này được  ngụ ý gì? Thông thường, mọi người hiểu rằng mithya nghĩa  là phi chân lí, dối trá.  Không, mithya  không  có  nghĩa  là phi  chân lí; nó nghĩa là cái gì đó ở giữa chân lí và phi chân lí. Ở giữa chân lí và  phi  chân  lí  à?  Điều  đó  nghĩa  là  cái  phi  chân  lí  nhưng dường như chân lí.Trời tối và có sợi dây thừng nằm trên đường và với bạn nó dường như là con rắn. Trong  bóng  tối bạn mất mọi dũng cảm. Bạn chạy, mồ hôi toát ra, tim đập thình  thịch.  Rồi ai đó nói, “Bạn hoảng sợ  và lo lắng không  cần thiết. Cầm lấy cái đèn này và quay lại tự mình xem;  không  có rắn, nó chỉ là sợi dây thừng nằm đó.” Thế  rồi trong  ánh đèn bạn nhìn  nó  và thấy nó là sợi dây thừng. Bây  giờ bạn sẽ gọi con rắn đó mà bạn đã thấy là gì?  Nó  chắc chắn không  phải là con rắn thật, nhưng bạn  không   thể  nào  gọi  nó  là  không   thật,  bởi  vì  nó trông dường như là thật. Bạn chạy khỏi nó theo hệt cách  bạn chạy xa  khỏi con  rắn thật; bạn toát mồ hôi,  và việc toát  mồ hôi là thực - và điều đó được  gây ra bởi con rắn không  thực! Nhịp tim bạn tăng lên và có sợ đau tim. Đau tim là rất có thể, và bạn có thể chết. Và điều này là thách đố: làm sao cơn đau tim thực xảy ra do con rắn không  thực? Nhưng cơn đau tim thực có thể xảy ra do con rắn không  thực. Triết  học Ấn Độ không được chuẩn bị để gọi con rắn đó là không  thật khác.

Con rắn dứt khoát là không thực, vì khi điều tra người ta phát  hiện  ra  rằng đấy là  sợi dây  thừng nằm  đó.  Nhưng  nó cũng không  phải là không  thực, vì nó đem tới cùng kết quả như con rắn thực đem  lại. Điều này Ấn Độ gọi là ‘gần như không đúng’, hay ‘gần như  đúng’; mithya  - giả, maya  - ảo vọng. Đây là loại thứ ba, loại ở giữa. Khó  dịch  được nó sangtiếng Anh, khó  tìm  được từ chỉ  loại này trong các  ngôn  ngữ khác. Bất kì việc dịch  nào được  thực hiện đều chuyển  nghĩa của  asatya  -  phi  chân   lí,  không   phải  là  mithya  -  cái  giả. Mithya là thuần tuý từ của Ấn Độ.

Lưu  ý  tới  ý  nghĩa  của  mithya  đi.  Nó  có  nghĩa  là  cái không có nhưng dường như nó có. Cho nên, Ấn Độ nói,  cần phải tạo ra loại thứ ba cho những việc như thế.

Thế  giới giả này... Bạn phải đã nghe  thấy vedanta mô tả thế giới này là giả bao nhiêu  lần rồi. Upanishad gọi nó là giả, Shankara gọi  nó  là  giả  suốt  từ sáng  tới tối trong  mọi  phát biểu của ông. Cho nên chúng ta đi tới nghĩ rằng tất cả họ đều nói rằng thế giới này là không thật. Không,  họ không  gọi nó là không  thật; họ nói rằng nó giống  như  thấy con rắn trong sợi dây.  Thế giới này không  xuất hiện như  cái  nó  đang thế mà xuất hiện như cái nó không  thế. Đó là ảo tưởng thị giác, khiếm khuyết  của cái nhìn.

Điều đó giống như nhìn trăng sau  khi  ấn tay  vào  mắt và do  vậy  thấy  hai  mặt  trăng.  Không   có  mặt  trăng  thứ  hai. Nhưng nếu bạn được hỏi trong khi mắt bạn đang trong điều kiện đó,  trăng nào  là  thật  và  trăng nào  không   thật,  bạn  sẽ không có  khả  năng  trả  lời  đúng.  Cả  hai  dường  như  đúng. Nhưng cả hai  đều không  đúng, và nếu bạn  dừng ấn tay vào mắt, bạn sẽ thấy chỉ  một  mặt  trăng, mặt  trăng thứ  hai  biến mất. Mặt  trăng kia  là  gì?  Sau  rốt, nó được  thấy  bằng mắt. Nếu có cách  nào  đó giữ mắt ai đó thường xuyên bị ấn theo kiểu này, người đó bao giờ cũng sẽ thấy hai mặt trăng.

Cái  nhìn của chúng  ta bị ép dưới kinh nghiệm,  hình  ảnh và tích luỹ của tâm trí mọi lúc. Cho nên chúng ta thấy cái mà tâm trí bầy tỏ cho chúng ta.

Hình  dung  một  chút  rằng bạn  là  cư  dân  của  một  nước không  có  rắn. Bạn chưa bao giờ thấy  rắn, hay hình  ảnh vềrắn - bạn đơn giản không  biết về từ rắn. Bây  giờ liệu bạn có thể  thấy  rắn  trong   sợi  dây  thừng  được  không? Không  thể được. Làm sao bạn có thể thấy rắn được?  Nếu bạn không  có kinh nghiệm về rắn, dây thừng có thể nằm đó nhưng làm sao bạn có thể thấy được rắn trong nó?

Người  ta thấy rắn trong sợi dây thừng bởi vì tâm  trí có liên kết  với rắn, một hình ảnh, một ấn tượng về rắn; tâm  trí đã thấy  rắn.  Bạn  có  thể  đã  thấy  rắn  trong  tranh,  hay  thấy thực, hay  với  người  dụ  rắn  -  nhưng  đã  thấy  nó  ở  đâu  đó. Hình ảnh đó là trong tâm trí bạn; nó ẩn nấp bên trong  tâm trí bạn.

Sợi dây  thừng nằm trong bóng  tối; bất chợt được  thấy, sợi dây tạo ra nhiều ảo tưởng. Bóng tối tạo ra sợ. Với sợ này gợi ra sợ khác có liên kết mà  đã nảy sinh  khi  thấy rắn, rằng nó có thể cắn bạn. Với tất cả điều này bạn bắt đầu thấy trong sợi dây thậm chí  một mẫu hình uốn éo của thân rắn. Sợ hãi, sợ rắn, cái tương tự với mẫu hình  uốn éo... con rắn bên trong tâm trí bạn được  phóng  chiếu lên sợi dây. Bạn chạy trốn. Sợi dây thừng thậm chí  không  nhận biết về điều đã xảy ra. Điều gì đã làm cho bạn phải chạy trốn, và tại sao?

Có  lần nhiều  năm trước đây, chuyện đã xảy ra  với tôi. Tôi quen  dậy  quãng  3  giờ sáng và  đi  dạo.  Đó  là  một  đêm đáng yêu và lề  đường  được phủ dầy bởi các  cụm trúc. Tại một điểm có chỗ hơi quang đãng, còn các chỗ khác trúc che phủ dọc con đường.  Tôi  quen chạy thẳng từ đầu nọ đến đầu kia của con đường rồi chạy giật lùi theo chiều kia. Trong một giờ, từ 3 đến 4 giờ sáng - tôi  tập thể dục như thế ở đó. Một hôm một điều kì lạ đã xảy ra. Trong khi  tôi đang chạy  giật lùi và  vẫn  trong  bóng  lùm  trúc  thì  một  người  - một  người đưa sữa - tiến lại gần tôi với những bình  chứa rỗng, người đó đang đi  lấy  sữa  hàng  ngày  từ xưởng  làm  sữa.  Thế  rồi  độtnhiên tôi nhô ra khỏi khu vực bóng cây - đó là đêm có trăng - người  đó  có thể thấy tôi bất thình  lình.  Khoảng  khắc trước tôi là không  thấy  được,  thế rồi bất thình lình...  mà  lại chạy giật lùi nữa! Người ta biết chỉ ma mới chạy giật lùi!

Người  đưa  sữa  đó  quẳng  luôn  các  thùng  rỗng  và  ù  té chạy biến. Có cái gì đó kì lạ về cách  người đó chạy trốn. Tôi không có ý tưởng nào là người đó đã trở nên sợ tôi đến thế, cho nên tôi đuổi theo người đó để giúp  đỡ. Bây  giờ người đó chạy bán  sống bán chết! Tôi  càng  đuổi theo nhanh  hơn, với mối quan tâm  bảo người đó dừng lại, người đó lại càng chạy nhanh hơn. Trước đây tôi chưa hề thấy ai chạy được như thế! Thế rồi tôi có ý niệm mơ hồ rằng có lẽ tôi là người duy nhất ở quanh đó và người đó đã trở nên sợ tôi.

Nghe thấy tiếng thùng  chứa rơi và tiếng bước chân  chạy, một người trong  khách  sạn gần đó thức dậy. Tôi tới người đó và  hỏi  người  đó  xem  người  đó  có  biết  điều  gì  đã  xảy  ra không. Người  đó  đáp,  “Nếu  bác  hỏi  tôi,  tôi  biết  rằng  bác hàng ngày vẫn chạy giật lùi ở đây, nhưng đôi khi tôi vẫn sợ. Người đó chắc phải là người mới trên con đường này.”

Tôi  nói, “Bác  giữ lấy bình  chứa này, có thể người ấy sẽ quay lại vào  buổi sáng.” Cho  đến tận bây giờ người đó cũng không quay lại! Cứ khi nào tôi đi qua  khách  sạn đó là tôi lại hỏi xem  liệu người đó đã quay lại chưa. Người đó không  bao giờ quay lại nữa.

Bây  giờ không  có cách  nào  nói cho  người  đó rằng điều người đó đã thấy là ‘gần như giả’. Không có ma nào ở đó cả, nhưng người đó đã xoay xở thấy được  nó!  Với người đó ma là thực tại hoàn toàn, bằng không  thì người đó đã không  biến mất trong  thời  gian  lâu  đến  thế. Người  đó  phải  đã  có  một kinh nghiệm quá khứ nào đó mà người đó áp vào cảnh này.

Cái  thực  có  đấy  không   phải  là  cái  chúng   ta  đang  thấyđâu; chúng  ta đang thấy cái mà  mắt cho hiện lên  cho  chúng  ta thôi.  Tâm  trí chúng  ta đang áp  đặt  mọi  thứ từng khoảnh khắc và chúng  ta đang thấy người biết cái gì, và điều đó chắc chắn không  có đó trong thế giới.

Toàn bộ thế giới này là sự mở rộng của tâm  trí chúng ta. Cái  chúng ta  thấy  được chúng  ta phóng  chiếu ra.  Đầu  tiên chúng  ta  phóng   chiếu  và  thế  rồi  chúng  ta  thấy.  Đầu  tiên chúng ta phóng chiếu ra con rắn trong sợi dây thừng, thế rồi chúng ta thấy rắn và bỏ  chạy. Toàn  thế giới này  đều  giống điều đó. Bản thân chúng ta cho  ai đó là đẹp, thế rồi chúng ta trở nên mê tít về người đó và thế rồi cứ ngẩn ngơ điên khùng  về điều đó.

Người  thấy  của  Upanishad  nói  rằng  toàn  thế  giới  này được con  người  thấy là  ‘gần  như  giả.’  Trong  khi  nói  ‘gần như’ một điều rất hay đã được nói. Điều đã được nói là ở chỗ nó không  hoàn toàn sai, bằng không  làm sao bao nhiêu người bị rắc rối vì nó thế? Thực tại nào đó có đó trong  nó. Nó là sợi dây thừng, chừng ấy là đúng; nó không phải là rắn, chừng ấy là sai.  Sợi dây giống như con rắn ở mức độ nào đó, điều đó nữa cũng đúng;  nhưng  sợi dây  là  sợi dây  và  nó  không  trở thành rắn, điều đó nữa cũng đúng. Và  thế giới sợ hãi  đã nảy sinh  giữa hai điều này, thế giới của việc thấy con rắn trong  sợi dây - đó là sai, đó là ảo tưởng.Chừng  nào  tâm  trí  chưa bị  vứt bỏ toàn bộ và  chúng  ta còn chưa có khả năng thấy thế giới một cách  trực tiếp, chúng  ta sẽ không thể nào thấy được chân lí của thế giới. Khi người ta thấy ra chân  lí của  thế giới, thế giới biến mất và chỉ còn thực tại tuyệt đối còn lại. Khoảnh  khắc này thực tại tuyệt đối được thấy bị phân chia.  Đâu đó thực tại tuyệt đối là tảng đá, đâu đó là cây cối, đâu đó nó là đàn ông và đâu đó là đàn bà - thực tại tuyệt  đối được thấy bị  phân  chia.  Nếu  toàn  bộ thuxếp phóng  chiếu đằng sau con  mắt bị vứt bỏ, thế thì toàn bộ thế giới  này  trở thành  tâm  thức thuần  khiết, một đại dương. Mọi phân chia sụp đổ.

Linh hồn-ý thức là tự do với các ý niệm của người thấy, việc thấy và cái được thấy, vân vân. Nó là miễn nhiễm và tràn đầy tựa đại dương vào lúc đại hồng thuỷ.

Nơi  có  nhân  chứng  bên  trong   -  linh  hồn-tâm  thức  đó được tự do khỏi tâm trí và đã trở thành trống rỗng - không  có phân chia. Việc thấy, cái được  thấy, mọi ý niệm này đã biến mất.  Không có  người  thấy,  không   có  gì  để  thấy:  mọi  nhị nguyên  đã biến mất. Chỉ còn duy  nhất một mở rộng của tâm thức ở đó. Về mở rộng đó một cách  ví von hay đã được dùng ở đây, nói rằng:

Nó là miễn nhiễm và tràn đầy tựa đại dương vào lúc đại hồng thuỷ.

Đại  dương của chúng ta,  dù  có thể lớn đến đâu, vẫn bị giới hạn, và dù nó có mở rộng đến đâu đi chăng nữa, nó vẫn có bờ. Bất kì ai hay bất kì cái gì có biên giới đều không  đầy đủ, vì nó bị chặn. Ao nhỏ có biên giới nhỏ, đại dương lớn có biên giới lớn. Cái gì là khác biệt giữa biên giới nhỏ và biên giới lớn? Biên  giới là  biên  giới. Bạn  đang bị  cầm tù  trong một nơi nhỏ hẹp hay  trong  một nơi rất lớn.  Điều đó có  tạo nên khác biệt gì không?  - nhà tù là nhà tù!

Do  đó ví dụ này  không  nói,  “tựa  đại  dương,”  nó  nói...

tựa đại dương vào lúc đại hồng thuỷ.

Đại  hồng thuỷ, Pralaya kal, là một lí thuyết  huyền thoại rằng khi sự sáng tạo này,  thế giới này tan biến, nó sẽ bị baophủ trong nước - toàn thể sự sáng tạo. Không một li đất nào còn lại ở  bất kì đâu. Cho  nên hoàn cảnh của đại dương vào lúc đại hồng thuỷ là ở chỗ sẽ không  còn biên giới nữa, không  còn bờ cho chúng... vì  chính nghĩa  của bờ là ở chỗ vẫn còn mảnh đất nào  đó còn lại để làm bờ cho  đại dương, và mảnh đất đó trở thành biên giới của nó.

Tâm thức chứng kiến cũng tựa như đại dương vào lúc đại hồng thuỷ. Nó không  có đường bờ còn lại quanh nó; nó tuyệt đối đầy - không có biên giới ở bất kì đâu, nó là vô giới hạn. Nhưng  điều  này  là  đúng  chỉ  khi  phân  chia  đã  bị  vứt  bỏ. Chừng nào phân chia có đó, có giới hạn.

Ngay cả bóng tối cũng tan biến trong  ánh sáng...

Điều phi thường đã được nói ở đây:

...nguyên nhân  của ảo tưởng tan biến trong  thực tại tuyệt đối vô song vốn không  có tổ chức - cho nên phân chia trong nó là ở đâu?

Ngay  cả bóng  tối cũng tan biến trong  ánh  sáng...  Sáng suốt rất độc đáo. Có bóng  tối trong nhà và bạn thắp đèn lên - bạn đã bao giờ nghĩ bóng tối đi đâu không?

Khi  bạn thắp đèn, bóng  tối đi đâu? Nó có đi ra khỏi nhà không?  Vậy làm một việc này: trước hết thắp vài  ngọn đèn bên ngoài  nhà  rồi  để  vài  người  canh  chừng.  Rồi  thắp  đèn trong vùng  tối trong  nhà.  Nếu  bóng  tối đi  ra  ngoài,   người ngồi ngoài sẽ thấy nó đi ra khỏi nhà.  Không, bóng  tối không  ra khỏi nhà. Thế thì bóng  tối đi đâu?

Chính điều rất hay mà Upanishad đang nói, rằng bóng  tối hoà vào  trong  ánh sáng. Điều này sẽ khó  hiểu, vì  chúng ta coi ánh sáng và bóng tối là kẻ thù. Làm  sao chúng có thể hoàvào nhau  được? Và chúng  ta tin là chúng là đối lập. Có tranh đấu và xung  đột giữa hai điều này và chúng ta muốn bỏ bóng tối và giữ ánh sáng.

Cho  nên sẽ rất khó  cho  chúng ta  tin  rằng bóng  tối hoà vào trong ánh sáng.  Nỗi sợ của chúng ta sẽ là ở chỗ nếu bóng tối hoà vào ánh sáng, mọi ánh sáng sẽ thành  bóng  tối. Chẳng hạn, mực đen hoà vào trong vải trắng: điều ấy thực ra nghĩa  là gì? Nó sẽ không có nghĩa là mực đen sẽ biến mất trong vải trắng, nó sẽ có nghĩa  là vải trắng sẽ biến mất trong mực đen. Làm thực nghiệm này và xem.  Hoà mực đen vào vải trắng và xem. Thế thì  bạn sẽ thấy rằng chính vải trắng đã  biến  mất, không phải mực đen.

Bóng tối tan  biến trong ánh  sáng. Nhiều  điểm khác nảy sinh từ sự kiện này.  Trước hết, điều đó có nghĩa  là không  có thù địch  giữa  bóng  tối và  ánh sáng. Điều  này  nghĩa  là gì? Điều này nghĩa  là không có thù địch giữa thế giới và chứng ngộ, và  rằng  thế  giới  hoà  vào  trong  chứng  ngộ.  Điều  này nghĩa là không  có đối lập giữa sai và đúng, và có nghĩa  là sai hoà vào trong  đúng.

Bống tối hoà vào trong ánh sáng - dường như là bóng  tối chỉ đợi ánh sáng tới để cho nó có thể hoà vào đó. Bạn đã bao giờ thấy bóng tối ngần ngại chưa? Khi bạn thắp đèn bóng  tối có nghĩ xem nên hoà vào hay không  hoà  vào? - “Để tôi nghĩ một  chút?”  Hay,  “Mai  tôi sẽ  quay  lại sau  khi  nghĩ  có  nên nhận tính chất sannyas hay không.” Hay, “Bóng tối nên trộn vào hay  không? Để tôi suy  nghĩ  và cân nhắc đã.” Không,  nó không nghĩ.  Dường như là nó sẵn sàng  và chờ đợi, đợi rằng, “Bạn sẽ xuất hiện  và tôi  sẽ hoà  vào trong bạn.” Nó  không chậm trễ một li lai,  thạm chí không  một khoảnh khắc. Xuất hiện của ánh sáng  và hoà với bóng tối xảy ra đồng thời.Cái gì là ngụ ý của nó trong tâm linh?Ngụ ý của nó  là ở chỗ ngay  khi  ánh  sáng nảy sinh bên trong,  tâm  trí  và  những  ảo  tưởng  của  nó,  mang  mọi  tình huống của chúng với chúng, hoà  nhập toàn  bộ vào trong ánh sáng đó.  Chúng  không   tồn  tại,  chúng  không   thể  được  tìm thấy ở bất kì đâu cho dù với việc tìm kiếm lớn lao. Thậm chí điều đó trở thành khó quan niệm làm sao hôm  qua  chúng  đã có đấy. Khi bạn thấy sợi dây thừng trong sợi dây thừng, bạn sẽ có khó khăn trong  việc hiểu làm sao ngay khoảnh khắc đã có rắn trong  sợi dây và bây giờ nó đi đâu. Bản thân bạn bắt đầu hoài  nghi  về bản thân mình: bạn có rơi vào  một loại ảo tưởng nào đó để đi vào ý nghĩ rằng nó đã có đó không?... làm sao nó có thể thế được?

Những người đã tỉnh thức đều thấy khó khăn để thậm chí nghĩ rằng có hay có thể có thế giới.

Mới  sáng  nay tôi  đã nói chuyện  với một sannyasin. Cô ấy tới và cô ấy hỏi khi  nào cô ấy có thể gạt bỏ tất cả những khổ và lo này:  “Đôi khi  dường như là nó  đã xảy ra, nhưng thế rồi tôi trở lại cùng khổ cũ.”

Tôi bảo cô ấy rằng tôi cũng đang khó khăn. Dần dần, dần dần vấn đề càng  trở nên rất khó khăn cho tôi ngay  cả để hiểu làm sao khổ trở  thành có thể, làm  có khả năng để khổ xuất hiện.  Không  phải  là  tôi  không   bao  giờ  khổ.  Tôi  đã  khổ, nhưng bây giờ tôi thấy khó hiểu.

Dường như là ở đâu đó xa xôi trong  quá khứ người ta đã từng  thấy rắn trong sợi dây  thừng và  bây  giờ,  khi  nhớ lại, người ta  thấy  khó  hiểu  nổi  làm  sao  thậm  chí  có  khả  năng nhìn ra  rắn khi  đó là  sợi dây  thừng.  Và  nếu ai đó vẫn còn thấy rắn, điều đó trở thành tình  huống rất khó khăn cho  tôi. Khó khăn là ở chỗ điều đang xảy ra cho bạn giống như một vấn đề lớn thì không  còn là vấn đề chút  nào  với tôi cả, và có cảm giác  là bạn đang mang  mọi loại điều vô nghĩa cùng bạn.Nhưng nói  như thế cũng cảm thấy sai, vì người đó đang đau khổ, đang chạy nhanh; người đó vẫn đang thấy rắn. Nếu bạn nói với một  người  đang chạy nhanh trong sợ hãi, tim đang rung lên  và  thót  lại,  “Sao  bạn  chạy  và  nói  những  điều  vô nghĩa  này, đấy chỉ  là sợi dây thừng  và  không  phải là rắn,” người đó sẽ trở nên rất giận.

Nhớ lấy, bạn không có ý tưởng gì về khó  khăn của một Phật,  một  Mahavira,  một  Krishna  và  một  Christ  trong việc dạy cho bạn,  bởi vì  họ phải  trao cho  bạn cách  trị liệu một chứng bệnh mà  thực sự không  tồn tại chút nào. Chứng  bệnh này đơn giản không  có đó,  nhưng  bệnh nhân  đang run rẩy; bệnh nhân đang kêu rằng mình sắp chết.

Trong  y học có từ thuốc trấn an. Tên này được dùng  cho một loại  thuốc gần như là thuốc. Thuốc  trấn an có nghĩa  là đấy không  phải là thuốc chút  nào; nó tác động lên một bệnh mà thực tại không  phải là bệnh. Nó ‘gần như là thuốc’ trị cho

‘gần như là bệnh’. Nó có tác dụng - nó chỉ là viên đường.

Thuốc  vi lượng ít nhiều cũng là một thuốc trấn an, chúng không phải là thuốc hẳn như thế. Nhưng  chúng có tác dụng, vì đâu là bệnh thật? Không có vấn đề gì - thuốc không  được cần tới ngay  từ đầu. Thuốc thực được cần tới chỉ nếu có bệnh thực, và chín  mươi trong số  một trăm bệnh là không  thực - kể cả  các  bệnh  thông   thường.  Và  điều  nguy  hiểm  là  đem thuốc thực cho bệnh không  thực vì thế thì  thuốc sẽ đem lại hiệu quả có hại.

Căn bệnh tâm  linh  này,  căn bệnh khổ và phiền não  này, căn  bệnh  trần gian  này,  một  trăm phần  trăm là  không  thật. Nhưng gọi  nó  là một  trăm  phần  trăm không  thật là  không  đúng - nếu Phật nói  điều đó hay Ahankara  nói  điều đó, thì đấy là  phát  biểu  đúng  về  phần  họ,  nhưng do từ bi  đối  với hàng triệu và  hàng triệu người  đang  đau khổ bởi căn bệnhnày  họ  phải  nói  ‘gần  như’.  Những  người  này  bị  dụ  dỗ,  bị thuyết  phục:  thử thuốc này đi, nhẩm  câu mật chú này,  tụng bản kinh này, làm thế này, làm thế nọ. Uống thuốc liên tục, có lẽ bạn sẽ quên bệnh  này. Hay  uống thuốc  liên  tục có  lẽ bạn sẽ trở nên chán ngấy đến mức bạn ném cả chai  thuốc lẫn bệnh tật đi.  Hay  uống  thuốc  liên  tục, có  lẽ  bạn  sẽ  trở nên chán ngán  tới mức bạn quẳng cả thuốc lẫn bệnh đi. Hay uống thuốc liên  tục bạn sẽ nói,  “Đủ lắm rồi, thế là đủ để cứ uống mãi một  loại thuốc  hết  kiếp  nọ  đến  kiếp  kia,  tôi  sẽ  không  uống thuốc nữa, bây giờ tôi chấp nhận bệnh tật.” Nếu bất kì cái gì giống thế  này xảy ra bạn sẽ thấy rằng không  có bệnh chút nào; kẻ thù  mà  bạn  đã tranh đấu liên tục không  có đó chút nào cả - nó ‘gần như có’, nó chỉ dường như có đó thôi.

Do đó mọi tôn giáo  đều đã phát  triển những phương sách giả, và  khó  tìm  ra  kẻ  nói  dối nào lớn hơn Phật,  Mahavira, Krishna và Christ! Lí do cho điều này không  phải là ở chỗ họ là kẻ nói dối - chưa bao giờ có người nào nói thật hơn những người này - nhưng bởi vì mọi bệnh tật của bạn đều là giả cả. Và những người đã phải làm  việc để xử lí cho những người bệnh tật giả này, họ biết điều họ phải làm.

Tất cả các  triết học lớn được tạo ra bởi những người trí huệ này đều giả cả. Giả có nghĩa  là ‘gần như sai’. Chúng chỉ là những phương sách để cắt đi bệnh tật của bạn.

Chẳng hạn, bạn đã chạy trốn khỏi sợi dây thừng và tin nó là con  rắn.  Bây  giờ  tôi  có  thể  nói  một  triệu  lần  rằng  đấy không phải là rắn mà  là sợi dây thừng, nhưng đấy chỉ là lời nói thôi và bạn sẽ nói, “Làm  sao tôi có thể tin được  vào điều thầy nói? Ai  biết được, đấy có thể là kinh  nghiệm  của thầy, nó cũng có thể không  phải! Cho dù thầy có kinh nghiệm  đó, nó có thể là một loại dây thừng khác,  một loại rắn  khác. Ai mà biết được liệu đấy là rắn này hay dây này?”Thay  vì  giải  thích  cho bạn,  tốt hơn  cả là  tôi  buộc  một chiếc bùa hộ mạng vào  bạn và nói,  “Đấy là rắn, không  phải là dây  thừng,  nhưng ở đây, đeo lấy bùa  hộ mạng này vào - không rắn  nào  trên  toàn  thế  giới  dám  đối  diện  với  lá  bùa này.” Điều này sẽ hiệu quả hơn. Thay vì giải thích rằng đấy là sợi dây và không  phải là rắn, đeo lá bùa hộ mạng này vào. Không có  con  rắn  thực  nào  ở  đó,  đúng,  nhưng  ở  đây  nữa cũng không  có lá bùa thực. Nhưng lá bùa này sẽ cho bạn sức mạnh, niềm tin sẽ nảy sinh trong bạn rằng đây là cái  gì  đó thực.

Và nếu phép màu  này cũng có thể được  dàn cảnh, rằng dây thừng được đặt trong bóng  tối của ngôi  nhà  và bạn đeo bùa hộ mạng, và từ khoảng cách xa bạn thấy nó là rắn nhưng khi lại gần hơn nó hoá ra sợi dây,  thế thì mọi điều đều được giải quyết - bùa hộ mạng có tác dụng! Thế thì bạn có thể đi bất kì  đâu trên thế giới, và  có  thể đi tới  một  trạng thái mà ngay cả rắn thật cũng dường như là sợi dây - bùa  hộ mạng mà!

Tâm trí con  người tạo ra ảo tưởng. Những ảo tưởng này đều do tự  ám  thị.  Tất cả những ảo tưởng này đều hoà  trong chân lí tối thượng. Khoảnh khắc  việc chứng kiến được kinh nghiệm, toàn  thế giới, toàn thể khung  cảnh phóng  chiếu của chúng ta, co lại và hoà vào trong việc chứng kiến - trong  đại dương bất tận, vô biên.

Thực tại tối cao là cái một kì dị; làm sao có thể có phân chia trong nó được? Trạng thái sushupti - ngủ say, không mơ - là phúc lạc; ai thấy phân chia trong đó?

Hiểu   điều  cuối  cùng  trong  kinh  này:  trạng  thái   của
sushupti,  ngủ  say,  không   mơ.  Những  người  đã  tìm  kiếmtrong  các  tầng  bên  trong  đều  chấp  nhận  ba  trạng thái  tâm thức  con  người.  Một  trạng  thái  chúng   ta  gọi  là  trạng  thái thức, chiếm ưu thế  từ lúc ta thức dậy vào  buổi sáng.  Trạng thái thứ hai chúng ta gọi là trạng thái mơ, chiếm ưu thế trong  giấc ngủ khi chúng ta thấy các hình ảnh về mọi thứ. Và trạng thái thứ ba  đôi khi  đến trong  giấc ngủ một  quãng  ngắn khi không có mơ không  thức mà chỉ là giấc ngủ say - sushuptu - còn lại. Sushupti  nghĩa  là  giấc ngủ  say thậm chí  không  có mơ.

Upanishad tin  - không, người  ta  nên  nói  là  biết  - rằng không  có phân  chia trong trạng thái sushupti. Chúng không thể còn lại bởi vì chính tâm trí từ đó chúng đã nảy sinh...  Khi bạn thức, phân chia có đó. Đây là ngôi  nhà  của bạn, nhà của hàng xóm không  phải là của bạn; bạn nghèo,  hàng xóm  bạn giầu; bạn  da  đen,  hàng  xóm  bạn  da  trắng  -  cả  nghìn  phân chia, tất cả chúng còn lại đó. Những phân chia này do tâm trí tạo ra. Bạn có thể quan sát một sự kiện rất thú vị - rằng phân chia còn  trong  trạng thái  mơ  nhưng  đường  phân  chia  biến mất.

Hiểu điều này một chút.  Trong trạng thái thức, phân  chia có đó  và  biên  giới phân chia có đó. Có  bạn, có  thù;  bạn là bạn, thù  là thù; trong  trạng thái thức A là A và B là B. Tuy nhiên, trong trạng thái  mơ phân  chia có đó nhưng biên giới phân  chia  ở  giữa  bị  mất.  Phân  chia  không   còn  rắn  chắc, chúng trở thành lỏng. Bạn đang thấy rằng một người bạn tiến tới và bỗng nhiên  người đó biến thành kẻ thù! Và bạn thậm chí không  có  hoài  nghi, trong giấc mơ bạn thậm chí không hỏi làm  sao  điều này có thể có được! Bạn đang nói  với một người,  rồi  bỗng  nhiên  người  đó  biến  thành con  ngựa.  Bạn vẫn không  hoài  nghi  trong mơ rằng một người có  thể bỗng nhiên biến thành ngựa.Đường  biên chia không còn. Phân chia vẫn còn - người là người,  ngựa  là ngựa - nhưng đường biên giới không  còn. Mọi thứ trở thành  lỏng, mọi thứ đều bị trộn lẫn dường như tâm trí bị lay động. Trong  trạng thái thức mọi thứ đều tách bạch rõ ràng,  logic,  hợp lí và phân biệt. Trong trạng thái  mơ tâm trí trở nên không ổn định. Dường như là phản chiếu của trăng có đó  trong nước,  thế rồi ai đó  khuấy  nước  và  phản chiếu bị  phân  chia thành  nghìn  mảnh  và trăng trải ra  khắp mặt  nước. Ánh  trăng vẫn còn nhưng không  có trăng; nó  bị tan vỡ thành  nhiều  mảnh. Theo cùng cách  đó tâm trí  bị lay động trong  trạng thái mơ. Vậy bị lay động và không  ổn định, mọi đường biên mất đi. Mọi thứ trộn lẫn nhau.  Không  cái gì rõ ràng nữa như cái gì là cái gì, A là gì và B là gì, khi  thì A biến thành  B và không  có logic gì theo sau.

Mơ  không tin chút nào vào logic cả, chúng  diễn ra theo cách  thức  không  thể nào hiểu nổi. Bất kì cái  gì lấn vào bất cái gì, và bạn không  thể nói  tại sao  nó xảy ra giống thế này. Không có qui  tắc nào trong  trạng thái  mơ. Qui  tắc của trạng thái thức không  vận hành  ở đây.

Trạng thái thứ ba là sushupti,  ngủ say, không  mơ. Ngay  cả mơ cũng không  còn  ở đây. Và nhớ lấy, nơi mơ dừng, tâm trí cũng dừng. Nơi không  có ý nghĩ,  không  thể có tâm trí.

Trong  trạng thái thức tâm  trí là rắn, trong trạng thái  mơ nó thành lỏng, còn trong  trạng thái ngủ say nó  biến mất tựa hơi. Đây là ba trạng thái của mọi vật chất mà  khoa  học thừa nhận. Ấn Độ đã thừa nhận ba trạng thái này cho cả tâm trí.

Khoa học nói có ba trạng thái của vật chất: rắn, lỏng và hơi. Nếu bạn làm nước đóng băng, nó trở thành rắn; nếu bạn làm  nó  bốc  hơi,  nó  thành   hơi  nước.  Cho  nên  nước  có  ba trạng thái:  hơi nước, nước  và  băng. Mọi  vật chất  trong  thế giới đều có ba trạng thái.  Nhưng  Ấn Độ nói tâm trí cũng làvật chất và nó cũng có ba trạng thái. Thức là trạng thái rắn, mơ là  trạng thái  lỏng và ngủ say là trạng thái hơi - tâm trí đơn giản bay hơi, nó đơn giản không  có đó. Trong  giấc ngủ say không còn cảm  giác  về cái  gì còn  lại. Không cảm giác nào còn lại, vì không còn cảm biến. Toàn thế giới trở thành một.

Trong sushupti bạn đạt tới cùng chỗ các hiền nhân đạt tới trong samadhi, tỉnh  thức tối cao. Khác biệt duy  nhất là ở chỗ hiền nhân ý thức đầy đủ trong khi bạn vô ý thức. Trạng thái ngủ say và samadhi  là  như nhau,  chỉ hơi khác  nhau,  nhưng đấy là khác biệt lớn. Hiền nhân đạt tới sushupti  tỉnh thức đầy đủ và tràn đầy ý thức - thế thì nó trở thành  samadhi, tỉnh thức tối  cao.  Ngủ  say  cộng  với  nhận  biết   tương  đương  với samadhi.

Bạn cũng đạt tới đó hàng ngày.  Bạn báo  cáo điều đó khi bạn  tỉnh  dậy buổi  sáng mà  nói,  “Tôi có giấc ngủ say  rất dễ chịu.” Nếu  như mơ xảy ra suốt đêm, bạn sẽ không  bao giờ nói rằng bạn đã có giấc ngủ say  dễ chịu.  Thế thì bạn sẽ nói, “Tôi  trải  qua  một  đêm  bất  ổn;  toàn  những  mơ  là  mơ,  tôi không ngủ được chút nào.” Khi mơ dừng, bạn có giấc ngủ dễ chịu. Nhưng khi bạn thực tế có giấc ngủ say bạn không  nhận biết rằng  nó  là  dễ  chịu  và  tốt,  bởi  vì  những  điều  như  thế không thể được cảm thấy trong khi  ngủ  trong  vô  thức. Chỉ sau khi tỉnh  dậy buổi sáng bạn còn  lại với một cảm giác dễ chịu, khoẻ khoắn - dường như có cái bóng  mờ nhạt, xa xăm nhưng là tiếng vọng dội lại của sự hài lòng  bị rớt lại sau.Điều  rất thú  vị  cần lưu ý là  không  ai  nói  lại, ngay khi tỉnh dậy, rằng người đó đã có giấc ngủ say  không  thoải mái. Nếu bạn  đã  có kinh  nghiệm  về  nó,  rằng có  giấc  mơ  và  ác mộng và... thế thì  đấy  không  phải  là  giấc  ngủ say. Thế  thì giấc ngủ say không  bao  giờ tới với bạn cả. Trong  cả lịch  sửloài người không  ai đã báo cáo,  “Tôi  có giấc ngủ say đến thế trong đêm với biết bao ác mộng!” Không ai đã từng nói như thế cả, điều đó đơn giản không  bao giờ xảy ra. Làm  sao ai có thể  nói  được  như  thế?  Giấc  ngủ  say  là  giấc  ngủ  dễ  chịu; không bất hạnh nào có thể tồn tạo ở đó được.Do đó chúng ta không  thể gọi cái dễ chịu  đó là dễ chịu được, chúng  ta gọi nó là phúc  lạc, bởi vì hài lòng có cái đối lập được  gọi  là  buồn rầu, nhưng phúc  lạc không  có  cái  đối lập với nó.  Do  đó trạng thái  ngủ say  là phúc lạc. Chỉ còn lại một cảm giác  - cảm giác  của phúc  lạc không có phân chia nào. Như trạng thái  ngủ say là điều kì dị, tương tự việc kinh nghiệm về nhân  chứng là điều kì dị.  Chỉ  phúc  lại còn  lại ở đó. Và  giống như  đại dương tràn đầy hoàn toàn của Pralaya kal - thời kì của đại  hồng thuỷ,  tan  biến của vũ trụ - là  vô giới hạn, vô biên, không  bến bờ, phúc lạc cũng vậy không  có bất kì phân  chia nào.

Đủ cho hôm nay.

8.    Hiểu quả

Gốc rễ của phân  chia này là tâm trí.

Nếu không  có tâm trí, không có phân chia.

Do đó, tập trung tâm trí ông vào tâm thức vũ trụ cái là lãnh thổ của ông.

Biết rằng ông là linh hồn phúc lạc hoàn  toàn,  bao giờ cũng hân hoan trong phúc lạc này, bên trong và bên ngoài chính linh hồn ông.

Quả của tách rời là tri thức, quả của tri thức là thảnh thơi,

và an bình hạ xuống từ việc kinh nghiệm tự phúc lạc chính là quả của thảnh thơi.

Nếu từng điều đã nói trên không  xảy ra kế tiếp, biết rằng điều trước đó đã không  cho quả. Thiếu vắng đối tượng cảm giác là trong chính bản thân sự mãn nguyện tối cao và phúc lạc vô songGốc rễ của phân chia này là tâm trí.

Nếu không  có tâm trí, không có phân chia.

Do đó, tập trung tâm trí ông vào tâm thức vũ trụ.

'Tâm  trí' và 'tập trung', hai  điểm này cần phải được  hiểu sâu sắc. Tâm  trí là cái phải có cho cuộc sống. Tâm  trí nghĩa là luồng ý nghĩ,  và mọi  lúc  tâm  trí  bạn đều tuôn  chảy bên trong bạn.

Lưu ý đến điểm thứ nhất, rằng tâm trí không  phải là vật. Tâm trí là luồng, không  phải là vật. Và phân  biệt này là có ý nghĩa. Hòn  đá nằm đó, đấy là vật; thác nước tuôn  chảy, đấy là luồng. Vật nằm đó là tĩnh  tại; cái là luồng là thay đổi mọi khoảnh khắc.

Tâm trí  không phải là vật mà  là luồng, cho nên tâm trí thay đổi  vào  mọi khoảnh khắc.  Nó chưa bao giờ như trước ngay cả cho  một  khoảnh khắc. Nó  tựa như dòng  sông  thay đổi.

Heraclitus đã nói,  “Ông không  thể tắm hai lần trên  cùng một  dòng  sông,”  vì  khi  bạn xuống  tắm trong  con  sông  lần thứ hai, nước mà bạn bước vào trong  lần đầu phải đã chảy đi rất xa rồi. Tương tự,  cùng  một tâm  trí không thể được  thấy lại - cái  đã chảy  qua  rồi là đã  chảy qua  rồi. Trong  toàn thể thời gian  luồng chảy cứ tuôn  chảy bên  trong,  và đứng đằng sau luồng này chúng  ta nhìn thế giới.

Vậy cái bóng  của tâm trí rơi vào mọi thứ chúng ta thấy. Và tâm  trí thay đổi, tâm trí bị chia thành nghìn  mảnh, cũng phân chia toàn thể thế giới nữa.

Cho nên, điều đầu tiên, tâm trí là luồng thay đổi mọi lúc. Do đó  qua  tâm  trí  không thể nào  biết  được cái  một  khôngbao giờ thay  đổi. Nếu cái  trung  gian  của việc biết đang thay đổi vào mọi lúc,  chúng ta không  thể biết cái  không  bao giờ thay đổi. Bất kì cái gì biết được qua trung gian thay đổi cũng sẽ bị xem  như thay  đổi.  Dường như bạn đang đeo kính đổi mầu cứ đổi từ đỏ sang  lục, từ lục  sang  vàng, từ vàng  sang trắng. Mầu  của mọi thứ mà  bạn đang thấy  cũng sẽ cứ thay đổi tương ứng bởi vì cái trung  gian  được  dùng  để thấy bị áp đặt lên mọi cái được thấy.

Tâm  trí  chúng   ta  thay  đổi  mọi  khoảnh  khắc.  Cho  nên chúng ta chỉ có thể biết qua  tâm  trí cái cũng thay  đổi; chúng  ta không  bao  giờ biết được qua  tâm  trí  cái  không  thay đổi. Và chân lí tối thượng ẩn kín của cuộc sống thì không  đổi, nó là vĩnh  hằng,  nó  không   bao  giờ  thay  đổi,  cho  nên  tâm  trí không phải là cái trung  gian để biết nó.

Mọi vật chất trong  thế giới đều cứ thay  đổi, nó  cứ thay đổi tựa tâm trí.  Cho  nên qua  tâm trí vật chất của thế giới có thể được biết, nhưng linh hồn vũ trụ ẩn kín bên trong  thế giới không thể được  biết.  Chẳng  hạn, khoa  học dùng  tâm  trí để khám phá;  khoa  học nghiên  cứu thế  giới qua tâm trí. Khoa  học sẽ không  bao giờ có khả năng nói có linh  hồn vũ trụ, nó bao giờ cũng nói chỉ có vật chất. Nhận ra linh hồn vũ trụ sẽ không  bao  giờ  có  sẵn  cho  khoa   học.  Không  phải  bởi  vì không có  linh  hồn  vũ  trụ, nhưng  bởi  vì  cái  trung  gian  mà khoa học dùng  để biết chỉ có khả năng biết cái  thay đổi, nó sẽ không bao giờ có khả năng biết đến cái không  thay đổi.Hiểu điều đó theo cách này. Nếu nhạc đang được chơi và bạn cố nghe  qua  đôi mắt, bạn sẽ không bao giờ có khả năng nghe nó  - thực  ra bạn sẽ không  nhận  biết về chính sự hiện diện của nó. Mắt  có  thể  nhìn,  cho nên qua  mắt  bạn có  thể biết  hình  dạng;  nhưng  mắt  không  thể  nghe   cho   nên   bạn không  thể  biết  về  âm  thanh  qua  chúng.   Tai  có  thể  nghenhưng  không   thể  nhìn.  Nhưng  nếu  ai  đó  cố  nhìn  qua  tai, người đó  sẽ nói, “Không có hình  dạng trong  thế  giới.”  Tai chỉ có thể bắt được âm thanh. Cái  trung  gian chỉ có thể biết cái nó nhạy cảm với.Tâm  trí  là  thay  đổi.  Bản  chất  của  tâm  trí  là  thay  đổi, luồng.  Tâm  trí có  thể đến dưới dạng cái  thay đổi nhưng nó không  bao  giờ  có  khả  năng  biết  cái  không   đổi.  Cho  nên những người  bắt  đầu  tìm kiếm  linh  hồn vũ trụ qua tâm  trí chẳng chóng  thì  chầy  đều  biến  thành  kẻ  vô  thần.  Nếu  họ không trở thành  kẻ vô thần, điều đó chỉ có nghĩa là họ không đủ dũng cảm để chấp nhận hoàn toàn điều tâm  trí  đang nói cho  họ.  Nhưng  người  làm  việc  qua  tâm  trí  không   thể  là người hữu thần được. Hữu thần của người  đó sẽ là giả như việc nói  người  điếc  nghe  thấy  nhạc  qua  đôi  mắt,  hay  như việc nói người mù  thấy được  cái  đẹp hay  ánh sáng qua  đôi tai. Hữu thần của một người vận hành qua  tâm  trí sẽ giả như những điều đó.

Cho nên có biết bao nhiêu  người hữu thần trên  thế giới nhưng rất  khó tìm  ra người hữu thần thực sự. Bạn nữa, nếu bạn xoay  xở đem tới tin cậy, nó tới qua tâm trí bạn; bạn đang đem nó  qua  suy  nghĩ  tính  toán. Qua  suy  nghĩ,  không  ai  đã bao giờ có thể là người hữu thần; và nếu người  đó là người hữu thần, người đó sẽ là người hữu thần giả .

Nếu  người  ta  muốn  trở  thành người  hữu  thần  qua  suy nghĩ, chỉ vô thần tới. Cố gắng hết sức hiểu điều này đi - bởi vì chính  cái trung gian tâm trí không  có khả năng hiểu thấu cái không thể thay đổi. Tự lừa dối mình  là vấn đề khác.  Nghĩ về  thuyết  hữu  thần  của  bạn  đi!  Bạn  tin  vào  Thượng  đế, nhưng đấy là một thực thể được tính  toán, nó được đưa ra từ logic  của  bạn,  từ  phỏng  đoán,  suy   nghĩ,   kinh   sách,  tín ngưỡng và học thuyết.  Thượng  đế như thế là không thật vàthượng đế như  thế chỉ  nói  về cái không  trung thực của bạn, bởi vì Thượng đế không  bao  giờ có thể được sinh  ra từ tâm trí.Trong  thế giới này,  chín mươi chín phần trăm mọi người được gọi là hữu thần đều là vô thần giấu mặt. Không có sức mạnh trong chủ nghĩa  hữu thần của họ, đấy là yếu đuối, đấy là bất lực. Chỉ  khẽ  chạm  là chủ nghĩa  hữu thần của họ khô héo đi.  Nó  không   có  gốc  rễ bên  trong.  Người  ta  trở thành hữu thần chỉ  nếu người ta nhìn  thế giới  một cách  trực tiếp, gạt tâm trí sang  một bên.  Thế thì không  phải thế giới là được thấy, bởi vì với việc vứt bỏ tâm  trí, cái đang thay  đổi không  thể được  thấy. Khi vứt bỏ tâm  trí, tâm  thức thấy thế giới, nó có thể kể lại chỉ những cái không  đổi.

Tâm  thức là vĩnh hằng, nó không  thay đổi. Tâm  thức chỉ rơi vào hoà hợp với cái vĩnh  hằng. Cái được  thấy khi  vứt bỏ tâm trí là cái ta tối thượng; cái thấy được khi đem tâm trí vào là thế giới. Để  chúng  ta  định nghĩa  nó theo cách  này  - rằng những người đã biết tới sự tồn tại không qua tâm  trí đã nói, “Không có gì ngoài  cái ta tối thượng.” Còn những người đã biết tới sự tồn tại qua  tâm  trí đã nói, “Có  mọi thứ  ngoại  trừ cái ta tối thượng.”

Cho  nên qua  tâm  trí bạn sẽ không bao giờ có khả năng biết  được. Vâng, bạn sẽ có khả  năng biết thế giới - thế giới thực ra sẽ  được biết chỉ  qua  tâm trí  - nhưng không  phải  là chân lí. Và bất kì  cái gì được  biết qua  tâm  trí đều là những thứ sẽ thay đổi  mọi khoảnh  khắc. Đây là lí do  tại sao khoa học không  bao giờ ổn định. Khoa  học  sẽ không  bao giờ ổn định, khoa học sẽ không  bao giờ có khả năng nói rằng chân lí như thế và như thế là thường hằng. Khoa  học sẽ chỉ có  khả năng  nói,  “Không dứt  khoát  đâu,  tạm  thời  thôi,  từ  tất  cả những điều chúng  ta đã biết đến giờ, đây là chân  lí. Cái gì sẽlà kết quả  của điều chúng ta sẽ biết ngày mai  còn chưa thể nói được.” Khoa học thay đổi hàng ngày.  Tất cả những cái là đúng hôm qua trở thành sai hôm nay.Khó khăn bây giờ là tới mức bất kì khoa học nào được dạy trong trường phổ thông và đại học, phần lớn trong chúng  đã trở nên  ‘gần như sai’,  bởi vì phải mất hai mươi năm mới đưa  được  những  khám   phá  mới  xuống  mức  trường  phổ thông. Trong  hai  mươi  năm đó nó đã  trở  nên  không  đúng. Ngày nay  không  cuốn sách  lớn nào có thể được viết về khoa học bởi vì, nếu ai đó viết ra một cuốn sách một nghìn trang, vào lúc  nó  được  viết,  được  in  và  xuất  bản,  nhiều  điều  đã được chứng tỏ là sai. Cho  nên khoa học dần dần đi xuống những cuốn sách nhỏ hơn. Thực tại ngay cả những cuốn sách nhỏ cũng không được  viết ra nữa, chỉ những đoạn nhỏ và bài báo, bởi vì chúng  có thể được viết ra ngay lập tức và không  sợ bị lạc hậu trước lúc chúng  được xuất bản.

Khoa  học nhất  định thay đổi, bởi vì  không  cái gì  được khám phá ra qua tâm trí có thể là vĩnh viễn. Cho nên các nhà tư tưởng phương Tây thấy khó hiểu được làm  sao điều gì đó Mahavira  nói  ra  hai  nghìn   năm  trăm  năm  trước  đây,  hay những điều đã  được  người  thấy của Upanishad  nói  ra  năm nghìn năm trước đây, vẫn còn  đúng.  Năm  nghìn  năm! Khi ngay cả những điều mới chỉ được  nói năm năm trước đây đã trở thành  lạc hậu và không  đúng, thì những điều đã được nói năm nghìn năm trước đây phải trở nên không  đúng từ lâu rồi.

Điều  họ  nói  dường  như  là hợp  lí,  bởi  vì  khi  mọi  điều được nói thậm chí năm năm trước bây  giờ đã đáng ngờ, điều tự nhiên duy  nhất là những điều đã được  nói năm nghìn  năm trước đây nên bị coi là đáng ngờ.

Nhưng  không, điều  Upanishad đã  nói  vẫn  còn  đúng  - chúng đúng hôm  nay và sẽ còn  đúng ngày mai. Bây giờ điềunày có thể mang  hai nghĩa.  Một, rằng thông  minh  của Ấn Độ đã trở nên đờ đẫn và không  phát  triển thêm nữa, rằng nó đã trở thành  tĩnh  tại ở một  điểm năm nghìn  năm trước đây và vẫn còn ngồi đó, bám chặt vào bất kì cái gì đã được phát hiện ra từ hồi đó. Nó  đã không  di  chuyển thêm  chút  nào  từ đó; bằng không  mọi thứ đó sẽ trở thành sai bây giờ.

Ngay  cả ở Ấn Độ ngày nay, những người làm bất kì suy nghĩ  nào  - và rất ít người làm - họ hầu như vay mượn  suy nghĩ ít hay nhiều là cái bóng của cách suy nghĩ phương Tây. Cho nên dù ở phương Tây hay ở Ấn Độ,  theo cách  suy nghĩ của  khoa  học  ngày  nay  dường  như  những  phát  biểu  cổ  lỗ hàng nghìn  năm  này  của  Ấn  Độ  phải  đã  trở  thành  không đúng từ lâu  rồi.  Bởi  vì  Ấn  Độ  đã  dừng  suy  nghĩ  thêm  nó không có khả  năng làm tu chỉnh  gì thêm,  và  do  đó mọi thứ vẫn còn lại ở nơi chúng đã từng ở. Và với những người nghĩ qua tâm trí, điều họ nói cũng đúng.Sự kiện là ở chỗ  những chân lí này đã không  thể được đạt tới  qua  tâm trí.  Chúng đã  được  đạt  tới năm  nghìn  hay năm mươi  nghìn  năm trước đây, chúng  có thể  được  đạt tới năm nghìn hay năm mươi nghìn  năm sau đây - và việc đạt tới này không  qua tâm trí. Điều không  được đạt tới qua tâm trí là không thay đổi.  Không có cách  nào  cho  nó  thay đổi, bởi vì ngay khi tâm trí bị vứt bỏ thế thì người ta bước vào  một thế giới vĩnh  hằng, phi thời gian; nơi không  cái  gì thay đổi, nơi mọi thứ đều không  đổi; nơi thời gian đã dừng lại, nơi không có chuyển  động trong thời gian,  nơi thời gian  đã đông cứng. Những  chân  lí  này  bao  giờ  cũng  vẫn  còn  là  chân  lí.  Khi chúng đã  được  nhận  ra  trong trạng thái bên  ngoài  tâm  trí, không thay đổi nào của  thế giới này có thể đem đến bất kì thay đổi nào trong chúng. Vâng, nếu những điều này đã được nhận ra bên trong  phạm vi của tâm trí, những thay  đổi trong thế giới sẽ cứ đem đến những thay đổi trong chúng.Đây là khám  phá  nguyên  bản của Ấn Độ, rằng sự tồn tại cũng có  thể được  biết tới không  bằng tâm  trí.  Đây là  khác biệt giữa khoa học và tôn  giáo. Khoa  học nói  rằng bất kì cái gì có thể được biết, chỉ có thể được biết qua tâm trí. Tôn giáo nói rằng bất kì cái gì được biết qua tâm  trí đều là thực dụng, nó là ‘gần như  đúng’, nhưng  chân  lí là  cái  được biết  bằng cách đi ra ngoài tâm  trí.  Và  chỉ bên ngoài  ngoài  tâm  trí mà việc biết thực là có thể.

Cho nên  làm sao  vứt bỏ được  tâm trí?  Làm  sao  làm  yên tĩnh  hay  trống vắng tâm  trí? Kinh này nói  rằng nếu bạn có thể tập trung tâm  trí, nó sẽ yên tĩnh đi, nó sẽ trở thành  trống vắng.

Đây  là  điều thứ hai cần được hiểu: chính bản chất  của tâm trí là  không  tập trung. Nếu bạn cố tập trung nó  cho  dù một khoảnh khắc, nó sẽ không  tập trung, nó sẽ tìm cách  chảy đi.

Nếu tôi yêu cầu bạn tập trung tâm trí vào  Rama, bạn sẽ thấy rằng  ngay khi bạn nghĩ  về Rama, toàn bộ dây  chuyền các biến cố trong cuộc đời của Rama  cũng sẽ bắt đầu tới tâm trí bạn. Sita sẽ đi vào từ cửa sau, Hanuman sẽ bắt đầu ló vào, và toàn bộ đống lộn xộn đó sẽ có đấy. Với việc tập trung tâm trí bạn vào Ram, Dasharatha  sẽ tới,  Ravana sẽ tới, tất cả họ sẽ tới. Cứ thử có một Rama  xem  - không Dasharatha, không Ravana, không   Sita,  không   Hanuman,  không  Lakshamana, không có ai cả - tống cổ cả lũ ấy đi, chỉ một mình  Rama thôi; thế thì tâm trí sẽ trong khó khăn!

Nhưng thế rồi có cách khác để thoát  ra khỏi tâm  trí, chia Rama  thành  nhiều  phần:  chẳng  hạn,  bắt  đầu  từ  bàn  chân.  Trước hết nhìn  chân Rama, rồi nhìn  thân  thể ông,  rồi nhìn khuôn mặt rồi nhìn mắt; điều này sẽ làm  nhẹ bớt cho tâm trí bởi vì luồng chảy đã bắt đầu lại. Nếu bạn chỉ chọn mắt củaRama, tâm  trí sẽ cứ chuyển  từ mắt  này  sang  mắt  kia. Cho nên  chọn  chỉ một mắt, chọn Rama nửa mù chỉ có một mắt. Bây giờ khi bạn tập trung tâm  trí chỉ  vào một mắt, suy  nghĩ sẽ bắt đầu về mắt đó và vận hành của nó.

Luồng chảy là bản chất của tâm trí. Cho nên chẳng thành vấn đề  bạn làm  gì, tâm  trí sẽ khám  phá ra một kênh  cho nó chảy. Nó ngay  lập tức sẽ khám  phá  ra một kênh và bắt đầu suy  nghĩ.  Đây  là  khác  biệt  giữa  thiền  và  suy  nghĩ.   Thiền nghĩa là dừng suy nghĩ,  dừng luồng chảy. Tập trung nghĩa là chỉ có một điểm còn lại, không  có suy nghĩ  gì về nó.

Thế thì điều gì sẽ xảy ra? Điều này là chống lại bản chất của tâm trí.  Không có khả năng nào  cho  tâm  trí còn  lại theo cách này. Nếu bạn cứ nhất quyết và thử điều không  thể được đó chỉ có một cách:  trước hết tâm trí sẽ giằng co vất vả, và nó sẽ thử theo đủ  mọi cách  để  thuyết  phục bạn, để khuyên nhủ bạn, để bầy mẹo cho bạn suy nghĩ. Nó sẽ nói, “Không có vấn đề gì, ta nghĩ về Rama; điều đó là tốt, nghĩ về Rama  là hành động  tôn  giáo.”   Nó  sẽ  nói,  “Được,  nếu  mình  không  muốn nghĩ  về Rama thì mình  tụng vậy: Rama, Rama, Rama, Rama.” Nhưng “Rama, Rama, Rama, Rama,” và luồng chảy đã  bắt đầu. Rama  thứ  nhất,  Rama  thứ  hai, và luồng đã bắt đầu, tâm  trí  đã  tìm  ra chuyển  động,  nó  đã  bắt  đầu  chuyển động.

Ban đầu tâm trí sẽ nỗ lực tìm ra kênh để chảy theo đó, vì đấy là bản chất của nó. Nhưng nếu bạn nhất quyết và duy trì tỉnh thức và  bạn  nói,  “Mình sẽ không  cho  phép bất kì dòng chảy chút nào, mình sẽ bám lấy chỉ một điểm, mình sẽ không  đi từ nó theo  cách này hay cách  khác" - và nếu bạn tiếp tục sự nhất quyết của mình, không  để cho tâm  trí di chuyển theo mọi hướng dù bất kì cái gì, thế thì cách  thứ hai cho tâm trí là nó sẽ vứt bỏ, bởi vì  tập trung  đơn giản không  thể  có đượccho tâm trí.

Có  lẽ bạn sẽ thấy kì  lạ mà  biết rằng tâm trí đơn thuần không thể tập trung được.  Đấy là lí do tại sao  bạn được yêu cầu phải tập trung, vì nếu bạn trở nên tập trung tâm trí bạn sẽ dừng. Tập trung  là  không  thể được đối với tâm trí.  Khi  bạn được tập trung  không  có  tâm trí.  Chừng nào tâm trí có đó, bạn không  tập trung.

Tập trung có  nghĩa  là dừng lại, ngừng mọi luồng chảy, chấm dứt mọi thời gian,  biến mất mọi chuyển  động.

Nếu  bạn tiếp tục không  ngừng  nỗ lực của mình  để  tập trung và  vẫn còn nhận biết và quan  sát  rằng tâm trí  không tìm kiếm mẹo có thể lẩy cò luồng chảy, một khoảnh khắc tới khi, do nỗ lực tập trung,  tâm trí dừng lại. Bởi vì nỗ lực tập trung, tâm trí không  tập trung  mà  dừng lại; nó yên tĩnh,  nó biến mất.  Khi  bạn không  nghe và  vẫn còn  tham  dự vào nỗ lực để tập trung nó, tâm trí bị vứt bỏ.

Việc  dừng  của  tâm  trí  là  trong  việc  trở  nên  được  tập trung,  cho nên khi chúng ta nói, “Tập trung tâm  trí,”  tức là chúng ta đang nói một điều không  đúng. Đây là lí do tại sao tôi nói rằng Phật và Mahavira đều nói mọi thứ ‘gần như sai’. Họ  phải  nói  vậy.  Khi  chúng  ta  nói,  “Tập  trung  tâm  trí,” chúng ta  đưa  ra  một  phát  biểu  không  đúng  bởi  vì  tâm  trí không thể trở nên được tập trung, và nếu nó tập trung tâm trí sẽ không  còn nữa.

Tập trung  và  tâm  trí  là những hiện tượng đối  lập nhau. Trong nỗ lực về cái  đối lập, tâm  trí chết. Nhưng đấy là điều rất khó  khăn... khó  bởi vì cần phải hiểu được tập trung.  Tập trung nghĩa  là không cho phép luồng chảy được  sinh ra. Suy nghĩ  là  luồng  chảy,  thiền  là  dừng  luồng  chảy.  Sông  luôn chảy. Nếu nó đông cứng thành  băng để cho  mọi luồng chảy đều dừng, không  có chuyển  động nữa. Tương tự, nếu tâm trídừng  để  cho  mọi  luồng chảy  đều  dừng,  nó  đông  cứng tựa băng, thế thì chính khoảnh khắc đó không  có tâm  trí, tâm  trí đã biến mất - và thế thì cái còn lại là tâm thức.

Kinh này nói:

Gốc rễ của phân  chia này là tâm trí.

Nếu không  có tâm trí, không có phân chia.

Do đó, tập trung tâm trí ông vào tâm thức vũ trụ cái là lãnh thổ của ông.

Chúng ta  không  biết  chính  xác  liệu có  linh  hồn  vũ  trụ nào không. Nhưng không  cần biết đến điều đó. Câu  hỏi lớn không phải là liệu có linh  hồn vũ trụ hay không, câu  hỏi lớn là tập trung tâm trí. Tập trung vào bất kì cái gì đi, cho dù bạn có thể tập trung vào một vật tưởng tượng cũng có tác  dụng. Cho nên câu hỏi không phải là chỗ vấn đề sẽ được giải quyết chỉ nếu bạn tập trung vào cái gì đó thực. Kinh này không  yêu cầu bạn trước hết phải tìm  ra linh  hồn vũ trụ và thế rồi mới tập trung.  Nó nói, cho dù bạn có cảm thấy rằng linh  hồn vũ trụ là  đối  thể  tưởng tượng, đừng băn  khoăn  về  điều đó; vì nếu tâm  trí có  thể tập trung  ngay  cả vào một đối  thể tưởng tượng nó sẽ biến mất. Và ngay khi tâm  trí biến mất, người ta bắt đầu thấy cái  là thực. Cho nên không hại gì trong việc đi cùng với một vật tạo niềm tin.Linh  hồn  vũ  trụ  hay  Thượng  đế  là  một  giả  thiết  cho thiền. Với những người tìm kiếm, linh hồn vũ trụ không  phải là cái gì  đó để  mà  tin, nó là một  điểm tưởng tượng để tập trung tâm  trí. Và khi tôi nói  về một điểm tưởng tượng, đừng nghĩ rằng tôi nói không  có linh hồn vũ trụ. Nó chỉ chưa có đó cho bạn thôi. Bạn chỉ mới đang tập trung chú ý của mình vàomột điểm tưởng tượng. Điểm đó có thể là bất kì cái gì, nó có thể  có  bất  kì  hình  dạng  nào.  Tên  nó  có  thể  là  Ram  hay Krishna hay  Allah,  bất kì tên gì cũng được,  điều đó không  tạo ra phân  biệt gì. Không quan trọng việc bạn tập trung vào cái gì, điều quan  trọng là ở chỗ bạn tập trung.  Cho nên mọi tôn giáo trên  thế giới đều phục vụ cho mục đích này. Nếu có khác biệt trong học thuyết  của họ, nó  không gây  khác  biệt cho người tìm kiếm. Tất cả những khác  biệt đó đều dành cho các học giả, cho những người phải mê  đắm vào những  thảo luận vô tích sự. Với người tìm  kiếm, những điều này  không  tạo  ra khác  biệt;  Allah,  Rama   hay  Jehovah  -  mọi  tên  đều được.Khoa học của tôn giáo,  quá trình của tôn giáo, không  gắn thêm  bất  kì  giá  trị  nào  vào  cái  bạn  tập  trung   vào  -  nó  là không liên quan. Điều quan trọng là ở chỗ bạn tập trung. Nó có thể là bất kì cái gì. A, B, C, D hay bất kì cái gì, nhưng bạn đang tập trung. Trong chính quá trình tập trung, tâm trí dừng lại. Và cái được biết tới sau  cái chết của tâm  trí - tên của nó không phải  là  Allah,  hay Rama  hay  Krishna. Nó  không  có tên. Mọi tên đều là tưởng tượng. Chúng chỉ là tiện ích, chúng là bùa  hộ mạng,  chúng  có  tác  dụng,  và  khi  hiểu biết  bừng lên, chúng có thể bị vứt đi. Thế thì chúng không  được cần tới thêm nữa.Đây  là  ý  nghĩ  rất  cách   mạng.  Người  tôn  giáo   thông  thường  thấy  khó   quan   niệm  được  rằng  Rama   của  mình,  Krishana của  mình,  đền đài của mình  và những  thần tượng trong đó, tất cả đều là  tưởng tượng. Tưởng tượng không  có nghĩa  là  giả,  nó  có  nghĩa   là  giả  thiết.  Chúng  có  thể  được dùng; cuộc hành trình  có thể được bắt đầu từ chúng,  tới cuối cuộc hành trình  người ta khám  phá  ra rằng  cuộc hành trình có thể được hoàn thành cho dù không  có chúng. Cũng ở cuối cuộc hành trình người ta thấy rằng nó có thể được thực hiệnhành trình  với bất kì tên nào  khác. Nhưng điều đó không  thể được  biết  vào lúc đầu của cuộc hành trình mà  cũng không  cần phải  biết  nó. Cứ  để  người  Hindu  tiến  hành  như  người Hindu, để người Mô ha mét giáo  tiến hành như người Mô ha mét giáo và để người Ki tô giáo  tiến hành như người Ki  tô giáo. Khi đạt tới đích người ta sẽ biết rằng  Hindu  giáo, Mô ha mét  giáo, Ki tô giáo - tất cả những tên này chỉ là thứ tiện dụng, và không  có quan  hệ gì với chân lí tối thượng thực tại cả.

Những  phân chia này có quan hệ với dốt nát của chúng ta, không phải với tri thức của chúng  ta. Chúng có cái  gì đó liên quan với việc làm  cho chúng ta bắt đầu cuộc hành  trình từ nơi chúng  ta  đang đứng trong thế giới này, nhưng không  có liên  quan  gì  với  đích  chúng  ta  đạt  tới. Sau  khi  đạt  tới, không  ai  còn  là  người  Hindu  giáo,  người  Ki  tô  giáo  hay người Mô ha mét giáo; khi đạt tới, người ta chỉ  còn tính tôn giáo.

Cho nên nhớ lấy, chừng nào bạn còn là người Ki tô giáo, người  Hindu  hay  người  Mô  ha  mét  giáo,  biết  rõ  rằng  bạn không mang tính tôn giáo. Đây chỉ là bắt đầu của cuộc hành trình hướng tới tôn giáo.

Gurdjieff đã nói một điều rất có giá trị. Bất kì khi nào  ai đó tới và hỏi, “Con đường tới chân lí là gì?” Gurdjieff sẽ nói, “Đừng nói điều to lớn. Tôi chỉ có thể chỉ ra những cách thức để tìm  ra  con đường.  Sau  đó là tuỳ của bạn. Ngay bây giờ bạn  lần  đầu  tiên  tìm  con  đường  thế  là  đủ.  Đừng  hỏi  con đường  là  gì,  trước  hết  hỏi  hướng  có  thể  đưa  bạn  tới  con đường. Trước hết quan tâm tới việc tìm ra con đường đã.”

Nhớ  lấy, Hindu  giáo,  Mô  ha  mét  giáo,  Ki  tô  giáo,  vân vân  đều  là  những  đường  mòn  nhỏ  để  đạt  tới  con  đường. Không cái nào trong  chúng là con đường; tôn giáo bản thânnó là con đường. Hindu  là một  lối nhỏ, Mô  ha  mét  giáo là một  lối  nhỏ.  Ki  tô  giáo  là  một  lối  nhỏ.  Tôn  giáo  là  con đường. Một khi bạn đạt tới con đường,  mọi lối mòn nhỏ đều biến mất.

Được  tập trung  là  có  giá  trị,  vì nỗ lực để trở thành tập trung là chống lại tâm trí. Nhưng cần phải rất cẩn thận, bởi vì có hai  cách  chệch hướng trong  khi  trở thành  tập trung. Một, bạn có thể thích tạo ra chuỗi các ý nghĩ;  và một khi suy nghĩ bắt đầu, toàn bộ mọi thứ trở  thành vô  nghĩa.  Khó khăn thứ hai là, nếu chuỗi suy nghĩ không  xảy ra, bạn có thể ngủ ngay.

Bạn có  thể đã quan sát  rằng trong vài  đêm, nếu có quá nhiều ý nghĩ trong đầu, bạn không  thể nào ngủ được.  Một số ý nghĩ  cứ diễn ra trong  tâm  trí bạn - có lo lâu nào  đó, luồng hoạt động nào đó trong  tâm  trí  bạn - và  việc ngủ trở thành không thể nào có được bởi vì những ý nghĩ  này  đang cản trở việc ngủ.  Và  ban  đêm  khi  không  có  suy  nghĩ,  không  có ý nghĩ trong tâm  trí,  tâm trí  trống rỗng - thế  thì  bạn rơi vào giấc ngủ  say  ngay  lập tức. Ngay  khi  bạn  nằm  xuống,  giấc ngủ trùm lên bạn.

Người  làm  thuê,  nông  dân  có  giấc  ngủ  say.  Lí  do  cho điều này là ở chỗ công việc của người đó không  liên quan gì tới suy nghĩ,  lo lắng, quá trình  suy  nghĩ  hay  luyện tập tinh thần. Người đó không  cần tới chúng. Người  đó đào hố hay làm việc trên đồng. Đây là công  việc thường lệ, không  suy nghĩ nào được  cần tới. Buổi tối người đó về nhà  mệt mỏi và tả tơi, và người đó gieo mình  vào  giường; ý nghĩ vắng lặng, và người đó rơi ngay vào giấc ngủ say.

Nhưng với người có công  việc chủ yếu là tinh thần, mất ngủ trở  thành đau khổ chính  của họ. Những  người  bận bịu suy nghĩ  và cân nhắc mọi lúc, việc suy  nghĩ  của họ tiếp tục không dừng ngay  cả ban đêm và họ không  thể nào ngủ được.Tôi nói tất cả những điều này để cho cái đối  lập của nó cũng trở nên rõ ràng cho bạn.

Trong  khi  thực  nghiệm  với  tâm  trí  về  việc  tập  trung,  nguy hiểm thứ hai là ở chỗ ban đầu tâm trí sẽ cố gắng thuyết phục suy  nghĩ  - cái  thuận  tiện  cho  nó,  là  bản  tính  của  nó; nhưng nếu điều này không  xảy ra và bạn vẫn còn nhất quyết tập trung,  điều  thứ hai  có  thể xảy  ra  là ở  chỗ,  trong  thiếu vắng suy  nghĩ,  thay vì  đi vào  trong  thiền  bạn rơi vào  giấc ngủ, bởi vì ngay khi suy nghĩ dừng, thói  quen cũ là chúng ta rơi vào giấc ngủ.

Cho  nên  nhiều người, nhân danh  thiền, cứ ngủ và hưởng thú  giấc  ngủ  ngắn.  Vẫn  ngồi  trong  đền  họ  cứ  gà  gà.  Đấy không phải là lỗi của họ; họ không  biết điều đang xảy ra. Họ đang cố tập trung và  trong  nỗ lực tập trung,  hai  điều không  may có thể xảy ra:  hoặc là  suy  nghĩ  có thể bắt đầu, hoặc là nếu nó không  xảy ra thì giấc ngủ có thể bắt đầu.

Cho  nên người  ta phải tránh  cả nghĩ  lẫn ngủ.  Đó là hai cái rãnh và ở giữa hai cái rãnh đó là thiền.

Trong  thiền viện, các thiền sư bao  giờ cũng có một sư đi đi lại lại  với chiếc gậy trong tay trong khi  người khác  đang thiền. Khoảnh khắc người đó thấy thiền nhân nào đó bắt đầu ngủ gật, người đó gõ nhẹ vào đầu người này.

Chúng ta cũng sẽ làm  thu  xếp này sớm thôi.  Và  không  phải là tất cả những điều đó đều vô dụng. Không, nó rất hữu dụng, bởi vì ngủ gật bất thần bị ngắt quãng. Suy nghĩ  lại diễn ra - suy nghĩ  dừng lại và ngủ gật bắt đầu. Bạn tránh rãnh  này và rơi vào rãnh  kia. Ngủ gật bắt đầu chỉ  khi  luồng suy  nghĩ bị đứt đoạn.

Và rồi sư này tới cho một cái gõ lên đầu. Luồng suy nghĩ
dừng lại, ngủ gật đã len ra; sư gõ một cái vào  đầu bạn - ngủgật  bị  phá  vỡ  trong   chốc  lát.  Trong  một  khoảnh  khắc  đó thoáng  nhìn   về  thiền  xảy  ra.  Và  cho  dù  thoáng  nhìn  của khoảnh khắc đó xảy ra, đó là hỗ trợ lớn lao cho thiền của bạn rồi. Người ta bắt đầu cảm thấy rằng không  có bóng  tối nơi họ đang đi, mọi thứ đều sáng tỏ ở đó.

Điều đó đôi khi  xảy ra bởi vì có biết bao thiền nhân cho nên  không   dễ  gì  cho  thầy thực  sự  thấy  được  từng  khoảnh khắc ai ngủ gật và ai không  ngủ gật. Cho nên  đã có thu xếp trong thiền rằng nếu bất kì thiền nhân nào cảm thấy người đó sắp ngủ gật, người đó đưa  cả  hai  tay  lên  ngang  ngực. Vậy thầy có thể dễ dàng thấy rằng trong  người đó đang sẵp nảy sinh nguy  cơ rơi vào  giấc ngủ. Cử chỉ này  là lời mời cho cái gõ; rằng, “Ngủ gật đang sắp bắt đầu, làn sóng ngủ  bắt  đầu chạm vào tôi tựa lông  chim; làn sóng  này  đang áp đảo tôi và tôi sợ rằng bây giờ tôi sẽ mất trong giấc ngủ.”

Nếu  suy  nghĩ  không   bắt  đầu  và  ngủ  gật  không   xảy  ra thiền sẽ xảy ra. Thiền có nghĩa  là thiếu vắng của nghĩ và ngủ. Thế thì bạn sẽ có đó trong thiền.

Nhớ kĩ hai  điều này  trong  tâm trí, bất kì cái  gì cũng có thể là điểm tập trung.

Biết rằng ông là linh hồn phúc lạc hoàn  toàn, bao giờ cũng hân hoan trong phúc lạc này, bên trong và bên ngoài chính linh hồn ông.

Điều thứ hai này cũng rất có giá  trị. Chúng ta hân hoan, nhưng  không   bao  giờ  trong  chính  mình,   chỉ  trong  người khác. Sự kiện rất kì cục là chúng  ta thấy vui sướng, chúng ta thích thú,  đôi khi  chúng  ta còn có chút  ít hạnh phúc  - nhưng bao giờ  cũng  trong  người  khác.  Bạn đã  bao  giờ  hân  hoan trong bản thân mình  chưa? Bạn chắc chưa bao  giờ làm điềuđó cả. Chúng ta đơn giản không  chú ý gì tới bản thân mình.

Kinh này nói rằng người tìm kiếm nên dần dần từ bỏ hân hoan  trong  người khác  và bắt đầu hân  hoan  trong  bản thân mình. Bạn đang ngồi rảnh rỗi và cảm thấy bất hạnh: bạn nghĩ rằng nếu người bạn nào  đó tới thế thì có thể có vui đùa; nếu có bầu bạn nào kéo đến thế thì  có thể có vui  vẻ và vui đùa. Một  mình,  bạn  bắt  đầu  buồn.  Một  mình  bạn  không   hạnh phúc. Trong một mình, chán chường nảy sinh, chán từ cái ta riêng của người ta.

Không ai thích bản thân  mình!  Điều thú vị là ở chỗ mọi người  đều  muốn  người  khác  thích  mình,   và  bản  thân  bạn không thích  bản thân mình. Bạn thấy chán với bản thân mình và bạn muốn người khác  rất hài  lòng  khi  họ gặp bạn. Làm sao điều này  xảy ra được?  Điều ấy  là không  thể được. Bạn nghĩ về việc đem cho  người khác  hạnh phúc lớn. Bạn không  thể đem hạnh phúc cho cái ra riêng của mình, làm sao bạn có thể đem nó cho người khác được?  Và  cái  bạn không  có cho bản thân  mình, bạn không  thể cho  được; không  có cách nào đem nó cho người khác  được.

Kinh này nói, hân hoan trong cái ta riêng của bạn đi. Bạn đang ngồi một mình, vui đi. Trạng thái này đã được  các fakir mô tả là masti, cực lạc. Dường như không  có lí do bên ngoài  nào cả nhưng người ta  đơn giản say  sưa với vui vẻ, dường như dòng  suối  vui  vẻ  đang  tuôn  chảy  bên  trong  theo  cách riêng của nó.  Người  ta  đang  tự mình  tận  hưởng, không  có trung gian của người khác.

Có nhiều bộ môn  tâm linh khác nhau  dùng  cực lạc. Sufi dùng và  đánh  giá  cao  việc  thực hành  tâm linh về  cực  lạc. Nguyên lí cơ bản  của họ là ở chỗ bạn không  làm  cho  hạnh phúc của mình  phụ thuộc  vào người khác.  Bất kì ai liên kết hạnh phúc  của người đó với người khác,  nỗi buồn của ngườiđó cũng được liên kết với người khác.

Đừng liên kết hạnh phúc của bạn với người khác, liên kết nó với  cái  ta riêng  bản thân bạn đi. Bạn đang ngồi rảnh rỗi dưới gốc cây  - hạnh phúc  đi. Điều ấy dường như khó  khăn: làm sao hạnh phúc  được, khi không  có lí do gì để hạnh phúc?  Chúng ta  thường chỉ  trở nên  hạnh  phúc  với lí do nào đó... một người bạn sắp tới - bạn chưa gặp anh ấy đã lâu  rồi, cho nên bạn hạnh phúc.  Chúng ta bao giờ cũng hạnh phúc  vì lí do nào đó.

Hạnh phúc  mà không  vì lí do gì là masti,  cực lạc. Không có nguyên  nhân thấy được cho hạnh phúc  này,  người ta hân hoan trong cái gì đó từ bên  trong.  Đôi khi việc như vậy xảy ra cho người điên, cho nên đôi khi khó  phân biệt giữa người điên và người masta, người cực lạc. Những người mà chúng  ta gọi là masta, nhiều người trong số họ... ở phương Tây đích xác cùng  kiểu người này bị tống vào nhà thương điên, bởi vì không có cách nào để phân biệt họ. Phương Tây không  có ý tưởng nào  về  cách  phân  biệt  giữa  người  cực  lạc  masta  và người điên. Đối với họ những người này dường như điên cả. Ở  phương Tây họ đã làm thành  định nghĩa  về lành mạnh là nếu ai đó vui vẻ từ lí do nào  đó, tâm trí người đó là ổn thoả, nhưng nếu người ta vui  vẻ không  lí do gì,  người đó là điên. Làm sao có thể có hạnh phúc mà không lí do gì?Truyền  thống của  những  người  cực lạc masta  nói  rằng hạnh  phúc  chỉ có  thể có  mà  không  với lí do  gì:  không  bao giờ có hạnh phúc  bởi vì lí do nào đó. Bây giờ đây là một phát biểu  khá   khó!  Truyền  thống  của  người  cực  lạc  nói  rằng không bao giờ có hạnh phúc  bởi vì lí do nào đó - chỉ có khái niệm giả về hạnh phúc  thôi. Từ các lí do chỉ có đau khổ phát sinh. Để  điều này  được hiểu rõ - nó có tâm lí hoàn toàn của riêng nó.Khi bạn tìm kiếm hạnh phúc  vì một lí do - ở ai đó, trong cái gì đó, trong biến cố nào đó - kết quả cuối cùng  không  bao giờ là cái gì ngoài bất hạnh cả. Đau khổ tiếp nối đau khổ. Vợ tìm kiếm  hạnh  phúc  từ chồng,  mẹ  tìm  kiếm  hạnh  phúc  từ con, bố  tìm  kiếm  hạnh  phúc  từ  con  trai,  từ con  gái.  Hạnh phúc bao giờ cũng được tìm  từ đâu đó khác  - trong  các  mối quan hệ, trong tiền bạc, trong  địa vị, trong danh vọng, nhưng bao giờ cũng từ đâu đó khác.  Tất cả chúng  ta đều tìm  kiếm hạnh phúc  ở  mọi  nơi  ngoại  trừ  bên  trong  cái  ta  riêng  của mình. Và điều buồn cười là ở chỗ bản thân người khác cũng đang  tìm  kiếm  hạnh  phúc   ở  đâu  đó  khác.  Dường  như  là chúng  ta  đang  đào  mỏ  mà  chúng   ta  nghĩ   đấy  là  mỏ  kim cương, và bản thân mỏ đã đi mất trong  việc tìm  kim  cương; và bản thân kim  cương từ cái gọi là mỏ ấy vẫn đi tìm kiếm ở đâu đó khác.

Chúng ta giống như một bức thư ‘không dán tem’  không  có  địa  chỉ  trên  đó.  Cho  nên  việc  tìm  kiếm  cứ  tiếp  diễn. Chúng ta không có ý tưởng nào về việc chúng  ta đang tìm ai, và lần nữa chúng  ta cũng không  hỏi về người có địa điểm ta đang đi tới, liệu bản thân người đó  có  đi đâu đó trong  việc tìm kiếm tương tự không!

Mọi người đều đang ở đâu đó, cho nên gặp gỡ không  bao giờ xảy ra với bất kì ai. Bạn tới nhà của bất kì ai mà người ấy không có đó. Bạn cầm tay bất kì ai trong  tay mình,  mà người đó không  có đó. Bạn ôm bất kì ai mà người đó không  có đó, người đó đang ở đâu đó khác.

Mọi người đều đi đâu đó khác, cho nên không  ai có thể gặp  được  bất kì  ai - không  ai  đã bao  giờ có khả  năng gặp được. Cho nên bất kì ai đang tìm kiếm hạnh phúc  theo một lí do nào đó sẽ cứ rơi vào  trong khổ ngày càng sâu,  bởi vì mọi lúc đều có hi vọng rằng lí  do  đặc biệt này sẽ đem lại hạnhphúc,  và khi nó được đạt tái hi vọng sẽ tan vỡ.

Kinh  sách của giáo  phái  cực lạc masta  nói  rằng chỉ  có nỗi  buồn  đến  từ người  khác,  không   bao  giờ  là hạnh  phúc;  hạnh phúc bao giờ cũng đến từ cái ta riêng  của người ta. Và bất kì khi nào  có cảm giác dường như nó đến từ người khác, tín ngưỡng  của  người  cực  lạc  nói  rằng  người  khác  không  phải là nguyên nhân, mà là ở bạn.

Hiểu điều này thêm  một chút đi. Bạn cảm thấy rằng bạn đang trong tình yêu với ai đó. Sự hiện diện của người đó đem lại cảm giác  dễ  chịu.  Có đúng sự hiện diện của người khác cho bạn hạnh phúc không? Hay chính ý tưởng của bạn rằng bạn đang trong tình yêu, và rằng sự hiện diện của người yêu đem lại cho bạn hạnh phúc? Bây  giờ cái nào đem lại cho bạn hạnh phúc?

Nếu  chính do  sự hiện  diện  của  người  đó  đem  đến  cho bạn hạnh  phúc,  thế thì sự hiện diện của người đó cũng phải đem lại hạnh phúc cho mọi người. Nhưng điều đó không  xảy ra. Sự hiện diện của cùng người đó có thể đem lại bất hạnh cho ai đó khác. Nếu nước làm dịu cơn khát  thì nó phải làm dịu cơn khát  cho  mọi người. Nếu bạn nói rằng nước này chỉ làm  dịu  cơn khát  cho riêng  tôi  thôi, thế thì đấy là  cái  gì đó phải giải quyết cho bạn, không  phải cho nước.

Người  ta  nên  học  phân  biệt  giữa  chân  lí  chủ  quan  và chân lí  khách  quan.  Nếu  nước  là  nước,  nó  sẽ làm dịu  cơn khát của tôi,  nó  sẽ làm  dịu  cơn khát  của bạn, nó sẽ làm  dịu cơn khát của bất kì ai. Nó sẽ làm dịu cơn khát, nó không  liên quan gì với những người khác nhau;  bất kì ai khát  nó sẽ đều làm dịu cơn khát của họ.

Cái đẹp của ai đó làm tôi thích thú nhưng không  làm cho ai đó khác  thích thú. Nếu nó là đẹp, thế thì bất kì ai đang tìm kiếm cái  đẹp, có khát  khao về cái đẹp, cũng phải được hạnhphúc  từ  nó.  Nhưng  điều  này  không  xảy  ra.  Cái  đẹp  này xuyên  rọi  vào ai đó tựa như gai và họ muốn chạy  khỏi nó,gì?Có khó  khăn.  Rõ ràng là  không  ai yêu bất kì  ai;  ngườitrong  khi cũng cái đẹp đó cho bạn hạnh phúc.  Người thì thấy
bất hạnh; người thì  dường như không  chú  ý rằng có cái  đẹp nào cả; người đơn thuần chỉ cười và nói rằng bạn đang mất hết cảm giác, thấy cái đẹp ở nơi không  có gì cả!

Tất cả những điều đó nghĩa  là gì? Nó nghĩa là cái đẹp mà bạn đang thấy mang thuộc tính của bạn. Không có gì ở đó cả

- bạn là nguyên  nhân  của nó. Và đó là lí do tại sao có thể có việc từ  cùng  một  cái đẹp đó, bạn thấy  hạnh phúc  vào buổi sáng, bạn có thể thấy bất hạnh vào buổi trưa và buổi tối bạn lại thấy hạnh phúc.  Hay hôm  nay bạn thấy hạnh phúc,  ngày mai bạn bắt đầu thấy bất hạnh.

Một  việc thú  vị đã xảy ra.  Một nữ nghệ  sĩ điện ảnh đến tôi và nói, “Tôi đang rất khó khăn và do vậy tôi đã tới tìm lời khuyên của  thầy. Khó khăn của tôi  là ở chỗ  tôi đã có cuộc hôn nhân vì tình, nhưng trong  vòng  một hay hai năm tôi cảm thấy rằng đấy là sai lầm và không  có gì khác  ngoài  cãi cọ và đau khổ  trong  đời  tôi.  Tuy  nhiên,  tôi  vẫn  chịu  đựng  trong mười năm, nhưng cãi cọ và địa ngục cứ ngày càng sâu thêm và không còn lại ý nghĩa  gì hay thậm chí  khả  năng nào để chịu đựng thêm nữa.”

Cô ấy rất lúng túng,  bởi vì chồng cô ấy đã yêu cô ấy và đã ra toà với cô ấy với nhẫn nại lớn, nhưng rồi chồng cô ấy cũng trở nên rất mệt mỏi về toàn bộ câu chuyện. Cho nên sau mười năm họ li dị, và bây giờ đã mười năm sau li dị. Họ có một đứa con gái, bây giờ đã lớn và gần đây đã lấy chồng. Đó là lúc  người chồng và  người vợ gặp lại  nhau  - nhân cơ hội đám cưới của đứa con gái.  Nữ nghệ sĩ điện ảnh đó đã đến kể cho tôi  rằng chồng cô ấy lần nữa lại thấy  yêu cô  ấy và  đề nghị rằng họ nên cưới nhau lần nữa. Bây  giờ cô ấy nên làmkhác chỉ là màn  ảnh và,  khi  thấy hình ảnh chính  mình  trong họ, chúng  ta cứ sa vào  tình  yêu. Khi chúng ta cảm thấy rằng chúng ta đang có được hạnh phúc  từ người khác, thế nữa đấy cũng không  là  gì  khác  ngoài  ảo tưởng riêng của  chúng  ta. Chúng ta  càng  đi sâu  hơn,  càng  rõ  ra  là  sự xuất hiện hạnh phúc chỉ là phóng  chiếu của riêng chúng ta. Và bởi vì chúng  ta tin  rằng  hạnh  phúc  là  ở  trong  người  khác,  và  vì  không  hạnh phúc  nào đến từ người khác, chúng ta khổ.

Người  đã  phát  hiện  ra  rằng  nguồn  gốc  hạnh  phúc  của mình là ở bên trong  bản thân mình  không  đi đâu khác  tìm nó; người  đó  bắt  đầu  kinh  nghiệm  bản  thân  mình   ngập  chìm trong hạnh phúc. Người đó nhảy múa  không  phải bởi vì bất kì nguyên  nhân nào  bên ngoài  mà bởi vì sự tồn tại riêng  của người đó. Sự tồn tại của riêng  người ta là đủ vui  mừng, sự tồn tại riêng của người ta là đủ phúc  lạc; không  cần tìm kiếm vì bất kì nguyên nhân gì khác. Việc thở xảy ra, ngay cả điều này cũng là phúc lạc tối cao; tim đang đập, ngay cả điều này cũng là phúc  lạc tối cao.

Thực nghiệm với điều này một chút... Ngồi dưới gốc cây một mình và rơi vào  trong  tình  yêu với cái  ta riêng  của bạn lần đầu tiên; quên thế giới, chỉ trong tình  yêu với cái ta riêng của bạn.

Tìm  kiếm tâm  linh  thực  ra  là  tìm  kiếm để  rơi vào  tình yêu với cái ta riêng  của người ta.

Thế  giới là cuộc hành trình rơi vào tình  yêu  với người khác,  tâm  linh  là cuộc hành trình  rơi vào  tình  yêu với cá ta riêng của  người  ta.  Tâm  linh  rất vị kỉ.  Nó  là việc tìm  kiếm cái ta riêng  của người ta, việc tìm kiếm ý nghĩa  của cái ta của người ta. Nó là hân hoan trong cái ta riêng của bạn, nó là cóhương vị cái ta riêng  của bạn. Và khi  hương vị này bắt đầu xảy ra  bên  trong... đợi  một  chút,  tìm  kiếm  một  chút.  Cảm thấy cái duy  nhất của bạn, vui mừng  trong sự tồn tại riêng của bạn  -  bởi  vì,  “Tôi  có  thể  đã  làm  được  gì  nếu  như  tôi không được sinh  ra?  Làm sao tôi có thể phàn nàn - và phàn nàn với ai - nếu như tôi không  có ở đây?”

Bạn ở trong  sự tồn tại này; ngay cả sự kiện này, ngay cả tâm  thức  chừng  này,  nhận  thức chừng này rằng, “tôi  đây,” chính khả  năng  của  thoáng  nhìn  vào  trong  phúc  lạc  -  hân hoan trong tất cả những điều này một chút  đi. Để cho hương vị của tất cả những  điều  này ngấm vào  từng lỗ chân lông. Cho phép  bản thân bạn được  lướt đi  trong cơn xúc  động về nó. Bắt đầu múa nếu bạn cảm thấy thích  múa,  bắt đầu cười nếu bạn cảm thấy thích cười, bắt đầu hát bài hát nếu bạn cảm thấy thích hát, nhưng nhớ tất cả bản thân bạn vẫn còn  ở tâm điểm của  nó  và  để  cho  dòng  suối  hạnh  phúc  chảy  từ  bên trong bạn, không  phải là từ bên ngoài.  Dần dần, dần dần điều này sẽ đi sâu  vào  bên  trong  kinh  nghiệm  bạn, và trạng thái mà nó đem lại chính  là  trạng thái của masta,  của người cực lạc. Masta  có  nghĩa  là người  đã  trở nên  cực  lạc trong  bản thân người đó.

Kinh này là kinh nền tảng của masta.

Biết rằng ông là linh hồn phúc lạc hoàn  toàn,  bao giờ cũng hân hoan trong phúc lạc này, bên trong và bên ngoài chính linh hồn ông.

Quả của tách rời là tri thức...

Kinh này rất có giá trị.Quả của tách rời là tri thức, quả của tri thức là thảnh thơi,
và an bình hạ xuống từ việc kinh nghiệm tự phúc  lạc chính là quả của thảnh thơi.

Nếu từng điều đã nói trên không  xảy ra kế tiếp, biết rằng
điều trước đó đã không  cho quả. Thiếu vắng đối tượng cảm giác là trong chính bản thân sự mãn nguyện tối cao và phúc lạc vô song

Cố hiểu từng bước. Với người  tìm  kiếm từng bước đều đáng ghi nhớ trong tâm trí và xem xét lại thường xuyên. Đây là hòn đá thử.

Quả của tách rời là tri thức...

Như tôi đã nói  trước đây, nhận ra cái  vô nghĩa  của thân thể.  Nếu  bạn nhìn  với con mắt xuyên  rọi, bạn sẽ đi tới biết rằng thân thể là vô nghĩa.  Đi tới nhận biết rõ ràng  và sâu sắc rằng thế giới này  không  thể cho  bất kì  hạnh phúc  nào. Và không có cái ngăn trở; điều đó sẽ trở nên rõ ràng  nếu bạn tìm kiếm bởi vì nó là vậy. Cũng hệt  như  là yêu  cầu một người đang nhắm mắt mở mắt ra và thấy rằng ánh sáng có đó. Tất cả  những  điều  này  đơn  giản  như  điều  đó.  Đây  chính  là trường hợp ấy. Không có hạnh phúc qua thế giới,  không có hạnh phúc  qua thân thể, không  có an bình qua người khác - đây chính là trường hợp này, đấy chỉ là vấn đề thấy với mắt mở. Vì sợ  việc đi tới biết chân lí này  mà  chúng  ta đã nhắm mắt hết kiếp nọ đến kiếp kia. Việc nhắm mắt của chúng ta là có mục đích. Chúng ta sợ.

Một  người bạn đến  tôi.  Anh ta muốn cưới vợ vì anh  ta
đang yêu ai đó. Tôi hỏi anh ta, “Bạn có thực sự yêu không?Nghĩ lại điều đó thêm một chút nữa.”

Anh  ta nói,  “Nghĩ  sao? Cái  gì có đó gì mà  nghĩ  khi tình yêu đang có đó?”

Tôi vẫn nói,  “Thì  hại gì?  Thay vì nghĩ  sau, tốt hơn cả là nghĩ trước đi. Mà vội gì? Đợi thêm nửa tháng nữa đã.”

Anh ta có vẻ hơi bồn chồn và bất ổn.

Tôi  nói,  “Nếu tình yêu thực sự có  đó, chắc chắn nó sẽ
kéo dài thêm mười lăm ngày nữa. Việc gì phải bồn chồn?”

Anh  ta đợi thêm hai tuần. Tôi đã bảo anh ta quay lại sau hai  tuần,  và nghĩ  trong thời kì này  nếu anh ta thực sự đang yêu.

Sau mười lăm ngày anh  ta quay lại và nói với tôi, “Thầy làm tôi  lẫn lộn. Tâm  trí tôi rơi vào bất định lớn. Mười lăm ngày trước đây tôi đã rất rõ ràng  và chắc chắn trong  tâm  trí. Thầy đã làm gì với tôi vậy? Tôi đã đến thầy để nhận được ân huệ của thầy để  cho hôn  nhân  vì  tình của tôi  có thể thành công được.”

Tôi bảo anh  ta, “Vì  bạn đã đến nhận ân huệ của tôi - đó là vì sợ - tôi đã yêu cầu bạn nghĩ  lại. Người ta đi tìm kiếm ân huệ chỉ khi người ta không  chắc chắn về bản thân mình. Cho nên nếu bạn không yêu cầu ân huệ ở tôi, tôi sẽ không  nói  gì cả. Bạn không  chắc chắn bên trong  bản thân mình  rằng bạn sẽ hạnh  phúc,  cho  nên  bạn  yêu  cầu  ân  huệ  của  tôi  để  cho trách nhiệm  dịch  chuyển sang ai đó, để  cho  bạn không  còn có trách nhiệm nữa. Bạn đã định bẫy tôi;  bạn  đang yêu và bạn định bẫy tôi. Bây  giờ bạn nghĩ thêm  một chút  đi, và nếu bạn vẫn còn lẫn lộn, đợi thêm  nửa tháng  nữa.”

Anh  ta nói,  “Tôi  không  thể đợi lâu  thêm  nữa, bởi vì nếu tôi đợi thêm nửa tháng nữa thì sẽ có li dị trước khi hôn  nhânxảy ra.”

Tất cả chúng  ta đều sợ hãi. Chúng ta không  mở mắt ra và nhìn  xung  quanh  để  xem  vấn  đề  là  gì,  bởi  vì  chúng   ta  đã trong nỗi sợ rằng điều chúng ta thấy không  phải là thật ở đó. Chúng ta  che giấu  vết  thương  của mình.  Nếu  chúng ta  mở chúng ra và nhìn, thế thì chúng ta sẽ biết rằng có vết thương. Cho nên chúng  ta đã che giấu vết thương và phủ vòng  vàng lên trên nó. Vòng  vàng  được thấy, không phải là vết thương. Và khi thấy vòng  vàng chúng  ta  nghĩ  rằng mọi  thứ  đều ổn thoả.  Nhưng   vòng   vàng  có  bao   giờ  chữa  lành  được  vết thương nào đâu? Vết thương đó cứ phát  triển ngày càng  lớn hơn bên trong,  cho đến khi nó trở thành ung thư.

Toàn  bộ  cuộc  đời  chúng  ta  là  sự  tự  lừa  dối  trong  đó không có gì đáng giá cả. Chúng ta cũng cảm thấy rằng chẳng có gì, nhưng  chúng ta cũng sợ rằng chúng ta đang sống chỉ với sự giúp  đỡ của những ảo tưởng này và nếu chúng  ta mở mắt ra và thấy rằng những cái đó nữa cũng không  tồn tại, thế thì làm sao chúng  ta sẽ sống được?

Khó khăn này đã nảy sinh ở phương Tây. Cố hiểu điều này đi.

Trong ba  trăm năm lại đây, phương Tây  đã cố gắng để nhìn mọi thứ như nó vậy. Bây  giờ phương Tây lâm  vào khó khăn. Khó  khăn  là  ở chỗ cố gắng này đã thành  công trong việc chỉ ra rằng không  có gì trong mọi thứ. Làm gì bây giờ? Bây giờ chỉ còn một cảm giác lan  tràn  ở phương Tây, rằng mọi  thứ  đã  trở  thành  trống  rỗng  và  vô  dụng,  dường  như không có ý nghĩa gì. Làm gì bây giờ?

Trong  suốt ba trăm năm này, phương Tây  đã nghĩ  nhiều về mọi mối quan hệ trong cuộc sống, và kết quả là ở chỗ tất cả các quan  hệ  này đều trở nên đáng ngờ.  Ngày  nay không người yêu  nào ở phương  Tây có thể đủ  bạo dạn để  nói  vớingười  mình  yêu  rằng  tình  yêu  của  người  đó  là  vĩnh  viễn, vĩnh  hằng.  Nói  như  vậy đã trở nên không thể được, bởi vì càng nhiều  nghiên cứu được  tiến hành  về tình  yêu, vấn đề càng rõ ra rằng không  có gì nhất thời hơn tình  yêu.  Đấy chỉ là  lời của nhà  thơ và  người mù,  những người hay nói tình yêu của họ là vĩnh viễn.

Cần mắt mù trước khi  người  ta có thể nói  rằng tình  yêu là vĩnh viễn. Vấn đề dường như vậy nhưng trong  thực tại thì không phải như  vậy. Khi bạn đang yêu ai đó, dường như là tình yêu này sẽ kéo dài mãi mãi và không  sức mạnh nào trên trái đất này có thể phá  vỡ nó được. Bạn đang trong ảo tưởng lớn. Không cần tới sức mạnh nào  lớn cả, thực ra không  sức mạnh bên  ngoài  được  cần tớt chút nào; bạn sẽ đích thân làm việc phá vỡ nó, một mình bạn là đủ cho nó.

Tình yêu là phù du.  Khi hoa nở buổi sáng,  ai có thể tin được rằng nó sẽ tàn  phai trong vài giờ? Việc nở hoa  của nó lừa dối  và  làm  cho người  ta cảm thấy  rằng nó  sẽ còn  mãi mãi, nhưng sự việc không  xảy ra theo cách  đó. Bất kì cái  gì đã nở hoa sẽ phôi  phai.  Khi tình  yêu nở hoa, cái đó nữa cũng là đoá hoa và nó sẽ phôi phai.

Phương Tây đã đi tới biết rõ điều này, đã đi tới hiểu rõ điều này, và đã lâm  vào  khó  khăn lớn: yêu đã trở thành khó khăn, bởi vì để yêu, ảo tượng về cái vĩnh  viễn của nó là cần thiết. Không có ảo tượng  đó không  thể có tình  yêu.  Nếu ảo tượng đó bị tan vỡ, tình yêu cũng sụp đổ.

Cho  nên  chỉ  dục  còn  lại  ở  phương  Tây.  Dường  như không thể có tình  yêu, bản năng dục còn lại. Nhưng rất khó để cho cuộc sống chiều sâu dựa trên nền tảng dục. Và rất khó để tạo ra gia đình dựa  trên cơ sở bản năng dục. Và nếu bản năng dục là thực tại duy  nhất, thế thì không  đáng để trải qua nhiều rắc rối đến thế, nhiều trách nhiệm thế của hệ thống giađình.

Ở phương Tây,  chồng và  vợ đang mất  dần, bạn trai  và bạn gái đang tăng lên.  Mối quan hệ chồng-vợ đã thôi là điều quan trọng. Bạn trai  và bạn gái  - điều đó nghĩa  là mối quan hệ vẫn còn tốt và sinh  động. Nếu ngày  mai  nó  thay đổi thế thì không  có đau đầu pháp lí  nào.  Nhưng thế thì trống rỗng sẽ bắt đầu. Tình yêu  bị bật gốc rễ, và nếu thiền không  được làm thành  sẵn  có  sẽ  có  rắc  rối  nghiêm trọng.  Năng  lượng được thoát  ra và không  có con đường khác cho nó đi. Đó là lí do tại sao người ta cứ nhắm mắt lại và cảm thấy rằng nơi họ đang bước là cõi trời - ngay cả trong địa ngục. Khi mắt mở ra, địa  ngục  được  thấy  liền.  Bạn  cũng  bắt  gặp  các  cơ  hội hàng ngày, nơi bạn thấy địa ngục. Cuộc sống là tới mức bạn sẽ chọn việc tách rời theo cách riêng của bạn.Cuộc sống tới mức tách  rời nhất định xảy ra, không  phải là bạn phải nỗ lực không  mệt mỏi vì nó. Thực ra bạn đang nỗ lực không  mệt mỏi để cho tách rời không  nảy sinh. Nghĩ  mà xem, nhìn  lại cuộc đời bạn, lấy cái nhìn mắt chim và bạn sẽ thấy rằng toàn  bộ cuộc sống đều  dẫn bạn tới tách  rời. Toàn thể thông  điệp của cuộc sống là tách  rời, toàn  thể dòng  chảy cuộc sống đều hướng về tách  rời. Cuộc  sống đem  đến cho bạn  nỗi  buồn  từ  mọi  hướng  nhưng  dầu  vậy  tách  rời  vẫn không  nảy  sinh  trong  bạn.  Cuộc  sống  làm  thất  vọng  bạn trong mọi  khía  cạnh, phá tan bạn, xé bạn thành  từng mảnh, nhưng tách rời vẫn  không  nảy sinh trong  bạn - đấy là phép màu!  Bằng  không, dòng  chảy  tự  nhiên  của  cuộc  sống  là hướng tới tách rời.

Trong gắn bó là việc sinh thành  của cuộc sống, còn  tách rời là  kết  quả  cuối cùng. Chúng ta được  sinh  ra từ gắn bó, nhưng nếu  chúng ta chết  cũng trong  gắn bó  điều đó chỉ  có nghĩa là chúng  ta không  hiểu được thông  điệp của cuộc sống.Tách  rời là ngôn  ngữ của cuộc sống. Nếu bạn tìm kiếm, nếu bạn không  tự lừa dối mình thì tất cả đều có ích - cả bạn bè lẫn kẻ thù; người gần gũi và thân thiết cũng như người xa cách, tất cả đều có ích trong  việc đưa bạn hướng tới tách rời.

Quả của tách rời là tri thức...

Ngày  bạn đứng vững chắc trong tách  rời và  bạn không  còn  ham  muốn nào về thế giới này,  bạn không  còn nhu  cầu nào từ thế giới này, và cái vô tích sự của thế giới này được lộ ra cho bạn - kết quả là hiểu biết. Thế thì bạn tràn đầy trí huệ; thế thì lần đầu tiên  trí  huệ nảy sinh  trong bạn và  ngọn  đèn được thắp sáng bên trong  bạn.

Trong  trạng thái của tách  rời ngọn đèn của trí huệ bùng cháy.  Nếu ngọn đèn của tri  thức không  bùng  cháy, hiểu rõ rằng tách  rời là giả. Đây là phần thứ hai của kinh. Nếu bước thứ hai không  theo  sau,  thế thì bước thứ nhất  là  giả; nó  đã chứng tỏ không  kết quả gì. Trong nước ta không  thiếu những người đã  từ  bỏ  gắn  bó  -  những  người  này  vẫn  đang  ngồi trong mọi đền đài và tu viện - nhưng khó  mà tìm thấy người trí huệ.

Tôi  đã từng gặp không biết bao nhiêu  là  sadhu  - thánh nhân -  và  sannyasin. Họ đã chạy trốn nhiều năm trước đây, nhưng họ nói, “Không có gì xảy ra tới giờ, tri thức đã không  xảy ra.”  Nhưng  ngay  cả  họ  cũng  không   sẵn  sàng  để  chấp nhận rằng tách rời của họ là giả và đó là lí do tại sao tri thức đã không  xảy ra cho  họ. Họ tin  rằng  tách rời của họ là đầy đủ; mỗi tri thức đã không xảy ra. Nếu tri thức đã không  xảy ra, thế thì bước thứ nhất đã đi sai,  tách  rời của bạn là  giả. Đấy không  phải là sản phẩm của gắn bó chín muồi, nó không  bắt nguồn từ gắn bó chín muồi; bạn đã thoát  li khỏi thế giớimột cách  vội vã, bạn đã chạy trốn mà  không  mở mắt ra - để điều này được ghi nhớ.Có một người đang bước đi trong địa ngục với mắt nhắm nghiền và  ấp ủ những giấc mơ trong  đó người đó đang trên cõi trời. Người đó  không  mở mắt ra để  khỏi trông  thấy địa ngục. Người đó nghe  thấy những phát biểu của người thấy và hiền nhân rằng thế giới là địa ngục;  bản thân người đó cảm thấy bên trong  rằng có thể là như vậy và người đó sợ mở mắt ra. Hay  đôi khi khi  mắt  người đó mở ra trong  một  biến  cố ngẫu nhiên nào đó người đó thấy địa ngục, và điều mà người thấy và  hiền  nhân  đang nói  tỏ ra là đúng. Nhưng người đó không giữ  cho  mắt mở, người  đó cứ trở nên bồn chồn hơn, và tiếng nói  của  người thấy và hiền nhân cứ tiếp tục ẩn sâu hơn trong người đó. Người đó bắt đầu cảm thấy từ bên trong rằng  mọi  thứ  là  sai  và  người  đó  chạy  trốn  khỏi  thế  giới. Nhưng người  đó  chạy  trốn  với  đôi  mắt  vẫn  nhắm  nghiền. Người đó đi vào  tách  rời, nhưng  người  đó không  nhìn  vào gắn bó bằng mắt mở. Với mắt nhắm người đó đã trong  gắn bó; với mắt nhắm người đó đã đi vào tách rời.

Điều  này sẽ không đem lại kết quả của tri  thức, bởi vì không có thay đổi gì trong trạng thái tâm  trí của người này - mắt người đó vẫn nhắm. Cho  đến hôm  qua người đó đã bước đi tựa người mù trong gắn bó;  hôm  nay người đó đang bước đi tựa người mù trong tách rời.

Tách rời, cái xảy ra bởi việc mở mắt của người ta ở bên trong  gắn bó,  là  tách  rời  đã  chín  chắn,  chín  muồi.  Chính trong chín muồi này mà ngọn đèn tri thức được thắp sáng.

quả của tri thức là thảnh thơi.

Khi ngọn đèn của tri thức được thắp sáng kết quả là gì?Kết quả là thảnh thơi, tĩnh  lặng. Tâm  trí, tâm thức, thân  thể, bản thể - mọi thứ đều đạt tới thảnh thơi. Không có nỗ lực bị bỏ  lại ở  bất  kì  đâu;  không   có  căng  thẳng, không   dồn  nén, thậm chí không  một dấu  vết của bất kì những điều này còn lại ở bất kì đâu trong con người đó. Tĩnh  lặng, thảnh thơi xảy ra.

Nếu tri thức không  đem đến thảnh thơi, hiểu rõ rằng tri thức ấy là giả. Thế thì mỗi bước kế tiếp phải là giả nốt. Nếu người có  tri  thức  trông  căng  thẳng,  nếu  người  có  tri  thức không thảnh thơi, nếu người có tri thức phải áp đặt kỉ luật lên chính mình,   thế  thì  biết  rằng  tri  thức  đó  phải  đến  từ  kinh sách,  không   phải  là  qua  kinh  nghiệm  riêng của  người  đó. Người đó có thể đã đạt tới tri thức đó bằng cách  lắng nghe người khác nhưng  không  qua  việc biết riêng của người đó. Trong trường hợp như thế, tri thức có thể tốt trong trí năng nhưng nó còn chưa đi vào bản thể. Tri thức như thế là gánh nặng trên đầu, nó không  trở thành đôi cánh  mà nhờ đó người ta có thể bay trên trời.Quả của tri thức là thảnh thơi, tới mức không  còn  nỗ lực chút nào bên trong người ta. Không  còn nỗ lực thuộc bất kì loại gì, người ta trở thành vô nỗ lực. Bất kì cái gì xảy ra cũng đều đúng - trạng thái của điều như thế thịnh hành, thảnh thơi xảy ra. Bất kì cái gì hiện hữu đều đúng. Không có nỗ lực nào để đạt tới bất kì điều gì, không  có sợ hãi bị mất bất kì cái gì. Không sợ nào nắm giữ bạn rằng cái gì đó có thể đi sai, không  khó chịu  nào  lởn  vởn  rằng  sai  lầm  nào  đó  có  thể  xảy  ra, không căng thẳng là bạn có thể lỡ, bạn có thể ngã,  bạn có thể đi lạc lối - điều này gọi là uparati, thảnh thơi.

Uparati, thảnh thơi, là điều rất sâu  sắc. Bạn sẽ bắt gặp hàng triệu người vô gắn bó,  nhưng không  ai có thoáng nhìn về tri thức trong họ. Bạn sẽ bắt gặp hàng nghìn  người có trithức nữa, nhưng không  có thoáng nhìn  về thảnh thơi trong họ. Không thiếu các học giả uyên thâm hay người thông  thái.

