Dhammapada - Con Đường Của Phật 3
Date: 2011-05-17 15:37:22+00:00

OSHO

Dhammapada:

Con đường của Phật

Đây là con đường đi tới chân lí tối thượng

Tập 3

HÀ NỘI 5/2011

OSHO

The Dhammapada:

The Way of the Buddha

This is the Path to the Ultimate Truth

Vol. 3

Mục lục

Mục lục

1.      Tri thức không phải là tri thức

2.      Người quan sát trên núi

3.      Là vị phật!

4.      Tôi là người say

5.      Tự do chứa tất cả

6.      Không có tiến hoá

7.      Người đó là người đánh xe

8.      Cười đau cả bụng

9.      Cây nến nhỏ

10.         Bao la như bầu trời

Về Osho

Bài nói ngẫu hứng cho các đệ tử và bạn bè của Osho tại Thính phòng Phật Gautam Poona, Ấn Độ

1.   Tri thức không phải là tri thức

Người trí huệ bảo ông

Chỗ ông đã sa ngã

Và chỗ ông có thể sa ngã –

Những bí mật vô giá!

Theo người đó, theo con đường.

Để người đó uốn nắn và dạy ông

Và giữ ông khỏi điều nguy hại.

Thế giới có thể ghét người đó

Nhưng người tốt yêu người đó.

Đừng tìm bạn xấu

Hay sống với người không quan tâm.

Tìm bạn yêu chân lí.

Uống sâu sắc.

Sống trong thanh thản và vui vẻ.

Người trí huệ vui thích trong chân lí

Và theo luật của người thức tỉnh.

Nhà nông dẫn nước vào đất.

Cung thủ chuốt mũi tên.

Và thợ mộc tiện gỗ.

Cho nên người trí huệ hướng tâm trí mình.

Gió không thể lay được núi.

Khen ngợi chê bai không động lòng người trí huệ.

Người đó sáng tỏ.

Nghe thấy chân lí,

Người đó như cái hồ,

Thuần khiết, tĩnh lặng và sâu thẳm.

Tri thức không phải là tri thức. Nó có hình tướng là tri thức thôi, do đó nó lừa dối nhiều người. Tri thức chỉ là thông tin. Nó không biến đổi  bạn; bạn vẫn còn như cũ. Việc tích luỹ thông tin của bạn cứ tăng lên. Thay vì giải  thoát  bạn,  nó  đè  nặng  bạn,  nó  cứ  tạo  ra  những  tù túng mới cho bạn.

Cái gọi là con người của tri thức còn ngu xuẩn hơn cái gọi là người ngu nhiều lắm, vì người ngu ít nhất vẫn là hồn nhiên. Người đó dốt nát, nhưng người đó không giả vờ biết - sự thực chừng đó là của người ấy. Nhưng con người của tri thức là đống lộn xộn lớn hơn nhiều: người  đó  chẳng  biết  gì  nhưng  người  đó  tưởng  mình

biết. Không biết mà cứ tin rằng mình biết là vẫn còn bị bắt rễ vào dốt nát vĩnh viễn.

Tri thức là cách để dốt nát tự bảo vệ nó - và nó tự bảo  vệ  bản  thân  nó  rất  tinh  ranh,  rất  hiệu  quả,  rất  láu lỉnh. Tri thức là kẻ thù mặc dầu nó có vẻ như là người bạn.

Đây  là  bước  thứ  nhất  hướng  tới  trí  huệ:  biết  rằng bạn không biết, biết rằng mọi tri thức đều là vay mượn, biết  rằng  nó  đã  không  xảy  ra  cho  bạn,  nó  đã  tới  từ người khác, rằng nó không phải là sáng suốt riêng của bạn,  việc nhận  ra  riêng  của  bạn.  Khoảnh  khắc  tri  thức là việc nhận ra riêng của bạn, nó là trí huệ.

Trí huệ nghĩa là bạn không là con vẹt, nghĩa là bạn là con người, nghĩa là bạn không lặp lại người khác mà diễn đạt bản thân mình, nghĩa là bạn không là bản sao, nghĩa là bạn có khuôn mặt nguyên thuỷ của riêng mình.

Tri  thức  làm  bạn  thành  bản  sao,  và  là  bản  sao  là điều xấu nhất trên thế giới. Đó là thảm hoạ lớn lao nhất có thể xảy ra cho một người - bởi vì không biết vậy mà cứ tin rằng mình biết, bạn bao giờ cũng sẽ vẫn còn dốt nát và trong bóng tối. Và bất kì điều gì bạn làm đều sẽ sai. Bạn có thể có khả năng thuyết phục ngay cả người khác  rằng  bạn  biết,  bạn  có  thể  có  khả  năng  làm  mạnh cho  bản  ngã  của  mình,  bạn  có  thể  trở  thành  rất  nổi tiếng,  bạn  có  thể  nổi  tiếng  như  một  học  giả  lớn,  một nhà  bác  học,  nhưng  sâu  bên  dưới  chẳng  có  gì  ngoài bóng  tối.  Sâu  bên  dưới  bạn  vẫn  chưa  đương  đầu  với bản thân mình, bạn vẫn chưa đi vào trong ngôi đền của bản thể mình.

Người  dốt  nát  ở  tình  thế  tốt  hơn  nhiều.  Ít  nhất người đó không có việc giả vờ, ít nhất người đó không lừa người khác và bản thân mình. Và người dốt nát có cái đẹp - cái đẹp của sự đơn giản, cái đẹp của sự không phức tạp. Biết rằng "Tôi không biết" lập tức đem lại sự giảm  nhẹ  lớn  lao.  Biết,  kinh  nghiệm  việc người ta dốt nát hoàn toàn, trút đầy người ta ngạc nhiên lớn lao - sự tồn tại được biến đổi thành bí ẩn.

Và  đó  là  điều  Thượng  đế  tất  cả  là  gì.  Biết  vũ  trụ như  phép  màu,  như  bí  ẩn,  như  cái  gì đó  không  thể tin được,  như  cái  gì  đó  không  thể  nào  xuyên  thấu  được  - như cái gì đó mà trước nó bạn chỉ có thể cúi mình trong niềm  biết  ơn  sâu  sắc,  bạn chỉ có  thể buông  xuôi  trong kính nể - là bắt đầu của trí huệ.

Socrates  là  đúng  khi  ông  ấy  nói:  tôi  chỉ  biết  một điều thôi - là tôi không biết gì cả.

Trí  huệ  không  phải  là  thông  thái.  Trí  huệ  nghĩa  là nhận  ra  cái  gì  đó  của  tâm  thức  của  bạn  -  trước  hết  là bên  trong  rồi  đến  bên  ngoài;  cảm  thấy  nhịp  đập  của cuộc sống bên trong bạn và rồi bên ngoài bạn. Để kinh nghiệm  tâm  thức  bí  ẩn  này  mà  bạn  đang  là,  trước  hết người ta phải kinh nghiệm nó ở cốt lõi bên trong nhất của  bản  thể  mình,  bởi  vì  đó  là  cánh  cửa  gần  gũi  nhất với Thượng đế.

Một khi bạn đã biết nó ở bên trong, không khó để biết  nó  ở  bên  ngoài.  Nhưng  nhớ:  người  trí  huệ  không bao  giờ  tích  luỹ  tri  thức  -  trí  huệ  của  người  đó  là  tự phát.  Tri  thức  bao  giờ  cũng  thuộc  về  quá  khứ,  trí  huệ thuộc  về  hiện  tại.  Nhớ  lấy  phân  biệt  này.  Chừng  nào bạn còn chưa hiểu khác biệt rất rõ ràng giữa tri thức và trí huệ, bạn sẽ không có khả năng hiểu được những lời kinh  này  của  Phật  Gautama.  Và  chúng  là  cực  kì  quan trọng.

Tri  thức  tới  từ  quá  khứ,  từ  người  khác,  từ  kinh sách. Và Phật đã nói: Việc truyền chân lí của ta là bên ngoài kinh sách. Điều ta nói, điều ta truyền đạt, điều ta giao cảm, không được viết ra ở đâu cả, chưa từng được nói  ra  ở  đâu  cả  -  thực  ra,  không  thể  được  nói  ra  chút nào,  không  thể  được  viết  ra  chút  nào.  Nó  được  truyền trong im lặng sâu sắc giữa thầy và đệ tử: nó là chuyện tình. Trí huệ mang tính lây nhiễm. Nó không được dạy, nhớ  lấy;  bạn  có  thể  đón  nhận  nó  nhưng  nó  không  thể được  trao  cho  bạn.  Bạn  có  thể  cởi  mở  và  mong  manh với  nó,  bạn  có  thể ở  trong  trạng  thái  đón  chào  thường xuyên,  và  đó  là  cách  đệ  tử  ngồi  cạnh  thầy  -  sẵn  sàng uống,  sẵn  sàng  cho  phép  thầy  thấm  vào  chính  trái  tim của mình. Ban đầu điều đó là đau đớn, bởi vì tâm thức thầy thấm vào bạn như mũi tên sắc bén - chỉ thế thì nó mới có thể đạt tới chính cốt lõi của bạn. Nó gây đau.

Tri thức thoả mãn cho bản ngã; trí huệ phá huỷ bản ngã hoàn toàn; do đó mọi người đều tìm kiếm tri thức. Rất  hiếm  khi  tìm  ra  một  người  không  quan  tâm  tới  tri thức  mà  quan  tâm  tới,  cam  kết  với,  trí  huệ.  Tri  thức nghĩa  là  lí  thuyết  về  chân  lí;  trí  huệ  nghĩa  là  bản  thân chân lí. Tri thức nghĩa là cái gián tiếp; trí huệ nghĩa là cái trực tiếp. Tri thức nghĩa là niềm tin: người khác nói và bạn tin. Và mọi niềm tin đều là giả! Không niềm tin nào  là  thật  cả.  Cho  dù  bạn  tin  vào  lời  của  vị  phật, khoảnh khắc bạn tin thì nó biến thành lời dối trá.

Chân lí không thể được tin; hoặc bạn biết hoặc bạn không biết. Nếu bạn biết, không có vấn đề về niềm tin; nếu  bạn  không  biết,  lại  không  có  vấn  đề  về  niềm  tin. Nếu bạn biết, bạn biết; nếu bạn không biết, bạn không biết. Niềm tin là phóng chiếu của tâm trí thủ đoạn - nó cho  bạn  cảm  giác  về  biết,  mà  lại  không  biết.  Người

Hindu, người Mô ha mét giáo, người Ki tô giáo, người

Do Thái, người Jaina, Phật tử - họ tất cả đều tin.

Tintưởng là rẻ, nó là rất dễ dàng - chẳng cái gì bị lâm  nguy  cả.  Bạn  có  thể  dễ  dàng  tin  vào  Thượng  đế, bạn có thể dễ dàng tin vào bất tử của linh hồn, bạn có thể  dễ  dàng  tin  vào  lí  thuyết  đầu  thai.  Thực  ra,  chúng vẫn  chỉ  trên  bề  mặt;  sâu  bên  dưới  bạn  không  bị  ảnh hưởng bởi chúng, không chút nào. Khi cái chết gõ cửa, bạn  sẽ  biết  những  niềm  tin  của  bạn  tất  cả  đều  đã  biến mất.  Niềm  tin  vào  tính  bất  tử  của  linh  hồn  sẽ  không giúp gì cho bạn khi cái chết sẽ gõ vào cửa - bạn sẽ kêu khóc và bạn sẽ níu bám vào cuộc sống. Khi cái chết tới bạn sẽ quên tất cả về Thượng đế; khi cái chết tới bạn sẽ không có khả năng nhớ tới lí thuyết này - và những ngụ ý  phức  tạp  của  nó  -  về  đầu  thai.  Khi  cái  chết  gõ  cửa bạn, nó đánh sập mọi cấu trúc tri thức bạn đã xây dựng quanh  bản  thân  mình  -  nó  bỏ  lại  bạn  tuyệt  đối  trống rỗng...  và  với  nhận  biết  rằng  toàn  thể  cuộc  sống  đã  là phí hoài.

Trí  huệ  là  hiện  tượng  hoàn  toàn  khác:  nó  là  kinh nghiệm, không phải là niềm tin. Nó là kinh nghiệm tồn tại, nó không phải là "về". Bạn không tin vào Thượng đế  -  bạn  biết.  Bạn  không  tin  vào  tính  bất  tử  của  linh hồn - bạn đã nếm trải nó. Bạn không tin vào đầu thai - bạn nhớ nó; bạn nhớ rằng bạn đã từng ở đây nhiều lần rồi. Và nếu điều này đã là như vậy trong quá khứ, điều này sẽ là như vậy trong tương lai. Bạn nhớ bạn đã từng ở trong nhiều thân thể: bạn đã là tảng đá, bạn đã là cây, bạn  đã  là  con  vật,  chim  chóc,  bạn  đã  là  đàn  ông,  đàn bà...  bạn  đã  sống  trong  biết  bao  nhiêu  hình  dạng.  Bạn thấy hình dạng thay đổi nhưng tâm thức bên trong vẫn còn  là  một;  cho  nên  bạn  chỉ  thấy  những  thay  đổi  bề ngoài còn điều bản chất là vĩnh hằng.

Đây  là  việc  thấy,  không  phải  là  việc  tin.  Và  mọi thầy thực đều quan tâm giúp bạn thấy, không tin. Tin, bạn trở thành người Ki tô giáo, người Hindu, người Mô ha mét giáo. Niềm tin là nghề nghiệp của tu sĩ.

Thầy trước hết phải phá huỷ mọi niềm tin của bạn - hữu  thần,  vô  thần,  Cơ  đốc  giáo,  cộng  sản.  Thầy  phải triệt phá mọi cấu trúc của niềm tin để cho bạn được bỏ lại như đứa trẻ nhỏ - hồn nhiên, cởi mở, sẵn sàng truy tìm, sẵn sàng lao vào cuộc phiêu lưu của chân lí.

Trí  huệ  nảy  sinh  bên  trong  bạn,  nó  không  phải  là kinh sách. Bạn  bắt  đầu đọc tâm  thức riêng  của mình - và  tại  đó  có  ẩn  giấu  tất  cả  Kinh  Thánh  và  tất  cả  kinh Gita và tất cả Dhammapada.

Một học giả lớn có lần mua một con vẹt. Khi ông ta đem nó về nhà, ông ta bảo nó, "Tao sẽ dạy mày nói."

"Đừng  bận  tâm,"  con  chim  trả  lời.  "Tôi  đã  có  thể nói được rồi."

Ông ta sững sờ tới mức phải đem nó tới trường đại học. "Trông đây! Tôi mới có được một con vẹt biết nói kì diệu ở đây..." Nhưng con vẹt không nói, cho dù học giả này cứ khăng khăng rằng nó có thể nói được.

Mọi người cá cược với ông ta mười ăn một rằng nó không  thể  nói  được,  và  ông  ta  thua  vụ  cá  cược  này. Chẳng  cái  gì  dụ  dỗ  được  con  vẹt  nói.  Trên  đường  về nhà, theo sau bởi lời chế nhạo của bạn bè, người này tát cho con vẹt một cái và nói, "Mày ngu lắm - nhìn vào số tiền mày làm tao mất đây này!"

"Chính ông mới ngu," con vẹt nói. "đem tôi trở lại đại học đó ngày mai và ông cá một trăm ăn một và sẽ được!"

Vâng,  vẹt  còn  thông  minh  hơn  nhiều  so  với  các giáo sư của bạn. Vẹt có sáng suốt hơn các học giả, bác học, viện sĩ của bạn. Nếu bạn muốn biết những kẻ ngu thực  sự  bạn  sẽ  phải  tới  thăm  đại  học  -  đủ  mọi  loại  kẻ giả vờ, nói năng lắp bắp. Không biết mình đang thực sự làm cái gì, nhưng họ cứ làm mọi thứ. Không biết điều mình  dạy,  nhưng  họ  đều  là  thầy  giáo;  họ  cứ  viết  ra những chuyên luận lớn lao.

Mulla Nasruddin có một tấm biển tên ở nhà mình. Mọi  người  đều  ngạc  nhiên  về  bằng  cấp  mà  anh  ta  đã ghi  lên  tấm  biển  tên  đó.  Trên  tấm  biển  tên  anh  ta  đã viết:  Mulla  Nasruddin,  B.S.,  M.S.,  Ph.D.  Mọi  người đều  thấy  tò  mò!  Cuối  cùng  hàng  xóm  tụ  tập  lại  và  họ nói, "Nasruddin, như chúng tôi được biết anh chưa bao giờ tới bất kì đại học nào. Nói gì về bất kì đại học nào?

-  anh  chưa  bao  giờ  tới  trường  học  nào.  Thực  ra,  anh không thể đọc và anh không thể viết được! Anh lấy đâu ra những bằng cấp này?"

Anh  ta  nói,  "Các  bác  có  biết  những  bằng  cấp  này nghĩa là gì không? B.S. là dạng viết tắt đấy."

"Viết tắt cho cái gì?" họ hỏi.

Anh ta nói, "Cứ nghĩ về nó mà xem...!" Thế rồi họ hiểu  ra.  "B.S.  là  dạng  viết  tắt  của  cái  gì  đó  không  thể nhắc tới được," anh ta nói. "Còn M.S. nghĩa là 'còn hơn cái cũ.' Và Ph.D. nghĩa là..."

Nghĩ về nó, suy tư về nó đi. Bạn có thể suy diễn ra Ph.D. nghĩa là gì? Bạn nhớ B.S., nghĩa của nó, bạn nhớ M.S., còn hơn cái cũ, và thế rồi Ph.D. là gì? Tôi để nó lại  cho  bạn  đấy!  Nếu  bạn  suy  nghĩ  bạn  sẽ  tìm  ra,  và điều  đó  sẽ  làm  cho  bạn  khôn  hơn  chút  ít.  Nếu  bạn không  thể  tìm  ra  được  nó,  ngày  mai  bạn  có  thể  hỏi trong các câu hỏi!

Theo  vô  thần  trong  hơn  năm  mươi  năm,  các  nhà khoa học ở Nga bắt đầu tò mò về tôn giáo có thể là gì. Một  nhóm  trong  họ  lấy  cuốn  sách  những  trích  dẫn thiêng  liêng  và  quyết  định  giải  mã  nó  bằng  máy  tính tương  tự.  Họ  mở  cuốn  sách  ra  và  lấy  câu  đầu  tiên  họ thấy,  gõ  nó  trên  bàn  phím.  Câu  đó  là:  "Linh  hồn  sẵn lòng, nhưng xác thịt yếu." Họ chen chúc quanh bản in ra khi các từ bắt đầu xuất hiện.

Khi  họ  đọc  thông  điệp  này  kinh  ngạc  của  họ  tăng lên: "Rượu vodka sẵn sàng, nhưng thịt bị ôi."

"Không  có  gì  ngạc  nhiên  cả,  các  tôn  giáo  vẫn thường  làm  hoang  mang  mọi  người,"  họ  thì  thầm  lẫn nhau.

Thế rồi một người trong họ có một ý tưởng. Anh ta gõ tiêu đề cuốn sách, Chuyện vặt không được xem, vào bộ giải mã. Lời dịch lòi ra: "Món bánh tráng miệng bị bỏ quên."

"Các  ông  thấy  đấy!"  anh  ta  kêu  lên.  "Các  ông  đã lấy sách nhầm rồi - đây là một cuốn về việc lạm dụng nấu nướng."

Họ vẫn đang tìm văn bản tôn giáo đích thực. Tâm trí của người thông thái giống như máy tính. Người đó cứ diễn giải mọi thứ mà chẳng biết đích xác mình đang làm  gì;  người  đó  không  đủ  ý  thức  để  làm  điều  đó... Nhưng tôi không thể tiếp tục thêm được nữa bởi vì tôi thấy  các  bạn  tất  cả  đều  đang  nghĩ  về  Ph.D.!  Ph.D. nghĩa  là  "chất  đống  cao  và  sâu"  -  bây  giờ  được  chấm dứt với nó đi để chúng ta có thể đi xa hơn...

Phật nói:

Người trí huệ bảo ông

Chỗ ông đã sa ngã

Và chỗ ông có thể sa ngã - Những bí mật vô giá!

Theo người đó, theo con đường.

Người  trí  huệ  bảo  ông  chỗ  ông  đã  ngã...  Bài  học đầu  tiên  trong  trường  phái  huyền  bí  là  sa  ngã  nguyên thuỷ của con người. Nó chẳng liên quan gì tới Adam và Eve và sa ngã nguyên thuỷ của họ. Câu chuyện đó đơn giản là chuyện ngụ ngôn được cô đọng lại về toàn thể nhân loại. Từng đứa trẻ đều sa ngã theo cùng cách đó. Đó  không  phải  là  cái  gì  đã  xảy  ra  trong  quá  khứ,  vào những ngày xưa của kinh thánh; nó không phải là cái gì đã xảy ra trong vườn Địa đàng. Đó là cách diễn đạt thơ ca.  Nó  xảy  ra  bất  kì  khi  nào  đứa  trẻ  được  sinh  ra.  Nó xảy ra lặp đi lặp lại mãi. Nó xảy ra mọi ngày.

Câu  chuyện  ngụ  ngôn  này  là  ở  chỗ  Thượng  đế  đã cấm Adam và Eve không được ăn quả cây tri thức. Đó là một trong những chuyện ngụ ngôn hay nhất đã từng được  các  bậc  thầy  sáng  tạo  ra,  bởi  những  người  biết thực sự - không được ăn quả từ cây tri thức. Và các đại học của bạn là gì? - cây tri thức đấy. Và giáo dục của bạn là gì? - cây tri thức đấy.

Thượng đế đã cấm họ không được ăn từ nó, để cho bạn có thể vẫn cứ còn hồn nhiên, bởi vì chỉ trái tim hồn nhiên  mới  có  thể  biết.  Khoảnh  khắc  bạn  trở  nên  tràn đầy  tri  thức,  việc  biết  dừng  lại.  Thực  ra,  bạn  đã  tìm thấy  cái  thay  thế  cho  việc  biết  -  tri  thức  của  bạn  trở thành cái thay thế. Thế thì không cần phải biết! Bạn cứ níu  bám  lấy  tri  thức  và  nó  cứ  đem  thoả  mãn  cho  bản ngã của bạn.

Nhưng  khoảnh  khắc  Adam  và  Eve  ăn  từ  cây  tri thức,  họ  đã  sa  ngã  -  họ  đã  sa  ngã  khỏi  hồn  nhiên nguyên  thuỷ  của  họ,  họ  đã  sa  ngã  khỏi  cuộc  sống  trẻ thơ của họ. Trước đó đã có thơ ca trong cuộc sống của họ,  trước  đó  đã  có  cái  đẹp  trong  cuộc  sống  của  họ, trước đó đã có cực lạc trong cuộc sống của họ - trước đó đã có ngạc nhiên và kính nể. Trước đó từng và mọi thứ đều phi thường, bởi vì toàn thể sự tồn tại tràn đầy bí ẩn; họ được bao quanh bởi vũ trụ bí ẩn. Cầu vồng và mặt trời và mặt trăng và các vì sao... mọi cái đó không thể nào tin nổi. Họ đã trong ngạc nhiên thường xuyên.

Khoảnh  khắc  họ  trở  nên  thông  thái,  mọi  cái  ngạc nhiên  đó  biến  mất.  Tri  thức  giết  chết  ngạc  nhiên,  và trong  khi  giết  chết  ngạc  nhiên  nó  phá  huỷ  luôn  tinh thần  của  bạn  về  việc  biết,  việc  truy  tìm.  Tri  thức  hoá giải huyền bí của vũ trụ - và vũ trụ bị hoá giải huyền bí là  vũ  trụ  không  có  Thượng  đế.  Một  vũ  trụ  bị  hoá  giải huyền bí là vũ trụ không thơ ca, không tình yêu, không âm  nhạc.  Thế  thì  âm  thanh  của  giọt  mưa  không  đi  tới trái tim bạn như thông điệp từ bờ bên kia. Thế thì gió luồn  qua  lá  thông  không  làm  cho  bạn  xúc  động,  và hương  thơm  của  hoa  không  tạo  ra  thơ  ca  trong  bạn. Mầu sắc của bướm bị bỏ qua. Cầu vồng vẫn còn không được thấy. Bạn trở nên bị quá gắn bó với những thứ rất trần  tục:  tiền  bạc,  quyền  lực,  danh  vọng.  Bạn  trở  nên xấu  bởi  vì  toàn  thể  sự  tồn  tại  của  bạn  trở  thành  bình thường; nó mất tính thiêng liêng, nó trở thành thế tục. Bạn biến ngôi đền của Thượng đế thành bãi chợ.

Đó  là  sa  ngã  nguyên  thuỷ  -  nhưng  điều  đó  xảy  ra mọi  ngày,  nhớ  lấy.  Đừng  tin  vào  những  người  Ki  tô giáo  nói  rằng  điều  đó  đã xảy  ra  mỗi  một  lần  thôi  -  nó xảy ra cho từng đứa trẻ. Khoảnh khắc bạn bắt đầu cho đứa  trẻ  vào  cuộc  hành  trình  trở  nên  thông  thái,  bạn đang giúp cho nó lại hướng tới sa ngã nguyên thuỷ.

Chức năng của người trí huệ là bảo bạn nơi bạn đã sa  ngã.  Bạn  đã  sa  ngã  bởi  vì  tri  thức;  đó  là  sa  ngã nguyên   thuỷ.   Bạn   có   thể   vươn   dậy   trở   lại   những khoảnh  khắc  sáng  tỏ,  hồn  nhiên  đó;  bạn  có  thể  đi  vào trong thiên đường lần nữa - nhưng bạn sẽ phải từ bỏ tri thức.

Có những người từ bỏ thế giới nhưng họ không từ bỏ tri thức của họ; có những người đi lên núi, người từ bỏ  bãi  chợ,  nhưng  họ  mang  tâm  trí  theo  cùng  họ  -  và tâm  trí  là  bãi  chợ.  Bãi  chợ  tồn  tại  trong  tâm  trí!  Nó không   tồn   tại   ở   đâu   khác   cả.   Họ   có   thể   đi   lên Himalayas,  họ  có  thể  ngồi  trong  những  hang  động  im lặng đẹp đẽ, nhưng tâm trí họ cứ đi đi lại lại trong cùng hình mẫu cũ.

Người  đã  đi  lên  các  hang  động  ở  Himalayas  vẫn còn là người Ki tô giáo, Phật tử, người Hindu giáo. Bây giờ,  là  người  Hindu  là  vẫn  còn  bị  gắn  bó  với  tri  thức nào đó mà đã từng được trao cho bạn - đó là một trong những  cách  sa  ngã.  Là  người  Mô  ha  mét  giáo  là  một cách  sa  ngã  khác,  là  người  Ki  tô  giáo  lại  vẫn  là  một cách sa ngã khác.

Ki  tô  giáo  là  một  loại  nào  đó  của  tri  thức,  Hindu giáo  cũng  vậy,  và  ba  trăm  tôn  giáo  khác  trên  trái  đất này cũng vậy. Họ tất cả đều nói biết, họ tất cả đều nói kinh sách của họ là thiêng liêng, do đích thân Thượng đế  viết  ra  -  và  chỉ  kinh  sách  của  họ  mới  thiêng  liêng thôi còn mọi kinh sách khác là giả.

Phật nói kinh sách như vậy là giả, tri thức như vậy là  giả.  Jesus  đúng,  nhưng  Ki  tô  giáo  không  đúng. Mahavira  đúng,  nhưng  Jaina  giáo  không  đúng.  Với Mahavira có việc biết; Jaina giáo là tri thức. Tri thức là sa  ngã  của  việc  biết.  Việc  biết  mang  tính  cá  nhân:  tri thức là hàng hoá, hiện tượng xã hội - bạn có thể bán và mua  nó,  nó  có  sẵn  trong  thư  viện,  trong  các  đại  học. Chẳng bao lâu nữa bạn sẽ có khả năng mang máy tính bỏ  túi  nhỏ  xíu  theo  mình;  bạn  sẽ  không  cần  phải  trải qua  đủ  mọi  loại  hành  hạ  của  các  trường  phổ  thông  và cao đẳng và đại học. Bạn có thể có chiếc máy tính nhỏ đầy  mọi  tri  thức  sẵn  có  trên  thế  giới.  Chiếc  máy  tính nhỏ  có thể  chứa mọi  thư  viện  trên  thế giới  và  bao  giờ cũng sẵn phục vụ bạn: chỉ ấn nút một cái và bất kì cái gì bạn muốn biết máy tính sẽ nói cho bạn ngay.

Đó là điều tâm trí bạn đã từng làm trong quá khứ; bây giờ máy móc có thể làm điều đó theo cách tốt hơn nhiều. Tâm trí bạn không là gì ngoài cái máy, nó là cái máy tính sinh học. Nhớ lấy, nó không phải là linh hồn của  bạn;  nhớ  lấy,  nó  không  phải  là  tâm  thức  của  bạn; nhớ  lấy,  nó  không  phải  là  thực  tại  của  bạn,  không  là tính cá nhân đích thực của bạn. Nó là sản phẩm phụ của xã hội.

Nếu bạn được sinh ra trong một gia đình Hindu bạn đạt tới tri thức Hindu, và nó chắc chắn khác với tri thức Ki  tô  giáo.  Nếu  bạn  được  sinh  ra  ở  Nga  bạn  sẽ  có  tri thức  cộng  sản  -  Tư  bản luận và  Cương  lĩnh  cộng  sản, Marx,  Engels,  Lenin:  ba  ngôi  không  linh  thiêng.  Nếu bạn được sinh ra ở Trung Quốc bạn sẽ có sách đỏ của Mao Trạch Đông - đó là Kinh Thánh. Bây giờ toàn thể Trung  Quốc  đang  được  nuôi  dưỡng  bằng  những  phát biểu  ngu  xuẩn  của  Mao  Trạch  Đông.  Ông  ấy  không phải là người trí huệ, ông ấy không chứng ngộ. Ông ấy thậm  chí  không  biết  tới  bản  thân  mình  -  ông  ấy  biết cách mạng nào? ông ấy biết nổi dậy nào? - bởi vì ngay cuộc  nổi  dậy  đầu  tiên,  cuộc  nổi  dậy  cơ  bản,  đã  không xảy ra.

Nổi  dậy  cơ  bản,  cách  mạng  cơ  bản,  bao  gồm  việc vứt bỏ tri thức để cho bạn có thể lại đi vào trong vườn Địa đàng.

Người trí huệ bảo ông chỗ ông sa ngã và chỗ ông có thể sa ngã... Người đó không chỉ nói cho bạn về quá khứ,  nơi  bạn  cứ  ngã  đi  ngã  lại  mãi,  người  đó  làm  cho bạn nhận biết về tương lai nữa. Có nhiều cạm bẫy, bạn có thể đi lạc bất kì lúc nào.

Chẳng  hạn,  tôi  nói  với  bạn  rằng  mọi  tri  thức  đều ngu xuẩn, rằng bạn không cần níu bám vào Kinh Thánh hay vào Veda hay vào Koran. Bạn yêu tôi, bạn tin cậy tôi - bạn có thể vứt bỏ việc níu bám của bạn vào Koran, vào  Kinh  Thánh,  vào  Gita,  nhưng  bạn  có  thể  bắt  đầu níu bám vào phát biểu của tôi, bạn có thể bắt đầu làm ra Kinh Thánh từ ý tưởng của tôi. Bạn lại rơi vào cùng cái  bẫy;  bạn  quay  lại,  từ  cửa  sau.  Bạn  lại  vẫn  là  con người  cũ.  Bây  giờ  bạn  không  có  Kinh  Thánh  nhưng bây giờ bạn có tôi.

Người trí huệ bảo ông... chỗ ông có thể sa ngã.

Phát  biểu  cuối  cùng  của Phật  Gautama  cho  các đệ tử  là:  Là  ánh  sáng  lên  bản  thân  mình  đi.  Họ  đã  kêu khóc, một cách tự nhiên - thầy đã ra đi và họ đã sống với thầy gần bốn mươi năm; vài đệ tử già hơn đã sống với thầy toàn thể thời gian. Bốn mươi năm này của vui vẻ  vô  biên,  của  kinh  nghiệm  lớn  lao.  Bốn  mươi  năm này đã là thời gian đẹp nhất có thể có, có thể có về mặt con  người.  Bốn  mươi  năm  này  đã  là  những  ngày  của thiên đường trên thế gian. Và bây giờ thầy ra đi! Điều đó là tự nhiên, họ bắt đầu kêu và khóc.

Phật mở mắt ra và nói, "Thôi đừng kêu khóc nữa! Các ông vẫn chưa nghe ta sao? Sao các ông khóc?"

Đại đệ tử của ông ấy, Ananda, nói, "Bởi vì thầy sắp ra đi, bởi vì ánh sáng của chúng tôi đang ra đi. Chúng tôi  thấy,  chúng  tôi  cảm  thấy  bóng  tối  đang  trùm  lên mình.  Tôi  vẫn  chưa  trở  nên  chứng  ngộ  và  thầy  ra  đi. Nếu tôi không thể chứng ngộ được khi thầy còn sống, phỏng có hi vọng gì cho tôi bây giờ khi thầy sẽ mất đi? Tôi  thực  là  thất  vọng  lắm,  nỗi  khổ  của  tôi  không  thể tính  được,  tôi  đã  phí  hoài  bốn  mươi  năm  này.  Tôi  đã theo thầy như cái bóng, được ở cùng thầy là điều cực kì đẹp đẽ, nhưng bây giờ thầy sắp ra đi rồi. Điều gì sẽ xảy ra cho chúng tôi?"

Phật nói, "Ông khóc bởi vì ông chưa nghe ta. Ta đã nói đi nói lại với ông mãi: Đừng tin vào ta - nhưng ông đã không nghe. Bởi vì ông đã tin vào ta, và bây giờ ta sắp  chết,  toàn  thể  cấu  trúc  của  ông  đang  sụp  đổ  tan tành.  Giá  mà  ông  nghe  ta,  giá  mà  ông  đã  tạo  ra  ánh sáng lên bản thể mình thay vì trở nên thông thái qua ta, nếu ông đã kinh nghiệm cái ta riêng của ông, đã không cần phải khóc.

"Nhìn Manjushree kìa!" ông ấy nói - Manjushree là đệ tử khác của Phật, một trong những đệ tử vĩ đại nhất. Ông ấy đang ngồi dưới gốc cây gần đó, với mắt nhắm, chân thành, yên tĩnh, hoàn toàn phúc lạc tới mức Phật nói, "Nhìn Manjushree kìa! Tới và hỏi ông ấy sao ông ấy không khóc."

Họ hỏi Manjushree. Ông ấy cười và nói, "Có lí do gì để mà khóc? Phật đã giúp tôi biết ánh sáng riêng của tôi.  Tôi  cám  ơn,  tôi  biết  ơn,  nhưng  không  có  bóng  tối trùm  xuống.  Và  làm  sao  Phật  có  thể  chết  được?  Tôi biết tôi không thể chết được - làm sao Phật chết được? Ông ấy sẽ vẫn ở đây. Cũng như sông biến mất trong đại dương ông ấy sẽ biến mất vào vũ trụ. Nhưng ông ấy sẽ ở đây! Ông ấy sẽ lan toả khắp trong vũ trụ. Điều đó sẽ là  cái  gì  đó  cực  kì  đẹp  đẽ.  Phật  đã  bị  giới  hạn  trong thân thể nhỏ; bây giờ hương thơm của ông ấy sẽ thoát ra, ông ấy sẽ thấm đẫm toàn thể sự tồn tại. Tôi cực kì hạnh  phúc  rằng  bây  giờ  Phật  sẽ  lan  toả  khắp  không gian. Tôi sẽ có khả năng thấy ông ấy lên trong mặt trời và tôi sẽ có khả năng thấy ông ấy bay trong chim và tôi sẽ có khả năng thấy ông ấy trong sóng đại dương... và tôi sẽ có khả năng thấy ông ấy ở mọi nơi.

"Ông ấy đơn giản rời bỏ thân thể mình. Nó đã là sự giam hãm. Và làm sao tôi biết điều đó? Tôi biết điều đó bởi  vì  tôi  đã  biết  linh  hồn  riêng  của  tôi.  Tôi  đã  nghe ông ấy còn các ông đã không nghe ông ấy - đó là lí do tại sao các ông khóc."

Phật nói, "Để ta nhắc lại lần nữa: Appa dipo bhava

- là ánh sáng lên bản thân mình." Thế rồi ông ấy nhắm mắt và biến mất vào vũ trụ. Nhưng phát biểu cuối cùng của  ông  ấy  cũng  là  phát  biểu  đầu  tiên.  Thực  ra  đó  là toàn  thể  thông  điệp  của  ông  ấy  -  trong  toàn  thể  cuộc sống của mình ông ấy đã lặp đi lặp lại cùng thông điệp này mãi.

Người trí huệ bảo ông chỗ ông sa ngã và chỗ ông có  thể  sa  ngã  -  những  bí  mật  vô  giá!  Theo  người đó, theo con đường đó.

Khi  Phật  nói,  "Theo  ta,"  ông  ấy  không  ngụ  ý  bắt chước ông ấy. Khi ông ấy nói, "Theo ta," ông ấy không nói  để ông  ấy  là  mô  hình  cho  bạn; làm  cuộc sống  của bạn  tương  ứng  với  cuộc  sống  của  ông  ấy  -  không, không thế chút nào. "Theo" ông ấy có nghĩa hoàn toàn khác.

Có một câu chuyện thiền:

Một nhà huyền môn Thiền làm lễ kỉ niệm nhân dịp ngày  sinh  của  thầy  mình.  Nhưng  mọi  người  đều  phân vân. Họ hỏi ông ấy, "Như chúng tôi được biết thì thầy chưa  bao  giờ  có  thầy  nào  cả.  Chúng  tôi  cũng  đã  nghe tin  đồn  rằng  thầy  đã  tới  một  bậc  thầy  lớn,  Bokuju, nhiều lần rồi, nhưng ông ấy bao giờ cũng từ chối nhận thầy  làm  đệ  tử.  Không  chỉ  có  thế,  ông  ấy  thường  hay đuổi  thầy  ra  khỏi  lều  của  ông  ấy.  Chúng  tôi  cũng  đã nghe nói rằng bởi vì nhẫn nại liên tục của thầy, vài lần ông ấy đã đánh thầy, và có lần ông ấy còn ném thầy, cả người  thầy,  ra  ngoài  cửa  sổ  lều  ông  ấy.  Ông  ấy  chưa bao  giờ  chấp  nhận  thầy  cả,  ông  ấy  chưa  bao  giờ  điểm đạo cho thầy - sao thầy kỉ niệm ngày này? Điều này chỉ được làm kỉ niệm cho ngày sinh của thầy mình thôi."

Và  nhà  huyền  môn  nói,  "Vâng,  ông  ấy  là  thầy  ta đấy.  Việc  từ  chối  của  ông  ấy,  việc  ông  ấy  ném  ta  ra, việc  ông  ấy  thường  xuyên  bác  bỏ,  chính  là  việc  điểm đạo của ông ấy. Ông ấy đang nói, 'Là ánh sáng lên bản thân mình - không cần phải theo ta.' Bởi vì việc từ chối liên  tục  của  ông  ấy  ta  đã  trở  nên  chứng  ngộ  khi  ngồi dưới gốc cây. Không có ai để níu bám.

"Con người tuyệt vời nhất mà ta đã biết là Bokuju. Nếu mà ông ấy cho phép, ta đã trở thành cái bóng của ông  ấy  rồi.  Nếu  mà  ông  ấy  cho  phép,  ta  đã  trở  thành một Bokuju khác. Ta đã yêu con người này, ta chắc sẽ bắt  chước  ông  ấy  tới  từng  chi  tiết:  ta  chắc  đã  ăn  cùng thứ,  ta  chắc  đã  bước  cùng  cách,  ta  chắc  đã  nói  cùng điều... Ta chắc đã là bản sao của ông ấy.

"Nhưng ông ấy vĩ đại, ông ấy là thầy ta - ông ấy đã từ chối. Ông ấy biết cạm bẫy ở đâu. Khoảnh khắc ông ấy  nhìn  vào  mắt  ta  ông  ấy  biết  tương  lai  của  ta,  rằng nếu ông ấy cho phép ta sẽ là một hiện tượng giả tạm, ta sẽ  không  bao  giờ  là  một  cá  nhân  đích  thực.  Biết  điều này cho nên ông ấy rất nghiêm khắc với ta. Nhưng bây giờ  ta  biết  cái  nghiêm  khắc  của  ông  ấy  là  bởi  vì  từ  bi của  ông  ấy.  Chính  vì  ông  ấy  mà  ta  đã  trở  nên  chứng ngộ.  Do  đó ta kỉ niệm  ngày  này  - đó  là  ngày  sinh  của thầy ta."

Ai  đó  hỏi  ông  ấy,  "Nhưng  phong  cách  sống  của thầy không biểu lộ chỉ dẫn nào về Bokuju cả. Phát biểu của  các  thầy  hoàn  toàn  khác  nhau  -  không  chỉ  khác nhau đôi khi còn mâu thuẫn với phát biểu của ông ấy. Làm sao thầy có thể nói rằng ông ấy là thầy của thầy và thầy là tín đồ của ông ấy?"

Và  nhà  huyền  môn  nói,  "Vâng,  ta  nói  ông  ấy  là thầy  ta  cho  dù  ông  ấy  chưa  bao  giờ  điểm  đạo  cho  ta một  cách  chính  thức.  Nhưng  điểm  đạo  chính  thức  là không quan trọng, không liên quan. Và dầu vậy ta vẫn nói rằng ta là tín đồ của ông ấy, mặc dầu ta không thể chứng  minh  được  điều  đó  bằng  bất  kì  tài  liệu  nào  - nhưng không cần chứng minh cho bất kì ai cả. Ta biết, có vậy thôi. Ta là tín đồ của ông ấy!"

Mọi  người  cứ  khăng  khăng,  "Làm  sao  thầy  có  thể nói điều đó được?"

Và nhà huyền môn nói, "Ông ấy chưa bao giờ theo thầy  ông  ấy;  ta  chưa  bao  giờ  theo  ông  ấy.  Đó  là  đặc trưng cơ bản của ông ấy: ông ấy chưa bao giờ theo thầy ông ấy. Và ta chưa bao giờ theo ông ấy - đó là cách ta theo ông ấy. Ta là tín đồ và ông ấy là thầy của ta."

Những  bí  mật  vô  giá!  Vâng,  có  những  bí  mật  vô giá. cuộc sống của người tìm kiếm thực sự không phải là cuộc sống bình thường. Nó không thể bị giới hạn vào hình mẫu nào đó, nó không thể bị giới hạn vào phong cách sống nào đó - Ki tô giáo, Hindu giáo, Mô ha mét giáo.  Cuộc  sống  của  người  tìm  kiếm  thực  sự  là  cuộc sống của tự do.

Và  khi  Phật  nói:  theo  người  đó,  theo  con  đường... ông ấy không ngụ ý trở thành bản sao, ông ấy đơn giản ngụ ý: cố gắng hiểu cuộc sống của người đó. Quan sát, phân  tích,  thiền,  và  thế  rồi  để  cho  việc  thiền  của  bạn, việc  quan  sát  của  bạn,  việc  chứng  kiến  của  bạn  trở thành con đường.

Và đi theo người trí huệ thực sự không phải là theo bản thân người trí huệ, mà theo con đường - con đường đã làm cho người đó thành trí huệ.

Con đường đó là gì mà làm cho người ta thành trí huệ?

Hai điều... thứ nhất là phủ định: vứt bỏ tri thức. Và thứ hai là khẳng định: đi vào thiền.

Một toán thánh nhân được chấp nhận cho lên trời, và cánh cửa mở ra chỉ vừa đủ cho từng người lọt qua.

Ngay khi người ta vào rồi, chẳng nghi lễ gì cửa liền đóng  lại  và  rồi  lại  mở  ra  cho  người  tiếp  đi  vào  chẳng chần  chừ  gì,  cứ  dường  như  người  đó  hoàn  toàn  mong đợi được nhận vào.

Ngay ở cuối một học giả bước tới với bộ râu đáng kính và dáng đi oai vệ, khăn xếp to và cái nhìn tự tin. Khi  ông  ta  bước  lên,  cánh  cửa  mở  ra  và  kèm  trompet vang lừng với tiếng vỗ tay rân ran bùng phát ra từ đám đông tụ họp. Một nhân vật rực rỡ bước tới để hộ tống ông ta đi vào trong.

"Điều này thật hài lòng quá," vị học giả tự nói với mình, "khi biết rằng người có học sẽ không phải tự cho mình cái vẻ ta đây và vẻ thanh nhã nữa. Ở đây, ít nhất thì tầm quan trọng của chúng ta cũng được thừa nhận."

Với  việc  xảy  ra  ông  ta  nói,  "Sao  mọi  người  mừng tôi thế?"

"Thế  này,"  thiên  thần  nói,  "đây  là  điều  đặc  biệt  - ông thấy đấy, đây là lần đầu tiên chúng tôi có một viện sĩ trong nhóm mình."

Việc người thông thái vào thiên đường gần như là điều không thể được. Điều đó phải là sự kiện đặc biệt lắm!  Do  đó  các  thánh  nhân  đã  không  được  tiếp  đón bằng lễ mừng lớn, nhưng viện sĩ này, học giả này, nhà bác  học  này,  lại  được  tiếp  đón  bằng  nghi  lễ  linh  đình. Điều đó hiếm hoi thế.

Điều  đó  là  rất  hiếm  hoi,  thực  ra  điều  đó  là  không thể  được...  Câu  chuyện  này  phải  là  chuyện  bịa  thôi. Không ai biết học giả nào đã vào cõi trời; là học giả tức là trong sa ngã nguyên thuỷ rồi. Và tuân theo hình mẫu cuộc  sống  từ  kinh  sách  nhất  định  mang  tính  sai  lầm, bởi vì ai sẽ diễn giải? Tâm trí ngu xuẩn của bạn sẽ cứ diễn giải, và bạn sẽ theo theo diễn giải của riêng mình. Bạn sẽ đi theo vòng tròn, bạn sẽ vẫn còn như cũ.

Một  người  tập  tễnh  bước  đi  trên  phố,  nhăn  nhó  vì đau đớn.

Một bác sĩ dừng người đó lại và nói, "Nếu như tôi là là ông thì tôi sẽ để cho bản thân ông được thấy - ông cần cắt ruột thừa."

Thế là anh ta cho cắt bỏ ruột thừa. Chẳng mấy chốc anh  ta  lại  tới  một  bác  sĩ  khác  nói  rằng  anh  ta  vẫn  bị cùng  trục  trặc  như  cũ,  cho  nên  anh  ta  được  điều  trị bằng thuốc an thần. Điều này cũng chẳng ích gì và anh ta đi tới bệnh viện nơi họ kê đơn cho anh ta ăn kiêng và luyện tập điều trị.

Vài tuần sau anh ta phải đi tới nhà giải phẫu khác bởi  vì  những  thuốc  kia  chẳng  giúp  ích  chút  nào.  Nhà giải phẫu nói, "A mi đan của anh phải bỏ đi thôi..." thế là a mi đan bị cắt đi. Và theo cách này anh ta đi hết bác sĩ  nọ  tới  bác  sĩ  kia,  từ  nhà  giải  phẫu  nọ  tới  nhà  giải phẫu kia, và các bộ phận của thân thể cứ dần dần biến mất. Nhưng vấn đề vẫn còn nguyên đấy!

Thế  rồi  một  hôm  anh  ta  đi  dạo  ở  phố  chợ  và  một trong  các  bác  sĩ  thấy  anh  ta.  Ông  ta  nói,  "Rất  mừng được  gặp  anh  -  anh  trông  khá  nhiều  rồi!  Anh  trông khoẻ đấy!" ông bác sĩ điều trị nói. "Sự việc xảy ra thế nào vậy? Ai cuối cùng đã giúp được cho anh? - bởi vì chúng tôi tất cả đều không giúp được. Hay phục vụ của tôi đã có ích cho ông?"

"Phục vụ hay nhỉ!" bệnh nhân nói. "Cả đau lẫn tật đi tập tễnh đều biến mất vào lúc tôi lấy cái đinh ra khỏi giầy của tôi!"

Đôi khi mọi việc rất  nhỏ bé, nhưng nếu bạn đi tới những người thông thái họ nhìn qua kính phóng đại; họ phóng  đại  mọi  thứ  lên.  Họ  thông  minh  và  hiệu  quả trong việc tạo ra vấn đề, bởi vì họ biết giải pháp. Giải pháp của họ là có ích chỉ nếu họ tạo ra vấn đề.

Đi tới bất kì chuyên gia nào, và ngay lập tức ông ta sẽ nói cho bạn biết bao nhiêu vấn đề bạn chưa bao giờ nhận  biết  tới.  Ông  ta  phải  làm  thế,  bởi  vì  toàn  bộ  tri thức  chuyên  gia  của  ông  ta  tuỳ  thuộc  vào  việc  bạn  có nhiều vấn đề, và chúng càng phức tạp, ông ta càng sung sướng hơn bởi vì bây giờ ông ta có cơ hội để biểu lộ tri thức của mình, kĩ năng của mình.

Vấn đề thực có thể rất nhỏ. Vấn đề thực thực sự là nhỏ! Vấn đề là ở chỗ bạn sống trong cái đầu. Đi xuống trái tim từ cái đầu đi. Cái đầu có thể trở nên thông thái, trái tim không bao giờ có thể trở nên thông thái được. Trái tim có thể trở nên trí huệ. Trái tim biết theo cách hoàn toàn khác. Việc biết của nó là trực tiếp, tức khắc - nó không logic, nó là trực giác. Nó không suy diễn, nó không là kết luận sau lập luận dài dòng. Nó là cái nhìn đơn giản! Người ta đơn giản biết...

Trái tim không phải là quá trình của việc biết: nó là việc mở mắt ra.

Để người đó uốn nắn và dạy ông

Và giữ ông khỏi điều nguy hại.

Tâm  trí  là  tinh  quái.  Nó  cứ  lừa  bạn;  nó  giở  nhiều trò tinh quái với bạn  tới mức bạn lại không nhận biết. Trò  tinh  quái  thứ  nhất  là:  người  trí  huệ chia sẻ trí  huệ của  mình  và  bạn  lập  tức  nhảy  lên  điều  đó  và  đưa  nó thành  tri  thức.  Trò  tinh  quái  thứ  hai  là:  người  trí  huệ giúp bạn là bản thân bạn và bạn bắt đầu làm việc vất vả trong việc bắt chước người trí huệ - bạn cố gắng giống người đó.

Người  trí  huệ  muốn  bạn  chỉ  có  cái  nhìn  thấu  vào mọi thứ để cho bạn có ánh sáng riêng của mình. Nhưng bạn  không  muốn  nhìn  thấu,  bạn  muốn  có  các  hướng dẫn rõ ràng. Bạn không muốn nhìn vào bản thân mình, bạn  muốn  được  hướng  dẫn.  Bạn  không  muốn  chấp nhận trách nhiệm của mình đối với bản thân mình; bạn muốn  đổ  toàn  thể  trách  nhiệm  lên  vai  thầy,  lên  vai người trí huệ. Thế thì bạn cảm thấy thoải mái. Bây giờ người đó chịu trách nhiệm; nếu cái gì đó đi sai, người đó  chịu  trách  nhiệm.  Và  mọi  thứ  đều  sẽ  sai,  bởi  vì chừng  nào  bạn  còn  chưa  nhận  trách  nhiệm  của  mình chẳng cái gì sẽ đi đúng cả.

Không ai có thể làm bạn đúng trừ bản thân bạn. Thầy đơn giản dạy bạn là thầy của chính mình - đó là chức năng thực của thầy. Thầy không muốn bạn phụ thuộc vào thầy. Nhưng tâm trí cứ giở các trò tinh quái này. Tâm trí muốn bạn phụ thuộc. Tâm trí bao giờ cũng đi tìm hình ảnh người  bố hay hình ảnh người mẹ; bạn muốn  ai  đó  cầm  tay  bạn.  Bạn  muốn  ai  đó  hướng  dẫn, lãnh đạo.

Thầy chỉ có thể chỉ dẫn thôi. Thầy là ngón tay chỉ trăng.  Nhưng  tâm  trí  chơi  trò  tinh  quái:  nó  bám  lấy ngón tay - bạn thậm chí có thể bắt đầu bú ngón tay.

Một Thiền sư, Nan Yin, hay nói với các đệ tử của mình, "Đừng cắn ngón tay ta - nhìn lên trăng!"

Nhưng mọi người đều trẻ con. Cũng giống như trẻ nhỏ bú ngón tay mình và tin rằng chúng đang có được chất nuôi dưỡng, trẻ con đã lớn bú ngón tay của thầy và cho rằng họ được nuôi dưỡng. Cẩn thận về trò tinh quái này của tâm trí đi!

Và tâm trí bao giờ cũng bảo bạn, "Điều này là đơn giản,  tin  vào  thầy.  Mình  không  cần  làm  việc  vất  vả  - phỏng có ích gì mà làm việc vất vả? Trông đấy: Albert Einstein  đã  phát  hiện  ra  thuyết  tương  đối,  bây  giờ không ai khác cần phát hiện ra nó lần nữa. Một khi ông ấy  đã  phát  hiện  ra  rồi  mình  có  thể  đọc  nó  trong  sách. Ông ấy phải mất nhiều năm; với mình chỉ mất vài giờ để hiểu nó. Sao phải bận tâm phát hiện lại nó?"

Điều đó là đúng đối với tri thức bên ngoài, điều đó là  đúng  về  thế  giới  bên  ngoài,  thế  giới  khách  quan; nhưng nó không đúng về chủ quan, thế giới bên trong. Tại đó người ta phải khám phá đi phát hiện lại. Phật đã khám phá ra, nhưng khám phá đó không hữu dụng cho bạn.  Jesus  đã  biết,  nhưng  điều  đó  không  thể  trở  thành việc biết của bạn được. Mohammed hiểu, nhưng không có  cách  nào  truyền  nó  cho  bạn.  Những  người  này  chỉ có thể chỉ dẫn cách họ đã đạt tới; họ có thể chia sẻ toàn thể cuộc hành trình của họ với bạn. Nhưng thế rồi bạn phải đi theo cách riêng của bạn.

Tâm trí bao giờ cũng tìm lối tắt; và tâm trí bao giờ cũng tìm cách dễ dàng hơn, cách thức rẻ hơn. Và đó là những  thứ  lái  bạn  cứ  vào  đi  vào  lại  những  con  đường sai.  Cẩn  thận  đấy!  Tâm  trí  bao  giờ  cũng  cho  bạn  chất độc bọc đường. Nhưng nó có vị ngọt chỉ lúc đầu thôi; đến cuối nó trở thành chất độc với bạn. Trí huệ có thể không mang vị ngọt thế lúc ban đầu - thực ra nó chẳng bao giờ mang vị ngọt như vậy cả, nó đắng - nhưng nó làm thuần khiết bạn. Tri thức ngọt ngào lúc ban đầu, trí huệ ngọt ngào lúc cuối cùng. Và bất kì cái gì tỏ ra ngọt lúc cuối đều là cái đúng.

Câu  chuyện  này  được  kể  về  một  người  chết  đi  và được  gặp  một  thiên  thần,  thiên  thần  nói  với  anh  ta, "Trong  cuộc đời  mình  ông  bao  giờ cũng  có  ý  tin  rằng mọi sự ở đây đã không thực sự tồi như ông nghĩ. Ông có muốn xem cõi trời và địa ngục và chọn số mệnh của riêng  ông,  như  ông  bao  giờ  cũng  chọn  trong  cuộc  đời trần thế của ông không?"

Tất nhiên anh ta đồng ý, và thiên thần mở cánh cửa có dấu "Địa ngục" ra. Bên trong đầy những người tham dự  đình  đám  và  mọi  người  nhảy  múa  và  đánh  trống; trác táng thường xuyên dường như cứ diễn ra, đàn ông và đàn bà nhảy cỡn lên, quỉ và ma cũng nhảy cỡn lên. Tất cả dường như là rất náo nhiệt và thích thú.

Thế rồi thiên thần bỏ sang mở cánh cửa mang dấu

"Cõi trời." Bên trong có một dãy các thánh nhân đang ngồi và nằm trong trạng thái phúc lạc vô cùng. Nhưng tất cả đều dường như lạnh lẽo, đờ đẫn và chết.

"Tôi  sẽ  chọn  chỗ  thứ  nhất,"  người  này  nói,  bởi  vì anh ta không muốn dành vĩnh hằng cho việc không làm gì .

Họ quay trở lại cánh cửa thứ nhất và thiên thần mở nó ra. Anh ta thấy mình bị tống vào một cái hang đầy những lửa và bụi than, muội và khói, với quỉ đang quất roi  vào  tù  nhân  và  tiếng  ầm  ào  của  sấm.  Đau  đớn  và gần như không thở được anh ta vật lộn đứng trên chân và chặn một con quỉ vừa đi qua: "Tôi được đưa đi thăm và  đã  chọn  địa  ngục,  nhưng  nó  chẳng  có  gì  giống  thế này cả!"

Con quỉ nhe răng cười toe toét: "Ồ, nhưng ông chỉ viếng thăm lần này thôi. Chỗ đó đơn giản là dành cho khách du lịch đấy!"

Tâm  trí  có  thể  cám  dỗ  bạn,  nó  có  thể  cho  bạn những  giấc  mơ  dịu  ngọt  lúc  ban  đầu  -  nhưng  chỉ  lúc ban đầu thôi. Một khi bạn đã mắc bẫy rồi, một khi bạn đã trong nó rồi, một khi bạn đã chọn, bạn sẽ khổ. Đó là cách hàng triệu người đang khổ sở.

Phật nói: để người đó uốn nắn và dạy ông. Và giữ cho ông khỏi mối nguy hại.

Thế giới có thể ghét người đó

Nhưng người tốt yêu người đó.

Và nhớ lấy: người trí huệ bao giờ cũng bị thế giới ghét, nhất định bị thiên hạ ghét. Sự hiện diện của người đó  là  việc  quấy  rối  cho  những  người  đang  ngủ  say  và ngáy, bởi vì người đó cứ hô lên "Dậy đi!" Người đó cứ nói cho bạn rằng bất kì điều gì bạn làm cũng đều là ảo tưởng.  Người  đó  cứ  lay  bạn,  làm  bạn  choáng  trong nhận  biết,  và  bạn  có  thể  đang  mơ  những  giấc  mơ  dịu ngọt, những giấc mơ đẹp. Người đó cứ kéo bạn ra khỏi giấc mơ và giấc ngủ của bạn, mà giấc ngủ của bạn có thể thoải mái, an toàn, an ninh thế. Và người đó không cho  phép  bạn  nghỉ  ngơi;  người  đó  cho  bạn  công  việc lớn lao để làm với bản thân bạn.

Nhân loại bình thường bao giờ cũng ghét người trí huệ - người đó có thể là một Phật hay một Socrates hay một Zarathustra hay một Lão Tử, chẳng thành vấn đề là ai, nhưng trong nhiều thời đại người trí huệ đã bị người thường,  bị  đám  đông,  bị  quần  chúng  ghét.  Người  trí huệ chỉ được yêu mến bởi vài người tìm kiếm chân lí, vài người yêu chân lí, vài người tốt. Nhớ điều đó!

Đừng tìm bạn xấu

Hay sống với người không quan tâm. Tìm bạn yêu chân lí.

Đó là nghĩa của công xã tâm linh: tìm bạn yêu chân lí - bởi vì một mình bạn có thể không có khả năng thu được  nhiều  dũng  cảm  để  đi  vào  vùng  biển  chưa  được lập  bản  đồ.  Nhưng  khi  bạn  thấy  nhiều  người  cùng  đi, dũng cảm lớn có thể nảy sinh trong tim bạn. Nó có đó, đang nằm ngủ; nó có thể trở nên hoạt động. Do đó công xã là cần thiết - Phật đã tạo ra sangha - tăng đoàn, công xã - nơi những người tìm kiếm có thể tụ tập cùng nhau, nơi những người yêu chân lí có thể nắm tay nhau, nơi các thiền nhân có thể chia sẻ kinh nghiệm của mình với nhau,  nơi  mọi  người  có  thể  cảm  thấy  rằng  họ  không một mình, nơi họ có thể tạo ra một xã hội thay thế.

Và đó đích xác là điều tôi đang cố gắng làm ở đây: tạo ra một xã hội thay thế - xã hội của những người bạn của  chân  lí,  xã  hội  của  những  người  tìm  kiếm,  xã  hội của những người có thể cảm thấy giao cảm sâu sắc với nhau, về tình yêu, về tin cậy, bởi vì đây sẽ là cuộc hành trình  gian  nan  và  cuộc  hành  trình  dài  lâu,  và  bạn  sẽ phải đi qua nhiều sa mạc và nhiều núi non và nhiều đại dương.

Một mình bạn có thể không có khả năng thu được nhiều  cam  đảm,  một  mình  bạn  có  thể  cảm  thấy  vô vọng.  Nhưng  khi  bạn  thấy  nhiều  người  nhảy  múa,  ca hát, hân hoan trong cuộc hành trình của họ, dũng cảm lớn  nảy  sinh  trong  tim  bạn,  tin  cậy  lớn  nảy  sinh  trong bản thân bạn. Bạn trở nên tin tưởng rằng việc trở thành vị phật là có thể trong cuộc sống này.

Đừng tìm bạn xấu... "Bạn xấu" là gì? Những người không quan tâm tới chân lí... Hay sống với người không quan  tâm.  Và  tránh  những  người  dửng  dưng  với  chân lí,  bởi  vì  họ  sẽ  làm  phí  hoài  cuộc  sống  của  họ.  Sống cùng với  họ bạn  sẽ phải giống  như họ. Sống cùng với họ  bạn  sẽ  phải  cư  xử  theo  cách  của  họ.  Tìm  những người đang trong chuyện tình với sự tồn tại đi. Điều đó sẽ  giúp  nhiều  lắm  cho  việc  tìm  kiếm  của  bạn;  bạn  sẽ được lợi vô cùng.

Uống  say  sưa...  Và  khi  bạn  đã  tìm  thấy  người  trí huệ, thầy,  vị phật, khi bạn đã tìm thấy một cộng đồng những  người  tìm  kiếm  chân  lí,  một  tăng  đoàn,  thế  thì uống say sưa thật sâu vào, thế thì đừng keo kiệt, thế thì đừng  kìm  lại.  Bạn  đã  từng  khát  khao  nhiều  kiếp  rồi. Khi thời gian tới, đừng cho phép những hình mẫu thói quen cũ ngăn cản bạn - uống thật sâu sắc, không lưỡng lự, dũng cảm. Tiến lên!

Uống sâu sắc.

Sống trong thanh thản và vui vẻ.

Sống  cùng  thầy  thực  sự  là  người  say.  Thầy  đang chia sẻ rượu của thầy. Thầy đang chia sẻ tinh hoa bên trong  đã  bắt  đầu  tuôn  chảy  trong  bản  thể  thầy.  Nguồn này là không hề cạn; bạn có thể uống bao nhiêu tùy ý - bạn không thể làm cạn kiệt được nó. Sống cùng thầy là để  học  cách  uống  thầy,  cách  ăn  thầy,  cách  tiêu  hoá thầy. Là đệ tử thực sự là kẻ ăn người đấy! Thầy phải bị ăn, bị uống, bị tiêu hoá, để cho thầy bắt đầu tuôn chảy trong  máu  bạn,  trong  xương  bạn,  trong  tuỷ  bạn...  để cho thầy trở thành một phần của bản thể bạn. Uống say sưa. Sống trong thanh bình và vui vẻ.

Và  khi  bạn  ở  quanh  thầy,  đừng  buồn  và  đừng nghiêm  chỉnh.  Đấy  không  phải  là  cách  giao  cảm  với thầy.  Bạn  chỉ  được  bắc  cầu  bằng  việc  hân  hoan.  Tất nhiên, vui vẻ của bạn phải rất thanh bình, êm đềm, trầm tĩnh. Vui vẻ thực sự không phải là sốt, nó êm đềm, nó rất im lặng. Nó hát bài ca, nhưng bài ca là của im lặng. Nó không la to, nó thì thào.

Sống trong thanh  bình và vui vẻ - bởi vì bạn càng thanh bình, bạn càng sẵn có cho thầy. Và bạn càng vui vẻ, bạn càng gần với thầy. Đây là cách để gần hơn.

Nhiều  sannyasin  hỏi  tôi,  "Làm  sao  ở  gần  thầy được,  thưa  Thầy  kính  yêu?"  Thanh  bình,  vui  vẻ...  và bạn  ở  gần!  Buồn  bã,  nghiêm  chỉnh,  và  bạn  ở  xa,  xa lắm. Về mặt vật lí bạn có thể gần, nhưng nếu bạn buồn bạn không gần đâu. Về mặt vật lí bạn có thể ở xa hàng nghìn dặm, nhưng nếu bạn đang trong vui vẻ, hân hoan rằng bạn có thầy, hân hoan rằng bạn đã tìm ra vị phật, hân hoan rằng thế gian này không bị Thượng đế bỏ rơi, rằng  ngài  cứ  phái  các  sứ  giả  của  mình  tới,  hân  hoan rằng  Christ  vẫn  bước  đi  trên  đất,  rằng  Mohammed không  chết  mmà  được  sinh  ra  dưới  dạng  khác,  hân hoan  rằng  tâm  thức  vẫn  nở  hoa  và  trở  thành  hoa  sen như vị phật... và bạn đã tìm ra hoa sen!

Bạn may mắn đấy, bạn được ân huệ đấy. Hân hoan trong  điều  đó  sẽ  đem  bạn  tới  ngày  một  gần  với  thầy hơn. Nó là gần gũi tâm linh; nó chẳng liên quan gì tới gần gũi vật lí.

Người trí huệ vui thích trong chân lí

Và theo luật của người thức tỉnh.

Và  nếu  bạn  sống  một  cách  hân  hoan,  trong  thanh bình sâu sắc, nếu bạn uống mà không kìm giữ bản thân mình  theo  bất  kì  cách  nào,  nếu  bạn  đi  một  cách  toàn tâm cùng thầy, bạn bắt đầu trở nên trí huệ.

Người trí huệ vui thích trong chân lí... Thế thì bất kì  khi  nào  bạn  nghe  chân  lí,  bất  kì  khi  nào  bạn  thấy chân  lí,  bạn  đều  vui  thích.  Vui  thích  của  bạn  là  mênh mông. Vui thích của bạn không phải của thế gian này, nó là cái gì đó của cõi bên kia.

...  Và  tuân  theo  luật  của  người  thức  tỉnh.  Và  dần dần,  dần  dần  bạn  trở  nên  nhận  biết  về  luật  của  người thức tỉnh. Aes dhammo sanantano! Thế giới này không phải là hỗn độn, nó là hài hoà. Vũ trụ này không phải là ngẫu nhiên; chạy qua trong nó là luật nào đó. Phật gọi luật đó là dhamma pháp - ông ấy gọi luật đó là Thượng đế. Cách tiếp cận của ông ấy cực kì khoa học. Ông ấy không  thuyết  giảng  về  Thượng  đế  nào  ngồi  trên  ngai vàng trên trời và chi phối và kiểm soát thế giới này, và thấy ghen tị và nổi giận - nếu bạn không theo ông ấy, ông ấy sẽ tống bạn vào địa ngục; nếu bạn theo ông ấy, nếu bạn ca ngợi ông ấy, nếu bạn hối lộ ông ấy qua lời cầu nguyện và các tu sĩ, thế thì ông ấy thưởng cho bạn lên trời với gái đẹp chẳng bao giờ già, người bị mắc kẹt ở  tuổi  mười  sáu.  Phật  không  tin  vào  Thượng  đế  nào đứng  ra  thưởng  hay  phạt.  Cách  tiếp  cận  của  ông  ấy mang tính khoa học.

Ông ấy nói Thượng đế nghĩa là luật tối thượng giữ cho toàn thể vũ trụ cùng nhau. Vũ trụ là một vòng hoa - bạn thấy hoa nhưng bạn không thấy sợi chỉ xuyên qua hoa; nó ẩn kín. Sợi chỉ đó là Thượng đế, và Thượng đế đó  chỉ  được  biết  tới  bởi  người  đã  thức  tỉnh,  bởi  chư phật.

Uống sâu sắc từ thầy, hấp thu bản thể thầy, hấp thu sự hiện diện của thầy... tan chảy vào trong sự hiện diện của thầy. Để cho hơi ấm và từ bi của thầy làm tan chảy tảng băng của bản ngã bạn. Trở thành một với thầy đi. Vứt bỏ nhị nguyên. Được bắc cầu.

Đây  là  nghĩa  của  tính  đệ  tử,  đây  là  điều  tính  chất sannyas tất cả là gì, và dần dần, dần dần bạn sẽ bắt đầu thấy cái gì là thật và cái gì là giả. Biết cái giả là giả là biết chân lí là chân lí; biết bóng tối là tối là bắt đầu của việc biết ánh sáng là sáng. Và khi tình yêu chân lí nảy sinh  trong  bạn,  không  còn  xa  nữa  khi  bạn  sẽ  trở  nên chứng  ngộ  theo  ánh  sáng  riêng  của  bạn,  khi  bạn  sẽ được thức tỉnh.

Trước khi điều đó xảy ra, tuân theo luật của người thức tỉnh, trong hoà điệu với người thức tỉnh, trong hài hoà với người thức tỉnh đi - bởi vì đó là sự đồng bộ.

Nghe nhạc hay bạn cảm thấy muốn nhảy múa. Điều đó  không  phải  do  nhạc  gây  ra  đâu,  bởi  vì  mọi  người đang  nghe  bản  nhạc  này  có  thể  không  cảm  thấy  thích điều đó; cho nên nó không phải là luật nhân quả, nó là một luật hoàn toàn khác. Carl Gustav Jung đã gọi nó là luật đồng bộ; ông ấy đã cho nó cái tên hay. Điều đó đã được biết tới từ nhiều thời đại, nhưng ông ấy là người đầu tiên đã phát hiện lại nó ở phương Tây.

Ở  phương  Đông  chúng  ta  đã  gọi  nó  là  satsang: trong hoà điệu với thầy, được hoà nhịp tới mức bản thể thầy  bắt  đầu  chìm  vào  trong  bạn,  tới  mức bạn  bắt  đầu chờm  lấp  nhau.  Thế  thì  cái  gì  đó  bắt  đầu  xảy  ra  bên trong bạn điều chưa từng xảy ra. Thầy không làm điều đó, bạn không làm điều đó - không có ai làm điều đó cả

-  nó  đơn  giản  xảy  ra.  Cũng  giống  như  nghe  nhạc  bạn cảm thấy thích nhảy múa; trong hoà điệu với thầy bạn cảm thấy sự thức tỉnh xảy ra cho mình.

Nhà nông dẫn nước vào đất. Cung thủ chuốt mũi tên.

Và thợ mộc tiện gỗ.

Cho nên người trí huệ hướng tâm trí mình.

Một  khi  một  mảnh  trí  huệ  nào  đó  đã  xảy  ra  cho bạn,  hướng  tâm  trí  bạn  tới  người  đã  thức  tỉnh.  Đệ  tử liên tục hướng tâm trí mình vào thầy - ngay cả sau khi đệ  tử  đã  trở  nên  chứng  ngộ  người  đó  vẫn  tiếp  tục hướng tâm trí mình.

Sariputta  đã  trở  nên  chứng  ngộ  -  ông  ấy  là  một trong  những  đại  đệ  tử  của  Phật.  Khi  ông  ấy  trở  nên chứng ngộ ông ấy đã rất sợ đi tới trước Phật. Tại sao? - bởi vì ông ấy biết bây giờ Phật sẽ bảo ông ấy đi và lan truyền lời; ông ấy sẽ phải từ giã thầy.

Tương  truyền  là  trong  nhiều  ngày  ông  ấy  cứ  trốn tránh  thầy,  nhưng  cuối  cùng  Phật  truy  hỏi,  "Sariputta đâu rồi?  -  bởi  vì  ông  ấy  đã  trở nên  chứng  ngộ,  và  các ông không thể che giấu được ánh sáng. Đem ông ấy lại, kiếm xem ông ấy đang ở đâu!"

Ông ấy đang trốn trong hang. Ông ấy bị cưỡng bức đem đi. Ông ấy nói, "Tôi không muốn đi. Tôi biết thầy sẽ  làm  gì  với  tôi.  Thầy  sẽ  nói,  'Bây  giờ  ông  đi  đi,  đi lang  thang,  vẩn  vơ,  thuyết  giảng.  Bây  giờ  ông  đã  trở nên  thức  tỉnh,  đi  đánh  thức  người  khác  đi!'  Và  tôi không muốn rời thầy. Tôi sẽ sống ra sao nếu không có sự hiện diện thường xuyên của thầy?"

Nhưng  ông  ấy  phải  đi.  Khi  ông  ấy  tới  Phật,  Phật nói, "Bây giờ đi về phương đông và lan truyền lời này. Ông đã đạt tới rồi, bây giờ chia sẻ nó." Và khi thầy ra lệnh rồi, điều đó phải được tuân theo thôi.

Với nước mắt đầm đìa rơi ông ấy chạm chân thầy, đi về phương đông. Nhưng mọi sáng điều đầu tiên ông ấy  làm,  ông  ấy  dậy,  cúi  mình  về  phương  tây  nơi  thầy đang cư ngụ.

Mọi  người  hỏi  ông  ấy,  "Sariputta,  ông  bây  giờ  tự bản  thân  mình  đã  là  vị  phật  theo  quyền  riêng  của  ông rồi  -  ông  làm  gì  vậy?  Sao  ông  cứ  cúi  lạy  mọi  sáng hướng về phương tây thế?"

Ông  ấy  nói,  "Chẳng  thành  vấn  đề  tôi  chứng  ngộ hay không. Điều đó là không liên quan, đấy không phải là vấn đề. Thầy tôi đang cư ngụ ở phương tây; mặc dù tôi ở xa rồi, tôi vẫn được nuôi dưỡng bằng sự hiện diện của thầy. Tôi có thể vứt bỏ chứng ngộ của toi nhưng tôi không thể vứt bỏ thầy tôi được. Chứng ngộ không là gì nếu so với sự hoà điệu cùng thầy."

... Người trí huệ hướng tâm trí mình - vào chân lí, vào  luật  tối  thượng  của  sự  tồn  tại,  vào  người  đã  thức tỉnh. Và khi bạn hướng tâm trí mình vào người đã thức tỉnh,  hay  hướng  vào  luật  của  sự  tồn  tại,  dần  dần,  dần dần  tâm  trí  điên  khùng  cũ  bắt  đầu  lắng  đọng,  huyên thuyên  cũ  biến  mất.  Bạn  trở  nên  ngày  một  im  lặng  và thanh  bình  và  tĩnh  lặng  hơn.  Bạn  trở  thành  cái  hồ  im lặng, mọi con sóng đều đã qua, thậm chí không tìm ra một  gợn  sóng.  Chỉ  thế  thì  chân  lí  được  phản  xạ  trong bạn.

Gió không thể lay được núi.

Khen ngợi chê bai không động lòng người trí huệ.

Và  thế  thì  bạn  giống  như  núi:  không  cái  gì  có  thể lay chuyển được bạn. Và thế thì ca ngợi hay chê bai là không khác nhau theo bất kì cách nào đối với người trí huệ  -  chúng  tất  cả  đều  giống  nhau.  Dù  người  dốt  nát, người chưa thức tỉnh ca ngợi hay chê bai bạn, điều đó có  tạo  ra  khác  biệt  gì?  Cả  hai  đều  tới  từ  giấc  ngủ  của người đó. Điều đó cũng giống như một người trong mơ hét tướng lên - chê bai hay ca ngợi bạn. Bạn sẽ để ý tới điều  đó  chứ?  Bạn  sẽ  phân  biệt  giữa  hai  điều  đó  chứ? Người  trong  mơ  có  thể  kết  án  bạn  hay  có  thể  ca  ngợi bạn  -  bạn  biết  người  đó  đang  mơ,  người  đó  đang  ngủ. Chẳng  thành  vấn  đề  gì!  Không  có  khác  biệt.  Điều người  đó  nói  tất  cả  đều  vô  nghĩa.  Khi  người  đó  thức dậy  tự  người  đó  sẽ  cười  vào  điều  đó,  điều  đó  có  vẻ buồn cười thế.

Do đó, bạn có thể ca ngợi vị phật, bạn có thể kết án ông ấy - hàng triệu người sẽ kết án ông ấy, rất ít người sẽ  ca  ngợi  ông  ấy  -  nhưng  điều  đó  chẳng  tạo  ra  khác biệt  gì  đối  với  ông  ấy.  Ông  ấy  vẫn  còn  như  núi  bất động, núi bất di bất dịch.

Người đó sáng tỏ. Nghe thấy chân lí, Người đó như cái hồ,

Thuần khiết, tĩnh lặng và sâu thẳm.

Người đó không chỉ sáng tỏ - Phật nói người đó là sự  sáng  tỏ,  bản  thân  sự  sáng  tỏ.  Được  sáng  tỏ  là  điều rất  bình  thường;  thỉnh  thoảng  bạn  cũng  sáng  tỏ  đấy. Thỉnh  thoảng  bạn  có  thể  vươn  tới  sáng  tỏ  nào  đó. Nhưng  tâm  trí  bao  giờ  cũng  có  đó  để  lại  giở  trò  tinh quái;  bạn  lại  sẽ bị ngã.  Bạn  có  thể nhảy  được một  lúc và bạn ở ngoài luật trọng trường - nhưng được bao lâu? Vài  giây  là  nhiều  nhất,  và  bạn  trở  lại  dưới  cùng  luật trọng trường.

Được sáng tỏ là hiện tượng tạm thời.

Người trí huệ, người thức tỉnh, không chỉ sáng tỏ - người đó là sự sáng tỏ. Bạn không thể lấy được điều đó đi khỏi người đó. Người đó là sáng tỏ thấu suốt. Người đó  hoàn  toàn  sáng  tỏ.  Tất  cả  cỏ  dại  đã  bị  nhổ  khỏi người đó - người đó chỉ là hoa hồng và hoa hồng, luống hồng. Người đó đã trở thành ánh sáng thuần khiết, năng lực  thuần  khiết  để  nhìn.  Cái  nhìn  của  người  đó  không còn bị vẩn đục, bầu trời của người đó không mây.

Người đó như cái hồ, thuần khiết, tĩnh lặng và sâu thẳm. Tâm thức của người đó trở thành cái hồ, và trong cái hồ đó phản xạ mọi vì sao và tất cả mặt trời và tất cả mặt  trăng  và  toàn  thể  bầu  trời...  và  toàn  thể  chân  lí, toàn thể sự tồn tại. Trong cái hồ tâm thức im lặng của người đó phản xạ cái đang đó, và cái đó là tên khác cho Thượng đế - cái đang đó.

Suy  tư  về  những  lời  kinh  này;  không  chỉ  suy  tư  - thấm  đẫm  tinh  thần  của  chúng.  Phật  đang  chia  sẻ  kho bái  vô  giá  của  mình  cho  bạn,  những  bí  mật  vô  giá... theo ông ấy, theo con đường.

Đủ cho hôm nay.

2.   Người quan sát trên núi

Câu hỏi thứ nhất:

Tâm  trí  không  thể  thấy  được  cái  một.  Chính  quá trình của tâm trí phân chia thực tại ra thành các cực đối lập - mà thực tại lại là một, thực tại không phải là hai, thực  tại  không  phải  là  nhiều.  Nó  không  phải  là  đa  vũ trụ, nó là một vũ trụ.

Nó  là  một  toàn  thể  hữu  cơ,  sự  tồn  tại  này.  Nhưng tâm trí về cơ bản vận hành theo phân chia, tâm trí vận hành như một lăng kính; lập tức nó phân chia thành bẩy mầu.  Trước  khi  đi  qua  lăng  kính  nó  đơn  giản  mầu trắng,  trắng  thuần  khiết;  sau  lăng  kính  nó  là  cả  cầu vồng.

Tâm trí phân chia thực tại thành hai. Và hai cái hai đó nhất định bao giờ cũng đi đôi với nhau, bởi vì trong bản thân sự tồn tại chúng là không phân chia được. Chỉ trong  tâm  trí,  chỉ  trong  ý  nghĩ  của  bạn,  phân  chia  tồn tại.

Thưa thầy kính yêu,

Thầy có thể nói về tin cậy được không? Bất kì khi nào tôi tin cậy,  bất  kì  cái  gì  xảy ra cũng  đều đẹp; khi hoài nghi nảy sinh, tôi đau đớn. Chỉ sự kiện tin cậy  vào  thầy,  hay  cuộc  sống,  hay  ai  đó,  cũng  đủ làm  cho  tôi  cảm  thấy  nhẹ  nhõm,  hạnh  phúc.  Vậy thế tại sao tôi vẫn hoài nghi?

Prem  Isabel  này,  đó  là  một  trong  những  câu  hỏi nền tảng nhất của cuộc sống. Câu hỏi này không chỉ về tin cậy và hoài nghi: câu hỏi này được bắt rễ trong tính nhị  nguyên  của  tâm  trí.  Nó  cũng  vậy  với  yêu  và  ghét, nó cũng vậy với thân thể và linh hồn, nó cũng vậy với thế giới này và thế giới khác.

Prem Isabel, bạn nói, "Thầy có thể nói thêm về tin cậy được không? Bất kì khi nào tôi tin cậy, bất kì cái gì xảy ra đều đẹp..."

Nhưng  tin  cậy  của  bạn  không  là  gì  ngoài  cực  kia của hoài nghi; nó không thể tồn tại được nếu không có hoài  nghi.  Tin  cậy  của  bạn  đơn  giản  là  thuốc  giải  độc cho hoài nghi. Nếu hoài nghi thực sự biến mất, tin cậy của  bạn  sẽ  ở  đâu?  Cần  gì  phải  có  tin  cậy  nữa?  Nếu không  có  hoài  nghi  thế  thì  cũng  không  có  tin  cậy.  Và bạn sợ mất tin cậy, bạn níu bám lấy tin cậy. Trong níu bám  vào  tin  cậy  bạn  đang  níu  bám  cả  hoài  nghi  nữa, nhớ lấy. Bạn có thể có cả hai, nhưng bạn không thể có một  được.  Hoặc bạn  phải  vứt  bỏ  cả  hai  hoặc  bạn  phải cứ giữ cả hai; chúng là không thể phân chia được, hai mặt của cùng một đồng tiền. Làm sao bạn có thể tránh được  mặt  kia?  Nó  bao  giờ  cũng  có  đó.  Bạn  có  thể không nhìn vào nó, điều đó chẳng tạo nên khác biệt gì. Nhưng sớm hay muộn bạn sẽ phải nhìn vào nó.

Phần  khác  của  tâm  trí  là:  nó  phát  chán  với  bất  kì cái gì rất chóng. Cho nên nếu bạn đang tin cậy, chẳng mấy chốc nó phát chán với điều đó. Vâng, điều đó đẹp, nhưng chỉ lúc bắt đầu thôi. Chẳng mấy chốc tâm trí bắt đầu  khao  khát  cái  gì  đó  mới,  cái  gì  đó  khác,  cho  thay đổi. Thế thì có hoài nghi, và hoài nghi gây tổn thương; bạn lại bắt đầu đi tới tin cậy, và tin cậy trở thành chán, và bạn phải rơi vào trong cái bẫy của hoài nghi... Theo cách  này  người  ta  đi  như  con  lắc  đồng  hồ:  bên  phải, bên  trái,  bên  phải,  bên  trái,  người  ta  cứ  chuyển  động. Bạn sẽ phải hiểu rằng có tin cậy khác toàn bộ với điều bạn đã biết cho tới giờ về tin cậy. Tôi đang nói về tin cậy đó. Phân biệt này là rất tinh tế và tinh vi, bởi vì cả hai từ này đều là một. Tôi phải dùng ngôn ngữ mà bạn dùng. Tôi không thể tạo  ra  ngôn  ngữ  mới được;  nó  sẽ vô dụng bởi vì bạn không sẽ không hiểu nó. Tôi không thể cứ dùng ngôn ngữ của bạn theo cùng nghĩa như bạn dùng nó, bởi vì thế thì nó cũng sẽ vô dụng: tôi sẽ không có  khả  năng  diễn  đạt  kinh  nghiệm  của  tôi,  điều  ở  bên ngoài ngôn ngữ của bạn. Cho nên tôi phải tìm ra điểm giữa; tôi phải dùng ngôn ngữ của bạn, lời của bạn, với nghĩa mới. Thoả hiệp nhất định có đó. Tất cả chư phật đều phải làm chừng nấy.

Tôi dùng lời của bạn theo nghĩa của tôi. Do đó, rất tỉnh  táo  đi:  khi  tôi  nói  'tin  cậy'  điều  tôi  ngụ  ý  là  khác toàn bộ với điều bạn ngụ ý khi bạn dùng cùng từ này. Khi tôi nói 'tin cậy' tôi ngụ ý thiếu vắng của nhị nguyên về hoài nghi và tin cậy. Khi tôi nói 'yêu' tôi ngụ ý thiếu vắng của nhị nguyên yêu và ghét. Khi bạn dùng từ 'tin cậy' điều đó ngụ ý phía bên kia của hoài nghi; khi bạn dùng  từ  'yêu'  điều  đó  ngụ  ý  phía  bên  kia  của  ghét.

Nhưng thế thì bạn bị mắc vào trong nhị nguyên, trong trói  buộc  kép.  Và  bạn  sẽ  bị  nghiền  nát  giữa  hai  điều này; toàn thể cuộc sống của bạn sẽ trở thành cuộc sống của khổ sở.

Bạn  biết  tin  cậy  là  đẹp,  nhưng  hoài  nghi  nảy  sinh bởi  vì  tin  cậy  của  bạn  không  vượt  ra  ngoài  hoài  nghi. Tin  cậy  của  bạn  là  ngược  lại  hoài  nghi,  nhưng  không vượt  ra  ngoài.  Tin  cậy  của  tôi  là  siêu  việt;  nó  vượt  ra ngoài. Nhưng để vượt ra ngoài bạn phải nhớ: cả hai đều phải  bị  bỏ  lại  đằng  sau.  Bạn  không  thể  chọn  lựa.  Tin cậy của bạn là chọn lựa chống lại hoài nghi; tin cậy của tôi  là  nhận  biết  vô  chọn  lựa.  Thực  ra,  tôi  đáng  phải không  nên  dùng  từ  'tin  cậy';  nó  gây  lẫn  lộn  cho  bạn. Nhưng  thế  thì  phải  làm  gì?  Từ  khác  nào  để  dùng  cho nó? Mọi từ đều sẽ làm bạn lẫn lộn.

Thực  sự  tôi  không  nên  nói,  nhưng  bạn  cũng  sẽ không có khả năng hiểu im lặng. Tôi đang nói để giúp bạn trở nên im lặng. Thông điệp của tôi chỉ có thể được chuyển  giao  trong  im  lặng.  Chỉ  trong  im  lặng,  giao cảm...  Nhưng  trước  khi  điều  đó  trở  thành  có  thể,  tôi phải  trao  đổi  với  bạn,  thuyết  phục bạn  về  nó.  Điều  đó có thể được thực hiện chỉ qua lời của bạn. Nhưng một điều, nếu được nhớ, sẽ có ích mênh mông: tôi dùng lời của  bạn,  nhưng  với  nghĩa  riêng  của  tôi  -  đừng  quên nghĩa của tôi.

Vượt ra ngoài hoài nghi và tin cậy đi, thế thì bạn sẽ có  mùi  vị  mới  về  chân  lí  -  điều  không  biết  gì  tới  hoài nghi,  điều  tuyệt  đối  hồn  nhiên.  Đi  ra  ngoài  cả hai,  thế thì đơn giản bạn bị bỏ lại, tâm thức của bạn, không có nội dung nào. Và đó là điều thiền tất cả là gì. Tin cậy là thiền.

Đừng  kìm  nén  hoài  nghi  của  bạn!  Đó  là  điều  bạn vẫn cứ làm. Khi bạn nghe về những cái đẹp của tin cậy, những  điều  ngạc  nhiên  của  tin  cậy,  phép  màu  của  tin cậy,  khao  khát  lớn  lao,  ham  muốn  lớn  lao,  tham  lam lớn lao nảy sinh trong bạn để đạt tới nó. Và thế rồi bạn bắt  đầu  kìm  nén  hoài  nghi;  bạn  cứ  ném  hoài  nghi  vào sâu trong vô thức để cho bạn không cần đương đầu với nó.  Nhưng  nó  có  đó.  Và  nó  càng  ở  sâu  hơn,  nó  càng nguy hiểm hơn, bởi vì nó sẽ thao túng bạn từ nền tảng. Bạn  sẽ  không  có  khả  năng  thấy  được  nó,  và  nó  sẽ  cứ ảnh hưởng tới cuộc sống của bạn. Hoài nghi của bạn sẽ nhiều  năng  lực  trong  vô  thức  hơn  là  trong  ý  thức.  Do đó, tôi nói bạn là người hoài nghi, ngần ngại một cách có  chủ  định,  có  ý  thức,  còn  tốt  hơn  là  người  tin  một cách không chủ định, vô ý thức vẫn còn là người hoài nghi.

Mọi  người  tin  đều  hoài  nghi,  do  đó  họ  sợ  mất  tin cậy  của  họ  lắm.  Tin  cậy  của  họ  là  nghèo  nàn,  tin  cậy của  họ  là  bất  lực.  Người  Hindu  sợ  đọc  kinh  sách  của Phật tử, Phật tử sợ đọc kinh sách của người Ki tô giáo, người  Ki  tô  giáo  sợ  đọc  kinh  sách  của  các  tôn  giáo khác.  Người  vô  thần  sợ  nghe  nhà  huyền  môn,  người hữu  thần  sợ  nghe  người  vô  thần.  Mọi  nỗi  sợ  này  bắt nguồn từ đâu? Không phải từ người khác: nó tới từ vô thức  của  bạn.  Bạn  biết  hoàn  toàn  rõ  -  làm  sao  bạn  có thể  tránh  được  nó?  Bạn  có  thể  muốn  quên  đi,  nhưng bạn không thể quên được - nó có đó! Một cách mơ hồ bạn bao giờ cũng cảm thấy nó, hoài nghi có đó, và bất kì ai cũng có thể khơi nó ra. Nó có thể đã trở nên ngủ, nó  có  thể  trở nên  hoạt  động  lần  nữa;  do đó  mới  có  sợ nghe cái gì đó đi ngược lại niềm tin của bạn.

Mọi người tin đều sống với mắt nhắm và tai bịt và tim khép kín - họ phải như vậy, bởi vì khoảnh khắc họ mở mắt ra là có sợ. Ai biết họ sẽ nhìn thấy gì? Điều đó có  thể  ảnh  hưởng  tới  niềm  tin  của  họ.  Họ  không  thể nghe, họ không thể đảm đương được việc nghe, bởi vì cái gì đó có thể đi sâu vào trong vô thức và vô thức có thể  bị  khuấy  động.  Và  họ  rất  khó  có  khả  năng  kiểm soát nó. Nhưng hoài nghi bị kiểm soát này, hoài nghi bị kìm nén này, nhất định báo thù, nó sẽ báo thù sớm hay muộn. Nó sẽ đợi cơ hội để tự khẳng định bản thân nó. Và  nó  đang  ngày  một  trở  nên  mạnh  hơn  ở  bên  trong bạn. Chẳng mấy chốc nó sẽ quật đổ hệ thống niềm tin có ý thức của bạn. Đó là lí do tại sao dễ dàng đổi mọi người từ người Hindu thành người Mô ha mét giáo, từ người Mô ha mét giáo thành người Ki tô giáo, từ người Ki tô giáo thành người Hindu - việc đó dễ dàng thế.

Trước  cách  mạng  Nga,  mới  sáu  mươi  năm  trước đây,  toàn  thể  nước  Nga  là  nước  tôn  giáo  -  thực  ra  là một trong những nước tôn giáo nhất. Rồi cái gì đã xảy ra?  Chỉ  mỗi  cách  mạng  thôi!  Người  cộng  sản  nắm quyền, và trong vòng mười năm tất cả tính tôn giáo đó bay hơi hết. Mọi người trở thành vô thần bởi vì bây giờ họ được dạy trong các trường trung học, cao đẳng, đại học, ở mọi nơi, rằng không có Thượng đế, rằng không có linh hồn.

Họ đã quen tin vào Thượng đế, bây giờ họ bắt đầu tin vào không có Thượng đế! Họ đã quen tin trước đây, họ  vẫn  còn  tin.  Trước  đây  hoài  nghi  bị  kìm  nén,  bây giờ tin cậy bị kìm nén. Sớm hay muộn nước Nga sẽ trải qua  cuộc  cách  mạng  khác  -  khi  tin  cậy  sẽ  quay  lại  và hoài  nghi  sẽ  bị  ném  trở  lại  vào  vô  thức.  Nhưng  tất  cả điều đó đều như nhau! Bạn đang đi theo vòng tròn.

Ở  Ấn  Độ,  bạn  là  người  tôn  giáo.  Nó  tất  cả  là  rác rưởi. Cái gọi là tôn giáo của bạn chẳng là gì ngoài hoài nghi bị kìm nén. Và điều đó là vậy trong các nước khác nữa.

Đây  không  phải  là  con  đường  của  biến  đổi  bên trong - kìm nén không bao giờ là con đường của cách mạng.  Hiểu  biết,  không  phải  kìm  nén:  cố  hiểu  cái không  của  bạn,  và  cố  hiểu  cái  có  của  bạn,  và  thế  rồi bạn  sẽ  thấy  chúng  không  tách  rời,  chúng  là  không  thể tách rời. Có có thể mang ý nghĩa gì nếu từ không biến mất khỏi ngôn ngữ? Không có thể mang ý nghĩa gì nếu bạn không biết gì về có?

Chúng  được  gắn  với  nhau,  được  lấy  nhau,  chúng không thể bị li dị. Nhưng có siêu việt lên trên. Không cần li dị chúng, không cần phân tách chúng - đừng thử điều không thể được. Vượt ra ngoài. Quan sát cả hai.

Đây là gợi ý của tôi, Isabel này: quan sát khi hoài nghi nảy sinh, đừng bị đồng nhất với nó. Đừng bị xáo động, chẳng có gì để mà bị xáo động cả! Hoài nghi có đó - bạn đang quan sát nó, bạn không là nó. Bạn chỉ là tấm gương phản chiếu nó. Và khi tin cậy nảy sinh sẽ có một chút ít khó khăn hơn trong việc quan sát bởi vì bạn nói, "Tin cậy làm cho mình hạnh phúc thế, tin cậy làm cho mình cảm thấy tuyệt vời thế." Bạn sẽ nhảy lên nó, bạn  sẽ  muốn  trở  nên  được  đồng  nhất  với  nó.  Bạn  sẽ muốn  được  mọi  người  biết  tới  như  một  người  tin  cậy, như một người có niềm tin. Nhưng thế thì bạn sẽ chẳng bao giờ thoát ra được cái vòng luẩn quẩn. Quan sát cả tin cậy nữa.

Và  việc  quan  sát  của  bạn  càng  trở  nên  sâu  sắc hơn...  bạn  sẽ  ngạc  nhiên:  khi  nhìn  sâu  vào  trong  hoài nghi  bạn  sẽ  thấy  mặt  kia  là  tin  cậy  -  cứ  dường  như đồng  tiền  trở  thành  trong  suốt  và  bạn  có  thể  thấy  mặt này và bạn cũng có thể thấy mặt kia. Thế rồi quan sát tin cậy bạn sẽ có khả năng thấy hoài nghi ẩn đằng sau nó.  Khoảnh  khắc  đó  là  của  việc  nhận  ra  lớn  lao:  khi thấy rằng hoài nghi là tin cậy, rằng tin cậy là hoài nghi, bạn trở nên tự do với  cả hai. Bỗng nhiên có siêu việt! Bạn  không  còn  bị  gắn  bó  với  cả  hai,  tù  túng  của  bạn được chấm dứt. Bạn không còn bị mắc vào nhị nguyên, và khi bạn không còn bị mắc vào nhị nguyên nữa, bạn không là một phần của tâm trí chút nào - tâm trí bị bỏ lại xa đằng sau. Bạn đơn giản là tâm thức thuần khiết. Và  biết  tâm  thức  thuần  khiết  là  biết  cái  đẹp  thực,  ân huệ thực, phúc lành thực.

Nếu bạn muốn gọi trạng thái đó là "tin cậy", thế thì bạn  sẽ  hiểu  ngôn  ngữ  của  tôi.  Tôi  gọi  trạng  thái  đó  là tin  cậy,  cái  không  biết  gì  tới  hoài  nghi,  thậm  chí  cái bóng của hoài nghi.

Nhưng  tất  nhiên  tôi  dùng  ngôn  ngữ  theo  cách  mà không  nhà  ngôn  ngữ  học  nào  sẽ  đồng  ý.  Nhưng  đó  là cách nó bao giờ cũng vậy. Nhà huyền môn có cái gì đó để  nói  với  bạn,  điều  không  thể  được  nói  ra.  Và  nhà huyền môn phải trao đổi với bạn điều gì đó mà không thể  trao  đổi  được.  Vấn  đề  đối  với  nhà  huyền  môn  là: phải làm gì? Ông ấy có cái gì đó, và nó nhiều tới mức ông ấy muốn chia sẻ nó - ông ấy phải chia sẻ nó. Việc chia  sẻ  là  điều  không  tránh  khỏi,  nó  không  thể  nào  bị né  tránh.  Điều  đó  cũng  giống  như  đám  mây  đầu  hạt mưa: nó phải mưa xuống thôi, nó phải mưa rào xuống. Điều  đó  cũng  giống  như  đoá  hoa  đầy  hương:  hương hoa  phải  thoát  ra  theo  gió.  Điều  đó  cũng  giống  như ngọn  đèn  trong  đêm  tối  -  ngọn  đèn  phải  xua  tan  bóng tối.

Bất  kì  khi  nào  ai  đó  trở  nên  chứng  ngộ,  người  đó đều trở thành đám mây đầy hạt mưa. Phật đã gọi người chứng  ngộ,  người  đã  đạt  tới  meghasamadhi  -  megha nghĩa  là  mây,  samadhi  nghĩa  là  tâm  thức  tối  thượng: người đã đạt tới đám mây của tâm thức tối thượng. Sao ông ấy dùng từ 'mây'? - bởi vì sự cần thiết cố hữu này để mưa rào xuống. Người đã chứng ngộ trở thành đoá hoa đã mở ra. Các nhà huyền môn ở phương Đông đã gọi việc mở ra tối thượng của trái tim bạn, của bản thể bạn, của tâm thức bạn, là sahasrar - hoa sen một nghìn cánh. Khi hoa sen một nghìn cánh này mở ra, làm sao bạn  có  thể  tránh  được  việc  chia  sẻ  hương  thơm  của mình? Điều đó là tự nhiên, tự phát; nó bắt đầu lan toả theo gió.

Vị phật là người có trái tim đầy ánh sáng; vị phật là người đã trở thành ngọn lửa, ngọn lửa vĩnh hằng không thể  bị  tắt.  Bây  giờ  nó  nhất  định  xua  tan  bóng  tối. Nhưng vấn đề là: làm sao trao thông điệp này?

Bạn  có  ngôn  ngữ  dựa  trên  nhị  nguyên  còn  ông  ấy có kinh nghiệm được bắt rễ trong bất nhị. Bạn trên đất, ông  ấy  trên  trời.  Khoảng  cách  là  vô  hạn...  nhưng  nó phải được bắc cầu qua. Và bạn không thể bắc cầu qua nó  được,  chỉ  vị  phật  mới  có  thể  bắc  cầu  qua  nó.  Bạn không biết gì về bầu trời cả, bạn không biết gì về kinh nghiệm  không  thể  diễn  tả  nổi  đó,  kinh  nghiệm  không thể nói ra được đó. Nhưng ông ấy biết cả hai! Ông ấy biết  bóng  tối  của  bạn  bởi  vì  bản  thân  ông  ấy  đã  sống trong bóng tối đó. Ông ấy biết khổ của bạn bởi vì ông ấy  đã  trải  qua  nó  và  ông  ấy  bây  giờ  biết  tới  phúc  lạc của việc đạt tới tối thượng. Bây giờ ông ấy biết Thượng đế  là  gì.  Chỉ  ông  ấy  mới  có  thể  làm  ra  được  cây  cầu, chỉ ông ấy mới có thể xoay xở tạo ra được mối nối nào đó giữa bạn và ông ấy.

Ngôn ngữ là kết nối quan trọng nhất giữa nhân loại và vị phật. Thực ra, ngôn ngữ là đặc tính phân biệt nhất của con người; không con vật nào khác dùng ngôn ngữ. Con  người  là  con  người  bởi  vì  có  ngôn  ngữ.  Do  đó, ngôn  ngữ  không  thể  bị  né  tránh,  nó  phải  được  dùng  - nhưng  nó  phải  được  dùng  theo  cách  mà  bạn  thường xuyên được nhắc nhở rằng nó phải bị bỏ đi, và bỏ càng sớm càng tốt.

Isabel này, vứt bỏ cả hoài nghi và tin cậy đi, tin và không tin đi, nghi ngại và tin tưởng - vứt cả hai! Và thế rồi nhìn cái gì đó mới mẻ nảy sinh trong bạn, cái không phải là tin cậy theo nghĩa cũ - bởi vì nó không có hoài nghi  trong  nó  -  cái  là  tin  tin  cậy  theo  nghĩa  hoàn  toàn mới,  với  kết  cấu  mới  toàn  bộ.  Đó  là điều  tôi  đang  nói tới  đấy,  đó  là  điều  tôi  gọi  là  tin  cậy  -  tin  cậy  là  cái  ở bên  ngoài  hoài  nghi  và  tin  cậy  của  bạn,  bên  ngoài  cả hai, bất kì cái gì bạn đã biết cho tới giờ.

Có  ánh  sáng  mà  không  là  bóng  tối  của  bạn  không là  ánh  sáng  của  bạn,  và  có  tâm  thức  không  là  vô  thức của bạn không là ý thức của bạn. Điều Sigmund Freud và Carl Gustav Jung đã gọi là ý thức, vô thức, là những bộ phận của tâm trí bạn. Khi Phật nói về tâm thức ông ấy không nói theo cùng nghĩa như Freud và Jung - tâm thức của ông ấy là tâm thức chứng kiến, cái chứng kiến ý thức của Freud và vô thức của Freud.

Học  trở  nên  nhiều  tính  nhân  chứng  hơn,  tạo  ra nhiều  tính  quan  sát  hơn.  Để  từng  hành  động,  từng  ý nghĩ, đều được thấy. Đừng trở nên bị đồng nhất với nó; vẫn còn xa cách, tách biệt, xa xôi, người quan sát trên núi. Thế thì một ngày nào đó bạn sẽ được mưa rào lên bằng phúc lạc vô hạn.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa thầy kính yêu,

Cảm giác trỗi dậy trong tôi ngày càng mạnh rằng có kết nối tuyệt đối giữa bản ngã và không, và giữa yêu  và  có,  và  rằng  yêu  không  thể  nói  không;  chỉ yêu giả từ bản ngã mới có thể nói không; và rằng bản ngã không thể nói có - bản ngã chỉ có thể nói có giả, điều là đạo đức giả. Vậy mà tâm trí tôi vẫn hoài nghi, phản đối sự đơn giản của hiểu biết này.

Veet Chitten này, điều đầu tiên cần được hiểu là ở chỗ chân lí bao giờ cũng đơn giản. Nó không có phức tạp trong nó. Đó là lí do tại sao người thông thái cứ bỏ lỡ nó.

Jesus  nói:  Chừng  nào  ông  chưa  giống  như  trẻ  nhỏ ông sẽ không vào vương quốc của Thượng đế của ta.

Chân  lí  phải  rất  đơn  giản.  Nếu  cả  trẻ  con  có  thể hiểu được nó, thế thì nó không thể phức tạp được. Chân lí đơn giản có đấy. Cái "có đấy" đó có thể tạo ra ngạc nhiên lớn trong tim bạn, nó có thể làm cho bạn bỡ ngỡ

- nhưng nó làm bạn bỡ ngỡ bởi vì tính đơn giản của nó, bởi  tính  hiển  nhiên  của  nó.  Nó  có  thể  tạo  ra  kính  nể trong bạn nhưng kính nể đó không phải do phức tạp.

Nếu  chân  lí  mà  phức  tạp  thế  thì  các  triết  gia  chắc đã  phát  hiện  ra  nó  từ  lâu  trước  đây  rồi,  bởi  vì  họ  là chuyên  gia  trong  cái  phức  tạp.  Họ  đã  không  có  khả năng để phát hiện ra nó. Và họ sẽ chẳng bao giờ có khả năng  phát  hiện  ra  nó.  Chính  việc  tìm  kiếm  của  họ  là theo hướng sai. Họ đã giả định rằng chân lí là phức tạp ngay  từ  ban  đầu  -  họ  chưa  bao  giờ  hoài  nghi  giả  định cơ  sở  này  -  và  họ  đổ  xô  về  phía  sau  tâm  trí  phức  tạp của riêng họ. Và họ càng đi vào tâm trí và nghĩ và tranh cãi, toàn thể vấn đề lại dường như càng phức tạp hơn.

Khoa  học  không  thể  tìm  thấy  chân  lí  bởi  vì  khoa học  cũng  muốn  mọi  thứ  là  phức  tạp.  Sao  khoa  học  và triết học lại muốn mọi thứ là phức tạp? Khoa học chỉ là khơi  xa  của  triết  học.  Thậm  chí  ngày  nay  ở  đại  học Oxford, khoa vật lí vẫn được gọi là "Khoa về Triết học tự nhiên." Khoa học là khơi xa của triết học; đó là lí do tại  sao  chúng  ta  vẫn  cứ  trao  bằng  tiến  sĩ  PhD  cho  các nhà  khoa  học  -  PhD  trong  hoá  học,  PhD  trong  vật  lí, PhD  trong  toán  học  -  nhưng  PhD  nghĩa  là  tiến  sĩ  triết học.

Vào thời cổ đại đã chỉ có mỗi triết học thôi, thế rồi dần  dần,  dần  dần  một  phần  của  triết  học  trở  nên  ngày một mang tính thực nghiệm hơn, và phần đó trở thành khoa học.

Khoa học có thể vận hành chỉ nếu cái gì đó là phức tạp.  Tại  sao?  -  bởi  vì  cái  phức  tạp  có  thể  được  phân chia, phân tích, mổ xẻ. Khó khăn lớn nhất với cái đơn giản  là  nó  không  thể  được  mổ  xẻ  ra,  nó  không  có  bộ phận  để  mổ  xẻ  ra.  Nếu  bạn  hỏi  một  câu  hỏi  phức  tạp nhà khoa học có thể trả lời được nó; nhưng nếu bạn hỏi một câu hỏi đơn giản, câu hỏi rất đơn giản, thế thì rắc rối nảy sinh.

Nếu  bạn  hỏi,  "Có  bao  nhiêu  ngôi  sao?"  nhà  khoa học  có  thể  trả  lời  được.  Nhưng  nếu  bạn  hỏi,  "Sao  số học về căn bản lại chỉ có mười con số, từ một tới mười, thế rồi lại cùng một thứ được lặp lại: mười một, mười hai, mười ba...? Các chữ số căn bản là mười. Tại sao? Sao  lại  mười?  Sao  không  bẩy?  Sao  không  năm?  Sao không  ba?"  Thế  thì  nhà  khoa  học  đâm  ra  lúng  túng. Ông ấy sẽ nhún vai. Ông ấy không thể trả lời được điều đó - bởi vì câu trả lời đơn giản tới mức nói nó ra lại có vẻ ngớ ngẩn.

Số  học  có  mười  chữ  số  bởi  vì  bạn  có  mười  ngón tay!  Và  người  nguyên  thuỷ  quen  đếm  trên  đầu  ngón tay,  cho  nên  mười  chữ  số  trở thành  điều  nền  tảng.  Nó chẳng  có  gì  khoa  học  về  điều  đó  cả  -  chỉ  là  sự  trùng hợp. Nếu bạn có tám ngón tay, hay mười hai ngón, thì toàn thể toán học chắc đã khác rồi. Nó không phải là sự cần thiết!

Một  nhà  toán  học  lớn,  Leibnitz,  hay  dùng  chỉ  ba chữ  số:  một,  hai,  ba...  rồi  bốn  chẳng  bao  giờ  tới.  Rồi đến  mười,  mười  một,  mười  hai,  mười  ba...  rồi  mười bốn chẳng bao giờ tới: hai mươi. Và nó vẫn làm việc, hoàn  toàn  tốt.  Albert  Einstein  thậm  chí  còn  rút  nó xuống có hai thôi. Ông ấy nói, "Mười thì thừa quá - chỉ hai là cần thiết: một, hai... thế cũng làm được! Bạn có thể đếm mọi vì sao!"

Số mười là tình cờ, nhưng như vậy nhiều giả định của chúng ta cũng chỉ là chuyện tình cờ. Chúng không lệ  thuộc  vào  bất  kì  luật  nền  tảng  nào.  Và  nếu  bạn  hỏi một câu hỏi rất đơn giản... Chẳng hạn, G.E. Moore đã hỏi,  "Mầu  vàng  là  gì?"  Bây  giờ,  chẳng  nhà  khoa  học nào có thể trả lời được nó cả, không triết gia nào có thể trả  lời  được  nó.  Bạn  có  thể  nói  nhiều  nhất,  "Vàng  là vàng"  -  nhưng  đấy  là  việc  lặp  thừa.  Bạn  chẳng  nói  gì mới trong đó cả! Nếu vàng là vàng, đây là loại câu trả lời gì vậy? Chúng ta biết vàng là vàng rồi - nhưng vàng là gì cơ? Bạn có thể chỉ vào mầu vàng. Bạn có thể đưa một  người  tới  và  bạn  có  thể  chỉ  cho  người  đó  những hoa vàng này, nhưng anh ta sẽ nói, "Cái đó thì tôi biết! Chúng là hoa vàng. Câu hỏi của tôi là: vàng là gì?"

G.E. Moore, một triết gia và nhà logic lớn của thời đại  này,  thừa  nhận  rằng  điều  đó  không  thể  nào  trả  lời được.  Tại  sao?  -  bởi  vì  nó  đơn  giản  thế!  Câu  hỏi  đơn giản  không  thể  được  trả  lời.  Nó  càng  đơn  giản,  càng không thể nào trả lời được nó.

Do đó, Chitten này, điều đầu tiên cần được nhớ là: chân lí là đơn giản. Đó là lí do tại sao không ai có khả năng nói cái gì về nó, và mọi điều đã được nói ra về nó đều hời hợt.

Lão  Tử  cứ  khăng  khăng  cả  đời  rằng  ông  ấy  sẽ chẳng  viết  gì  về  chân  lí  cả.  Cuối  cùng  khi  ông  ấy  bị buộc phải viết ra - ông ấy thực sự bị buộc phải viết ra... đó là bản kinh vĩ đại đã được viết ra dưới mũi lưỡi lê!

Lão  Tử  rời  khỏi  Trung  Quốc  vào  tuổi  rất  già...  và bạn có thể nghĩ về tuổi già của ông ấy, bởi vì khi ông ấy được sinh ra chuyện kể rằng ông ấy đã tám mươi hai rồi - khi ông ấy được sinh ra! Cho nên bạn có thể hình dung ông ấy phải già thế nào khi ông ấy chết. Ông ấy đã tám mươi hai tuổi khi được sinh ra! Một câu chuyện hay, đơn giản nói rằng ông ấy đã trưởng thành tới mức ông ấy là trẻ con nhưng không bao giờ trẻ thơ. Và nhớ khoảng cách và khác biệt giữa đứa trẻ và người trẻ thơ.

Khi Jesus nói, "Những người giống như trẻ con..." ông  ấy  không  nói  về  những  người  trẻ thơ  đâu;  ông  ấy nói về những người hồn nhiên đấy. Lão Tử phải đã hồn nhiên  tới  mức  những  người  đã  viết  về  ông  ấy  cũng không  thể  viết  rằng  ông  chỉ  mới  chín  tháng  tuổi.  Hồn nhiên của ông ấy sâu sắc và sâu lắng tới mức nó không thể đạt tới được trong chín tháng; do đó họ nghĩ ông ấy đã  ít  nhất  tám  mươi  hai  tuổi  rồi.  Ông  ấy  được  sinh  ra với bộ tóc trắng xoá. Bạn có thể nhìn vào Paritosh: ông ấy phải đã được sinh ra giống như Paritosh - tóc trắng xoá!

Cho nên khi ông ấy già - chẳng ai biết già thế nào, mọi người phải đã mất dấu vết về tuổi ông ấy - khi ông ấy cảm thấy, "Bây giờ là lúc rời khỏi thân thể," ông ấy bắt đầu đi tới Himalaya, bởi vì không còn chỗ nào khác đẹp hơn để chết.

Cái chết nên là lễ hội! Cái chết nên trong tự nhiên, dưới  gốc  cây  và  dưới  các  vì  sao  và  mặt  trời  và  mặt trăng. Toàn thể cuộc đời ông ấy đã sống với mọi người; bây giờ ông ấy muốn lui về với tự nhiên, và trước khi ông  ấy  đi  vào  chỗ  tối  thượng  ông  ấy  muốn  chết  giữa rừng cây và núi non và những đỉnh hoang sơ.

Nhưng  nhà  vua  của  nước  đó  đã  ra  lệnh  cho  mọi lính gác ở mọi biên ải, "Không cho phép Lão Tử được trốn đi. Bất kì chỗ nào ông ấy bị bắt, phải buộc ông ấy phải viết ra kinh nghiệm của ông ấy, bởi vì ông ấy có cái  gì  đó  vô  giá  và  chúng  ta  không  thể  nào  cho  phép con  người  này  trốn  đi  mà  đem  điều  đó  theo  cùng mình."

Ông ấy đã bị bắt tại một trạm gác và viên quan biên thuỳ cứ khăng khăng, "Ông phải viết điều  đó ra; bằng không thì ta sẽ không cho phép ông rời khỏi nước đâu."

Thế  là  ngồi  trong  ngôi  nhà  biên  ải  tạm  bợ,  cùng viên quan biên thuỳ với lưỡi kiếm trong tay, Lão Tử đã viết Đạo Đức Kinh.

Câu thứ nhất là: "Đạo khả Đạo phi Thường Đạo" - Chân lí không thể được nói ra, và cái có thể được nói ra không còn là chân lí nữa.

Không kinh sách vĩ đại nào đã bắt đầu với một câu hay  như  thế.  Ông  ấy  đang  nói,  "Nếu  bạn  đã  hiểu  câu này, xin đừng đọc tiếp nữa." Ông ấy đã lừa viên quan biên  thuỳ.  Làm  sao  quan  biên  thuỳ  có  thể  hiểu  được điều ông ấy viết ra? Nhưng ông ấy đã lừa. Câu thứ nhất đơn giản phát biểu rằng không cần đọc thêm nữa: nếu bạn đã hiểu điều này bạn đã hiểu tất cả rồi.

"Đạo  có  thể  được  nói  ra  không  còn  là  đạo  nữa." Khoảnh  khắc  bạn  nói  nó  ra  bạn  đã  xuyên  tạc  nó  rồi. Chân lí đơn giản thế, nó không thể được thốt ra lời, lời là phức tạp, ngôn ngữ là phức tạp. Chân lí đơn giản thế nó có thể được chỉ ra thôi. Do đó Phật nói, "Chư Phật chỉ có thể chỉ cho ông con đường," và các Thiền sư nói, "Đừng bám lấy lời ta - lời ta không là gì ngoài ngón tay chỉ  trăng."  Và  nhớ  lấy,  ngón  tay  không  phải  là  trăng! Trăng không liên quan gì tới ngón tay cả, nhưng bạn có thể chỉ dẫn.

Chân lí đơn giản thế, đó là lí do tại sao toàn thể vấn đề nảy sinh.

Chitten này, bạn nói, "Vậy mà tâm trí tôi vẫn hoài nghi, phản đối sự đơn giản của hiểu biết này."

Vâng, điều này xảy ra đấy: khi bạn bắt đầu hiểu các chân lí đơn giản - và mọi chân lí đều đơn giản - tâm trí liền hoài nghi. Tâm trí nói, "Mọi sự không thể đơn giản thế được." Tâm trí thực sự là một hiện tượng rất kì lạ.

Bạn có câu ngạn ngữ - gần như mọi ngôn ngữ trên thế giới đều có câu ngạn ngữ đó - nó nói: Quá tốt để là đúng. Quá tốt để là đúng sao? Dường như chân lí và cái tốt  là  kẻ  thù  vậy!  Bạn  không  thể  tin  được  vào  cái  tốt, bạn không thể tin được vào cái đúng. Bạn phải đổi lại câu ngạn ngữ này: Quá tốt để không đúng.

Theo cùng cách đó tâm trí nói, "Quá đơn giản để là đúng."

Đổi lại nó: "Nếu nó không đơn giản, nó không thể đúng được."

Chân lí là đơn giản; do đó hồn nhiên được cần tới, không phải là tri thức. Do đó trái tim thuần khiết được cần tới, không phải là tâm trí đầy thông tin. Do đó tình yêu được cần tới, không phải logic. Chân lí là đơn giản.

Điều thứ hai cần hiểu: như một phát biểu tổng quát hiểu biết của bạn rất gần với chân lí.

Bạn  nói,  "Cảm  giác  trỗi  dậy  trong  tôi  ngày  càng mạnh rằng có kết nối tuyệt đối giữa bản ngã và không."

Đừng  bao  giờ  dùng  từ  'tuyệt  đối'  nhé,  tránh  nó nhiều nhất có thể được - bởi vì chính từ 'tuyệt đối' tạo ra  người  cuồng  tín.  Không  ai  có  chân  lí  tuyệt  đối  cả. Chân lí bao la thế! Tất cả chân lí đều nhất định là tương đối.  Chính  từ  'tuyệt  đối'  đã  lôi  toàn  thể  nhân  loại  vào khổ. Người Mô ha mét giáo nghĩ mình có chân lí tuyệt đối trong Koran; người đó trở nên mù quáng. Người Ki tô  giáo  nghĩ  chân  lí  tuyệt  đối  là  trong  Kinh  Thánh. Người Hindu giáo nghĩ chân lí tuyệt đối là trong Gita, vân vân và vân vân. Và làm sao có thể có nhiều chân lí tuyệt  đối  thế?  Do  đó  mới  có  xung  đột,  cãi  cọ,  chiến tranh,  viễn  chinh  tôn  giáo,  thánh  chiến  jihad:  "Giết những người khác đang tuyên bố rằng chân lí của họ là tuyệt  đối  -  chân  lí  của  chúng  ta  mới  là  tuyệt  đối!" Trong các thời đại, việc giết người, hãm hiếp, cướp bóc đã  được  tiến  hành  nhân  danh  tôn  giáo  nhiều  hơn  là nhân  danh  bất  kì  cái  gì  khác.  Và  lí  do?  Lí  do  là  ở  từ

'tuyệt đối'.

Bao giờ cũng nhớ: bất kì cái gì chúng ta biết và bất kì  cái  gì  chúng  ta  có  thể  biết  nhất  định  vẫn  là  tương đối. Nhớ điều đó sẽ cho bạn từ bi. Nhớ điều đó sẽ làm cho bạn hào phóng. Nhớ điều đó sẽ làm cho bạn nhân bản hơn. Nhớ điều đó sẽ giúp bạn hiểu các quan điểm khác.

Chân  lí  là  bao  la  -  đơn  giản  nhưng  bao  la,  bao  la như bầu trời. Toàn thể vũ trụ chứa nó, và vũ trụ là vô giới hạn, vô hạn. Làm sao bạn có thể quan niệm được về toàn thể chân lí? Làm sao bạn có thể có chân lí tuyệt đối  trong  tay  mình?  Nhưng  đó  là  cách  bản  ngã  vận hành.

Bản  ngã  rất  thủ  đoạn.  Khoảnh  khắc  bạn  bắt  đầu cảm  thấy  cái gì đó đúng, bản ngã lập tức nhảy vào và nói, "Đúng, đây là chân lí  tuyệt  đối." Nó đã đóng tâm trí bạn lại; bây giờ không còn chân lí nào nữa là sẵn có. Và khoảnh khắc bạn xác quyết, "Điều này là tuyệt đối," bạn đã xuyên tạc nó đi rồi.

Con người của chân lí bao giờ cũng tương đối.