Nhưng điều rất thú  vị cần lưu ý là đôi khi người dốt nát và người không có tri thức dường như nhiều thảnh thơi hơn người có tri thức. Nếu bộ óc của học giả uyên  thâm  và bộ óc của người dốt nát được đem ra kiểm tra thì bộ óc của người dốt nát  sẽ thấy  trong  thảnh  thơi, còn  bộ óc  của học  giả  sẽ thấy trong  rối loạn lớn. Tất cả  dường như đi vào trong  lộn ngược. Ngay cả dốt nát cũng tốt hơn tình huống này bởi vì ít nhất dốt nát cũng là của bạn. Tri thức này được vay mượn và do đó là gánh  nặng. Cái  gì của riêng  người  ta mới làm  cho người ta nhẹ nhàng, còn cái gì vay  mượn đều làm cho người ta nặng  gánh. Cái  gì của riêng  người  ta bao giờ cũng mang  đến nở hoa, cái gì của người khác nghiền nát người ta.

Quả của tri thức là thảnh thơi và quả của thảnh thơi là an bình.  Người đã đạt  tới thảnh thơi dần dần, dần dần sẽ đắm chìm sâu hơn và sâu hơn và sâu hơn trong  nó,  người đó đạt tới trung tâm đã từng được gọi là an bình.

Khi một người đang bơi, người đó sẽ trên bề mặt nước. Bơi là nỗ lực, việc làm.  Nhưng người khác, người đã để bản thân mình  mất đi và thảnh thơi, người không  bơi mà  chỉ  nổi vô nỗ lực, cuốn đi theo dòng sông đến bất kì đâu nó đưa tới - đối với người đó sông  đưa người đó đến đâu cũng tốt, và nếu sông không  đưa  người đó đến đâu cả thì  thế nữa cũng tốt - người như thế  đã  đạt  tới thảnh thơi. Người  như  thế,  người nằm vô nỗ lực ở đó sẽ dần dần, dần dần chìm  vào trong sông; người đó sẽ tiếp tục chìm  cho  tới khi tới độ sâu  tối thượng, cho  tới khi  người đó chạm vào  đá dưới đáy sông - hòn đá đáy sông mang tên an bình.

Tri thức đến qua tách rời... nếu tách rời là thực, tri thức nhất định theo sau. Nếu tri thức là đúng, thảnh thơi nhất địnhsẽ theo sau. Nếu thảnh thơi là thực, an bình  bao  giờ cũng sẽ theo sau.  Và nếu an bình không  nảy sinh từ thảnh thơi của bạn, biết rõ rằng thảnh thơi của bạn là thứ bị áp đặt.

Ở phương Tây nhiều sách  được viết mang  những cái tên kì lạ như, Bạn phải thảnh thơi. Bây giờ tiêu đề của cuốn sách này là ngớ  ngẩn. Trong chính từ ‘phải’ là đã có căng thẳng rồi. Bây giờ ‘bạn phải’ này sẽ trở thành vấn đề, nó sẽ không  để bạn  thảnh thơi  nữa.  Người  ta  nằm  dài  trên giường  đọc những cuốn  sách như thế và thử đủ mọi  tư thế.  Cuốn  sách nói người ta phải thảnh thơi, cho nên họ đang thảnh thơi!

Họ có thể thậm chí áp đặt thảnh thơi lên  bản thân mình, họ thậm  chí  có  thể  nằm  trên giường  cứng đơ  như  cái  xác, nhưng căng thẳng vẫn tiếp tục bên trong  họ bởi vì bây giờ họ phải nghĩ cả về thảnh thơi nữa. Nếu bạn phải  nghĩ  về thảnh thơi của mình,  điều ấy nữa sẽ đòi  hỏi nỗ lực, nghị  lực. Và nhớ, nếu bạn phải làm điều này, bạn sẽ ra khỏi nó  thậm chí còn kiệt lực hơn, bởi vì nỗ lực đó chính  là cái làm cho người ta mệt mỏi. Bạn đang tập trung vào  “Tôi đang nghỉ  ngơi, tôi không làm  bất kì nỗ lực nào chút nào.” Cái  “tôi không làm bất kì nỗ lực nào chút nào” bây giờ trở thành nỗ lực.

Không an bình  nào sẽ được  đạt tới thông  qua  việc thảnh thơi  như  thế.  Thảnh  thơi  là  việc  xảy  ra  mang  tính tồn tại. Thảnh thơi nghĩa  là tâm  thức bạn không  có gì đáng phải đạt tới, tâm  thức bạn  không  có  nhu  cầu thuộc bất kì loại gì và không  ham  muốn  trở  thành  cái  gì  đó  -  không   ham  muốn thậm  chí  để  trở  thành   được  thảnh  thơi;  không   có  khăng khăng ngay  cả để thảnh thơi tới. Nếu  nó  tới thì tốt, nếu nó không tới thì cũng tốt tương đương.

Bạn có thể đã từng nghe  những thầy tu khổ hạnh Mô  ha mét  giáo  trên  đường  nói,  “Cầu  cho  người  cho  được  hạnh phúc, cầu cho người không  cho  được  hạnh phúc.” Kẻ ăn xinbình  thường cũng lặp lại điều này,  nhưng phát  biểu này là từ người  Sufi. Kẻ ăn xin thường lặp lại điều này một cách  dối trá. Khi người đó nói,  “Cầu cho người cho được  hạnh phúc,” loé sáng  trong  mắt  của  người  đó  rất khác  thường, còn  khi người đó nói, “Cầu cho  người  không  cho được  hạnh phúc,” không có  loé  sáng  trong   mắt  chút  nào.  Bạn  sẽ  đi  tới biết khác biệt đó bằng cách cho  người  đó và quan sát,  và bằng cách không  cho người đó và quan sát.

Có một thầy tu khổ hạnh Sufi  tên là Bayazid. Ông ta có thay đổi đôi chút trong phát  biểu này. Ông ta hay  nói,  “Cầu cho người cho được  hạnh phúc  và cầu cho  người không  cho thậm chí còn hạnh phúc  hơn.” Ai đó hỏi Bayazid, “Từ trước tới giờ  chúng  tôi  chỉ  nghe  thấy  ‘Cầu  cho  người  cho  được hạnh phúc  và  cầu  cho  người  không  cho  được  hạnh  phúc,'  nhưng việc nói thêm này nghĩa  là gì?”

Bayazid trả lời, “Khi  ai đó cho, tôi hài lòng,  nhưng khi ai đó không cho, tôi thậm chí còn  hài  lòng  hơn. Cảm giác  của tôi về lòng biết ơn còn  mạnh mẽ hơn. Khi  ai đó cho, điều ấy là phải, tôi hài lòng;  nhưng khi  ai đó không cho, thế thì hài lòng bên  trong vẫn  còn.  Tôi  cảm  thấy muốn  cúi  mình  với người ấy. Tôi  cảm thấy rằng nếu người ấy cho,  tôi sẽ mất đi cơ hội vẫn còn hạnh phúc  khi không  nhận được. Đấy là lí do tại sao  tôi  nói,  “Cầu cho  người cho  được  hạnh phúc  và  cầu cho người không cho còn hạnh phúc  hơn.” Người đó là loại người cho  tôi thêm  một cơ hội để thấy dòng  suối hạnh phúc của mình  có còn liên tục không  khi không  nhận được gì.”Thảnh  thơi đến từ bên trong,  nó  không  có được  qua  nỗ lực. Cho nên toàn bộ quá trình này là theo từng bước. Vô gắn bó là bước đầu tiên hướng tới yên tĩnh.  Mọi người đều muốn thảnh thơi, nhưng  tách  rời đến trước - đó là bước  đầu tiên hướng tới thảnh thơi. Nhưng Upanishad áp đặt các điều kiệnvà  làm  cho  mọi  thứ  thành  khó  khăn.  Ai  có  đó  mà  không  muốn  thảnh thơi? Mọi  người  đều  tìm  kiếm thảnh thơi, mọi người đều tìm kiếm an bình. Nhưng thế thì toàn bộ khoa  học của  nó  cũng  phải  được  tuân  theo.  Bạn  muốn  hoa  nhưng không gieo hạt. Bạn gieo hạt nhưng bạn không tưới nước cho chúng. Hay  nếu  bạn  tưới  nước  cho  chúng,  bạn  không   làm hàng rào để bảo vệ cây  khỏi thú ăn. Không, người ta phải đi qua từng bước một.

Tách  rời có nghĩa là vứt bỏ khỏi tâm trí người ta mọi loại ham muốn. Khi tâm  trí được vứt bỏ đi các  ham  muốn,  năng lượng mà  đã  bị tiêu  phí cho việc chạy  theo  mọi ham  muốn này sẽ được tiết kiệm và nó trở thành  ngọn lửa.

... quả của tri thức là thảnh thơi...

Người  đã đi đến  biết không  còn  nguồn  căng thẳng nào nữa. Người đã đi đến biết cũng không  có lí do nào để lo lắng băn khoăn. Không có gì trong  thế giới này mà người ta phải băn khoăn về nó cả.

... quả của tri thức là thảnh thơi,
và an bình hạ xuống từ việc kinh nghiệm tự phúc lạc chính là quả của thảnh thơi.

Nếu từng điều đã nói trên không  xảy ra kế tiếp, biết rằng điều trước đó đã không  cho quả. Thiếu vắng đối tượng cảm giác là trong chính bản thân sự mãn nguyện tối cao và phúc lạc vô song

Đủ cho hôm nay.

9.    Cái đó - tôn giáo  vũ trụ

Người mang thuộc tính là hiện thân của ảo vọng, ảo tưởng, người là cội nguồn của vũ trụ, người có đặc trưng toàn thức, vân vân, và là hiện thân của gián tiếp, tính nhiều và chân lí, vân vân, đều được biết tới bởi từ tat -

‘cái đó’.

Người dường như là hỗ trợ của cái ‘tôi’ như kinh nghiệm cũng như là một từ và người được kinh nghiệm như tách biệt khỏi ý thức, được gọi bởi từ tvam - ‘ngươi’.

Có hai thuộc tính: maya,  ảo tưởng, cho linh hồn vũ trụ, và avidya, dốt nát, cho linh hồn được hiện thân.  Khi bỏ hai cái đó, cái được thấy chính là Param Brahman phúc lạc, hoàn toàn đúng đắn, ý thức - thực tại tối cao tối thượng.Thượng  đế  đã  được  đề  cập  tới  bởi  nhiều  cái  tên.  Con người đã lập ra đa dạng quan hệ với Thượng đế. Đâu đó ngài là bố, đâu đó là  mẹ,  đâu đó là người yêu, đâu đó là người được yêu, đâu đó là người  bạn và đâu đó là cái  gì đó khác. Theo cách  này  con  người  đã cố  gắng thiết lập nhiều,  nhiều mối  quan   hệ  khác   nhau   với  chân  lí   tối  thượng.  Nhưng Upanishad mỗi  một  mình  trên  thế giới  này  gọi  Thượng  đế chỉ là ‘cái  đó’, tat, và do vậy không  thiết lập ra mối quan hệ thuộc bất kì loại nào.Điều này cần được  hiểu cho  đúng. Đây là sáng  suốt rất sâu sắc.  Từ tình  yêu chúng  ta có thể gọi Thượng đế là ‘bố’ hay ‘mẹ’,  nhưng  trong khi  làm  như  vậy  ít có  hiểu  biết  và phần nhiều  mang  tính ngu  xuẩn.  Mối quan  hệ nào chúng ta thiết lập với Thượng  đế  là  không  quan  trọng gì,  đó là  ngu xuẩn. Tại sao?  - vì  có một  nhân tố không  tránh  khỏi trong mối quan  hệ: phải có sự hiện diện của hai  người.  Mối quan hệ không  thể được  thiết lập mà  không  có hai đối tượng. Tôi có đó và bố tôi có đó - cả hai đều cần; tôi có đó và mẹ tôi có đó - cả hai đều cần. Quan hệ như thế với Thượng đế là không  đúng mà  cũng  không  thể có ở nơi chúng  ta có thể đặt quan hệ bằng cách  vẫn còn là hai.  Với Thượng đế, chỉ  có thể đặt quan hệ  qua  việc  đánh  mất bản  thân  chúng  ta,  không  phải qua việc vẫn còn như các thực thể tách biệt.Mọi quan hệ trong  thế giới này đều được duy trì chỉ bằng cách giữ các  thực thể tách biệt. Mối quan  hệ với Thượng đế được thiết lập  chỉ bằng cách  hoà trộn với Thượng đế, bằng cách đánh mất bản thân người ta trong Thượng đế, bằng cách là một  với  Thượng  đế. Đây  là  điều phức  tạp lớn. Với  mối quan hệ  cần có  hai,  cho nên  chúng ta  thậm chí  có thể nói rằng không  bao  giờ có  mối  quan  hệ nào được  thiết  lập với Thượng đế cả. Nếu cái hai là phải có cho một quan  hệ thế thìkhông  quan hệ nào có thể thiết lập được  với Thượng đế bởi vì chính gặp gỡ với Thượng đế là có thể chỉ khi cái hai biến mất và cái một còn lại.

Kabir  đã  nói,  “Tôi  đã  bắt  đầu  tìm  kiếm  bạn  nhưng  tôi không  thể nào tìm thấy bạn. Tôi biến mất  trong chính  việc tìm kiếm,  thế thì  bạn được  tìm  thấy. Người  đã bắt đầu tìm kiếm bạn... chừng nào người đó vẫn còn đó, không  có gặp gỡ với bạn; khi trong quá trình  tìm  kiếm bạn không  được  tìm thấy mà người tìm kiếm biến mất, thế thì gặp gỡ đã xảy ra.”

Điều  đó  chỉ  có nghĩa  là  con  người  không   bao  giờ  gặp Thượng  đế, bởi vì  chừng nào  con  người  còn đó,  không  có Thượng đế; và  khi  có  Thượng đế, con người  không  có  đó. Cái hai chưa bao giờ gặp nhau.

Cho  nên không  mối quan hệ nào của thế giới là áp dụng được cho việc gặp gỡ với Thượng đế. Chúng ta đã phạm sai lầm bằng việc nghĩ  theo cách  này.

Bố có thể được  gặp mà  không  làm  mất bản thân chúng ta; làm  mất  bản thân  người  ta  không  phải là  điều kiện cho gặp gỡ.  Mẹ  có  thể  được  gặp  mà  không   làm  mất  bản  thân chúng ta; làm mất bản thân  mình không  phải là điều kiện cho gặp gỡ. Nhưng làm mất bản thân người ta là điều kiện cơ bản để gặp Thượng đế. Mối quan hệ xảy ra giữa hai người nhưng mối quan hệ với Thượng đế chỉ  xảy ra ở nơi có một, không  có hai. Cho nên mối quan hệ này là cái đối lập.

Upanishad đã không  đề  cập tới Thượng đế  như bố hay như mẹ - họ đã không thiết lập bất kì mối quan hệ con người nào. Các nhà xã hội học nói rằng việc thiết lập mọi mối quan hệ con  người là đã lấy  con  người trung tâm, trọng tâm con người.  Con  người  cứ  áp  đặt  bản  thân  mình  lên  mọi  thứ. Chúng ta  hiểu  cách  nhìn  này  về  việc  lấy  con  người  trung tâm, bởi vì tâm  lí học và xã hội học hiện đại chịu ảnh hưởngcao độ bởi từ này và gắn giá trị lớn cho nó.

Bất kì cái  gì con người thấy, người đó phóng  chiếu bản thân mình vào trong  đó. Nếu trăng bị mây che, chúng ta nói, “Mặt trăng bị  khuất  sau  tấm mạng.”  Không có  khuôn   mặt nào mà  cũng không  có  tấm mạng  nào ở đó cả. Nhưng  con người, theo  bản tính, phóng chiếu kinh  nghiệm  của mình  lên mọi thứ. Nếu có nguyệt  thực chúng ta nói,  “Kẻ  thù  Rahu và Ketu của trăng đã nuốt trăng, chúng ở sau trăng.”

Con người chỉ có thể nghĩ theo ngôn  ngữ của con người. Chúng  ta  cũng cứ phóng  chiếu  bản thân  mình  lên mọi  thứ chúng ta thấy xung  quanh.  Chúng ta nói trái đất là mẹ, đấy là phóng  chiếu.  Chúng  ta  nói  bầu  trời  là  cha;  đấy  là  phóng  chiếu. Nếu chúng  ta nhìn  sâu hơn, chúng ta sẽ thấy rằng bất kì mối quan hệ nào con người có với vũ trụ, con người đã áp đặt hình ảnh và cấu trúc riêng của mình  lên mọi thứ.

Freud  nói  rằng toàn thể vấn đề về Thượng đế thực ra là cái thay thế cho người bố.

Khi đứa  trẻ được sinh  ra, nó là kẻ bất lực, yếu đuối và bấp bênh; người bố bảo vệ nó và nuôi  nó khôn  lớn. Đứa  trẻ nhỏ lớn lên  trong bóng  hình  người  bố,  nó  coi bố như siêu cường; không  cái gì  lớn hơn bố nó trong  thế giới này.  Cho nên trẻ nhỏ thường hay được thấy thảo luận giữa chúng xem bố ai mạnh hơn. Mọi  đứa trẻ đều  đòi  bố nó là lớn nhất,  và mọi đưa trẻ đều cảm thấy theo cách  này - rằng cái  gì có thể lớn hơn và mạnh hơn bố nó được? Mọi sức mạnh đều  nằm trong tay bố nó.

Trong thời thơ ấu, đứa trẻ lấy hỗ trợ của bố nó để trưởng thành. Niềm tin của nó, tin cậy, kính  trọng, mọi điều đều dồn vào bố nó. Nếu  trong khi  nắm tay nó,  bố nó bước qua lửa, đứa trẻ sẽ đi cùng  và cười vang, bởi vì bất kì chỗ nào bố nó đi đều không  thể có nguy  hiểm gì cho nó cả. Không có chútnào hoài  nghi  hay không  tin nảy sinh trong tâm  trí  đứa trẻ. Bố nó vẫn tuyệt đối đáng tin cậy. Nhưng khi đưa trẻ lớn lên, tin cậy này sẽ  bắt đầu rơi rụng đi. Dần dần những yếu kém của bố nó sẽ trở thành thấy được với nó.

Khi  đứa  trẻ  lớn lên nó  sẽ  có  khả  năng  hiểu  được  một chút, và chính  cái yếu kém  đầu tiên nó sẽ đi tới thấy là ở chỗ trong chín mươi của một trăm trường hợp, mẹ mạnh hơn bố, từ chín  mươi đến chín mươi chín trường hợp trong một trăm trường hợp. Tất cả những phô trương và đạo mạo của bố nó, tất cả oai vệ của ông  ấy đều chỉ ở bên  ngoài  ngôi  nhà  nó  - ông ta vào  nhà  với một chút ít sợ hãi,  chút  ít nhu mì. Đây sẽ là rạn nứt đầu tiên trong tin cậy của đứa  trẻ. Khi  nó lớn lên và bắt đầu hiểu mọi điều, nó thấy rằng bố nó cũng có một bà chủ và rằng bố nó cũng run rẩy trước mẹ nó.

Tin  cậy  này,  mà  đã  được  áp  đặt  lên  người  bố  từ  thủa thiếu  thời bây  giờ  dịch  xa  khỏi  người  bố,  để  lại  lỗ  hổng. Chính cũng cùng  tin cậy đó, theo Freud, người ta áp đặt lên Thượng đế - người bố tưởng tượng - để cho tâm trí không có lỗ hổng. Cho nên con người  gọi Thượng đế  là cha,  cha  tối cao, người quyền năng nhất trong mọi người.

Nhớ  lấy, bất kì phẩm chất nào mà đứa  trẻ mô tả cho bố nó  cũng  đều  đích  xác  cùng  những  phẩm  chất  mà  những người tôn giáo mô tả cho Thượng đế. Và hệt như tụi trẻ đánh lộn  lẫn  nhau   để  giải  quyết  việc  bố  ai  vĩ  đại  hơn,  người Hindu, Mô ha mét  giáo và Ki tô giáo đánh nhau để chứng tỏ thượng đế của họ là vĩ đại hơn. Bây giờ, làm sao thượng đế có thể là  vĩ  đại  hơn?  Đây  toàn là  ý  tưởng trẻ  con.  Nhưng chính trò  bịp  về  cương  vị  người  bố  cho  tới  khái  niệm  về Thượng đế là ấu trĩ; nó được sinh ra từ tâm trí trẻ con.

Cho  nên Freud đã đi khá xa khi nói  rằng chừng nào trẻ
con  còn  được nuôi  dưỡng cùng bố nó rất khó  cho họ gột bỏThượng đế. Thượng đế không  là gì ngoài hình dạng khác của người bố. Dường như có chân lí nào đó trong đó, bởi vì trong các xã hội mẫu hệ, nơi người mẹ là tối cao và người bố là thứ yếu, Thượng đế không  được đề cập tới như người bố mà như người  mẹ.  Điều  đó  để  lộ  chân  lí  của  vấn  đề.  Chẳng  hạn, những người tôn  thờ nữ thần mẹ Kali chấp nhận Thượng đế dưới dạng người mẹ, không  phải dưới dạng người bố. Những người tôn thờ Kali này đều từ xã hội mẫu hệ nơi người mẹ là chủ yếu còn  người bố là thứ yếu. Những  xã hội như thế giờ vẫn còn tồn tại trên  trái  đất, và trong những xã hội này khái niệm về Thượng  đế  là  khái  niệm  về người  mẹ,  không  phải người bố.

Điều  này hỗ trợ cho ý tưởng của Freud  thêm  một  chút rằng các  khái niệm đã được hình thành  từ thời thơ ấu - và những khoảnh khắc niên  thiếu là có giá trị, bởi vì với bất kì mẫu hình  nào  được hình thành trong tâm  trí trong  thời kì đó, nếu có  mất mát về chúng  bất kì  lúc nào, người ta đều cảm thấy bất ổn. Người  ta thấy cần phải  bù đắp lại mất mát  đó. Và con  người tiếp tục cố gắng cả đời để hoàn chỉnh các mẫu hình đã được tạo ra trong  thời thơ ấu của mình.

Từ  điều  này  bạn  nên  lưu  ý  đến  một  điều  thú  vị  nữa. Trong  các xã hội mà  hệ thống gia  đình đã bị bật rễ - chẳng hạn, như đã xảy ra ở Mĩ,  nơi rễ của hệ thống gia  đình đã bị nhổ ra, nơi việc chăm  sóc  trẻ con  không  phải của cả bố lẫn mẹ nữa, cả bố lẫn mẹ đều không chăm sóc  nhiều lắm tới trẻ con; nơi mối quan hệ giữa các thành viên  gia đình đã trở nên yếu - trong  những xã  hội đó khái  niệm  về Thượng đế  cũng trở nên yếu.

Nơi mà hệ thống gia đình lung  lay Thượng đế cũng lung lay;  tại  đó  vô  thần  bành  trướng.  Trong  những  xã  hội  mà quyền lực của  người bố là  rất mạnh  và nơi mệnh  lệnh củangười  bố là tối cao và kỉ luật được  đảm bảo, vô thần không  sinh  ra  được.  Và  kết  luận  mà  Freud  suy  dẫn  ra  từ  tất  cả những điều  này  đều  đúng,  nhưng  chỉ  một  nửa.  Có  chân  lí trong  kết  luận  của  ông  ấy  rằng  việc  thấy  người  bố  trong  Thượng đế là cố gắng của con người để lấp chỗ trống tâm lí. Nhưng khi  Freud nói  rằng Thượng đế  không  là gì hơn điều này, đây là chỗ ông ấy bị sai lầm.

Con  người có thể gọi đất là mẹ - đây là điều gì đó vừa ý con người, nhưng bởi vì điều này đất không  dừng là điều nó đang là. Con người có thể gọi Thượng đế là bố, mẹ hay  bất kì cái gì khác.  Điều này có thể là việc mở rộng của gia đình người đó, thời thơ ấu của người đó hay tâm trí của người đó, nhưng Thượng đế, mà việc mở rộng này được thực hiện cho ngài, không  trở thành điều lừa dối bởi vì điều đó. Cái tên nào chúng ta đặt cho nó phụ thuộc vào chúng ta, nhưng sự tồn tại của nó không  phụ thuộc vào chúng ta.

Giá  mà  Freud  biết  được  về  Upanishad  ông  ấy  chắc  sẽ trong  khó khăn, vì Upanishad không  tạo ra bất kì mối quan hệ nào  với  Thượng  đế.  Nếu  như  Freud  đã  đọc  Upanishad, câu chuyện  của  tâm  lí  học  hiện  đại  chắc  đã  khác.  Nhưng Freud là người chân thật. Giá như ông  ấy chỉ hơi có ý niệm rằng có một truyền thống tư tưởng, triết học, kinh  nghiệm mà không thiết  lập bất  kì  loại quan  hệ  nào  với  Thượng  đế  và truyền thống đó dùng  một từ vô nhân tính  nhất tat, ‘cái đó’ - nơi Thượng đế là ‘cái  đó’, và không thể có được  bất kì cách đề cập vô nhân tính nào khác  - thì Freud chắc chắn phải sửng sốt lắm. ‘Cái đó’ nghĩa  là không  có tên nào  được  đặt ra, chỉ là hướng dẫn. ‘Cái  đó’ không  phải là tên,  nó chỉ là chỉ dẫn, ngón tay trỏ tới.

Chắc chắn  cái  tat  này không  thể sinh ra  được  từ bất kì khan  hiếm  nào  của  tuổi  thơ.  Người  ta  có  thể  nghĩ  tới mẹ,người ta có thể nghĩ  tới bố - nhưng ‘cái  đó’ sao? Nó không liên quan gì tới tâm  lí của tuổi thơ cả. Thực ra nó chẳng liên quan  gì  với  tâm  lí  như  vậy.  Nó  phải  liên  quan  tới  kinh nghiệm của những người đã vượt ra ngoài tâm  trí,  người đã vượt ra ngoài  con người.

Những từ này manushya và  mun,  con  người và tâm trí, cũng  nên  được  hiểu. Ở nước này  chúng  ta gọi con người là manushya.  Con  người được gọi như  vậy bởi vì người  đó bị bao quanh bởi mun, tâm  trí, bởi vì người đó đang sống trong tâm trí,  bởi  vì  người  đó  hoàn  toàn hướng  tâm  trí  và  nhận được nuôi  dưỡng từ tâm trí. Từ  tiếng Anh, man,  cũng được dẫn ra từ từ tiếng Phạn mun, nghĩa là tâm trí.

Mun,  tâm  trí,  là  con  người.  Nơi  tâm  trí được  siêu  việt lên,  nhân  tính cũng  được  siêu  việt  lên.  Đây  là  những  phát biểu của  những người đã vượt lên  trên con  người, người đã vượt lên trên mun, tâm trí, và gợi ý về ‘cái đó’. Nhưng có vài điều trong đó đáng xem xét.  Người bố có thể được  tôn  thờ, nhưng làm sao bạn tôn thờ ‘cái  đó’? Đền cho ‘người bố’ có thể được dựng, đền cho ‘người mẹ’ có thể được dựng, nhưng làm sao bạn xây dựng ngôi  đền cho ‘cái đó’? Làm sao bạn có thể làm được ngôi đền về ‘cái đó’? hay bạn có thể làm được? Người ta có thể làm thần tượng về đàn ông,  đàn bà,  mẹ, bố, nhưng làm  sao  thần tượng về ‘cái đó’ được làm?  Không có kinh sách nào phá chấp hơn Upanishad, mặc dầu không  một lời đã được nói  ra  trong chúng chống lại việc tôn thờ thần. Điều này nữa cũng đáng để hiểu.

Người  Mô  ha  mét  giáo  đã  từng  bận  rộn  đập  phá  thần tượng  chỉ  bởi  vì  Mohammed  đã  nói,  “Không  thể  có  thần tượng về ‘cái  đó’.” Phát biểu của Mohammed tương tự như phát biểu của  Upanishad,  rằng không  thể có  thần tượng về

‘cái  đó’.  Người  Mô  ha  mét  giáo  dường  như  tin  rằng  thầntượng về ‘cái đó’ không  thể được  làm  ra nhưng tin rằng có thần tượng về ‘cái  đó’ có thể bị phá huỷ! Làm  sao cái có thể bị phá  không  thể được làm  ra  ngay chỗ đầu tiên? Cho  nên một nhóm  người điên đang bận rộn làm ra thần tượng và một nhóm người điên khác bận rộn đi đập phá thần tượng.

Điều  rất  thú vị  là  thấy rằng  những  người  bài  trừ  cũng không là gì ngoài  những người tôn thờ thần tượng. Người đi phá thần tượng  cũng  là  người  tin  vào  thần tượng -  ít  nhất người đó tin chúng đáng giá để nhận rắc rối về việc đập phá. Người tin vào thần tượng ít nhất  cũng nhiều  như vậy. Khác biệt là gì? Người này đi cúng  dường hoa lên đầu thần tượng, người kia đi đập đầu thần tượng bằng búa.

Chính  với búa  và  chàng  mà  thần tượng được làm  ra và cũng với búa và chàng  mà  thần tượng bị đập phá. Không có gì khác  nhau  mấy giữa niềm tin  của cả hai - cả hai  đều tin rằng có quan  trọng  nào  đó trong thần tượng. Người  tôn  thờ thần tượng tin nó là quan trọng, người bài trừ tin nó là quan trọng. Đôi khi người bài trừ còn gắn tầm quan  trọng hơn, bởi vì trong  khi người tôn thờ thần tượng chưa bao giờ liều mạng mình trong việc làm  ra thần tượng, người bài  trừ liều cả đời mình để phá  nó. Người bài trừ đặt cược tính mạng mình  vào nguy  hiểm  của  việc  phá   huỷ  thần  tượng  khi  Koran  nói, “Không thể có thần tượng về ‘cái đó’.” Thế thì bạn đang phá thần tượng của ai?

Upanishad không  tôn  thờ thần tượng không  bài trừ thần tượng.  Cái  nhìn  của  Upanishad  đã  vượt  xa  ra  ngoài  hình tướng, diện mạo  và thần tượng. Đây là lí do tại sao họ nói, tat, ‘cái  đó’. Thần tượng  nào có  thể được làm  về ‘cái  đó’? Không, không  thần tượng nào có  thể được làm  về ‘cái  đó’.

‘Cái đó’ không  là hình  dạng. Liệu có hình hay dạng nào của

‘cái đó’ không? ‘Cái  đó’ không  là hình  dạng, ‘cái đó’ là vôhình.  Ngay  cả từ ‘cái đó’ cũng vô hình.  Nếu bất kì ai muốn cho ‘cái  đó’ hình  dạng, điều đó không  thể được thực hiện. Tat, ‘cái đó’ là gì vậy? Nó chỉ là chỉ dẫn, dường như ai đó trỏ ngón tay và nói ‘cái đó’!

Wittgenstein   là  một  nhà  tư  tưởng  hiện  đại  đáng  kinh ngạc.  Ông  ấy là  một  trong  những  người  đã  cho sinh thành nên logic  vĩ đại nhất của thế kỉ này. Wittgenstein, trong cuốn sách quan trọng của mình Tractatus Logicus, là một trong ba hay bốn cuốn sách quan trọng nhất được viết ra trong  thế kỉ này, viết rằng có  những  điều không  thể  nói  ra  được  nhưng vẫn có  thể  chỉ  ra  được.  Không cái  gì  có  thể  được  nói  về chúng nhưng chúng có thể được chỉ ra.

Upanishad chỉ hướng về Thượng đế, chúng  không  nói gì cả.  ‘Cái  đó’ chỉ  là một  chỉ  dẫn. Có nhiều  điều được  ngụ ý trong chỉ dẫn  này, lưu ý đến  sự kiện này. Một chỉ dẫn là ở chỗ không  có mối  quan  hệ nào được thiết  lập với ‘cái  đó’. Đây là lí do tại sao Upanishad  không  gọi nó là ‘ngươi’, bởi vì với ngươi có thể thiết lập mối quan hệ với cái ‘tôi’.

Bất kì nơi nào có ngươi cũng sẽ có ‘tôi’.  Ngươi không  thể tồn tại không  có ‘tôi’. Ngay  khi tôi gọi ai đó là ngươi, cái

‘tôi’  đã bước vào, cái  ‘tôi’ đã tạo nên  sự hiện diện của nó ở đấy. Chính trong  tham chiếu đến cái ‘tôi’ mà ai đó là ngươi, và chính trong việc tham  chiếu đến ngươi mà tôi là ‘tôi’. Tôi và ngươi tồn tại đồng thời. ‘Cái đó’ là một mình.  Không cần phải có cái khác  tồn tại cùng với ‘cái đó’. ‘Cái đó’ không  tạo ra bất kì chỉ dẫn gì về sự hiện diện của ai đó khác.

Bất  kì  khi  nào chúng ta  nói  ngươi, thế thì  bất  kì  ai  đã
được  nói tới sẽ đến với cùng  mức độ như chúng  ta đang vậy.

‘Tôi’  và ngươi  đứng cạnh nhau.  Khi  chúng ta  nói  ‘cái đó’, không  mối  quan  hệ  nào  được  tạo nên  ở  mức  độ  chúng  ta.

‘Cái  đó’ ở đâu? Liệu nó  ở trên, dưới hay  ở trong  chúng ta,không  có gì thuộc  loại đó được lộ ra cả. Với sáng suốt sâu lắng Upanishad đã gọi Thượng đế là ‘cái đó’.

Bây giờ chúng  ta hiểu kinh này.

Người mang thuộc tính là hiện thân của ảo vọng, ảo tưởng, người là cội nguồn của vũ trụ, người có đặc trưng toàn thức, vân vân, và là hiện thân của gián tiếp, tính nhiều và chân lí, vân vân, đều được biết tới bởi từ tat -

‘cái đó’.

Người dường như là hỗ trợ cho cái ‘tôi’ như một kinh nghiệm cũng như là một từ và người được kinh nghiệm như tách biệt khỏi ý thức, được gọi bởi từ tvam - ‘ngươi’.

Tvam,  ngươi,  bạn...  Ngay  khi  chúng  ta  gọi  bất  kì  ai là ngươi, tvam hay bạn, chúng  ta đã chấp nhận biên giới. Người khác này chúng ta thấy như một thực thể tách biệt. Thực thể này có hình dạng, thân  thể;  bạn không  thể gọi một thực thể vô thân thể là ngươi. Bạn không thể nhìn lên bầu trời và gọi nó là ngươi, điều đó không  ngụ ý gì cả. Làm  sao  bạn có thể gọi bầu trời là ngươi được?  Không quan  hệ nào  đi tới hiện hữu. Có  sự  mở  rộng  như  thế,  không   giới  hạn;  dường  như không có quan  hệ gì  với ngươi nảy sinh. Mối  quan hệ  với ngươi  nảy  sinh   chỉ  ở  nơi  có  hình   dạng  nào  đó.  Nhưng Thượng đế thậm chí còn mở rộng hơn bầu trời; bản thân bầu trời chỉ là một biến cố trong Thượng đế. Với một Thượng đế như thế thì mối quan hệ của  ngươi là không  khả  thi,  bởi vì trong khi  đứng  trước Thượng đế  không có  việc nhớ tới cái

‘tôi’, rằng tôi đây. Một người vẫn cảm thấy rằng ‘tôi  tồn tại’ sẽ không có khả năng thấy Thượng đế. Chính  cái ‘tôi’  là trở ngại, là tấm mạng.Chừng  nào  mà  còn  cái  ‘tôi’,  tôi  sẽ thấy ở  mọi  nơi  chỉ ngươi.  Bất kì quan hệ nào  với cái  vô  hình  dạng đều không thể có; quan hệ chỉ có thể với cái có hình dạng.

Nhớ lấy, để điều này  là nguyên  tắc nền tảng. Tôi là gì, tôi thế  nào,  tôi  ở  đâu  - mối  quan  hệ  của  tôi chỉ  có  thể  có trong những hoàn cảnh này. Nếu tôi tin rằng tôi là thân thể, bất kì quan  hệ nào cũng sẽ xảy ra chỉ với những người cũng tin họ là thân  thể. Nếu tôi tin rằng tôi là tâm  trí, mối quan hệ của tôi sẽ xảy ra chỉ với những người cũng tin rằng họ là tâm trí. Nếu tôi  tin  rằng tôi là tâm thức, mối quan  hệ của tôi sẽ chỉ có thể có với những người cũng tin  họ là tâm thức. Nếu tôi muốn thiết lập mối quan hệ với Thượng đế, tôi cũng phải trở  thành vô  hình  dạng  và  trống rỗng như  Thượng  đế,  nơi thậm chí không  có cả dấu vết của cái ‘tôi’,  bởi vì cái ‘tôi’  qui về hình dạng.  Chỉ  khi tất cả đều trống rỗng trong  tôi, tôi sẽ có khả năng kết nối với cái trống rỗng. Chỉ khi tôi trở thành vô hình dạng bên  trong  tôi sẽ có khả năng kết nối với cái vô hình dạng bên ngoài.

Không có cách  nào khác  ngoài việc phải trở thành giống như người mà chúng  ta muốn kết nối với. Không  có cách nào khác  ngoài  việc  phải  trở  thành  giống  như  người  chúng  ta đang tìm kiếm.

Có hai từ, ‘cái đó’ và ngươi. Linh  hồn hiện thân chúng  ta gọi là  ngươi - tâm  thức bị  giam  hãm  trong  thân  thể, cái bị giới hạn bởi thân thể. Và  tâm  thức đó, cái tràn ngập tất cả - bên ngoài  tất cả các giới hạn là vô giới hạn - chúng ta gọi là

‘cái đó’. Với giọt sương chúng  ta nói ‘bạn’ và với đại dương
chúng ta nói nói ‘cái đó’. Với nguyên tử, với nguyên tử tí xíu chúng ta nói ‘bạn’ và với cái toàn thể chúng  ta nói ‘cái đó’.

Tại sao có nhiều sự nhất quyết đến thế của Upanishad về

tat,  ‘cái  đó’? Upanishad  không  có  mong  đợi  về  bạn  sẽ bắtđầu tôn thờ và cầu nguyện Thượng đế. Họ cũng không  mong  đợi bạn là người sùng  kính Thượng đế. Upanishad trông đợi chính bản thân  bạn trở thành Thượng đế.  Để  khác  biệt này được hiểu đúng.

Tham  vọng  của  Upanishad  là  tối  thượng,  tuyệt  đối; không tham vọng nào cao  hơn tham vọng này đã từng được sinh ra trên thế giới. Upanishad không  được thoả mãn chỉ bởi tôn thờ, cầu nguyện  hay  sùng  kính của bạn với Thượng đế. Họ nói  rằng chừng nào bạn còn  chưa trở thành Thượng đế, chân lí tối thượng còn  không  được  cảm  nhận. Họ  nói rằng chừng nào bạn chưa trở thành  Thượng đế định mệnh của bạn không được hoàn thành.

‘Cái đó’ nghĩa  là chúng  ta không  định thiết lập mối quan hệ  về  tôn  thờ  hay  sùng  kính  với  Thượng  đế  -  không   mối quan hệ  nào  có  thể  được  thiết lập với  ‘cái đó’  theo bất  kì cách nào - chúng  ta định bỏ mọi quan hệ. Đến cuối chúng ta cũng sẽ vứt bỏ chính  mình, để cho  không  còn lại ai mà quan hệ và do đó không  quan  hệ nào có thể có. Chung cuộc chúng  ta sẽ trở thành duy  nhất cái  mà  ta đã từng đề cập tới là ‘cái đó’.

Vấn đề quả trở thành khó  hiểu, bởi vì thông  thường khái niệm  của  chúng ta về tôn  giáo là tôn  thờ và cầu khẩn,  kính trọng và  sùng  kính.  Khái  niệm  của  Upanishad  về  tôn giáo không phải là tôn thờ, sùng  kính  và cầu khẩn mà  về việc đẻ mở và hiển lộ của ‘cái  đó’, cái được ẩn kín bên trong  mọi cá nhân.

Upanishad là  khoa  học  về  tôn  giáo.  Hệt  như  khoa  học tìm kiếm chân lí ẩn bên trong vật chất, hệt như khoa  học phá vỡ vật chất, chẻ nhỏ nó thành  nguyên  tử và cố gắng phát hiện ra năng lượng ẩn  bên  trong  nó  và  những  luật  cai  quản nó, theo cùng  cách  đó Upanishad đi vào trong mọi nguyên tử củatâm thức và khám  phá cái gì là luật cuả tâm thức, cách  tâm thức chuyển  động trong thế giới và cách nó tĩnh tại, cách tâm thức bị che giấu và cách nó biểu hiện.

Upanishad này đang dùng  ngôn  ngữ của khoa  học. Nếu nhà  khoa  học  khám   phá  ra  năng  lượng  nguyên  tử,  ông  ta không nói rằng năng lượng nguyên  tử này là bố hay mẹ ông ta, ông ta không thiết lập mối quan hệ với nó. Đó là một luật ông ta đã phát  hiện ra, không  có vấn đề thiết lập mối quan hệ với nó.  Ông  ta không  phát  triển  ngôn  ngữ của gắn bó xung quanh nó.  Và  nếu khoa  học mà phát triển ngôn  ngữ của gắn bó, nó sẽ dừng là khoa  học. Gắn bó, quan hệ là phi khoa  học và chúng sẽ xuyên tạc chân lí. Cho nên nhà khoa học sẽ phải nhìn vào chân lí trong khi  vẫn duy  trì khoảng  cách và trung lập của mình;  đấy không  phải là vấn đề tạo ra mối quan hệ cá nhân gần gũi.

Upanishad cũng nói theo  ngôn  ngữ khoa  học: họ nói ‘cái đó’. Họ không  thiết lập quan hệ, họ giữ cho bản thân họ tách biệt và  riêng  ra.  Khi  Upanishad nói  ‘cái  đó’ chúng  ta thậm chí không   để  ý  ai  đang  nói.  Khi  ai  đó  nói,  “Thượng  đế  là người cha tối cao,”  chúng  ta biết ai đang nói điều đó - người nào đó có ham  muốn về người bố vẫn  còn  chưa được  thoả mãn, người  nào đó có  thời trẻ thơ còn chưa đầy  đủ, người nào đó  còn  chưa  nhận  được  tình  yêu  của  bố  hay  mẹ,  hay người nào  đó đã nhận được  nhiều  tình yêu đến mức gây  ra không  tiêu  hoá nổi. Nhưng  chắc chắn người đang nói điều này là người đã chịu  đựng một loại bất thường nào  đó trong  mối quan hệ với bố  người  đó. Nhưng  khi  người  ta nói ‘cái đó’, không  có gì được  lưu ý về người nói,  không  có gì được lộ ra về người nói.

Chỉ dẫn là vô  nhân tính  nhất và do đó rất có giá trị. Và khoảnh khắc chúng  ta gọi nó là ‘cái  đó’, mọi tranh cãi chấmdứt.Đây là điều rất thú vị: nếu chúng ta gọi Thượng đế là ‘cáiTrung quốc - làm sao điều đó có thể được?”

Nó  là  khái  niệm  của  chúng   ta  mà  chúng   ta  sẽ  phóngđó’,  làm  sao  người  Hindu   và  người  Mô  ha  mét  giáo  đánh nhau được? Khác  biệt gì có thể có giữa ‘cái đó’ của người Ki tô giáo và người Hindu? Nếu người Ki tô giáo, người Mô ha mét giáo và Hindu đều gọi Thượng đế là ‘cái  đó’ không  thể nào có đánh nhau giữa ba loại người này. Từ nào được dùng cho ‘cái đó’ không  thành vấn đề - tat hay cái đó, không  tạo ra khác biệt gì - vẫn không  thể có đánh nhau được.  Nhưng khi người Mô ha mét  giáo  gọi nó là điều này,  người Hindu  gọi nó là  cái  gì  đó  khác,  người  Ki  tô  giáo  gọi  nó  là  cái  gì  đó khác, hay khi họ gọi nó là cha, khái  niệm lập tức thay đổi và thích ứng cho từng người.

Đấy là vấn đề đáng suy  nghĩ  tiếp. Freud đã nói rằng khi một người gọi Thượng đế là cha,  nếu người đó tìm kiếm bên trong mình  người  đó  sẽ  thấy hình  ảnh  của  người  bố  mình trong khái  niệm của người đó về Thượng đế. Người đó nhất định tìm thấy nó.  Khi bạn gọi  Thượng đế là mẹ, mẹ bạn sẽ xuất hiện. Khái niệm mẹ của bạn là gì? Với một chút ít làm mịn,  thuần khiết,  lau  sạch, sơn vẽ  cho  nó,  bạn  có thể biến khái niệm của mình  về người mẹ thành Thượng đế.

Diderot, nhà triết học người Pháp,  đã bịa  ra câu chuyện đùa tinh tế. Ông  ta nói  rằng nếu như ngựa mà quan niệm về Thượng đế của  chúng thì  ngài  phải trông  như ngựa!  Không con ngựa nào  có thể quan niệm Thượng đế của chúng  lại có khuôn mặt người - điều này là chắc chắn, điều này  chúng  ta biết. Khi  người da  đen vẽ tranh  Thượng  đế, ngài  sẽ có tóc rậm ngắn - nó phải như thế chứ! Môi  ngài sẽ giống như môi người da đen, còn  làn da sẽ sẫm mầu, đen. Khi người Trung quốc vẽ khuôn  mặt của Thượng đế thì nó sẽ có xương gò má cao,  vì  “Thượng  đế  của  chúng   ta  mà  không   giống  ngườichiếu ra. Người Anh  có thể quan niệm về thượng đế da đen không?  Không  có  khả  năng  nào  như  thế  cả.  Bạn  có  thấy tưởng tượng của  người  Hindu  trong  các  thượng đế  của  họ không? Rama, Krishna... tất cả đều ngăm ngăm đen. Với tâm trí Hindu  mầu ngăm ngăm đen là biểu tượng của cái đẹp lớn

- tất nhiên  nó  sẽ là như vậy! Bạn có thấy bức tranh của họ

không? Khái  niệm về cái đẹp mà tâm trí người Hindu  có nhất định được phóng  chiếu lên Ram và Krishna. Nó phải là như vậy.

Bạn  có  thể  đã  quan  sát  rằng  tai  của  Rama,   Krishna, Christ  và  Mohammed đều  không   lớn  lắm,  chúng   nhỏ  cả. Nhưng nếu bạn đã thấy các bức tượng của Phật và Mahavira,  bạn sẽ thấy rằng tai dài thế, chấm vai. Phật tử và người Jaina tin rằng các tirthankara đều có  tai  dài  chấm vai.  Toàn bộ lí do cho điều này dường như là có  lẽ tai  của tirthankara  đầu tiên của người Jaina  có thể rất dài, chấm vai  - và điều đó đã trở thành một khái niệm liên tục.

Không  có  lí  do  nào  để  tin  rằng  tất  cả  hai  mươi  bốn tirthankara đều có tai dài chấm vai.  Nhưng một khi một khái niệm đã bắt rễ, các bức tượng đều được làm  tương ứng theo khái niệm đó và không  tương ứng với từng cá nhân được tạc tượng. Nếu bạn thấy  những bức tượng của cả hai  mươi bốn tirthankara bạn sẽ không  có khả năng nói được cái nào là của Mahavira,  cái  nào  là  của  Parshvanatha  và  cái  nào  là  của Neminatha. Tất cả hai mươi bốn tượng đều trông giống nhau.  Chúng chỉ có thể được nhận diện bằng cách  xem  biểu tượng đặc biệt được khắc ở chân đế của từng tượng.

Một khái niệm được nhất trí và rồi chúng ta di chuyển và sống theo khái  niệm đó. Tất cả các  thượng đế đều được tạora từ khái  niệm  của chúng ta,  nhưng  có thể  không  có khái niệm nào  được  tạo ra về ‘cái  đó’. Cho  nên cái  ngày có một tôn  giáo   phổ   dụng   trên   thế  giới,  ngày  đó  lần  đầu  tiên Upanishad sẽ được hiểu đúng. Ngày đó chúng ta sẽ hiểu rằng Upanishad, lần đầu tiên,  đã dùng  ngôn  ngữ khoa  học và đã gạt sang bên cái lưới của ngôn  ngữ coi  con  người  là  trung tâm của con người.

Có hai thuộc tính: maya,  ảo tưởng, cho linh hồn vũ trụ, và avidya, dốt nát, cho linh hồn hiện thân. Khi bỏ hai cái đó, cái được thấy chính là Param  Brahman phúc lạc, hoàn toàn  đúng đắn, ý thức - thực tại tối cao tối thượng.

Kinh này là hơi khó.  “Thượng  đế có thuộc tính  ảo tưởng và linh hồn hiện thân  có thuộc tính dốt nát.”  Gọi nó là thuộc tính hay gọi nó là bệnh tật.

“Thượng   đế  có  thuộc  tính  ảo  tưởng.”  Chúng   ta  cần xuyên thấu vào  hiểu biết này.  Điều này khá  phức tạp và tinh tế; chúng ta cố  gắng hiểu nó.  Có nhiều,  nhiều  cách lĩnh  hội trong tâm  trí con  người. Chúng ta hãy  hiểu một số cách  lĩnh hội, và thế rồi chúng ta có thể đi vào kinh được.

Một  khó  khăn bao giờ cũng có đó cho  bất kì ai hay suy nghĩ là  ở chỗ nếu một  người chấp  nhận Thượng  đế, sẽ trở nên rất khó  chấp nhận thế giới này; nếu chúng  ta chấp nhận Thượng đế, sẽ trở nên  rất  khó  giải thích  được  thế giới này. Chẳng hạn, nếu Thượng đế đã tạo ra thế giới này tại sao  nó đầy những bệnh, khổ, đau và tội thế? Nếu Thượng đế đã tạo ra thế giới này, cần gì  đẩy con người vào dốt nát  đến thế? Con người không  thể chịu trách  nhiệm cho tất cả những điều này, chỉ Thượng đế phải chịu trách  nhiệm.

Vài ngày  trước đây một linh mục Ki tô giáo đến gặp tôi.Tôi hỏi ông  ta rằng ông  ta đang tham  gia vào  việc gì. Ông  ta trả lời,  “Chúng  tôi đang bận chiến đấu với tội lỗi.” Tôi nói, “Tội lỗi à! Tội lỗi đến từ đâu vậy?” Ông  ta nói,  “Nó do Quỉ tạo ra.”

Đến đấy ông ta vẫn còn cảm thấy dễ chịu.  Thông thường không ai hỏi sâu thêm vào những vấn đề như vậy, bởi vì nếu làm như thế thì tình trạng lúng  túng  sẽ nảy sinh.  Tôi hỏi ông ta, “Ai tạo ra Quỉ?”  Thế là ông ta cảm thấy hơi khó chịu, bởi vì bây giờ sự việc thành  có vấn đề. Ông ta sợ rằng nếu ông ta nói rằng Thượng đế tạo ra  Quỉ  thế thì  điều đó trở nên khó khăn, vì nếu Thượng đế đã tạo ra Quỉ,  và Quỉ tạo ra tội lỗi, tất cả đống lộn xộn luẩn quẩn này là gì? Không lẽ Thượng đế không có  đủ  thông  minh  để đừng  tạo ra  Quỉ  à? Và  cho  dù Thượng đế có lẫm lỡ tạo ra Quỉ, đâu là khó  khăn nếu bạn và tôi lỡ  phạm phải tội lỗi? Và nếu tội lỗi được  Quỉ  tạo ra,  và Quỉ được  Thượng  đế tạo ra, còn  chúng ta phạm tội, ai chịu trách nhiệm?

Chúng ta chỉ  là nạn nhân, bị trừng phạt không  cần thiết. Chúng  ta  không   liên  quan  gì  đến  nó  cả.  Thượng  đế  tạo ra chúng ta, Thượng đế tạo ra Quỉ,  Quỉ  tạo ra tội lỗi, chúng ta phạm tội - trong  toàn  bộ cái vòng  này chúng  ta  trở nên  có trách nhiệm ở đâu? Chúng ta không  tạo ra Thượng đế, chúng  ta không  tạo ra Quỉ, chúng ta không tạo ra tội lỗi - và chúng  ta đau khổ không  cần thiết trong đống lộn xộn này.

Ông linh mục trở nên hơi bất ổn. Ki tô giáo không  có câu trả lời cho nó. Khó mà tìm được  câu trả lời với bất kì những người này vì nó có quá nhiều vấn đề. Hay ai đó... chẳng hạn, người Zarathustra tin,  như Zarathustra nói,  rằng Thượng  đế và Quỉ  là  hai phần  tử. Không  ai  tạo ra  ai, cả hai  đều  vĩnh viễn. Bây giờ trong niềm tin này nguy hiểm thậm chí còn lớn hơn, bởi vì nếu cả hai đều vĩnh  viễn thế thì  không  ai tronghai người này có thể thắng hay thua.  Thượng đế và Quỉ sẽ cứ đánh  nhau  hoài.  Và  bạn là ai  - bạn là chiến trường nơi họ đánh nhau  chăng? Không ai  trong  cả  hai  có  thể thắng hay thua vì cả hai đều vĩnh  viễn.

Người  Zarasthustra cũng trong khó  khăn  nếu họ không  tin cả  hai đều vĩnh  viễn và nói  rằng Quỉ có thể bị đánh bại, bởi vì thế thì  câu  hỏi lại nảy sinh: Làm  sao  nó vẫn chưa bị đánh bại cho đến giờ?  Bao nhiêu  thế kỉ  đã qua  mà  nó  vẫn chưa bị  đánh  bại.  Và  đâu  là  đảm  bảo  cho  thất  bại  của  nó trong tương lai?  Thực ra, tình  huống dường như là điều đối lập - rằng Quỉ  đang thắng. Với nó bị thất bại là một giấc mơ xa xôi; Quỉ dường như ngày nào cũng thắng.

Bạn  sẽ ngạc nhiên khi biết rằng gần đây,  năm 1970,  ở California, Mĩ, một nhà thờ mới đã dược đăng kí dưới cái tên Nhà thờ đầu tiên về Quỉ. Nó có tín đồ và tổng giám  mục, và họ đã in kinh thánh của riêng họ và công bố, “Chúng ta đã có đủ thời gian  để kinh nghiệm rằng Thượng đế đang bị thất bại và Quỉ đang thắng.”

Điều được nói dường như đúng. Nếu chúng  ta nhìn  vào thế giới,  phát biểu của họ dường như không  sai.  Tín đồ của Quỉ thắng và  tín  đồ  của Thượng đế bị  thất bại. Tín đồ của Quỉ chiếm địa vị cao,  và  tín đồ của Thượng  đế  vẩn vơ đây đó.

Bạn  có  thể  tự  mình  thử  -  bây  giờ  ngay  cả  tín  đồ  của Thượng  đế  cũng  đã  học  được  thủ  đoạn  này.  Họ  vẫn  tụng niệm tên của Thượng đế, nhưng nhận các thứ qua Quỉ; họ đã hiểu ai thực sự thắng.  Trong  tính  toán cuối cùng chính Quỉ thắng. Nhưng sợ vẫn còn  lẩn khuất  trong  tâm  trí rằng có lẽ, bởi sai  lầm  nào  đó,  Thượng  đế  có  thể  thắng!  Cho  nên  họ cũng giữ tụng niệm tên Thượng đế: Rama, Rama,  Rama. Họ vẫn cố ngồi trong cả hai  con  thuyền - mọi người  thận trọngđều giống thế. Khi có nhu cầu, họ nhận công  việc từ Quỉ, còn khi  không có  nhu  cầu và  họ có thời gian rỗi, họ quay  sang tràng hạt cầu  nguyện  để làm  vui  lòng  Thượng đế.  Một  loại thoả hiệp được duy  trì, một loại cân  bằng. Và thế nữa ai biết được đến cuối cùng ai sẽ thắng?

Nếu thế giới cho  bất kì chỉ dẫn nào, đấy là thắng lợi của Quỉ.  Thắng  lợi của  Thượng  đế  không   được  thấy ở  đâu cả. Việc tốt dường  như  không  tăng lên  mà  việc xấu dường như không  giảm  đi.  Ánh  sáng  dường  như  không   tăng  lên  mà bóng tối dường như không  giảm đi.

Cho  nên có rắc rối trong  việc tin Quỉ  là  vĩnh  viễn.  Và nếu người ta tin rằng nó không  là vĩnh  viễn, rằng Quỉ chung  cuộc sẽ bị  thất bại - không  thành vấn đề  việc nó  thắng đến đâu trong thời kì ở giữa, rằng đến cuối nó sẽ bị thất bại - cái gì là đảm bảo cho điều đó? Đâu là đảm bảo cho những việc như thế xảy ra? Người  đang thắng bây giờ - sao  phải bị thất bại về cuối? Dường như không  có nhất quán hay logic  trong niềm tin  rằng người  đang thắng sẽ đột  nhiên bị  thất bại về cuối.

Điều này vẫn còn  là câu  hỏi kso dài mãu cho loài người. Các tôn giáo khác nhau đã dự kiến những phương pháp  khác nhau để giải quyết vấn đề nhị  nguyên này, nhưng  chẳng cái gì được giải quyết cả. Quan niệm của Upanishad dường như ít sai lầm hơn cả khi so sánh với tất cả các phương pháp đó - chỉ sai lầm ít nhất, nhưng không  hoàn toàn đúng. Nhưng nếu nó được  cân nhắc so với tất cả các  quan niệm khác, ý tưởng của Upanishad  dường  như  là  đúng  đắn  nhất  -  không  hoàn toàn đúng, chỉ là đúng nhất.

Upanishad nói rằng không  có đối lập giữa Thượng đế và thế giới: không có Quỉ,  và không  có quyền  năng nào đối lập Thượng đế.  Thế  thì  thế giới  này  được  tạo ra  như thế  nào?Upanishad nói  rằng  Thượng  đế  không  tạo  ra  thế  giới  này bằng cách tạo ra một thành phần đối lập nào đó để làm công việc đó. Trong  chính hiện hữu của Thượng  đế, trong chính sự rực rỡ của Thượng đế - cái mà họ gọi là ảo vọng, ảo tưởng

- trong  chính bóng  hình  của Thượng đế - cái mà họ cũng gọi là ảo  vọng, ảo tưởng - thế  giới có đấy,  hệt như  một  người đứng đấy và  bóng  người đó tự nhiên  hình  thành. Không có sự tồn tại rắn chắc của cái bóng: lưỡi gươm không  thể chém đứt  nó,  lửa  không   thể  đốt  cháy  nó,  nước  không   thể  nhấn chìm nó.  Thử tuỳ ý bạn, nó vẫn tồn tại. Nó  không  có tồn tại thực, vậy  mà  cái  bóng  vẫn  có.  Nó  bước  sau  bạn;  nếu  bạn chạy, nó chạy theo bạn, nếu bạn dừng, nó dừng.

Upanishad nói rằng bất kì  khi  nào  cái  gì  đó tồn tại, nó cũng  có  cái  bóng  của  nó.  Và  những  nghiên  cứu  mới  nhất trong khoa  học  và tâm lí cũng ủng hộ cho  sự kiện này. Để điều này được  hiểu. Không cái gì tồn tại mà không  có bóng.  Bất  kì  cái  gì  có  đó,  nó  tạo  ra  cái  bóng  của  nó.  Nếu  có Brahman, thực tại tuyệt  đối,  nó sẽ  phải có cái bóng của nó. Cái bóng  đó họ gọi là ảo vọng, ảo tưởng. Cái bóng  của thực tại tuyệt đối là thế giới này.

Jung,  một nhà tâm  lí học lớn, đã nghiên cứu rất nhiều về thực tại này từ một chiều hướng khác  và ông ấy đã thấy rằng mọi  người  cũng  có  sự  tồn  tại  hình  bóng,   nhân  cách  hình bóng. Bạn cũng nên hiểu điều này bởi vì cả bạn nữa cũng có sự tồn tại hình  bóng  của mình.

Bạn là người tốt, an bình  và kiên nhẫn, và bạn không  trở nên giận dữ. Nhưng  một hôm bỗng nhiên,  với một việc cỏn con, bạn trở nên giận dữ thái quá  đến mức nó vượt ra ngoài  hiểu biết riêng  của  bạn, bạn không biết việc gì đang xảy ra và ai  đang  làm  việc  này.  Bản  thân vấn  đề  đâu  có  nghiêm trọng đến mức sinh  ra  bất kì giận  dữ  nào, mà  bạn thì  cũngkhông  phải là người thường trở nên giận dữ - bạn không  trở nên giận  dữ  ngay  cả với  những vấn đề  lớn, nghiêm trọng! Nhưng hôm nay, với việc cỏn con này, bạn phát rồ.

Đó là lí do tại sao sau đó người ta thường hay nói,  “Sự việc đã xảy ra bất chấp cả tôi. Tôi đâu có chủ định mà nó cứ xảy ra.”  Tại  sao?  Làm  sao  điều  đó  đã  xảy ra?  Bạn  đâu  có định làm việc đó, thế thì làm sao nó đã xảy ra?

Đôi khi  bạn không  định nói  điều gì đó và nó buột ra từ mồm bạn. Bạn đơn giản không  muốn nói  điều đó còn nó lại phun ra từ  mồm bạn. Sau  đó bạn hối hận rằng, “Mình chưa bao giờ nghĩ  mình sẽ nói điều đó; mình  đã quyết  định không  nói nó, thế mà mình  lại buột mồn nói nó ra!”

Jung  nói rằng bạn có nhân cách hình  bóng  của riêng bạn trong đó mọi điều mà  bạn chối bỏ bên trong bạn cứ tích  luỹ nó. Đôi khi tìm ra một cơ hội nào đó, trong khoảnh khắc yếu đuối nào  đó  nó  tìm  ra  một  khe  nứt  trong  hệ  thống,  thế  là nhân cách  hình bóng  biểu hiện chính nó.

Vì  nhân  cách  hình  bóng  này,  một  bệnh  nghiêm trọng được  biết tới với tên ‘nhân  cách  chia chẻ’, đã thành chủ đề nghiên  cứu  trong  tâm  lí  học.  Một  người  bị  phân   làm  hai phần. Đôi khi sự việc  xảy ra tới mức trở thành có hai nhân cách phân  biệt trong  người này - dường như là có hai người bên trong một  người.  Người  này nói  điều  này và  làm điều khác, không  có  phối  hợp;  người  đó  là  người  này  vào  buổi sáng và  là  người khác vào  buổi tối. Lời  nói  của người  đó, con người người  đó - không cái  gì hoàn  toàn  tin cậy được. Bản  thân người đó sợ điều người đó làm  và  điều người  đó nói,  đơn  giản  không   có  hài  hoà.  Cứ  dường  như  là  có  hai người bên trong  người đó. Đôi khi  người đó rất an bình,  đôi khi rất khuấy động; đôi khi yên lặng, đôi khi huyên  thuyên  - người đó chỉ phân chia ra làm hai phần.Có  hàng  nghìn   những  người  điên  như  thế  trong   hàng nghìn nhà  thương điên. Bệnh tật của họ là ở chỗ bỗng nhiên họ hoàn  toàn  mất  một  nhân  cách  và  trở thành người  khác hẳn. Mới hôm  qua người đó là Rama,  rồi bỗng nhiên điều gì đó xảy ra - một tai nạn, hay người đó bị ngã  và bị thương ở đầu - và  người đó trở thành  Rahim.  Bây giờ  người  đó đơn giản  không   nhớ  rằng  người  đó  là  Rama;  người  đó  không  nhận ra bố mình,  mẹ mình  hay vợ mình. Bây  giờ  người đó tuyên bố người  đó là  Rahim và  đưa ra  một  giải thích  hoàn toàn khác  về cuộc đời mình  mà không  có gì liên  quan  tới gia đình này cả - thậm chí không  quen  biết gì.

Điều  gì  đã  xảy  ra?  Trong  tai  nạn  nhân  cách  chính  của người này  đã bị đẩy vào hậu cảnh do cú sốc của tác động và nhân cách  hình bóng  đã trở nên hoạt động, cho nên người đó đã thay đổi tên mình và mọi thứ khác.

Việc mang  nhân cách hình  bóng  này cũng bị đảo ngược lại  bởi  cách  trị  liệu  gây  sốc.  Thỉnh  thoảng  khi  người  này được chữa khỏi  thì  người đó lại trở thành Rama, con  người trước đây, và toàn  bộ  hành  vi của người đó thay đổi  trở lại nhân cách nguyên gốc.

Nhân  cách  hình  bóng  này ẩn kín  trong mọi người.  Nếu chúng ta mô tả điều này  theo  ngôn  ngữ Upanishad, đó là dốt nát, avidya, cái bị gắn vào mọi người - đó là nhân cách hình bóng của người đó. Giống như đó là ảo tưởng, ảo vọng được gắn vào  Brahman,  thực  tại  tối  cao  -  đó  là  nhân  cách  hình bóng của nó.  Ảo tưởng này không  đối lập với Brahman, nó chính là cái bóng,  một phần bản chất của sự hiện hữu của nó. Thế giới này không phải là kẻ thù của Brahman, nó chỉ là cái bóng của  chính  sự  tồn  tại  của  Brahman.  Nếu  chúng  ta  cố hiểu điều này theo ngôn  ngữ khoa  học có thể trở nên dễ nắm bắt hơn, bằng không  thì không  dễ gì hiểu thấu được hết cả.Năm 1960,  một nhà khoa  học đã được  giải thưởng Nobel vì phát minh  ra phản vật chất. Đây là một từ rất lạ: phản vật chất. Phát  minh của người này là ở chỗ trong thế giới này có vật chất và cũng có cái đối lập của nó, phản vật chất.Mọi thứ đều có cái đối lập của nó. Không  cái gì trong thế giới này  tồn tại mà  không  có cái đối  lập nó cả. Chẳng hạn, nếu có  ánh  sáng,  có bóng  tối; nếu có  sống, có  chết; nếu có nóng, có lạnh; nếu có đàn  ông, có đàn bà. Toàn bộ thế giới đều  tồn  tại  thông   qua  nhị  nguyên.  Bạn  có  thể  quan  niệm được một thế giới chỉ có đàn bà và không  có đàn ông không? Điều ấy không  thể được. Bạn có thể quan  niệm về  một thế giới chỉ  có  đàn  ông  mà  không   có  đàn  bà  không? Điều  ấy không thể được.  Sự phối hợp là sâu sắc đến mức khi trẻ con được sinh ra, một trăm mười lăm đứa con trai  sinh ra và chỉ có một  trăm  đứa  con  gái  sinh  ra;  nhưng  đến độ tuổi mười lăm, mười lăm đứa  con  trai đã chết và  tỉ lệ con trai  và  con gái là bằng nhau.

Các nhà sinh vật nói rằng bởi vì con trai yếu hơn con gái nên tự nhiên  phải cho  sinh  ra nhiều con trai  hơn, bởi vì đến trước độ  tuổi  mười  lăm, tuổi hôn  nhân được, thì  mười  lăm đứa con trai sẽ chết.

Bạn có thể ngạc nhiên mà biết rằng theo sinh  học đàn bà khoẻ hơn đàn ông. Sức mạnh của đàn ông  là cơ bắp; anh ta có thể mang  tảng đá lớn hơn nhưng anh ta không  thể mang nỗi đau lớn hơn. Sức  mạnh  của đàn bà  là  ở sức chịu  đựng của cô ấy, cho nên đàn bà có khả năng chống đỡ với bệnh tật tốt hơn. Và điều đó là cần thiết, bởi vì cần có sức chịu  đựng lớn nhất để sinh con, và cô ấy còn  mang đứa  trẻ  trong chín tháng.

Nếu đàn ông phải sinh con anh ta chắc đã tự tử từ lâu rồi. Bạn sẽ không  tìm được một người đàn ông nào trên thế giới.Cưu mang  đứa trẻ trong  chín tháng  bên trong bạn - cứ thử mang trên vai một đứa trẻ trong chín ngày, thậm chí chỉ chín giờ thôi, thậm chí  chín  phút thôi, mà  xem!  Đấy  là việc khó khăn. Và  rồi còn đau đẻ, cái đau sinh nở! Tự nhiên  làm cho người đàn bà có khả năng chịu đựng những cái đau như thế. Cô ấy mạnh khoẻ, vững chắc. Sức mạnh của cô ấy thuộc vào kiểu khác.  Cô ấy không  thể đánh nhau, cô ấy không  thể chạy thật nhanh,  nhưng  bởi  vì  điều  này  không  nên  coi  cô  ấy  là yếu. Chiều  hướng sức mạnh của cô ấy là khác.  Cô ấy có khả năng lớn.

Cho nên trước độ tuổi mười lăm, tỉ lệ con trai và con gái là  ngang  nhau.  Tỉ  lệ  này  được  duy  trì  trên  toàn  thế  giới. Trong chiến tranh, nhiều  con  trai  bị giết chết - chắc chắn, vì con trai ra chiến trường. Vậy số phần trăm đàn bà tăng lên. Và sau thời gian chiến tranh tỉ lệ sinh  con trai  tăng lên và tỉ lệ con gái giảm đi. Ai có thể lập kế hoạch cho mọi điều này? Và làm sao mọi điều này xảy tới?

Trong  chiến  tranh  thế  giới  thứ  nhất  hàng   trăm  nghìn người đã bị giết. Trong hai đến ba năm của thời kì hậu chiến, tỉ lệ sinh con trai tăng lên đáng lưu ý và tỉ lệ con gái giảm đi. Về sau tỉ số của tỉ lệ sinh lắng xuống về bình thường. Điều này lẩy cò cho  suy  nghĩ  nào đó. Cùng  điều này được lặp lại lần nữa  sau  chiến  tranh  thế  giới  thứ  hai.  Thế  thì  người  ta nhận ra rằng tự nhiên  giữ cân  bằng các phía  đối  lập  từ bên trong.

Bạn không  bao  giờ cần nghĩ  rằng một ngày nào  đó trên trái đất  này sẽ chỉ  có ánh  sáng mà  không  có bóng  tối. Điều này không  thể  xảy  ra  được.  Bóng  tối và  ánh sáng bao  giờ cũng còn được giữ cân bằng.

Việc khám phá ra phản vật chất dựa trên cùng  nguyên lí này rằng thế giới là cân  bằng giữa các  phía  đối lập. Cho  nênnếu có vật chất, cái  đối  lập của nó  là gì?  Và  khái  niệm của các nhà  vật lí  là  rất phức  tạp. Chẳng  hạn, nếu một  hòn  đá được giữ trên  bàn, chúng  ta thấy nó.  Khi  nó bị lấy đi, chúng  ta không  thấy gì trong chỗ của nó nữa.

Bây  giờ hình  dung  rằng trên bàn đó có một không  gian hổng  hệt  như  hình  dạng của hòn  đá. Khi  hòn đá  bị  lấy đi, không gian  hổng đó vẫn còn  đấy và không  gian hổng đó là phản vật chất. Tới giờ không  ai đã thấy nó, trừ người đã nhận giải thưởng Nobel.  Và  lí  do  ông  ta  có  thể  nhận  được  giải thưởng Nobel là ở chỗ ông ta không thể bị chứng minh  là sai, bởi vì khi mọi thứ trong  thế giới này  đều có phía đối lập của nó, điều cần thiết là vật chất cũng phải có cái đối lập của nó, cái có thể bị che giấu đâu đó gần nó. Nó có thể được thấy, nó có  thể  không   được   thấy,  nhưng  về  nguyên tắc  không   có phương án nào khác ngoài việc chấp nhận nó.

Ảo vọng là hình bóng  của Brahman. Brahman không  thể có đó  nếu không  có ảo vọng, ảo vọng không  thể có đó nếu không có Brahman. Và chính trên qui mô bao la mà ảo vọng là  hình  bóng  của  Brahman.   Bạn  có  thể  gọi  nó  là  phản- Brahman. Trên qui mô nhỏ hơn của con người, dốt nát là cái bóng. Dốt nát là ảo vọng trên qui mô con người.

Xung  quanh  bạn  dốt  nát  tồn tại. Bây  giờ  cái  gì  có thể được  làm về nó?  Nó  có đó cùng với con người. Làm  sao từ bỏ dốt nát?  Và  nếu đây là định mệnh, nếu có thu xếp trong vũ trụ để cái đối lập  sẽ có đó và nếu thậm chí  Brahman  đã không có khả  năng vứt bỏ ảo  vọng, nếu thậm chí  sự tồn tại tối cao bị bao bọc bởi ảo vọng, làm  sao chúng ta,  những cá nhân nhỏ bé tí hon này, có thể vứt bỏ được dốt nát? Brahman không có khả năng vứt bỏ ảo vọng, vậy làm  sao  chúng ta có khả năng vứt bỏ được dốt nát? Và nếu chúng ta không  có khả năng vứt bỏ được dốt nát, thế thì tất cả những nỗ lực của tôngiáo đều trở thành vô nghĩa.Không, chúng ta có thể vứt bỏ dốt nát chứ, nhưng để quá trình  này  được  hiểu.  Chúng  ta  có  thể  vứt  bỏ  dốt  nát  khi chúng ta  sẵn  lòng biến  mất.  Nếu  chúng  ta  không   sẵn lòng biến mất, dốt nát không thể biến mất; nhị nguyên  sẽ tiếp tục. Hoặc cả hai sẽ cùng còn  hoặc cả hai  sẽ cùng  ra đi. Nếu tôi nói rằng tôi muốn tồn tại nhưng tôi cũng muốn phá  huỷ dốt nát, thế thì dốt nát  sẽ không  bao  giờ bị  phá  huỷ, nó  là  cái bóng của  bạn.  Điều  đó  cũng giống  như  nói  rằng  tôi  muốn còn lại  nhưng  tôi  muốn  cái  bóng  của  tôi  biến  mất.  Nó  sẽ không bao giờ biến mất cả.Chỉ  có một cách  và đó là tôi có thể biến mất để cho cái bóng biến mất. Do đó có biết bao nhấn mạnh vào việc xoá bỏ bản ngã.  Nếu tôi biến mất cái  bóng  của tôi sẽ biến mất. Khi tôi biến mất cái  bóng của tôi cũng biến mất, và tôi hoà  hợp và trở thành một với Brahman - không  như cái ‘tôi’  mà  như cái trống rỗng. Điều gì có thể xảy ra cho dốt nát của tôi? Khi tôi biến mất,  khi  tôi  hoà  vào Brahman,  dốt nát  của tôi  hoà vào ảo vọng. Tôi biến mất trong  Brahman, dốt nát biến mất trong ảo vọng. Bất kì khi  nào tôi được tạo ra,  tôi  nổi ra từ Brahman, và dốt nát  nổi ra từ ảo vọng. Dốt  nát là  phần  ảo vọng  chung   nhỏ  bé  của  chúng   ta  được  trao  cho  chúng  ta, phần nhỏ bé của mảnh đất ảo vọng được phân cho ta.Ảo vọng, dốt nát, đem lại khổ và đau. Đây là lí do tại sao chúng  ta  muốn  gạt bỏ nó. Phải chăng nó  không  gây ra đau đớn cho Brahman? Phải chăng Brahman không  muốn gạt bỏ nó? Bởi Brahman không  được ngụ ý là người mà là sự tồn tại bao  la,  vô  hạn  này.  Phải  chăng  nó  không   đau  đớn?  Phải chăng nó không  muốn gạt bỏ cái đó? Chúng ta cảm thấy đau, chúng ta muốn gạt bỏ nó đi; Brahman không  muốn gạt bỏ nó đi sao?Ở  mức  độ  Brahman  có  chấp  nhận  toàn  bộ.  Ở  mức  độ Brahman  sự tồn tại của ảo vọng được chấp nhận,  không  có việc chối bỏ nó. Không có việc chối bỏ nó cho nên không  có đau. Ở  mức  độ  chúng  ta  có  đau;  nếu  chúng  ta  cũng  chấp nhận, không  có đau.

Khi tôi làm  đau tay  tôi, cái  đau không  phải do việc làm đau mà  do ý tưởng của tôi rằng đau đáng ra không  nên  đến với tôi. Nếu tôi chấp nhận rằng tôi phải bị đau, rằng việc đau đó nhất định xảy ra,  rằng bị đau là định mệnh của người ta, thế thì sẽ không   có  đau.  Đau  là ở  phía  đối  lập, trong việc không chấp nhận. Đau là bởi vì chúng  ta không  thể nào chấp nhận được  nó. Một số người trong  chúng  ta dám chấp nhận - như một  Janaka, hay một  Krishna  - họ chấp nhận.  Krishna chấp nhận mọi thứ. Và với việc chấp nhận, không  làm  điều gì, dốt nát trở thành  ảo vọng, Krishna trở thành Brahman.

Đây  là  khác  biệt  giữa  con  đường  của  Krishna  và  Phật hay Krishna  và Mahavira. Mahavira phá  huỷ bản thân mình để cho dốt nát cũng bị phá  huỷ. Krishna không  phá  huỷ bản thân ông ấy không  phá huỷ dốt nát, ông ấy chỉ đơn giản chấp nhận. Mahavira phá  huỷ dốt nát bằng cách phá  huỷ bản thân ông  ấy;  Krishna  trở  thành  chính  Brahman  thông   qua  việc chấp nhận, ngay lập tức, vì khi  Brahman  không  phá  huỷ ảo vọng và chấp nhận nó, Krishna cũng chấp nhận nó.

Bởi những lí do này chúng  ta đã gọi Krishna là hoá thân toàn bộ.  Không có việc không chấp nhận ở đó và do đó có tính toàn bộ. Ngay cả một không  chấp nhận nhỏ nhặt nhất và không có tính toàn bộ.

Đây là lí do  tại sao chúng ta chưa bao  giờ gọi Rama  là hoá thân  toàn bộ. Chúng ta  không  thể  gọi thế được, bởi vì trong tâm  trí của Rama  có nhiều cái không  chấp nhận, nhiều giới  hạn,  nhiều  khái  niệm  hạn  chế.  Trong  câu  chuyện  vềRamayana một thợ giặt nói rằng người đó hoài nghi  đạo đức của Sita bởi vì cô ấy lén đi với Ravana. Rama nghe  thấy điều này và  không  thể  nào chịu  đựng  nổi  việc  nghi  vấn  về  đạo đức của vợ mình... người  thợ  giặt, và nghi  vấn về tính cách của  vợ  ông  ta?  Liệu  có  thiếu  kẻ  đần  trong  thế  giới  này không? Bất kì ai cũng có thể nói bất kì cái gì. Và không  có gì chắc chắn rằng những người thợ giặt trong  thời của Rama là những người rất khôn ngoan.

Nhưng  nếu ngay cả một người thợ giặt cũng có thể nói, “Tôi có  hoài  nghi  về Sita,” và  có thể nói  với vợ người đó, “Em đã  đi  suốt  cả đêm  do  đó  anh  sẽ  không   cho  phép  em được vào nhà - anh không giống Rama...” Vì bao nhiêu  ngày Sita đã bị buộc phải ở tại lâu đài của Ravana trước khi Rama  đánh bại người  đó và đem cô ấy về nhà.  Lời chế nhạo của người thợ  giặt,  “Anh  nghĩ  tôi  là loại người  gì?  Tôi  không  giống Rama,”  đã  được  nói  cho  Rama  và  điều  đó  làm  tổn thương ông  ấy sâu sắc, đã tạo ra một chiếc gai trong  tim ông ấy.

Rama  không  có chấp nhận toàn bộ về mọi việc. Ông ấy không  thể chịu  đựng được  ý tưởng về việc  có vết nhơ trên tên mình,  trên tính cách  mình.  Ông  ấy có thể từ bỏ Sita, ông ấy có thể tống cô ấy  ra,  bởi vì ông  ấy không  thể chấp nhận điều sỉ nhục này.  Cho nên tâm trí người Hindu chưa bao giờ gọi Rama  là hoá  thân toàn bộ. Ông ấy được gọi là Maryada Purushottam, siêu nhân đạo đức; trong loài  người chưa bao giờ có người nào có đạo đức lớn lao hơn.

Nhưng  nhớ  lấy,  siêu  nhân  đạo  đức...  trong  con  người! Nhưng  có  giới  hạn!  Ông   ấy  rất  thuần  khiết,  nhưng  nhấn mạnh vào thuần  khiết nhiều đến mức có sợ về ô uế. Nhưng Krishna là một kiểu người  khác; ông ta không sợ bất kì phỉ báng nào về bất kì cái gì. Cứ dường như là ông ta làm nỗ lựcđể thử và trở thành ngày càng bị phỉ báng  hơn. Khác biệt có thể là gì?

Không có sự không  chấp nhận trong  Krishna. Bất kì cái gì có đó đều tốt. Cho nên nhiều hiện tượng lạ thường xảy ra trong cuộc  đời  Krishna.  Đích  xác  cùng  hiện  tượng  này  đã xảy ra  đó đang  xảy ra  vô  hạn  giữa  Brahman  và  ảo vọng  - dường như cái  vô  hạn giáng  xuống một  dạng nhỏ  hơn trên sâu khấu nhỏ  hơn của con  người,  và  bao quanh  nó  vở kịch nhỏ hơn  của  ảo vọng  xảy  ra. Trong  Krishna  có  chấp nhận toàn bộ.

Khi  dốt  nát  được  chấp  nhận,  không   cần  phá  huỷ  nó. Những nơi không  có chấp nhận, dốt nát  sẽ phải bị phá  huỷ. Nhưng chỉ có  một cách phá  huỷ nó và đó là bằng cách  phá huỷ cái ta riêng của người ta. Chỉ thế thì nó sẽ bị phá huỷ.

Cho nên con  đường của Mahavira và Phật là gian  truân. Nó là cắt bỏ, đập tan, phá  huỷ bản ngã.  Mọi thứ đều phải bị đập tan, phá huỷ, từng chút  một, từ tận gốc rễ; chỉ thế thì cái bóng sẽ bị phá huỷ và người ta sẽ gạt bỏ nó.

Con  đường  của  Krishna  là  con  đường  của  chấp  nhận. Không cái gì bị phá huỷ ở bất kì đâu. Nhưng con  đường này không phải là dễ dàng.  Nó  có vẻ dễ, nhưng tìm  kiếm sâu  có lẽ nó  còn  tỏ ra thậm  chí  khó  hơn, bởi vì tâm trí không  bao giờ đồng ý chấp  nhận.  Tâm  trí  nói, “Điều này phải là  vậy, điều kia không  thể thế” - tâm trí chỉ tiếp tục tán gẫu về cái gì nên thế, cái gì không  nên thế. Tâm  trí cứ phân chia.

Chỉ  có  hai  con  đường  trên  thế giới.  Con  đường  này  là phá huỷ  cả hai  và  con  đường  kia là chấp  nhận  cả hai. Giải thoát đến từ cả hai con đường.

Có hai thuộc tính: maya,  ảo tưởng, cho linh hồn vũ trụ, và avidya, dốt nát cho linh hồn hiện thân. Khi bỏ hai cáiđó, cái được thấy chính là Param  Brahman phúc lạc, hoàn toàn đúng đắn, ý thức - thực tại tối cao tối thượng.

Khi bỏ hai  cái  đó... Tôi  bảo bạn có hai con đường để từ bỏ. Một  con đường  là: bạn dừng, dốt nát  dừng. Con đường thứ hai là: đồng ý, chấp nhận, vứt bỏ ý tưởng đi ra ngoài cái hiện có - không  nghĩ  tới việc làm  dù một thay đổi nhỏ nhất trong nó  như nó hiện thế. Thế nữa cái  còn lại là thực tại tối cao, phúc  lạc, ý thức, đúng hoàn  toàn.

Đủ cho hôm nay.

10.                      Bốn  bước

Vậy, qua các phát biểu như Tattvamasi, Cái đó là ngươi, theo đuổi các ý nghĩa như tính mở của jiva, linh hồn hiện thân, và Brahman, thực tại tuyệt đối, là shravana, lắng nghe. Và theo đuổi hợp lí ý nghĩa của bất kì cái gì đã được nghe chính là manan, suy tư.

Việc thiết lập tâm trí ông trong ý nghĩa không  thể nghi ngờ được đạt tới được qua việc lắng nghe và suy tư này, việc làm hoà hợp với nó là nididhyasan, hấp thu.

Vứt bỏ thiền nhân và việc thiền tương ứng, khi cái được thiền, mục đích, vẫn còn là mục tiêu duy nhất và tâm trí trở thành  tĩnh lặng như ngọn lửa đèn ở nơi không  gió - điều này được gọi là samadhi, chứng ngộ.Bốn từ đã được  dùng  trong  đoạn kinh  này.  Mỗi từ là một thế giới bên trong bản thân  nó.  Bốn từ đó là: shravana, lắng nghe,  manan,  suy  tư,  nididhyasan,  hấp  thu,  và  samadhi, chứng ngộ.  Trong   bốn  từ  này  toàn  bộ  cuộc  hành  trình  tới chân lí  được  bao  hàm.  Với  người  có  thể  hoàn  thành  được đúng bốn bước này,  không  cái gì còn lại để được  làm. Chính xoay quanh bốn từ này mà  toàn kỉ  luật tâm  linh được phát triển, cho nên việc hiểu rõ từng từ trong bốn từ này,  với  đủ mọi sự tinh tế của chúng,  là rất có ích.

Từ thứ nhất là shravana, lắng nghe.

Lắng nghe  không  có nghĩa  đơn thuần nghe.  Tất cả chúng ta đều  có thể nghe, có tai là đủ để nghe  được. Nghe  là hiện tượng cơ giới.  Có âm  thanh, nó lọt vào tai bạn và bạn nghe thấy nó.  Nhưng lắng nghe  không  chỉ là điều này.  Lắng nghe nghĩa là nó đã không  chỉ được  nghe  bằng tai, rung  động này đã thấm vào tâm  thức sâu bên  trong bạn. Cố hiểu điều này một chút.

Bạn đang đi dọc con đường, nhà  của bạn đang bốc cháy và bạn  chạy về phía nó. Người nào đó đi ngang  qua  đường lên tiếng chào bạn. Tai bạn sẽ nghe  thấy lời đó nhưng bạn sẽ không nghe. Hôm sau bạn sẽ không  có khả năng ngay cả nhớ được rằng ai đó đã chào bạn trên đường. Khi nhà bạn đang bị cháy, nếu ai đó đang hát trên đường,  tai bạn sẽ nghe  nhưng bạn không  nghe.

Nghe bằng tai  không  phải  là lắng nghe  bởi bạn. Không nhất thiết là nếu tai bạn nghe,  bạn cũng lắng nghe.  Tai là cần cho việc  nghe  nhưng chưa đủ; cái  gì  đó thêm nữa là  được cần tới  bên  trong.  Khi  nhà  bạn  bị  cháy,  lời  chào  với  bạn không  được  bạn  nghe  thấy.  Tại  sao?  Cơ  chế  của  tai  bạn không thay đổi nhưng chú  ý tới  tai  bị phá vỡ từ bên trong.  Chú ý là với nhà đang cháy. Tai  đang  nghe,  nhưng cây  cầucủa chú  ý cần để đưa nội dung  lên ý thức bị mất, cây cầu đó đã bị loại bỏ. Nó đang được dùng  cho  ngôi  nhà  bị cháy. Cho nên tai có khả năng nghe  nhưng bạn không. Liên  hệ, cây cầu chú ý giữa bạn và tai, bị gẫy.

Lắng nghe  nghĩa  là cả bạn và tai bạn đều hiện diện, được nối - thế  thì việc lắng nghe  xảy ra. Đó là vấn đề khó  khăn. Tạo ra liên hệ với tai là vấn đề của nỗ lực tâm linh.

Lắng nghe  có nghĩa  là khi bạn nghe,  toàn bộ ý thức của bạn trở  thành việc nghe;  chỉ  có việc nghe còn  lại, không  có cái gì khác nữa.  Không  suy nghĩ  nào thoáng qua  bên trong,  bởi vì nếu có ý nghĩ thoáng qua bên trong  bạn, chú ý của bạn bị phân tán vào trong  việc suy nghĩ  và rời bỏ tai.

Chú  ý là  điều rất tinh  tế và  nhạy cảm. Chỉ  thoáng suy nghĩ vương vấn bên trong là chú ý đi sang nó. Bạn đang lắng nghe tôi và một con kiến cắn chân bạn - không  cần đến việc nhà bạn bị cháy  - thế thì trong  một khoảng thời gian bạn trở nên nhận biết về con kiến cắn, việc lắng nghe  của bạn bị mất. Việc nghe của bạn vẫn tiếp tục nhưng chú ý đã bị phân  tán.

Vấn đề khác  với chú ý là ở chỗ nó không  thể đồng thời ở trên hai điều một lúc, nó bao giờ cũng chỉ trên một đối tượng mỗi lúc. Khi nó chuyển sang đối tượng kia,  lập tức nó bị bỏ khỏi đối tượng đầu. Nó có thể nhảy từ sự vật nọ sang sự vật kia - và đấy chính là điều chúng ta vẫn làm. Kiến cắn chân, chú ý chuyển ngay xuống đó; chú ý trở lại và bạn lắng nghe. Bạn cảm thấy ngứa,  chú  ý của bạn nhảy  tới nó; sau  đó nó quay lại với  việc  nghe  lần nữa.  Cho  nên  có  lỗ hổng  trong việc  lắng nghe  khi  chú  ý chuyển đi đâu đó khác, và do đó không mấy sáng tỏ trong  nghĩa  có thể được  thấy từ điều bạn nghe vì nhiều  thứ đã bị mất. Nhiều lần nghĩa  được  bạn suy diễn ra theo ý riêng  của mình, bởi vì nhiều thứ đã bị mất; vàđiều bạn kết luận sau khi lấp vào lỗ hổng đó hoàn toàn là của riêng bạn.Tôi   đã   đọc   một   cuốn   sách   do   một   nữ   đệ   tử   của Ouspensky viết.  Cô  ấy viết:  "Khi  tôi  bắt  đầu  làm việc  với Ouspensky về kỉ luật tâm  linh,  tôi thấy rất khó  hiểu bởi một điều là ông ấy hay nhấn mạnh lặp đi lặp lại, và tôi không  thể nào thấy được vấn đề bởi vì dường như là không  có gì trong nó đáng nhấn mạnh cả. Tôi cũng không  thể nào hiểu được tại sao một người như Ouspensky lại nhấn mạnh nhiều  đến thế vào một việc nhỏ nhoi  như thế này. Con người này tuyệt vời đến độ nếu ông ấy nhấn mạnh về điều gì đó, hẳn  phải có ý nghĩa nào đó đằng sau. Nhưng trí năng của tôi không  thể nào hiểu thấu được ý nghĩa đó. Và ông ấy sẽ lặp lại điều này năm mươi lần một ngày."

Một đệ tử có thể tham chiếu điều gì đó Ouspensky đã nói ngày hôm  trước, chẳng hạn, 'Hôm qua thầy đã nói thế này và thế  này,'  và  Ouspensky  lập  tức  chặn  người  đó  lại  và  bảo người đó đừng nói điều này; nhiều nhất người đó có thể nói rằng đấy  là điều  người  đó  đã  hiểu  thầy  đã  nói  hôm  trước.

'Đừng nói rằng đây là điều đã được nói.' Ông ấy sẽ đưa ra lời

lưu ý này cho mọi phát biểu - đừng bao giờ nói "Thầy đã nói thế,' mà phải nói, 'Tôi hiểu điều này từ điều thầy đã nói!'"

Đệ  tử này  đã  viết,  "Chúng tôi hay  bị  bối  rối. Phải  nói trước  mọi  câu, 'Đây là điều tôi  đã  hiểu;  đây là  điều  tôi  đã hiểu từ điều thầy đã nói.'  Cần gì phải làm  như vậy? Tại sao không đơn giản nói  rằng thầy đã nói  thế, và  vấn đề xong." Dần dà cô ấy đi tới hiểu rằng có hai điều phân  biệt trong  đó.

Chỉ những người đã đạt tới nghệ thuật lắng nghe  mới có thể hiểu được điều vừa được  nói.  Nếu bạn chỉ là việc nghe, bạn sẽ hiểu chỉ  điều bạn có  thể hiểu  và  không  hiểu những điều đã được nói, bởi vì nhiều thứ sẽ bị mất ở giữa. Và cái bịmất đi đó sẽ được  bạn tự lấp đầy bằng ý kiến của mình  - vì không gian trống rỗng bao giờ cũng bị lấp đầy.

Bạn nghe,  nhưng giữa chừng nghe, khi chú ý của bạn dời đi, ai sẽ lấp vào không  gian  trống rỗng này?  Bạn sẽ làm điều đó. Tâm  trí  bạn,  kí  ức bạn, thông  tin của bạn, tri  thức của bạn, kinh  nghiệm  của bạn sẽ tràn vào những lỗ hổng đó. Và bạn sẽ là người sáng tạo ra hình dạng cuối cùng, điều không  phải là điều đã được  nói đúng đắn. Người nói điều đó tận cội nguồn không  chịu trách nhiệm về nó.

Lắng  nghe  nghĩa  là  tâm  thức dịch  chuyển  về  ngay  tai, không  suy  nghĩ,  không  lí  trí  hay  tranh cãi  bên trong. Điều này không  có  nghĩa  là bạn chấp nhận mọi thứ được  nói mà không hiểu. Nhưng chấp nhận không  có vai  trò gì trong quá trình lắng nghe  cả. Lắng  nghe ngụ ý chỉ  là  lắng nghe  thôi; chấp nhận hay không chấp nhận là vấn đề về sau - không  cần phải vội vàng.

Chúng ta đang làm  gì? Chúng ta đang nghe  và đồng thời chúng ta cứ chấp nhận hay bác bỏ. Đầu chúng  ta tiếp tục gật đồng ý hay lắc  không  đồng ý. Người ta cứ nói, 'Đúng, điều ấy hoàn toàn  đúng." Ai đó khác  nói,  "Không, điều ấy không hấp dẫn tôi."  Bản thân họ không nhận biết về sự gật đầu liên tục này và quá  trình tâm  trí  liên  tục,  nhưng tôi có thể quan sát được nó.

Điều đó nghĩa  là khi tôi nói điều gì đó, trong khi nghe  nó bạn  cũng  cứ  quyết  định  về  nó  ở  bên  trong.  Trong  lúc bạn đang quyết  định, việc lắng nghe  bị  lỡ. Bản thân bạn không  nhận biết được rằng đầu bạn đã gật, nhưng bên trong bạn đã đồng ý với cái gì đó, do đó có gật đầu. Khi tôi nói điều gì đó không hấp dẫn bạn, đầu bạn cứ lắc phủ nhận, "Không, điều ấy không  hấp dẫn tôi." Đấy không  phải là chuyển động của đầu bạn, đấy là chú ý bên trong  của bạn di chuyển. Chính bởivì  chú  ý  di  chuyển  mà  đầu  cũng  di  chuyển  theo.  Trong chuyển dịch nhỏ bé đó mà việc lắng nghe của bạn bị mất.

Khi người ta nói rằng bạn không  nên nghĩ  trong  khi lắng nghe, điều đó không  có nghĩa  là bạn chấp nhận mọi thứ một cách mù  quáng.  Không, tại điểm này không  có vấn đề chấp nhận hay bác bỏ,  tại điểm này  người ta chỉ  phải  lắng nghe cho rõ điều đã được nói ra. Bạn phải lắng nghe đích xác điều đã được  nói;  chỉ sau đó bạn sẽ có  khả năng quyết định liệu nên chấp nhận hay bác bỏ.

Đem quá trình chấp nhận hay bác bỏ vào trong việc nghe là bỏ lỡ việc lắng nghe. Nghe nghĩa là chỉ nghe  thôi.

Ngay  bây  giờ  chúng  ta  đang  lắng nghe.  Ngay  bây  giờ chúng ta sẽ không  cứ suy nghĩ đồng thời nữa. Tâm  trí không thể  làm  hai  việc  một  lúc;  hoặc  bạn  nghe   hoặc  bạn  nghĩ. Những người nghĩ  không có khả năng lắng nghe,  còn những người lắng nghe  không  có cách  nào nghĩ  đồng thời. Nhưng chẳng vội vàng gì - suy  nghĩ  có thể được thực hiện muộn về sau. Điều phải và đúng là trước hết người ta lắng nghe  thế rồi người ta nghĩ...  bởi vì bạn sẽ nghĩ  về cái gì? Nếu bạn không  nghe đúng, hay nếu bạn đã thêm  cái gì đó của riêng bạn vào điều bạn nghe, hay nếu có lỗ hổng trong điều bạn vừa nghe, bạn sẽ  nghĩ về cái  gì? Bất kì điều gì bạn nghĩ,  nó  không  có giá trị.  Nếu cái  gì đó không  được nghe  đúng, việc suy  nghĩ về nó là vô tích sự. Cho nên bước đầu tiên người thấy đã nói, là shravana, lắng nghe.

Khi ai đó tới Phật hay khi ai đó tới Mahavira, họ thường hay hỏi  về  người  đầu  tiên  trở  thành  shravaka,  người  lắng nghe. Trở  thành  một  shravaka  có  nghĩa  là  trở  thành  người lắng nghe.  Tận đến bây  giờ người  Jainas  vẫn tiếp tục phân loại   theo   cùng    cách   thức:   sadhu-sadhvi   và   shravaka- shravika.  Nhưng  thực  sự  không   có  shravaka  hay  shravikanào,  bởi  vì  những  thuật  ngữ  này   ngụ  ý  lắng  nghe.   Một shravika  là  người  đã  đạt  tới  nghệ  thuật  lắng  nghe.  Nhưng thực ra không  có cả shravaka lẫn shravika - người lắng nghe

- mà bây giờ cũng không  có ai đáng để lắng nghe nữa.

Bạn  đi và nhìn  các  shravaka  và  shravika trong  các  đền đài mà xem.  Thường bạn sẽ thấy họ ngủ - lắng nghe  còn  xa xôi lắm. Mệt mỏi  và kiệt lực sau cả ngày  làm việc, họ nghỉ và ngủ ở đó. Cho  dù  họ không  ngủ  đi chăng nữa, họ chắc chắn cũng không  lắng nghe.  Họ đang bận rộn với những náo động tinh thần và ý nghĩ riêng của họ.

Tâm  trí bạn nên  hoàn toàn dừng lại, chuyển động của nó nên dừng lại; chỉ thế thì lắng nghe  xảy ra. Lắng nghe  là bước đầu tiên.  Và  vấn  đề  được  thảo luận  càng  có  ý  nghĩa,   lắng nghe càng phải sâu  sắc  hơn, chỉ thế thì nó mới có thể được hiểu. Cho nên kinh  nói:

Vậy, qua các phát biểu như Tattvamasi, Cái đó là ngươi, theo đuổi các ý nghĩa như tính mở của jiva, linh hồn hiện thân, và Brahman, thực tại tuyệt đối,là shravana, lắng nghe.

Tattvamasi  là phát biểu tối cao.  Chỉ có ba hay bốn phát biểu tối  cao  về chân  lí trong thế giới nhưng không  có  phát biểu nào cao quí hơn phát biểu này. Tattvamasi nghĩa là, Cái đó là ngươi, bạn là cái đó. 'Cái đó', tat, chúng  ta đã thảo luận hôm qua  xem  như một mô tả về  Thượng đế.  Đó là ý nghĩa của tattvamasi, rằng 'cái đó' không  là gì bên ngoài  và xa khỏi bạn, bạn là cái đó. Điều chúng ta gọi là tat, 'cái đó', tạo ra ấn tượng về khoảng  cách  - 'cái  đó' là chỉ dẫn về khoảng  cách. Tattvamasi nghĩa  là 'cái  đó' là bạn, 'cái đó' không  xa mà  rất gần, gần hơn bao giờ hết. Chính  sự tồn tại của bạn là 'cái đó'.Đây là phát biểu tối cao. Phát biểu tối cao nghĩa  là nếu người ta khám phá  nó đầy đủ, nó sẽ dẫn người ta tới trạng thái  tối thượng. Đây là lí do tại sao  chúng được  gọi là các phát biểu tối thượng.  Thế  thì  không  kinh  sách  khác  được  cần  nữa  - không Veda, không  Koran không Kinh  thánh - Tattvamasi  là đủ.

Nếu người ta thực sự nghe  đúng, suy tư, hấp thu và kinh nghiệm  về  một  phát  biểu  này,  không  kinh  sách  nào  khác được cần nữa.

Phát  biểu tối cao nghĩa là phát  biểu cô đọng bao quát hết thảy -  tựa như công thức trong hoá  học, hay  tựa như  công thức tương đối của Einstein, trong đó mọi điều đều được gói ghém trong  hai hay ba từ.

Phát  biểu tối cao  này  là công  thức cho hoá học tâm  linh. Có ba  điều trong đó: Tat  - cái  đó, tvam  - ngươi,  asi  - bạn. Chúng là như nhau, 'cái đó' và 'ngươi' là một, đây là tất cả về kinh này. Nhưng toàn bộ Vedanta - triết lí của Veda  - toàn bộ kinh nghiệm  của người thấy được bao  quát  bởi ba từ đó. Nó giống như công  thức toán học: 'cái đó', sự tồn tại, Thượng đế, và 'ngươi', tâm thức ẩn bên trong  bạn, không phải là hai điều, chúng là một. Và  điều này là tinh  hoa  của tất cả  Veda, mọi thứ khác  chỉ là việc mở rộng của điều này.

Cho nên trong Upanishad những phát biểu như vậy được mô tả là những phát  biểu tối cao. Từ một phát biểu này, triết học, bộ môn tâm linh  và kinh nghiệm  về toàn  bộ cuộc sống được suy ra.

Những  phát  biểu như  thế  cần được  nghe  trong  im  lặng toàn bộ. Những phát  biểu như thế không  nên nghe  như người ta nghe  bài  hát.  Phẩm  chất của việc nghe  phải  rất khác,  chỉ thế thì những phát biểu này mới có thể đi vào lòng  bạn được.Những  phát  biểu này  không  thể được  nghe theo  cách  người ta nghe mọi thứ thoảng qua trên đường.

Đó  là  lí do  tại sao  trong hàng nghìn  năm những người thấy ở Ấn Độ  cứ nhất quyết rằng tri thức tối cao không  nên được viết ra.  Nhất  quyết của họ là có giá  trị.  Nhưng  không  thể  tiến  hành  điều  này  mãi   được,   nó  phải  được   viết  ra. Nhưng nhất  quyết không  viết  ra  tri  thức tối thượng vẫn cứ còn dai dẳng kéo qua hàng nghìn năm. Nhiều người, đặc biệt là  các  nhà  ngôn   ngữ,  nghĩ  rằng  bởi  vì  không   có  văn  tự, không có phương tiện để viết mọi thứ ra, đó là lí  do tại sao Veda và Upanishad đã không  được viết ra trong  thời gian lâu đến thế. Nhưng suy  nghĩ  của họ là sai... bởi vì dường như là không  thể  nào  có  chuyện  một  người  có  thể  đạt  tới  kinh nghiệm  tầm cỡ Tattvamasi, người có thể đưa ra những phát biểu tối cao từ  kinh  nghiệm  sống của mình,  không  có năng lực phát minh  ra được nghệ thuật  viết. Việc những người có thiên  tài  chạm  tới  những  đỉnh  cao  ngất  như  thế  của  kinh nghiệm mà  không  có khả năng phát  minh  ra được  một điều tầm thường như nghệ  thuật viết tạo ra một  cảm giác  không  phải.

Nghệ  thuật  viết đã có đó, nhưng họ đã không  sẵn lòng dùng  nó.  Tại sao?  - bởi vì nếu những  phát  biểu  tối cao  đó được viết ra, bất kì ai cũng có thể đọc chúng  trong mọi điều kiện không  thích  hợp. Và bằng cách  đọc chúng,  người ta có thể hình  thành  nên ảo tưởng là đã hiểu được chúng - bởi vì ai đó cũng có  thể đọc  những phát biểu  này mà  không  có  loại trạng thái  tâm  trí  nào  đó  cần  thiết  cho  việc  đọc  hay  nghe chúng.

Đâu là khó khăn trong khi đọc 'Cái đó là ngươi'? Ngay  cả học  sinh  lớp một cũng có thể đọc được nó.  Và  sau khi  đọc nó, người đó sẽ rơi vào ảo tưởng đã hiểu được  nó: "Tốt thôi,mình  là cái đó. Đây là điều câu này ngụ ý, và cái  đó là cái đó." Thế  rồi người  đó ghi nhớ điều đó, rồi người đó cứ lặp lại điều đó trong  cả đời mình - và toàn thể sự việc bị lỡ. Toàn thể mục đích của phát biểu này bị lỡ, điều bản chất đã bị mất.

Những  phát   biểu  này  xứng  đáng  được   lắng  nghe  chỉ trong trạng thái nào đó của tâm trí, với phẩm chất nào đó của tâm trí, ở chỗ  nào đó. Chỉ  thế thì chúng mới thấm vào bản thể bạn. Có nguy  hiểm trong  việc nghe nó vào bất kì lúc nào, tại bất kì đâu. Nguy  hiểm đó có hai phần: một là, điều đó sẽ được ghi  nhớ và người ta sẽ cảm thấy rằng người ta đã biết về nó. Và nguy  hiểm thứ hai là ở chỗ do cảm giác  sai lầm về việc biết, người ta có lẽ sẽ không  bao giờ cố gắng để tạo ra trạng  thái  của  tâm  trí  mà  những  phát  biểu  này  đáng  phải được lắng nghe  trong trạng thái đó.

Có mùa vụ, một thời gian đặc biệt, và một khoảnh khắc thuận lợi cho việc gieo hạt. Và đây là hạt mầm phi thường - không thể chỉ ném lung tung  đi khắp mọi nơi. Đây là lí do tại sao thầy  thường thì thào  chúng  vào  tai  của đệ  tử. Cố  hiểu điều này đi.

Tất cả chúng  ta đều nghe nói rằng các câu  mật chú  điểm đạo  thường phải  được thì  thào vào tai  của người tìm  kiếm. Điều chúng  ta nghĩ là ở chỗ các thầy phải thì thào  những câu mật chú nào đó vào tai đệ tử. Điều đó là vô nghĩa.

Thầy  thường trao  những hạt mầm tối thượng này cho đệ tử chỉ khi đệ tử đã trở thành chỉ là cái tai, khi toàn bộ bản thể của đệ  tử  đã  sẵn  sàng  nghe,  khi  người  đó  không   chỉ  lắng nghe qua  tai mà  bằng  mọi thớ thịt trong người, khi toàn bộ bản thể người đó có đó tụ tập đằng sau lỗ tai,  khi  chính linh hồn của người đó, hoàn toàn  rút ra khỏi mọi giác quan khác, đang hoà hợp đằng sau tai - thế thì  thầy sẽ  truyền điều đó sang. Thầy nói  mỗi điều này: Tattvamasi - 'Cái đó là ngươi'.Từ ngữ vẫn thế, không có gì thay đổi trong  từ ngữ cả, nhưng đệ tử  đang  đứng trước thầy, phẩm  chất tâm thức của người đó, năng lực của tâm thức của người đó...

Và  thì thào câu  mật  chú vào tai  như  thế có  ý nghĩa  gì trong  việc  điểm  đạo  cho mọi  người? Cho  đến tận bây  giờ, không biết có bao  nhiêu  kẻ khờ vẫn cứ tiếp tục thì  thào câu mật  chú  điểm  đạo  vào  tai  của  biết  bao  kẻ  khờ  khác.   Họ truyền những câu mật chú này vào tai của ai đó mà không hề bận tâm thậm chí không  hề biết 'tai' nghĩa  là gì.

Không có gì liên qua đến cái tai vẫn được gắn vào hộp sọ bạn. Điều mà  cái  tai ở đây được ngụ ý là cách thức của bản thể bạn, sự  cởi  mở trong  bản thể bạn, sự hiện diện của một loại an bình, sẵn  sàng  lắng nghe,  khao  khát  náo nức, niềm khao khát  nơi toàn thể bản thể người ta sẵn sàng  lắng nghe. Thế thì thầy đơn giản rót những phát biểu tối cao  đó vào tai. Và đôi khi việc xảy ra là chính  việc xuyên thấu của lời thốt ra tối cao  như thế đi vào trong  đệ tử lập tức trở  thành bùng nổ tối thượng của chứng ngộ.

Có nhiều người đã đạt tới tự chứng ngộ chỉ bởi việc lắng nghe.  Ba  bước  kia  không   được  cần  cho  họ.  Bạn  sẽ  ngạc nhiên mà biết rằng ba bước kia không  được cần nữa, rằng chỉ bằng cách lắng nghe mà người ta đã trở nên chứng ngộ.

Nhưng  vấn đề không  dễ dàng thế đâu. Bạn có thể nghĩ, "Nếu có thể trở nên chứng ngộ chỉ bởi việc lắng nghe,  thế thì tại sao mình phải bận tâm làm cái gì khác?  Chúng tôi đang ở đây, chỉ cần thầy thốt ra điều đó cho  chúng tôi và chúng  tôi sẽ trở nên chứng ngộ!"

Duy  nhất những  người  có thể trở nên được  chứng ngộ bằng việc lắng nghe  là những người có tính toàn bộ được đầu tư vào việc lắng nghe,  khi thậm chí không  còn một phần của họ bị giữ lại, khi  người  nghe  không còn tồn tại chút nào vàchỉ có hành  động nghe  còn lại; khi  thậm chí cảm giác là 'tôi đang  lắng  nghe'  không  còn lại, thậm  chí cảm giác  'tôi  đây' không còn có  đó; khi  người  ta đã trở thành chỉ việc nghe... Khi chỉ  quá trình  lắng  nghe  còn lại, khi  mọi  thứ khác  bên trong đã trở thành  hoàn  toàn  yên  lặng, cái  không, trong cái không đó, chỉ tác  động này - Tattvamasi, 'Cái đó là ngươi' - gây ra bùng  nổ của bản thể... chỉ tác động này!

Nhưng  một  điều nữa cũng phải tâm niệm trong  kết nối này - rằng toàn bộ sự chuẩn  bị về phần đệ tử hay người tìm kiếm là ở chỗ người đó phải là cái  không; nhưng đồng thời, bất kì ai đến và thốt ra Tattvamasi,  'Cái  đó là ngươi', vào tai người đó sẽ không  có tác dụng. Bất kì ai cũng có thể thốt ra điều đó; thậm chí không  cần đến người để làm điều đó, máy ghi âm cũng có thể làm công việc thốt ra điều đó.

Nhưng không, điều này sẽ không  có tác dụng. Lời nói có sức mạnh, nhưng sức mạnh đó phụ thuộc vào người nói, nó không ở trong lời. Nó tất cả phụ thuộc vào việc những ngôn từ đó được  phát ra từ  chiều  sâu nào, bao nhiêu năng lượng sống được  hàm  chứa  trong lời  đó,  bao  nhiêu  tinh  hoa  của kinh nghiệm trực tiếp có trong chúng. Và người nói ra những lời này cũng phải đã biến mất vào  lúc thốt ra chúng. Người nói đơn giản phải không  có đó, tiếng vọng phải ngân lên trực tiếp từ linh hồn: Tattvamasi. Và người nghe  cũng phải không  có đó, tiếng vọng phải đi thẳng tới linh hồn: Tattvamasi, 'Cái đó là ngươi'. Tại điểm này  của gặp gỡ, cho  dù không  làm gì nhiều, thế cũng đủ hoàn  thành mọi việc... và cách  mạng xảy ra, bùng  nổ  xảy  ra,  và  người  đã  là dốt  nát  bỗng  nhiên  trở thành người hiểu biết.

Đã có những sự xảy ra như thế trong  lịch sử được ghi lại, khi nó  đã xảy ra chỉ  bằng việc nghe.  Chúng ta thấy khó  tin được, bởi vì ngay cả với rất nhiều nỗ lực và việc làm điều ấykhông   xảy  ra  cho  chúng   ta;  chúng   ta  cố  gắng  theo  nhiều cách, nhưng dầu vậy vẫn cảm thấy rằng không  cái gì xảy ra.