Nếu  bạn  hỏi  Mahavira,  "Có  Thượng  đế  không?" ông ấy sẽ nói, "Có chứ - nhưng đó là phát biểu thứ nhất của ta. Thứ hai, không có; đó là phát biểu  thứ hai của ta. Và thứ ba, có và không có đồng thời; đó là phát biểu thứ  ba  của  ta."  Và  ông  ấy  sẽ  đưa  ra  bẩy  phát  biểu,  và mỗi phát biểu đều sẽ bắt đầu bằng 'có lẽ': có lẽ có, có lẽ không, có lẽ có cả hai, có lẽ không cả hai, và vân vân. Logic bẩy giá trị!

Điều  Mahavira  đã  làm  trong  thế  giới  tôn  giáo, Albert  Einstein  đã  làm  trong  thế  giới  vật  lí:  thuyết tương đối. Hai cái tên này là rất quan trọng, đóng góp của họ là vĩ đại.

Jaina giáo không thể lan toả được bởi một lí do đơn giản:  bởi  vì  bạn  không  thể  tạo  ra  được  một  tôn  giáo trên  cơ  sở  của  'có  lẽ'.  Mọi  người  muốn  chân  lí  tuyệt đối,  mọi  người  muốn  là  người  cuồng  tín,  mọi  người muốn là người tin theo. Họ muốn phụ thuộc vào ai đó, họ  muốn  ai  đó  có  thẩm  quyền.  Bây  giờ,  khoảnh  khắc bạn nói có lẽ, họ trở nên không quan tâm tới bạn. Tâm trí  họ  nói,  "Người  này  chẳng  biết  gì;  bằng  không  thì sao  ông  ta  cứ  nói  'có  lẽ'?  Nếu  ông  ta  biết,  ông  ta  biết; nếu  ông  ta  không  biết,  ông  ta  không  biết.  Làm  gì  có chỗ cho 'có lẽ'?"

Nhưng Mahavira sẽ không nói có hay không, bởi vì nếu bạn nói có điều đó trở thành tuyệt đối, nếu bạn nói không  điều  đó  trở  thành  tuyệt  đối.  Cái  'có  lẽ'  bao  giờ cũng có đó. Tại sao? - không phải bởi vì ông ấy không biết mà bởi vì ông ấy biết đấy, do đó mới có từ 'có lẽ'.

Chitten này, đừng bao giờ dùng từ 'tuyệt đối' nhé - tránh  nó  ra.  Nó  đã  từng  là  thảm  hoạ  trong  quá  khứ; trong  tương  lai  chúng  ta  phải  tránh  nó.  Dùng  'có  lẽ' nhiều hơn đi.

Phát biểu của bạn chắc sẽ gần với chân lí hơn nếu bạn  nói,  "Có  lẽ  có  kết  nối  tuyệt  đối  giữa  bản  ngã  và không."  Tất  nhiên  điều  đó  sẽ  không  có  vẻ  mạnh  mẽ lắm;  'có  thể'  làm  cho  nó  rất  loãng.  Với  'tuyệt  đối'  nó mang tính đối trị liệu pháp hơn; với 'có lẽ' nó trở thành vi lượng liệu pháp, rất loãng. Với 'có lẽ' nó có thể chỉ hấp dẫn được những người hiểu biết. Với 'tuyệt đối' nó rất  hấp  dẫn  những  người  ngu,  kẻ  ngốc,  tầm  thường, người khùng, bệnh hoạn... nó rất hấp dẫn!

Tiến  sĩ  Harisingh  Gaur,  một  trong  những  chuyên gia pháp luật lớn của thế giới, hay nói với sinh viên của mình rằng, "Nếu các em được luật pháp thiên về mình, nói  rất  im  lặng,  chậm  rãi,  hoà  nhã,  lễ  độ  -  bởi  vì  luật pháp đang thiên về phía các em, đừng lo nghĩ. Nhưng nếu  luật  pháp  không  thiên  về  các  em,  thế  thì  đập  bàn, nói to, giằn giọng. dùng những từ tạo ra bầu không khí chắc  chắn,  tuyệt  đối,  bởi  vì  luật  pháp  không  thiên  về phía  các  em.  Các  em  phải  tạo  ra  bầu  không  khí  cứ dường như là luật pháp đang thiên về các em."

Bất kì khi nào con người của chân lí nói, người đó đều  nói  theo  cách  khiêm  tốn,  người  đó  nói  theo  cách đơn giản.

Tránh từ 'tuyệt đối'; nó đã phục vụ cho dối trá, nó chưa  bao  giờ  phục  vụ  cho  chân  lí.  Nó  đã  từng  mang tính sát hại chân lí, mang tính độc hại khi có liên quan tới chân lí. Tốt hơn cả là học dùng từ 'có lẽ'.

Vâng, với 'có lẽ' có kết nối giữa bản ngã và không. Bản ngã được nuôi dưỡng bằng không, đấy là chất nuôi dưỡng  cho  nó.  Bản  ngã  tránh  nói  có  thật  nhiều  khi  nó có thể tránh được. Nếu nó phải nói có, nó nói rất miễn cưỡng, bởi vì khi bạn nói không thì bạn khẳng định sức mạnh  của  mình;  nói  không  nghĩa  là  bạn  là  ai  đó.  Khi bạn  nói  có,  bạn  không  còn  mạnh  nữa,  bạn  đã  buông xuôi  rồi  -  có  nghĩa  là  buông  xuôi.  Do  đó  chúng  ta  cứ nói không ngay cả khi không cần chút nào.

Đứa  trẻ  hỏi  xin  mẹ  nó,  "Con  đi  ra  ngoài  chơi  trên bãi cỏ nhé?" và cô ta nói "Không!" Bây giờ, không có nhu cầu, không có chút nào! Trời đang nắng, xanh rờn bên ngoài, và hoa và bướm... và cái gì sai khi cho đứa trẻ  ra  ngoài  chơi  trong  ánh  mặt  trời?  Sao  nó  phải  ở trong căn phòng đóng kín? Nhưng người mẹ nói không

- không phải là cô ấy chủ ý nói không; điều đó là vô ý thức.  Nói  không  tới  một  cách  dễ  dàng.  Không  dường như rất tự nhiên, theo thói quen, tự động. Và đứa trẻ trở nên rất, rất  tỉnh táo về điều đó - trẻ con rất  cảm nhận, chúng  quan  sát  mọi  thứ.  Nó  sẽ  bắt  đầu  tạo  ra  nhũng nhẽo,  nó  sẽ  đi  vào  cơn  tam  bành.  Nó  có  thể  bắt  đầu khóc lóc hay nó có thể bắt đầu ném mọi thứ hay nó có thể bắt đầu la hét hay nó có thể làm cái gì đó làm phiền nhiễu  người  mẹ.  Sớm  hay  muộn  người  mẹ  nhất  định nói, "Thôi đi chơi đi!" Và đó là điều nó đã hỏi xin ngay chỗ đầu tiên!

Và  điều  này  cũng  là  như  vậy  với  mọi  người:  điều đầu tiên tới trên lưỡi bạn là không. Nó tới ngay lập tức đến  mức  không  có  đủ  thời  gian  để  đắn  đo  về  nó.  Có bạn chỉ nói ra khi bạn bị buộc phải nói điều đó. Nó tới rất gian nan, nó khó khăn thế - cứ dường như cái gì đó bị chộp mất khỏi bạn. Trong trạng thái tự nhiên, mọi sự sẽ chính là điều đối lập lại: có sẽ tới dễ dàng và không sẽ khó khăn.

Người đi sâu vào thiền sẽ thấy thay đổi xảy ra: có sẽ trở nên dễ dàng hơn và dễ dàng hơn và dễ dàng hơn, và  một  ngày  nào  đó  có  sẽ  là  sự  đáp  ứng  đơn  giản,  tự phát.  Và  không  sẽ trở  nên  ngày  một  khó  hơn,  khó  nói ra  hơn,  và  cho  dù  nếu  người  ta  phải  nói  không,  người đó  sẽ  nói  nó  theo  cách  nó  tựa  như  là  có.  Người  đó  sẽ trình bày nó theo cách nó không làm tổn thương tới bản ngã  của  người  khác  -  bởi  vì  chính  bởi  việc  làm  tổn thương bản ngã của người khác,  bản ngã của bạn cảm thấy thoải mái.

Bản  ngã  mang  tính  bạo  hành.  Bạn  càng  làm  tổn thương tới bản ngã của người khác, bạn càng cảm thấy thoải mái - bạn cao hơn, bạn siêu hơn. Với có, mọi cao siêu biến mất. Với có, bạn đơn giản tan biến.

Cho nên nó có chân lí trong nó, một chân lí rất đơn giản  trong  nó:  có  kết  nối  giữa  bản  ngã  và  không,  và giữa tình yêu và có. Nhưng nhớ cái 'có lẽ'; nếu bạn làm nó thành tuyệt đối bạn có thể đi sai. Với 'tuyệt đối' mọi thứ đều đi sai... bởi vì đôi khi yêu biết cách nói không. Không phải là điều tuyệt đối rằng yêu bao giờ cũng nói có - không đâu. Yêu có thể nói không nữa chứ. Nhưng không mà tới từ yêu là hoàn toàn khác với không tới từ bản ngã. Phẩm chất của chúng khác nhau, chúng tồn tại trên những bình diện khác nhau.

Khi yêu nói không, nó không làm tổn thương bạn, nó là để giúp bạn. Khi yêu nói không nó tràn đầy tình yêu, nó có thơ ca quanh nó, không bạo hành. Nó được thấm đẫm bởi tình yêu. Còn người bao giờ cũng nói có và đã trở thành không có khả năng nói không - ngay cả khi được cần, có của người đó chỉ mang tính máy móc

-  có  của  người  đó  đã  mất  đi  mọi  nghĩa  rồi.  Điều  đó cũng giống như cái máy hát. Người đó đơn giản nói có như một việc thường lệ. Người đó thậm chí không cần nghe  điều  bạn  nói,  có  của  người  đó  là  không  tránh khỏi.

Một người đã tới gặp Sigmund Freud. Đó là những ngày mà Sigmund Freud quá bị ám ảnh với ý tưởng về dục;  mọi  thứ  đều  bị  qui  về  dục.  Cũng  như  Ki  tô  giáo trong hai nghìn năm đã từng kìm nén dục và bị ám ảnh bởi dục, Sigmund Freud cũng vậy. Ông ấy gần như một thánh  nhân!  Nếu  ám  ảnh  với  dục  làm  cho  một  người thành thánh nhân, Sigmund Freud là thánh nhân đấy.

Mọi  thánh  nhân  Ki  tô  giáo  đều  đã  bị  ám  ảnh  với dục;  họ  đã  tạo  ra  một  xã  hội  rất  kìm  nén,  xấu  xí,  ốm yếu, buồn nôn. Sigmund Freud là sự trả thù, trả thù của vô thức; ông ấy trở thành người phát ngôn của vô thức.

Bây giờ ông ấy đang làm cùng điều từ đầu đối lập: mọi thứ phải bị qui về dục.

Một  con  lạc  đà  đi  qua.  Freud  và  người  đã  tới  để gặp  ông  ấy  cả  hai  đều  nhìn  ra  ngoài  cửa  sổ.  Sigmund Freud hỏi người này - vì ông ấy bao giờ cũng hỏi mọi người  -  "Ông  có  được  nhắc  nhở  về  cái  gì  không,  khi thấy con lạc đà này?"

Và người này nói, "Dục." Freud tất nhiên rất hạnh phúc. Bất kì khi nào lí thuyết của bạn được hỗ trợ, một bằng  chứng  mới  rằng  ngay  cả  lạc  đà  cũng  nhắc  nhở người ta về dục...

Thế  rồi  để  rõ  ràng  hơn  và  dựa  trên  nền  tảng  chắc chắn  hơn  ông  ấy  hỏi,  "Ông  có  thấy  những  cuốn  sách trên giá không? Chúng nhắc nhở ông điều gì?"

Và người này nói, "Dục."

Bây  giờ  ngay  cả  Freud  cũng  chút  ít  phân  vân,  và ông ấy hỏi, "Thế tôi nhắc nhở cho ông về điều gì?"

Và người này nói, "Dục."

Và  Freud  nói,  "Làm  sao  có  thể  thế  được?  Lạc  đà nhắc ông về dục, sách nhắc ông về dục, tôi nhắc ông về dục..."

Người này nói, "Mọi thứ đều nhắc nhở tôi về dục!" Mọi thứ có thể nhắc nhở bạn về dục nếu nó bị kìm nén quá   nhiều,   và   mọi   thứ   bắt   đầu   lấy   mầu   sắc   dục. Sigmund Freud tất nhiên rất sung sướng khi gặp người này. Ông ấy đã ghi lại toàn bộ câu chuyện này. Ông ấy hay kể câu chuyện này lặp đi lặp lại cho các học trò của mình.

Một  lần  chuyện  xảy  ra,  khi  ông  ấy  kể  nó  cho  một lớp  học  trò  mới,  một  trong  các  học  trò,  người  đã  ở trong lớp của ông ấy trước đây, nói, "Nhưng thưa thầy, thầy đã kể câu chuyện này năm ngoái rồi."

Sigmund  Freud  đợi  một  chốc  và  rồi  nói,  "Thế  thì em  không  cần  cười  nữa,  nhưng  để  cho  người  khác cười.  Nếu  em  đã  cười  năm  ngoái  rồi,  thế  là  được, không  cần  cười  thêm  nữa.  Nhưng  tôi  phải  kể  câu chuyện này bởi vì nó có điểm lí thú."

Có những người, hàng triệu người, đang trong tình huống này. Có những người được nhắc nhở về thức ăn bởi  từng  thứ  và mọi  thứ;  họ  đã từng  kìm  nén  thức  ăn. Và bất kì cái gì, nếu bạn kìm nén quá nhiều, đều tạo ra bệnh hoạn.

Chẳng  hạn:  nếu  ý  tưởng  này  lắng  đọng  vào  trong tâm  trí  bạn  rằng  yêu  bao  giờ  cũng  nói  có  và  bản  ngã bao giờ cũng nói không, thế thì bản ngã nghĩa là không, yêu  nghĩa  là  có.  Chúng  đã  trở  thành  tương  đương, chúng đã trở thành đồng nghĩa. Bây giờ có nguy hiểm đấy: bạn sẽ bắt đầu kìm nén mọi cái không chỉ để yêu thôi. Và biết bao nhiêu cái không bị kìm nén trong vô thức của bạn sẽ không cho phép bạn yêu thực sự. Yêu sẽ  vẫn  còn  trên  bề  mặt,  nó  sẽ  là  mẽ  ngoài,  khuôn  mặt giả;  nó  sẽ  không  phải  là  khuôn  mặt  nguyên  thuỷ  của bạn.

Cho  nên  xin  bạn,  Chitten  này,  tránh  từ  'tuyệt  đối'; nó  có  thể  tạo  ra  khó  khăn  cho  bạn.  Vâng,  có  kết  nối, nhưng  kết  nối  là  không  tuyệt  đối.  Có  những  khoảnh khắc mà yêu có thể nói không chứ, và chỉ yêu mới có thể nói không, và có những khoảnh khắc mà bản ngã có thể nói có.

Bản  ngã  không  hồn nhiên, nó rất  tinh  ranh.  Nó  có thể dùng cả có nữa, khi cần. Nó có thể dùng có như bàn đạp,  nó  có  thể  dùng  có  như  tác  nhân  bôi  trơn.  Bạn không thể cứ nói không với từng thứ và mọi thứ được; bằng không cuộc sống sẽ trở thành không thể được cho bạn. Bạn đôi khi phải nói có - bạn có thể không muốn nói điều đó, nhưng bạn phải nói có. Nhưng bạn sẽ nói điều đó theo cách mà kết quả chung cuộc là không. Bạn sẽ nói  điều  đó chỉ như  một  cử  chỉ lễ phép,  nhưng  bạn sẽ không ngụ ý nó; bạn có thể ngụ ý cái đối lập.

Tôi đã nghe:

Ngày xưa có một người Sufi thấy mình đang trong đám  đông  mọi  người  đang  đợi  thử  thách  bên  ngoài cung điện nhà vua nước người đó. Nhà vua đã ra lệnh rằng  mọi  người  nổi  tiếng  của  vương  quốc  đều  phải được  tụ  tập  lại  và  những  bài  thơ  ca  ngợi  phải  được ngâm  lên  trong  sự  tôn  kính  của  họ.  Các  nhà  thơ  triều đình  đã  làm  việc  trong  nhiều  tháng  để  làm  cho  những vần thơ của mình được sẵn sàng, và đây là ngày tụ hội tôn kính vĩ đại.

Vệ  binh  hoàng  gia  tách  khách  mời  với  người  xem nhưng  người  Sufi  này  bắt  đầu  nói,  "Tôi  không  muốn được ca ngợi, tôi không muốn được tôn kính, tôi không muốn bài thơ ca ngợi cho tôi được ngâm lên..."

Tuy nhiên điều này chẳng ích gì, vì vệ binh cứ thúc ép  ông  ta  vào  trong  phòng  tiếp  kiến.  Ông  ta  vật  lộn mạnh  mẽ  -  người  khác  chỉ  cưỡng  lại  một  cách  phải chăng theo tục lệ địa phương - đến mức nhà vua đã ra lệnh cho ông ta phải ngồi cạnh ngai vàng. Thế rồi nhà vua ra lệnh cho vua của các nhà thơ đọc bài thơ ca ngợi về  người  giản  dị  nhất  này.  Chả  tìm  thấy  nhà  thơ  này đâu  cả.  Họ  hỏi  hiền  nhân  này  tên  người  đó,  nhưng không ai có thể nhớ được người đó là ai, nếu có. Cuối cùng nhà vua yêu cầu ông ta nói điều gì đó. Ông ta nói, "Tôi không muốn được ca ngợi!"

"Sao  lại  không?"  vua  hỏi.  "Nếu  ông  không  muốn được  ca  ngợi  thì  ông  không  nên  tới  buổi  tiếp  tân  này chứ!"

"Nhưng  tôi  đâu có tới  - vệ  binh  của bệ hạ tóm  tôi trên  phố.  Tôi  thậm  chí  không  được  mời  tới.  Mọi  điều tôi làm là nói rằng tôi không muốn được ca ngợi!"

Nhưng sao bạn phải nói điều đó? Ông ta la to bên ngoài  cung  điện,  "Tôi  không  muốn  được  ca  ngợi!  Tôi không  muốn  được  ca  ngợi!"  Và  ông  ấy  gây  ra  phiền nhiễu thế. Tại sao? Cách thức của bản ngã rất tinh ranh. Nó có thể đóng vai người khiêm tốn. Nó có thể la to từ nóc  nhà  rằng,  "Tôi  không  muốn  được  ca  ngợi!"  Nó thậm chí có thể khước từ giải thưởng Nobel.

Đó  là  điều  George  Bernard  Shaw  đã  làm.  Ông  ấy đã  từ  chối  nhận  giải  thưởng  Nobel  lấy  cớ  rằng,  "Bây giờ nó ở dưới tôi. Nó dành cho những người trẻ - họ sẽ sung sướng. Tôi đã vượt ra ngoài mọi việc ca ngợi này, điều  đó  là  trẻ  con  đối  với  tôi!"  Nhưng  đó  cũng  là  sỉ nhục cho Viện hàn lâm Thuỵ Điển và nhà vua. Cho nên ông ấy bị sức ép từ khắp nơi trên thế giới, từ các vua và hoàng  hậu  và  thủ  tướng  và  tổng  thống.  Những  người chưa bao giờ viết thư cho ông ấy, họ tất cả đều viết thư cho ông ấy, "Xin ông chấp nhận điều đó đi - đó là việc sỉ nhục nhà vua và đất nước."

Trong  hai  hay  ba  ngày  ông  ấy  đã  tạo  ra  nhiều  ồn ào, và thế rồi ông ấy chấp nhận - lấy cớ là bởi vì nhiều tổng  thống  và  thủ  tướng  và  nhà  vua  và  hoàng  hậu  đã yêu cầu ông ấy, chỉ để làm cho họ vừa lòng, nên ông ấy chấp nhận nó. Lần nữa ông ấy lại tạo những tin tức giật gân,  những  tin  trên  trang  nhất.  Ông  ấy  đã  nhận  giải thưởng Nobel và rồi ngay lập tức đem nó cúng tiến cho Fabian Society. Về sau người ta mới biết rằng ông ấy là chủ  tịch  của  hội  đó  và  ông  ấy  là  thành  viên  duy  nhất! Nhưng ông ấy làm cho thế giới suốt bẩy tám ngày liên tục  nằm  trong  sự  thu  hút  của  ông  ấy,  và  khi  được  hỏi ông ấy nói, "Phỏng có ích gì - nếu chỉ chiếm một góc nhỏ  trong  vài  tờ  báo  rằng  giải  thưởng  Nobel  đã  được trao  cho  George  Bernard  Shaw  thôi  sao?  Tôi  đã  dùng cơ hội này nhiều nhất có thể được; tôi đã khai thác cơ hội này nhiều nhất có thể được."

Đó  không  phải  là  khiêm  tốn,  đó  là  con đường  của bản  ngã.  Và  ông  ấy  biết  -  ông  ấy  láu  cá  về  điều  đó, trong trò chơi này.

Nhớ lấy: bản ngã đôi khi có thể nói không, đôi khi nói có, bất kì cái gì phù hợp. Nó có thể dùng không nữa

- nó tinh ranh thế. Và yêu cũng có thể đôi khi có và đôi khi  không,  bởi  vì  nếu  có  sẽ  làm  tổn  thương  tới  người khác... Nếu đứa trẻ hỏi xin ra ngoài chơi dưới mặt trời đó là một điều, nhưng nếu đứa trẻ hỏi xin chơi với đồ điện  nào  đó  mà  có  thể  nguy  hiểm  hay  đứa  trẻ  muốn uống  chất  độc,  thế  thì  bạn  phải  nói  không  -  và  yêu  sẽ sẵn sàng nói không.

Yêu  có  thể  nói  không  từ  tình  yêu.  Bản  ngã  có  thể nói  có  từ  phóng  chiếu  riêng  của  nó.  Không  có  kết  nối cần thiết, cho nên đừng làm nó thành tuyệt đối, có vậy thôi. Có lẽ có kết nối nào đó - và có đấy - nhưng cái 'có lẽ' đó phải đừng bao giờ bị quên mất.

Mahavira  hay  nhìn  rất  kì  lạ  vào  mọi  người,  bởi  vì ông ấy sẽ không bắt đầu bất kì câu nào mà không có 'có lẽ'.  Điều  đó  có  vẻ  lạ  lùng  chút  ít.  Tôi  không  nói  rằng bạn phải bắt đầu dùng 'có lẽ' trước mọi câu. Tôi không nói rằng khi bạn vào tình yêu với một cô gái bạn phải nói,  "Có  lẽ  anh  đang  yêu  em,  có  lẽ  không...  ai  biết được?  Chẳng  cái  gì  là  tuyệt  đối,  mọi  thứ  đều  tương đối." Tôi không bảo bạn trở thành việc phô trương tính ngu xuẩn. Nhưng để cái 'có lẽ' trở thành một phần của bản thể bạn, để nó là dòng chảy ngầm.

Thực  ra  nó  là  vậy  đấy.  Khi  bạn  trong  tình  yêu  nó chỉ  là  có  lẽ,  không  cần  phải  nói  điều  đó  ra,  nhưng  nó chỉ  là  có  lẽ  thôi.  Bạn  thậm  chí  không  chắc  về  cái  ta riêng của mình nữa là, làm sao bạn có thể chắc chắn về tình yêu của bạn được? Bạn thậm chí đã không yêu bản thân  bạn,  làm  sao  bạn  có  thể  yêu  được  người  nào  đó khác?  Bạn  không  biết  yêu  là  gì  -  bởi  vì  yêu  chỉ  được biết tới tại đỉnh cao nhất của tâm thức.

Điều bạn gọi là yêu là thèm khát, nó không phải là yêu.  Nó  dùng  người  khác  như  phương  tiện,  và  dùng người  khác  như  phương  tiện  là  hành động  vô  đạo  đức nhất trên thế giới; nó là khai thác. Nhưng người khác sẽ không  cho  phép  bạn  khai  thác  đâu  nếu  bạn  không  thể tạo ra được bầu không khí mà trong đó người khác trở thành con mồi và trở thành nạn nhân một cách dễ dàng. Cho  nên  bạn  phải  nói  về  tình  yêu,  và  bạn  phải  nói  về tình  yêu  sẽ  còn  lại  mãi  mãi.  Và  bạn  thậm  chí  không biết tới ngày mai, bạn thậm chí không biết tới khoảnh khắc tiếp!

Một  người  yêu  nói  với  người  yêu  của  mình,  "Anh sẵn  sàng  chết  vì  em!  Nói  vậy  đấy!  Anh  yêu  em  nhiều tới mức chỉ một lời bóng gió từ phía em và anh có thể tự tử liền, anh có thể hi sinh đời mình. Anh sẽ lấy em - không sức mạnh nào trên thế giới này có thể ngăn cản được anh! Cho dù lửa có mưa xuống từ trên trời thì anh vẫn đi tìm em!" Và vân vân, vân vân.

Và  khi  anh  ta  ra  đi  cô  gái  hỏi,  "Mai  anh  sẽ  tới chứ?" Anh ta nói, "Nếu trời không mưa kia."

Đấy tất cả đều là có lẽ! Người ta phải nhận biết về nó - điều đó giúp đem lại lành mạnh cho bạn, nó giúp bạn mạnh khoẻ và toàn thể hơn.

Nhưng có một chân lí đơn giản trong nó: rằng bằng cách  nào  đó  có  là  một  phần  của  yêu  và  không  là  một phần của bản ngã, nhưng không nhất thiết được kết nối với  nhau.  Đôi  khi  không  có  thể  được  tìm  thấy  với  có, với  yêu;  có  có  thể  được  tìm  thấy  với  không,  với  bản ngã.

Cách  tiếp  cận  của  bạn  tới  cuộc  sống  nên  là  cách tiếp  cận  của  có,  cách  tiếp  cận  của  yêu;  và  nếu  không được cần tới, nó phải phục vụ cho có, nó phải phục vụ cho tình yêu của bạn. Để không là kẻ phục vụ và có là người  chủ  -  thế  là  đủ!  Tôi  không  nói  phải  phá  huỷ không  hoàn  toàn.  Nếu  bạn  phá  huỷ  không  hoàn  toàn, thì có của bạn trở thành bất lực. Để có là người chủ và không  là  kẻ  phục  vụ.  Không  làm  kẻ  phục  vụ  là  đẹp; làm ông chủ nó là xấu.

Và  đó  là  điều  đã  xảy  ra:  không  đã  trở  thành  ông chủ và có đã bị thu về trạng thái của nô lệ. Giải phóng cái  có  của  bạn  khỏi  cảnh  nô  lệ  đó  và  truất  ngôi  cái không  của  bạn  khỏi  quyền  làm  chủ  của  nó,  và  bạn  sẽ thấy sự tổng hợp đúng của bản thể bạn, của tiêu cực và tích cực. Bạn sẽ thấy hài hoà đúng giữa phía tối và phía sáng,  giữa  ngày  và  đêm,  giữa  mùa  hè  và  mùa  đông, giữa sống và chết.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa thầy kính yêu,

Tôi vừa mới tới từ phương Tây - Paris - ở đó tôi đã nghe  nói  về  thầy  và  đã  đọc  một  số  cuốn  sách  của thầy.  Chúng  làm  tôi  xúc  động  rất  sâu  sắc  và  một câu  hỏi  nảy  sinh  trong  tôi:  Làm  thế  nào  mà  chiều hướng  tâm  linh  của  thầy  và  công  việc  thầy  làm  ở mức  độ  tâm  linh  có  khả  năng  hướng  dẫn  và  làm sáng  tỏ  hành  vi  của  một  người  đã  tham  dự  vào hành  động  ở  mức  độ  vật  chất  -  chẳng  hạn,  chủ nghĩa đô thị hoá, đấu tranh chống đói, khát và mọi đau khổ khác?

Jacques Daumal này, tôi không phân chia sự tồn tại theo phân loại  cũ này, bình diện  vật chất và bình diện tâm linh. Chỉ có một thực tại thôi: vật chất là dạng thấy được của nó còn tâm linh là dạng không thấy được của nó. Cũng giống như thân thể bạn và linh hồn bạn - thân thể bạn không thể hiện hữu nếu không có linh hồn bạn và linh hồn bạn không thể hiện hữu mà không có thân thể bạn.

Thực  ra,  toàn  thể  chia  chẻ  này  của  quá  khứ  đã  là gánh  nặng  trên  trái  tim  con  người  -  sự  chia  chẻ  giữa thân  thể  và  linh  hồn.  Nó  đã  tạo  ra  một  nhân  loại  tâm thần  phân  liệt.  Như  tôi  thấy  nó,  tâm  thần  phân  liệt không phải là bệnh tật thỉnh thoảng mới xảy ra cho một người.  Toàn  thể  nhân  loại  mãi  cho  tới  giờ  đã  bị  tâm thần  phân  liệt.  Rất  hãn  hữu,  thỉnh  thoảng  mới  có  một người như Jesus, hay Phật, hay Mahavira, hay Socrates, hay  Pythagoras,  hay  Lão  Tử,  có  khả  năng  thoát  khỏi hình  mẫu  tâm  thần  phân  liệt  này  của  việc  sống  của chúng ta.

Phân  chia  thực  tại  thành  hiện  thực  đối  kháng,  thù địch  là  nguy  hiểm  vì  nó  phân  chia  con  người.  Con người là vũ trụ thu nhỏ; nếu bạn phân chia vũ trụ, con người  bị  phân  chia,  nếu  bạn  phân  chia  con  người,  vũ trụ  bị  phân  chia.  Và  tôi  tin  vào  đơn  vị  hữu  cơ  không phân chia của sự tồn tại.

Với  tôi  không  có  phân  biệt  giữa  tâm  linh  và  vật chất. Bạn có thể mang tính tâm linh và hoạt động trên bình diện vật chất - và hoạt động của bạn sẽ nhiều vui vẻ hơn, hoạt động của bạn sẽ nhiều thẩm mĩ hơn, nhiều nhạy  cảm  hơn.  Hoạt  động  của  bạn  trên  bình  diện  vật chất  sẽ  không  căng  thẳng,  sẽ  không  đầy  khổ  sở  và  lo âu.

Một  lần  một  người  tới  Phật  và  hỏi,  "Thế  giới  này đau khổ thế, mọi người đều khổ thế - làm sao thầy có thể ngồi im lặng và vui vẻ thế?"

Phật nói, "Nếu ai đó chịu khổ vì sốt, bác sĩ có phải nằm  ra  bên  cạnh  người  đó  và  chịu  khổ  không?  Bác  sĩ có  phải  vì  từ  bi  mà  nhiễm  bệnh  và  nằm  ra  bên  cạnh bệnh  nhân  và  phát  sốt  lên  không?  Điều  đó  có  ích  cho bệnh  nhân  không?  Thực  ra,  trong  khi  mới  chỉ  có  một người  ốm  thôi,  mà  bây  giờ  hai  người  ốm  -  thế  giới  bị ốm  lên  gấp  đôi  rồi!  Bác  sĩ  cần  không  ốm  để  giúp  cho bệnh  nhân;  bác  sĩ  phải  mạnh  khoẻ  để  giúp  cho  bệnh nhân chứ. Bác sĩ càng mạnh khoẻ càng tốt; bác sĩ càng mạnh khoẻ, càng nhiều giúp đỡ có sẵn qua ông ấy."

Tôi  không  chống  lại  làm  việc  trên  bình  diện  vật chất. Bất kì việc gì bạn làm - công việc đô thị hoá, đấu tranh  chống  nạn  đói,  đấu  tranh  vì  cân  bằng  sinh  thái, đấu tranh chống nghèo nàn, bóc lột, áp bức, đấu tranh vì tự do - bất kì điều gì là công việc của bạn trên bình diện vật chất, điều đó đều sẽ có ích lợi, cực kì ích lợi, nếu bạn trở nên ngày một được bắt rễ, định tâm về mặt tâm linh, bình thản, yên tĩnh, thanh bình, bởi vì thế thì toàn thể phẩm chất công việc của bạn sẽ được thay đổi. Thế  thì  bạn  sẽ  có  khả  năng  nghĩ  theo  cách  thức  bình thản hơn, và bạn sẽ có khả năng hành động duyên dáng hơn.  Hiểu  biết  của  bạn  về  bản  thể  bên  trong  mình  sẽ cực kì có ích để giúp cho người khác.

Tôi không phải là người tâm linh theo nghĩa cũ và tôi   không   phải   là   người   duy   vật   theo   nghĩa   cũ. Charvakas ở Ấn Độ, Epicurus ở Hi Lạp, Karl Marx và những người khác, họ đều là người duy vật. Họ nói chỉ vật  chất  mới  thực  và  tâm  thức  chỉ  là  hiện  tượng  phụ, sản  phẩm  phụ;  nó  không  có  thực  tại  của  riêng  nó.  Và thế   rồi   có   những   người   như   Shankara,   Nagarjuna, người  nói  cũng  cùng  những  điều  như  vậy  nhưng  theo cách  ngược lại.  Họ  nói  linh  hồn  là  thực và  thân thể là không thực, maya, ảo vọng, hiện tượng phụ, sản phẩm phụ; nó không có thực tại riêng của nó.

Với tôi, cả hai đều đúng một nửa, sai một nửa. Và chân lí  một  nửa  là  nguy  hiểm  hơn  dối  trá  toàn  thể - ít nhất nó còn là toàn thể. Dối trá toàn thể có cái đẹp nào đó,  nhưng  chân  lí  một  nửa  là  xấu  -  xấu  và  nguy  hiểm nữa - xấu bởi vì nó một nửa. Điều đó cũng giống như chặt một người ra làm hai phần.

Mới hôm nọ tôi đã đọc một câu chuyện:

Trời rất nóng, và một người đàn ông đi cùng cô con gái trẻ ngang qua bể bơi của một khách sạn liên lục địa. Trời quá nóng, cô gái nói, "Con muốn vào bể bơi làm mát mình."

Người bố nói, "Được, bố sẽ ngồi dưới cái cây này, và con vào đi."

Nhưng cô ấy lập tức bị người gác cổng ngăn lại và anh ta nói, "Bể bơi này được dành riêng. Ở đây không cho phép người Do Thái... mà cô trông giống người Do Thái."

Người bố nói, "Nghe đây: tôi là người Do Thái. Mẹ của con gái tôi không phải là người Do Thái, bà ấy là người Ki tô giáo, cho nên con gái tôi một nửa Do Thái, một  nửa  Ki  tô  giáo.  Ông  có  thể  cho  phép  nó  tắm  cho tới thắt lưng được không?"

Phân  chia  con  người  là  nguy  hiểm,  bởi  vì  con người là một thực thể hữu cơ. Nhưng đây là cách nó đã được thực hiện qua nhiều thời đại, và bây giờ nó đã trở thành gần như một tư duy thường lệ, một ước định.

Daumal  này,  bạn  vẫn  nghĩ  theo  phân  loại  cũ.  Tôi không  thuộc  vào  trường  phái  nào  -  trường  phái  của người duy vật hay trường phái của cái gọi là người tâm linh.  Cách  tiếp  cận  của  tôi  là  toàn  bộ,  nó  là  nguyên khối.  Tôi  tin  rằng  con  người  là  cả  hai  cùng  nhau,  tâm linh và vật chất. Thực ra, tôi phải dùng các từ 'tâm linh' và  'vật  chất'  chỉ  bởi  vì  chúng  bao  giờ  cũng  đã  được dùng  rồi.  Thực  ra  con  người  là  tâm-thân,  không  vật chất  và  tâm  linh,  bởi  vì  cái  'và'  đó  tạo  ra  nhị  nguyên. Không  có  'và'  giữa  vật  chất  và  tâm  linh,  thậm  chí không  có  dấu  gạch  ngang.  Con  người  là  vật  chất  tâm linh - tôi dùng nó như một từ, vật chất tâm linh. Và cả hai phía...

Tâm linh nghĩa là trung tâm của bản thể bạn, và vật chất nghĩa là chu vi của bản thể bạn. Chu vi không thể có đó nếu không có trung tâm, và trung tâm không thể có đó nếu không có chu vi.

Công  việc  của  tôi  ở  đây  là  để  giúp  cho  trung  tâm bạn trở  thành sáng tỏ,  thuần khiết. Thế thì thuần khiết đó sẽ được phản xạ lên chu vi nữa. Nếu trung tâm của bạn đẹp, chu vi của bạn nhất định trở nên đẹp, và nếu chu vi của bạn đẹp, trung tâm của bạn nhất định bị ảnh hưởng bởi cái đẹp đó.

Sannyasin của tôi là con người toàn bộ, người đó là con người mới. Nỗ lực là ở chỗ người đó sẽ đẹp từ cả hai phía.

Ngày  xưa  có  hai  nhà  huyền  môn  ngồi  nói  chuyện. Người  thứ  nhất  nói,  "Có  thời  tôi  đã  có  một  đệ  tử  đấy chứ,  và  mặc  cho  mọi  nỗ  lực  của  mình,  tôi  vẫn  không thể nào làm sáng tỏ được cho anh ta."

"Ông đã làm cái gì?" người kia hỏi.

"Tôi  đã  làm  cho  anh  ta  lẩm  nhẩm  đọc  mật  chú, nhìn chăm chăm vào các biểu tượng, mặc quần áo đặc biệt, nhảy lên xuống, hít hơi hương, đọc lời  cầu khẩn, và đứng thức trong đêm dài."

"Anh  ta  không  nói  điều  gì  có  thể  cho  ông  manh mối tại sao mọi điều này lại không cho anh ta tâm thức cao hơn à?"

"Chẳng  có  gì.  Anh  ta  chỉ  nằm  ra  và  chết.  Mọi  gì anh  ta  nói  đều  không  liên  quan:  'Khi  nào  tôi  sẽ  kiếm được thức ăn nào đó?'"

Tất nhiên, với người tâm linh điều đó là không liên quan, nói về thức ăn - có liên quan gì tới tâm linh đâu?

Tôi  không  phải  là  loại  người  tâm  linh  đó.  Tôi  là người  theo   chủ  nghĩa  hưởng  lạc  như   Charvaka,   là người  duy  vật  như  Epicurus,  là  người  tâm  linh  như Phật,  Mahavira.  Tôi  là  bắt  đầu  của  một  tầm  nhìn  mới toàn bộ.

Trong  công  xã  mới,  như  sẽ  có  Thính  phòng  Phật, phòng  Thiền  Mahavira,  Nhà  Jesus,  Nhà  Krishna,  Nhà Lão  Tử,  cũng  sẽ  có  vườn  dành  cho  Epicurus  -  bởi  vì trường  phái  của  ông  ấy  được  gọi  là  "Vườn."  Sẽ  có  hồ dành  cho  Charvakas.  Trong  công  xã  mới  người  tâm linh và người duy vật tất cả đều phải được kính trọng. Chúng ta đang cố gắng tạo ra hài hoà, tổng hợp mới.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa thầy kính yêu,

Tại sao mọi cái gọi là guru Ấn Độ đều đổ xô sang

Mĩ?

Nirmal  này,  trong  các  kinh  sách  rất  cổ  đại  có  một câu chuyện. Suy ngẫm về nó đi.

Đây  là  câu  chuyện  đó:  rằng  khi  định  mệnh  được lập kế hoạch, các đại diện tiêu biểu của các dân tộc và trường  phái  đa  dạng  được  yêu  cầu  nêu  ra  sự  chọn  lựa về năng khiếu mình muốn.

Người Nhật đã yêu cầu được cho công án Thiền để cho  mọi  người  bao  giờ  cũng  bị  dính  vào  quyền  năng của  lúng  túng.  Guru  Hindu  đã  yêu  cầu  mật  chú  và khẳng định rằng mọi thứ đều được suy ra từ triết lí của mình.

Thế  rồi  người  Mĩ  tương  lai  được  yêu  cầu  nêu  ra chọn  lựa  của  mình.  Vì  ông  ta  là  một  trong  những  dân tộc  mới  nổi  lên,  hầu  hết  những  thứ  hấp  dẫn  nhất  đã được  trao  cho  rồi.  Nhưng  ông  ta  cũng  không  lâu  la  gì khi yêu cầu: "Cho tôi đô la thôi - thế rồi mọi cái khác sẽ tới tôi, sớm hay muộn!"

Đủ cho hôm nay.

3.   Là vị phật!

Muốn cái không.

Nơi có ham muốn,

Nói cái không.

Sướng hay khổ -

Dù ông rơi vào cái gì,

bước tiếp

Không xúc động, không gắn bó.

Không hỏi về gia đình hay quyền lực hay của cải,

Dù cho bản thân ông hay cho người khác.

Người trí huệ có thể ước ao vươn lên một cách bất công không?

Vài người đi qua sông.

Phần lớn bị kẹt ở bờ bên này.

Trên bờ sông họ chạy xuôi ngược.

Nhưng người trí huệ, đi theo con đường,

Đi qua sông vượt ra ngoài tầm với của cái chết.

Người đó bỏ đường tối

Để đi đường của ánh sáng.

Người đó bỏ nhà,
đi tìm hạnh phúc trên đường gian khó.

Tự do khỏi ham muốn,

Tự do khỏi sở hữu,

Tự do khỏi chỗ tối của trái tim,

Tự do khỏi gắn bó và thèm muốn,

Đi theo bẩy ánh sáng của thức tỉnh,

Và hân hoan lớn lao trong tự do của mình,

Trong thế giới này người trí huệ

Bản thân mình trở thành ánh sáng,

Thuần khiết, chói sáng, tự do.

Con  người  sống  trong  khổ  -  không  phải  bởi  vì người đó mang định mệnh phải sống trong khổ mà bởi vì người đó không hiểu bản tính, tiềm năng, những khả năng  trưởng  thành  riêng  của  mình.  Việc  không  hiểu biết  này  về  bản  thân  mình  tạo  ra  địa  ngục.  Hiểu  bản thân  mình  là  phúc  lạc  một  cách  tự  nhiên,  bởi  vì  phúc lạc không phải là cái gì đó tới từ bên ngoài, nó là tâm thức của bạn nghỉ ngơi trong bản tính riêng của nó.

Nhớ  phát  biểu  này:  tâm  thức  bạn  nghỉ  ngơi  trong bản thân nó là điều phúc lạc tất cả là gì.

Và  được  thảnh  thơi  trong  bản  thể  riêng  của  người ta  là  trí  huệ.  Từ  tiếng  Anh  cho  trí  huệ  (wise)  không hàm nghĩa cùng chiều sâu, sự sâu sắc và ý nghĩa như từ

'phật'. Bất kì chỗ nào bạn bắt gặp từ 'người trí huệ', nhớ nó là việc dịch cho 'phật'.

'Phật'  có  nghĩa  khác  toàn  bộ  ở  phương  Đông.  Nó không chỉ là trí huệ, nó còn hơn thế nhiều lắm. Trí huệ còn lớn hơn tri thức, phật tính là điều tối thượng. Phật tính nghĩa là thức tỉnh. Tri thức nghĩa là tri thức khách quan - việc biết cái ở ngoài bạn. Nó không bao giờ có thể nhiều hơn thông tin, bởi vì bạn không thế thấy được mọi thứ từ bên trong của chúng, bạn chỉ có thể quan sát chúng  từ  bên  ngoài;  bạn  sẽ  vẫn  còn  là  người  ngoài. Khoa   học   là   loại   tri   thức   đó.   Chính   từ   khoa   học

'science' nghĩa là tri thức - tri thức từ bên ngoài. Cái mà bạn biết là một đối thể, bạn tách rời khỏi nó. Việc biết người khác là tri thức.

Bạn có thể đi vòng vo, bạn có thể quan sát nó theo mọi cách có thể. Bạn có thể cân đo và tính toán, và mổ xẻ  và  phân  tích,  và  bạn  có  thể  đi  tới  những  kết  luận logic,  điều  sẽ  là  có  ích,  tiện  dụng.  Chúng  sẽ  làm  cho bạn hiệu quả hơn, nhưng chúng sẽ không làm cho bạn trí huệ. Trí huệ là tri thức chủ thể; không biết về đối thể nhưng biết về người biết - đó là trí huệ.

Phật  tính  là  siêu  việt  lên  trên  cả  hai,  Trong  Phật tính  không  có  đối  thể,  không  có  chủ  thể;  mọi  nhị nguyên  đều  đã  biến  mất.  Không  có  người  biết,  không có cái được biết; không có người quan sát và không có gì để được quan sát - chỉ có cái một. Bất kì cái gì bạn muốn gọi nó bạn đều có thể gọi nó: bạn có thể gọi nó là Thượng đế, bạn có thể gọi nó là niết bàn, bạn có thể gọi nó là samadhi, tỏ ngộ-satori... hay bất kì cái gì, nhưng chỉ  cái  một  còn  lại.  Cái  hai  đã  tan  chảy  vào  trong  cái một.

Trong tiếng Anh không có từ nào diễn đạt siêu việt tối thượng này. Thực ra có nhiều điều không thể được diễn  đạt  trong  các  ngôn  ngữ  phương  Tây,  bởi  vì  cách tiếp cận phương Tây tới thực tại về cơ bản, về nền tảng là khác biệt ngầm ẩn. Đôi khi điều xảy ra là cùng một việc  có  thể  được  nhìn  theo  cách  phương  Đông  và phương  Tây,  và  trên  bề  mặt  các  kết  luận  có  thể  trông tương tự, nhưng chúng lại không thể thể tương tự được. Nếu bạn đi sâu thêm chút ít, nếu bạn đào sâu thêm chút ít, bạn sẽ thấy sự khác biệt lớn lao - không phải là khác biệt bình thường mà là khác biệt phi thường.

Mới  đêm  hôm  nọ  tôi  mới  đọc  bài  cú  (haiku)  nổi tiếng  của  Basho,  nhà  huyền  môn  và  Thiền  sư.  Nó không  có  vẻ  giống  gì  với  thơ  ca  vĩ  đại  của  tâm  trí phương Tây hay với tâm trí đã được giáo dục theo cách thức phương Tây. Và bây giờ toàn thế giới đang được giáo dục theo cách thức phương Tây; Đông và Tây đã biến  mất  khi  có  liên  quan  tới  giáo  dục.  Nghe  nó  thật chăm chú vào, bởi vì nó không phải là điều bạn gọi là thơ ca vĩ đại mà nó là sáng suốt vĩ đại - điều còn quan trọng hơn nhiều. Nó có tính thơ ca mênh mông, nhưng để  cảm  được  tính  thơ  ca  đó  bạn  phải  rất  tinh  tế.  Bằng trí tuệ, nó không thể được hiểu; nó có thể được hiểu chỉ bằng trực giác. Đây là bài cú (haiku):

Khi ta nhìn cẩn thận, Ta thấy hoa cỏ nở Bên hàng rào!

Bây  giờ,  dường  như  chẳng  có  tính  thơ  ca  lớn  lao nào  trong  nó  cả.  Nhưng  chúng  ta  đi  vào  trong  nó  với nhiều thông cảm hơn, bởi vì Basho đã được dịch sang tiếng  Anh;  trong  tiếng  của  ông  ấy  nó  có  kết  cấu  và hương vị hoàn toàn khác.

Hoacỏ là hoa rất bình thường - tự nó mọc lên bên cạnh  đường,  hoa  cỏ  đấy.  Nó  bình  thường  tới  mức chẳng ai đã bao giờ nhìn vào nó. Nó không phải là hoa hồng  quí  giá,  nó  không  phải  là  hoa  sen  hiếm  hoi.  Dễ dàng thấy cái đẹp của hoa sen hiếm hoi nổi trên hồ, hoa sen  xanh  -  làm  sao  bạn  tránh  nổi  việc  nhìn  nó?  Trong một  khoảnh  khắc  bạn  nhất  định  bị  cái  đẹp  của  nó  bắt giữ. Hay hoa hồng đẹp đang rung rinh trong gió, trong ánh  mặt  trời...  trong  một  thoáng  chốc  nó  choán  ngợp bạn. Nó làm bạn sững sờ. Nhưng hoa cỏ là hoa rất bình thường,  thông  thường;  nó  không  cần  việc  làm  vườn nào, không cần người làm vườn, tự nó mọc lên ở bất kì chỗ nào. Để nhìn hoa cỏ một cách cẩn thận thiền nhân được  cần  tới,  một  tâm  thức  rất  tinh  tế  được  cần  tới; bằng không bạn sẽ bỏ qua nó. Nó không có vẻ đẹp bên ngoài, cái đẹp của nó là sâu sắc. Cái đẹp của nó là cái đẹp của cái rất bình thường, nhưng cái rất bình thường đó hàm chứa cái phi thường trong nó, bởi vì tất cả đều tràn  đầy  Thượng  đế  -  ngay  cả  hoa  cỏ.  Chừng  nào  bạn chưa thấm nó bằng trái tim thông cảm bạn sẽ bỏ lỡ nói.

Khi  lần  đầu  tiên  bạn  đọc  Basho  bạn  bắt  đầu  nghĩ, "Có quái gì quan trọng cực kì tới mức phải nói về hoa cỏ nở bên hàng rào?"

Trong  bài  thơ  của  Basho  vần  cuối  cùng  -  kana trong tiếng Nhật Bản - được dịch thành dấu chấm than bởi  vì  chúng  ta  không  có  cách  nào  khác  để  dịch  nó. Nhưng  kana  nghĩa  là,  "Ta  ngạc  nhiên!"  Bây  giờ,  cái đẹp này tới từ đâu vậy? Nó tới từ hoa cỏ chăng? - bởi vì hàng nghìn người có thể đã đi qua bên cạnh hàng rào này mà chẳng ai có thể thậm chí ngó tới đoá hoa bé nhỏ này. Và Basho bị choán ngợp bởi vẻ đẹp của nó, được mang sang thế giới khác. Điều gì đã xảy ra? Nó không thực  là  hoa  cỏ,  bằng  không  thì  nó  đã  bắt  lấy  ánh  mắt của mọi người rồi. Đó là sáng suốt của Basho, trái tim cởi mở của ông ấy, cái nhìn thông cảm của ông ấy, tính thiền của ông ấy. Thiền là giả kim thuật: nó có thể biến đổi  kim  loại  cơ sở  thành  vàng,  nó  có  thể  biến  đổi  hoa cỏ thành hoa sen.

Khi ta nhìn cẩn thận... Và từ 'cẩn thận' nghĩa là thật chăm  chú,  với  nhận  biết,  để  tâm,  mang  tính  thiền,  với tình  yêu,  với  chu  đáo.  Người  ta  có  thể  chỉ  nhìn  mà không  chăm  nom  chút  nào,  thế  thì  người  ta  sẽ  bỏ  lỡ toàn thể vấn đề. Từ 'cẩn thận' phải được ghi nhớ trong mọi nghĩa của nó, nhưng nghĩa gốc là mang tính thiền. Và  điều  đó  nghĩa  là  gì  khi  bạn  nhìn  cái  gì  đó  với  tính thiền? Nó nghĩa là không có tâm trí, nhìn mà không có tâm trí, không đám mây ý nghĩ nào trong bầu trời của tâm  thức  bạn,  không  kí  ức  nào  trôi  qua,  không  ham muốn... không cái gì hết cả, hoàn toàn trống rỗng.

Khi  trong  trạng  thái  vô  trí  như  vậy  mà  bạn  nhìn, ngay  cả  hoa  cỏ  cũng  được  mang  vào  trong  thế  giới khác. Nó trở thành hoa sen của thiên đường, nó không còn là một phần của thế gian; điều phi thường đã được tìm thấy trong cái bình thường. Và đây là cách thức của Phật:  tìm  ra  cái  phi  thường  trong  cái  bình  thường,  tìm ra tất cả trong cái bây giờ, tìm ra cái toàn thể trong cái này - Phật gọi nó là tathata - như thế.

Bài cú của Basho là bài cú về tathata: hoa cỏ này, được nhìn một cách đáng yêu, chu đáo qua trái tim, tâm thức  quang  đãng,  trong  trạng  thái  vô  trí...  và  người  ta sững sờ, người ta kính nể. Ngạc nhiên lớn lao nảy sinh. Làm sao nó là có thể được? Hoa cỏ này - và nếu hoa cỏ là có thể thế thì mọi thứ đều có thể. Nếu hoa cỏ có thể đẹp  thế,  Basho  có  thể  là  vị  phật.  Nếu  hoa  cỏ  có  thể chứa  thơ  ca  thế,  thế  thì  đá  có  thể  trở  thành  bài  thuyết giáo chứ.

Khi  ta  nhìn  cẩn  thận,  ta  thấy  hoa  cỏ  nở  bên  hàng rào! Kana... Ta sững sờ. Ta câm lặng. Ta không thể nói được gì về cái đẹp của nó - ta chỉ có thể nói bóng gió về nó.

Bài cú đơn giản chỉ là lời bóng gió. Thơ ca mô tả, bài cú chỉ dẫn - và theo cách rất gián tiếp.

Một tình huống tương tự cũng được tìm thấy trong thơ ca nổi tiếng của Tennyson; so sánh hai loại thơ ca này sẽ có ích lớn cho bạn. Basho đại diện cho trực giác, Tennyson  đại  diện  cho  trí  tuệ.  Basho  đại  diện  cho phương  Đông,  Tennyson  cho  phương  Tây.  Basho  đại diện  cho  thiền,  Tennyson  cho  tâm  trí.  Họ  có  vẻ  tương tự, và đôi khi thơ ca của Tennyson có thể có vẻ thơ ca hơn là của Basho vì nó trực tiếp, nó hiển nhiên.

Hoa trong tường nứt nẻ

Ta nhổ mi ra khỏi kẽ nứt

Cầm mi đây, rễ và tất cả, trong tay ta,

Hoa nhỏ - nếu ta có thể chỉ cần hiểu được

Mi là cái gì, rễ và tất cả, và tất cả trong tất cả, Ta sẽ biết Thượng đế và con người là gì.

Một  đoạn  thơ  hay,  nhưng  không  là  gì  nếu  so  với Basho. Chúng ta xem chỗ Tennyson trở nên hoàn toàn khác.  Thứ  nhất:  Hoa  trong  tường  nứt  nẻ  ta  nhổ  mi  ra khỏi kẽ nứt...

Basho đơn giản nhìn vào hoa, ông ấy không nhổ nó ra.  Basho  là  nhận  biết  thụ  động:  Tennyson  mang  tính hoạt  động,  bạo  hành.  Thực  ra,  nếu  bạn  thực  sự  bị  ấn tượng  bởi  đoá  hoa,  bạn  không  thể  nhổ  nó  được.  Nếu hoa đã đạt tới trái tim bạn, làm sao bạn có thể nhổ nó ra được? Nhổ nó có nghĩa là phá huỷ nó, giết chết nó - đó là  sát  hại!  Không  ai  đã  nghĩ  về  thơ  ca  của  Tennyson như  kẻ  sát  hại  -  nhưng  nó  là  kẻ  sát  hại  đấy.  Làm  sao bạn có thể phá huỷ cái gì đó đẹp thế được? Nhưng đó là  cách  tâm  trí  chúng  ta  vận  hành;  nó  mang  tính  huỷ diệt.  Nó  muốn  sở  hữu,  và  sở  hữu  là  có  thể  chỉ  thông qua huỷ diệt.

Nhớ lấy, bất kì khi nào bạn sở hữu cái gì đó hay ai đó, bạn phá huỷ cái gì đó hay ai đó. Bạn sở hữu người đàn bà sao? - bạn phá huỷ cô ấy, cái đẹp của cô ấy, linh hồn của cô ấy. Bạn sở hữu người đàn ông sao? - anh ấy không  còn  là  con  người  nữa;  bạn  đã  thu  anh  ấy  thành đồ vật, thành hàng hoá.

Basho  nhìn  một  cách  cẩn  thận,  chỉ  nhìn,  thậm  chí không nhìn chằm chằm tập trung; chỉ một cái nhìn, dịu dàng, nữ tính, cứ dường như sợ làm đau hoa cỏ.

Tennyson nhổ nó ra khỏi kẽ nứt, và nói: ...Ta cầm mi đây, rễ và tất cả, trong tay ta, đoá hoa nhỏ... Ông ấy vẫn còn tách rời. Người quan sát và vật được quan sát không tan chảy, hội nhập, gặp gỡ ở đâu cả. Đấy không phải  là  chuyện  tình.  Tennyson  tấn  công  đoá  hoa,  nhổ nó ra cả rễ và tất cả, cầm nó trong tay. Tâm trí bao giờ cũng  cảm  thấy  thoả  mãn  khi  nó  có  thể  sở  hữu,  kiểm soát,  nắm  giữ.  Trạng  thái  thiền  của  tâm  thức  không quan  tâm  tới  sở  hữu,  tới  nắm  giữ,  bởi  vì  mọi  điều  đó đều là cách thức của tâm trí bạo hành.

Và ông ấy nói: Hoa nhỏ... Hoa vẫn còn nhỏ bé, ông ấy  vẫn  còn  trên  bệ  cao.  Ông  ấy  là  người,  một  nhà  trí thức  lớn,  một  nhà  thơ  lớn.  Ông  ấy  vẫn  còn  trong  bản ngã của ông ấy: Hoa nhỏ...

Với  Basho,  không  có  vấn  đề  về  so  sánh.  Ông  ấy chẳng  nói  gì  về  bản  thân  mình,  cứ  dường  như  ông  ấy không  có.  Không  có  người  quan  sát.  Cái  đẹp  tới  mức nó đem tới siêu việt. Hoa cỏ có đó, nở cạnh hàng rào - kana - và Basho đơn giản sững sờ, bị mắc lại tại chính gốc rễ của bản thể mình. Cái đẹp làm mê mẩn. Thay vì sở  hữu  hoa  này,  ông  ấy  bị  hoa  sở  hữu,  ông  ấy  đang trong buông xuôi toàn bộ với cái đẹp của đoá hoa này, với cái đẹp của khoảnh khắc, với phúc lành của ở đây bây giờ.

Hoa  nhỏ,  Tennyson  nói,  nếu  ta  có  thể  chỉ  cần hiểu... Ám ảnh đó để hiểu! Ca ngợi là không đủ, yêu là không  đủ;  hiểu  phải  có  đó,  tri  thức  phải  được  tạo  ra. Chừng nào tri thức chưa được đạt tới Tennyson không thể  thoải  mái  được.  Hoa  đã  trở  thành  dấu  hỏi.  Với Tennyson  nó  là  dấu  hỏi,  với  Basho  nó  là  dấu  chấm than.  Và  có  khác  biệt  lớn  lao:  dấu  hỏi  và  dấu  chấm than.

Yêu là đủ cho Basho - yêu là hiểu biết. Còn có thể có   hiểu   biết   nào   hơn   nữa  được?   Nhưng   Tennyson dường như chẳng biết gì về yêu cả. Tâm trí ông ấy có đấy,  khảo  khát  để  biết...  Nhưng  nếu  ta  có  thể  chỉ  cần hiểu mi là cái gì, rễ và tất  cả, và tất  cả trong tất  cả... Và  tâm  trí  là  kẻ  cầu  toàn  cưỡng  bách.  Không  cái  gì được  để  lại  không  được  biết  tới,  không  cái  gì  có  thể được phép vẫn còn là không được biết và bí ẩn. Rễ và tất  cả,  và  tất  cả  trong  tất  cả...  đều  phải  được  hiểu. Chừng nào tâm trí chưa biết hết mọi thứ nó vẫn còn sợ

- bởi vì tri thức cho quyền lực. Nếu có cái gì đó bí ẩn, bạn  nhất  định  vẫn  còn  sợ  vì  điều  bí  ẩn  không  thể  bị kiểm soát. Và ai biết được cái gì ẩn giấu bên trong điều bí ẩn này? Có thể là kẻ thù, có thể là nguy hiểm, bất an ninh  nào  đó?  Và  ai  mà  biết  cái  gì  sẽ  làm  cho  bạn?

Trước  khi  nó  có  thể làm  cái  gì,  nó  phải  được hiểu  đã, nó  phải  được  biết  đã.  Không  cái  gì  có  thể  được  để  lại như bí ẩn. Đó là một trong các vấn đề mà thế giới đang phải đối diện ngày nay.

Nhấn mạnh khoa học là ở chỗ chúng ta sẽ không để cái  gì  không  được  biết,  và  chúng  ta  không  thể  chấp nhận  được  rằng  cái  gì  có  khả  năng  là  không  thể  được biết tới. Khoa học phân chia sự tồn tại thành cái biết và cái không biết. Cái biết là cái đã không biết ngày trước, nay  nó  đã  được  biết;  và  cái  không  biết  là  cái  không được biết tới hôm nay nhưng ngày mai hay ngày kia nó sẽ được biết. Khác nhau không nhiều mấy giữa cái biết và  cái  không  biết;  chỉ  thêm  chút  ít  nỗ  lực,  chút  ít nghiên  cứu  nữa,  và  mọi  cái  không  biết  sẽ  bị  thu  lại thành cái biết.

Khoa  học  có  thể  cảm  thấy  thoải  mái  chỉ  khi  mọi thứ bị thu lại thành cái đã biết. Nhưng thế thì mọi thơ ca biến mất, mọi tình yêu biến mất, mọi bí ẩn biến mất, mọi  ngạc  nhiên  biến  mất.  Linh  hồn  biến  mất,  Thượng đế biến mất, bài ca biến mất, lễ hội biến mất. Mọi thứ đều được biết... thế thì không cái gì có giá trị. Mọi thứ đều  được  biết...  thế  thì  không  cái  gì  đáng  giá  cả.  Mọi thứ đều được biết... thế thì không có nghĩa trong cuộc sống,  không  có  ý  nghĩa  trong  cuộc  sống.  Xem  ngược đời này: trước hết tâm trí nói "Biết mọi thứ!" - và khi bạn  đã  biết  nó  tâm  trí  nói,  "Chẳng  có  nghĩa  gì  trong cuộc sống."

Bạn đã phá huỷ nghĩa này rồi và bây giờ bạn khao khát nghĩa. Khoa học mang tính rất huỷ diệt nghĩa. Và bởi vì nó cứ nhấn mạnh mọi thức đều có thể được biết, nó  không  thể  cho  phép  loại  thứ  ba,  cái  không  thể  biết được - cái sẽ vẫn còn không biết được từ vĩnh hằng. Và trong cái không thể biết được là ý nghĩa của cuộc sống.

Mọi  giá  trị  lớn  lao  của  cái  đẹp,  của  tình  yêu,  của Thượng  đế,  của  lời  nguyện,  mọi  điều  thực  sự  có  ý nghĩa,  mọi  điều  làm  cho  cuộc  sống  thành  đáng  sống, đều  là  một  phần  của  loại  thứ  ba:  cái  không  thể  biết được.  Cái  không  thể  biết  được  là  cái  tên  khác  cho Thượng đế, là cái tên khác cho điều bí ẩn và huyền bí. Không  có  nó  không  thể  có  ngạc  nhiên  trong  tim  bạn được  -  và  không  có  ngạc  nhiên,  trái  tim  không  còn  là trái tim chút nào, và không có kính nể bạn mất đi cái gì đó, cực kì quí giá. Thế thì mắt bạn đầy những bụi bặm, chúng mất sáng tỏ. Thế thì chin chóc cứ hót, nhưng bạn không  xúc  động,  không  bị  khuấy  động,  trái  tim  bạn không cảm động - bởi vì bạn biết lời giải thích rồi.

Cây  xanh,  nhưng  mầu  lục  đó  không  biến  đổi  bạn thành vũ công, thành ca sĩ. Nó không làm bật ra thơ ca trong  bản  thể  bạn,  bởi  vì  bạn  biết  lời  giải  thích:  nó  là chất diệp lục làm cho cây xanh... như thế thì chẳng cái gì của thơ ca còn lại cả. Khi lời giải thích có đó, thơ ca biến  mất.  Và  mọi  lời  giải  thích  đều  chỉ  là  tiện  dụng, chúng không phải là điều tối thượng.

Nếu bạn không tin cậy vào cái không thể biết, thế thì  làm  sao  bạn  có  thể  nói  rằng  hoa  hồng  là  đẹp?  Cái đẹp là ở đâu? Nó không phải là cấu phần hoá học của hoa  hồng.  Hoa  hồng  có  thể  được  phân  tích  và  bạn  sẽ không thấy cái đẹp trong nó. Nếu bạn không tin vào cái không  thể  biết,  bạn  có  thể  làm  việc  mổ  xẻ  phân  tích con người, khám nghiệm tử thi - bạn sẽ không tìm thấy linh hồn nào cả. Và bạn có thể cứ đi kiếm  Thượng đế và  bạn  sẽ  không  thấy  ngài  ở  bất  kì  đâu,  bởi  vì  ngài  ở mọi nơi. Tâm trí cứ bỏ lỡ ngài, bởi vì tâm trí muốn ngài là đối thể và Thượng đế không phải là đối thể.

Thượng  đế  là  rung  động.  Nếu  bạn  được  hoà  điệu với  âm  thanh  vô  âm  của  sự  tồn  tại,  nếu  bạn  được  hoà điệu  với  tiếng  vỗ  tay  của  một  bàn  tay,  nếu  bạn  được hoà điệu với điều các nhà huyền môn Ấn Độ đã gọi là anahat  -  âm  nhạc  tối  thượng  của  sự  tồn  tại  -  nếu  bạn được hài hoà với điều bí ẩn, bạn sẽ biết rằng duy nhất Thượng  đế  hiện  hữu,  và  không  cái  gì  khác.  Thế  thì Thượng đế trở thành đồng nghĩa với sự tồn tại.

Nhưng những điều này không thể được hiểu, những điều  này  không  thể  bị  thu  lại  thành  tri  thức  -  và  đó  là chỗ mà Tennyson bỏ lỡ, bỏ lỡ toàn bộ vấn đề. Ông ấy nói:  Hoa  nhỏ  -  nếu  ta  có  thể  chỉ  cần  hiểu  được  mi  là cái gì, rễ và tất cả, và tất cả trong tất cả, ta phải biết Thượng đế và con người là gì. Nhưng vấn đề tất cả lại là ở chỗ 'chỉ cần' và 'nếu'.

Basho biết Thượng đế là gì và con người là gì trong dấu  chấm  than  đó,  kana:  "Tôi  kinh  ngạc,  tôi  ngạc nhiên...  Hoa  cỏ  nở  cạnh  hàng  rào!"  Có  thể  lúc  đó  là đêm trăng tròn, hay có thể lúc đó là sáng sớm - tôi thực tại có thể thấy Basho đang đứng cạnh đường, không cử động,  cứ  dường  như  hơi  thở  của  ông  ấy  đã  dừng  lại. Hoa  cỏ...  và  đẹp  thế.  Mọi  quá  khứ  trôi  qua  rồi,  mọi tương  lai  đã  biến  mất.  Không  còn  câu  hỏi  nào  trong tâm trí ông ấy mà chỉ có ngỡ ngàng cực điểm.

Basho  đã  trở  thành  đứa  trẻ:  lại  đôi  mắt  hồn  nhiên đó của đứa trẻ nhìn vào hoa cỏ, chăm chú, yêu thương. Và  trong  tình  yêu  đó,  trong  chăm  chú  đó,  là  một  loại hiểu  biết  hoàn  toàn  khác  -  không  trí  tuệ,  không  phân tích.

Tennyson  trí  tuệ  hoá  toàn  thể  hiện  tượng  này,  và phá huỷ cái đẹp của nó. Tennyson đại diện cho phương Tây,  Basho  đại  diện  cho  phương  Đông.  Tennyson  đại diện  cho  tâm  trí  nam  tính,  Basho  đại  diện  cho  tâm  trí nữ tính. Tennyson đại diện cho tâm trí, Basho đại diện cho vô trí.

Để điều này trở thành hiểu biết cơ sở của bạn, thế thì chúng ta có thể đi vào lời kinh của Phật Gautama.

Muốn cái không. Nơi có ham muốn, Nói cái không.

Một  phát  biểu  đơn  giản,  nhưng  tầm  quan  trọng  là lớn lao: Muốn cái không... bởi vì đây là cách mọi người đã thức tỉnh đều đi tới biết - rằng khổ được tạo ra bởi ham muốn. Khổ không phải là thực tại, nó là sản phẩm phụ của ham muốn. Không ai muốn khổ cả; mọi người đều  muốn  tiêu  diệt  khổ,  nhưng  mọi  người  cứ  ham muốn,  và  bởi  ham  muốn  mà  người  ta  cứ  tạo  ra  ngày một nhiều khổ.

Bạn  không  thể  phá  huỷ  được  khổ  một  cách  trực tiếp, bạn phải chặt chính gốc rễ của nó. Bạn phải thấy nó nảy sinh từ đâu, làn khói này tới từ đâu. Bạn phải đi sâu vào trong đất, tới tận rễ. Phật đã gọi nó là tanha - ham muốn.

Tâm trí thường xuyên ham muốn. Tâm trí chưa bao giờ dừng lại cho dù một khoảnh khắc; cả ngày nó ham muốn,  cả  đêm  nó  ham  muốn,  trong  ý  nghĩ  nó  ham muốn,  trong  giấc  mơ  nó  ham  muốn.  Tâm  trí  là  quá trình thường xuyên ham muốn... nữa và nữa.

Tâm trí vẫn còn mãi mãi không hài lòng. Chẳng cái gì thoả mãn được nó, chẳng cái gì cả. Bạn có thể đạt tới bất  kì  cái  gì  bạn  đã  muốn  đạt  tới,  nhưng  khoảnh  khắc bạn đạt được nó, nó bị kết thúc. Chính khoảnh khắc của việc đạt tới đó... và tâm trí bạn không còn quan tâm tới nó  nữa.  Quan  sát  và  thấy  tâm  trí  thủ  đoạn  này.  Trong nhiều năm có thể đã có việc nghĩ mua ngôi nhà nào đó, một ngôi nhà đẹp; trong nhiều năm người ta đã có thể phải làm việc vất vả vì nó. Bây giờ ngôi nhà là của bạn

- và bỗng nhiên chẳng cái gì còn lại trong tay bạn. Mọi mơ ước kia, mọi tưởng tượng kia mà bạn đã có về ngôi nhà này đã bay đi mất rồi, và trong hàng giờ, hay nhiều nhất  trong  vòng  vài  ngày,  bạn  sẽ  lại  ham  muốn  ngôi nhà  khác.  Vẫn  cùng  cái  bẫy  đó,  cùng  rãnh  đó,  và  bạn cứ đi lòng vòng trong đường tròn.

Bạn đã muốn có người đàn bà này, bây giờ bạn có cô ấy, bạn đã muốn có người đàn ông này, bây giờ anh ấy  là  của  bạn  -  và  bạn  đã  thu  được  cái  gì?  Mọi  tưởng tượng đó đã bay đi đâu mất cả rồi. Thay vì vậy bạn thất vọng!  Tâm  trí  chỉ  ham  muốn.  Nó  chỉ  biết  cách  ham muốn; do đó nó không bao giờ có thể cho phép bất kì mãn  nguyện  nào.  Mãn  nguyện  là  cái  chết  của  tâm  trí, ham muốn là cuộc sống của nó.

Phật nói: Muốn cái không. Điều đó nghĩa là: được hài lòng đi. Điều đó nghĩa là: bất kì cái gì đang có đấy, là nhiều hơn bạn cần; bất kì cái gì đang có đấy, đều đã sâu  sắc  thế,  đẹp  thế...  hoa  cỏ  bên  cạnh  hàng  rào!  Bạn đang sống trong thế giới tươi đẹp vô cùng, với mọi vì sao và hành tinh và mặt trời và mặt trăng... với hoa và núi non và dòng sông và tảng đá và con vật, chim chóc và mọi người. Đây là thế giới hoàn hảo nhất có thể có, nó  không  thể được  cải  thiện  thêm  nữa. Tận  hưởng  cái đẹp  của  nó  đi.  Thưởng  thức  lễ  hội  này  đang  diễn  ra xung quanh bạn. Nó là lễ hội liên tục.

Các vì sao cứ nhảy múa, cây cối cứ rung rinh - một cách cực lạc. Chim chóc cứ cất tiếng hót. Công sẽ múa và chim cúc cu sẽ hót... và mọi điều này cứ diễn ra và bạn  vẫn  còn  khổ  -  cứ  dường  như  bạn  bị  ấn  định  phải khổ.  Bạn  đã  quyết  định,  bạn  đã  đặt  cược  mọi  thứ  bạn có,  để  vẫn  còn  khổ;  bằng  không  chẳng  có  lí  do  gì  để khổ  cả.  Tính  đây  này  của  sự  tồn  tại  đẹp  thế,  tính  bây giờ của sự tồn tại đẹp không thể tả được, mọi điều bạn cần chỉ là thảnh thơi, nghỉ ngơi, hiện hữu... để cho phân tách giữa bạn và cái toàn thể biến mất.

Phân  tách  này  do  ham  muốn  gây  ra.  Ham  muốn nghĩa là phàn nàn. Ham muốn nghĩa là mọi cái đang đó không phải là như nó đáng phải thế. Ham muốn nghĩa là bạn đang cho rằng mình khôn ngoan hơn Thượng đế. Ham muốn nghĩa là bạn có thể làm ra một thế giới tốt hơn. Ham muốn là ngu xuẩn. Vô ham muốn là trí huệ. Vô  ham  muốn  nghĩa  là  trạng  thái  của  mãn  nguyện, từng khoảnh khắc sống một cách toàn bộ và hài lòng.

Muốn cái không. Nơi có ham muốn, nói cái không. Phật không nói rằng chỉ bởi không muốn cái gì mà ham muốn  sẽ  chấm  dứt  ngay  lập  tức.  Bạn  đã  trở  nên  quen thuộc  với  nó,  nó  là  thói  quen  cổ  đại  -  hết  kiếp  nọ  tới kiếp kia bạn đã từng ham muốn. Nó đã trở thành tự trị. Dù  không  có  bạn  thì  nó  vẫn  cứ  tự  diễn  ra,  nó  có  đà riêng  của  nó.  Cho  nên  chỉ  bằng  việc  hiểu  rằng  ham muốn tạo ra khổ, rằng không có nhu cầu về ham muốn, rằng  người  ta  có  thể  đơn  giản  hiện  hữu  và  tận  hưởng mặt  trời  và  gió  và  mưa,  ham  muốn  sẽ  không  dừng  lại dễ dàng thế.

Do đó Phật nói: Nơi  có  ham  muốn,  nói  cái  không. Nếu  ham  muốn  nảy  sinh  trong  bạn,  quan  sát  nó, đừng nói điều gì. Đừng diễn đạt nó, đừng kìm nén nó. Đừng lên  án  nó,  đừng  tranh  đấu  với  nó.  Đừng  đánh  giá  nó, đừng  phán  xét  nó.  Chỉ  quan  sát  thôi  -  một  cách  chăm chú. Hoa cỏ cạnh hàng rào... nhìn nó, không định kiến ủng hộ hay chống đối.

Nếu  lắng  nghe  chư  phật  bạn  trở  nên  chống  ham muốn, thế thì bạn đã không hiểu họ, bởi vì chống ham muốn  lại  là  ham  muốn.  Nếu  bạn  bắt  đầu  ham  muốn trạng  thái  vô  ham  muốn,  điều  đó  là  đi  vào  cùng  vết đường mòn từ cửa sau. Vô ham muốn không thể được ham muốn; điều đó sẽ là mâu thuẫn trong ngôn từ. Mọi điều có thể được làm là quan sát ham muốn, một cách chăm  chú.  Và  trong  chính  việc  quan  sát  đó,  dần  dần ham muốn chết đi theo cách riêng của nó.

Đây  là  kinh  nghiệm  mang  tính  tồn  tại  của  mọi người đã trở nên thức tỉnh. Tôi là nhân chứng cho điều đó - tôi nói với bạn không phải vì Phật nói vậy: tôi nói với  bạn  bởi  vì  đây  là  kinh  nghiệm  riêng  của  tôi  nữa. Quan sát ham muốn, dần dần, dần dần ham muốn chết đi  theo  cách  riêng  của  nó.  Bạn  không  giết  nó,  bạn không  tranh  đấu  với  nó,  bạn  không  kết  án  nó,  bởi  vì nếu bạn kết án, nó trượt đi, chìm sâu vào trong vô thức của bạn; thế thì nó bắt đầu thường trú ở đó, và nó kiểm soát bạn từ đó.

Nếu  bạn  kìm  nén  ham  muốn,  bạn  sẽ  phải  thường xuyên kìm nén và bạn sẽ phải thường xuyên canh gác. Ban ngày có thể bạn thành công trong việc kìm nén nó, nhưng trong mơ nó sẽ trồi lên bề mặt lần nữa. Đó là lí do tại sao phân tâm phải nghiên cứu giấc mơ của bạn. Nó không thể tin được bạn khi bạn thức, nó không thể tin cậy bạn khi bạn còn thức - nó phải nhìn vào giấc mơ của bạn. Tại sao? - bởi vì giấc mơ của bạn sẽ nói điều bạn  đã  kìm  nén.  Và  bất  kì  cái  gì  bị kìm  nén  cũng  đều trở thành rất mạnh, bởi vì nó đi vào trong nguồn vô ý thức  của  bạn  và  từ  đó  nó  cứ  kéo  sợi  dây  của  bạn.  Và khi kẻ thù không thể bị trông thấy, nó còn mạnh hơn - tự nhiên, hiển nhiên.

Phật  không  nói  tranh  đấu  với  ham  muốn,  Phật không nói chống lại ham muốn. Ông ấy đơn giản phát biểu  một  sự  kiện:  rằng  ham  muốn  là  ngu  xuẩn,  rằng ham  muốn  tạo  ra  khổ,  rằng  ham  muốn  sẽ  không  bao giờ  cho  phép  bạn  phúc  lạc.  Cho  nên  quan  sát  ham muốn. Không nói gì về nó! Đơn giản, rất đơn giản quan sát. Đừng ngồi như quan toà.

Sướng hay khổ -

Dù ông rơi vào cái gì, bước tiếp

Không xúc động, không gắn bó.

Và sướng sẽ tới và khổ sẽ tới, bởi vì đây là những hạt mầm bạn đã gieo qua nhiều thời đại, và bất kì điều gì bạn đã gieo, bạn sẽ phải thu hoạch. Cho nên đừng bị rối  loạn.  Nếu  sướng  tới,  đừng  trở  nên  quá  kích  động nhiều; nếu khổ tới, đừng trở nên quá chán nản. Cứ nhận mọi điều một cách dễ dàng.

Sướng và khổ là tách rời khỏi bạn; vẫn còn không bị  đồng  nhất.  Đó  là  điều  ông  ấy  ngụ  ý:  bước  tiếp, không xúc  động, không gắn  bó... cứ dường  như chúng không  xảy  ra  cho  bạn  mà  xảy  ra  cho  ai  đó  khác.  Thử một  phương  cách  bé  nhỏ  này,  nó  là  đơn  thuốc  có  giá trị: cứ dường như chúng không xảy ra cho bạn mà cho ai  đó  khác,  có  thể  cho  một  nhân  vật  trong  tiểu  thuyết hay bộ phim, và bạn chỉ là người xem. Vâng, bất hạnh có đó, hạnh phúc có đó, nhưng nó có ở kia! - còn bạn lại ở đây.

Đừng  trở  nên  bị  đồng  nhất,  đừng  nói,  "Mình  bất hạnh," đơn giản nói, "Mình là người quan sát. Bất hạnh có đó, hạnh phúc có đó - mình chỉ là người quan sát."

Sẽ là một điều trọng đại nếu một ngày nào đó trong tương lai chúng ta bắt đầu thay đổi hình mẫu của ngôn ngữ  của  chúng  ta,  bởi  vì  ngôn  ngữ  của  chúng  ta  được bắt rễ rất sâu trong dốt nát. Khi bạn cảm thấy đói, bạn lập tức nói, "Tôi đói." Điều đó tạo ra đồng nhất và cho bạn cảm giác dường như bạn là việc đói. Bạn không là vậy. Ngôn ngữ nên ở dạng nó không cho bạn khái niệm sai rằng "tôi đói." Điều thực sự ở đây là: bạn đang quan sát  thân  thể  đói;  bạn  là  người  quan  sát  rằng  dạ  dầy trống  rỗng,  rằng  nó  muốn  thức  ăn  -  nhưng  đây  không phải là bạn. Bạn là người quan sát. Bạn bao giờ cũng là người  quan  sát!  Bạn  chưa  bao  giờ  là  người  làm.  Bạn bao giờ cũng cứ đứng như người quan sát ở xa xôi.

Ngày một được bắt rễ nhiều hơn vào việc quan sát đi  -  đó  là  điều  Phật  gọi  là  vipassana,  nhìn  thấu.  nhìn bằng  con  mắt  bên  trong  bất  kì  điều  gì  xảy  ra,  và  vẫn còn không bị xúc động, không bị gắn bó.

Một chiến sĩ người da đỏ kì cựu, mạnh mẽ lạc đội ngũ  đi  vào  trong  trại  với  bẩy  mũi  tên  Shoshone  cắm vào ngực và chân.

Bác  sĩ  khám  cho  anh  ta  và  lưu  ý,  "Sức  chịu  đựng thật đáng kinh ngạc. Chúng không làm đau sao?"

Người lính kì cựu lẩm bẩm, "Chỉ khi tôi cười thôi."

Thực ra, chúng đáng phải không gây đau chứ - và chúng  quả  không  gây  đau  cho  vị  phật.  Không  phải  là nếu  bạn  bắn  xuyên  mũi  tên  vào  vị  phật  thì  không  có đau; cái đau có đó. Ông ấy có thể cảm thấy nó thậm chí còn  nhiều  hơn  bạn,  bởi  vì  nhạy  cảm  của  vị  phật  là  ở mức  tối  đa  -  bạn  không  nhạy  cảm,  đờ  đẫn,  nửa  chết. Các nhà khoa học nói rằng bạn chỉ cho phép hai phần trăm thông tin đạt tới bạn; chín mươi tám phần trăm bị ngăn lại ở bên ngoài. Các giác quan của bạn không cho phép nó vào. Chỉ hai phần trăm của thế giới đạt tới bạn; chín mươi tám phần trăm bị loại ra.

Với vị phật, một trăm phần trăm thế giới là sẵn có, cho nên khi một mũi tên xuyên vào vị phật, nó gây đau một  trăm  phần  trăm;  với  bạn  nó  gây  đau  chỉ  hai  phần trăm. Nhưng có khác biệt lớn lao: vị phật là người quan sát. Nó đau đấy, nhưng nó không gây đau cho ông ấy. Ông  ấy  quan  sát  cứ  dường  như  nó  đang  xảy  ra  cho  ai đó khác. Ông ấy  cảm  thấy từ  bi cho thân thể - ông  ấy cảm thấy từ bi, từ bi của ông ấy cho thân thể ông ấy - nhưng ông ấy biết rằng ông ấy không là thân thể.

Cho nên theo một cách nào đó, nó làm ông ấy đau nhiều  hơn  nó  làm  đau  bạn,  theo  cách  khác  nó  không gây đau chút nào. Ông ấy vẫn còn xa cách, không bận tâm. Đó là một trạng thái rất ngược đời. Ông ấy chăm sóc  thân  thể,  vậy  mà  vẫn  không  bận  tâm  -  không  bận tâm về hậu quả. Ông ấy lấy mọi sự chăm sóc có thể bởi vì ông ấy kính trọng thân thể. Nó là người phục vụ hay thế,  nó  là  ngôi  nhà  tốt  thế  để  sống  trong  đó  -  ông  ấy nhận việc chăm sóc nhưng ông ấy vẫn còn xa cách.

Ngay cả khi thân thể đang chết thì vị phật cứ quan sát  rằng  thân  thể  đang  chết.  Tính  quan  sát  của  ông  ấy vẫn còn tới lúc cuối cùng. Thân thể chết và vị phật cứ quan  sát  rằng  thân  thể  đã  chết.  Nếu  người  ta  có  thể quan sát tới mức độ đó, người ta vượt ra ngoài cái chết.

Không hỏi về gia đình hay quyền lực hay của cải, Dù cho bản thân ông hay cho người khác.

Người trí huệ có thể ước ao vươn lên một cách bất công không?

Mọi thứ của thế giới này đều không thành vấn đề - của cải, quyền lực, danh tiếng, chúng không thành vấn đề. Vị phật không thể yêu cầu chúng cho bản thân mình hay  cho  người  khác.  Phân  biệt  đó  phải  được  nhớ. Thông thường người ta hay nghĩ rằng vị phật sẽ không đòi  hỏi  cho  mình,  nhưng  ông  ấy  có  thể  đòi  hỏi  cho người khác. Không, ông ấy sẽ không đòi hỏi cho người khác đâu. Đó là chỗ mà Ki tô giáo và Phật giáo có cái nhìn đối lập nhau.

Có một câu chuyện:

Một  phụ  nữ  tới  Phật,  vừa  kêu  khóc  vừa  mang  xác chết của đứa con duy nhất của cô ấy. Mọi người đã bảo cô ấy rằng nếu cô ấy tới Phật, ông ấy là người từ bi thế, ông  ấy  có  thể  làm  phép  màu  nào  đó.  Phật  bảo  người đàn bà này, "Cô làm một điều này: cô đi vào thị trấn - đem về vài hạt mù tạc. Nhưng một điều kiện phải được đáp ứng: chúng phải được lấy từ ngôi nhà chưa bao giờ có người chết."

Người đàn bà này rất sung sướng; điều này không phải là vấn đề vì cả làng họ đều trồng hạt mù tạc. Cho nên mọi nhà đều đầy hạt mù tạc. Cô ấy chạy hết nhà nọ tới  nhà  kia,  nhưng  trong  nỗi  kích  động  rằng  con  trai mình  sẽ được  sống  lại  cô  ấy  quên  mất  hoàn  toàn  rằng điều  kiện  này  là  không  thể  được,  nó  không  thể  được đáp ứng.

Đến tối cô ấy đã đi gõ cửa mọi nhà, và mọi người đều nói, "Chúng tôi có thể cho cô bao nhiêu hạt mù tạc tùy cô muốn, nhưng chúng sẽ chẳng ích gì vì chúng tôi không thể hoàn thành được điều kiện này: ai đó đã chết trong  gia  đình  chúng  tôi  -  không  chỉ  một  mà  nhiều người  đã  thực  sự  chết  rồi.  Bố  tôi  chết,  bố  của  bố  tôi chết... và cả nghìn người khác trước đó." Vợ của ai đó đã  chết,  mẹ  của  ai  đó,  anh  trai  chị  gái  của  ai  đó,  con của ai đó... Cô ấy không thể nào tìm được một gia đình mà không có người chết.

Đến  tối  khi  cô  ấy  quay  về  cô  ấy  đã  là  một  người đàn  bà  hoàn  toàn  khác  -  cô  ấy  vừa  về  vừa  cười.  Buổi sáng cô ấy còn khóc lóc kêu la; cô ấy đã gần như phát điên vì đứa con duy nhất đã chết. Phật hỏi cô ấy, "Sao cô cười?"

Cô ấy nói, "Bây giờ tôi biết rồi - thầy lừa tôi, thầy phỉnh  tôi,  nhưng  tôi  không  thể  thấy  ra  vấn  đề  vào  lúc đó. Mọi người đều phải chết, cho nên con của tôi chết không  phải  là  vấn  đề  bây  giờ.  Nó  phải  chết  một  ngày nào đó này khác. Theo một cách nào đó thì cũng tốt là nó  đã  chết  trước  tôi:  nếu  như  tôi  chết  trước  nó,  nó  sẽ đau khổ. Để tôi chịu đau khổ còn tốt hơn là để nó chịu đau khổ. Cho nên điều đó là tốt, hoàn toàn tốt.

"Bây giờ tôi đã tới để xin điểm đạo. Xin thầy điểm đạo cho con vào sannyas, bởi vì tôi muốn biết: liệu có cái gì bên ngoài cái chết hay không? Cái chết có phải là tất  cả  hay  làm  cho  cái  gì  đó  sống  sót?  Tôi  không  còn quan tâm tới đứa con nữa."

Phật nói, "Đó là mục đích để phái cô đi, để cho cô có thể được thức tỉnh."

Bây giờ cùng câu chuyện đó bạn có thể quán tưởng về  Jesus  Christ.  Điều  người  Ki  tô  giáo  nói...  bởi  vì chẳng ai biết Jesus thực sự là loại người nào ngoại trừ điều  người  Ki  tô  giáo  nói  về  ông  ấy,  và  họ  đang  nói những điều sai về ông ấy. Nếu ông ấy thực sự là vị phật

-  và  ông  ấy  quả  là  vị  phật  -  thế  thì  ông  ấy  đã  không quan  tâm  tới  tới  việc  làm  mọi  người  sống  lại  từ  cái chết. Ông ấy sẽ không làm Lazarus sống lại từ cái chết

- để làm gì? Lazarus không còn sống nữa. Ông ấy phải đã chết vài năm sau đó; cho dù ông ấy có được sống lại thì ông ấy cũng sẽ chết vài năm sau. Cái chết nhất định xảy ra; nhiều nhất bạn có thể trì hoãn được nó thôi.

Vị phật không quan tâm tới việc trì hoãn! Toàn thể nỗ lực của vị phật là để làm cho bạn tỉnh táo, nhận biết, rằng cái chết đang tới. Ông ấy không định bảo vệ bạn khỏi  cái  chết,  ông  ấy  phải  đem  bạn  vượt  ra  ngoài  cái chết. Và Jesus là vị phật. Hiểu biết của tôi về Jesus là hoàn  toàn  khác  với  cách  diễn  giải  Ki  tô  giáo.  Với  tôi, đây  là  chuyện  ngụ  ngôn:  Lazarus  quay  trở  lại  cuộc sống  đơn  giản  nghĩa  là  Lazarus  được  tái  sinh  về  mặt tâm linh.

Phật đã nói nhiều lần - Jesus cũng đã nói - Chừng nào  ông  chưa được  sinh  ra  lần  nữa,  ông  sẽ  không  vào được Vương quốc của Thượng đế của ta. Nhưng "được sinh ra lần nữa " không ngụ ý rằng bạn phải được phục sinh.  "Được  sinh  ra  lần  nữa  "  nghĩa  là  quá  trình  tâm linh  của  việc  thức  tỉnh.  Jesus  phải  đã  làm  thức  tỉnh Lazarus  khỏi  giấc  ngủ  của  ông  ấy,  khỏi  cái  chết  siêu hình của ông ấy.

Khi bạn tới tôi, bạn đã chết về mặt siêu hình - bạn là Lazarus. Câu chuyện này nói Jesus đã gọi Lazarus từ ngoài  nấm  mồ  của  ông  ấy:  "Lazarus  ơi,  ra  đi!"  Đó  là điều  mọi  vị  phật  đều  đã  từng  làm  trong  suốt  các  thời đại:  gọi  các  Lazarus  ra  khỏi  nấm  mồ  của  họ.  Khi  tôi điểm đạo cho bạn thành sannyas, tôi đang làm gì? - gọi đấy, "Lazarus ơi, ra khỏi nấm mồ của ông đi! Được tái sinh đi!"

Sannyas là quá trình tái sinh. Lazarus phải đã được điểm đạo vào những bí ẩn sâu sắc hơn của cuộc sống, điều vượt ra ngoài cái chết. Nhưng làm cho biểu dụ hay này thành sự kiện lịch sử là phá huỷ đi toàn thể tính thơ ca của nó, toàn thể ý nghĩa của nó.

Vị phật sẽ không yêu cầu - cho bản thân ông ấy hay cho gia đình ông ấy hay cho bất kì ai khác - về quyền lực,  danh  tiếng,  của  cải,  bởi  vì  chúng  hoàn  toàn  vô dụng.

Người trí huệ có thể ước ao vươn lên một cách bất công  không?  Điều  đó  là  không  thể  được.  Nhớ  lấy,

'người trí huệ' là từ dịch cho 'phật'. Người đã thức tỉnh không thể làm điều gì bất công được - điều đó là không thể  được,  điều  đó  không  thể  xảy  ra  được  do  bản  chất của  mọi  sự.  Người  đã  thức  tỉnh  chỉ  có  thể  làm  điều đúng,  điều  công  bằng.  Và  yêu  cầu  về quyền  lực,  danh vọng,  tiền  bạc,  của  cải  là  ngu  xuẩn.  Người  trí  huệ không thể yêu cầu những điều đó, cho bản thân hay cho người khác.

Và vị phật biết bất kì cái gì công bằng là đang xảy ra rồi; không có nhu cầu yêu cầu về điều đó, không có nhu cầu để ham muốn về điều đó. Sự tồn tại là rất công bằng và rất sòng phẳng. Aes dhammo sanantano - đây là luật vĩnh hằng, không cạn kiệt, rằng sự tồn tại là rất công  bằng  và  sòng  phẳng.  Bạn  đơn  giản  vẫn  còn  tự nhiên và sự tồn tại sẽ cứ ban tặng cho bạn cả nghìn lẻ một  phúc  lành  mà  không  cần  đòi  hỏi  gì  của  bạn  về chúng.

Phát biểu nổi tiếng của Jesus là: Hỏi và điều đó sẽ được cho. Nếu bạn hỏi Phật ông ấy sẽ nói: Đừng hỏi và điều đó sẽ được cho. Jesus nói: Gõ cửa và cửa sẽ mở ra cho ông. Nếu bạn hỏi Phật ông ấy sẽ nói: Đừng gõ cửa, bởi vì cửa đã mở rồi. Nhìn thôi... hoa cỏ kìa, và Basho nhìn chăm chú vào nó.

Vài người đi qua sông.

Phần lớn bị kẹt ở bờ bên này.

Trên bờ sông họ chạy xuôi ngược.

Phật nói đi nói lại rằng mọi người đều trong vội vã thế, chẳng  biết họ đang đi đâu, nhưng trong vội vã tất bật  họ  vẫn  đang  đi  đâu  đó.  Và  họ  đơn  giản  đi  xuôi ngược, trên bờ này, với hi vọng rằng bằng việc chạy và vẫn còn bị bận bịu họ sẽ đạt tới bờ bên kia.

Tôi  đã  nghe  nói  rằng  giáo  hoàng  ở  Vatican  nhận được  một  cú  điện  thoại,  cú  điện  thoại  đường  dài,  từ New  York.  Giám  mục  từ  New  York  gọi  điện  trong trạng thái rất thần kinh, kích động, phát sốt: "Thưa giáo hoàng,  tôi  cần  chỉ  dẫn  ngay  lập  tức:  một  người  giống như  Jesus  đã  vào  nhà  thờ,  và  ông  ta  nói,  'Ta  là  Jesus Christ.' Bây giờ tôi phải làm gì đây?"

Giáo  hoàng  đắn  đo  về  điều  đó  một  chốc  rồi  nói, "Cứ ra vẻ bận bịu vào."

Bạn  có  thể làm gì khác được?  Nếu Jesus  đã tới, ít nhất ra vẻ bận bịu đi, làm điều gì đó đi! Cứ để cho ông ấy  thấy  rằng  người  của  ông  ấy  đang  rất  bận  rộn  -  bận lắm. Cho dù chẳng có việc gì, đừng lo nghĩ.

Đó là điều mọi người đang làm - bận mà chẳng có việc, có vẻ rất bận bịu. Và mọi điều họ làm chỉ là chạy xuôi ngược trên cùng bờ. Theo cách này bạn không thể đạt tới bờ bên kia được.

Vài  người  đi  qua  sông.  Phần  lớn  bị  kẹt  ở  bờ  bên này. Ông ấy ngụ ý gì bởi "bờ bên này "? Bờ bên này có nghĩa là cái chết, thời gian, sự tồn tại nhất thời này. Bờ bên   kia   nghĩa   là   bất   tử,   vô   thời   gian,   vĩnh   hằng, Thượng  đế,  niết  bàn.  Người  ta  cần  dũng  cảm  để  vượt qua  dòng  chảy,  bởi  vì  bờ bên  kia  là  không  thấy  được. Thực ra, chỉ bờ bên này là thấy được, bờ bên kia là vô hình. Bờ bên này là thô, bờ bên kia là tinh. Bờ bên này là vật chất, bờ bên kia là tâm linh - bạn không thể thấy được nó, nó không thể được chỉ cho người khác.

Ngay  cả  những  người  đã  đạt  tới  bờ  bên  kia  cũng chỉ có thể gọi bạn, mời bạn, nhưng họ không thể đưa ra được  bằng  chứng  nào.  Tôi  không  thể  cho  bạn  bằng chứng nào về Thượng đế; Phật đã không cho, Jesus đã không  cho  -  không  người  biết  nào  có  thể  cho  bất  kì chứng  minh  nào  về  Thượng  đế.  Thượng  đế  không  thể được chứng minh. Bạn chỉ có thể được thuyết phục đi sang bờ bên kia và thấy theo cách riêng của mình.

Phật cứ nói đi nói lại mãi: Ihi passiko! Tới và nhìn!

Nhưng người trí huệ, đi theo con đường,

Đi qua sông vượt ra ngoài tầm với của cái chết.

Nỗ  lực  duy  nhất  của  bất  kì  người  thông  minh  nào trong  thế  giới  này  phải  là,  trước  hết  và  đầu  tiên  nhất, làm sao biết cái gì đó mà không thể bị cái chết phá huỷ

- bởi  vì  cái  chết  có  thể xảy  ra  vào  bất  kì  khoảnh  khắc nào, khoảnh khắc tiếp, ngày mai. Bởi vì cái chết có thể xảy ra vào bất kì khoảnh khắc nào, nỗ lực đầu tiên của người thông minh sẽ là để biết cái gì đó mà không thể bị cái chết phá huỷ, và được định tâm vào cái gì đó bất tử, được bắt rễ vào cái đó để cho bạn không bị phá huỷ.

Nhưng người trí huệ, đi theo con đường,

Đi qua sông vượt ra ngoài tầm với của cái chết.

Tử là hiện tượng quan trọng nhất - quan trọng hơn nhiều so với sinh, bởi vì sinh đã xảy ra rồi; bây giờ bạn không  thể  làm  gì  về  nó  được.  Nhưng  tử  phải  xảy  ra  - cái gì đó có thể được làm về nó, chuẩn bị nào đó. Bạn có thể sẵn sàng đón nhận nó, bạn có thể hiện hữu một cách có ý thức trong trạng thái đón chào nó.

Bạn đã bỏ lỡ cơ hội của sinh, đừng bỏ lỡ cơ hội của tử.  Và  nếu  bạn  có  thể  đón  nhận  chết  trong  trạng  thái thiền,  bạn  có  thể  có  khả  năng  đón  nhận  việc  sinh  tiếp của mình - điều sẽ được đi sau cái chết - một cách có ý thức.  Nếu  bạn  có  thể  chết  một  cách  có  ý  thức,  bạn  sẽ được  sinh  ra  một  cách  có  ý  thức.  Kiếp  sống  tiếp  của bạn  sẽ  có  hương  vị  hoàn  toàn  khác.  Và  một  người  có thể được  sinh  ra  chỉ  một  lần  sau  khi  người  đó  đã chết một cách có ý thức - chỉ một kiếp sống thêm nữa.

Người Ki tô giáo, người Do Thái, người Mô ha mét giáo,  tin  vào  chỉ một  kiếp  sống.  Diễn  giải  của tôi là  ở chỗ khi bạn đã chết đi một lần mà có ý thức - và được tái sinh có ý thức - kiếp sống đó là kiếp sống thật; chỉ kiếp  sống  đó  mới  đáng  tính.  Mọi  kiếp  khác  trước  nó đều  không  đáng  tính  tới.  Đó  là  lí  do  tại  sao  ba  tín ngưỡng này đã không tính tới chúng. Không phải là họ không biết về chúng - Jesus hoàn toàn nhận biết về các kiếp sống quá khứ chứ - nhưng chúng không đáng tính tới.  Bạn  đang  ngủ,  bạn  đang  mơ,  bạn  vô  ý  thức.  Đấy không  phải  là  sống;  bằng  cách  nào  đó  bạn  kéo  lê  bản thân mình trong giấc ngủ.

Phật  hay  nói  với  đệ  tử  của  mình:  đếm  kiếp  sống của ông chỉ sau khi ông đã nhận tính chất sannyas.

Có lần chuyện xảy ra:

Một vị vua vĩ đại, Bimbisara, đã tới gặp Phật. Ông ấy  ngồi  bên  Phật  nói  chuyện  với  Phật  và  một  ông  già tới,  cúi  mình,  chạm  chân  Phật,  một  sannyasin  già.  Và vì đó là thói quen của Phật hay hỏi, ông ấy hỏi ông già này,  "Ông  bao  nhiêu  tuổi  rồi?"  Và  ông  già  nói,  "Mới bốn tuổi thôi, thưa thầy."

Bimbisara không thể tin được vào mắt mình, không thể tin được vào tai mình: "Ông già này trông gần tám mươi, nếu không nhiều hơn, mà lại nói mình mới bốn tuổi thôi sao?" Ông ta nói, "Tôi xin lỗi, thưa ông, ông có thể nhắc lại điều đó được không, ông bao nhiêu tuổi rồi?"

Ông già lại nói, "Bốn tuổi."

Phật  cười  và  nói,  "Ông  không  biết  cách  chúng  ta tính  cuộc  sống:  bốn  năm  trước  ông  ấy  đã  trở  thành sannyasin, lúc đó ông ấy được điểm đạo vào vĩnh hằng, lúc đó ông ấy được đưa vào vô thời gian. Mới chỉ bốn năm trước ông ấy đã vượt qua bờ bên này và đạt tới bờ bên  kia.  Ông  ấy  đã  sống  tám  mươi  năm  rồi,  nhưng những năm đó không đáng tính tới; đó là lãng phí cực kì."

Không ai đã diễn giải Ki tô giáo, Do Thái giáo, Mô ha mét giáo theo cách như tôi diễn giải. Họ tất cả đều tin vào một kiếp sống, và người Ki tô giáo, người Mô ha mét giáo và người Do Thái đều nghĩ chỉ có một kiếp sống.  Đó  không  phải  là  trường  hợp  này;  bạn  đã  sống nhiều  lần,  nhưng  chúng  không  đáng  tính  tới.  Chỉ  một kiếp  sống  sẽ  đáng  tính:  khi  bạn  sẽ  được  sinh  ra  một cách  có  ý  thức  -  nhưng  bạn  có  thể  được  sinh  ra  một cách có ý thức chỉ nếu bạn chết đi một cách có ý thức.

Cho  nên  điều  đầu  tiên  và  quan  trọng  nhất  trong cuộc  sống  là  chuẩn  bị  cho  cái  chết.  Và  cách  chuẩn  bị cho cái chết là gì? - điều Phật gọi là "theo con đường." Suy tư về giai thoại nhỏ này.

Nan  Yin,  một  Thiền  sư  vĩ  đại,  được  Tenno  tới thăm, ông này vừa hoàn thành xong việc học tập, mới trở  thành  thầy  giáo.  Ngày  hôm  đó  trời  mưa,  cho  nên Tenno đi đôi guốc gỗ và mang ô.

Sau  khi  chào  hỏi  ông  ta,  Nan  Yin  nhận  xét,  "Tôi cho là ông đã để đôi guốc gỗ ở tiền sảnh. Tôi muốn biết ô của ông để ở bên trái hay bên phải đôi guốc."

Tenno, bị lẫn lộn, không trả lời ngay được. Ông ta nhận  ra  rằng  mình  đã  không  thể  mang  tính  Thiền  mọi lúc.  Ông  ta  trở  thành  đệ  tử  của  Nan  Yin  và  ông  ta  đã học  thêm  sáu  năm  để  hoàn  thành  tính  Thiền  mọi  lúc của mình.

Đây là con  đường.  Người  ta  phải  tỉnh  táo  và  nhận biết về mọi thứ và từng thứ người ta đang làm. Bây giờ, Tenno đã không làm điều gì rất nghiêm chỉnh - ông ấy đơn  giản  quên  mất  chỗ  để  ô,  ở  bên  phải  đôi  guốc  hay bên  trái  đôi  guốc.  Bạn  sẽ  cho  rằng  Nan  Yin  quá  khắt khe; không phải vậy  đâu. Chính  là vì từ bi mà ông  ấy mới hỏi câu hỏi này.

Thầy riêng của Nan Yin, khi lần đầu tiên ông ấy tới với thầy mình, đã hỏi câu hỏi tương tự.

Nan  Yin  đã  du  hành  qua  gần  hai  trăm  dặm  trong vùng núi non để tới thầy, và bạn có biết thầy đã hỏi gì không,  câu  hỏi  đầu  tiên?  Không  rất  triết  lí,  không  rất siêu hình gì ... Khoảnh khắc Nan Yin cúi lạy, thầy hỏi, "Giá gạo trong thị trấn ông là bao nhiêu?" Giá gạo...!

Nhưng  Nan  Yin  lập  tức  nói,  "Tôi  không  còn  ở  đó nữa, tôi đang ở đây. Tôi chưa bao giờ nhìn lại, và tôi đã phá  mọi  cây  cầu  mà  tôi  đã  đi  qua.  Cho  nên  xin  thầy quên chuyện gạo và giá gạo đi!"

Thầy cực kì sung sướng. Thầy ôm ghì lấy Nan Yin, thầy  ban  phúc  cho  ông  ấy,  và  thầy  nói,  "Nếu  ông  nói cho ta giá gạo trong thị trấn, ta đã tống ông ra khỏi tu viện rồi. Ta sẽ không cho phép ông ở đây, bởi vì chúng ta không quan tâm tới nhà buôn bán gạo."

Từng thầy đều có cách thức riêng của mình để nhìn vào bản thể bên trong của đệ tử. Bây giờ đây là câu hỏi đơn giản: Nan Yin nói, "Ô của ông ở đâu rồi - bên trái hay bên phải đôi guốc?" Bây giờ, chẳng ai có thể nghĩ xem Immanuel Kant có hỏi những câu hỏi như vậy với bất kì đệ tử nào của ông ấy không; chẳng ai có thể hình dung được Hegel hay Heidegger hay Sartre hỏi câu hỏi như vậy với học trò của mình - không thể được!

Chỉ  người  như  Nan  Yin,  người  là  vị  phật,  mới  có thể hỏi câu hỏi như vậy - bình thường thế, vậy mà với sáng suốt phi thường thế. Ông ấy đang nói, "Khi ông để ô,  ông  có  nhận  biết  không?  -  hay  ông  đã  làm  điều  đó một cách máy móc?"

Có  lần  một  người,  một  người  khác,  một  hàn  lâm học  sĩ,  tới  gặp  Nan  Yin.  Ông  ta  ném  giầy  của  mình  - chắc phải giận dữ hay cái gì đó - đóng sầm cửa, bước vào. Ít nhất có ba mươi đệ tử khác đang ngồi đó. Nan Yin nhìn vị học sĩ này; ông ta là một học sĩ lừng danh... ông ta phải đã trông đợi rằng Nan Yin sẽ đứng dậy và đón  chào  ông  ta.  Thay  vì  vậy,  Nan  Yin  quát  vị  học  sĩ này và bảo ông ta quay lại xin tha thứ. "Ông đã đối xử không tốt với cánh cửa, ông đã đối xử không tốt với đôi giầy!  Chừng  nào  chúng  chưa  tha  thứ  cho  ông,  chừng nào ta chưa thấy rằng ông đã được tha thứ, ta sẽ không cho phép ông vào - ông ra đi!"

Choáng  váng,  tiêu  tan  -  nhưng  vị  học  sĩ  này  vẫn chưa thể nhìn ra vấn đề. Dầu vậy ông ấy vẫn thử; ông ấy  nói,  "Nhưng  phỏng  có  ích  gì  mà  hỏi  xin  tha  thứ  từ giầy và cửa? Chúng dẫu sao cũng là vật chết, làm sao chúng có thể tha thứ được?"

Nan Yin nói, "Nếu ông có thể giận chúng và chúng chết, nếu giận mà là được, thế thì ông phải sẵn sàng hỏi xin tha thứ nữa chứ - xin lỗi đi!"

Vị học sĩ đi ra; lần đầu tiên trong đời ông ta cúi lạy chiếc  giầy  của  mình.  Và  ông  ta  nhớ  trong  hồi  kí  của mình   rằng   "Khoảnh   khắc   đó   là   một   trong   những khoảnh  khắc  quí  giá  nhất  trong  đời  tôi,  khi  tôi  cúi  lạy chiếc  giầy  của  tôi.  Im  lặng  thế  giáng  xuống  tôi!  Lần đầu tiên tôi cảm thấy thoát khỏi bản ngã, hoàn toàn cởi mở.  Thầy  đã  làm  thủ  đoạn.  Khi  tôi  quay  lại,  thầy  đã đón nhận tôi với vui vẻ thế. Thầy nói, 'Bây giờ ông đã sẵn  sàng  ngồi  bên  cạnh  ta,  bây  giờ  ông  đã  sẵn  sàng nghe ta. Bây giờ ông được kết thúc; bằng không thì sự việc  còn  dang  dở.  Và  đừng  bao  giờ  để  bất  kì  cái  gì dang dở, bằng không nó cứ treo mãi quanh ông. Ông sẽ bị  cắn  rứt.  Nếu  ông  xử  sự  sai  với  cánh  cửa  và  ông không  hoàn  thành  toàn  bộ  quá  trình  này,  ông  sẽ  vẫn còn giận dữ ở đâu đó.'"

Nhận biết từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc là con đường của vị phật. Nếu bạn có thể vẫn còn nhận biết từ khoảnh  khắc  sang  khoảnh  khắc,  bạn  sẽ  trở  nên  hoàn toàn rõ ràng rằng có cái gì đó trong bạn ở bên ngoài cái chết, cái không thể bị đốt cháy, không thể bị phá huỷ, không  thể  bị  huỷ  diệt.  Và  biết  tảng  đá  của  tính  không thể bị phá huỷ bên trong bạn là bắt đầu của cuộc sống mới.

Người đó bỏ đường tối

Để đi đường của ánh sáng.

Con  đường  của  sống  vô  ý  thức  được  Phật  gọi  là con đường tối. Và con đường sống có ý thức, cẩn thận, khoảng khắc sang khoảnh khắc, đem tâm thức của bạn vào từng hành động, từng hành động nhỏ, từng chi tiết là con đường của ánh sáng.

Người đó bỏ nhà, đi tìm hạnh phúc trên đường gian khó.

'Nhà'  được  ngụ  ý  là  níu  bám  lấy  an  ninh,  an  toàn, cái quen thuộc, cái đã biết. Với 'bỏ nhà' ông ấy không ngụ ý bỏ gia đình bạn, con bạn, vợ bạn, chồng bạn đâu

- điều đó đã từng là cách thức các Phật tử đã diễn giải dòng  này,  qua  nhiều  thời  đại.  Đó  không  phải  là  diễn giải của tôi. Đó không phải là nhà thực đâu. Nhà thực là cái gì đó bên trong tâm trí bạn: óc tính toán, trí tuệ, logic,  chiếc  áo  giáp  bạn  tạo  ra  quanh  bản  thân  mình chống lại cả thế giới - cái đó là 'nhà'. 'Bỏ nhà' - điều đó nghĩa là bỏ mọi an ninh, đi vào bất an ninh, vứt bỏ cái đã biết, đi vào cái không biết, quên đi các tiện nghi của bờ  bên  này  và  đi  vào  trong  nước  đục,  vào  biển  chưa thăm dò. Đó là con đường gian khó - nhưng bờ bên kia chỉ có thể được đạt tới qua con đường gian khó.

Những người lười biếng, người bao giờ cũng đi tìm lối tắt nào đó, người muốn được Thượng đế với giá rẻ, người không sẵn sàng trả cái gì để có được chân lí tối thượng,  họ  đang  tự  lừa  phỉnh  họ  và  làm  phí  thời  gian của  họ.  Chúng  ta  phải  trả  bằng  cuộc  sống  của  mình, chúng  ta  phải  trả  bằng  mọi  thứ  chúng  ta  có,  chúng  ta phải  buông  xuôi  toàn  bộ,  chúng  ta  phải  trở  nên  được cam  kết  mãnh  liệt  và  toàn  tâm.  Đó  là  con  đường  gian khó,  và  chỉ  qua  con  đường  gian  khó  mà  người  ta  mới có thể vượt qua dòng chảy của sự tồn tại và có thể đạt tới bờ bên kia, cái bất tử, cái vĩnh hằng.

Tự do khỏi ham muốn, Tự do khỏi sở hữu,

Tự do khỏi chỗ tối của trái tim...

Nếu  bạn  sẵn  sàng  vứt  bỏ  mọi  áo  giáp  của  an  ninh và tiện nghi, nếu bạn sẵn sàng vứt bỏ mọi tâm trí tính toán,  tâm  trí  láu  lỉnh,  tâm  trí  tinh  ranh,  nếu  bạn  sẵn sàng vứt bỏ bản thân tâm trí, mọi phần tối của trái tim bạn sẽ biến mất. Trái tim bạn sẽ trở nên đầy ánh sáng, ham muốn sẽ biến mất - ham muốn nghĩa là tương lai. Và sở hữu sẽ không còn là sự níu bám của bạn nữa - sở hữu nghĩa là quá khứ.

Khi không còn ham muốn, không còn níu bám vào sở hữu, bạn được tự do với quá khứ và tương lai. Tự do với  quá  khứ  và  tương  lai  là  tự  do  trong  hiện  tại.  Điều đó  mang  tới  chân  lí,  Thượng  đế,  tự  do.  Điều  đó,  chỉ điều đó thôi mới đem tới trí huệ, phật tính, thức tỉnh.

Tự do khỏi gắn bó và thèm muốn,

Đi theo bẩy ánh sáng của thức tỉnh,

Và hân hoan lớn lao trong tự do của mình, Trong thế giới này người trí huệ

Bản thân mình trở thành ánh sáng, Thuần khiết, chói sáng, tự do.

Và  khi  bạn  di  chuyển  ngày  một  nhiều  trong  hiện tại, bên trong bạn sẽ bắt gặp bẩy ánh sáng - điều yoga Hindu gọi là bẩy luân xa, yoga Phật giáo gọi là bẩy ánh sáng, bẩy ngọn đèn. Khi bạn trở nên ngày một tách rời hơn  khỏi  thân  thể,  tách  rời  khỏi  sở  hữu,  dửng  dưng trong  ham  muốn,  năng  lượng  của  bạn  bắt  đầu  đi  lên trên. Cùng năng lượng đã được chứa ở trung tâm thấp nhất; tại trung tâm dục... Bây giờ, chỉ tại trung tâm dục đôi khi bạn có kinh nghiệm về  ánh sáng, điều bạn gọi là  cực  thích,  nhưng  ngay  cả  vậy  cũng  rất  hiếm  ở  đó. Chỉ rất hãn hữu, rất ít người đã biết rằng làm tình, một khoảnh khắc tới khi những người yêu trở nên tràn đầy ánh  sáng.  Thế  thì  kinh  nghiệm  cực  thích  không  chỉ  là vật lí, nó có cái gì đó tâm linh trong nó.

Mật  tông  đã  cố  gắng  tạo  ra  không  gian  và  hoàn cảnh đó mà các trung tâm dục bắt đầu toả ánh sáng. Và khi hai người yêu không chỉ là khai thác thân thể nhau mà  thực  sự  tôn  thờ  thân  thể  nhau,  khi  người  kia  là thượng  đế  và  việc  làm  tình  giống  như  cầu  nguyện  và thiền - với tôn kính người ta đi vào làm tình - điều xảy ra  là  cả  hai  trung  tâm  gặp  gỡ,  những  năng  lượng  nam tính và nữ tính, và ánh sáng lớn lao bắt đầu tuôn chảy bên trong bản thể bạn.

Cùng điều này có thể xảy ra ở sáu điểm khác, cao hơn; các điểm càng cao, ánh sáng càng rực rỡ và chói lọi hơn. Điểm thứ  bẩy là sahasrar, hoa sen một nghìn cánh. Tại đó ánh sáng nhiều tới mức Kabir nói nó "cứ dường  như  một  nghìn  mặt  trời  đột  nhiên  mọc  lên"  - không phải một, mà một nghìn mặt trời.

Tự do khỏi gắn bó và thèm muốn,

Đi theo bẩy ánh sáng của thức tỉnh,

Và hân hoan lớn lao trong tự do của mình, Trong thế giới này người trí huệ

Bản thân mình trở thành ánh sáng, Thuần khiết, chói sáng, tự do.

Bản  thân  người  đó  trở  thành  ánh  sáng  lên  chính mình  và  người  đó  trở  thành  ánh  sáng  lên  người  khác nữa. Là vị phật đi! Cuộc sống là vô nghĩa nếu không có điều đó. Là vị phật đi! Chỉ thế thì bạn mới được hoàn thành. Là vị phật đi! Thế thì bạn đã nở hoa. Là vị phật và bạn sẽ biết Thượng đế ngụ bên trong bạn.

Đủ cho hôm nay.

4.   Tôi là người say

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa thầy kính yêu,

Nếu ghen tuông, sở hữu, gắn bó, nhu cầu và mong đợi  và  ham  muốn  và  ảo  tưởng  bị  vứt  bỏ,  cái  gì  sẽ còn lại trong tình yêu của tôi? Có phải mọi thơ ca và  đam  mê  của  tôi  đều  là  dối  trá  không?  Những đau đớn tình yêu của tôi có liên quan nhiều tới đau đớn  hơn  là  với  tình  yêu  không?  Tôi  có  học  yêu được không? Hay đấy không phải là việc học mà là món  quà,  kết  quả  tự  nhiên  từ  cái  gì  đó  khác?  Ân huệ giáng xuống?

Satya này, tình yêu không thể được học, nó không thể  được  trau  dồi.  Tình  yêu  trau  dồi  sẽ  không  là  tình yêu  chút  nào.  Nó  sẽ  không  là  hoa  hồng  thực,  nó  sẽ  là hoa giả thôi. Khi bạn học cái gì đó, điều đó nghĩa là cái gì  đó  tới  từ  bên  ngoài;  nó  không  phải  là  trưởng  thành bên  trong.  Và  tình  yêu  phải  là  trưởng  thành  bên  trong của bạn nếu nó là chân thực và thực sự.

Tình yêu không phải là học tập mà là trưởng thành. Mọi điều cần thiết về phần bạn không phải là học cách yêu,  mà  là  gỡ  bỏ  cách  không  yêu.  Rào  cản  phải  được dỡ bỏ, chướng ngại phải bị phá huỷ - thế thì tình yêu là bản thể tự nhiên, tự phát của bạn. Một khi chướng ngại đã  được  loại  bỏ,  tảng  đá  đã  bị  vứt  đi,  luồng  chảy  bắt đầu. Nó đã có đó rồi - bị ẩn kín đằng sau nhiều tảng đá, nhưng dòng suối thì đã có đó rồi. Nó là chính bản thể của bạn.

Nó  là  món  quà,  nhưng  không  phải  là  cái  gì  đó  sẽ xảy  ra  trong  tương  lai;  nó  là  món  quà  đã  xảy  ra  cùng việc  sinh  của  bạn.  Hiện  hữu  là  yêu  đấy.  Có  khả  năng thở là đủ để có khả năng yêu. Yêu giống như thở vậy. Nếu thở dành cho thân thể vật lí, yêu dành cho bản thể tâm  linh.  Không  có  thở  thân  thể  chết;  không  có  yêu linh hồn chết.

Cho nên điều đầu tiên cần được ghi nhớ: Nó không phải là cái gì đó bạn có thể học được. Và nếu bạn học bạn sẽ bỏ lỡ toàn thể vấn đề; bạn sẽ học cái gì đó khác nhân danh tình yêu. Nó sẽ là rởm, giả. Và đồng tiền giả có thể dường như đồng tiền thật; và nếu bạn không biết cái  thật,  cái  giả  có  thể  cứ  lừa  bạn.  Chỉ  bằng  việc  biết cái  thực, bạn mới  có  khả năng thấy phân biệt giữa cái giả và cái thực.

Và  mọi  điều  này  đều  là  chướng  ngại:  ghen  tuông, sở  hữu,  gắn  bó,  trông  đợi,  ham  muốn...  Và  Satya  này, nỗi  sợ  của  bạn  là  đúng  rằng,  "Nếu  mọi  cái  này  biến mất, cái gì sẽ còn lại từ tình yêu của tôi?"