Khi  gặp gỡ của hai  tâm  thức như vậy xảy ra - nơi người nói  không   có  mà  chỉ  lời  được  hiển  lộ,  và  nơi  người  nghe không có  nhưng việc nghe xảy ra - lắng nghe  là đủ để khởi sự cho cuộc hành trình.

Nhưng  trùng  hợp  như  vậy  khó  tìm  thấy  lắm.  Cho  dù trùng hợp như vậy được tìm  thấy, khó  dùng  được nó.  Trùng  hợp như thế  là  chuyện  rất tinh  tế. Cho  nên  đệ tử thường ở gần thầy trong nhiều  năm  chờ  đợi  trùng hợp  như  vậy,  khi thời gian  cho một cơ hội như  thế có thể tự nó hiện diện và khi người đó cũng có thể sẵn sàng. Cho  nên đệ tử phải cần đến nhiều  năm theo  đuổi kỉ luật tâm  linh  để quen  dần cách giữ yên tĩnh và im lặng.

Svetketu  đã  tới  sống  với  thầy.  Trong  nhiều  năm  thầy thậm chí  không  hỏi anh ta tại sao anh ta tới. Svetketu cũng đã cảm thấy rằng  khi  đúng thời điểm, thầy sẽ hỏi, cho  nên anh ta chờ đợi. Thầy không hỏi anh ta trong nhiều năm. Câu chuyện thật hay:  yagyagui của  thầy,  ngọn  lửa thiêng liêng thường cháy suốt ngày đêm, và cái lư giữ ngọn lửa đó – thậm chí chúng  cũng  trở  nên  không   kiên  nhẫn  được  nữa...  Câu chuyện   quả    thực   hay:   Svetketu   đã   tới   và   thậm   chí havankunda –  cái  lư chứa  ngọn  lửa thiêng –  cũng  bắt  đầu thấy ái ngại cho  Svetketu. Bao nhiêu năm đã qua từ khi  anh ta tới mà  thầy vẫn không  hề bận tâm  thậm chí hỏi, “Điều gì khiến con tới đây?”

Svetketu  chặt và đem củi về, nhóm  lửa, vắt sữa bò,  nắn bóp chân thầy, và khi đêm xuống anh  ta ngủ dưới chân thầy. Tỉnh  dậy vào buổi sáng anh ta lại bận rộn với hàng mớ việc thường ngày.  Thậm  chí  đến  ngọn  lửa thiêng  cháy  suốt  hai mươi tư giờ  một  ngày  cũng  bắt  đầu  cảm  thấy thương hại:“Điều gì diễn ra ở đây thế nhỉ? Svetketu không  nói lời nào về phần  mình, tại sao anh ta đã tới còn Uddalaka, thầy, không  hỏi tại sao anh ta đến.”

Chờ đợi  như vậy, kiên nhẫn như vậy, tĩnh  lặng như vậy làm  người ta  tự động trở thành người lắng nghe.  Dần  dần, dần dần không chỉ có lời nói của thầy mà ngay  cả hơi thở của thầy cũng có thể nghe thấy được; ngay cả nhịp  tim của thầy cũng có thể nghe  thấy được trong chờ đợi như thế và im lặng như thế. Không cần thầy phải nói nữa, ngay  cả di chuyển của thầy cũng có thể nghe  thấy được. Và khi  đúng khoảnh  khắc tới, thầy nói. Khi đúng khoảnh khắc tới, việc nói xảy ra; thầy không phải  nỗ lực gì  để  nói  cả, đệ  tử cũng không  phải  cố gắng gì để biết cái gì. Tại đúng khoảnh khắc biến cố xảy ra.

Lắng  nghe  là  bước  tiến  rất  có  giá  trị.  Bạn  có  thể  nhớ được  hai hay  ba  điều này:  một,  là  bản thân  việc  lắng nghe trong khi  lắng  nghe;  quên  người  nghe  đi,  chỉ  là  tai  thôi  – được mở  rộng khắp  thân  thể bạn - để cho  toàn bộ thân  thể bạn trở thành tai  lắng nghe  từ  mọi hướng. Điều nữa, để có việc không  suy  nghĩ;  để tâm trí bị cuốn hút  hoàn toàn trong việc lắng nghe  và để không  ý nghĩ  nào thoáng qua.

Tất cả chúng  ta đều sợ rằng nếu chúng  ta không  nghĩ,  có lẽ ai  đó  có  thể  để  cái  gì  sai  vào  tâm  trí  chúng   ta.  Ai  biết được, người nào đó có thể làm  tan vỡ niềm tin của chúng ta. Cho nên  chúng ta thường tham  gia vào  việc tự bảo vệ: mình chỉ  để  những  thứ  có  thể  hữu  dụng  cho  mình  đi  vào;  nếu chúng không  hữu dụng cho  mình, mình  sẽ không  cho  chúng  vào.

Bạn sẽ ngạc nhiên  mà  biết rằng các  nhà tâm  lí học nói rằng nếu một trăm thứ được nói cho bạn, tâm trí bạn khó  mà để cho năm thứ trong chúng được lọt vào. Chín  mươi nhăm điều còn lại trở ra, không vào được. Và tại sao? Bởi vì niềmtin của bạn dựa trên quá  khứ, chúng  được xác định trước. Ai đó là người Mô ha mét giáo, ai đó là người Hindu giáo, ai đó là người Jaina  giáo  và ai đó là người Ki tô giáo. Đấy  tất cả đều bên  trong bạn,  chính  tâm  trí  bạn  được  tích  lũy từ quá khứ, ngồi đó bên trong bạn.  Toàn bộ thời gian nó vẫn đang theo dõi:  nếu có gì đó hài hoà với  một  số ý tưởng của bạn, làm mạnh cho  chúng  thế thì  để nó vào. Nếu nó không  thiên về ý tưởng của bạn, nếu nó không  làm mạnh thêm chúng, thế thì không  cho nó vào; dừng nó ngay  bên ngoài,  hoặc nghe nó theo cách  dường như bạn đã không  nghe  chút nào; hay nếu bạn đã  nghe  nó,  đối lập nó ngay lập tức và mãnh  liệt để nó không thể vào nổi.

Chỉ một chút chú ý tới tâm  trí mình và bạn sẽ thấy rằng bạn cứ  nói  có hay  không  bên trong vào mọi lúc. Ai  là việc nói có hay  nói không  bên trong bạn? Đấy không  phải là bạn, đấy là tâm trí mà bạn đã tích lũy được từ quá khứ.

Cho  nên  tâm  trí  chọn  cái  tán  thành  nó  và  bác  bỏ  cái chống lại nó. Đó là nhiệm vụ khó khăn: đây là tâm trí cái cần phải bị vứt bỏ và đây cũng là tâm trí cái chọn những điều tán thành và chống điều không  tán thành – cho nên làm  sao việc vứt bỏ này được hoàn  thành? Đây là tâm trí cái là kẻ thù của bạn và kẻ kiểm soát bạn, và đây cũng là tâm trí bạn bắt đầu vứt bỏ – và nếu bạn bắt đầu vứt bỏ nó  với sự giúp  đỡ  riêng của nó,  thế thì bạn sẽ không  bao  giờ có khả năng vứt bỏ nó. Chỉ một chút xíu lo lắng, rằng cái này không  hé mở cho bạn vào ánh  sáng của niềm tin  của  bạn, và  lập tức tâm  trí  bạn đóng  ngay  cánh  cửa  lại. Nó  nói,  “Không  nghe  nữa,”  “Vứt béng đi,” hay “Ông  cứ chống bên trong  đấy.”

Chúng  ta  thường  hay  lâm vào  việc  tự bảo  vệ  mình  cứ như là trận chiến nào đó đang diễn ra. Trong  trường hợp đó sẽ không  có khả năng lắng nghe  nào cả, thay vì thế, xung  độtđược  lẩy cò.  Nhưng lắng nghe  không  có nghĩa  là chấp nhận mù  quáng.  Lắng  nghe  không  liên can  gì  tới chấp  nhận  cả. Lắng  nghe  phải  có  liên  quan  với  việc  nghe  đúng  điều  đã được nói.

Bước  thứ  hai  là  manan,  suy  tư - sau  khi  nghe  điều  đã được  nói, suy  tư về nó. Suy tư về điều đã được  nói  sau khi nghe nó trong tính chân thực của nó là điều kiện đầu tiên cho suy tư. Nhưng nếu bạn chọn điều bạn thích và suy tư về chỉ điều đó thôi, đấy không  phải là suy tư, đấy chỉ là lừa dối.

Cho nên điều kiện đầu tiên cho suy tư là ở chỗ bạn nghe mà không nói  có hay  không  – không lên án,  không  ca ngợi, không chấp  nhận,  không   bác  bỏ,  không  gì  cả;  không   bình phẩm, không  đánh giá - không  ủng hộ không chống đối. Bạn chỉ nghe  một cách  yên  lặng và tự nhiên điều đã được  nói,  và để cho nó chìm  vào trong góc  sâu thẳm nhất của trái tim bạn để cho có thể có quen biết với nó, bởi vì  suy tư chỉ  có  thể xảy ra với cái mà người ta đã quen  thuộc.

Đây là khác biệt giữa suy  nghĩ  và suy tư. Suy nghĩ được tiến hành về điều gì đó mà chúng ta còn chưa hoàn toàn  quen thuộc. Suy nghĩ  là hoạt động trí tuệ với cái mới – thể dục tâm trí. Suy  tư là việc suy ngẫm về cái gì đó đã được  hấp thu, cái đã được đưa vào sâu bên trong  người ta. Có khác  biệt rất lớn giữa hai  điều  này.  Suy  nghĩ  chứa  xung  đột  bên  trong  bản thân nó,  suy  tư chứa thông  cảm.  Trong  suy  nghĩ  có đương đầu, trong suy  tư có ngẫm nghĩ.  Và  đấy  là  những khác  biệt lớn lao. Suy nghĩ  có nghĩa  là bạn đang đánh nhau với cái  gì đó. Nếu  bạn không  có  khả  năng chiến  thắng  thế thì  bạn  sẽ đồng ý với nó, nhưng sẽ có đau trong việc đồng ý đó.

Khi bạn tranh cãi một điểm với ai đó, bạn không  có khả năng  biện  minh  về  mặt  logic  quan  điểm  của  mình  và  bạn phải nhận  thua,  bạn có quan  sát cái  đau bạn cảm thấy bêntrong  mình  không? Bạn nhận thua bởi vì bạn không  thể cãi thêm  nữa... nhưng bên trong  thì sao? Bên  trong bạn có cảm giác rằng nếu  không  phải  hôm  nay,  thế thì  ngày  mai,  cuối cùng bạn cũng sẽ lật bàn chống lại người đó và có thể bác bỏ quan điểm của họ.

Vậy không  thể nào biến đổi được bất kì ai trong  thế giới này qua tranh biện, bởi vì tranh biện ngụ ý thất bại. Cho dù bạn có  khả  năng  chứng  minh  cái  gì  đó  cho  người  kia  qua tranh biện, người đó sẽ cảm thấy bị thua  – không  được biến đổi, mà  bị  thua.  Người  đó  sẽ  kinh  nghiệm  thua bại:  “Thôi  được, ta không  thể đáp lại đúng hay  tìm  đúng luận cứ hôm nay, nhưng một ngày nào đó ta có luận cứ đúng và ta sẽ tới và gặp anh.” Người đó cảm thấy bị thua.

Và nhớ lấy, người bị thua không  phải là người được biến đổi. Bạn có thể làm  cho ai đó im lặng qua  tranh  biện nhưng bạn không  thể biến đổi được người đó theo cách  đó. Và điều đó cũng đúng, rằng  không  ai  sẽ trở nên được  biến đổi  qua tranh biện, bởi vì khi hai người tranh cãi điều gì đó, điều đó không nhất thiết có nghĩa là người thua trong tranh cãi là sai hay người thắng là đúng. Tất cả điều nó ngụ ý là người thắng có  thể  tranh   biện  tốt  hơn  còn  người  thua  trong  tranh  cãi không thể biện  minh  tốt được  như  vậy – không  nhiều  hơn điều này được chứng minh.

Cho nên điều tự nhiên  là không  ai đã bao  giờ được  biến đổi và không  cuộc cách  mạng nào xảy ra trong đời người ta bằng tranh biện. Việc bị thua về tranh biện chỉ  làm đau cho bản ngã  người ta,  và  bản ngã bị  tổn thương  này  muốn  báo thù. Tranh biện chỉ là cuộc đấu.

Trong  suy  nghĩ  có  vật lộn bên trong. Bất  kì cái  gì  bạn nghĩ tới, bạn đang đánh nhau với nó; cuộc vật lộn bên trong đang tiếp diễn. Bạn động viên  tất cả kí ức quá  khứ của mìnhvà mọi ý nghĩ  quá  khứ để chống lại nó. Nếu bạn vẫn bị thua bạn chấp nhận, nhưng trong chấp nhận đó đau đớn, cay đắng, gai đâm được kinh  nghiệm.  Chấp nhận này là do bất lực của bạn. Không có  vui  vẻ  xảy ra trong chấp  nhận này; đoá hoa bên trong  của bạn không  nở do chấp nhận này, mà  khô  héo đi. Cho nên, bởi tất cả những suy nghĩ mà mọi nhà tư tưởng đang tiến hành trên  khắp thế  giới, bạn sẽ  không  thấy  niềm vui của vị phật trên khuôn  mặt họ.

Tại sao, khác  biệt là gì?

Bạn   sẽ   không   tìm   thấy   nhân    cách   thoải   mái   của Mahavira trong những người suy  nghĩ.  Trên  khuôn  mặt của người  suy  nghĩ  bạn  sẽ  thấy  những  nếp  nhăn  lo  âu,  không  phải là hoa  của  suy  tư. Trên trán của người suy  nghĩ  những nếp nhăn sẽ hằn sâu thêm theo  thời gian. Mọi nếp nhăn trên trán sẽ được phát biểu sâu sắc – sau tất cả những gì người đó đã làm  lụng vất vả trong cả đời.  Nhưng cái xảy ra cho một Phật hay  một Mahavira, việc nở hoa  đó sẽ không  được thấy. Suy nghĩ  là gánh  nặng, bạn bị oằn lưng mang  nó. Người suy nghĩ trông lo âu. Không có khác  biệt về chất giữa suy  nghĩ và lo lắng. Mọi suy nghĩ đều là một dạng của lo lắng. Bất ổn ẩn giấu đằng sau nó, căng thẳng, bởi vì có vật lộn bên trong,  xung đột, trận chiến.  Cho nên người suy nghĩ theo  thời gian người đó trở nên già đi, oằn lưng bởi sức nặng, bởi sức nặng vô cùng của suy nghĩ của người đó.

Hiện  tượng ngược lại xảy ra với Phật và Mahavira. Khi họ càng  già  đi, cái gì đó bên trong họ cứ trở nên  trẻ trung hơn; cái nhìn tươi tắn của họ tăng lên.

Đây là khác biệt giữa suy nghĩ  và suy tư.

Suy nghĩ bắt đầu với logic, suy tư bắt đầu với lắng nghe.  Suy  nghĩ  bắt đầu với vật lộn, suy tư bắt đầu với lắng nghe. Lắng nghe  là  cảm nhận, nơi không  có  vật lộn. Đây là khácbiệt giữa suy  nghĩ  và suy  tư. Suy  nghĩ  bắt đầu với xung  đột bởi vì cơ sở của nó là trong  logic.  Không có thông  cảm ở đó; đối lập, thù  địch, tranh biện là cơ sở của nó.  Chính  sự kiện suy tư bắt đầu bằng lắng nghe chỉ ra thông  cảm là cơ sở ở đó.

Thông cảm nghĩa  là gì? - cân nhắc đồng cảm. Bất kì cái gì chúng ta đang nghĩ,  hay trong bất kì kết nối nào chúng  ta đang nghĩ,  chúng  ta làm như vậy với tình yêu  và đồng cảm lớn lao.

Cái gì là khác  biệt về chất giữa suy  nghĩ  và suy  tư? Khi bạn  đang  xem  xét  điều  gì  đó  với  đồng  cảm,  toàn  thể  ước muốn bên  trong  của bạn là  cảm thấy rằng, “Bất kì  điều gì mình đã nghe  đều có thể đúng. Và nếu nó đúng, nó có thể có ích cho mình nữa chứ?” Cho nên trước hết bạn cố gắng tìm những điểm đúng. Khi  bạn suy  nghĩ, bạn bắt đầu từ niềm tin rằng bất kì điều gì bạn đã nghe  đều sai, cho nên trước hết bạn cố tìm ra những điểm sai.

Hiểu điều đó theo  cách  này.  Một  người  đang đứng  gần một luống hoa hồng: nếu người đó đang nghĩ,  người đó trước hết sẽ đếm gai; nếu người đó đang suy tư, trước hết người đó sẽ đếm hoa hồng. Điều này tạo nên  khác  biệt nền tảng - bạn bắt đầu từ đâu.

Một người trước tiên  đếm gai,  thái độ đối lập của người đó là  hiển  nhiên.  Người  đó trước tiên sẽ đếm gai, và  hàng nghìn gai sẽ được  tìm thấy. Và trong khi đếm gai, một số gai sẽ đâm vào tay người  đó, máu sẽ chảy ra.  Việc  bị đâm bởi gai ấy, số gai và máu  chảy từ tay người đó, tất cả sẽ trở thành cơ sở cho sự đối lập với hoa hồng. Và khi  người đó đã đếm hàng nghìn chiếc gai và có thể một hay hai hoa hồng sẽ được thấy, tâm  trí người đó sẽ nói, “Những hoa  này  chỉ là lừa dối, chúng không  thật, bởi vì nơi có nhiều gai thế, làm sao hoa có thể thanh tao được? Đây là ảo tưởng.”Điều đó là tự nhiên,  điều đó sẽ cho  cảm giác đúng. Nơi có nhiều  gai  thế, gai  có khả năng gây ra chảy máu, làm sao những hoa này có thể nở ở đấy được?  Điều đó là không  thể được. Và cho dù người đó có đồng ý rằng quả là có hoa ở đó, người đó sẽ nói, “Chúng không  có giá trị gì; giữa hàng nghìn cái gai một hai  đoá hoa  có giá trị gì? Dường như đấy là âm mưu của những chiếc gai,  để cho  hàng  nghìn cái gai vẫn còn trong thế giới với cái  cớ chỉ  để có một đoá hoa. Đây  là lừa dối. Hoa này là mặt nạ che cho gai.  Hoa  này  là kẻ tham dự vào âm mưu của chúng.”

Người bắt đầu suy tư về hoa trước hết sẽ chạm vào  hoa. Bàn tay  người đó tràn đầy hương thơm của hoa,  mắt người đó sẽ được tràn đầy mầu sắc của hoa. Vẻ thanh tao  của hoa sẽ sawcn có cho cái chạm của người đó, cái đẹp của hoa sẽ vây quanh người đó từ mọi phía. Thế rồi người đó sẽ tiến tới gai - sau khi đã thấy hoa,  sau  khi  đã  biết và  sống với hoa, người đó đã rơi vào tình yêu. Bây giờ khi  người đó tiến tới gai, chúng  sẽ có phẩm chất hoàn toàn khác.

Người tiếp cận tới gai  sau khi  hiểu hoa sẽ hiểu rằng gai là để bảo vệ hoa - chúng  không  phải là kẻ thù của hoa,  chúng  không chống lại hoa.  Cùng dòng  nhựa cây chảy tới hoa  cũng chảy tới gai. Và gai  là để bảo vệ hoa.  Người thấy được  hoa, người đã có khả năng thấy được hoa  một cách đúng đắn cho dù chỉ một  hoa...  cả nghìn  gai cũng sẽ  mất tầm quan trọng với người đó, bởi vì sự hiện diện của một hoa là  đủ đưa cả nghìn gai thành không  quan  trọng. Và nếu một hoa có thể nở giữa bao nhiêu là gai đó là phép màu  không  thể có được; thế thì điều không  thể cũng có thể xảy ra. Và nếu một hoa có thể nở giữa biết bao nhiêu  gai  nhọn, người đó sẽ thấy một điểm là nếu người đó nhìn sâu hơn, có lẽ những gai đó cũng có thể chứng tỏ không  gì ngoài  hoa.Suy tư bắt đầu với đồng cảm, suy  nghĩ  bắt đầu với đối lập. Nếu hoàn cảnh lắng nghe  được đáp ứng đồng cảm được nảy sinh.

Nếu đồng cảm được nảy sinh,  chính dòng  suy  nghĩ  quay một trăm tám mươi độ và trở thành suy tư. Suy  tư không  có nghĩa là chấp nhận một cách  mù  quáng. Cho  nên  người thấy đã nói: ... theo đuổi hợp lí ý nghĩa của bất kì cái  gì đã được nghe chính  là manan, suy tư.

Không ai cần phải  nghĩ  rằng suy  tư nghĩa  là chấp nhận một cách mù quáng. Lắng nghe  không  có nghĩa  là chấp nhận mà suy tư không  có nghĩa là chấp nhận, lí trí phải được dùng.

Nhưng việc dùng lí trí cũng thay đổi. Lí trí bản thân nó là trung  lập.  Chẳng hạn, có một lưỡi kiếm trong  tay  tôi... Bây giờ lưỡi kiếm là trung  lập: nếu tôi muốn tôi có thể lấy mạng của ai đó hoặc tôi có thể cứu mạng ai đó - lưỡi kiếm là trung lập. Lí trí là trung  lập, nhưng  có các  mẫu hình  khác,  và tác động của lí trí có thể thay đổi.  Nếu  tâm  trí đầy những thù nghịch, đối lập và đương đầu, lí trí trở thành bạo hành. Nếu tâm trí tràn  đầy đồng cảm, lắng nghe,  tình  yêu, tìm kiếm và khát khao  chân lí, lí trí trở thành  một lưỡi kiếm bảo vệ. Lí trí trong nó là không  xấu.

Cho nên ở nước này chúng ta đã chấp nhận hai kiểu lí trí: một, lí  trí  tích  cực;  kiểu  kia,  lí  trí  tiêu  cực.  Lí  trí  tiêu  cực cũng là lí trí. Đôi khi lí trí tiêu  cực thậm chí  dường như còn logic hơn lí trí tích cực, bởi vì lí trí tiêu cực có góc cạnh, góc cạnh sắc nét, cái có khả năng cắt đứt và giết chết.

Cho nên lí trí tiêu cực đôi khi dường như là logic sâu sắc. Làm sao bạn phân biệt được cái gì là lí trí tích  cực và cái gì là lí trí tiêu cực? Đây là khác biệt: rằng nếu lí trí là trong việc đi tìm cái thiện và chân lí - nó đầy đồng cảm, bắt đầu từ hoa và thế rồi chuyển tới gai...Khi tôi nói  điều gì đó với bạn, quan  sát từ chỗ bạn bắt đầu. Tôi  ngạc nhiên  bao nhiêu  lần: tôi  nói liền một giờ, thế rồi sau  đó ai đó đến với tôi và bất kì điều gì tôi đã nói  trong  giờ này đã không  tới  được  người đó, người  đó bị  mắc  vào trận chiến chống lại chỉ một điều. Người đó vớ lấy một điểm và đi tới đối lập với nó. Bất kì cái gì khác  đã được nói trong giờ này  người  đó  đều  không  nhớ,  chỉ  quẩn  quanh  với  một điều tí hon  này.  Và cả điều ấy nữa người đó dứt nó ra ngoài  hoàn cảnh của nó.  Nó  có nghĩa  trong  hoàn cảnh này; bị dứt ra  khỏi hoàn  cảnh nó sẽ mang  một ý nghĩa  hoàn toàn  khác. Nhưng  người  đó  chỉ  nghe  điều  đó.  Người  đó  phải  đã  sẵn sàng chỉ cho điều đó thôi.  Người đó phải đã chuẩn bị để tìm ra cái gì đó sai ở đâu đó.

Nếu bạn đang nghe  tôi chỉ để tìm  ra cái gì đó sai bạn sẽ

không  bao giờ có khả năng chuyển  vào trong  suy tư được.

Nhớ  lấy, dù  bạn có thể phát  hiện  ra  bao  nhiêu  cái sai, điều đó không  bao giờ trở thành  sự giúp  đỡ cho trưởng thành bên trong của bạn. Bạn có thể chỉ ra bao nhiêu  vị trí của mọi cái sai rõ ràng thế nào cũng không  thành  vấn đề - bạn có thể đi tới biết mọi cái  sai  trên toàn  thế giới - vẫn không  trưởng thành bên trong nào có thể  xảy ra cho bạn qua nó.

Người đang tìm kiếm và quan tâm tới trưởng thành của mình  không  bận tâm  tới việc  tìm ra  cái  gì  là  sai, người đó bận tâm tìm ra cái gì là đúng. Người đó bắt đầu với cái đúng. Và người bắt đầu với cái đúng một ngày nào đó có thể đạt tới điểm từ đó người đó hiểu ra rằng cái dường như sai cũng có nghĩa nào đó, cũng có giá trị nào đó. Vậy điều dường như sai trước đây có thể dường như đúng sau này. Khác biệt chỉ là ở chỗ nhấn mạnh.

Lí  trí  tiêu  cực  tìm  kiếm  cái  sai,  nó  bắt  đầu  cuộc  hành trình từ đó. Lí trí tích cực bắt đầu với cái đúng.Bạn  đưa  Koran  cho  ai  đó  đọc;  nếu  người  đó  là  người Hindu,  người đó sẽ không  thấy gì  có  ý nghĩa  trong Koran, mọi thứ  trôi qua  không  được người  đó chú  ý. Người đó sẽ gạch dưới ngay mọi cái không đúng theo người đó, rồi đem đoạn kinh đến cho bạn và nói, “Trông đây này! Tôi luôn  luôn nói rằng Koran không  phải là kinh  sách  tôn  giáo!” Hay bạn đưa Gita  cho  người  Mô  ha  mét  giáo,  người  đó cũng sẽ chỉ ngay  đích xác cái gì là sai trong  đó. Và  nếu bạn  muốn học nghệ thuật  này,  học  nó từ nhóm  chính thống Hindu,  nhóm Arya Samajis. Họ là các  chuyên  gia  trong  việc tìm ra cái gì sai và sai ở đâu. Không người nào khác chuyên gia được như họ. Giữ tâm trí đừng trở thành như người Arya Samaji đi, chỉ thế thì  suy  tư  mới  có thể trở nên có thể được.  Bằng không  suy tư là không  thể  được  bởi vì bạn vẫn đang tìm  kiếm cái sai, và cái sai  sẽ được  tìm thấy đầy. Sau rốt, đâu là sự hiếm hoi của gai?  Nhưng  gai  phục  vụ  cho  mục  đích  gì?  Bạn  có định chuẩn bị một vòng  gai không, và đeo nó quanh  cổ mình không?

Mục đích, mối quan tâm là với hoa, không  phải với gai. Cho nên  nếu có  lí trí tích  cực, hoa  sẽ được  lượm lặt từ

Koran  nữa - và  những hoa này không  thua  kém  gì hoa  của

Gita.  Nếu có  lí trí  tích cực, hoa  sẽ được nhặt  từ trong  Gita nữa - và  những  hoa  này cũng không thua kém gì hoa  trong  Koran hay Kinh thánh cả.

Người suy tư là đang tìm kiếm hoa,  người suy nghĩ đang tìm kiếm gai.  Bạn phải tự mình  quyết  định. Nhưng nhớ một điều, rằng bạn sẽ trở nên bị bao bọc bởi những cái bạn đang tìm kiếm.

Nếu bạn tìm gai, bạn sẽ được bao quanh bởi gai, nếu bạn tìm hoa, bạn sẽ được bao quanh  bởi hoa.Cho nên nhớ rằng bằng cách tìm kiếm gai bạn không  làm hại bất  kì  ai ngoài  bản thân mình, bởi vì bạn sẽ nhận được điều bạn tìm kiếm. Cuộc sống trở thành địa ngục bởi vì bạn bị  vây  quanh  bởi  mọi  người  sai;  không  ai  dường  như  là người đúng. Và  không  phải bởi vì không  có người đúng mà bởi vì việc tìm kiếm của bạn hướng về những người sai.

Bạn nói với ai đó rằng người nào  đó là người thổi sáo kì tài.  Người  đó liền nói,  “Nó biết thổi sáo  gì?  Nó  là thằng ăn cắp, kẻ bịp bợm. Làm sao nó có thể thổi sáo được?”

Bây giờ mâu thuẫn nào  tồn tại giữa kẻ ăn cắp hay kẻ bất lương  và  người  thổi  sáo?  Người  đó  có  thể  là  bất  lương, nhưng ai nói rằng kẻ bất lương không  hay không  thể thổi sáo được? Ai tạo ra liên  hệ  này?  Trong kẻ ăn cắp, hoa  thổi sáo cũng có thể nở chứ. Trộm cắp là gai, thổi sáo  sẽ là hoa.  Khi hoa có  thể  nở  giữa  gai,  tại  sao  kẻ  cắp  không   thể  thổi  sáo được?

Nhưng không, điều ấy làm hại tới việc chấp nhận rằng ai đó có thể làm điều gì đó tốt. Chúng  ta lập tức sẽ kết án người đó: “Nó là kẻ cắp, kẻ bất lương - làm sao nó có thể thổi sáo được?”

Thái  độ của người đang suy  tư sẽ khác.  Nếu bạn nói  với người đó rằng một người thế nọ thế kia là kẻ bất lương và kẻ cắp, người đó sẽ nói,  “Có  thể, nhưng người đó là người thổi sáo cực hay.”

Đây là khác  biệt của chọn lựa. Và khi một người thổi sáo tuyệt vời đến vậy, ngay cả việc là kẻ cắp hay là kẻ bất lương của người đó bắt đầu trở nên đáng ngờ. Khi một người là kẻ cắp hay kẻ bất lương như  thế, khả năng thổi sáo của người đó bắt đầu trở nên  đáng ngờ. Bất kì cái gì chúng ta bám  chặt vào, nó ảnh hưởng đến thứ khác  nữa.Cái  gì là nhu cầu xác  định xem một người là bất lương hay kẻ cắp? Nếu chúng ta muốn hàng xóm mình là kẻ cắp và bất lương, thế thì chúng  ta sẽ tìm thấy người đó là vậy. Hay nếu chúng  ta  muốn  hàng  xóm  mình  là  người thổi  sáo giỏi, chúng ta nên  nhìn  về điều  đó.  Trong cuộc sống cả hai  điều đều có đó. Đêm có đó, ngày cũng có đó; và cái tốt có đó, cái xấu cũng có đó.

Đừng nghĩ  rằng cõi trời ở đâu đó bên ngoài  trái  đất này hay rằng địa ngục là ở đâu đó xa xôi  với trái  đất này; nó là trong mắt  bạn  thôi.  Trên ngay chính trái đất này  mọi người sống trong  cõi trời, và cũng ngay chính  trên trái đất này  mọi người đang sống trong địa ngục. Điều bạn tìm kiếm trở thành thế giới của bạn.

Suy tư bắt đầu cuộc hành  trình  với hoa  - với đồng cảm. Nó không  vội vã tấn công vào vào cái sai, trước hết nó đồng hoá cái đúng. Và khi cái đúng được  đồng hoá  hoàn toàn,  chỉ thế thì nó phản ánh điều đã dường như là sai  trong quan sát thứ nhất.

Và  nhớ  lấy, khác  biệt  thực  của  biến  chuyển  này  trong thái độ  chỉ bắt đầu được  thấy  về sau.  Người  suy  tư trưởng thành dần, đâm chồi dần; đồng hoá cái đúng, bản thân người đó trở thành đúng. Và người thường xuyên  tìm  kiếm cái sai, thường xuyên  đồng hoá cái sai, bản thân người đó trở thành sai. Người  thấy chỉ  bất lương, trộm cắp  và  sai  sót  ở người khác không  thể vẫn còn  là người lương thiện  lâu  dài được. Sự thực là  ở chỗ  người như  vậy không thể là  người lương thiện ngay chỗ đầu tiên.

Thực tại kẻ cắp không  thể tin được người khác  không  là kẻ cắp  -  hay  có thể là kẻ cắp? Không, người đó không  bao giờ tin người khác không  là kẻ cắp. Chính mẫu hình  suy nghĩ của kẻ cắp trở thành mẫu hình kẻ cắp. Người  đó lập tức tìmvà thấy phẩm chất kẻ cắp trong  người khác nữa. Kẻ đồi bại không  thể  tin  được  rằng  bất  kì  người  nào  có  nhân  cách. Người đó  không  thể  chấp  nhận  được  việc  đó.  Chính  kinh nghiệm của  người  đó  trở  thành   cản  trở  trong  việc  tin  vào điều đó.

Đây  là  điều rất thú  vị:  không  kẻ đồi bại nào  có  thể  tin rằng ai đó là vô dục. Người đó đơn giản không  thể tin được! Điều này là phải thôi, bởi vì nếu ai đó thực sự vô dục, người đó nữa cũng không  thể tin rằng ai đó khác  có thể bị đồi bại. Nhưng điều thú vị là ở chỗ  không  chỉ người  đồi  bại không  bao giờ tin rằng bất kì ai là vô  dục, mà  người vô dục cũng không tin rằng bất kì ai là người vô dục.

Thế thì đây là sự việc rất có vấn đề. Kẻ đồi bại không  tin rằng bất kì ai có thể là vô dục là điều logic, bởi vì “Khi mình đã không   có  khả  năng  là  người  như  thế, làm sao  bất  kì  ai khác có thể như thế  được?”  Nhưng  khi  người vô dục cũng không sẵn sàng  tin  rằng người  khác  có thể là vô  dục,  tình huống của người đó trở nên đáng ngờ; thế  thì  người  đó nữa không  phải  là  vô  dục.  Kinh  nghiệm  bên  trong  riêng  của người đó chỉ là ở chỗ mọi người đều nói  chuyện  về vô dục, vân vân  những  thứ  như  thế  chỉ  là  hời  hợt,  có  đồi  bại  bên trong. Người đó, do đó, không  tin nữa.

Nếu bạn bắt gặp bất kì thánh  nhân nào,  người coi những người khác  là phi thánh, bạn có thể chắc chắn rằng bản thân người đó chưa  có  khả  năng trở thành  thánh  được.  Chính  ý nghĩa  của việc trở thành  thánh  là  ở chỗ, đối  với người đó, toàn bộ thế  giới đều trở thành  thánh ngay lập tức. Đối  với người đó toàn bộ mọi thứ đã thay  đổi,  bởi vì  góc  nhìn  của người đó đã thay  đổi. Khi người ta trở thành thánh nhân  bên trong, tại mọi  nơi trên  thế giới này người đó đều  thấy  tínhthánh thiện, tính  tốt lành, bởi vì cái ở bên  trong  là cái được thấy ở bên ngoài.

Nếu  bạn  đang  chỉ  thấy  cái  xấu  trong   mọi  người,  nếu trong mọi người bạn thấy kẻ cắp, sự bất lương và ác, thế thì gạt chúng sang  bên đi và  lo về bản thân bạn ngay  đi. Điều được thấy bên ngoài  là  bên trong  bạn đấy. Đó là cái bạn có khả năng thấy. Đó là cái được  thấy ngay,  bởi vì cái  đó rơi vào hoà điệu với cái bên trong ngay lập tức.

Suy tư bắt đầu với phía  sáng của cuộc đời. Suy nghĩ  bắt đầu với phía tối của cuộc đời. Nếu bạn có thể nhớ được điều này, lí trí vậy sẽ là điều kì diệu; thế thì suy  nghĩ  và logic  sẽ rất có ích. Thế thì lí trí có thể được dùng toàn tâm toàn ý. Và thế thì lí trí sẽ không  có hại, nó trở thành có ích, thân thiện.

Việc thiết lập tâm trí ông trong ý nghĩa không  thể nghi ngờ được đạt tới được qua việc lắng nghe và suy tư này, việc làm hoà hợp với nó là nididhyasan, hấp thu.

Bạn lắng nghe  phát  biểu tối cao ‘Cái đó là ngươi’, bạn là Brahman. Bạn lắng nghe  nó toàn tâm toàn ý, thế thì với đồng cảm bạn suy nghĩ  về nó, ngẫm nghĩ  về nó, tìm kiếm ý nghĩa  đúng đắn  của  phát  biểu  này,  nhiều,  nhiều  kết  luận của  nó. Bạn đã dò tìm  chiều sâu cố hữu của nó từ nhiều, nhiều góc độ, chạm chúng,  nếm chúng, đắm chìm bản thân mình trong chúng, suy tư và thế rồi thấy rằng điều đó là đúng.

Nó chắc chắn được  thấy là đúng bởi vì những người đã nói nó đều đã nói nó sau khi đã đạt tới nó. Đây không  phải là kết luận được  đạt  tới bởi những  người  suy  nghĩ,  đây là  lời của  những  người  đã  trải  nghiệm.  Đây  không   phải  là  phát biểu của  những  người  đã  suy  nghĩ  và  suy  nghĩ  và  thế  rồiquyết  định nó  là như vậy, đây là điều gợi ý từ những người
đã biết nó, đã đắm chìm trong  nó và đã tìm ra.

Họ nhất định tìm  ra. Nếu lắng nghe  và suy  tư kĩ,  họ dứt khoát sẽ tìm ra nó là đúng. Nếu nó đúng, thế thì trở nên được hoà hợp với nó là nididhyasan, hấp thu.  Nếu đúng là “Tôi là Brahman,” thế thì bắt đầu sống như Brahman là nididhyasan, hấp thu. Trong việc làm của bạn, trong  hành vi của bạn, trở nên được hoà hợp từ mọi phía;  thế thì làm  nỗ lực để cho vẫn còn không  phân tách  giữa bạn và cái là đúng, bởi vì nếu phát biểu này là đúng, thế thì “tôi bị sai lầm.”

Chỉ  có  hai  khả  năng:  hoặc  bạn  đúng,  thế thì phát  biểu này là sai; hoặc nếu phát  biểu này là đúng thì bạn là sai.  Và giả định thông thường của chúng ta là gì?  Cố hiểu điều này một chút.  Giả  định của  chúng ta bao giờ  cũng là  “mình là đúng.” Đây là vấn đề của chúng ta. Cái rắc rối, cái lo âu, cái buồn khổ lớn nhất của cuộc đời chúng  ta là  ở chỗ chúng ta hành động với niềm  tin  rằng “mình là  đúng.” Đây  là  điểm bắt đầu  của  chúng  ta  trong  mọi  thứ,  rằng “mình  là  đúng.” Chúng ta kiểm tra mọi thứ dựa trên  cơ sở này.  Đây là hòn đá thử của chúng ta, rằng “mình  là đúng.” Bây giờ bất kì cái gì không khớp với bạn đều là sai.

Vấn đề  này phải được  quyết định, người tìm kiếm phải quyết định rằng ý nghĩ  ngu xuẩn này “mình  là đúng” không  trở thành  bước  khởi  đầu. Nếu bạn là đúng, không  tìm  kiếm nào là cần.

Điều này rất thú  vị.  Một người  đàn bà hôm  qua  lại chỗ tôi: cô ấy bảo tôi rằng quãng  hai mươi năm trước đây cô ấy đã được  một  swami điểm đạo, rằng luồng hoả  xà kundalini cũng đã thức tỉnh nhưng không  có an bình chút nào, cô ấy rất bất ổn.Nếu luồng hoả xà đã thức tỉnh, làm  sao bất ổn này có đó được? Và nếu bất ổn có đó, xin chấp nhận rằng luồng hoả xà vẫn còn đang ngủ và không  thức tỉnh.

Nhưng  không, người  ta đồng thời nói từ hai phía.  Nếu bạn là  đúng, nếu bạn nghĩ bạn biết, thế thì chẳng cái  gì còn lại để tìm  kiếm,  vấn đề xong  rồi. Mọi người đều hành  động với tự phụ rằng “mình  là đúng,” và rồi nói, “tôi muốn đi tìm chân lí.”  Nếu một  người đi tìm  chân lí,  quyết định phải  rõ ràng trước ý thức là “tôi không biết.” Chỉ như thế thì mới có thể tìm kiếm được. Khi tôi không  biết, việc đi vào chân lí của tôi mới là điều có thể; nếu tôi  biết từ ngay  ban đầu thì  bản thân chân lí sẽ dường như sai, bởi vì khi một người biết niềm tin rằng mình  biết, người đó không bao giờ thấy được  chân lí như nó vốn có.

Chính cách làm việc của tâm trí là ra đi với giả thiết rằng “mình là đúng” - ý tưởng của tôi, quan  điểm của tôi, tôn giáo tôi, kinh  sách  của tôi là đúng. Nếu bạn bắt đầu từ “mình  là đúng,” thì  không  cần  gì  phải bắt đầu hết cả; bạn đã đạt tới đích, bạn không  cần tạo rắc rối  bây giờ nữa. Mà  bạn sẽ tìm đâu ra được mục tiêu? Bạn đang đứng trên mục tiêu rồi. Bạn là mục tiêu.

Điều này phải được làm rõ ra: nếu cái điên khùng  về “tôi biết” đã  từng chiếm  lĩnh  người ta, vấn đề  xong  rồi, không  tìm kiếm gì cần được tiến hành.

Chính  ý nghĩa  của việc tìm  là ‘tôi  không  biết.” Có khổ sở, phiền não, đau đớn và căng thẳng: “Tôi  đang có vấn đề, bị bệnh, và  bị  bao quanh  bởi bệnh của tôi;  tôi không  là  gì ngoài tổ hợp của tất cả những bệnh này.” Ra đi với niềm tin như thế là tìm kiếm.

Và đây cũng là thực tại nữa. Bạn không  là gì khác  hơn một tổ hợp những bệnh - một bọc chứa đủ loại bệnh. Và mọingười  đều  là  nhà  phát  minh,   người  đó  phát  minh  ra  bệnh riêng của mình. Và ngay cả bên trong  những bệnh này, người đó vẫn khăng khăng trong cảm giác rằng “mình là đúng.”

Hấp  thu  nghĩa  là:  người  ta  thấy rằng phát  biểu tối cao này là  đúng.  Người  ta  lắng nghe,  suy  ngẫm  về  nó  và  thấy rằng nó là đúng. Tâm  trí đã thấy ra sự kiện về cái đúng của nó, tâm thức đã bắt đầu nhận ra sự kiện về cái  đúng của nó; bây giờ việc tạo khuôn  bản thân  bạn theo  điều đó chính là hấp thu - bắt đầu sống với cái tỏ ra là đúng.

Và nhớ lấy, một khi  cái  gì đó được thấy là đúng, thế thì không  có  gì khó  khăn trong việc sống nó. Khoảnh  khắc  nó được thấy việc sống bắt đầu. Ai đưa tay vào lửa một cách có chủ ý? Chỉ  trong  dốt  nát  tay  mới đưa  vào lửa. Ai làm điều xấu một cách có chủ ý? Chỉ trong dốt nát điều xấu mới được làm. Ai  mời chào  điều điên khùng  một cách  có chủ ý?  Chỉ trong  dốt nát điên khủng mới được mời vào. Một khi bạn bắt đầu thấy được cái gì là đúng, chính  thoáng nhìn đó sẽ bắt đầu biến đổi bạn từ bên trong - mọi rung động của bạn sẽ dần bắt đầu hài hoà với điều bạn đã thấy.

Hoà điệu này, điều hoà này được gọi là hấp thu.

Ngay cả sau  điều này, nếu hài  hoà  không  xảy ra hay nó dường như  khó  khăn, người tìm  kiếm bây giờ biết rằng khó khăn là thuộc về phần mình.  Cho nên người đó làm tan chảy mình thêm  nữa. Nếu cuộc hành trình  dường như là phức tạp, người đó biết rằng đấy là  cái  phức  tạp của mình.  Cho  nên người đó cố gắng gỡ rối bản thân mình.

Nhưng  nếu  người  này  bắt  đầu  với  khái  niệm  về  việc mình đúng lấy hai  bước và không  thấy kết quả gì tới, người đó nghĩ rằng khái niệm ‘Ngươi là cái đó’ bản thân  nó là sai... cho nên từ bỏ nó.Mọi người tới tôi... hôm qua một người bạn tới: anh ta đã thiền lần đầu tiên ngày hôm qua, và ngày  hôm  qua anh ta nói với tôi rằng không có gì xảy ra cả.

Có giới hạn cho ngu xuẩn của con người không? Trong thế  giới  này  ngu  xuẩn  và  Brahman  là  hai  điều  duy  nhất dường như vô  giới hạn; dường như  không  có  giới hạn cho chúng.

Anh  ta mới chỉ tới đây hôm qua, lần đầu tiên. Buổi sáng anh ta phải đã nhảy lên nhảy xuống chút ít, và buổi trưa anh ta tới tôi nói  rằng không  cái  gì đã xảy ra tới lúc  đó. Anh ta nói, “Dường như  không có  bản chất  gì  trong  phương  pháp này cả. Không cái gì xảy ra cho tôi cho tới giờ.”

Tôi hỏi anh ta rằng anh ta đã thực hiện phương pháp này
được bao nhiêu kiếp rồi.

Người  đó nói,  “Tôi mới tới hôm  nay. Không có vấn đề đến các kiếp khác.”

Cho  phương pháp này ít ra cũng một cơ hội nhỏ để làm việc đi.  Có  chút ít  khoan  dung  về phương  pháp  đi, cho nó một cơ hội nào đó.

Con người ra đi với giả định bản thân mình  là đúng. Cho nên bất kì chỗ nào bất kì khó khăn nào xuất hiện, người khác phải sai.  Người  đó giữ cái đúng của mình  không  suy  suyển và tiến hành  cuộc hành trình. Thế thì bạn sẽ phải lang  thang hết lần sinh này đến lần sinh khác; không  cái gì sẽ gắn lại với nhau, bởi vì hoà hợp là nỗ lực lớn. Nó  sẽ không  xảy ra như vậy, bởi vì những ước định của kiếp nọ đến kiếp kia ở trong nền tảng; bạn sẽ phải phá vỡ chúng. Cho dù bạn tới xem hôm nay - bỗng nhiên,  rõ ràng, trong  một khoảnh khắc - cái gì là đúng, dầu vậy chân bạn vẫn đưa  theo thói quen  bước; thânthể bạn có thói  quen, tâm trí bạn có thói quen, có mạng lưới dài những thói quen.

Mạng lưới đó sẽ không  bị phá vỡ đột nhiên hôm  nay đâu. Người ta sẽ phải làm việc vất vả để phá vỡ mạng lưới đó.

Vấn đề không  phải là ở phương pháp, vấn đề là về bạn. Bất kì phương pháp nào  cũng có tác dụng, nhưng bạn... Chú ý về nó đi, toàn thể cuộc đời chúng ta là thói quen. Từ việc nhỏ cho tới việc lớn, mọi thứ đều là thói  quen. Có một hàng dài những  thói  quen  này và ý  thức  của chúng ta được  huấn luyện để trôi theo gắn bó vào và đi theo cùng  lối mòn.  Cho dù bỗng nhiên  hôm  nay chúng  ta thấy rằng con đường cũ là sai, con đường mới phải  được tạo ra để đi theo nó.  Và  nhớ lấy, bạn sẽ phải tạo ra lối mòn sâu hơn lối mòn cũ cho  dòng suối  lấy con đường  mới, để  thay đổi  sang  con đường  khác.  Nhưng chỉ  bằng suy  nghĩ  của bạn rằng điều gì đó là đúng, không cái gì sẽ được giải quyết.

Hấp thu nghĩa  là bất kì cái gì đã được  lắng nghe  và được hiểu  là  đúng,  cuộc  đời  người  ta  cũng  phải  được  biến  đổi tương ứng. Sẽ cần có thời gian để hài hoà  với nó. Tâm  trí sẽ tạo ra cản trở, thân thể sẽ tạo ra chướng ngại - tất cả những thứ này sẽ xảy ra. Nhưng một khi con đường  đúng đã được thấy thế thì cần có dũng cảm để ném  bản thân bạn hoàn  toàn, theo mọi khía  cạnh, vào cuộc hành  trình này. Thế thì ngồi lại sẽ không  có tác dụng.

Nếu ngôi  sao dẫn đường đã được thấy - dù nó có thể xa xôi đến đâu - nếu ngôi  sao  đã được  thấy, thế thì lao tới cuộc hành trình  đi.  Và  đừng  bắt  đầu  nghĩ  rằng  bây  giờ  bạn  đã bước một bước và bạn còn chưa đạt tới được ngôi  sao,  rằng bạn đã  bước  hai  bước  và  bạn  vẫn chưa  tới được  ngôi  sao. Đừng bị bận tâm. Cho  dù với hai  bước này, bạn cũng đã tới gần hơn; hai bước này bạn đã qua không  phải là điều nhỏ. Cónhiều  người  đơn giản ngồi lì  đấy suốt cả đời;  họ thậm chí chưa buồn đứng dậy, họ đơn giản đã quên mất rằng người ta thậm chí còn phải đứng lên, rằng người ta thậm chí còn phải bước.

Phật đã nói,  cứ bước đi. Không có bận tâm  về những sai lầm bạn  có thể phạm phải. Rằng bạn bước đi là đủ. Bạn đã bước đi, bạn đã phạm sai lầm, chúng  ta sẽ sửa chúng. Bạn đi lạc lối - đừng lo, ít nhất chân  bạn cũng đã làm  chuyển  động nào đó. Hôm nay bạn lạc đường,  ngày  mai  bạn sẽ quay  lại theo đường đúng. Phật nói,  chỉ có một sai lầm và đó là việc bạn không  bước chút nào mà cứ tiếp tục ngồi lì đấy.

Mặc  dầu người  ngồi  đấy không  bao  giờ  phạm phải sai lầm nào. Làm  sao  người ta có thể phạm phải sai lầm khi  chỉ ngồi lì một chỗ? Trong  thế giới này sai lầm bị mắc phải bởi những người chuyển động, những người làm cái gì đó.

Làm  sao  những người không  làm gì và những người chỉ ngồi đấy phạm phải sai  lầm được?  Họ là những người tuyệt đối không  sai lầm. Nhưng chỉ có một sai  lầm thực duy  nhất trong thế giới này là cứ ngồi yên một chỗ.

Đứng dậy và đi vào cuộc hành trình  của điều cảm thấy là đúng đi. Cho dù nó tỏ ra sai vào ngày mai, ít nhất vẫn có một điều lợi, là bạn đã học bước đi. Và một khi bạn đã học bước đi, ngày mai hướng đúng cũng có thể được tìm  thấy. Hướng đi không  phải là điều thực, cái thực là khả năng đi, năng lực bước đi.

Nididhyasan, hấp thu, là nỗ lực để trở nên hoà hợp. Nó là một từ kì diệu.

Việc thiết lập tâm trí ông trong ý nghĩa không  thể nghi ngờ được đạt tới được qua việc lắng nghe và suy tư này, việc làm hoà hợp với nó là nididhyasan, hấp thu.Bây  giờ tâm trí chúng ta nên trở nên hoà  hợp với bất kì cái gì đã được hiểu thông qua lắng nghe. Không nên vẫn còn như một  thoáng  nhìn,  nó  nên  trở thành  toàn bộ tâm  trí  của chúng ta. Nó  không  nên còn  lại là một ý nghĩ  trong nhiều  ý nghĩ, nó nên trở thành chính tâm trí chúng  ta.

Chẳng hạn, một người nhân tính chất sannyas, người từ bỏ. Bây  giờ  tính chất  sannyas  có  thể  được  nhận  khi  nó  là quyết định trí tuệ, ý tưởng; nó dường như đúng, nó có nghĩa

- cho nên người ta lấy tính chất sannyas. Nhưng nó vẫn chỉ là
một  ý  nghĩ  trong  tâm  trí,  cũng  như  có  hàng  nghìn  ý  nghĩ khác,  cho nên chưa hoà hợp nào sẽ được  sinh  ra. Dần dần, dần dần mầu sắc của cái  đã đi vào  người ta như  một ý nghĩ riêng lẻ sẽ lan trên mọi ý nghĩ.

Điều được ngụ ý trong  việc nói lan rộng trên tất cả các ý nghĩ là  ở  chỗ ngay cả trong khi  ăn bữa  ăn... cũng phải  có khác biệt nổi bật  giữa một sannyasin ăn và một phàm  nhân ăn. Cái đượm mầu của  sannyas thậm chí  còn  phải lan rộng trên hành động ăn. Sannyasin  phải  ăn theo cách  dường như là  người  đó  không   ăn,  sannyasin  phải  bước  đi  theo   cách dường như  người  đó  không   bước  đi,  sannyasin  phải  đứng dậy dường như là người đó không  đứng dậy;  người đó phải vứt bỏ mọi việc làm.

Một dạng của tính  chất sannyas là điều được lấy ra theo con đường của ý nghĩ, và một dạng khác  là khi toàn bộ cuộc đời người ta trở nên hoà hợp với nó; thế thì chính tâm trí này trở thành sannyasin.

Cho nên  Phật đã nói,  thậm chí khi  một sannyasin ngủ... người ta phải có khả năng phân biệt được giữa một sannyasin ngủ và  một  phàm  nhân  ngủ.  Chính  phẩm  chất,  chính  cách thức của  giấc  ngủ  của một  sannyasin phải  thay  đổi,  bởi  vìtâm trí của bất kì ai đã hoàn toàn được  chuyển  hoá, cái bóng của nó, cái đượm mầu của nó, cái rung  động của nó phải lan rộng trên  mọi  hành  động  của  người  đó.  Nó  nhất  định  lan rộng.

Vậy  hấp  thu  xuất  hiện  không  phải  như  ý  nghĩ  mà  như
hoà hợp. Và...

Vứt bỏ thiền nhân và việc thiền tương ứng, khi cái được thiền, mục đích, vẫn còn là mục tiêu duy nhất và tâm trí trở thành  tĩnh lặng như ngọn lửa đèn ở nơi không  gió - điều này được gọi là samadhi, chứng ngộ.

Samadhi là  việc  xảy ra tối thượng. Ba  điều đầu tiên  là các bước hướng tới nó, bước thứ tư là bản thân samadhi. Bên ngoài điều đó thế giới từ ngữ không  tồn tại. Bên ngoài  điều đó không  còn thế giới lời nói nữa. Chỉ tới samadhi không  cái gì có thể được  nói ra. Cái  đó là ở ngoài  lời nói,  không  cái gì đã bao giờ được  nói  về nó và không  cái  gì sẽ bao giờ được nói về nó.

Bất kì ai đứng tại cửa của samadhi đều đi tới thấy cái là vô  hình,  đi tới biết cái là  không thể biết  được,  gặp cái mà không có nó cuộc đời là toàn khổ, toàn đau đớn, toàn tủi cực. Cái là không thể biết được  trở thành được biết và cái là bí ẩn được hiển lộ ra và phơi ra. Mọi phức tạp vỡ tan, tâm thức trở thành một với chân lí trong bầu trời mở của nó.

Samadhi là  cái  gì  đó đến sau hấp thu  đối với người đã hoà hợp  tâm trí  mình  với  những  lời phát  biểu  tối cao  như Tattvamasi,  “Cái  đó  là  ngươi’,  Aham   Brahmasmi,  ‘tôi  là Brahman’, Soham,  ‘ta là cái đó’. Người có tâm trí và hành  vi đã trở thành sự diễn đạt của những lời phát  biểu này, người trong những chuyển  động của mình  có giai  điệu ‘Cái đó làngươi’, người trong  những chuyển động của mình  có cử chỉ và chỉ dẫn rằng người đó đang đi tới hoà hợp với Brahman - người như vậy có khả năng đạt tới samadhi.

Khi thiền nhân  và việc thiền cả hai  đều mất đi, chỉ còn cái được thiền,  mục tiêu, còn lại - đây là samadhi.

Để  chúng  ta  hiểu  điều  này.  Có  ba  từ: thiền  nhân,  việc thiền và  cái  được  thiền -  mục  tiêu.  Chẳng  hạn,  ‘Cái  đó  là ngươi’ là mục  đích,  cái  được  thiền. Chúng ta đang cố gắng lĩnh hội lời phát biểu tối cao này. Đây là mục đích. Điều này đáng đạt  tới,  chỉ  điều  này  xứng  đáng  đạt  tới.  Đây  là  mục đích, đây là đích đến cuối cùng. Thế  thì ‘tôi’, thiền nhân, là người đang nghĩ  về mục  tiêu này, là  người đang  suy  tư về mục  tiêu  này,  người  đang  khao  khát  mục  tiêu  này,  người đang khát  khao  mục  tiêu  này;  người  đang  hăm  hở  đạt  tới mục  đích  này...  Đây  là  tôi,  thiền  nhân  -  tâm  thức  chuyển hướng tới mục đích này. Và  khi thiền nhân  chạy xô về mục đích này,  khi  tất  cả  những việc chạy đua khác  đều dừng lại và chỉ mỗi việc chạy này  của tâm thức hướng tới mục đích này còn lại, điều này được gọi là việc thiền.

Khi mọi luồng tâm thức bắt đầu chảy hướng về mục đích thống  nhất và không  chảy tách bạch thành  hàng chục luồng nữa, khi  chúng  được  hội nhập  thành  một,  khi tâm  thức  trở thành một  luồng  duy  nhất  và  bắt  đầu  chảy  hướng  về  mục đích, liên tục - bay thẳng tựa mũi tên - tâm thức này được gọi là việc thiền.

Samadhi - Upanishad nói  rằng khi việc thiền  chìm  vào trong mục đích không  để lại thậm chí  một dấu vết của năng lượng sống lại  sau,  khi  toàn bộ năng lượng và toàn  bộ tâm thức của thiền nhân  trở thành một với mục đích, khoảnh khắc tới khi  thiền nhân  thậm chí  không nhận biết rằng ‘tôi đây’. Một khoảnh  khắc  tới khi  thiền  nhân  thậm chí  không  nhậnbiết  rằng  việc  thiền  có  đó,  rằng  chỉ  có  Tattvamasi,  chỉ  có mục đích, là còn  lại. Trạng thái  đó được gọi là samadhi,  khi cả ba không  có đó - thiền nhân, việc thiền và cái được thiền - khi không  có cả ba mà chỉ cái một còn lại.

Để điều này được  hiểu thêm một chút, bởi vì các bộ môn tâm linh  khác  nhau  đã chọn lựa khác nhau về cái  nào trong ba điều này cuối cùng cần phải còn lại.

Upanishad nói  rằng cái  được  thiền, mục  đích,  nên  còn lại;  thiền  nhân  và việc thiền nên mất đi. Mahavira  nói  rằng thiền nhân nên còn  lại, việc thiền và cái  được thiền nên mất đi; chỉ còn linh  hồn, ‘tôi’  thuần khiết nên còn lại. Điều ấy tất cả dường như mâu  thuẫn. Sankhya,  con đường bất nhị, nói cả thiền nhân và cái  được thiền nên mất đi; chỉ có việc thiền là nên còn lại, chỉ có tâm thức là nên còn lại - chỉ nhận biết.

Dường như là cả ba cách quan niệm này là những phát biểu rất mâu thuẫn, nhưng chúng  không  mâu thuẫn nhau chút nào cả. Các học  giả bao giờ cũng có  những  cuộc  tranh  cãi lớn, tranh cãi  buồn cười.  Họ đã từng tranh cãi  kịch  liệt, và những cuộc tranh  cãi  này nhất định  nảy sinh.  Những người chỉ hiểu lời sẽ tranh cãi rằng ba điều này là những phát biểu mâu thuẫn nhau.

Upanishad nói  rằng chỉ  cái được thiền là nên  còn lại, ai đó khác nói  thiền  nhân nên còn lại, và rồi người nữa lại nói việc thiền  nên  còn  lại.  Thế  thì  thực  sự  samadhi  là  gì?  Có samadhi của ba loại không? Hơn nữa, nếu samadhi là khi chỉ có mục đích, cái được thiền còn lại, thế thì làm sao cái đó có thể là samadhi  khi chỉ có thiền  nhân  còn  lại? Cho nên điều đó sẽ  phải  được  quyết  định  xem  cái nào  là samadhi đúng. Hai trong chúng sẽ sai, chỉ một cái có thể đúng.

Học  giả  sống  theo  lời,  không  theo  kinh  nghiệm.  Kinh nghiệm có hương vị hoàn toàn khác  về nó: tất cả ba điều nàylà một và cùng một. Tại sao? Bởi vì có một điều rất thú vị về ba điều này, đó là khi  bất kì hai trong ba điều này  biến mất và chỉ một điều  còn  lại, thế thì tên cho  điều còn lại là chất liệu bề ngoài  đến mức bạn có thể tuỳ ý đặt tên cho nó.

Ngay bây  giờ có ba điều này  - thiền  nhân,  việc thiền và cái  được  thiền. Với người tìm  kiếm, với người tìm  kiếm đã tới trạng thái  hấp thu, có ba điều này.  Khi ba điều này biến mất và chỉ một điều còn lại, thế thì người đó chọn cho nó bất kì một cái tên nào trong ba điều đó. Chọn lựa này hoàn toàn mang tính cá  nhân,  nó  không  tạo ra  khác  biệt gì về cái  tên nào bạn đặt ra cho nó.  Nếu bạn muốn bạn có thể chọn thậm chí cái tên  thứ tư cho  nó. Nhiều  người  theo  Upanishad thực ra đã cho  nó cái tên là ‘cái  thứ tư’; cho  nên cả ba điều trước đều  mất,  không  còn lại gì mà  tranh cãi... Bởi vì  nếu bất kì một trong ba  điều đó được  chọn, nếu hai  điều bị vứt bỏ chỉ để giữ lại một điều, điều ấy có vẻ được  thiên vị, cho nên họ gọi nó là turiya,  cái thứ tư.

Họ không đặt cho nó một cái  tên  nào, chỉ gọi nó là ‘cái thứ  tư’,  cho  nên  không   còn  tranh  cãi  gì  nảy  sinh.  Nhưng những người  đang  đi tìm  tranh  cãi  không có vấn đề, họ nói rằng chỉ có ba điều  này, điều thứ tư từ đâu tới? Cái  nào  là điều thứ tư này? Điều nào trong  ba điều này  là điều thứ tư? Hay tất cả ba điều này tan biến và cái thứ tư này là hoàn toàn khác với chúng, hay nó là tổ hợp của cả  ba  điều này? Điều thứ tư là gì?

Điều đó không  tạo ra khác  biệt gì - những người muốn tranh  cãi,  họ  lấy  ra  bất  kì  cái  gì  để  bắt  đầu  một  luận  cứ. Nhưng người quan tâm  tới việc tìm kiếm thực sự, cuộc hành trình của người đó là khác  toàn bộ.

Từ ba điều này,  Upanishad đã chọn cái được thiền là cái còn lại;  Mahavira  chọn thiền  nhân  là  cái  còn  lại; Sankhya,con đường của bất nhị, nói đó là việc thiền còn lại. Nhưng tất cả những điều đó chỉ là cái tên.

Một điều là chắc chắn, rằng chỉ một trong  ba là còn  lại. Tên tất cả đều nhân tạo, bạn có thể cho nó bất kì cái tên nào. Chỉ nhớ một điều, là khi chỉ có một điều còn lại, có samadhi, chứng ngộ. Chừng nào  vẫn còn lại hai  điều biết rõ là cả ba điều vẫn còn  đó, bởi vì chừng nào hai điều còn  lại,  điều thứ ba, gắn với chúng ở giữa, là điều phải có.

Một mình hai điều không  thể còn lại, hai bao giờ cũng có nghĩa  ba. Cho  nên  những  người  luôn  luôn  nghĩ  theo  kiểu toán học không gọi thế giới là dwaita,  nhị nguyên, họ gọi nó là traita, tam  nguyên, bởi vì khi có hai điều thứ ba nhất định có đấy, bằng không  ai sẽ kết hợp hay phân tách hai điều này? Điều thứ  ba  trở  thành  không   thể  tránh  khỏi  khi  đã  có  hai điều. Ba là cách thức của sự tồn tại.

Đây là lí do tại sao chúng ta đã tạo ra trimurti,  bức tượng ba mặt  biểu thị  cho Brahma,  Vishnu và  Mahesh: đó là  chỉ dẫn về bộ ba,  rằng thế giới được tạo nên từ ba.  Nhưng  ba khuôn mặt là của cùng một người, chính  là “cái  thứ tư.” Bạn đi vào  qua bất kì một trong  ba khuôn  mặt này và khi bạn đạt tới  bên  trong,  ba  khuôn   mặt  này  không   còn  nữa.  Nhưng người tìm kiếm sẽ chiêm ngưỡng khuôn  mặt qua đó người đó đã vào. Một số người  tìm  kiếm có thể đi vào  qua Brahman, một số qua  Vishnu và một số qua Mahesh;  mỗi người sẽ đặt tên cho kinh  nghiệm  theo khuôn  mặt mà người đó đã đi vào. Cho  nên  người  đó  sẽ  nói  điều  thứ  tư  phải  là  Vishnu hay Mahesh hay Brahma. Nhưng sau khi đạt tới bên trong, tất cả ba khuôn  mặt đó đều mất. Không có chỗ bên  trong, mọi thứ có đó là một.

Bộ ba này không  chỉ là bức tượng, nó là kết luận của nỗ
lực tối thượng của chúng  ta trong  việc tìm kiếm.Ba  là  ở  ngay  trước  bước  nhảy  chung   cuộc;  chúng  vẫn còn đó - thiền nhân, việc thiền và cái được thiền. Và từ bất kì điều nào trong  ba  điều này đều tạo nên bước nhảy, mà một còn lại. Bất kì cái tên  nào  bạn muốn đặt cho  nó,  đấy là tuỳ bạn; tên không  tạo ra bất kì cái gì khác  biệt. Nếu bạn không muốn đặt tên cho nó, điều đấy là tuỳ bạn. Nếu bạn muốn gọi nó là ‘cái thứ tư’, càng  hay.  Nếu bạn không  muốn gọi nó là gì và bạn còn im lặng, điều đó là tốt nhất.

Nghe:  biến  nghe  thành lắng nghe.  Nghĩ:  biến  suy nghĩ thành suy tư. Suy tư: đưa đến kết luận và để các kết luận trở nên được hấp thu, cho phép hoà hợp.

Và  cho phép  hoà  hợp  không  đơn thuần là hoà  hợp,  để
cho nó cuối cùng  trở thành cái một.

Hiểu khác biệt này. Hoà hợp có nghĩa  là hai vẫn còn;  qua hài hoà, hoà hợp đã xảy ra giữa hai điều, vậy mà hai vẫn còn lại. Cái một nghĩa là hai mất đi và chỉ hài hoà còn lại.

Hoà hợp là hấp thu; cái một là samadhi, tỉnh thức.

Đủ cho hôm nay.

11.                      Cơn  khát của linh  hồn

Trong  samadhi, các đối tượng của kinh nghiệm không  tách biệt với linh hồn, do đó chúng  không  được kinh nghiệm. Nhưng kinh nghiệm vinh quang  này của người tìm kiếm, người đã đi ra từ samadhi, được suy diễn thông  qua việc hồi tưởng của tâm trí.

Trong  thế giới vô thuỷ này, hàng triệu hàng  triệu nghiệp, dấu ấn hành  động được tích luỹ. Tất cả chúng đều bị samadhi này phá huỷ và pháp thanh tịnh, bản tính tự nhiên trưởng thành.

Những người biết về yoga gọi nó là Dharmamegha - đám mây mưa pháp  - samadhi, bởi vì nó trút xuống dòng suối cam lồ pháp,  bản tính tự nhiên,  tựa như đám mây mưa. Trong samadhi này, mạng lưới ham muốn tan biến hoàn toàn và những tầng dầy nghiệp tích tụ, dù đức hạnh hay tội lỗi, đều bị nhổ bật mọi gốc rễ tại chính ngọn nguồn của chúng.

Ban đầu, phát  biểu vô hạn này - Tattvamasi, Cái đó là ngươi - là đúng, chỉ được nhận ra một cách  gián tiếp; thế rồi tri thức trực tiếp, tựa như quả myrobalan trên lòng bàn tay, được sinh ra.Sáng  nay  chúng ta đã nói về lắng nghe,  suy  tư, hấp thu  và samadhi.  Samadhi,  chứng ngộ, là chỗ tận cùng của thế giới trong bạn và là chỗ bắt đầu của chân lí. Samadhi  là cái chết của tâm trí và cái sinh của linh hồn. Nhìn từ đầu này samadhi là bước cuối cùng, nhìn từ đầu kia samadhi là bước đầu tiên.

Tâm trí cứ trơ nên bị thu lại và tan biến ngày càng nhiều qua lắng  nghe, suy tư và  hấp thu; trong  samadhi, nó  bị  tan biến hoàn toàn. Và khi  tâm  trí đã hoàn toàn tan  biến, có bắt đầu kinh nghiệm  về  chúng  ta thực sự là gì.  Kinh  này là về samadhi đó. Và trong kinh này là một số điều rất sâu sắc cần được hiểu.

Trong samadhi, các đối tượng của kinh nghiệm không  tách biệt với linh hồn, do đó chúng  không được kinh nghiệm. Nhưng kinh nghiệm vinh quang  này của người tìm kiếm, người đã tới samadhi, được hàm ý thông  qua việc hồi tưởng của tâm trí

Để điều đầu tiên này được hiểu bằng sự chăm chú đầy đủ của bạn. Nếu không  phải hôm  nay,  thế thì ngày  mai  điều đó sẽ  có  ích   cho   những  người   đang  thiền.  Không  có  kinh nghiệm trong samadhi. Bạn sẽ băn khoăn khi nghe  điều này. Không thể có bất kì kinh nghiệm nào trong samadhi, và vậy mà samadhi là kinh  nghiệm tối thượng. Đây là một phát  biểu ngược đời;  nó  có vẻ mâu  thuẫn, nhưng  có một số lí do  cho nó. Trong  samadhi  phúc  lạc tối thượng được  kinh nghiệm, nhưng người tìm  kiếm người  đang trong  samadhi  không  đi tới biết  nó bởi vì  người tìm  kiếm  và  phúc  lạc đã trở thành một, và không  có khoảng cách giữa hai điều này xảy ra.

Chúng ta đi tới biết chỉ  những điều tách biệt với chúng  ta, ở  một  khoảng  cách nào  đó  với  chúng  ta.  Việc  nhận  ra,kinh  nghiệm  về  phúc   lạc  trong   samadhi không   được  cảm thấy trong samadhi.  Khi người tìm kiếm đi ra khỏi trạng thái samadhi, người  đó suy diễn rằng phúc  lạc đã xảy ra; đấy là nhận thức  muộn  mằn  rằng  phúc  lạc  tối  thượng  đã  xảy  ra, rằng nước cam lồ đã mưa rào xuống. Rằng người ta đã sống trong một  chiều khác,  rằng người  ta  đã  kinh  nghiệm  trạng thái sâu  sắc hơn nào đó của cuộc sống - tất cả  những  điều này chỉ được nhớ lại về sau khi tâm trí quay lại.

Chúng ta hãy hiểu điều ấy theo cách này. Lắng nghe,  suy tư, hấp thu  và samadhi  - đây là bốn bước. Chính qua  những bước này mà người tìm kiếm đạt tới cánh cửa của chứng ngộ và nhận ra. Nếu người tìm  kiếm không  có khả năng bước ra khỏi samadhi và  vẫn còn trong  nó,  người đó sẽ không  bao giờ có có khả  năng kể lại kinh  nghiệm  của mình  cho  bất kì ai. Thế  thì đơn giản không  có cách nào kể lại  kinh  nghiệm của người ta.

Nhưng   bất  kì  người  tìm   kiếm  nào  đạt  tới  trạng  thái samadhi  không  bao  giờ trở lại là cùng người đó nữa; người đó trở lại là một người hoàn toàn mới. Khi quay trở lại mọi mối quan hệ đều thay đổi trong tâm trí người đó; tuy nhiên, người đó không  trở lại trong  tâm trí. Trước đây, khi người đó quen sống trong  tâm  trí, người đó là nô lệ của tâm  trí, người đó không  làm chủ bất kì cái gì; tâm trí có khả năng bắt người đó làm  bất kì cái gì nó muốn. Người đó phải đồng ý với bất kì cái gì tâm trí sai khiến, người đó phải chạy theo bất kì cái gì tâm  trí làm cho người đó chạy theo. Đó là cảnh nô lệ cho tâm trí; tâm trí cầm cương linh hồn trong tay nó.Khi  người tìm  kiếm trở về từ cánh  cửa của samadhi  vào trong  tâm  trí,  người đó trở về như người chủ. Bây  giờ dây cương là trong  tay người đó. Bây giờ người đó chuyển tâm trí  đến  nơi  người  đó  muốn  chuyển   nó  tới.  Nếu  người  đókhông  muốn chuyển nó đi đâu, người đó không  chuyển nó. Nếu người đó muốn nó hoạt động, người đó làm  cho nó hoạt động, bằng  không  thì  thôi.  Bây giờ tâm  trí không  có quyền hành riêng  của nó. Nhưng người tìm kiếm đã đạt tới samadhi có thể nhớ mọi thứ chỉ sau  khi  người đó trở về tâm  trí - tất nhiên, như người chủ của nó lần này. Bởi vì kí ức chỉ là khả năng của tâm trí, đó là lí do tại sao  người đó có thể nhìn  lại qua tâm trí để xem điều gì đã xảy ra.

Điều này có nghĩa  là tâm trí  ghi  không  chỉ các  sự kiện của cuộc sống đời thường mà còn ghi lại cả điều đang xảy ra khi người tìm kiếm bước vào samadhi. Tâm  trí là tấm gương hai phía.  Trong nó thế  giới bên ngoài  được phản  ánh, trong nó thế giới bên trong  được phản ánh.  Cho nên chỉ khi  người tìm  kiếm  trở  về  với  tâm  trí  người  đó  có  khả  năng  kinh nghiệm điều  đã  xảy  ra.  Nếu  người  đó  trở  về  qua  cùng  ba bước, chỉ thế thì người đó mới có thể diễn tả được nó.

Trong  khi  trở về  từ samadhi,  bước  đầu  tiên của  người tìm kiếm  sẽ là hấp thu. Chính tại bước hấp thu  người đó sẽ bắt đầu  kinh  nghiệm  điều  người  đó  đã  biết  trong  samadhi dưới dạng vi diệu,  ở  mức  sâu sắc, tại trung tâm  tối thượng của riêng mình.  Người đó sẽ bắt đầu thấy nó được phản ánh trong hành vi  của riêng mình.  Khi  người  đó  nhấc  chân,  sẽ cảm thấy dường như nó không  phải cùng chân cũ nữa; chân sẽ có một loại vũ điệu của nó.  Khi người đó ngước  mắt lên và nhìn,  mắt  sẽ  cảm  thấy  dường  như  chúng  không   còn  là cùng mắt cũ nữa mà tươi tắn trong sáng như giọt sương sớm. Khi  tỉnh  dậy  người  đó  sẽ  cảm  thấy  dường  như  phi  trọng lượng, dường như  người đó có thể bay  trên  trời. Khi  người đó ăn người  đó  sẽ thấy  rằng  thức  ăn đang  đi  vào  thân  thể mình và bản thân người đó chưa từng ăn.Bây  giờ  bất  kì  cái  gì  người  tìm  kiếm  vừa  trở  về  từ samadhi làm  trên  bước đầu tiên của hấp thu,  sẽ có phản ánh của samadhi trong hành vi của người đó; ở mọi nơi hành vi của người đó sẽ có duyên  dáng  mới. Con người đó của ngày hôm qua  chết thôi.  Người đó không  còn  là cùng  người đã có đó  trước  samadhi,  đứng  bên  trong  biên  giới  của  hấp  thu. Bước này là vẫn thế, nhưng người trèo xuống là khác. Người đó đã trở về có việc biết về cái gì đó, và người đó đã trở về bằng việc biết một điều là toàn bộ cuộc đời  người đó được biến đổi. Và trong việc biết này con người cũ đã chết và con người mới được sinh ra.

Tại bước hấp thu  người  đó sẽ thấy rằng điều đã xảy ra trong samadhi  được  phản ánh. Phần tinh tuý  chảy bên trong  người đó sẽ được  thấy chảy ra theo mọi hướng trong hành vi người đó, từ mọi tế bào của người đó.

Mahakashyapa hay tới hỏi Phật  khi  nào samadhi sẽ xảy ra. Phật bảo ông  ta đừng bận tâm, và rằng ông  ta không  cần đến hỏi  Phật  khi nào điều ấy xảy ra.  Khi  nó  xảy ra  bạn sẽ nhận ra nó. V không  chỉ bạn sẽ nhận ra nó, bất kì ai gặp bạn sẽ nhận ra nó  nếu cho  dù  họ có một chút ít khả năng thấy, bởi vì  khi  cuộc cách  mạng  đó  xảy  ra  bên  trong,  những tia sáng của nó  sẽ toả sáng ra, xuyên  rọi  theo cách  của chúng  qua thân thể người này, bản thể và mọi thứ.

Trong  bước  hấp  thu người  tìm  kiếm  biết  rằng mình  là một người khác,  rằng người đó là người mới, rằng người đó được sinh  ra lần nữa. Người đó sẽ biết rằng mình  không  phải là cùng  con người đã đi vào samadhi, ai đó đã đi vào,  ai đó khác đã đi ra.

Bước tiếp dưới hấp thu là suy tư. Khi  người tìm  kiếm đi vào trong tâm trí sâu hơn từ hấp thu, khoảnh khắc của suy tư sẽ nảy  sinh.  Bây  giờ  người  tìm  kiếm  sẽ  có  khả  năng  suynghĩ,  nhìn lại và suy  tư về điều đã thực sự xảy ra: “Mình đã thấy gì? Cái gì là cái  mình  đã đi tới biết? Mình  đã sống cái gì?” Bây  giờ người đó sẽ cố gắng đặt kinh nghiệm  của mình vào trong  ý nghĩ,  lời nói và khái niệm.

Chính  những  người  có  khả  năng  đưa  kinh  nghiệm  của mình vào trong lời nói tại bước suy tư là những người đã cho sinh  thành  nên  Veda,  Upanishad,  Kinh  Thánh  và  Koran. Nhiều người đã đạt tới  trạng thái samadhi,  nhưng đem điều đã được biết vào bước suy tư quả là nhiệm vụ khó khăn.

Nhớ  lấy, cuộc hành  trình trước  đây hướng tới samadhi không khó  như chúng ta nghĩ  nó vậy. Nếu chúng  ta so sánh nó với cuộc  hành trình trở về nó  là rất dễ. Cuộc hành trình trở về rất khó.  Hàng nghìn  người đạt tới samadhi, nhưng chỉ rất ít người  trong họ có khả  năng quay  lại và  đặt  chân vào bước hấp thu.  Còn  ít người  hơn nữa  có  khả  năng hạ xuống bước suy  tư. Và còn  ít người hơn nữa làm  nó cho bước đầu tiên có tên lắng nghe.

Tên của bước này bị thay  đổi theo  cuộc hành trình quay lại, về điều đó tôi sẽ nói  với bạn sau. Hàng nghìn  người đạt tới trạng thái  samadhi, nhưng  hiếm khi  một người trong  họ trở thành vị phật. Phật nghĩa  là người có khả năng đi xuống cả bốn bước và đem cho thế gian điều ông ấy đã biết. Suy tư nghĩa là gắn tất cả những cái là vô ý nghĩ thành ý nghĩ  trên cuộc hành trình  quay về. Gắn những cái không  thể được nói ra, không  thể được  nghĩ,  vào  bên trong  biên  giới của từ ngữ là điều không  thể được nhất trong thế giới này.

Bạn thấy điều đó khi  mặt trời buổi sáng mọc lên.  Hiếm khi một hoạ sĩ có khả năng nắm bắt được khía  cạnh rạng lên của mặt  trời  trong  bức  tranh  của mình.  Vẽ  mặt  trời không  phải khó lắm, bất kì  hoạ  sĩ nào cũng có thể làm  được điều đó, nhưng bắt được  khía  cạnh  rạng lên của mặt trời là khó.Hiện  tượng mặt  trời rạng lên,  phẩm  chất  đó  của  việc  phát triển mà vẫn tiếp tục phát triển - nếu cái đó được  vẽ ra, sao cho khi  nhìn  vào  bức tranh người ta cảm thấy rằng mặt trời đang sắp chuyển... bây giờ,  bây giờ  nó đang lên, lên cao... Điều này hiếm khi xảy ra. Bắt được cây trong một bức tranh là không  khó,  nhưng bắt được cái sống động của nó là khó. Nhìn vào nó  người ta có thể cảm thấy  rằng lá  nó  đang  lay động vào mọi khoảnh khắc, làn gió nhẹ thoảng qua và hoa sẽ rụng xuống. Điều này rất khó  vẽ - khó lắm. Và  đó là  khác biệt giữa chụp ảnh và vẽ tranh. Bức ảnh chụp dù sắc nét đến đâu cũng không thành  vấn đề, nó chỉ thể hiện khía  cạnh chết, nó không  hoạ được cái sống động.

Tuy  nhiên  mặt  trời,  cây,  hoa  là kinh  nghiệm  của  cuộc sống  bình  thường;  chúng  có  thể  được  bắt  lấy.  Samadhi  là kinh nghiệm phi thường - nó xảy ra chỉ cho  một người trong hàng triệu người. Và  điều xảy ra ở đấy,  mọi giác quan đều trở nên không  có khả năng thông báo về nó. Tai không  nghe ở đó, mắt không  không  thể thấy được  ở đó, tay không  thể sờ được ở đó, và kinh nghiệm xảy ra không có giới hạn. Sụp đổ lớn lao  của  mái  nhà  bạn,  hay  toàn  bộ  bầu  trời  sập  xuống mảnh sân nhỏ bé của bạn, hỗn loạn, chết lặng sẽ đến với bạn

- cái  gì đó tương tự như điều này xảy ra trong  khoảnh  khắc
của  samadhi.  Không  gian  cá  nhân  nhỏ  nhoi   này  của  tâm thức, và toàn thể đại dương giáng  lên nó.

Kabir  đã  nói  rằng ban  đầu ông  ấy hình  dung  rằng giọt nước đã  rơi vào trong đại dương. Nhưng  khi  ông  ấy trở lại cảm nhận,  ông  ấy  hiểu  rằng tình  huống chính là  cái  ngược lại: chính đại dương đã rơi vào trong một giọt nước. Cho nên Kabir đã nói rằng ban đầu ông ấy nghĩ rằng ông ấy có thể có khả năng kể điều gì đó này khác sau khi trở về - nhưng điều ấy đã tỏ ra khó khăn. Nó thật khó.Lời của Kabir là:

Herat herat hey sakhi rahya  Kabir herayi

Bunda  samani samunda men so kat heri jayi.

“Hỡi  người  bạn!  tìm  kiếm  và  dò  tìm,  Kabir  đã  bị  mất dần. Giọt nước đã rơi vào trong  đại dương, làm sao giọt nước có thể được tìm lại?”

Giọt nước rơi vào trong đại dương, làm  sao  đem nó trở ra lần nữa để nó có thể thuật lại điều đã xảy ra cho  thế giới? Điều này đã là khó,  nhưng Kabir sau đó đã thay đổi các dòng của bài  ca,  huỷ bỏ dòng trước, và nói,  “Đó là sai  lầm phạm phải bởi  hấp  tấp.  Kinh  nghiệm  này  là  mới.  Tôi  hoàn  toàn không thể hiểu cái gì đã xảy ra. Từ thói  quen  cũ tôi thấy các thứ xung  quanh  theo  cách sai  lầm.” Thế  rồi ông ấy viết bài thơ khác đi:

Herat herat hey sakhi rahya  Kabir herayi

Samunda samana bunda men so kat hera jayi.

“Hỡi  người  bạn!  tìm  kiếm  và  dò  tìm,  Kabir  đang  mất dần. Đại dương đã rơi vào trong giọt nước, làm sao giọt nước có thể được tìm lại?”

“Đại dương đã giáng vào  trong giọt nước. Giá như giọt nước đã rơi vào trong  đại dương, có lẽ bằng cách  nào đó tôi sẽ tìm  lại được  nó  ra,  nhưng  chính  điều đối lập đã xảy ra: chính toàn thể đại dương đã rơi vào trong giọt nước này. Bây giờ cho dù  tôi  muốn tôi  sẽ không  biết tìm đâu ra giọt nước này. Bây giờ giọt nước nào không  thể nào được tìm ra.”

Những  phương  tiện đã  tạo khả  năng  cho chúng ta  biết
được  mọi thứ mà chúng ta đã biết trong  thế giới này đều trởthành vô  dụng trong việc biết điều xảy ra vào khoảnh  khắc của samadhi. Bản thân chúng ta trở thành vô dụng. Chính sự tồn tại của  chúng  ta bị tan  tành.  Sự tồn tại lớn hơn nào đó, không giới hạn,  bùng  ra  trên chúng  ta - bất thần. Chúng ta chết trong quá trình này.

Samadhi là cái  chết chung  cuộc, lớn hơn cái chết vật lí; bởi vì trong cái chết vật lí chỉ thân  thể chết, tâm  trí vẫn tồn tại, trong  khi  trong samadhi  tâm  trí  chết.  Lần đầu tiên toàn bộ mối quan hệ của  chúng  ta với tâm  trí vỡ ra; lần đầu tiên tất cả dây nối của tâm  trí đứt ra, làm  cho  chúng  ta tách biệt. Và toàn  thể  tri  thức  của  chúng  ta  là  của  tâm  trí.  Cho  nên trong samadhi,  lần đầu tiên, chúng ta đứng hoàn toàn dốt nát.

Để tôi  nhắc lại nó:  trong samadhi  tri thức của chúng ta không  còn ích  gì,  vì  tất cả những tri  thức đó được  học bởi tâm trí, và tâm trí đó bị bỏ lại xa đằng sau,  xa xăm. Chúng ta đã đi ra ngoài tâm trí. Người đã biết không  còn là đồng hành ở đó nữa. Người  đã hiểu mọi  điều, người đã có  tri  thức về mọi lời nói  và học thuyết,  người đã tiêu hoá  mọi kinh  sách, bị bỏ lại xa đằng sau. Không chỉ lớp vỏ bên ngoài, thân  thể, bị bỏ lại đằng sau, mà chính tâm trí bị bỏ lại đằng sau. Tất cả những cái đã từng là kinh nghiệm  sâu  sắc nhất của chúng ta đều bị bỏ lại đằng sau.  Nhảy từ tâm trí, người tìm  kiếm bây giờ đứng ở chính ngưỡng cửa của samadhi; bây giờ người đó không có cách nào để biết nữa.

Bất  kì  ai  đi  vào  cánh  cửa  tới samadhi  đều  bỗng  nhiên  thành hoàn toàn  dốt nát.  Không có cách  nào ở đó để biết bất kì điều  gì,  không   hệ  thống để  biết  về  bất  kì  cái  gì,  không  phương tiện để biết bất kì cái gì; chỉ việc biết thuần tuý  còn lại. Rất khó cho bất kì thông tin nào sau  khi  quay  lại. Ai có đó để cho  thông  tin?  Ai  có đó để  đem đến tin tức? Nhưngthông  tin  đã được trao.  Một  số người đã nỗ lực không  mệt mỏi để làm việc này.

Họ là những người từ bi nhất trong thế giới này,  người đã cho  thông tin  sau khi  trở về từ samadhi. Tại sao? Bởi vì ngay cả ham muốn trở về từ samadhi không  nảy sinh. Trở về từ samadhi tựa như trở về từ một tình huống nơi bạn đã đạt được mọi  thứ bạn muốn,  nơi  mọi  mong  ước  đã  được  thực hiện, nơi không  còn lí do  nào cho dù  chỉ một chuyển động nhỏ nhất, một hành  động nhỏ nhặt nhất để trở về từ nơi như vậy.

Tương truyền rằng khi  Phật đạt tới samadhi,  ông ấy đã không ra  khỏi  nó  trong bẩy  ngày.  Đấy  là câu  chuyện  hay. Chuyện kể rằng tất cả các thần tụ tập dưới chân  ông ấy, Indra bắt đầu khóc  còn Brahma thì để đầu dưới chân Phật, tất cả họ đều yêu cầu Phật  đừng  vẫn còn như  thế, “Bởi vì,”  họ nói, “ngay cả chư thần chúng tôi cũng mong  mỏi  khát  khao  về thông điệp mà người trở về từ samadhi  trao cho. Và biết bao người trong  bao nhiêu  kiếp sống chờ đợi ai đó trở thành phật và chuyển  giao thông  điệp sau  khi  trở về từ samadhi,  để nói và kể về điều người đó đã biết. Cho nên xin đừng vẫn còn im lặng, xin thầy nói.”

Nhưng Phật nói,  “Không ai còn  lại ở đây để nói,  không có ham muốn  còn lại để nói.  Hơn thế nữa, điều ta đã chứng kiến - thật khó ngay  cả cho ta tin rằng nó có thể được nói ra. Thế thì cơ hội cho người nghe  hiểu nó là ở đâu?”

Khi chư thần không  đồng ý, Phật nói thêm,  “Nếu các ông không  đồng  ý,  ta  sẽ  nói;  nhưng  ta  nói  cho  các  ông  rằng những điều ta  có  thể nói  cho ai đó, tự bản thân ta sẽ không  hiểu nếu như có ai đó khác  kể chúng cho ta trước việc nhận ra riêng của ta. Cho  nên  làm sao bất kì ai khác sẽ hiểu? Qua kinh nghiệm  này ta cũng đi đến việc  hiểu khác,  rằng nhữngngười sẽ có khả năng hiểu điều ta phải nói cũng có thể đạt tới không cần ta; còn  những người không  có khả năng hiểu điều ta phải  nói  -  chẳng có  nghĩa  gì để nặn óc người ta ra trước họ.”

Nhưng chư thần đưa ra một luận cứ rất đáng yêu. Họ nói, “Chúng  tôi có  hiểu chứ, như thầy đã nói  đúng, rằng những người có khả  năng  hiểu là  những  người đang đứng bên  bờ của kinh  nghiệm  này,  chỉ một bước nữa đi từ nó thôi; bằng cách nào đó họ cũng có khả năng vượt qua  khoảng  cách này nữa cho  dù không  có thầy. Không, chúng  tôi không  yêu  cầu thầy nói cho họ. Và điều này  nữa chúng  tôi cũng chấp nhận, rằng có những người thậm chí còn chưa bước được bước nào trên  con  đường.   Tiếng  nói  của  thầy  sẽ  không   tới  những người này - họ sẽ không  hiểu. Chúng tôi không  yêu cầu thầy nói cho họ. Nhưng có những người ở giữa hai loại người này

- những  người  có  lẽ sẽ không   có  khả  năng  hiểu  được  nếu thầy  không  nói,  nhưng  có  lẽ họ có  thể  hiểu  được  nếu thầy nói.”

Tuy thế chư thần nhấn mạnh vào ‘có lẽ’. Nhưng họ cũng nói  thêm  một  điều  nữa  với  Phật:  “Những  người  trong  loại

‘có  lẽ’  này,  họ  có  thể  hiểu,  họ  có  thể  không   hiểu.  Nhưng ngay cả  một  người  có  thể  đã  hiểu  cũng  sẽ  lỡ  bởi  vì  thầy không nói...  Thầy nghĩ  về điều đó đi. Đấy  sẽ là nỗi đau cho thầy, đấy sẽ là nỗi đau trên thầy. Và  điều như vậy chư phật chưa bao giờ làm trước đây.” Thế là Phật nói.

Vào khoảnh  khắc của samadhi điều rất tự nhiên  là cảm thấy rằng bây giờ tất cả việc nói, kể, giải thích đều vô dụng. Kể cho  ai?  Nói  cho ai? Ai  nghe?  Nhưng  mặc  tất cả những điều đó, một số người đã trở về từ samadhi.

Quay  về tới bước suy tư, điều khó  khăn nhất xảy ra cho những  người như  vậy. Do  đó nghệ  sĩ  vĩ  đại không  phải  lànhững  người  soạn  ra  bài  hát  hay  bài  thơ,  không   phải  là những người tạo ra bức tranh  hay bức điêu khắc, mà nghệ  sĩ vĩ đại là những  người tại bước suy tư này đưa cái  tuyệt đối vô  hình   và  kinh  nghiệm  không   thể  cảm  nhận  được  của samadhi thành  thấy  được  và  những  bức  tranh  lời  nói  cảm nhận được.  Nghệ  sĩ  vĩ  đại  là  những  người  nỗ lực đó  bằng cách nào đó, cho dù vài  hướng dẫn có thể được  cho... người tạo ra được  một số thiết  bị,  phát  minh  ra được  hệ thống tư tưởng nào đó, hệ quả  nào  đó của tư tưởng để  từ đó cả  bạn nữa cũng có được ít nhất một thoáng  nhìn nhỏ, cảm giác  sơ sơ, chút ít xúc động về kinh  nghiệm  đó - cho dù ở mức tinh thần.

Nhiều người đạt tới bước suy tư này. Nhưng bước cuối cùng -  điều được  gọi là shravana,  lắng nghe,  bước đầu tiên khi  đi  -  cùng  bước  đó  bây  giờ  trở  thành  pravachan, diễn thuyết, khi  trở  về  từ  chứng  ngộ.  Bước  này  là  như  nhau  - nghe, nói.  Điều  là  shravana,  nghe  đúng, trên đường  hướng tới sammadhi trở thành pravachan, nói đúng, trên  đường trở về từ samadhi.

Và nhớ lấy, trên  bước đầu tiên  đó hướng tới samadhi là đệ tử, và trên bước cuối cùng trên đường trở về từ samadhi là thầy, và cuộc gặp gỡ đã xảy ra giữa hai người là upanishad. Nơi người nghe  hiện  diện đúng và  nơi người nói hiện diện đúng, hiện tượng gặp gỡ giữa hai người là upanishad.

Từ upanishad  nghĩa  là cái người ta biết khi  ở gần thầy, cái  người ta  lắng  nghe  khi  ngồi  gần  thầy,  cái  đi  vào  kinh nghiệm của  người ta  trong  sự hiện diện của thầy,  cái  được vọng lại trong  việc ở gần thầy, cái được động chạm tới trong sự gần gũi thầy.

Upanishad nghĩa là ngồi gần, ở gần, có sự gần gũi.Cho  nên công việc của đệ tử chỉ  là lắng nghe,  còn  thầy nên chuyên chú vào bài nói. Người nghe  không  có đó, người nói không  có  đó; ở đây chỉ còn  lại bài  nói,  chỉ còn lại khả năng lắng nghe,  thế thì upanishad xảy ra.

Kinh nói:

Trong  samadhi, các đối tượng của kinh nghiệm không  tách biệt với linh hồn.

Dù đó là phúc lạc đang được  kinh nghiệm, im lặng đang được  kinh nghiệm,  an  bình  đang  được  kinh   nghiệm,  tính không đang  được  kinh  nghiệm  hay  giải  phóng   đang  được kinh nghiệm,  không một kinh nghiệm  nào  trong  những kinh nghiệm này có  thể  được bắt  trong samadhi  ...  do  đó chúng  không được  kinh  nghiệm.  Những  khuynh hướng này không  được kinh  nghiệm một cách  có ý thức.

Nhưng kinh nghiệm vinh quang  này của người tìm kiếm, người đã đi ra từ samadhi, được suy diễn thông qua việc hồi tưởng của tâm trí...

Cho nên ngay cả Phật cũng không  thể nói rằng nó là như vậy trong  samadhi. Ông ấy nữa cũng chỉ nói chừng này, rằng chính suy  diễn  của ông  ấy là nó là như vậy trong  samadhi. Mahavira hay nói bất  kì cái  gì chỉ với chữ đầu ‘có lẽ’ được thêm vào. Ông ấy sẽ nói, “Có lẽ có phúc lạc ở đó.”

Không ai nên  suy  luận từ điều này rằng Mahavira  không  biết. Theo lời ông  ấy nó dường như vậy - nếu Mahavira nói

‘có lẽ’, thế thì dường như  là  ông  ấy cũng có  đôi chút  hoài

nghi nào đó. Đấy không  phải là do bất kì hoài  nghi  gì mà do cực kì trung  thành với chân lí mà ông  ấy nói như vậy. Trungthành của  Mahavira với  chân  lí không  hề  bị  ô  uế  và  trinh bạch đến độ thật khó  để tìm  ra trung thành đến thế với chân lí ở đâu đó khác.

Cho nên điều Mahavira  đang nói là ở chỗ tâm trí mà qua đó ông  ấy  biết  điều  này  đã  không   hiện  diện  vào  lúc  kinh nghiệm. Với tâm trí, đây là tin tức nghe được từ một khoảng cách; nơi  sự việc  xảy  ra,  tâm  trí  không   hiện  diện.  Tâm  trí không phải là nhân chứng mắt thấy. Tâm trí đã đi mất. Bây giờ nó phải suy nghĩ và dùng  suy diễn, nhưng biến cố đã xảy ra xa xăm.

Dường như là nếu ngồi ở đây chúng  ta có thể thấy tuyết phủ trên đỉnh Gourishankar - từ đây! Tâm  trí là xa về mặt vật lí với đỉnh núi  đó, và  nó  chỉ  còn suy  diễn về cái  lạnh tràn ngập ở đó trên đỉnh Gourishankar.

Do đó Mahavira dùng  từ syat,  có lẽ. Ông  ấy nói rằng có lẽ có phúc lạc tối cao ở đó. Ông ấy nói như vậy bởi vì sự cực kì trung thành của ông  với chân lí, bởi vì sau  hết đây là suy diễn của tâm trí. Mahavira đã biết, với ông ấy nó không  phải là suy diễn. Nhưng người biết trở thành một người biết nhiều đến độ vào khoảnh khắc biết không cái gì được kinh  nghiệm. Khi Mahavira  trở về trong  tâm trí, sau việc biết...

Chúng ta hiểu điều đó theo cách này. Dường như là bạn đi lên đỉnh Gourishankar và trở thành một với cái lạnh ở đó, bản thân  bạn  trở thành cái lạnh. Hay  bạn trở thành một với tuyết ở  đó,  bạn  cũng  đông  cứng  tựa  như  tuyết  và  do  vậy không có kinh  nghiệm nào bởi vì người kinh  nghiệm  không  tách biệt chút nào nữa. Thế  rồi bạn đi  xuống từ đỉnh đó và sau khi tới vùng  đất thấp bạn lấy ống nhòm  và  nhìn  lại vào Gourishankar qua chúng. Kinh  nghiệm của điều đã được biết vẫn còn dội lại bên  trong. Nó gần gũi tới mức  bởi vì thiếu khoảng cách cần thiết để biết nó không  thể được  biết. Nó đãđạt  tới  toàn  quan  bởi  vì  khoảng  cách.   Bây  giờ  nâng  ống nhòm  của  tâm  trí  người  ta  nhìn  lại. Bây  giờ  người  ta cảm thấy qua suy diễn rằng có cái lạnh tột bực ở đó, có mở rộng của tuyết trắng tuyệt đối không  tì vết, nó cao làm sao! Người ta cảm thấy rằng mọi sức hút đã biến mất, dường như người ta đã đạt tới cánh và có thể bay trên bầu trời. Bầu trời trong vắt làm  sao! Người ta cảm thấy rằng bầu trời toàn mầu xanh biếc thậm chí mây  cũng bị  bỏ xa  phía  dưới và  chỉ  bầu  trời trống rỗng mây còn lại.

Nhưng  tất cả những điều này là ý nghĩ về sau  khi  đứng lại trên đất thấp. Do đó kinh nói:  ... được suy diễn thông qua việc hồi tưởng của tâm trí.

Trong  thế giới vô thuỷ, hàng triệu hàng triệu nghiệp, dấu ấn hành động đã được tích luỹ. Tất cả chúng  đều bị samadhi này phá huỷ và pháp thanh tịnh, bản tính tự nhiên trưởng thành.

Trong  kinh  thứ hai  này  có  hai  từ rất  có  giá  trị:  karma (nghiệp)  và  dharma (pháp),   hành  động  và  tôn  giáo.  Điều chúng ta làm  là  hành động và điều chúng ta là là tôn  giáo. Tôn giáo  nghĩa  là tự tính của chúng ta và hành động nghĩa  là điều chúng  ta làm.  Hành  động nghĩa  là tự tính của chúng  ta đạt tới bên  ngoài.  Hành động  nghĩa  là  chúng  ta đạt tới bên ngoài bản thân chúng  ta, vào trong  thế giới. Hành động nghĩa  là chúng ta  nối với ai  đó khác  hơn bản thân mình.  Tự tính nghĩa  là tách biệt khỏi người khác,  không  có  liên quan với thế  giới  -  cái  ‘tôi  đây’,  bản  thể  bên  trong.  Nó  không   liên quan gì  tới việc làm của bạn. Nó  không  được tạo ra từ điều bạn làm.  Nó hiện diện trước mọi việc làm của bạn. Nó là bản tính của bạn.Có thể có sai lầm trong  nghiệp,  việc làm;  không  thể có sai lầm trong pháp. Nhớ lấy, từ pháp không  có nghĩa  tôn giáo ở đây. Pháp ở đây nghĩa  là phẩm chất - tự tính của chúng  ta, tự tính bên trong của chúng  ta, bản thể chúng  ta.

Cho nên việc làm càng  nhiều, tự tính càng cứ bị che phủ. Tất cả những điều chúng ta làm cứ chôn  vùi bản thể chúng  ta bên dưới. Và  có  nhiều tầng việc làm  của chúng  ta  đến nỗi dần dần, dần dần  chúng  ta quên  hoàn  toàn  rằng có  bản thể nào của chúng  ta khác hơn với việc làm.

Nếu ai đó hỏi bạn, “Bạn  là ai?” - bất kì câu  trả lời nào bạn cho  đều là về việc làm  của bạn, không  về bản thể bạn. Bạn nói  bạn là kĩ  sư, bạn nói  bạn là bác  sĩ,  bạn nói  bạn là doanh nhân.  Bạn  có  nhận  ra  rằng  kinh  doanh   là  việc  làm không? Bạn  không  phải là  doanh  nhân, bạn  đang làm việc kinh doanh. Làm sao một người là bác  sĩ? Một người có thể làm công việc của bác sĩ. Làm  sao một người có thể là kĩ sư? Nếu một  người  có thể trở thành  kĩ  sư, người như  thế sẽ bị mất.  Người  đó có  thể  làm  công việc của kĩ  sư. Kĩ  nghệ  là việc làm  của người đó, công  việc của người đó, không  phải là bản thể của người đó.

Bất kì mô tả nào bạn nêu cho mình,  nếu bạn nhìn sâu vào trong nó bạn sẽ thấy rằng bạn bao giờ cũng nói điều bạn làm và không  bao  giờ nói  điều gì về bản thể bạn. Và  bạn không thể nói  được. Bản thân bạn không  biết gì về nó,  bạn chỉ biết điều bạn làm. Bạn hiểu thấu về phần việc làm - điều bạn làm, điều bạn có thể làm. Mọi điều bạn có khả năng nói là cái bạn đã làm trong  quá  khứ và cái bạn có thể làm  trong tương lai. Tất cả những chứng chỉ  đó bạn mang  theo đều không  nói gì ngoài điều bạn có thể làm,  không  phải là điều bạn là gì. Nếu bạn nói bạn là một sadhu,  người tìm  kiếm, điều đó có nghĩa là bạn là một người làm việc tìm  kiếm. Nếu ai đó nói  ngườiđó là kẻ cắp, điều đó có nghĩa  là công  việc của người đó là đánh cắp các thứ. Hành động của người này là hành động tìm chân lí, hành động của người kia là hành  động đánh cắp các thứ.

Nhưng  bản thể  của bạn là  gì?  Cái  gì  ở bên  trong bạn? Khi bạn còn chưa được sinh  ra từ bụng mẹ, là một sadhu, kẻ cắp, kĩ sư hay bác sĩ có ý nghĩa  gì? Nếu ai đó hỏi bạn trong  khi bạn còn đang trong bụng mẹ rằng bạn là ai, sẽ khó trả lời, bởi vì thế thì bạn chưa là kĩ sư, thế thì bạn chưa là bác sĩ, bạn chưa làm bất kì việc kinh  doanh nào. Nếu ai đó hỏi bạn trong bụng mẹ của mẹ bạn, “Ai trong đó?” không câu trả lời nào là có thể  cả.  Hay  bạn  nghĩ  điều  đó  là có thể? Bạn  vẫn  trong  bụng mẹ - không  câu trả lời nào có thể tới được.

Bây  giờ  nhiều  phương  pháp  đã  được  khám  phá  để  tẩy não. Bạn nói bạn là kĩ sư, nhưng nào bạn có thể bị tẩy, và sau việc tẩy não được  thực hiện đúng, nếu bạn được  hỏi, “Bạn là ai?” bạn sẽ chỉ  còn lại trắng trơn, bởi vì con người bạn như một kĩ sư chỉ  có trong hệ  thống kí ức của bạn. Bạn đã học tập, đã được nhận chứng chỉ, đã làm cái gì đó, đã nhận được công lao hay  lầm lỗi; tất cả nó trong kí ức của  bạn, mà bây giờ đã bị tẩy sạch rồi. Bây giờ bạn không  thể đưa  ra bất  kì câu trả lời nào cho việc bạn là ai. Nhưng  bạn vẫn hiện hữu. Bản  thể  của bạn không  thể bị xoá  đi bởi việc tẩy xoá  kí ức của bạn,  nhưng dấu ấn về các hành động của bạn có  thể bị tẩy đi.

Kinh này nói:

Trong  thế giới vô thuỷ, hàng triệu hàng triệu nghiệp, dấu ấn hành  động đã được tích luỹ.

Một cách  tự nhiên,  mọi ngày, từng khoảnh khắc, dấu ấn hành động đang được  tích luỹ lại. Chúng ta đang ngồi, đứng,thở - hành  động đang xảy ra. Chúng ta đang ngủ, mơ - hành động đang xảy ra. Không ai có thể chạy khỏi hành động, bởi vì chạy trốn cũng là hành động. Người  ta sẽ đi đâu? Bạn sẽ đi và ngồi trong  rừng sâu  sao?  Ngồi cũng là hành  động. Bạn sẽ nhắm mắt ở đó sao? Nhắm mắt cũng là hành động. Bất kì cái gì bạn có  thể làm,  ở đâu có bất kì  việc làm  nào  đều có nghiệp, hành  động.

Từng khoảnh  khắc  biết bao nhiêu  hành động đang được làm.  Bóng dáng  của chúng,  kí ức của chúng,  ấn tượng của chúng cứ tụ  lại  bên trong chúng ta. Bất kì cái gì  bạn đang làm đều  được  tích  luỹ  lên  bản thể bạn. Nó  tựa như đường rãnh được  làm  trên  đĩa hát. Khi bạn nghe đĩa, mọi thứ được lưu giữ trong  những  đường  rãnh này  trở  nên sống động và bắt đầu tự biểu hiện nó  lần nữa. Tâm  trí bạn cũng  hệt như vậy - một tuyển tập ghi lại tất cả các hành động của bạn, mọi thứ được  tích  luỹ  lại. Bất  kì  cái  gì  bạn đã  làm,  các  đường rãnh đã được hình thành lên bạn. Và  những đường rãnh  này là các kiếp sống vô tận của bạn. Nó là gánh nặng lớn. Và bạn cứ lặp đi lặp lại gần như cùng  những điều đó mãi. Hoàn cảnh của bạn gần giống như chiếc đĩa hát cũ nơi kim mắc kẹt vào cùng một  rãnh  và  bạn  cứ tiếp tục chơi  mãi  nó  - cùng một đường lặp lại bản thân nó lần nữa và lần nữa và lần nữa.

Bạn  đang làm  gì?  Hôm  qua  bạn đã làm  cùng một  thứ, hôm kia  bạn đã làm  cùng  một  thứ, hôm nay  bạn đang làm cùng một thứ, ngày mai bạn cũng sẽ làm cùng một thứ - cùng giận dữ, cùng tham lam,  cùng gắn bó,  cùng thèm khát,  mọi thứ như cũ... bản ghi mòn  cũ. Chiếc kim  bị mắc kẹt vào một rãnh, không  có khả năng vượt qua nó, và tạo ra cùng  một âm thanh cứ thế lặp lại.

Đây  là  lí  do  tại sao  có  nhiều  chán thế trong cuộc  đời. Nhất  định  là  như  vậy  rồi,  bởi  vì  chẳng  cái  gì  mới  xảy  ra.Chiếc kim  đơn giản không  tiến thêm. Nhìn lại ba mươi, bốn mươi  năm  cuộc  đời bạn mà  xem:  Bạn đã làm được gì  rồi? Bạn vẫn đang  chơi cùng một bản nhạc, cùng  sự việc cứ lặp lại hàng ngày.  Đây là  điều những người thấy ở Ấn Độ  hay gọi là avagaman,  vòng  sinh tử. Cùng  một điều lặp lại, cùng một điều lặp lại; cùng một  điều trong  kiếp sống này,  cùng một điều trong kiếp sống tiếp, cùng mọt điều trong kiếp sống sau  kiếp  này  -  câu  chuyện  của  quá  khứ  là  như  nhau,  câu chuyện của  tương  lai  cũng  là  như  nhau.  Cùng   ham  muốn dục,  cùng  giận,  cùng  ghét,   cùng   tình  bạn,  cùng   thù  địch, cùng việc  kiếm tiền, cũng việc làm nhà  - và sau  khi làm tất cả những thứ này  một hôm  người ta thấy rằng một cơn gió mạnh thổi tới và toàn thể ngôi nhà giấy đổ sập.

Nhưng  hệt như đứa  trẻ lập tức thu  nhặt  lại giấy vụn và bắt đầu làm lại ngôi nhà  lần nữa, chúng  ta cũng lập tức nhận việc sinh mới và bận bịu với việc xây nhà giấy mới. Lần này chúng  ta  cố  gắng  làm  ngôi  nhà  mạnh  mẽ  hơn;  nhưng  kế hoạch làm nhà thì vẫn như cũ, cấu trúc ngôi  nhà vẫn như cũ - tâm trí vẫn như cũ. Chúng ta kết thúc  việc làm  hệt như cũ và cứ chìm đắm theo cùng  cách  cũ, hết lần này đến lần khác.

Không chỉ mặt trời lặn mọi chiều và lại mọc buổi sáng  - bạn cũng cứ lặn và mọc ra theo cùng  cách  thức. Nó là vòng tuần hoàn, chiếc bánh  xe. Từ samsara (luân hồi) có nghĩa  là chiếc bánh xe, cứ quay mãi, trên cùng một trục.

Nghiệp  vô tận, dấu ấn hành động được  tích luỹ,  bị phá huỷ bởi samadhi này. Điều này đáng hiểu, bởi vì nhiều người nghĩ rằng nếu dấu ấn hành động xấu được tích luỹ, chúng ta phải phá  huỷ nó bằng hành  động tốt. Họ lầm. Dấu ấn hành động xấu  không  thể  bị  phá  huỷ  bởi  dấu  ấn hành  động  tốt. Dấu ấn hành động xấu vẫn sẽ còn không  bị động tới và hành động tốt sẽ được  tích  luỹ - đó chính là điều sẽ xảy ra  nhiềunhất.  Chúng  không   huỷ  lẫn  nhau.  Không  có  cách  nào  để

chúng huỷ lẫn nhau được.

Một người phạm phải lỗi lầm ăn cắp, thế rồi người đó ăn năn  và  trở  thành   sadhu,  người  tìm  kiếm,  người  tốt.  Bằng cách trở thành sadhu, những dấu ấn hành động đó của kẻ cắp vẫn nằm bên trong người đó không  bị huỷ đi. Không có cách nào làm điều đó. Dấu ấn hành động tách biệt, dấu ấn của việc là sadhu, hình  thành.  Dấu  ấn hành  động  của  việc  là  sadhu  không trùng với dấu ấn hành động của việc là kẻ cắp. Sadhu  đó làm gì với kẻ cắp? Bạn đã là kẻ cắp, bạn đã vẽ một  loại rãnh hành động trên tâm trí. Thế rồi bạn trở thành sadhu. Bây giờ rãnh hành động của việc là sadhu  không  được vẽ đè lên rãnh hành  động của việc là  kẻ  cắp, bởi vì việc là  sadhu là việc xảy ra  của  phần  khác  của tâm trí bạn so với phần  của việc là kẻ cắp.