Chẳng  cái  gì  sẽ  còn  lại  từ  tình  yêu  của  bạn.  Tình yêu sẽ còn lại... nhưng tình yêu không có liên quan gì tới cái "tôi" hay "bạn". Thực ra, khi tất cả sở hữu, tất cả ghen  tuông,  tất  cả  trông  đợi  đều  biến  mất,  tình  yêu không  biến  mất  -  bạn  biến  mất,  bản  ngã  biến  mất. Những điều này là cái bóng của bản ngã.

Không  phải  yêu  là  ghen  đâu.  Quan  sát,  nhìn,  lại theo dõi. Khi bạn cảm thấy ghen, đấy không phải là yêu cảm thấy ghen đâu; yêu chưa bao giờ biết gì tới ghen. Cũng  như  mặt  trời  chưa  bao  giờ  biết  gì  tới  bóng  tối, yêu chưa bao giờ biết gì tới ghen.

Chính  bản  ngã  cảm  thấy  đau,  chính  bản  ngã  cảm thấy  cạnh  tranh,  trong  tranh  đấu  thường  xuyên.  Chính bản ngã mới tham vọng và muốn cao hơn người khác, muốn là ai đó đặc biệt. Chính bản ngã bắt đầu cảm thấy ghen tuông, sở hữu - bởi vì bản ngã có thể tồn tại được chỉ  với  sở  hữu.  Bạn  càng  sở  hữu  nhiều,  bản  ngã  càng được làm mạnh thêm; không sở hữu gì bản ngã không thể tồn  tại  được.  Nó  nghiêng  về  sở hữu,  nó  phụ  thuộc vào  sở  hữu.  Cho  nên  nếu  bạn  có  nhiều  tiền,  nhiều quyền,  nhiều  danh,  đàn  bà  đẹp,  đàn  ông  đẹp,  con  cái đẹp, bản ngã cảm thấy được nuôi dưỡng nhiều lắm. Khi sở  hữu  biến  mất,  khi  bạn  không  sở  hữu  cái  gì,  bạn  sẽ không  tìm  thấy  bản  ngã  bên  trong.  Sẽ  không  có  ai  có thể nói "tôi".

Và  nếu  bạn  nghĩ  đây  là  tình  yêu  của  bạn,  thế  thì chắc chắn tình yêu của bạn cũng sẽ biến mất. Tình yêu của bạn không thực là tình yêu đâu. Nó là ghen tuông, sở hữu, thù hận, giận dữ, bạo hành; nó là nghìn lẻ một thứ ngoại trừ tình yêu. Nó đeo mặt nạ là tình yêu - bởi vì mọi điều này đều xấu tới mức chúng không thể tồn tại được nếu thiếu mặt nạ.

Một chuyện ngụ ngôn cổ:

Thế giới được tạo ra, và Thượng đế mọi ngày đều gửi những điều mới tới thế giới. Một hôm ngài phái các cô Đẹp và Xấu tới thế giới. Đó là cuộc hành trình dài từ thiên đàng tới địa đàng. Kkhoảnh khắc họ tới lúc đó đã là sáng sớm, mặt trời sắp lên. Họ tiếp đất gần cái hồ và cả  hai  quyết  định  tắm  cái  đã  bởi  vì  toàn  thể  thân  thể, quần  áo  đều  đầy  bụi  bặm.  Không  biết  các  con  đường của thế giới - họ còn mới thế - họ cởi quần áo ra; hoàn toàn trần truồng, họ nhảy xuống nước mát của hồ. Mặt trời lên, mọi người bắt đầu tới.

Cô Xấu giở thủ đoạn: khi cô Đẹp bơi ra xa giữa hồ, Xấu trèo lên bờ, đeo đồ trang sức của Đẹp vào, và trốn mất.  Vào  lúc  Đẹp  trở  nên  nhận  biết  rằng  "Mọi  người đang  tới  rồi  mà  mình  lại  trần  truồng,"  và  cô  ta  nhìn quanh...  quần  áo  của  cô  ấy  mất  rồi!  Xấu  chuồn  đi  rồi còn Đẹp  đang đứng  trần  truồng  trong  ánh  mặt  trời,  và đám đông đang tới gần hơn. Chẳng tìm ra cách nào, cô ta đành mặc quần áo của Xấu và đi tìm Xấu để cho họ có thể đổi lại quần áo.

Câu chuyện kể rằng cô ấy vẫn còn đang tìm đấy... nhưng Xấu lại tinh ranh và cứ trốn hoài. Xấu vẫn mặc quần áo của Đẹp, đeo mặt nạ là Đẹp, còn Đẹp đang đi trong quần áo của Xấu.

Đó là một câu chuyện ngụ ngôn cực kì hay.

Mọi  thứ  này  đều  xấu  tới  mức bạn  không  thể dung thứ  ở  cùng  với  chúng  được  cho  dù  chỉ  một  khoảnh khắc  nếu  bạn  thấy  thực  tại  của  chúng.  Cho  nên  chúng không cho phép bạn thấy thực tại. Ghen tuông giả vờ là tình yêu, sở hữu tạo ra mặt nạ tình yêu... và thế thì bạn thấy thoải mái.

Bạn không lừa được ai khác đâu, Satya này, ngoài bản thân bạn.

Mulla  Nasruddin  đi  qua  bên  cạnh  một  nghĩa  địa. Anh ta thấy một nấm mồ; trên nấm mồ đó có một tảng đá  và  trên  tảng  đá  viết:  "Ta  không  chết  -  ta  chỉ  đang ngủ say."

Mulla  bật  cười  đau  cả  bụng.  Anh  ta  nói,  "Ông chẳng lừa được ai ngoài bản thân ông."

Satya  này,  những  điều  này  không  phải  là  tình  yêu đâu. Cho nên điều bạn biết là tình yêu, điều bạn đã biết cho  tới  bây  giờ  là  tình  yêu,  sẽ  biến  mất.  Nó  chẳng  có thơ ca gì trong nó cả. Vâng, đam mê thì có đấy - nhưng đam mê là trạng thái phát sốt, đam mê là trạng thái vô ý thức.  Đam  mê  không  mang  tính  thơ  ca.  Thơ  ca  chỉ được biết tới bởi chư phật - thơ ca của cuộc sống, thơ ca của sự tồn tại.

Kích động, phát sốt, không phải là cực lạc. Chúng có vẻ giống, đấy mới là vấn đề. Trong cuộc sống nhiều thứ có vẻ giống nhau và khác biệt rất tinh vi và tế nhị và  vi  tế.  Kích  động  có  thể  có  vẻ  giống  cực  lạc  -  nó không  phải  vậy,  bởi  vì  cực  lạc  về  cơ  bản  là  mát  mẻ. Đam  mê  là  nóng;  tình  yêu  là  mát,  không  lạnh  nhưng mát Hận thù là lạnh. Đam mê, thèm khát là nóng. Tình yêu  đích  xác  ở  giữa.  Nó  mát  mẻ  -  không  lạnh  không nóng. Nó là trạng thái của yên bình vô cùng, bình thản, chân thành, im lặng. Và từ im lặng đó là thơ ca, từ im lặng  đó  là  bài  ca,  từ  im  lặng  đó  nảy  sinh  điệu  vũ  của bản thể bạn.

Điều bạn gọi là thơ ca và đam mê không là gì ngoài dối  trá  -  với  mẽ  ngoài  đẹp  đẽ.  Trong  số  một  trăm  nhà thơ  của  bạn,  chín  mươi  chín  người  không  thực  là  nhà thơ mà chỉ là người trong trạng thái rối loạn, xúc động, đam mê, thèm khát, dục tình, dâm dục. Chỉ một người trong số một trăm nhà thơ của bạn mới là nhà thơ thực.

Và  nhà  thơ  thực  có  thể  chẳng  bao  giờ  soạn  ra  bài thơ nào, bởi vì toàn thể bản thể người đó là thơ ca rồi. Cách  người  đó  bước,  cách  người  đó  ngồi,  cách  người đó ăn, cách người đó ngủ - tất cả đều là thơ ca. Người đó  tồn  tại  như  thơ  ca.  Người  đó  có  thể  sáng  tác  thơ, người đó có thể không sáng tác thơ, điều đó không liên quan.

Nhưng  điều  bạn  gọi  là  thơ  ca  không  là  gì  ngoài cách  diễn  đạt  của  cơn  sốt  của  bạn,  của  trạng  thái  tâm thức  nóng  bức  của  bạn.  Nó  là trạng  thái  điên  rồ.  Đam mê là mất trí, mù quáng, vô ý thức và nó là dối trá. Nó là dối trá bởi vì nó cho bạn cảm giác cứ dường như nó là tình yêu.

Yêu  là  có  thể  chỉ  khi  thiền  đã  xảy  ra.  Nếu  bạn không biết cách được định tâm trong bản thể mình, nếu bạn không biết cách nghỉ ngơi và thảnh thơi trong bản thể mình, nếu bạn không biết cách hoàn toàn một mình và phúc lạc, bạn sẽ không bao giờ biết yêu là gì.

Yêu có vẻ như quan hệ nhưng  bắt đầu trong trạng thái một mình sâu sắc. Yêu diễn đạt như việc quan hệ, nhưng cội nguồn của yêu không ở trong việc quan hệ; cội  nguồn  của  yêu  là  trong  thiền.  Khi  bạn  tuyệt  đối hạnh  phúc  trong  tính  một  mình  của  mình  -  khi  bạn không cần người khác chút nào, khi người khác không phải là nhu cầu - thế thì bạn có khả năng của yêu. Nếu người  khác  là  nhu  cầu  của  bạn,  bạn  chỉ  có  thể  khai thác,  thao  túng,  chi  phối,  nhưng  bạn  không  thể  yêu được.

Bởi  vì  bạn  phụ  thuộc  vào  người  khác,  sở  hữu  nảy sinh  -  từ  nỗi  sợ.  "Ai  biết  được?  Người  ấy  cùng  mình hôm  nay;  ngày  mai  người  ấy  có  thể  không  cùng  mình nữa. Ai biết được về khoảnh khắc tiếp?" Người đàn bà của bạn có thể bỏ bạn, con bạn có thể lớn lên và sẽ ra đi,  chồng  bạn  có  thể  bỏ  bạn  mà  đi.  Ai  biết  được  về khoảnh khắc tiếp? Từ nỗi sợ đó về tương lai mà bạn trở nên  rất  sở  hữu.  Bạn  tạo  ra  tù  túng  quanh  người  bạn nghĩ bạn yêu.

Nhưng  yêu  không  thể  tạo  ra  nhà  tù  được  -  và  nếu yêu  tạo  ra  nhà  tù,  thế  thì chẳng  cái  gì được  để lại  cho hận  thù  làm.  Yêu đem  tới  tự  do,  yêu  cho  tự  do.  Nó  là không sở hữu. Nhưng điều đó là có thể chỉ nếu bạn đã biết phẩm chất khác toàn bộ của yêu, không phải là nhu cầu mà là chia sẻ.

Yêu chia sẻ vui vẻ tuôn trào. Bạn quá tràn đầy vui vẻ;  bạn  không  thể  chứa  được  nó,  bạn  phải  chia  sẻ  nó. Thế  thì  có  thơ  ca  và  thế  thì  có  cái  gì  đó  cực  kì  đẹp không phải của thế giới này, mà là cái gì đó tới từ cõi bên  kia.  Tình  yêu  này  không  thể  được  học,  nhưng chướng ngại có thể được loại bỏ.

Nhiều  lần  tôi  nói  học  nghệ  thuật  yêu,  nhưng  điều tôi thực sự ngụ ý là: học nghệ thuật loại bỏ mọi cái cản trở  yêu.  Nó  là  quá  trình  phủ  định.  Nó  giống  như  đào giếng: bạn cứ loại bỏ đi nhiều tầng đất, đá, đá tảng, và thế rồi đột nhiên có nước. Nước bao giờ cũng có đó rồi; nó là dòng chảy ngầm. Bây giờ bạn đã loại bỏ đi tất cả rào chắn, nước sẵn có đấy. Yêu cũng vậy: yêu là dòng chảy ngầm của bản thể bạn. Nó đã tuôn chảy rồi, nhưng có nhiều tảng đá, nhiều tầng đất cần phải bị loại bỏ.

Đó là điều tôi ngụ ý khi tôi nói: học nghệ thuật yêu. Nó  thực sự  không  phải là học  yêu  mà  là  tháo  dỡ cách thức của không yêu.

Khoảnh  khắc  bạn  được  định  tâm  trong  bản  thể mình,  được  bắt  rễ  vào  bản  thể  mình,  bạn  trở  nên  tràn đầy ân huệ, dường như Thượng đế đã thấm nhuần vào bạn. Bạn trống rỗng và Thượng đế bắt đầu giáng xuống bạn. Ngài có thể giáng xuống chỉ khi bạn không có: sự vắng mặt của bạn trở thành sự hiện diện của ngài.

Thượng đế không phải là người mà là sự hiện diện. Và hai thanh kiếm không thể để cùng trong một vỏ bao được:  hoặc  bạn  có  thể  tồn  tại,  hoặc  Thượng  đế.  Bạn phải  biến  mất,  bay  hơi.  Sự  vắng  mặt  của  bạn  là  điều tính chất sannyas tất cả là gì.

Quá trình của tính chất sannyas là quá trình trở nên vắng mặt ngày một nhiều, để cho một ngày nào đó chỉ còn không gian trống rỗng bên trong chứ không cái gì khác. Trong trống rỗng đó, bất kì khi nào nó là toàn bộ, lập  tức  Thượng  đế  được  cảm  thấy  liền.  Thượng  đế được cảm thấy như sự hiện diện - và Thượng đế là cái tên khác cho tình yêu. Và biết Thượng đế là biết thơ ca, biết  Thượng  đế  là  biết  lễ  hội,  biết  Thượng  đế  là  biết phúc lạc - sat-chit-anand.

Đó  là  cách  thức  các  nhà  huyền  môn  ở  phương Đông  đã  định  nghĩa  Thượng  đế:  sat  nghĩa  là  chân  lí, chit  nghĩa  là  tâm  thức,  anand  nghĩa  là  phúc  lạc.  Nếu bạn hoàn toàn trống rỗng, bạn sẽ đi tới biết ba điều này.

Lần đầu tiên bạn sẽ có nếm trải về chân lí, kinh nghiệm nào đó về tâm thức, hương vị nào đó của phúc lạc.

Nhưng, Satya này, ngay bây giờ,  mặc dầu điều đó gây đau cho bạn bởi vì nó mang tính rất huỷ diệt... điều tôi đang nói sẽ gây choáng cho bạn. Bạn đã tin vào thơ ca  của  bạn,  vào  đam  mê  của  bạn,  bạn  đã  tin  vào  ảo tưởng và mơ mộng của bạn và bạn đã cảm thấy vĩ đại bởi vì mọi điều này. Và tôi đang nói: mọi điều này đơn giản vô nghĩa. Mặc dầu đa số nhân loại vẫn sống trong ảo tưởng như vậy, mọi cái này chỉ là ảo cảnh. Nếu bạn thực sự muốn đương đầu với cuộc sống bạn sẽ phải sẵn sàng cho nhiều cú choáng, bạn sẽ phải sẵn sàng bị tan thành từng mảnh.

Chức năng của thầy là phá huỷ bạn, bởi vì chỉ khi bạn bị phá huỷ, hoàn cảnh mới được tạo ra mà trong đó Thượng đế có thể được cảm nhận. Cái chết của bạn là bắt đầu của sự tồn tại thiêng liêng.

Chết đi! Chết bản ngã đi, chết quá khứ của bạn đi, và bạn sẽ được phục sinh. Phục sinh đó sẽ làm cho bạn vượt ra ngoài cái chết, ra ngoài thời gian, ra ngoài khổ, ra ngoài thế giới này - điều Phật gọi là “vượt ra ngoài bờ bên này."

Câu hỏi thứ hai:

Thưa thầy kính yêu,

Sao Jesus nói cho các đệ tử của ông ấy: tinh ranh như rắn và hồn nhiên như chim bồ câu?

Anand  Jayesh  này,  rắn  là  biểu  tượng  của  trí  huệ. Trong mọi nền văn hoá cổ đại của thế giới - Do Thái, Hindu, Trung Quốc - rắn đều là biểu tượng duy nhất rất thông thường.

Bằng  'tinh  ranh'  Jesus  không  thực  sự  ngụ  ý  tinh ranh như bạn hiểu nó đâu. Trong tiếng Aramaic cổ đại, ngôn ngữ mà Jesus nói, chỉ có một từ dành cho cả hai

'trí huệ' và 'tinh ranh', do đó mới có việc dịch sai này.

Nhưng  tại  sao  người  Ki  tô  giáo  đã  chọn  việc  dịch nó  là  'tinh  ranh'  mà  không  là  'trí  huệ'?  -  bởi  vì  câu chuyện  kinh  thánh  là  ở  chỗ  chính  rắn  đi  cám  dỗ,  làm biến chất tâm trí của Eve, thuyết phục cô ấy chống lại lệnh của Thượng đế và cứ ăn quả của cây tri thức. Bởi vì  câu  chuyện  kinh  thánh  này  mà  rắn  đã  trở  thành  cội nguồn  nguyên  thuỷ  của  tội  lỗi.  Chính  rắn  đã  thuyết phục  Eve,  thế rồi  Eve  thuyết  phục  Adam  và nhân  loại sa ngã khỏi ân huệ của Thượng đế. Adam và Eve đã bị đuổi  ra  khỏi  vườn  Địa  đàng;  do  đó  rắn  trở  thành  hiện tượng bị kết án.

Nhưng trong thực tại chuyện ngụ ngôn này có một nghĩa hoàn toàn khác. Người Ki tô giáo sẽ không thừa nhận nghĩa đó. Tôi sẽ nêu nghĩa gì cho câu chuyện ngụ ngôn  có  ý  nghĩa  mênh  mông  thế?  Nó  có  nhiều  nghĩa. Đó  là  cái  hay  của  các  chuyện  ngụ  ngôn  cổ  đại:  chúng có  sự  phong  phú  đa  chiều.  Chúng  không  một  chiều, chúng  đa  chiều.  Chúng  có  thể  được  diễn  giải  theo  cả nghìn  lẻ  một  cách;  đó  là  sự  phong  phú  của  chúng. Chúng có nhiều khía cạnh; chúng giống như kim cương

- và kim cương càng có nhiều mặt, nó càng có giá trị.

Khi  viên  kim  cương  kohinoor  được  tìm  thấy  lần đầu tiên nó là một hòn đá rất lớn, viên kim cương lớn nhất  mà  thế  giới  đã  từng  biết  tới.  Bây  giờ  nó  chỉ  còn một phần ba trọng lượng gốc của nó, bởi vì trong nhiều thời  đại  các  thợ  kim  hoàn  đã  đánh  bóng,  cắt  tỉa,  lại đánh bóng và cắt tỉa; họ đã làm ra những mặt mới cho viên  kim  cương  này.  Bây  giờ  nó  chỉ  còn  một  phần  ba trọng  lượng  của  nó  nhưng  hàng  triệu  lần  giá  trị  hơn. Các  chuyện  ngụ  ngôn  cổ  cũng  như  vậy:  chúng  là  các viên kohinoor. Nhưng vấn đề với cái gọi là tôn giáo là ở chỗ họ trở nên nghiện một nghĩa. Thế rồi họ trở nên sợ các nghĩa khác, các khả năng khác.

Rắn   không   tinh   ranh   đâu,   rắn   là   trí   huệ   trong chuyện  ngụ  ngôn  đấy.  Chính  bởi  vì  trí  huệ  của  nó  mà nhân loại đã được sinh ra. Nếu như không có rắn, bạn đã không ở đây rồi - thậm chí chẳng có Jesus, chẳng có Phật.  Thế  giới  này  chắc  đã  thiếu  nhân  loại  rồi.  Chính rắn và trí huệ của nó tạo ra cuộc hành trình vĩ đại này của  nhân  loại  -  và  nó  có  giá  trị  mênh  mông;  bằng không  dù  có  cây  cối  và  con  vật  và  chim  chóc,  nhưng không  có  Lão  Tử,  không  có  Zarathustra,  không  có Krishna,  không  có  Phật,  không  có  Mohammed,  không có Christ, không có Kabir, không có Nanak. Vâng, cây sẽ vẫn có đó và chim chóc và con vật, nhưng sự tồn tại sẽ thiếu đi cái gì đó quan trọng vô cùng; nó sẽ thiếu đi nhân  loại,  nó  sẽ  thiếu  đi  tâm  thức  con  người,  cái  là điểm phát triển tối thượng cho tới giờ. Chính rắn và trí huệ  của  nó  đấy!  Rắn  còn  trí  huệ  hơn  nhiều  so  với  cả Eve và Adam, bởi vì nó dạy cho họ nổi dậy.

Trí  huệ  bao  giờ  cũng  mang  tính  nổi  dậy.  Thực  ra, nếu bạn hỏi tôi, Thượng đế đã trao cơ hội cho Adam và Eve nổi dậy đấy; do đó mới có lệnh không được ăn từ cây tri thức. Đây là sự kiện tâm lí đơn giản. Khu vườn lớn tới mức Adam và Eve, nếu bản thân họ được bỏ lại đó, sẽ chẳng bao giờ khám phá ra cây tri thức đâu; nó chỉ là một cây và có hàng triệu và hàng triệu cây.

Nhưng Thượng đế đã chỉ cái cây đó và nói, "Đừng có  ăn  quả  của  cây  này  đấy."  Bằng  việc  nói  điều  này ông  ấy  lại  khêu  gợi.  Thực  ra,  kẻ  dụ  dỗ  đầu  tiên  là Thượng  đế;  rắn  là  kẻ  dụ  dỗ  thứ  hai.  Rắn  đơn  giản  là nhân  viên  của  Thượng  đế,  sứ  giả  của  Thượng  đế. Thượng  đế  phải  đã  chờ  đợi  lâu  sau  khi  ông  ấy  cấm... Bây  giờ  Adam  và  Eve  nhất  định  là  ăn  quả  của  cây  tri thức rồi.

Bạn  có  thể  thử  điều  đó.  Cấm  lũ  trẻ,  "Không  ăn kem.  Không  lại  gần  tủ  lạnh!"  -  và  thế  thì  chúng  nhất định sẽ tới. Chúng có thể không tới nếu bạn không bảo chúng đừng tới. Cấm đoán trở thành lời mời. Bạn đang thách thức chúng; bạn đang thách thức chúng tự khẳng định bản thân chúng.

Thượng đế đã thách thức Adam và Eve, và thế rồi ngài phải đợi thật lâu. Thách thức này đã không có tác dụng;  Adam  và  Eve  phải  là  những  người  rất  vâng  lời. Họ là những người đầu tiên trên thế gian; do đó họ có thể đã không nếm trải việc nổi dậy và vui vẻ của việc nổi  dậy  và  trưởng  thành  mà  việc  nổi  dậy  đó  đem  lại. Nỗi khổ và cực lạc của nổi dậy còn chưa được biết đối với họ. Do đó rắn mới được dùng tới như sứ giả; trong toàn  thể  vương  quốc  loài  vật,  rắn  đã  được  chọn  là  sứ giả của Thượng đế. Rắn là biểu tượng của trí huệ - và chính  bởi  vì  rắn  mà  bạn  mới  ở  đây.  Rắn  thực  sự  là người bố - người bố của nhân loại.

Phátbiểu nguyên gốc của Jesus nghĩa là: Là trí huệ như rắn và hồn nhiên như chim bồ câu. Nhưng từ 'tinh ranh'  lại  cũng  hay.  Gurdjieff  hay  nói  rằng  chừng  nào bạn  còn  chưa  tinh  ranh  bạn  không  thể  thoát  khỏi  tù túng  của  thế  giới  -  bởi  vì  tù  túng  là  phức  tạp  tới  mức bạn phải rất ranh mãnh. Gurdjieff hay nói rằng nếu bạn muốn  học  từ  thầy,  bạn  phải  rất  ranh  mãnh,  tinh  ranh. Đó là cách ông ấy đã học. Ông ấy đã chuyển từ thầy nọ sang  thầy  kia  trong  ít  nhất  hai  mươi  năm  -  nhưng  các thầy  lấy  thời  gian  riêng  của  họ,  họ  không  vội  vã.  Họ không  sống  trong  thời  gian,  họ  sống  trong  vĩnh  hằng, cho nên không có vội vàng. Nhưng Gurdjieff đã trong vội  vã,  cho  nên  thay  vì  chờ  đợi  cho  tới  bất  kì  khi  nào thầy  cảm  thấy  đúng  lúc  và  thầy  sẽ  truyền  tri  thức  của mình,  thầy  sẽ  truyền  trí  huệ  của  mình,  ông  ấy  bắt  đầu đánh cắp trí huệ từ thầy.

Gurdjieff  nói  ông  ấy  đã  học  được  bằng  việc  đánh cắp,  bằng  việc  tinh  ranh.  Có  vẻ  kì  lạ  khi  dùng  các  từ

'ranh  mãnh',  'tinh  ranh',  khi  nói  tới  tâm  linh,  nhưng Gurdjieff  là  con  người  hiếm  hoi.  Nếu  bạn  hiểu  đúng ông  ấy,  điều  ông  ấy  ngụ  ý  đơn  giản  là:  láu  cá,  thông minh, hoàn toàn tỉnh táo, khôn ngoan.

Ở  phương  Đông,  rắn  đã  trở  thành  biểu  tượng  của năng lượng ngủ trong bạn. Trong yoga chúng ta gọi nó là kundalini - quyền năng rắn. Nó ngủ trong trung tâm dục của bạn,  như  con  rắn cuộn  lại,  ngủ  say,  ngáy.  Tại trung  tâm  thấp  nhất  của  bản  thể  bạn,  năng  lượng  của bạn ngủ; nó phải được đánh thức dậy. Và một khi con rắn này bắt đầu vươn dậy trong bạn, bạn sẽ ngạc nhiên rằng bạn không nhỏ bé như bạn có vẻ vậy từ bên ngoài. Từ bên trong bạn bao la như bầu trời; ngay cả bầu trời cũng không phải là giới hạn.

Rắn là biểu tượng đẹp. Nó không có chân, dầu vậy nó  vẫn  di  chuyển  nhanh  thế;  chuyển  động  của  nó  là phép màu. Thiền nhân nói: Thượng đế không thể được giải thích, chân lí không thể được định nghĩa.

Định  nghĩa  chân  lí  cũng  giống  như  gắn  chân  vào rắn. Rắn di chuyển không cần chân, không có nhu cầu chân  nào.  Nếu  bạn  gắn  chân  vào  rắn  bạn  có  thể  dừng chuyển  động  của  nó  toàn  bộ;  nó  có  thể  không  có  khả năng di chuyển được chút nào.

Trí huệ cũng là trường hợp như vậy: nó di chuyển mà  không  chân.  Nó  di  chuyển  mà  không  thông  tin, không  tri  thức.  Nó  di  chuyển  mà  không  trí  tuệ;  nó  di chuyển một cách trực giác.

Rắn múa khi nghe nhạc. Các nhà khoa học rất phân vân  về  điều  này  lúc  ban  đầu,  bởi  vì  rắn  không  có  tai chút nào, nó không thể nghe được. Nhưng làm sao bạn phủ nhận được điều đó? - mọi người đều biết rằng rắn trở  nên  tuyệt  đối  bị  thôi  miên  bởi  âm  nhạc;  nó  đung đưa, uốn éo. Làm sao điều đó trở thành có thể được? - bởi  vì  nó  không  có  tai.  Thế  rồi  sau  việc  điều  tra  và nghiên cứu lớn lao người ta tìm ra rằng nó không có tai nhưng nó nghe từ mọi tế bào của thân thể nó. Toàn thể bộ da của nó vận hành như cái tai; nó tất cả đều là tai.

Và đó là cách đệ tử phải hiện hữu: tất cả đều là tai; không chỉ nghe từ tai mà nghe từ chân tới đầu, nghe từ từng tế bào của con người để cho từng thớ thịt của sự tồn tại của bạn bắt đầu đập rộn ràng, hoà vào nhịp điệu cùng thầy.

Rắn có ý nghĩa lớn lao. Jesus là phải. Bạn trở nên phân vân, Jayesh này, bởi vì từ 'tinh ranh'. Nó đơn giản ngụ ý trí huệ.

Trưởng thôn Mustapha cần thêm một con ngựa nữa trước  khi  khởi  hành  chuyến  đi  vào  sa  mạc.  Hai  con ngựa  được  đem  tới  cho  ông  ta  từ  làng  bên,  nhưng người  chủ  của  từng  con  ngựa,  không  muốn  từ  bỏ  con vật của mình, cứ khăng khăng con ngựa nhỏ của mình là vô dụng, hết hơi, già cỗi và què quặt.

"Giải quyết chuyện này đơn giản thôi," trưởng thôn nói. "Chúng ta sẽ tổ chức cuộc đua. Con ngựa thắng sẽ được lấy."

Một  cố  vấn  bước  ra  và  thì  thào,  "Thế  không  được đâu  thưa  ngài.  Chẳng  người  nào  sẽ  để  cho  ngựa  của mình chạy nhanh đâu."

"Họ  sẽ  cho  chạy  nhanh  chứ,"  Mustapha  nói.  "Để cho người này cưỡi ngựa của người kia."

Bạn có thể gọi điều đó là tinh ranh, bạn có thể gọi điều  đó  là  trí  huệ.  Trưởng  thôn  khôn  ngoan  đấy,  tinh ranh,  ranh  mãnh  đấy.  Ông  ấy  nói,  "Để  cho  người  này cưỡi  ngựa  của  người  kia."  Thế  thì  sẽ  chẳng  có  gì  khó khăn để quyết định ai về đích trước, bởi vì từng người sẽ cố gắng hết mức để đưa ngựa về trước - nó là ngựa của người kia mà.

Jesus  nói:  khôn  ngoan,  tinh  ranh,  ranh  mãnh  -  bởi vì  cuộc  sống  là  phức  tạp,  rất  phức  tạp,  và  tù  túng  của bạn rất cổ đại. Bạn đã trở nên quen với cảnh nô lệ của mình.  Chừng  nào  bạn  còn  chưa  hành  xử  rất  thông minh, không có khả năng nào để bạn thoát ra khỏi cầm tù  này.  Bạn  sẽ  phải  tập  trung  tất  cả  năng  lượng  của mình vào một điểm thôi: cách đạt tới tự do.

Điều  đó  cũng  giống  như  tù  nhân:  nếu  người  đó muốn  thoát  khỏi  nhà  giam  người  đó  sẽ  phải  thực  sự tinh  ranh,  khôn  ngoan,  ranh  mãnh.  Người  đó  sẽ  phải quan sát chỗ nào thoát được, người đó sẽ phải liên tục quan  sát  phía  nào  của  nhà  tù  ít  được  canh  gác.  Người đó sẽ phải quan sát rất cẩn thận lính gác nào có thể bị hối  lộ.  Người  đó  sẽ  phải  tạo  ra  kết  nối  với  người  ở ngoài;  chỉ  khi  người  đó  có  thể  nhận  được  sự  giúp  đỡ nào  đó  từ  bên  ngoài  -  sợi  dây,  chiếc  thang,  thông  tin nào  đó:  vào  lúc  nào  trong  đêm  người  đó  nên  trốn  đi, vào  lúc  nào  lính  gác  đổi  phiên,  vào  lúc  nào  lính  gác ngủ, cách kiếm dây thừng, cách lấy thang... Nếu người đó hành xử ngu xuẩn người đó sẽ bị bắt, và người đó sẽ còn  bị  nguy  hiểm  hơn  trước  đây.  Tốt  hơn  cả  là  đừng thử trốn nếu bạn không đủ thông minh.

Do đó từng thầy đều mài sắc thông minh của bạn. Bất kì chỗ nào bạn thấy rằng thông minh của bạn bị mờ xỉn đi, trốn ngay khỏi chỗ đó nhanh nhất có thể được.

Và đó là điều đang được làm trong hầu hết những cái gọi là nơi chốn tâm linh. Cái gọi là đạo tràng và đền chùa và tu viện và nhà thờ, họ làm bạn đờ đẫn ra, họ an ủi bạn. Họ bảo bạn rằng bạn đã tự do rồi, không có nhu cầu đi đâu cả. Họ bảo  bạn rằng nhà tù không tồn tại - đây  là  nhà  bạn.  Họ  bảo  bạn  lính  gác  không  phải  là  kẻ thù của bạn, anh ta là bạn của bạn. Anh ta không canh gác bạn để cho bạn không thể trốn được, không; anh ta canh gác cho bạn để không ai có thể vào và làm hại bạn được. Họ  nói trang trí cho nhà tù. Họ cho bạn đủ mọi loại  gợi  ý  và  lời  khuyên  về  cách  trang  trí  nó  và  cách làm cho nó đẹp ra. Họ an ủi bạn. Và bạn càng được an ủi, bạn càng bị ru vào giấc ngủ, càng ít có khả năng cho bạn trở thành vị phật, trở nên được đánh thức, trở nên thực sự tự do.

Cái gọi là các thánh nhân của bạn cứ ca bài ru con; họ giúp bạn ngủ ngon hơn. Và bạn sẽ ngạc nhiên rằng cái  gọi  là  các  mật  chú  chẳng  là  gì  ngoài  cách  rơi  vào giấc  ngủ  sâu.  Đó  là  Thiền  Siêu  việt  của  Maharishi Mahesh  Yogi  đấy.  Nếu  bạn  cứ  lẩm  nhẩm  bất  kì  từ nào...  chẳng  thành  vấn  đề  bạn  lặp  lại  từ  gì  -  Rama, Rama,  hay  Krishna,  Krishna,  hay  Christ,  Christ,  hay Coca-Cola, Coca-Cola - bất kì cái gì cũng có tác dụng. Nếu  bạn  cứ  lặp  lại  một  từ  nào  đó  liên  tục  nó  sẽ  giúp bạn rơi vào giấc ngủ sâu, bởi vì tâm trí trở nên chán với nó. Khi tâm trí trở nên chán nó bắt đầu cảm thấy lơ mơ, buồn  ngủ.  Khi  tâm  trí  trở  nên  chán  chỉ  còn  mỗi  lối thoát khỏi chán - rơi vào giấc ngủ.

Các  bà  mẹ  đều  biết  điều  đó  trong  hàng  thế  kỉ. Thiền siêu việt đã được mọi bà mẹ dùng trên khắp thế giới. Bất kì khi nào đứa trẻ không định ngủ là họ lại bắt đầu lặp lại một dòng thôi, lời ru con. Cái gì cũng sẽ có tác dụng; cứ lặp đi lặp lại mãi cùng một điều và đứa trẻ bắt đầu rơi vào giấc ngủ

Và đó là cách thôi miên vận hành đấy: bất kì lặp lại nào  -  mật  chú  không  cần  thiết  lắm  đâu  -  cái  gì  cũng được. Bạn có thể làm ra một chỗ đen đen trên tường và cứ nhìn vào đó, nhìn thường xuyên vào nó, và trong vài phút thôi bạn sẽ ngủ say, bởi vì ý thức cần tuôn chảy, ý thức  cần  cái  gì đó  mới  mẻ để giữ  cho  tỉnh  táo,  ý  thức cần chuyển động. Ý thức là luồng chảy.

Thực  ra  chính  bởi  vì  điều  này  mà  Thiền  siêu  việt của Maharishi Mahesh Yogi - mà cũng chẳng siêu việt chẳng thiền gì cả - đã trở nên có ý nghĩa thế ở Mĩ. Mĩ là nước phải chịu chứng mất ngủ nhiều nhất, nước duy nhất chỉ có thể ngủ được bằng thuốc an thần, thuốc ngủ

- và thậm chí bây giờ những thứ đó không còn tác dụng nữa rồi - nước duy nhất đã trở nên bất ổn tới mức giấc ngủ  đã  trở  thành  gần  như  không  thể  được.  Phương pháp mới là cần thiết, những phương pháp tinh tế hơn là cần thiết.

Nhưng rơi vào giấc ngủ không phải là thiền, nó là an ủi thôi. Nó sẽ cho bạn chút ít nghỉ ngơi và ngày mai bạn sẽ thấy bản thân mình tươi tắn hơn chút ít. Điều đó là tốt - tôi không chống lại điều đó. Nó là thuốc an thần không dược phẩm. Nếu bạn dùng thuốc an thần bạn có thể dùng thiền siêu việt - tốt hơn nhiều. Ít nhất thì bạn cũng không tọng hoá chất vào mình, chất có thể gây tác dụng  phụ.  Nó  sẽ  không  gây  hại  cho  bạn,  nhưng  nó không phải là thiền chút nào - bởi vì thiền nghĩa là mài sắc thông minh. Thiền nghĩa là trở thành ngày một tỉnh táo hơn, sáng tỏ hơn, rực rỡ hơn, trở nên chói sáng hơn, trở nên trí huệ hơn.

Jesus là phải khi ông ấy nói: trở nên tinh ranh như rắn. Bạn có quan sát rắn không - nó tỉnh táo thế nào, nó chăm chú thế nào? Một chút nhiễu loạn, chỉ cái lá khô rơi theo gió, và con rắn trốn mất. Bạn bước, bước chân bạn  là  đủ...  chỉ  một  âm  thanh  nhỏ  bé  và  con  rắn  lủi nhanh như gió. Nó tỉnh táo thế, chăm chú thế.

Học  chăm  chú  đó,  học  tỉnh  táo  đó.  Học  chuyển động đẹp đó, sự linh hoạt đó, sự linh động đó của con rắn. Và hồn nhiên như chim bồ câu.

Jesus  đang  đem  tới  cả  hai  cực  đối  lập:  trí  huệ, thông  minh,  nhưng  không  thông  thái,  và  hồn  nhiên. Bạn có thể hiểu lầm trí huệ như tri thức; do đó ông ấy thêm: hồn nhiên như chim bồ câu. Nếu bạn hồn nhiên và trí huệ bạn không thể thông thái được; bạn sẽ thông minh, nhưng bạn sẽ không thông thái. Bạn sẽ không cứ tích  luỹ  tri  thức,  bạn  sẽ  không  trở  thành  cuốn  bách khoa toàn thư biết đi. Những loại người đó gần như bao giờ cũng ngu xuẩn.

Tôi  đã  bắt  gặp  một  người  thực  sự  là  cuốn  bách khoa toàn thư biết đi; đó là mọi điều người đó đọc. Bây giờ, bách khoa toàn thư không phải là cái gì đó để mà đọc; thỉnh thoảng bạn có thể tra cứu nó. Nhưng người này liên tục đọc nó. Bạn có thể hỏi bất kì câu hỏi nào; nếu  nó  có  trong  cuốn  bách  khoa  toàn  thư  người  đó  có khả  năng  trả  lời  đích  xác  như  thế.  Trong  vài  ngày người  đó  ở  cùng  tôi;  tôi  chưa  bao  giờ  thấy  người  ngu đến thế - rất thông thái và rất ngu.

Điều này xảy ra bởi vì tri thức của người đó chẳng cho  người  đó  thêm  tâm  thức  gì,  tri  thức  của  người  đó đã  cho  người  đó  chỉ  mỗi  thông  tin.  Thông  tin  trở  nên được  tích  luỹ  trong  phần  trí  nhớ  của  não  bạn  -  và  trí nhớ  không  phải  là  tâm  thức;  tâm  thức  là  hiện  tượng hoàn toàn khác. Tâm thức là nhân chứng bên trong bạn, nó có thể chứng kiến trí nhớ của bạn.

Đôi  khi  bạn  thấy  một  người,  bạn  nhớ  rằng  bạn  có nhớ  người  đó,  nưhng  dầu  vậy  cái  tên  không  tới.  Bạn nói nó chỉ ở ngay đầu lưỡi thôi, bạn biết nó ở ngay đầu lưỡi, và dầu vậy mà nó vẫn không tới. Điều gì xảy ra? Tâm  thức  bạn  nói  nó  đang  ở  trong  trí  nhớ  lấy,  nhưng bằng cách nào đó trí nhớ bị chặn lại, bằng cách nào đó trí nhớ không ở trạng thái chuyển giao điều bạn cần. Có thể  có  chướng  ngại  nào  đó;  có  thể  bạn  quá  vội  vã  tới mức trí nhớ đã trở nên bị căng thẳng. Bạn cố gắng vất vả; bạn càng cố gắng vất vả, nó càng trở nên khó hơn. Thế rồi trong thất vọng vô cùng bạn vứt bỏ toàn thể dự định đó. Bạn đi ra vườn, bạn ngồi dưới gốc cây, bạn bắt đầu hút thuốc... và bỗng nhiên nó bật ra, nó trồi lên.

Tâm  thức  bạn  là  hiện  tượng  hoàn  toàn  khác.  Tâm thức  bạn  nói,  "Nó  ở  trong  trí  nhớ  đây  này..."  nhưng bằng  cách  nào  đó  bạn  đã  không  có  khả  năng  tìm  ra được nó. Và thế rồi ngồi dưới gốc cây, hút thuốc thảnh thơi, nó trồi lên. Bây giờ tâm thức bạn quan sát nó trồi ra  bề  mặt;  bây  giờ  bạn  biết  nó  đã  ra  trước  bạn.  Bạn đang thấy nó tới; bạn là người  thấy, bạn  chưa bao giờ là cái được thấy. Bạn chưa bao giờ là nội dung của tâm thức, bạn là tâm thức.

Người thông thái thu thập nội dung, và người thiền mài sắc tâm thức. Người thiền trở thành trí huệ; người thông thái vẫn còn đơn giản thông thái thôi. Nhưng nếu tình  huống  nào  đó  nảy  sinh  mà  trong  đó  tri  thức  của người đó không áp dụng được, người đó sẽ hành xử rất ngu  xuẩn.  Người  đó  sẽ  không  biết  phải  làm  gì,  người đó  sẽ  hoàn  toàn  lúng  túng.  Nếu  câu  trả  lời  có  trong bách  khoa  toàn  thư  người  đó  sẽ  lặp  lại  nó  giống  như chiếc máy hát, nhưng nếu câu trả lời không có đó trong bách  khoa  toàn  thư  thế  thì  người  đó  sẽ  đơn  giảm  câm tịt;  người  đó  sẽ  không  có  khả  năng  đáp  ứng  lại  một cách tự phát.

Trí huệ là đáp ứng  tự  phát; tri thức phụ  thuộc vào quá khứ. Tri thức mang tính máy móc; nó có thể được thực hiện bởi máy tính. Và sớm hay muộn nó sẽ được thực hiện bởi máy tính, bởi vì việc ghi nhớ là phí thời gian, phí thời gian không cần thiết. Một máy tính xách tay  nhỏ  có  thể  làm  được  mọi  thứ:  bạn  có  thể  để  nó trong  túi  mình  và  nó  có  thể  nhớ  toàn  thể  cuốn  bách khoa toàn thư; chỉ nhấn nút là bất kì thông tin nào cũng có sẵn.

Trong thế kỉ tới toàn thể hệ thống giáo dục sẽ được biến đổi và thay đổi toàn bộ bởi máy tính. Dạy học sinh về  lịch  sử,  địa  lí  sẽ  là  ngu  xuẩn  -  không  cần  thiết, không  có  nhu  cầu.  Mọi  cái  đó  có  thể  được  thực  hiện bằng máy tính; trẻ em có thể mang theo máy tính.

Và quan sát riêng của tôi là: bạn càng ít phụ thuộc vào trí nhớ, bạn càng trở nên thông minh hơn. Đó là lí do tại sao việc xảy ra là ở các đại học bạn sẽ không tìm thấy  người  rất  thông  minh.  Các  giáo  sư,  hiệu  trưởng, hiệu phó - tôi đã thấy nhiều người, nhưng rất khó tìm ra người thông minh nào đó ở đó. Bạn có thể tìm ra người thông minh hơn ở nông dân, ở người làm vườn, ở dân làng.  Và  lí  do  là  rõ  ràng:  bởi  vì  họ  không  thông  thái nên họ không thể lệ thuộc vào trí nhớ. Họ phải đáp ứng với  thực  tại,  họ  phải  đáp  ứng  với  thách  thức,  họ  phải đem tâm thức của họ ra đáp ứng - tâm thức của họ vẫn còn  sắc  bén  hơn.  Nông  dân,  dân  làng,  là  trí  huệ  hơn giáo  sư  trong  đại  học.  Giáo  sư  có  thể  lệ  thuộc  vào  trí nhớ, nông dân không thể lệ thuộc vào trí nhớ.

Tôi đã nghe:

Một  người  đàn  bà  mua  hoa  quả  đóng  hộp,  nhưng đấy là kiểu đồ hộp mới và bà ta không biết làm sao để mở nó ra. Thế là bà ta bảo người nấu bếp, "Anh đợi đã. Tôi sẽ xem lại tài liệu - tài liệu đi kèm với hộp này. Để tôi xem: họ phải nói cách mở nó chứ."

Bà  ta  đi  xem  tài  liệu.  Sau  nửa  giờ  khi  bà  ta  đã nghiên cứu hết cuốn tài liệu bà ta quay lại, nhưng anh bếp  lúc  đó  đã  mở  cái  hộp  quả  ra  rồi.  Bà  ta  hỏi,  "Anh xoay xở thế nào vậy? Ngay cả tôi cũng thấy khó tìm ra trong tài liệu cách mở nó! Anh xoay xở thế nào?"

Anh  bếp  nói,  "Bởi  vì  tôi  không  biết  đọc  nên  tôi phải tuỳ vào thông minh của mình vậy. Bà có thể đọc; bà không cần dùng thông minh của mình."

Hãy  trí  huệ  đi  -  điều  đó  nghĩa  là  ý  thức  hơn.  Và hồn nhiên đi - điều đó nghĩa là giống trẻ em nhiều hơn, đầy ngạc nhiên và kính nể. Nếu hai phẩm chất này có đó,  ngạc  nhiên  và kính  nể,  thông  minh  và  trí  huệ,  bạn không thể bỏ lỡ được Thượng đế; không thể nào bỏ lỡ được Thượng đế.

Thế thì bạn sẽ không hỏi Thượng đế ở đâu, bạn sẽ hỏi chỗ nào không có Thượng đế. Ngài ở mọi nơi, bên trong và bên ngoài.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa thầy kính yêu,

Sao đàn ông lại có lông ở ngực?

Thế  này,  Sahajanand,  họ  không  thể  có  mọi  thứ được!

Câu hỏi thứ tư:

Thưa thầy kính yêu,

Công  việc  của  L.  Ron  Hubbard  tập  trung  vào  làm sáng  tỏ  tâm  trí,  trong  khi  thầy  thường  nói  vứt  bỏ tâm trí. Khác biệt là gì? Xin thầy bình luận.

Anand  Salam  này,  công  việc  của  L.  Ron  Hubbard là  tâm  lí,  nó  không  phải  là  tâm  linh.  Làm  sáng  tỏ  tâm trí là công việc tâm lí: vứt bỏ tâm trí là cuộc cách mạng tâm  linh.  Làm  sáng  tỏ  tâm  trí  bạn  vẫn  còn  bị  gắn  với tâm trí, và dù bạn làm sáng tỏ  nó thế nào, nó vẫn  còn đấy. Cho dù bức tường kính có tuyệt đối trong suốt và bạn có thể thấy bên ngoài rõ ràng cứ như bạn ở ngoài, dầu vậy bạn vẫn không ở ngoài. Chính bức tường kính tuyệt đối trong suốt đó vẫn giữ  bạn bị cầm  tù. Bạn  có thể thấy  bướm  dập  dờn  trong  ánh  mặt  trời,  bạn  có  thể thấy hoa, bạn có thể thấy chim bay trên trời, bạn có thể thấy mây và trăng và sao...

Và  nếu  bạn  không  cố  gắng  thoát  ra  ngoài  bạn  có thể  vẫn  còn  trong  lừa  dối  rằng  bạn  đang  ở  ngoài  trời. Nhưng  nếu  bạn  cố  gắng  thoát  ra,  bạn  ở  trong  ngạc nhiên lớn: có bức tường trong suốt ngăn cản bạn - bạn vẫn là tù nhân.

Tâm trí có thể được làm cho rất sáng tỏ, nhưng tâm trí vẫn còn lại. Thực ra nó càng sáng tỏ, bạn sẽ càng bị nó lừa nhiều hơn - bởi vì nó sẽ trở nên ngày một trong suốt  hơn.  Bạn  sẽ  không  cảm  thấy  bị  bao  vây  bởi  nó, bạn sẽ trở nên bị đồng nhất với nó. Và tâm trí sáng tỏ sẽ cho bạn việc nhìn thấu lớn lao, tầm nhìn lớn lao - về ánh sáng, về tình yêu, về cõi bên kia - và bạn có thể bắt đầu nghĩ rằng bạn đang có kinh nghiệm tâm linh.

Không kinh nghiệm nào đã bao giờ là tâm linh. Mọi kinh nghiệm đều là tâm lí. Vượt ra ngoài tâm lí là điều tôi ngụ ý khi tôi nói vứt bỏ tâm trí.

Côngviệc của Hubbard là rất bình thường; nó nên là  một  phần  của  tài  liệu  tâm  lí.  Nhưng  ở  phương  Tây mọi  người  đã  quên  hoàn  toàn  tâm  linh  tất  cả  là  về  cái gì; do đó rất dễ lừa dối. Và tôi không nói rằng Hubbard lừa người khác - ông ấy có thể tự lừa chính mình. Ông ấy có tâm trí sáng tỏ và các quá trình của ông ấy là tốt khi có liên quan tới việc làm sáng tỏ tâm trí, nhưng nó không  phải  là  công  việc  tâm  linh.  Nó  không  thể  đem bạn  tới  cái  vĩnh  hằng  và  nó  không  thể  làm  cho  bạn nhận biết về cốt lõi bên trong nhất của bạn. Nó giữ cho bạn  bị  đồng  nhất  với  tâm  trí,  và  tâm  trì  càng  trở  nên sáng  tỏ  và  đẹp  đẽ,  bạn  càng  trở  nên  bị  gắn  bó  với  nó bởi vì nó có vẻ càng quí giá hơn. Và khi nó bắt đầu cho bạn  viễn  kiến  và  kinh  nghiệm  tâm  linh,  thế  thì  vấn  đề trở  thành  tuyệt  đối  không  thể  nào  vứt  bỏ  được  nó.  Dễ dàng vứt bỏ tâm trí không rõ ràng, tâm trí lẫn lộn; khó vứt bỏ tâm trí sáng tỏ.

Cho  nên  tôi  không  quan  tâm  tới  việc  làm  tâm  trí bạn sáng tỏ. Toàn thể nỗ lực của tôi là để làm cho bạn nhận  biết  về  tâm  trí  lẫn  lộn  của  bạn,  để  làm  cho  bạn nhận  biết  về  tâm  trí  ốm  yếu  của  bạn,  để  làm  cho  bạn nhận biết về cái điên rồ của bạn, để làm cho bạn nhận biết về tinh thần phân liệt của bạn, để làm cho bạn nhận biết  về  toàn  thể  bệnh  hoạn  của  bạn,  để  cho  bạn  nhất định  vứt  bỏ  nó,  bạn  không  thể  níu  bám  lấy  nó  thêm được nữa.

Và khoảnh khắc tâm trí bị vứt bỏ, khoảnh khắc bạn biết  bạn  không  phải  là  tâm  trí,  chuyển  hoá  đã  xảy  ra. Bạn  được  đưa  vào  một  thế  giới  khác;  bạn  đã  đi  vào trong thế giới của tâm thức.

Thân thể có đó. Các nhà sinh lí làm việc trên nó và họ  nghĩ thân thể là tất  cả -  họ  thậm  chí  không  tin  vào tâm trí. Tâm trí là hiện tượng phụ, chỉ là sản phẩm phụ; nó  không  là  gì  ngoài  việc  vận  hành  của  thân  thể.  Thế rồi  có  các  nhà  tâm  lí  người  coi  con  người  còn  nhiều hơn thân thể: con người là tâm lí, con người là tâm trí, con người không chỉ là thân thể. Nhưng tâm trí họ cũng sẽ chết đi cùng với thân thể; có thể nó là tách rời nhưng nó không thể tồn tại theo cách riêng của nó.

Nhà tâm lí không đi rất xa khỏi nhà sinh lí. Và thực ra  tâm  lí  học  và  sinh  lí  học  là  hai  mặt  của  cùng  một đồng tiền. Con người không là thân thể không là tâm trí mà là cả hai: con người là thân tâm, con người là tâm vật. Thân thể ảnh hưởng tới tâm trí, tâm trí ảnh hưởng tới  thân  thể;  do  đó  chúng  không  tách  rời.  Bạn  uống rượu; rượu đi vào thân thể nhưng ảnh hưởng tới tâm trí. Bạn  có  thể  uống  LSD  hay  marijuana;  nó  đi  vào  thân thể, nó làm thay đổi hoá chất của thân thể, nhưng ngay lập tức tâm trí bạn hoàn toàn khác.

Ngay cả một người như Aldous Huxley cũng bị lừa bởi LSD. Ông ta cứ tưởng rằng dưới tác động của LSD điều ông ấy kinh nghiệm đích xác là điều Kabir đã kinh nghiệm  trong  kinh  nghiệm  huyền  môn  của  ông  ấy, trong  thế  giới  huyền  môn  của  ông  ấy.  Một  người  như Huxley, một con người có tâm trí sáng tỏ hơn nhiều so với Hubbard, đã bị lừa. Ông ấy nghĩ rằng, "Chúng ta đã tìm ra lối tắt tới kinh nghiệm tâm linh: LSD là đủ. Bây giờ không cần nhịn ăn nhiều năm, không cần trồng cây chuối  đứng  trên  đầu  nhiều  năm,  không  cần  hành  hạ thân thể bạn, không cần thực hiện khổ hạnh cổ đại, cũ kĩ.  Đấy  là  những  phương  pháp  hủ  lậu  xe  bò  kéo,  và chúng  ta  đang  trong  thời  đại  phản  lực  và  chúng  ta  đã tìm ra lối tắt tâm linh - LSD." Ông ấy đã bị lừa bởi vì ông ấy cũng nghĩ rằng tâm trí là tất cả. Và LSD có thể cho  bạn  kinh  nghiệm  tâm  trí  lớn  lao  bởi  vì  nó  có  thể thay đổi tâm trí bạn.

Thay  đổi  thân  thể,  tâm  trí  thay  đổi.  Thay  đổi  tâm trí, thân thể thay đổi.

Đó  là  cách  thôi  miên  làm  việc.  Nếu  bạn  bị  thôi miên  và  bị  bảo  rằng  ngày  mai  bạn  sẽ  bị  sốt  cao,  nếu điều  đó  cứ  được  nhắc  đi  nhắc  lại  mãi  và  bạn  bị  ước định  rằng  ngày  mai,  sáng  sớm  mai,  khi  bạn  thức  dậy bạn  sẽ  thấy  mình  bị  sốt  cao...  Không  điều  gì  đã  được làm  cho  thân  thể, chỉ  tâm  trí  bạn  được ước định:  sáng mai bạn sẽ bị sốt. Người ta thậm chí có thể chết.

Năm 1952, vài nước trên thế giới đã làm luật chống lại  thôi  miên.  Họ  đã  nêu  rõ  ràng  rằng  chỉ  những  nhà thôi  miên  có  thẩm  quyền  mới  có  thể  được  phép  thôi miên mọi người, bởi vì trong một đại học ở Mĩ một tai nạn lớn đã xảy ra. Bốn sinh viên, tất cả đều là sinh viên tâm lí, đã nghiên cứu về thôi miên và lịch sử thuật thôi miên,  và  họ  trở  nên  say  mê  và  họ  muốn  thử  nó.  Cho nên  họ  đã  thôi  miên  một  trong  những  người  bạn  của họ; anh ta phải thực sự rất yếu ớt.

Ba mươi ba phần trăm mọi người là rất yếu ớt; cứ ba người một người rất sẵn sàng bị thôi miên. Ba mươi ba phần trăm này là vấn đề trong thế giới; mãi cho tới nay  họ  đã  từng  là  vấn  đề:  bất  kì  ai  cũng  có  thể  thôi miên  họ  được.  Adolf  Hitler  tuỳ  thuộc  vào  ba  mươi  ba phần  trăm  này,  Mao  Trạch  Đông  tuỳ  thuộc  vào  ba mươi  ba  phần  trăm  này.  Mọi  cuộc  chiến  tranh,  mọi cuộc thảm sát cuồng tín, đều tuỳ thuộc vào ba mươi ba phần trăm này. Một phần ba người trên thế giới này rất thiên về, rất sẵn sàng bị thôi miên.

Bởi  trùng  hợp  mà  cậu  bé  kia  phải  đã  là  một  trong những  người  đó,  và  ba  cậu  kia  đã  cố  gắng  vất  vả  để thôi miên cậu ta. Họ đã thôi miên cậu ta và họ cảm thấy thú  vị,  bởi  vì  bất  kì  cái  gì  họ  nói,  cậu  ta  đều  làm.  Họ bảo  cậu  ta  nhảy  múa,  cậu  ta  nhảy  múa.  Họ  bảo  cậu  ta rằng,  "Đây  là  nước  rất  nóng,"  và  họ  đưa  cho  cậu  ta nước  đá,  và  cậu  ta  không  thể  uống  được.  Cậu  ta  nói, "Nó quá nóng, mồm tôi sẽ bị bỏng." Và họ ngạc nhiên khi  họ  đặt  viên đá nhỏ  vào  lòng  bàn  tay  người  bị thôi miên và bảo người đó rằng, "Đây là lửa." Cậu ta lập tức bị  bỏng,  bỏng  ngay  lập  tức,  bỏng  thực  -  bởi  hòn  đá lạnh.  Họ  trở  nên  ngày  càng  say  mê  bởi  toàn  thể  hiện tượng này.

Họ  đã thử  điều  cuối  cùng.  Họ  bảo  người  này  nằm xuống và họ bảo cậu ta, "Cậu chết rồi!" - và cậu ta chết. Thế  rồi  họ  cố  gắng  hết  sức  để  đánh  thức  cậu  ta  dậy, nhưng  quá  trễ  rồi.  Bởi  vì  sự  vụ  đó  mà  nhiều  nước  đã làm luật chống lại thôi miên. Chỉ các nhà chuyên môn có thẩm quyền mới được phép dùng nó bởi vì nó có thể nguy hiểm. Nó có thể ảnh hưởng tới tâm trí bạn, và qua tâm trí ảnh hưởng tới thân thể bạn.

Tâm trí và thân thể là không tách rời, nhưng bạn là thực  thể  thứ  ba.  Bạn  ở  trong  thân  thể,  trong  tâm  trí, nhưng  bạn  không  bị  đồng  nhất  với  chúng.  Bạn  là  tâm thức chứng kiến.

Công  việc  của  tôi  khác  toàn  bộ  với  công  việc  của Hubbard: công việc của ông ấy là tâm lí, công việc của tôi là tâm linh. Nỗ lực của tôi ở đây không phải để cho bạn tâm trí sáng tỏ; nỗ lực của tôi ở đây là để cho bạn trạng  thái  của  vô  trí,  bởi  vì  chỉ  qua  vô  trí  bạn  mới  có khả  năng  biết  tới  thực  tại  -  thực  tại  bên  trong  và  thực tại bên ngoài. Nhưng vô trí là cánh cửa, cánh cửa duy nhất.

Câu hỏi thứ năm

Thưa thầy kính yêu,

Sao có chuyện các nhà báo dường như chẳng bao giờ hiểu  thầy?

Kavyo  này,  điều  đó  chẳng  liên  quan  gì  tới  tôi.  Họ chưa  bao  giờ  hiểu  được  Jesus,  Socrates,  Phật,  Kabir. Họ không thể hiểu được; điều đó ngược lại đầu tư của họ.

Nhà báo sống với việc tạo ra tin giật gân. Bất kì tin nào  là  tin  cũng  chỉ  khi  nó  giật  gân.  Họ  sống  theo  tin đồn và họ phải tạo ra tin đồn thật mùi mẫm. Họ không quan tâm tới chân lí, bởi vì chân lí không bao giờ là tin tức.  Chân  lí  cổ  đại  thế,  chân  lí  bao  giờ  cũng  vậy.  Tôi đang nói về cùng một chân lí đó. Phật đã nói nó, Christ đã nói nó, và mọi người đã biết đều nói nó. Nó chẳng có gì mới cả - làm sao nó có thể là tin tức được?

Và  họ  tới  đây  để  tìm  tin  tức.  Họ  phải  bịa  ra  -  và điều thực sự đáng quan tâm là mọi người có thể mang tính bịa đặt thế nào.

Mới  vài  ngày  trước  đây  tôi  có  đọc  một  báo  cáo trong  một  tạp  chí  của  người  Punjab  về  công  xã  này, đạo  tràng  này.  Người  này  nói,  nhà  báo  này  nói,  rằng anh ta đã ở đây trong mười lăm ngày, ở trong công xã này, và bất kì điều gì anh ta viết cũng đều dựa trên kinh nghiệm riêng của anh ta. Bởi vì anh ta đã giới thiệu bài báo của mình theo cách này nên tôi trở nên quan tâm: anh  ta  đã  thấy  gì?  Thế  là  tôi  đọc  hết  nó.  Bình  thường tôi  không  đọc  điều  các  nhà  báo  viết  ra  đâu,  điều  đó không thể được. Chúng ta có một ban báo chí lớn cho điều đó, ít nhất ba mươi người liên tục đọc và thu thập, bởi vì điều đó đang xảy ra trên khắp thế giới, trong mọi ngôn  ngữ.  Nhiều  thứ  đã  được  xuất  bản  tới  mức  tôi không thể nào theo dõi được dấu vết của nó. Nhưng bởi vì người này đã nói rằng, "Tôi đã ở đạo tràng đó trong mười  lăm  ngày,"  nên  tôi  đã  nhìn  vào  bài  báo  đó.  Tôi thật ngỡ ngàng!

Anh  ta  nói  rằng  đạo  tràng  trải  rộng  trên  mười  lăm dặm vuông! Bây giờ tôi nghĩ ngay cả Pune cũng không trải rộng quá mười lăm dặm vuông. Anh ta nói khoảnh khắc  bạn  đi  vào  cổng  điều  đầu  tiên  bạn  thấy  là  bức tượng đá cẩm thạch trắng lớn về một người đàn bà trần truồng!  Bởi  vì  tôi  rất  hiếm  khi  đi  tới  cổng,  tôi  đã  hỏi Laxmi, "Chuyện gì xảy ra thế? Bức tượng này ở đâu?"

Anh  ta  nói  rằng  có  những  cái  hồ  nhân  tạo,  thác nước  nhân  tạo,  hàng  nghìn  sannyasin  bơi  trần  truồng trong  hồ.  Có  phòng  có  điều  hoà  nhiệt  độ  dưới  đất  nơi mười nghìn người có thể cùng ngồi với nhau. Mỗi sáng tôi  lại  có  bài  nói  trong  một  phòng  dưới  đất.  Các  bạn ngồi  trong  phòng  dưới  đất,  có  điều  hoà  nhiệt  độ,  và không  chỉ  có  vậy  -  mọi  đệ  tử  đều  phải  ngồi  tuyệt  đối trần  truồng!  Cảm  thấy  quần  áo  của  bạn  đi  -  nếu  bạn nghĩ mình đang mặc quần áo thì bạn bị lừa. Các bạn tất cả đều trần truồng.

Bây  giờ  những  người  này  có  đầu  tư  lớn  vào  việc tạo ra tin đồn. Đó là cách thức các tạp chí, báo chí bán. Họ  chẳng  có  liên  quan  gì  tới  chân  lí.  Người  này  chưa bao giờ ở đây .

Họ không thể hiểu được vì hai lí do. Thứ nhất: nếu họ  hiểu,  họ  sẽ không  có  khả năng  viết  cái  gì. Điều  đó đã xảy ra cho vài nhà báo. Những người đã hiểu, họ đã trở thành sannyasins; họ đã quên tất cả về việc viết. Họ đã tới để viết; bây giờ họ đã quyết định không quay về nữa, họ đã quyết định ở lại đây.

Mà không chỉ các nhà báo... ở đây còn có các thám tử   từ   nhiều   nước.   Và   vài   thám   tử   đã   trở   thành sannyasins!  Và  họ  đã  thú  nhận  với  tôi  rằng  họ  đã  tới như gián điệp, nhưng bây giờ họ đã hiểu điều đang xảy ra ở đây và họ muốn trở thành một phần của công xã.

Nếu nhà báo tới và báo cáo đích xác điều người đó đã thấy, không ai tin người đó. Đó là điều đã xảy ra cho Satyananda.  Anh  ấy  đã  tới  từ  tạp  chí  Đức  nổi  tiếng, Stern,  để  báo  cáo;  thế  rồi  anh  ấy  trở  thành  sannyasin. Việc  trở  thành  sannyasin  của  anh  ấy  đã  tạo  ra  rắc  rối. Những  người  mà  anh  ấy  đã  làm  việc  cho  họ  trong nhiều năm - tổng biên tập, các biên tập viên và những người khác - họ cho rằng anh ấy đã bị thôi miên. Anh ấy đã cố gắng vất vả trong nhiều tháng để thuyết phục họ  rằng  anh  ấy  không  bị  thôi  miên,  nhưng  họ  không nghe. Họ thậm chí không sẵn sàng đăng điều anh ấy đã viết.  Họ  nói,  "Anh  quá  bị  ảnh  hưởng  rồi,  anh  không còn trong ý thức của mình." Và ngay cả khi họ đồng ý sau nhiều tháng tranh cãi để xuất bản nó, họ đã cắt toàn bộ bài báo đi một nửa theo cách nó mất hết ngữ cảnh, nó  mất  hết  tính  toàn  thể  của  nó,  nó  trở  thành  mảnh mẩu.

Ngay chỗ đầu tiên, nhà báo này sống theo tin đồn. Anh  ta  không  ở  đây  để  hiểu  tôi,  anh  ta  ở  đây  để  hiểu lầm tôi; đó là đầu tư của anh ta. Thứ hai: những người trở thành nhà báo - không phải mọi người mà gần chín mươi  chín  phẩy  chín  phần  trăm  những  người  đã  trở thành nhà báo - đều là những người rất không sáng tạo. Thực  ra  những  người  có  thể  sáng  tạo,  họ  sáng  tạo; những  người  không  thể  sáng  tạo,  họ  phê  bình.  Người không sáng tạo trở thành nhà phê bình lớn.

Dễ phê bình thơ ca, khó viết ra thơ ca. Rất dễ phê bình  bức  tranh  -  bạn  có  thể  phê  bình  Picasso,  nhưng bạn không thể vẽ được như Picasso. Dễ phê bình bất kì cái gì.

Turgenev đã viết ra một câu chuyện, Thằng Ngốc. Trong một thị trấn nào đó có một người nổi tiếng là kẻ đại ngốc trong miền này. Anh ta rất lo lắng bởi vì bất kì chỗ  nào  anh  ta  tới  mọi  người  đều  cười  anh  ta,  bất  kì điều gì anh ta nói mọi người sẽ nhạo báng anh ta. Cho dù  anh  ta  nói  điều  gì  đó  đúng,  mọi  người  vẫn  sẽ  cười anh ta bởi vì không ai có thể tin được rằng chàng ngốc này  có  thể  nói  điều  gì  đúng.  Điều  được  giả  định  rằng anh ta là chàng ngốc hoàn hảo.

Một  nhà  huyền  môn  Sufi  đi  qua  làng  đó.  Chàng ngốc  này  tới  ông  ấy  và  anh  ta  nói,  "Cả  đời  tôi  bị  phí hoài  -  mọi  người  đều  cho  tôi  là  kẻ  ngốc.  Ông  có  thể giúp tôi được không?"

Ông ấy nói, "Dễ ợt! Anh bắt đầu làm một điều thôi

- bắt đầu phê bình đi, và sau bẩy ngày anh tới ta. Ta sẽ ở  lại  đây  trong  bẩy  ngày  vì  anh  đấy;  trong  vòng  bẩy ngày  mọi  sự  sẽ  thay  đổi.  Nhưng  anh  cứ  phê  bình  đi! Nếu ai đó trích dẫn Shakespeare, lập tức nói, 'Có quái gì trong đó nào? Toàn là điều vô nghĩa, rác rưởi!' Nếu ai  đó  nói,  'Trăng  đẹp  thế,  nhìn  kìa!'  -  nói,  'Nó  là  cái quái  gì?  Tôi  chẳng  thấy  cái  đẹp  nào  cả.  Chứng  minh xem cái đẹp nào có đó đi!' Không ai có thể chứng minh được điều đó, bởi vì đẹp không thể được chứng minh. Nếu ai đó nói, 'Buổi sáng đẹp làm sao!' - lập tức nhảy lên nó và bắt đầu phê bình. Anh cứ làm một điều như vậy trong bẩy ngày: đi quanh thị trấn và phê bình mọi người."

Trong  vòng  bẩy  ngày  người  này  quay  lại  -  không phải một mình, theo sau còn có hàng trăm người, và họ tất  cả  đều  nói,  "Ông  đã  làm  phép  màu!  Kẻ  đại  ngốc nhất đã trở thành người khôn ngoan vĩ đại nhất. Không ai có thể tranh luận được với anh ta."

Dễ phê bình hơn, rất dễ phê bình. Rất khó sáng tạo. Và điều tôi đang tạo ra là cái gì đó vô hình. Chừng nào bạn chưa có con mắt rất đồng cảm bạn sẽ không có khả  năng  thấy  được  nó.  Chừng  nào  bạn  chưa  rơi  vào quan  hệ  với  tôi  bạn  sẽ  không  có  khả  năng  hiểu  được điều đó.

Cha  Murphy  là  một  linh  mục  trong  giáo  xứ  rất nghèo. Ông ấy đã xin vài gợi ý về cách ông ấy có thể quyên  tiền  và  người  ta  mách  rằng  ông  chủ  ngựa  đua bao giờ cũng có tiền.

Ông  ta  tới  chỗ  đấu  giá  ngựa,  nhưng  thay  vì  mua ngựa ông ấy kiếm một con lừa. Tuy nhiên, ông ấy nghĩ ông ấy vẫn vào cuộc đua và con lừa được thứ ba. Hôm sau  các  dòng  tít  trên  báo  chí  viết,  "Con  lừa  của  Cha Murphy  ra  trình  làng."  Ông  tổng  giám  mục  thấy  dòng tít này và không hài lòng.

Hôm sau con lừa về đầu và dòng tít viết, "Con lừa của  Cha  Murphy  lên  tuyến  đầu."  Ông  tổng  giám  mục giơ hai tay lên là hình dung ra điều gì đó cần phải làm. Cha  Murphy  lại  đưa  con  lừa  vào  cuộc  đua  lần  nữa  và con lừa được thứ hai.

Tít  báo  viết,  "Con  lừa  của  Cha  Murphy  trở  lại  vị trí." Ông tổng giám mục nghĩ điều này thì quá thể,  và cấm ông linh mục này đưa con lừa vào cuộc đua tiếp.

Ngày  hôm  sau  dòng  tít  trên  các  báo  viết,  "Tổng giám mục rút tên con lừa của Cha Murphy."

Tổng  giám  mục  ra  lệnh  cho  Cha  Murphy  phải  gạt bỏ  con  lừa  này.  Ông  ấy  không  thể  bán  được  nó,  cho nên  ông  ấy  đem  nó  cho  Xơ  Agatha  làm  con  vật  nuôi trong nhà. Khi tổng giám mục biết điều này ông ấy ra lệnh  cho  Xơ  Agatha  phế  bỏ  con  vật  này  ngay  lập  tức. Vì  bà  ấy  không  thể  cho  nó  đi  được,  bà  ấy  bán  nó  lấy mười đô la.

Ngày  hôm  sau  dòng  tít  trên  các  báo  viết,  "Xơ Agatha  bán  con  lừa  lấy  mười  đô  la."  Họ  chôn  tổng giám mục ba ngày sau đó.

Các  nhà  báo  sống  với  những  thứ  ngu  xuẩn  thế. Toàn  thể  đầu  tư  của  họ  đều  sai,  ưu  tiên  của  họ  là  sai. Và họ biết hoàn toàn rõ cách báo cáo với chính khách bởi  vì  đó  là  kinh  doanh  của  họ.  Chính  khách  hiểu  họ, họ hiểu chính khách; họ nói cùng ngôn ngữ. Nhưng khi họ  bắt  gặp  một  người  như  tôi,  khoảng  cách  là  bao  la thế. Họ nói ngôn ngữ này, tôi nói ngôn ngữ hoàn toàn khác. Họ không thể hiểu được điều tôi đang nói: họ cứ hiểu lầm điều đó, họ cứ đút diễn giải của riêng họ vào trong nó.

Và nhà báo nghĩ về bản thân họ mình rất láu cá, họ coi bản thân họ rất thông thái, họ coi bản thân họ rất trí thức.  Việc  hiểu  lầm  lớn  khá  thịnh  hành  là  họ  là  một phần của giới trí thức - họ không phải vậy!

Thông  minh  bao  giờ  cũng  mang  tính  sáng  tạo; chính  không  thông  minh  mới  hay  phê  bình.  Phê  bình chẳng  có  mấy  giá  trị  gì;  do  đó  tôi  không  chú  ý  gì  tới điều  họ  cứ  nói.  Và  bạn  không  cần  lo  nghĩ  về  họ  -  cứ mặc họ với bản thân họ vậy.

Câu hỏi cuối cùng

Thưa thầy kính yêu,

Làm sao thầy xoay xở nói hết năm nọ đến năm kia, và dầu vậy chuyện bao giờ cũng tươi mát như ánh mặt trời buổi sáng vậy?

Suryananda  này,  tôi  là  người  say  mà!  Tôi  không biết  điều  tôi  đã  nói  hôm  qua.  Thực  ra  tôi  không  biết điều  tôi  vừa  nói  hôm  nay.  Và  dần  dần,  dần  dần  bạn cũng  trở  thành  người  say  cùng  tôi,  cho  nên  bạn  cứ quên.  Do  đó  nó  có  vẻ  như  mọi  ngày  đều  tươi  và  mới, bởi  vì  cả  tôi  không  nhớ  mà  bạn  cũng  không  nhớ!  Và không cần phải nhớ gì .

Linh mục mới trong buổi thuyết giảng đầu tiên với quần  chúng  quá  sợ  hãi  gần  như  không  thể  nói  được. Trước  tuần  thứ  hai  với  học  sinh  ông  ta  hỏi  ông  linh mục khác cách thức để mình có thể thảnh thơi.

Ông linh mục này đáp, "Tuần sau sẽ có thể có ích nếu ông cho rượu martini vào bình nước. Sau khi nhấp vài ngụm, mọi sự sẽ diễn ra trôi chảy."

Tuần sau, anh linh mục trẻ đưa lời gợi ý của người cao tuổi hơn này vào thực hành và thực sự nói như cơn bão lốc.

Sau  buổi  thuyết  giảng,  anh  ta  hỏi  một  linh  mục khác ông này thích buổi thuyết giảng thế nào.

Ông  linh  mục  lớn  tuổi  đáp,  "Có  vài  điều  ông  nên học trước khi phát biểu lại cho giáo đoàn:

1.  Lần  sau  nhấm  nháp  thay  vì  nuốt  chửng  rượu martini.

2. Có mười hai tông đồ chứ không phải mười.

3. Có mười lời răn chứ không phải mười hai.

4.  David  xoay  Goliath,  anh  ta  không  đá  cứt  vào hắn.

5.  Chúng  ta  không  nói  vị  cứu  tinh  của  mình  Jesus

Christ và các tông đồ của ông ấy là J.C. và lũ trai.

6.  Tuần  sau  có  cuộc  tranh  luận  nảy  lửa  tại  chỗ Thánh Peter, không phải là cuộc tranh luận nảy lửa tại chỗ của người xứ Wales.

7. Chúng ta không nói cây Thánh giá là chữ T to.

8.  Cha,  Con  và  Thánh  thần  thiêng  liêng  không được nói tới như Bố lớn, con và hồn.

9.  Điều  cuối  cùng  nhưng  không  kém  phần  quan trọng,  đó  là  Mary  đồng  trinh,  không  phải  là  Mary  với anh đào."

Đủ cho hôm nay.

5.   Tự do chứa tất cả

Tại chỗ cuối của con đường,

Người chủ tìm thấy tự do

Khỏi ham muốn và buồn khổ -

Tự do vô biên.

Những người thức tỉnh

Không bao giờ nghỉ ở một chỗ.

Như thiên nga, họ vươn lên

Và rời bỏ hồ.

Họ vươn lên trên không

Và bay cuộc hành trình vô hình,

Không thu nhặt cái gì, không cất giữ cái gì.

Thức ăn của họ là tri thức.

Họ sống theo cái trống rỗng.

Họ đã thấy cách phá ra tự do.

Ai có thể theo họ?

Chỉ người chủ,

Sự thuần khiết của người đó như vậy.

Giống như chim,

Người đó vươn lên trong không trung vô hạn

Và bay chuyến bay vô hình. Người đó ước ao cái không.

Thức ăn của người đó là tri thức.

Người đó sống theo cái trống rỗng.

Người đó phá vỡ tự do.

Việc  tìm  kiếm  của  Phật  Gautam  không  phải  về Thượng đế; nó không thể thế được. Nếu Thượng đế đã không được biết tới, làm sao bạn có thể tìm ngài? Nếu việc  tìm  kiếm  phụ  thuộc  vào  việc  tin  vào  Thượng  đế, thế thì việc tìm kiếm này bị làm sai lệch ngay từ chính lúc đầu.

Việc  tìm  kiếm  thực  phải  không  từ  niềm  tin  lẫn không  tin.  Nếu  bạn  tin,  bạn  sẽ  phóng  chiếu;  bạn  sẽ  tự thôi miên bản thân mình theo niềm tin của bạn. Có mọi nguy hiểm rằng bạn sẽ tìm thấy bất kì cái gì bạn tin vào

- bạn sẽ tạo ra ảo tưởng về nó.

Niềm tin sâu sắc có thể tạo ra một không gian mà trong đó ảo giác trở thành có thể được. Do đó người Ki tô  giáo  có  thể  thấy  Christ  và  người  Hindu  có  thể  thấy Krishna.  Người  Hindu  chưa  bao  giờ  bắt  gặp  Christ, người  Ki  tô  giáo  chưa  bao  giờ  bắt  gặp  Krishna.  Sao điều đó không bao giờ xảy ra? - bởi vì bất kì cái gì bạn tin, bạn đều thấy. Không phải là nó có đó trong thực tại mà bởi vì bạn phóng chiếu nó lên thực tại. Thực tại vận hành như màn ảnh và bạn cứ phóng chiếu các định kiến riêng  của  mình.  Nếu  bạn  không  tin,  thế  thì  tất  nhiên không  có  khả  năng  nào  để  tìm  thấy  nó;  từ  chính  ban đầu tâm trí bạn đã bị đóng lại rồi.

Do  đó  việc  tìm  kiếm  của  Phật  không  phải  là  về Thượng  đế.  Chúng  ta  không  biết  Thượng  đế  có  hay không;  chúng  ta  không  thể  lấy  bất  kì  quan  điểm  nào được.  Và  không  lấy  quan  điểm  về  Thượng  đế,  có  khả năng truy tìm vào thực tại của ngài.

Đây là khác biệt cơ bản giữa cách tiếp cận của Phật và  cách  tiếp  cận  của  mọi  tôn  giáo  khác.  Phật  cao  siêu hơn nhiều. Các tôn giáo khác rất nhân tâm: ý tưởng của họ về Thượng đế không là gì ngoài ý tưởng về người - được  phóng  chiếu,  được  khuếch  đại,  được  tô  điểm, được  làm  đẹp  nhất  có  thể  được,  nhưng  đấy  là  người được phóng chiếu lên trời.

Đó  là  lí  do  tại  sao  người  da  đen  sẽ  có  Thượng  đế tương ứng với ý tưởng của người da đen về con người là gì: môi sẽ dầy, tóc sẽ quăn. Người Trung Quốc sẽ có phóng  chiếu  riêng  của  mình,  người  Ấn  Độ  sẽ  có  ý tưởng riêng của mình. Có ba trăm tôn giáo trên trái đất; không  có  ba  trăm  thượng  đế.  Tại  sao  lại  ba  trăm  tôn giáo này? Và ba trăm tôn giáo này có ít nhất ba nghìn giáo  phái,  và  họ  tất  cả  đều  có  những  khác  biệt  về Thượng đế và quan niệm về Thượng đế.

Thượng  đế  là  một,  bởi  vì  thực  tại  là  một.  Nếu Thượng đế là ngang bằng với thực tại, đồng nghĩa với thực tại, thế thì không có nhiều sự tồn tại, chỉ có một sự tồn tại - nó không thể có nhiều  hình ảnh thế. Thực ra, không hình ảnh nào có thể biểu diễn được nó, mọi hình ảnh đều sẽ chỉ là bộ phận. Và đòi chân lí toàn thể chỉ là một bộ phận là tội lỗi - tội lỗi chống lại bản thân bạn và chống lại nhân loại và chống lại chân lí.

Và  khoảnh  khắc  bạn  bắt  đầu  nghĩ  về  Thượng  đế dưới dạng con người, bạn tạo ra hình ảnh. Hình ảnh đó chẳng là gì ngoài đồ chơi để chơi thôi. Bạn có thể tôn thờ  nó,  bạn  có  thể  cầu  nguyện,  bạn  có  thể  cúi  lạy  nó, nhưng  bạn  đơn  giản  ngu  xuẩn.  Bạn  đang  cúi  lạy  đồ chơi riêng của bạn, bạn đang tôn thờ bịa đặt riêng của bạn!  Và  đó  là  điều  các  đền  chùa  của  bạn,  các  nhà  thờ của bạn, các tu viện của bạn là gì đấy - nhân tạo, được chế ra bởi tâm trí riêng của con người.

Thượng  đế  không  thể  được  chế  tạo.  Thượng  đế không  thể  là  một  phần  của  sáng  tạo  của  con  người. Ngược lại, con người là sáng tạo của Thượng đế. Kinh Thánh  nói:  Thượng  đế  đã  tạo  ra  con  người  theo  hình ảnh riêng của ngài. Nhưng điều  đã xảy  ra trên trái đất lại  chính  là  điều  đối  lập  của  nó:  con  người  đã  tạo  ra Thượng đế theo hình ảnh riêng của mình. Và tất nhiên có nhiều loại người, cho nên có nhiều loại Thượng đế, và  cãi  vã  om  sòm  cứ  tiếp  tục  mãi,  ai  là  đúng.  Đấy không  phải  là  vấn  đề  về  quan  niệm  Thượng  đế  nào  là đúng, vấn đề cơ bản là quan niệm của ai là đúng.

Thượng đế cũng đã trở thành trò bản ngã: người Ki tô giáo đánh nhau với người Mô ha mét giáo, người Mô ha mét giáo đánh nhau với người Hindu, người Hindu đánh nhau với người Jaina. Và bài hát "nỗi buồn quay vòng"  này  cứ  lặp  lại  mãi...  Toàn  thể  lịch  sử  của  nhân loại  đã  là  xấu  bởi  vì  cái  gọi  là  những  người  tôn  giáo này. Họ đã chứng tỏ là phi tôn giáo nhất. Họ đã chứng tỏ là những kẻ đại cuồng tín, hoàn toàn mù quáng, định kiến  thâm  căn  cố  đế,  hoàn  toàn  khép  kín,  không  sẵn sàng  nghe  bất  kì  cái  gì  đi  ngược  lại  họ  hay  cái  gì  có chút  ít  khác  với  ý  tưởng  của  họ.  Tôn  giáo  đã  làm  cho mọi  người  thành  mù,  điếc.  Tôn  giáo  đã  làm  cho  mọi người thành ngu xuẩn, không thông minh.

Phật là một thế giới hoàn toàn khác, ông ấy đem tới viễn  kiến  hoàn  toàn  khác.  Điều  đầu  tiên  cần  được  ghi nhớ: ông ấy không quan tâm tới Thượng đế... và phép màu là ở chỗ ông ấy tìm thấy Thượng đế. Việc truy tìm của  ông  ấy  không  phải  vào  Thượng  đế,  nhưng  ông  ấy chấm dứt, ông ấy tiếp đất, trong Thượng đế. Việc truy tìm của ông ấy bắt đầu với một góc độ hoàn toàn khác, và đó là góc đúng để bắt đầu đấy. Nếu bạn bắt đầu như Phật bắt đầu, bạn nhất định tìm thấy Thượng đế.

H.G.   Wells   là   phải   khi   ông   ấy   nói   rằng   Phật Gautama  là  con  người  mang  tính  thượng  đế  nhất  trên thế  gian  vậy  mà  cũng  là  người  phi  thượng  đế  nhất. Vâng,  ông  ấy  là  ngược đời.  Ông  ấy  phủ  nhận  Thượng đế, ông ấy nói không có Thượng đế. Ông ấy nói không cần tôn thờ, ông ấy nói không cần tin tưởng. Truy tìm, đừng tin! Tìm và kiếm, nhưng không định kiến nào về ủng  hộ  hay  chống  đối.  Bắt  đầu  với  tâm  trí  cởi  mở  và thuần khiết toàn bộ. Bắt đầu như đứa trẻ nhỏ, trong hồn nhiên  hoàn  toàn,  người  thậm  chí  còn  chưa  từng  nghe nói tới Thượng đế. Và ông ấy không nói rằng nếu bạn bắt đầu theo cách này bạn sẽ tìm thấy Thượng đế, bởi vì ông ấy biết cái tinh ranh của tâm trí con người. Nếu ông ấy nói, "Nếu ông bắt đầu cách thức này ông sẽ tìm thấy  Thượng  đế,"  tâm  trí  bạn  sẽ  nói  với  bạn,  "Thế  thì đây  là  cách  tìm  ra  Thượng  đế  rồi  -  bắt  đầu  theo  cách này,"   nhưng   sâu   bên   dưới   ham   muốn   của   bạn   về Thượng  đế  vẫn  còn  đấy.  Ham  muốn  Thượng  đế  nảy sinh  trong  tâm  lí  của  bạn;  nó  không  phải  là  việc  tìm kiếm tâm linh.

Sigmund Freud đúng ở chỗ Thượng đế không là gì ngoài việc tìm kiếm hình ảnh  của người bố  hay người mẹ. Phật sẽ đồng ý với ông ấy,  Phật  sẽ ban phúc lành cho  Sigmund  Freud.  Sáng  suốt  của  Sigmund  Freud  là rất chính xác về điều đó. Ông ấy không đi rất xa, nhưng ông  ấy  bắt  đầu  đúng,  mặc  dầu  ông  ấy  trở  nên  bị  mắc kẹt ở giữa chừng vì ông ấy đã không nhận biết về Phật và ông ấy đã không nhận biết về Lão Tử. Ông ấy về cơ bản vẫn còn là một phần của truyền thống Do Thái - Ki tô  giáo  -  còn  chưa  tiến  hoá  lắm,  còn  chưa  siêu  hình theo đúng nghĩa của từ này.

Ki  tô  giáo  và  Do  Thái  giáo  là  những  tôn  giáo  rất trần  tục, bắt  rễ nhiều  vào  tâm  lí  con  người  hơn  là  vào hiểu biết tâm linh của con người. Và bởi vì tâm lí con người  là  hỗn  độn,  bất  kì  cái  gì  được  bắt  rễ  vào  tâm  lí con người đều nhất định vẫn còn là hỗn độn.

Con  người  cần  hình  ảnh  người  cha,  ai  đó  để  phụ thuộc vào. Nhân danh Thượng đế người ta không đi tìm Thượng đế mà chỉ đi tìm cái cớ cho sự phụ  thuộc của họ - nhưng cái cớ mĩ miều để cho phụ thuộc đó không có  vẻ  giống  như  nô  lệ,  để  cho  phụ  thuộc  đó  cũng  bắt đầu có hương vị của tính tôn giáo, tâm linh. Nhưng gọi Thượng đế là "cha" chỉ ra điều bạn đã từng đi tìm kiếm.

Có những tôn giáo gọi Thượng đế là "mẹ"; nó cũng là vậy, cùng trò chơi  cả thôi - hoặc mẹ hoặc cha. Nếu xã  hội  mà  hướng  mẹ,  mẫu  hệ,  thế  thì  Thượng  đế  trở thành  "mẹ";  nếu  xã  hội  hướng  cha,  phụ  hệ,  thế  thì Thượng đế trở thành "cha".

Nước Đức tự gọi mình là "đất cha", Ấn Độ tự gọi mình  là  "đất  mẹ";  khác  biệt  chỉ  ở  cái  tên.  Dù  bạn  gọi đất  nước  mình  là  đất  mẹ  hay  đất  cha  thì  cũng  chẳng khác  biệt  gì  nhiều,  bởi  vì  bạn  tạo  ra  cùng  rắc  rối.  Cái nhãn  là  khác  nhưng  nó  là  cùng  chính  trị;  cái  nhãn  là khác  nhưng  nó  là  cùng  cách  tiếp  cận  trẻ  con  tới  thực tại.

Sao  bạn  tìm  kiếm  Thượng  đế?  Từ  sợ  hãi  sao? Vâng,  có  sợ,  bởi  vì  có  cái  chết.  Nếu  bạn  tìm  kiếm Thượng  đế  từ  sợ  bạn  sẽ  không  bao  giờ  tìm  thấy  ngài đâu. Thượng đế chỉ có thể được tìm thấy qua tình yêu, không qua sợ hãi.

Trong  mọi  ngôn  ngữ  của  thế  giới  đều  có  câu  như "sợ  Thượng  đế";  người  tôn  giáo  được  gọi  là  người  sợ Thượng  đế.  Điều  đó  hoàn  toàn  vô  nghĩa!  Người  tôn giáo không bao giờ sợ Thượng đế cả: người tôn giáo là người  yêu  Thượng  đế.  Lời  nguyện  của  người  đó  nảy sinh không từ nỗi sợ mà từ tình yêu và lòng biết ơn vô cùng.  Lời  nguyện  của  người  đó  là  lời  cám  ơn,  không phải là đòi hỏi. Người đó không hỏi xin an ninh, bởi vì người đó đã biết rằng mình là an ninh. Người đó không hỏi xin an toàn, người đó không hỏi xin bảo vệ, bởi vì người đó biết rằng sự tồn tại bảo vệ, rằng sự tồn tại là nhà  của  chúng  ta,  rằng  chúng  ta  thuộc  vào  nó  và  rằng nó  thuộc  vào  chúng  ta.  Sao  người  đó  lại  phải  hỏi  xin những điều đã có sẵn rồi, điều đã được cho rồi, điều có ngầm đấy rồi, trong chính sự tồn tại của bạn?

Nhưng cái gọi là người tôn giáo cứ đòi hỏi. Có thể người  đó  đã  mất  cha  mình,  mẹ  mình...  và  mọi  người một  ngày  nào  đó  này  khác  rồi  cũng  sẽ  mất  họ  thôi. Không thực là cha bạn chết đi, thế thì bạn mới mất cha; khoảnh  khắc  bạn  trở  nên  trưởng  thành,  bạn  bắt  đầu  đi theo cách riêng của mình, người cha bị mất, người mẹ bị  mất  -  và  ảo  tưởng  trẻ  con  bị  mất.  Và  thế  thì  nỗi  sợ lớn lao nảy sinh: mãi cho tới giờ bạn đã được cha bảo vệ, được mẹ chăm sóc. Bây giờ ai sẽ bảo vệ bạn và ai sẽ chăm sóc bạn? Bầu trời dường như hoàn toàn trung lập; nó không chăm sóc theo cách này cách nọ, dù bạn sống hay chết chẳng thành vấn đề. Nỗi sợ lớn nảy sinh trong  bản  thể  người  ta,  sự  run  rẩy.  Soren  Kierkegaard đã gọi đích xác nó là run rẩy; trong run rẩy đó người đó nghĩ tôn giáo được sinh ra. Vâng, trong run rẩy đó tôn giáo được sinh ra, nhưng tôn giáo đó là giả, tôn giáo đó không thực.

Tôn  giáo  được  sinh  ra  khi  bạn  được  định  tâm,  bắt rễ, không run rẩy. Tôn giáo được sinh ra trong hiểu biết lớn lao, không trong sợ hãi. Tôn giáo được sinh ra khi bạn bắt đầu cảm thấy rằng sự tồn tại đáp ứng bằng tình yêu,  rằng  nó  không  phải  là  không  chăm  nom,  rằng  nó không  lạnh  lùng;  rằng  nó  là  rất  ấm  áp,  rằng  nó  là  rất đón chào. Nó là chính cuộc sống của chúng ta - làm sao nó có thể không chăm sóc chúng ta được?

Nhưng cái gọi là người tôn giáo cứ đòi hỏi Thượng đế  bảo  vệ;  do  đó  Thượng  đế  mới  được  gọi  là  "Đấng bảo  vệ  vĩ  đại."  Người  tôn  giáo  cứ  đòi  hỏi  Thượng  đế cho cuộc sống vĩnh hằng bởi vì họ đang run rẩy, họ sợ cái chết... và cái chết  đang tới mỗi ngày một gần hơn. Chẳng  mấy  chốc  nó  sẽ  ôm  choàng  lấy  bạn,  nó  sẽ  dìm bạn  vào  trong  bóng  tối.  Trước  điều  đó  bạn  phải  tìm mảnh đất an ninh, ngôi nhà. Cái đó trở thành việc tìm kiếm Thượng đế của bạn.

Phật  không  quan  tâm  tới  việc  tìm  kiếm  như  vậy. Ông ấy nói thay vì nghe tâm trí ốm yếu, bệnh hoạn và đi theo nó vào cuộc tìm kiếm Thượng đế, tốt hơn cả là vứt bỏ tâm trí bệnh hoạn này. Tốt hơn cả là vứt bỏ toàn thể bệnh hoạn này, tự do với nó - bởi vì trong tự do đó là việc thấy, trong tự do đó là việc biết.

Tự do khỏi tâm trí bạn trở thành người biết. Bạn trở thành  tuyệt  đối  chắc  chắn  về  tính  bất  tử,  về  vô  thời gian,  về  sự  không  chết,  tới  mức  không  có  nhu  cầu  về bất kì Thượng đế nào bảo vệ bạn - bạn đã được bảo vệ rồi. Trong việc bảo vệ đó bạn cúi mình trước sự tồn tại với lòng biết ơn. Trong việc bảo vệ đó, trong sự chăm sóc  đó,  trong  tình  yêu  đó  mà  cứ  tuôn  chảy  vô  hình  từ vũ trụ tới bạn... Nó nuôi dưỡng bạn mọi khoảnh khắc. Nó  là  vũ  trụ  mà  bạn  thở  vào  và  ra,  nó  là  vũ  trụ  chảy trong máu bạn, nó là vũ trụ trở thành xương bạn, chính tuỷ  bạn.  Khoảnh  khắc  nó  trở  thành  kinh  nghiệm  riêng của bạn, bạn đã trở nên có tính tôn giáo.

Và  bây  giờ  bạn  biết  rằng  Thượng  đế  hiện  hữu, nhưng  đây  là  một  Thượng  đế  hoàn  toàn  khác.  Đó không  phải  là  hình  ảnh  người  cha  -  đó  không  phải  là hình ảnh chút nào. Đó không phải là một  người mà là sự  hiện  diện,  sự  hiện  diện  yêu  thương  tràn  ngập  toàn thể  vũ  trụ.  Bây  giờ  đó  không  phải  là  một  người  kiểm soát,  một  kẻ  độc  tài  sai  khiến.  Nó  không  giống  như Thượng  đế  Kinh  Cựu  ước  nói,  "Ta  là  người  rất  ghen tị."

Phật  nói:  Thượng  đế  và  ghen  tị  sao?  Thế  thì  ai  sẽ vượt ra ngoài ghen tị? Phật nói ngay cả con người cũng phải trở nên không ghen tị, chỉ thế thì người đó mới có khả năng biết tới Thượng đế. Nhưng điều đó liệu có thể thành điều kiện là bạn phải trở nên không ghen tị và thế rồi  bạn  sẽ  biết  Thượng  đế  ghen  tị  không?  Điều  đó  có thể  là  điều  kiện  rằng  để  biết  Thượng  đế  ghen  tị  thì trước hết bạn phải vứt bỏ mọi ghen tị của mình không? Điều  đó  sẽ  rất  phi  logic!  Thượng  đế  trong  Kinh  Cựu Ước  nói,  "Ta  ghen  tị,  ta  giận  dữ.  Những  người  không nghe lời ta sẽ bị kết án mãi mãi!"

Bertrand Russell đã viết một cuốn sách, Tại sao tôi không là người Ki tô giáo. Trong cuốn sách này ông ấy đưa ra nhiều luận cứ; một trong những luận cứ đó cũng đáng xem xét. Ông ấy nói Thượng đế của người Ki tô giáo  và  Do  Thái  giáo  dường  như  hoàn  toàn  bất  công, không công bằng, bởi vì người Ki tô giáo và người Do Thái  tin  vào  chỉ  một  kiếp  sống.  Bertrand  Russell  nói, "Khi có liên quan tới tôi, về mọi tội tôi đã phạm phải, ngay cả quan toà nghiêm khắc nhất cũng không thể xử tôi  quá  bốn  năm.  Và  nếu  cả  tội  mà  tôi  không  phạm nhưng chỉ có ý định thôi cũng được tính tới, thì thế nữa nhiều nhất cũng chỉ tám năm, mười năm."

Trong  cuộc  sống  bẩy  mươi  năm,  bạn  có  thể  phạm phải  bao  nhiêu  tội?  Trong  cuộc  sống  bẩy  mươi  năm một  phần  ba  đã  dành  cho  ngủ  rồi,  một  phần  ba  khác cho làm việc kiếm bánh mì và bơ. Bạn có thời gian nào để  phạm  tội  và  bạn  có  thể  phạm  được  bao  nhiêu  tội? Và,  Russell  nói,  Thượng  đế  của  người  Ki  tô  giáo, người Do Thái nói bạn sẽ bị trừng phạt vĩnh viễn! Bây giờ,  điều  này  là  bất  công!  Cho  dù  bạn  trừng  phạt  một người  cả  bẩy  mươi  năm  thì  cũng  được;  ít  nhất  bẩy mươi  năm  người  đó  sống.  Nếu  bản  thân  cuộc  sống  là tội  lỗi,  nếu  thở  là  tội  lỗi,  thế  thì  tống  người  đó  xuống địa  ngục  bẩy  mươi  năm  đi  -  nhưng  tống  người  đó xuống  địa  ngục  vĩnh  viễn,  mãi  mãi  và  người  đó  vẫn trong địa ngục... Russell nói rằng điều này là bất công. Nếu  đây  là  ý  tưởng  của  bạn  về  Thượng  đế,  thế  thì  ý tưởng của bạn về Quỉ là gì? Làm sao Thượng đế có thể ác độc hơn được? Đây chính là quan niệm ác quỉ.

Nhưng  bởi  vì  cái  gọi  là  các  tôn  giáo  đều  dựa  trên sợ hãi, nên những ý tưởng như vậy tạo ra nhiều sợ hãi trong mọi người. Và các tu sĩ khai thác sợ của bạn; họ nói  bạn  sẽ  bị  kết  án,  bị  trừng  phạt.  Và  họ  đã  tạo  ra những  bức  tranh,  bức  vẽ  về  địa  ngục,  lửa  địa  ngục  và đủ mọi loại tra tấn họ đã phát minh ra ở địa ngục.

Những  người  này  không  thể  là  thánh  nhân  được. Ngay  cả  suy  tư  rằng  người  khác  phải  bị  thiêu  đốt  mãi mãi cũng cần một tâm trí rất ác độc - ngay cả nghĩ về nó, ngay cả viết về nó.

Phật  nói  việc  tìm  kiếm,  tìm  kiếm  thực  sự,  không phải là về Thượng đế, không thể được - bởi vì Thượng đế là nhu cầu của tâm trí bệnh hoạn. Để điều này chìm sâu  vào  trong  bạn;  bằng  không  bạn  sẽ  không  có  khả năng hiểu được cách nhìn rất cao siêu này của tôn giáo.

Điều thứ hai, Phật nói tôn giáo không phải là việc tìm kiếm chân lí, bởi vì khoảnh khắc bạn bắt đầu truy tìm về chân lí bạn trở thành trí thức. Toàn thể cuộc truy tìm trở thành triết lí, trí tuệ, hợp lí - chân lí là khái niệm hợp lí. Thế thì bạn bắt đầu nghĩ rằng bạn phải trải qua nhiều  quá  trình  logic,  rằng  bạn  phải  tranh  cãi,  thảo luận, tranh  luận và thế rồi cuối cùng một ngày nào đó bạn sẽ đi tới kết luận - cứ dường như chân lí sẽ là một kết luận của quá trình logic, cứ dường như chân lí sẽ là sản phẩm phụ của suy luận của bạn.

Chân lí không chỉ là trí tuệ. Và trí tuệ có thể nghĩ được gì về chân lí? Nó tất cả là tưởng tượng, suy diễn. Nhiều nhất nó có thể đi tới giả thuyết nào đó, một giả thuyết  làm  việc  được,  tiện  dụng;  nhưng  nó  không  bao giờ có thể đạt tới bất kì chân lí nào.

Đó là lí do tại sao triết học không bao giờ đạt tới; nó đơn giản cứ đi mãi trong vòng tròn - nó đi theo vòng tròn  luẩn  quẩn.  Khoa  học  cũng  chẳng  bao  giờ  đạt  tới chân lí. Nhiều nhất nó bắt gặp các giả thuyết được chấp nhận  hôm  nay  và  bị  bác  bỏ  ngày  mai  bởi  vì  ngày  mai bạn tìm ra giả thuyết tốt hơn làm việc hiệu quả hơn; do đó giả thuyết hôm qua phải bị thải loại đi.

Newton  bị  thải  loại  bởi  Albert  Einstein;  Albert Einstein  sớm  hay  muộn  sẽ  bị  thải  loại  bởi  ai  đó  khác. Khoa  học  không  bao  giờ  đi  tới  chân  lí,  tới  chân  lí  tối thượng. Mọi thứ đều là tiện dụng: nếu nó làm việc thế thì  nó  nó  đáng  dùng.  Nhưng  vấn  đề  không  phải  là  về chân lí, vấn đề là về tiện dụng.

Phật nói chân lí chỉ có thể mang tính tồn tại, không mang tính trí tuệ. Trí tuệ sẽ là một phần trong nó, tình cảm cũng sẽ là một phần trong nó, thân thể cũng sẽ là một phần trong nó - và trung tâm của nó sẽ là tâm thức chứng  kiến  của  bạn.  Nó  sẽ  là  hiện  tượng  toàn  bộ, không chỉ trí tuệ, không chỉ tình cảm.

Có  hai  loại  tôn  giáo:  tôn  giáo  trí  tuệ  và  tôn  giáo tình cảm. Tôn giáo trí tuệ triết lí hoá còn tôn giáo tình cảm tôn thờ, cầu nguyện - nhưng cả hai đều là bộ phận. Và chân lí không chỉ là tổng cộng của các bộ phận của nó:  nó  còn  nhiều  hơn  tổng  cộng  của  các  bộ  phận  của nó.

Do  đó  Phật  nói  cách  tiếp  cận  mang  tính  tồn  tại  là cần thiết - không chỉ trí tuệ, không chỉ tình cảm. Triết gia sẽ không phát hiện ra nó mà người sùng kính cũng không phát hiện ra nó.

Điều thứ ba, Phật nói, "Việc tìm kiếm của ta không phải  về  phúc  lạc..."  bởi  vì  bạn  không  thể  quan  niệm được  phúc  lạc  là  gì.  Bất  kì  cái  gì  bạn  sẽ  quan  niệm cũng nhất định bị ý tưởng về hạnh phúc của bạn tô mầu bằng  cách  nào  đó.  Và  ý  tưởng  của  bạn  về  hạnh  phúc không phải là rất phúc lạc đâu, không phải rất gần với phúc lạc đâu. Ý tưởng của bạn về hạnh phúc gần nhiều với bất hạnh hơn. Ý tưởng của bạn về hạnh phúc không là gì ngoài cái đối lập của bất hạnh - và chúng cả hai là cùng  nhau,  hai  mặt  của  cùng  một  năng  lượng.  Giống như  ngày  và  đêm  chúng  được  nối  với  nhau;  ngày  tiếp sau  đêm,  thế  rồi  đêm  lại  theo  sau  ngày,  và  nó  cứ  thế tiếp  diễn  mãi.  Hạnh  phúc  khoảnh  khắc  này,  bất  hạnh khoảnh  khắc  khác,  lại  hạnh  phúc,  lại  bất  hạnh  khác... và  theo  cách  này  toàn  thể  cuộc  sống  của  bạn  bị  phí hoài.

Khi bạn nghe thấy từ 'phúc lạc', khái niệm nào nảy sinh trong tâm trí bạn? - cái gì đó của hạnh phúc, cái gì đó của hạnh phúc vĩnh hằng, cái gì đó khi bạn sẽ không bao giờ biết tới bất hạnh lần nữa. Nhưng nếu bất hạnh biến  mất,  hạnh  phúc  không  thể  còn  lại.  Nếu  bóng  tối biến  mất  hoàn  toàn  thì  sẽ  không  có  ánh  sáng.  Chúng phụ thuộc lẫn nhau; chúng có vẻ như mâu thuẫn nhưng chúng thực sự bù nhau. Cho nên bất kì cái gì bạn quan niệm về phúc lạc cũng đều sẽ sai từ ngay ban đầu. Bạn sẽ tìm kiếm một loại chủ nghĩa khoái lạc mới - có thể tâm  linh,  siêu  hình.  Có  thể  bạn  không  tìm  kiếm  hạnh phúc ở đây, nhưng bạn đang tìm kiếm hạnh phúc ở bờ bên kia.

Và  đó  là  điều  mọi  tôn  giáo  đều  nói  tới  nhân  danh cõi  trời,  thiên  đường:  điều  họ  thiếu  ở  đây  họ  phóng chiếu  trên  thiên  đường.  Nếu  bạn  nhìn  vào  những  ý tưởng về thiên đường của các dân tộc khác nhau bạn sẽ có khả năng lập tức biết một điều: cái đang thiếu trong cuộc sống của họ. Bạn sẽ không biết gì về thiên đường cả,  nhưng  bạn  chắc  chắn  sẽ  biết  cái  đang  thiếu  trong cuộc  sống  của  những  người  có  quan  niệm  về  thiên đường này.

Chẳng hạn, thiên đường của người Mô ha mét giáo có  điều  khoản  cho  người  đồng  dục.  Kì  lạ  thế!  Nhưng đó là điều rất phổ biến vào những ngày mà Mô ha mét giáo còn ở giai đoạn đầu của nó. Các nước Mô ha mét giáo vẫn còn rất đồng dục; đó là thiên đường duy nhất. Cho nên nếu một số người đồng dục nam ở đây họ nên nhớ điều đó. Sau khi chết mà bạn được hỏi, "Anh muốn đi đâu?" nói ngay lập tức, "Tới thiên đường Mô ha mét giáo."  Tại  đó  bạn  sẽ  tìm  thấy  câu  lạc  bộ  người  đồng dục nam. Nhưng đừng có tới thiên đường Hindu đấy - tại đó bạn sẽ không tìm thấy câu lạc bộ đồng dục nam chút  nào  đâu!  Điều  đó  chưa  bao  giờ  là  ý  tưởng  ở  Ấn Độ; điều đó là tội lỗi.

Nếu  bạn  đi  tới  thiên  đường  Hi  Lạp  bạn  sẽ  thấy đồng  dục  được  ca  ngợi  nhiều  lắm.  Thực  ra,  ở  Hi  Lạp thân  thể  đàn  ông  có  văn  hoá  được  coi  là  còn  đẹp  hơn thân  thể đàn  bà;  do  đó  mọi  bức điêu  khắc  Hi  Lạp  đều lấy tâm điểm nhân vật nam. Ngay cả ở trường phái của Plato và Aristotle đồng dục là qui tắc, không phải ngoại lệ. Ý tưởng Hi Lạp về thiên đường nhất định là đi cùng với tâm trí Hi Lạp.

Trong  thiên  đường  Hindu  bạn  sẽ  thấy  đàn  bà  đẹp và  họ  tất  cả  mắc  kẹt  lại  ở  độ  tuổi  mười  sáu,  trong  hết thế kỉ nọ tới thế kỉ kia, bởi vì ý tưởng Hindu về cái đẹp là  con  gái  mười  sáu  tuổi  -  thậm  chí  không  mười  tám tuổi, còn nói gì tới hai mươi mốt! Ý tưởng Hindu là ở chỗ vào tuổi mười sáu đàn bà đạt tới sự hoàn hảo; sau đó  là  xấu  đi.  Và  bởi  vì  người  Hindu,  cái  gọi  là  thánh nhân đã bỏ đói bản thân họ về quan hệ nữ tính, bỏ khỏi năng  lượng  nữ  tính,  tâm  trí  họ  quá  bị  ám  ảnh  với  đàn bà.  Tất  nhiên  họ  phải  tìm  ra  an  ủi  nào  đó  ở  đâu  đó; thiên đường của họ là an ủi của họ.

Trong thiên đường của họ đàn bà có thân thể bằng vàng, mắt bằng kim cương. Đây sẽ là cái loại đàn bà gì thế này! Hoàn toàn chết! Tôi nghĩ thánh nhân Hindu sẽ không cho phép máu chạy qua mạch của họ đâu - sữa bò sẽ tốt hơn nhiều và thuần khiết hơn, và thiêng liêng hơn  nữa!  Và  những  cô  gái  này  cứ  nhảy  múa  liên  tục, hát  bài  ca,  quanh  các  hiền  nhân  -  hiền  nhân  đã  từ  bỏ cuộc sống gia đình ở đây trên thế gian này. Họ thực sự đi cắm trại! Thiên đường của họ là điều họ đang thiếu ở đây.

Phân tích thiên đường của bất kì giống nòi nào, bất kì quốc gia nào, bất kì tôn giáo nào, và bạn sẽ biết họ thực sự thiếu cái gì ở đây. Thiên đường Hindu rất giầu có - người Hindu nghèo mà. Trong thiên đường Hindu có  dòng  sông  sữa  -  nước  không  chảy  ở  đó.  Trong  thế giới thực của người Hindu bạn thậm chí không thể tìm ra nước thuần khiết trong các con sông.

Tôi  đã  không  nếm  nước  ít  nhất  trong  mười  lăm năm - tôi phải lệ thuộc vào nước sô đa! Đủ mọi loại ô uế được  tìm  thấy  trong  các  dòng  sông  Ấn  Độ,  nước  ở Ấn Độ, bởi vì toàn thể hệ thống nước thải cứ tự nó đổ vào các dòng sông Ấn Độ, và trâu và bò và mọi người đang  tắm  ở  đó.  Các  dòng  sông  Ấn  Độ  dường  như  là bẩn thỉu nhất - và đó là nước duy nhất để uống. Nhưng họ đã xoay xở làm đẹp trong thiên đường; họ đã vứt hết cả nước đi. Sông toàn sữa và sữa đông!

Và  có  cây  thoả  ước  nữa;  bạn  đơn  giản  ngồi  dưới cây  này,  chẳng  cần  làm  việc  chút  nào.  Người  Ấn  Độ mệt mỏi vì làm việc, hoàn toàn mệt mỏi. Chỉ ngồi dưới cái cây thoả ước này và bất kì cái gì bạn ước đều được đáp  ứng  ngay,  ngay  lập  tức  -  hệt  như  bạn  có  cà  phê uống  liền.  Điều  đó  nữa  cũng  phải  mất  chút  thời  gian, nhưng  dưới  cây  thoả  ước,  ước  muốn  nảy  sinh,  "Đàn bà!"  và  đàn  bà  xuất  hiện.  "Thức  ăn!"  và  đột  nhiên  có thức ăn. "Coca-Cola!" và lập tức có Coca-Cola. Ấn Độ đã bị đói hàng thế kỉ; cây thoả ước đơn giản chỉ ra đất nước đói ăn này, đất nước nghèo khó này.

Khi những kinh sách này được viết ra nhiều điều đã không  có  trên  thế  giới,  do  đó  chúng  không  có  ở  đó; bằng không thì Rolls Royces sẽ có ở thiên đường, đặc biệt  được  làm  bằng  vàng  khối,  cho  các  hiền  nhân  vĩ đại,  các  mahatma,  thánh  nhân.  Họ  có  ngai  vàng,  cho nên  chẳng  có  gì  sai  về  việc  có  xe  Rolls  Royces  bằng vàng khối. Ở đây bạn phải đi trong những chiếc xe vô giá  trị;  thậm  chí  chúng  rất  khó  để  tìm  ra.  Ấn  Độ  sản xuất loại ô tô tồi nhất trên thế giới!

Tôi  nghe  nói  rằng  khi  nhà  chế tạo  xe  Ambassador chết - tôi biết ông ấy, ông ấy là bạn tôi, cho nên tôi tin rằng  câu  chuyện  này  là  đúng  -  ông  ấy  đột  nhiên  được đưa lên thiên đường. Ông ấy phân vân lắm bởi vì ông ấy  không  hi  vọng  nhiều  thế.  Ông  ấy  tưởng  rằng  nếu ông ấy có thể kiếm được góc phố tốt nào đó ở địa ngục, thế  cũng  được  rồi.  Thế  này  thì  quá  nhiều!  Ông  ấy  có chút ít phân vân. Ông ấy hỏi khi cánh cửa được mở ra, ông  ấy  hỏi  người  giữ  cửa,  "Có  cái  gì  đó  sai  không?  - bởi vì tôi cứ tưởng rằng tôi sẽ bị tống xuống địa ngục cơ, tôi chưa bao giờ làm điều gì tốt . Sao ông lại cho tôi vào?"

Người giữ cổng nói, "Ông đã làm xe Ambassador, và bởi vì xe Ambassador mà thêm nhiều người đã nhớ tới Trời hơn qua bất kì cái gì khác. Bất kì ai đi trong xe đều  liên  tục  nhớ  tới  Trời:  'Lạy  Trời!'  Ông  đã  làm  cho mọi  người  thành  tôn  giáo  thế.  Ngay  cả kẻ  vô  thần  khi họ đi trong xe của ông cũng bắt đầu nhớ tới Trời - họ phải nhớ chứ! Do đó mới có nhân nhượng đặc biệt này cho  ông:  một  chỗ  đặc  biệt  đã  được  dành  cho  ông  trên cõi trời."

Nếu  bây  giờ  kinh  sách  mà  được  viết  ra,  thế  thì  sẽ có  xe  Rolls  Royces  bằng  vàng  khối  và  mọi  thứ  mà thiếu ở đây sẽ có ở đó.

Phật nói: Việc tìm kiếm của ta không vì phúc lạc... bởi vì khoảnh khắc bạn nói về phúc lạc, mọi người bắt đầu nghĩ về hoan lạc. Tốt hơn cả là không nói về phúc lạc, điều đó là nguy hiểm. Mọi người sẽ đơn giản hiểu lầm.

Thế  thì  phúc  lạc  của  ông  ấy  là  về  gì?  Ông  ấy  đã chọn một từ chưa bao giờ được chọn trước đây - ông ấy nói: Việc tìm kiếm của ta là về tự do. Từ đó quan trọng mênh mông: tự do khỏi bản ngã, tự do khỏi tâm trí, tự do khỏi ham muốn, tự do khỏi mọi giới hạn. Theo một cách nào đó, ông ấy rất khoa học trong cuộc hành trình nội tâm của mình. Ông ấy đang nói nếu bạn có thể tạo ra một không gian trong bản thể mình nơi tâm thức bạn là tự do toàn bộ, thế thì tất cả đều được đạt tới: Thượng đế được đạt tới, chân lí được đạt tới, cái đẹp được đạt tới, phúc lạc được đạt tới. Nhưng chỉ trong tự do thì bất kì  cái  gì  mới  trở  thành  có  thể.  Do  đó  mới  có  lời  kinh này:

Tại chỗ cuối của con đường, Người chủ tìm thấy tự do

Từ ham muốn và buồn rầu - Tự do vô biên.

Không Thượng đế, không chân lí, không phúc lạc, mà  tự  do.  Tự  do  là  lời  của  Phật  hàm  chứa  tất  cả: Thượng đế, phúc lạc, chân lí, cái đẹp. Và tự do tránh xa mọi ngõ cụt khác. Tự do cần dũng cảm; bạn không thể đạt tới tự do được nếu bạn sợ hãi. Tự do cần bạn vứt bỏ mọi đồng nhất với tâm trí và thân thể; bằng không bạn sẽ vẫn còn bị giới hạn, bạn không thể tự do.

Tự do nghĩa là bạn thoát ra khỏi tâm trí ham muốn thường xuyên này. Chính tâm trí ham muốn tạo ra thiên đường. Nếu bạn vứt bỏ ham muốn, làm sao bạn có thể nói  về thiên  đường  được?  Nếu  bạn  vứt  bỏ  ham  muốn, buồn khổ tự động biến mất, bởi vì buồn khổ là cái bóng của  ham  muốn.  Bạn  càng  ham  muốn  nhiều,  bạn  càng cảm thấy thất vọng, bởi vì chẳng ham muốn nào đã bao giờ được hoàn thành. Ham muốn là không thể nào hoàn thành được;  chính  bản  chất  của  nó  là  như  vậy.  Không phải  là  bạn  không  có  khả  năng  hoàn  thành  nó;  chính bản  chất  của  ham  muốn  là  ở  chỗ  nó  không  thể  được hoàn  thành  -  nó  cứ  trở  nên  ngày  một  to  hơn.  Ban  đầu bạn đòi mười nghìn ru pi; đến lúc bạn có mười nghìn ru pi, ham muốn của bạn đã đi lên trước bạn rồi - nó đang đòi một trăm nghìn ru pi.

Nó  giống  như  đường  chân  trời  bao  quanh  đất:  nó có vẻ gần thế. Đi, và nó đi lên trước bạn. Khoảng cách giữa bạn và đường chân trời bao giờ cũng vẫn còn đích xác như cũ. Thực ra, không có chỗ nào mà đất gặp trời cả - làm gì có đường chân trời.  Đường chân trời là ảo ảnh  thôi:  nó  chỉ  xuất  hiện  đấy,  nó  không  phải  là  thực tại.

Việc  hoàn  thành  cũng  vậy:  việc  hoàn  thành  chỉ  là ảo ảnh. Nó chỉ có vẻ xuất hiện ở đó, rất gần, quyến rũ, mê say, mời gọi. Bạn cứ đi tới, và bạn phí hoài toàn thể cuộc sống của mình; và vào lúc bạn chết bạn thậm chí không đi được một li lại gần hơn việc hoàn thành. Mọi người  chết  đi  trên  cùng  một  chỗ  nơi  họ  được  sinh  ra. Mọi người chết đi trong cùng một trạng thái ngu xuẩn trong đó họ được sinh ra.

Tôi đã nghe:

Ngài  Henry,  chán  với  cuộc  sống  miền  quê  nước Anh, tới thăm quí bà người Pháp Salon De Plaisir. Đáp lại yêu cầu của ngài Henry về cái gì đó bất thường, quí bà này gợi ý, "Tôi có thể cho ông món Hott Tung, cao lương mĩ vị Trung Quốc đấy."

"Không,"  nhà  quí  tộc  đáp,  "tôi  đã  có  một  trong những món đó rồi."

"Có  lẽ,"  quí  bà  hỏi,  "ông  muốn  làm  bộ  sưu  tập  từ nhóm châu Phi đen của chúng tôi."

"Tôi  đã  có  một  trong  những  cái  đó  nữa  rồi,"  ngài Henry ngáp. "Thực ra, điều xúc động duy nhất tôi còn chưa thử là cô gái nhỏ có nhan sắc, quãng tám tuổi."

"Điều này là vô nhân đạo!" quí bà thét lên. "Chính ý tưởng này là tội ác! Tôi sẽ đi gọi cảnh sát."

"Không, đừng làm thế," ông quí tộc Anh nói. "Tôi đã có một trong những cô bé đó rồi!"

Bạn có thể có mọi thứ và dầu vậy bạn vẫn sẽ chẳng có cái gì cả. Bạn có thể có tất cả của cải của thế giới và dầu  vậy  bạn  sẽ  vẫn  nghèo.  Bạn  có  thể  có  mọi  cái  mà thế giới làm thành sẵn có và dầu vậy sự không hài lòng sẽ còn sâu sắc hơn trước đây - bởi vì trước đó đã có hi vọng, bây giờ thậm chí hi vọng sẽ biến mất.