Thay vì thế cái gì xảy ra?

Trên  các rãnh  hành động của kẻ cắp, rãnh hành động của sadhu được lèn  vào; không  cái  gì bị huỷ cả. Sadhu cưỡi lên trên kẻ  cắp, đó  là mọi  điều  xảy  ra. Điều  này nghĩa  là  một người khác, một kẻ cắp-sadhu, được  sinh ra. Cái tốt của việc là sadhu  không  thể  huỷ đi  cái xấu của việc ăn cắp. Kẻ cắp tiếp tục vẫn còn  bên trong,  chỉ việc  chồng lên  xảy ra - đơn thuần một người nữa cưỡi lên chóp của nó.

Cho  nên  cho  dù  kẻ  cắp  yên  vị  theo  một  đằng,  cho  dù sadhu  yên vị theo  một đằng, nhưng cái món  hẩu lốn kẻ cắp và sadhu được tạo ra ấy là rắc rối lớn. Đó là xung đột liên tục bên trong, bởi vì kẻ cắp tiếp tục nỗ lực của nó và sadhu tiếp tục nỗ lực của mình.  Và  một  mình  Thượng  đế  biết có bao nhiêu dạng khác  nhau  chúng  ta đã tích  luỹ bên trong  mình,  không huỷ bỏ lẫn nhau,  được tạo ra tách biệt và vẫn còn lạinhư  vậy. Do  đó kinh  này nói  rằng chúng bị  phá  huỷ tất cả

qua samadhi.

Hành động không  huỷ bỏ hành động. Vô hành  động phá huỷ  hành động. Hiểu điều này cho  đúng: hành động không  huỷ bỏ hành  động, hành  động chỉ  làm cho hành động thêm dầy đặc.  Chỉ  vô  hành  động huỷ bỏ được hành động. Và  vô hành động được  đạt tới trong samadhi, khi người làm  không  tồn tại thêm chút nào nữa.

Khi  chúng ta đạt tới trạng thái  đó của tâm thức, nơi chỉ còn  hiện hữu, không  có việc làm  nào cả, nơi thậm chí không  một gợn việc làm  nào nảy sinh,  nơi chỉ có hiện hữu, sự tồn tại bao  giờ cũng còn  lại - hiện hữu, không  phải là việc làm  - trong  khoảnh  khắc  của  hiện  hữu  đó,  người  ta  bỗng  nhiên nhận ra rằng tất cả những hành động mình  đã từng làm trước đây không  phải do mình  làm.  Một số hành  động do thân  thể làm - để thân  thể chịu  trách  nhiệm  về   chúng. Một số hành động do tâm  trí làm  - để tâm trí chịu  trách  nhiệm  về chúng. Nhưng bạn đã không làm bất kì hành động nào cả.

Đồng thời với việc nhận ra này mạng lưới tất cả các dấu ấn hành  động đều bị phá  huỷ. Tính linh  hồn là việc huỷ bỏ mọi  hành  động.  Chính   do  mất  tính  linh  hồn  mà  ảo  tưởng rằng, “tôi đã làm,”  được tạo ra.

Khi  một người ăn cắp, điều ấy được  kích hoạt hoặc bởi thân thể người đó hoặc bởi tâm  trí người đó. Thân thể ai đó đến một hoàn cảnh mà việc ăn cắp phải được thực hiện. Một người bị đói, thân  thể thúc ép người đó làm việc ăn cắp. Linh hồn không  bao  giờ  phạm  vào  việc  ăn  cắp.  Có  cái  đói  của thân thể, cái đau của nó, và cái khổ của nó; hay con của ai đó sắp chết và không  có tiền thuốc thang - người ta ăn cắp. Tất cả những điều này là việc ăn cắp từ thân thể.Cho  đến giờ chúng  ta vẫn chưa có  khả năng phân  biệt được giữa ăn cắp từ thân thể và ăn cắp từ tâm trí. Ăn cắp từ thân thể nghĩa là chính  xã hội là tội phạm. Ăn cắp từ tâm trí nghĩa là bản thân người đó là tội phạm - ăn cắp do tâm  trí là vấn đề khác. Người đó không cần thứ gì, ở nhà két bạc người đó đầy ắp, nhưng người đó thấy một  xu  nằm trên  đường và người đó nhặt nó nhét vào túi. Bây giờ, người này là kẻ cắp từ  tâm  trí.  Không  phải  vì  nhu  cầu  của  thể  chất;  thân  thể người đó không  van nài người đó ăn cắp, nhưng do tính tham của người. Một xu này thực sẽ không  thêm cho của cải người đó, nhưng cái gì đó sẽ được thêm  vào, ít nhất cũng là một xu.

Người đó có thể có hàng  triệu ru pi, nhưng ý định nhặt một xu vẫn có đó - người này là tội phạm thực. Nhưng người đó không  bao giờ bị bắt. Chính  kẻ cắp đánh cắp do nhu  cầu thân thể mới bị bắt. Thủ phạm thực là kẻ khác,  bởi vì người đó không có lí do nào hết cả  - về mức  độ thân thể - để ăn cắp, vậy mà người đó vẫn ăn cắp. Ăn  cắp là thói  quen  của nó, người đó thu được tinh tuý từ việc ăn cắp.

Tâm lí nói về một loại bệnh có tên là thói  tắt mắt. Đấy là bệnh của tâm  trí. Hầu hết mọi người đều chịu  loại bệnh này, nhưng chỉ  một  số người, những người có bệnh trở nên cấp tính, mới đi vào chú ý của tâm lí.

Tôi  có  quen  biết  một  giáo  sư,  một  người  giầu  có,  rất phong  lưu, người có mọi thứ mà người  ta phải  thèm  muốn, nhưng ông ta chỉ có một đứa con  và đứa con này có thói tắt mắt. Nó  phải  chịu  đựng  bệnh ăn cắp vặt này.  Nó  lấy bất kì thứ gì - chẳng thành vấn đề thứ đó là cái gì. Nếu nó đến nhà bạn và thấy một cái khuy  trên sàn,  nó sẽ lập tức nhét  ngay vào túi quần. Nó  không dùng gì cái  khuy cả. Thậm  chí  thấy cây kim khâu nằm đâu đó nó cũng cho luôn  vào túi nó. Nó sẽnhìn  vào cuốn sách của bạn rồi xé ra một trang  và nhét  vào túi.

Ông  giáo sư này có lần hỏi tôi phải làm  gì với nó, bởi vì nó không  lấy những thứ mà  bạn cảm thấy nó thực sự ăn cắp và là kẻ cắp. Nó chỉ toàn  lấy những thứ tầm thường. Đứa trẻ này đã học đến bậc thạc sĩ. Nó thông  minh.  Tôi  đã phát triển một  chút  quan  hệ  với  nó,  cho  nên  nó  cho  tôi  xem  buồng riêng của nó,  nơi nó cất mọi thứ nó đã đánh xoáy. Từng thứ đều được  dán nhãn chỉ rõ ai đã bị lừa về việc nào  đó, từ nhà ai thứ khác  nào  đó bị  loại ra,  vân  vân. Nó hứng thú  với sự kiện rằng cho tới nay không  ai có khả  năng biết được  ai đã lấy  đi thứ nào đó và lấy ra làm  sao.  Nếu nó  đã lấy một cái khuy từ nhà bạn, trên nhãn được viết, “Tôi đã mang  đi từ nhà người  nọ  người  kia,  ngay  trước  mũi  họ  mà  họ  thậm  chí không mảy may nghi  ngờ rằng điều như thế đã xảy ra.”

Bây  giờ mối quan  tâm trong  việc đánh cắp là một kiểu khác.  Nó  không  có liên can gì tới nhu cầu thân thể. Kẻ cắp hoặc là từ thân thể hoặc là từ tâm trí, không  có kẻ cắp từ linh hồn. Cho  nên ngày  bạn  bước vào linh hồn mình,  bạn bỗng nhiên nhận ra, “Mình đã không làm việc ăn cắp đó, mình đã không  thực  hiện  hành  động  đó;  mình  chỉ hiện  diện  trong hành động đó. Đúng là những hành động đó  không thể nào đã bị phạm phải mà  không có mình. Cũng đúng là  mình  đã không phạm vào những hành  động đó.”

Khoa học hay dùng  một từ, rất giá trị và có ý nghĩa - chất xúc tác. Nếu bạn phân tích  nước bạn sẽ thu được  hiđrô và ô xi, không  gì khác. H2O là công thức - hai nguyên tử hiđrô và một nguyên  tử ô xi tạo thành nước. Nhưng nếu bạn trộn lẫn hai nguyên  tử hiđrô với một  nguyên  tử ô xi,  bạn không  thu được nước.Điều này rất thú  vị.  Khi bạn phân chia nước, bạn được hai phần hiđrô và một phần ô xi. Một cách  tự nhiên, khi bạn trộn hai phần này theo cùng một tỉ lệ bạn đáng phải thu được nước. Nhưng điều đó  không  xảy ra.  Có  một thứ nữa mà  sự hiện diện của nó được  cần tới để làm  ra nước. Nó  không  đi vào công thức thực tại, nhưng bản thân công  thức chỉ xảy ra trong sự hiện diện của nó. Cái  đó là điện, trong  trường hợp này, và nó được gọi là chất xúc tác.  Trên  trời, khi sét xảy ra, nó hành  động như tác nhân xúc  tác và nước được tạo nên  từ ô xi và hiđrô hiện diện trong  không  trung. Nó  không  làm gì cả, nó không đi vào trong  nước, nhưng sự hiện diện của nó là cần thiết.

Nếu  bạn  lấy hiđrô và  ô xi  rồi cho  dòng  điện chạy qua nước sẽ được hình thành. Nhưng nếu bạn phân  chia  nước đó bạn chỉ thu được hiđrô và ô xi, không  được điện. Điều ấy có nghĩa là điện không  đi vào trong nước như một thành tố của nước, nhưng nước không  thể  được  tạo ra nếu thiếu  sự hiện diện của  nó.  Khoa  học  gọi  hiện  tượng  đặc  biệt  này  là  tác nhân xúc tác.

Bạn không  thể phạm  lỗi ăn cắp bằng không  có sự hiện diện của linh hồn. Linh hồn tựa như tác nhân xúc tác, sự hiện diện của nó  là  cần  thiết. Một mình  thân thể - chỉ  một mình thân thể thôi - không  bao giờ phạm vào bất kì  ăn cắp nào. Cho dù  bạn  đút  tiền vào  túi  người  chết,  điều  đó  sẽ  không  được gọi là kẻ cắp khi bị phát hiện. Cái xác phải xoay xở thế nào với việc ăn cắp? Vì đó là cái xác  nên nó không  thể thực hiện được những hành động như thế.

Một mình  tâm trí cũng không  thể là kẻ cắp được. Dù cho tâm trí  nghĩ  gì đi chăng nữa, nó  cũng không  thể  một  mình phạm phải tội  ăn  cắp. Không chỉ có  điều đó, nếu không  có linh hồn bên  trong nó thậm chí còn không thể nghĩ được. Sựhiện diện của linh hồn là cần thiết, chỉ thế thì việc ăn cắp xảy ra. Nhưng dầu vậy, rồi một ngày  nào đó người ta đạt tới linh hồn người ta  thấy rằng việc ăn cắp đã xảy ra trong  sự hiện diện của linh hồn nhưng linh  hồn đã không can dự vào  việc ăn cắp. Linh hồn chỉ hiện  diện. Hiện diện của nó mạnh đến mức mọi thứ bắt đầu xảy ra.

Mẩu nan  châm đang nằm kia; mạt sắt bị hút vào. Có lẽ bạn có  thể nghĩ  rằng nan  châm đang hút  chúng  - bạn lầm. Chính sự hiện diện của nan châm là đủ. Nó  không  phải hút, nó không  phải nỗ lực gì để hút  cả. Nan  châm không  phải co bất kì cơ bắp nào để lôi kéo mạt sắt về nó.  Nam  châm  thậm chí không  biết rằng nó đang hút. Chính sự hiện diện của nan châm và mạt sắt bắt đầu bị hút.

Chính  sự hiện diện của linh  hồn và  hành động bắt đầu có; thân  thể được  kích hoạt, tâm trí được  kích  hoạt và hành động bắt đầu cuộc  hành trình của nó.  Cái ngày  bạn vào lại linh hồn này, trong samadhi, bạn được tự do khỏi mọi dấu ấn hành động - không  phải bởi vì những hành  động này có cách nào đó bám vào bạn mà  bởi vì chúng  chưa bao giờ bám  vào bạn ngay  chỗ đầu tiên. Trước đây bạn còn  chưa bao giờ đạt tới cái ta bên trong của mình,  chỗ mà bạn sẽ hiểu rằng bạn là không bị gắn vào đâu cả.

Quan  điểm  này  của  Upanishad theo  một  nghĩa  nào  đó chống lại đạo đức  rất nhiều. Bởi vì điều này  đã có phản đối quyết liệt đối với Upanishad  sâu bên trong  tâm trí. Bất kì ai là người đạo đức  cũng  đều yêu cầu bạn huỷ bỏ hành động xấu bằng hành động tốt, thực hiện  những hành động tốt và không làm  những hành vi xấu. Upanishad  nói rằng việc thực hiện những hành  vi như vậy là sai. Dù  cho  bạn có thực hiện hành vi tốt hay  hành vi  xấu, đấy cũng chỉ  là điều thứ  yếu.Khái niệm của bạn về việc làm,  rằng bạn là người làm - cái

đó là ác.

Ác cũng có hai  kiểu: ác tốt và ác xấu, nhưng cả hai  đều là ác cả, vì việc tin rằng bạn làm điều gì đó là ảo tưởng. Bạn chỉ  hiện  diện  và  hành  động  xảy  ra;  hành  động  xảy  ra  chỉ trong  sự hiện diện của  bạn. Bạn  chỉ  là  nhân  chứng, không  phải là người làm.

Cái ngày bạn nếm trải sự hiện diện này không  như người làm mà như nhân chứng, bạn sẽ thấy ra rằng dù bất kì cái gì đã từng xảy ra chỉ xảy ra xung  quanh  bạn; bất kì điều gì đã từng xảy ra bạn đã không làm,  nó chỉ xảy ra xung  quanh bạn. Các sự kiện đã xảy ra, xảy ra ngay  cạnh bạn, nhưng bạn vẫn xa khỏi nó.

Cũng hệt như khi bạn mơ ban đêm và bạn tỉnh  dậy vào buổi  sáng  và  bạn nói, “Tôi có  giấc  mơ”;  bạn vẫn còn  tách biệt với nó. Có thể là bạn phạm tội ăn cắp trong giấc mơ, có thể là bạn trở nên bị tù  trong giấc mơ, có thể là bạn tự cứu được mình  khỏi bị tù bằng cách  hối lộ. Bất kì cái gì có thể xảy ra trong  giấc mơ, nhưng khi bạn thức dậy vào buổi sáng, mơ biến mất hoàn toàn  - dường như nó chưa bao giờ xảy ra cả. Sau  khi thức dậy vào buổi sáng bạn không  tự coi mình là kẻ cắp.

Nhưng đã bao giờ bạn có ý nghĩ:  mơ liệu có  thể có  đó mà không có mình  không? Mơ có thể xảy ra bởi vì bạn còn có đó. Nếu  bạn không  có đó... mơ sẽ không  xảy ra cho  xác chết. Mơ xảy ra bởi vì bạn có đó, sự hiện diện của bạn là cái cần phải có để cho nó xảy ra. Vậy mà  lúc tỉnh dậy vào buổi sáng bạn  không   cảm  thấy bận  tâm  rằng  mình  phạm  tội ăn cắp. Làm  gì bây giờ để bù lại điều đó? Nhịn ăn, trừng phạt, làm từ  thiện,  từ  bỏ?  Làm  gì?  Không  bạn  không   cảm  thấyphải làm gì cả. Mơ thậm chí cũng không còn lại trong  trí nhớ
quá hai phút  sau khi thức. Nó biến mất tựa như làn khói.

Trong  trạng  thái  của samadhi đúng,  toàn bộ cuộc sống tựa như  giấc mơ, dù  người ta đã sống bất kì cái  gì...  không  chỉ trong kiếp sống này  mà  trong  vô hạn kiếp sống để đi tới trạng thái samadhi.  Giống như vào  buổi  sáng khi  bạn đi tới trạng thái  thức  từ giấc  ngủ,  tương tự như  vậy,  khi  bạn  tới trong samadhi  từ cái gọi là trạng thái thức, toàn thể cái vòng quá khứ, mọi chất liệu mơ đều tan biến tựa khói.

Người  đã  đạt  tới trong samadhi  lần đầu  tiên  biết  rằng, “Mình chỉ hiện hữu; mọi hành động đã xảy ra gần mình  tựa như mơ.” Và không  lo âu hay  nuối tiếc gì về chúng  còn lại. Không còn  lại tự ca ngợi - “Mình  đã làm hành  vi vĩ đại làm sao” - không còn tự kết án,  “Mình  làm  hành vi tầm thường làm sao.”  Không, mọi thứ đều biến mất.

Trong  mơ của bạn, dù bạn là hoàng đế, sannyasin vĩ đại, kẻ sát  nhân hay kẻ cắp - không  người nào trong  số đó làm thay đổi  hương  vị của cốc trà buổi sáng của bạn. Tất cả ba điều này trở nên vô  nghĩa.  Không phải là nếu bạn là hoàng đế trong mơ thế thì buổi sáng  bạn uống trà mơ về giấc mơ, hay nếu bạn là kẻ cắp, tên vô lại, tên sát nhân trong mơ, thế thì bạn  cảm  thấy mặc  cảm  và  chén  trà  mang  vị  chát.  Bạn không bỏ uống trà  vì bạn đã là sadhu, hiền nhân  trong  giấc mơ. Cũng không  xảy ra là bạn nghĩ,  “Mình đã từng là thánh nhân cả đêm dài và bây giờ mình  uống trà vào buổi sáng sau

- hành động đáng xấu hổ làm sao.” Không, khi  bạn uống trà buổi sáng mọi giấc mơ của bạn đã qua rồi.

Tôi đã từng nghe...  Rinzai  là một thiền sư vĩ đại ở Nhật, và một  lần, khi  ông  ấy thức dậy vào buổi sáng,  ông  ấy nói với đệ tử đang đứng cạnh đó, ‘Ta sẽ kể lại giấc mơ đêm qua nếu ông giải thích cho ta.”Đệ tử của ông  ấy nói,  “Xin  thầy đợi vài  phút,  trước hết tôi phải bưng nước cho thầy rửa mặt và rửa tay đã.”

Đệ tử đem nước tới. Rinzai rửa mặt và rửa tay rồi mỉm cười. Vào lúc đó một đệ tử khác  tới. Rinzai nói, “Đêm qua ta đã có  giấc  mơ.  Ta đang định kể giấc  mơ  đó cho  đệ  tử thứ nhất, yêu cầu anh ta  xác  định nó,  nhưng anh  ta đã xác định nó trước khi  ta  kể  cho  anh  ta.  Vậy  thì  ông  sẽ xác  định nó chứ? Ta sẽ kể nó cho ông  chứ?" Đệ tử kia nó, “Xin thầy vui lòng đợi  một  phút,  để  tôi  mang  cốc trà  lên  cho thầy đã rồi chúng ta sẽ xem.”

Sau  khi  trà được  đem lên,  Rinzai cười to và nói,  “Ta  rất hài lòng, bây giờ không  cần kể lại giấc mơ làm  gì.”  Có một người nữa  hiện diện theo dõi  mọi điều này.  Người đó nghĩ thật quả không  có giới hạn nào cho xuẩn ngốc. Người đó nói, “Có giới hạn cho  mọi điều chứ. Giấc mơ thậm chí  còn  chưa được kể ra mà việc xác  định đã làm xong  rồi, và mọi thứ đã được giải quyết.” Người  đó yêu  cầu Rinzai ít  nhất thuật lại giấc mơ để cho người ta còn biết được giấc mơ về gì.

Rinzai nói, “Ta thử các đệ tử của ta đấy thôi. Nếu như họ biểu lộ bất kì sự sẵn sàng xác  định ra giấc mơ ta sẽ tống cổ họ ra khỏi đạo tràng. Có  cần phải  xác định giấc mơ không? Nó đã  là  mơ,  và  sự  việc  xong  rồi. Người  thứ nhất  đã  làm điều đúng. Người đó nói, ‘Vẫn còn bóng dáng giấc mơ lấp ló cho nên  xin  thầy rửa  mặt  bằng  nước  lạnh.’ Người  thứ  hai cũng làm  điều đúng: ‘Có  lẽ việc  rửa mặt  vẫn  chưa đủ, mơ vẫn còn phảng phất trong tâm trí, cho  nên xin thầy uống cốc trà nóng  và thức dậy!’ - và đó là việc xác  định giấc mơ. Có thể  có cách  xác  định nào  khác  về giấc mơ không?  Chỉ thức dậy là giấc  mơ trở thành  vô  nghĩa.  Cái  gì có đó để mà  xác định trong nó?  Không ai bận tâm tới việc xác định điều vô nghĩa.”Điều  chúng  ta  gọi là  hành  vi lớn, hành  vi  nhỏ, hành vi tốt,  hành  vi xấu - biết bao phân chia mà  chúng  ta còn  chưa làm nữa  -  đạo  đức,  vô  đạo  đức,  hạnh  kiểm  tốt, hạnh  kiểm xấu;  tất  cả  chúng   trở  thành  vô  nghĩa,   vô  tích  sự  trong samadhi. Khi thức tỉnh  trong  samadhi người ta thấy ra rằng tất cả chỉ là giấc mơ dài, vô tận, vô hạn, và người ta chỉ hiện diện ở đó. Bạn chưa bước vào nó,  bạn vẫn đứng bên ngoài. Đây là lí do tại sao mọi dấu ấn hành động đều bị phá huỷ, và pháp, tự tính, nảy sinh. Khi mọi dấu ấn hành động đều bị huỷ bỏ, khi mọi thứ mà chúng  ta can dự vào đều bị huỷ bỏ, chúng  ta đi tới biết cái chúng  ta đang là, cái là bản thể của chúng  ta, tự tính của chúng ta. Tự tính là pháp, tôn giáo.

Những người biết về yoga gọi nó là Dharmamegha - đám mây mưa pháp  - samadhi, bởi vì nó mưa rào xuống hàng nghìn dòng  suối cam lồ pháp,  bản tính tự nhiên,  tựa như đám mây mưa.

Dharmamegha là một từ hay. Mây chúng ta đã thấy. Khi ở  Ashadh,  tháng đầu tiên của mùa  mưa tới, mây  tụ tập trên bầu trời.  Nhưng  chúng ta không  nhận biết về toàn  thể hiện tượng này. Những đám mây  đó tụ tập trên trời ở Ashadh,  và công bắt đầu múa.  Những đường nứt nẻ lớn kéo dài trên đất do cái nóng  mùa hè, dường như là đất há môi,  như là đất mở cửa mọi phía để  uống từng giọt nước cho  sự thoả mãn của trái tim  nó.  Và cơn khát mà  đất phải đợi chờ lâu thế, và cơn khát mà  cây  cối đã phải bơ phờ tựa như cá bị quẳng lên cát khô. Thế rồi những đám mây  này tụ lại trên trời và mưa bắt đầu trút xuống dưới bóng  của mây  đen, và điệu vũ, một bài ca giăng ra khắp nơi.Dharmamegha là  hiện  tượng tương tự như  với  Ashadh xảy ra bên trong  bạn. Dường như là bản thể bạn đã khát nướckhông  biết bao nhiêu  kiếp rồi, những đường nứt nẻ đã xuất hiện  trong  nó,  không  có  dấu vết nào của nước ở bất kì đâu mà có thể làm dịu  nó. Bạn đã uống nước, nhưng điều ấy chỉ làm  tăng thêm cơn khát  chứ không  làm  dịu  được nó.  Bạn đã uống bao nhiêu kiểu nước, đã đi qua nhiều nguồn nước, và ai biết điều bạn đã không  tìm kiếm và nắm giữ. Nhưng mọi lần hi vọng biến thành  thất vọng, không  cái gì  tới tay bạn. Cơn khát này và  mảnh đất  nứt nẻ của toàn thể bản thể  bạn, đầy những khao khát...  những đám mây  mưa lần đầu tiên tụ tập trên  nó  vào  khoảnh  khắc  của  samadhi.  Ashadh   đến  bên trong, và  cơn mưa  rào cam  lồ - đó chỉ là biểu tượng - cơn mưa rào cam lồ bắt đầu xảy ra lần đầu tiên. Lần đầu tiên, vào những khoảnh  khắc  của  samadhi,  linh hồn được tắm táp và nước cam lồ bắt đầu trút xuống từ những đám mây  đó trong vô hạn những luồng mạch.

Mô tả này chỉ là biểu tượng. Điều thực sự xảy ra còn lớn hơn nhiều lắm. Gọi nó là cam lồ thực tế không  thể cho chúng  ta ý tưởng nào về nó. Nhưng dầy vậy chúng  ta vẫn có được chỉ dẫn nào đó rằng đám mây  tụ tập trên trời... mưa rào bắt đầu từ chúng và linh hồn, cơn khát đời kiếp được thoả mãn.

Những người biết về yoga  gọi nó là Dharmamegha - đám mây mưa pháp  - samadhi, bởi vì nó trút xuống dòng  suối cam lồ pháp,  bản tính tự nhiên,  tựa như đám mây mưa rào.

Nhưng tại sao  nó được gọi là dharmamegha? Bởi vì lần
đầu tiên tự tính trút xuống người ta. Pháp nghĩa là tự tính.

Bất kì điều gì chúng ta đã biết cho tới nay đều là bản tính của  người khác.  Đôi khi  cái đẹp được  thấy là ở trong ai đó khác. Đôi khi tình yêu  được nhận nó là từ ai đó khác.  Hạnhphúc  được  nhận,  bất  hạnh  được  nhận.  Nó  bao  giờ  cũng từ người  khác,  mọi  thông  tin  đều  qua  người  khác;   không   có kinh nghiệm nào của riêng  người ta. Ai đó khác, ai đó khác, ai đó khác - bao giờ  cũng người khác,  và chỉ  người khác  là quan trọng. Bây giờ lần đầu tiên người khác  bị vứt bỏ đi và cái ta bắt đầu mưa rào lên cái ta. Điều đó tựa như chiếc lò xo của chúng ta  bật  tung ra,  điều đó tựa như  người  ta  đã  tìm thấy suối nguồn riêng  của mình  và cái ta bắt đầu mưa rào lên cái ta.

Dharmamegha  nghĩa   là  tự  tính   đã  bắt  đầu  mưa  rào xuống. Bản thân bạn trở nên  được tắm trong nó, được chìm ngập trong  đó; trở nên tươi tắn, trở nên mới mẻ. Mọi dấu ấn hành động,  mọi  bụi  bẩn,  mọi  thứ lộn xộn trong  cuộc hành trình vô hạn, mọi  rác  rưởi đã tụ  tập  trên  ngoài  ta,  tất cả bị quét  sạch. Tất cả những cái còn lại là bản tính, tự phát; mọi cái còn lại là bản thân người ta, không  gì khác.

Theo một nghĩa  nào đó chúng ta có thể gọi nó là phúc lạc tối thượng, theo một nghĩa  nào  đó chúng ta có thể nói đây là kho báu tối thượng, và theo  một nghĩa  nào  đó chúng ta cũng có thể nói đây là cái nghèo  tối thượng. Nếu chúng ta nghĩ  về điều  thiêng   liêng,  con  người  này  đã  đạt  tới  của  cải  tối thượng. Đó chính  là dharmammegha samadhi cái Jesus  gọi là “Nghèo của tâm  linh.”  Khi  ai đó đạt tới điểm này, người đó trở  thành  nghèo  về  mọi  phương  diện.  Bây  giờ  người  đó không còn gì ngoài  bản thân người đó, không  cái gì khác còn lại ngoại trừ cái  ta riêng  của người ta. Đây là điều được gọi là nghèo.

Đây  là  lí  do  tại  sao  Phật  gọi  sannyasin  của  mình   là bhikkhu  khất  sĩ, không   là  swami.  Đó  là vì  dharmammegha samadhi. Phật nói, “Ta không  gọi sannyasin của ta là swami, ta sẽ gọi họ là bhikkhu.” Nhưng chúng mang nghĩa  cùng mộtđiều. Nếu bạn nhìn  từ phía  thế giới, họ đã trở thành khất sĩ - bhikkhu,  kẻ  ăn  xin.  Nếu  bạn  nhìn  từ  phía  của  điều  thiêng liêng, họ đã trở thành  swami, người chủ, hoàng đế.

Người Hindu  đã dùng  từ swami từ khía  cạnh khác:  sau khi đạt tới samadhi, lần đầu tiên người ta trở thành hoàng  đế, người chủ. Cho  đến tận bây  giờ người ta  đã từng là kẻ  ăn xin, ăn xin tứ phương, với tay chắp lại và bát ăn xin chìa ra. Cho đến tận bây giờ linh hồn bạn  đã  từng không  là gì khác hơn cái  bát  ăn xin. Bất kì mẩu vụn bánh  mì  ai đó ném vào trong bát ăn xin đó là kho báu duy nhất của bạn. Đồ ăn thừa, thức ăn ôi thiu, cũ mốc, mẩu vụn bánh  rơi xuống từ bàn ăn - bạn kí cóp tất cả và coi nó như kho báu của mình.  Người đó đã là kẻ ăn xin mãi tới giờ.Do đó người Hindu  đã gọi sannyasin - người từ bỏ - đạt tới dharmammegha samadhi là swami. Nhưng Phật nói,  “Bất kì cái gì có đó cho tới lúc này - tất cả giầu có, đế quốc, toàn bộ thế giới - tất cả  đã bị bỏ lại đằng sau. Không cái  gì của người khác còn lại, chỉ mỗi  cái  ta. Cái  nghèo tối thượng đã xảy ra. Khi bạn một mình  không có bất kì cái  gì khác, thậm chí không  quần áo, thậm chí không  nhà riêng của mình,  thậm chí không  đất  riêng  của mình  - không  cái  gì còn  lại  là  của riêng bạn mà  chỉ mỗi cái  ta...  ai có thể nghèo  hơn? Ngay cả kẻ ăn xin cũng có cái gì đó khác  hơn cái ta của người đó. Nó có thể  nhỏ, nhưng nó là cái gì đó; cái gì đó khác  hơn cái ta của người  đó.  Nó có thể chỉ  là bộ đồ lót,  nhưng cái đó nữa cũng là của cải.”

Ngay cả kẻ ăn xin cũng chưa là kẻ ăn xin đến mức người

đó là tất cả một mình,  không  cái gì khác.

Phật đã nói với các khất sĩ rằng thế giới sẽ bị vứt bỏ khỏi họ theo  cách  không cái  gì còn lại, theo cách  thậm chí  mộtdấu vết của thế gian cũng không  còn lại. Bạn trở thành kẻ ăn xin toàn bộ khi có liên quan tới thế gian và mọi của cải.

Nhưng hai điều này  là một. Người trở thành  kẻ ăn xin từ phía  thế  gian  trở thành swami từ phía  linh  hồn.  Người  trở thành swami  từ  phía  linh  hồn  trở thành  kẻ  ăn  xin  của  thế gian. Đó là lí do tại sao chúng  ta có nhiều kính trọng đến thế đối với khất sĩ, như chưa bao giờ có cho  bất kì người nào có của cải.  Chúng ta  tấn phong   khất  sĩ  lên ngôi  mà  chúng  ta chưa bao giờ tấn phong  cho hoàng  đế. Từ  khất  sĩ trở thành đáng kính.

Bây giờ nghĩa  của từ khất sĩ là kẻ ăn xin, và nếu bạn gọi ai đó là khất sĩ, người đó sẽ muốn đánh bạn. Nhưng Phật gọi những đệ tử ân huệ nhất của mình  là khất sĩ. Bất kì ai được ông ấy gọi là khất sĩ đều trở nên được ân huệ. Đôi khi những người như thế tạo ra vấn đề ngay cả trong  lĩnh vực ngôn ngữ. Những người như Phật làm cho ngôn  ngữ bị đảo lộn. Đã có ý nghĩa rõ ràng cho từ khất sĩ và ông ấy làm biến chất nó. Ông ấy cho nó một nghĩa hoàn toàn mới - khất sĩ trở thành hoàng đế. Nếu hoàng đế cúi  lạy dưới chân  khất sĩ, điều đó ban cho khất sĩ danh giá lớn lao.

Dharmammegha samadhi làm  cho người ta là kẻ ăn xin bên ngoài nhưng là hoàng đế bên trong.

Trong  samadhi này, mạng lưới ham muốn tan biến hoàn toàn và những tầng dầy nghiệp tích tụ, dù đức hạnh hay tội lỗi, đều bị nhổ bật mọi gốc rễ tại chính ngọn nguồn của chúng.

Nhớ  lấy, cả đức  hạnh lẫn tội lỗi. Đây  là chiều sâu của suy nghĩ Upanishad. Bụi rậm đức hạnh và tội lỗi, cả hai;  tất cả những điều tốt bạn đã làm,  điều đó nữa, tất cả những điềuxấu bạn đã làm,  điều đó nữa... bụi rậm của cả hai bị phá huỷ

tận gốc rễ của chúng.

Đừng  nghĩ  rằng khi  bạn  đạt  tới Thượng  đế  bạn  sẽ  giữ bảng kê ngân  hành về đức hạnh của bạn cùng  bạn - “Con  đã làm nhà  trọ cho  người khác  ở không  mất  tiền. Con  đã xây đền chùa.  Con đã cho  một số người  brahmin thức ăn. Ngài có bản ghi về điều đó không?” Nếu bạn tới cổng thiên đường với bản kê  về những điều này, chả  thành  vấn đề biển ở lối vào ghi 'Thiên đường', bên trong bạn sẽ thấy chỉ địa ngục.

Theo  ngôn  ngữ  thế  gian,  đức  hạnh  và  tội lỗi đằng  cao đằng thấp. Tội lỗi là xấu còn đức hạnh là tốt. Điều này có thể ổn thoả theo  cái nhìn  của xã  hội,  nhưng trong  cái  nhìn tối thượng của pháp, cả đức hạnh lẫn tội lỗi đều vô nghĩa,  bởi vì là người làm tức là tội lỗi và là người không  làm là đức hạnh. Có một điều là rõ ràng - chỉ người nào là người không  làm, người vô ngã, sẽ có khả năng vào. Chỉ  người  đó  sẽ có khả năng vào đó, người không  có đó - người đã biến mất và đang sắp sửa là cái không. Nếu bạn như một bản ngã vẫn có đó dù chỉ  hơi chút  con đường sẽ rất hẹp và bạn sẽ không  có  khả năng vào được.

Có một phát  biểu của Jesus  chưa bao giờ được giải thích nghĩa tâm linh của nó. Thực ra, người phương Tây không  có khả năng tìm ra được  nghĩa  tâm  linh; do đó bất kì nghĩa  nào được suy diễn ra cũng đều biến thành lời trần tục.

Lời  của  Jesus  là,  “Lạc  đà  có  thể  chui  lọt  lỗ  trôn  kim nhưng kẻ giầu sẽ không  bao giờ có khả năng vào  thiên quốc được.” Nhưng  sau  hai  nghìn  năm  Ki  tô giáo  thậm chí  vẫn chưa lần nào  có  ai diễn  giải đúng phát  biểu này. Hai  nghìn năm là một khoảng thời gian dài.

Toàn  thể diễn giải đã được  trao  cho  là ở chỗ người giầu không  thể  lên  cõi  trời được.  Có  khả  năng  lạc đà  chui  quađược lỗ trôn kim  không? Điều ấy không  thể có  được. Làm sao lạc đà lại chui  qua  được  lỗ trôn kim?  Nhưng điều không  thể ấy, Jesus  nói, bằng cách nào đó có thể xảy ra; thủ đoạn nào đó có thể được  phát minh  ra,  cách  thức nào  đó có thể được tìm  ra  để  lạc  đà  chui  qua  lỗ trôn kim.  Nhưng  người giầu  sẽ  không   có  khả  năng  được  vào  qua  cổng  cõi  trời. Người Ki  tô giáo  chỉ hiểu ý nghĩa  nông  của  nó, nhưng  đấy không phải là nghĩa đúng.

Điều  gì được  ngụ ý bởi việc là  người  giầu,  người cảm thấy thậm chí hơi chút rằng mình có cái gì đó. Người giầu là người có khái niệm về việc có cái  gì đó. Cho  nên nếu ai đó cảm thấy mình  thu  được đức  hạnh, người  đó là người giầu. Nếu ai đó cảm thấy rằng  mình  đã là sadhu, gìn  giữ việc tự kiểm soát, sám  hối, người đó là người giầu. Nghĩa  của người giầu là ai đó, người nói mình  có cái gì đó về mình chứ không phải về bản thân người đó. Đây là người giầu. Nếu người đó nói, “Tôi đã thực hiện biết nhiều lời cầu nguyện, đã tiến hành nhiều cuộc nhịn  ăn, đã đứng dưới ánh nắng mặt  trời trong nhiều  ngày. Trong nhiều  năm tôi đã đứng trên đôi chân mà không ngồi xuống. Tôi đã làm  bao nhiêu việc phục vụ người nghèo, đã đi thăm nhiều bệnh viện, đã làm điều này, đã làm điều nọ” - nếu người đó có cái gì để tuyên bố thế thì người này là người giầu đó.

Bây giờ nghe  lại phát biểu của Jesus lần nữa: “Lạc đà có thể chui  lọt lỗ trôn kim  nhưng kẻ giầu sẽ không  bao  giờ có thể lọt vào thiên quốc được.”

Ai  là nghèo?  Người  không  có  gì  để  giãi  bày  khi  đứng trước Thượng đế. Và nếu một người nói,  “Con đã thiền, con đức hạnh, con có tôn giáo” thì sao? Không, người đứng trống không trước Thượng  đế  và  nói,  “Con có cái  không, chỉ  có con thôi. Bất kì cái gì con đang là đều là mọi thứ ngài  đã chocon, không  có tích luỹ gì của riêng con; chính bản thể con là mọi thứ của con, con  thậm chí không  tính đến cả hành  động của mình...”  Người  đứng  trước  cánh  cửa  đó  với  cái  trống rỗng như thế là người  nghèo. Người đó là khất sĩ của Phật,

‘người  nghèo’  của  Jesus.  Người  như  thế  có  khả  năng  vào thiên quốc của Thượng đế.

Cho nên  ý nghĩa  đúng của việc là nghèo  là, người trống rỗng.  Người trống rỗng có khả năng đi vào. Và  đây là lí do tại sao  Jesus nói về con lạc đà. Lỗ trôn kim rất nhỏ - không có cách  nào để lạc đà chui qua được  nó. Cửa vào  thiên  quốc của Thượng đế  thậm chí còn  nhỏ hơn lỗ trôn kim  - chỉ cái trống rỗng có thể đi qua được nó. Cho dù có một chút  xíu cái gì đó cùng  bạn, cho dù một chút xíu của cái ‘tôi’,  nó sẽ mắc kẹt lại. Bạn đang cố đi qua  lỗ trôn kim  cùng với con  lạc đà của mình. Điều đó là không  thể được. Bỏ con lạc đà đi!

Nhưng rất khó  từ bỏ xe cộ của chúng  ta,  bởi vì trên xe chúng ta trông cao hơn. Đây là cách  Jesus  phải  đã nghĩ  đến lạc đà. Bất kì ai  cưỡi trên  bản ngã của mình  đều đang cưỡi trên lạc đà. Và  mọi người biết cưỡi lạc đà khó  chịu  thế nào. Cưỡi trên  bản  ngã  là  cưỡi  lạc  đà  vậy.  Người  ta  phải  chịu những cú xóc nảy người, những cú nhảy suýt ngã, nó liên tục lên lên xuống xuống. Tuy nhiên người ta dường như ở cao.

Người ta phải xuống lạc đà. Bất kì cái  gì bạn có, nó  tới từ việc làm  của bạn - mọi thứ, bất kì cái gì! Bất kì cái gì bạn có bởi việc làm của bạn đều bị giới hạn bởi tâm trí bạn; tâm trí là biên giới của nó. Không cái gì đạt tới linh hồn mà đã tới từ  việc làm của bạn.

... mạng lưới ham muốn tan biến hoàn toàn... nghiệp - dấu ấn hành  động - được gọi là đức hạnh hay tội lỗi tất cả đều bị bật rễ tại chính cội nguồn của chúng. Thế thìphát biểu này...  Tattvamasi, Cái đó là ngươi - là đúng, chỉ được nhận ra một cách gián tiếp ...

Thế thì lần đầu tiên  điều mà  người thấy này ngụ ý được kinh nghiệm  - Tattvamasi  là gì, Cái đó là ngươi. Nó lần đầu tiên được  kinh  nghiệm  một  cách  gián  tiếp - một  cách  gián tiếp! Ngay bây giờ nó không  được thấy rất rõ ràng. Ngay bây giờ nó  chỉ cảm thấy như  vậy, nó  mới chỉ  được  động chạm, được suy  diễn;  nó  còn chưa  là  kinh nghiệm  trực  tiếp. Khi dharmamegha này  mưa rào  lên người ta, khi tâm trí trở nên tuyệt đối  trống  rỗng  và  cái  nghèo   trở  thành  tối  thượng  và người tìm  kiếm trở thành  không  là gì ngoài  trống rỗng  bên trong, thế thì  lần đầu tiên phát  biểu tối cao này, Tattvamasi, rằng bạn là Brahman, được kinh nghiệm một cách  gián tiếp.

Những người thấy này của Upanishad là những người rất tuyệt  diệu.  Họ  vẫn  nói  rằng  đấy  không   phải  là  một  kinh nghiệm trực  tiếp. Điều ấy vẫn dường như là chúng ta đang ngồi với đôi mắt  nhắm,  và tiếng bước chân của ai đó được nghe thấy và chúng  ta cảm thấy rằng ai đó đã đến, nhưng đấy là gián tiếp. Trời rất tối và khó  mà thấy được, và bỗng nhiên tiếng vọng  của  một  bài  ca  du  dương  lan  rộng và  chúng  ta cảm thấy rằng ai đó đang hát. Đây là tri thức gián tiếp.

Gián tiếp nghĩa  là, đến giờ không  có đương đầu mặt đối mặt, đến giờ nó chỉ được  cảm thấy. Điều đầu tiên xảy ra sau mưa rào dharmamegha là kinh nghiệm gián tiếp về phát biểu: “Tattvamasi - Cái đó là ngươi - được người thấy, Upanishad, nói ra, là  đúng.”  Phát  biểu  đó  bạn  đã  nghe  thấy -  đã  lắng nghe  trong  shravana,  đã  suy  tư  trong  manan,  đã  hấp  thu trong nididhyasan, đã đạt tới tính một trong samadhi, bây giờ trong mưa rào của dharmamegha  samadhi nhất định là đúng. Khi bạn  hiểu,  “Cái  đó  là  đúng,”  đây  là  tri  thức  gián  tiếp.Nhưng hôm  nay người  ta đi tới cảm thấy nó,  người ta nếm nó - rằng điều đó đã được nói đúng.

... chỉ được hiểu một cách gián tiếp ...

Khi tri thức gián  tiếp này  trở nên ổn định và khi  không còn dù chỉ một gợn điều phản đối thuộc bất kì loại gì ở bất kì đâu, khi  nó  lắng  đọng  không   hoài  nghi,  trở  thành  tin  cậy không tường minh...

... rồi tri thức trực tiếp, tựa như quả myrobalan trên lòng bàn tay, được sinh ra.

Khi tri thức gián tiếp này trở nên  hoàn toàn ổn định, khi toàn bộ bản thể kinh  nghiệm  và nói rằng người thấy là đúng khi nói, “Tattvamasi - Cái đó là ngươi”; khi  không  còn một gợn của bất kì  loại phản đối  nào  ở bất kì đâu, khi  nó  cảm thấy toàn bộ chân lí - mặc dầu vẫn còn gián tiếp - thế thì kinh nghiệm về Tattvamasi trở  thành  trực tiếp và lập tức, dường như ai đó đã đặt một quả myrobalan  vào lòng bàn  tay  bạn. Thế thì một người như vậy không  nói,  “Điều  người thấy đã nói  là  đúng.”  Người  như  vậy  nói,  “Tattvamasi  bây  giờ  là phát biểu của tôi.”

Với tri thức gián tiếp, người này nói,  “Bởi vì người thấy đã nói điều đó, tôi có thể nói rằng nó là đúng.” Trong  tri thức trực tiếp, người này sẽ nói,  “Tôi nói  điều đó là đúng, do đó người thấy cũng phải có  quyền nói như vậy.” Cố hiểu khác biệt này cho đúng.

Trong  tri thức gián  tiếp, bằng chứng đến từ Veda, người thấy, kinh sách.  Đó là lí do tại sao cuộc hành trình đã bắt đầu với shravana -  lắng nghe.  Thầy đã nói  điều đó, cho nên nóphải đúng - việc tìm kiếm đã bắt đầu trong tin cậy này. Đó là tri thức gián tiếp chừng nào bạn cảm thấy, “Thầy đã nói điều đó, cho  nên  nó  phải  đúng.”  Và  người  biết  thầy chấp  nhận một cách  khẳng định rằng thầy phải đã nói điều đó đúng.

Nếu ai đó ở cùng Phật và Phật nói, “Tattvamasi - Cái đó là  ngươi,”  thế thì người này  thậm chí không  thể quan niệm được cái  gì  sai.  Người đó không có ý tưởng gì về việc phát biểu này là đúng hay  không, nhưng người đó biết Phật, cho nên điều Phật nói trở thành chân thực cho người đó. Điều cái gì đó không  chân thực đến từ lời của Phật nằm ngoài  vấn đề với người đó, người đó không  thể quan  niệm được điều này.

Với  người  đã  sống  gần  thầy,  đã  biết  thầy,  lời  thầy  là bằng chứng cho  người đó. Nhưng, “lời thầy là bằng chứng,’ là tri  thức gián  tiếp, nó  đến  từ người  khác. Đây  sẽ là  việc nhận ra  đầu  tiên.  Khi  một  đệ  tử  của  Phật  đạt  tới  samadhi người đó chắp tay sẽ cúi xuống  chân  Phật và nói, “Bây  giờ tôi hiểu rằng điều thầy đã nói là đúng.” Nhưng khi việc nhận ra này sâu sắc hơn, người đó sẽ chìm sâu hơn, tình huống sẽ thay đổi hoàn toàn. Thế thì  người đó sẽ nói, “Tôi biết  điều đó. Và bây giờ tôi nói rằng kinh nghiệm  của tôi là ở chỗ điều đó đúng; điều thầy đã nói cũng đúng.”Bây  giờ bản thân người này trở thành bằng chứng, bản thân  người này  trở  thành kinh  sách.  Chính   người  như  vậy chúng ta đã gọi là vị phật, tirthankara, hoá  thân, một người mà bản thân người đó là bằng chứng - người không  nói rằng bởi vì nó được  viết ra như thế trong Veda  nó là đúng, nhưng là người nói  rằng bởi vì nó  được  biết  bởi họ là đúng, nó  là đúng. Và nếu Veda cũng nói cùng  những điều ấy thế thì theo thẩm quyền  của việc biết của họ, Veda  cũng đúng. Và  nếu Veda không  nói như thế, Veda  là sai. Bây  giờ tiêu chuẩn là ởkinh  nghiệm  riêng  của  người  ta.  Bây  giờ  hòn  đá  thử  của riêng người ta có sẵn.

Đây là trạng thái của siddhas, người viên mãn.

Khi samadhi từ tri thức gián tiếp vào tri thức trực tiếp, nó trở  thành  trạng thái của siddhas. Chỉ  nếu một  người  đã đạt tới trạng thái như thế trở về qua  samadhi, hấp thu và suy tư cho tới bước thuyết  giảng, có thế chúng  ta mới có được  tin tức của  thế giới  đó.  Cho  nên  nếu  chúng  ta kính  trọng quá nhiều vào kinh sách,  đấy là vì chúng là lời của những người đã được  nghe  bởi những người sống gần với họ và người đã thấy rằng bất kì  điều gì  người đó nói, người đó không  bao giờ  nói  cái  gì  sai.  Vậy  mà  người  như  thế  không  yêu  cầu người ta phải tin vào điều họ nói.

Phật  nói,  “Suy  nghĩ,  ngẫm  nghĩ,  suy  tư,  hấp  thu,  thực hành, và nếu nó trở thành kinh nghiệm riêng  của ông, chỉ thế thì chấp nhận nó. Đừng chấp nhận chỉ bởi vì ta nói nó, đừng chấp nhận chỉ bởi vì Phật nói nó, đừng chấp nhận bởi vì kinh sách nói  nó.  Không, ông  đi tìm  và  ông  tìm  kiếm nó,  và khi nó trở thành kinh nghiệm riêng  của ông thế thì ông cũng sẽ trở thành nhân chứng cho nó.”

Người đã đạt tới samadhi trở thành  nhân  chứng cho mọi kinh  sách - không  phải  là người  biết về chúng  mà  là  nhân chứng  cho  chúng.  Học  giả  trở  nên   thông   thái  về  chúng, người đã chứng ngộ trở thành nhân chứng. Học giả nói kinh sách là đang nói  về điều đúng  bởi vì nó hấp dẫn với logic; người đã chứng ngộ nói  kinh  sách  là đang nói về điều đúng bởi vì đấy là kinh  nghiệm của tôi nữa.”

Đủ cho hôm nay.

12.                      Chết  cho tương lai

Khi không  ham muốn nào nảy sinh về mọi vật đáng được tận hưởng, biết điều này như là giới hạn của vô gắn bó. Khi không  cái tôi nào nảy sinh, biết điều này như giới hạn của việc biết.

Khi ham muốn đã tan biến không  nảy sinh lại nữa, đây là giới hạn của thảnh thơi, và một sthitpragya như thế, người tìm kiếm, ổn định trong trí huệ, vẫn còn mãi trong  phúc lạc.

Người có cái ta bị hấp thu chỉ  vào Brahman, thực tại tối thượng, vẫn còn vô ham muốn và vô hành  động. Khi
được làm thuần khiết bởi cái một của nó với Brahman và
được đắm chìm trong sự mê li cái một này, các hành động của tâm trí là vô chọn lựa và chỉ còn như tâm thức, thế thì điều đó được gọi là pragya, trí huệ. Người bao
giờ cũng có pragya như vậy, được gọi là jivanamukta, người được giải thoát  khi đang sống.

Người không  còn cái tôi cho thân thể mình và giác quan mình, và không  còn cái của tôi về các vật khác, là một jivanamukta, người được giải thoát khi đang sống.

Khi không  ham muốn nảy sinh về mọi vật đáng được tận hưởng, thế thì biết điều này như giới hạn của vô gắn bó. Khi không  cái tôi nào nảy sinh, biết điều này như giới hạn của việcbiết.Vairagya thông  thường, nghĩa  là  vô  gắn bó,  được  hiểu bởi những người là viraga, nghĩa là tách rời. Raga và viraga  - gắn bó và tách rời - là đối lập nhau. Gắn bó nghĩa  là nảy sinh ham  muốn  mê  đắm  khi  thấy  một  đối  tượng.  Nếu  cái  đẹp được thấy, nếu thức ăn ngon  được thấy, nếu một tình huống dễ chịu  được thấy, thế thì  ham muốn, cái nảy sinh  ra để tận hưởng nó,  để chìm  vào  trong  nó,  được  mất  đi trong  nó,  là gắn bó.

Gắn bó nghĩa  là ham  muốn để trở nên bị gắn vào,  ham muốn  được  chìm ngập trong  cái  gì đó bởi việc đánh mất đi cái ta riêng  của người ta. Nếu hoan  lạc được thấy bên ngoài  bản  thân  người  ta  thế  thì  ham  muốn  đắm  chìm  bản  thân người ta vào trong hoan lạc đó là gắn bó.

Tách rời có nghĩa  là việc đẩy ra nảy sinh khi  thấy cái gì đó tận hưởng được; ham muốn nảy sinh  để thoát  khỏi nó, để quay lưng lại nó. Theo ngôn  ngữ,  raga  là gắn vào,  viraga  là đẩy ra. Khi có ham muốn hướng về một vật đó là gắn bó, khi có ham muốn rời xa một vật  đó là tách  rời. Viraga nghĩa  là raga đảo  ngược.  Trong  người  này  chúng ta  bị  kéo lại gần, trong người khác chúng  ta đi ra xa. Viraga,  tách rời, không phải là tự do khỏi gắn bó, nó chỉ là gắn bó đảo ngược.

Ai  đó  ham  muốn  tiền bạc;  nếu  người  đó  có  được  tiền người  đó nghĩ  người  đó  đã  đạt  được  mọi  thứ.  Ai  đó  khác nghĩ rằng nếu người đó có thể từ bỏ được tiền bạc người đó có thể đạt được mọi thứ. Nhưng họ cả hai đều hội tụ vào tiền bạc. Ai đó nghĩ  có thích thú trong người đàn ông  hay  người đàn  bà,  và  ai  đó  khác  nghĩ  có  thích  thú  trong   việc  từ  bỏ người đàn ông hay đàn bà. Nhưng điểm trung tâm  cho cả hai người này vẫn là người đàn ông hay đàn bà. Ai đó nghĩ cuộc sống thế gian này là cõi trời, ai đó khác  nghĩ  thế gian này là địa ngục, nhưng chú ý của cả hai là vào thế gian.Theo  quan điểm ngôn  ngữ, vairagya, tách  rời, là cái  đối lập của  raga,  gắn  bó,  nhưng  với  người  tìm kiếm  tâm  linh, vairagya không  đối lập với raga,  nó là thiếu vắng raga. Xin hiểu khác biệt này cho đúng. Nếu bạn nhìn vào từ điển, tách rời là  cái  đối  lập  của  gắn  bó,  nhưng  nếu  bạn  chuyển  vào trong kinh  nghiệm,  tách  rời không  phải là đối lập của gắn bó mà là thiếu vắng của nó. Khác biệt là tinh tế.

Có hấp dẫn tới đàn bà;  đây là gắn bó.  Nếu nó  trở thành đẩy ra  đối với đàn bà, sự việc  trở thành rất khó  chịu  đựng được người  đồng  hành  đó,  thế  thì  một  khuynh hướng  nảy sinh trong tâm trí  để tránh  xa  đàn bà. Đây là tách rời, theo ngôn ngữ và từ điển; nhưng theo samadhi,  thức tỉnh,  nó vẫn là hấp dẫn.

Theo quan điểm của samadhi, tách rời là khi không  có cả hấp dẫn với đàn bà lẫn đẩy ra; không  kéo không  đẩy. Đấy là khi sự có mặt của đàn bà hay  không  có mặt của cô ấy là như nhau; đấy là  khi  sự  có mặt  của đàn ông  hay không  có  mặt của anh  ta  là  như  nhau;  khi  nghèo  khó  và  giầu  có  là  như nhau. Khi  không   có  việc  thu  được  cái gì  đó  làm  cho  bạn hạnh phúc  hay việc mất đi cái gì đó làm cho bạn hạnh phúc,  khi hạnh phúc  không  liên quan gì tới việc được  hay mất, khi hạnh phúc  trở thành của riêng  người  ta,  không cần tới kích thích  từ  bên  ngoài   -  không   có  gặp  gỡ  lẫn  không   gặp  gỡ, chúng  cả  hai  đều  thành   vô  nghĩa  -  thế  thì  đó  là  vairagya, nghĩa là vô gắn bó.

Vô gắn bó nghĩa là chúng ta đơn giản không  tìm cái khác nữa.  Chúng ta không  ủng hộ không  chống đối; không  trong  hấp dẫn không trong đẩy ra

Có thể có hai kiểu tù túng với người khác:  khi  chúng  ta gặp người bạn, có hạnh phúc,  khi chúng  ta gặp kẻ thù, có bất hạnh; hay khi kẻ thù rời xa, có hạnh phúc,  khi người bạn rờixa, có bất hạnh.

Phật đã nói với mỉa  mai sâu sắc, “Thù  cho  bất hạnh, bạn bè cũng cho bất hạnh; khi bạn rời khỏi chúng  ta có bất hạnh, khi thù gặp chúng ta thì có bất hạnh. Khác biệt là gì?”

Có  gắn bó  nào  đó với kẻ thù cũng như  với người  bạn. Nếu kẻ  thù  của  bạn  chết,  thì  thế  nữa  cái  gì  đó  đổ  vỡ  bên trong, một  chỗ  rơi  vào trống rỗng bên trong. Nhiều  lần cái chết của kẻ thù tạo ra trống rỗng lớn hơn trong bạn so với cái chết của người bạn bởi vì cũng có gắn bó với kẻ thù đó nữa. Đấy là gắn bó đảo ngược; bạn được liên quan  cả với sự hiện diện của nó.

Người  ta  có  liên  quan  tới bạn  bè  cũng  như  tới kẻ  thù. Cho nên bạn có quan  hệ cả với những vật và người mà bạn chống đối nữa.

Vô gắn bó nghĩa  là không  có quan  hệ với bất kì cái  gì; bạn đã trở thành không  có quan hệ, một mình. Cho nên trong kinh này  định nghĩa  về trạng thái tối thượng của vô gắn bó: Khi không còn ham muốn về mọi vật đáng được tận hưởng.

Trong  ngôn  ngữ,  từ viraga,  tách rời, nghĩa  là từ bỏ  và lánh xa khỏi đối tượng của hưởng thú. Bất kì ở đâu vairagya, vô gắn bó,  đều có nghĩa  là không  có ham  muốn nảy sinh để tận hưởng một đối tượng cho dù nó có thể hiện diện; điều đó nghĩa là cho dù bạn đang tận hưởng nó, không  có ham muốn về nó.

Vua  Janaka, một  người chứng ngộ được nhắc tới trong Ramayana, sống trong lâu  đài nơi mọi thứ đều sẵn có có thể được tận hưởng, nhưng không  có ham  muốn tận hưởng. Bạn có thể chọn rời bỏ và chạy trốn vào rừng sâu nơi không  có gì để tận hưởng được,  nhưng ham muốn của bạn để tận hưởng sẽ biến bản thân nó thành mơ, sẽ kích động đam mê của bạn;tâm  trí  bạn sẽ vơ vẩn khắp nơi về lại những  nơi có  những
điều được tận hưởng.

Cho  nên  vấn đề không  phải là hiện diện hay thiếu vắng của  những  điều thích  thú,  vấn đề  là ở sự tồn tại của những ham muốn đó. Và điều rất thú vị để chú  ý là nơi không  còn đối  tượng  nào  của  hưởng  thú,  ham  muốn  được  cảm  thấy thậm chí  mãnh  liệt hơn; nó  không  được cảm thấy mãnh liệt thế khi các đối tượng của hưởng thú  đang hiện diện. Trong sự không  có sẵn, ham muốn sắc bén hơn.

Kinh này nói rằng cho dù ai đó đã từ bỏ mọi thứ dầu vậy đấy không  phải là giới hạn của vô gắn bó. Điều này nữa cũng không là dạng tối thượng của vô gắn bó, bởi vì có thể là gắn bó vẫn còn đâu đó  sâu bên trong.  Cũng có thể là việc chạy trốn xa  đã  là  một  dạng của  gắn  bó.  Thế  thì định  nghĩa  tối thượng là gì? - khi mọi thứ thích  thú hiện diện nhưng không  có ham muốn để mê đắm. Ai sẽ quyết định về nó? Mọi người phải quyết  định  nó  cho bản  thân  mình.  Đấy  không  phải  là vấn đề để cho người khác  quyết định; bạn là quan  toà riêng của mình.

Khi  không   ham  muốn  nào  nảy  sinh  bên  trong, khi  các đối tượng tận hưởng được có thể hiện diện nhưng không  ham muốn nào nảy sinh,  không  ủng hộ không  chống đối, khi tâm trí đơn giản không chạy theo cách này cách nọ và bạn không dao động theo bất kì hướng nào; bạn vẫn còn lại nơi bạn hiện hữu, dường như là không  có gì bên ngoài - đối tượng có thể có đó bên ngoài  nhưng suy nghĩ  về nó bên trong  không  tạo ra bất kì hấp dẫn hay đẩy ra nào - thế thì đây là giới hạn của vô gắn bó.

Điều  này  có  vẻ  là  rất  khó  với  chúng  ta  bởi  vì  tới  giờ chúng ta  đã  hiểu  tách rời  là  đối  lập của  gắn  bó.  Nếu  một người từ bỏ vợ con, gia đình và nhà  cửa và chạy mất, chúngta gọi người đó là viraga, nghĩa là người từ bỏ. Nhưng chính  trong sự  bỏ  trốn của  mình,  người  đó  chỉ  ra  rằng theo một cách nào đó người đó vẫn còn bị gắn bó.  Khi ai đó bỏ trốn, người đó không  trốn vì sợ về ngôi  nhà  mình,  người đó thực ra đang trốn khỏi nỗi sợ của ham muốn  bên trong của riêng người đó.  Làm  sao ngôi  nhà  có thể làm  cho người  ta phải chạy xa được? Và nếu một ngôi  nhà  có thể làm cho người ta chạy xa, thế  thì  trạng thái  bên trong  đó của vô gắn bó  còn chưa có bên trong  người đó đâu.

Người này đang tìm mua  một ngôi  nhà; bây giờ ngôi  nhà làm cho người đó phải chạy theo một hướng. Người khác  thì trốn lên rừng sâu vì sợ ngôi  nhà  mình;  ở đây nữa cũng chính  ngôi  nhà  làm  cho  người  đó  phải  chạy,  nhưng  theo  hướng khác. Người đó quay lưng về ngôi  nhà  nhưng người đó vẫn còn gắn nối với ngôi  nhà.  Và  rồi còn  có người khác... mọi thứ không  làm cho người đó phải chạy. Người như thế không  bị nắm bắt bởi mọi thứ nữa.

Nhưng thế thì vô gắn bó này sẽ có nghĩa  là ở trong  cái ta, được lắng đọng vào bên trong  bản thân mình.  Không ai trong chúng ta được lắng vào bên trong bản thân mình.

Có  một  ông  vua  mà  lực sống của ông  ta  được  giữ bên trong một con vẹt. Đây là chuyện cổ tích  được  dựng lên cho trẻ con  nhưng  loại tưởng tượng này có thể  vẫn xảy ra đấy. Bất kì ai định hại vua theo bất kì cách  nào,  vua sẽ không  chết chừng nào con vẹt kia chưa bị giết chết. Linh  hồn của vua ẩn trong con  vẹt.  Chừng  nào  mà  con  vẹt  không   chết,  vua  sẽ không chết. Đây không chỉ là chuyện  kể đâu - nó chỉ ra rằng linh hồn chúng  ta cũng bị cầm tù ở đâu đó, bị nhốt  ở  trong cái gì đó khác.  Có thể là linh hồn bạn không  bị cầm tù trong con vẹt nhưng trong két bạc của bạn.

Trong  năm  1930-31,  khi  đột  nhiên  có  sự  suy  thoái  vàđồng đô la Mĩ  bị mất giá,  nhiều triệu phú  hàng  đầu của Phố Wall ở Mĩ đã tự tử. Cơn suy thoái đến mau lẹ và sắc bén đến độ qua  đêm  những  kẻ đầu  cơ và triệu phú  trở thành  người nghèo. Số dư ngân hàng của họ bỗng nhiên biến mất. Nhiều người trong  số họ tự tử ngay  bằng cách  nhảy xuống từ tầng thứ năm mươi hay sáu mươi của toà nhà.

Điều gì đã xảy ra cho  những người này? Điều gì đã xảy ra mà  bỗng  nhiên  không  còn con  đường nào cho họ ngoài  việc chết?  Linh  hồn của họ đã bị  cầm tù  trong  các két  bạc của họ. Khi két bạc chết, họ chết. Cú nhảy này...  không cái gì khác xảy ra, toàn  thế giới không đổi thay; chỉ có mỗi vài con số trong  sổ cái nhà băng đã biến mất. Con số! Dưới tên ai đó đã từng có mười con số, bây giờ chỉ  còn  lại hai con  số. Nơi đã từng có hàng chữ số dài trong  tài khoản có của người đó, bây giờ không  còn lại gì. Mọi thứ này  đã xảy ra trong ngân hàng, trên giấy  tờ, nhưng  linh  hồn  của họ  bị  cầm tù trong những sổ cái nhà băng đó. Những sổ cái đó là mạng sống của họ. Mọi  nỗ  lực  trực  tiếp  để  giết  họ  sẽ  không   thành  công,  nhưng két bạc thành trống rỗng và họ đơn giản chết.

Ai  đó  đang  yêu  người  nào  đó.  Thế  rồi  một  trong  hai người yêu chết và cuộc sống bị kết thúc cho  người kia. Nếu tất cả chúng  ta  tìm  kiếm bên  trong  bản thân mình, chúng  ta sẽ thấy rằng linh  hồn của chúng  ta cũng bị cầm tù ở đâu đó hay ở ai đó, trong  con  vẹt này hay con vẹt khác. Chừng nào linh hồn bạn còn bị cầm tù ở đâu đó,  bạn không  lắng đọng vào trong  cái ta của mình.  Thế thì cuộc sống của bạn không  hiện diện ở chỗ nó đáng phải hiện diện. Nó phải ở bên trong  bản thân bạn - nhưng nó không  có đó, nó ở đâu đó khác.

Bây  giờ  việc  ở  đâu  đó  khác  này  có  thể  có nhiều  kiểu. Người này nghĩ rằng thân thể mình là linh hồn mình; thế thì người này nữa  cũng ở đâu đó khác. Ngày  mai  người đó sẽbắt đầu già đi; thế rồi người đó sẽ đau đớn, người đó sẽ cảm thấy khổ  bởi vì thân thể đang suy  kiệt đi, da dẻ nhăn  nheo, xấu xí,  ốm yếu và  già lão. Người  như  thế sẽ cảm thấy bản thân mình chết trước cái chết  thực sự của mình  bởi vì thân thể trẻ trung mà người đó đang giữ linh hồn trong  đó nay tàn phai dần.

Có thể có khác  biệt về nơi bạn đã cầm tù linh hồn mình, nhưng  nếu linh  hồn bạn ở ngoài  bạn, bạn  đang sống trong  gắn bó.  Gắn bó  có nghĩa  là linh hồn bạn không  ở đúng chỗ của nó, nó ở đâu đó khác. Bạn có thể chạy theo chiều ngược lại, nhưng dầu vậy linh hồn sẽ ở đâu đó khác.

Định nghĩa  của vô gắn bó là ở chỗ linh hồn bạn nằm bên trong  bạn,  lắng đọng  trong  bản thân  bạn;  không  gì  lôi  kéo được bạn và  cũng không  gì tạo ra bất kì loại gợn sóng  hay cơn sóng  nào  trong bạn. Do  đó vô gắn bó là cánh  cửa đi tới phúc  lạc,  bởi  vì  với  người  đã  lắng  vào  trong   cái  ta  của mình... không  có cách nào làm cho người đó thành bất hạnh.

Nhớ lấy, những câu chuyện cho trẻ con đó đang nói điều đúng.  Người  đã lắng đọng trong cái ta  của mình,  người có linh hồn đã trở về bên trong cái ta của mình  - không  có cách nào giết được người đó. Linh  hồn không  bao giờ chết, chỉ có con vẹt là  chết thôi.  Bất kì  chỗ  nào bạn đặt linh hồn mình vào, những thứ đó tuột đi, chúng  chết. Do đó người này bắt đầu cảm thấy bản thân mình  gần như  chết. Linh  hồn  là bất tử, nhưng chúng  ta gắn nó với những thứ hữu tử. Những thứ hữu tử này nhất định sẽ tan rã - nếu không  hôm  nay thì ngày mai. Đấy là chính bản chất của chúng. Khi những thứ đó tan rã bạn sẽ có ấn tượng rằng bạn đã chết. Việc chết này của cái ta là ảo tưởng được tạo ra từ việc gắn bó bản thân bạn với cái hữu tử.

Vô gắn bó là khi trong  sự tan vỡ của mọi quan hệ ngườita đã đi tới biết cái có liên quan - cái ta riêng  của người ta.

Khi  không  còn  ham  muốn  về các  đối  tượng đáng được tận  hưởng...  Và  ham  muốn  đối  lập nảy  sinh  là  được  chứ? Không, khi  ham  muốn như thế không  nảy sinh - ham muốn thuộc bất kì loại nào  - thế thì  ... biết điều này như giới hạn của vô gắn bó.

Kinh này đang được trao  cho  cái  ta riêng  của người ta - đừng đi  ra  phán  xét  người  khác  với  nó.  Chúng ta  rất  tinh ranh:  nếu  chúng  ta  được  trao  cho  các  định  nghĩa,  thế  thì chúng  ta  dùng  chúng   để  phán  xét  người  khác:   “Được,  để chúng tôi xem liệu như thế và như  thế có thực sự là vô gắn bó hay không.” Đấy không  phải  là việc của  bạn. Bạn chẳng liên quan gì đến người khác. Nếu người khác đang trong gắn bó, người đó sẽ chịu bất hạnh; nếu người đó vô gắn bó người đó sẽ tận hưởng phúc  lạc. Điều đó không  phải là quan  tâm của bạn. Nhưng chúng ta tinh  ranh đến thế trong  việc lừa dối cái ta riêng  của  mình  rằng nếu chúng  ta có một định nghĩa, một hòn đá thử, chúng  ta lập tức bắt đầu đánh giá người khác mà không bận tâm đánh giá cái ta riêng  của chúng ta.

Kiểm  tra  bản thân  bạn  đi; kinh này dành cho bạn đấy. Kinh này không  định làm bạn nghĩ  về người khác  đâu - liệu Mahavira có là người vô gắn bó hay không,  liệu Krishna có là  người  vô  gắn  bó  hay  không. Họ  có  thể  có  hay  có  thể không, bạn chẳng liên quan  gì  với  điều ấy cả. Đấy  là  việc của riêng họ. Nếu họ vô  gắn bó  họ  sẽ  tận hưởng phúc  lạc, nếu họ không  thế họ sẽ chịu  khổ, nhưng bạn đừng hình  dung bất kì đâu trong  đó.

Nhiều  người  đến  tôi  và  hỏi,  “Làm   sao  biết  được  rằng người thế nọ thế kia thực sự là đã chứng ngộ?” Đâu là sự cần thiết cho bạn để  biết liệu một người thực sự chứng ngộ hay không? Nếu bạn có thể  duy  trì nhận biết liệu bạn có chứngngộ hay  không, điều đó là đủ. Cho dù người khác đã trở nên chứng  ngộ, điều này trong bản thân nó  không  làm  cho bạn chứng ngộ đâu.  Nếu người khác  không  trở nên chứng ngộ, điều này không  đem lại bất kì cản trở gì cho chứng ngộ của bạn.

Nhưng tại sao chúng ta nghĩ theo cách này? Có lí do cho nó. Chúng  ta muốn chắc chắn rằng không  ai đã đạt tới vô gắn bó. Điều đó  cho chúng  ta một loại nhẹ lòng.  Thế thì không  có hại gì...  nếu mình  không  đạt tới vô gắn bó  thế thì  không  hại gì, không  ai khác  đã đạt tới nó  đâu! Điều này  an ủi cho tâm trí, hỗ trợ cho tâm trí, rằng tôi ổn cả như tôi đang đây vì không ai  đã bao giờ đạt tới được, và  tôi cũng  chưa đạt  tới được.

Đây là lí do tại sao tâm trí không  bao  giờ sẵn lòng chấp nhận  rằng bất kì ai đã đạt tới vô gắn bó.  Chúng ta cố gắng tìm ra  mọi  kẽ  hở để chỉ  ra  rằng người  đó còn  chưa  đạt tới được. Nếu ai đó đã đạt  tới vô  gắn bó điều đó tạo ra  không  thoải mái  bên trong chúng  ta.  Cái  không  thoải  mái  đó là ở chỗ nếu ai đó khác  đã đạt tới được,  điều  đó chỉ  có nghĩa  là tôi cũng có thể đạt tới nhưng tôi không  thể làm được  như thế

- và điều này tạo ra lo âu và mặc cảm. Do đó không  ai trong  thế giới  này chấp nhận người khác  là đúng. Điều đó không liên quan  gì  tới  người  khác,  nhưng  trong việc  không  chấp nhận bất kì ai là đúng rất dễ dàng  trở nên chấp nhận riêng  cái xấu riêng của người ta.

Nếu toàn thế giới đều là kẻ cắp, thế thì bạn không  cảm thấy mặc  cảm trong  việc bản thân  bạn là  kẻ cắp. Nếu  toàn thế giới  là xấu,  thế  thì  con  người  bạn  xấu  chỉ  là  tự nhiên. Nhưng nếu toàn thế giới tốt, con  người xấu của bạn bắt đầu đâm vào  bạn  tựa  chiếc  gai.  Thế  thì  dẫn  tới việc  tự kết  án mình, nỗi buồn, cảm giác  mặc cảm, và người ta bắt đầu cảmthấy rằng điều đáng phải xảy ra không  xảy ra. Và điều đó tạo ra không thoải mái lớn trong  cuộc sống bạn.

Để cho  cái không  thoải mái  đó đừng sinh ra và chúng ta có thể cứ ngủ kĩ,  chúng  ta không  bao  giờ nhìn bất kì cái  tốt nào ở người  khác. Nếu ai đó tới và  bảo bạn rằng người nọ người kia đã đạt tới trạng thái vô gắn bó, bạn sẽ nói, “Không, người đó chưa đạt được đâu.” Bạn sẽ cố tìm  ra hàng  tá lí do để chứng minh  rằng người đó chưa đạt tới được. Đây là một phần của âm  mưu  nằm sâu  trong tâm  trí  chúng  ta.  Cần trở nên nhận biết về điều này. Mối quan tâm  không  phải là  với người khác chút nào.

Một người bạn vừa đến tôi ba ngày  trước đây. Người đó muốn  thời gian thừa thãi với tôi.  Người  đó nói, “Vâng, tôi muốn nhận tính  chất sannyas nhưng  trước đó tôi có vài câu hỏi rất  quan  trọng  để  hỏi.”  Tôi  tưởng  có  thể  người  đó  có những câu  hỏi rất quan trọng, nhưng không  một câu  hỏi nào là quan  trọng hay  cần thiết cả. Câu  hỏi  toàn  về người khác, không phải về bản thân người đó. Người đó đã ở đây để nhận tính  chất  sannyas,   và  câu   hỏi  là   về  người   khác:   “Liệu Krishna có thực chứng ngộ không? Nếu  ông  ấy có,  tại sao người Jaina tống ông ấy xuống địa ngục?”

Người Jaina đã tống ông ấy vào địa ngục trong  kinh  sách của họ bởi vì họ có định nghĩa  riêng  của họ về vô gắn bó và Krishna không  khớp trong  nó.  Người ta phải  từ bỏ mọi thứ và trốn khỏi thế giới là định nghĩa  của họ. Và Krishna không từ bỏ điều gì để đi đâu cả. Đây là vấn đề.

Nhưng  định nghĩa  riêng  của Krishna  là ở chỗ nếu bạn từ bỏ và chạy trốn, bạn chưa là người vô gắn bó. Đây là lí do tại sao người  Hindu đã không  nhắc đến tên Mahavira  ở bất kì đâu trong kinh  sách của họ. Ông  ấy không  được coi  là đáng nhắc tới. Nhưng ít nhất người Jaina đã bày tỏ tình yêu nào đóhướng tới Krishna, tống ông  ấy vào địa ngục! Người  Hindu thậm chí  không  nhắc  tới tên Mahavira.  Họ thậm chí  không  coi ông  ấy đáng nhắc tới. Ngay  cả trong việc tống ai đó vào địa ngục người  ta đang  cho người đó việc xem xét nào đó. Người Jaina không thể bỏ qua  Krishna hoàn  toàn; một phát biểu nào  đó về ông  ấy đã được  đưa  ra,  không  gian  nào đó dành cho  ông  ấy  đã  được  để  ra  -  cho  dù  nó  là  địa  ngục, không thành vấn đề. Người  Hindu không  đủ quan tâm ngay cả việc cho  Mahavira vào ngục, họ đơn giản vứt bỏ vấn đề. Nhưng nếu ai đó níu bám vào định nghĩa  của Krishna về vô gắn bó, khó khăn nảy sinh.

Nhớ  lấy, mọi  định  nghĩa  đều  dành  cho  bạn,  người  tìm kiếm,  để  cho  bạn cứ tiếp tục đi tìm  vào bên trong bản thân bạn, để cho  có một tiêu chuẩn, một hòn đá thử trong tay mà bạn có thể cứ kiểm tra bản thân mình.  Nhưng chúng  ta tất cả đều rất tinh  ranh, chúng  ta  cứ  đi kiển tra  người  khác  bằng hòn đá thử ấy. Điều đó chẳng liên quan gì với người khác cả; nếu Krishna ở trong địa ngục, đấy là việc của ông ấy. Bất kì ai khác phải làm  gì với điều đó? Bạn có thể sẵn sàng thế chỗ của Krishna trong  địa  ngục và  cho  phép  ông  ấy được đi tự do.  Nếu Krishna được giải thoát,  điều đó không  tạo ra giải thoát của bạn.

Tất  cả  những  suy  nghĩ  của  bạn  về  người  khác  đều  vô nghĩa.

Một người bạn khác tới và hỏi tôi rằng nếu cuộc gặp gỡ giữa tôi  và  Krishnamurti được  thu  xếp, tôi có sẵn sàng gặp ông  ấy  không?  Đây  là  vấn  đề  giữa  tôi  và  Krishnamurti. Người đó liên quan gì với  điều đó? Thế rồi người  đó cũng hỏi, “Nếu  cuộc  gặp  của hai  thầy xảy  ra  thì ai  sẽ  khởi  đầu chào  đón?”  Bây   giờ  việc  này  nữa  là  vấn  đề  giữa  tôi  và Krishnamurti.Tâm  trí  chúng  ta  bận  bịu  suy  nghĩ  về  người  khác  và không  nghĩ  về bản thân chúng ta chút nào.  Người tìm kiếm phải quyết  định  rằng  mọi  suy  nghĩ  về  người  khác  đều  vô dụng, và, “Không cái gì ngoại trừ tôi và sự trưởng thành bên trong của  tôi  là  có  liên  quan  tới  tôi  -  mọi  thứ  khác  là  vô nghĩa.” Đừng mắc vào  những câu hỏi nảy sinh  từ tò mò của bạn về người khác.  Nó sẽ không  giúp  ích bạn chút nào  trong việc thay đổi cuộc sống của bạn cả.

Nhớ  lấy,  những  định  nghĩa  này  được  ngụ  ý  dành  cho bạn.  Upanishad đã cho bạn những chiếc gậy đo này để cho bạn có  thể  tác  động vào bản thân  mình  bên trong,  cho  nên bạn có thể không  khó khăn gì trên cuộc hành trình  bên trong.  Giữ quán xét bên trong bản thân  mình.  Chừng nào có bất kì ham muốn gì nảy sinh  bên trong khi thấy mọi vật, hiểu rằng vô gắn bó còn chưa được  đạt tới. Hướng tất cả nghị  lực của bạn vào  vô gắn bó.  Chúng ta dần đi tới thảo luận về  những nỗ lực này.

Khi không  còn cái tôi nảy sinh,  biết điều này như giới hạn của việc biết.

Những người thấy này của Upanishad là những người rất kì lạ. Họ  không   nói  rằng khi  bạn  đã  thấy Thượng  đế,  biết điều này là việc biết tối thượng. Họ đã xác nhận rằng ngay  cả việc thấy Thượng  đế  cũng  không  phải  là  giới  hạn của việc biết; rằng khi tất cả luân xa của bạn đã mở, luồng hoả xà đã thức tỉnh  và hoa  sen một ngàn cánh đã nở, biết điều này như giới hạn  của  việc  biết.  Không,  họ  không   nói  điều  đó.  Họ cũng không  nói  rằng khi  bạn đã đi qua  cả bẩy tầng trời - và chỉ trời mới  biết  được  bao  nhiêu  loại  tính toán như  thế  là thông  dụng  - hay  khi  bạn  đã  hoàn  tất cuộc hành trình qua mười bốn cõi giới và đi vào sach khand,  cõi chân lí... Không,Upanishad  nói:  những điều này chẳng  liên  quan  gì  với vấn
đề; tiêu chí duy nhất là ở chỗ cái tôi không nảy sinh.

Luồng hoả xà thậm chí tạo ra việc dâng  lên của bản ngã. Người tìm kiếm cảm thấy rằng bây  giờ người đó không  phải là người thường, luồng hoả xà đã đi lên. Ai đó cảm thấy rằng trung tâm con mắt thứ ba của mình  đã thức tỉnh,  người đó có khả  năng  thấy  ánh  sáng;   bây  giờ  người  đó  không   còn  là người thường. Ai  đó cảm thấy rằng  trung tâm  trái tim  của người đó được  thức tỉnh,  viên  kim  cương xanh đã xuất hiện trong tim, ngọn lửa xanh  được  nhìn thấy; bây giờ  người đó được giải thoát,  bây giờ không  còn thế gian cho người đó.

Nhớ lấy, bất kì điều gì tạo ra ‘tôi’ vẫn bắt nguồn từ dốt nát -  dù  bạn  cho  nó  cái  tên  mĩ  miều  thế  nào  cũng  không thành vấn đề.  Upanishad nói, chừng nào cái  ‘tôi’  còn  được tạo ra - với bất kì nguyên  nhân gì cũng không  thành vấn đề - chừng nào mà người ta  còn cảm thấy rằng “tôi  đã trở thành cái gì đó,” thế thì việc biết chưa được chín muồi. Không hoa nào đã nở, không  bùng  nổ nào đã xảy ra.

Tiêu chuẩn duy nhất được nêu là ở chỗ không  có ‘cái tôi’ nào được  tạo ra cả. Cho nên cũng có thể là một người đang ngồi trong cửa tiệm của mình,  luồng hoả xà không  thức tỉnh, người đó không  thấy ánh sáng mầu xanh, người đó không  du hành tới các cõi chân lí - người đó không  làm gì cả, người đó đơn giản làm việc trong  cửa hàng của mình,  nhưng bản ngã của người đó không nảy sinh - đạt tới giới hạn tối thượng của việc biết. Ngay cả một  nhà  yoga  vĩ  đại  đứng trên đỉnh  cao chót vót  của  Himalayas, nếu  bản  ngã  của  ông  ta  cũng cao như  đỉnh Himalayas, nếu ông  ta nghĩ  rằng chỉ  ông  ta đã đạt tới và không ai khác,  nếu ông ta nghĩ rằng chỉ ông ta đã đạt tới và không ai khác,  thế thì hiểu rằng việc biết chưa xảy ra cho ông ta đâu.Chỉ có một hòn đá thử - đó là một trạng thái được đạt tới bên trong, tại đó không  có bất kì cái gì tạo ra bất kì bản ngã nào. Thế thì bất kì cái gì có thể cứ xảy ra - cho dù chính bản thân Thượng  đế  tới,  cảm  giác  vẫn  không  nảy  sinh:  “Mình may mắn làm sao,  mình  đã đạt tới ngay cả Thượng đế! Nhìn đây, có Thượng đế đang đứng ngay trước tôi và tôi đang thấy ngài.”Khi  chính khuynh hướng của ‘tôi’  không  nảy sinh bên trong, thế thì biết điều ấy là giới hạn tối thượng của việc biết. Giữ việc quan sát bên trong bạn, bằng không  mọi thứ tạo ra kiêu ngạo - mọi thứ. Tâm trí rất tinh  ranh,  nó tìm  ra bản ngã từ bất kì cái  gì. Nó tinh ranh  đến mức nó có thể tìm  ra bản ngã ngay cả từ khiêm tốn, và một người bắt đầu nói, “Không ai khiêm tốn hơn ta.  Không  có  ai  khiêm  tốn  hơn  ta  được.” Nhưng cái  “không ai hơn ta”  ấy vẫn còn  đấy.  Nó có  thể là bất kì cái gì - nó có thể là của cải, nó có thể là danh  tiếng, nó có  thể là quyền lực, nó có thể là  tri thức,  nó  có  thể  là giải thoát, nó  có  thể là khiêm  tốn, nhưng cái  “không  ai hơn ta” đó... cái “tôi”  đó vẫn cứ tồn tại.

Cho nên cứ đi tìm kiếm bên trong, kiểm tra bên trong đi, bằng  không   thậm  chí  việc  tìm  kiếm  tâm  linh  có  thể  biến thành việc  tìm  kiếm trần tục. Khác  biệt  giữa tìm  kiếm tâm linh và tìm kiếm trần tục không  phải là ở chỗ tìm kiếm sự vật mà là ở bản ngã. Người này tích  luỹ số lớn của cải trong thế gian, điều ấy làm mạnh cho bản ngã người đó. Người khác  từ bỏ mọi của cải và làm  mạnh thêm bản ngã của mình  bằng từ bỏ. Cả hai đều trong  hành  trình  trần gian.

Hành trình tâm linh bắt đầu với việc vứt bỏ bản ngã.  Chỉ có một từ bỏ đáng tiến hành và đó là từ bỏ cái ‘tôi’. Mọi từ bỏ khác  đều vô  dụng, bởi vì  chúng  nữa  chỉ  làm  phồng cái

‘tôi’ của bạn.Mới hôm  qua  một người đàn ông tới gặp tôi.  Người đó bảo tôi,  “Tôi  chưa từng ăn lấy một  hạt ngũ  cốc trong suốt mười bốn năm  qua.” Và  tự hào  của người  đó cũng đáng để nhìn. Mức kiêu ngạo đã được sinh ra trong  người đó qua việc không ăn ngũ cốc là không  thể  có được cho  dù qua  việc ăn ngũ cốc. Việc không  ăn ngũ cốc này đã biến thành chất độc. Người đó kiêu ngạo làm sao! Người đó đã không ăn một hạt ngũ cốc nào  trong  suốt mười bốn năm ròng  - kiêu ngạo nhất định nảy sinh.  Bây  giờ bạn là  ai khi  bị  bắt buộc không  ăn ngũ  cốc?  Đừng  ăn chúng nếu  bạn  không   muốn  ăn.  Nhưng người đó đi  khắp nơi tuyên  bố rằng, “Trong mười bốn năm tôi chưa từng ăn một hạt ngũ cốc” - bây giờ điều này đã trở thành bản ngã của người đó.  Ngay cả thức ăn ngũ cốc cũng không lấp được  bản ngã  nhiều  như “không hạt ngũ cốc nào” lấp vào nó!Mọi  người  tới  tôi  và  nói,  “Tôi  đã  chỉ  uống  sữa  trong  nhiều  năm trời.” Với họ điều này dường như trở thành chất độc.  Họ  không  bước  đi  trên  đất,  bởi  vì  họ  chỉ  uống  sữa! Khác biệt  thực  nào  bạn  đang  đem  tới qua  điều  này?  Cuộc cách mạng vĩ đại nào đang xảy ra qua việc chỉ uống sữa này? Nhưng có lí do đấy. Những người như thế cảm thấy rằng họ đang làm điều  gì  đó  đặc  biệt  - điều mà  người  khác  không  làm. Nhưng khoảnh khắc người ta nghĩ về là đặt biệt bản ngã bắt đầu dựng lên - điều đặc biệt đó có quan  hệ tới cái gì là không thành  vấn đề. Bạn có thể tạo ra đặc thù  cho  bản thân mình về bất kì điều gì, nó chỉ tạo ra bản ngã.Là  người  tìm kiếm có  nghĩa  gì? Là  người tìm kiếm có nghĩa là người ta dừng việc tạo ra bất kì đặc thù  nào  về bản thân mình  từ bên trong và dần dần, dần dần trở thành không  người. Rồi  dần  dần,  dần  dần bạn trở thành bình  thường  từ bên trong bản thân bạn đến mức  thậm  chí  cảm giác  không  nảy sinh  rằng bạn là cái  gì đó, và bạn trở  thành cái  không.Ngày   người  tìm   kiếm  trở  thành  cái   không,  giới  hạn  tối thượng của tri thức đã tới - không phải qua việc tích  luỹ tri thức mà bởi việc vứt bỏ bản ngã, không  phải thông  qua  việc tích luỹ thông tin mà bởi việc chết của cái ‘tôi’.

Khi ham muốn tan biến không  nảy sinh lại nữa, đây là giới hạn của thảnh thơi, và một sthitpragya như thế, người tìm kiếm ổn định trong trí huệ, vẫn còn mãi trong phúc lạc.

Khi ham muốn tan biến không nảy sinh lại nữa... Nhiều lần ham muốn tan biến, nhưng chúng  chỉ dừng lại một chốc và cứ quay trở lại  mãi.  Hôm này bạn cảm thấy rằng tâm trí mình đã trở nên  hoàn toàn an bình,  nhưng ngày hôm  sau  nó lại trở nên bất ổn. Hôm  này nó cảm thấy rằng bạn đang trong phúc lạc lớn, nhưng hôm  sau bạn lại bị chìm vào trong khổ.

Có  một  số luật  nào đó của tâm  trí  cần được  hiểu. Một luật là ở  chỗ tâm trí không  bao giờ còn lại thường xuyên  ở cùng một trạng thái; thay  đổi là bản chất của nó. Cho nên an bình đến rồi đi, hiểu rõ  rằng nó  không  phải  là an  bình tâm linh, nó chỉ là của tâm trí thôi.  Phúc  lạc tới và  thế rồi mất, hiểu rõ rằng nó  không  phải là phúc  lạc  tâm  linh,  nó  là của tâm trí. Bất kì cái gì đến và đi đều là của tâm trí, nhưng cái gì đó đến một lần và còn  lại mãi  mãi,  cái  đến và lắng đọng và không thể đi mất bởi bất kì phương tiện gì bất kì cái  gì,  cái không thể bị vứt bỏ ngay cả với nỗ lực...

Nhớ  lấy khác  biệt này.  Nếu an bình  của bạn là an  bình của tâm trí, dù bạn có thể cố gắng nhiều đến đâu nó sẽ không  còn lại lâu được, nó sẽ thay  đổi. Và nếu an bình tâm linh tới, bạn có thể cố gắng đến đâu để phá  huỷ nó, bạn sẽ không có khả năng làm như vậy được, nó sẽ còn lại đó.Tính  thường  xuyên  không   thể  được  thêm  vào  tâm  trí ngay  cả  với nỗ lực, và  trong  linh  hồn nó  không  thể bị ngắt quãng ngay cả với nỗ lực nào.

Cho nên nếu một số ham  muốn dừng phát sinh, đừng hấp tấp;  đừng  kết luận rằng bạn đã đạt tới. Cứ đợi và xem liệu chúng có nảy  sinh  lần nữa không. Nếu  chúng nảy sinh  lần nữa, hiểu rằng mọi thứ vẫn diễn ra ở mức độ tâm trí. Và cái gì là giá trị của cái an bình tâm trí này?  Cái đó sẽ tới và đi và bất ổn sẽ lại theo sau.

Với  tâm  trí,  trong  mọi  khoảnh  khắc  có  chuyển  động hướng tới cái đối lập. Khi bạn bất ổn tâm  trí bắt đầu chuyển tới  an  bình,  và  khi  bạn  đang  an  bình  thì  tâm  trí  bắt  đầu chuyển tới bất an.  Tâm  trí  là nhị  nguyên,  do  đó cái đối lập bao giờ cũng có đó và nó sẽ giữ việc chuyển động.

Làm sao bạn biết rằng cái đang xảy ra là thuộc về tâm trí? Có một khác  biệt cơ bản. Khi an bình  là của tâm trí và nó đã không  đạt tới các tầng sâu hơn bên trong,  thế thì ngay  lập tức trong  lúc trở nên an bình một ham muốn sẽ nảy sinh rằng an bình này nên tiếp tục còn  lại, rằng nó không  nên đi mất. Nếu ham  muốn này nảy sinh, coi nó tất cả đều thuộc vào tâm trí, bởi vì sợ mất là sợ của tâm  trí. Nếu an bình tới và không sợ mất nó đi theo sau, hiểu rằng nó không  thuộc vào tâm trí.

Điều thứ hai: tâm trí phát chán với mọi thứ - mọi thứ. Nó chán không  chỉ với cái  bất hạnh, mà  cả với hạnh phúc.  Đây là luật khác của tâm  trí, rằng nó trở nên chán với mọi thứ ổn định. Nếu bạn bất hạnh, nó trở nên chán với điều đó và muốn hạnh phúc.  Điều bạn không biết là ở chỗ chính  luật của tâm trí là  nếu nó  được hạnh  phúc,  nó  phát  chán với hạnh phúc nữa, và thế rồi nó bắt đầu đi tìm bất hạnh.

Tôi  thấy điều này thường xuyên, khi  bao nhiêu người ở đây đang  làm việc thiền: rằng cho dù  hạnh phúc  lắng đọngvới họ trong vài  ngày  họ bắt đầu thấy  không  thoải  mái;  an bình ở được với họ vài  ngày và họ bắt đầu thấy không  thoải mái, bởi vì thậm chí điều đó tạo ra chán.

Tâm  trí phát  chán  với mọi thứ. Tâm trí bao  giờ cũng đòi hỏi cái  mới, và mọi rắc rối đều nảy sinh  từ nhu cầu về cái mới. Khi bạn vượt ra ngoài  tâm  trí không  có nhu  cầu về cái mới, không  có cảm  giác chán với cái  cũ nữa; có nhiều  tính một với cái đang đó đến mức không  có nhu  cầu về bất kì cái gì khác hơn cái đó.

Kinh này nói: Khi ham  muốn tan biến không  nảy sinh lại nữa, thì đây là giới hạn của thảnh thơi. Chỉ thế thì bạn có thể chấp nhận rằng bạn đã đạt tới nghỉ  ngơi. Nếu ham muốn cứ nảy sinh đi nảy sinh lại, hiểu rằng nó tất cả là bẫy của tâm trí. Tại sao?  Tại sao cần hiểu điều này? - bởi vì mối quan hệ của chúng ta với tâm trí sâu sắc đến độ chúng ta coi an bình của bản thân  tâm  trí như an bình  của chúng  ta. Điều đó đem đến khổ lớn - vì nó biến mất.

Chúng ta  có  thể  làm  được   gì?   Điều  có  ích   là  dùng nguyên lí của việc chứng kiến kết nối này. Do đó một cách  đi ra ngoài tâm trí được tạo ra và thảnh thơi tối thượng được đạt tới. Và  chúng ta  thường làm  cái gì?  Khi tâm trí trở nên  bất ổn chúng ta muốn trốn  chạy khỏi nó,  và khi  tâm  trí trở nên an bình thì  chúng  ta muốn níu  bám lấy nó.  Chúng ta muốn giữ lấy an bình là vứt bỏ bất ổn. Khi tâm trí khổ sở chúng ta muốn gạt bỏ nó; khi tâm trí trong  hạnh phúc  ta ôm choàng nó và muốn giữ nó với chúng  ta. Bởi liên tục tìm cái đối lập bạn sẽ không  bao giờ có khả năng tự do khỏi tâm  trí,  bởi vì đấy chính là chức năng của tâm  trí: gạt bỏ bất hạnh, bắt giữ hạnh phúc.Cách  được  tự do  khỏi tâm trí là vẫn còn là nhân  chứng khi tâm trí đang đem cho bạn hạnh phúc,  và không  cố giữ nó.Chẳng hạn, bạn đang thiền ở đây; bỗng nhiên,  đôi khi trong thiền, dòng suối của an bình sẽ tới. Thế thì đừng ôm  choàng lấy nó; giữ quan sát  nó, đứng ở một khoảng cách:  “An  bình đang xảy  ra  và  mình  là  nhân  chúng.”  Khi  nguồn  phúc  lạc dâng lên trong khoảnh khắc nào đó và tràn ngập mọi thớ thịt từ bên trong, thế  thì  giữ  việc  quan sát  điều đó  nữa  từ một khoảng cách; không  ôm  giữ  nó với  toàn  lực của bạn, rằng, “Được rồi, bây giờ giải thoát  đã tới.” Không,  giữ quan sát điều đó nữa như một nhân chứng: “Phúc lạc đang xảy ra và mình sẽ không  bắt giữ nó.”

Điều đáng quan tâm là ở chỗ người không  ôm  giữ hạnh phúc,  bất  hạnh của người đó tan biến; người không  ôm  giữ an bình,  bất ổn của người đó tan biến mãi mãi.  Chính  trong ôm giữ an bình  mà hạt mầm của bất ổn được gieo, và ôm giữ hạnh phúc  là  việc sinh thành  của bất hạnh. Đơn  giản  đừng níu bám!  Níu bám  là tâm trí! Đừng níu bám  vào bất kì cái gì. Khoảng khắc nắm tay của bạn mở ra bạn sẽ ở bên  ngoài  tâm trí và bạn sẽ vào nơi ham  muốn  không  nảy sinh  thêm  nữa - tan biến  tối thượng  của chúng  xảy ra.  Tan biến tối thượng này đã được gọi là uparati, thảnh thơi.

một sthitpragya như vậy, người tìm kiếm, ổn định trong  trí huệ, còn lại mãi trong phúc lạc.

Sthitpragya  là một từ rất hay. Nghĩa  của nó là: người có trí huệ đã trở nên ổn định trong bản thân  mình, người có trí huệ  đã  trở  thành  tự  lập,  người  có  tâm  thức  không   rời  bỏ người đó và không đi bất kì đâu khác, người có tâm  thức đã trở nên  được  ổn  định.  Người  tìm  kiếm  như  thế, sannyasin như thế, bao giờ cũng đạt tới phúc lạc.

Mọi nhị nguyên được tạo ra bởi tâm trí: hạnh phúc  và bấthạnh, an bình  và bất ổn, tốt và xấu, sinh và tử. Khoảnh  khắc tâm trí rút đi, có bất nhị,  phúc lạc. Không có từ đối lập cho phúc lạc; nó ở  bên ngoài  nhị  nguyên.  Và  người  tìm  kiếm ở bên ngoài  nhị nguyên bao giờ cũng đạt tới phúc lạc.

Chúng ta  có một  vấn đề  lớn: vấn đề  của chúng ta  là  ở chỗ  chúng  ta rất muốn  đạt  tới phúc  lạc, và  nghe  thấy loại việc này tham lam  của chúng  ta bị khuấy  lên. Nếu phúc  lạc vĩnh viễn có thể có, thế thì chúng ta cũng muốn có nó; nếu ai đó có thể bầy cho  ta cách thức chúng  ta nữa cũng có thể có nó vĩnh  viễn. Nhưng  nhớ lấy, định nghĩa này  là chỉ dẫn duy nhất về  một  trạng  thái  nào  đó.  Nếu  nó  làm nảy  sinh  ham muốn trong bạn bạn sẽ không  bao  giờ có  khả  năng đạt  tới trạng thái này. Cố hiểu khác biệt này cho rõ.

Một người bạn tới tôi nói,  “Tôi muốn giải thoát  sớm; tôi muốn có  thiền  sâu, samadhi, sớm.” Tôi  bảo người  đó rằng bạn càng  hấp tấp bạn càng sẽ làm cho mình  bị chậm trễ, bởi vì tâm trí hấp tấp không thể trở nên an bình được. Chính  bản thân hấp tấp là bất ổn. Và tất cả chúng  ta đều biết loại vấn đề nào nảy sinh khi chúng ta đang vội vã.

Chúng ta đón tầu hoả và do vậy chúng  ta vội vàng.  Bây giờ những thứ thông  thường có thể được  làm trong  hai  phút mất đến năm phút.  Khuy  trên áo khoác  bị cài lệch. Bạn phải cởi chúng   ra,  bạn  phải  cài  lại  lần nữa.  Bạn  nhặt  lấy  kính, chúng tuột khỏi tay bạn và vỡ. Bạn cố gắng khoá  va li, chìa khoá cứ tuột khỏi lỗ khoá.  Đấy  là  vội vã...  Hấp tấp bao  giờ cũng làm lãng phí, bởi vì trong  hấp tấp tâm trí bạn rối tinh và bạn nhất định phạm sai lầm. Và nếu hấp tấp tạo ra chậm trễ trong những  việc  nhỏ,  nó  sẽ  tạo ra  chậm  trễ  rất  lớn  trong những việc đi đôi với cuộc hành trình đến điều tối thượng.

Tôi bảo người bạn đó, “Đừng vội vã, bằng không  mọi sự
sẽ bị chậm lại đấy. Trong  khu vực này, nếu bạn ở lại với tháiđộ rằng bất kì khi  nào nó  có thể xảy ra bạn đều sẵn sàng - không vội vã - thế thì có thể nó sẽ xảy ra sớm.”

Người đó nói,  “Ồ, vậy thế sao?  Vậy nếu tôi sẵn sàng đợi mãi mãi, điều đó sẽ làm cho nó xảy ra sớm hơn chứ?”

Nếu bạn đã sẵn sàng chờ đợi nó sẽ xảy ra nhanh, nhưng cái nhanh đó là kết quả của tâm trí chờ đợi. Nếu bạn nói bạn sẽ đợi để cho nó có thể xảy ra nhanh  chóng, điều đó có nghĩa là bạn không  đợi  chút nào, và  nó  sẽ không  bao giờ xảy ra nhanh chóng cả. Làm  sao  chờ đợi  có thể bắt nguồn  từ ham muốn về vội vã được?

Đây là một vấn đề thường ngày. Tất cả chúng  ta đều cảm thấy rằng chúng ta muốn  phúc lạc, vậy làm  sao  chúng ta có được  điều  đó?  Suy  nghĩ  và  ham  muốn  này,  “Làm  sao  có được phúc lạc?” chính là chướng ngại cho phúc lạc. Phúc  lạc là kết quả. Xin  đừng làm nó thành ham  muốn - nó sẽ xảy ra theo cách riêng  của nó. Cứ du hành im lặng và yên  tĩnh  - nó sẽ xảy ra theo cách riêng  của nó.

Vậy một khó khăn lớn có thể nảy sinh, rằng lúc đọc kinh này nhiều người sẽ trở nên đầy ham  muốn về phúc  lạc. Cho nên bao  nhiêu người trong suốt bao nhiêu  thế kỉ đã trở nên đầy ham muốn  sau  khi  đọc  những kinh  như thế, và  những kinh này  là về tự do khỏi  ham  muốn.  Thay vì thế một ham muốn mới bắt nắm giữ bạn: Làm sao đạt tới phúc lạc? Làm sao trở thành sthitpragya, người ổn định trong trí huệ? Làm sao đạt tới thảnh thơi? Làm  sao đạt tới vô gắn bó? Và thế rồi mọi người  cứ chạy  theo  những  ham  muốn  như  thế hết  lần sinh này tới lần sinh  khác  và biến cố này không  xảy ra trong cuộc đời  họ chút  nào. Thế  rồi họ bắt đầu tự hỏi liệu có thể chăng những  chuyện  kể này  đều là nói  dối cả, bởi vì họ đã được bảo rằng phúc  lạc sẽ xảy ra mà mãi tới giờ nó đã không xảy ra.Tôi muốn bảo bạn một  điều nữa trong  kết nối với điều này. Chúng ta thấy rằng từng ngày qua đi thế giới cứ trở nên ngày càng  phi tôn giáo hơn; mọi người mất dần niềm tin vào tôn giáo.  Bạn có biết lí do  cho điều này không? Lí do được nêu ở đây trong kinh này.

Từng người trong các bạn đã ấp ủ ham muốn này trong nhiều kiếp sống để đạt tới phúc  lạc, chứng ngộ, Thượng đế; nhưng  bạn  đã  không   đạt  tới  phúc  lạc,  không   chứng  ngộ, không Thượng đế. Kết  quả nó  nhất định đem lại là đó. Kết quả là ở chỗ bạn đã mất hết  niềm  tin trong  những kinh  như thế và bây giờ bạn cảm thấy rằng đấy  là những thứ không  bao giờ  có thể được đạt tới.

Loài người đã biết đến những kinh  này trong suốt mười nghìn  năm qua. Trong mười nghìn  năm này  gần như tất cả con người, mà bây giờ ở trên thế gian,  đã đi qua  ham muốn về phúc  lạc này. Một số người đã ở gần Phật, một số ở gần Krishna, một số gần với Jesus,  một số gần với Mohammed, và tất cả đã nỗ lực để đạt tới nó; khi thì  hành  thiền, khi thì tập yoga,  khi thì công  phu mật tông, khi thì dùng mật chú, và vân vân. Các bạn đã làm mọi thứ.

Khi tôi nhìn  vào mọi người trên bình diện bên  trong của họ, tôi không  thấy một người riêng  lẻ nào mà không  cố gắng làm những việc như vậy trong kiếp sống này hay khác. Mọi người đã đi trên con đường tìm kiếm - nhưng đầy ham  muốn. Bởi vì những ham muốn  đó  mọi nỗ lực đã trở thành không  kết quả, và thất bại này đã trở nên ăn sâu vào tâm thức bạn. Đây là lí do tại sao  phi tôn  giáo dường như lại tăng lên trên toàn thế giới, bởi vì với phần lớn mọi người tôn giáo  đã thất bại.

Bạn thậm chí không  nhớ, nhưng bạn đã làm cho tôn giáo thành thất bại bên trong  bạn. Và  bạn là nguyên  do  cho  điềuđó, bởi vì bạn đã phạm phải sai lầm bằng cách  ham  muốn cái gì đó mà không  thể được ham  muốn. Cho nên đây là kết quả. Nhưng nếu bạn đi trên con đường tâm linh những điều này sẽ xảy ra, bạn không  phải bận  tâm về chúng. Bạn không  phải suy nghĩ  về chúng, không  ham muốn  chúng, không  hấp tấp để chúng xảy ra.  Chính vì  hấp tấp đó mà  mọi  thứ rối tung lên.

Phi tôn  giáo sẽ còn  cứ tăng lên trong  thế giới này chừng nào chúng ta còn  tạo ra ham muốn ngay cả vì tính  tôn  giáo. Và bạn  không mới,  không  ai  là  mới  trên  trái  đất  này.  Mọi người đều già cũ và cổ đại. Và tất cả đều đã bước đi trên bao nhiêu còn  đường và chặng đường, không  gặp thành công, họ đã mất mọi hi vọng. Sự nản lòng  đó  đã lắng sâu vào trong bản thể bạn. Khó  khăn lớn nhất ngày  nay là  phá  vỡ sự nản lòng đó. Và nếu ai đó muốn phá vỡ sự nản lòng này, phương pháp khả thi duy nhất dường như là phương pháp kích động ham muốn của bạn một lần nữa rất mạnh và nói cho bạn rằng điều này  sẽ chuyển  giao  hàng hoá  - chỉ  thế thì bạn mới thu lấy dũng cảm nào đó. Nhưng chính việc đó, sự nảy sinh của ham muốn, là căn nguyên của mọi rắc rối ngay chỗ đầu tiên.Phật  đã làm  một thực nghiệm duy  nhất. Trong thời ông ấy những điều kiện cũng giống như chúng đã trở thành trong  ngày nay. Chúng bao giờ cũng giống như thế này. Bất kì khi nào những  người như Phật  hay Mahavira được sinh vào thế giới này một  loại thời  kì  bóng  tối  theo  sau  cái  chết của họ trong hàng  nghìn  năm.  Nó  nhất  định  là  như  vậy.  Khi  một người như Phật hay Krishna được sinh ra, nhìn ông ấy, hiện hữu trong sự hiện diện của ông ấy, ở chỗ ông ấy, hàng nghìn con người trở nên đầy ham  muốn về tôn giáo và họ cảm thấy rằng  điều đó cũng là  có  thể cho  họ. Niềm  tin  nảy sinh khi nhìn Phật: “Nếu điều ấy có thể xảy ra cho ông ấy, thế thì nó cũng có thể xảy ra cho tôi.”  Và nếu họ phạm phải sai lầm khibiến nó thành ham muốn, thế thì những người này bị hành hạ bởi  ham  muốn  đó  và,  chính  bởi  vì  ham  muốn  đó,  họ  trở thành phi tôn giáo trong hàng  nghìn năm sau đó.Hiểu hoàn cảnh này.  Phúc  lạc có thể được  đạt tới, nhưng đừng  làm nó thành mục đích. An  bình  tối thượng là có thể, nhưng đừng  làm nó  thành mục  đích. Cái  đó không  phải là mục đích. Làm tri thức và hiểu biết là mục đích của bạn, làm thiền là mục đích của bạn, làm ổn định bên trong bạn là mục đích của bạn, làm việc dừng lại tĩnh lặng và đi vào bên trong bản thân bạn là mục đích - và phúc  lạc sẽ  theo sau như kết quả, nó sẽ theo sau một cách tự nhiên. Đừng làm điều ngược lại, đừng làm phúc  lạc thành mục đích. Người làm phúc lạc thành mục đích sẽ đơn giản rơi vào khó khăn.

Kết quả là kết quả và không  là mục đích.

Ta hãy hiểu điều đó bằng việc lấy minh hoạ từ cuộc sống đời thường. Bạn chơi thể thao - bóng  đá, hốc cây,  ten nít hay bất kì thứ gì - và bạn thấy thích thú lớn trong nó. Bây giờ bạn kể điều này cho ai  đó,  rằng trong khi  chơi những  môn  thể thao này bạn thú lắm. Người kia  nói, “Tôi  cũng muốn thích thú. Ngày  mai  tôi  sẽ  tới để  xem  tôi  có  thể được  thích thú không.” Người này tới chơi và thường xuyên  quan  sát  xem liệu thích  thú có  tới hay  không.   Bởi  vì  ham  muốn  này  về thích thú, suy nghĩ thường xuyên  về liệu thích thú có tới hay không, người đó sẽ không  có khả năng bị cuốn  hút  vào trò chơi được. Trò  chơi sẽ trở thành  thứ yếu và thích thú sẽ trở thành mối quan tâm chủ yếu. Trong  khi chơi người đó sẽ liên tục tìm  kiếm bên  trong để  xem  liệu có  thích  thú  gì  không. Người đó sẽ cảm thấy rằng người đó không  có thích thú nào, rằng thích thú đáng  phải  được  kinh  nghiệm  thấy ngay  bây giờ nếu có trong trò chơi. Người này sẽ bị  kiệt  sức vào  lúc cuối của trò chơi và phàn nàn, “Không có thích thú gì ở đâycả. Cái vô nghĩa này là gì vậy?”Người cứ đi tìm kiếm thích thú  trong  trò  chơi sẽ không  chỉ không  thu  được sự thích  thú mà người đó còn làm hỏng cả trò chơi nữa. Thích thú là sản phẩm phụ. Nếu bạn trở nên bị cuốn hút  hoàn  toàn vào trò chơi, thích  thú xảy ra. Nếu ý tưởng về thích  thú chi phối tâm  trí bạn và bạn không  có khả năng bị cuốn hút vào trò chơi, làm sao thích  thú có thể xảy ra được? Cả đời  bạn giống như vậy đó.  Trong  cuộc sống mọi thứ có ý nghĩa  đều là sản phẩm phụ. Bất kì cái gì có ý nghĩa  đều xảy ra một cách  yên  tĩnh.  Bất kì cái  gì là kinh  nghiệm sâu sắc đều  không  được  biến thành  mục  đích. Chính  trong việc làm ra mục đích từ nó, các cánh cửa đóng lại.

Phúc lạc xảy ra một cách  vô nỗ lực, phúc lạc là việc xảy ra tự phát.  Nếu ai đó ngồi có ý thức để cố cảm nhận nó, trong  chính việc ngồi rất ý thức đó nhiều căng thẳng được sinh  ra tới mức các cánh cửa đóng lại; căng thẳng trở thành rào chắn và phúc  lạc không  xảy ra.

Giữ  lời kinh  này trong  tâm  trí - đây là kinh nguy  hiểm. Kinh này hiện diện trong  mọi các kinh sách.  Và tất cả những người đã  nghiên  cứu kinh sách  đã có  ham  muốn  của mình nổi lên và họ đi tìm cách  để thu được giải thoát. Không, việc tự nhận ra không  thể bị  chộp lấy: nó  được  đạt tới qua việc làm tan  biến.  Làm  sao  đạt  tới  phúc  lạc?  Không, phúc  lạc không được  đạt  tới được  theo cách  đó.  Làm điều gì  đó mà bạn bị  chìm  ngập  trong nó  sâu  đến  độ  cả bạn  không  được nhớ lẫn phúc  lạc không được  nhớ.  Và  rồi khi  tỉnh  dậy  bất thần điều được  tìm  ra là chỉ phúc  lạc đã còn lại; là điều bạn đã tìm kiếm mà không  thấy đâu sau bao nhiêu công  tìm kiếm vất vả, đã được tìm thấy.Điều này được  thể hiện rất rõ trong  cuộc đời Phật. Phật không ngừng phấn đấu trong  sáu năm để đạt tới việc tự nhậnra, đạt tới an bình, đạt tới chân  lí. Nhưng ông  ấy không  thể đạt tới được. Ông ấy đã lần theo chân của mọi thầy; thậm chí thầy cũng phải phát  mệt vì ông ấy bởi vì ông ấy là người tìm kiếm thực sự, một người cương quyết. Tính bướng bỉnh  của ông ấy là của một kshatriya, một chiến binh, để đạt tới mục đích; bản ngã của ông ấy là bản ngã của một kshatriya. Đó là thách thức cho  ông  ấy: Làm  sao  một điều có thể có mà vẫn không có  khả  năng đạt tới được? Một  kshatriya  không  bao giờ tin rằng có cái gì là không  thể được - đó là điều được ngụ ý bởi việc là một kshatriya.

Cho nên với bất kì thầy nào ông ấy tới, họ tất cả đều gặp khó khăn lớn, bởi vì bất kì điều gì thầy yêu  cầu ông ấy làm, ông ấy làm nó ngay lập tức. Dù  cho  việc khó  khăn đến đâu, dù cho  ông  ấy có  thể phải đứng dưới cái  nóng  mặt trời hay trong cơn mưa rào  như  trút  nước lâu  đến đâu, dù  nhiều  lần nhịn ăn phải được thực hiện - bất kì  cái  gì được  yêu cầu ở ông ấy, ông  ấy làm  nó  ngay  lập tức thoả  mãn  cho  thầy, và không  cái  gì  xảy  ra  cả.  Thầy  cũng  phát  mệt.  Thầy  nói, “Chúng ta có thể làm gì được nữa?”

Cái  gọi  là  thầy  không   bao  giờ  bị  mệt  mỏi  bởi  đệ  tử thường  bởi vì đệ  tử thường chưa bao  giờ làm được  đầy đủ những điều mà  thầy đã yêu cầu làm. Do đó một tình huống như thế chưa bao giờ nảy sinh  mà thầy có thể phải nói,  “Bây giờ chúng ta có thể làm gì? Bất kì cái gì chúng  ta có thể làm chúng ta đã làm rồi.”

Khi  người ta  có  một  đệ  tử như Phật  khó  khăn  lớn nảy sinh, vì  bất kì cái  gì thầy  yêu  cầu, Phật sẽ hoàn  thành hết. Ngay cả thầy cũng  không  thể tìm ra lỗi lầm nào với nó. Và vậy mà  không  cái  gì xảy ra.  Cuối cùng thầy sẽ nói, “Bất kì cái gì ta có thể làm,  bất kì cái gì ta có thể chỉ, ta đã chỉ rồi. Bây giờ bản thân ta không biết bên ngoài điều này;  bây giờông sẽ phải đi sang đâu đó khác.”

Tất cả các  thầy đều mệt mỏi về Phật. Còn Phật là người thực sự  bướng bỉnh.  Trong sáu năm trời ông  ấy đã làm mọi điều mà  bất kì ai  đòi hỏi - đúng hay  sai,  dù hợp lí hay  bất hợp lí - và với sự chân  thành lớn lao.  Thậm chí  không  một thầy nào có thể nói rằng điều đó đã không  xảy ra bởi vì ông ấy đã không  làm điều ông ấy được yêu cầu làm.  Ông ấy làm mọi thứ đầy đủ và tốt đến mức bản thân các thầy phải xin tha thứ và nói, “Nếu cái gì đó hơn nữa xảy ra cho ông,  thông báo lại cho chúng ta, bởi vì chúng  ta đã nói mọi điều cho ông mà chúng ta biết.”

Tuy  thế vẫn không  cái  gì xảy ra cả. Không phải những điều họ đã thuyết  giảng cho Phật đã không  xảy ra cho những thầy đó. Không,  nó  đã xảy ra  cho họ qua hiểu biết đó. Và Phật đã theo  sát  cùng  kĩ  thuật như thầy đã theo đuổi và đạt tới. Cho  nên  thầy cũng thấy bối  rối  rằng Phật  này  đã theo cùng kĩ  thuật,  thậm  chí  chính   xác  hơn  thầy  đã  làm  -  “Và thậm chí ta đã không  làm  được  điều đó với sự  chân  thành đến như vậy; thế thì tại sao nó không  xảy ra cho ông?”

Nhưng có một lí do. Nó có thể đã xảy ra cho  thầy bởi vì thầy đã làm kĩ thuật đó không  có trông đợi nào hay định kiến nào. Trông  đợi  của  Phật  là  mãnh  liệt.  Ông  ấy  đã  làm  nó, nhưng mắt ông  ấy nhắm  vào  mục đích: khi  nào thì chân  lí, phúc lạc, tự nhận ra được đạt tới?  Cho  nên ông  ấy đã chắc chắn tuân  theo  mọi  kĩ  thuật  một  cách  đầy  đủ,  nhưng  việc hướng mục đích đó đã là chướng ngại.

Cuối cùng Phật cũng trở nên mệt mỏi. Sau sáu năm, một hôm ông ấy buông bỏ việc làm  mọi thứ. Thế giới ông ấy đã từ bỏ trước đây  rồi  - bây  giờ ông  ấy từ bỏ nốt cả tính  chất sannyas. Ông ấy đã bỏ lại mọi loại hoan lạc trước đây và đã phí hoài sáu năm trong  thực hành  yoga;  bây giờ ông  ấy bỏnốt cả cái đó nữa. Một đêm ông ấy quyết định rằng ông ấy sẽ không  làm bất kì cái  gì thêm  nữa và  rằng ông  ấy sẽ không  tìm kiếm thêm nữa. Ông ấy đơn giản đã hiểu rằng không  cái gì sẽ được đạt tới.

Ông  ấy đã đạt tới căng thẳng tối đa của việc tìm  kiếm. Cố gắng  của ông  ấy, nỗ lực, đã đạt  tới cực điểm. Cho  nên ông ấy vứt bỏ mọi điều. Đêm đó ông ấy đi vào giấc ngủ dưới một cây. Đó là đêm đầu tiên trong nhiều kiếp mà Phật đã ngủ theo cách  dường như không  cái gì tồn tại cần được  làm vào sáng hôm  sau.  Và thực sự không  cái gì còn lại để được  làm. Ông ấy đã rời bỏ vương quốc, gia đình và mọi kế  hoạch về thế giới; ông  ấy đã bắt đầu một kế hoạch khác  về cuộc sống, cái đó nữa đã thất bại. Bây  giờ không  có gì để làm. Nếu ông ấy thức  dậy sáng mai, tốt; nếu ông ấy không  thức dậy, điều đó nữa cũng tốt. Nếu ông ấy sống tiếp, điều đó không  tạo ra khác biệt gì; nếu ông ấy chết, điều đó cũng không  tạo ra khác biệt gì - tất cả đều như nhau. Tuyệt đối không  có gì còn  lại để được làm  vào  sáng mai,  đơn giản là ngày mai  không  có ý nghĩa gì cho ông ấy nữa.Và  khi  ai  đó  đi  vào  giấc  ngủ  trong  đêm  theo  cách  mà không   có  kế   hoạch   gì   cho   ngày   mai,   samadhi   xảy  ra. Sushupti, giấc  ngủ say, trở thành  samadhi. Không  còn ham muốn về ngày mai, không  có mục đích còn lại, không  có gì còn lại để được  đạt tới, không  đâu để đi. Câu  hỏi đã từng là, “Ta sẽ làm  gì nếu ta ở đây vào ngày mai?”  Mãi  cho  đến giờ chỉ có  làm  và  làm  và  làm,  nhưng  bây  giờ  không   có  gì  để được làm  chút  nào.  Phật  ngủ  đêm  đó  tự do  khỏi  mọi  mục đích tới mức không  có ý tưởng nào về ông  ấy sẽ làm gì nếu ông ấy tỉnh  dậy vào buổi sáng. Mặt trời sẽ lên,  chim sẽ hót, nhưng ông ấy sẽ làm gì? Và có trống rỗng như câu trả lời.

Khi  không   có  mục  đích  tương  lai  chết,  thời  gian   trởthành  vô nghĩa.  Khi  không  có mục  đích mọi  kế hoạch đều tan  thành  từng mảnh vụn và  chuyển động của tâm trí dừng lại. Với  chuyển động của tâm trí kế hoạch  là cần thiết, mục đích là cần thiết; với chuyển động của tâm trí cái gì đó để đạt tới là cần thiết, tương lai, thời gian nào đó là cần thiết. Và tất cả những cái này đã tan biến.

Phật  đã  đi  vào  giấc  ngủ  đêm  đó  dường  như  ông  ấy  là người đã  chết đi trong  khi  còn  sống. Ông  ấy vẫn sống, vậy mà cái chết đã xảy ra. Đến sáng quãng 5 giờ mắt ông ấy mở ra. Phật nói, “Ta đã không mở mắt.” Ông ấy làm gì bằng việc mở mắt? Không còn cái gì để được nhìn,  không  có cái gì để được nghe,  không  có gì cần được đạt tới;  không  có lí do gì để mở mắt. Do đó Phật nói, “Ta đã không  mở mắt, chúng mở ra theo cách  riêng của chúng. Chúng mệt  vì  nhắm mãi  rồi; chúng đã nhắm cả đêm và  bây giờ nghỉ  ngơi là  đầy đủ  và tròng mắt mở ra theo cách  riêng của chúng.” Bên  trong  ông ấy là sự trống rỗng.

Khi không  có tương lai, bên trong biến thành  trống rỗng. Trong trống rỗng như thế Phật thấy ngôi  sao  mai  cuối cùng lặn xuống, và trong việc thấy đó ông ấy trở nên chứng ngộ. Cùng với ngôi  sao biến đi đó toàn bộ quá khứ của Phật biến mất. Cùng  với ngôi sao biến đi  đó toàn bộ cuộc hành trình, toàn bộ việc tìm kiếm biến mất.

Phật  đã nói, “Lần đầu tiên ta thấy một ngôi  sao vô  mục đích lặn đi trên  bầu trời - nó không  yêu cầu một mục đích.” Không có mục đích trong  nó.  Và thấy là tốt như không  thấy nó sẽ vẫn vậy. Không  có  vấn đề  về việc chọn lựa cái nào, cách này hay cách  kia - mắt mở, cho nên sao được  thấy. Sao đang lặn, tiếp tục lặn. “Đằng kia sao đang lặn, đằng kia  bầu trời trở nên trống rỗng sao;  ở đây ta là trống rỗng đầy đủ bên trong, hội ngộ của hai  bầu trời trống rỗng xảy ra.”  Phật  đãnói  thêm,   “Điều  ta  không   thể  đạt  tới  thông   qua  tìm  kiếm không ngừng đã được  đạt tới đêm đó mà không  có tìm  kiếm gì. Điều không  thể đạt  tới được bằng cách  đuổi theo  nó,  là được đạt tới đêm đó chỉ bằng cách  ngồi đấy, nằm đấy. Điều không thể đạt được bằng nỗ lực đã được đạt tới đêm đó bằng nghỉ ngơi.”

Nhưng tại sao ông ấy đã đạt tới vào thời điểm đó? Bởi vì phúc lạc là kết quả tự nhiên của bản thể bạn trống rỗng bên trong.

Khi  bạn chạy theo phúc  lạc, và bởi việc làm như vậy là không  có  khả năng trở thành trống rỗng, việc săn đuổi bản thân phúc  là rào chắn; bạn không  có khả năng trở thành  trống rỗng, do đó kết quả tự nhiên không  xảy ra.

Người có cái ta bị hấp thu chỉ  vào Brahman, thực tại tối thượng, vẫn còn vô ham muốn và vô hành  động. Khi
được làm thuần khiết bởi cái một của nó với Brahman và
được đắm chìm trong sự mê li cái một này, các hành động của tâm trí là vô chọn lựa và chỉ còn như tâm thức, thế thì điều đó được gọi là pragya, trí huệ. Người bao
giờ cũng có pragya như vậy, được gọi là jivanamukta, người được giải thoát  khi đang sống.

Vậy khi bầu trời bên trong trở thành  một với bầu trời bên ngoài,  khi cái  trống  rỗng bên  trong  hội  nhập  với  cái trống rỗng bên ngoài, mọi thứ trở thành vô ham muốn và vô hành động. Ham  muốn không thể nảy sinh  mà  không  có ý nghĩ;  ý nghĩ là náo  động của tâm  trí.  Nhớ  lấy, một ý nghĩ  nảy sinh chỉ bởi vì người ta muốn làm cái gì đó.

Mọi người tới tôi và bảo tôi họ không  có khả năng được tự do với ý nghĩ. Bạn sẽ không  tự do với ý nghĩ  đâu; bạn cóham muốn làm cái gì đó. Và khi bạn muốn làm cái gì đó, làm sao bạn có thể tự do với ý nghĩ được?  Ham  muốn đó để làm cái gì đó, chính bản kế hoạch đó được  suy  nghĩ. Cho dù bạn muốn tự do với ý nghĩ  bạn sẽ không  thể tự do được, bởi vì lsẽ có  các  ý  nghĩ  tham  dự  vào  việc  lập kế  hoạch  nó.  Mọi người bảo tôi rằng họ ngồi và cố gắng vất vả để trở nên vô ý nghĩ. Nhưng việc lập kế hoạch để vô ý nghĩ bản thân nó là cơ hội cho suy nghĩ.  Cho nên tâm  trí cứ suy  nghĩ,  “Làm sao trở nên vô ý nghĩ được? Đến tận bây giờ mà mình  vẫn không  trở nên vô  ý  nghĩ  được.  Liệu  bao  giờ  có  khả  năng  cho  mình được vô ý nghĩ không? Khi nào?”

Nhớ  lấy, chừng  nào  có bất  kì  ham  muốn  gì  -  về  thiên đường, về tự nhận ra, để gặp Thượng đế - ý nghĩ  sẽ tiếp diễn. Ý nghĩ  không phải là lỗi. Mọi điều được ngụ ý bởi ý nghĩ  là ở chỗ bất kì cái gì bạn ham  muốn, tâm  trí bạn nghĩ cách  đạt tới nó. Chừng nào còn bất kì cái gì đang bị bỏ lại để được đạt tới, ý nghĩ  sẽ tiếp tục. Ngày bạn sẵn lòng chấp nhận sự kiện rằng,  “Mình  không   muốn  đạt  tới  cái  gì,  thậm  chí  không  muốn cả cái  vô ham  muốn,” bỗng nhiên  bạn sẽ thấy  rằng ý nghĩ đã bắt đầu biến mất; chúng  không  được cần thêm  nữa.

Khi mọi thứ bên trong trở thành trống rỗng, khi không  có kế hoạch, khi  không  cái  gì còn  lại để được  đạt tới và không  còn chỗ nào để đi, khi mọi việc chạy đều trở thành  vô nghĩa và tâm thức đọng lại trên  lề đường... vứt bỏ tất cả mối quan tâm tới mục đích,  mục đích đã được đạt tới.

Người có cái ta bị hấp thu chỉ  vào Brahman, thực tại tối thượng, vẫn còn vô ham muốn và vô hành động.

Người như  vậy duy  trì vô  ham  muốn và  vô  hành động. Không cái gì nảy sinh trong người đó; tấm gương của ngườiđó trống rỗng, không  có hình  ảnh trên nó.  Và người đó vẫn còn vô  hành động. Không  còn thúc đẩy  nào  để làm  cái  gì. Điều đó không có nghĩa  là người đó cứ nằm dài như cái xác. Không, hành động có xảy ra, nhưng không  có kế hoạch cho chúng. Hiểu khác  biệt này cho đúng.

Tôi  đến đây, tôi  đang nói với các  bạn về kinh này  của Upanishad. Nếu  tôi  đến  sau  khi  lập  kế  hoạch  cho  nó,  suy nghĩ về điều gì cần được nói,  điều gì không  được  nói, thế thì sẽ có chuyển động của ý nghĩ trong  tâm trí, nó sẽ bị rối loạn. Tâm trí sẽ cứ làm việc. Nhưng nếu tôi chỉ tới, nhìn vào kinh và bắt  đầu  nói,  và  duy  trì  nội  dung  với  bất  kì  cái  gì  ngẫu nhiên tới ra từ miệng tôi, thế thì hành động nói của tôi không  phải là  một  hành  động.  Nếu  tôi  ra  đi  sau  khi nói  và  trên đường tôi cảm thấy rằng điều tôi đã nói không  tốt, đáng ra nó sẽ tốt hơn nếu tôi  nói thế này hay thế nọ, hay  đáng ra sẽ tốt hơn  nếu tôi không  nói  điều này điều nọ, thế thì đây chỉ là ô nhiễm. Nhưng nếu khoảnh khắc tôi kết thúc  việc nói,  không  cái gì  còn  lại bên trong tôi  liên  quan  đến điều tôi vừa nói, không mạch ý nghĩ nào, thế thì đây là vô hành động.

Tôi đã từng nghe  về Lincoln. Một đêm ông ấy trở về nhà cùng vợ sau khi diễn thuyết.  Khi về tới nhà,  các  con  ông  ấy hỏi, “Bài  nói  của bố  thế nào?”  Lincoln  nói,  “Bài  nói  nào? Bài nói  bố đã chuẩn bị trước khi nói hay bài nói bố thực ra nói, hay bài nói  bố nghĩ  là bố nên nói sau khi thực tế đã nói nó? Các  con  định hỏi về bài  nói  nào? Bố đã có ba bài  nói  - một bài bố đã diễn tập trong tâm  trí trước khi tới đó, bài thứ hai là bài bố thực sự nói, và bài thứ ba bố ân hận về sau đáng ra bố phải  nói  thế này thế nọ mà bố lại quên  nói  điều này, vân vân.”

Bây  giờ bài  nói  này là hành  động. Hành  động không  có trong việc nói bài nói, nó là trong lập kế hoạch trước của nó.Cho nên nếu tâm trí quyết định trước, hay nếu tâm trí nghĩ về nó sau  đó, đó  là ô  nhiễm  của tâm  trí. Nếu  hành  động  đơn giản xảy ra - không  có bất kì lập kế hoạch trước hay suy nghĩ lại về sau  - thế thì  hành  động này đã bắt nguồn từ vô hành động.

Hành  động  sẽ  tiếp  tục. Phật  trở thành  vị  phật,  vậy  mà hành động sẽ tiếp tục - nhưng với một khác biệt. Krishna trở thành một  Krishna, hành động sẽ tiếp tục - nhưng với một khác biệt.

Gita  là  có  giá trị  theo  chính khía  cạnh này, rằng bất kì điều gì Krishna đã nói trong nó hoàn toàn là tự phát. Không ai ra chiến trường được chuẩn bị để diễn thuyết  ngay chỗ đầu tiên. Krishna  thậm chí không  bao giờ nghĩ,  ông  ấy thậm chí không bao giờ  tưởng tượng  rằng ông ấy được  yêu  cầu làm điều  này  tại  chiến  trường.  Điều  ấy  là  không   thể,  ngay  cả trong trí tưởng tượng phong  phú  nhất của ông ấy. Chắc chắn có thể không  có lập kế hoạch trước về điều đó. Bỗng nhiên, bất  thần,  ngẫu  nhiên,   việc  xảy  ra  và  nguồn  chân  lí  của Krishna phụt ra.

Đây không  phải là bài  nói,  đây là bài  nói  tới từ vô  nói. Đây không  phải là hành động, đây là hành động sinh ra từ vô hành động. Đây là lí do tại sao Gita  trở thành giá trị thế. Bởi vì nó  ngẫu  nhiên  thế, nó  trở  nên  giá  trị  thế. Có  nhiều  bản kinh trên  thế  giới,  nhưng  không  một  bản  kinh  nào  có sinh thành ngẫu nhiên thế như Gita.

Đấy  là chiến trường, lời kêu gọi cho trận chiến quyết tử đã được ban ra bởi tiếng tù và ốc; các chiến binh đã sẵn sàng tấn công diệt kẻ  thù  hoặc  bị diệt... đối thoại tôn  giáo  có đó được chăng? Dường như  không  liên quan. Giá mà Gita xảy ra trong  đạo  tràng,  trong  nơi  ẩn  cư  hay  trong công xã  của một thầy, điều đó chắc đã tạo ra nghĩa.  Nhưng  bởi vì nó tựphát  thế, nó  đi sâu  vào  chính  cốt lõi  của Ấn  Độ.  Nó  được sinh ra từ vô hành động, nó được sinh  ra không  có kế hoạch nào. Đây là lí do tại sao chúng ta gọi nó là Bhagavadgita, Bài ca của Điều thiêng  liêng.  Trong nó  không  có  kế hoạch  con người. Trong  nó  Krishna  đơn  giản  không   ứng  xử  như  con người. Đấy là thông điệp phát ra từ điều thiêng liêng.

Khi  tất cả các hành  động được sinh  ra từ vô hành động bên  trong của người  ta,  và  ý nghĩ  nảy sinh ra  từ vô ý nghĩ của người  ta,  và  lời được  sinh  ra  từ im lặng của người ta, người như  thế  được  gọi  là  jivanamukta  -  người  được  giải thoát ngay  khi sống.

Ở Ấn Độ có khái niệm về hai  kiểu giải thoát. Một kiểu người  đã  giải  thoát  là  jivanamukta, người  tự  do  khi  đang sống. Người được giải thoát kia là người được giải thoát vào lúc chết của người đó. Cả hai kiểu giải thoát này đều xảy ra. Một người  cứ đi tìm  kiếm  và  tìm  kiếm cả đời - và thế rồi, như khi tôi đã nói về Phật, người đó tìm mãi, tìm mãi rồi một hôm mệt mỏi về tìm kiếm, và điều đó xảy ra.

Đôi khi cũng có chuyện xảy ra là một người tìm kiếm cả đời - không  chỉ có sáu năm như Phật mà cả đời người đó - và không mệt mỏi. Người đó cứ tìm  kiếm và tìm kiếm mãi,  và chỉ đến khi  cái  chết của người đó tới người đó nhận ra rằng mọi tìm kiếm đều vô tích sự và không  đạt đến cái gì - và như vậy vào khoảnh  khắc chết mọi tìm kiếm của người đó thành thảnh thơi. Nếu ngay trước cái chết mọi tìm kiếm thảnh thơi và mọi kế hoạch  đều dừng lại, và không còn  tương  lai  nữa thế thì  điều đã xảy ra  cho  Phật dưới gốc cây  bồ đề - cùng điều ấy xảy ra dưới gốc cây  của cái chết. Thế thì cái chết và giải thoát xảy ra đồng thời, bởi vì cái  chết có thể làm thảnh thơi người ta rất sâu.

Nếu tất cả tìm kiếm của bạn đều trở thành không  kết quả,nếu nó đã trở thành kinh  nghiệm vững chắc của bạn rằng mọi tìm kiếm đều vô dụng, rằng bạn đã không  đạt được  cái gì tại bất kì đâu - cả trong cuộc sống trần gian lẫn trong  nỗ lực tâm linh - không  cái gì đã được đạt tới... Chỉ thế thì nếu điều này trở thành tuyệt đối rõ ràng cho bạn và không  còn lại nhu cầu thuộc bất kì loại nào cho tương lai mà bạn vẫn muốn  đạt tới cái gì đó... chỉ thế thì khi thậm chí không còn cảm giác rằng nếu bạn không  chết bây  giờ và bạn sống thêm vài ngày nữa bạn có thể làm thêm  điều gì đó, mà thay vì thế bạn chấp nhận cái chết tiến tới...

Nếu  mọi  thứ  đều  vô  tích  sự,  con  người  chấp  nhận  cái chết. Giống như Phật ngủ đêm đó - thậm chí  không  câu hỏi còn lại về ông ấy sẽ làm  gì ngày hôm  sau. Tương tự, nếu ai đó chết cho  tương lai  vào  khoảnh  khắc chết  mà  không suy nghĩ, “Bây  giờ mình sắp chết và những điều nào đó vẫn còn không hoàn chỉnh...  Có cái gì đó cần được hoàn thành  nhưng có thể không  được hoàn  thành; giá  mà  mình  có được thêm vài ngày  nữa  mình  có  thể  hoàn  tất  được  nó...”  Khi  không cảm giác  nào  như thế còn  lại và cái  chết buông  xuống một cách tự nhiên,  như cách  màn đêm buông  xuống và con người đi vào giấc ngủ, thế thì  cái  chết như thế cũng trở thành giải thoát. Một người như thế được gọi là người được giải thoát.

Nhưng  việc  xảy ra  này  thỉnh  thoảng  xảy ra  trong  cuộc sống và người này vẫn còn sống thậm chí  sau  giải thoát.  Sự sống sót  này phụ thuộc vào các yếu tố khác.

Khi bạn được sinh  ra, thân thể bạn có một khoảng sống có sẵn nào đó trong một số năm - bẩy mươi năm, tám  mươi năm. Bây  giờ  nếu việc xảy ra này của giải thoát  xảy ra vào độ tuổi bốn mươi, thân  thể nhất định hoàn  thành  bốn mươi năm còn lại. Bạn có thể đã chết vào độ tuổi bốn mươi, nhưng thân thể bạn sẽ chết chỉ sau khi hoàn  thành tám mươi năm.Bạn  như  một  bản  ngã  không   còn  nữa  vào  tuổi  bốn  mươi, nhưng  thân  thể sẽ kéo  dài  thêm  bốn mươi năm nữa. Đấy  là kế hoạch định sẵn của riêng  nó; nó có cách  thu xếp riêng của nó cho các nguyên tử. Vào  lúc sinh thành  thân thể đã tới với năng lực riêng của nó để kéo dài trong  tám  mươi năm, và nó sẽ kéo dài theo chiều dài đó.

Cho  nên  Phật  và  Mahavira  chết  ở  độ  tuổi  bốn  mươi, nhưng thân  thể của họ tiếp tục thêm bốn mươi năm nữa. Sau khi cuộc chạy đua bên trong  đã dừng, nhưng thân thể tiếp tục làm việc. Cũng tựa như là đồng hồ đeo tay của bạn lên giây cho chạy bẩy  ngày  và  thế  rồi  bạn  đi  vào  rừng, bị  lạc, ngã xuống và chết; nhưng đồng hồ của bạn vẫn tiếp tục làm việc trong bẩy ngày nữa. Đồng hồ bạn đã lên  giây cho bẩy ngày và cái  chết của bạn không  làm khác biệt cho  nó; nó  vẫn cứ chạy trong bẩy ngày - tích tắc, tích tắc, tích tắc...

Thân thể của bạn là cái máy. Bạn có thể đạt tới thức tỉnh tối thượng hôm nay, bạn có thể đã chết ngày  hôm  nay, nhưng thân thể bạn sẽ tiếp tục tích tắc. Trạng thái này của tâm  thức bên trong,  trở thành dường như nó không  có,  và cái  tích  tắc của thân thể vẫn tiếp tục, được  gọi là jivanamuka, giải thoát trong khi còn sống.

Khi được làm thuần khiết bởi cái một của nó với Brahman và được đắm chìm trong sự mê li cái một này, các hành động của tâm trí là vô chọn lựa và chỉ còn như tâm thức, thế thì điều đó được gọi là pragya, trí huệ.

Khi  trí tuệ không  nghĩ  về người khác,  không  nghĩ  chút nào và trở thành vô ý nghĩ, khi mọi ý nghĩ bị vứt bỏ và chỉ có năng lực suy nghĩ còn lại bên trong,  khi trí tuệ không  liên kết bản thân  nó với bất kì vật gì và còn lại thuần khiết - tựa nhưmột ngọn đèn đơn độc cháy  trong  cái không  trống rỗng chói sáng -  với trạng thái tâm  thức như vậy từ Ấn Độ là pragya,  trí huệ. Thế thì bạn đã thực sự đạt tới ngọn lửa tri thức đúng đắn. Người mà  trong người đó trí huệ như vậy bao giờ cũng là ngọn lửa, là một jivanamuta,  người được giải thoát trong khi sống.

Người không  còn cái tôi cho thân thể mình và giác quan mình, và không  còn cái của tôi về các vật khác,  là một jivanamukta, người được giải thoát  khi đang sống.

Những cảm giác này sẽ chắc chắn vứt bỏ. ‘Của tôi’, ‘tôi’

- những từ này đã vứt bỏ lâu trước đây rồi. Chính vào lúc vứt bỏ bản  ngã  mà  chứng  ngộ  đã  xảy  ra.  Với  người  như  vậy không có cái  ‘tôi’  hay ‘của tôi’  được  liên  kết với bất kì vật gì. Tâm  thức như vậy thậm chí không  thể nói rằng ‘tôi là linh hồn’. Người đó không  gắn bất kì nghĩa  nào của cái ‘tôi’  cho bất kì cái  gì;  chỉ  có cái  ‘đang đây’  còn  lại. Chúng ta  dùng cách diễn đạt  “tôi đây’; người như  vậy dùng  cách  diễn  đạt

‘đây’. Cái ‘tôi’ của người đó đã bị vứt bỏ, chỉ còn trạng thái
của ‘đang đây’ thuần khiết tồn tại.

Cái   ‘đang  đây’   này   đã   được   gọi   là   trạng  thái   của jivanamukta. Khi cái ‘tôi’ chết đi và cái  ‘đang đây’ còn lại, bạn đã đạt tới tự nhận ra trong  khi sống.

Nếu nỗ lực của chúng  ta theo  hướng tự do với ham muốn việc xảy ra này có thể xảy ra ngay  bây giờ. Nếu ham muốn vẫn còn hiện diện, sẽ cần thời gian.

Đủ cho hôm nay.

13.                      Quả ngọt

Người chưa bao giờ biết bất kì khác biệt nào qua trí tuệ giữa jiva, linh hồn hiện thân,  và Brahman, hay giữa Brahman và bản tính, việc sáng  tạo, được gọi là jivanamukta, người được giải thoát ngay khi sống.

Được tôn kính bởi người tốt hay bị xúc phạm bởi người xấu, người vẫn còn giữ được điềm đạm được gọi là jivanamukta.

Với người đã biết đến tinh hoa Brahman, thế giới này không còn như trước nữa. Nếu nó không  là vậy, người đó chưa biết tới trạng thái Brahma của bản thể và vẫn còn
là người hướng ngoại.

Ngay khi những kèm theo hạnh phúc được kinh nghiệm, nó được gọi là prarabdha, dấu ấn hành động quá khứ được tích luỹ; bởi vì việc nảy sinh của mọi quả đều là từ hành động trong  quá khứ. Không  có quả ở bất kì đâu không có hành  động.

Giống như hoạt động mơ dừng lại khi thức tỉnh, tương tự, hành động quá khứ được tích luỹ qua hàng tỉ niên kỉ tan biến tức khắc khi người ta biết “Ta là Brahman.”Thêm           vài        chỉ        dẫn       về         trạng     thái       bên                   trong         của
jivanamukta, người được giải thoát khi đang sống.

Jivanamukta là một người đã biết đến cái chết trong khi vẫn sống. Như nó vậy, cái  chết được mọi người biết, nhưng chỉ vào thời điểm chết. Điều đó nữa cũng không  thể được gọi là biết về cái chết bởi vì ngay trong  khoảnh khắc chết tâm trí trở thành vô thức. Cho nên chúng ta không  bao giờ biết được cái chết của riêng  mình, chúng ta bao giờ cũng chỉ biết về cái chết của người khác.  Bạn chỉ nhìn thấy người khác chết, bạn chưa  bao  giờ  thấy  bản  thân   mình  chết.  Vậy  tri  thức  của chúng ta ngay  cả về cái  chết  là được  vay  mượn.  Khi  ai đó khác chết  đi thì  chúng ta học được  gì từ điều đó? Chúng ta biết rằng người đó mất tiếng nói, mắt không  thấy được, mạch dừng lại và rằng tim  người  đó dừng đập. Chúng ta chỉ biết rằng  bộ  máy  thân  thể  đã  dừng  làm  việc,  nhưng  chúng   ta không biết gì về điều đã xảy ra cho người bị  giấu kín đằng sau bộ máy thân  thể, hay liệu thực sự có cái  gì ẩn đằng sau hay không, hay liệu con người ẩn kín đó có  được  cứu hay không?

Cái  chết xảy ra bên  trong, và tất cả chúng  ta đều có khả năng  thấy  các  triệu  chứng  của  nó  ở  bên  ngoài.   Làm   sao người ta biết được  cái  chết bằng việc thấy người khác chết? Chúng ta  nữa  cũng  đã  chết  nhiều  lần  rồi,  nhưng  chúng  ta chưa bao  giờ có khả  năng thấy  bản thân  mình  chết, bởi vì chúng ta đã trở thành  vô thức trước khi chết.

Cho  nên  bạn  có  thể  thấy nhiều  người  chết,  nhưng  bạn chưa bao giờ đi tới tin rằng bạn nữa sắp chết. Bạn đã bao giờ tin rằng bạn cũng sẽ chết không? Nhiều người có thể bắt đầu chết đi mọi ngày,  toàn  thể nghĩa  địa có thể đầy họ; bệnh dịchnào đó có thể lan rộng và bạn sẽ thấy các xác chết khắp nơi - dầu vậy người ta bao giờ cũng cảm thấy rằng chỉ người khác đang chết. Bên  trong  bạn chưa  bao  giờ cảm thấy  rằng bạn cũng đang chết đi. Cho  dù  nhận biết như thế về cái  chết có tới nó  vẫn  còn  trên  bề  mặt,  nó  chưa  bao  giờ  vào  sâu  bên trong. Tại sao?  Bởi vì  chúng  ta  chưa  bao  giờ thấy cái  chết của riêng  mình, chúng  ta không  có kinh  nghiệm về nó, chúng  ta không   có  trí  nhớ  về  cái  chết.  Dù  chúng  ta  có  thể  nghĩ ngược  về  quá  khứ  chúng  ta  chưa  bao  giờ  đi  tới thấy rằng chúng ta đã từng chết trước đây. Cho  nên  cái gì đó chưa bao giờ xảy  ra trong  quá  khứ,  làm  sao  nó  có  thể  xảy  ra  trong tương lai?

Mọi tính  toán  của tâm trí đều dựa trên  quá khứ. Ngay cả khi tâm trí nghĩ  tới tương lai nó chỉ nghĩ  theo  ngôn  ngữ của quá khứ. Điều  đã  xảy ra  hôm  qua,  một  mình  cái  đó có  thể xảy ra  ngày  mai  - với  chút ít khác  biệt đây đó. Nhưng  cái chưa bao giờ xảy ra trước đây, làm  sao  cái  đó có thể xảy ra ngày mai  được?  Đây là lí do tại sao tâm trí chưa bao  giờ có khả năng tin vào cái chết. Và khi cái chết thực tế xảy ra tâm trí đã thành vô thức rồi.

Vậy  hai  kinh   nghiệm  lớn  của  cuộc  sống,  sinh   và  tử, chúng ta  không  bao giờ trải nghiệm. Chúng ta lấy việc sinh và chúng ta  chết, và  nếu chúng ta không có khả năng kinh nghiệm hai biến cố lớn lao này về sinh  và tử thế thì làm  sao chúng ta có thể trải nghiệm được cuộc đời trôi qua ở giữa hai điều đó? Người không  có khả năng biết bắt đầu của cuộc đời, người không  có khả năng biết kết thúc  của cuộc đời, làm sao người đó có thể biết được chỗ giữa của cuộc đời?

Luồng chảy giữa sinh  và tử là cuộc đời. Chúng ta không  biết cái  bắt đầu không  biết cái  kết thúc; chỗ giữa nhất  định còn là không biết. Có thể có việc biết mơ hồ, lờ mờ nào đó -tựa như cái gì đó nghe  văng vẳng từ xa, hay tựa như một giấc mơ được  thấy. Nhưng  chúng  ta không  có  tiếp xúc  trực tiếp nào với cuộc sống.

Ý  nghĩa   của  jivanamukta  là  người  đã  biết  tới  cái  chết trong cuộc sống bởi thức dậy, bởi trở thành có ý thức.

Từ  jivanamukta  thật  tuyệt  diệu.  Nó  mang  nhiều  nghĩa khác nhau.  Một nghĩa  có thể là: người được giải thoát trong khi đang  sống.  Một  nghĩa  khác  có  thể là:  người  được  giải thoát khỏi cuộc sống. Nghĩa  thứ hai là sâu sắc hơn. Thực ra nghĩa  thứ  nhất  chỉ  được  dùng  sau  khi  nghĩa   thứ  hai  được biết. Chỉ người đã được giải thoát  khỏi cuộc sống mới có thể được giải thoát trong cuộc sống.

Ai sẽ được giải thoát khỏi cuộc sống?

Chỉ  người  đã  biết  rằng toàn  bộ  cuộc  sống là  quá  trình chết  mới  có  thể  được  giải  thoát;  người  đã  thấy  rằng  điều chúng ta gọi là cuộc sống chỉ là cuộc diễu hành dài hướng tới cái chết.

Sau  khi  sinh  chúng ta không  làm  gì khác  hơn là chết đi. Chúng  ta  có thể làm  bất  kì  cái gì  - nhưng  cuộc  diễn  hành hướng về cái  chết  tiếp tục trong từng khoảnh  khắc.  Tối tới sau sáng và  chúng  ta  đã  chết hơn mười  hai tiếng đồng  hồ. Thế rồi sáng  lại tới lần nữa sau  tối này và  chúng  ta sẽ chết trong mười  hai  tiếng nữa.  Cuộc  sống cứ  vắt  kiệt  dần  từng giọt từng giọt một; thời gian cứ làm trống rỗng bản thân nó.

Cho  nên điều chúng  ta  gọi là  cuộc sống thực ra  là  quá trình dài của việc chết. Sau  khi  sinh, dù  người ta làm  bất kì cái gì người ta dứt khoát đang làm một điều - đó là chết dần, tiếp tục chết. Ngay khi bạn được sinh  ra bạn đã bắt đầu chết. Trong chính hơi thở đầu tiên của đứa trẻ việc thu xếp cho hơi thở cuối cùng của nó đã được thực hiện. Bây giờ không  còncách  nào  tránh  được  cái  chết. Người được sinh  ra sẽ chết đi chẳng  chóng thì chầy; khác biệt có  thể về thời gian, nhưng cái chết là chắc chắn.

Người đã nhìn cuộc sống như quá trình dài của cái chết... tôi nói đã nhìn,  không  phải đã là hiểu. Bạn cũng có thể hiểu, “Vậy đây là  cách thức nó  vậy sao?” - điều đó bạn cũng có thể  hiểu.  Nhưng  bởi  hiểu  như  vậy  bạn  sẽ  không   là  một jivanamukta.  Không,   người   nhìn,   người   trở   thành   nhân chứng cho  nó, mới là người đã thấy  rằng mọi khoảnh  khắc người đó đang chết đi.

Một điều chúng  ta chưa bao  giờ nhận ra là ở chỗ “tôi  sẽ chết”;  bao  giờ cũng là người  khác  chết.  Thứ  hai  là,  cho  dù chúng ta có phỏng đoán ra cái chết của mình  từ cái chết của người khác, thì  thế  nữa điều ấy cũng là cái  gì đó sẽ xảy ra trong tương lai;  với bây  giờ nó có thể bị trì hoãn. Nó không xảy ra bây giờ, hôm nay. Ngay cả một người đang nằm trên giường chờ  chết  cũng  không   nghĩ  rằng  cái  chết  của  mình đang xảy ra hôm  nay, khoảnh khắc này.  Người này nữa cũng tránh né, trì hoãn - đến mai. Trong tránh  né này chúng ta cứu bản thân mình.  Với chúng  ta cuộc sống là bây giờ và cái chết còn xa trong  thời gian.Người  đã thấy rằng toàn  thể cuộc sống là quá  trình  chết cũng đã thấy rằng cái chết không  phải là ngày mai mà là bây giờ,  chính  khoảnh khắc  này  -  “tôi  đã  chết  đi  trong  chính  khoảnh khắc này. Làm sao  để thấy, làm  sao  để nhận ra việc xảy ra  cái  chết  của  tôi  vào chính  khoảnh  khắc  này?”  Nếu người ta có khả năng thấy, thế thì người ta không  thèm  khát cuộc sống.  Phật  đã  nói  rằng  người  không  thèm  khát  cuộc sống  là  jivanamukta. Người  không   đòi  hỏi  rằng  người  đó phải được  sống  thêm,  người  không   ham  muốn  sống  thêm, người không  có thèm khát sống thêm, người sẽ chấp nhận cáichết một cách  duyên  dáng  nếu nó tới, người sẽ không  đòi hỏi cái chết  cho dù  chỉ một khoảnh  khắc thêm-  “Đợi đã, để tôi thu xếp mọi việc”  - người  bao giờ cũng sẵn sàng  sống mọi khoảnh khắc, người đó là jivanamukta.Người có thèm khát  sống được kết thúc  có thể được tự do với  cuộc  sống. Người trở thành  tự do  với cuộc  sống trở thành một  jivanamukta -  thế  thì  người  đó  được  giải  thoát trong khi  sống. Thế thì ở đây và bây giờ người đó vẫn sống với chúng  ta nhưng  người đó  không  giống chúng  ta. Người đó cũng  vẫn  ngồi,  dậy,  ăn,  uống,  bước,  ngủ,  nhưng  chính  phẩm chất  của mọi hoạt  động này được  biến  đổi. Làm  mọi thứ như chúng ta làm,  người đó vẫn không  làm điều chúng ta làm. Thế  giới này như chúng  ta thấy nó vẫn như vậy nhưng nó trông  khác với người đó - góc cảm nhận của người đó đã thay đổi; trung tâm trong  người đó mà đang nhìn đã thay đổi; với  người  đó  toàn  thế  giới  được  biến  đổi.  Định  nghĩa   và những chỉ dẫn về giải thoát  như vậy trong khi đang sống là ở trong những  câu  cách  ngôn  này. Chúng ta  sẽ cố gắng hiểu chúng từng câu một.

Người chưa bao giờ biết bất kì khác  biệt nào qua trí tuệ
giữa jiva, linh hồn hiện thân,  và Brahman...

...  Vài  người  bạn  kia,  người  bị  ảnh  hưởng  của  cơn  ho phải rời khỏi nơi đây ngay lập tức. Bằng không  dừng ho lại và  ngồi  nguyên  tại chỗ.  Nhưng  cả  hai  điều  này  sẽ  không  được.

Người chưa bao giờ biết bất kì khác  biệt nào qua trí tuệ giữa jiva, linh hồn hiện thân,  và Brahman, hay giữa Brahman và bản tính, việc sáng  tạo, được gọi là jivanamukta, người được giải thoát ngay khi sống.|Đặc  trưng  đầu  tiên:  người  không   thấy  qua  trí  tuệ  của mình bất kì khác biệt nào giữa linh  hồn cái đang ẩn kín bên trong người ta và Brahma cái ẩn kín bên trong việc sáng tạo, là jivanamukta.

Có  hai  điều trong  đó. “Không khác  biệt  nào được thấy qua trí tuệ.” Mọi khác biệt đều do  trí tuệ, tâm trí tạo ra. Trí tuệ là cơ  chế  làm cho  chúng   ta  có  khả  năng  thấy mọi  vật khác biệt.  Hệt  như  khi  chúng  ta  nhúng   một  chiếc  đũa  vào nước đũa  dường như  bị  cong  -  rút nó ra khỏi nước, nó  lại trông thẳng.  Nhúng lại  vào  nước,  nó  lại  có  vẻ  cong.  Đũa không bị cong  bởi trong  nước, nó chỉ  có vẻ như bị cong bởi vì đường đi của tia sáng  vào trong  nước và bên ngoài  nước là khác nhau.  Qua  trung  gian  nước  các  tia  sáng  trở  thành  bị cong và do vậy đũa dường như bị cong.

Nhúng bất kì vật thẳng nào vào nước và nó sẽ dường như cong. Bản thân  các vật không  trở nên cong,  chúng chỉ dường như cong thôi. Điều thú vị là ở chỗ bạn nhận biết rõ rằng mọi vật thực tế không  cong - nhưng dầu vậy bạn vẫn thấy chúng  cong. Bạn có  thể làm  thực  nghiệm  bao nhiêu lần tuỳ thích, kết quả  vẫn như thế. Cho tay  vào  nước và  bạn có  thể  cảm thấy rằng vật vẫn thẳng. Và  vậy là tay  và  mắt bạn đều cho những thông  tin mâu thuẫn nhau.  Môi trường không  khí  và môi trường nước làm thay đổi đường đi của tia sáng.

Chúng ta  hiểu  điều này theo  cách khác.  Bạn  có  thể đã thấy  một lăng  kính.  Nếu  tia  nắng  mặt  trời  chiếu  qua  lăng kính tia sáng sẽ được phân chia thành  bẩy mầu.

Bạn  có  thể  đã  thấy  cầu  vồng.  Điều  đó  nữa  là  trò  chơi theo nguyên  lí của lăng kính. Điều gì thực sự xảy ra khi  bạn nhìn cầu  vồng?  Các  tia  nắng  mặt  trời  bao  giờ  cũng  chiếu xuống đất, nhưng bất kì khi nào có những giọt nước nhỏ li titrong  khí quyển những giọt nước này vận hành  như lăng kính và phân chia tia sáng mặt trời thành  bẩy mầu và chúng  được nhìn thấy như cầu vồng. Cầu vồng không là gì ngoài tia sáng mặt trời đi qua  những giọt nước nhỏ. Sẽ không  có cầu vồng nếu không  có mặt trời trên bầu trời hay nếu không  có mây  và những giọt nước nhỏ.

Lăng  kính,  hay  giọt  nước,  phân  chia  tia  sáng  mặt  trời thành  bẩy mầu; chúng là trung gian. Nếu bạn thấy tia sáng mặt trời chiếu  qua  giọt nước thì  bạn sẽ thấy bẩy mầu.  Nếu bạn thấy nó  không   có  giọt  nước  nó  là  trắng,  nó  không   có mầu. Trắng không  phải là mầu, nó là việc thiếu vắng mầu.

Tâm  trí, trí  tuệ nữa  là  tương tự, nó  vận  hành  như  một trung  gian. Khi  một  sự vật dường như cong  trong  nước và ánh sáng chiếu qua  một lăng kính tự phân chia  nó thành bẩy mầu, tâm  trí, ý nghĩ, tương tự là một môi giới tinh vi. Bất kì cái gì chúng  ta nhận ra qua nó đều bị chẻ ra thành hai, phân chia được tạo ra.

Trí tuệ tạo ra phân chia. Nếu bạn nhìn  vào bất kì thứ gì qua trí tuệ... chẳng hạn, khi  chúng ta nhìn vào  ánh  sáng tâm trí phân chia  nó  ngay thành  hai  phần: tối và  sáng. Thực ra trong sự tồn tại không  có phân  chia giữa sáng và tối; chúng  là sự mở rộng dần và thoái lui dần của một thực tại. Đó là lí do tại sao một số chim có khả năng nhìn trong bóng  tối. Nếu bóng tối là tuyệt đối tối, cú sẽ không  có khả  năng  thấy. Nó chỉ có  thể thấy bởi vì trong bóng  tối nữa cũng có ánh  sáng nào đó. Chỉ  có  điều là mắt ta không  có  khả  năng bắt được ánh sáng đó còn mắt cú bắt được. Bóng tối cũng là ánh  sáng tinh tế.

Nếu có một ánh sáng rất chói lọi mắt chúng ta không thể thấy  được  nó.  Mắt  chúng  ta  có  một  phổ giới  hạn cho việc thấy; chúng  không   thể  thấy  được  phía  trên  phổ  ấy,  chúngkhông  thể thấy được phía  dưới nó.  Bên ngoài  giới hạn trên và dưới này có bóng tối cho mắt chúng  ta. Bạn đã bao giờ để ý rằng nếu mắt bạn bỗng nhiên  phải trực diện với nguồn sáng rất  chói  lọi  mọi  thứ  trở  thành  tối  trước  bạn  không? Mắt không có khả năng nhìn ánh sáng nhiều như thế.

Cho  nên  bóng  tối có hai kiểu. Điều ta thấy là sáng  là khi phổ của năng lực thấy của chúng  ta cho  phép. Trên điều đó và dưới  điều  đó có tối. Nếu  năng  lực của  mắt  chúng  ta bị giảm đi sáng trở thành  tối; nếu năng lực của mắt  chúng  ta được tăng lên  tối trở thành sáng.  Người mù không  có  năng lực chút nào để thấy, cho nên mọi thứ đều  là tối; không  có ánh sáng  chút nào  cho người đó. Nhưng  sáng và tối  là một trong trong  sự tồn tại. Chính  vì trí tuệ của chúng  ta mà chúng dường như là hai.

Trí tuệ chia mọi thứ thành  hai.  Với cách trí tuệ nhìn vào mọi thứ, không  cái gì có thể còn lại không  bị phân  chia. Trí tuệ là phân tích, trí tuệ là biện biệt, trí tuệ là phân chia.  Đây là lí do tại sao sinh và tử dường như là hai với chúng  ta bởi vì việc thấy của chúng  ta là qua  trí  tuệ; bằng không  chúng  không là hai. Sinh  là bắt đầu, tử là kết thúc; chúng là hai đầu cực của cùng  một thứ. Chúng ta thấy hạnh phúc và bất hạnh như hai điều tách  biệt;  đây là vì trí tuệ, bằng không  chúng  không là hai. Đây là lí do tại sao hạnh phúc có thể biến thành bất hạnh và bất hạnh có thể trở thành hạnh phúc.  Điều dường như là hạnh phúc  hôm  nay, đến sáng mai có thể trở thành  bất hạnh. Ngày  mai  vẫn còn xa; điều dường như hạnh phúc  bây giờ có thể trở thành bất hạnh ngay  khoảnh khắc tiếp.Điều này đáng phải  không  thể được.  Nếu hạnh phúc  và bất hạnh là hai việc, hai thứ tách biệt, thế thì hạnh phúc  phải không bao giờ trở thành bất hạnh và bất hạnh không  bao giờ có thể trở  thành  hạnh  phúc.  Nhưng  thay  đổi  này  tiếp diễntừng khoảnh khắc. Bây giờ có yêu, bây giờ nó trở thành  ghét. Khoảnh khắc trước đã có hấp dẫn, bây giờ nó trở thành chán ghét. Khoảnh khắc  trước nó được cảm thấy là tình  bạn, bây giờ nó đã trở thành  thù hằn. Đây không  phải là hai điều, bằng không thay  đổi từ cái này sang cái kia sẽ là không  thể được. Người đã sống trong khoảnh  khắc trước là chết bây giờ. Cho nên sống và chết không  thể là hai  điều tách  rời, bằng không  làm sao  một người đang sống chết được? Làm  sao  sống  có thể biến thành chết được?

Chính  lỗi  của  chúng   ta  là  chúng   ta  phân  chia  mọi  thứ thành hai.  Chính  cách nhìn  của chúng ta là tới mức mọi thứ đều bị chia thành hai.

Khi  người  ta  gạt cách  nhìn  này sang  bên,  khi người  ta vứt bỏ tâm  trí khỏi phía trước con mắt mình  và nhìn  vào thế giới không  có tâm  trí, mọi phân  chia  biến mất. Kinh  nghiệm về bất nhị,  kinh  nghiệm  về vedanta trong  bản chất, là kinh nghiệm của những người đã nhìn  vào thế giới mà  gạt trí tuệ của họ sang bên.  Thế thì thế giới không  còn  là thế giới nữa, nó trở thành  Thượng đế. Thế thì điều chúng ta thấy như linh hồn hiện thân bên trong chúng  ta và Thượng đế ở ngoài  kia, chúng nữa cũng không  là gì ngoài  hai đầu của cùng một thực tại. Cái  mà  tôi  đang ở đây, bên trong, và cái đang trải rộng khắp mọi nơi kia, khắp thẩy, cả hai chúng đều trở thành một: Tattvamasi, ‘Cái đó là ngươi’.Thế rồi bạn kinh  nghiệm rằng bạn không  chỉ là một trong các đầu của ‘cái đó’. “Cùng bầu trời của sự tồn tại bao la này cũng đang  chạm  vào  tay  tôi  ở  đây.  Cùng  sự  mở  rộng  của không trung  bao quanh toàn thể trái đất cũng đang đi vào  tôi như hơi  thở  của  tôi.”  Sinh  lực  của  toàn  bộ  sự  tồn  tại  này đang đập rộn ràng và bởi vì điều đó mà mọi cuộc sống hiện hữu: sao dời, và mặt trời lên,  và  có  ánh  sáng  từ  mặt trăng,quả  tới với cây  và chim  chóc hót  líu lo,  và con  người sống. “Sinh lực này ẩn kín trong tất cả - nhịp  đập vĩ đại này đâu đó ở trung  tâm  vũ  trụ và  nhịp  đập  nhỏ  nhoi  này  của  trái  tim trong thân thể tôi, những điều này phải là hai đầu của một và cùng một điều.” Chúng không  phải là hai.

Nhưng  điều này có thể được  kinh nghiệm  chỉ khi  không  được  nhìn  qua  trí  tuệ. Rất khó  nhìn  nhưng gạt tâm  trí  sang một bên,  vì chúng ta thông  thường chỉ nhìn qua trí tuệ. Thói quen của  chúng   ta  đã  bám  quá  chặt.  Làm  sao  bạn  sẽ  thấy được khác hơn là qua trí tuệ? Bất kì cái gì bạn nhìn,  ý nghĩ sẽ nảy sinh.

Đứng gần một đoá hoa.  Bạn khó  mà  thấy hoa  và tâm  trí bạn bắt  đầu nhắc nhở: “Đấy là hoa hồng, nó rất đẹp. Để  ý hương thơm của nó dễ chịu làm sao.”  Bạn thậm chí còn chưa nhìn rõ hoa, tiếng vọng của nó còn  chưa chạm tới con người bạn, và trí tuệ đã bắt đầu nạp  thông  tin  từ kinh  nghiệm  quá khứ của nó và trí nhớ của nó: đấy là  hoa  hồng, nó thơm và đẹp. Tâm  trí tạo ra những phát  biểu này và nó bắt đầu buông  tấm màn  ở giữa. Hoa  vẫn còn  bên  ngoài,  bạn vẫn  còn  bên trong, và  tấm màn  ý nghĩ  từ trí tuệ  của bạn đã  căng kín ở giữa. Bạn bây giờ thấy mỗi hoa từ sau tấm màn  đó. Mọi sự thấy của chúng ta đều giống điều đó.Cho  nên nỗ lực lớn là cần để vượt lên  trí tuệ này và để nhìn  trực  tiếp. Bạn đang ngồi gần một đoá hoa:  đừng để trí tuệ chen vào giữa. Nhìn trực tiếp vào đoá hoa, đừng để ngay cả một ý nghĩ nảy sinh rằng đây là đoá hồng, nó đẹp lắm - để không hình  thành lời chút  nào. Thỉnh  thoảng thử điều đó đi, và đôi khi  bạn sẽ có thoáng  nhìn  tạm thời về tình  huống tại đó bạn sẽ ở một bên, hoa sẽ ở bên  kia,  và ở giữa hai đối thể này sẽ không  có ý nghĩ  nào trong một khoảnh khắc. Thế thì bạn sẽ có khả năng nhìn  một thế giới mà trong  đó có hoa bạnchưa từng bao giờ được biết tới trước đây.

Tennyson đã nói,  “Nếu  người ta có thể thấy dù chỉ một đoá hoa một cách  đầy đủ, người đó đã thấy toàn bộ thế giới. Không còn  gì nữa để được xem.” Nó là vậy, bởi vì toàn  thế giới được  chứa trọn trong  một đoá hoa. Điều chúng  ta gọi là tí hon đó là sự mô phỏng cho cái bao la. Điều chúng ta gọi là vi mô đó không  là gì ngoài  một dạng nhỏ hơn của cái vĩ mô.

Giống như toàn thể bầu trời có  thể được phản  xạ trong một chiếc gương nhỏ, giống như hàng triệu ngôi sao trên trời có thể chớp  loé qua  mắt  con người, toàn thể vũ trụ có thể được thấy trong một đoá hoa nhỏ. Tuy nhiên  điều này là có thể khi trí tuệ bạn không  chen vào giữa.

Cứ  thực  hành nó  đi. Bạn đang ngồi giải trí, chim đang hót: đừng để tâm  trí can thiệp vào - chỉ là cái  tai,  lắng nghe và không  nghĩ.  Lúc ban đầu điều đó sẽ rất khó  bởi vì  thói quen;  ngoài   ra  không  có  lí  do  cho  bất  kì  khó  khăn  nào. Nhưng dần dần, dần dần những  thoáng  nhìn  sẽ xảy ra. Rồi một ngày  nào  đó  chim sẽ cứ hót,  trí  tuệ  bạn  sẽ không  nói nữa; bạn sẽ cứ lắng nghe  và  quan  hệ trực tiếp  giữa  bạn và chim sẽ được  thiết lập - không qua trung gian nào. Thế  thì bạn sẽ  rất  ngạc  nhiên;  thế  thì  sẽ  rất  khó  khăn  cho  bạn  để quyết  định  xem  liệu bạn đang  hót  hay  chim đang hót,  liệu bạn đang nghe hay chim đang nghe.

Khoảnh khắc trí tuệ của bạn đi khỏi việc ở chỗ giữa, bạn tiếng hót  của chim  trở thành hai đầu của một  và cùng  một vật. Họng chim là đầu này và tai bạn là đầu kia và tiếng hót trở thành cầu nối. Hoa  đang  nở kia  và  trái  tim  bạn ở trong này, tâm thức bạn ở trong, chúng trở thành một phần của một và cùng một hiện tượng và những rung động đang chạy giữa hai đầu trở thành  cây cầu nối chúng.

Thế thì người ta không cảm thấy rằng hoa  đang nở ở kiatừ một khoảng cách  và bạn đang nhìn  nó đứng ở đây từ một khoảng cách,  thế thì người ta cảm thấy rằng “Mình  đang nở trong hoa  và  hoa  đang  đứng  và  nhìn  từ  bên  trong  mình.” Nhưng ngay cả điều này nữa bạng không  cảm thấy vào chính khoảnh khắc  đó,  bạn  cảm  thấy  nó  chỉ  khi  bạn  đã  ra  khỏi khoảnh khắc  đó.  Trong  khoảnh  khắc  đó  ngay  cả  chừng  ấy cũng không  được lưu ý đến bởi vì thực thể chú  ý, suy  nghĩ và suy tư - tâm  trí - đã bị gạt sang bên. Thế thì kinh nghiệm trong từng khoảnh khắc trở thành kinh nghiệm về Brahman, về thực tại tối thượng.

Ai đó hỏi Bokoju,  “Kinh nghiệm  của thầy về Thượng đế là gì?”  Bokoju  nói,  “Thượng  đế  sao? Tôi  không biết  gì  về Thượng đế cả.”

“Thầy  đang  làm  gì,  kỉ  luật  tâm  linh  của  thầy  là  gì?”

người hỏi hỏi.

Bokoju  đang kéo nước giếng lên  vào thời điểm đó. Cho nên ông ấy nói,  “Khi tôi kéo nước từ giếng lên tôi hoàn toàn không chắc là liệu tôi có kéo nước giếng lên thật không, hay đấy là  giếng  đang kéo và  tôi là giếng.  Và  khi sô nước sắp chìm vào trong giếng tôi  không  biết  liệu sô đã đi vào nước chưa hay  tôi đã đi vào  trong giếng. Và khi sô đầy và nó bắt đầu được  đi lên,  tin tôi đi, tôi không rõ về cái gì là cái gì và cái gì đang xảy ra. Nhưng bởi vì ông đã hỏi tôi, tôi kể lại cho ông sau khi nghĩ  về nó. Chỉ bởi vì ông đã hỏi, tôi đã nghĩ về nó và kể cho ông; bằng không  tôi không  còn  nữa. Tôi không  có ý tưởng về Thượng đế. Tôi không  có ý tưởng nào ngay  cả về bản thân mình.”

Khi bạn đã mất mọi ý tưởng ngay cả về bạn là ai và bạn là gì,  thế  thì cái  được  biết trong  khoảnh  khắc như thế chính là điều Thượng đế là gì. Khi nào người ta mất dấu vết về bản thân mình  là ai? Khi trí tuệ cái gắn ý nghĩ vào mọi thứ khôngcòn nữa với bạn. Chính công việc của trí  tuệ là gắn ý nghĩ vào, gắn nhãn  cho mọi thứ, cho lời, tên và hình dạng cho mọi thứ.

Khi đứa trẻ được sinh ra và lần đầu tiên nó mở mắt, nó không có trí tuệ nào. Trí  tuệ sẽ phát  triển dần về sau; nó sẽ hình thành, được giáo dục và ước định. Các nhà khoa  học nói rằng khi đứa trẻ lần đầu tiên mở mắt ra nó không  thấy bất kì phân chia nào.  Mầu đỏ trông  đỏ với đứa trẻ, nhưng nó không  thể kinh nghiệm  rằng đấy là đỏ bởi vì nó còn phải học từ đỏ. Mầu lục sẽ trông  là lục đối với đứa trẻ bởi vì mắt có thể thấy mầu cho nên mầu lục sẽ được thấy, nhưng nó không  thể nói đấy là mầu lục. Trẻ con  thậm chí  không  thể nói được  đấy là mầu.  Trẻ  con cũng không  thể  nói  được mầu  đỏ kết thúc  ở chỗ nào và mầu lục bắt đầu ở đâu, bởi vì nó chưa có tri thức về đỏ và lục.

Trong  mắt  của trẻ thơ thế giới xuất hiện như  một  tổng thể toàn vẹn, nơi mọi thứ tất cả đều trộn lẫn vào với nhau  và không cái gì có thể bị tách ra. Đấy là kinh nghiệm đại dương, không phân chia được. Nhưng điều này nữa cũng là suy diễn của chúng  ta - khó mà nói được điều gì xảy ra cho đứa trẻ.

Người đã chứng ngộ, người đã lại trở thành tựa như trẻ con, người đã lại trở thành  đơn giản như họ đã thế khi không  có tâm trí, người bây giờ đã trở thành hồn nhiên và đơn giản như khi họ đã từng khi không  có trí tuệ, đều có kinh  nghiệm như vậy nơi mà mọi thứ đều trở thành một. Cái thứ nhất nối với cái thứ hai, cái  thứ hai  nối với cái thứ ba và cứ thế mãi. Sự tách rời của mọi thứ không còn được thấy, chỉ kết nối bên trong giữa chúng là được thấy.

Hoàn cảnh của chúng  ta là ở mức chúng ta có khả  năng thấy chỉ các hạt cườm của vòng  cổ; sợi dây xuyên  qua chúng  và nối chúng  với nhau  không  được thấy. Trí tuệ chỉ thấy cáchạt cườm. Khi trí tuệ dời xa tâm thức bên trong, tự do khỏi trí tuệ, thấy sợi dây ẩn xuyên  qua mọi hạt cườm. Nó thấy cái một bao hàm  mọi  thứ, cái kết nối mọi thứ, cái  ẩn bên trong mọi thứ và là cơ sở của mọi thứ.

Bất kì khi  nào trí tuệ vận hành,  nó phân chia.  Khoa  học là hệ thống của trí tuệ, do đó khoa  học phân chia, phân tích. Khoa học đã đi tới nguyên  tử sau khi phân chia rồi phân  chia nữa. Khoa  học chỉ  thấy  các  mảnh mẩu,  bộ phận; nó  không  thể thấy được cái một chút nào.

Tôn giáo vứt bỏ trí tuệ và thế thì quá trình đảo ngược bắt
đầu: mọi thứ cứ gắn với nhau và trở thành một.

Khoa  học đã đi tới nguyên  tử, tôn giáo  đạt tới Thượng
đế. Trí tuệ cứ đập vỡ mọi vật thành các cấu phần của chúng.

‘Thượng đế’ là tên cho  cái lớn nhất mà chúng ta có thể tổng hợp  được  với sự thiếu vắng của trí tuệ. Trong việc dùng  trí tuệ để  phá  vỡ  mọi  thứ  ra,  chúng  ta  đã  đi  tới  nguyên  tử  - nguyên tử là sức mạnh của khoa  học. Khi  nhìn không qua trí tuệ chúng  ta đã kinh nghiệm  Thượng đế - Thượng đế là sức mạnh của tôn giáo.

Do đó, nhớ lấy, bất kì tôn giáo nào phân chia đều không  phải là  tôn giáo  - không  thành  vấn đề  nó  phân  chia  ở đâu, phân chia theo  mức  độ nào.  Nếu người  Hindu trở nên tách biệt với người Mô  ha  mét giáo,  hiểu  rằng họ đơn thuần  là chính trị của hai  kiểu, không phải tôn  giáo.  Nếu người Jaina dường  như  tách   biệt  với  người  Hindu, hiểu  rằng  họ  đơn thuần là  hai  kiểu  hệ  thống  xã  hội,  không  phải  là  tôn giáo. Hiểu rằng đằng sau tất cả họ là trí  tuệ, cái  chỉ có  năng lực phân chia,  đang  vận  hành.  Và  đằng  sau  họ  không   có  kinh nghiệm về tâm thức, cái đã siêu việt trên trí tuệ - nơi mọi thứ tổng hợp lại và trở thành một.Người chưa bao giờ biết bất kì khác  biệt nào qua trí tuệ giữa jiva, linh hồn hiện thân,  và Brahman, hay giữa Brahman và bản tính, việc sáng  tạo, được gọi là jivanamukta, người được giải thoát ngay khi sống.

Được tôn kính bởi người tốt hay bị xúc phạm bởi người xấu, người vẫn còn giữ được điềm đạm được gọi là jivanamukta.

Điềm đạm là điều đầu tiên, bất nhị là điều thứ hai.  Điềm đạm là một từ hơi khó hiểu, bởi vì chúng  ta dùng  nó lỏng lẻo để hàm ý tới nhiều thứ.

Người này có thể xúc phạm bạn và người khác có thể cúi mình  trước bạn.  Bây  giờ  chúng  ta  ngụ  ý  gì  bởi  điềm  đạm trong quan  hệ  với những người  này? Nó  có ngụ ý rằng bạn phải làm  nỗ lực và  kiểm  soát bản thân mình  đừng giận với người đã xúc  phạm bạn và  không  được  hài  lòng  với người kính trọng bạn không? Không, nếu có bất kì nỗ lực hay kiểm soát nó không  phải là điềm đạm; nó chỉ là tự kiểm soát bị áp đặt, nó là  tự điều chỉnh,  kỉ  luật. Điềm  đạm  nghĩa  là  không còn phản ứng chút nào bên trong  bạn, dù người ta xúc  phạm hay người  ta kính trọng bạn - thiếu vắng toàn bộ phản ứng bên trong. Đơn giản không  có gì khuấy  động bên trong bạn. Điều xúc  phạm vẫn còn bên ngoài và sự kính trọng vẫn còn bên ngoài;  không cái gì bước vào bên trong  cả.

Khi nào điều này  sẽ xảy ra?  Điều này  chỉ xảy ra khi  có nhân chứng bên trong.

Khi ai đó xúc phạm chúng  ta có phản ứng. Nghe thấy lời xúc  phạm  chúng   ta  lập  tức  cảm  thấy  rằng  ‘mình   bị  xúc phạm,” và khổ bắt đầu. Khi ai đó tôn kính  chúng ta, chúng  ta cảm thấy  sướng  bởi  vì  nó  cho  cảm  giác  rằng  “mình  đượckính trọng.” Điều đó nghĩa  là bất kì cái gì được  làm  cho bạn bạn trở thành bị đồng nhất với nó. Chính bởi vì điều này mà đau khổ và hoan lạc được tạo ra, mất hài hoà được  tạo ra, và cân bằng bị mất.

Người  đạo  đức cũng cố gắng đạt  tới điềm đạm,  nhưng điềm đạm như thế là bị áp đặt, phải trau dồi. Người đó an ủi bản thân  mình bằng, “Điều gì xảy ra nếu ai đó đã xúc phạm mình?  Không  hại  gì.”  Và  nếu  ai  đó  kính  trọng  người  đó, người  đó  nghĩ,   “Được,  đấy  là  ham  muốn  của  người  kia. Mình sẽ vẫn còn trong điềm đạm ở giữa cả hai.” Loại điềm đạm này  vẫn  còn  trên  bề  mặt,  nó  không   đi  rất  sâu,  bởi  vì người này không  có tiếp xúc với nhân chứng của mình. Điềm đạm của người đó là hướng tính cách. Cho  nên đôi khi, trong những khoảnh  khắc  không  thật ý  thức, người  đó  có thể  bị khêu  gợi;  đôi khi có thể hơi có nứt rạn trong tính cách của người đó, cái  không  hài  hoà  bên trong của người  đó có thể trở nên biểu hiện.

Trong  con  mắt  của  Upanishad,  điềm  đạm  hướng  tính cách  không   có  giá  trị.  Trong  con  mắt  của  Upanishad,  duy nhất điềm đạm  được dẫn ra từ bản thể mới có giá trị.  Điềm đạm hướng bản thể ngụ  ý  là bất kì cái gì có thể xảy ra bên ngoài, bạn vẫn còn là nhân chứng.

Một số người đã xúc  phạm và ném đá vào  Ramateertha khi ông  ấy  ở  New  York.  Khi  ông  ấy  về  nhà,  ông  ấy  nhảy múa. Một đệ tử hỏi, “Có  chuyện  gì vậy, sao thầy hạnh phúc thế?”

Ramateertha   đáp,      “Chuyện           vui        mà.       Hôm     nay Ramateertha đã  trong  khó  khăn  lớn. Vài  người  đã  bắt  đầu xúc phạm  ông  ta,  bêu  riếu ông  ta, và  một số người bắt đầu ném đá vào ông ta. Thật là nhộn lắm khi nhìn  Ramateertha bị quấy rối và bị mắc bẫy. Ông ta bị bẫy thậm tệ!”Đệ tử của ông  phân vân  và họ hỏi, “Thầy đang nói về ai thế ạ? Ai là Ramateertha này?”

Ramateertha đáp, khoanh  tay trước ngực,  “Ramateertha này đã bị sập bẫy nặng và ta quan sát và tận hưởng xem ông ta sập bẫy. Ta  đã thấy những người xúc phạm  ông ta và ta cũng thấy rằng cái người  Ramateertha, người  bị sập bẫy đó và bị xúc phạm đó. Ta giữ việc quan sát toàn bộ cảnh trí.”

Khi bạn đã đạt đến cảnh quan thứ ba này, chỉ thế thì mới có điềm đạm. Nếu bạn chỉ có trong hai cảnh quan không  thể có bất kì điềm đạm nào; thế thì chỉ có người xúc phạm và kẻ bị xúc  phạm. Bạn có  thể  cố giữ hài hoà - bởi vì đấy là tính cách của  người  đang  cố  gắng  là  người  tốt  -  nhưng  đây  là cách duy nhất để tự an ủi bản thân mình: “Yên  tâm đi, nếu ai đó xúc  phạm mình,  điều ấy có hại gì cho mình?” Nhưng đấy chỉ là tự an ủi thôi, và bạn đang cảm thấy sự xúc phạm,  do đó mới có việc tự an ủi này. Bạn nói,  “Người đấy đang làm hại  chính  bản  thân  mình   bởi  việc  dùng   những  lời  lẽ  xúc phạm; mình có mất gì đâu qua toàn bộ việc này!” Nhưng bạn đã mất cái gì đó rồi, do đó mới có việc tự an ủi này.Người tốt sống trong  an ủi. Người đó nghĩ,  “Được thôi, người  đó  xúc  phạm  mình   cho  nên  người  đó  đang  tạo  ra nghiệp xấu riêng  của người  đó,  người  đó sẽ thu hoạch kết quả của nó. Tại sao mình phải nói gì? Người đó đã xúc phạm mình, người đó sẽ chịu  đau khổ và đi xuống địa ngục bởi vì người đó đã phạm tội.” Người  này đang tự  an  ủi  bản  thân mình. Bản thân người đó không  thể tạo ra được địa ngục cho người xúc phạm cho nên người đó để điều đó cho Thượng đế hoàn tất công việc. Người  đó sử dụng Thượng  đế  phục vụ cho mình - nhưng người đó chỉ tự an ủi bản thân mình thôi. Người đó đang nói rằng những người đã gieo  hạt xấu sẽ thu hoạch về quả xấu. Những người đã gieo  hạt tốt sẽ thu hoạchvề những quả tốt. “Và  mình sẽ gieo chỉ những hạt tốt, để cho mình thu  hoạch quả  tốt. Người  này đang gieo  hạt xấu, cho nên cứ để cho người đó có quả xấu.” Người đó thậm chí còn có thể đi tới mức nói, “Cho dù ai đó có gieo gai cho tôi, tôi sẽ chỉ  gieo  hoa  cho người  đó,  bởi vì  trong tương lai  người kia sẽ thu hoạch về gai còn  tôi sẽ thu hoạch về hoa.” Nhưng loại suy  nghĩ  này chỉ  phản ánh tâm  trí kinh doanh tính  toán. Đây là một loại tâm  trí  khôn lỏi, mặc cả, nó  không  phải là điềm đạm.

Điềm đạm ở đâu? Điềm đạm chỉ có khi vượt ra ngoài  nhị nguyên, vượt ra ngoài hai điểm đối lập, cảnh quan  thứ ba bắt đầu  được  thấy:  “Đây  là  người  xúc  phạm,  đây  là  thân  thể mình và cái tên đang bị xúc phạm, còn đây là mình,  phần thứ ba, người quan sát toàn bộ sự  việc. Nếu mình  đứng ở cùng khoảng cách  với cả người xúc  phạm lẫn người bị xúc  phạm thế thì  có  điềm đạm. Nếu chỉ hơi chút  khác  biệt  về khoảng cách - nếu người đang xúc  phạm mình  dường như ở khoảng cách lớn hơn mình,  người bị xúc phạm - điềm đạm đã bị mất rồi; mất hài hoà đã bắt đầu.”

Điềm đạm nghĩa  là chiếc cân  được cân bằng và bạn trở thành  bên  thứ ba  ở giữa, giống như  kim  chỉ của cân:  đứng yên  chính  giữa,  không   nghiêng   bên  này,  bên   kia;   không  nghiêng về người xúc phạm không  nghiêng về người bị xúc phạm, đứng bên ngoài và chỉ quan sát.

Việc chứng kiến này là điềm đạm. Và  một jivanamukta sẽ sống trong điềm đạm, bởi vì jivanamukta nảy sinh  từ việc chứng kiến.

Hiểu câu kinh thứ hai  này  cho rõ: qua  tự an ủi người tốt được  sinh ra, qua việc chứng kiến thánh nhân  được  sinh  ra. Và có khác biệt lớn giữa thánh  nhân và người tốt. Người tốt là thánh  nhân chỉ trên bề mặt, bên  trong không có khác  biệtgiữa người đó và người xấu. Người xấu là xấu cả bên  ngoài  lẫn bên  trong. Người tốt là tốt bên ngoài  và  xấu bên trong.  Cho nên có khác biệt lớn giữa người tốt và thánh nhân.

Theo  một  nghĩa   nào  đó,  thánh  nhân  và  người  xấu  là tương tự. Người xấu là xấu cả bên ngoài  và bên trong. Người tốt là tốt bên ngoài  và xấu bên trong, và thánh nhân là tốt cả trong lẫn ngoài.  Tương  tự là ở chỗ người  xấu là thống nhất cả bên trong và bên ngoài và thánh nhân là thống nhất cả bên trong và  bên  ngoài.  Hình  thức  của  họ khác nhau  nhưng sự thống nhất  là như nhau.  Và  người  tốt  treo lơ lửng giữa hai loại người này; do đó không  có chấm dứt khổ của người tốt bởi vì tâm  trí người đó tựa như tâm trí của người xấu nhưng hành vi của người đó tựa như hành vi của thánh nhân. Do đó người tốt sống trong  thế khó  xử lớn. Trong tâm  trí người đó bao giờ cũng có nhị nguyên.

Mọi  người  tới tôi  và  nói, “Tôi chưa bao giờ làm  bất kì điều gì sai trái,  tôi chưa bao giờ ăn cắp hay lừa dối bất kì ai, và tôi chịu  khổ  nhiều thế. Mặt khác,  những người  đã phạm ăn cắp và lừa dối người  khác được phong  lưu và tận hưởng sung sướng.  Vậy  chẳng  có công  bằng  trong thế giới  này.” Hoặc là người tốt tự an ủi bản thân mình rằng dù hoàn cảnh của người đó hiện tại có thể là bất kì cái gì,  có  luật thiêng liêng ngự trị; có thể có chậm trễ nào đó trong  nó nhưng luật có đó.

Người đó tự an ủi mình, “Có  chậm chút  ít và bây giờ kẻ bất  lương đang thành công, nhưng đến  cuối chính  mình  sẽ thành công.”  Người  đó đang an ủi mình  rằng có chậm trễ, nhưng không  thiếu luật  thiêng liêng.  Nhưng một điểm là rõ ràng, rằng người đó đang kinh nghiệm  sự chậm trễ. Và cũng có hoài nghi ẩn nấp trong  tâm  trí người đó: “Có thể có cái gì đó không  đúng về giả định của mình  về sự tồn  tại của luậtthiêng  liêng?  Liệu  có  thể  là  mình  đang  bị  lỡ  cả  hai  đầu không,  không  được lợi gì về vật chất ở đây mà cũng không  đạt được  mục tiêu  tâm  linh  đằng kia?  Liệu có thể rằng mình đang mất của cải vật chất bây giờ chỉ để sau này phát hiện ra rằng Thượng  đế  đơn  giản  không  bao  giờ  tồn tại cả?  Rằng người đã thành công trong  việc thu  được của cải vật chất ở đây phải chăng đến cùng cũng sẽ thắng?”Điều   hoài   nghi   nhấm   nhẳng  này  là   bạn  đồng  hành thường xuyên  của người tốt. Và  trong  hoài  nghi  như với cái tốt của người ta rõ ràng chỉ  ngụ ý một điều, rằng ham  muốn bên trong  của  người  ta  là  không   khác  với  ham  muốn  bên trong của người xấu. Bên trong bạn ham  muốn làm  và được cùng những thứ mà người xấu đang làm và thu  được, nhưng bạn  bằng  cách  nào  đó  vẫn  duy  trì  hành  vi  của  người  tốt. Tham lam  của bạn là gấp đôi. Chiếc xe  của bạn có  bò  kéo được đóng cương ở cả hai đầu và bị kéo đi theo  hai  hướng. Bạn tham có tiền và danh vọng để thoả mãn cho bản ngã của mình - tất cả  những tham  lam của người  xấu cũng là tham lam của bạn - và bạn cũng tham việc đạt tới Thượng đế, linh hồn, giải thoát, an bình và  phúc  lạc nữa; mọi tham  lam của bất kì thánh nhân  nào  cũng đều là  tham  lam  của bạn. Tham lam của bạn là gấp đôi và bạn chịu khổ giữa hai cái tham lam ấy. Và  đây là lí do tại sao  người tốt thường thấy ít  an bình hơn bất kì ai khác.

Nếu  người  tốt trở nên  an bình  hơn  người  đó  trở thành thánh nhân.  Nếu người tốt không  an bình thế thì nếu không  hôm nay, ngày mai  người đó sẽ trở thành  người xấu. Người đó không  thể mang điều đó lâu được. Từ vị trí giữa đó người đó phải  hoặc  rơi xuống  hoặc  đi  lên,  nhưng  không  có  cách còn lại ở giữa được.

Jivanamukta là một thánh nhân. Người đó không làm gìsai với bất kì ai, nhưng không  phải bởi vì không  làm gì sai sẽ đem lại kết quả ngược mong  ước cho người đó một ngày nào đó; không,  người  đó không  thể làm bất kì điều gì sai bởi vì người đó đang đứng tại điểm thứ ba nơi không cái sai nào đã bao giờ  được làm.

Alexander  Đại  đế  muốn  đem  một  sannyasin Ấn  Độ  về nước  ông  ấy.  Tên  của  sannyasin   đó  là  Dandami.  Nhưng Dandami  không  sẵn lòng  đi.  Alexander tuốt kiếm  ra và  đe doạ ông  ấy nói  rằng, “Ta  sẽ chặt ông  thành từng mảnh nếu ông không đồng ý. Ngay  cả Hiamlayas cũng phải tới với ta nếu ta ra lệnh cho nó.”

Dandami  nói,  “Có  thể Himalayas sẽ đến với ông, nhưng ông sẽ không  có khả năng đem ta đi đâu.”

Alexander  không  thể nào hiểu nổi nguồn gốc sức mạnh của ông thầy tu khổ hạnh gầy nhom  đang đứng trần trụi trên cát bờ sông  và  nói  những lời dũng cảm thế. Ông  ta ra lệnh cho quân  lính,  và bỗng nhiên Dandami  bị bao vây khắp xung quanh bởi hàng kiếm tuốt trần. Dandami cười sảng khoái  vào điều này và nói, “Ông không  bao vây được ta đâu - ông đang bao vây cái không  phải là ta. Ông  không  có năng lực nào để bao vây ta cả, bởi vì kích cỡ của ta đã trở thành một với kích cỡ của sự tồn tại bao la này.”

Alexander  nói, “Ta  không  hiểu lời nói  triết học này, ta chỉ hiểu  ngôn  ngữ  của lưỡi kiếm, và  không  mấy  chốc  đầu ông sẽ lăn trên đất.”

Dandami  nói,  “Điều  ấy  chắc  vui  lắm.  Ông  sẽ  thấy cái đầu lăn trên đất và ta cũng sẽ thấy nó lăn trên đất - chúng ta cả hai sẽ thấy cùng  một biến cố.”

Bây giờ đây là cảnh quan  thứ ba:  “Ta  cũng sẽ thấy cái
đầu lăn trên đất.”Nếu  bạn có  thể thấy đầu riêng  của mình  bị  chặt  đứt  và lăn trên  đất điều đó có  nghĩa  rằng bạn không  có đồng nhất bất kì  cái  gì  với  thân  thể bạn,  rằng bạn  đã  trở  thành  nhân chứng của thân thể bạn, rằng bạn đang đứng bên ngoài  và xa khỏi thân thể riêng của mình.

Chỉ  tại điểm  này việc sinh  ra  của tính thánh  nhân  mới hiện  hữu,  và chỉ tại điểm này giải thoát trong khi sống mới hiện hữu.

Với người đã biết đến tinh hoa Brahman, thế giới này không còn như trước nữa. Nếu nó không  là vậy, người đó chưa biết tới trạng thái Brahma của bản thể và vẫn còn
là người hướng ngoại.

Thế giới vẫn còn như cũ. Với việc trở thành  của bạn đã thay đổi  thế giới sẽ không  thay đổi  đâu nhưng bởi thay  đổi của bạn, thế giới của bạn sẽ bị thay đổi.

Như  tôi đã nói  trước đây, tất cả chúng  ta đều có thế giới riêng  của mình.  Nếu tôi dốt nát  núi  Mount Abu  vẫn cứ còn như cũ, và  khi tôi  trở nên thức tỉnh  thế nữa núi  Mount Abu vẫn còn  như cũ. Bầu trời vẫn còn  như cũ, mặt trăng vẫn còn như cũ, trái đất vẫn còn  như cũ - toàn  thế giới này vẫn còn như cũ. Nhưng khi  tôi dốt nát, thế thì cách tôi nhìn thế giới, cách tôi chọn nó hiện hữu cho tôi, cách  tôi chọn nó để xuất hiện cho tôi... Tôi có thể thích cảm thấy núi là của tôi; khi tôi dốt nát núi không  chỉ là trái núi, nó là núi của tôi. Nhưng vào khoảnh khắc thức tỉnh,  trong  kinh nghiệm  của giải thoát, núi sẽ chỉ là núi, nó sẽ không  là của tôi. Cái ‘của tôi’ mà đã từng bị áp đặt lên nó sẽ biến mất. Và  với sự biến mất của cái tôi đó, cái  đẹp đẽ và  hùng vĩ của núi sẽ hiển lộ đầy đủ. Cái  tôi của riêng  tôi, cái gắn bó riêng của tôi là cái khổ của tôi và cáiđau  của  tôi.  Chính  trí  tuệ  riêng  của  tôi  đã  quen  chen  vào giữa.  Cho  nên bất kì khi  nào tôi nhìn lên  núi, tôi đều cảm thấy, “Núi của  mình.” Cái  tôi  đó sẽ chen vào giữa và tôi sẽ thấy qua màn ảnh này. Bây giờ núi là trái núi và tôi là tôi.

Ở Nhật,  các  thiền sư đã vẽ mười bức tranh.  Những bức tranh đó  đã được dùng  trong nhiều thế kỉ cho thiền. Những bức tranh  này  rất  đáng  hiểu,  chúng  sẽ  hữu  dụng  cho  việc hiểu kinh này.

Trong  bức tranh thứ nhất, không  cái gì có thể được thấy, nhưng nhìn kĩ hơn người ta có thể thấy trong  nó là núi,  cây và một  con  trâu  lấp ló sau cây. Chỉ  lưng trâu,  hai  chân  và đuôi của  nó  là  có  thể  thấy được.  Trong  bức  tranh  thứ hai, người đang đi tìm  trâu đây đó cũng đã xuất hiện trong cảnh. Đấy là chiều  tối, màn đêm đang  buông  xuống,  và người đó không thể thấy được rõ ràng. Cây có đấy, một loại cây leo có đấy và trâu  thì ẩn đằng sau nó tất cả; chỉ chút  ít đuôi và chân sau có thể thấy được  - cả điều ấy nữa người ta cũng chỉ thấy lờ mờ.

Trong  bức  tranh  thứ  ba,  người  đó  có  thể  thấy  trâu  rõ ràng.  Trong bức tranh thứ hai  người  đó có  vẻ buồn và  mắt đượm đầy lo  âu  tìm  kiếm, không  loé  sáng.  Nhưng  bây giờ người đó đã nhìn thấy  trâu,  một loé sáng  đã bừng lên trong mắt người đó và chuyển động đã tới với chân người đó.

Trong bức tranh  thứ tư, toàn  thể con  trâu  được thấy và người  tìm trâu  thì  đã lại gần trâu. Trong bức tranh  thứ năm người đó đã tóm được đuôi trâu.

Trong  bức  tranh  thứ  sáu  người  đó  đã  nắm  được  sừng trâu.  Trong  bức  tranh  thứ  bẩy  người  đó  đã  lừa  được  trâu quay đầu về nhà.

Trong bức tranh  thứ tám người đó đã cưỡi lên trâu.Trong  bức  tranh  thứ chín  người  đó  đã  kiểm  soát  được trâu  hoàn  toàn  và  đang  trở về  nhà,  và  trong bức  tranh  thứ mười chẳng có gì - cả trâu cả người cưỡi, người chủ trâu,  đều không có đó. Rừng vẫn  có đây, núi  vẫn có đấy, nhưng trâu và người chủ cả hai đã biến mất.

Mười  bức  tranh   này  được  dùng  cho  thiền  theo  truyền thống thiền. Chúng là các bức hoạ về việc tìm kiếm linh hồn, cái ta. Trong bức hoạ thứ nhất người tìm kiếm không có đâu để được  thấy. Trong  bức hoạ thứ hai người tìm  kiếm  được đánh thức, ham muốn đã nảy sinh  để biết về linh  hồn, để tìm kiếm. Trong bức hoạ  thứ ba thoáng  nhìn  về linh hồn đã bắt đầu xuất hiện. Trong bức hoạ  thứ tư linh  hồn  đã được thấy trong toàn cảnh. Trong  bức hoạ thứ năm không  chỉ toàn cảnh linh hồn được  thấy,  mà  đuôi của nó cũng đã được bắt lấy, nghĩa là đã quyền làm chủ đã được thiết lập trong  một góc tí hon của nó.

Trong  bức hoạ tiếp, đương  đầu trực diện đã xảy ra, linh hồn đã  bị  túm  chặt tại sừng của nó.  Trong  bức hoạ sau  đó linh hồn không chỉ bị bắt giữ tại sừng mà nó cũng đã bị quay về cuộc  hành  trình  về  nhà,  hướng  tới Brahman.  Trong  hai bức tranh  tiếp đó, không  chỉ linh hồn bây giờ đã được hướng về nhà mà người tìm  kiếm đã kiểm soát được bản thân mình

- bây giờ đang cưỡi trâu  - và đã bắt đầu đi về nhà. Và trong bức hoạ cuối cả hai đều mất; cả người tìm  kiếm lẫn việc tìm kiếm đều không  còn nữa, thế giới đã trở thành  trống rỗng. Núi vẫn đứng đó, cây vẫn đứng đó, nhưng người tìm kiếm và việc tìm kiếm cả hai đã biến mất.

Đây là một khám  phá. Cách thế giới này xuất hiện hôm nay khi người ta đặt ra việc tìm  kiếm không  phải là cách  nó xuất hiện sau khi thức tỉnh.  Tất cả cái tôi sẽ biến mất. Tất cả các khái niệm đã tích luỹ sẽ biến mất. Mọi phóng  chiếu  củangười ta bên  trong  thế giới sẽ bị phá  huỷ; mọi trông  đợi của người ta về thế giới sẽ bị vứt bỏ. Không nhu  cầu nào sẽ còn lại; mọi ý tưởng của người ta về việc đi tìm hạnh phúc  trong thế giới sẽ tan biến, ngay cả ảo tưởng rằng thế giới đem lại bất hạnh sẽ bị phá  huỷ. Bất kì cảm giác  rằng người ta có bất kì giao dịch nào với thế giới cũng sẽ chấm dứt.

Cho   nên   kinh   này   nói   rằng   với   người   đã   biết   về Brahman, tinh hoa tối thượng, thế giới không  còn như trước nữa. Thế  giới vẫn còn,  nhưng  không  hệt như trước. Và nếu thế giới  vẫn  còn  như  trước,  thế  thì  hiểu  rằng  Brahma  còn chưa được biết tới cho bạn. Điều này dành cho phép  kiểm tra cái ta riêng của người ta. Người ta phải cứ kiểm tra bản thân mình. Có vợ... Mọi người tới tôi và nói,  “Vợ  có đó, con  có đó,  gia  đình,  xung  đột,  công  việc;  không   cái  gì  là  có  thể trong cái  đống lộn xộn  này.  Tôi  phải  bỏ  mọi  thứ mà  chạy trốn đi chăng?”

Tôi  bảo  họ,  “Đừng  chạy  trốn.  Sau  rốt,  bạn  sẽ  chạy  đi đâu? - thế giới có đó ở mọi nơi. Và nếu bạn vẫn còn như bạn bây giờ, ai đó nào đó khác sẽ trở thành vợ bạn, ngôi  nhà  nào đó khác sẽ được dựng nên, một kinh  doanhc nào đó khác  sẽ được bắt đầu. Có những kinh doanh đủ mọi loại, thậm chí có cả những loại kinh  doanh  tôn giáo: bạn có thể không  mở cửa hàng, có thể bạn sẽ mở tu viện; cái gì đó này khác  nhất định xảy ra. Bạn có thể làm gì? Nếu người cư ngụ bên trong bạn vẫn còn không   đổi,  người  đó  nhất  định  làm chỉ  những  cái người đó biết.”

Đừng  chạy trốn. Còn  lại nơi bạn đang ở và  cứ lao  sâu hơn và tìm  kiếm bên trong đi. Lấy việc tìm kiếm để làm  đầy đủ ngày  bạn  đang  ngồi  trong  chợ,  và  chợ có  đó  nhưng  nó không còn  là  chợ  cho  bạn.  Vợ  bạn  có  thể  ngồi  gần  bạn  - trong tâm trí cô ấy sẽ vẫn còn là vợ; cứ để cô ấy vậy - nhưngvới bạn cô ấy không  nên còn là vợ bạn nữa. Cảm giác  đó về
cái của tôi phải biến mất, chỉ người đàn bà còn lại.

Và cô ấy sẽ xuất hiện như người đàn bà chừng nào còn có ham muốn  dục. Khi  thiền đi sâu,  ham  muốn dục cũng sẽ tan biến đi; thế thì cô ấy thậm chí sẽ không  còn là đàn bà cho bạn nữa, cô ấy sẽ dừng  là thân thể. Cũng như cảm thấy cái của tôi  bên trong bạn cứ teo  dần  đi, phóng  chiếu  bên ngoài  của bạn về người đàn bà,  cảm giác của bạn về người đàn bà như người vợ, như người đàn bà, cũng sẽ dần biến mất. Một ngày sẽ tới khi, bất kì chỗ nào bạn ngồi, bạn sẽ trở thành hư không và trống rỗng. Mọi thứ quanh  bạn thế giới vẫn như cũ, nhưng bạn sẽ không  còn  như cũ nữa. Toàn thể cái  nhìn  của bạn sẽ được thay đổi.

Người  ta phải thường xuyên  đi tìm bên trong: “Mọi thứ vẫn thế  với tôi  như nó trước đây không? Mọi thứ có xảy ra trong cuộc  đời  tôi theo  cùng  cách  cũ  không?” Tên  có  thể thay đổi,  mọi  thứ  có  thể  thay  đổi,  nhưng  nếu  thái  độ  bên trong của người ta hướng về  mọi  thứ tiếp tục như trước, và mọi  thứ  dường  như  vẫn  thế  như  trước,  thế  thì  hiểu  rằng juvanamukta còn xa lắm, thoáng nhìn về chân lí còn xa lắm.

Chính  ý nghĩa  của thoáng  nhìn  về chân  lí là ở chỗ  mối quan hệ giữa bạn và thế giới của bạn được  thay đổi. Thế giới vẫn còn như cũ trước đây, và mối quan hệ với nó sẽ thay đổi chỉ khi bạn thay đổi.

Ngay khi những kèm theo hạnh phúc được kinh nghiệm, nó được gọi là prarabdha, dấu ấn hành động quá khứ được tích luỹ; bởi vì việc nảy sinh của mọi quả đều là từ hành động trong  quá khứ. Không  có quả ở bất kì đâu không có hành  động.Giống như hoạt động mơ dừng lại khi thức tỉnh, tương tự, hành động quá khứ được tích luỹ qua hàng tỉ niên kỉ tan biến tức khắc khi người ta biết “Ta là Brahman.”

Hạnh phúc  và đau khổ xảy ra là do hành động quá  khứ của chúng ta. Cho nên đừng nghĩ  rằng đau khổ thể chất hay hạnh phúc  sẽ  không  xảy  ra  cho  những  người  đã  được  giải thoát trong  khi sống.

Ramana  Maharshi chết do  ung  thư. Nó  là  rất đau  đớn, cũng tự  nhiên.  Nó  là  bệnh nặng - không  có  cách  nào thoát khỏi nó.  Nhiều bác  sĩ đã tới, và họ rất phân  vân bởi vì toàn thân đã bị vò xé bởi đau đớn thế nhưng đã không  có dấu hiệu nào về bất kì đau đớn  nào trong mắt ông  ấy cả. Mắt ông  ấy vẫn còn  hệt như mặt hồ thanh  thản. Qua mắt ông chỉ có việc chứng kiến cái ta nảy sinh; chính việc chứng kiến cái ta được nhìn, được quan sát.

Bác sĩ hỏi, “Ông chắc phải đau lắm?” Ramana sẽ trả lời, “Có đấy, có đau lắm, nhưng nó không  xảy ra cho  tôi.  Tôi  là nhận biết rằng có  cái  đau đang xảy ra cho thân  thể; tôi biết rằng có đau dữ dội đang xảy ra. Tôi  đang nhìn nó, nhưng nó không xảy ra cho tôi.”

Một  câu  hỏi  nảy  sinh  trong tâm  trí  của  nhiều  người  là làm sao một người như Ramana, người đã được  giải thoát và chứng ngộ, bị bệnh như ung thư.

Kinh  này  có câu  trả lời cho  nó.  Sướng và khổ sẽ xảy ra cho  thân  thể, cho  dù  người  đó đã được giải thoát trong khi sống, bởi vì những điều này có liên  quan tới hành động quá khứ và dấu ấn của chúng, chúng có liên quan tới bất kì cái gì đã được làm trước khi trở nên thức tỉnh.

Hiểu  điều đó theo cách này: nếu tôi đã gieo  một số hạtmầm trên  cánh đồng và thế rồi tôi  trở nên thức tỉnh,  những hạt mầm  đó nhất định đâm chồi. Nếu tôi còn  đang ngủ, thì thế nữa hạt mầm  sẽ  đâm chồi,  nở hoa  và  kết quả. Bây giờ nữa chúng  sẽ đâm chồi, nở hoa và đi đến kết quả. Sẽ chỉ có một khác  biệt: nếu tôi vẫn còn ngủ tôi sẽ nghĩ nó là cây trồng của tôi và giữ nó gần ngực  tôi. Bởi  vì  tôi  thức tỉnh,  tôi  sẽ hiểu rằng hạt mầm đã được gieo và bây giờ chúng đang đạt tới định mệnh của chúng;  không  cái  gì của nó là của tôi, tôi sẽ chỉ  cứ chứng kiến.  Nếu  tôi  vẫn còn  ngủ  tôi  chắc đã thu hoạch  cây  trồng và gìn giữ hạt mầm mới để tôi  có thể gieo chúng sang  năm.  Bởi vì tôi tỉnh  thức tôi  sẽ cứ chứng kiến: hạt mầm sẽ đâm chồi,  hoa  sẽ tới, quả sẽ chín, nhưng tôi  sẽ không thu thập chúng. Những quả đó sẽ chín  và rụng đi theo cách riêng  của chúng  và chết. Mối quan hệ của tôi với chúng  sẽ thoáng qua. Mối quan hệ của tôi với chúng trước đây là đã việc gieo chúng - bây giờ tôi sẽ không  làm  điều ấy lần nữa. Vậy không  có quan hệ thêm nữa sẽ được hình thành.

Cho  nên sướng và khổ vẫn xảy tới cho người đã chứng ngộ, nhưng người như thế biết rằng đây là một phần của dây chuyền hành động quá khứ của người đó và bây giờ người đó không liên quan gì tới chúng: người đó sẽ chỉ cứ chứng kiến.

Khi ai đó tới và cúng dường hoa dưới chân Ramana, ông cứ quan sát - nó phải là một phần của dây chuyền  các hành động quá  khứ nào  đó, điều nhắc nhở người này cho ông ấy hạnh  phúc.   Nhưng  Ramana  không   nhận  hạnh  phúc   này; người này cho, nhưng ông  ấy không  nhận  nó.  Nếu  ông  ấy nhận, cuộc hành trình của hành  động mới sẽ bắt đầu. Ông  ấy không ngăn cản người  này tới cúng  dường hoa  - “Ấy  đừng trao hạnh phúc  cho  tôi,  đừng cúng  dường hoa  cho tôi, đừng chạm chân  tôi” - ông  ấy không  ngăn  cản người  đó,  bởi  vì việc  ngăn  cản  đó  nữa  sẽ  là  một  hành  động  và  một  dây chuyền hành động khác  sẽ bắt đầu.Cố hiểu điều này. Người này đã tới cúng  dường hoa  cho Ramana; người đó đã đặt vòng  hoa  quanh  cổ ông  ấy, người đó đã cúi đầu dưới chân  ông ấy. Và Raman làm gì bên trong? Ông ấy quan sát:  “Phải có một giao  tác  quá  khứ nào đó với người này, một  phần  dấu ấn hành  động nào  đó; người này bây giờ đang hoàn thành nốt nó. Nhưng bây giờ giao tác này phải  đi  đếm  chấm  dứt,  không   dây  chuyền  thêm  nào  phải được tạo ra. Chuyện  này  kết  thúc ở  đây,  nó  sẽ không  tiếp tục.”

Cho nên ông ấy sẽ ngồi đấy và sẽ không ngăn cản người đó làm bất kì cái gì... bởi vì ‘ngăn cản’ thực sự nghĩa  là gì? Trước hết  nó  ngụ ý  rằng  bạn  không   sẵn  sàng  lấy lại hành động quá khứ mà bạn đã trao, và cái bạn sẽ phải nhận lấy khi ngăn cản  hành  động  của  người  này.  Và  điều  thứ  hai,  bạn đang tạo  ra  một  dây  chuyền  quan  hệ  khác  với  người  này bằng cách yêu cầu người đó không  làm điều nào đó. Bây  giờ khi nào mối quan  hệ mới này sẽ kết thúc? Bạn đang  tạo ra hành động khác;  bạn đang phản ứng.

Không, Ramana sẽ cứ theo dõi,  liệu một người đem hoa tới ông  ấy hay là ung  thư tới. Ông ấy thậm chí sẽ quan  sát ung thư đang xảy ra.

Ramakrishna  cũng đã  chết  vì  ung  thư.  Ông  bị  ung  thư họng.  Ngay  cả  nước  cũng  không   thể  trôi  xuống  qua  được họng ông  ấy; thức ăn không  thể đi xuống qua  họng. Thế rồi một hôm  Vivekananda  hỏi  Ramakrishna,  “Sao  thầy  không  bảo mẹ  Kali?  Vấn  đề  chỉ  là  thầy  nói  với  mẹ  và  trong  một khoảng khắc họng của thầy sẽ được chữa.” Ramakrishna chỉ cười và không  nói gì.

Một  hôm,  khi  Vivekananda đã nài  nỉ nhiều quá,  Rama- krishna  nói,  “Ông  không  hiểu.  Cần  phải  được  kết  thúc  với bất  kì  cái  gì  là  việc  làm  riêng   của  người  ta,  bằng  khôngngười ta sẽ phải quay  lại lần nữa chỉ để kết thúc nó. Cho nên điều  đúng  là cho phép  bất kì cái  gì  đang xảy ra  cứ xảy ra; điều không đúng là ngăn cản nó.”

Thế  rồi Vivekananda  nói,  “Thôi  được,  nếu  thầy  không muốn hỏi xin được  chữa, ít nhất hỏi xin mẹ rằng chừng nào thầy vẫn đang còn trong thân thể để cổ họng đủ rộng để cho phép nước và thức ăn qua.  Bằng không  chúng con thấy đau đớn không  thể chịu  nổi khi  thấy  thầy  trong hoàn  cảnh như thế.”

Ramakrishna đồng  ý  hỏi  xin.  Khi  ông  ấy  tỉnh  dậy  vào sáng hôm  sau ông nói, “Thật là nực cười quá. Khi tôi bảo với mẹ bà ấy  nói,  ‘Cái họng này  giữ độc quyền trong làm việc của con  sao?  Con  có  khó  khăn  gì  khi  ăn  qua  họng  người khác?’”

Ramakrishna nói  thêm,  “Vì nghe  lời khuyên  của ông, ta đã hành động như thằng đại ngu. Ông quấy rầy ta một cách không cần thiết. Và  điều này là đúng - Cái  họng này  có độc quyền nào  không?  Cho  nên  từ hôm  nay  trở đi, khi  ông  ăn thức ăn, hiểu rằng ta cũng đang ăn qua họng ông đó.”

Ramakrishna tiếp tục cười suốt cả ngày.  Khi  bác  sĩ  tới ông ấy nói, “Sao ông cười? Thân thể đang trong đau đớn thế, không có hoàn cảnh nào có thể đau hơn điều này.”

Ramakrishna nói,  “Tôi cười bởi vì tôi  không  biết cái gì đã  xảy  ra  cho tâm  trí  tôi  đến  nỗi tôi  không  nhớ được  rằng mọi cổ họng đều là của tôi, rằng bây giờ tôi có thể ăn thức ăn qua mọi cổ họng. Sao bị ám ảnh về một cổ họng này?”

Một cá nhân dù có thể đạt tới một trạng thái  tối cao đến đâu, quá  khứ được gắn với thân thể sẽ hoàn thành bản thân nó. Sướng và khổ sẽ tới và sẽ đi, nhưng người đã giải thoát sẽ biết rằng đấy chỉ là những hành động quá khứ đã tích  luỹ.Biết như  thế, người  đó sẽ đứng xa  khỏi chúng nữa và  việc chứng  kiến  của người đó sẽ không  bị ảnh hưởng bởi chúng  theo bất kì cách nào - việc chứng kiến của người đó bây giờ vững vàng.

Giống như hoạt động mơ dừng lại khi thức tỉnh, tương tự, hành động quá khứ được tích luỹ qua hàng tỉ niên kỉ tan biến tức khắc khi người ta biết “Ta là Brahman.”

Chúng ta đã thảo luận điều này trước đây. Ngay khi thức dậy từ  giấc ngủ,  giấc mơ biến mất, một cách  tương tự một khi tỉnh thức thực sự điều trở nên rõ ràng là tất cả mọi điều người ta đã làm  trong quá  khứ, người ta đã không  làm  trong  thực tế - tất cả những cái đó biến mất. Nhưng ngay cả sau khi tới biết điều này,  thân thể không  đi tới biết nó. Thân thể tiếp tục đi một cách máy  móc,  nó hoàn  thành định mệnh của nó. Giống như  mũi  tên đã  rời khỏi  cánh  cung  không  thể được mang lại, giống như một lời đã buột ra khỏi môi  không  thể được lấy lại, theo cùng  cách  đó mà thân thể chỉ là sự thu xếp máy  móc.  Bất kì cái  gì đã xảy ra  qua  nó  trong  quá  khứ sẽ được hoàn tất. Chừng nào mũi tên còn chưa tới mục tiêu của nó, chừng nào lời nói còn chưa chạm tới giới hạn xa nhất của bầu trời, nó không  bị phá  huỷ. Cho nên thân thể sẽ phải chịu đựng và cam chịu.

Nói thêm với bạn một điều trong  mối quan hệ này  cũng hay. Có thể bạn cũng cảm thấy rằng kì lạ là Ramakrishna và Ramana cả hai đều bị ung thư - một bệnh ác tính thế.

Phật  đã chết bởi thức ăn độc, máu ông  ấy trở thành đầy chất độc. Mahavira chết bởi bệnh lị tử vong  - ông ấy đã phải chịu  đựng  đau  bụng  không   thể  kham   nổi  trong  sáu  tháng ròng, không  thể nào chữa khỏi. Cho nên người ta bắt đầu hỏitại sao những bệnh tật chết  người như  vậy bám  giữ những linh hồn thuần  khiết nhất đó. Lí do có thể là gì? Nếu những bệnh tật đó mắc vào chúng ta, những kẻ tội lỗi, những người dốt nát,  người  ta  có  thể  hiểu  được  rằng,  “Vâng,  chúng  ta đang thu hoạch  kết  quả  của  hành  động  sai  trái  của  mình.” Nhưng khi  nó  xảy ra  cho Mahavira,  cho  Phật hay Ramana hay  Ramakrishna,  chúng  ta  bắt  đầu  tự  hỏi  vấn  đề  là  gì. Nhưng nó có lí do đấy.

Người  đã  trở  thành  một  jivanamukta,  người  được  giải thoát  trong  khi  sống, không  còn  hành  trình  thêm  nữa; kiếp sống này là kiếp sống cuối cùng của người đó. Nhưng bạn có cuộc hành trình  dài  phía  trước, bạn vẫn có nhiều  thời gian. Bạn có  thể  kết  thúc  tất cả  những  đau  khổ  của  mình  trong  những liều nhỏ, từng chút một - bạn có nhiều và nhiều thời gian cho nó. Phật, Mahavira hay Ramana không có thời gian còn lại. Họ có thể chỉ có mười, hai  mươi hay  ba  mươi năm để đi. Bạn có thể có hết kiếp này đến kiếp khác để đi.

Cho  nên  trong khoảng  thời gian  ngắn  thế tất cả những hành  động và  dấu ấn quá khứ  đã được tích  luỹ đều  kết lại mạnh mẽ và cho quả của chúng. Cho nên những biến cố xảy ra theo  cách  thức gấp đôi. Một mặt, Mahavira có vinh  dự và kính trọng  của  tirthankara -  cái đó  nữa  cũng  là  một  kinh nghiệm được kết lại mạnh mẽ của mọi hạnh phúc  đã tích luỹ. Và mặt khác, ông ấy cũng phải chịu  cái đau không  kể xiết - cái đó nữa cũng là tác  động được kết lại mạnh mẽ  của  mọi đau khổ đã tích luỹ.

Hàng  nghìn  và hàng nghìn  người có tôn kính mênh mông với Ramana trong  tim  họ; đó là tập hợp của mọi hạnh phúc.  Và thế rồi ông ấy mắc bệnh kiểu ung thư. Đấy là tập hợp của mọi đau  khổ.  Thời  gian  còn  rất  ngắn:  mọi  thứ  được  hoàn thành trong  tính  toàn bộ của nó, với sự mãnh  liệt đầy đủ vàtốc độ lớn.Vậy những người như  vậy đồng thời trải qua  các kinh  nghiệm  cực  kì  hạnh  phúc  và  cực  kì  đau  khổ.  Bởi  vì thiếu thời  gian,  mọi  thứ trở thành được  tập trung và  mãnh liệt. Nhưng  chúng  phải bị trải qua:  không  có cách khác  mà phải trải qua chúng.

Ma Anand Madhu bỗng nhiên đứng dậy và hỏi: “Liệu ai đó có nhiều thời gian hơn có thể hấp thu những bệnh tật đó từ họ được hay không?  Nếu có,  phương pháp là gì?”

Không,  không   có  phương  pháp  nào  và  không   có  cách nào, và họ cũng không  thể chia  sẻ được,  bởi vì nếu bệnh tật có thể được người khác chịu  đựng hộ, điều đó sẽ có nghĩa là ai đó khác có thể nhận quả của việc làm của tôi. Thế thì sẽ có hỗn loạn.  Và  nếu ai  đó  khác  có  thể nhận  quả  của việc làm của tôi,  thế  thì  sẽ  không   còn  luật,  không   còn  rit  -  luật  tự nhiên. Thế thì tự do của tôi cũng có thể được ai đó khác đem lại, giải thoát của tôi cũng có thể do ai đó khác đem lại. Hạnh phúc của tôi,  đau khổ của tôi, kinh nghiệm  của tôi, việc biết của tôi, phúc  lạc của tôi - Bất kì cái gì cũng trở thành chuyển trao được.

Không, không  có gì trong thế giới này được  chuyển trao. Không có cách nào  cho  nó,  đơn giản không  có cách  nào, và điều đúng duy nhất là không  có cách  nào cả. Vâng,  cảm giác chia sẻ như vậy nảy sinh trong tim  người ta; điều đó nữa là tốt,  điều  đó  nữa  là  đúng.  Ai  đó  yêu  Ramana  có  thể  ham muốn nhận bệnh ung  thư của ông  ấy.  Mong  ước này tạo ra hạnh phúc,  và từ mong ước  này người đó sẽ nhận được quả tốt lành. Điều này trở thành một hành động tốt được tích luỹ về phần người này. Cố hiểu điều này.

Ramana đang chết vì ung  thư: ai đó có thể  cầu nguyệnhoàn  toàn chân  thành  và cảm thấy từ trong  tim rằng mình  sẽ hấp thu  bệnh tật của Ramana. Dầu vậy người đó không  thể làm được như thế, nhưng chính  sự kiện là người đó đã cảm thấy cách  này,  đã cảm thấy thích nhận bệnh này về bản thân người đó, trở thành  một hành động, một hành vi tốt, và người đó sẽ nhận được hạnh phúc  vì điều đó.