Tại chỗ cuối của con đường, người chủ tìm thấy tự do. Mục đích là tìm tự do, nhưng người ta phải bắt đầu trở thành người chủ của bản thân mình, người chủ của tâm  thức  của  mình.  Đó  là  cái  bắt  đầu,  bước  đầu  tiên. Bạn  không  phải  là  người  chủ  của  tâm  thức  riêng  của mình.  Bạn  là  nô  lệ  của  cả  nghìn  lẻ  một  ham  muốn,  ý nghĩ,  tưởng  tượng.  Bạn  bị  kéo  đi  theo  hướng  này hướng nọ. Bạn không biết mình là ai và mình đang đi đâu. Bạn không biết tại sao bạn đang tồn tại chút nào. Bạn không biết mục đích của cuộc sống của mình, bạn không có cảm giác phương hướng. Làm sao bạn có thể là người chủ của bản thân mình?

Điều đầu tiên của việc trở thành người chủ của bản thân mình là trở nên ngày một ý thức hơn về hành động của  bạn  và  ý  nghĩ  của  bạn.  Vô  ý  thức  là  làm  nô  lệ,  ý thức là làm chủ.

Tôi  gọi  sannyasins  của  tôi  là  swamis;  từ  'swami' nghĩa  là  người  chủ.  Nó  đơn  giản  nghĩa  là  người  đang cố gắng trở nên được định tâm vào trong bản thể mình, được  bắt  rễ  vào  trong  tâm  thức  mình,  người  đang  cố gắng  không  bị  các  ham  muốn  kéo  đi  ngược  với  mong ước  của  mình.  Nhưng  ham  muốn  rất  tinh  ranh  và  bản ngã  lại  chơi  nhiều  trò  tới  mức  chừng  nào  bạn  không thường xuyên tỉnh táo bạn sẽ vẫn còn là nô lệ.

Rabinowitz,  trốn  vợ  trong  trụ  sở  Quốc  xã  ở  một tầng  thượng  Berlin  hẻo  lánh,  quyết  định  ra  hít  thở không khí trong lành. Trog khi đang bước đi thì anh ta chạm trán với Adolf Hitler.

Nhà  lãnh  đạo  Đức  rút  súng  ra  và  chĩa  vào  đống phân  ngựa  trên  phố.  "Thôi  được,  thằng  Do  Thái,"  ông ta  quát  lên,  "ăn  ngay  cái  đó  nếu  không  ta  sẽ  giết  chết mi!" Run rẩy, Rabinowitz ăn khi được lệnh.

Hitler  bắt  đầu  cười  to  tới  mức  làm  rơi  vũ  khí. Rabinowitz vồ lấy nó và nói, "Bây giờ, ông ăn phân đi nếu  không  tôi  sẽ  bắn!"  Quốc  trưởng  chống  tay  xuống và quì gối xuống và bắt đầu ăn.

Trong khi ông ta còn bận bịu, Rabinowitz lén chạy mất, chạy qua lối đi, trèo qua hàng rào, và nhảy bổ lên cầu  thang  tới  tầng  thượng.  Anh  ta  đóng  sầm  cửa,  cài chốt và khoá nó lại cho an ninh. "Bessie! Bessie!" anh ta gọi vợ. "đoán xem anh đã ăn trưa với ai hôm nay!"

Bản ngã rất tinh vi. Nó có thể tìm ra những cơ hội mà  không  tồn  tại  chút  nào;  nó  có  thể  làm  điều  không thể  thành  điều  có  thể.  Và  bạn  phải  rất  tỉnh  táo,  bởi  vì tâm trí bao giờ cũng hợp lí hoá. Tâm trí có thể cứ hợp lí hoá mọi thứ và nó có thể hợp lí hoá hay tới mức ngay cả bạn cũng sẽ bị quyến rũ - chính tâm trí riêng của bạn đang lừa bạn đấy!

Chừng  nào  người  ta  còn  chưa  thực  sự  cam  kết  để được tự do thì không thể nào có tự do được. Rất hiếm người  trở  nên  tự  do,  rất  hiếm  đấy:  một  Jesus,  một Moses,  một  Mohammed  -  chỉ  vài  người  thưa  thớt. Nhưng mọi người đều có khả năng, mọi người đều có hạt  mầm,  tiềm  năng.  Bạn  có  thể  trở  thành  một  Jesus, bạn có thể trở thành vị Phật, bạn  có thể trở thành một Khổng Tử, bạn có thể trở thành một Socrates.

Mọi  thứ  được  cần,  mọi  thứ  được  yêu  cầu,  đều  có đó rồi. Một điều duy nhất bị thiếu: bạn vẫn chưa quyết định, bạn vẫn đang lưỡng lự; bạn đã không quyết định trở thành người chủ của bản thể riêng của mình. Và thế thì những điều ngu xuẩn cứ lừa bạn, nhưng bạn bao giờ cũng có thể hợp lí hoá.

Người  ta  ít  được  biết  rằng  Sherlock  Holmes  có khuyết   điểm   bí   mật   chưa   bị   tiết   lộ   trong   các   câu chuyện.  Khi  bác  sĩ  Watson  tới  quanh  nhà  221B  Phố Baker  một  buổi  trưa,  người  quản  gia  bảo  ông  ta  rằng Holmes có một khách thăm, một nữ sinh.

Watson ngồi đợi, nhưng thế rồi nghe thấy âm thanh nghèn nghẹn vang tới từ phòng làm việc. Sợ rằng cô nữ sinh có thể là kẻ ám sát trá hình ông ta phá cửa ra, thấy nhà  thám  tử  trứ  danh  và  cô  gái  -  một  cô  gái  rất  trẻ  - đang  tham  gia  vào  một  hình  thức  đóng  kịch  khá  gây sốc. "Lạy Chúa, Holmes!" bác sĩ gắt gỏng, "đây là loại nữ  sinh  gì  thế  này?"  Holmes  cười  ngớ  ngẩn,  "Sơ  cấp, Watson yêu mến của tôi!"

Bạn  bao  giờ  cũng  có  thể  tìm  ra  cách  thức  và phương  tiện  để  bảo  vệ  mình,  để  lừa  người  khác  và  tự lừa mình - chừng nào còn chưa đưa ra một quyết định có  ý  thức,  rất  cân  nhắc.  Tôi  gọi  quyết  định  đó  là  tính chất sannyas.

Sannyas  không  là  gì  ngoài  một  quyết  định,  quyết định toàn bộ, một cam kết, sự tham gia, rằng "Bây giờ toàn  thể  năng  lượng  của  tôi  sẽ  đi  vào  một  hướng  - hướng  của  tự  do;  tôi  đã  quyết  định  phải  tự  do,  tự  do khỏi mọi ham muốn và tự do khỏi mọi buồn khổ. Tự do vô biên là mục đích của tôi."

Và điều đó có thể được đạt tới. Một khi quyết định này có đó và bạn rót năng lượng của mình vào trong nó và nuôi dưỡng nó, không ai có thể ngăn cản bạn đạt tới nó. Đấy là quyền tập ấm của bạn.

Những người thức tỉnh

Không bao giờ nghỉ lại ở một chỗ. Như thiên nga, họ vươn lên

Và rời bỏ hồ.

Phật  nói:  Nếu  ông  bắt  đầu  thức  tỉnh  ông  sẽ  ngạc nhiên rằng toàn thể cuộc sống của ông đã bị mắc kẹt ở cùng   một   chỗ,   ông   đã   không   thực   chuyển   động. Chuyển  động  của  ông  là  trống  rỗng,  bất  lực.  Ông  đã không chuyển động, bởi vì ông đã chẳng đạt tới đâu cả. Ông cứ chạy ngược chạy xuôi ở cùng một bờ, cứ tưởng rằng bằng việc chạy ngược chạy xuôi ông sẽ đạt tới bờ bên kia. Nhưng bờ bên kia vẫn còn xa xôi như bao giờ, và ông đang làm phí hoài hơi sức của mình.

Những  người  thức  tỉnh...  Những  người  đã  trở  nên được  cam  kết  với  tự  do,  những  người  lấy  quyết  định rằng, "Bây giờ ta sẽ tự do với mọi cái đen tối trong ta, với mọi điều tạo ra tương lai trong ta, với mọi điều là quá khứ trong ta - ta sẽ tự do với tất cả nó. Ta sẽ là tự do thuần khiết để cho ta có thể có đôi cánh và ta có thể soải cánh bay cao, tới những đỉnh cao của bản thể và sự tồn  tại..."  Chừng  nào  bạn  còn  chưa  quyết  định  điều đó... và cần bạo dạn để quyết định. Nhiều người tới đây và  họ  cứ  ngần  ngại  hàng  tháng  trời  về  liệu  có  lấy  cú nhảy  hay  không  -  và  chẳng  bao  giờ  để  một  khoảnh khắc suy nghĩ về điều họ đã bắt đầu mất, chẳng bao giờ dù một khoảnh khắc nhận ra rằng thời gian đang xô ra khỏi  bàn  tay  họ...  ngày  mai  có  thể  không  bao  giờ  tới nữa. Nếu bất kì cái gì phải được làm, nó phải được làm ngay lúc này.

Và  kì  lạ  là  con  người  cùng  cách  thức  của  con người! Cái vô dụng người đó lập tức sẵn sàng làm, còn cái có giá trị mênh mông người đó trì hoãn. Người đó cứ  nói  "Mai,"  và  mai  chẳng  bao  giờ  tới.  Thay  vào  đó cái chết tới.

Và  điều  này  đã  từng  xảy  ra  nhiều  lần  rồi.  Đây không phải là cuộc sống đầu tiên của bạn trên thế gian; bạn  đã  sống  hàng  triệu  lần  và  mỗi  lần  sự  trì  hoãn  này đã là nguyên ngân gốc rễ của khổ của bạn.

Bây giờ đừng trì hoãn thêm nữa. Dùng cơ hội này đi. Dùng hoàn cảnh này mà tôi đang tạo ra ở đây. Nó là phật trường đấy! Nếu bạn sẵn sàng nhảy vào trong nó, bạn  sẽ  không  bao  giờ  như  cũ  nữa.  Nhưng  việc  nhảy phải toàn bộ. Bạn không nên níu bám lấy bờ, bạn nên rời  bỏ  bờ  một  cách  tuyệt  đối.  Trong  chính  việc rời  bờ đó, trong chính việc từ bỏ bờ đó, biến đổi xảy ra - bạn bắt đầu trở nên được tự do.

Không phải xiềng xích đang giữ bạn trong tù túng đâu; chính bạn đang giữ lấy xiềng xích, chính bạn đang níu  bám  vào  xiềng  xích.  Đây  là  tình  huống  rất  ngớ ngẩn!  Nhà  tù  không  giữ  bạn  ở  trong;  chính  bạn  là người sợ đi ra ngoài. Và bạn cứ tin rằng không có cách nào ra: "Cái gì có đó mà tìm ở ngoài? Những người đã đi  rồi  chẳng  bao  giờ  quay  lại.  Ai  biết  được?  -  có  thú hoang  và  nguy  hiểm.  Ở  đây  mình  an  toàn,  sống  tiện nghi."

Đừng nghĩ theo kiểu tiện nghi, nghĩ theo kiểu tự do đi.  Đừng  nghĩ  theo  kiểu  an  toàn,  nghĩ  theo  kiểu  sống sinh  động  hơn.  Và  cách  duy  nhất  để  sinh  động  hơn  là sống một cách nguy hiểm, là mạo hiểm, là đi vào cuộc phiêu lưu. Và cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất không phải là đi lên mặt  trăng đâu - cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất là đi vào cốt lõi bên trong nhất của bạn.

Những  người  thức  tỉnh  không  bao  giờ  nghỉ  lại  ở một  chỗ.  Đừng  tù  đọng,  đừng  vẫn  còn  ở  một  chỗ  bên trong.  Di  chuyển  đi!  Chuyển  động  là  cuộc  sống.  Trở thành dòng sông. Đừng vẫn còn là cái ao tù đọng, bằng không bạn sẽ khăm khẳm đấy.

Đó  là  lí  do  tại  sao  hàng  triệu  người  khăm  khẳm. Cuộc sống của họ dường như không phải là phúc lành, ân  huệ.  Cuộc  sống  của  họ  không  cho  hào  quang  nào của  cái  đẹp,  cuộc  sống  của  họ  không  toả  sáng.  Họ dường  như  hoàn  toàn  tối  và  ảm  đạm,  hoàn  toàn  chán nản,  ẩn  nấp  bên  trong  hang  động  riêng  của  họ,  không có  khả  năng  bước  ra  ánh  mặt  trời,  ánh  trăng,  đi  vào mưa,  vào  gió;  không  đủ  dũng  cảm  để  mở  ra  như  hoa, không có khả năng mạo hiểm và bay trên đôi cánh.

Những  người  thức  tỉnh  không  bao  giờ  nghỉ  lại  ở một  chỗ.  Đó  là  trưởng  thành.  Trưởng  thành  tiếp  đi. Thượng  đế  không  phải  là  cái  gì  đó  bạn  sẽ  đương  đầu trên  đường  đâu;  Thượng  đế  là  sự  trưởng  thành  tối thượng của bạn. Thượng đế không được tìm thấy ở đâu cả,  bạn  phải  trở  thành  Thượng  đế.  Thực  ra,  bạn  là Thượng  đế  đấy;  bạn  chỉ phải  phát  hiện  ra  thực tại  của mình.

Con người thực là người cứ trưởng thành mãi. Mỗi sáng mặt  trời  đều  thấy  người  đó  không  bao  giờ ở một chỗ nơi nó đã bỏ lại người đó tối hôm trước. Từng buổi tối mặt trời đều thấy người đó ở đâu đó khác, không ở đích xác chỗ nó đã thấy người đó vào buổi sáng. Người đó là chuyển động, người đó là tiến hoá. Người đó cứ đi mãi, người đó chưa bao giờ nhìn lại. Người đó chưa bao  giờ  đi  trên  con  đường  mòn  cũ;  người  đó  tìm  con đường riêng của mình.

Như  thiên  nga,  họ  vươn  lên  và  rời  bỏ  hồ.  Bạn  đã bao  giờ  thấy  thiên  nga  rời  khỏi  hồ  chưa?  Tôi  nhớ  tới Ramakrishna.  Samadhi  đầu  tiên  của  ông  ấy,  thoáng nhìn đầu tiên của ông ấy về Thượng đế, thoáng nhìn về chân lí hay phúc lạc, đã xảy ra khi ông ấy chỉ mới mười ba tuổi. Ông ấy trở về nhà từ nông trại - ông ấy là con của  một  nông  dân  -  ông  ấy  đang  quay  về  nhà  mình. Trên đường có một cái hồ. Mùa mưa vừa mới tới, mưa đang kéo tới. Bầu trời trở nên đầy mây, mây đen, sấm, chớp, và Ramakrishna gần như chạy bởi vì dường như là  trời  sắp  đổ  mưa  to.  Ông  ấy  đi  qua  cái  hồ  của  làng; bởi  vì  ông  ấy  chạy  nên  ông  ấy  làm  khuấy  động  bầy thiên nga trong hồ và chúng tất cả đều bay lên.

Thiên  nga  là  một  trong  những  loài  chim  đẹp  nhất, trắng muốt - biểu tượng cho sự thuần khiết, hồn nhiên. Một  hàng  thiên  nga  dài  bất  thần  vươn  cao  lên  trời  nổi bật  trên  nền  những  đám  mây  đen.  Ramakrishna  được mang  vào  một  thế  giới  khác.  Cái  nhìn  sao  đẹp  thế,  và cái  nhìn  là  một  thông  điệp  tới  mức  ông  ấy  ngã  ra  đó trên bờ hồ trong cực lạc hoàn toàn. Vui vẻ tới mức ông ấy không thể chứa được nó; ông ấy trở nên gần như vô ý thức khi có liên quan tới bên ngoài.

Những  nông  dân  khác  cũng  trở  về  nhà  họ,  mọi người đều vội vã; mây đang đó rồi và trời sắp mưa và họ muốn về tới nhà. Họ thấy Ramakrishna nằm trên bờ hồ tuyệt đối vô ý thức, nhưng với vui vẻ thế trên khuôn mặt, bản thể ông ấy rạng ngời tới mức họ tất cả đều quì xuống. Kinh nghiệm này siêu phàm thế, nó là cái gì đó không của thế giới này.

Họ  mang  Ramakrishna  về  nhà;  họ  tôn  thờ ông  ấy. Khi ông ấy tỉnh lại mọi người hỏi ông ấy, "Chuyện gì xảy  ra  vậy?"  Ông  ấy  nói,  "Một  thông  điệp  từ  cõi  bên kia: 'Ramakrishna, là thiên nga đi! Giang cánh ra, toàn thể bầu trời là của con. Đừng bị mắc bẫy bởi cái hồ và tiện nghi, an ninh và an toàn của nó.' Tôi không còn là con  người  cũ  nữa.  Tôi  đã  được  gọi  rồi.  Thượng  đế  đã gọi tôi!"

Và  kể  từ  ngày  đó  ông  ấy  không  bao  giờ  là  con người  cũ:  cái  gì  đó  đã  được  khởi  động  bởi  đàn  thiên nga vươn cao trên trời.

Phật nói: Như thiên nga, họ vươn lên và rời bỏ hồ - dường    như    Phật    đang    tiên    đoán    cái    gì   đó    về Ramakrishna.  Khoảng  cách  này  là  bao  la,  hai  mươi nhăm thế kỉ, nhưng lời tiên đoán là đúng. Nó không chỉ là  về  Ramakrishna  đâu,  nó  là  về  mọi  người  sắp  thức tỉnh, nó là về tất cả chư phật.

Thiên nga đã trở thành biểu tượng ở phương Đông về  người  thức  tỉnh,  do  đó  người  thức  tỉnh  được  gọi  là paramahansa. Paramahansa nghĩa là thiên nga vĩ đại.

Họ vươn lên trên không

Và bay cuộc hành trình vô hình,

Không thu nhặt cái gì, không cất giữ cái gì. Thức ăn của họ là tri thức.

Họ sống theo cái trống rỗng. Họ đã thấy cách phá ra tự do.

Lời kinh này quan trọng mênh mông. Uống nó thật chậm vào, để nó chìm vào trong tim bạn. Họ vươn lên trên  không...  Thế  giới  của  tâm  linh  là  thế  giới  tinh  tế; nó  giống  không  khí  hơn  là  giống  đất.  Bạn  có  thể  cảm nó nhưng bạn không thể thấy nó. Bạn có thể thở nó và sống với nó nhưng bạn không thể giữ nó trong nắm tay của mình. Nó là vô hình.

Họ vươn lên trên không và bay cuộc hành trình vô hình. Và quá trình của vị phật, của người thức tính, là vô hình; do đó không ai có thể theo được vị phật. Ông ấy không để lại dấu chân nào. Ông ấy giống như thiên nga  bay  trên  trời;  ông  ấy  không  để  lại  dấu  chân  nào. Ông ấy không giống như con người bước đi trên cát.

Phật đã nói đi nói lại: "Ta giống như thiên nga, con chim trên trời. Ta không để lại dấu chân nào. Do đó các ông không thể bắt chước ta được, do đó không cần bận tâm  tới  bắt  chước.  Hiểu  -  điều  đó  sẽ  có  tác  dụng." Nghe, cảm, thấm đẫm tâm linh của vị phật, có vậy thôi. Được  nuôi  dưỡng  bằng  sự  hiện  diện  của  ông  ấy,  xúc động bởi bản thể của ông ấy, nhưng đừng cố gắng bắt chước. Đừng cố gắng trở thành bản sao, bởi vì Thượng đế chỉ yêu bản gốc; bản sao bị bác bỏ.

Họ vươn lên trên không và bay cuộc hành trình vô hình không thu nhặt cái gì, không cất giữ cái gì. Người đã thức tỉnh không thu thập cái gì, không cất giữ cái gì. Người  đó  vẫn  còn  hoàn  toàn  trống  rỗng  bên  trong. Không  thu  nhặt  cái  gì,  không  cất  giữ  cái  gì  nghĩa  là người  đó  cứ  chết  đi quá khứ  một  cách  liên  tục.  Chính quá  khứ  là  cái  bạn  thu  thập,  chính  quá  khứ  là  cái  bạn cất giữ. Bạn coi nó rất có giá trị - nó tất cả là đồ đồng nát! Ngay cả kinh nghiệm vĩ đại nhất của quá khứ cũng là đồ đồng nát. Chúng là vĩ đại khi chúng còn hiện tại; một  khi  chúng  là  quá  khứ  rồi  chúng  vô  dụng.  Vứt chúng đi thôi. Quên tất cả về quá khứ để cho bạn có thể vẫn  còn  trong  sạch  và  thuần  khiết  và  sẵn  có  cho  cái mới. Nếu bạn trở nên quá bị huyên náo với quá khứ, ai sẽ sẵn có cho cái mới? Và cái mới thường xuyên thêm vào  cho  bạn!  Vẫn  còn  là  chỗ  thoáng  đi,  cứ  tạo  ra  chỗ bên trong bạn đi. Và cách duy nhất là không cất giữ cái gì.

Quá  khứ  được  cất  giữ  trở  thành  bản  ngã  của  bạn; quá khứ tạo ra bản ngã. Và bản ngã rót đầy bạn nhiều tới  mức  nó  chẳng  để  lại  chỗ  nào  cho  Thượng  đế  vào hay  cho  phúc  lạc  chảy  vào  hay  cho  cái  đẹp  thấm  vào bạn.

Mặt trời tới và gõ cửa nhà bạn, nhưng cửa nhà bạn bị  đóng.  Mặt  trăng  tới  và  chờ  đợi  tại  cửa,  nhưng  bạn không mở cửa - bởi vì bạn quá đầy bản thân mình. Bạn là rào chắn duy nhất giữa bản thân bạn và Thượng đế. Bạn phải biến mất.

Và nhớ rằng bản ngã sẽ tìm những cách mới để đi vào bên trong bạn. Nếu bạn đẩy nó ra từ cửa trước nó sẽ tới từ cửa sau. Nó sẽ đeo mặt nạ mới. Nó có thể trở thành tri thức, uyên bác, khổ hạnh. Nó có thể giả vờ bất kì cái gì. Nhưng nhớ: quá khứ được tích luỹ theo bất kì cách  nào  cũng  nhất  định  lên  cực  điểm  thành  bản  ngã. Và bản ngã bao giờ cũng so sánh, bản ngã bao giờ cũng nghĩ dưới dạng cao siêu, thấp kém. Và bởi vì những so sánh này, các ý tưởng về cao siêu và thấp kém, bạn cứ đau khổ, bạn sống trong buồn khổ.

Không ai cao siêu và không ai thấp kém, bởi vì so sánh là sai, bản thân so sánh là không hợp lệ. Hai người không  thể  được  so  sánh  bởi  vì  từng  người  đều  duy nhất,  họ  không  giống nhau. Bạn  có  thể so  sánh  hai  xe Ford, điều đó là được, nhưng bạn không thể so sánh hai cá nhân con người. Nói gì tới con người? - bạn không thể  so  sánh  hai  bụi  hồng,  bạn  không  thể  so  sánh  hai tảng đá, bạn không thể so sánh hai hòn đá trên bờ biển, bởi vì từng hòn đá đều duy nhất. Không có hòn đá nào khác  giống  nó,  không  chỉ  trên  đất  này  mà  trên  bất  kì trái đất nào khác ở bất kì nơi đâu, trên bất kì hành tinh nào khác ở bất kì chỗ nào.

Các  nhà  khoa  học  nói  có  ít  nhất  năm  mươi  nghìn trái  đất  nơi  sự  sống  tồn  tại,  và  hàng  triệu  hàng  triệu hành tinh đã chết. Và từng hành tinh đều phải có hàng triệu và hàng triệu hòn đá, nhưng bạn sẽ không tìm ra hòn  đá  khác  giống  đích  xác  như  hòn  đá  này.  Làm  sao bạn có thể so sánh hai thứ không giống nhau được?

So sánh là cách thức của bản ngã. Tránh so sánh ra, bằng không bạn bao giờ cũng đau khổ. Bạn sẽ đau khổ theo  hai  cách.  Thỉnh  thoảng  bản  ngã  của  bạn  sẽ  cảm thấy cao siêu hơn ai đó; điều đó sẽ cho bạn ra vẻ ta đây, điều đó sẽ đi vào đầu bạn, điều đó sẽ làm cho bạn căng thẳng. Bạn sẽ không bước đi trên đất; bạn sẽ trở thành say  sưa,  đê  mê.  Hay  đôi  khi  nó  sẽ  cho  bạn  cảm  giác thấp kém; thế nữa bạn sẽ ỉu xìu, tan nát. Lại đau khổ và đau đớn lớn...

Và điều này sẽ xảy ra liên tục, bởi vì trong thứ này bạn có thể có vẻ cao siêu với ai đó, và ở thứ khác bạn có thể có vẻ thấp kém ai đó khác. Ai đó cao hơn bạn và ai đó khác thấp hơn bạn. Ai đó đẹp hơn, mặc dầu bạn thông thái hơn. Nhưng ai đó  khoẻ hơn, có  thân thể cơ bắp  hơn,  lực  sĩ  hơn  -  và  bạn  trông  như  một  loài  rất nhược tiểu trước người đó. Ai đó xấu tới mức bạn cảm thấy  mình  đẹp  nếu  so  với  người  đó,  và  ai  đó  đẹp  tới mức bạn bắt đầu cảm thấy mình xấu. Bây giờ bạn sẽ bị xô  đẩy  lôi  kéo  giữa  hai  điều  này;  hai  tảng  đá  này  sẽ nghiền nát bạn.

Harlemite  Huckley  đang  lái  chiếc  Cadillac  mầu xanh to đùng qua sông Mississippi. Anh ta dừng lại tại trạm xăng và bóp còi.

"Anh muốn gì, anh bạn?" người phục vụ hỏi.

"Cho tôi mười ga lông xăng," Huckley nói. "Kiểm tra hộ dầu và lau sạch kính chắn gió. Và để mắt hộ, anh bạn, tôi đang vội."

Ngay  lập  tức  người  phục  vụ  lôi  ra  một  thùng  .38 lớn,  lấy  một  can  dầu  rỗng  và  nói,  "Anh  phải  là  một trong số những người bảnh bao nhất từ phương bắc tới. Tôi  sẽ  chỉ  cho  anh,  anh  bạn,  cách  chúng  tôi  trông  đợi lòng tốt của anh để cư xử quanh đây."

Anh  ta  tung  chiếc  can  dầu  lên  không  trung  và  trút sạch đạn  trong  khẩu  súng  của  mình  vào  nó.  Khi  chiếc can rơi xuống, nó mang năm lỗ đạn. Người phục vụ hất nó sang cho Huckley nói, "Bây giờ, anh nhìn qua đi và nghĩ về điều đó."

Huckley  nhìn  nó,  rồi  chui  ra  khỏi  chiếc  Caddy  và nhặt lấy quả táo anh ta đã để nằm trên ghế. Anh ta ném quả  táo  lên  không  trung,  rút  phăng  con  dao  ra  và  khi quả táo rơi xuống, anh ta khua tay vài cái vào nó. Quả táo rơi xuống đất tại chân người phục vụ, đã được gọt sạch vỏ, lấy hết lõi, và được chia thành bốn.

Người  phục  vụ  nói,  "Ông  cần  bao  nhiêu  ga  lông xăng, thưa ngài?"

Điều  này  sẽ  xảy  ra  mọi  ngày,  điều  này  sẽ  xảy  ra mọi khoảnh khắc. Có hàng triệu người và từng cá nhân đều  duy  nhất.  Vứt  bỏ  so  sánh  vô  nghĩa  đó  đi.  Nhưng bạn không thể vứt bỏ nó được chừng nào bạn còn chưa vứt  bỏ  quá  khứ  -  quá  khứ  sống  theo  so  sánh,  bản  ngã được nuôi dưỡng theo so sánh.

Phật nói: Không thu nhặt cái gì, không cất giữ cái gì. Thức ăn của họ là tri thức.

'Tri  thức'  không  phải  là  việc  dịch  đúng  điều  Phật ngụ  ý.  Đúng  hơn  thì  phải  dịch  nó  là  'việc  biết',  chứ không  là  'tri  thức'.  Khác  biệt  giữa  hai  từ  này  có  vẻ không lớn, nhưng mà nó lớn đấy, nó bao la đấy. Điều cực kì quan trọng là cần hiểu khác biệt giữa tri thức và việc biết.

Tri  thức  bao  giờ  cũng  là  của  quá  khứ;  nó  là  hiện tượng  đã  kết  thúc,  dấu  chấm  hết  đã  tới.  Việc  biết  bao giờ  cũng  là  quá  trình  hiện  tại.  Việc  biết  là  sống  động, tri thức là chết. Vị phật không phải là con người của tri thức  mà  là  con  người  của  việc  biết.  Học  giả  là  con người  của  tri  thức,  bác  học  là  con  người  của  tri  thức nhưng không phải là con người của việc biết. Việc biết giống như dòng sông, tuôn chảy.

Và điều rất quan trọng cần nhớ, khi có liên quan tới Phật,  là  ông  ấy  đã  không  tin  vào  danh  từ,  ông  ấy  tin vào  động  từ.  Ông  ấy  nói  danh  từ  chỉ  là  sự  thuận  tiện thôi. Thực ra, trong thực tại danh từ không tồn tại, chỉ có  động  từ.  Khi  bạn  nói,  "Đây  là  cây,"  phát  biểu  của bạn về mặt ngôn ngữ là chấp nhận được nhưng không chấp nhận được về mặt tồn tại, bởi vì vào lúc bạn nói, "Đây là cây," đây không còn là cùng cái cây đó nữa rồi

- một chiếc lá khô đã rụng xuống, một chiếc lá mới đã bắt  đầu  nhú  ra,  nụ  đã  mở  ra.  Chim  đã  hót  trên  cây không còn hót nữa. Mặt trời đã chiếu sáng lên cây nay đang  ẩn  đằng  sau  mây.  Nó  không  còn  là  cùng  cây  đó nữa, và nó đang phát triển, liên tục phát triển.

Cây, để cho đúng, phải được gọi là đang thành cây, không  phải  là  cây  đâu.  Sông  phải  được  gọi  là  sông chảy,  không  phải  là  sông.  Mọi  thứ  đều  phát  triển, chuyển động, mọi thứ đều trong một luồng. Động từ là thật, danh từ là giả. Nếu ngày nào đó chúng ta sẽ tạo ra ngôn ngữ mang tính tồn tại, nó sẽ không chứa danh từ, nó sẽ chỉ chứa động từ. Bạn không là cùng người đã tới sáng nay để nghe bài nói này. Khi bạn ra về bạn sẽ là một  người  hoàn  toàn  khác  -  bao  nhiêu  nước  đã  chảy xuôi sông Hằng, bao nhiêu thứ đã thay đổi rồi. Bạn có thể đã tới rất buồn và bạn có thể ra về cười to. Ban có thể đã tới rất nghiêm chỉnh và bạn có thể ra về rất vui đùa. Những thay đổi này là cực kì quan trọng.

Do đó tôi sẽ dịch nó: Thức ăn của họ - thức ăn của người đã thức tỉnh -  là việc biết. 'Tri thức' không phải là  việc  dịch  đúng.  Họ  liên  tục  trong  trạng  thái  nhận biết,  ý  thức;  họ  liên  tục  học,  biết.  Họ  không  bao  giờ nói,  "Tôi  đã biết."  Họ  chỉ  nói,  "Tôi  sẵn  có,  cởi  mở  để biết,  sẵn  có  hơn,  cởi  mở  hơn  để  biết."  Dấu  chấm  hết không bao giờ tới, quá trình này tiếp tục.

Cuộc  sống  là  quá  trình,  không  phải  là  vật,  không phải  là  hàng  hoá.  Nó  là  dòng  sông  vô  tận,  không  bắt đầu,   không   kết   thúc.   Nó   là   không   cạn   kiệt:   Aes dhammo  sanantano.  Đây  là  chính  luật  của  cuộc  sống, rằng  mọi  thứ  cứ  thay  đổi.  Phật  đã  nói:  Ngoại  trừ  thay đổi,  mọi  thứ  đều  thay  đổi.  Heraclitus  sẽ  đồng  ý  với Phật, Phật sẽ đồng ý với Heraclitus; họ sẽ bao gồm lẫn nhau. Và họ là những người đương đại, gần như đương đại.

Điều bao giờ cũng xảy ra trên thế giới là bất kì khi nào  một  sáng  suốt  nào  đó  xảy  ra  ở  phần  này  trên  thế giới  nó  bao  giờ  cũng  vang  vọng  trên  khắp  thế  giới  ở các phần khác nhau, trong các ngôn ngữ khác nhau, bởi những người khác nhau - cứ dường như cái gì đó được khởi động  ở phần này đều gây  ảnh hưởng vô hình lên những linh hồn nhạy cảm khác ở mọi nơi khác.

Khi  Phật  còn  sống  ở  Ấn  Độ,  Hi  Lạp  giầu  có  với Heraclitus,  với  Socrates,  với  Pythagoras.  Trung  Quốc giầu có với Lão Tử, Khổng Tử, Trang Tử, Liệt Tử. Và mọi  người  này đều có  cái  gì đó  rất  tương  tự,  mặc dầu ngôn ngữ của họ là khác nhau.

Heraclitus nói: Ông không thể bước vào cùng một dòng sông hai lần. Phật sẽ đồng ý tuyệt đối; thực ra ông ấy  sẽ  nói  bạn  thậm  chí  không  thể  bước  vào  cùng  một dòng  sông  một  lần,  bởi  vì  dòng  sông  thường  xuyên chảy.  Và  không  chỉ  dòng  sông  đang  chảy,  bạn  cũng đang chảy.

Một người tới và chửi rủa Phật rất nhiều; Phật nghe người  đó  một  cách  im  lặng.  Ngày  hôm  sau  người  đó cảm thấy hối hận, tới để xin lỗi. Phật nói, "Quên tất cả về điều  đó  đi,  bởi  vì  ta  không  phải  là  cùng  người  ông đã chửi  rủa, và ông không phải là cùng người đã chửi rủa ta. Cho nên ai sẽ xin lỗi ai? Và ta có thể làm được gì  bây  giờ?  -  người  đó  không  còn  nữa,  nó  đã  kết  thúc vĩnh viễn rồi! Ông sẽ không bao giờ thấy lại người đó nữa, cho nên đừng lo nghĩ. Và ông không phải là cùng người cũ! Làm sao ông có thể là cùng người cũ được?"

Ananda, đệ tử  của Phật, người vẫn ngồi bên cạnh, nói, "Thưa thầy, thế này thì quá lắm! Đây vẫn là cùng người đó đấy chứ - tôi không thể tha thứ được cho ông ta! Ông ta đã chửi rủa thầy nhiều thế, ông ta nói những từ xấu xa thế, ông ta lăng mạ thầy thậm tệ thế. Tôi vẫn còn thấy đau trong tim. Tôi không thể nói được gì bởi vì  thầy  đã  không  cho  phép  nói.  Tôi  phải  nuốt  hết  nó, bằng không thì tôi đã dạy cho người này rồi!"

Phật  nói,  "Ananda,  ông  không  thể  thấy  được  đây không  phải  là  cùng  người  đó  chút  nào  sao?  Người  đã tới  đây  hôm  qua  đã  lăng  mạ,  đã  chửi  rủa  -  người  này đang  xin  lỗi.  Làm  sao  họ  có thể là một  được?  Ông  có cho rằng chửi rủa và xin lỗi là một không? Đây là ai đó khác đấy chứ! Nhìn vào mắt người đó mà xem - nước mắt đang lăn ra từ mắt người đó. Ông có nhớ người kia không?  Lửa  toé  ra  từ  mắt  người  đó!  Người  đó  muốn giết  ta,  còn  người  này  chạm  chân  ta!  Và  ông  vẫn  nói, Ananda này, đây là cùng một người sao?"

Không  ai  đã  bao  giờ  là  cùng  một  người  cả.  Biết điều  đó  là  việc  biết,  thường  xuyên  nhận  biết  về  nó  là việc biết. Thức ăn của họ là việc biết...

Họ  sống  theo  cái  trống  rỗng.  Và  bởi  vì  họ  cứ  vứt bỏ  đi  quá  khứ  nên  họ  bao  giờ  cũng  còn  trống  rỗng. Trống rỗng của họ có cái thuần khiết của riêng nó. Họ hoàn toàn quang quẻ, như bầu trời không mây. Họ sống theo cái trống rỗng...

Họ đã thấy cách phá ra tự do. Và đây là cách thức: Họ  đã  thấy  cách  phá  ra  tự  do.  Vứt  bỏ  tri  thức,  trở thành việc biết, nhận biết, tỉnh táo, mang tính quan sát, chứng kiến - tất cả đều động từ, nhớ lấy. Quên quá khứ đi và vẫn còn sẵn có cho hiện tại và không phóng chiếu tương  lai,  và  bạn  sẽ  vẫn  còn  trống  rỗng.  Và  vẫn  còn trống rỗng là cách thức của con người tự do.

Tự  do  là  trống  rỗng  hoàn  toàn,  nhưng  trong  trống rỗng hoàn toàn đó giáng xuống cái gì đó từ cõi bên kia mà Phật để lại không mô tả, không diễn đạt, bởi vì nó là  không  thể  diễn  đạt  được.  Ông  ấy  không  gọi  nó  là chân  lí,  ông  ấy  không  gọi  nó  là  Thượng  đế,  ông  ấy không  gọi  nó  là  phúc  lạc.  Ông  ấy  không  gọi  nó  là  cái tên  nào  cả;  ông  ấy  đơn  giản  giữ  yên  tĩnh  về  nó,  hoàn toàn im lặng. Ông ấy nói: tới và thấy.

Ai có thể theo họ? Chỉ người chủ,

Sự thuần khiết của người đó như vậy.

Chừng  nào  bạn  còn  chưa  trở  thành  người  chủ  - người  chủ  của  bản  thể  bên  trong  riêng  của  mình,  của tâm thức của mình - chừng nào bạn còn chưa trở thành trống rỗng, bạn không thể đi cùng chư phật  được, bạn không thể bay cùng thiên nga được.

Giống như chim,

Người đó vươn lên trong không trung vô hạn

Và bay chuyến bay vô hình. Người đó không ước ao gì.

Thức ăn của người đó là tri thức.

Người đó sống theo cái trống rỗng. Người đó phá vỡ ra tự do.

Và nếu bạn có thể giữ đồng hành cùng vị phật bạn cũng sẽ tự do. Bạn cũng sẽ vươn lên trên gió. Bạn cũng sẽ bắt đầu bay từ một mình tới một mình. Bạn cũng sẽ bắt đầu đi tới điều tối thượng.

Phật gọi điều này là tự do tối thượng, niết bàn - là việc dừng của bản ngã, việc dừng của cá tính của bạn.

Tự do nghĩa là tự do khỏi cá tính của bạn. Thế thì bất kì cái gì còn lại cũng đều là Thượng đế, là chân lí, là phúc lạc.

Đủ cho hôm nay.

6.   Không có tiến hoá

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa thầy kính yêu,

Có  thể  có  mục  đích  tối  thượng  của  quá  trình  tiến hoá vật lí không? Nếu có, nó là gì?

Digvijay  này,  không  có  mục  đích  của  cuộc  sống. Cuộc sống bản thân nó là mục đích của nó. Nó không đi tới mục tiêu nào đó. Nó là ở đây bây giờ, nó không có  tương  lai.  Cuộc  sống  bao  giờ  cũng  trong  hiện  tại. Nhưng tâm trí không thể sống được trong hiện tại: tâm trí chết trong hiện tại. Do đó, trong nhiều thời đại, các nhà  huyền  môn  đã  phát  minh  ra  các  phương  cách  để đem tâm trí về hiện tại. Khoảnh khắc tâm trí về tới hiện tại, nó tan ra như tuyết, tan ra trong mặt trời nóng; nó biến mất, bay hơi.

Và sự biến mất của tâm trí là kinh nghiệm lớn lao nhất có thể có cho con người, bởi vì trong sự biến mất đó là sự xuất hiện của Thượng đế.

Tâm trí sống trong tương lai; tương lai là lãnh thổ của nó, vương quốc của nó. Và tương lai là có thể chỉ thông qua việc hướng đích. Cho nên tâm trí làm ra mục đích  từ  mọi  thứ;  cuộc  sống  phải  có  mục  đích  -  không chỉ  mục  đích  mà  mục  đích  tối  thượng.  Thế  thì  tâm  trí hoàn  toàn  hạnh  phúc,  thế  thì  nó  có  thể  tự  bảo  vệ  nó: làm  sao  đạt  tới  mục  đích  đó,  làm  sao  đạt  tới  điều  tối thượng đó?

Khoảnh  khắc  bạn  có  thể  hỏi,  "Làm  sao?"  tâm  trí hoàn  toàn  thấy  thoải  mái.  Nó  rất  láu  lỉnh,  tinh  ranh, thiện  nghệ  trong  việc  bịa  ra  cách  thức  và  phương  tiện để  đạt  tới  cái  gì  đó,  dù  đó  là  bất  kì  cái  gì  -  nhưng  nó phải có đó trong tương lai. Tâm trí sống qua việc tạo ra mục  đích:  chính  trị,  xã  hội,  cách  mạng,  tâm  linh,  vân vân và vân vân; nhưng tâm trí cần mục đích nào đó để tồn tại, mục đích nuôi dưỡng nó.

Trong chân lí, tất cả đều hiện hữu và không cái gì sẽ  xảy  ra.  Ngày  mai  không  bao  giờ  tới.  Nó  bao  giờ cũng là bây giờ và ở đây.

Cách  tiếp  cận  huyền  môn  là  khác  toàn  bộ  với  tâm trí  hướng  đích.  Nhà  huyền  môn  nói,  "Sống  khoảnh khắc  này  trong  tính  toàn  bộ  của  nó,  yêu  khoảnh  khắc này trong tính toàn bộ của nó, nhấn chìm bản thân bạn trong  sự  tồn  tại  tràn  ngập,  và  bạn  sẽ  đi  tới  ngày  một gần  hơn  với  Thượng  đế."  Với  "Thượng  đế"  tôi  không ngụ ý người nào đó; với "Thượng đế" tôi đơn giản ngụ ý  cốt  lõi  bản  chất  của  sự  tồn  tại,  trung  tâm  của  cơn xoáy lốc.

Vũ  trụ  là  chu  vi  và  Thượng  đế  là  trung  tâm.  Nếu bạn  chìm  sâu  vào  trong  bây  giờ,  trong  ở  đây,  thì  bạn nhất định đương đầu với trung tâm. Và phép màu là ở chỗ trung tâm của tất cả cũng là trung tâm của bạn nữa. Trở  nên  nhận  biết  về  nó,  sống  trung  tâm  đó,  từ  trung tâm  đó,  trong  nhận  biết  đầy  đủ,  là  vị  phật,  là  được chứng ngộ.

Nhưng  nhớ  lấy,  phật  tính  không  phải  là  mục  đích tối thượng. Nó không phải là cái gì đó phải được đạt tới ở đâu đó  khác.  Nó  sẵn  có  ngay  bây  giờ rồi  -  ngay  lập tức nó sẵn có, không tối thượng gì cả. Nhớ hai từ này: cái tối thượng và cái tức khắc. Cái tối thượng đem tâm trí vào, cái tức khắc giúp tâm trí biến mất.

Với  tôi,  cái  tức  khắc  là  cái  tối  thượng.  Không  có mục đích, dù là vật lí, tâm lí, tâm linh. Tất cả đều như nó phải vậy thôi... nó đã có đó rồi. Vứt căng thẳng, lo âu của bạn về tương lai, điều sắp xảy ra. Tất cả đã xảy ra rồi! Sống nó đi! Đừng tham vọng. Mục đích làm cho bạn  thành  tham  vọng,  và  chúng  làm  bạn  phát  rồ.  Một người  càng  hướng  đích,  người  đó  càng  trở  nên  rồ  dại hơn - bởi vì tham vọng không là gì ngoài bản ngã. Bạn có thể cứ bày đặt ra những mục đích mới; bao giờ cũng sẽ  có  đường  chân  trời  bên  ngoài.  Và  với  những  mục đích mới đó bản ngã của bạn cứ tiếp tục có những cuộc hành trình mới.

Nhà huyền môn và thế giới của nhà huyền môn là chiều  hướng  hoàn  toàn  khác.  Điều  tôi  đang  nói  tới  ở đây  chẳng  liên  quan  gì  tới  hướng  mục  đích  cả  -  đó  là con  đường  của  tâm  trí.  Tôi  đang  dạy  bạn  con  đường của vô trí.

Digvijay  này,  tôi  biết  mối  quan  tâm  vô  cùng  của bạn vào quá trình cách mạng. Tôi hoàn toàn nhận biết rằng  bạn  đã  cống  hiến  cả  đời  mình  cho  việc  tìm  kiếm đó. Và bạn  sẽ bị sốc khi bạn nghe tôi nói rằng bạn đã làm  phí  hoài  cuộc  đời  bạn  -  phí  hoài  bởi  vì  hiện  tại đang  bị  hi  sinh  cho  tương  lai.  Và  chừng  nào  bạn  còn chưa vứt bỏ ý tưởng này về mục đích tối thượng bạn sẽ chẳng  bao  giờ có  khả  năng  xuống  đất,  tới  hiện  tại,  tới khoảnh khắc này. Và không có điều đó, không có thiền, và không thiền không có Thượng đế.

Cái tức khắc là cái tối thượng - tôi dạy bạn cái tức khắc,   sống   khoảnh   khắc   sang   khoảnh   khắc,   không mang quá khứ. Phật nói, không oa trữ quá khứ, không tích  luỹ  quá  khứ;  tôi  muốn  thêm,  không  phóng  chiếu vào tương lai nữa. Nếu quá khứ và tương lai biến mất, cái gì còn lại? Im lặng lớn lao, sự hiện diện sâu sắc của cái  gì  đó  hoàn  toàn  không  được  biết  tới.  Bí  ẩn  tràn ngập  bạn.  Và  bí  ẩn  đó  là  tức  khắc.  Tôi  sẽ  không  nói "tối thượng", bởi vì 'tối thượng' nghĩa là bạn có thể trì hoãn đến mai. 'Tức khắc' gây choáng cho bạn, lay bạn vào nhận biết ngay bây giờ.

Mục  đích  là  có  thể  nếu  chúng  ta  phân  chia  cuộc sống thành phương tiện và cứu cánh. Đó là cách nó đã thế  qua  nhiều  thời  đại.  Nhưng  cuộc  sống  là  một,  nó không thể bị phân chia. Nó là không phân chia được, là toàn  thể;  nó  là  một  đơn  vị  hữu  cơ.  Không  cái  gì  là phương  tiện,  không  cái  gì  là  cứu  cánh.  Toàn  thể  cuộc sống  là  một.  Bạn  không  thể  phân  loại  phương  tiện  và cứu cánh.

Nhưng  khoảnh  khắc  bạn  nghĩ  về  tiến  hoá,  mục đích, bạn phải phân chia cuộc sống, thế thì cái gì đó trở thành phương tiện và cái gì đó khác trở thành cứu cánh. Adolf Hitler tin vào tiến hoá, do đó ông ta có thể thuyết phục giới trí thức Đức, vốn là một trong những giới trí thức tinh tế nhất trên thế giới. Nhân danh tiến hoá ông ta có thể thuyết giảng triết lí Quốc xã rằng siêu nhân là mục đích, rằng con người phải bị hi sinh cho siêu nhân. Nó hấp dẫn, nó có vẻ logic.

Ai là siêu nhân? Và ai sẽ trở thành siêu nhân? Tất nhiên,  người  Bắc  Âu,  người  Đức.  Nó  ca tụng  bản  ngã Đức vô cùng. "Cho dù toàn thể nhân loại có phải bị tiêu diệt, thì cũng đáng tiêu diệt bởi vì mục đích vĩ đại của siêu  nhân  loại  đang  hiện  ra  to  lớn  lờ  mờ  trên  đường chân trời. Mọi thứ có thể bị hi sinh cho nó." Đó là cách ông  ta  có  thể  thuyết  phục  nước  ông  ta  để  lôi  toàn  thế giới vào cuộc chiến tranh thế giới.

Sri Aurobindo cũng nói theo cùng ngôn ngữ - ngôn ngữ  của tiến  hoá.  Không  siêu  nhân  nhưng  siêu  tâm  trí là mục đích. Và bạn phải hi sinh hiện tại của mình cho siêu tâm trí đó; lại cùng ý tưởng về hi sinh. Con người vẫn còn bị chi phối bởi ý tưởng về hi sinh. Hi sinh! Hi sinh! Hi sinh! Là liệt sĩ đi! Đó là cách duy nhất để tạo ra tương lai vàng.

Nỗ lực của tôi ở đây chính là điều đối lập lại. Tránh các  Adolf  Hitler  và  Sri  Aurobindo  ra.  Không  hi  sinh! Đừng  cố  là  liệt  sĩ!  Không  có  mục  đích  nào  khác  hơn khoảnh khắc này, và sự tồn tại là hoàn hảo như nó bao giờ cũng là có thể. Sự tồn tại là hoàn hảo như nó sẽ là vậy. Sự tồn tại là hoàn hảo.

Nhưng  bởi  vì  ý  tưởng  về  mục  đích,  chúng  ta  bắt đầu so sánh: thế thì người cao hơn khỉ và khỉ cao hơn chó, vân vân và vân vân. Nhưng ai sẽ quyết định? Bạn đã  bao  giờ  hỏi  khỉ  chưa?  Như  tôi  biết,  chúng  sẽ  cười Charles  Darwin,  bởi  vì  chúng  không  thể  tin  được  con người đáng thương này cao hơn khỉ. Bạn đã từng đánh nhau với khỉ chưa? Đánh nhau bằng tay không với khỉ và  bạn  sẽ  biết  ai  mạnh  hơn.  Bạn  có  thể  nhảy  như  khỉ trên cây được không? Và thế thì bạn sẽ biết thân thể ai lực sĩ hơn. Khỉ sống trên cây và bạn sống trên đất: bạn là khỉ sa ngã! Nhưng Charles Darwin chưa bao giờ hỏi khỉ.

Bản  thân  con  người  cứ  quyết  định.  Cho  nên  nếu người  Đức  quyết  định  thế  thì  người  Đức  là  giống  nòi cao  nhất, hiển nhiên. Và nếu người Ấn Độ  quyết  định thế  thì  họ  là  người  Aryans,  người  Aryans  thực,  dòng máu thuần khiết. Và nếu người Do Thái quyết định thế thì họ là dân tộc được chọn của Thượng đế. Nhưng ai sẽ quyết định? Và nếu người quyết định thế thì người là cao hơn mọi con vật. Thực ra, chẳng có ai cao hơn và chẳng có ai thấp hơn. Mọi phân loại này đều ngu xuẩn - không có cấp bậc.

Sự tồn tại mang tính tuyệt đối cộng sản. Mọi người đều bình đẳng, tham gia vào cùng cuộc sống, thở cùng không khí, được sưởi ấm bởi cùng mặt trời, nhảy múa dưới  cùng  bầu  trời.  Ngay  cả  cây  cối  cũng  không  thấp hơn  bạn,  ngay  cả  tảng  đá  cũng  không  thấp  hơn  bạn. Chính  ngôn  ngữ  của  cái  thấp  hơn  và  cái  cao  hơn  là hoàn  toàn  sai.  Nhưng  từ  'tiến  hoá'  mang  ngôn  ngữ  đó vào; nó trở thành cái "ở trong". Thế thì bạn phải làm ra cấp  bậc: thế thì bạn  ở trên  con vật và dưới thiên thần. Và thế thì toàn thể cuộc hành trình bắt đầu: làm sao đi lên cao hơn và cao hơn và cao hơn nữa? Và không có mái, không có trần; bạn có thể cứ phóng chiếu mãi.

Nhưng  nếu  bạn  hỏi  ong  chúng  sẽ  không  cho  rằng bạn cao hơn chúng. Giới trí thức của ong phải quan sát cả  nghìn  lẻ  một  cái  ngu  xuẩn  của  con  người  -  bởi  vì ong là hiện tượng có tổ chức nhất trong sự tồn tại. Con người và xã hội con người phải trông giống như sự hỗn độn nếu được so sánh với xã hội của ong. Mọi thứ đều có  tổ  chức  thế  -  ngay  cả  Adolf  Hitler  cũng  phải  cảm thấy chút ít kém cỏi. Và sẵn sàng thế, tự nguyện thế - ong không bị ép buộc, chúng không sống trong trại tập trung. Sẵn lòng, vui vẻ, chúng là một phần của một tổ chức, được tham gia sâu sắc với tổ chức tới mức chúng đánh  mất  tính  cá  nhân  của  chúng  một  cách  toàn  bộ; chúng  sống  như  một  phần  hữu  cơ,  chúng  không  tách rời. Hay nếu bạn quan sát xã hội kiến, nó mang tính cố định, hệ thống; nó có trật tự vô cùng.

Bây  giờ,  làm  sao  bạn  sẽ  quyết  định  được  ai  cao hơn? Xã hội hỗn độn này của con người sao? Trong ba nghìn  năm  con  người  đã  đánh  nhau  trong  năm  nghìn cuộc chiến tranh - thường xuyên giết lẫn nhau, sát hại, tàn  sát,  nhân  danh  chính  trị,  nhân  danh  tôn  giáo...  và con  người  này  bạn  cho  rằng  là  sinh  linh  tiến  hoá  cao nhất  trên  trái  đất  sao?  Có  những  người  như  Arthur Koestler cho rằng cái gì đó ở ngay lúc bắt đầu đã đi sai trong  tâm  trí  con  người,  chi  tiết  cần  thiết  nào  đó  bị thiếu - con người được sinh ra đã điên khùng.

Nếu bạn quan sát con người, nó có vẻ như vậy đấy. Toàn  thể  cuộc  sống  của  người  đó  dường  như  là  cuộc sống của bạo hành, tranh đấu, huỷ diệt. Không con vật nào khác có tính huỷ diệt như thế. Không con vật nào khác giết đồng loại riêng của; hổ không giết các con hổ khác  và  chó  không  giết  các  con  chó  khác.  Cho  dù chúng  đánh  nhau,  việc  đánh  nhau  của  chúng  là  đánh thử thôi; chúng đánh nhau chỉ để quyết định kẻ nào là mạnh. Một khi điều đó được quyết định rồi, trận đánh chấm dứt - bởi vì tấn công ai đó yếu hơn bạn không chỉ là  sai,  nó  hoàn  toàn  mang  tính  huỷ  diệt  và  ngu  xuẩn nữa.

Hai  con  chó  sẽ  đánh  nhau:  chúng  sẽ  nhe  răng, chúng sẽ gầm gừ sủa, chúng sẽ nhảy vào nhau, nhưng chúng  đơn  giản  quan  sát  ai  là  kẻ  mạnh  hơn.  Một  khi chúng  đã  rút  ra  nhận  xét  ai  mạnh  hơn,  một  con  sẽ ngừng  sủa,  sẽ  cụp  đuôi,  và  thế  là  xong!  Nó  đã  ra  dấu hiệu rằng "Tôi là kẻ yếu hơn và anh là kẻ mạnh hơn." Và không có xấu hổ, nó không xấu hổ - nó có thể làm được gì nếu nó là yếu hơn còn con kia mạnh hơn? Làm sao nó lại phải chịu trách nhiệm cho điều đó được? Cây này cao hơn, cây kia không cao hơn. Bạn có cho rằng bụi hồng đang cảm thấy xấu hổ bởi vì cây xoài và cây xoan và những cây khác đang vươn lên cao thế không? Hoa  hồng  không  lo  lắng  chút  nào:  "Vậy  thì  sao?  Các anh cao hơn còn chúng tôi không cao hơn - đó là cách thức anh vậy, đây là cách thức chúng tôi vậy."

Thấy  sự  lành  mạnh  của  vấn  đề  này:  ngoại  trừ  con người không ai điên rồ thế đi đánh ai đó yếu hơn. Một khi điều đó được quyết định... Và bạn thậm chí không có nhiều ý thức như con chó và con hổ có - rằng chúng có  thể  thấy,  điều  rõ  ràng  là  kẻ  kia  mạnh  hơn?  Thế  thì phỏng có ích gì mà đi đánh nhau? Trò chơi chấm dứt - kẻ kia là kẻ thắng. Do đó huỷ diệt không xảy ra, do đó giết hại không xảy ra. Và con vật thậm chí không giết con  vật  khác  trừ  phi  chúng  đói  -  ngoại  trừ  con  người. Chỉ con người đi săn.

Và Digvijay là một cựu hoàng tử: anh ấy phải biết đi săn là gì, anh ấy phải có các cái đầu con vật để trong cung điện, vật trưng bày. Bạn càng giết được nhiều hổ và  sư  tử,  bạn  càng  vĩ  đại  hơn.  Và  để  làm  gì?  Chỉ  để trưng  bày!  Bất  kì  khi  nào  tôi  tới  thăm  cung  điện  của một ông vua, tôi cảm thấy rất tiếc cho ông vua đó. Ông ta  dường  như  hoàn  toàn  vô  cảm;  trưng  bày  những  cái đầu chết và xác chết này và da của con vật, ông ấy cho rằng  ông  ấy  đang  trưng  bày  sức  mạnh  của  mình,  sự sống  động  của  mình.  Ông  ấy  đơn  giản  trưng  bày  cái ngu xuẩn, cái vô nhân đạo tột bậc của ông ta.

Con vật giết hại chỉ khi chúng đói; thế thì điều đó có thể được tha thứ. Không con vật nào đã bao giờ giết hại mà không đói; không con vật nào giết để chơi. Giết ai  đó  trong  trò  chơi,  bạn  có  thể  nghĩ  thợ  săn  này  tiến hoá hơn sinh linh khác không? Phá huỷ một cuộc sống để chơi cho thoả thích - và trò chơi này là không công bằng, bởi vì bạn ngồi trên ngọn cây còn con vật ở dưới đất, và từ trên cao nơi  con  vật không thể với tới  được bạn bắn nó. Con vật này không có vũ khí để tự bảo vệ mình, và bạn coi bạn là rất bạo dạn sao? Bạn đơn giản chỉ ra sự hèn nhát của bạn.

Nếu chúng ta nhìn vào con người dường như là con người không phải là con vật tiến hoá nhất trên trái đất - chính điều đối lập. Không con vật nào phát điên ngoại trừ con người. Vâng, vài con vật cũng phát điên, nhưng chúng  chỉ  phát  điên  khi  chúng  bị  nhốt  vào  vườn  thú, không  điên  khi  chúng  ở  trạng  thái  hoang  dã.  Và  vườn thú là hiện tượng con người.

Nghĩ về bản thân bạn: nếu voi mà tạo ra vườn thú và cho bạn vào trong vườn thú - bạn sẽ còn lành mạnh được  bao  lâu?  Bạn  sẽ  không  thể  nào  lành  mạnh  được đâu; điều tự nhiên là trở nên phát điên. Con vật không trở nên đồng dục - trừ phi chúng bị đưa vào vườn thú. Trong vườn thú chúng biến thành đồng dục; trong vườn thú  chúng  nhất  định  thế  bởi  vì  chúng  không  thể  kiếm được con cái. Trong vườn thú chúng bị giới hạn trong không  gian  nhỏ  thế;  những  không  gian  nhỏ  thế  nhất định làm chúng phát rồ.

Bạn phải đã thấy hổ bước lên xuống trong chuồng của  chúng,  bởi  vì  chúng  thường  sống  và  chạy  hàng dặm. Toàn thể thế giới hoang dã là của chúng, và bây giờ  chỉ  mỗi  cái  chuồng  nhỏ...  và  bị  bao  quanh  bởi khách du lịch và khách thăm và những người ngu nhìn chúng. Nghĩ về bản thân bạn trong vườn thú do voi làm ra hay do hổ hay do khỉ, mọi loại khỉ nhìn vào bạn, hết ngày  nọ  tới  ngày  kia,  toàn  thể  tình  huống  là  phi  tự nhiên.

Bây giờ các nhà khoa học nói rằng lãnh thổ nào đó là  cần  cho  mọi  con  vật,  một  không  gian  nào  đó;  nếu điều  đó  mà  không  được  trao  cho  con  vật  đó,  nó  nhất định  phát  điên.  Con  vật  hoang  cần  một  khu  vực  hàng dặm  để  vẫn  còn  tự  do  và  còn  lành  mạnh.  Vâng,  trong vườn  thú  chúng  phát  rồ,  chúng  phát  điên.  Chúng  tấn công ngay cả đồng loại của chúng; chúng trở nên mang tính hủy diệt. Thậm chí đôi lúc người ta còn biết chúng tự tử nữa, nhưng chưa bao giờ trong trạng thái tự nhiên của  chúng.  Chỉ  mỗi  con  người  tự  tử,  phát  điên,  trở thành đồi bại dục - và dầu vậy con người cứ nghĩ rằng mình là đỉnh cao nhất!