Điều  này  rất  kì  lạ:  người  này  đã  đòi  hỏi  khổ,  nhưng người đó đang làm một hành vi tuyệt diệu, đức hạnh. Người đó sẽ nhận được quả của nó về hạnh phúc,  nhưng không  cái gì của bệnh của Ramana có thể được truyền sang. Cảm giác mà người đó có đang trở thành  dấu ấn hành  động riêng của người đó để với nó người đó sẽ được ích lợi.

Ai  đó  khác   bây   giờ  đứng  dậy  và  bắt  đầu  hỏi:  “Về Arvind...”

Không. Madhu, bạn tạo ra tiền lệ xấu rồi. Điều này sẽ cóhại.Ý định của bạn là tốt, nhưng  ở đây có quá  nhiều ngườiđang ngồi... Đừng  bắt đầu bất kì cái  gì như thế,  nó  sẽ làm cho mọi thứ thành khó khăn. Nó sẽ gây ra mất trật tự.

Đủ cho hôm nay.

14.                      Bay là quyền tập ấm của bạn

Biết bản thân mình là vô gắn bó và dửng dưng như bầu trời, nhà yoga không bị gắn bó chút nào sau đó vào mọi hành động tương lai.

Cũng tựa như bầu trời hiện diện trong  vò đầy rượu không bị nhiễm bởi mùi rượu, linh hồn vẫn còn không  bị động chạm bởi mọi việc xảy ra mặc cho có hiện diện trong tất cả chúng.

Giống như mũi tên được buông  ra sẽ không  dừng trước khi xuyên vào mục tiêu, hành động được thực hiện trước khi xảy ra chứng ngộ sẽ không  dừng cho quả sau khi chứng ngộ xảy ra.

Mũi tên được thả ra nhằm vào một con vật là hổ không  thể bị dừng lại nửa chừng nếu sau đó hiểu biết bừng lên rằng con vật đó là bò. Mũi tên sẽ đâm trúng  mục tiêu với toàn bộ sức mạnh của nó. Tương tự, hành động đã được thực hiện đưa tới kết quả cho dù sau khi chứng ngộ đã xảy ra.

Người hiểu rằng mình là bất tử và trẻ mãi vẫn còn là một với linh hồn và không có quan hệ gì với quả của hành
động quá khứ của mình.

Trong kinh  này một vài hướng dẫn sâu sắc được cho liên quan tới  bản chất  của tâm  thức. Chỉ  jivanamukta, người đã được giải thoát  trong  khi sống, trải qua  những  kinh nghiệm như  thế.  Chỉ  jivanamukta  đi  tới  trải  nghiệm  về  kinh  này. Chúng ta không  có bất  kì kinh  nghiệm  trực tiếp nào về tâm thức; bất kì cái gì chúng ta biết  về tâm thức đều là từ phản ánh của nó trong tâm  trí.  Trước tiên để  điều này được  hiểu đúng. Thế rồi chúng ta sẽ đi vào kinh.

Tâm trí là một cái máy  tuyệt diệu. Bây  giờ các nhà khoa học cũng đã xác nhận rằng tâm trí không khác gì hơn một cái máy. Máy tính thậm chí hiệu quả hơn tâm trí. Không cần đưa người lên mặt trăng,  thay vào đó máy  tính  có thể được đưa lên. Nước Nga đã đưa máy tính như thế lên mặt trăng và họ thu  thập  dữ  liệu  và  truyền  nó  về  trạm  mặt  đất  của  Nga. Chúng là máy  móc,  nhưng dễ tiếp thu  và tinh tế như tâm  trí chúng ta, và bất kì cái gì xảy ra quanh chúng đều được  tích luỹ và truyền đi.

Trước  đây tôi  đã nói với các  bạn rằng khi  jivanamukta trở về từ samadhi, xảy ra việc chứng ngộ...

Một  người  bạn  đã  hỏi  tôi  rằng  vì  khi  tâm  thức đi  vào kinh nghiệm samadhi tâm trí bị bỏ lại xa đằng sau - và vì chỉ tâm  trí mới có thể nhớ được  - ai gợi lại những kinh nghiệm đã xảy ra  cho tâm  thức? Chính  là  tâm  thức đã đi vào kinh nghiệm đó, nhưng tâm  thức không  giữ lại kí ức nào mà cũngkhông  cho phép bất kì dấu vết nào của kí ức được  để lại trên nó; và tâm  trí đã không  đi vào  kinh  nghiệm  đó, nó bị bỏ lại sau. Thế  thì  ai  nhớ?  Thế  thì ai  nhìn  vào  kinh  nghiệm  này trong hồi tưởng?

Vâng,  mặc  dầu  tâm  trí  đã  không   đi  vào   trong   kinh nghiệm  này và bị bỏ đứng ở cửa, nó vẫn có khả năng chớp được thoáng nhìn từ cánh cửa. Nó chớp được cái thoáng nhìn về những  biến cố xảy ra  trong thế giới bên  ngoài  cũng như trong thế giới bên trong. Nó quan sát cả hai phía bất kì cái gì bên trong  ngoại vi của nó.  Không nhất thiết bản thân  tâm  trí phải đi vào  trong  kinh  nghiệm  này.  Nếu một máy quay phim được đặt ở quãng cách xa đâu đó, nó sẽ cứ thu bắt lấy mọi sự xảy ra quanh đây. Hoặc nếu một máy  ghi âm được  đặt ở một khoảng cách đâu đó, nó sẽ cứ ghi lại mọi điều tôi đang nói  - tiếng  chim hót,  tiếng gió  xào xạc qua cây  cối, tiếng lá khô rụng xuống.

Hiểu điều đó cho kĩ rằng tâm trí chỉ là cái máy; nó không có linh  hồn của nó,  nó chỉ là cái  máy  sinh  học do tự nhiên dựng ra. Tâm  trí là cái gì đó nằm giữa linh hồn chúng ta và thế giới bên ngoài. Tâm trí ghi lại mọi điều xảy ra trong thế giới. Để làm điều đó nó có năm giác quan xem như các cánh cửa của nó.

Giác  quan   là  cánh  cửa  của  tâm  trí.  Chẳng  hạn  chiếc micrô  phôn này được  đặt trước tôi  có thể chuyển  âm  thanh sang máy ghi băng được đặt cách  xa nó hàng  trăm ki lô mét. Giác  quan  của  bạn  cũng  tựa  như  chiếc   micrô   phôn   này chuyển tải nhiều  kiểu thông  tin  cho tâm trí.  Năm giác quan tựa như năm cánh cửa của tâm trí. Để chuyển tải bất kì cái gì xảy ra trong  thế giới bên ngoài dưới dạng ánh sáng, mầu sắc và hình dạng, tâm trí có mắt xem như phần kéo dài của nó ra ngoài thân thể; chúng cứ ghi lại mọi thứ như máy quay  phim.Bất kì cái gì xảy ra trong thế giới âm thanh như âm nhạc, lời nói hay yên lặng, đều được tai thu bắt vào mọi lúc. Và cái được bắt giữ  cũng được chuyển tiếp lên tâm  trí còn tâm  trí tích luỹ những thông tin này. Tay sờ, lưỡi nếm và mũi ngửi, tất cả những điều này đều được chuyển tiếp lên tâm trí.

Tấc cả năm giác quan là tất cả các  cánh  cửa của tâm trí. Còn  một giác  quan  nữa,  và  đó  là giác  quan  bên  trong của bạn. Giác  quan này bắt giữ bất kì cái gì xảy ra bên trong  bạn. Nó cũng  là  giác  quan.  Bất  kì  cái  gì  xảy  ra  bên  trong bạn, chẳng hạn trong  trạng thái  chứng  ngộ, giác  quan  bên  trong này cứ ghi lại mọi điều xảy ra. An bình?  Im lặng? Phúc lạc? Nhận biết về Thượng đế? Bất kì cái gì xảy ra, nó giữ lại dấu vết.

Giác   quan  bên   trong   này  tựa  như  chiếc  micrô   phôn hướng trực tiếp vào trong.  Nó là sự cảm thụ về cái bên trong.  Bên trong,  một  giác quan là đủ, năm giác  quan  không  được cần tới ở đấy. Bên ngoài, năm giác  quan được cần tới bởi vì có năm yếu tố cơ sở và để ghi  từng phần tử này cần có từng giác quan  tách  biệt.  Bên  trong chỉ  có  một  Brahman - năm giác quan không  được cần tới, chỉ một giác quan là đủ ghi lại kinh nghiệm bên trong.

Vậy con người có sáu  giác quan  - năm hướng ngoại  và một  hướng nội - và  tâm  trí là  cơ chế  ở giữa nối với tất cả chúng. Chỉ  một nhánh  này  đi vào bên trong  và  thu  bắt mọi kinh nghiệm bên trong.

Bất kì cái  gì xảy ra bên  trong đều được  truyền  qua giác quan bên trong này tới tâm trí. Tâm  trí không  cần đi đâu cả. Do vậy  khi  một  người  trở  về  từ samadhi  bản  thân  tâm  trí chuyển trao mọi bản ghi  cho người đó, rằng những việc thế nọ thế kia đã xảy ra khi bạn không  có đó.

Nếu bạn để máy  ghi  âm  ở đây và bỏ đi, thế thì khi bạnquay về sau một giờ máy  ghi âm sẽ cho  bạn bản ghi  đầy đủ về mọi lời đã được nói  ra ở đây và nhiều âm thanh khác  đã xảy ra.  Máy  ghi  âm không  cần phải có cuộc sống. Tâm trí không phải là tâm  thức; nó là vật chất, và là cái máy  tinh  vi. Cái máy  này cứ thu thập dữ liệu từ  mọi phía. Do đó người tìm kiếm trở về từ samadhi suy  diễn qua  tâm trí điều đã xảy ra.

Tâm  trí càng sáng tỏ, thông tin do nó trao cho càng chân thực. Tâm  trí càng lẫn lộn, thông tin càng không chính xác. Chẳng hạn, nếu máy ghi  âm  của bạn bị hỏng, nó  có thể ghi lại mọi thứ nhưng việc ghi sẽ không  rõ. Âm thanh sẽ bị méo, bị lẫn tạp âm hay biến dạng. Một số phần có thể rõ, một số phần không  rõ.

Do  đó tâm  trí trước hết được  làm  thuần  khiết  qua  việc nghe đúng, suy tư đúng và hấp thu. Khi độ cảm nhận của tâm trí trở nên thuần khiết đến mức nó có thể tạo ra bản sao chân thực của  bất  kì  cái  gì  xảy  ra,  chỉ  thế  thì  việc  đi  vào  trong samadhi mới xuất hiện.

Cho  nên giác quan bên trong  ghi lại mọi thứ. Nhưng bởi vì sự trung thành với chân lí của họ mà những người thấy đã gọi nó là suy diễn của tâm  trí, bởi vì tâm trí không  hiện diện ở đó và bất kì cái  gì  bây giờ nó nói đều là  thông  tin  được cung cấp cho nó bởi giác  quan bên trong  của nó. Và tâm trí nhận biết rằng có khả năng thiếu sót trong thông tin đó.

Do đó có một điểm thú  vị cần được  hiểu đúng. Khi một người  Hindu  trở  về  từ samadhi,  hay khi một  người  Mô  ha mét giáo hay Ki tô giáo hay Jaina trở về từ samadhi,  tâm  trí của họ cho những phiên  bản hơi khác nhau về thông  tin  đó bởi vì có khác  biệt trong  tính chất của các thiết bị mà chính là tâm  trí  của  họ.  Kinh  nghiệm  về  samadhi  là  một,  nhưng tính chất của tâm trí là khác  nhau.Một  người  được  sinh  ra  trong  một  gia  đình  Jaina   có lương tâm  được phát  triển theo  cách  thức của Jaina giáo,  và việc là người Jaina  của người đó đã bước vào cơ chế của tâm trí người  đó.  Ngay  từ  thời  trẻ  thơ  người  đó  đã  nghe  rằng không có Thượng đế, cho  nên điều đó đã trở thành một quá trình có  sẵn trong  tâm trí  người đó  rằng  không  có  Thượng đế.  Tâm   trí  người  đó  cũng  đã  từng  nghe  nói   rằng  kinh nghiệm tối  thượng  là  kinh  nghiệm  về  linh  hồn  chứ  không  phải về Thượng  đế.  Tâm  trí này  được chế tác và ước  định, cho nên khi  samadhi xảy ra chính  tâm trí này sẽ ghi lại biến cố đó.

Samadhi  là như nhau với bất kì ai nó xảy ra, nhưng tâm trí chúng ta là khác nhau  - và chính tâm trí này sẽ ghi lại kinh nghiệm đó.  Tâm trí người Jaina  biết rằng không  có Thượng đế,  kinh   nghiệm  tối  thượng  là  kinh   nghiệm   về  linh  hồn, không còn kinh  nghiệm nào bên ngoài  điều đó; hay, bản thân kinh nghiệm  này  là  Thượng  đế,  không   có  Thượng  đế  nào khác hơn bản thân kinh nghiệm này.  Bây giờ một tâm trí như vậy sẽ lập tức ghi lại kinh  nghiệm samadhi là, “Kinh  nghiệm tối thượng về linh hồn đang xảy ra.”

Người Hindu đã nghe nói về kinh nghiệm  Thượng đế và có thông  tin rằng kinh  nghiệm  về  Thượng  đế  là  điều  kinh nghiệm khi linh hồn tan biến bên trong.  Tâm  trí của người đó sẽ ghi lại, “Đây là việc thấy Thượng đế.” Điều xảy ra là như nhau, nhưng  trong  trường  hợp  này  chính  Thượng  đế  đang được kinh nghiệm.

Tâm trí của phật tử, người không  tin vào cả linh hồn lẫn Thượng đế sẽ không  ghi lại cả hai điều này. Tâm  trí người đó sẽ nói, “Niết bàn đã xảy ra, bạn đã trở thành cái trống rỗng, cái không, “

Đây  là  lí do  làm  cho  kinh sách  khác  nhau, bởi vì kinhsách  là  bản ghi của các  tâm  trí  khác nhau,  không  phải  của kinh nghiệm  thực tại. Đây là lí do tại sao sẽ có khác biệt giữa kinh sách Hindu, kinh sách Jaina và kinh sách Phật giáo.  Đôi khi khác  biệt thậm chí còn có vẻ mâu  thuẫn, bởi vì tâm trí bị giới hạn bởi từ ngữ  có sẵn  và chúng là điều được  học. Tâm trí là tri thức, điều được học, điều được chế tạo.

Chúng ta hiểu điều đó theo cách này, gạt tôn  giáo sang một  bên.  Chúng ta nói  bạn đã học tiếng Phạn hay tiếng Hi lạp hay  tiếng  A  rập, cho  nên tâm trí  bạn đã biết một  ngôn ngữ. Bây  giờ thậm chí  không  có vấn đề về bất kì ngôn  ngữ nào trong  khi  xảy ra samadhi,  nhưng tâm  trí sẽ ghi lại kinh nghiệm này trong ngôn  ngữ nó biết.  Người biết tiếng A rập không bao giờ nói rằng đó là việc xảy ra của samadhi - chính  từ samadhi  là không  được  biết tới cho  tâm trí đó.  Cho nên người Sufi nói fana  - người đó không  còn từ khác.  Nhưng ý nghĩa là như nhau.

Bạn nhận biết rằng mộ của một sannyasin  - được  gọi là samadhi  -  bởi cùng  lí do. Không  phải mộ  của ai  cũng đều được gọi là samadhi đâu, chỉ có mộ của người như vậy người đã triệt tiêu bản thân mình thôi. Người  đó đã triệt tiêu  được bản ngã  của mình  trong  khi  đang sống; không  còn lại gì để cái chết triệt tiêu  nữa khi  nó  tới,  người này đã triệt tiêu  bản thân mình theo cách riêng của mình.

Cho nên người Sufi sẽ gọi nó là fana,  người Hindu  sẽ gọi nó là samadhi, và Phật tử sẽ gọi nó là niết bàn. Những từ này có đó trong  tâm  trí. Cho nên bất kì cái  gì sẽ xảy ra với tâm trí, nó lập tức sẽ dịch  điều đó sang ngôn  ngữ riêng của nó. Chúng ta thấy khó hiểu được  cách  thức một cái  máy  có thể dịch. Nhưng điều này chỉ nói rằng bạn  không  biết nhiều về các máy móc.

Những phát kiến mới nhất trong máy  móc và dụng cụ rấtđáng ngạc nhiên. Tất cả những điều tâm  trí có thể làm được cũng có  thể được  làm  bằng máy.  Không có  gì  tâm  trí  làm được mà  không thể được  làm  bằng máy  móc. Điều này đem tới một thái  độ rất nguy hiểm: nếu máy có thể làm  được mọi thứ mà tâm trí làm,  thế thì tâm trí cũng không  là gì ngoài cái máy. Cho  nên  với  những người  tin  rằng  không  còn gì  bên ngoài tâm  trí, rằng không  có linh  hồn, thế thì  con người trở thành cái máy, không  gì khác  còn  lại. Nếu đúng là không  có linh hồn, thế thì con người chỉ  là  cái  máy  - và  không  hiệu quả cho lắm. Có  thể có máy  được chế tạo ra hiệu quả hơn con người.

Không  bao  lâu  nữa  các  bài  nói  sẽ  được  dịch  tức  thời. Nếu tôi đang nói ở đây bằng tiếng Hindu, bài  nói  của tôi sẽ đồng thời được  dịch  sang  năm thứ tiếng chính. Không cần người phiên  dịch nào cho việc này, chỉ có máy. Khi tôi nói từ prem trong tiếng Hindu, máy dịch tiếng Anh  sẽ lập tức dịch nó thành yêu. Tác động của âm thanh  của từ prem lên máy sẽ chuyển nó  thành  sóng  âm  khác  về  mặt  điện  tử  tạo  ra  âm thanh cho từ yêu.

Cho nên sẽ có máy  nói, máy  tính và máy  có bộ nhớ; máy đã bắt  đầu  làm  mọi  việc  mà  tâm  trí  con  người  có thể làm được. Khi nhà yoga,  tantrikas và Upanishad lần đầu tiên  nói rằng tâm  trí con  người hệt như máy,  mọi người trên toàn thế giới đã không  hiểu điều đó. Bây giờ khoa  học đã phát minh ra máy  làm được những việc tương tự như tâm trí con người, và không  còn vấn đề gì trong  việc hiểu điều ấy.

Tâm trí con người cất giữ dữ liệu từ cả hai phía  - từ thế giới cũng như từ samadhi. Chính tâm  trí cung  cấp thông tin về thế giới cũng như về Brahman.

Bây giờ chúng  ta sẽ đi vào kinh.

Khi người ta đi đến kinh nghiệm  rằng mọi phản ánh chỉtạo nên  trong tâm trí,  và  khi  người ta  chuyển sâu hơn  vào trong mình tới chính trung  tâm người ta tới mức không  còn ấn tượng nữa, tới mức tất cả các ước định chỉ hình thành trên tâm trí,  không phải trên cái  ta - chỉ thế thì kinh này sẽ được hiểu.

Biết bản thân mình là vô gắn bó và dửng dưng như bầu trời, nhà yoga không bị gắn bó chút nào sau đó vào mọi hành động tương lai.

Có nhiều điều cần phải hiểu ở đây. Biết bản thân mình là vô gắn  bó và dửng dưng như  bầu trời... Chúng  ta thấy bầu trời mọi ngày. Chim  bay trên trời nhưng không  để lại dấu vết nào trên  trời. Khi người ta bước đi trên đất, dấu chân còn để lại phía  sau.  Nếu đất ướt vết chân hằn sâu hơn; nếu đất cứng vết chân  rất mờ,  nhưng nếu bạn  cố  chúng  có  thể  được  làm cho sâu hơn ở đó nữa. Nhưng trên trời, khi một con chim bay qua, không  có dấu vết nào để lại đằng sau. Bầu trời vẫn còn như trước khi chim  bay qua. Không có cách  nào để biết được từ trời  rằng một  con  chim đã  bay  qua  nó.  Mây  tụ tập trên trời, chúng tới và đi; bầu trời vẫn còn như nó vẫn thế.

Không có cách nào làm ô uế bầu trời - in dấu ấn lên nó, đánh  dấu  vào  nó.  Chúng ta có thể vẽ các  đường trên  nước, nhưng ngay  khi  đường được tạo ra chúng  biến mất; vậy mà đường được  tạo ra  trên đá kéo dài  hàng nghìn  năm. Đường không thể được vẽ trên bầu trời, cho nên không  có vấn đề về việc biến đi của chúng.

Xin hiểu khác  biệt này.  Đường không  thể được vẽ trên trời -  tôi  có  thể chuyển  ngón  tay  mình  ngang  qua  bầu trời, ngón tay đi  qua nhưng đường  không  được vẽ ra  và  vấn đề biến mất của đường  đơn giản không  nảy sinh  ra.  Ngày mộtngười vượt ra ngoài  tâm  trí,  khi tâm  thức siêu việt lên trên tâm trí, người đó kinh  nghiệm  rằng, tựa như bầu trời, không có đánh dấu hay  đường  nào đã từng được  vẽ trên linh hồn. Nó là thuần  khiết  vĩnh  viễn,  được  chứng  ngộ  vĩnh  viễn,  ô nhiễm chưa bao giờ xảy ra cho nó.

Vô gắn bó,  asanga, tựa bầu trời... Từ asanga rất có  giá trị. Asanga nghĩa  là một người ở trong thế giới nhưng vô gắn bó, không  bị ảnh hưởng bởi bất kì cái  gì. Bầu trời hiện diện khắp xung  quanh;  nó bao gồm cây  cối, nó bao gồm bạn, nó bao gồm cả người ngoan  đạo cũng như người nghịch  đạo; nó hiện diện nơi hành  vi thiện xảy ra, nó  hiện hữu nơi hành vi ác xảy  ra.  Bạn  phạm  tội  hay  bạn  thu  được  đức  hạnh,  bạn sống hay bạn chết - bầu trời hiện diện, nhưng vô gắn bó. Nó hiện diện cùng bạn, nhưng nó không  là người đồng hành của bạn.  Nó  không  tạo ra bất kì quan  hệ nào với bạn. Nó  hiện diện nhưng hiện diện của nó là vô gắn bó. Nó  bao giờ cũng hiện diện,  nhưng  không   tình bạn  nào  được  tạo ra  với  bạn, không quan  hệ nào được hình thành với bạn.

Asanga nghĩa là vô quan hệ. Nó có đấy, nhưng không  có quan hệ. Nếu bạn biến mất bầu trời thậm chí không  để ý rằng bạn đã biến mất hay rằng bạn đã từng có đó. Bao  nhiêu  trái đất đã  xuất  hiện  và  biến  mất  lần nữa,  bao  nhiêu  người  đã được sinh  ra và chết đi, bao  nhiêu lâu  đài được xây dựng và sụp đổ lại thành bụi - bao nhiêu thứ đã xảy ra dưới bầu trời, nhưng bầu trời giữ bản kê nào. Bạn hỏi và bầu trời đã không giữ lịch sử nào; nó trống rỗng. Bầu trời hiện hữu dường như là không  cái gì đã từng xảy ra.

Bạn có  thể nhìn  lại hàng triệu năm - người ta  nói  rằng trái đất  chúng ta được sinh  ra quãng  bốn tỉ năm trước đây. Trong suốt bốn tỉ năm này bao nhiêu điều đã xảy ra trên  trái đất nhỏ này - bao nhiêu cuộc chiến, bao nhiêu  cuộc tình,  baonhiêu  tình  bạn,  bao  nhiêu  thù  địch,  bao  nhiêu  cuộc  chinh phục, bao nhiêu thất bại và bao nhiêu người - nhưng bầu trời không có bản ghi nào về bất kì điều nào  của đó. Dường như là không cái  gì đã bao giờ  xảy ra; không  dấu vết của bất kì việc xảy ra nào còn lại trên bầu trời.

Người  Ấn Độ chưa bao  giờ quan  tâm tới lịch  sử. Người phương  Tây lấy làm  lạ tại sao  điều này là như vậy, tại sao người Ấn Độ không  có cảm giác về lịch sử. Chúng ta không biết đích xác  khi  nào  Rama sống, chúng ta không  biết đích xác ngày sinh của Krishna. Không có gì chắc chắn cả. Chúng ta có những chuyện  huyền thoại về họ, nhưng không  có bản ghi lịch sử.

Công  lao tạo ra lịch  sử như một phần của thế giới loài người  thuộc về Ki tô giáo. Theo nghĩa  này  Jesus  là lịch sử, Phật, Krishna hay  Parashuram không. Với Jesus,  lịch sử loài người được chia  thành  hai  phần: thế giới trước Jesus  Christ  được coi  là  không   quan  trọng  và thế giới  sau  Jesus  Christ được coi là quan trọng. Do đó điều đúng duy  nhất là phương pháp ghi  lịch  ngày tháng theo Ki  tô giáo đáng  phải trở nên phổ biến khắp nơi, bởi vì chính với Jesus  mà  lịch  sử đi vào thế giới loài người. Cho nên chúng ta nói trước công  nguyên (trước  Christ)  và sau  công nguyên (sau Christ); một  đường đã được vạch ra.Ấn Độ chưa bao  giờ viết bất kì lịch sử nào; có lí do cho điều đó. Lí do nền tảng là ở chỗ Ấn Độ đã cảm thấy rằng, khi chính bầu trời  mà  trong  đó mọi  điều đều  xảy ra không  giữ bất kì bản kê nào, tại sao chúng ta phải giữ bản kê vô dụng như vậy? Khi  cái một  mà  trong  đó mọi  điều xảy ra không  bận tâm gì tới việc lưu giữ bất kì bản kê nào,  tại sao chúng ta phải lưu giữ một cách  không  cần thiết bản kê về ai được sinh ra khi nào và ai chết khi nào?Cho nên chúng ta đã không  viết lịch sử nào, chúng ta đã tạo ra  Puranas, huyền  môn.  Huyền  môn  là hiện  tượng Ấn Độ. Nó  nghĩa  là  chúng ta không  bận tâm  về ngày  tháng và năm, ngày sinh và ngày chết, chúng ta bận tâm  tới điều tinh hoa - rằng một Rama có thể xảy ra. Chúng ta không  bận tâm tới ràng  buộc khi nào ông ấy được sinh ra, vào ngày nào năm nào, ông ấy đã đi học ở đâu, khi nào cưới vợ, vân vân,  bởi vì giữ bản kê về tất cả những điều này dường như  không  đem lại hệ quả gì. Nhưng hiện tượng bên  trong  làm  cho  Rama là Rama, sự kiện rằng một cá nhân  trở thành  một Rama, rằng một  ngọn  đèn  đã  sáng  và  có  ngọn  lửa,  là  đáng  ghi  nhớ. Chúng ta đã không  giữ bất kì bản kê nào  về những điều xảy ra cho cái vỏ của người đó, thân  thể. Chúng ta chỉ nhớ nhiều về chừng  này - rằng một  ngọn đèn đã tắt có thể được thắp sáng lên; chúng ta giữ ghi chép chỉ chừng này,  rằng cuộc đời con người không  chỉ có mùi khó  chịu, hương thơm cũng có thể xảy ra cho nó. Tất cả những chi tiết vô dụng còn lại đã bị bỏ đi.Cho nên chúng ta không  coi điều bản chất là giữ những bản ghi chép lịch sử chính  xác về Rama; điều đó không  có hệ quả gì. Một Rama  là có thể - chỉ điều đó là đủ. Hiện tượng là một Rama  có thể  xảy  ra; ngần này chúng ta nên nhớ nhiều, và việc ghi nhớ đó là đủ. Một Krishna là có thể - liệu ông ấy có tồn tại về mặt lịch  sử hay không là điều thứ yếu. Ngay  cả khi chúng  ta giữ ghi chép lịch sử về loại người này nó chỉ để để nhắc nhở bản thân chúng ta rằng một người như thế là có thể,  rằng  một  đoá  hoa  như  thế  cũng  có  thể  nở  bên  trong chúng ta, rằng một dòng  suối phúc  lạc như thế cũng có thể tuôn trào bên trong  chúng  ta.

Purana nghĩa là, chỉ cái đó là bản chất.

Khi  đi vào trong  tâm  thức điều được  phát hiện ra  rằngkhông  có đường,  không  có dấu vết được vẽ ra trên bầu trời, nhưng  cái  là bản chất trong bạn được  bỏ lại đằng sau  trong bầu trời.

Cố hiểu điều này cho đúng.

Không dấu  vết  nào   được  bỏ  lại  trên   bầu  trời  nhưng hương  thơm bản chất của bạn hiện hữu. Và điều đó xảy ra bởi vì rằng  hương  thơm bản chất  không  xa  lạ với  bầu trời theo bất kì cách nào;  nó  là bầu trời bên  trong bạn. Khi bạn chết chính bầu trời bên trong bạn được thoát  vào bầu trời này

- phần  còn  lại  của  bạn  mất  đi.  Chúng ta  gọi  bầu  trời  bên
ngoài  là bầu trời, nhưng chúng  ta gọi bầu trời bên trong nhất của mình là linh hồn.

Có một mở rộng bên ngoài và có một mở rộng bên trong.  Trong bầu trời bên ngoài  mây cũng tụ tập và nó trở thành bị bao  phủ.  Vào  mùa  mưa,  các  buổi  chiều  tà  tháng  bẩy  hay tháng tám, tất cả bị  bao  phủ bởi mây  và người ta thậm chí không thể quan niệm được rằng có thời đã có bầu trời xanh, không thể quan  niệm được rằng người  ta có  khả năng thấy bầu trời xanh đó lần nữa. Khi  mây  đen che  phủ bầu trời trời xanh không  thể được thấy, chỉ mây có thể được thấy.

Tương tự như vậy, giống như mây  đen bao phủ bầu trời bên ngoài,  bầu trời bên trong cũng bị bao  phủ bởi mây. Mây của bầu  trời  bên  trong  được  gọi  là  ý  nghĩ,  chọn  lựa,  ham muốn  -  hay  bất  kì  cái  gì  chúng  ta  muốn  gọi  chúng.  Khi những đám mây  như vậy bao  phủ bầu trời bên trong, ở đó nữa  người  ta  cảm  thấy  không  tồn  tại  bầu  trời  không   mây đằng sau nó.  Vứt bỏ những đám mây  bên  trong này và nhìn vào bầu trời xanh bên trong  là thiền.

Nhìn  vào bầu trời bên trong này là đạt tới, sự hoàn thành tối thượng.Kinh  này nói: Biết bản thân  mình  là vô gắn bó và dửng dưng  như  bầu  trời...  Bầu  trời  không   cười  cùng  bạn  không  khóc cùng  bạn.  Khi  bạn chết bầu trời không  rơi lệ nào; nếu bạn sống và hân hoan bầu trời không  đi giầy nhảy vào chân và nhảy múa vì vui vẻ của bạn. Bầu trời tuyệt đối dửng dưng. Nó không  diễn đạt bất kì ý kiến nào về điều đang xảy ra. Dù cho một  xác  chết đang  được  đưa  tới lò  hoả  táng, hay  một buổi lễ kỉ niệm lớn đang được tiến hành mừng sự ra đời của đứa trẻ  mới,  bầu  trời vẫn  còn  dửng  dưng.  Dù  cho  lễ  cưới đang xảy ra và nhà  được trang  hoàng bằng hoa  và vòng  hoa, hay dù một người yêu vừa chết và việc sống thêm dường như vô nghĩa  với bạn, bầu trời vẫn còn dửng dưng. Nó chẳng liên quan gì với bất kì cái gì đang xảy ra.

Tương tự, khi người ta đi vào  bầu trời bên trong  người đó trở  thành dửng dưng. Người  đó không  có bất kì quan hệ nào với bất kì  cái gì xảy ra;  người đó bắt đầu nhìn  thế giới hệt như bầu trời nhìn nó.

Khi  một kinh  nghiệm  như vậy xảy ra,  biết  rằng bạn đã trở  thành  một  jivanamukta,  một  người  được  giải  thoát  khi sống. Đây là khi không  dấu vết nào hình  thành trong bầu trời bên trong của bạn, khi bất kì cái gì xảy ra bên  ngoài  vẫn còn là vở  kịch  với  bạn,  khi  mọi  thứ xảy  ra  chỉ  trên  chu  vi  và trung tâm của bạn vẫn còn không  bị chạm tới.

Khi tâm trí bị đẩy sang bên, điều như vậy xảy ra.

Biết bản thân mình  là vô gắn bó và dửng dưng như bầu trời, nhà yoga không bị gắn bó chút nào sau đó vào mọi hành động tương lai.

Bây giờ phần thứ hai  của kinh  này:  khi  một người đi tới biết  rằng  không   hành   động  nào  của  người  đó  đã  bao  giờchạm tới người đó... Nếu người đó thất bại, linh  hồn người đó đã  không   thất  bại,  và  nếu  người  đó  đã  thắng,  linh hồn người đó đã  không thắng; nếu người đó được tôn  kính,  linh hồn người đó không có gì được  thêm  vào  cho  nó, nếu người đó bị xúc phạm, linh  hồn người đó chẳng có gì bị lấy đi khỏi nó -  với  việc  nhận  ra  như  thế  các  hành  động  tương lai  tự nhiên mất  đi sự bận tâm của chúng  đối  với người như thế. Người đó biết rằng nếu hành động của mình  trong  quá  khứ không  thể  chạm  được  tới  mình,   hành   động  của  người  đó trong tương lai cũng  sẽ  không   chạm  đến  người  đó.  Do  đó mọi việc  lập kế hoạch  cho tương lai  sẽ dừng lại. Người đó không còn lo nghĩ liệu người đó thành công hay thất bại, liệu danh tiếng của người đó sẽ chống đỡ cho  mình  hay ai đó sẽ làm ô danh mình.  Với người đã  thấy  được  cái ta riêng  của mình, toàn  bộ quá  khứ của người đó trở  nên bị cắt rời khỏi người đó và  toàn  bộ tương lai  của người  đó cũng  bị cắt rời như vậy.

Tương lai chỉ là kéo dài của quá khứ. Bất kì cái gì chúng  ta đã biết trong quá khứ, hoặc như vui thú hoặc như đau đớn, chúng ta  tiếp  tục lập kế hoạch  cùng  điều đó cho  tương lai. Điều chúng  ta thấy thoải mái,  chúng  ta đều ước muốn lặp lại nó trong tương lai; và  điều  chúng ta thấy không  thoải mái, chúng ta ham muốn tránh trong  tương lai.

Tương lai của chúng  ta là gì? Nó chỉ là phóng  chiếu của quá  khứ  chúng  ta,  một  phiên  được  cải tiến chút ít của quá khứ. Hôm qua chúng ta đã làm  điều gì đó đem lại bất hạnh - chúng ta không  muốn  làm điều đó lần nữa trong  tương lai. Hôm qua  chúng  ta đã  làm  điều gì đó đem lại cho  chúng ta hạnh phúc  - chúng  ta muốn làm điều đó lần nữa trong  tương lai.

Nếu  một  người  thấy  rằng  trong  toàn  bộ  quá  khứ  củamình, vui thú và đau đớn của nó, điều tốt và điều xấu của nó, không cái gì đã chạm tới mình,  người đó vẫn còn  trống rỗng như bầu  trời,  hoàn  toàn  trống rỗng, tương lai  trở thành vô nghĩa. Không cái  gì đã để lại bất kì dấu hiệu nào trên người đó, người  đó  vẫn  còn không  bị  ước  định;  bây  giờ  toàn  bộ cuộc hành trình  này  được  hoàn  thành  và  người  đó vẫn còn không bị  động chạm và trinh bạch bên  trong, bây  giờ toàn thể tương lai đã trở thành vô nghĩa với người đó.

Nhớ lấy, với một jivanamukta  không  có  tương lai. Cho dù chỉ một chút xíu tương lai của bạn còn  lại, hiểu rằng bầu trời  bên  trong  vẫn  còn  chưa  được  kinh  nghiệm  đâu.  Nếu thiền nhân  nào đó vẫn  còn  nghĩ  đến cách  đạt tới chứng ngộ hay cách  gặp Thượng đế, hiểu rằng việc kinh nghiệm  về bầu trời bên trong vẫn còn chưa xảy ra cho người đó. Đây vẫn là các kế hoạch cho tương lai; tương lai vẫn có đó. Ngay cả một li của tương lai còn lại là đủ. Ngay cả một li tương lai còn lại chỉ ra rằng người ta còn chưa kinh  nghiệm  rằng không  hành động  nào  chạm tới linh  hồn. Cả chứng ngộ lẫn Thượng đế không thể  chạm  được  tới  linh  hồn.  Thực  ra  chính  tính  vô động chạm này, tính vô động chạm vĩnh viễn này là thực tại. Tâm  thức  không   bị  động  chạm,  còn  lại  vĩnh  viễn  là  tính thượng  đế,  là  Thượng  đế.   Không   có  ý  nghĩa   khác  cho Thượng đế.Nếu  chúng  ta  gọi  Krishna  hay  Mahavira  hay  Phật  là bhagwan,  người được  phúc  lạc, chúng ta ngụ ý gì cho điều đó? Nếu như Phật  đã  tạo ra vũ trụ này - đó là lí do tại sao ông ấy là bhagwan chăng? Nghĩa  của ‘bhagwan’ là gì?  Phật cũng ốm, ông  ấy già  đi, ông  ấy chết, thân thể ông  ấy đi đến chấm dứt - ông  ấy là loại bhagwan gì? Đau đớn vẫn tới ông ấy,  ốm  yếu,  tuổi  già  và  cái   chết  đến  với   ông   ấy.  Một bhagwan đáng  ra  không  già  đi,  bhagwan  đáng ra  không bị bệnh gì, bhagwan đáng ra không  chết. Phật cũng trở nên đóivà khát. Nếu người ta lấy dao  xẻo thân thể ông  ấy máu  sẽ chảy ra -  ông  ấy là loại bhagwan  gì?  Là  bhagwan  có nghĩa  gì?Điều ngụ ý trong  bhagwan là ở chỗ tất cả những điều này có thể  xảy  ra  và  người  ẩn  bên  trong  thân  thể ấy  biết  rằng không cái gì động chạm tới nó. Tất cả những điều này có thể xảy ra: nếu tay  bị đứt, dứt khoát  máu  sẽ chảy ra; thân thể sẽ trở nên đói và cảm thấy khát, tuổi già sẽ tới rồi cái chết cũng vậy; nhưng bầu trời bên trong của vị phật bên trong biết rằng không cái gì chạm tới nó.  Cả chết lẫn sống đều không  chạm tới nó. Cuộc sống trôi qua,  cái chết trôi qua - tuổi thanh xuân cũng  như  tuổi  già  -  nhưng  trinh   bạch  bên  trong  vẫn  còn không bị động chạm; không  có rạn nứt nào trong  nó, ngay cả những tin tức về điều xảy ra bên ngoài  cũng không  đạt tới nó được.

Tên của kinh nghiệm này là tính thượng đế.

Cho  nên  nếu  ai  đó  đang  tìm  kiếm  để  gặp  Thượng  đế, người đó có tương lai. Người đó, người có tương lai,  không  bao giờ  có  gặp  gỡ  với  Thượng  đế.  Tương  lai  nghĩa  là  thế giới. Tương lai nghĩa  là chân  lí của quá  khứ  còn chưa được thấy, nghĩa  là  việc  người  ta  là  tựa  như  bầu  trời  còn  chưa được kinh  nghiệm.

Kinh  này  nói  rằng với  một  nhà  yogin,  một  thiền  nhân, không  quan  tâm  về  bất  kì  cái  gì  còn lại trong  bất  kì  hành động tương lai  nào. Với một  nhà  yogin  không  tồn tại ngày mai, chỉ có hôm  nay. Thậm chí hôm  nay là một thời gian dài; người ta nên nói chỉ có khoảnh khắc này. Ở đây và bây giờ là toàn thể sự tồn tại; không  cái gì còn  lại trong  người đó đi tới tương lai.Cũng tựa như bầu trời hiện diện trong  vò đầy rượu không bị nhiễm bởi mùi rượu, linh hồn vẫn còn không  bị động chạm bởi mọi việc xảy ra mặc cho có hiện diện trong tất cả chúng.

Khi một vò rượu đất sét chứa đầy rượu, nó bị nhiễm mùi rượu.  Đất  sét  của vò thực ra đã uống rượu, từng lỗ li ti đều thấm rượu. Và  nếu một  cái  vò  nào  đó  đã  được  dùng  đựng rượu khá lâu thế thì người ta có thể bị say dù chỉ nhai đất sét của vò.  Đất sét của vò  bị  nhiễm  rượu, trở nên bị ngấm đầy rượu. Tại sao? Bởi vì đất sét xốp có lỗ nhỏ li ti.

Cố hiểu điều này. Đất sét của vò có nhiều lỗ, rượu ngấm đầy những lỗ này và ẩn ở đó. Vò đất uống rượu và trở thành kẻ say rượu... vò bị say.  Nhưng vò còn đầy một phần tử nữa, và đó là bầu trời - cái trống rỗng của vò.

Bây  giờ điều này rất thú  vị.  Người ta đang rót  rượu vào cái trống rỗng của vò,  không  phải vào  đất sét  của vò.  Rượu dồn tụ  không phải trong  đất  sét  của vò  mà  trong  cái  trống rỗng - bầu trời của vò. Chúng ta có rót rượu vào trong đất sét của vò  không? Không,  đất  sét  có  đó  chỉ  để  bao  quanh  cái trống rỗng từ mọi phía. Bầu trời rất lớn, rượu rất nhỏ. Do đó chúng ta chọn một khu vực nhỏ của bầu trời và bao quanh nó bằng bức tường đất  sét,  kết thúc  với một  bầu  trời nhỏ bên trong. Rồi chúng ta rót rượu vào trong đó.

Vậy  rượu được  rót vào  trong bầu trời, không  phải  vào trong đất sét.  Những điều thú vị cần để ý là ở chỗ đất sét  bị ngấm rượu và bị  say,  và bầu trời mà  rượu thực tại được rót vào vẫn  còn  không  bị  rượu  động  tới.  Nếu  bạn  đổ  rượu  ra khỏi  vò  cái  trống  rỗng  trong  vò  vẫn  không   có  mùi  rượu nhưng đất sét  vò có mùi.  Đất sét  bị say  do sự gần gũi - chỉ satsang, ở trong  nhóm  gần gũi, đem lại kết quả - và mọi thứthực  tại  được  chứa  trong  bầu  trời  nhưng  bầu  trời  vẫn  còn không bị chạm tới.

Cho  nên bất kì  điều gì  bạn đã làm  chỉ  động chạm đến thân thể bạn, không  gì khác.  Nó  đi vào đất sét của bạn, thân thể, nhưng nó đã không  chạm tới bầu trời bên trong của bạn, linh hồn. Bạn có thể phạm tội lỗi hay đã làm  những hành  vi tốt - điều tốt hay điều xấu; mọi thứ đều động chạm tới đất sét của bạn, tới thân thể.

Tâm  trí bạn là đất sét và thân thể bạn cũng là đất sét. Cái trống  rỗng, cái  trống rỗng giữa hai thứ này  là linh  hồn của bạn - không  cái gì đã bao giờ đạt tới chỗ đó.

Biết được điều này,  kinh  nghiệm  được điều này, là đi ra ngoài  mọi rối loạn. Mọi rối loạn đều là của thân thể và của tâm trí,  không  phải của bạn. Nhưng bất kì cái gì mà  đất sét đã hấp thu, đất sét sẽ phải sống với nó.

Ngay  cả thân thể của người  đã chứng ngộ sẽ phải sống với mọi cái đã được nó hấp thu. Cái tốt, cái xấu, nỗi buồn; tất cả những gì đã được  làm  và tất cả những gì đã xảy ra - toàn thể quá  khứ có  đó  trong  từng tế bào của thân thể. Cho nên ngay cả khi  chứng ngộ xảy ra và người này  tỉnh  thức và trở thành tựa bầu  trời,  bất  kì  cái  gì  đã  xảy  ra  cho  thân thể sẽ hoàn tất cuộc hành trình của nó.

Dường như là bạn đang đi xe đạp và bạn mới dừng đạp bởi vì bạn đi tới nhận ra rằng mọi việc du hành đều vô ích và rằng bạn không có đâu mà đi. Nhưng xe đạp đã thu được đà. Bạn đã đạp xe đi hàng nghìn  ki lô mét  và nó đã thu  tập lực của riêng nó.  Cho dù bạn đã dừng đạp xe sẽ không  dừng lại ngay đây đó. Ngay  cả không đạp thêm nó sẽ đi một khoảng cách nữa, bởi vì xe đạp đã có đà.

Chừng nào đà đó còn chưa tiêu tan hoàn toàn  xe đạp sẽtiếp tục tiến tới. Khi hết đà xe sẽ đổ, nhưng nếu bạn cứ thêm đà nó sẽ không  bao giờ đổ. Nếu bạn dừng cung cấp đà xe sẽ không đổ ngay, chỉ đổ sau đó một lúc.

Chúng ta đã đi trong thân thể và tâm trí mình  trong  vô số kiếp sống: nếu chúng  ta tỉnh thức hôm  nay và tách  bản thân mình ra khỏi thân thể và tâm trí chúng sẽ không  sụp đổ ngay.  Thân thể và tâm trí sẽ phải dùng  hết đà chúng đã thu được.

Giống như mũi tên được buông  ra sẽ không  dừng trước khi xuyên vào mục tiêu, hành động được thực hiện trước khi xảy ra chứng ngộ sẽ không  dừng cho quả sau khi chứng ngộ xảy ra.

Cho nên, dù đó là Phật, dù đó là Krishna hay  dù đó là ai đó khác, bất kì điều gì đã được làm trong  quá khứ phải đi tới kết quả; mũi tên sẽ bay đủ tầm của nó.

Điều  này có  nghĩa  là  quả  của hành động trước đó phải được kéo dài ngay cả sau khi chứng ngộ. Hành  động quá khứ không bị phá huỷ bởi chứng ngộ.

Chứng ngộ đem đến kinh  nghiệm  rằng người ta không là người làm, nhưng nó không  phá huỷ hành động quá khứ. Bất kì cái gì đã được làm sẽ đi tới kết quả.

Điều đó có thể được giải thích qua  ví dụ về mũi tên đã được buông  ra sau khi nhắm. Sau khi mũi tên đã được  buông  ra, cho  dù  người  ta  nhận  ra  rằng mình  đang  làm  điều  bạo hành và rằng người đó không  nên làm  điều đó, không  cái  gì có thể được làm  bây giờ, mũi tên sẽ hoàn tất cuộc hành trình của nó.

Tôi thốt là một lời, và ngay lập tức sau khi thốt ra nó tôi nhận ra  rằng tôi không  nên thốt ra  điều đó, nhưng bây giờquá trễ rồi, lời nói sẽ hoàn tất cuộc hành trình của nó. Đà mà lời này  đã  nhận  được  trong  việc  thốt  ra  nó  sẽ  giữ  cho  nó chuyển động cho tới khi đà này tiêu tan.

Khi  chúng ta ném một hòn đá, chúng  ta trao cho  hòn  đá năng  lượng của mình;  hòn  đá bay đi trong  khi  năng lượng còn và thế rồi rơi xuống. Sau khi  ném  hòn  đá, cho  dù chúng  ta nhận ra mình  không  nên  ném  hòn  đá, không  có cách nào gọi hòn đá quay lại nữa.

Hành động tựa như mũi tên buông  ra từ cánh cung.  Mọi suy nghĩ sau đó đều không  còn hữu dụng, mũi tên sẽ hoàn  tất cuộc hành trình của nó. Chừng nào cuộc hành trình  của tất cả các  hành   động   trước   đó   còn   chưa   kết   thúc   sẽ   chỉ   có jivanamukta,  niết   bàn   trong  khi   sống,  nhưng   không   có mahanirvada, hội nhập tối thượng với sự tồn tại.

Cố hiểu điều này. Một jivanamukta sẽ sống trong  trạng thái giải  thoát, nhưng  xung  quanh  người  đó  các  hoạt  động của thân thể và tâm trí người đó sẽ tiếp tục. Không  cái gì mới được đưa thêm vào, nhưng chừng nào những tình cảm cũ còn chưa hết, các hoạt động sẽ tiếp tục.

Hiểu  điều đó theo  cách này.  Giả  sử bạn quyết  định bỏ thân thể  bằng  cách  nhịn  ăn.  Bạn  sẽ  không   chết  ngay  vào ngày bạn  bắt  đầu  nhịn  ăn,  sẽ  phải  mất  ít  nhất  quãng  chín mươi ngày  - thậm chí  có  thể  còn  lâu  hơn nữa, nhưng  chín mươi ngày là tối thiểu - trước khi cái chết có thể xảy ra.

Tại sao? Bạn nhịn hôm nay, bạn đáng phải chết hôm  nay. Nhưng không, thân  thể bạn có tích luỹ thịt từ quá khứ và nó sẽ cần tới ba tháng để thịt  đó được  tiêu hết. Đến lúc  đó bạn sẽ chỉ còn  là bộ xương, mọi thịt trong  thân  thể bạn sẽ bị tiêu đi. Đây là cách  bạn nhịn ăn một ngày bạn giảm trọng lượng gần nửa cân.Cho nên một người càng béo, người đó càng  phải kéo dài nhịn ăn  lâu  hơn, bởi vì người đó có tích  luỹ lượng mỡ lớn hơn. Vậy một  người cứ giảm nửa cân  hay  cỡ như vậy hàng ngày, và  bạn sẽ chưa  chết chừng nào kho  thịt  tích  luỹ vẫn còn. Sẽ phải mất khoảng ba tháng.

Tương tự, khi tâm thức tràn  đầy thức tỉnh,  người ta đáng phải đạt  tới mahanirvana, sự hội nhập  tối thượng, ngay lập tức. Nhưng điều đó  không  xảy ra.  Thỉnh  thoảng điều đó đã xảy ra theo  cách đó, nhưng những biến cố như thế là rất hiếm

- hầu như không  có được  - rằng một người chết ngay khi trở nên chứng ngộ. Dường như là ai đó đã chỉ còn là bộ xương, không còn  gì tích luỹ lại cả, và người đó chết ngay ngày  đầu nhịn ăn. Điều này sẽ  có nghĩa  là một người như thế chỉ  sẵn sàng để chết, người đó không còn  để dành cái gì. Nhưng khó tìm được  người như thế lắm; ngay  cả thân  thể của một người ăn xin đói cũng còn giữ đồ để dành, một cái kho tích luỹ cần cho những trường hợp khẩn cấp.

Sự  trùng  lặp  như  thế  đôi  khi  có  thể  xảy  ra  rằng  hành động của  một  người cũng đi tới hoàn  tất vào cùng khoảnh khắc  chứng  ngộ.  Tuy  nhiên,  đó  là  hiện  tượng  rất  hiếm. Thông thường họ phải đợi và sống nhiều năm sau chứng ngộ

- là Phật hay  Mahavira  hay ai  đó khác.  Cái gì  là  lí do  cho
việc tiếp tục sống? - bởi vì giải thoát đã xảy ra. Nó  là gánh nặng của hành động quá  khứ, cái đà của quá khứ, cái cứ đẩy thân thể tiến lên trên cuộc hành  trình một thời gian nữa. Khi đà đó tiêu tan, jivanamukti,  giải thoát  trong  khi sống, sẽ trở thành mahanirvana.

Nhưng cũng cần thiết và có ích nữa để những người như thế  sống  sau  khi  chứng  ngộ,  bởi  vì  nếu  họ  chết  ngay  khi chứng ngộ, bất kì điều gì họ đã biết được họ sẽ không  có khả năng kể lại cho  chúng  ta.  Một  người  được  giải thoát  trongkhi sống có khả năng kể cho chúng ta, chia sẻ với chúng ta, bởi vì có khoảng thời gian này.

Phật đã sống bốn mươi năm sau  khi chứng ngộ của ông ấy,  Mahavira  cũng sống bốn mươi năm sau  chứng ngộ của ông ấy.  Chính  bốn  mươi  năm  đó  trở  thành  hữu  dụng  cho chúng ta. Trong bốn mươi năm đó tâm  trí họ có thể trao đổi với chúng ta bất kì điều gì họ đã kinh  nghiệm và biết.

Mũi tên được thả ra nhằm vào một con vật là hổ không  thể bị dừng lại nửa chừng nếu sau đó hiểu biết bừng lên rằng con vật đó là bò. Mũi tên sẽ đâm trúng  mục tiêu với toàn bộ sức mạnh của nó. Tương tự, hành động đã được thực hiện đưa tới kết quả cho dù sau khi chứng ngộ đã xảy ra.

Cho nên nếu một người chứng ngộ được bạn thấy đôi khi bị đau đớn, đừng băn khoăn tại sao sự tồn tại tra tấn một con người thuần khiết và an bình như thế, một con người chứng ngộ như thế. Không ai tra tấn bất kì ai cả. Một người chứng ngộ có thể là một người vĩ đại đến đâu, người ta vẫn có đằng sau mình một chặng đường dài dốt nát. Chính sự kiện là một người được  chứng ngộ có nghĩa  là người đó đã đi qua chặng đường dài  trong  dốt nát. Bất kì bụi cát nào đã từng bám vào trong cuộc  hành  trình dài  đó  sẽ  phải  được  rũ  sạch.  Người chứng  ngộ bây  giờ sống trong cuộc hành trình với bản tính tựa  bầu  trời  của  mình.   Nhưng  những  người  tụ  tập  xung quanh người đấy có  thể  không  có khả năng giải quyết điều đó theo cùng  cách.

Khi Ramakrishna đang đau đớn vì ung thư, Vivekananda  thường hay  khóc.  Vivekananda chưa đạt tới chứng ngộ, bản tính bầu trời của  ông  ấy. Khi  Ramana Maharshi bị ung  thư,mọi  người trong  đạo tràng  của ông  ấy đều bất hạnh bởi vì những  người  tụ tập xung  quanh  đó  đều  chưa  biết  đến  bản tính bầu trời.

Vào  lúc  ông  ấy chết, gần  như  khi  ông  ấy thở  hơi  cuối cùng, ai đó hỏi Ramana,  “Bây  giờ cái gì sẽ xảy ra cho chúng  tôi?” Ramana đáp, “Cái  gì sẽ xảy ra? Ta sẽ ở đây.”

Nước mắt mọi người ngừng chảy. Lời đảm bảo đã đưa ra rằng ông  ấy sẽ còn  lại. Họ nghĩ  ông  ấy sẽ không  chết  - và ông ấy đã chết!  Mọi người đã hiểu nhầm lời phát  biểu này. Khi Ramana nói “Ta sẽ ở đây,” ông ấy đang nói đến bầu trời mà ông ấy là. Bầu trời có thể đi đâu ngay  cả khi cái vò bị vỡ?

Chỉ  có  cái  vò  vỡ thôi. Ramana đang nói,  “Ta sẽ ở đây, sao các ông khóc?” Nhưng đây là lời nói của bầu trời, không phải của  cái  vò.  Những  người  xung  quanh  ông  ấy đã  hiểu rằng những lời đó là cái vò, rằng cái vò sẽ còn lại, nhưng thế rồi cái  vò đã vỡ. Họ nghĩ, “Không lẽ Ramana lừa chúng ta? Ông ấy đã nói mọi điều để an ủi chúng ta sao?  Không lẽ đấy chỉ là lời an ủi sao?”

Đây không  phải là lời an ủi, đây là chân  lí. Nhưng  bạn không có cách nào  kinh nghiệm  Ramana như bầu trời chừng nào  bạn  chưa  kinh  nghiệm   bản  thân   mình   như  bầu  trời. Chừng nào bạn còn nghĩ bản thân mình chỉ là cái vò, với bạn Ramana đã qua đời.

Khi Ramakrishna đang hấp hối, vợ ông ấy, Sharda, bắt đầu khóc lóc  và rền rĩ. Ramakrishna  nói, “Sao  em  lại khóc?  Em sẽ không  trở thành goá bụa đâu.” Và Ramakrishna chết - để lại thông điệp, “Em sẽ  không  goá  bụa đâu, và ngay  chỗ đầu  tiên  làm   sao  anh  có  thể  chết  được?”   Nhưng  Sharda không phải là người đàn bà bình thường. Ramakrishna  chết, thân thể ông  được hoả thiêu,  nhưng  thậm chí  không  có lấy một giọt nước mắt trong mắt bà ấy. Mọi người tụ tập và, theotruyền  thống ở Bengal,  muốn đập vỡ và loại bỏ vòng  tay của Sharda.  Nhưng  bà  ấy đã yêu cầu mọi  người đừng làm  thế, “Bởi vì,” bà ấy nói, “tôi  không  goá  bụa.” Mọi người yêu cầu bà  mặc  quần  áo  truyền  thống  của  người  goá  bụa,  nhưng Sharda yêu cầu họ thậm chí  đừng nhắc đến việc đó, rằng bà ấy tin vào lời Ramakrishna đã nói với bà ấy, rằng những lời đó đã không  được nói với bà ấy như lời an ủi.

Điều đã xảy ra là một câu chuyện  rất cảm động. Shardra đã sống khá  lâu  sau  cái chết của ông ấy, bà ấy chưa bao  giờ chấp nhận ngay cả trong giấc mơ rằng Ramakrishna đã chết. Mọi người  tự  hỏi  liệu  bà  ấy  có  điên  không. Nhưng  bà  ấy không điên, không  có dấu hiệu gì về điên. Ngược lại, chân lí của  vấn  đề  là  ở  chỗ  ngay  từ  ngày  Ramakrishna  chết  và Sharda đã không  chấp nhận rằng ông  ấy đã chết, bản thân bà ấy đã trở thành bất tử và tựa bầu trời.

Với  Sharda  kinh  nghiệm  về  cái  chết  của  Ramakrishna  chỉ là  một kinh nghiệm  về cái  chết của cái vò, thân  thể. Và chưa bao  giờ  có  bất  kì  giao  tác nào  giữa  các  cái  vò  - hôn nhân của Ramakrishna và Sharda  đã là hôn nhân phi thường. Trong cuộc sống hôn  nhân của  họ, các cái vò chưa bao  giờ gặp gỡ.  Ramakrishna  bao  giờ  cũng  đối  xử  với  Sharda  tựa như mẹ mình;  không  có giao  tác thân thể trong đó. Hôn  nhân của họ không  là gì ngoài  sự gặp gỡ của hai bầu trời.

Đây  là  một  câu  chuyện  có  thực  và  rất  hay,  đáng  ngạc nhiên.    Sharda   đã   sống   nhiều    năm   sau   cái   chết   của Ramakrishna, nhưng bà ấy đã quen chuẩn  bị cơm như bà đã làm trong quá khứ và thế rồi lại gần giường của Ramakrishna nói, “Paramahansadeva, cơm  xong  rồi đó” - tất cả vẫn tiếp tục như nó đã xảy ra trước đây. Bà  ấy  sẽ chuẩn bị cơm, lại gần giường  - nơi không  còn ai - và  mời  Ramakrishna  như thường lệ.Mọi người ta hay nhìn  điều này và khóc  cho hoàn  cảnh của bà ấy. Bà ấy sẽ gọi ông ấy đi ăn cơm và thậm chí còn đợi như thường lệ để ông  ấy dậy, và thế rồi, khi  ông  ấy bắt đầu bước ra,  bà ấy sẽ đi theo ông ấy. Chỉ bà ấy mới có thể thấy được mọi điều xảy ra này - không  ai khác  thấy được. Bà  ấy sẽ mời ông  ấy ngồi  ăn, bà ấy sẽ  quạt cho ông  ấy trong  khi ông ấy ăn. Bà  ấy sẽ làm  cho ông  ấy ngủ  ban  đêm và đánh thức ông ấy vào sáng sớm. Mọi sự tiếp diễn như thường lệ.

Ai đó hỏi Sharda bà ấy đánh thức ai vậy và bà ấy cho  ai ăn cơm  vậy, bà ấy đưa  ai lên giường ngủ vậy - cái  gì đang xảy ra? Sharda đáp rằng đấy vẫn là cùng người bà ấy đã phục vụ trước đây. Bây giờ, thân thể đã đi, nhưng bầu trời vẫn còn lại.

Sharda  đã không  trở thành goá  bụa ngay cả sau cái chết của chồng bà ấy. Đó là một kinh  nghiệm  duy  nhất cho bất kì người vợ  nào  trong  toàn thể lịch sử loài  người. Đây là biến cố duy nhất thuộc kiểu này. Khó mà tìm được một người đàn bà khác  giống như Sharda.

Hành  động  quá  khứ  đi  tới  việc  hoàn  thành  của  chúng  ngay cả  sau  chứng ngộ, nhưng sau kinh nghiệm này về cái trống rỗng bên  trong, người  này  quan  sát tất cả  những  cái đang xảy ra như một  nhân  chứng.  Người đó không có ham muốn, không  ý chí về cái gì phải xảy ra và cái gì phải không xảy ra. Người đó chấp nhận bất kì cái gì xảy ra.

Chứng  kiến  nghĩa  là  như  thế. Bất  kì  cái  gì  xảy  ra  hay không xảy ra đều tốt. Sự tin cậy bên trong  vào kinh nghiệm này thường  hiện  diện, rằng không  cái  gì  đã bao giờ xảy ra hay đã bao giờ có thể xảy ra cho bầu trời bên trong vậy.Người hiểu rằng mình  là bất tử và trẻ mãi vẫn còn là một với linh hồn và không  có quan  hệ gì với quả của hành động quá khứ của mình.

Hiểu  điều  này.  Kinh  này  dường  như  có  đôi  chút  mâu thuẫn nhưng nó không  phải vậy. Hành động quá khứ tiếp tục, nhưng người  đã  chứng ngộ vẫn còn  không  có quan  hệ với chúng. Người chứng ngộ đi tới biết rằng mình  là tựa bầu trời

- bất tử, trẻ mãi,  vô tư lự, vô gắn bó, dửng dưng và trung lập. Người  đó  biết,  “Mình  chưa  bao  giờ  đi  ra  ngoài   bản  thân mình, không  cái  gì đã bao  giờ đi vào  bên  trong  mình, mình không sinh  không  diệt; chỉ hiện hữu là trạng thái của mình.” Với một người như thế hành động cứ xảy ra bởi dây  chuyền của chúng  trong quá khứ, nhưng người này không  có quan hệ gì với chúng. Khi bất hạnh và đau đớn hay tuổi già  kéo đến cho thân  thể, người đó không  đồng nhất  và  nói, “Tôi  đang già đi,” người đó chỉ nói  rằng người đó thấy thân thể đang già  đi,  hay người đó thấy thân  thể đang ốm, hay hạnh phúc đã tới hay bất hạnh đã tới.

Người  đó,  người  được  lắng  đọng  trong   cái  ta,  không  đồng  nhất. Và  khi  một  người  không  đồng nhất, hành động quá khứ tan biến sau khi cạn kiệt đà của chúng; thân thể sẽ bị vứt bỏ sau  khi hoàn tất hành trình  của nó, ham muốn của nó và thân thể tiêu  hao,  và  nhân  chứng trở thành  một  với bầu trời trống rỗng.

Chừng nào thân thể còn đó, chỉ có jivanamukti, giải thoát trong   cuộc   sống,   và   khi   thân   thể   cũng   bị   vứt   bỏ,   có mahanirvana.

Đủ cho hôm nay.

15.                      Tỉnh dậy đi! Đây là mơ

Nghiệp, hành  động quá khứ, mang tới quả chỉ khi chúng  ta có cảm giác về cái của tôi đối với thân thể mình.  Đừng bao giờ ham muốn có cảm giác về cái của tôi đối với
thân thể. Vậy, bằng cách từ bỏ cảm giác về cái của tôi
đối với thân thể người ta bỏ được quả của nghiệp quá khứ.

Lừa dối này về việc thân thể là bản thân mình là nguyên nhân tạo ra trong trí tưởng tượng ý tưởng về hành  động quá khứ. Nhưng làm sao cái gì đó có thể đúng mà bị áp đặt hay bị tưởng tượng về lừa dối?

Từ đâu một vật có thể được sinh ra mà ngay  chỗ đầu tiên nó là không  thực? Cái không  sinh, làm sao có thể bị
diệt? Làm  sao một vật không  thật có thể có hành động quá khứ?

Cái của tôi đối với thân thể là kết quả của dốt nát của chúng ta và nó bị phá huỷ toàn bộ bởi chứng ngộ. Thế thì làm sao thân thể còn lại? Chính để thoả mãn cho hoài nghi này của dốt nát mà kinh sách đã cho tính liên tục
của thân thể là do hành  động quá khứ từ bên ngoài.Một hay hai câu hỏi đã được hỏi. Tốt hơn cả là thảo luận chúng trước hết.

Một người bạn đã nói rằng điều tôi đang nói được người đó hiểu,  nhưng  dầu  vậy  điều  ấy  vẫn  chưa  được  hiểu.  Cho nên, cái gì là điều người đó được giả định làm về điều ấy.

Câu  hỏi  này  có  giá  trị.  Mọi  người  đều  phải  cảm  thấy giống thế này, bởi vì việc hiểu có hai mức. Một mức là ở chỗ điều tôi  đang nói được  trí tuệ bạn hiểu; nó  dường như  logic đối với trí tuệ bạn và  trí tuệ bạn nghĩ  điều này phải là như vậy. Hiểu biết này  là hời hợt. Nó không  thể thấm vào  cốt lõi bên trong  bản thể bạn. Hiểu biết này  không  phải từ bản thể bạn - nó  không  bắt nguồn từ linh  hồn bạn. Bề  ngoài  dường như là bạn hiểu, và chừng nào bạn còn  ngồi đây lắng  nghe tôi bạn cảm thấy bạn đã hiểu hoàn  toàn.  Nhưng thế rồi bạn đi xa khỏi chỗ này và việc hiểu bắt đầu phai nhạt đi. Điều này là như vậy  bởi vì chừng nào bất kì cái  gì đã được  hiểu mà cũng  không   được  thực  hành,  nó  không   thể  trở  thành  một phần của  bản  thể  bạn.  Bất  kì  cái  gì  đã  được  hiểu,  nếu  nó không trở nên được hấp thu  vào máu, thịt  và xương bạn, nó sẽ phai nhạt đi giống như mầu phai ở bề mặt bên ngoài.

Toàn bộ hiểu biết quá  khứ của bạn nằm dưới cái mà bạn nay đã hiểu, và ngay khi bạn đi xa khỏi nơi đây nó sẽ bắt đầu tạo ra  xung  đột  với  những  hiểu  biết  mới.  Hiểu  biết  cũ  sẽ tranh đấu với nó và đẩy nó đi. Tư tưởng cũ sẽ chống lại việc vào của tư tưởng mới, sẽ làm mọi sự nháo nhào lên, sẽ nêu ra cả ngàn  hoài  nghi  và phản đối. Nếu bạn trở nên  bị lạc trong  những phản đối  và  hoài  nghi  này, thoáng  nhìn  về hiểu biết mới sẽ bị phá huỷ.

Chỉ  có  một cách  duy  nhất - đó là bất kì cái gì đã được hiểu bằng trí tuệ nên được  chuyển hoá vào sinh lực của bạn,nó nên được thực hành.  Hài hoà  nên được tạo ra với nó.  Nó không nên vẫn còn  là ý nghĩ,  nhưng sâu bên dưới nó nên trở thành hành  động  của bạn nữa.  Và  không  chỉ  là  hành  động của bạn,  mà  toàn  bộ  bản  thể  bên  trong  của  bạn  cũng  nên được nó tái tạo lại. Chỉ thế thì dần dần, dần dần điều đã đạt tới trên  bề mặt sẽ đi sâu  hơn vào trong bạn và trở thành một chân lí  được  thực  hành  mà  những  tư tuởng cũ  của  bạn  sẽ không có khả năng phá huỷ nổi. Thay vì thế, bởi sự hiện diện của nó, những tư tưởng cũ sẽ dần dần lùi xa và tan biến theo cách riêng  của chúng.

Cho  nên  điều này là phải - đây là câu  hỏi tự nhiên  cho người  tìm  kiếm.  Mặc  dầu chúng ta hiểu,  chúng  ta  vẫn còn như chúng  ta đã vậy. Và nếu chúng  ta vẫn còn  như chúng  ta đã vậy, hiểu biết mới này sẽ không  kéo dài lâu lắm đâu. Chỗ nào, trong  không  gian nào nó có thể ở lại? Nếu bạn vẫn còn là người cũ, mọi hiểu biết mới sẽ bị khử bỏ, chẳng mấy chốc sẽ bị quên lãng.

Và  đây  là  cách   thức  bạn  đã  hiểu  bao  nhiêu  lần,  đây không  phải  là lần đầu. Nhiều  lần bạn đã quay  lại từ chính ngưỡng cửa của chân  lí. Nhiều  lần bạn đã tìm thấy cánh  cửa và chỉ còn việc gõ lên cánh cửa, bạn lại rời đi hướng tới bức tường. Đây chính là sai lỗi bị phạm phải, rằng bất kì cái gì đã được hiểu không  lập tức được chuyển vào cuộc sống.

Trong  hoàn cảnh này điều đáng nhớ là nếu ai đó nói  với bạn một cách  xúc phạm, lập tức bạn trở nên giận dữ, nhưng nếu ai đó trao cho bạn hiểu biết về chân  lí, bạn không  bắt đầu thiền ngay. Nếu cái gì sai trái cần được làm, chúng ta làm nó ngay lập tức; nếu cái  gì đó tốt  lành  cần được làm,  chúng ta nghĩ về nó. Cả hai điều này  đều là thủ  đoạn rất tinh  vi của tâm trí,  bởi vì bất kì cái gì cần làm đều có thể được  làm  chỉ nếu nó được thực hiện ngay  lập tức - dù đó là vấn đề giận dữhay hành thiền, không thành vấn đề. Chúng ta muốn diễn đạt sự giận  dữ, do đó chúng ta  làm  nó  ngay  lập tức. Chúng ta thậm chí  không  đợi một khoảnh khắc, bởi vì nếu đợi chúng  ta sẽ không  có khả năng thực hiện điều đó.Nếu  ai  đó nói với  bạn một  cách  xúc  phạm và  bạn bảo người  đó  rằng  bạn  sẽ  quay  lại  và  đáp  lại  người  đó  trong  khoảng thời  gian  hai mươi bốn tiếng, bạn sẽ không  bao giờ có khả  năng  đáp  lại  chút  nào.  Hai  mươi  bốn  tiếng  là  một khoảng thời gian dài  - cho  dù  bạn đợi cho đủ hai mươi bốn tiếng trong  xem xét im  lặng, có lẽ bạn  sẽ không  còn bất kì ham muốn nào để trở nên giận dữ. Có lẽ bạn có thể cười to; có lẽ bạn có thể thấy cái ngu  xuẩn của người  đó; hay có  lẽ bạn thậm chí còn có thể thấy rằng lời xúc phạm mà người đó nói bạn là đúng. Cho nên bạn nghĩ không  phải mất thời gian, cần trả đũa ngay lập tức trong giận dữ khi  lời nói  xúc phạm buột ra. Khi có liên quan đến hối hận - bạn sẽ làm điều đó về sau.

Bạn có chú ý rằng mọi người giận dữ sau đó đều hối hận không?  Họ hối hận sau hành động giận  dữ. Giá  mà  họ đợi một chút để hối hận đến trước giận dữ, và thế thì giận dữ sẽ không bao  giờ xảy ra.  Người hối hận sau giận dữ sẽ không  bao giờ có khả  năng trở nên  tự  do  khỏi giận dữ được. Chỉ người có hối hận đến trước giận dữ mới có thể trở nên tự do khỏi giận dữ, bởi vì bất kì điều gì đã xảy ra đều  không  thể hoàn tác lại được.

Nhưng lỗ hổng ở đâu? Đằng kia bạn nói lời xúc phạm và ở đây tôi trở nên giận dữ. Đâu là lỗ hổng thời gian giữa hai việc này để cho tôi có thể nghĩ, xem xét và suy ngẫm, để cho tôi có thể nhìn  vào mọi lời  thề nguyền  tôi đã nói  trong  quá khứ không  giận dữ nữa, để cho tôi có thể duyệt tìm trong quá khứ xem  bao  nhiêu  lần tôi đã hối hận sau khi  trở nên giậndữ? Nhưng  cũng không  có  máy  cơ hội như thế,  về cả thời gian lẫn  không  gian. Đằng  kia ai đó xúc  phạm tôi và ở đây ngọn lửa giận dữ toé ra.

Tạo  ra  một  lỗ  hổng  nhỏ  và  giận  dữ  sẽ  trở  thành   khó khăn.  Tuy  nhiên  chúng  ta  không  tạo ra  lỗ hổng khi  đấy  là vấn đề giận dữ, mà chúng ta có tạo ra lỗ hổng khi nó đến từ thiền. Cho nên thiền trở thành khó khăn.

Khi  có tác  động về cái  gì đó là đúng và phải, chúng ta không  lập tức tham  dự vào  việc thực hiện nó,  chúng ta đợi. Khoảng thời gian đó làm hỏng mọi thứ. Cần phải rèn khi sắt còn nóng.  Trong khi chúng ta đang nghĩ  về nó,  sắt lạnh dần và thế thì nó không  đem lại kết quả gì.

Hôm  nay một người bạn tới. Anh ta nói muốn  nhận tính chất sannyas, nhưng anh ta cần một số thời gian để xem xét vấn đề. Tôi hỏi anh  ta có bao  nhiêu  vấn đề khác  trong  cuộc đời mà anh ta đã nghĩ  trước khi hành  động. Giá mà anh ta đã nghĩ trước cho các vấn đề khác thì chuyện tính  chất sannyas chắc đã xảy ra từ lâu trước đây rồi, bởi vì sannyas không  là gì khác  ngoài  kết quả cuối cùng của  suy nghĩ.  Mọi mê đắm trong cuộc sống trở nên vô  nghĩa  với bất kì  ai  suy nghĩ  và cân nhắc.

Cho  nên tôi hỏi anh ta  đã nghĩ  cái gì  khác trước trong cuộc sống. Anh  ấy đã làm bao nhiêu điều khác  sau  khi  nghĩ về nó? Hay đấy chỉ là việc anh ta muốn suy nghĩ  và cân nhắc về việc trở thành sannyas thôi? Và sau hết chính  bạn là người cân nhắc - bạn có nghĩ bạn sẽ thông minh  hơn vào ngày mai không? Nhìn  lại mà  xem: thông  minh  của bạn thậm chí có thể lại trở nên  kém  sắc bén  hơn,  nó  chắc  chắn dường  như không tăng lên.

Các  nhà  khoa  học  nói  rằng thông  thường giữa  độ  tuổi mười  bốn và mười tám,  thông  minh  của người ta dừng pháttriển. Và chỉ trong trường hợp những cá nhân đặc biệt thông  minh tăng đến tuổi mười tám, còn ngoài ra nó dừng tăng sớm hơn nhiều.

Trong  cuộc chiến tranh  thế giới vừa qua,  các tân binh  đã được trắc nghiệm  về thông minh và tuổi trung  bình của thông minh được  tìm  thấy là mười ba tuổi rưỡi. Sau  mười ba tuổi rưỡi thông minh  không tiếp tục phát triển ở người trung bình.

Bạn có thể nói  rằng điều đó dường như không  đúng bởi vì bạn cảm thấy rằng bạn dứt khoát trở nên thông minh hơn khi bạn còn trẻ.  Cho dù  bạn không  cảm thấy theo cách  đó, bạn dứt  khoát  cứ  làm  cho  con của  bạn  cảm  thấy  rằng bạn thông minh  hơn.  Bạn  là người  già,  có  kinh  nghiệm...  chắc chắn bạn thông  minh  hơn.

Bạn có thể có nhiều kinh  nghiệm  hơn, nhưng bạn không có nhiều thông  minh hơn bởi tuổi tác  bạn. Kinh nghiệm  chỉ là tích luỹ thông tin. Thông minh là việc dùng  cái tích luỹ đó, và đó là hoàn  toàn khác.

Đứa  trẻ  ít  có  tích  luỹ  kinh  nghiệm,  bạn  có  nhiều  hơn. Nhưng  cách  bạn dùng cái tích luỹ đó là thông  minh.  Thông minh không  phải  là kinh  nghiệm.  Cho  nên có thể là đứa trẻ có nhiều thông  minh hơn người già, nhưng chưa bao giờ xảy ra việc đứa trẻ có nhiều kinh nghiệm  hơn người già.  Đứa trẻ nhất  định  ít  kinh  nghiệm  hơn,  nhưng  nó  có  thể  có  nhiều thông minh hơn. Người già có nhiều kinh  nghiệm hơn.

Tôi  nói  với người bạn đó, “Bạn  có nghĩ  rằng ngày  mai hay ngày kia bạn sẽ có nhiều thông  minh  hơn không? Không, tất cả những  cái  đã xảy ra  là  ở chỗ ngay  bây giờ một  thôi thúc đã nảy sinh  trong  bạn trong bầu không  khí  này, trong  làn sóng thiền bao quanh bạn, dưới tác động của phúc lạc và tự do  của  bao  nhiêu  sannyasin tại  đây,  nhưng  vào  lúc bạn xuống núi  Mount Abu - khi  xe buýt  của bạn  đi xuống đồngbằng  -  bạn  cũng  sẽ  hạ  thấp  dần  ý  tưởng  nhận  tính  chất sannyas. Sẽ là đáng ngạc nhiên nếu ý tưởng này vẫn còn  với bạn cho  tới ga  xe  lửa Đường Abu tại chân núi Mount Abu. Xuống xe buýt  tại ga xe lửa này  bạn sẽ lấy hơi thở sâu, bình tĩnh của sự nhẹ bớt rằng thế cũng tốt cho bạn là bạn đã trở về hệt như bạn đã ra đi, rằng bạn không  mất gì  ở  đây cả, rằng bạn đã  không   phiêu  lưu vào  bất  kì  cái gì  sẽ tạo ra  rắc  rối không cần thiết. Sau một tháng bạn thậm chí sẽ không  có khả năng nhớ được nó nữa.Bầu không  khí  này, sự hiện diện của biết bao người, nỗ lực tập  thể của bao  nhiêu  người,  cũng nâng bạn lên một độ cao không  quen biết. Bạn đang nhảy múa trong  thiền kirtan: bạn có chắc bạn sẽ có khả năng nhảy múa với cùng tính toàn bộ  và  cùng   cảm  giác  chìm   ngập  tất  cả  bởi  bản  thân  bạn không? Bạn  đang  nhảy  múa  không   mấy,  nhưng  việc  nhảy múa của biết bao nhiêu  người trở thành lây nhiễm - nó động chạm tới bạn. Rung  động của họ bắt đầu kích thích trái tim bạn; chuyển động của họ, nhịp bước của họ tạo ra cơ hội cho chuyển  động nhịp  bước của bạn nữa. Và  trên hết, mẫu hình tư duy của bạn bao giờ cũng là một với người khác.  Cho nên nơi tất cả đều nhảy múa, một điều chắc chắn là không  ai định nói điều gì với người đang nhảy múa - nhưng ai đó có thể nói điều gì đó với người chỉ đứng cạnh. Cho nên  điều đó tạo ra sự kích thích;  bạn cảm thấy tự do - thế là phải, không  có vấn đề gì, người ta có thể nhảy múa ở đây.

Khi  bạn xuống xe buýt  trong đám đông của chợ, thoáng nhìn này  mà  bạn đã có tại độ cao  nào  đó, cái  nhảy  bạn đã thực hiện điều đã  nâng tầm mắt bạn lên trời, sẽ phai  mờ đi. Bây giờ mắt bạn sẽ lại tập trung hướng về trái  đất. Cho nên tại sao bạn hi vọng rằng ngày mai hay ngày kia bạn sẽ có khả năng quyết  định được?  Chính  bạn là người  phải quyết định, và điều đó có thể được làm hôm nay.”Nhưng anh bạn đó nói,  “Không phải là tôi chưa làm nỗ lực nào để quyết định. Chín mươi chín phần trăm tâm  trí tôi được quyết  định  rồi, vấn đề  chỉ  còn lại một phần trăm nữa thôi.”

Tôi  hỏi anh ta, “Bạn chưa bao giờ làm điều gì trong đời mà chín mươi chín phần trăm tâm  trí đã sẵn sàng và chỉ còn một phần trăm chưa sẵn sàng sao? Trước đây bạn đã bao giờ không quyết  định được chỉ vì cái một phần trăm đó không?” Tôi cũng hỏi người đó, “Bạn có hiểu bạn đang nói gì không? Tâm trí  bạn đã chín mươi  chín phần  trăm  được  quyết định trở thành sannyas, chỉ còn  một phần trăm là  không, và  bạn đang quyết định theo cái một phần trăm đó.”

Và  đừng  nghĩ  rằng  bạn  có  thể  tránh  việc  quyết  định. Không có cách  nào  trong  thế giới này  để tránh  việc ra quyết định. Bạn có thể quyết định chống lại, nhưng thế nữa cũng là quyết định. Bạn có thể  quyết  định trì hoãn  nó  tới mai,  điều đó nữa là một quyết định. Trong thế giới này bạn có tự do để ra bất kì quyết định nào,  nhưng bạn không có tự do không  ra quyết định. Điều đó là không  thể được.

Người ta nhất định ra quyết định. Nhưng một điều thú vị là ở chỗ chúng ta nghĩ quyết định của mình  không  làm  cái gì đó không  phải  là  quyết  định. Đấy  là  một  quan  niệm  rất kì cục.  Anh  bạn  đó   không  hiểu  thấu  rằng  nhận   tính  chất sannyas là một quyết định và  không  nhận tính chất sannyas cũng là một quyết định. Nếu cả hai đều là quyết  định, thế thì tâm trí  sẽ  rất  kì  cục  khi  nó  nghiêng về  một  phần  trăm  và không có đủ dũng cảm để đi với chín mươi chín phần trăm.

Chúng ta rất láu cá trong việc tự lừa mình.  Ngay  cả việc hiểu biết chỉ trên bề mặt, tâm trí hiểu tính chất sannyas nghĩa là gì và chúng  ta  sợ. Cho  nên chúng ta nghĩ  nếu bằng cách nào đó thời gian  nào đó có thể được thu lấy... không  có thờigian nào nào cho phép rằng người ta có thể ra quyết định tốt hơn,  nhưng có thời gian cho tác  động  phai  mờ  đi  cho  nên chín mươi  chín  phần trăm sẽ biến  thành  một  phần  trăm và một phần trăm biến thành chín mươi chín phần trăm... Và khi chín mươi chín  phần trăm ủng hộ  và một phần  trăm không  quyết định cho sannyas, bạn nghĩ  bạn sẽ  quyết  định cho  nó khi sự thôi thúc chỉ còn là một phần trăm sao?

Hiểu biết của bạn không  bao giờ đi sâu bởi vì bạn không  bao giờ đem điều đó vào trong  cuộc sống, bạn chưa bao  giờ biến nó thành quyết định.

Hiểu  điều này cho đúng. Nhiều  lần bạn lắng nghe,  bạn hiểu, nhưng bạn vẫn còn hệt như bạn đã từng là. Biến cố này có cái  nguy hiểm của riêng  nó,  và đó là: bất kì khi nào  bạn đã nghe  nhiều lần, hiểu nhiều  lần, nếu bạn vẫn còn như bạn đã là,  dần  dần  bạn  trở  thành  giống  như  một  cái  bình  trơn tuột.  Càng  nhiều  thứ  đổ  vào  bạn,  bề  mặt  càng  nhẵn  thín. Nhiều ý nghĩ  tác  động lên  bạn, nhưng bạn vẫn còn  như bạn đã vậy. Những ý nghĩ  ấy trượt qua  và rơi khỏi bạn, còn bạn, cái vò, vẫn ngồi trơ ra đó không xao động. Cái vò đã trở nên quá nhẵn bóng.

Cho  nên  bạn  càng  giữ  nguyên  không  thay  đổi  sau  khi lắng nghe, việc biến đổi của bạn càng  trở nên khó,  bởi vì nay tác động đã gần như trượt qua bạn khi  nó chạm tới bạn. Cái vò đã trở nên nhẵn thín  tuyệt  đối; cách  thức để trượt qua  đã phát triển khắp nó.

Tốt hơn cả là bạn không  chỉ lắng nghe  những  điều hay mà khi  bạn lắng nghe  hãy  dũng cảm và quyết định tự biến đổi mình. Thế  thì  bạn sẽ thấy rằng hiểu biết của bạn không  còn chỉ trên bề mặt nữa, nó đã trở thành giai điệu của bản thể bạn.

Nhưng  khi  chưa tới ngày hiểu biết trở thành chính việcthở của bạn, nó không  có giá trị gì. Nó chỉ có một giá trị - là bạn có  thể học bàn tán một cách  tinh  ranh.  Tất cả chúng  ta đều biết về  điều  đó - đất  nước  chúng  ta  tinh khôn  đến thế trong việc bàn tán ngoan đạo. Chúng ta đều sẵn sàng  bàn tán về tâm linh bất  kì  lúc  nào.  Nhưng  đấy chỉ  là  bàn tán  thôi, không đi sâu  hơn thế. Người  ta có  thể hỏi bất kì ai trên  đất nước  này;  mọi  người  đều  có  tri  thức  về  Thượng  đế.  Mọi người!

Hoàn cảnh của tâm  trí của toàn  bộ đất nước này đã trở thành tựa như một cái bình trơn nhẵn. Trong hàng nghìn năm ích lợi duy  nhất  mà  chúng ta đã tạo ra về tirthankaras,  các đấng hoá thân và hiền nhân, là ở chỗ bằng cách nghe  họ lặp đi lặp lại chúng  ta đã trở thành những cái vò trơn nhẵn.

Trong một thành phố ai đó nói với tôi  rằng Ấn Độ  thực sự là  mảnh  đất  thiêng  liêng  bởi  vì  mọi  đấng  hoá  thân  của thượng đế,  mọi  tirthankara và mọi  vị  phật đều đã xảy ra  ở đây. Tôi yêu cầu người  đó  xem  xét  lại phát  biểu của mình.  Ấn Độ có thực sự là mảnh đất thiêng liêng không, hay nó chỉ là mảnh đất của những kẻ tội lỗi đáng ngạc nhiên đến độ mặc cho sự tồn tạo của bao nhiêu  con người vĩ đại như thế họ vẫn cứ nguyên si không  đổi? Phải chăng tất cả các đấng hoá thân đó đã đến rồi lại ra  đi mà  không  thể  nào  vẽ ra  dù chỉ  một đường kẻ trên những cái  vò nhẵn bóng đó? Phải chăng các tirthabkaras  đã tới và chúng ta nói, “Thầy  có  thể tới rồi đi nhưng chúng  tôi không  ngu  đến độ chúng  tôi  sẽ bị quấy rối bởi lời thầy đâu.”

Thực ra điều này  nghĩa  là gì? Nếu tất cả các bác sĩ trong thành phố tới thăm một ngôi nhà, điều đó sẽ có nghĩa là ngôi nhà này có nhiều bệnh nhân nhất và là ngôi  nhà bệnh tật nhất trong mọi ngôi  nhà. Hệt như vậy khi  mọi hoá thân phải hoá thân ở đây. Và Krishna đã nói trong Gita, “Bất kì khi nào tôngiáo suy giảm, tội lỗi tăng lên và kẻ ác nảy sinh  ra, ta sẽ tới.” Và tất  cả  những  hoá  thân  này  chỉ  tới đây  tới Ấn  Độ.  Vậy điều đó  nghĩa  là  gì?  Liệu  nó  có  nghĩa  là  đây  là  mảnh  đất thiêng liêng không?

Nếu  phát  biểu  của  Krishna  là  đúng,  nơi  ông  ấy  không  được yêu cầu hoá thân  phải là mảnh đất thiêng  liêng.  Nhưng mọi hoá thân chỉ xảy ra ở đây trên mảnh đất này. Rất rõ ràng là linh hồn của đất nước này đã trở nên rất nhẵn bóng.  Chúng ta đã nghe  những lời đẹp đẽ thế từ lâu và đã tự ru ngủ mình trong giấc ngủ đến mức mà chúng ta không  bao  giờ bận tâm làm bất kì cái gì.

Không hiểu biết nào sẽ đầy đủ và sâu sắc chừng nào nó chưa thấm nhuần vào tận bản thể bên  trong của bạn. Chỉ khi nào bạn ra  quyết  định hiểu  biết mới  thấm  vào bản thể bên trong của bạn. Quyết định là cánh cửa.

Thậm chí  những quyết định nhỏ là rất cách  mạng. Điều quan  trọng không  phải là điều bạn quyết định mà là bạn ra quyết định.  Trong  việc  ra  quyết  định  bản  thể  bạn  trở  nên được tích hợp. Khoảnh khắc bạn ra quyết định, bạn trở thành một người khác. Quyết định đó có thể rất tầm thường.

Tôi yêu cầu các  bạn không  ho trong mười phút.  Điều ấy dường  như rất không  tính  người: bạn cảm thấy muốn ho và tôi ngăn  cản  bạn  không  làm  như  vậy. Nó  có vẻ giống như độc ác.  Bạn  đang  tham  dự cuộc họp và  tôi  bảo bạn không  được ho chút nào, dừng nó lại. Nhưng bạn không  có ý tưởng gì... ngay  cả một quyết định nhỏ bé như thế về phần bạn cho sinh thành  ra  linh hồn  bên  trong bạn.  Nếu  bạn  quyết  định không ho trong  mười phút,  và nếu bạn thành công không  ho, sóng vui  vẻ tràn  khắp  thân  thể bạn; bạn đi tới biết rằng bạn có thể mang  một quyết định tới hoàn thành.

Hắt hơi và ho là điều rất khó  chịu:  nếu bạn cố ngăn cảnchúng, chúng còn dai dẳng với lực mạnh  hơn.  Nếu  bạn cố ngăn cản chúng, toàn  bộ chú  ý của bạn trở nên định tâm vào chúng. Nếu bạn cố  ngăn cản chúng, chúng nổi loạn. Chúng dường như bảo bạn, “Anh chưa bao giờ làm điều này trước đây. Cái gì là ý thích  mới nảy ra này? Có vấn đề gì? Cho  tới nay mối quan  hệ của chúng ta vẫn là ở chỗ anh chưa bao giờ ngăn cản  tôi  khi  tôi  tới.  Trước  điều  này,  ngay  cả  nếu  tôi không tới mà ai đó khác  ho, anh cũng sẽ bắt đầu làm sạch cổ. Cho dù  anh  không  ho,  anh  cũng  trở  nên  bị  lây  nhiễm  bởi người  khác, cứ như là anh  bị ho vậy. Bây giờ cái  gì đã xảy ra?”

Nhưng  nếu bạn có thể  ngăn cản cơn ho chỉ  mười  phút thôi, mối  quan  hệ của bạn với thân  thể bạn đã bắt đầu thay đổi, với quyết định nhỏ bé này.

Chẳng hạn, tôi gọi bạn: “Dừng lại!” Gurdjieff rất hay sử dụng điều này trong thiền. Ông ấy đã đặt cho nó một cái tên riêng: thiền  dừng. Khi  bạn đã sẵn sàng  đôi lần chúng  ta sẽ tiến hành  thực nghiệm đầy đủ đó. Khi  tôi yêu cầu bạn dừng lại...

Trong  việc dừng này tôi không  ở điểm này đặt nhiều  áp lực lên  bạn. Gurdjieff cũng thường nói,  “Dừng lại!” nhưng điều đó có nghĩa  là dù ở tư thế nào, tình  huống thân  thể ra sao,  phải  duy  trì  nó  nguyên trạng  như  thế.  Nếu  bạn  đang nhảy múa,  một chân  giơ lên  và chân kia  trên sàn, bạn phải dừng hệt như vậy. Hay nếu cổ bạn đang ngoẹo sang  một bên, hay thân bạn đang xoay lại, phải giữ nguyên  tư thế ấy, không  thay đổi hay điều chỉnh  thân  thể nào được thực hiện chút ít. Thân thể có thể ngã xuống sàn, nhưng bạn không  được làm bất kì thay đổi nào cho tư thế của nó. Và nếu có chuyện xảy ra là một  chân hơi xoắn và  bạn ngã  xuống, bạn duỗi  thẳng chân và thế rồi nằm  ra - không, không  được thay  đổi  tư thếcủa  nó.  Gurdjieff  gọi  điều  này  là  thiền  dừng.  Hàng  nghìn  người đã có kinh nghiệm sâu sắc qua nó.Đây  là một thực nghiệm rất có  giá trị,  chỉ  dừng lại bất thần. Và nếu người ta lừa dối, không  có vấn đề về lừa bất kì ai, đấy thuần tuý  là lừa cái  ta riêng của bạn. Nếu một chân bạn đang giơ lên  trong không  trung và bạn nhẹ nhàng  hạ nó xuống,  ai  theo  dõi  bạn?  Không  ai  theo   dõi  bất  kì  ai  cả. Nhưng bạn mất cơ hội. Không có  nhu  cầu; đấy là chân của bạn, bạn có thể đặt nó ở đâu tuỳ thích. Nhưng bên trong bạn, bạn mất một cơ hội. Tại đây có thể thay  đổi được mối quan hệ giữa linh hồn và thân thể, nơi linh hồn có thể thắng được thân thể và xác  nhận rằng linh hồn là chủ. Nếu bạn cẩn thận hạ  chân   xuống  vị  trí  thoải  mái  và  tuyên  bố  với  thế  giới, “Nhìn đây, tôi đang thực hiện thiền dừng,” thế thì bạn không  lừa dối bất kì ai khác cả, thân thể riêng  bạn đang lừa dối bạn.

Những  quyết  định nhỏ, những  quyết  định rất nhỏ cũng có thể đem lại kết quả lớn. Vấn đề không  phải là kích cỡ, vấn đề là ở quyết  định của bạn, ở tính quyết  định. Thế thì  việc hiểu của bạn sẽ dần dà đi sâu hơn vào bên trong bạn.

Cho nên bất kì cái gì tôi đang nói với bạn, bạn không  nên chỉ lắng nghe  nó mà còn đưa vào trong  thực hành.

Upanishad là  những  bài  học  rất  thực  tế.  Chúng chẳng liên quan gì tới lí thuyết,  chúng có liên quan tới thuật giả kim của việc biến  đổi bạn. Đây là những kinh đơn giản và  trực tiếp có khả năng tạo ra con người mới từ bạn.

Nhưng khó khăn là ở chỗ không  ai khác  có thể tạo ra bạn bằng búa và dao khắc. Bạn là nhà  điêu khắc, bạn là hòn  đá, và bạn là búa và dao khắc. Cả ba thứ này phải được  bạn làm. Với búa và dao khắc  của quyết định riêng của bạn, với sức mạnh ý chí  của riêng  bạn, bạn phải tạo hình  cho hòn  đá của riêng bạn. Bạn phải khắc hoạ bức tượng riêng  của mình  theohiểu biết của riêng mình.  Ngay  cả một khoảnh khắc trì hoãn trở thành việc trì hoãn mãi mãi - người nói ngày mai mình sẽ làm sẽ trì hoãn mãi  mãi.  Đáng ra sẽ tốt hơn nếu người đó đã nói người đó sẽ không bao giờ làm  nó, bởi vì đấy sẽ là một quyết định.

Cho nên tôi gợi ý cho  anh bạn đó, người đã đến ít nhất để ra  quyết  định  rằng người  đó  sẽ  không   bao  giờ  lấy tính chất sannyas - không  bao giờ. Thế nữa người đó cũng được lợi. Nhưng  người đó  nói  người đó sẽ nghĩ  xem  liệu có lấy tính chất sannyas hay không - đây là do dự. Cho  dù người đó ra quyết  định rõ ràng là không, ít nhất người đó đã ra quyết định. Hay  nếu người đó muốn nhận tính chất sannyas, người đó phải  rõ ràng về  điều  đó,  và  thế  thì  người  đó  cũng phải quyết định. Cảm giác  bên trong  của người đó là ở chỗ người đó không nên nhận tính chất sannyas, nhưng người đó không cho  phép  điều này là một  quyết  định rõ  ràng. Về  điều này nữa người đó  nói,  “Không, tôi dứt khoát sẽ nhận  tính chất sannyas nhưng tôi yêu cầu một số thời gian.” Theo cách  này người đó lừa dối bản thân mình.

Là sannyas  là một quyết định, một giải pháp đem lại kết quả. Nó có lợi. Mọi người hỏi tôi điều gì sẽ xảy ra bởi việc chuyển sang mặc  quần áo mầu  da  cam.  Tôi  nói,  “Nếu  bạn nghĩ không  có gì sẽ xảy ra, thế thì mặc chúng  trong ba tháng xem sao.”

Họ nói, “Mọi người sẽ cười chúng tôi.”

Tôi nói, “Chắc chắn điều đó sẽ xảy ra. Và nếu bạn có thể dung  thứ  tiếng cười của họ trong ba  tháng  với một  tâm trí bình thản,  nhiều  điều sẽ xảy ra  cho  bạn. Đừng  bận tâm về việc cười của người khác... và điều đó sẽ lẩy cò việc bắt đầu của nhiều thứ.”

Mọi người hỏi tôi, “Điều gì sẽ xảy ra bởi những thay  đổibên  ngoài  này?  Xin  chỉ  cho  chúng  tôi  cách  biến  đổi  bên trong có thể xảy ra.”

Tôi bảo họ, “Bạn không  có dũng cảm cho  ngay cả biến đổi bên ngoài, và bạn lại dám  nói về biến đổi bên trong sao? Bạn bắt đầu chết, như nó đã thế, khi chỉ có quần áo bạn phải bị thay  đổi; sẽ rất khó khăn nếu tôi định thay đổi da của bạn. Và bạn nói  về cái  bên trong sao?”  Nhưng chúng ta đều tinh ranh trong việc tự lừa dối mình. Và  một người đang tự dối bản thân mình không  bao giờ có thể trở thành tôn giáo được.

Nhớ  lấy, một người lừa dối người khác  có thể trở thành tôn giáo, nhưng người tự lừa dối mình không  bao giờ có thể trở thành người tôn  giáo  được bởi vì thế thì không  còn cách nào cho biến đổi.

Một  người  bạn khác  đã  hỏi, “Thầy  nói  các hành  vi  tốt không  tiêu  huỷ các hành  vi xấu, thay  vì thế chúng  bao  phủ lên nhau. Vậy  điều không  tránh khỏi là phải chịu  đựng quả của hành vi tốt cũng như xấu. Liệu các hành  vi tốt và xấu có cho quả  theo  cùng  trật  tự như  khi  chúng xuất  hiện không? Hay không  có  thứ tự nào trong việc  cho  quả?  Nếu hành  vi xấu không  thể bị phá huỷ bởi hành vi tốt, không thể có bất kì lí do nào trong  việc làm hành vi tốt. Một học thuyết như vậy có ích lợi cho xã hội không?”

Để  chúng  ta  hiểu  điều  này.  Nếu  hành vi  tốt không  thể
tiêu huỷ được hành vi xấu, điều làm cho người bạn này lo âu

- thế thì tại sao người ta phải làm hành vi tốt? Điều này thực sự tạo ra mối nguy hiểm lớn cho xã hội.

Tình huống là đối lập lại. Nếu bạn biết rằng hành  vi xấu có thể bị phá  huỷ bởi hành vi tốt, bạn sẽ cứ làm  hành  vi xấu mà không  lo nghĩ  gì - vì bất kì lúc nào hành vi tốt cũng có thể được làm  và  hành  vi  xấu được  cân  bằng. Khi  thuốc  có cùng với bạn, sợ bệnh tật có ở đâu nữa? “Chúng ta sẽ đi vàtắm thiêng liêng  trong sông  Hằng và mọi tội lỗi của chúng ta sẽ được  gột sạch. Chúng ta sẽ nhận được  phúc  lạc từ thánh nhân nào  đó và mọi hành vi xấu sẽ được  chùi đi. Nếu tôi đã ăn cắp tôi sẽ làm  điều từ thiện” - từ cùng đồng tiền đó. Khác hơn thế tiền sẽ đến từ đâu theo cách nào?

Kẻ cắp lớn sẽ trở thành người cúng tặng lớn. Người đó sẽ ăn cắp một trăm nghìn ru pi và đem cúng tặng mười nghìn ru pi. Thế thì không thể có sợ việc ăn cắp nữa, vì bạn có thể cúng tặng để phá huỷ ảnh hưởng của việc ăn cắp. Bạn có thể giết ai đó rồi sinh ra trẻ con. Bạn đã lấy đi mạng sống rồi bạn trả lại một mạng sống.

Thế giới này đã trở nên xấu xa bởi vì bạn nghĩ rằng hành vi xấu có thể được triệt tiêu  bởi hành vi tốt. Khi  tôi nói rằng không có cách nào triệt tiêu hành vi xấu bằng hành vi tốt, thế thì bạn sẽ phải nghĩ gấp đôi trước khi  làm một hành vi xấu. Mọi hành  vi sẽ cho quả của nó, và bạn sẽ phải chịu  đựng quả đó, đấy là điều không  tránh  khỏi; điều  ấy không  thể bị triệt tiêu. Không  có  cách  nào trốn thoát;  không  hành  vi tốt nào, cúng tặng hay đức hạnh sẽ có ích, không  việc hành hương về con sông  Hằng thiêng liêng nào, không  thầy, không  thượng đế hay ân huệ sẽ có ích gì. Điều đã được  làm,  quả của nó sẽ phải  được chịu đựng.

Cho nên vào lúc bạn làm bất kì việc gì bạn phải nghĩ cho rõ ràng,  bởi vì việc làm đang bị đóng xi lại và sẽ không  có cách nào ra  khỏi  nó.  Không  phải là  bạn sẽ kêu  khóc  trước Thượng đế, “Ngài là cứu tinh của những kẻ tội lỗi, và chúng  con là kẻ tội lỗi. Bây  giờ ngài  làm  điều gì đó đi. Nếu ngài không làm,  điều đó sẽ không  hại cho  chúng con  nhiều lắm, nhưng tên ngài  sẽ bị hư hại bởi vì ngài  là vị cứu tinh của kẻ tội lỗi. Và  chúng  con đã từng phạm tội chỉ  vì  ngài  thôi,  vì chừng nào  chúng  con không  làm  điều đó, làm  sao  ngài  còncó thể là vị cứu tinh của kẻ tội lỗi được? Cho nên bây giờ xin ngài chứng minh  tính cứu tinh của ngài đi.”

Một  người  đàn bà đến tôi  ngày  hôm kia.  Đang  có một đám  đông rất lớn và trong đám đông đó cô ấy bất ngờ nói, “Xin ban ân huệ cho con!”

Tôi nói, “Tốt.”

Ngày  hôm  sau cô ấy quay lại và hỏi, “Liệu ân huệ sẽ đến đúng  chứ?” - vì việc ban ân huệ của thánh nhân tốt sẽ đến thật, và thầy, đã ban ân huệ cho tôi.”

Tôi  nói,  “Điều này  dường  như khó  đây. Dường  như là bạn đang  lôi  tôi  ra  toà án  pháp  luật  nếu  chúng  không   đến đúng! Ít nhất để  tôi  có ý tưởng nào đó về mối quan hệ nào mà bạn muốn ân huệ của tôi đến đúng.”

Cô ấy nói, “Nhưng thầy phải biết rằng bất kì khi nào một thánh nhân tốt ban ân huệ cho ai đó, việc ban ân huệ quả có đến đúng.”

Tôi nói với cô ấy, “Có một lối thoát cho tôi trong  đó, tức là ít nhất bạn không  lôi được tôi ra toà án. Nếu việc ban ân không thực hiện cái mà bạn muốn nó đến thực sự, bạn có thể hiểu rằng tôi  không tốt mà  cũng không  là thánh - và vấn đề xong. Với cách  này bạn tạo ra một đường thoát cho tôi. Bây giờ tôi thậm chí không  muốn biết cái  gì là cái  bạn muốn từ ân huệ của tôi. Nếu nó không  đến đúng, bạn có thể hiểu rằng tôi không  tốt mà cũng không  là thánh, và vấn đề xong.”

Chúng ta gọi điều này là tính tôn giáo! Người đàn bà này tin cô ấy có tính tôn giáo.

Trong  vũ trụ này có một luật, một kỉ luật bên  trong  mà chúng ta gọi là rit trong  Veda và Lão  Tử gọi là Đạo. Không có ngoại  lệ dưới luật đó. Bất kì điều gì bạn làm,  bạn sẽ phảichịu đựng quả của nó. Nếu hiểu biết này đi sâu hơn vào bạn, bạn sẽ phải thay đổi cách  sống và hành động của mình. Nó là chân lí. Và  nếu chân lí này trở nên  rõ ràng, nó sẽ tốt cho xã hội. Bạn đã từng thuyết  giảng điều này  cho nhau bao  nhiêu lâu rồi nhưng xã hội dường như không  thay đổi. Ngược lại, tội lỗi đang tăng lên, bởi vì chúng  ta nhận biết về kẽ hở, rằng có lối thoát ra.  Nếu tôi phạm tội, ngôi  nhà  tội lỗi  không  chỉ có cửa vào mà  còn  có cả cửa ra  nữa. Có  thể  chui ra  được; nên người ta không cần phải sợ chui vào.

Ý nghĩa  của điều tôi vừa nói  cho bạn là ở chỗ không  có lối ra, bạn sẽ phải sống với hậu quả. Bạn có thể tự do chỉ sau khi sống hết hậu quả. Không có cách nào triệt tiêu,  việc sống với  hậu  quả  chính  là  cách triệt  tiêu.  Chỉ  có  một  cách  gột sạch, và  đó  là  sống với  hậu  quả.  Không  có  cách  nào  khác thoát khỏi nó.

Điều thứ hai người đó nói  là - thế thì cái gì là hợp lí khi làm  hành vi tốt? Rất rõ ràng  từ chính  bản thân câu  hỏi của người đó là, theo ý kiến người đó, hành vi tốt được thực hiện chỉ để triệt tiêu  hành  vi xấu. Người hỏi nói  rằng khi tôi  nói không thể nào triệt tiêu  được  hành  vi xấu bằng hành vi tốt, toàn bộ sự hợp lí của việc làm hành vi tốt bị mất đi, lí do duy nhất cho việc làm hành vi tốt đã mất. Tâm  trí người đó cũng tin, như rõ ràng từ câu hỏi của người đó, rằng hành vi tốt như làm từ thiện  là có ích  chỉ  để bù lại cho tội ăn cắp đã phạm phải. Trong trường hợp này ăn cắp trở thành  quan trọng hơn, việc làm từ thiện là thứ yếu. Nếu không  có việc ăn cắp trên thế giới này làm từ thiện sẽ không  thể có được.

Một  người được mệnh danh là nhà  tư tưởng, Karapatri, đã viết trong  cuốn sách của mình  rằng nếu chủ nghĩa  xã hội thành công,  tính  tôn  giáo  sẽ sụt giảm - bởi vì nếu không  ai nghèo, bạn trao  đồ từ  thiện cho  ai? Điều đó nghĩa  là nghèođói phải cứ còn đấy để cho từ thiện  là có thể, và không  có từ
thiện không  có lối vào thiên đường.

Bạn có hiểu nghĩa  này không? Nó nghĩa  là địa ngục phải cứ còn  đấy  và  những  người  ăn  xin  đói  khát,  trần  trụi  trên đường cũng phải  còn  đấy... bởi vì nếu không còn người đói nữa, bạn biết đem thức ăn cho ai? Và nếu không  có ai nhận thức ăn bạn bố thí như một điều thiện, bạn gặp rắc rối; thế thì làm sao bạn lên được thiên đường?

Cho  nên theo  bạn, lí do để làm  hành vi tốt bị phụ thuộc vào sự tồn tại của hành vi xấu sao? Điều này sẽ nghĩa là hành vi tốt được lợi bởi hành vi xấu, có nghĩa  là một người tốt là người đang khai thác người xấu.

Không,  sự hợp lí cho  việc làm  hành  vi tốt không  phải để triệt tiêu hiệu quả của hành vi xấu. Hành vi xấu làm nảy sinh bất hạnh còn hành vi tốt làm nảy sinh hạnh phúc.  Hành vi tốt đem lại hạnh phúc  -  đấy là sự hợp lí của nó.  Người  muốn hạnh phúc  làm  hành  vi tốt.  Người nghĩ  người đó sẽ đạt  tới hạnh phúc  bằng cách  làm  hành  vi  xấu là người ngu.  Người đó đang chống lại luật và sẽ phải chịu đau khổ.

Sự hợp lí cho việc làm hành vi tốt là ở quả tốt của chúng, và hành  vi  xấu làm nảy sinh  quả của chúng. Làm  sao tính hợp lí  cho  việc  làm  hành  vi  tốt nằm  ở  hành  vi  xấu  được? Chúng không  có quan hệ chút nào.

Hành  vi  tốt  đem  lại  quả  của  nó  và  đấy  là  hạnh  phúc;  hành vi xấu đem lại quả của nó và đó là bất hạnh. Nếu chúng  ta có thể hiểu điều này đúng, và nếu việc hiểu này đi sâu vào tâm trí,  thế thì bất kì  ai  ham muốn  hạnh phúc  sẽ phải làm hành vi tốt, thế thì điều đó sẽ có lợi cho xã hội. Bất kì ai làm hành vi  xấu  sẽ  phải  chịu  kết  quả  khổ.  Nếu  người  đó  nghĩ rằng bằng việc làm những hành  vi tốt sau đó có  thể xoá đi hành vi xấu, người đó lầm.Bạn có thể hiểu điều đó theo cách này. Nếu tôi xúc phạm bạn, tôi  làm  tổn thương bạn và làm bạn bất hạnh. Bất hạnh đó đã xảy ra. Thế  rồi về sau  tôi xin bạn tha thứ và làm cho bạn hạnh phúc.  Bạn có nghĩ rằng bởi vì cảm giác tốt và hạnh phúc do bây giờ tôi tạo ra bằng yêu cầu được tha thứ, mà cái bất hạnh trước đây đã xảy ra có thể được coi như là chưa bao giờ xảy ra không? Không, nó đã xảy ra rồi; cái bất hạnh đó mà tôi đã  gây  ra  cho  bạn  đã  xảy  ra  rồi.  Việc  băng  bó  vết thương này, bây giờ bằng việc đem đến  hạnh phúc  nào đó, không làm triệt tiêu được bất hạnh đã xuất hiện trước đây, nó chỉ đem lại một chút xoa dịu thôi.

Tôi  xúc  phạm bạn, tôi  đã làm hành  vi xấu - tôi  đã chịu bất hạnh đến với tôi. Tôi xin được tha thứ, tôi đã làm hành vi tốt - tôi tận hưởng hạnh phúc  đến với nó.

Hành  vi  xấu dẫn tới bất hạnh, hành  vi  tốt dẫn tới hạnh phúc.  Càng  nhiều  hành  vi  tốt,  càng  nhiều  hạnh  phúc  phát triển.  Càng  nhiều  hành  vi  xấu,  càng  nhiều  bất  hạnh  phát triển. Người muốn vẫn còn được  hạnh phúc  phải dần dần vứt bỏ các hành vi xấu và liên tục làm hành vi tốt.

Nhưng tôn giáo chẳng liên quan gì tới hạnh phúc  cả bởi vì,  thông  thường,  tránh  bất  hạnh  là  ham  muốn  của  mọi người.  Chừng  nào  bạn  còn  đầy  ham  muốn  tránh bất  hạnh, bạn là người thường, không  phải là người tôn giáo.  Cũng vậy với ham muốn của  bạn  chỉ  về hạnh phúc  - đây là sự hợp lí cho việc làm  hành vi tốt. Bạn nên được  thôi thúc làm  những hành vi tốt; bạn muốn hạnh phúc,  bạn sẽ có nó.  Bạn không  muốn bất hạnh; thế thì đừng làm  hành vi xấu bởi vì điều đó đem lại bất hạnh.

Nếu  sự không  tránh  khỏi  của một  hành vi xấu làm nảy sinh bất hạnh mà được thấy rõ ràng  như tay người ta bị bỏng khi cho  vào  lửa,  mọi  người  sẽ  dừng  việc  cho  tay  vào  lửa.Nếu điều không  tránh  khỏi của việc trở nên hạnh phúc  vì đã làm hành vi tốt cũng được  nhận ra rõ ràng  như khi tay người ta ngát hương nếu cầm hoa, mọi người sẽ làm những hành vi tốt.

Nhưng  tôn  giáo chẳng liên quan gì với điều này cả; nó vẫn đạo  đức, nó vẫn ở bình  diện của đạo đức  trong  xã  hội. Nhưng  một  người  kinh  nghiệm  hạnh  phúc  dần  dần  đi  tới nhận ra cái gì đó mới, rằng  không  chỉ bất hạnh là vô  nghĩa mà cả hạnh phúc  cũng vô nghĩa  nốt. Trong khi  bất hạnh quả có làm  cho  người ta bất hạnh, ngay  cả hạnh  phúc  sẵn đấy, tràn đầy bắt đầu cho  bất hạnh. Hạnh phúc  quá  nhiều là thành chán. Bất hạnh từ hạnh phúc  là cái chán.

Bạn đã bao giờ thấy con vật nào chán  chưa - một con lừa chán hay một con trâu chán? Trừ mỗi con người, không con vật nào  trên  trái  đất  này  trở  nên  chán.  Tại  sao?  Bởi  vì  cả ngày của con vật được dành cho việc đáp ứng nhu  cầu sống hàng ngày của nó.  Nó  không  bao  giờ có khả năng tích  luỹ được hạnh phúc  và thoải mái  đến độ  nó  trở nên chán. Việc chán chỉ nảy sinh khi có hạnh phúc  quá mức.

Đây là lí do tại sao người nghèo không  chán - chỉ người giầu.  Nếu  bạn nhìn vào  khuôn  mặt của người giầu nó trông chán chường, dường như đang tuyên bố rằng không  có nghĩa  gì cả, rằng người ta đang kéo lê nhưng không  có mục đích gì.

Chân của người nghèo có một loại chuyển  động. Người đó  có  thể  yếu  đuối,  mệt  mỏi  và  xanh  xao,  nhưng  chuyển động có đó.  Người đó có mục đích nào đó để đạt tới; có hi vọng trong mắt người đó rằng ngày mai người đó sẽ có nhà, hay ngày kia  người đó sẽ có cửa hiệu, rằng con  người đó sẽ có khả  năng hoàn  thành  giáo dục của  nó - người đó có cõi trời được  phóng  chiếu vào  tương lai. Nhưng những người có con đã về nhà được giáo  dục đúng đắn, biết những điều xảyra tiếp theo sau, cách người  đó cũng đem lại bất hạnh nữa. Những người có lâu đài của họ được  xây dựng đi tới nhận ra rằng họ đã trở thành  tù nhân.

Khi  mọi  hạnh  phúc  được  đạt  tới lần đầu  tiên  người  ta nhận ra  rằng  hạnh  phúc  nữa  cũng  lại tạo ra  chán.  Tâm  trí chúng ta  phát  chán  cả  với  hạnh  phúc  nữa.  Vậy,  Mahavira, Krishna và Rama  tất cả đều được sinh ra là con  vua.  Không thể  nào  trở  thành  một  tirthankara  hay   một  hoá   thân  của Thượng đế bằng việc sinh vào nhà  người nghèo.  Lí do  là ở chỗ không  có khả năng nào để bị chán với hạnh phúc.

Tất cả hai  mươi  bốn tirthankara của người  Jaina  đều  là con vua. Phật, Rama, Krishna - tất cả đều là con  vua. Chính trong sung  túc  của  cung điện nhà  vua  mà  người  ta nhận ra rằng mọi thứ đều vô  nghĩa.  Bạn chỉ đi tới nhận ra điều này nếu bạn đã có mọi thứ bạn muốn; làm  sao  bạn nhận ra được điều này từ trước đó? Khi  Phật nhận ra rằng không  có gì giá trị trong thân thể đàn bà, đấy là vì bố ông ấy đã tập trung gần như tất cả mĩ  nữ của vương quốc  về hậu cung của  ông  ấy. Chỉ thế thì ông ấy mới nhận ra rằng không  có gì trong họ cả.

Bạn thấy một vật vô giá trị chỉ  khi  bạn có nhiều  về nó. Đây là lí do tại sao Mĩ  là nước chán  nhất trên  thế giới ngày nay. Và  thanh  niên nam  nữ Mĩ  đang chạy khắp thế giới với hi  vọng  rũ  bỏ  được  cái  chán  chường  này.  Bằng  cách  nào không thành vấn đề  - có thể dùng  ma tuý từ cây  dầu, dùng thuốc phiện, thuốc chích hay bất kì việc gì - nhưng cái chán chường phải ra đi.

Khi người ta trở nên  chán với hạnh phúc  và toàn bộ bản thể họ  tràn  ngập  với  cuộc  truy  tìm  để  vượt  ra  ngoài  hạnh phúc, tôn giáo phát sinh.

Cho nên sự hợp lí của việc làm hành vi tốt có hai mặt:

một,  ích lợi của  hành  vi  tốt là  hạnh  phúc.  Cho  nên  nhữngngười muốn hạnh phúc  - và mọi người đều ham  muốn, dù họ là hữu thần hay vô thần, dủ là người Hindu hay người Mô ha mét giáo, dù người đó là bất kì ai - hợp lí cho việc làm  hành vi tốt là ở chỗ nó đem lại hạnh phúc. Hợp lí thứ hai cho việc làm hành vi tốt là ở chỗ một khi hạnh phúc đã được  đạt tới, cái vô tích sự của nó cũng được thấy. Và  khi  hạnh phúc  trở thành vô  tích  sự, thế thì  con  người bắt đầu  cuộc hành trình hướng tới tôn giáo.

Cuộc hành trình hướng tới tôn giáo có nghĩa  là cách vượt ra ngoài hạnh phúc  nữa. Cuộc hành trình  hướng tới thế giới nghĩa là cách gạt bỏ bất hạnh, và cuộc hành trình hướng tới niết bàn nghĩa là cách gạt bỏ cả hạnh phúc  nữa.

Bây giờ chúng  ta vào kinh:

Nghiệp, hành  động quá khứ, mang tới quả chỉ khi chúng  ta có cảm giác về cái của tôi đối với thân thể mình.  Đừng bao giờ ham muốn có cảm giác về cái của tôi đối với
thân thể. Vậy, bằng cách từ bỏ cảm giác về cái của tôi
đối với thân thể người ta bỏ được quả của nghiệp quá khứ.

Hành động dính  vào chúng ta chỉ khi  chúng  ta cảm thấy rằng  thân thể này là ‘của tôi’.  Mọi hành  động đều dính vào thân thể,  không phải vào chúng ta. Nhưng  khi  chúng ta níu bám lấy thân thể mình,  hành  động cũng tự nhiên níu bám  lấy chúng ta. Hành động níu  bám lấy thân thể từ bên ngoài  và chúng ta níu  bám lấy thân thể từ bên trong,  do vậy chúng ta trở nên bị kết nối với hành động.

Hành  động không  thể bám  lấy linh  hồn, chúng  bao giờ cũng chỉ bám vào  thân thể. Cũng tựa như ai đó muốn cắt vật gì đó bằng  dao;  dao chỉ  có thể cắt vật chất. Nếu bạn muốncắt bầu trời bằng dao điều đó là không  thể được. Dao sẽ thực hiện hành động cắt nhưng bầu trời vẫn còn nguyên  không  hề bị cắt.

Hiệu quả của hành động, hay kết quả của hành  động, hay con dao  của hành  động, chỉ có  thể cắt được vật chất. Thân thể là vật chất, tâm trí cũng là vật chất. Vật chất có thể đụng độ  với  vật  chất.  Nhưng  tâm  thức  bên  trong  bạn,  bầu  trời trống rỗng bên trong  bạn, không  thể  bị cắt hay bị chạm tới bởi bất kì hành động nào.  Nhưng một điều có thể xảy ra: nếu tâm thức bên  trong  bạn tin thân thể là ‘của tôi’,  mà nó tự do tin điều đó, thế thì mọi đau khổ của thân  thể sẽ bắt đầu xảy ra cho bạn nữa.

Để chúng  ta hiểu điều đó như thế này. Tôi đã từng nghe rằng có  lần một ngôi  nhà  bị cháy.  Người chủ ngôi  nhà,  khi thấy việc này, bắt đầu khóc  một cách  cay đắng. Nhưng  một trong những người hàng xóm của ông  ấy bảo người đó rằng ông ấy đã thấy con  người đó trong văn phòng  bảo hiểm hoả hoạn hôm  qua;  ngôi  nhà  này đã  được  bảo hiểm cháy.  Con người đó đâu rồi? Người con  đã đi ra  ngoài  làm  việc gì đó. Nhưng trong khi  đó người bố hết khóc;  bởi vì  ngôi  nhà  đã được bảo hiểm, không  còn lí do gì để khóc  nữa.

Nước  mắt  người  đó ráo hoảnh - và  ngôi nhà  vẫn  đang cháy, vẫn ngôi  nhà  ấy. Nhưng bởi vì người đó nghĩ rằng nó đã được  bảo  hiểm,  mối  quan  hệ  của  cái  ‘của  tôi’  đã  dịch chuyển từ ngôi  nhà  sang  tiền  bảo hiểm. Nhưng thế rồi đứa con chạy về thấy cảnh đó và thấy bố mình  đang đứng trước ngôi nhà cháy mà cười to. Người con nói, “Con chắc chắn đã đến văn phòng  bảo hiểm hoả hoạn, nhưng chưa  hoàn thành xong giao dịch.”

Lập tức người đàn ông lại bắt đầu khóc  cay đắng, “Tôi bị
phá sản rồi, tôi hết cả rồi!” Ngôi  nhà  vẫn thế, nhưng điều gìđã xảy ra ở giữa? Cái  của tôi đã bị tách  khỏi ngôi  nhà  và rồi nó lại gắn vào ngôi  nhà lần nữa.

Cảm giác  về cái của tôi với thân thể là nguyên  nhân của mọi đau khổ của chúng  ta, hay mọi hạnh phúc  của chúng ta - của tất cả quả  của  nghiệp.  Nếu cái của tôi  đó bị  vứt bỏ đi, hiệu quả của mọi hành động lên thân thể trở thành không còn quan hệ gì tới chúng  ta nữa.

Kinh  này  nói  rằng việc  giữ  cảm  giác  về  cái  của  tôi  là giúp tạo ra quá trình của mọi hành  động, là hợp tác với quá trình này.  Khi cảm  giác  đó về cái của tôi qua  đi, khi  bạn đi tới nhận ra rằng bạn là ai - rằng bạn không  phải là thân thể -, thế thì bạn vẫn còn  không  bận tâm, hệt như cách  thức người này vẫn còn không  bận tâm  tới ngôi nhà cháy một khi người đó biết nó không  phải là nhà của người đó. Phật và Mahavira nhận ra rằng thân thể, nhà  cửa, không  phải là của họ và  họ trở thành  không  bận tâm với việc cháy  của nó.  Họ đã đi vào bên trong. Họ đã đi tới biết người sống trong ngôi  nhà. Họ đã đi tới biết  người  chắc chắn  sống trong  ngôi  nhà này nhưng không phải là bản thân ngôi nhà.

Việc  biến mất  của cái  của tôi  là  sự từ bỏ quả  của mọi hành  động quá  khứ. Thế thì  hành động  quá  khứ không  còn hậu quả nữa, việc từ bỏ đã xảy ra.

Lừa dối này về việc thân thể là bản thân mình là nguyên nhân tạo ra trong trí tưởng tượng ý tưởng về hành  động quá khứ. Nhưng làm sao cái gì đó có thể đúng mà bị áp đặt hay bị tưởng tượng về lừa dối?

Tất cả những điều đó đều bị áp đặt, tưởng tượng; nó chỉ dường  như nó  là  của bạn. Có con  của bạn - bạn đang làm mọi thứ trong  quyền  lực của mình  để dạy dỗ nó.  Bạn thậmchí còn  sẵn sàng từ bỏ cuộc đời mình  vì đứa con. Và thế rồi một hôm bỗng nhiên bạn tìm  thấy một bức thư ẩn trong một cuốn sách cũ qua đó bạn biết rằng vợ bạn có dan díu với một người khác. Bây giờ điều này tạo ra hoài  nghi  là liệu đứa con có đúng là của bạn hay không phải là của bạn, và mọi thứ rối tinh lên.

Người  bố  bao  giờ  cũng  còn  đôi  chút  hoài  nghi,  bởi  vì người bố là một hiện tượng rất không  liên quan tới việc sinh ra đứa  con  -  không quan  trọng lắm. Người  bố không  quan trọng nhiều  hơn một mũi tiêm.  Chỉ người mẹ biết chắc chắn rằng đứa con là của cô ấy; người bố bao giờ cũng có sự hoài nghi ẩn kín,  rằng mình  không  phải là người bố. Chính  là để gạt bỏ cái  cảm giác hoài nghi  đó mà  chúng ta đã tạo ra một hệ thống hôn nhân chặt chẽ sao cho mọi câu hỏi hoài nghi  đó không nảy sinh ra,  bằng không  nó  sẽ gây ra  rắc rối cho cả đời người ta. Nếu người ta vẫn còn hoài  nghi  liệu trẻ con mà người ta phải lao động vất vả để nuôi  dưỡng dạy dỗ chúng có phải đúng là con  mình hay không, sẽ có  hỗn độn lớn trong cuộc đời. Đây là lí do tại sao một bộ luật hôn  nhân  gia  đình rất chặt chẽ đã được thảo ra, và mọi chuyển động của người phụ nữ  đều  bị  tước  đi  để  cho  họ  không  vào  tiếp  xúc  với người đàn ông  khác.  Nếu việc tiếp xúc  bị ngăn  cản,  thế thì không còn sợ nữa.

Đây cũng là lí do tại sao có nhiều ồn ảo về trinh bạch của con gái - rằng hôn  nhân  phải chỉ với gái  trinh. Và  đây cũng là lí do tại sao những người cực kì lo nghĩ  về những vấn đề như vậy bắt đầu tảo  hôn,  để  cho  đơn giản không  còn cách nào cho  bất kì sợ hãi nào: "Điều chắc chắn là đứa trẻ là con tôi."

Nếu đứa trẻ là của tôi, cái của tôi ấy dễ dàng được phóng  chiếu lên; nếu có bất kì hoài nghi  nào, việc phóng  chiếu trởthành khó khăn. Bất kì chỗ nào  có phóng  chiếu của cái  ‘của tôi’, tôi lại trở nên được đồng nhất và bây giờ tôi có thể làm mọi thứ vì nó,  thậm chí phải  chịu  đựng đau đớn vì nó.  Khi việc phóng  chiếu  của  cái  ‘của tôi’ dịch  ra  xa,  tôi  trở thành không bị đồng nhất, được tách ra khỏi nó.

Tất cả cảm giác  này  về cái  ‘của tôi’  chỉ là phóng  chiếu. Trong  thế giới này không  có cái gì là ‘của tôi’  cả. Ngay  cả thân thể tôi cũng không  phải là ‘của tôi’.  Cái đó nữa cũng tới từ bố mẹ - và cái  của bố mẹ cũng không  phải là của họ nốt, họ đã nhận được từ bố mẹ họ. Nếu chúng ta đi sâu hơn trong việc tìm  kiếm, nguyên  tử tí hon, mà  từ đó thân thể chúng ta được tạo ra, đã có cuộc hành  trình hàng  tỉ và  nghìn  tỉ năm phía sau  nó.  Xương không  phải của bạn mà thịt không  phải của bạn mà  tuỷ  cũng không  phải của bạn - không  một  thứ nào trong  những cái này là của bạn cả, cả tâm trí cũng không  phải của bạn. Chỉ  có bạn là của bạn. Nhưng  bạn không  có ý niệm mơ hồ nào về cái ‘bạn’ đó.

Ai là cái bên trong tôi, cái mà tôi gọi là ‘của tôi’ hay ‘tôi’ vậy?  Nếu bạn cứ vứt bỏ ý tưởng của mình về cái ‘của tôi’, vứt nó đi, khử  nó  đi - Upanishad gọi là quá trình neti,  neti: “Tôi không  là  cái  này,  tôi không  là  cái  kia”...  cứ làm  việc này, phá vỡ mọi loại cái của tôi, thế thì bỗng nhiên một hôm bạn sẽ kinh  nghiệm,  hệt như  ngọn lửa  đèn  có thể bừng lên trong bóng  tối, bạn là ai.

Khi  thoát khỏi cái  của tôi, cái ta được  kinh  nghiệm.  Bởi việc tăng sự mở rộng cái của tôi, cảm giác  về cái ta cứ giảm đi.  Cho  nên  cái  của  tôi  càng   bành  trướng  lớn  hơn,  kinh nghiệm về cái ta càng nhỏ đi.

Đây là lí do tại sao Phật và Mahavira  chạy trốn khỏi gia đình và nhà cửa của họ. Rắc rối không  phải là ở nhà cửa - họ có cả vương quốc mở rộng, họ có nhiều thứ có thể gọi là củatôi, nhưng việc mở rộng của cái của tôi bao la đến mức cái ta của họ bị mất tăm mất tích;  họ không  thể tìm ra dấu vết, “Ta là ai?” Cho nên họ chạy xa khỏi toàn bộ vương quốc của cái của tôi.

Mahavira  đã thực hiện nỗ lực cuối cùng  theo  cách  chạy đi này.  Ông  ấy thậm chí còn vứt bỏ cả quần áo  và  trở nên trần truồng để  cho  ông  ấy không  còn gì  gọi là  của ông  ấy nữa; bây giờ thậm chí không  quần áo của ông ấy là 'của tôi'.

Và  tại sao?  Bởi  vì  chỉ  một  lí  do  -  rằng  trong  sự  bành trướng  bao  la  của  cái  ‘của  tôi’,  cái  ta  không   được   kinh nghiệm và  không được  cảm thấy chút  nào,  và  nếu tôi  trốn chạy khỏi nó và chỉ còn lại một mình  toàn  bộ, có lẽ tôi có thể biết được tôi là ai.

Dễ  dàng biết được  cái  ta  khi  bạn phá vỡ khỏi mọi  thứ bạn gọi  là ‘của tôi’. Nó cứ trở thành khó  khăn hơn cho  bạn để biết  được cái  ta  khi  bạn thêm nhiều cái  bạn gọi là  ‘của tôi’. Cho  nên bạn tích  luỹ càng  nhiều thứ, việc sở hữu càng tăng thêm,  sự bành trướng của chúng càng  nhiều,  trung tâm của cái ta cứ càng  biến đi, bị che phủ đi.

Toàn bộ mạng lưới của cái của tôi là tưởng tượng. Cái ta là chân lí, cái 'của tôi’ là phi chân lí.

Từ đâu một vật có thể được sinh ra mà ngay chỗ đầu tiên nó là không  thực? Cái không  sinh, làm sao có thể bị
diệt? Làm sao một vật không  thật có thể có hành động quá khứ?

Những điều rất gợi suy nghĩ đã được  nói trong kinh  này. Cái không  thực... cái  không  tồn tại. Từ đâu mà cảm giác  về cái ‘của tôi’ được sinh  ra? Khi nào nó được sinh ra? Làm  sao nó sẽ đi đến kết thúc? Đó là vấn đề khó khăn, bởi vì chúng tacảm thấy rằng khi  có cái ‘của tôi’ này, nó đã phải được sinh ra ở đâu  đó, bằng không, làm sao  nó  có thể có  đó? Và  nếu cái gì  đó  là  của  tôi, nó  cũng  phải  chết  đi  một  lúc  nào  đó, bằng không, làm sao tôi sẽ được tự do khỏi nó?

Để hiểu điều này, chúng ta sẽ phải quay ngược lại phân loại của  cái  ‘gần  đúng’ mà  tôi  đã thảo thuận với bạn trước đây. Hiểu điều này thêm một lần nữa.

Có một dây thừng; nó dường như là con rắn. Thế rồi bạn đến gần hơn nhìn  và phát  hiện ra đấy chỉ là dây thừng, không  phải rắn. Bây giờ vấn đề là ở chỗ, vì dây thừng đã được  nhìn như rắn, rắn chắc chắn được sinh  ra từ dây thừng - không  thì làm sao  nó được thấy tại đó? Nhưng chúng ta biết không  có rắn nào được sinh  ra ở đó cả. Làm  sao cái gì đó không  có đó, cái giả, được sinh  ra? Sau hết, khi  bạn lại gần với ngọn đèn sáng, bạn có thể thấy rõ ràng  rằng không  có rắn. Cho nên con rắn chết, nhưng đâu là cái xác chết của con rắn đó?

Điều  được  thấy nhưng  thực ra  không   có  đó,  không   có sinh  không  có chết, nó chỉ là ảo tưởng. Nhưng ảo tưởng có thể xảy ra,  quả  có  xảy ra.  Ảo tượng là  phóng  chiếu.  Trong  dây thừng đó không rắn nào đã bao giờ được sinh  ra; tâm  trí riêng của bạn đã phóng  chiếu  con rắn lên sợi dây thừng và bạn đã có khả năng thấy nó.

Khi  bạn  ngồi  trong rạp chiếu  bóng  bạn  không   bao  giờ quay xung  quanh để nhìn bất kì cái gì đằng sau bạn. Thực ra không có gì ở  đó để xem.  Mọi thứ được thấy đều trên màn ảnh phía trước bạn. Luồng mầu sắc, hình  dạng, bài hát và âm nhạc tất cả đều trên màn ảnh phía  trước. Nhưng sự kiện thú vị là ở chỗ thực  ra  không  có gì  trên  màn  ảnh cả; màn  ảnh trống rỗng, chỉ các tia sáng chiếu ánh sáng và bóng  trên  màn ảnh. Màn ảnh bản thân nó trống rỗng, mọi thứ ở sau lưng bạn nơi để máy chiếu.Từ phóng  chiếu  này rất hay. Đấy là việc dịch sang tiếng Anh của từ tiếng Phạn kalpit hay prakshepit, nghĩa  là tưởng tượng hay phóng chiếu.

Máy  chiếu được đặt đằng sau  bạn. Từ đó mọi thứ được phóng  chiếu lên màn ảnh, và chúng ta thấy chúng  trên màn ảnh nơi thực ra chúng  không  có. Và bạn không nhìn vào nơi chúng có, bạn quay  lưng lại chúng.

Bạn thấy con rắn trong dây thừng, nhưng dây  thừng chỉ vận hành  như màn  ảnh; chính tâm trí bạn phóng  chiếu hình ảnh của con  rắn  lên  sợi dây. Và thế rồi bạn chạy trốn khỏi con rắn đó.

Khi phim ba chiều lần đầu  tiên  được tạo ra, nhiều  điều rất thú vị đã xảy ra trên khắp thế giới. Tại London, trong  một trong những buổi chiếu phim  ba chiều đầu tiên, có chiếu một người cưỡi ngựa đang phi lên trước và thế rồi người đó vung chiếc giáo  dài ra. Phim ba chiều cho thấy mọi vật dưới dạng y như  thật. Nếu đấy là ngựa, nó  xuất  hiện tự nhiên  như con ngựa thật - tất cả dưới dạng ba chiều.

Con ngựa lao lên phía trước, tiếng vó  nó  trở nên to dần và thế rồi kị sĩ vung  chiếc giáo ra...  Tất cả khán giả đều rạp đầu và nghiêng sang một bên trong nỗ lực tránh mũi giáo  lao tới gần và nhường đường cho nó. Những tiếng kêu rú sợ hãi được nghe thấy và vài phụ nữ bị ngất xỉu.

Điều gì đã xảy ra? Thực ra không có giáo  nào cả. Nhưng trên  màn  ảnh nó  dường như  thật thế. Vì  hình ảnh ba chiều, dường như là  giáo  sẽ xuyên vào họ. Trong  khoảng  khắc đó việc cúi mình theo bản năng xảy ra, bởi vì tâm trí không biết liệu giáo  là thật  hay không  thật.  Nó chỉ dường như là thật, nhưng nó  không  thật. Đầu rạp sang  bên  theo  thói  quen  bản năng, để cứu bản thân  họ khỏi bị  thương. Điều  này  xảy ra trong  thoáng  chốc  -  người  ta  không   cần  thời  gian  để  suynghĩ.  Sau đó người ta sẽ cười chính mình: “Mình  phải trông như thằng điên!” Nhưng điều đó đã xảy ra.

Khi vị phật trở nên chứng ngộ, ông  ta cũng cười vào cái
điên khùng  trước đây của mình.

Có một câu  chuyện  về Rinzai. Khi  ông  ấy trở nên  chứng ngộ ông ấy bắt đầu cười to khoái  trá. Khi các  đệ tử của ông ấy hỏi ông ấy tại sao ông ấy cười to thế, ông ấy đáp rằng ông ấy đã trở nên chứng ngộ. Các  đệ tử ngạc nhiên  hỏi, “Chứng ngộ sao?  Chúng tôi  chưa bao  giờ nghe  nói  rằng một người cười to  như thế này khi  người  đó  chứng  ngộ. Tại sao  thầy cười?”

Rinzai cười lăn lộn rung lên bần bật và cố gắng nói  việc ông ấy đã xuẩn ngốc thế nào trước đây - và điều đó nữa cũng vô  nghĩa.  Không  có  gì  cả.  Điều  ông  ấy  đã  từng  nắm  giữ không có  đó,  và  điều  ông  ấy  đã  từng cố  gắng  từ bỏ  cũng không có nốt. Một mình ông ấy có đó. Dường như là ông  ấy đã từng ôm giữ cái gì đó và ông ấy đã bắt tay riêng của mình.

Đôi khi  điều xảy ra vào ban đêm là tay  bạn để lên ngực mình và  bạn bắt đầu mơ rằng ai đó đang ngồi lên ngực bạn bằng vũ lực, và khi bạn thức dậy và mở mắt ra, bạn run rẩy và toát mồ hôi hột từ cơn ác mộng này.

Tay bạn đã để trên  ngực và chính sức nặng của chúng  đã tạo ra giấc mơ này. Trong khi  ngủ mọi giác quan trở nên rất nhạy cảm, do  đó  một chút ít trọng lượng cũng cảm thấy rất nặng. Tay  của riêng  người ta...  và điều ấy dường như có ai đó ngồi lên trên ngực bạn.

Đôi khi  bạn có thể thử điều đó. Khi  ai đó trong  nhà  bạn đang  ngủ,  cọ nhẹ  một  cục  nước  đá  vào  lòng  bàn  chân  họ. Không mấy chốc họ sẽ bắt đầu có giấc mơ, đôi khi  tựa như trèo lên núi phủ tuyết và bị đông cứng. Nó rất, rất lạnh... mộtkhủng hoảng thực sự sẽ bắt đầu với người đó. Hay  đem ngọn lửa của ngọn đèn cháy lại gần lòng bàn chân và người đó sẽ bắt đầu mơ về địa ngục: ngọn lửa hoang dại, vạc dầu sôi lớn, rồi người đó bị nhấc ra rồi lại ném vào đó.

Điều gì đang xảy ra bên trong? Tâm  trí đã có khái  niệm và ý  tưởng của nó:  thậm chí  hơi chút hướng dẫn và  nó  bắt đầu phóng  chiếu  chúng... giống như bất kì màn  ảnh nào và máy chiếu của bạn được bật lên.

Ngay  cả  khi  chúng  ta đang  thức, điều  chúng ta làm là cùng một  thứ. Khi  ai đó trở nên thực sự thức  tỉnh  - không  phải trạng thái thức của chúng ta, mà là thức tỉnh  của vị phật hay của người thấy  của  Upanishad  - người đó cười, và  cái cười đó là bởi vì người đó hiểu ra người đó đã từng ngu xuẩn làm sao.  Người  đó  đã  từng thấy điều  chưa  bao  giờ  có  đó. Người đó đã từng níu bám  vào cái gì đó mà chưa bao giờ có đó. Người đó đã từng cố gắng từ bỏ cái chưa bao giờ có đó. Và toàn  thể trò  chơi này là bịa  đặt riêng của người đó. Đấy chỉ  là người đó - tâm  trí người đó - từ mọi  phía.  Nếu  bạn phân tích đúng bất kì biến cố nào của cuộc đời bạn, bạn sẽ đi tới kinh nghiệm chân lí của điều tôi đang nói. Nếu bạn không  phân tích, các hoạt động của tâm trí bạn vẫn tiếp tục sau lưng bạn; thế giới vẫn còn  như màn  ảnh và toàn thể trò chơi vẫn tiếp diễn - cái thấy được trên màn ảnh.

Không,  ảo tưởng này không  sinh  mà  cũng không  chết. Cái sai không sinh nó cũng không  chết.

Cái của tôi đối với thân thể là kết quả của dốt nát của chúng ta và nó bị phá huỷ toàn bộ bởi chứng ngộ. Thế thì làm sao thân thể còn lại? Chính  để thoả mãn cho hoài nghi này của dốt nát mà kinh sách đã cho tính liên tục
của thân thể là do hành  động quá khứ từ bên ngoài.|Đây là vấn đề rất khó. Và điều tôi đã nói cho bạn hai hay ba ngày  trước đây  sẽ  làm  phức  tạp vấn  đề  thậm  chí  nhiều hơn  cho  bạn.  Tôi  đã  nói  với  bạn  rằng  Phật  phải  nói  dối, Mahavira phải nói  dối, bởi  vì  bạn, bởi vì bạn chỉ hiểu ngôn ngữ của nói dối, bạn không  hiểu ngôn ngữ khác.

Kinh  này nói  rằng thực ra  không  có thân thể không  có hành động quá  khứ. Thực ra chân lí không  chứa thân thể lẫn hành động quá khứ trong nó,  không  hành  vi tốt, không  hành vi xấu trong nó,  không  hạnh phúc  không  khổ  đau trong nó. Thực ra, thế giới không  có.

Đây  là thực tại, nhưng  nó  không  thể được nói  ra.  Kinh này nói rằng nó không  thể được  nói  cho người dốt nát.  Nếu bạn bảo người dốt nát rằng bạn không  là thân thể, họ sẽ nói, “Cút ngay!  Tâm  trí  anh  có  bình thường  không  đấy? Đi mà uống thuốc cho tâm trí anh đi!”

Nếu bạn nói với người dốt nát rằng không  có thế giới, họ
sẽ cho bạn vào nhà thương điên.

Người  chứng  ngộ  giữa  những  người  dốt  nát  là  trong cùng tình huống như người có mắt trong xứ người mù.  Nếu người đó nói có ánh sáng  chói, mọi người mù sẽ cười người đó. Họ  sẽ nói, “Anh  đang nói  gì  thế? Tâm trí anh  có bình thường  không   đấy?  Ánh  sáng  là  gì?”  Người  đó  nói,  “Tôi đang thấy ánh  sáng,” còn  người mù lại cười và hỏi người đó định ngụ ý gì về việc thấy. Họ chưa bao giờ nghe nói  về cái vật như việc thấy. Có cái  vật như việc thấy không? Một vật như việc thấy ấy chưa bao giờ xảy ra cho bố mẹ họ, cho ông bà họ; chắc chắn người có mắt này mất trí rồi.

Bạn có hiểu hoàn  cảnh của người có mắt trong xứ mù sẽ
như thế nào  không?  Nếu người đó còn chút thông  minh  nào,người đó sẽ thậm chí không  phạm sai lầm nói về những điều mà  người  mù  không  thể thấy được.  Và  nếu người  đó muốn đem người mù sang đường  của người sáng, người đó sẽ phải tạo ra và  dùng  nhiều  phương  cách.  Sẽ không  tốt cho người đó để nói trực tiếp với  họ, “Tôi  có  mắt còn  anh  mù,  và  tôi đang định chữa trị mắt anh. Điều anh nghĩ  là sai; có cái gì đó khác mà  chỉ  được  thấy khi  mắt  mở  - anh đang sống trong  một loại sai lầm.”

Nếu một việc như vậy được tiến hành, thay vì việc chữa trị của  người  đó  cho mắt  của  họ,  người  mù  sẽ mưu  đồ  để chữa mắt cho người đó. Điều này đã xảy ra nhiều lần. Chúng ta  đóng  đinh  Jesus,  chúng  ta  chặt  Mansoor  thành  nhiều mảnh, chúng  ta đầu độc Socrates. Lí do duy nhất tại sao điều này được  thực hiện là  ở chỗ  những người  này bắt  đầu  nói chân lí một cách trực tiếp nhưng họ đã không được hiểu. Nếu chúng ta theo  điều họ nói,  chúng  ta không  thể  tồn tại được theo cách của chúng ta. Cho  nên chúng ta cũng không nhầm lẫn.

Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng ở Ấn Độ chúng  ta không đóng đinh Phật hay Mahavira hay Ramakrishna nào. Jesus bị đóng đinh ở  Jerusalem. Mansoor  bị  người  Mô  ha  mét  giáo giết. Socrates bị  người Hi  lạp đầu  độc.  Trên  đất  nước  này chúng ta không  giết người, không  đóng đinh hay đầu độc hay treo bất kì Phật, bất kì Mahavira, bất kì Krishna nào.

Bạn có biết lí do không? Lí do thật đáng ngạc nhiên. Lí do là  ở  chỗ  Krishna,  Phật  và  Mahavira  thạo  hơn  Jesus  và Socrates trong  việc nói với người mù. Đây là lí do duy nhất - rằng họ thạo hơn. Và cũng có lí do cho cái thạo này. Trong hàng  nghìn,  hàng   nghìn   năm  ở   đất   nước  này,   Phật  và Mahavira  đã  nói  với  người  mù,  cho  nên  họ  đã  phát  triển những phương pháp và phương cách cho nó.Jesus  đã  trong  khó  khăn  lớn.  Toàn  bộ  giáo  huấn  của Jesus xảy ra ở Ấn Độ: ông ấy không  có ý niệm mơ hồ nào về điều ông ấy  bước vào khi  quay về từ đây. Khi ông  ấy quay về  và  bắt  đầu  nói  ở  Jerusalem, không  có  chỗ  cho  ông  ấy trong những tín ngưỡng ở đó. Jesus dường như là một người hoàn toàn xa lạ; điều ông ấy nói dường như điên khùng.

Trong  kinh  Cựu Ước có nói rằng nếu ai đó móc  một mắt bạn, bạn móc cả hai mắt người  đó. Đây là ngôn  ngữ của kẻ mù. Và Jesus tới đó bắt đầu nói theo ngôn  ngữ của người có mắt - hoàn  toàn  bất  chợt, không  xuất  xứ,  không  cầu nối ở giữa. Ông  ấy nói,  “Nếu ai  đó  tát vào má  trái  ông,  chìa má phải của ông  ra cho  họ tát;  nếu ai đó lấy áo khoác  của ông, cho người đó cả áo sơ mi  nữa; nếu ai đó yêu cầu ông  mang  hộ hành  lí đi một dặm, mang  hộ đi hai dặm - có thể vì xấu hổ mà người đó chỉ yêu cầu ông mang  có một dặm thôi.”

Ngôn  ngữ này của người có mắt hoàn toàn vượt ra ngoài  hiểu  biết  ở nơi mà  qui  tắc là trả lời cho hòn  gạch bằng hòn đá. Thực tại,  Jesus  đã phạm một sai  lầm bởi việc nói  thẳng và trực tiếp về kinh nghiệm của người có mắt cho người mù.

Phật và  Mahavira còn  thạo hơn. Và  không  thể có  gì so sánh  được  với họ khi  có liên quan  tới nghệ thuật  phát  minh

‘gần như chân lí’. Và đây là điều mà kinh  này của Upanishad
đang nói, rất rõ ràng. Nó nói rằng bạn không  phải là thân  thể lẫn  không hề  có  bất  kì  hành  động  quá  khứ  nào,  nhưng  để thoả mãn  cho  những  người  dốt  nát,  việc  nhắc  tới  thân  và hành động quá khứ được thực hiện bề ngoài  và hời hợt. Thực ra, không  có thân lẫn hành động quá khứ.

Bây  giờ điều này là rất khó.  Tất cả các kinh sách có đến chín  mươi chín  phần trăm là không  đúng. Điều này phải là như vậy là vì người mù,  để giải thích  mọi thứ cho họ. Bằng không họ  không   hiểu  gì  và  họ  sẽ  chỉ  bị  lẫn lộn thêm  nếuchân lí được nói trực tiếp ra.

Cũng  giống  như  khi   chúng   ta  dạy  trẻ  con  bảng  chữ chúng ta  cho chúng  lặp lại ‘g’, là god  (thượng đế). Chữ ‘g’ không chỉ độc  tôn  cho thượng đế; ‘g’ cũng có thể thay cho goad (con dê). Nhưng vì rằng Ấn Độ đã trải qua trần tục hoá, tôi nghe nói ‘g’ viết tắt cho  dê trong sách học trò. Khi  tôi là sinh viên  thì g viết tắt cho thượng đế... dê là con vật trần tục hơn. Thượng đế thuộc về tôn giáo nào đó, dê thì không; điều đó được  tìm thấy trong mọi tôn  giáo. Kĩ  thuật  này về  nhấn mạnh ‘g’ trong tâm  trí trẻ con  với sự trợ giúp của bức tranh con dê là tốt, nhưng nếu trẻ con bị mắc kẹt với nó và bao giờ cũng thốt ra  từ dê  bất kì khi  nào  đọc  ‘g’, điều đó sẽ tạo ra vấn đề.

Bức  tranh  về  con  dê  chỉ  là  trợ  giúp  để  hiểu  cái  gì  đó thâm  thuý hơn tựa như  chữ  ‘g’.  Bởi  vì  trẻ con  có  thể hiểu

‘dê’ dễ dàng nhưng không  hiểu chữ ‘g’ cho nên bức tranh về con dê được gắn với ‘g’. Bức tranh con dê chỉ là biểu tượng. Sau một thời gian nào  đó biểu tượng sẽ qua  đi, bức tranh  sẽ qua đi; đứa trẻ sẽ bắt đầu đọc chữ ‘g’ trực tiếp.

Vậy, nếu phải làm cho người dốt nát  hiểu được, lúc  ban đầu phải nói với họ theo ngôn  ngữ họ hiểu. Phải bảo cho  họ, “Đây  là  hạnh  phúc,  kia  là  khổ  đau.  Nếu  bạn  muốn  hạnh phúc, làm hành vi tốt; nếu bạn muốn khổ đau, phải làm  hành vi xấu. Cho dù bạn không  muốn khổ đau, hành vi xấu vẫn cứ đem nó tới. Nếu bạn vượt lên trên cả hai,  bạn sẽ không  thu về quả nào  nữa. Và  khi bạn đã không  thu về quả  nào,  bạn được giải thoát.”

Trong toàn bộ vấn đề này chúng  ta xử lí với một giả định rằng  mọi  thứ  đều thực. Nhưng  khi một  người trở nên thức tỉnh,  khi  người  đó  ý  thức  hoàn  toàn,  khi  người  đó  không  đồng nhất  bản  thân  mình  với  thân  thể  nữa  và  dốt  nát  củangười  đó  bị  phá  huỷ,  người  đó  không   thể  đừng  mà  không  cười  được.  Người  đó thấy rằng tất cả cái  bị  bỏ lại sau đều không thực, mà chỉ là một giấc mơ lớn. Và các phương pháp cùng phương cách  đã  được  trao  cho  người đó cũng làc mơ trong mơ mà thôi.

Sẽ   dễ   dàng    hơn   để   hiểu   điều   đó   theo   cách    này. Ramakrishna là người sùng  kính  nữ thần mẹ Kali,  và ông  ấy cũng rất khiêm tốn. Nếu bất kì ai muốn dạy cho  ông  ấy con đường nào  đó  khác  hơn  con  đường  của  sùng  kính,  ông  ấy đều sẵn sàng học và đi theo.

Một lần một thầy vedantin  tên là Totapuri đến thăm ông ấy. Ông ta bắt đầu hỏi Ramakrishna về cái nông  cạn của việc nhảy và tụng, ca các bài ca sùng  kính.  Chả ích lợi gì, ông  ta nói. Nếu Ramakrishna thực sự muốn biết về điều tối thượng, ông ấy nên  tìm  kiếm cái  một tuyệt đối. Nhị  nguyên  này  của người sùng  kính và vị thần của ông ấy là không  đúng.

Ramakrishna là  một  người  rất  khiêm  tốn  và  duy  nhất. Ông  ấy  lập tức cúi đầu dưới chân Totapuri và  yêu cầu ông này dạy cho con đường bất nhị.  Thế là Totapuri dạy cho ông ấy  cách  ngồi  thiền.  Ramakrishna  ngồi  với  đôi  mắt  nhắm nghiền và  không  mấy  chốc  ông  ấy  cảm  thấy rất  phúc  lạc. Totapuri hỏi ông  ấy điều gì đã xảy ra. Ông ấy nói  ông  ấy đã thấy nữ thần mẹ. Totapuri  không  chấp nhận điều này là thất bại. Ông ta nói rằng nếu Ramakrishna  mà thấy nữ thần Kali, cái gì có đó mà vui vẻ quá đỗi về điều đó vậy? “Tất cả những điều này là tưởng tượng - mẹ này rồi nữ thần này - tất cả điều này chỉ là phóng  chiếu riêng  của ông thôi.”

Ramakrishna nói,  “Có  thể là như thế, nhưng điều ấy thật là phúc lạc mênh mông.” Totapuri nói rằng nếu Ramakrishna muốn còn được  thoả mãn  với phúc  lạc này, ông ấy sẽ không  bao giờ biết tới phúc  lạc tối thượng cả. Thế rồi Ramakrishnahỏi  xem  ông  ấy  phải  làm  gì.  Totapuri  gợi  ý  rằng  có  một phương  pháp:  “Khi ông  bắt đầu thấy Kali, ngay  lập tức lấy kiếm và chặt bà  ta  ra làm  hai  mảnh.” Ramakrishna hỏi ông ấy lấy đâu ra kiếm.

Điều tự nhiên  là hỏi xem  người ta đột nhiên  lấy đâu ra kiếm ở bên trong.  Cho dù có một chiếc kiếm đó, thực tế nó nó nằm bên ngoài,  làm  sao  có thể cầm nó  bên trong để giết Kali khi ông ấy trông thấy nữ thần? Totapuri nói rằng tâm trí đã tạo ra Kali bên trong  cũng có thể tạo ra kiếm: “Khi  ông đã thành công  trong  việc  tạo ra  Kali  bên  trong  ông,  không   lẽ ông không  có khả năng tạo ra một vật nhỏ bé như chiếc kiếm hay sao?”

Đây  là  kĩ  thuật mơ  trong mơ.  Bạn  có  hiểu  tôi  không? Kali  nữa  cũng là  tưởng tượng bên  trong. Một  giấc  mơ  cực lạc, nhưng  tưởng tượng. Nó  là  phóng  chiếu tinh thần riêng của người ta, nó là  cảm giác riêng của người ta đã lấy hình dạng; nó là ước muốn riêng của người ta, mầu sắc riêng  của người ta  mà  người  ta  đã trải  ra  bên  trong.  Kali  đang đứng bên trong  ông  ấy  và  Ramakrishna  phủ  phục  dưới  chân  bà cũng là bên  trong bản thân ông  ấy... điều đủ thú vị là  tất cả những  cái   đó   chỉ   là   cảm   giác   tưởng   tượng   riêng   của Ramakrishna.

Cho nên Totapuri hỏi ngay ông ấy, “Chiếc kiếm có phải được lấy  từ bên  ngoài  khi  ông  đã  đưa  Kali  vào  bên  trong không? Khi  ông  đã  tạo ra được  Kali  ở bên trong  ông,  ông cũng có thể tạo ra được kiếm bên trong. Và ông  dường như rất thạo về việc đó. Khi ông trở nên cực lạc thế khi thấy Kali bên trong ông,  điều đó chỉ có nghĩa  là ông đã tạo ra một Kali rất chắc chắn bên trong,  chắc  đến  độ  ông  không  hoài  nghi chút nào  về việc bà ấy là thực. Vậy tạo ra một thứ  nữa đi - chiếc kiếm!”Ramakrishna trở nên rất buồn: “Làm sao điều này xảy ra
được, làm sao bản thân mình  giết mẹ Kali?”

Totapuri nói, “Nếu kiếm không  thể giết Kali, chúng ta sẽ
nghĩ về cái gì đó khác,  nhưng ít nhất hãy cố gắng đi.”

Ramakrishna lại tự hỏi làm  sao ông ấy có thể xoay  xở chém được  Kali.  Totapuri bèn  đe doạ bỏ đi. “Ông  phải chấp nhận học theo con đường của Vedanta, bất nhị; ông  phải thu lấy thêm  nhiều  dũng  cảm hơn. Khóc như  trẻ con  phỏng  có ích gì?”

Totapuri   đem   một   mảnh   thuỷ   tinh   lại   và   yêu   cầu Ramakrishna ngồi thiền.  Ông ấy nói, “Khi  ta cảm thấy rằng ông đã  bắt  đầu  thấy được Kali  bên trong,  để  cho  ông  khỏi quên - vì như bị thôi miên  khi  ông  đã trở thành cùng  với bà ấy ông sẽ quên  không dùng  kiếm... Cho  dù ông  nhớ, dường như là ôn g sẽ không  có đủ dũng cảm để vung kiếm lên. Ông dường như tràn ngập tình  yêu  với  bà ấy: làm sao  ông  cầm được kiếm lên? Ta hiểu sự khó khăn cho ông, gần giống như một người mẹ phải chặt con mình ra. Cho nên ta sẽ trợ giúp cho ông, đừng lo.

“Khi  ta  cảm  thấy  rằng  ông  đã  bắt  đầu  thấy  Kali  bên trong, ta sẽ dùng  mảnh thuỷ tinh này cứa một vết thương sâu vào vị trí con mắt thứ ba của ông. Ngay khi ông cảm thấy vết cắt và  máu  bắt đầu chảy ra  và ông cảm thấy đau - và  ta sẽ tiếp tục cứa bằng mảnh thuỷ tinh này - ngay khoảnh khắc đó ông cũng  phải  thu  hết  dũng  cảm  và  vung  kiếm,  chặt  Kali thành hai mảnh.”

Điều ấy là phải. Nếu vết cắt được tạo ra ở vị trí con  mắt thứ ba  bằng mảnh thuỷ  tinh  từ bên ngoài  - vì  chính là  qua con mắt thứ ba mà người ta thấy linh ảnh của Kali  hay Rama  hay Krishna  hay đó có  thể là bất kì  ai  khác  - và  đồng thời người ta thu lấy dũng cảm, thế  thì với kinh  nghiệm  này củaviệc cắt vào con mắt thứ ba, bất kì hình ảnh bên trong  dù nó là gì, cũng tan thành từng mảnh.

Ramakrishna đã thu lấy dũng cảm, và hình ảnh bên trong tan  thành  từng  mảnh.  Ramakrishna,  sau  khi  ra  khỏi  kinh nghiệm của mình, nói, “Rào chắn cuối cùng  đã sụp đổ.”

Nhưng  đây  tất  cả  là  phương  cách.  Điều  tôi  đang  giải thích là ở chỗ Kali một điều không  thật bên trong và kiếm là một thứ không  thật  khác  bên  trong - nhưng  một thứ không  thật chém vào một thứ không  thật khác.

Tất  cả  những  người  thấy  của  Upanishad  đều  đưa  ra những phương cách  để cắt bỏ cái không  có, bởi vì chúng  ta duy trì niềm tin vào cái thực ra là không  có, cứ dường như là nó có. Cho nên một số phương cách đã được trao  cho  chúng  để có thể cắt bỏ cái  không  tồn tại. Bệnh giả đòi hỏi phương thuốc giả. Toàn  bộ thế giới tâm lí của chúng  ta là giả - đây là lí do tại sao phải cần tới nhiều phương cách. Và bởi chính lí do đó mà mọi phương cách đều có hiệu quả... bất kì phương cách nào, với giả định bạn có được mẹo về nó.

Có mơ bên trong  mơ:  mơ  phải  giết mơ, không  có  cách nào khác.  Chân  lí thì không  bị giết bằng chân lí - điều đó là không thể được. Phi chân lí cũng không  thể bị giết bằng chân lí - điều đó nữa  cũng không  thể được,  bởi vì chân lí và phi chân lí không  bao giờ có thể gặp được  nhau ở bất kì đâu cho nên làm  sao cái nọ có thể giết được cái kia?  Chỉ  có phi chân lí giết phi chân  lí. Phi  chân  lí nọ giết phi  chân  lí kia,  và khi cả hai đều ngã xuống, cái còn lại là chân  lí.

Hiểu  điều ấy theo  cách  này:  chân  bạn bị  gai đâm. Bạn nhặt  một  chiếc gai  khác trên  đất  và  dùng  nó  để khều  chiếc gai trong chân ra. Xong rồi bạn vứt cả hai đi.

Cho nên kinh  này đang nói, bạn không  là thân thể, khôngcó nghiệp, hành động, không  nghiệp  tích  luỹ, hành động quá khứ - thực ra không  có thế giới này.  Tuy  nhiên nó không  yêu cầu bạn phải tin  vào điều đó, bởi vì nếu làm như thế bạn sẽ rơi vào khó khăn - ngay bây giờ.

Không,  với bạn nó vẫn có, vì bạn chưa có. Bạn chưa biết đến chân lí, do đó mọi điều phi chân lí đều là chân  lí đối với bạn. Cái ngày mà  bạn biết chân lí riêng  của mình,  mọi điều phi chân lí sẽ tan biến.

Với việc biết về cái ta riêng của mình,  thế giới trở thành giả. Chính bởi vì chúng  ta không  biết bản thân  mình  mà  thế giới giả dường như là đúng.

Đủ cho hôm nay.

16.                      Chỉ cái này hiện hữu

Không  phải để giải thích cho người biết nhưng để thoả mãn cho người dốt nát kinh sách nói rằng “Những thứ kèm theo thân thể là đúng,” và rằng có nghiệp tích luỹ, có hành động quá khứ.

Thực tại không  có gì khác ngoài  cái một và Brahman bất nhị, cái vốn hoàn hảo, vô thuỷ vô chung, không  đo được, không thay đổi, nơi cư ngụ của chân lí, nơi cư ngụ của tâm thức, nơi cư ngụ của phúc lạc, vĩnh viễn, bất khả diệt, toàn diện, đều khắp, toàn thể, vô hạn, với đầu ở mọi hướng, không  thể bị mất hay được tìm thấy, vô hỗ trợ, độc lập, trống rỗng mọi thuộc tính,  vô hành  động, vi tế, vô chọn lựa, không  tì vết, không  định nghĩa được, bên ngoài tâm trí và lời nói, thực sự phong  phú, hiển nhiên, thuần khiết, có ý thức và không  giống mọi thứ chúng ta biết.

Vậy, việc biết qua kinh nghiệm riêng của ông rằng linh hồn là không  thể phân  chia được, là được hoàn thành  và cư ngụ một cách phúc lạc trong linh hồn vô thay  đổi.Không phải để giải thích cho người biết nhưng để thoả mãn cho người dốt nát kinh sách nói rằng “Những thứ kèm theo thân thể là đúng,” và rằng có nghiệp tích luỹ, có hành động quá khứ.

Bất kì điều gì được  nói ra đều không  chỉ có liên quan tới người  nói  mà  cũng  có  liên  quan  tới  người  nghe.  Thực  ra người mà điều đó được nói cho là quan trọng hơn. Nó phải là cái gì đó mà  người đó  có thể hiểu được,  cái  sẽ không trượt qua đầu người đó, cái sẽ không làm người đó lẫn lộn mà thay vì thế đem đến sáng tỏ, cái sẽ trở thành con đường cho người đó, không  phải  là  rối loạn tâm  trí  - cái gì  đó  sẽ không  trở thành chỉ như một cuộc hành trình  vào trong  suy nghĩ mà có thể trở thành một kỉ luật để biến đổi cuộc sống người đó.

Kinh  này  nói  rằng kinh  sách nói  cho  người dốt nát theo một  ngôn  ngữ này và  nói  cho người có  hiểu biết theo một ngôn ngữ khác. Thực tại là ở chỗ người đã chứng ngộ nói với mọi cá nhân theo một ngôn ngữ khác.  Đây là lí do tại sao bạn thấy có  nhiều  sự  không  nhất  quán  đến  thế  trong  các  kinh sách, bởi vì những phát  biểu đó  đã  được nói  cho  những cá nhân khác nhau.  Phật nói điều này  hôm nay,  điều khác  ngày mai và điều thứ ba vào ngày kia - và điều đó trở nên khó hiểu làm sao cùng  một người sẽ nói được  cả ba điều này vừa mâu thuẫn vừa đối lập nhau. Không có bất nhất đâu, nhưng người tin vào Phật cố gắng vất vả để nắm được loại liên hệ nào đó trong  chúng  sao  cho  Phật  không   dường  như  là  bất  nhất. Nhưng sự kiện thực ra chỉ là thế này, rằng người nói về tất cả những điều đó chỉ là một nhưng  người nghe  là khác nhau - và những  phát  biểu  này  đã  được  đưa  ra  để  giữ  cho  người nghe được thấy.Bác  sĩ trị liệu có thể là một nhưng  nếu bệnh nhân  khác nhau, thuốc  sẽ khác  nhau. Phát  biểu của Phật, phát  biểu của chư phật  không  phải là học thuyết  mà  là phương thuốc.  Do đó bao giờ cũng cần biết lời phát biểu được dành cho ai.

Kinh sách  nói  điều này cho người dốt nát  và  điều khác cho  người biết. Đối với người biết nó  nói rằng không  có gì như thân thể, chỉ bạn hiện hữu; đối với người dốt nát nó nói rằng thân thể có đó,  nhưng bạn không  phải là thân  thể. Bây giờ những  phát  biểu  này là  mâu  thuẫn. Nếu không có thân thể thế thì không có thân thể; nó phải là như vậy dù bạn nói cho người biết hay cho người dốt. Và nếu có thân thể, thế thì có gì khác  biệt khi người nghe là người biết hay người dốt? Chúng ta đi vào điều này chi tiết hơn.

Có  những chân  lí  là  sự kiện khách quan, như, “Đây là buổi sáng.” Dù một người là người biết hay  người dốt, điều đó không  tạo ra khác  biệt; buổi sáng  là buổi sáng cho cả hai. Hay nếu mặt trời đã lặn và bây giờ là đêm, nó là đêm cho cả người biết lẫn người dốt.

Khoa  học khám  phá  sự kiện, do đó phải nói  theo  ngôn ngữ nhất quán.  Khoa học xử lí với những điều ở bên  ngoài,  do đó có nhất quán lớn trong nó. Tôn giáo là hiện tượng chủ quan. Nó dùng  một  ngôn  ngữ  tương ứng với cái  bên trong; nhấn mạnh của nó nhiều vào tính chủ quan, ít vào sự kiện.

Cho  nên tuỳ thuộc vào  người thấy, khác  biệt nảy sinh. Khi người biết nhìn,  thân thể không  được người đó nhìn  chút nào. Khi người dốt nhìn, linh hồn không  được thấy chút nào. Người dốt nhìn theo cách người  đó chỉ  thấy thân  thể, người biết nhìn  theo  cách  người  đó chỉ  thấy  linh  hồn.  Với  người biết không  thể thấy được thân thể và đối với người dốt không  thể thấy được linh hồn.

Đây là lí do mà  các  hiền nhân như  Shankara có thể nóirằng thế giới là giả, nó  không  có đó chút nào... và  các nhà duy vật  như Brahaspati có thể nói  rằng linh  hồn và Thượng đế là không thật, chỉ vật chất là tồn tại. Không có nhất quán nào giữa hai loại người này, bởi vì không  có nền tảng gặp gỡ cho họ. Đây là hai phát biểu  được nhìn qua  các  cảnh quan khác nhau.  Toàn  bộ cách  nhìn  nhận cuộc sống là khác nhau. Không thế giới nào được thấy từ điểm mà Shankara nhìn  vào nó; chỉ có thể giới được thấy tại chỗ  nhà  duy  vật  Charwak nhìn. Đây là sự khác  biệt về cảnh quan.  Đây là những phát biểu của những người đã nhìn hoàn toàn tách biệt và có cách nhìn khác nhau.

Nó tựa như thế này: nếu khứu  giác  là phương thức phát hiện  duy  nhất cho  bạn, nếu bạn chỉ có  mũi là cơ quan  cảm giác... Có  những  con  vật,  như  chim  và  côn  trùng chỉ  sống bằng mùi vị, tìm đường qua mùi vị. Bây giờ những côn trùng như vậy, tìm ra đường đi bằng cách ngửi, không  có cách  nào biết âm  thanh  là gì, âm  nhạc là gì, bởi vì không  có cách  nào phát hiện ra âm nhạc qua giác quan ngửi. Âm  nhạc không  có mùi vị gì - nếu nhạc hay, nó không  toả hương thơm còn nếu nó tồi, nó không  hôi. Mùi không liên quan gì tới âm thanh.

Cho nên ai đó chỉ  được trang bị hệ thống phát  hiện mùi sẽ  không biết âm thanh.  Với người đó âm thanh không  tồn tại.  Cái  gì  đó  chỉ  tồn  tại  trong  thế  giới  của  chúng  ta  khi chúng ta có phương tiện để phát hiện nó.

Nhớ lấy, chúng ta có năm giác  quan, do đó chúng ta có khả  năng  nhận biết năm yếu tố. Nếu chúng  ta có mười giác quan, chúng  ta  sẽ có khả  năng  nhận  ra  mười  yếu tố. Dưới con người trong bậc thang  tiến hoá là con vật; một số con vật có bốn giác quan, một số có  ba giác  quan  và một số chỉ  có hai. Thế giới của chúng bị giới hạn  bởi số giác  quan  chúng  có.Với con vật không có tai, mặc dầu nó có thể có các  giác quan còn lại, không  tồn tại âm thanh. Không phải âm thanh không có đó, nhưng nếu bạn không  có phương tiện thu nhận âm thanh,  âm thanh trở thành  không  tồn tại với bạn, thế giới này là  vô  âm  thanh  cho bạn.  Nếu  không  có mắt,  không  có ánh sáng  trên thế  giới. Cho  nên bạn  sẽ  biết  chỉ  khi  bạn có phương tiện.

Thế giới của bạn là phương tiện của bạn.

Người  dốt  tìm  kiếm  thông   qua   phương  tiện  thân  thể mình.  Đây  là  lí do người dốt luôn  luôn  hỏi, “Thượng đế  ở đâu? Chỉ  cho  tôi.” Điều người đó đang nói  là,  “Chừng  nào mắt tôi  còn  chưa  thấy,  tôi sẽ  không   đồng  ý.”  Khi  bạn  nói rằng chừng  nào  bạn  chưa  trông  thấy  Thượng  đế  bằng  mắt riêng của mình, bạn sẽ không  tin,  cái  gì là  điều bạn thực sự nói? Bạn đang nói rằng chừng nào Thượng đế chưa trở thành một vật mà bạn có thể thấy được, bạn không  thể đồng ý về sự tồn tại của ngài. Nhưng  ai đã bảo bạn rằng Thượng đế là một vật  để  cho  mắt  thấy  được?  Và  nếu  Thượng  đế  không  phải là  một  vật  có thể  thấy  được  bằng  mắt  thế  thì  bạn  sẽ không bao  giờ đương  đầu với ngài, bởi vì chính sự cố chấp của bạn về việc thấy được  ngài qua mắt nhìn  sẽ trở thành rào chắn.Hình  dạng là  cái được  thấy  bằng  mắt,  và  tất cả  những người  biết  đều nói  rằng Thượng đế là  vô hình.  Nhưng  bạn nói rằng  bạn  sẽ  tin  chỉ  sau  khi  thấy  được  bằng  chính  mắt mình. Điều  đó  có  nghĩa  là bạn  đã  quyết  định  không   nhìn ngài. Đơn  giản không có cách  nào  để bạn có thể thấy được ngài qua  mắt. Bởi vì làm  sao  bạn có thể thấy hình  dạng của cái, theo  bản chất của nó,  vô hình?  Và nhớ lấy, nếu bạn quả có thấy được Thượng đế trong hình  dạng, bạn sẽ lập tức nói rằng đây không  thể là Thượng đế được  vì các  kinh  sách  đềunói rằng Thượng đế là vô hình.Marx đã khôi  hài nói rằng ông ấy không  và không  thể tin được  vào Thượng đế bởi vì ông  ấy chỉ tin được  vào những thứ có thể chứng minh  được bằng khoa  học. Nếu ông ấy có thể thẩm tra  được  Thượng  đế  trong  một  ống  nghiệm  trong  phòng thí nghiệm,  nếu ông ấy có thể mổ xẻ Thượng đế bằng cách đặt Thượng  đế lên  bàn thí  nghiệm,  nếu ông ấy có thể khảo cứu Thượng  đế từ mọi góc độ, chỉ  thế thì  ông  ấy mới tin vào sự tồn tại của Thượng  đế. Nhưng ông  ấy lập tức tạo ra một trò đùa - rằng nếu Thượng đế sai lầm mà vật chất hoá mình trong một ống nghiệm  hay trở thành sẵn sàng để được xét nghiệm trên bàn thí nghiệm, ngài sẽ dừng là Thượng đế.

Chắc  chắn bất kì cái  gì  bạn có  thể  thâu  tóm  và  có  khả năng  xét  nghiệm  được  trong  ống  nghiệm  đều  sẽ  trở  thành kém hơn bạn. Cái bạn có thể mổ xẻ và phân tích trong phòng  thí nghiệm  sẽ  chỉ  trở  thành  vật  chất,  nó  không   thể  còn  là Thượng đế nữa.

Cho nên yêu  cầu của chúng ta lên tới mức có khó  khăn nếu nó  được  đáp  ứng  được  và  có  khó  khăn  nếu  nó  không  được đáp ứng.  Mọi người nói, “Chúng tôi sẽ không  tin  vào Thượng đế  chừng  nào  chúng  tôi chưa  thấy ngài  ngay  trước mắt chúng tôi.” Điều này có nghĩa  là họ đã quyết  định rằng bất kì cái gì có sẵn trước mắt họ đều là toàn bộ thế giới của họ, và bất kì cái gì không  có trước mắt họ đều không  tồn tại.

Nhưng thế giới này  là bao la.  Cho nên người biết được giả định  làm  gì?  Người  đó,  người  đã  thấy  cái  không   thấy được bằng mắt, người đã nghe bằng đôi tai bịt kín cái không nghe được  qua  đôi  tai  mở,  người  đã  chạm  tới  cốt  lõi  bên trong nhất của mình,  cái không thể được  chạm tới - người đó sẽ nói bằng ngôn  ngữ nào để cho  ngay cả người dốt cũng có thể hiểu được? Người đó sẽ phải nói điều đó theo một cáchnào  đó.  Nếu  người  đó  nói  cho  người  biết  theo  cùng  cách thức, người biết sẽ cười.

Một thầy tu khổ hạnh Mô  ha mét  giáo, Sheikh Farid, và Kabir có  lần đã gặp nhau. Không có chuyện trò gì giữa họ. Họ ở với nhau  trong hai ngày, họ cười, họ ôm  choàng, họ ngồi  cùng  nhau  hàng  giờ,  nhưng  không   một  lời  nào.  Một đám đông lớn những người sùng kính của cả Farid  và Kabir  và nhiều người tò mò khác  đã tụ tập lại. Họ nghĩ  rằng khi hai thánh nhân lỗi lạc như vậy tới với nhau sẽ có đối thoại rất giá trị, họ sẽ được  lợi từ điều đó. Nhưng hai  ngày  trôi qua  hệt như vậy.  Thế  rồi đến  lúc  họ  ra đi.  Mọi  người  đều  rất thất vọng.  Những người đã tụ tập để nghe  trở nên rất buồn. Họ không thể hiểu vấn đề là gì. Hai  người với kinh  nghiệm  sâu xa đã gặp gỡ; nếu có đối thoại xảy ra giữa họ, điểu đó sẽ ích lợi biết bao. Nhưng không  ai có đủ dũng cảm để hỏi điều gì trong khi có sự hiện diện của cả hai.

Khi Farid bắt đầu lên đường, những người sùng  kính  của ông ấy  hỏi  ông  ấy  tại sao  họ  không  nói  chuyện  với  nhau. Farid nói, “Bất kì ai nói cũng đều chứng tỏ là người dốt. Và thế rồi cái  gì  có  đó  để  nói? Điều  tôi  biết  Kabir  cũng  biết; Kabir đang nhìn đi đâu, tôi cũng nhìn  đi đấy.”

Kabir  cũng  được  những  người  sùng  kính  của  ông  ấy, những  người thân thiết  tại đạo tràng  của ông  ấy hỏi. Kabir  đáp, “Các  ông  có  điên  không? Nhiều  nhất  chúng  ta có thể cười vào sự kiện là hai  người không  gặp nhau;  sự kiện hai người đã  gặp nhau  bên  trong là  việc  gặp gỡ. Người  ta  nói cho người nào nữa?”

Kabir đã giải thích về hiện tượng nói.  Hai  người dốt nói rất  nhiều  với  nhau,  mặc  dầu  chẳng  ai  trong hai  người  này hiểu nhau chút  nào. Hai  người dốt tranh cãi không dừng, vô tận, không  kết quả  gì - chỉ  toàn  biện  luận,  không  kết luận,không  cái gì chung cả.

Việc nói chuyện  giữa hai người dốt là bằng lời, mặc dầu lời  không đưa  người  ta  đến  đâu  cả.  Hai  người  chứng  ngộ cũng gặp gỡ nhưng việc dùng  lời trở thành không  thể được. Gặp gỡ của họ xảy ra trong  im lặng, không  lời qua tiếng lại, bởi vì điều họ đã thấy là như  nhau, điều họ đã biết và kinh nghiệm là như nhau. Cái gì có đó để nói?

Khi nào việc nói có ý nghĩa  xảy ra?  Nó  xảy ra khi  một người  đã  chứng ngộ và một người chưa chứng  ngộ gặp gỡ. Thế thì người này biết và người kia không  biết; có nghĩa  nào đó trong  việc nói. Khi cả hai  đều biết, việc nói trở thành vô nghĩa. Khi cả hai đều không biết, việc nói không  thể ngăn lại được. Nhiều điều sẽ được nói, nhưng không  có nghĩa  và mục đích nào.

Đây là ba khả năng duy nhất.

Khi một người biết gặp một người không biết, người đó sẽ nói gì? Một cách  là người đó cứ nói mọi thứ người đó biết mà  không   bận  tâm  về  người  anh  ta  đang  nói  cho.  Trong trường hợp đó người đó đang nói với bức tường. Không ai sẽ nghe, không   ai  sẽ  hiểu  -  người  ta  nhiều  nhất  là  hiểu  lầm. Chính điều đối lập lại với điều đã được nói sẽ được  hiểu. Nó sẽ gây ra tác hại nào đó. Tốt hơn cả là vẫn còn  im lặng, hay chỉ nói cái mà người dốt có thể hiểu được. Người dốt sẽ hiểu lầm.

Thế  thì có phương pháp  nào để nói  điều gì đó theo  cách người dốt có thể được làm  quay sang  chân  lí không? Tất cả những điều này  cần phải được  nhớ trong tâm trí.  Không có thân thể, nhưng với người  dốt, không  có gì  ngoài thân thể. Thế thì cái gì cần được làm?  Con đường giữa phải được tìm ra, được  phát  minh  ra  để  cho  người  dốt  có  thể  được  bảo, “Thân thể có và bạn cũng có,  nhưng bạn không phải là thânthể và bạn nên bắt đầu lên đường tìm ra chân lí này.”

Nếu bạn bảo người dốt rằng người đó không  là thân thể, việc tìm kiếm của người đó dừng lại. Người đó sẽ nói,  “Thôi  im đi.  Tôi  không  phải  là  thân  thể, anh nói  đấy.  Nhưng  tôi không kinh  nghiệm  cái gì khác  ngoài thân  thể. Tôi cảm thấy rằng chỉ  có  mỗi  thân  thể thôi,  không   có  gì  như  linh  hồn.” Người đó không  nói điều gì sai,  người  đó đang nói  về kinh nghiệm của mình.  Người biết đang nói về kinh  nghiệm  của mình, người dốt đang nói về kinh nghiệm của mình.

Bạn đã bao giờ  biết bản thân mình  là cái gì ngoài  thân thể chưa? Bạn đã bao giờ có thoáng nhìn  mà  có thể làm cho bạn nhận ra rằng bạn không  phải là thân thể không? Bạn có hoàn toàn  chắc  rằng  nếu  đầu  bạn  bị  chặt  lìa  khỏi  cổ,  đấy không phải là bạn bị chặt không? Bạn đã bao giờ thậm chí có chút ít hiểu biết rằng khi thân thể bạn bị thiêu  trong  giàn hoả thiêu,  đấy  không   phải  là  bạn  bị  thiêu  không? Không  thể được! Bởi vì bất kì khi nào một chiếc gai nhỏ đâm vào chân, nó xuyên  vào  bạn;  nếu  tay  bị  bỏng,  bạn  cảm  thấy  bạn  bị bỏng, cho  nên khi  toàn thân bạn sẽ cháy, không thể hi vọng rằng bạn sẽ cảm thấy rằng bạn không  cháy. Khi ngay cả cái đau nhỏ nhất, ngay cả lời xúc  phạm nhỏ nhất xuyên  vào bạn và ảnh hưởng tới bạn, thế thì  bạn không  thể nghĩ  được rằng khi  cái  chết  thấm  vào  bạn,  bạn  sẽ  vẫn  còn  không   bị  ảnh hưởng, không  bị động chạm tới.

Bạn  không   có  kinh  nghiệm  rằng bạn  là  cái  gì  đó  khác hơn thân thể; kinh  nghiệm  duy nhất của bạn là ở chỗ bạn là thân thể.  Vâng, bạn có thể tin rằng bạn là linh hồn và rằng bạn sẽ không  chết, nhưng đó chỉ là niềm tin của bạn - và một niềm tin rất lừa dối và niềm tin là một phần của dốt nát của chúng ta.

Mọi  người  đều  muốn  tin   rằng  mình   sẽ  không   chết.Không  ai  muốn  chết.  Chú  ý  tới  điều  đơn  giản  này  -  rằng không ai muốn  chết. Và  bất kì ai không  muốn chết đều biết chắc chắn rằng người đó sẽ phải chết; đó là lí do tại sao cảm giác nảy sinh ngay  chỗ đầu tiên rằng người đó không  muốn chết.

Người  biết  muốn  chết,  người  dốt  không   muốn   chết. Người biết muốn chết bởi vì người đó biết rằng không  có gì chết đi trong cái chết. Người biết muốn đi vào cái chết bởi vì người đó biết rằng trên đường đi vào cái chết người đó sẽ có kinh nghiệm thuần khiết nhất về bất tử.

Nơi  cái  đối lập hiện diện,  việc kinh nghiệm  trở nên  dễ dàng  hơn.  Bạn vẽ một đường trắng trên bảng đen: nó chiếu sáng rõ ràng hơn. Khi có mây  đen và chớp loé, chớp trông rõ ràng hơn. Để chớp loé trong mây trắng ban ngày, bạn có thể thậm chí không  nhìn thấy nó.

Người biết muốn đi vào cái chết - quả quyết, phúc  lạc và mở hội  -  tới mức  đường  trắng đó của tính  bất tử được  che giấu bên trong  có thể loé  sáng rõ ràng  trên nền mây  đen của cái chết đang kéo tới bao  quanh  nó,  và để cho  kinh nghiệm được trở thành rất rõ ràng  rằng cái chết bao giờ cũng xảy ra xung quanh   người  ta  và  chưa  bao  giờ  bên  trong  người  ta. Người dốt sợ đi vào cái chết, bởi vì người đó bị thuyết phục rằng cái chết có nghĩa là kết thúc của mọi thứ, rằng không có gì sẽ còn lại.

Bây giờ đây là điều rất thú vị: người dốt tin rằng linh hồn là bất tử  cho nên người  đó  có thể không  bị  triệt tiêu  hoàn toàn. Niềm tin này không  phải bởi vì việc biết của người đó mà bắt nguồn từ nỗi sợ của người đó.

Đây  là  lí do  cho thanh  niên  không  tin  mấy  vào  vấn đề linh hồn vân vân. Nhưng khi người đó trở nên già hơn người đó bắt đầu tin vào nó ngày càng nhiều hơn, bởi vì cái chết tớigần hơn, nỗi sợ phát  triển lớn hơn. Người nằm trên giường chết thường hay trở nên có tính tôn giáo. Bất kì ai vẫn còn là phi tôn  giáo  ngay  cả trên giường chết đều  là  người  có  can đảm nào đó. Ngay cả người vô thần vĩ đại nhất cũng trở nên hơi lung  lay  vào  thời  điểm  chết vì  người  đó  nhận  ra  rằng người đó không  biết thực tại là gì, và thế rồi sợ chết tới, sợ đi vào trong  cái đen tối đó. Từ sợ người đó rơi trở lại vào  mọi niềm tin và học thuyết cổ xưa.

Bạn cũng tin  rằng linh  hồn là  bất tử, mặc  dầu bạn biết rằng bạn không là gì nhiều hơn thân thể. Nhưng cái gì là linh hồn này mà  bạn  đang nói là  bất tử, khi bạn không  có kinh nghiệm về nó? Bạn nói rằng nó là bất tử, vậy mà nó là cái gì đó mà  bạn không  có kinh  nghiệm  gì về nó dù  bất kì cái gì. Nỗi sợ của bạn trở thành học thuyết của bạn.

Người  ta càng sợ hãi, người ta càng  trở thành người tin tưởng vào linh  hồn. Đây là lí do tại sao hiện tượng này được thấy chỉ  ở Ấn Độ, rằng cả đất nước đều tin vào linh hồn và vậy mà mọi người đều sợ đi vào bóng tối. Họ tin tưởng mạnh mẽ vào sự tồn tại của linh hồn. Toàn bộ con người họ run rẩy vì sợ chết và vậy mà họ có niềm tin vững chắc vào sự tồn tại của linh hồn.

Đất  nước này của những người  tin  tưởng vào linh  hồn vẫn còn  trong  nô lệ hàng nghìn  năm. Bất kì một cộng đồng nhỏ bé bên ngoài nào cũng đều có thể cai trị trên giống người tin tưởng vào  linh hồn  này.  Và  những người  tin  tưởng vào linh hồn này  vẫn tiếp tục tin vào tính  bất tử của linh  hồn và cũng tiếp tục sợ chiến tranh.

Sợ  hãi,  không  kinh  nghiệm  hay  biết,  nằm  ở  bên  trong nền tảng của niềm tin của bạn. Bằng không, sẽ không  thể nào biến một người tin tưởng vào tính  bất tử của linh hồn thành  kẻ nô lệ. Người biết sẽ không sợ hãi,  và cảnh nô lệ chỉ tới từnỗi sợ, rằng, “Nếu chúng  ta không  trở thành  nô lệ, chúng  ta sẽ bị giết.” Vậy nên người ta ưa thích còn sống ngay cả với cái giá trở thành nô lệ.

Nếu như đất nước này thật sự tin vào linh  hồn như mọi người vẫn cứ tuyên  bố, nó không  thể nào rơi vào  cảnh nô lệ được. Toàn bộ đất nước này có thể thà bị giết, và sẽ trích dẫn từ kinh  sách:  “Linh hồn không  thể bị vũ khí xuyên  qua hay bị lửa đốt - cho nên cứ để cho chúng giết và đốt.”

Sẽ không  thể nào đặt  đất  nước này vào  cảnh nô  lệ nếu như nó là người tin vào linh hồn. Nhưng đất nước này toàn là những  người  tin  tưởng  vào  thân  thể,  không   vào  linh  hồn. Chính bởi vì sợ nó mà nó cứ nói nó tin vào linh hồn.

Sức  thuyết  phục  của bạn là ở chỗ bạn là thân  thể, còn việc nhận ra của người biết là ở chỗ bạn không  phải là thân thể. Cho  nên ở đâu, trên nền tảng nào, việc gặp gỡ là có thể nơi các bạn có thể hiểu được ngôn  ngữ của nhau? Kinh  sách đã tìm  ra  một  phương  cách,  một  kĩ  thuật; cho  nên ngay  từ đầu  người  ta  không  phủ  nhận  bạn  hoàn  toàn  và  nói  rằng không có thân thể chút  nào; phủ nhận  đó sẽ  đóng sập cánh cửa của bạn và thậm chí sẽ trở nên khó  hơn cho bạn  hiểu - cho nên vì bạn họ nói  rằng có thân thể. Điều  này  làm cho người dốt có một chút ít đảm bảo rằng người đó không  hoàn toàn sai,  rằng thân  thể là có,  và rằng niềm tin của người đó cũng là đúng. Điều này  tạo ra một tâm  trạng có trong  người đó.Một nhà  tư tưởng Mĩ,  Dale Carnegie  đã làm nhiều công trình về tâm trạng có này. Nó không liên quan  gì tới tôn giáo, ông ta  là  một  chuyên gia trong  quan  hệ bán  hàng: làm sao bán được  mọi thứ tốt  hơn, làm  sao thu  được tình  bạn. Sách của ông  ta, Cách  thu phục bạn bè và gây  ảnh hưởng với mọi người, là cuốn  tiếp  theo  cuốn  Kinh  thánh  trong  buôn  bán,bán khắp thế giới. Làm sao thu phục được bạn bè và làm sao cũng ảnh  hưởng  tới người  khác?  Đấy  là  một  công  thức  bí mật để  tạo ra  tâm  trạng có  trong  người khác.  Một  khi tâm trạng có đó đã nảy sinh, sẽ  ngày càng  khó  khăn hơn để nói không.Cho  nên   Dale   Carnegie  nói   rằng  nếu  bạn  muốn  ảnh hưởng tới người nào đó, hay chuyển đổi hay thay đổi tâm  trí người nào đó, đừng nói điều gì ngay lúc đầu mà người kia có thể phủ nhận thẳng cánh. Nếu người đó đã nói không về cái gì đó  ngay  từ  đầu,  tâm  trạng  không   của  người  đó  trở  nên mạnh mẽ. Thế thì để điều thứ hai được nhắc tới, với điều này người đó có thể nói có mà nếu như nó đã được nhắc tới trước đây, người đó sẽ chỉ không. Do đó, ngay lúc đầu nói về một vài chủ đề mà tự nhiên người đó nói có và chỉ có thế thì mới nêu ra vấn đề mà thông  thường người đó đã nói không.

Sau khi nói có  ba hay bốn lần, cảm giác  nói  không  trở nên yếu đi. Một khi chúng  ta đã đồng ý về bốn điều và đã nói có, khuynh hướng nảy sinh  là nói có cho bất kì điều gì người kia nói về điều thứ  năm. Nhưng nếu chúng  ta đã nói  không  cho bốn điều đầu người này đã nhắc tới, cảm giác  nói không  cho cho lần thứ năm cũng tăng lên mạnh hơn.

Dale Carnegie đã viết trong  hồi kí rằng có lần ông ấy đã đến một thành  phố và ở lại đó với một người bạn vốn là một nhân viên bảo hiểm. Người bạn đó nói với ông ấy: “Ông nói và viết nhiều về cách  gây  ảnh hưởng đến mọi người  và thu phục bạn bè. Có một bà già trong thành phố này; nếu ông  có thể bán cho bà ta một chính sách  bảo hiểm, tôi sẽ đồng ý với lí thuyết của ông, bằng không  đấy tất cả chỉ là nói mà thôi.”

Dale Carnegie bắt đầu điều tra về bà già  đó. Đó là một công  việc  gay go, vì rất khó  thậm chí  vào  văn phòng  bà ta. Ngay khi một nhân viên  của bà ta biết rằng vị khách  là nhânviên bảo hiểm, người đó sẽ bị tống cổ ra ngay. Bà  già đó là một quả  phụ tám  mươi  tuổi, một  triệu phú,  có đủ  mọi  thứ người ta có thể ham muốn, và bà ta chống bảo hiểm đến chết. Việc vào nơi đó đã khó thế, việc ảnh hưởng tới bà ta dường như là điều không  thể làm được.

Dale Carnegie đã viết, “Sau  khi thu thập khá nhiều thông tin về  bà  già  này, tôi đi dạo buổi sáng vào quãng  năm giờ gần bức tường  khu  vườn nhà  bà ta. Bà  già  đó quen dậy lúc sáu giờ. Bà ra vườn và thấy tôi  đang đứng gần vườn nhà  bà ngắm hoa,  bà hỏi, 'Ông có phải là người yêu hoa không?' Tôi đáp,  'Tôi  không   chỉ  là  người  yêu  hoa  mà  tôi  còn  là  một chuyên gia.  Tôi  đã từng thấy nhiều  hoa hồng  trên  khắp thế giới, nhưng những  đoá hoa hồng này có trong vườn của  bà, không nơi đâu sánh được.'

“Bà già bảo tôi vào bên trong nhà qua cửa. Bà ấy đưa tôi đi vòng  quanh  vườn,  chỉ  từng kiểu  hoa.  Bà  ấy chỉ  cho  tôi xem gà,  chim  bồ  câu  và  các  con  vật  nuôi  bà  ấy  có  trong vườn.” Dale  Carnegie  xoay xở để tạo ra tâm trạng có trong  bà ta.

Điều này trở thành thường lệ vào mỗi sáng. Bà già đó sẽ đứng ở cửa sẵn sàng  đón ông  ta. Một hôm bà ấy mời ông ấy uống trà và ăn sáng.  Hôm  sau trong  khi  họ đang nói  chuyện trong vườn, bà  già  nói,  “Ông dường như  là  một  người  đàn ông rất thông minh  và  là  một  chuyên gia  về nhiều chủ đề, anh nghĩ  thế nào về bảo hiểm?  Dân  bảo hiểm cứ chạy lăng xăng quanh  tôi. Làm  bảo hiểm là điều phải hay không?”

Thế rồi Dale  Carnegie  thảo luận về chủ đề này với bà ấy, nhưng  vẫn  không   cho  phép  bà  ấy  biết  rằng  ông  ta  là  một nhân viên bảo  hiểm bởi vì  điều đó có  thể tạo ra trạng thái không trong bà ta. Vào ngày thứ bẩy, Carnegie làm cho bà ấy được bảo hiểm.Một  khi mối quan hệ của cái  có bắt đầu với một người, một loại  tin  cậy trong người đó bắt đầu  tăng lên.  Khi  cảm giác về tin cậy được tạo ra, việc nói  không  đối với người đó trở nên ngày càng khó hơn. Có  thể cầm được  cả bàn tay chỉ sau khi đã cầm được các ngón tay.

Cho nên kinh sách nói cho người dốt theo cách tâm trạng có được  tạo ra;  chỉ thế thì mới có  khả năng tiến thêm  nữa. Nếu  người  ta  được  nói  thẳng  ra  rằng  không   có  thân  thể, không có bạn, không  có thế giới, người dốt sẽ nói, “Đủ điều này rồi! Không có gì đáng tin trong điều ông nói.”

Đây  là  lí  do  tại  sao  kinh  sách  nói  cho  người  dốt  rằng “Những  thứ kèm  theo  thân  thể là đúng.” Người dốt lập tức đứng thẳng dậy, tin tưởng rằng mình  không  tuyệt  đối sai và rằng người này không nguy  hiểm. Bất kì ai cũng đều thấy rất đau đớn khi biết rằng mình sai tuyệt đối. Người ta thích cảm thấy rằng người ta cũng đúng đôi chút.  Và  chính  trên cơ sở của cái  đúng chút xíu này mà  tiến bộ thêm  trong cuộc hành trình là có thể.

Nhưng   bạn  là  tuyệt  đối  sai.   Kinh   nghiệm   của  tất  cả những  người  biết đều là ở chỗ bạn hoàn toàn sai, một trăm phần trăm  sai.  Nhưng  việc  nói  điều  này  cho  bạn  nghĩa   là không  thể  có  mối  quan  hệ  thêm  nào  nữa  với  bạn;  do  đó người biết nói  rằng bạn là đúng tới mức độ lớn. Thân thể có đó, thế giới có  đó, mọi thứ đều  có  đó - bạn  không  sai  chút nào. Việc hiểu sai chỉ là hơi hơi, rằng bạn đã coi  thân thể là linh hồn.

Theo cách  này tâm  trạng có được  tạo ra trong người dốt. Người đó cảm thấy, “Mình cũng đúng tới mức lớn. Khác biệt giữa mình  và  người biết là rất nhỏ, và  đấy là việc mình  đã coi  thân  thể  là  linh  hồn.”  Và  người  dốt  cũng  muốn  rằng người đó không nên hiểu thân thể là linh  hồn, bởi vì thân  thểkhông  cho  bất  kì  cái  gì  ngoài  khổ.  Và  thân  thể cũng  phải chết. Cho  nên người đó cũng muốn tìm hiểu và biết cái nào không phải là thân  thể để cho người đó đi tới biết cả cái bất tử  nữa.  Thế  rồi  người  hiểu  biết  nói  rằng  có  phúc  lạc  tối thượng trong việc biết linh  hồn,  cái không  phải là thân thể. Cho nên  điều này cũng làm nảy sinh  tham  lam  trong  người dốt. Người đó trở nên thiết tha để biết tới phúc  lạc tối thượng đó - và do vậy cuộc hành  trình bắt đầu.

Nhưng cuộc hành trình đi theo cách khi người dốt đã tiến bộ, người  đó nhận  ra  rằng thân  thể  có  sự tồn tại mà  người biết đã xác nhận trước đây thực ra không  tồn tại; thế giới có sự tồn tại mà người biết đã từng xác nhận trước đây, thực ra không tồn tại. Khi  người dốt nát  đi sâu  hơn, người biết cứ thêm các điều kiện. Người đó nói rằng nếu bạn trở nên tham lam về phúc  lạc, bạn sẽ không bao giờ có được nó - mặc dầu ngay chỗ đầu tiên người này  đã bắt đầu cuộc hành  trình từ tham lam.

Nhưng tất cả những điều này sẽ tới sau, khi  người ta đã khởi hành trên  cuộc hành  trình, khi  người ta đã đi được một khoảng cách  và  việc quay  lại đã trở thành không  thể được. Con đường này  là con đường  mà  việc quay lại là không thể có được; bất kì cái  gì bạn đã đi  tới biết trên con đường này đều không  thể được  hoàn tác.  Không có  việc quay lại từ tri thức. Chỉ  có thể đi lên trước từ nơi bạn đã đạt tới, không  đi ngược lại.

Và  điều thú vị  nhất  là ở chỗ  khi  người  dốt nát  tiến lên trước  trên  con  đường  này,  người  đó  rơi  vào  vũng  rắc  rối nhiều hơn là  trước đây người đó đã từng gặp, bởi vì bất kì cái gì người đó đã biết trước đây, đều sai và tất cả đều phải cắt bỏ. Khi  người đó tiến lên, mọi tri thức trước đây đều trở thành mù mờ và  vô tích sự, và  người  đó lơ lửng trong tìnhtrạng lấp lửng. Người đó không  thể quay  lại được,  không  có cách  nào  khác  hơn là tiến lên trước; do đó bất kì điều kiện nào do người biết đem lại đều phải được hoàn  thành. Bây giờ người biết nói phải vứt bỏ tham lam  và sẽ có phúc  lạc, mặc dầu lúc  ban  đầu  người  biết  đã  làm  nảy  sinh tham lam của bạn: “Có  phúc  lạc tối thượng đấy. Sao bạn cứ nằm đây trong địa ngục này?  Sao  bạn cứ phải  chịu  đựng  khổ  sở thế?  Đài nước cam lồ gần đâu đây thôi - đến đó đi!”Cho  nên  trong hi vọng gạt bỏ khổ sở, trong hi vọng thu được  hạnh  phúc,  người  đó  hăm  hở  hạnh  phúc  đi vào cuộc phiêu lưu. Sẽ có hạnh phúc  lớn ở đó - với hi vọng này người đó tiến lên trước. Bây giờ đây là tham  lam.  Nhưng chỉ sau đó một thời gian,  người biết nói, “Bỏ tham  lam  đi. Đừng hỏi về phúc lạc nữa, bằng không, ông sẽ không bao giờ đạt được  nó đâu.” Bây  giờ  người  ta  trong  tình  thế  khó khăn.  Người  ta không thể quay  lui được  nữa. Tâm  trí nghĩ  rằng người ta sẽ khấm  khá  hơn  với  hạnh  phúc   trước  đây  -  nhưng  bây  giờ người ta không thể thấy bất kì hạnh phúc  nào ở đấy cả, bất hạnh  của tất cả những cái  đã tồn tại trước đây bây giờ thấy được rõ ràng đến thế. Cho nên cái đang trong tay người đó bị vứt bỏ, và cái  mà  người đó đang hi vọng dường như không  đi vào trong hiểu thấu của người đó, và trên tất cả những cái đó, người biết bây giờ yêu cầu người đó thậm chí còn vứt bỏ cả hi vọng có được  mọi thứ. Người ta phải vứt bỏ nó! Người ta không  thể quay  lui, người ta chỉ phải vứt bỏ nó.

Vậy người biết làm tan tành ảo tưởng giả của bạn từng li một và dần dần, dần dần đưa bạn tới nơi mà, nếu ngay từ đầu bạn được yêu cầu phải đi tới đó, bạn sẽ không  đi.

Phật đã phạm phải một sai lầm như  thế. Rất ít người có thể nói  về chân lí một cách trực tiếp và đơn giản như  Phật. Đây là lí do tại sao Phật giáo không  thể sống sót được ở ẤnĐộ. Có lí do cho điều này, chỉ lí do này, rằng Phật đã không  chấp  nhận rằng kĩ năng phải được chấp nhận khi giải quyết với người dốt. Phật đã đạt tới kinh nghiệm và ông ấy đã diễn đạt nó dưới dạng trực  tiếp. Và lí do  là,  Phật  đã không  được sinh ra trong gia đình brahmin.

Brahmin là người thông minh cổ đại nhất,  truyền  thống nghề  nghiệp  của họ là dài  - cổ nhất.  Trong  thế giới này, từ thời thượng cổ, họ đã từng trong  kinh doanh  tri thức. Họ rất khéo léo về điều đó. Họ biết phải bắt đầu vấn đề từ đâu. Phật là con trai của kshatriya, đẳng cấp chiến binh;  tổ tiên của ông ấy chưa bao  giờ trong kinh  doanh  này.  Ông ấy không  có tri thức chuyên gia về điều đó, ông  ấy mới vào kinh doanh này. Đấy là một cửa hiệu mới; ông  ấy không  có ý tưởng ít  nhất phải nói  gì  với  khách   hàng,  cách  thuyết  phục  khách  hàng. Cho  nên ông  ấy rơi vào rắc rối. Ông  ấy đã nói  chân lí một cách thẳng thắn và trực tiếp.

Bạn có biết Phật đã nói gì không? Nếu ai đó đến với Phật và nói, “Tôi muốn nhận ra linh hồn,”, Phật sẽ nói, “Không có linh hồn, làm sao ông có thể nhận ra nó?”

Người này  sẽ chạy mất. Người  đó sẽ tự hỏi về toàn bộ tình huống này. Chí  ít linh hồn phải có chứ. Người ta có thể đã hiểu  nếu  được  bảo  rằng  không   có  thân  thể,  nhưng  bạn đang nói thậm chí không  có cả linh hồn!

Ai  đó  sẽ  tới  Phật  và  nói,  “Phải  có  phúc  lạc  lớn  trong chứng  ngộ.” Phật sẽ nói, “Chứng  ngộ gì?  Phúc  lạc gì? Chỉ cái không còn lại thôi. Không có phúc lạc và không  có chứng ngộ, vì  chừng  nào  người  ta  còn  có  khả  năng  kinh  nghiệm phúc lạc, đau khổ cũng sẽ vẫn còn. Nó phải có đó, bởi vì chỉ với cái tương phản mà người ta trở nên nhận biết tới.”

Cho nên Phật nói không  có phúc  lạc ở đó. Vậy người kia, người đã đến tới Phật với tham lam nào đó, hi vọng nào đó,hoàn  toàn  bị tan  tành ngay chính  tại bậc cửa. Người đó đơn giản không  đi vào bên trong.  Người đó tự nhủ, “Khi thậm chí không có phúc lạc ở đó, thế thì những hoan lạc ngắn ngủi mà mình có cũng không đến nỗi tệ. Tại đây không  có hạnh phúc vĩnh  cửu nhưng ít nhất  mình  có những hoan  lạc ngắn  ngủi này.” Người biết bao giờ cũng dụ  người đó từ bỏ hoan  lạc ngắn ngủi để được hạnh phúc vĩnh cửu.

Phật  đã  nói  đơn  giản  không   có  hạnh  phúc   vĩnh  cửu. Hạnh  phúc  như thế không  tồn tại. Cả hạnh phúc  ngắn  ngủi lẫn hạnh  phúc  vĩnh  cửu  đều  không   có;  bạn  đang  trong ảo tưởng về sự tồn tại của chúng.  Người kia chắc sẽ phải xin lỗi và chắc  sẽ nghĩ  tốt hơn cả là  giữ  lấy cái  nhỏ  bé  người  đó đang có. Một nửa ổ bánh mì ở đây còn tốt hơn là cả ổ bánh mì trên cõi trời: “Và  thế rồi ông  nói  không  có cõi  trời lẫn ổ bánh mì nào cả. Thế thì tại sao tôi phải vứt bỏ nửa ổ bánh mì tôi đang có?”

Mọi  người  sẽ  tới  Phật  và  hỏi  liệu  họ  có  đạt  tới  được Thượng  đế  không. Phật  sẽ  nói  rằng  không   có  Thượng  đế. Khi Sariputta,  con của một brahmin, người có học và thông  thái, tới  gặp  Phật  lần  đầu  tiên,  ông  ấy  nói  với  Phật,  “Nếu không có gì cả, nếu chỉ toàn không  có gì và không  có gì, thế thì chúng  tôi phải cố gắng cứu lấy thế giới mà chúng tôi đang có, nơi mà ít nhất chúng  tôi cũng có cái gì đó. Thầy đang nói một điều rất lạ lùng. Thầy muốn giằng lấy mọi thứ mà không  hứa hẹn điều gì. Ai sẽ đi với thầy?”

Người  con đó của mọt  brahmin  đã hỏi, “Ai sẽ đến với thầy? Thầy muốn chúng tôi từ bỏ mọi thứ. Và khi  chúng  tôi hỏi chúng tôi sẽ được  lại cái gì, thầy bảo chúng tôi không  có gì để được. Thế thì ai sẽ từ bỏ mọi thứ? Mọi người từ bỏ cái gì đó trong  sự tham lam của mình  để thu được cái gì đó khác chứ.”Phật nói, “Người mà từ bỏ để được cái gì đó đã không  từ bỏ chút nào. Cái  gì là nghĩa  của từ bỏ? Nếu từ bỏ được tiến hành để  thu  được  cái  gì  đó,  đấy  là  giao  dịch  kinh  doanh, không phải  là  từ bỏ.  Một  người  từ bỏ lâu đài của mình  để cho người  đó  có thể có  được  lâu  đài  trên cõi  trời - đấy  là chuyện kinh  doanh. Một người làm những hành vi đức độ để trở nên hạnh phúc  - đấy cũng là kinh doanh. Một người làm việc thiện, làm  dịch vụ, trở thành  tôn giáo, chỉ trong hi vọng có được  kiếp sống tốt hơn trong thế giới nào đó. Đấy là kinh doanh - từ bỏ ở đâu trong việc ấy?” Phật nói, “Có từ bỏ chỉ nếu không có trông đợi thu lại được cái gì.”

Sariputta nói,  “Có  thể điều ấy là như vậy, nhưng thầy sẽ

tìm đâu ra những người từ bỏ như thế?”

Tất cả chúng  ta đều là người có tâm trí kinh  doanh.  Ngay cả khi chúng  ta ham  muốn có quan hệ với Thượng đế, đấy là kinh doanh. Người dốt không  thể làm bất kì cái gì khác.

Cho nên Phật giáo không  thể sống sót được  ở Ấn Độ. Và khi nó không  thể sống sót được ở Ấn Độ, nó còn có thể sống sót được ở đâu  khác  nữa? Nó đã sống sót  ở các nước khác, nhưng khi nào? - khi những tín đồ của Phật đã học được mọi mưu mẹo mà người brahmin đã biết, thế thì nó sống sót.

Bạn có thể ngạc nhiên mà biết rằng bản thân Phật là một kshatriya  nhưng tất cả các  đệ  tử cao cấp của ông  ấy đều là brahmin... và  họ  đã  xoay  xở cho sự sống còn.  Nhưng ở Ấn Độ Phật  đã làm  hỏng vấn  đề;  ở Ấn  Độ  ông  ấy đã nói mọi điều một cách  trực tiếp, cho nên  ngay cả các đệ tử brahmin cũng không  thể  áp đặt được  điều gì  khác.  Phật giáo  không  thể sống sót được ở Ấn Độ. Nó đã sống sót ở Sri lanka, Miến điện, Nhật  Bản,  Trung quốc,  Tây  Tạng, Thái Lan và  Triều tiên - trong  toàn Châu Á - nhưng không  ở Ấn Độ, bởi vì bản thân Phật đã nói mọi điều một cách trực tiếp, rằng không  cógì để thu  được. Do đó ở Ấn Độ rất khó  làm  sống lại hi vọng thu được cái gì đó. Nhưng điều đó có thể được  xoay xở bên ngoài Ấn Độ.

Phật giáo tồn tại bên  ngoài  Ấn Độ là phiên  bản khác  của Hindu  giáo.  Nó  không   phải  là  những  lời  nguyên thuỷ  của Phật, nó không  thực, đó là lí do tại sao nó đã sống sót.  Nơi nó là thực nó không sống  sót  được chút  nào. Bạn biết rằng Mahavira là một kshatriya,  nhưng tất cả mười một đại đệ tử của ông  ấy  đều  là  brahmin. Họ  là  những  người  chịu  trách nhiệm cho sự sống còn của giáo huấn của Mahavira. Điều đó ở bên ngoài  năng lực của Mahavira.

Kshatriya không   có  ý  tưởng  nào  -  đấy  không   phải  là nghề  chuyên   môn  của  ông  ta.  Ông  ta  có  thể  là  giỏi  trong kiếm thuật  nhưng thế giới này của kinh sách,  trò  chơi chữ này... ông ta không có bí quyết trong  khu  vực này. Cho nên tất cả mười một đệ tử của  Mahavira, những người brahmin, đã giúp  cho  Jaina  giáo sống còn. Và có một lỗ hổng cho họ. Đích thân Phật nói,  cho nên không  thể có chuyện  ngay cả đệ tử của ông  làm  hỏng điều đó. Mahavira  không  nói,  ông  ấy vẫn cứ im  lặng, chỉ các đại đệ tử của ông  ấy nói.  Điều  này tạo ra lỗ hổng. Bởi vì bản thân Mahavira  không  nói,  bất kì cái gì mà  các  đại đệ tử của ông  ấy nói  ra xem như việc diễn giải cái im lặng của ông  ấy đều được  lấy làm  tôn giáo Jaina. Vậy tôn giáo  của  Mahavira  tồn tại được  một  cách  nào  đó. Nhưng nó dường như không có được cơ sở rộng rãi nào.

Chỉ  có khoảng hai  triệu rưởi người theo Jaina  giáo, hai mươi nhăm thế kỉ sau khi  Mahavira chết. Cho  dù chỉ có hai mươi nhăm  người  chịu  ảnh hưởng của Mahavira  và nếu họ đã xây dựng gia đình, họ cũng sẽ nhân số người hiện tại theo đạo Jaina  lên trong hai mươi  nhăm thế  kỉ.  Cho  nên con số hiện tại không  nói cao lắm về sự sống sót của nó. Cái gì là lído cho điều đó? Vẫn cùng  một lí do  - rằng kshatriya  không biết ngôn ngữ đáng phải dùng  cho  người dốt. Phải mất hàng thế kỉ để phát triển điều đó.

Kinh này nói :

Không phải để giải thích cho người biết nhưng để thoả mãn cho người dốt nát kinh sách nói rằng “Những thứ kèm theo thân thể là đúng,” và rằng có nghiệp tích luỹ, có hành động quá khứ.

Thực tại không  có gì khác ngoài  cái một và Brahman bất nhị, cái vốn hoàn hảo, vô thuỷ vô chung, không  đo được, không thay đổi, nơi cư ngụ của chân lí, nơi cư ngụ của tâm thức, nơi cư ngụ của phúc  lạc, vĩnh viễn, bất khả diệt, toàn diện, đều khắp, toàn thể, vô hạn, với đầu ở mọi hướng, không  thể bị mất hay được tìm thấy, vô hỗ trợ, độc lập, trống rỗng mọi thuộc tính,  vô hành  động, vi tế, vô chọn lựa, không  tì vết, không  định nghĩa được, bên ngoài tâm trí và lời nói, thực sự phong  phú, hiển nhiên, thuần khiết, có ý thức và không  giống bất kì cái gì chúng  ta biết.

Mọi thứ khác  thực ra là không  thực. Chúng  ta thấy một điều là  đúng chỉ  bởi vì  chúng ta  không  có  mắt  có  thể thấy được chân lí. Chúng ta chỉ có tâm trí làm phát sinh cái không  thật. Chúng  ta  có  tâm  trí  tạo  ra  giấc  mơ,  nhưng  chúng   ta không có mắt thấy được chân  lí. Do đó chúng  ta có khả năng thấy cái  gì là giả và cái  không  tồn tại  và  chúng  ta bỏ lỡ cái tồn tại thực sự. Làm  sao  để sinh  thành  nên  con mắt đó, con mắt thứ ba, qua đó chúng ta có thể thấy được chân lí?

Có một đứa trẻ nhỏ: nó sống trong thế giới đồ chơi, đồchơi là thực tại đối với nó. Do đó nếu chân búp bê bị gẫy, nó khóc cứ như là một người thật bị gẫy chân. Nó không  thể nào ngủ trong  đêm nếu búp  bê không  có đó với nó trong  giường. Nó cảm thấy cùng  sự mất mát như bất kì người yêu nào  mất người mình  yêu.

Với đứa trẻ đồ chơi là thực tại. Nó sẽ cười chính nó sau khi trở  thành  người lớn vì làm sao  nó ngu  vậy. Khi nó lớn lên nó  sẽ quên  chúng  hoàn  toàn.  Những  đồ chơi  đó có thể nằm  lăn  lóc  đâu  đó  trong góc  vật  vô  dụng;  thậm  chí  khi chúng bị vứt đi, nó sẽ không khóc  vì chúng. Điều gì đã xảy ra? Những đồ chơi ấy vẫn thế, nhưng  điều gì đã xảy ra cho người này? Thông minh của người này đã lên cao hơn, người này đã trở nên có thể thấy được nhiều hơn.

Nhưng một mình điều này sẽ không  tạo ra mấy khác biệt. Những  đồ chơi sống khác nào đó sẽ thay thế cho những đồ chơi này, những con  búp  bê.  Trước đây nó ôm  chặt con búp bê trong lòng khi  ngủ, bây giờ người đó sẽ ngủ ôm chặt một người đàn bà sống trong lòng. Búp bê sẽ thay đổi, nhưng tâm trí thì sao? Nhưng cũng có những phương pháp vươn lên trên tâm trí này nữa. Rất ít người trong chúng ta làm điều đó. Mọi người lớn lên  từ tuổi thơ sang tuổi thanh niên.  Tại sao? Bởi vì trưởng thành vào tuổi thanh niên không  đòi hỏi bạn phải làm gì cả, đấy là trưởng thành tự nhiên.

Nếu điều cần thiết cho bạn là làm cái gì đó để lớn lên tới tuổi  thanh  niên  của  bạn,  chỉ  một  nhóm  người  sẽ  đạt  được việc đó trên  thế giới này, tất cả những  người khác  vẫn còn chỉ là  trẻ con.  Nhưng  bạn  không   phải  làm gì  cho  nó;  tuổi thanh niên  là điều không tránh khỏi, bạn chỉ cứ lớn lên. Thực ra bạn không  thể dừng nó lại được,  bạn không  thể ngăn cản được  nó  -  đó  là  lí  do  tại  sao  bạn  đạt  tới  tuổi  thanh   niên. Nhưng tâm  thức tâm  linh, không  trưởng thành  theo  cách đó,để có trưởng thành đó bạn phải làm  cái  gì đó. Trưởng thành đó phụ thuộc vào quyết định của bạn. Tự nhiên  không  áp đặt trưởng thành đó  cho bạn, điều đó được để lại cho  tự do và chọn lựa riêng  của bạn.  Do  đó chỉ có một nhóm  nhỏ những người có khả năng trở thành một Phật, một Krishna hay một Christ... bởi vì đấy là một vấn đề dao động vất vả và nỗ lực.

Cái  ngày  bạn  nhìn  với  con  mắt  thức  tỉnh,  toàn  thể thế giới sẽ  xuất hiện cho bạn tựa như trò chơi trẻ con.  Tại mức độ chín muồi đó, mọi thứ của quá khứ trở thành giả đối với bạn.

Kinh  này nói rằng trong thực tại chỉ có một Brahman. Và về  Brahman này  có một vài  hướng dẫn rất quan  trọng được nêu ra  trong kinh.  Nhiều  trong  số  những  thuộc  tính  đó  là quen thuộc với chúng ta, và tôi sẽ không  thảo luận về chúng.

Hoàn hảo, vô thuỷ vô chung, không  đo được, không  thay đổi, nơi cư ngụ của chân lí, nơi cư ngụ của tâm thức, nơi cư ngụ  của  phúc  lạc,  vĩnh  viễn,  bất  khả  diệt,  toàn  diện,  đều khắp, toàn  thể, vô hạn, với đầu ở mọi hướng... Đây là những từ quen  thuộc  chúng  ta  đã  dùng  cho  Brahman.  Nhưng  hai hay ba từ trong số đó có thuộc tính kì diệu. Không  thể bị mất hay tìm  được...  là  một  phát  biểu  rất quan  trọng.  Cái  gì  đó không thể bị vứt bỏ hay bị nắm giữ: điều này nghĩa  là gì?

Mọi người tới tôi  và nói,  “Chúng  tôi  muốn  tìm  Thượng đế.” Tôi  hỏi  họ,  “Các  bạn  đã  lạc Thượng  đế  ở  đâu  và  khi nào?” Bởi vì bất kì cái gì bị thất lạc, đều có thể được  tìm lại, nhưng nếu cái  gì đó  không  mất  đi chút  nào, đấy là  vấn đề khó khăn. Họ nói họ không biết liệu Thượng đế có bị thất lạc không và khi nào, ở đâu. Tôi  yêu cầu họ trước hết hãy chắc chắn xem  liệu họ đã bao giờ thất lạc Thượng đế chưa, bởi vì nếu bạn chưa bao giờ làm  thất lạc và  tôi  bảo  bạn cách  tìm kiếm nó,  bạn  sẽ trong khó  khăn  hơn.  Bạn  sẽ bắt  đầu  cuộchành trình  tìm cái mà bạn chưa bao giờ làm  thất lạc; làm  sao bạn  thành  công được? Chính  việc tìm  kiếm của bạn sẽ dẫn bạn lạc lối.

Thượng đế là bản tính của chúng  ta - làm sao chúng ta có thể  làm  mất  ngài  được?  Chúng ta  có  thể  quên  ngài  nhưng chúng ta không  thể mất ngài.

Cố hiểu khác  biệt này.  Có  thể bạn đã quên  - bạn có thể không để ý tới người đang ẩn bên trong mình  trong  một thời gian dài. Nó ở gần bạn đến mức có thể không  có nhu  cầu để ý tới người  bên trong  đó. Tập trung của người ta có thể đã dồn vào những vật ở xa xa, quên mất cái ở bên trong. Tất cả những điều này đều có thể, nhưng thất lạc người bên trong là không thể được.

Đây là lí do tại sao tất cả các thánh  nhân đều nói rằng chỉ cần nhớ lại là đủ, tìm kiếm là không  cần thiết. Đấy là lí do tại sao Nanak,  Kabir,  Dadu,  Raidas,  tất cả  họ  đều  nhấn  mạnh vào nam smaran,  nhớ lại tên mình.  Nam  smaran chỉ có nghĩa là đơn giản không  nảy sinh vấn đề tìm kiếm cái mà chưa bao giờ bị mất, chỉ  cần cố gắng nhớ lại ngài. Mà thậm chí  cũng không phải là nhớ lại nữa, gần giống như việc bạn tự lưu tâm về cái bao giờ cũng có đó.

Kinh này rất cách mạng.

...không  thể bị mất hay tìm được...

Cái không  bao giờ mất đi là bản tính  tinh  tuý của chúng ta. Nếu  nó  có  thể bị mất, nó  không  thể là bản tính tinh tuý của chúng ta  được.  Nếu lửa có  thể mất tính nóng bỏng của nó, tính  nhiệt  của nó,  thế thì  nó  không  có  bản tính tinh tuý của nó.  Nếu  lửa lại lạnh lẽo,  đấy là  cái  gì  đó  khác,  không  phải lửa.Nóng là bản tính của lửa. Trống rỗng là bản tính của bầu trời. Bản tính là cái gì đó không  thể bị tách rời khỏi chúng ta, dù bất kì cái gì có thể xảy ra. Bất kì cái gì mà chúng  ta có thể bị tách ra khỏi nó đều không  phải là bản tính của ta. Để chân lí này chìm sâu vào trong bạn.

Cái  gì đó, mà  chúng  ta có  thể được  tách  bạch khỏi  nó, không  phải là bản tính của chúng  ta. Cái  gì đó mà  chúng ta có thể được  hợp nhất với nó,  không  phải là bản tính  của ta. Chúng ta có thể phá ra khỏi cái mà chúng ta có thể được hợp nhất  vào.  Chính  bản  thể  của  chúng  ta  là  ở  chỗ  chúng  ta không thể  nào  được  tách  ra  cũng  như  được  hợp  nhất  vào. Brahman là bản thể chúng  ta. Không có cách nào thoát  khỏi nó, không  có cách  nào  tránh  né nó, không  có cách  nào  mất nó, không  có cách  nào tìm thấy nó.

Nhưng nếu những điều như vậy được nói cho người dốt, người đó sẽ nói, “Thôi được; thế thì cần gì phải đi tìm cái mà không bao  giờ  mất  cả?  Và  cần  gì  phải  đi  tìm  cái  bao  giờ cũng có  đó? Thôi  được  -  thế thì  cứ để  chúng tôi  yên trong cuộc sống trần thế  này.  Cần  gì  nữa  nào - tại sao thử cái  ý tưởng kì quặc ấy?”

Không,  không   thể  nói   như  thế  cho  người  dốt  được. Người dốt sẽ phải được bảo, “Bạn đã đánh mất ngài; bạn đã mất con người  thực của bạn - tìm  lại nó đi. Chừng  nào bạn còn chưa tìm  thấy nó, bạn sẽ vẫn còn  trong đau khổ. Chừng nào bạn còn chưa tìm thấy Thượng đế, cuộc sống của bạn sẽ không là gì ngoài  nỗi thống khổ, lo âu và bi thảm.”

Người  dốt  hiểu  ngôn  ngữ  này  của  tìm  kiếm,  người  đó cảm thấy thoả đáng với nó.  Người đó đã tìm kiếm mọi thứ - tiền tài, địa  vị,  danh vọng - cho nên người  đó nói, “Tốt,  ít nhất, việc tìm kiếm sẽ tiếp tục; bây giờ mình  sẽ tìm kiếm tôn giáo thay vì tiền tài.”Người  dốt hiểu ngôn  ngữ này. Qua  cuộc đời mình,  thực ra trong  nhiều, nhiều kiếp, người đó đã làm  chỉ một  việc - tìm kiếm. Người đó biết chỉ một nghề: hôm  nay tìm kiếm cái này,  ngày  mai  tìm  kiếm  cái  kia.  Cho  nên  người  đó  nói, “Được thôi: trước đây tôi đã tìm kiếm tiền tài, danh vọng và địa vị;  và ông  nói  không  có hạnh phúc  trong chúng - và tôi cũng kinh  nghiệm  rằng không  có  hạnh phúc  trong  chúng  - cho nên bây giờ tôi sẽ tìm kiếm Thượng đế của ông.  Nó cũng hợp thôi.”

Sau  khi  người  đó  đã  bắt  đầu  tìm  kiếm,  thế  rồi  về  sau người đó sẽ được bảo thêm, “Thượng  đế không  thể được đạt tới đâu; chừng nào ông  còn chưa vứt bỏ mọi việc tìm  kiếm, ông không  thể tìm thấy được Thượng đế.” Bây giờ người đó lâm vào  khó  khăn. Người đó đã vứt bỏ tìm kiếm tiền tài, địa vị và danh vọng vì chúng vô tích sự, và trong  hi  vọng rằng bây giờ người đó đang tìm kiếm cái gì đó có nghĩa người đó đã đi vào việc tìm kiếm Thượng đế. Và khi người đó đã đi xa trong  việc  tìm  kiếm  và  không  thể quay  lại được  - bây  giờ người đó không thể quay lại để tìm kiếm tiền tài nữa, cái đã trở nên  vô  nghĩa;  thực ra đấy  là  lí  do  tại sao  người  đó  lại quay theo hướng của cái mới này,  có nghĩa  này - thầy người đó sẽ bảo người đó vứt bỏ mọi việc tìm kiếm.

Đầu tiên người đó đã từ bỏ tiền bạc, địa vị và danh vọng, nhưng  người  đó  vẫn  giữ  lại một  nửa  đồng  tiền -  bản  thân việc tìm kiếm. Người đó đã từ bỏ tiền bạc, nhưng giữ lại việc tìm kiếm. Tiền tài đã ở bên ngoài,  tìm kiếm ở bên trong.  Dễ dàng vứt  bỏ  cái  ở  bên  ngoài,  nhưng  bây  giờ  thầy yêu  cầu người đó vứt bỏ mọi tìm kiếm, bởi vì,  thầy nói,  “Điều ông đang tìm kiếm cho mình, chưa bao giờ mất chút nào.”

Khi ai đó từ bỏ cả việc tìm kiếm nữa, người đó lập tức đi vào trong cái  mà  người đó luôn  luôn  ở tại đó. Thượng đế làchính hiện hữu của bạn. Do đó kinh  này là rất cách mạng và rất giá trị.

...không  thể bị mất hay tìm được...

Khi Phật trở nên chứng ngộ ai đó đã hỏi ông ấy, “Thầy đã đạt tới  cái gì?” Phật đáp, “Ta  không  đạt tới cái  gì cả. Ta chỉ đi tới biết cái  ta đã có.”  Nói  cho  bạn, “Ta  không  đạt tới cái gì cả,” là một sai  lầm của Phật. Với một phát  biểu như thế bạn sẽ lập tức phản ứng lại và nói, “Về thôi,  để chúng  tôi quay về với công  việc riêng của mình  đi. Chúng  tôi đã phí hoài không  cần thiết tám ngày với người này...  và  bây  giờ, ông ta nói ông ta không  đạt được cái gì cả khi ông ta trở nên chứng ngộ. Thế thì tại sao chúng  tôi làm việc vất vả này, mọi thứ chạy nhảy và phát mệt lên?... và người này nói chẳng cái gì được đạt tới vào chỗ cuối.”

Phật  nói,  “Ta  đã  không   đạt  tới cái  gì.”  Người  hỏi  nói, “Thầy đã không  đạt được gì sao?  Thế thì thầy đang giảng cái gì cho  mọi người?” Phật đáp, “Chính việc này  đây, việc mà ông đi tới một trạng thái không  còn gì cần được  đạt tới hay bị mất  và  điều  này  trở thành  kinh  nghiệm  riêng  của  ông  - rằng không  cái gì có thể được đạt tới và không  cai  gì có thể bị mất.”

Nhưng đây là cái gì đó chỉ có thể được hiểu bởi người biết.

vô hỗ trợ, độc lập, trống rỗng mọi thuộc tính, vô hành động, vi tế, vô chọn lựa, không  tì vết, không  định nghĩa được, bên ngoài tâm trí và lời nói, thực sự phong  phú, hiển nhiên,  thuần khiết, có ý thức...Cũng có những từ quen thuộc với chúng ta. Không giống bất kì cái gì chúng ta biết... Nó  không  thể được  so sánh với bất kì  cái  gì;  nó  là  duy  nhất,  vô  song.  Bất  kì  so  sánh  nào được đưa  ra cũng đều  là  sự bố trí  tạm thời.  Chúng  ta  nói, “Nó  trống  rỗng  tựa  như  bầu  trời.”  Nhưng  điều  này  cũng không đúng, vì bầu trời cũng bị chứa trong  ngài. Nó còn  lớn hơn bầu trời, thậm chí nó  không  thể được  so  sánh với bầu trời.

Chúng ta  nói,  “Nó toả sáng  như siêu  mặt  trời.” Nhưng điều  này  cũng chỉ là việc nói nhỏ, bởi vì thậm chí siêu mặt trời cũng  không là  gì  ngoài  ngọn  đèn  tí hon  trước nó.  Nó không thể được so sánh  với mặt trời.

Chúng ta nói,  “Nó là bản thân  phúc  lạc.” Khi  chúng ta nói  điều  này  đâu  đó  trong  tâm  trí  mình  chúng  ta  đang  đo lường nó  bằng hạnh phúc.  Nó  không  liên quan  gì  tới hạnh phúc cả. Chúng ta nói, “Nó là an bình.” Thế thì trong tâm trí chúng ta có đâu đó một ý  tưởng về an bình là cái gì đó đối lập với bất ổn. Không, nó chưa bao giờ kinh  nghiệm  bất ổn cả; do  đó  nó  không   có  bất  kì  ý  tưởng nào  về  an bình  của chúng ta.

Mọi so sánh của chúng ta đều vô dụng. Với kinh  nghiệm đó mọi sự tương tự đều không  thích hợp. Những người thấy đã mô tả nó chỉ như bản thân nó - không  giống bất kì ai hay bất kì cái gì khác,  chỉ giống bản thân  nó. Không có cách  nào mô tả nó bằng cách dùng  sự tương tự với bất kì cái gì chúng  ta đã biết. Nhưng dầu vậy nó được mô tả cho người dốt nát rằng nó giống thế này thế nọ. Chỉ đến cuối của việc tìm kiếm mà nó được thấy rằng nó không  giống bất kì cái gì.

Thực tại không  có gì khác ngoài  cái một và Brahman bất nhị,Vậy, việc biết qua kinh nghiệm riêng của ông rằng linh hồn là không thể phân chia được, là được hoàn thành và cư ngụ một cách phúc lạc trong  linh hồn vô thay đổi.

Theo cách này... việc biết qua kinh nghiệm riêng  của ông rằng  linh  hồn  là không  thể phân  chia  được,  là được  hoàn thành...  Điều  đó  sẽ  không   có  tác  dụng  để  biết  kinh  sách. Kinh sách  có  thể  nói  mọi  điều  -  điều  đó  sẽ  không   có  tác dụng. Giải  pháp  sẽ  không   tới  cho  bạn  bởi  việc  lắng  nghe chúng, không  cái gì sẽ xảy ra. Bạn phải được hoàn thành qua kinh nghiệm riêng  của bạn.

Người  đã  mãn   nguyện,  siddha,  là  một  người  mà  với người đó không  còn cuộc hành  trình nữa, không  còn chuyển động thêm  nữa  - một người mà cái trại cuối cùng,  đích đến cuối cùng đã tới. Mọi con đường đều kết thúc ở đây.

Người chưa mãn  nguyện, asiddha, là người như chúng ta bây giờ. Asiddha nghĩa  là, người vẫn còn  cái gì đó nữa phải làm, cái  gì  đó  còn  chưa  xảy ra  cho  người  đó trở nên hạnh phúc, cái gì đó còn chưa được đạt tới mà mà hạnh phúc  được mong đợi sẽ theo sau nó.

Hạnh  phúc  của người  chưa mãn  nguyện  phụ thuộc  vào cái  gì  đó  khác.   Người  đó  phải  gặp  người  đàn  bà  nào  đó, người đàn  ông  nào  đó;  phải  sở  hữu  một  ngôi  nhà  nào  đó, mảnh đất nào đó; người  đó phải có  địa vị  nào đó, phải trở thành tổng thống, thủ tướng, hay thành thế này thế nọ. Hạnh phúc của người đó ở đâu đó trong  cái gì đó, trong vật nào đó, và khi cái đó được đạt tới, người đó sẽ có hạnh phúc.

Một siddha, người đã mãn  nguyện,  nghĩa  là người đang hạnh  phúc trong  hiện hữu riêng của người đó. Dù  người đó được cái  gì  đó,  dù người đó không được cái  gì đó, điều đó không thành vấn đề. Dù cái gì đó đến với người đó hay cái gìđó bị lấy đi khỏi người đó... hạnh phúc  của người đó không  phụ thuộc vào bất kì cái  gì khác  ngoài  chính hiện hữu riêng của  người  đó:  ‘Tôi  đây’  là  đủ.  Không có  điều  kiện  khác thuộc bất kì loại gì. Người có hạnh phúc  vô điều kiện là một siddha. Hạnh phúc  của người đó là ở đây và bây giờ.

Hạnh  phúc  của  bạn  bao  giờ  ở  lúc nào  đó  và  ở  đâu  đó trong tương lai; hạnh phúc  của bạn không  bao giờ ở đây và bây giờ.  Bạn  đã bao  giờ  thấy  một  người  có  thể  nói,  “Tôi đang hạnh phúc  ở đây và bây giờ” không? Ở đây và bây  giờ mọi người đều bất hạnh, hạnh  phúc  của họ ở đâu đó trong  tương lai.

Tôi có một người bạn là thứ trưởng của một bang. Anh ta rất bất hạnh. Tôi hỏi, “Có vấn đề gì với anh vậy?”

Anh  ta nói,  “Chừng nào  tôi chưa là bộ trưởng, tôi không hạnh phúc  được.”

Sau đó một thời gian anh ta trở thành  bộ trưởng. Về sau khi tôi gặp anh  ta, anh  ta vẫn không  hạnh phúc.  Tôi hỏi anh ta, “Bây  giờ  vấn đề  là  gì? Anh  đã trở thành  bộ trưởng rồi; bây giờ anh đáng phải mãn nguyện  chứ?”

Anh  ta  nói, “Mãn  nguyện  sao? Chừng nào tôi  chưa trở thành bộ trưởng chủ chốt, không  có hạnh phúc.  Tôi đang cố gắng hết sức - đôi khi tôi sẽ đạt tới đó.”

Rồi anh ta cũng trở thành bộ trưởng chủ chốt. Tôi lại hỏi anh ta liệu bây giờ anh  ta đã được mãn  nguyện  chưa. Anh ta nói, “Sao anh  cứ theo tôi mãi  thế? Mãn  nguyện  dường như chẳng có đâu xung quanh cả. Tôi đã trở thành bộ trưởng chủ chốt nhưng chẳng cái gì được giải quyết trong  đời tôi cả. Và đồng thời bây giờ nhiều  chức vụ  hơn lại trở nên trong  tầm thấy; có lẽ khi nào tôi đạt tới đó đã...”

Hạnh phúc  bao giờ cũng cứ lùi xa khỏi bạn. Đấy là đặctrưng của người chưa mãn  nguyện. Đặc trưng của người mãn nguyện là  ở chỗ hạnh phúc  là ở đây và bây giờ. Không có vấn đề  về  tình  huống,  không   có  vấn  đề  cái  gì  xảy  ra  bên ngoài, không  có gì thay đổi trong  luồng chảy của suối nguồn hạnh phúc  bên trong. Và  cũng không  có điều kiện nào được gắn với nó. Bất kì ai tạo ra điều kiện đều nhất định bất hạnh. Không điều kiện nào đã bao giờ được hoàn thành. Và cho dù những điều kiện đặt ra có được hoàn thành đi chăng nữa, cái tâm trí luôn  tạo điều kiện ấy sẽ liền tạo ra những điều kiện mới.

Nó giống như  lá trên cây vậy. Lá  úa  rụng xuống - điều đó không tạo ra khác  biệt vì lá mới sẽ tới. Thực ra, bởi vì lá mới muốn tới, lá úa rụng. Lá mới bắt đầu đẩy từ bên trong  để nhú ra, và lá úa bắt đầu rụng. Ngay  khi lá úa đã rụng xuống, lá mới nhú ra. Điều kiện cũ rơi rụng đi chỉ khi điều kiện mới bắt đầu đẩy từ bên trong để  ló ra bề  mặt. Trên  cây  lá mọc; trong tâm trí con người các điều kiện phát triển.

Cuộc sống của bất kì ai là có điều kiện, bất hạnh sẽ là kết quả.  Cuộc sống của bất kì ai là vô điều kiện, bất kì ai đang hạnh phúc  ở  đây  và  bây  giờ  không  cần lí  do  gì  - nghĩa  là hạnh phúc  của người  đó không  tới từ bên  ngoài  mà  từ bên trong, dòng  suối hạnh phúc  của người  đó tuôn  chảy từ bên trong cái ta riêng  của người đó - từ cội nguồn, tận đài phun - là người mãn nguyện.  Nó  không  phải là cái  gì  đó được cầu xin từ người khác.  Cho  dù toàn bộ thế giới này có biến mất, cho dù tất cả các ngôi  sao và trăng tan rã hết, cho dù toàn bộ loài  người  có  chấm  dứt,  cũng  không   có  thay  đổi  gì  trong hạnh phúc của một người đã mãn nguyện.

Nhưng với bạn sẽ không  có khác  biệt trong  bất hạnh của bạn cho  dù  toàn  bộ thế giới có  được  tạo ra theo ước  muốn của bạn. Có lẽ bạn sẽ trở nên bất hạnh hơn. Khi mọi nhu cầucủa người ta đều được  đáp ứng, người ta đi tới nhận ra...  tất cả những  lao  động đó, tất cả những  công  việc vất vả đó và thực sự không  cái gì được  thu  lại. Người ta trở nên bất hạnh hơn.

Để là một người mãn nguyện,  kinh này nói:

Vậy, việc biết qua kinh nghiệm riêng của ông rằng linh hồn là không  thể phân  chia được, là được hoàn thành  và cư ngụ một cách phúc lạc trong linh hồn vô thay  đổi.

Ở trong nó, vẫn còn trong  đó, ở lại trong  nó và được lắng đọng trong  nó. Là một với nó. Không nhìn ra ngoài.  Chỉ nhớ, đứng lên hay  ngồi xuống, tìm  hạnh phúc  vô  điều kiện. Đi, ngủ, bước, ăn và uống - dù tình huống có thể là bất kì cái gì - tìm hạnh phúc  vô điều kiện. Cứ hạnh phúc  đi.

Điều này dường như rất kì lạ với chúng  ta khi  nói  với ai đó,  “Cứ  hạnh  phúc  đi.”  Người  đó  sẽ  hỏi,  “Làm   sao  hạnh phúc được?” Bởi vì tất cả chúng ta đều có ý tưởng rằng hạnh phúc tới từ bên ngoài. Hạnh phúc  từ bên trong đi! - đây là cái gì đó chúng ta không  có  khả  năng hiểu nổi. Chúng ta chưa bao giờ biết tới hạnh phúc  bên trong.

Đi tìm nó đi. Bên trong  bạn đầy hạnh phúc. Thu lấy dũng cảm rồi  đi vào trong. Vứt  bỏ tấm màn  điều kiện và  bạn sẽ thấy rằng bạn trở  thành  tràn  đầy với hạnh phúc... nhiều  đến độ nếu bạn muốn  bạn có  thể trút đầy toàn bộ thế giới bằng hạnh phúc  của  bạn.  Nó  sẽ  tiếp  tục  lan  toả  khắp  nơi  xung quanh.

Chúng ta bao giờ cũng đòi hỏi từ người khác.  Chúng ta đang đòi hỏi từ những người mà bản thân họ đang đòi hỏi từ phía chúng  ta. Đấy  là một đám đông những kẻ ăn xin, đứng trước nhau chìa ra bát  xin ăn với hi vọng rằng cái  gì đó cóthể được nhận - và tất cả đều đang ăn xin cả. Bạn đã bao giờ nghĩ rằng  toàn thể thế giới này là một cộng đồng những kẻ ăn xin không?

Tôi đến với bạn để cho bạn có thể cho tôi hạnh phúc nào đó, bạn đến với tôi để cho tôi có thể cho bạn hạnh phúc  nào đó. Tôi  không  tìm  thấy hạnh phúc  nào  trong  tôi, bạn không  tìm thấy hạnh phúc  nào  trong bạn. Do  đó mọi quan hệ của chúng ta chỉ cho bất hạnh. Không ai cho  hạnh phúc  - không ai có thể cho - vì làm sao bạn có  thể cho cái  gì đó mà bạn không có  được?  Chúng ta  không  cho  được  người  khác  cái mà chúng  ta không  có.

Bố đem lại hạnh phúc  cho  con. Vợ đem hạnh phúc  cho chồng.  Con đem hạnh phúc  cho  mẹ.  Trong cả thế giới này mọi người đều đem hạnh phúc  cho  người khác  và mọi người đều  cay  đắng  than  vãn  rằng  mình   bất  hạnh.  Dường  như không có ai trở nên hạnh phúc. Bản thân bạn không  có hạnh phúc, và bạn lại định đi ban phát nó cho người khác sao?

Trong thế giới này,  chỉ có một cách trở nên hạnh phúc và đấy là đừng đi tới bất kì ai để hỏi điều đó. Nó không có cùng những người  khác,  nó  ở  bên  trong bạn.  Bằng  cách  vứt  bỏ mọi đòi hỏi của bạn, bạn dừng tìm kiếm nó. Cho dù bạn đang cảm thấy bất hạnh bạn dừng lại trong  nó đi, bạn đợi; đừng đi xin từ người khác. Rồi một hôm nào  đó, bỗng nhiên  bạn sẽ nhận ra rằng vì bạn đã vứt bỏ thói quen ăn xin,  hòn đá bên trong được vứt bỏ đi và dòng  chảy trào  ra,  tràn  đầy từng  tế bào thân thể bạn bằng hạnh phúc.

Hạnh phúc  này vô nguyên  nhân. Không  ai có thể lấy nó đi khỏi  bạn,  nó  tới từ  bên  trong bạn.  Và  thế  rồi  có  thể  là người khác  khi  tới tiếp xúc  với  bạn  có  thể được  chạm  tới dòng suối nguồn hạnh phúc đó.

Điều rất thú vị cần lưu ý là chúng  ta đang đòi hỏi hạnhphúc,   và  chúng  ta  cũng  muốn  cho   hạnh  phúc.   Chúng  ta không có khả năng cho hạnh phúc  và chúng  ta không  có khả năng nhận  hạnh  phúc.   Một  người  như  vậy,  người  có  suối nguồn hạnh phúc  riêng đã ùa ra, có cội nguồn riêng đã mở ra, không  còn đòi hỏi hạnh phúc  từ người khác nữa, người đó cũng không  ham  muốn cho người khác hạnh phúc;  nhưng từ người như  vậy,  hạnh  phúc  đơn  giản  được  nhận  bởi  nhiều người.

Không vị phật nào đã bao giờ đi cho hạnh phúc  cho bất kì ai,  nhưng chỉ sự hiện diện của ông  ấy... Hoa  đã nở trong người đó, hưong thơm của chúng, đài phun hạnh phúc  đã mở ra bên  trong người đó, âm thanh  rì rào  của nó - tất cả những cái đó âm vang và vươn tới bất kì ai đến gần người đó, người cởi mở và không  ngồi với cánh cửa trái tim đóng kín.

Và bất kì ai ngồi gần một người như Phật với mắt mở to cũng có  khả năng thấy rằng hạnh phúc của Phật dường như không tới từ đâu đó bên  ngoài,  dường như không  phụ thuộc vào bất  kì  ai,  nó  dường  như  tuôn  chảy từ bên  trong cái ta riêng của ông  ấy. Tia  sáng của  người  đó không  phải là vay mượn, chúng  là của riêng người đó.  Người  đó không  giống như mặt  trăng phản  xạ tia  sáng  mặt trời;  người  đó tựa như mặt trời có ánh sáng  riêng  của mình,  tia sáng  riêng của người đó toả ra trực tiếp từ người đó.

Điều này chúng ta đã gọi là satang.  Ngồi gần một người như Phật là satang. Có lẽ điều này sẽ làm chấn động chúng  ta ra khỏi cái ngu đần, có lẽ hòn  đá ngáng cản chúng  ta có thể cũng tới lúc  dịch  chuyển,  có  lẽ khi  thấy rằng ai  đó có thể hạnh phúc  trong  bản thân  người  đó, ảo tưởng của chúng ta rằng người  khác có thể đem lại cho  chúng  ta hạnh phúc  sẽ tan tành. Chúng ta cứ đòi hỏi hạnh phúc  từ người khác  và giữ mãi ảo tưởng rằng nó  sẽ đến một ngày  nào đó -  nếu khôngphải hôm  nay,  thế thì ngày mai,  hay ngày kia  - nhưng nó sẽ đến từ người khác.

Làm  cho bản  thân  bạn  thành vô  điều  kiện,  bỏ mọi  đòi hỏi,  từ  bỏ  mọi  hi  vọng  rằng  hạnh  phúc  sẽ  tới  với  bạn  từ người khác; thế thì một ngày nào đó hạnh phúc  được  đạt tới. Đây là  trạng  thái  của  một  siddha, người  mãn  nguyện,  khi suối nguồn hạnh phúc của người đó được đạt tới.

Đủ cho hôm nay.

17.                      Tôi là điều này

Lắng nghe  những giáo  huấn này từ thầy, đệ tử trở nên chứng ngộ và bắt đầu nói: Tôi vừa thấy thế giới bây giờ, nó đã đi đâu rồi? Ai đã đem nó đi mất? Nó đã trở nên tan biến vào cái gì? Đó là điều ngạc nhiên lớn lao! Nó không tồn tại sao?

Trong  đại dương vĩ đại của Brahman, đầy những cam lồ của phúc lạc vô tận, bây giờ tôi phải từ bỏ cái gì và phải lấy cái gì? Bây giờ cái khác là cái gì và cái phi thường là cái gì?

Ở đây tôi không  thấy gì, tôi không nghe  thấy gì và tôi không biết gì, bởi vì tôi bao giờ cũng trong linh hồn phúc lạc của tôi và bản thân tôi là bản tính riêng  của tôi.

Tôi vô gắn bó, vô thân thể, vô giới tính, bản thân tôi là Thượng đế; tôi là im lặng tuyệt đối, tôi là vô hạn, tôi là cái toàn thể và cái cổ đại nhất.Tôi không  là người làm, tôi không  là người khổ, tôi không thay đổi và không  cạn kiệt, tôi là chỗ trú ngụ của tri thức thuần khiết, tôi là một mình và tôi là to lớn vĩnh hằng.

Tri thức này do thầy trao cho Atpantaram, Atpantaram trao nó cho Brahma, Brahma trao nó cho Ghorangiras, Ghorangiras trao nó cho Raikva, Raikva trao nó cho Rama và Rama trao nó cho mọi sinh linh. Đây là thông  điệp của niết bàn và đây là giáo huấn và kỉ luật của Veda.

Do vậy chấm hết Upanishad này.

Lắng nghe những giáo huấn này từ thầy, đệ tử trở nên chứng ngộ...

Điều được  phát  biểu trong kinh này không  chỉ khó hiểu, nó có  thể dường như là không  thể được  với chúng  ta.  Làm sao người  ta  có  thể trở nên  chứng  ngộ  chỉ  bằng  việc  lắng nghe? Tâm  trí  logic  của  chúng ta  không  thể hiểu  được  nó. Nếu  lắng  nghe   đã  thực  sự  xảy  ra,  điều  đó  không   phải  là không thể được,  nhưng bởi vì chúng ta không  biết cách  lắng nghe, dường như là không  thể có việc chỉ lắng nghe đệ tử trở nên chứng ngộ.

Đầu  tiên  chúng  ta  hãy  hiểu  điều  này  trước  khi  đi  vào kinh. Có một khác biệt nền tảng giữa kỉ nguyên  hiện thời của khoa học và  kỉ  nguyên khi  Upanishad  được sinh ra.  Trong những ngày  đó khi Upanishad được  sinh  ra cơ sở của tâm trílà  tin  cậy.  Bây  giờ  cơ  sở  của  tâm  trí  là  hoài  nghi.  Trong những  ngày  đó  tin cậy  đã  là  tự  nhiên  như  hoài  nghi  là  tự nhiên ngày nay. Tâm  trí đã trải qua  thay đổi cách  mạng. Với việc ra đời của khoa  học, hoài nghi đã thu được  một loại giá trị nào đó. Tại sao? Vì khoa học được sinh ra từ hoài nghi.

Khoa  học chỉ hoài  nghi.  Hoài  nghi  đúng là chìa  khoá  để phát triển khoa  học. Sự kiện khoa  học chỉ có thể được  khám phá ra nếu người ta cứ hoài nghi.

Hoài  nghi  là quá trình  khám phá  chân  lí của khoa  học. Khi các khám phá khoa học bắt đầu trở thành hữu dụng cho con người, khi nó lan toả từ cây kim nhỏ bé nhất cho tới bom nguyên tử, khoa học bắt  đầu  thu  được  uy tín.  Và  khi  nó trở thành không  thể được để con người sống không  có khoa  học và khoa  học  bắt  đầu  thắng  trong mọi  lĩnh  vực  và  ngọn cờ thắng lợi của nó bắt đầu tung  bay trong thế giới vật chất, một cách tự nhiên hoài  nghi  cũng thu được uy tín bởi vì khoa học được sinh ra từ hoài nghi.

Khi khoa  học trở nên chiến thắng trong thế giới vật chất, hoài nghi cũng thu được  uy tín.  Ngày  nay  trên toàn  thế giới bất kì giáo  dục nào chúng  ta truyền  đạt đều  là giáo dục về hoài nghi.  Ngay từ  bậc đầu tiên đến bậc cuối cùng của đại học chúng  ta dạy hoài nghi, bởi vì không  có hoài nghi,  không  có suy nghĩ.  Nếu người ta phải nghĩ, người ta phải hoài  nghi. Suy nghĩ càng được  làm  sắc bén, khía  cạnh hoài  nghi  được yêu cầu càng sắc bén.

Toàn thể cấu trúc của thế giới hiện đại được tạo ra xung quanh  khoa  học. Khoa học đã đi vào  mọi thứ - việc ăn của chúng ta, uống, ngồi, dậy, đi và sống. Nhưng bởi vì khoa học tồn tại chỉ trên  nền tảng của hoài nghi,  hoài nghi  cũng đã trở thành hòn  đá nền tảng của tâm  trí  con người hiện tại. Ngày nay không  ai có thể chấp nhận bất kì cái gì một cách yên tĩnhnữa. Tin cậy không  phải là lời nói của hôm  nay.

Khi Upanishad được  viết ra, tin  cậy có cùng  uy tín  như hoài nghi có ngày nay.  Cũng hệt như hoài  nghi  là cơ sở cho khoa học,  tin  cậy  là  cơ  sở  cho  tôn  giáo.  Để  cho  điều  này được  hiểu  đúng.  Hệt  như  suy  nghĩ   không   thể  tồn  tại  mà không có hoài nghi,  trạng thái  vô trí không  thể nảy sinh mà không có tin cậy.

Hoài nghi  và tin cậy là đối lập nhau. Nếu người ta muốn nghĩ,  hoài  nghi  đúng là cần thiết. Thế thì  người ta nên hoài nghi một  cách  dũng  cảm, mọi  li  trên  đất  đều  phải  đặt  vào kiểm thử, và không  cái gì được  chấp nhận mà không  chuyển nó qua kiểm thử của logic.  Bất kì hậu quả gì, logic vẫn phải còn là chỗ ẩn náu duy nhất và  hoài  nghi  là con  thuyền  duy nhất nếu người ta phải làm bất kì tiến bộ nào trong quá  trình suy nghĩ.  Và nếu bất kì kết luận nào  phải được  đạt tới qua  ý nghĩ, hoài nghi  là con đường.

Nhưng  tôn giáo  không  liên  can  gì  tới suy  nghĩ.  Chính quá trình tôn giáo là cái đối lập. Tôn giáo nói  người ta phải vượt ra ngoài ý nghĩ. Và bởi vì người ta phải vượt ra ngoài  ý nghĩ, không  có chỗ cho hoài  nghi,  không  dùng  tới hoài nghi; con thuyền  hoài  nghi  vô dụng ở đây. Nếu người ta định vượt ra ngoài  tâm trí, sẽ phải  dùng  tới cái  gì  đó đối  lập với hoài nghi, bởi vì hoài nghi là cơ sở cho ý nghĩ.

Tin cậy là đối lập của hoài  nghi;  nó là chấp chận, đức tin. Đây là hai con  thuyền khác nhau,  hành trình của chúng khác nhau.

Nếu ai đó muốn trở thành nhà khoa  học, người đó không  thể làm  như vậy qua  tin  cậy. Nếu ai đó muốn trở thành tôn giáo, người đó không  thể làm  như vậy mà  không  có tin cậy. Hệt như  ngày nay  khoa  học đang ở đỉnh cao và đã lan  tràn trong toàn bộ cuộc đời chúng ta, tương tự như thế, ngày xưa,tôn giáo đã ở đỉnh cao và đã đi vào  từng tế bào, thớ thịt của cuộc sống chúng  ta. Trong những ngày ấy đạt tới thành công trong tôn giáo là mục đích. Trong những ngày  ấy dù người ta có trở thành nhà khoa học vĩ đại đến đâu, cũng vẫn không  có sức quyến rũ mọi người như một địa vị đáng đạt tới. Thành tựu lớn nhất trong những ngày ấy là thành tựu của một Phật, một Krishna, một Angirasa, một Raikva.  Trong  những ngày ấy chúng ta đã rất kính  trọng những người như thế. Hệt như ngày nay khoa học đang ở cực đỉnh vinh  quanh của nó, trong những ngày ấy tôn giáo  đã ở cực đỉnh vinh quang của nó.

Khi khoa học đang ở đỉnh cao của nó, số đồ vật tăng lên, số máy móc  tăng lên, tính hiệu quả tăng lên và phương tiện giải trí tăng lên. Khi tôn  giáo  thành  công,  tâm thức tăng lên, linh hồn phát triển và bí ẩn duy  nhất của vô ham  muốn được đạt tới. Khi khoa  học phát triển, cuộc hành trình vào các đối tượng bên ngoài  tăng lên;  khi  tôn  giáo  phát  triển cuộc hành trình bên trong tăng lên. Hai điều này  là đối lập, hướng của chúng  là  đối  lập.  Trong  những  ngày  xưa  ấy  đã  có  những ngòn đèn hiệu cao  cấp của tôn giáo  và  tâm  trí  của toàn bộ quần chúng  đã bị ảnh hưởng bởi những ngọn đèn này. Đã có những  trường,  đại  học,  những  đại  học  của  các  thầy  trong  rừng - mọi giáo huấn đều về tin cậy. Cho  nên tin cậy đã tuôn chảy trong máu  chúng ta. Chấp nhận là tự nhiên, không  chấp nhận là rất khó  khăn. Người ta phải làm  nỗ lực lớn trong vứt bỏ cái gì đó, nhưng chấp nhận là vô nỗ lực.

Ngày  nay,  tình  huống  là  sự  đảo  ngược  lại.  Ngày   nay không cần nỗ lực chút nào để bác bỏ; đấy là khuynh hướng tự nhiên  của chúng  ta. Để chấp nhận cái gì đó người ta phải nỗ lực không  mệt  mỏi,  và  vậy  mà  vẫn còn điều  gì đó  bên trong bạn cứ liên tục bảo bạn rằng điều đó có thể đúng, điều đó có thể không  đúng; nó  có thể  là  thủ đoạn, lừa dối. “Bản thân mình  đã không biết về nó, ai đó khác  đã biết về nó,  aibiết được nó đúng thế nào?”

Khi khoa  học thắng, hoài  nghi  thắng. Đây là lí do tại sao khoa  học  không   thể  được  sinh  ra  ở  Ấn  Độ  được.  Nó  đã không thể có được. Nơi tin cậy là sâu sắc, không  thể có được bất kì cuộc hành trình  nào trong khoa  học. Đây là lí do tại sao những ngày của Upanishad đã là những ngày của không khoa học;  đã  không   có  phát  triển  của  khoa  học.  Điều  này cũng là lí do tại sao không thể có bất kì sự phát triển nào của tôn giáo  ở phương Tây ngày nay, bởi vì khoa  học đã trở nên thành công  ở đó và hoài  nghi  đã thắng. Hai  cuộc hành trình là đối lập.

Phương Đông đã cho tôn giáo  bởi vì nó đã cho tâm trí cơ sở của  sự  tin  cậy; phương Tây  đã cho  khoa  học, bởi vì  nó cho tâm trí cơ sở của hoài nghi.  Tôi không  nói rằng hoài nghi là sai, tôi  không nói rằng  hoài  nghi  là đúng. Tôi không  nói rằng tin cậy là đúng, tôi không  nói rằng tin cậy là sai. Hiểu quan điểm của tôi cho đúng.

Nếu ai đó dùng  tin cậy cho khoa  học, điều đó là sai. Nếu ai đó dùng  hoài nghi  cho  tôn  giáo,  điều đó là sai.  Nếu ai đó dùng tin cậy trong tôn giáo, điều đó là đúng; nếu ai đó dùng hoài nghi  trong  khoa học, điều đó là đúng. Hoài nghi có khả năng riêng của nó.

Để biết vật chất, hoài nghi  có cách  dùng  được chấp nhận của nó; để biết bản thân người ta, nó bất lực. Tin  cậy không có năng lực để  biết về vật chất, nhưng  để biết về bản thân người ta, một mình tin cậy có năng lực. Khi chúng  ta cố gắng dùng một  phương  tiện từ thế giới  này vào thế  giới  đối  lập, chúng ta  gặp khó  khăn. Không cần phải  làm điều như  thế. Nếu tôi muốn đi ra ngoài  nhà  tôi phải quay mặt ra bên  ngoài  nhà và lưng hướng vào trong nhà.  Nếu tôi muốn  đi vào nhà, mặt tôi  phải hướng vào  nhà  và  lưng tôi phải  hướng ra bênngoài.

Tin  cậy là  quay  mặt  hướng vào  nhà,  hoài  nghi  là  quay mặt ra  khỏi nhà. Tin cậy và  hoài  nghi  là  hai  mặt  của cùng một đồng tiền, nhưng việc dùng  chúng là khác  nhau  và thành tựu của chúng  là khác  nhau.  Một  người lẫn lộn về hai  điều này rơi vào khó khăn.

Trong  những  ngày  khi  Upanishad  được  sinh  ra,  tin cậy đã là  nền tảng; điều được  nghe,  được  hấp thu  luôn.  Tin  cậy nghĩa là cảm nhận, tin cậy nghĩa là chấp nhận yêu mến.

Chấp nhận này  đã là bản chất cho xã hội. Không  phải là ai đó tình cờ nói điều gì đó cho ai đó trong  khi  bước đi trên đường; người  ta  phải  ngồi cùng  thầy  trong nhiều  năm trời. Người ta phải nghe  như uống thầy trong nhiều năm, người ta phải sống cùng thầy trong nhiều năm. Dần dần, dần dần nhịp thở của thầy sẽ trở thành  nhịp  thở của  đệ  tử nữa. Dần dần, dần dần việc ngồi  và  đứng  dậy của thầy,  chuyển  động của thầy sẽ trở thành việc ngồi và đứng  dậy của đệ tử nữa. Dần dần, dần dần hoà  hợp, hài  hoà  bên  trong sẽ được tạo ra giữa hai người, và thế thì đệ tử biết được từ bản thể bên trong nhất của mình rằng thầy là đúng.

Sự  thừa nhận  này  thường  bắt  đầu  chậm  rãi.  Nó  không  giống như hỏi ai đó đi qua đường, “Có Thượng đế không?”

Tôi  bắt  gặp  những  người  như  vậy.  Tôi  đang  đón  một chuyến  tầu hoả  và  họ dừng tôi ngay  giữa đường,  ngay  trên sân  ga  và  nói,  “Xin   thầy  một  phút,  có  Thượng  đế  thật không?”

Họ đang thực sự nói gì vậy? - dường như  câu trả lời có thể được trao cho bạn liệu Thượng đế có hay  không. Dường như không  cần bất kì chuẩn nào để nhận câu trả lời cho câu hỏi này. Dường như  đây  là câu hỏi thường lệ về cách  xử líhàng   ngày,  giống  như  hỏi  chủ   quán,   “Bác  có   thuốc  lá không?”

Có Thượng đế không? Để  hỏi điều này, nhiều  năm chờ đợi là  cần thiết; để hỏi điều này một  loại vừa vặn và  thích đáng là cần thiết. Một loại tâm  trí đúng phải được tạo ra để cho khi câu trả lời tới, người ta có thể có khả năng nghe  thấy nó, hiểu nó.

Biến cố này là vào thời mà  đệ tử thường ngồi gần thầy trong nhiều năm. Chỉ  ngồi đấy, chỉ quan  sát thầy... Nếu thầy nói điều gì đó, người đó lắng nghe  điều đó nhưng không  hỏi. Người đó  sẽ  hỏi  chỉ  khi  người  đó  được  thuyết  phục  rằng người đó đã trong hoà  điệu với thầy, khi  người đó cảm thấy rằng mối quan hệ bên trong  nào đó giữa họ đã phát  triển, khi cây cầu giữa họ đã được  thiết lập: “Bất kì điều  gì thầy nói bây giờ  sẽ  không   dừng  ở  tai  tôi,  nó  sẽ  chìm  sâu  vào  bên trong trái tim tôi.”

Chừng nào kết nối này còn chưa được thiết lập với trái tim bạn và trái tim  thầy, sẽ không  có nghĩa  gì trong  việc nói bất kì điều gì  cho bạn. Nhưng  Upanishad phải  đã được nói trong khoảnh  khắc như vậy. Đây là lí do tại sao kinh  này nói thân thiết với thầy có thể trở  thành kỉ luật tâm  linh.  Nhưng ngày nay,  chúng  ta  không  nhận biết  gì  về  những  điều như thế. Ngày nay chúng  ta không  có sự thân thiết  ngay  cả với những người  mà  chúng  ta  yêu  lắm. Chúng  ta  cảm  thấy  có khoảng cách  ngay  cả với những người có thể rất gần gũi với chúng ta. Ngày nay mọi người đều đã trở nên đóng kín bên trong bản thân  họ, và lí do cho điều này là hoài  nghi.  Làm sao thân thiết có thể xảy ra được với những người mà người ta có hoài  nghi?  Thân thiết có thể xảy ra chỉ với những người mà người  ta  không   có  hoài  nghi  thôi.  Hoài  nghi  đóng  sập cánh cửa, khoá  trái bản thân nó bên trong;  nó cần an ninh.Tin cậy là không  an ninh. Tin cậy không  cần tới an ninh. Chính  ý  nghĩa   của  tin   cậy  là:  “Nếu  bạn  đẩy  tôi  xuống mương, tôi sẽ hạnh phúc  ngã vào trong  nó.  Nếu bạn ném tôi vào mương, phải có lí do bí mật nào đó cho điều đó.”

Vấn  đề  không  phải ở cái  mương  mà  là  người ném  bạn vào đó.  Nếu thầy đẩy đệ  tử vào mương,  đệ tử trong  những ngày của  Upanishad  đơn  giản  sẽ  chạm  chân  thầy  và  sung sướng  ngã  vào  trong  đó.  Vấn  đề  không   phải  là  đó  là  cái mương, vấn đề là ai là người ném bạn vào.

Nếu ai đó người bạn đã yêu  nhiều thế, người mà sự thân thiết như thế đã xảy ra, đẩy bạn vào mương, nó phải là vì có lợi và  tốt  lành  nào đó cho bạn: thái  độ này được gọi là tin cậy. Khi cái gì đó  được lắng nghe  với thái độ này,  nó chìm vào bản thể cốt lõi  bên  trong nhất  của người ta.  Và  thế  thì không kỉ luật tâm linh nào khác là cần.

Kỉ luật tâm  linh thực ra là một cách  bù lại cho việc thiếu tin cậy. Cái  không  gian trống rỗng đó, cái có đó do thiếu tin cậy, phải được  rót đầy bằng nỗ lực tâm  linh.  Chúng là  vật thay thế; bằng không chúng  là không  cần, bởi vì chính quan điểm của Upanishad là ở chỗ bất kì cái gì định được  đạt tới đều đã có  bên  trong  bạn. Không có  vấn đề tìm  kiếm và  dò tìm, không  nỗ lực nào là cần, vì cái  định  được  đạt tới đã là hoàn cảnh rồi - bạn chỉ phải nhìn  hướng về nó thôi.

Nếu bạn có tin cậy sâu  sắc và nếu bạn sẵn sàng  mở mắt nhìn vào cái chưa biết theo  hướng dẫn của thầy, mọi việc đã xong.

Marpa,  một nhà  sư lạ thường ở Tây Tạng, đã nói,  “Tôi không bao giờ thiền, tôi không  bao giờ làm nỗ lực nào, tôi đã làm chỉ mỗi một việc: tôi tin cậy vào thầy mình.”

Câu  chuyện  về Marpa  rất hay.  Khi  ông  ấy tới gặp thầyông ấy nói, “Tôi đã đến được chuẩn bị để tin cậy vào thầy.” Thầy hỏi ông ta, “Đây có là tin cậy toàn bộ không?”

Marpa  đáp, “Tôi  chưa bao  giờ nghe  nói  rằng tin  cậy có thể là từng mảnh - làm sao có thể như vậy được?”

Nếu có  tin cậy nó  là toàn bộ; bằng không  nó  không  có
đó. Để điều này được hiểu đúng.

Một  số  người  nói,  “Chúng tôi  có  chút  ít  tin  cậy.”  Họ không  biết điều họ đang nói.  Tin cậy không  thể ở bộ phận. Nếu bạn nói  với ai đó, “Tôi có một chút tình yêu với bạn” - điều này nghĩa  là  gì?  Hay  nếu bạn nói,  “Tôi nói  chút ít sự thật” - điều đó nghĩa  là gì? Chút ít sự thật thôi sao?

Những điều này là không  thể phân  chia được,  không  ai có thể  phân  chia chúng. Hoặc  là có  tin  cậy hoặc không  có. Chút ít nghĩa  là không  có gì. Nhưng  bạn thậm chí  không  đủ trung thực để chấp nhận rằng bạn không  có tin  cậy cho  nên bạn nói, “Tôi có chút ít.”

Marpa  nói,  “Tin cậy bao giờ cũng đầy đủ. Tôi chưa từng nghe thấy tin cậy không  đầy đủ. Tôi có tin cậy.”

Cho nên  thầy ông  ấy nói,  “Thế thì nhảy ngay  khỏi mỏm
đá này xuống vực trước chúng ta đi.”

Marpa  lập tức chạy và nhảy xuống vực. Thầy trở nên rất lo lắng rằng một mạng người bị mất không  cần thiết. Ông ta không nghĩ  rằng  Marpa  sẽ  nhảy.  Thầy  và  tất cả  các  đệ  tử chạy  xuống  vực  và  thấy  Marpa đang  ngồi  thiền  sâu  lắng ngay dưới đáy tảng đá.

Cái  vực này  rất sâu  và đáng sợ, và không có khả năng nào sống sót nổi sau khi ngã xuống - vậy mà Marpa thậm chí lại không   bị  xây  sát  gì  thân thể.  Thầy  nghĩ  rằng chắc  hẳn phải có sự trùng  hợp ngẫu nhiên:  phép thử khác  sẽ phải tiếnhành.

Có một ngôi  nhà  bị cháy và cả làng chạy tới nó. Thầy đi cùng Marpa, và ông ta yêu cầu Marpa  đi vào trong đám cháy dữ dội đó. Marpa  chạy vào trong đám cháy, ông ta chạy sâu vào bên trong  ngôi  nhà  và  ở đó ngồi  trong thiền.  Toàn thể ngôi nhà  trở thành đống tro tàn. Thầy và các đệ tử nghĩ rằng Marpa cũng chắc phải cháy  thành  tro  rồi. Khi  lửa tắt họ đi vào bên trong;  Marpa vẫn ngồi đó giữa đống tro âm ỉ. Ông  ta không bị  dính tí lửa nào.  Thế rồi thầy hỏi ông  ta,  “Ông  đã giở thủ đoạn gì vậy? Ông có quyền  năng gì mà  có thể làm mọi việc này?”

Marpa  đáp, “Quyền năng sao? Mọi thứ tôi có là tin cậy vào thầy.”

Thế rồi thầy yêu cầu ông ấy đi trên nước. Ông ấy bước đi cả trên nước nữa. Thế rồi thầy nghĩ  bụng, “Khi  Marpa có thể làm được  những  việc kì diệu như  thế nhân  danh ta,  còn  có cái gì mà ta không  thể làm được?”  Cho  nên thầy thử bước đi trên nước và bắt đầu bị chìm nghỉm!

Là  thầy  không   phải  là  vấn  đề.  Thầy  không  có  tin  cậy rằng người ta có thể bước đi trên nước, rằng người ta có thể tự cứu mình trong  lửa, rằng ngã xuống vực sẽ không  bị đau. Bản thân thầy  đã  lúng  túng không   hiểu  được  làm sao mọi điều này có thể xảy ra. Ông ta đã nghĩ  rằng Marpa phải biết thủ đoạn nào đó mà ông ta không nhận biết, bằng không, làm sao người ta có thể đi trên nước được?

Ngay  cả sau  khi thấy Marpa bước đi trên  nước, thầy đã không  tin  cậy rằng ai đó có thể làm  được việc này. Ông  ta cảm thấy rằng phải có bí ẩn nào đó, thủ đoạn nào đó mà ông ta chưa biết: “Marpa chỉ lừa dối ta bằng cách nói rằng ông ta đang làm mọi thứ chỉ từ tin cậy của ông  ta. Và nếu có bất kì sự thật nào trong đó, rằng ông ta có thể bước đi trên nước bởivì sự tin cậy của ông ta vào ta, thế thì bản thân ta chắc chắn phải có khả năng làm như thế.”

Đó là sai lầm. Marpa đã bước đi trên nước do tin cậy của ông ấy. Tin cậy đó đặt vào  ai không  thành vấn đề - đã có tin cậy trong  trái  tim  ông  ấy. Mọi điều ông  ấy cảm thấy là nếu thầy yêu  cầu  ông  ấy  bước  đi  trên nước,  ông  ấy  sẽ  có  khả năng làm - thậm chí không  có lấy mảy may hoài nghi về điều đó. Nếu  như  hoài  nghi  bước  vào dù  chỉ  một  khoảnh  khắc, Marpa đã bị chìm  nghỉm.

Tin cậy là chiếc thuyền, nhưng nếu có dù chỉ một lỗ nhỏ trong đó, thuyền sẽ chìm.  Thầy đã thử bước và ông ta đã bắt đầu chìm.  Thế rồi thầy nói với Marpa,  “Ông lừa ta; ông chắc chắn biết thủ đoạn nào  đó. Ông đã bước đi trên nước nhân danh ta và bản thân ta không  thể làm được điều đó!”

Marpa  nói,  “Bây  giờ thầy làm ngay cả việc đi trên  nước của tôi  thành  đáng  ngờ.  Vì  tôi  đã  thấy  thầy  chìm,  vấn  đề xong rồi, tin cậy của tôi đã tan  vỡ. Bây  giờ ngay cả bởi lầm lẫn xin thầy đừng ra lệnh cho tôi làm điều như thế nữa, bởi vì bây giờ tôi sẽ không  có khả năng thực hiện được  chúng. Nếu tôi làm, tôi sẽ không thể quay lại còn sống được.  Tôi đã thấy thầy chìm, bây giờ sẽ rất khó  khăn cho tôi.  Chiếc thuyền  tôi đi đã bị vỡ.” Từ đó Marpa không  thể nào  bước đi trên nước được nữa.

Đây là một câu  chuyện  rất hay, và hữu dụng. Tin cậy có quyền năng riêng của nó. Nếu tin cậy có đấy, kỉ luật tâm linh là không  cần  thiết - tin cậy là đủ. Nếu không  có tin  cậy, kĩ thuật là tuyệt đối cần thiết.

Một  điều rất thú  vị  đã xảy ra... Vào  thời Trung cổ, các thánh nhân ở Ấn Độ  cảm thấy rằng mọi người đang trở nên ngày một vô thần hơn và do đó không  ai trở nên quan  tâm tới tôn giáo.  Không ai  muốn  tiến  hành  công  phu  tâm  linh  lâudài, thực hiện bài tập khổ hạnh, luyện tập yoga  hay tuân theo mật tông. Họ thấy rằng mọi người đang đang trở nên không  quan tâm  tới tôn  giáo. Cho  nên họ nói rằng, trong  kaliyuga này, kỉ nguyên của đen tối, việc tụng tên của Rama là đủ. Họ nghĩ rằng trong  kỉ nguyên  kaliyuga mọi người ít nhất sẽ làm ngần ấy. Hành động này không  tốn kém cho họ cái gì.

Nhưng đấy là một sai lầm lớn. Lời khuyên này chống lại khoa học của tôn giáo. Trong Kaliyuga, kỉ luật tâm linh được cần nhiều nhất vì không  có tin cậy.

Chúng ta hãy hiểu điều này,  bởi vì điều tôi đang nói cho bạn  là  một  phát  biểu  rất  mâu  thuẫn.  Tôi  nói  rằng  trong  Kaliyuga này việc thực hành  tâm linh  là cần thiết nhất; trong Satyuga, kỉ  nguyên  của  chân  lí,  chúng  không  cần thiết. Vì bây giờ không  có tin cậy, làm sao  người ta có thể bù lại cho nó? Tên  của  Rama  có  thể  có  tác  dụng  nhưng  chỉ  đối  với những người  có  tin  cậy. Cho  nên  tụng tên  của Rama  sẽ là điều đúng trong  Satyuga, nhưng không  cho bây giờ.

Cho  nên tôi khẳng  định rằng trong  Kaliyuga này  không  có gì  sắp xảy ra chỉ bởi việc tụng tên  của Rama, bởi vì trái tim tin cậy mà có thể có ích không  tồn tại. Bây giờ nỗ lực lớn lao  sẽ  phải  được  thực  hiện,  bây  giờ  pcông  phu  tâm  linh nghiêm ngặt sẽ phải được trải qua, nhiều nỗ lực sẽ phải được đặt vào đó; chỉ thế thì cái gì đó có thể xảy ra. Tại sao? Bởi vì cái gì khác  có thể bù đắp được cho việc thiếu tin cậy?

Tin cậy có nghĩa  là đức tin vào ai đó khác:  tin vào thầy, hay tin vào Thượng đế hay vào cái gì đó khác.  Tin cậy nghĩa là một đức tin sâu sắc đến độ điều mà người kia nói phải xảy ra. Khi không  có tin cậy, người ta phải có đức tin vào chính mình.

Nỗ lực tâm linh  là việc đặt tin cậy vào  cái  ta riêng  của người ta: “Không cái gì sẽ xảy ra qua  sự giúp  đỡ của ngườikhác. Tôi sẽ phải tự làm nỗ lực.”

Trong Kaliyuga này, thực hành  tâm linh  nghiêm ngặt là cần thiết; không  cái  gì sẽ xảy ra qua việc tụng niệm tên  của Rama. Điều  ấy đã xảy ra trong Satyuga - thế thì  đơn thuần gọi tên Thượng đế là đủ. Tất cả những điều này là cái cớ, và bất kì cớ nào cũng có tác dụng bởi vì người ta đã sẵn sàng và tin cậy - giống như một tia lửa và thuốc súng  khô sẽ bùng  nổ. Bởi vì  thuốc súng  khô  của  tin cậy  không   có  đó  trong con người để cho  tia lửa từ tên  của Rama có thể làm nổ nó. Bây giờ chỉ có nước lạnh của hoài nghi  bên trong con người. Nói gì đến tia lửa - bạn có thể ném  cả quả bom lớn vào đó và nó sẽ bị tắt ngóm trong nước ấy.

Kinh này đáng để hiểu.

Lắng nghe những giáo huấn này từ thầy, đệ tử trở nên chứng ngộ và bắt đầu nói...

Bất  kì  điều  gì  thầy đã  nói  đã  trở thành  hiển nhiên cho người  đó.  Bất  kì  điều  gì  thầy  đã  nói  đều  không  chỉ  được người đó nghe,  mà  đã bắt đầu được  người đó kinh  nghiệm nữa. Bất kì điều gì thầy đã nói, người đó đã không  suy  nghĩ hay ngẫm nghĩ,  người đó bắt đầu thấy nó như vậy. Người đó bắt đầu nói:

Tôi vừa thấy thế giới bây giờ, nó đã đi đâu rồi

Người đó đã nghe  thấy rằng thế giới là ảo tưởng, người đó đã nghe thấy rằng cái đẹp là phóng  chiếu riêng của chúng ta, người đó đã nghe  thấy rằng mọi hấp dẫn đều là mơ riêng của chúng  ta...  Nhưng  nếu  người  ta đã  thực sự  nghe  thấy, người ta lập tức sẽ nhận ra rằng bất kì giấc mơ nào người tađã thấy cho tới nay đã biến mất. Chúng đã tan vỡ.

Mơ tan  vỡ vào khoảnh  khắc bạn biết nó là mơ. Cho  dù bạn có thể nghe  ai đó, người đã thức tỉnh nói với bạn rằng nó là mơ, nó sẽ tan vỡ. Thầy nói rằng thế giới là ảo tưởng, giấc mơ; bạn  nghe  điều  ấy  nhưng  nói,  “Cứ  để  nó  là  vậy  đi,  ai biết?” Làm  sao bạn có thể tin rằng thế giới này là mơ, khi nó hiện  diện  rõ  ràng  khắp  xung  quanh?  Điều  đó  dường  như không thuyết phục được rằng thế giới là mơ. Cho dù điều đó dường như  có  vẻ  đáng  thuyết  phục,  chúng  ta  không  muốn tâm trí riêng của mình  bị thuyết phục bởi vì chúng  ta có đầu tư lớn vào mơ của mình,  chúng ta đã đầu tư một gia  tài vào trong chúng.

Mọi hạnh phúc của chúng ta nằm trong  mơ của chúng  ta. Nếu thế giới là mơ, thế thì cái gì sẽ xảy ra cho hạnh phúc của chúng ta? Và cái  gì sẽ xảy ra cho những  đầu tư cả đời  của chúng  ta  vào  chúng, vào  hi  vọng  rằng  một  ngày  nào  đó chúng sẽ trở thành thật? Tất cả những vốn được  đầu tư đó sẽ trở thành phí hoài.  Và bỗng nhiên ai đó đang nói thế giới này là mơ...

Chẳng hạn, bạn đã trở thành hoàng đế trong giấc mơ và bạn đang  tận  hưởng  nó  vô  cùng;  bạn  đang  ngồi  trên  ngai vàng nạm kim cương, ngọc trai và kim cương bao quanh bạn thừa thãi. Đúng  lúc  đó  vợ bạn bắt đầu lay bạn và bảo bạn rằng bạn đang mơ. Bạn bảo cô ấy im đi, cô ấy làm  hỏng hết cả toàn  bộ vui  thú.  Sau một  thời gian dài  thế giấc mơ  này mới tới... Dường như khó phá vỡ giấc mơ như thế.

Chúng ta  tất cả đều  đang  mơ.  Thầy  cứ nói  rằng tất cả những điều này là mơ, ảo tưởng. Nhưng ai muốn đồng ý với điều này? Chỉ người đã sẵn sàng gạt sang bên hạnh phúc  và bất hạnh của mình, tham lam  của mình  và gắn bó của mình,  và thế rồi nhìn  vào trong  chân lí này và hỏi xem liệu nó cóthực sự  như  vậy  không. Thế  giới  này  có  thực không   là  gì ngoài chiếc cầu vồng tan biến khi bạn lại gần nó hơn không? Có phải chăng chỉ từ xa mà nó mới trông mầu sắc thế, dường như nó đã ăn trộm tất cả  mầu sắc của bướm, dường như nó đã đánh cắp mọi mầu sắc của bướm cho chính nó, dường như mọi đã bay  trên  để hình thành nên cầu vồng này? Nhưng khi bạn lại gần nó hơn, nó không  có ở đâu cả. Nếu bạn cố giữ nó trong tay, mọi thứ bạn có được là vài giọt nước - không chứa mầu sắc nào cũng không  đẹp gì trong chúng.

Đệ tử này đã nghe mọi điều và bắt đầu nói:  Tôi  đã thấy thế giới  hệt  như  bây  giờ...  Người  đó  đã  thấy nó  trước khi người đó nghe thầy, người đó đã thấy nó trước khi người đó gặp thầy. Người  đó đã  thấy nó  nhiều  đến mức người đó đã cảm thấy rằng người đó phải cứ thấy nó nhiều hơn nữa, hơn nữa... Mọi thứ vẫn đấy cho tới bây  giờ, bây giờ nó đã đi đâu rồi?

Phát  biểu này rất sâu sắc. Đệ tử này đang nói  với thầy, “Thầy đã làm gì? Thầy đã làm tan tành mọi thứ như giấc mơ. Thế giới đó đã đi đâu rồi, cái tôi vừa thấy ngay khoảnh khắc trước đây thôi, cái  tôi  đã  tin  là vẫn có đó, cái tôi đã nghĩ  là vẫn có đó? Hôm  nay,  bỗng nhiên thế giới đó đã tuột khỏi tay tôi và  tôi  đã  trở  thành  trống rỗng.  Ai  lấy  nó  đi  khỏi  tôi?” Trong đó cũng có  một  loại đau - về  việc bị  lấy đi  của nó. Trong đó cũng có một loại thức tỉnh - rằng bây giờ người đó sẽ không  có nó lần nữa. Một hiểu biết đã lớn lên. Việc xảy ra đã xảy ra.

Và:  ...Nó đã trở nên bị tan biến vào  cái gì? Đó là điều ngạc nhiên lớn lao! Nó không  tồn tại sao?

Chắc chắn, ngạc nhiên nào có thể lớn hơn là biết rằng bấtkì điều gì chúng ta đã biết, bất kì điều gì chúng  ta đã sống và bận rộn trong  đó, và bất kì điều gì chúng  ta đã ấp ủ - mọi mơ ước về hạnh phúc và cõi trời - tất cả đều bỗng dưng biến mất cả đi thế sao? Đó là điều ngạc nhiên lớn lao!... nó đơn giản không tồn tại sao?

Đệ tử này vẫn đang đứng ở điểm giữa. Thế giới đã có đó ở phía bên  kia  nay mất rồi, và người đó vẫn chưa hoàn toàn lắng đọng với thế giới mới. Cũng tựa như là việc tới bất thần của ánh  sáng  và biến  mất  của bóng  tối: bóng  tối bị  xua đi nhưng  mắt  vẫn  còn  chưa  điều  chỉnh  được  với  ánh  sáng  - chúng loà đi.

Khi  thế giới mà  đã  từng được  biết với chúng ta  từ lần sinh nọ  sang  lần sinh  kia  biến mất  trong chớp nhoáng,  thế giới mất đi nhưng chúng  ta chưa thấy Brahman. Cần phải có một chút thời gian; mắt sẽ phải được  điều chỉnh  để thấy ánh sáng. Thói quen  lâu dài  của chúng  ta về việc nhìn  bóng  tối tạo ra cản trở cho việc thấy ánh sáng  - mắt bị loá.  Bởi lí do này  cũng  có  tính  hữu  dụng  của  việc  thực  hành  tâm  linh, trong đó ánh sáng  có thể  tới dần dần để  cho  mắt  không  bị loá.

Nếu chân lí tới trực tiếp trước bạn, bạn sẽ mù, bởi vì mắt không  thể  thấy được  chân lí như chúng  vậy; chúng sẽ phải phát triển  năng  lực  để  thấy  chân  lí.  Chính  trong  bùng  nổ mênh  mông   của  ánh  sáng  mà  đôi  mắt  tí  hon  của  bạn  sẽ không có khả năng chịu đựng được nó, chúng sẽ mất cái nhìn và trở thành loà.  Cũng tựa như là tiến  gần mặt trời với mắt mở.

Đệ tử này bây giờ có khả  năng thấy rằng điều người đó đã tin  có  đó đã biến mất, nhưng người đó còn  chưa  có  khả năng thấy cái đáng phải được thấy đúng chỗ của nó.

Đó là điều ngạc nhiên  lớn lao!  Làm sao một sai lầm lớnthế trở thành có thể? Làm sao một ảo tưởng lớn thế là có thể, rằng toàn thể cuộc sống này không  là gì ngoài mơ? Chúng ta cũng  sẽ  cảm  thấy  điều  này  nếu  cùng  điều  đó  xảy  ra  cho chúng  ta  một  ngày  nào  đó,  rằng  không   thể  có  điều  ngạc nhiên nào hơn điều này. Nhưng nó xảy ra, nó đã xảy ra nhiều lần rồi, nó đã xảy ra cho nhiều  người rồi.  Chính  trong thời đại hiện  nay mà  những  sự xảy ra  như thế đã  trở  nên  ngày càng ít thường xuyên  hơn. Có nhiều  lí do cho việc này. Một lí do là thiếu cảm giác  ngạc nhiên. Năng lực của chúng  ta để ngạc nhiên đã sút giảm đi. Điều đó nữa cũng có lí do.

Khoa học đã mở ra nhiều bí ẩn cho chúng ta. Và với mọi bí ẩn được  giải mã,  không  chỉ bí ẩn đã trở nên  ít hơn, nhưng năng lực của chúng  ta để ngạc nhiên  cũng trở nên ít đi.

Trẻ  con đầy ngạc nhiên. Mọi  thứ đều trông  kì  diệu  đối với  chúng. Chúng ta rầy la chúng và bảo chúng yên tĩnh và nói rằng bất kì cái gì chúng  hỏi đều không  có gì ngạc nhiên lớn trong đó. Chúng ta giải thích  mọi thứ cho chúng. Nhưng bạn có nhận biết rằng bởi việc làm như vậy mà bạn đang lôi chúng ra  khỏi  thế  giới  ngạc  nhiên  của  chúng,  nơi  mọi  thứ nhỏ bé xảy ra không... Một con bướm nhỏ bay qua  gây  cho đứa trẻ hạnh phúc  nhiều đến mức sau  này thậm chí toàn thể thế giới khoa  học của bạn không  thể nào cho  được. Một đoá hoa nhỏ nở, hay một ngôi sao sa trên bầu trời, rót đầy đứa trẻ bằng xúc  động mà  về sau  toàn  thể của cải của toàn  thế giới được  đem  cho  nó,  hay  thậm  chí  nếu  nó  được  làm  thành người chủ của mọi ngôi  sao,  cái  xúc động tuổi thơ ấy cũng không thể quay lại được.

Một đứa trẻ nhìn  mọi thứ với ngạc nhiên. Tại sao? Vì nó vẫn dốt, nó không  biết cái gì cả. Bởi vì khoa  học đã làm  cho biết bao nhiêu điều được biết tới, bạn có cảm giác  là bạn biết điều này, điều kia và điều khác, và việc này đã làm giảm cảmgiác của bạn về ngạc nhiên. Không cần phải như vậy, nhưng để  khuấy  động,  và  để  duy  trì  cảm  giác  của  bạn  về  ngạc nhiên, bạn  sẽ  cần  đi  rất sâu  vào  khoa  học  - không  có  con đường nào khác.

Vào  lúc  chết  Einstein đã  nói,  “Tôi  đang  chết  như  một nhà huyền môn.  Tôi đã nghĩ rằng tôi sẽ có khả năng mở khoá mọi bí ẩn  của  thế giới. Tôi đã mở khoá  nhiều  bí ẩn, nhưng một khi mở khoá được từng bí ẩn, bí ẩn lớn hơn lại đối đầu với tôi.” Hệt  như  một  nhà  ảo  thuật  lấy một  hộp  ra  từ bên trong một hộp khác,  và cứ thế lấy hết hộp nọ đến hộp kia - có những bí ẩn bên trong những bí ẩn, nhưng để biết chúng  bây giờ người ta sẽ phải vượt ra ngoài nhiều hộp.

Khi thiên tài của một Einstein bắt đầu cắt xuyên qua mọi hộp,  nó  thấy  bí  ẩn  không   hề  nhỏ  bé  đi.  Nhưng  chúng   ta, những người  đã tích  luỹ một  đôi chút tri  thức nhỏ bé,  cảm giác của chúng  ta  về  ngạc nhiên  chết đi. Chúng  ta  bắt đầu giải thích mọi thứ, chúng ta nghĩ chúng  ta có mọi câu trả lời.

Khi  mọi  thứ  đã  được  xác  định  và  được  trao  cho  một nghĩa, cảm giác  của chúng  ta về ngạc nhiên sút giảm. Và khi cảm giác ngạc  nhiên  kém đi, khả năng của việc mang  tính tôn giáo của chúng  ta  biến mất. Tôn giáo là bí ẩn, bí ẩn tối thượng; nó là ngạc nhiên  tối cao. Phép màu vĩ đại nhất có thể xảy ra  trong thế  giới này là  trở thành  có  tính tôn  giáo.  Tại sao? Bởi vì khi  trở thành có tính tôn giáo, người ta  bắt đầu nói tựa như  người  đệ  tử này  người  đang  nói:  “Đó  là điều ngạc nhiên   lớn  lao!  Thế  giới  mới  ở  đây  vài  khoảnh  khắc trước thôi, thế giới mà tôi đã biết mới vài khoảnh  khắc trước đây thôi, không còn đó sao?  Nó đã đi đâu rồi? Nó đã tan biến vào đâu rồi?”

Nhưng  ngay  lập tức sau  đó  phát  biểu  thứ hai  tới. Phát biểu thứ nhất là về ngạc nhiên,  phát  biểu thứ hai  là về phúclạc. Phúc lạc ẩn nấp ngay sau ngạc nhiên. Người đã mất cảm giác ngạc  nhiên sẽ không  bao giờ có khả  năng đạt tới phúc lạc, bởi  vì  ngạc  nhiên  là  cánh  cửa  tới  phúc  lạc.  Người  có cánh cửa ngạc nhiên  bị đóng lại sẽ không  có khả năng đi vào trong lâu  đài của phúc lạc được.  Phát  biểu thứ hai theo sau ngay lập tức.

Trong đại dương vĩ đại của Brahman, đầy những cam lồ của phúc lạc vô tận, bây giờ tôi phải từ bỏ cái gì và phải lấy cái gì? Bây giờ cái khác là cái gì và cái phi thường là cái gì?

“Nếu toàn thể thế giới biến thành giả, thế thì tôi  không  có gì để từ bỏ cả. Bất kì cái gì có thể được  từ bỏ đã tan biến cả rồi. Bây giờ tôi không  có gì để mê đắm, vì bất kì cái gì tôi có thể mê đắm cũng đã biến mất.” Không cái gì để được bám giữ và không  cái gì để được  từ bỏ. Không cái  gì cần lấy mà cũng không  cái gì cần bỏ; toàn thể thế giới đó của mê đắm và từ bỏ đó đã biến mất.

Để  kinh  này  được  hiểu đúng. Đừng  nghĩ  rằng với việc biến mất của thế giới chỉ mê  đắm biến mất; từ bỏ cũng biến mất, bởi vì mê đắm và từ bỏ đều là hai phần của thế giới đó, cái không còn nữa.

Người tích luỹ tiền bạc, người đó là kẻ mê đắm; người từ bỏ tiền bạc, người đó là kẻ từ bỏ - nhưng với người mà  bản thân thế giới đã  biến mất, bản thân của cải cũng biến mất... mê  đắm  là  gì  và  từ  bỏ  là  gì?  Do  đó  các  hiền  nhân  của Upanishad không  phải  là  người  từ  bỏ  theo  định  nghĩa  của bạn; theo định nghĩa  của bạn họ cũng không là mê đắm. Các hiền  nhân  của  Upanishad  thuộc  một  loại  người  hoàn  toàn khác, loại người thứ ba.Điều chúng ta ngụ ý về ai đó từ bỏ ngày nay là ở đối lập với ai  đó  mê  đắm.  Các  hiền nhân  của Upanishad,  người  đã nêu ra những phát biểu này không  phải là những người đã từ bỏ và chạy trốn khỏi mọi thứ, lang  thang  trần trụi. Họ không  vẩn vơ đây đó. Họ không  phải là người từ bỏ mà cũng không  là người mê đắm, họ là những  người cực kì bình thường và giản dị,  sống hệt trẻ con. Với họ toàn thế giới  nơi từ bỏ và mê  đắm  cùng  xảy  ra  nay  đã  biến  mất.  Cả  hai  chúng  đều không có giá trị gì.Khi  ý thức hệ từ bỏ trở nên  phổ cập trên đất nước này, dưới ảnh  hưởng của Phật giáo và Jaina giáo, người ta đi tới hiểu nó như cái đối lập của mê đắm và dần dần, dần dần các hiền nhân của Upanishad bắt đầu bị phai mờ dần khỏi kí ức của chúng  ta, bởi vì họ đã là một loại người hoàn  toàn khác. Chúng ta không  thể gọi họ là kẻ mê đắm, bởi vì họ chưa bao giờ hăng hái hở tích luỹ bất kì thứ gì; chúng  ta không thể gọi họ là kẻ từ bỏ, bởi vì họ không  hăng hái  vứt bỏ cái  gì.  Nếu bất kì ai đó cho  họ thứ gì, họ sẽ lấy; nếu ai đó lấy bất kì cái gì từ họ,  họ cũng không  săn đuổi người  đấy. Tôi sẽ kể cho bạn một giaiat hoại có thể cho bạn ý tưởng nào đó...

Kabir  có  một  người  con  tên  là  Kamaal.  Kabir  không  nhận bất  kì quà tặng hay tiền bạc nào,  trong khi  Kamaal  lại giống như các hiền nhân của Upanishad. Đệ tử của Kabir yêu cầu ông ấy tống khứ Kamaal ra khỏi vị trí của người đó. Họ nói, “Khi  ai đó cúng  dường thầy quà  tặng hay  tiền bạc, thầy bảo người đó rằng thầy không  cần nó, cứ giữ cái  đó lại cho mình,  nhưng  Kamaal  này  ngồi  ngoài   và  nhận  mọi  thứ  từ những người mà thầy đã từ chối. Người đó ban phúc cho họ và thế rồi giữ lại mọi thứ. Cậu chàng là một kẻ rắc rối.”

Tôi  không   biết  liệu  Kabir   có  nói  câu  này  không   -  tôikhông  tin Kabir có thể đã nói điều đó, chắc phải là một tín đồ nào đó  của Kabir, người cũng quen  biết  với Kamaal - phát biểu là: “Một đứa con tên là Kamaal được  sinh ra và toàn bộ thế  phả  nhà  Kabir  bị  nhận  chìm  mãi  mãi.”   Phát  biểu  này nghĩa là Kamaal  con của Kabir  đã làm  hoen ố tên tuổi của toàn bộ gia đình anh ta.

Cho nên Kabir bảo Kamaal điều mọi người đã nói về anh ta và  hỏi  anh  ta nghĩ  gì  về  điều đó. Thế  rồi Kamaal gợi  ý rằng anh ta sẽ đi và ở một lều tách biệt, điều đó không  có vấn đề gì.

Kamaal chuyển tới ở một cái lều tách  biệt. Vua của vùng Kashi đi  tới biết điều này. Nhà  vua  chưa bao giờ cảm thấy rằng Kamaal là kẻ mê đắm. Điều anh ta không  theo từ bỏ là rõ ràng,  nhưng nhà vua cũng hoài  nghi  rằng anh ta là kẻ mê đắm. Nhà vua  nghĩ  rằng tốt hơn  cả là nên  kiểm tra  lại điều đó, cho nên ông ta tới với một viên kim cương rất quí giá và đem tặng nó cho Kamaal. Kamaal  nói, “Ông đã đem loại quà gì đến  cho  tôi  vậy?  Không  ăn  mà  cũng  không   uống  được nó.”

Nhà vua kinh ngạc khi nghe  tới lời nhận xét này. Ông đã nghe  mọi người  nói  rằng  Kamaal  giữ  mọi  thứ  được  cúng dường cho  anh  ta,  và  ở  đây  nhà  vua  cho  anh  ta  viên  kim cương đáng giá hàng triệu ru pi và Kamaal  này gọi nó chỉ là đá. Nghĩ  rằng bàn tán của mọi người là không  đúng và rằng Kamaal  sẽ  không   lấy  món  quà,  nhà  vua  lấy  lại  viên  kim cương và bắt đầu cho  vào túi.  Kamaal liền ngăn nhà  vua  lại, nói, “Ông  có điên không  đấy? Ban  đầu ông mang gánh nặng này tới đây, rồi bây giờ ông sẽ mang nó về sao? Để nó ở đây đi!”

Bây giờ nhà  vua  trở nên rất nghi  ngờ, nghĩ  có điều gì đó ám  muội về  con  người  này.  Nhưng  bạn  có thấy  cách  thứctâm  trí chúng  ta vận hành không? Điều Kamaal làm  là một điều  hoàn  toàn  logic:  “Nếu  nó  thực  sự  chỉ  là  một  viên  đá thôi,  ông  đã  phải  chịu  đựng  rắc  rối  của  việc  mang   trọng lượng của nó tới chỗ này... vậy mà  bây giờ ông muốn mang  cái trọng lượng đó trở về nữa. Buông bỏ nó đi thôi.”

Nhưng  ý  tưởng đầu  tiên đã  hấp  dẫn  nhà  vua.  Bất  kì  ý tưởng từ bỏ nào bao giờ cũng hấp dẫn kẻ đam mê.  Nhận xét thứ hai của Kamaal về việc buông bỏ viên kim cương không  hấp dẫn ông ta chút  nào - bây giờ ông  ta trở nên  nghi  ngờ. Dầu vậy  nhà vua vẫn hỏi, “Ta sẽ bỏ nó ở đâu?”

Kamaal nói,  “Bây  giờ ông  đang hỏi bỏ nó ở đâu - điều đó có nghĩa là ông không  coi nó là viên đá. Thế thì tốt hơn cả là ông  lấy lại nó đi. Tại sao câu  hỏi này nảy sinh  để bỏ nó ở đâu? Sau  hết nó  chỉ  là  một hòn  đá - cứ bỏ nó  ở bất kì đâu cũng được.”

Để kiểm tra sự việc thêm nữa nhà  vua  nói,  “Được rồi.” Túp lều được lợp bằng mái rơm cho nên nhà vua ấn viên  kim cương vào trong mái và nói, “Ta sẽ để nó ở đây.”

Kamaal  nói, “Tốt. Ông  làm  tuỳ  thích,  nhưng  tôi  không  thấy có gì quan trọng khi cố giữ một vật như viên đá đấy cả.”

Nhà  vua  quay  lại sau  một tháng. Ông  ta chắc chắn rằng ngay ngày hôn sau viên  kim  cương sẽ được  đem bán  đi hay bị giấu ở nơi nào đó khác. Cho nên ông  ta quay lại sau một tháng và  hỏi  Kamaal,  “Một  tháng  trước  đây  ta  đã  bỏ  viên kim cương ở đây. Nó vẫn ở đó chứ?”

Kamaal  nói, “Tôi đã nói với ông  lúc  ấy rằng nó  chỉ  là viên đá thôi. Bây  giờ ông  đang gây ra khó  khăn. Ông đã để nó ở đâu? Có thể ai đó đã lấy nó đi rồi, có thể nó vẫn còn đó

- thử tìm xem sao.”

Nhà  vua  nghĩ  Kamaal thử tỏ ra láu lỉnh  khi  nói  “Có  thểai đó đã lấy nó đi.” Nhưng khi  nhà vua thực sự tìm  nó viên kim cương nó vẫn ở đó tại cùng  chỗ, trong  rơm của mái nhà.

Các  hiền nhân  của Upanishad đã giống điều đó. Với họ cả mê đắm lẫn từ bỏ không  có ý nghĩa  gì. Tất cả kính  trọng cho từ bỏ có đó bởi vì mê đắm của người ta. Đây là lí do tại sao người từ bỏ có  hấp dẫn cao với người mê  đắm - bởi vì chính cái đối lập nó  hấp dẫn.  Chú  ý của người ta bị hút  về nó, người ta cảm thấy rằng người ta không  thể làm được điều như vậy và con người này đang làm điều đó.

Cho nên  người mê đắm chạm chân  người từ bỏ. Và có lí do cho điều đó. Họ cảm thấy rằng họ không  thể bỏ qua  ngay cả một bữa ăn  và ở đây có người này đã nhịn  ăn cả tháng. “Cúi mình,  cúi mình dưới chân người đó đi. Chúng ta không  thể từ bỏ được nhà cửa, và ở đây người này đã từ bỏ mọi thứ. Chúng ta không  thể không  mặc quần áo và ở đây người này đứng trần trên đường. Cúi mình trước người đó!”

Nếu ai đó làm  điều chúng  ta không  thể làm  được,  chúng ta cảm thấy người đó xứng đáng cho kính  trọng của chúng  ta. Tất cả kính  trọng của chúng  ta là bởi vì mê  đắm của chúng  ta. Do đó một điều rất thú vị xảy ra: xã hội càng  sung  túc, xã hội càng  mê  đắm,  nó  càng  kính  trọng người  từ bỏ.  Người Jaina giầu có, họ có đủ mọi tiện nghi cuộc sống, cho  nên họ trông đợi  tư cách  từ bỏ rất nghiêm  ngặt từ các  sư. Điều rất thú vị là xã hội của những người mê  đắm, của những người phong lưu, mong  đợi từ bỏ ở cấp cao  từ các sư, bằng không, họ đã không  thể cho các sư sư kính trọng đến thế.

Người Hindu không  nhấn mạnh vào từ bỏ nhiều đến thế - rằng  những người từ bỏ nên từ bỏ ngần này,  nên làm  điều này, nên làm  điều kia; do đó không  người  từ bỏ của Hindu có cơ hội  nếu người  đó  được  so  sánh với  người  từ bỏ của Jaina. Toàn bộ lí do cho  điều này  là ở chỗ xã hội Hindu  chủyếu không  phải là xã hội giầu có như xã hội Jaina.  Một cách so sánh  nó là một  nhóm  rất nghèo, và  xã  hội nghèo  không trông  đợi  cao  lắm  về  việc  mức  độ  cao  của  từ  bỏ  đối  với những người từ bỏ của nó.

Cho  nên  xã  hội  càng  sung  túc,  tiêu  chuẩn  về  từ bỏ  sẽ càng  cao.  Chỉ  với từ bỏ  lớn lao mà  xã  hội  mới  chấp nhận rằng có, người này đã làm việc gì đó, người đó đã từ bỏ điều gì đó. Chúng ta đánh giá theo tâm trí riêng của mình.

Upanishad nói  rằng  chừng  nào  có  giá  trị  được  đặt  lên việc từ  bỏ, hiểu rõ rằng vẫn có giá  trị được  đặt lên mê đắm nữa. Chừng  nào  có  kính  trọng với  từ bỏ,  hiểu  rõ  rằng bạn cũng có  hấp dẫn hướng  về  mê  đắm. Kính  trọng này chỉ  là phản xạ của hấp dẫn. Các  hiền nhân của Upanishad  nói rằng với người đã thức tỉnh, với người có ý thức, toàn  bộ thế giới này - cả từ bỏ lẫn mê đắm - biến mất.

Đệ tử này nói,  “Tôi sẽ từ bỏ cái gì? Tôi  sẽ lấy cái gì và tôi sẽ bỏ cái gì? Tôi đã chìm đắm trong  đại dương phúc  lạc vô hạn.”

Điều đó xảy ra đồng thời: ngay  khi  thế giới này mất đi thế giới bất tử mới được đạt tới. Điều này xảy ra  trong  cùng khoảnh khắc, mặc dầu lỗ hổng thời gian có thể dường như có đó trong  việc thấy nó.

Ở đây tôi không  thấy gì, tôi không nghe  thấy gì và tôi không biết gì,...

Đệ tử này  nói,  “Trong đại dương của cam  lồ phúc  lạc vô hạn này  mà  tôi  đang  chìm  ngập,  tôi  không  thấy gì  cả. Tôi không thấy gì bởi vì chỉ những cái  gì tách khỏi cái  này  mới có thể thấy được. Tôi không nghe  thấy gì bởi vì chỉ âm thanh của cái  khác  mới có thể được  nghe  thấy. Tôi  không  biết gìbởi vì ngay cả việc biết cũng là từ người khác.  Tôi chỉ kinh nghiệm phúc  lạc.”

Tôi bao giờ cũng trong  linh hồn phúc  lạc...

“Tôi không  có tri thức khác, tôi không  có bất kì cái nhìn nào, tôi không  nghe  thấy gì; không một giác quan nào của tôi hoạt động thêm nữa. Bây giờ chỉ một điều xảy ra trong tôi và đó là, tôi thường xuyên kinh nghiệm  phúc lạc. Và điều đang được  tôi  kinh  nghiệm  hôm   nay  là  duy  nhất  và  vô  song.  Không có  cách  nào  khác,  không  có  biểu  tượng nào qua  đó giải thích hay xác định nó. Bản thân tôi là bản tính riêng  của tôi.”

Tôi vô gắn bó, vô thân thể, vô giới tính, bản thân tôi là Thượng đế; tôi là im lặng tuyệt đối, tôi là vô hạn, tôi là cái toàn thể và cái cổ đại nhất.

Đệ  tử  này  đang  kinh   nghiệm   điều  này.   Những  kinh nghiệm  này  bắt  đầu  vào  khoảnh  khắc  thế  giới  biến  mất. Khoảnh khắc việc  mơ mộng tan  vỡ và việc nhận ra chân lí này bắt đầu rằng...

Tôi vô gắn bó, vô thân thể, vô giới tính, bản thân tôi là Thượng đế; tôi là im lặng tuyệt đối, tôi là vô hạn, tôi là cái toàn thể và cái cổ đại nhất.

Tôi không  là người làm, tôi không  là người khổ, tôi không thay đổi và không  cạn kiệt, tôi là chỗ trú ngụ của tri thức thuần khiết, tôi là một mình và tôi là to lớn vĩnh hằng.Tuyên  bố này là từ đệ tử.

Thầy đã nói như vậy, đã giải thích với người đó rằng nó giống thế này.  Đệ tử này  có thể nhận nó theo hai cách.  Hoặc người đó sẽ làm  cho  nó  thành một phần  của tri thức trí tuệ của mình  và nói,  “Được thôi,  tôi đồng ý với thầy; bất kì điều gì thầy đã nói đều có nghĩa cho trí tuệ tôi,”  và thế rồi để cho những phát biểu  này,  Upanishad  này sẽ  trở thành  vô  dụng. Nhưng lời giải thích cũng có thể trở thành kinh nghiệm  của đệ tử này và người đó nói, “Bất kì điều gì thầy đang nói cũng đều được  tôi  thấy. Tôi cũng kinh  nghiệm  nó.”  Và  đệ tử này công bố thêm,  “Bản thân tôi là Thượng đế; tôi là cổ đại nhất và tôi là tính thượng đế vĩnh  cửu.”

Tri thức này do thầy trao cho Atpantaram...

Tên  của thầy không  được  nhắc  tới. Tên  của  người  tìm kiếm  đầu  tiên  không   được  nêu  ra. Ai  là  người  đầu tiên đã biết điều này là không  được biết.

Đây  là điều rất hay và nên được hiểu cho  đúng, bởi vì tâm linh không phải là cái gì đó mới. Tâm linh là cổ đại nhất, vĩnh hằng. Tâm linh  đã có ở đây từ khi  con người có ở đây. Chúng ta không  thể hình  dung  được  thời điểm mà  tâm  linh có thể không  có ở đây. Chúng ta  có  thể tưởng tượng được thời điểm  không  có khoa  học, chúng  ta  cũng có thể tưởng tượng được  thời  điểm không  có hình  thái nghệ  thuật  nào - khi cả nghìn  thứ  không  có  đó - nhưng chúng  ta  không  thể tưởng tượng được một thời điểm khi con người có thể có đó mà không  có tâm linh,  bởi vì khao khát  tâm linh là đặc trưng cơ bản của con người.

Cho  dù  không   có  khoa  học,  con  người  có  thể  là  con người. Cho  dù không có tiền, con người có thể là con  người;cho dù  không  có giáo dục con  người  có  thể là con người  - người vô học cũng là người và người của xã hội không  khoa học cũng là người - nhưng nếu không có tâm linh con  người không là con người, con người trở thành con vật. Tâm  linh là đặc trưng cơ bản của con người.

Trong   định  nghĩa   con  người,  Aristotle  đã  nói,   “Con người là  sinh  linh  hợp lí.” Định nghĩa  này không  đúng vậy bởi vì, sau rốt,  ngay  cả một  người bất hợp lí cũng sẽ phải được gọi là một người.  Hợp lí không  phải là một đặc trưng bất biến  của con  người.  Machiavelli  đã nói,  “Con  người là sinh linh  chính  trị.”  Nếu  ra  nhìn  vào  con  người  ngày  nay, phát biểu  của  ông  ấy  là  đúng;  con  người  là  một  sinh  linh chính trị hoàn toàn.  Chính trị là thức ăn của người đó, chính trị là nước uống của người đó; báo chí  là nhu  cầu đầu tiên của người  đó  mỗi  sáng sớm  và  thảo luận về  chính  trị  mãi trong  đêm  là  nhu  cầu  cuối  cùng  của  người  đó  -  chính  trị dường  như  là  cuộc  đời  người  đó.  Nhưng  chính  trị  cũng không phải là đặc trưng nền tảng của con người. Nghiên cứu bây giờ chỉ ra rằng chính  trị được tìm thấy ngay cả trong  khỉ và động vật hoang dại. Hệt như có tổng thống, thủ tướng và nội các trong  các quốc gia, tương tự trong các nhóm khỉ cũng có kẻ cầm đầu, thủ tướng và nội các của chúng.

Không  có  mấy  khác  biệt  giữa  các  chính  khách  và  khỉ. Trong  loài người, chính  những kẻ có nhiều tính khỉ hơn trở nên bị hấp dẫn về chính trị.

Nhưng  con  người  là  sinh  linh  tâm  linh.  Và  đó  là  đặc trưng đúng đắn của con người.

Cho  nên bất kì  ai  đã khám phá ra tri thức này lần đầu tiên, tên người không  được nêu ra. Và đây là một điều rất tốt. Nó có nghĩa  là tri thức này là cổ đại, vĩnh  cửu đến mức tên của người  đầu  tiên trở  thành  người  biết  nó  là  không  đượcbiết tới. Tại vị trí tên của người đầu tiên mọi điều được biết tới chỉ là thế này... Thầy trao nó cho Atpantaram.

Apantaram cũng là một từ kì diệu. Nó có nghĩa  là một đệ tử có tên không  được  biết. Thầy trao  tri thức này cho một đệ tử có  tên  không   được  biết.  Tên  của  đệ  tử  đầu  tiên  không  được biết tới, do đó tên của người này trên  danh nghĩa  được lấy là Apantaram. Thầy đầu tiên đã đi tới biết đến điều này là không được biết và đệ tử đầu tiên  người  nghe  được  từ thầy cũng không  biết nốt, bởi vì khi đó là người thầy đầu tiên, đệ tử đầu  tiên  cũng  không   biết  rằng  mình  là  đệ  tử,  hay  ai  là thầy. Là thầy và là đệ tử tất cả là sự phát triển mãi về sau.

Khi  người  thầy  đầu  tiên đi  tới biết,  người  đầu  tiên  tới ông ấy phải đã là một đệ tử. Chúng ta có thể gọi người đó là đệ tử,  chỉ  với  mục  đích  tên  gọi,  nhưng  người  đó  chắc  đã không nhận biết về điều đó. Người đó phải đã đến, hệt như bị hút  vào thanh  nam  châm, và  việc  biết được truyền qua. Do đó kinh  này nói:

Tri thức này do thầy trao cho Atpantaram,  Atpantaram trao nó cho Brahma, ...

Brahma  là đấng sáng tạo vũ trụ. Điều rất thú vị là người đã sáng tạo ra vũ trụ cũng là một kẻ dốt, cũng phải nhận tri thức này từ ai đó.  Về khía  cạnh này điều đó trở thành  khó thăm  dò  được   chiều  sâu  của  suy  nghĩ  của  người  Hindu. Chúng ta gọi Brahma là đấng sáng tạo nhưng chúng  ta không  coi ông  ấy cũng là  người biết,  bởi  vì  nếu  ông  ấy là  người biết, ông ấy chắc sẽ không  tạo ra thế giới mơ này.

Nếu thế giới này là mơ, đấng sáng  tạo của nó không  thể là  người  biết.  Công  trình  của  Brahma  chỉ  là  phát  triển  thế giới mơ - hệt như lan toả giấc mơ.Đây là lí do tại sao chúng ta đã không  xây nhiều đền của Brahma;  chỉ  có một  đền Brahma  ở Ấn  Độ.  Đáng  ra chúng  phải có nhiều hơn bất kì đền nào khác, bởi vì người đã tạo ra thế giới này đáng phải  được  đặt trong  nhiều  đền thờ để tôn thờ hơn bất kì vị thần nào khác. Nhưng  chỉ  có một đền. Tại sao? - bởi vì chúng ta đi đến hiểu thế giới này là giấc mơ, và người đã tạo ra giấc mơ này không  xứng đáng có nhiều đền.

Chúng ta đã làm số tối đa đền của Shiva, bởi vì ông ấy là kẻ phá  huỷ  thế  giới  này.  Trong  mọi  thành  phố,  trong  mọi thôn làng bạn sẽ thấy một shivalinga - biểu tượng dương vật của Shiva - được  đặt thực sự dưới mọi cây cối. Chúng ta đã lấp đầy toàn  bộ mảnh  đất  này bằng  Shiva, và  có  lí do.  Tại sao nhớ tới Brahma? - ông  ấy là người đã  xô  đẩy chúng ta vào rắc rối này một cách không  cần thiết. Chúng ta  nhớ tới Shiva thường xuyên  hơn, và  có  mục  đích, bởi vì  ông  ấy là người phá huỷ, ông ấy sẽ phá huỷ mọi thứ.

...Atpantaram trao nó cho Brahma, Brahma trao nó cho Ghorangiras, Ghorangiras trao nó cho Raikva, Raikva trao nó cho Rama...

Vậy trong dây chuyền đó đã có hàng nghìn người, nhưng vài cái tên quan trọng được lựa ra. Đã có hàng nghìn cái tên thậm chí không được biết tới. Một vài tên tuổi nổi tiếng nhất đã được  lựa ra ở đây. Ghorangiras là một trong những người biết vĩ  đại  nhất  từ thời  Upanishad  và  ông  ấy  đã  truyền  tri thức  cho  Raikva.  Raikva  nữa  cũng  là  một  hiền  nhân  xuất chúng: ông  ấy trao nó cho Rama, và đến lượt Rama  trao  nó cho mọi sinh linh.

Qua  Rama   tri  thức  này  trở  nên  được  phổ  cập,  đạt  tới quần chúng. Trước đó tri thức này là bí truyền và thầy sẽ chỉtruyền  nó cho đệ tử trong bí mật. Rama  làm cho nó thành  sẵn có cho mọi sinh linh.  Trong tay của Rama nó không  còn là bí truyền nữa, nó trở thành  công khai cho mọi người.

Rama trao nó cho mọi sinh linh.  Đây là thông điệp của niết bàn...

Thông điệp của niết bàn là ở chỗ tan biến của cái  ‘tôi’. Hệt như  việc ngọn đèn bị tắt đi cái  ‘tôi’ bị tắt đi. Người  tắt bản thân mình đạt tới thực tại tuyệt đối, điều không  thể bị tắt đi theo bất kì cách nào.

Điều có thể bị tắt đi bên trong chúng  ta là bản ngã  của chúng  ta;  điều  không   thể  bị  tắt  đi  là  Brahman  bên  trong  chúng  ta.  Cho  nên  tắt  cái  có  thể  bị  làm  tắt  để  cho  ta  cái không thể tắt được có thể được kinh nghiệm.

Đây  là  giáo  huấn  của  Veda.  Đây  là  tinh  hoa  của  mọi

Veda. Và đây là kỉ luật của Veda.

Do vậy kết thúc Upanishad này.

Upanishad này  kết thúc một cách  rất độc đáo. Nó không  kết thúc  bằng giáo huấn của thầy mà  kết thúc  bằng việc đạt tới của đệ tử. Nó không kết thúc  với điều thầy đã nói  mà  nó kết thúc bằng điều đã  xảy ra cho  đệ tử. Chừng nào mà  giáo huấn còn  chưa trở thành một  hiện tượng sống nó  không  có giá trị. Chừng  nào giáo huấn không sống động nó chỉ là trò chơi tâm trí.

Upanishad này không  phải là trò chơi tâm  trí, nó là việc biến đổi cuộc sống.Thầy trao nó... cho Atpantaram, Atpantaram trao nó cho Brahma, Brahma trao nó cho Ghorangiras, Ghorangiras trao nó cho Raikva, Raikva trao nó cho Rama  và Rama  trao nó cho mọi sinh linh.

...Và chúng  ta đã lại cố gắng chấn hưng giáo  huấn diệu kì này,  việc  kinh  nghiệm  này và  kĩ  thuật  tâm  linh  này bên trong bản thân mình.  Chúng ta đã khơi lại ngọn lửa này bằng cách chuyển  chiếc bấc.

Sau  khi  đi  từ  đây,  tiếp  tục  khơi  ngọn  lửa  này  đi.  Một ngày nào đó khoảnh khắc đó dứt khoát sẽ tới trong  cuộc đời bạn khi  bạn  cũng có khả năng nói,  Tôi  đã thấy thế giới hệt như bây  giờ, nó đã đi đâu rồi?... Nó có đơn giản không tồn tại không?  Và  cái  ngày điều  này  sẽ được  bạn kinh  nghiệm, bạn cũng sẽ có khả năng nói, “Bản thân tôi là Thượng đế, tôi là tính  thượng đế vĩnh  cửu, tôi là vô hạn, tôi là phúc lạc, tôi là Brahman”

Chừng  nào  điều  này  còn  chưa  xảy  ra  bên  trong   bạn, thông điệp này về niết bàn phỏng có ích gì, tinh hoa này của Veda phỏng có ích gì? Và chừng nào còn chưa như thế, mặc dầu Upanishad  kết  thúc  tại đây,  nó  còn  chưa  kết  thúc cho bạn.

Cầu mong sẽ có một ngày mà bạn cũng có thể nói, “Giáo huấn Upanishad kết thúc ở đây cho tôi.”

Đủ cho hôm nay.

Về  Osho

Osho  sinh  ra  tại  Kuchwada,  Madhya Pradesh, Ấn  Độ, vào ngày 11 tháng  12 năm 1931.  Từ thiếu thời ông đã là một tinh thần  độc  lập và nổi dậy, nhấn mạnh tới chứng nghiệm chân lí cho  chính mình  thay  vì thu nhận tri thức và niềm tin do người khác  trao lại.

Sau  khi  chứng  ngộ  ở  tuổi  hai  mươi  mốt,  Osho  hoàn thành học tập hàn lâm và dành nhiều năm giảng dạy triết học tại Đại  học  Jabalpur. Đồng thời, ông  đã du hành trong  toàn Ấn Độ để nói chuyện, thách  thức các  nhà  lãnh  đạo tôn giáo chính thống trong  các cuộc tranh luận công khai,  đặt câu  hỏi về những niềm tin truyền thống và gặp gỡ mọi người từ mọi nẻo đường cuộc sống. Ông đọc rất nhiều, mọi thứ ông có thể tìm thấy để mở rộng hiểu biết của mình về hệ thống niềm tin và tâm lí của con người hiện đại.

Đến  cuối  những  năm  1960  Osho  đã  bắt  đầu  phát  triển các kĩ  thuật thiền động duy  nhất của mình.  Con  người  hiện đại, ông  nói, bị  quá nặng gánh  với những truyền thống lạc hậu của quá  khứ và những lo âu của cuộc sống hiện đại đến mức người  đó phải  trải qua  quá  trình tẩy rửa sâu  sắc trước khi người  đó  có thể hi  vọng  khám  phá  ra  trạng  thái  thảnh thơi, vô suy nghĩ của thiền.

Trong  quá  trình làm việc của mình,  Osho đã nói  về mọi khía cạnh thực của việc phát triển tâm thức con  người.  Ông đã cô đọng  tinh hoa của điều có  ý nghĩa  cho  việc truy  tìm tâm linh của con người hiện đại, dựa trên không  chỉ hiểu biếttrí tuệ mà  được kiểm nghiệm  lại theo kinh  nghiệm  sống của riêng ông.

Ông  không  thuộc về tín  ngưỡng nào cả - “Tôi  là người bắt đầu cho tâm thức tôn giáo  hoàn  toàn mới,” ông nói.  “Xin đừng gắn  tôi  với  quá  khứ  -  điều  đó  thậm  chí  chẳng  đáng nhớ.”

Bài  nói  của ông  cho  các  đệ  tử và  người  tìm  kiếm  tâm linh đã được xuất bản trong hơn sáu trăm năm mươi tập, và đã được  dịch  sang hơn bốn mươi ba  thứ tiếng. Và  ông  nói, “Thông điệp của tôi không  phải là học thuyết, không  phải là triết lí. Thông điệp của tôi là giả kim thuật nào đó, khoa  học về biến đổi, cho  nên  chỉ những ai sẵn sàng chết như họ hiện tại và được sinh  ra lần nữa trong  cái  gì đó  mới đến mức họ không thể nào hình dung  ra được điều đó ngay bây giờ... chỉ vài người dũng cảm mới sẵn sàng lắng nghe,  vì lắng nghe  là sắp nguy  hiểm.

“Lắng nghe,  bạn đã bước đi bước đầu tiên hướng tới tái sinh.  Cho  nên đấy không  phải là triết  lí mà  bạn có thể chỉ choàng vào người và đi khoác  lác về nó. Đấy không  phải là học thuyết mà bạn có thể tìm  ra khuây  khoả  cho  những câu hỏi phiền  nhiễu.  Không,  thông   điệp  của  tôi  không   phải  là truyền  giao  bằng  lời  nào  đó.  Nó  còn  nguy   hiểm  hơn  thế nhiều. Nó không  gì khác  hơn là chết và tái sinh.”

Osho  rời khỏi thân  thể ngày  19  tháng  01  năm 1990. Công  xã  khổng  lồ của  ông  ở  Ấn  Độ  tiếp tục là  trung  tâm trưởng thành  tâm  linh  lớn nhất  trên  thế giới  hấp  dẫn  hàng nghìn khách thăm quốc tế, người tới để tham dự vào thiền, trị liệu, các chương trình sáng tạo, hay chỉ để chứng nghiệm  bản thể trong  phật trường.|Công xã Osho quốc tế

Pune,  Ấn Độ

Công  xã này  là trường phái  kì diệu cho  việc thám  hiểm bên trong. Đó là phiêu  lưu lớn lao nhất có đó, và cũng là lễ hội lớn nhất.

Con  đường  bạn  phải  đi  qua,  bạn  sẽ  phải  đi  một  mình; nhưng  biết  rằng  bao  nhiêu  người  cũng  đang  du  hành  một mình sẽ đem lại cho bạn động viên lớn lao.

Một ốc đảo nhỏ mà trong đó cuộc sống đang diễn ra với tầm nhìn hoàn toàn  khác;  nơi cuộc sống diễn ra có mục đích, ý nghĩa,  nơi  cuộc  sống  diễn  ra  có  phương  pháp,  nơi  cuộc sống diễn  ra  trong  tỉnh  táo, nhận  biết,  thức  tỉnh;  nơi  cuộc sống không  phải  chỉ  là  điều ngẫu  nhiên,  nơi cuộc sống bắt đầu trở thành ngày  một trưởng thành  hơn  theo chiều hướng nào đó.

Và  đây  không   phải  là  tu  viện  Ấn  Độ;  đây  là  công  xã quốc tế, nơi gặp gỡ của Đông và Tây.  Công xã này đại diện cho  toàn  bộ  loài  người,  không   phải  về  quá  khứ  mà  là  về tương lai.

Nỗ lực của chúng  tôi là để làm cho thiền trở thành có sẵn cho từng người và mọi người; bất kì ai muốn thiền, thiền đều sẵn có tương ứng với kiểu của người đó. Nếu người đó cần nghỉ ngơi, nghỉ  ngơi cũng nên là thiền của người đó. “Ngồi im lặng không  làm  gì, rồi xuân tới và cỏ tự nó mọc lên”  - đó sẽ là  thiền  của  người  đó.  Chúng ta  phải  tìm  ra  thật  nhiều chiều hướng cho thiền, nhiều như số người trên thế gian  này. Và khuôn  mẫu phải đừng quá  cứng nhắc, vì chẳng có hai cá nhân nào  giống nhau  cả. Đây  là cuộc cách  mạng.  Cá  nhânphải không  bị gò khít  vào khuôn  mẫu; nhưng khuôn  mẫu thì phải  vừa  vặn  với  cá  nhân.  Đó  là lí  do  tại sao  bạn  thấy có nhiều cách thiền thế đang diễn ra ở đây. Cách  thức thì có thể là tích  cực hay thụ  động, cũng chẳng thành  vấn đề gì,  mục tiêu là một: làm  sao  làm  cho bạn thành  im  lặng đến mức tất cả mọi suy  nghĩ đều biến mất và bạn chỉ còn là tấm gương, phản chiếu cái đang đấy.

Đa đại học Osho

Trong  công  xã  này  có  ít  nhất  năm  mươi  nhóm  trị  liệu đang tiến hành,  bởi những lí do nào đó. Đấy chỉ là cách  làm cân bằng lại hàng nghìn  năm kìm nén. Đấy chỉ là để đem lại nhẹ nhàng cho  tất cả những cái bạn đã kìm  nén  - như người Ki tô giáo, người Hindu  giáo, Phật tử. Nó chỉ hoàn tác lại cái hại của hàng thế kỉ cũ kĩ đã gây cho bạn. Các  nhóm  trị liệu này không  phải là cứu cánh;  chúng chỉ chuẩn bị cho bạn để thiền, chứng kiến thụ động về các  ý nghĩ,  tình cảm và hành động mà không  đánh giá hay đồng nhất.

Sự bừng sáng của mỗi ngày là việc gặp gỡ vào buổi tối: một buổi lễ hai giờ với âm nhạc, nhảy múa và thiền im lặng theo dõi một trong những bài nói của Osho.

“Đấy không  phải là bài học; đấy chỉ đơn thuần là phương tiện để  làm cho bạn thành im lặng, vì nếu yêu cầu bạn phải im lặng không nỗ lực gì, bạn sẽ thấy rất khó khăn. Tôi đang làm cho  bạn im lặng mà  không  phải nỗ lực gì về phần bạn cả. Việc nói của tôi trước hết là để dùng  như một chiến lược tạo ra im lặng trong  bạn.”Để biết thêm thông  tin
http://www.osho.com

Osho Commune International

17 Koregaon Park

Pune 411 011 (MS)  India

Tel:                 + 91 (212)  628 562

Fax:                + 91 (212) 624 181

Email:  osho-commune@osho.com

Osho International

410 Park  Avenue, 15th Floor, New York,  NY 10022

Tel. +1 212 231 8437

Fax. +1 212 658 9508 http://www.osho.com/oshointernational

Klau Steeg:  klau.steeg@oshointernational.com

Montse  Cortazar: montse.cortazar@oshointernational.com Agent     for           Vietnam is Tuttle                Mori        Agency, Managing Dirrector Pimolporn  Yutisri :   pimolporn@tuttlemori.co.th Office email: oshointernational@oshointernational.com Royalties: OshoOffice@oshointernational.com

Để xem  tin tức, trao đổi nói chuyện,  xem  các  trích  đoạn và toàn văn bài nói của Osho, các bạn có thể ghé  thăm trang web
http://oshovietnam.net

Để xem một số bản dịch  tiếng Việt của sách  Osho,  các bạn có thể vào trang web:

http://oshovietnam.wordpress.com/“Lời  thầy hàm chứa im  lặng quanh đó, lời thầy không  phải là tiếng động. Lời thầy có giai điệu, có nhịp điệu, có âm nhạc và tại chính  cốt  lõi  của lời thầy là  im  lặng hoàn  toàn. Nếu bạn có thể hiểu thấu lời thầy, bạn sẽ đi xuyên  vào im lặng vô hạn này.  Nhưng  để hiểu thấu lời  của Phật, cách  thức không phải là  phân  tích,  cách  thức không   phải  là  biện  luận, cách thức không  phải  là tranh  luận. Cách  thức là chìm  vào quan hệ với thầy, trở thành hoà hợp với thầy, đồng bộ với thầy. Trong hoà  hợp đó, trong  sự chân thành đó, người  ta đi vào trong  chính cốt lõi lời thầy. Và  ở đó bạn sẽ không  tìm  thấy bất kì âm  thanh nào, bất kì tiếng động nào; ở đó bạn sẽ thấy im lặng tuyệt đối. Và nếm trải nó là hiểu thầy.”

Osho, Dhammapada: Con đường của Phật, 5

“Từ lời tôi  bạn có  thể bùng  cháy,  nhưng bạn sẽ không thể nào tìm ra bất kì lí thuyết, học thuyết  nào.  Bạn có thể tìm ra  cách  sống,  nhưng  không   tìm  ra  được  giáo  lí  để  thuyết giáo. Bạn  có  thể tìm  ra  tính  cách  nổi  dậy  hay  tiêm  nhiễm nhưng bạn sẽ không tìm  thấy chủ đề cách  mạng nào được tổ chức.

“Lời  tôi  không  chỉ  là ngọn  lửa. Tôi  đang  đặt  thuốc  nổ đây đó,  chúng sẽ nổ tung  trong nhiều  thế kỉ.  Tôi  đang đặt nhiều hơn là sự  cần thiết - tôi chưa bao giờ tính  hết cơ hội. Gần như từng câu đều dự định để tạo ra rắc rối cho bất kì ai muốn tổ chức tôn giáo quanh tôi.”

Osho, Từ cá tính tới cá nhânSách Osho  đã dịch sang tiếng Việt

1.   Con đường tôi con đường của mây trắng              1997

2.   Biến chuyển Mật tông                                           1997

3.   Ngón tay chỉ trăng                                                 1997

4.   Thiền là gì?                                                            1997

5.   Đi tìm điều huyền bí, tập 2                                   1998

6.   Thiền: Tự do đầu tiên và cuối cùng                     1998

7.   Kinh  Kim  Cương                                                  1998

8.   Tôi là lối cổng                                                       1998

9.   Nhịp đập của tuyệt đối                                          1998

10. Tâm  Kinh                                                              1998

11. Mưa rào không  mây                                             1999

12. Nhạc cổ trong rặng thông                                      1999

13. Dhammapada: Con đường của Phật, t. 1               1999

14. Con thuyền rỗng                                                    1999

15. Tín Tâm  Minh: Sách về cái không                      1999

16. Từ dục tới Siêu tâm thức                                       1999

17. Từ Thuốc tới Thiền                                                1999

18. Cương lĩnh Thiền: Tự do với chính mình             2000

19. Vô trí: Hoa của vĩnh hằng                                     2000

20. Bồ đề đạt ma: Thiền sư vĩ đại nhất                      2000

21. Và hoa đã mưa xuống                                           2000

22. Đạo: Ba kho báu, tập 1                                         2001

23. Kinh  nghiệm Mật tông                                          2001

24. Bản kinh cuối cùng, tập 6                                      2001

25. Chiều bên kia cái biết                                           2001

26. Kỉ luật của siêu việt, tập 3                                    2002

27. Con đường bên ngoài  mọi con đường                  2002

28. Không nước không trăng                                        2002

29. Om Mani Padme Hum                                          2002

30. Nansen:  Điểm khởi hành                                    200331. Joshu: Tiếng gầm của sư tử   2003

32. Mã Tổ: Tấm gương trống rỗng                             2003

33. Rinzai: Bậc thầy của điều phi lí                          2003

34. Hyakujo: Đỉnh Everst của Thiền                          2003

35. Isan: Không dấu chân trên trời xanh                   2003

36. Kyozan: Con người thực của Thiền                    2004

37. Dogen Thiền sư: Tìm kiếm và hoàn  thành        2004

38. Yakusan: Thẳng tới điểm chứng ngộ                   2004

39. Đi tìm điều huyền bí, tập 1                                 2004

40. Dhammapada: Con đường của Phật, t. 2              2004

41. Từ Thuốc tới Thiền (chỉnh lí)                               2004

42. Trưởng thành: Trách nhiệm là chính mình          2005

43. Sáng  tạo: Khơi nguồn sức mạnh bên trong         2005

44. Dũng cảm: Vui sống hiểm nguy                          2005

45. Dược khoa  cho linh hồn                                     2005

46. Cân bằng thân tâm                                              2005

47. Ta là cái đó                                                          2006

48. Tình  yêu, tự do, một mình                                  2006

49. Dhammapada: Con đường của Phật, t.3              2006

50. Kỉ luật của siêu việt - tập 1                                 2006

51. Kỉ luật của siêu việt - tập 2                                 2006

52. Kỉ luật của siêu việt - tập 4                                 2007

53. Vui vẻ: Hạnh phúc  từ bên trong                         2007

54. Chuyến  bay của một mình  tới một mình          2007

55. Nhận biết: Chìa  khoá  sống trong  cân bằng       2007

56. Tự do: Dũng cảm là bản thân mình                    2007

57. Dhammapada: Con đường của Phật, t.4               2007

58. Trực giác:  Việc biết bên ngoài logic                   2007

59. Dhammapada: Con đường của Phật, t.5               2008

60. Dhammapada: Con đường của Phật, t.6               2008

61. Thân thiết: Tin cậy bản thân mình và
người khác                                                                  2008

62. Dhammapada: Con đường của Phật, t.7 2008

63. Từ bi: Việc nở hoa tối thượng của tình yêu

2008

|

64. Đạo: lịch sử và giáo  huấn

2008

65. Dhammapada: Con đường của Phật, t.8

2009

66. Dhammapada: Con đường của Phật, t.9

2009

67. Cuộc sống, tình yêu, tiếng cười

2009

68. Dhammapada: Con đường của Phật, t.10

2009

69. Dhammapada: Con đường của Phật, t.11

2009

70. Dhammapada: Con đường của Phật, t.12

2009

71. Đạo - Ba kho báu - tập 2

2010

72. Đạo - Ba kho báu - tập 3

2010

73. Đạo - Ba kho báu - tập 4

2010

Table of Contents

- Contents. 3
- Giới  thiệu. 4
- 1.      Điều  thiêng  liêng  là bạn. 5
- 2.      Chúng ta trong  cái đó!. 14
- 3.      Nhân chứng và ảo tưởng. 24
- 4.      Phản chiếu trong gương. 38
- 5.      Buông bỏ và bay. 48
- 6.      Cuộc  sống là cơ hội 59
- 7.      Bạn  là cái nút. 72
- 8.      Hiểu quả. 85
- 9.      Cái đó - tôn giáo  vũ trụ. 98
- 10.         Bốn  bước. 110
- 11.         Cơn  khát của linh  hồn. 125
- 12.         Chết  cho tương lai 140
- 13.         Quả ngọt. 155

- 14.         Bay là quyền tập ấm của bạn. 168

- 15.         Tỉnh dậy đi! Đây là mơ.. 180
- 16.         Chỉ cái này hiện hữu. 195
- 17.         Tôi là điều này. 211
- Về  Osho. 225