Khi có liên quan tới tôi, tôi không tin vào cấp bậc. Khỉ là khỉ, người là người. Không ai cao hơn và không ai thấp hơn. Đá là đá và cây là cây. Và chúng ta tất cả đều  tham  gia  vào  một  Thượng  đế.  Vâng,  có  thay  đổi lớn đang xảy ra, nhưng nó không phải là tiến hoá; tiến hoá  nghĩa  là  chúng  ta  đi  lên  cao  hơn.  Thay  đổi  có đó, chắc chắn; cuộc sống thường xuyên chuyển động, nó là dòng  sông.  Nhưng  thay  đổi  không  có  nghĩa  tiến  hoá, nhớ lấy. Bạn có thể thay đổi mà không có sự tiến hoá của bạn - và đó là điều đang xảy ra.

Và  thay  đổi  đó,  thay  đổi  thường  xuyên,  cho  bạn nền tảng để áp đặt lí thuyết của bạn về tiến hoá lên nó. Mọi  sự  đang  thay  đổi,  cuộc  sống  bao  giờ  cũng  trong một luồng; không cái gì là thường hằng, tất cả đều linh động. Con người đã không giống thế này trước đây, và con người sẽ không bao giờ lại giống như thế này. Mọi thứ  đều  trong  quá  trình,  nhưng  quá  trình  này  không hướng  đích;  nó  không  đi  tới  mục  đích  nào  đó.  Nó  là quá trình rất chơi đùa.

Trẻ  con  chơi,  bạn  không  thể  nói  rằng  chúng  đang tiến  hoá;  trẻ  con  chơi,  bạn  không  thể  nói  chúng  đang đạt tới cái gì đó. Chúng không đạt tới cái gì cả. Điều đó đích  xác  là  khái  niệm  về  leela  ở  phương  Đông.  Leela nghĩa  là  chơi  -  thế  giới  là  trò  chơi  của  Thượng  đế,  và trong trò chơi không có vấn đề tiến hoá.

Ý  tưởng  tiến  hoá  thực  sự  là  của  phương  Tây; phương  Đông  chưa  bao  giờ  tin  vào  tiến  hoá.  Phương Đông  tin  vào  chơi  đùa.  Trong  chơi  đùa  không  có  tiến hoá chút nào. Không cái gì là phương tiện và không cái gì  được  lấy  làm  cứu  cánh.  Nó  là  điệu  vũ  của  năng lượng,  không  đi  vào  hướng  đặc  biệt  nào,  không  được ngụ ý đạt tới cái gì đó; vui vẻ là bản thân việc chơi đùa, giá trị là ở  bên  trong,  không ở bên  ngoài.  Khi  bạn  bắt đầu  nghĩ  về  tiến  hoá,  giá  trị  là  bên  ngoài;  giá  trị  phụ thuộc  vào  điều  bạn  định  đạt  tới,  điều  bạn  định  trở thành.

Nếu  một  người  trở  thành  một  nhà  khoa  học  lớn, người  được  giải  thưởng  Nobel,  người  đó  đã  tiến  hoá, nhưng  người  vẫn  còn  là  tiều  phu,  người  đó  đã  không tiến hoá. Tại sao? Có  cái  gì ý nghĩa thế khi làm toán?

Và  có  cái  gì  vô  ý  nghĩa  thế  khi  chẻ  củi?  Người  này thích chẻ củi, người khác thích chơi với con số, số học, hình học hay cái gì đó khác - đây là ý thích, các ý thích khác nhau. Người này thích bơi, ai đó khác thích triết lí hoá… chẳng có gì cao hơn và chẳng có gì thấp hơn.

Nhưng chúng ta đã làm ra xã hội trên hình mẫu cấp bậc. Người brahmin ở trên đỉnh - người brahmin nghĩa là  giáo  sư,  hàn  lâm  viện  sĩ,  người  được  giải  thưởng Nobel, tiến  sĩ nổi tiếng, kĩ sư trứ  danh, học giả. Đó là nghĩa của brahmin - ông ta là người cao nhất. Tại sao? Tại sao tiều phu không là người cao nhất? Nếu tiều phu tận hưởng việc chẻ củi hơn giáo sư tận hưởng việc dạy của mình, ai cao hơn? Giáo sư có thể đơn giản kéo lê, lặp lại mọi lúc, cùng một điều.

Tôi  biết  một  giáo  sư  hay  lặp  lại  cùng  những  bài giảng  ít  nhất  trong  ba  mươi  năm.  Tôi  đã  nghe  nó,  và các sinh viên khác của ông ấy đã bảo tôi rằng đích xác cùng  bài  giảng  đó,  đúng  tới  từng  chữ...  Thế  là  một hôm, khi vị giáo sư này đang ngủ buổi trưa, tôi vào nhà ông  ấy.  Tôi  nhìn  vào  sách  của  ông  ấy,  tìm  thấy  cuốn sách mà ông ấy đã tích trữ mọi bài giảng, rồi đánh cắp nó.

Bạn  không  thể  nào  tin  được  điều  gì  xảy  ra  cho  vị giáo sư này! Ông ấy đã không xuất hiện ngày hôm sau. Tôi  hỏi  han  ông  ấy  sau  đó;  ông  ấy  nói,  "Tôi  choáng váng  quá,  cuộc  đời  tôi  kết  thúc  rồi  -  ai  đó  đã  lấy  cắp mất  cuốn  sách  của  tôi,  và  tôi  không  thể  nói  được  nếu thiếu nó. Tôi đã dùng những ghi chép đó trong ba mươi năm  nay!  Bây  giờ  tôi  không  thể  làm  lại  ghi  chép  mới được."

Tôi có thể thấy con người đáng thương này; ông ta chỉ vận  hành  như  cái  máy  hát  vậy  thôi.  Chẳng  cần  tới ông ấy. Tôi đưa cho ông ấy cuốn sách và tôi nói, "Sao thầy bận tâm tới đại học làm gì? Thầy có thể đơn giản gửi  cuốn  sách  này,  một  người  trong  chúng  em  có  thể đọc  nó,  và  người  khác  có  thể  ghi  chép.  Sao  thầy  phải bận tâm trong tuổi già của mình tới trường đại học lặp đi lặp lại làm gì? Cuốn sách này sẽ làm điều đó. Thầy có  thể  chết  trong  an  bình.  Cuốn  sách  này  là  đủ  rồi. Thầy không phải sống chút nào cả - không có nhu cầu."

Bây giờ, vị giáo sư này là một brahmin; ông ấy là cao nhất bởi vì cái đầu được coi là cao nhất. Nó ở trên đỉnh, có thể đó là lí do tại sao ý tưởng này đã nảy sinh rằng  cái  đầu  và  những  người  làm  việc  bằng  đầu  là những  người  trên  cao  nhất.  Các  ông  chủ  được  gọi  là "thủ  trưởng"  và  người  phục  vụ  được  gọi  là  "thủ  hạ"! Tại sao? Chỉ bởi vì về vật lí cái đầu ở trên đỉnh sao...?

Chúng ta đã tạo ra cấp bậc trong xã hội.  Cấp thấp nhất  là  những  người  nghèo  chẻ  củi  hay  quét  đường. Sao họ là người thấp nhất? - bởi vì họ đang làm những điều bản chất nhất. Các giáo sư có thể bị bỏ đi, xã hội có thể tồn tại mà không có họ; nhưng xã hội không thể tồn  tại  nếu  thiếu  người  quét  phố,  người  dọn  nhà  vệ sinh, người chẻ củi - xã hội không thể tồn tại nếu thiếu họ. Họ còn bản chất hơn, nền tảng hơn nhiều, nhưng họ là những người thấp nhất.

Toàn  thể  ý  niệm  này  là  sai.  Không  có  phân  cấp. Giáo sư làm công việc của ông ấy, và tiều phu làm việc của  mình,  và  cả  hai  đều  được  cần  tới.  Cũng  không  có cấp bậc giữa con người và các con vật khác, không có cấp  bậc  giữa  con  người  và  con  người.  Tôi  chống  lại toàn thể ý tưởng cấp bậc.

Và đó là viễn kiến của tôi về công xã mới.

Trong  công  xã  mới  sẽ  không  có  ai  cao  hơn  và không có ai thấp hơn. Trong đạo tràng này, không có ai cao  hơn,  không  có  ai  thấp  hơn.  Có  người  dọn  nhà  vệ sinh  và  có  các  giáo  sư,  nhà  trị  liệu,  và  họ  tất  cả  như nhau  -  họ  tất  cả  đều  làm  việc  có  ích  nào  đó,  việc  bản chất nào đó. Thầy phó hiệu trưởng ở đây, trong công xã này,  là  trên  cùng  một  nền  như  người  chẻ  củi.  Nhà  trị liệu  vĩ  đại  không  có  danh  vọng,  quyền  lực  nhiều  hơn người dọn nhà vệ sinh. Do đó, không có vấn đề gì. Một tiến  sĩ  có  thể  chọn  việc  dọn  nhà  vệ  sinh  -  một  tiến  sĩ đang làm điều đó; một tiến sĩ khác chỉ quét phố của đạo tràng.

Nếu  không  có  cấp  bậc,  không  có  vấn  đề  gì;  bằng không, vị tiến sĩ sẽ nghĩ, "Làm sao tôi có thể làm việc này  được,  việc  cho  người  hầu  này?  Tôi  không  là  cái tay,  tôi  là  cái  đầu."  Trong  công  xã  này  không  có  đầu, không có tay - mọi người, toàn thể mọi người đều được kính trọng, yêu mến, vì bất kì điều gì họ đang làm, hay bất kì điều gì họ có thể làm, bất kì điều gì họ thích làm.

Toàn thể sự tồn tại này là một công xã. Thượng đế là trung tâm và chúng ta tất cả đều là chu vi của nó.

Không  có  tiến  hoá,  Digvijay  này,  không  mục đích tối  thượng.  Nó  là  trò  chơi  thôi.  Tận  hưởng  nó  đi,  mở hội nó đi! Nếu ý tưởng này về mục đích tối thượng và tiến  hoá  có  thể  được  vứt  bỏ  khỏi  tâm  trí  bạn,  tôi  biết tiềm  năng  của  bạn;  bạn  có  thể  trở  thành  một  trong những  sannyasin  lớn.  Bạn  có  thể  là  con  người  mới. Nhưng  bạn  đang  phát  rồ  bởi  vì  ý  tưởng  này;  toàn  thể

195                                                                   12/05/2011 - 2/ 98                                                                                 196 cuộc  sống  của  bạn  đã  được  cống  hiến  cho  nó.  Và  nếu nó  là  sai  về  nền  tảng  thế  thì  bạn  sẽ  hối  hận  một  ngày nào  đó.  Quên  tất  cả  về  nó  đi!  Bắt  đầu  thiền  ngày  một nhiều về bản thể bên trong riêng của bạn. Đừng lo nghĩ điều gì sẽ xảy ra; thay vì thế, được tham dự với cái đã xảy  ra.  Thượng  đế  là  sự  hiện  diện,  Thượng  đế  là  sự hiện hữu, không phải là sự trở thành, và toàn thể sự tồn tại này cũng vậy.

Cái ngày chúng ta vứt bỏ đi ý tưởng về tiến hoá và mục đích tối thượng, thế giới sẽ được tự do khỏi sự tù túng  của  nó  về  tương  lai.  Chính  tương  lai  đang  giữ chúng ta trong tù túng, và quá khứ nữa - và cả hai đang trong cùng mưu đồ chống lại con người.

Tương  lai  và  quá  khứ  được  vứt  bỏ,  bạn  đạt  tới  tự do - tự do, Phật nói, không có giới hạn.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa thầy kính yêu,

Làm sao thầy biết lắm chuyện đùa thế?

Viramo,  trước  hết,  tôi  chưa  từng  là  người  Anh trong bất kì kiếp sống quá khứ nào của mình. Thứ hai, trong nhiều kiếp sống quá khứ tôi đã là người Do Thái.

Ngài  Reginald,  lên  một  chiếc  taxi  New  York,  bị người lái xe thách thức giải một câu đố: "Một người tôi vẫn nghĩ có cùng bố như tôi có và có cùng mẹ, nhưng đấy không phải là chị tôi và không phải là anh tôi. Đó là ai?"

Người Anh nghĩ một chốc, rồi từ bỏ. "Đấy là tôi," người lái taxi nói với anh ta.

"Thế à! Rất hay. Tôi phải thử chuyện này với mấy tay ở câu lạc bộ mới được!"

Một  tháng  sau  ông  ta  ngồi  ở London  với  mấy  anh bạn hút xì gà chí thân. Ông ta nói, "Thưa các quí ông, cá nhân này tôi tâm niệm trong đầu không phải là anh tôi, không phả là chị tôi, vậy mà người này có cùng cha mẹ như của tôi - đó là ai?"

Sau  vài  giây  suy  nghĩ,  mọi  thành  viên  thú  nhận thua  cuộc.  "Đó  là  ai?"  một  người  trong  họ  hỏi.  "Lại đây, Reggie, cho chúng tớ câu trả lời đi."

Reggie  vỗ  đùi  trong  chiến  thắng.  "Đó  là  người  lái xe taxi ở thành phố New York!" ông ta cười phá lên.

Và câu chuyện thứ hai:

Morton  và  Fogel  đang  thảo  luận  khôi  hài  qua  bữa trưa. "Người Do Thái có phản ứng khác đi khi họ nghe chuyện đùa không?" Morton hỏi.

"Câu  hỏi  đích  đáng  đấy!"  Fogel  đáp.  "Nếu  cậu  kể chuyện  đó  cho  người  Anh,  anh  ta  sẽ  cười  nó  ba  lần: một lần khi cậu kể nó, lần nữa khi cậu giải thích nó và lần thứ ba khi anh hiểu ra vấn đề. Kể cùng câu chuyện đó  cho  người  Đức:  anh  ta  sẽ  cười  hai  lần  -  cả  hai  lần đều để cho lịch sự - sẽ không có lần thứ ba bởi vì anh ta  chẳng  bao  giờ  nắm  được  vấn  đề.  Kể  cùng  câu

197                                                                   12/05/2011 - 2/ 99                                                                                 198 chuyện đó cho người Mĩ: anh ta sẽ cười một lần, ngay lập tức, bởi vì anh ta sẽ hiểu ngay nó.

"Nhưng," Fogel nói, "khi cậu kể chuyện đùa đó cho người Do Thái..."

"Ừ?" Morton hỏi.

"Khi  cậu  kể  cùng  câu  chuyện  đó  cho  người  Do Thái,  anh  ta  sẽ  không  cười  chút  nào  đâu.  Thay  vì  thế anh ta sẽ nói, 'Đấy là chuyện đùa cũ rồi - mà bên cạnh đó, anh còn kể sai toét!'"

Câu hỏi thứ ba:

Thưa thầy kính yêu,

Tôi  nghe  thầy  nói  rằng  là  một  sannyasin  nghĩa  là phải  sẵn  sàng  sống  một  cuộc  sống  rất  cô  đơn. Nhưng từ khi tôi là sannyasin tôi cảm thấy rằng tôi không thể cô đơn thêm nữa, vì thầy bao giờ cũng ở quanh. Tôi có hiểu sai thầy không?

Deva  Maya  này,  bạn  không  hiểu  tôi  chút  nào  rồi. Vấn  đề  không  phải  là  hiểu  đúng  hay  sai  -  bạn  không hiểu tôi chút nào.

Tôi đã không bảo bạn rằng một sannyasin phải sẵn sàng  để  sống  một  cuộc  sống  cô  đơn  đâu.  Điều  tôi  đã nói với bạn là: sannyasin biết cách sống một mình. Và sống  cô  đơn  là  khác  hoàn  toàn  với  sống  một  mình. Không chỉ khác, chúng là đối lập. Chúng xa nhau như trời và đất; khoảng cách là vô hạn giữa chúng.

Sống cô đơn nghĩa là trạng thái tiêu cực: bạn khao khát người khác, bạn khao khát bầu bạn, bạn thiếu đám đông. Bạn không thể dung thứ cho bản thân mình; bạn cảm  thấy  bản  thân  mình  không  thể  tha  thứ  được.  Bạn chán với bản thân mình - đó là điều cô đơn nghĩa là gì - hoàn toàn chán.

Sống  một  mình  là  khác  hoàn  toàn:  nó  là  cực  lạc hoàn toàn. Sống một mình nghĩa là một trạng thái tích cực. Bạn không thiếu người khác, bạn đang tận hưởng bản thân mình. Bạn không bị chán với chính mình, bạn đang  mê  say.  Một  thách  thức  lớn  tới  từ  cốt  lõi  bên trong  của  bạn.  Bạn  bắt  đầu  cuộc  hành  trình  vào  nội tâm.  Khi  có  người khác bạn  bận  với  họ,  tâm  thức bạn vẫn còn tập trung vào họ. Khi bạn một mình, tâm thức bạn đi vào nội tâm. Khi bạn ở cùng với người khác bạn phải là người hướng ngoại - tâm thức bạn quay lưng lại với bản thân nó. Khi bạn ở cùng người khác ánh sáng của bạn chiếu lên khuôn mặt của họ; khi bạn một mình ánh  sáng  của  bạn  chiếu  lên  khuôn  mặt  nguyên  thuỷ riêng của bạn.

Maya  này,  bạn  đã  không  hiểu  tôi  rồi.  Tôi  đâu  có bảo bạn rằng là một sannyasin nghĩa là "sẵn sàng sống cuộc sống rất cô đơn." Từ đâu mà bạn có được ý tưởng này về sống cuộc sống rất cô đơn? Chắc chắn người ta phải  có  khả  năng  sống  một  mình,  nhưng  sống  một mình không có nghĩa là bạn không thể quan hệ; ngược lại, người có thể sống một mình trở thành tràn đầy vui vẻ, trở thành tràn trề đến mức người đó  phải quan hệ. Người đó trở thành đám mây mưa - người đó phải mưa rào xuống. Người đó trở thành đoá hoa tràn đầy hương thơm  tới  mức  người  đó  phải  mở  cánh  hoa  ra  và  cho phép hương thơm của nó thoát đi theo gió.

Người biết cách sống một mình trở thành tràn đầy bài ca tới mức người đó phải hát nó lên. Và bạn có thể hát bài hát ở đâu? Bạn có thể hát bài ca chỉ trong tình yêu, trong quan hệ, trong chia sẻ với mọi người. Nhưng bạn chỉ có thể chia sẻ nếu bạn có ngay chỗ đầu tiên.

Vấn  đề  là  ở  chỗ  mọi  người  không  có  vui  vẻ  nào trong bản thể mình và họ bị buộc phải chia sẻ nó. Bây giờ,  hai  người  khổ  bị  buộc  chia  sẻ  vui  vẻ  của  họ  với nhau - cái gì sẽ xảy ra? Khổ sẽ không gấp đôi lên đâu, nó sẽ gấp bội lên đấy.

Đó  là  điều  mọi  người  đang  làm  với  nhau:  chồng với vợ và vợ với chồng, và cha mẹ với con cái và con cái với cha mẹ. Thực ra kẻ thù không thù địch như bạn bè  cuối  cùng  chứng  tỏ  ra:  hành  hạ  nhau,  chất  khổ  lên nhau,  ném  những  thứ  bẩn  thỉu  của  mình  lên  nhau.  Họ đang bốc mùi - họ có thể làm được gì? Khi họ tới gần bạn, bạn phải chịu mùi khắm của họ. Và bạn phải chịu nếu bạn muốn họ chịu mùi khắm của bạn. Cho nên đó là mặc cả.

Bạn không thể sống  một mình, họ không thể sống một  mình  -  các  bạn  phải  sống  cùng  nhau.  Cho  dù  nó khắm  đấy,  ít  nhất  thì  cũng  còn  có  an  ủi  rằng  "Mình không một mình."

Người  biết  cách  sống  một  mình  cũng  biết  cách  có tính thiền. Tính một mình nghĩa là thiền - ưa thích bản thể riêng của bạn, mở hội bản thể riêng của bạn.

Walt Whitman nói: Tôi mở hội bản thân mình, tôi ca hát bản thân mình. Đó là tính một mình. Con người Whitman  này  thực  sự  là  nhà  huyền  môn,  không  chỉ là nhà thơ. Ông ấy nên được tính cùng với các nhà tiên tri cổ  đại  của  Upanishad.  Nước  Mĩ  đã  không  cho  sinh  ra nhiều  nhà  huyền  môn  vĩ  đại;  Whitman  thực  sự  là  một trong những món quà quí giá nhất của nước Mĩ cho thế giới. Ông ấy nói: Tôi mở hội bản thân mình, tôi ca hát bản thân mình. Đó là điều nhà huyền môn bao giờ cũng được  cho  là  đương  nhiên  làm,  đó  chính  là  chức  năng của nhà huyền môn: mở hội bản thân mình. Nhưng làm sao  bạn  sẽ  mở  hội?  Bạn  sẽ  phải  mời  người  khác  chứ. Bạn sẽ phải bảo người khác tới và tham dự.

Thiền  cho  bạn  cái  nhìn  thấu  về kho  báu  bên  trong riêng của bạn, và trong tình yêu bạn chia sẻ nó. Đó là điều tôi ngụ ý khi tôi nói rằng sannyasin phải sẵn sàng sống một mình - để cho một ngày nào đó người đó có thể  sẵn  sàng  yêu.  Chỉ  người  biết  cái  đẹp  của  sự  một mình  mới  có  thể  yêu  được.  Nhưng  chỉ  hơi  khác  một chút thôi và bạn có thể bỏ lỡ toàn bộ vấn đề.

Bây  giờ,  khác  biệt  giữa  một  mình  và  cô  đơn  là không  nhiều;  khi  có  liên  quan  tới  ngôn  ngữ  thì  không có  khác  biệt  chút  nào,  chúng  là  đồng  nghĩa.  Trong  từ điển  bạn  sẽ  thấy  một  mình  được  mô  tả  là  cô  đơn,  cô đơn là một mình - nhưng đó chỉ là trong từ điển, không trong bản thân cuộc sống. Trong bản thân cuộc sống nó khác hoàn toàn.

Đừng sống qua ngôn ngữ, đừng trở nên quá bị ám ảnh với ngôn ngữ, bởi vì ngôn ngữ chỉ là tiện dụng. Nó có thể dẫn bạn đi sai - nó làm cho lạc lối. Nó không thể giúp gì điều đó; nó đã được những người không biết gì phát minh ra. Tôi đang nói "một mình" và tâm trí bạn nghe thấy "cô đơn." Một khi bạn dịch một mình thành cô  đơn  bạn  đã  ở  xa  nghìn  dặm  đường  rồi  -  không  chỉ nghìn dặm mà cả triệu năm ánh sáng xa tôi.

Potter  thấy  một  cửa  hàng  với  biển  đề:  "Hiệu  giặt kiểu Trung Quốc của Hans Schmidt." Vì tò mò anh ta đi vào và được một người Trung Quốc đón chào, người này  tự  giới  thiệu  mình  là  Hans  Schmidt.  "Sao  anh  có cái  tên  như  thế?"  Potter  hỏi.  "Khi  tôi  lên  bờ  ở  Mĩ  tôi đứng trong hàng người nhập cảnh sau một người Đức," người  phương  đông  giải  thích.  "Khi  họ  hỏi  tên  người Đức, anh ta nói, 'Hans Schmidt.' Khi viên chức đó hỏi tên, tôi nói, 'Sam Ting.'"*

Điều đó rất dễ hiểu.

P.F.C. Perkins từ chối đi đánh nhau ở Korea (Triều Tiên). Anh ta được bảo rằng nếu anh ta không phục vụ trong  quân  đội,  viên  tư  lệnh  hiến  binh  sẽ  bắn  anh  ta. "Anh  có  phải  là  người  từ  chối  nhập  ngũ  vì  trái  đạo  lí không?" viên trung sĩ nhất hỏi.

"Tôi  không  từ  chối  cái  gì  cả"  Perkins  nói,  "nhưng tôi  bị  cả  hai  bệnh  lậu  và  bệnh  tiêu  chảy,  và  nếu  bệnh

'Korea'*  này  là  cái  gì  giống  thế  -  thì  cứ  bắn  tôi  đi  còn hơn!"

Maya này, tôi nói điều gì đó, bạn nghe ra cái gì đó hoàn toàn khác.

*  Tên người Trung Quốc này là "Sam Ting" nhưng phát âm trong tiếng Anh có thể hiểu thành "same thing" nghĩa là "Cùng cái tên ấy" cho nên họ gán cho anh ta cái tên Hans Schmidt.

*  "Korea" và "Cholera" (bệnh thổ tả) phát âm gần giống nhau và có thể bị nghe lầm, hiểu lầm

Một  gã  người  London  thấy  một  cô  gái  xinh  mắt ngồi một mình ở bàn khác và nói, "Cô có hút thuốc lá không?"

Cô ấy nói, "Rất tiếc, tôi không hút thuốc."

Anh ta đợi một chốc rồi nói, "Cô có uống một cốc không?"

"Rất tiếc, tôi không uống."

Anh ta đợi thêm mười phút nữa rồi hỏi, "Cô có đi ăn tối với tôi không?"

"Tôi rất tiếc," cô gái đáp, "tôi không ăn tối."

"Thôi  được,  vì  trời!  Nếu  cô  không  hút  thuốc  hay uống  rượu  hay  ăn  tối,  vì  trời  cô  có  làm  gì  về  dục không?"

"Ồ,  vào  lúc  sáu  giờ  tôi  có  uống  cốc  trà  và  ăn  cái bánh bích qui."

Bạn đổi từ 'cô đơn' đó đi; vứt nó đi hoàn toàn khỏi tâm  trí  bạn.  Học  một  mình  là  gì  đi  -  và  một  mình  là hiện  tượng  đẹp,  đẹp  nhất.  Thế thì  sự  hiện  diện  của tôi sẽ  không  quấy  rối  sự  một  mình  của  bạn,  sự  hiện  diện của tôi sẽ tôn cao nó. Sự hiện diện của tôi, việc nhớ tới tôi, cảm giác tôi ở quanh bản thân bạn, việc nhận chìm bản thân bạn, sẽ tôn cao nó, sẽ làm cho nó phong phú hơn, sẽ làm cho nó trong như pha lê hơn. Và không chỉ sự hiện diện của tôi mà sự hiện diện của các sannyasins của tôi cũng sẽ tuyệt đối không quấy rối sự một mình.

Thực  ra,  sự  một  mình  không  thể  bị  quấy  rối  chút nào.  Nó  là  trạng  thái  được  kết  tinh  thế  của  tâm  thức, không cái gì có thể làm phân tán bạn khỏi nó được, và mọi  thứ  đều  giúp  cho  nó  mạnh  hơn.  Bạn  có  quan  sát hiện tượng ngược đời này không? Chẳng hạn, ngay bây giờ chúng ta đang ngồi đây trong im lặng... tiếng chim ríu rít - nó quấy rối im lặng hay làm phong phú thêm? Con quạ - nó quấy rối im lặng của bạn, hay giúp và cho im  lặng  sự  tương  phản?  Nếu  bạn  thực  sự  im  lặng,  thế thì  ngay  cả  ở bãi chợ bạn  cũng  sẽ ngạc nhiên rằng  im lặng của bạn sâu sắc hơn. Nếu im lặng của bạn bị quấy rối  bởi  bãi  chợ,  điều  đó  đơn  giản  nghĩa  là  nó  không phải là im lặng ngay chỗ đầu tiên. Nó bị ép buộc, được trau dồi, được thực hành, rởm - nó không thực.

Nếu  im  lặng  thực  có  đó,  chẳng  cái  gì  có  thể  quấy rối  được  nó.  Từng  nhiễu  loạn  tới  để  tôn  cao  thêm  nó. Điều đó cũng giống như trong đêm tối bạn bước đi trên phố và chiếc xe ô tô đi qua với những đèn pha bật sáng chói.  Trong  một  khoảnh  khắc  bạn  bị  loá  mắt  bởi  ánh sáng  đó,  và  thế  rồi  chiếc  xe  đi  qua.  Bạn  có  cho  rằng bóng  tối  đã  bớt  đi  hơn  trước  không?  Nó  còn  sâu  sắc hơn trước đây, nó còn đậm đặc hơn trước đó. Chiếc xe và  ánh  đèn  pha  trước  đã  không  quấy  rối  nó  chút  nào; thay vì thế lại giúp nhiều lắm.

Và đây là cách nó là vậy với sự một mình: sự một mình của bạn sẽ không bị quấy rối bởi công xã, và chắc chắn không bị quấy rối bởi tôi - bởi vì tôi không phải là tiếng ồn. Tôi là giai điệu, là âm nhạc - âm nhạc không thể  nghe  được  bằng  tai  nhưng  chỉ  có  thể  nghe  được bằng trái tim.

Điều tốt là bạn đã bắt đầu cảm thấy tôi. Điều tốt là bạn  nói,  "Vì  tôi  là  sannyasin  tôi  cảm  thấy  rằng  tôi không  thể  cô  đơn  thêm  nữa,  vì  Thầy  bao  giờ  cũng  ở quanh."

Vâng, bạn không thể cô đơn thêm nữa, nhưng bạn sẽ  một  mình  nhiều  hơn  bởi  vì  tôi  bao  giờ  cũng  cùng bạn.  Và  một  mình  là  kho  báu  quí  giá,  là  cánh  cửa  tới vương quốc của Thượng đế. Nhưng quên cái từ 'cô đơn' đó đi; nó là xấu, nó là bệnh hoạn.

Và  người  tìm  kiếm  tình  bạn,  tình  yêu,  bầu  bạn,  từ sự  cô  đơn  thì  sẽ  không  tìm  thấy  nó  đâu.  Thực  ra,  với bất kì ai người đó sẽ giao thiệp, người đó sẽ cảm thấy bị  lừa  và  người  đó  sẽ  làm  cho  người  khác  cũng  cảm thấy  bị  lừa.  Người  đó  sẽ  cảm  thấy  mệt  mỏi  và  chán chường, và người đó sẽ làm cho người khác cũng cảm thấy mệt mỏi và chán chường. Người đó sẽ cảm thấy bị hút  hết  sức  và  người  đó  sẽ  làm  cho  người  khác  cũng cảm thấy bị hút hết sức, bởi vì cả hai sẽ hút năng lượng của nhau. Và họ không có nhiều năng lượng ngay chỗ đầu  tiên.  Dòng  suối  của  họ  chảy  rất  mảnh;  họ  giống như  dòng  suối  mùa  hè  trong  khu  đất  khô  cằn.  Bạn không  thể  lấy  được  nước  ra  từ  chúng.  Nhưng  nếu  bạn tìm  kiếm  tình  bạn  và  tình  yêu  và  bầu  bạn  từ  sự  một mình, bạn là dòng sông ngập lụt, dòng sông trong trong mưa.  Bạn  có  thể  chia  sẻ  thật  nhiều  tuỳ  bạn  muốn.  Và bạn càng chia sẻ nhiều, bạn sẽ càng có nhiều.

Đây là kinh tế bên trong: bạn càng cho nhiều, bạn càng được nhiều từ Thượng đế. Một khi bạn đã biết cái mẹo  của  nó  bạn  trở  thành  kẻ  ăn  tiêu  hoang  phí,  bạn không còn là kẻ keo kiệt nữa.

Người  tâm  linh  không  thể  là  người  keo  kiệt  được, và người keo kiệt không thể là người tâm linh được.

Câu hỏi thứ tư:

Thưa thầy kính yêu,

Thầy phải nói gì về chính phủ Ấn Độ của thủ tướng

Chowdhry Charan Singh?

Narendra này, tôi chẳng có gì để nói về những thứ rác rưởi như thế, nhưng bởi vì bạn đã hỏi, chỉ để lịch sự với bạn và với câu hỏi của bạn, chỉ để biểu lộ sự kính trọng của tôi cho câu hỏi của bạn, tôi sẽ kể cho bạn ba câu chuyện.

Thứ nhất:

Một  người  lấy  taxi  tới  lâu  đài  của  thủ  tướng  nơi anh ta bảo người lái xe đợi mình.

Người lái xe từ chối nói anh ta không có thời gian. "Nhưng  ông  sẽ  đợi  tôi  đấy,"  hành  khách  nói.  "Tôi  là thủ tướng mới mà."

"Trong  trường  hợp  đó,"  người  lái  xe  đáp,  "Tôi  sẽ đợi - nhưng ông đừng ở đó lâu đấy nhé!"

Và chuyện thứ hai:

Lịch làm việc của nội các Ấn Độ:

Thứ hai: Hội họp với các nhân vật lãnh đạo. Thứ ba: Hình thành nội các mới.

Thứ tư: Cuộc họp đầu tiên của nội các mới. Thứ năm: Thông báo đầu tiên của nội các mới. Thứ sáu: Rút bỏ các công bố.

Thứ bẩy: Từ chức của nội các mới. Chủ nhật: Ngày nghỉ.

Thứ hai: Xem ở trên. Và chuyện thứ ba:

Chính  một  sự  kiện  lịch  sử  là  Diogenes  đã  đi  khắp thế giới đã biết, cầm đèn trong tay, cố gắng tìm ra một người trung thực.

Khi  ông  ấy  đi  tới  New  Delhi,  họ  đánh  cắp  mất chiếc đèn của ông ấy.

Câu hỏi thứ năm:

Thưa thầy kính yêu,

Dục  và  chết  dường  như  là  hấp  dẫn  chính  đối  với tôi.  Thầy  có  thể  nói  gì  về  hai  cực  này  để  giúp  tôi vượt ra ngoài?

Saguna này, dục và chết thực sự là một năng lượng. Dục là mặt này của đồng tiền,  chết là mặt kia. Do đó, bất  kì  ai  quan  tâm  tới  dục  đều  nhất  định  quan  tâm  tới chết - mặc dầu người đó muốn tránh nó. Bất kì ai quan tâm  tới  chết  thì  đều  nhất  định  quan  tâm  tới  dục  -  mặc dầu  người  đó  muốn  tránh  nó.  Tại  sao?  -  bởi  vì  quan niệm  phổ  biến  là  ở  chỗ  dục  và  chết  là  đối  lập.  Chúng không phải vậy. Và bởi vì quan niệm phổ biến này mà đã phải tồn tại hai loại văn hoá trên thế giới: hướng dục và hướng chết.

Chẳng  hạn,  Ấn  Độ  vẫn  duy  trì  trong  nhiều  thế  kỉ văn hoá hướng cái chết.  Bởi vì nó hướng cái  chết nên nó  kìm  nén  dục.  Nghĩ  rằng  dục  là  điều  ngược  lại,  nó kìm nén dục, nó tránh né dục; nó giả vờ dục không tồn tại.  Bạn  có  thể  nói  về  cái  chết  không  có  vấn  đề  gì, nhưng bạn không thể nói được về dục.

Mới  hôm  nọ  một  sannyasin  đã  hỏi,  "Tôi  suýt  bị cảnh sát bắt và giam bởi vì tôi nói lời tạm biệt cô bạn gái và chúng tôi hôn nhau trước đồn cảnh sát." Rất khó để mà gạt bỏ cảnh sát. Cảnh sát đã bắt giữ họ; họ phải đợi ở đó trong hai giờ. Bằng cách nào đó họ đã thuyết phục cảnh sát, đã xin lỗi.

Sannyasin  này  đã  hỏi,  "Tôi  phân  vân  lắm.  Tôi  đã làm gì sai ở đó? Tôi đã nói lời tạm biệt bạn gái mình, cô  ấy  sắp  đi;  chúng  tôi  có  thể  gặp  nhau,  chúng  tôi  có thể không gặp nhau, vì ai biết được về ngày mai? Cô ấy sẽ đi xa trong sáu tháng, và ai biết cái gì sẽ xảy ra trong sáu  tháng  này?  Cho  nên  cái  gì  sai  với  việc  tôi  hôn  cô gái ấy và cô ấy hôn tôi, chỉ là chào tạm biệt? Sao nó lại có thể bị phản đối? Mọi người đái trên phố và chẳng ai phản đối cả!"

Bây   giờ,   sannyasin   đó   không   biết   rằng   từ   khi Morarji  Desai  trở  thành  thủ  tướng  của  đất  nước  này việc đái đã trở thành điều thiêng liêng. Bạn có thể đái ở bất kì đâu - đó là cái gì đó thiêng liêng. Thực ra nó là nghĩa vụ thiêng liêng đấy. Đái nhiều nhất có thể được đi,  vì  vấn  đề  không  phải  là  việc  đái:  đấy  là  nước  của cuộc  sống.  Bạn  nuôi  dưỡng  đất;  bạn  đang  làm  việc phục vụ công cộng lớn lao.

Tôi đã nghe:

Khi Morarji Desai tới Mĩ, ông ấy rất phân vân bởi vì  trong  các  buổi  tiệc  tùng,  trong  các  cuộc  tụ  tập,  các cuộc  mít  tinh,  các  quí  bà  bao  giờ  cũng  dồn  vào  phía bên  kia  phòng.  Cuối  cùng,  ông  ấy  phải  hỏi;  ông  ấy  tò mò tại sao các quí bà lại không tới gần ông ấy. Ông ấy được thông báo, "Chúng tôi rất tiếc phải nói, nhưng các quí bà sợ rằng ông có thể cảm thấy khát khao vào bất kì lúc nào, và nếu ông làm việc của mình ở chỗ công cộng thì điều đó sẽ rất ngượng ngùng. Cho nên họ dồn sang phía bên kia. Trong trường hợp cái gì đó giống thế xảy ra, họ có thể trốn thoát; ít nhất thì họ cũng có thể quay lưng họ lại ông."

Ở Ấn Độ, hôn là cái gì đó giống như tội lỗi, tội ác. Và  ở  chỗ  công  cộng,  và  điều  đó  nữa  trước  đồn  cảnh sát! Ấn Độ có văn hoá hướng theo cái chết. Bạn có thể nói về cái chết; xác chết của người ăn xin có thể nằm ra bên cạnh đường và không ai sẽ chú ý gì. Mọi người sẽ cứ đi qua. Điều đó là chấp nhận được; chết được chấp nhận.  Thực  ra,  không  chỉ  được  chấp  nhận,  mà  được khuếch đại lên - để tạo ra sợ trong mọi người để cho họ trở nên mang tính tôn giáo.

Nếu chết được khuếch đại lên, nó thực sự làm bạn hoảng hồn. Và từ nỗi  sợ bạn có thể bắt đầu  đi tới đền chùa, tới tu viện, tới tu sĩ, bởi vì cái chết đang tới - sớm hay muộn bạn sẽ phải chết. Một số thu xếp nào đó phải được thực hiện, thu xếp nào đó cho cuộc hành trình dài.

Ai biết cái gì sẽ được cần tới? Các tu sĩ giả vờ rằng họ biết.

Và mọi cái gọi là thánh nhân của Ấn Độ sẽ nói về chết.  Họ  sẽ  đem  ra  chủ  đề  về  chết  lặp  đi  lặp  lại  mãi. Toàn thể kinh doanh của họ tuỳ thuộc vào cái chết; nếu mọi  người  quên  mất  cái  chết,  thì  mọi  người  bắt  đầu quên Thượng đế, mọi người bắt đầu quên về đền chùa, mọi  người  bắt  đầu  quên  về  các  thánh  nhân.  Cho  nên thánh nhân không thể để bạn một mình; họ sẽ cứ đem chủ đề về chết vào tâm trí bạn để cho họ có thể cứ giữ cho bạn run rẩy. Nỗi sợ của bạn là bí mật thương mại của họ: nếu bạn sợ, bạn sẽ vẫn còn là nô lệ cho họ. Nếu bạn trở nên không sợ, thế thì bạn sẽ thoát ra khỏi toán con  chiên  của  họ;  thế  thì  bạn  không  thể  bị  khai  thác. Cái chết không xấu với họ, nó là tốt. Nó giúp cho kinh doanh của họ.

Nhưng  dục...  cái  đó  là  nguy  hiểm  cho  họ.  Ấn  Độ không phải là quốc gia hướng theo dục. Hôn, ôm, yêu, chính hiện tượng yêu, làm cho bạn hướng đất, làm cho bạn  ít  sợ  chết.  Những  người  yêu  là  những  người  ít  sợ chết nhất. Khi bạn đang trong tình yêu bạn không quan tâm  tới  cái  chết.  Nếu  nó  tới,  thì  nó  tới.  Thì  sao?  Nếu bạn đang trong yêu, bạn có thể chết vẫn mỉm cười. Với nụ hôn trên môi bạn có thể nói lời tạm biệt. Bạn đã yêu, bạn đã sống; không có gì để ăn năn. Cuộc sống của bạn đã  không  là  sự  phí  hoài.  Bạn  đã  nở  hoa!  Bạn  đã  nhảy múa  trong  mặt  trời,  trong  gió,  trong  mưa  -  bạn  còn trông  đợi  cái  gì  thêm  nữa?  Món  quà  cuộc  sống  thật mênh mông: tình yêu là món quà của nó. Bạn biết ơn! Sao bạn phải đi tới tu sĩ? Bạn có thể đi tới thi sĩ, bạn có thể đi tới hoạ sĩ, bạn có thể đi tới nhạc sĩ, nhưng bạn sẽ không đi tới tu sĩ.

Đó là lí do tại sao bạn sẽ ngạc nhiên: trong công xã của tôi bạn sẽ thấy các nhạc sĩ và bạn sẽ thấy các thi sĩ và  bạn  sẽ  thấy  các  vũ  công  và  bạn  sẽ  thấy  các  ca  sĩ, nhưng bạn sẽ không tìm ra tu sĩ chút nào. Tu sĩ dường như là trung tâm của mọi hoạt động tôn giáo, và ông ta vắng bóng ở đây, tuyệt đối vắng bóng - bởi vì cách tiếp cận  của  tôi  là  ở  chỗ  trước  hết  bạn  phải  biết  yêu  là  gì, bạn  phải  đi  sâu  vào  yêu.  Chìm  thật  sâu  nhất  có  thể được vào trong tình yêu!

Nếu bạn có thể chìm thực sự sâu vào tình yêu bạn sẽ  ngạc  nhiên  rằng  bạn  đã  đi  tới  cái  chết.  Đó  là  kinh nghiệm  riêng  của  tôi  -  tôi  không  đề  xuất  lí  thuyết,  tôi đơn giản phát biểu trạng thái tồn tại riêng của tôi, kinh nghiệm  riêng  của  tôi.  Tôi  chỉ  phát  biểu  một  sự  kiện: nếu bạn yêu sâu sắc bạn nhất định đi tới hiện tượng về cái  chết. Và khi bạn  đi qua tình yêu tới cái chết, ngay cả  cái  chết  cũng  đẹp,  bởi  vì  tình  yêu  làm  cho  mọi  thứ thành đẹp. Khi bạn đi qua tình yêu tới cái chết, tình yêu tô  điểm  cho  cái  chết,  tình  yêu  làm  đẹp  cho  cái  chết; ngay  cả  cái  chết  cũng  trở  thành  phúc  lành.  Những người đã biết tới tình yêu sẽ biết cái chết như điều tối thượng trong cực thích.

Bây  giờ  có  những  nền  văn  hoá  hướng  theo  dục, chẳng  hạn,  Mĩ.  Tại  đó,  cái  chết  là  điều  cấm  kị;  bạn không nên nói về cái chết. Nếu bạn bắt đầu nói về cái chết, mọi người sẽ lảng tránh bạn. Bạn sẽ không được mời  tới  các  bữa  tiệc  nữa.  Bạn  nghiễm  nhiên  không được  nói  về  cái  chết;  cái  chết  phải  không  được  nhắc tới.  Cái  chết  vẫn  là  một  trong  nhưng  điều  không  thể được  nhắc  tới.  Đó  là  lí  do  tại  sao  cho  dù  ai  đó  chết chúng ta có cách nói lái, dùng các từ khác  để che đậy sự  kiện  của  cái  chết.  Chúng  ta  nói,  "Ông  ấy  đã  qua đời." Chúng ta không nói, "Ông ấy đã chết." Chúng ta nói,  "Ông  ấy  đã  trở  thành  người  yêu  của  Thượng  đế." Chúng  ta  không  biết  về  Thượng  đế,  chúng  ta  không biết trở thành người yêu của Thượng đế là ngụ ý cái gì, bởi vì chúng ta chưa bao giờ là người yêu của bất kì ai. Ngay cả Thượng đế mà muốn ôm ghì bạn thì cảnh sát sẽ bắt ngài. Nếu ngài hôn bạn, ngay cả bạn cũng sẽ cảm thấy chút ít bối rối - Thượng đế à? mà hôn mình sao? Có thực là Thượng đế không hay chỉ giả dối? Làm sao Thượng  đế  có  thể  hôn  được?  Việc  hôn  chưa  bao  giờ được  coi  là  hoạt  động  tâm  linh.  Ngay  cả  ở  chỗ  công cộng điều đó cũng bị cấm, và ngài lại làm điều đó trên bình diện vũ trụ - không chỉ ở chỗ công cộng mà ở vũ trụ, tại chính trung tâm của vũ trụ! Nhưng chúng ta có cách  thức  để  né  tránh  cái  chết;  bằng  cách  nào  đó  nó phải bị né tránh. Bản thân từ này là cấm kị.

Chính bởi vì Sigmund Freud mà điều cấm kị chống lại  từ  'dục'  đã  bị  vứt  bỏ  -  toàn  thể  công  lao  thuộc  vào con người này. Ông ấy là một trong những người đem lại ích lợi vĩ đại nhất cho nhân loại. Mặc dầu bản thân ông ấy không chứng ngộ, ông ấy đã làm việc phục vụ lớn  lao,  công  việc  tiên  phong:  ông  ấy  đã  loại  bỏ  một điều  kiêng  kị  lớn.  Bây  giờ  bạn  có  thể  nói  về  dục  mà không cảm thấy xấu hổ, không thấy mặc cảm.

Một  Freud  nữa  là  cần  có  -  một  Freud  sẽ  loại  bỏ điều  kiêng  kị  với  chết.  Phương  Tây  là  hướng  dục, phương  Đông  là  hướng  chết;  do  đó  ở  phương  Đông mọi  người  kìm  nén  dục  và  ở  phương  Tây  mọi  người kìm  nén  chết.  Cả  hai  đều  sai  bởi  vì  dục  và  chết  là hai mặt của cùng một đồng tiền. Nếu bạn kìm nén cái này, bạn  không  thể  kinh  nghiệm  cái  kia  trong  tính  toàn  bộ của nó được, bởi vì kinh nghiệm cái này trong tính toàn bộ  của  nó  là  kinh  nghiệm  cái  kia  nữa,  và  cả  hai  đều phải  được  kinh  nghiệm.  Cuộc  sống  là  cơ  hội  để  kinh nghiệm dục và chết. Nếu bạn kinh nghiệm hai điều này và  nếu  bạn  có  thể  đi  tới  kinh  nghiệm  đích  thực  của riêng  mình  rằng  chúng  cả  hai  là  một,  thì  bạn  đã  siêu việt  lên  rồi.  Việc  biết  rằng  cả  hai  là  một  là  việc  siêu việt.

Saguna, bạn hỏi tôi, "Thầy có thể nói gì về hai cực này để giúp tôi vượt ra ngoài?"

Kinh  nghiệm  cả  hai  đi.  Nhưng  ngay  bây  giờ  cái chết  còn  chưa  có  đấy;  ngay  bây  giờ  bạn  phải  kinh nghiệm yêu, dục - mọi điều tinh tế của yêu, tính rắc rối của  yêu,  sự  phức  tạp  của  yêu,  mọi  sắc  thái  của  yêu. Ngay bây giờ, đi sâu vào trong yêu đi, Saguna này. Và thế  rồi  khi  cái  chết  tới  bạn  sẽ  có  khả  năng  đi  sâu  vào trong cái chết nữa.

Thực  ra,  trong  khi  làm  tình,  tại  đỉnh  cao  nhất  của cực  thích  một  cái  chết  nhỏ  xảy  ra,  bởi  vì  tâm  trí  biến mất,  bản  ngã  biến  mất,  thời  gian  biến  mất,  cứ  dường như  đồng  hồ  bỗng  nhiên  dừng  lại.  Bạn  được  đưa  vào một  thế  giới  khác.  Bạn  không  còn  là  thân  thể  nữa, không là tâm trí nữa, không là bản ngã nữa... bạn là sự tồn tại thuần khiết. Đó là cái đẹp của cực thích. Biết tới cực  thích  là  kinh  nghiệm  một  chút  ít  về  cái  chết,  cái chết nhỏ.

Trước hết đi sâu vào trong tình yêu để cho bạn có thể  có  vài  nếm  trải  về  cái  chết.  Thế  rồi  cái  chết  sẽ tới một  ngày  nào  đó  -  thế  thì  đi  vừa  nhảy  múa  vào  trong nó,  bởi  vì  bạn  biết  nó  sẽ  là  cực  thích  lớn  lao  nhất  mà bạn  đã  từng  biết  tới,  điều  đó  sẽ  là  chiều  sâu  nhất  của tình yêu. Và đó là cách người ta siêu việt lên - biết rằng cả hai là một. Chính việc biết đó là siêu việt.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa thầy kính yêu,

Tôi muốn trở thành một sannyasin, nhưng dần dần thôi. Thế có được với thầy không? Hay cú nhảy bất thần là cần thiết?

Girish  Chandra  này,  bạn  nhắc  tôi  nhớ  tới  một  câu chuyện:

Trong  thế  chiến  I,  Đại  uý  không  quân  hoàng  gia Bainsby bắn rơi phi công xuất sắc Đức Nam tước von Ribstein   trên   lãnh   thổ   nước   Anh.   Ngày   hôm   sau Bainsby tới thăm nam tước trong bệnh viện.

"Chào ông tướng," người Anh nói, "Tôi có thể làm gì cho ông được không?"

"Có  chứ,"  Von  Ribstein  đáp.  "Họ  cắt  cụt  cánh  tay phải của tôi. Ông sẽ thả nó qua nước Đức được chứ?"

Đại uý Bainsby làm như được yêu cầu và một tuần sau đó trở lại viếng thăm.

"Anh bạn của tôi ơi," nam tước nói, "họ tháo chân phải  của  tôi  ra  rồi.  Xin  ông  thả  nó  về  đất  cha  được chứ?"

Bainsby  hoàn  thành  yêu  cầu  này  và  quay  lại  thăm kẻ thù trên không của mình lần nữa.

"Thưa  đại  uý,"  Von  Ribstein  nói,  "họ  sắp  bỏ  chân trái  của  tôi.  Một  lần  nữa,  tôi  có  thể  xin  ông  thả  nó  ra đằng sau phòng tuyến Đức được không?"

"Tất nhiên được chứ, anh bạn tri kỉ," Bainsby đáp. "Nhưng  tôi  xin  nói,  anh  không  định  trốn  đấy  chứ,  hả anh bạn?"

Đủ cho hôm nay.

7.   Người đó là người đánh xe

Người đó là người đánh xe.

Người đó đã thuần hoá các con ngựa,

Lòng tự hào và các giác quan.

Ngay cả Thượng đế cũng ngưỡng mộ người đó.

Nhường nhịn như đất,

Vui và trong như hồ,

Tĩnh lặng như tảng đá tại cửa,

Người đó tự do với sống và chết.

Ý nghĩ của người đó tĩnh lặng.

Lời của người đó tĩnh lặng.

Việc của người đó tĩnh lặng.

Người đó thấy tự do của mình và được tự do.

Người chủ buông xuôi niềm tin của mình.

Người  đó  thấy  bên  ngoài  cái  kết  thúc  và  cái  bắt đầu.

Người đó cắt đi mọi trói buộc.

Người đó từ bỏ mọi ham muốn.

Người đó chống lại mọi cám dỗ.

Và người đó vươn lên.

Và bất kì đâu người đó sống,

Ở thành thị hay thôn quê,

Trong thung lũng hay trên núi,

Đều có vui vẻ lớn lao.

Ngay cả trong rừng trống rỗng

Người đó tìm thấy vui vẻ

Bởi vì người đó không muốn gì .

Con  người  là  hạt  mầm  của  tiền  năng  vĩ  đại:  con người là hạt mầm của phật tính. Từng người được sinh ra đều là vị phật. Con người không được sinh ra là nô lệ mà là người chủ. Nhưng có rất ít người thực tại hoá tiềm  năng  của  mình.  Và  lí  do  tại  sao  hàng  triệu  người không thể nhận ra được tiềm năng của mình là ở chỗ họ coi nó như đương nhiên rằng họ đã có nó.

Cuộc  sống  là  cơ  hội  duy  nhất  để  trưởng  thành,  để hiện  hữu,  để  nở  hoa.  Cuộc  sống  trong  bản  thân  nó  là trống rỗng; chừng nào bạn còn chưa mang tính sáng tạo bạn  sẽ  không  có  khả  năng  rót  đầy  nó  bằng  sự  hoàn thành.  Bạn  có  bài  ca  trong  trái  tim  mình  để  được  hát lên và bạn có điệu vũ để được múa, nhưng điệu vũ đó là vô hình, và bài ca nữa - thậm chí bạn cũng chưa từng nghe  thấy  nó.  Nó  ở  sâu  bên  dưới  ẩn  trong  cốt  lõi  bên trong  nhất  của  bản  thể  bạn;  nó  phải  được  đem  lên  bề mặt, nó phải được diễn đạt ra.

Đó  là  điều  được  ngụ  ý  bởi  'tự  thực  hiện'.  Hiếm người  là  người  biến  đổi  cuộc  sống  của  mình  thành  sự trưởng thành, người biến đổi cuộc sống của mình thành cuộc  hành  trình  lâu  dài  của  tự  thực  hiện,  người  trở thành  điều  mình  được  ngụ  ý  là  vậy.  Ở  phương  Đông chúng  ta  đã  gọi  người  đó  là  vị  phật,  ở  phương  Tây chúng ta đã gọi người đó là christ. Từ 'christ' đích xác có nghĩa như điều từ 'phật' ngụ ý: người đã trở về nhà.

Chúng  ta  tất  cả  đều  là  những  người  lang  thang trong việc tìm kiếm nhà, nhưng việc tìm kiếm này là rất vô  ý  thức  -  dò  dẫm  trong  bóng  tối,  không  nhận  biết đích  xác  mình  dò  dẫm  về  cái  gì,  mình  là  ai,  mình  đi đâu.  Chúng  ta  cứ  đi  như  mẩu  gỗ  trôi  dạt,  chúng  ta  cứ còn là sự ngẫu nhiên.

Và điều đó trở thành có thể bởi vì hàng triệu người quanh bạn đang trong cùng một con thuyền, và khi bạn thấy  rằng  hàng  triệu  người  đang  làm  cùng  những  điều bạn  làm,  thế  thì  bạn  phải  đúng  rồi  -  bởi  vì  hàng  triệu người không thể sai được. Đó là logic của bạn, và logic đó sai từ nền tảng: hàng triệu người không thể đúng.

Rất hiếm khi một người là đúng; rất hiếm khi một người nhận  ra chân lí. Hàng triệu người sống điều dối trá, sống giả vờ. Sự tồn tại của họ chỉ là trên bề mặt; họ sống  ở  chu  vi,  hoàn  toàn  không  nhận  biết  gì  về  trung tâm. Và trung tâm này chứa tất cả: trung tâm là vương quốc của Thượng đế.

Bước  đầu  tiên  hướng  tới  phật  tính,  hướng  tới  việc nhận ra tiềm năng vô hạn của bạn, là nhận ra rằng mãi cho  tới  nay  bạn  đã  làm  phí  hoài  cuộc  sống  của  mình, rằng mãi cho tới nay bạn vẫn còn hoàn toàn vô ý thức.

Bắt đầu trở nên có ý thức đi; đó là cách duy nhất để đạt tới. Điều đó là gian truân, điều đó là gian nan. Vẫn còn ngẫu nhiên là dễ dàng; nó không cần thông minh, do  đó  nó  dễ  dàng.  Bất  kì  kẻ  ngu  nào  cũng  có  thể  làm điều đó - mọi kẻ ngu đều đã làm điều đó rồi. Dễ dàng để mà mang tính ngẫu nhiên bởi vì bạn không bao giờ cảm  thấy  có  trách  nhiệm  với  bất  kì  cái  gì  xảy  ra.  Bạn bao giờ cũng có thể đổ trách nhiệm lên cái gì đó khác: số phận, Thượng đế, xã hội, cấu trúc kinh tế, quốc gia, nhà thờ, mẹ, bố, các bậc phụ huynh... Bạn có thể cứ đổ trách nhiệm lên ai đó khác; do đó nó là dễ dàng.

Sống  có  ý  thức  nghĩa  là  nhận  lấy  toàn  thể  trách nhiệm lên vai riêng của bạn. Sống có trách nhiệm là bắt đầu của phật tính.

Khi  tôi  dùng  từ  'trách  nhiệm'  tôi  không  dùng  nó theo cách hiểu thông thường của việc mang tính nghĩa vụ đâu. Tôi đang dùng nó theo nghĩa thực, bản chất của nó: năng lực đáp ứng - đó là nghĩa của tôi. Và năng lực đáp ứng là có thể chỉ nếu bạn có ý thức. Nếu bạn ngủ say,  làm  sao  bạn  có  thể  đáp  ứng  được?  Nếu  bạn  ngủ say,  chim  chóc  sẽ  cứ  hót  nhưng  bạn  sẽ  không  nghe thấy, và hoa sẽ cứ nở và bạn sẽ không bao giờ có khả năng cảm thấy cái đẹp, hương thơm, vui vẻ, mà chúng vẫn đang mưa rào lên sự tồn tại.

Có  trách  nhiệm  nghĩa  là  tỉnh  táo,  có  ý  thức.  Có trách  nhiệm  nghĩa  là  luôn  chăm  chú,  để  tâm.  Hành động  với  nhiều  nhận  biết  nhất  bạn  có  thể  tìm  thấy được. Ngay cả với những điều nhỏ bé - đi trên phố, ăn thức  ăn,  tắm  -  bước  đi  trên  phố,  ăn  thức  ăn,  tắm  táp  - không  nên  được  làm  một  cách  máy  móc.  Làm  chúng với đầy nhận biết vào.

Dần  dần,  dần  dần  những  hành động  nhỏ  bé  đó  trở nên chói sáng, và từ từ những hành động chói sáng này cứ  tụ  tập  bên  trong  bạn,  và  cuối  cùng  là  sự  bùng  nổ. Hạt mầm đã nổ ra, tiềm năng đã trở thành thực tại. Bạn không còn là hạt mầm mà là hoa sen, hoa sen vàng, hoa sen  một  nghìn  cánh.  Và  đó  là  khoảnh  khắc  của  phúc lành lớn lao; Phật gọi điều đó là niết bàn. Người ta đã đạt  tới.  Bây  giờ  không  còn  gì  thêm  để  đạt  tới  nữa, không  đâu  để  đi.  Bạn  có  thể  nghỉ  ngơi,  bạn  có  thể thảnh  thơi  -  cuộc  hành  trình  đã  kết  thúc.  Vui  vẻ  vô cùng  nảy  sinh  trong  khoảnh  khắc  đó,  cực  lạc  lớn  lao được  sinh  ra.  Nhưng  người  ta  phải  bắt  đầu  từ  chỗ  bắt đầu.

Sau  chầu  uống  rượu  ba  ngày,  Tooley  và  Bragan đăng kí vào khách sạn và yêu cầu cho hai giường đôi. Tuy nhiên, trong bóng tối họ cả hai lại leo lên cùng một giường.

"Này!"  Tooley  kêu  lên.  "Tớ  nghĩ  một  thằng  cha homo đã lẻn vào giường với tớ."

"Cũng  có  một  cha  đồng  tính  trong  giường  tớ," Bragan kêu.

"Tống  những  kẻ  đồng  dâm  này  ra  đi,"  người  thứ nhất kêu lên.

Một  trận  vật  lộn  khủng  khiếp  xảy  ra  và  cuối  cùng Tooley bay ra khỏi giường. "Đằng ấy làm thế nào rồi?" anh ta kêu lên từ trên sàn.

"Tớ  đã  tống  thằng  cha  ở  giường  tớ  ra  rồi,"  người

Airơlen kia nói. "Đằng ấy thì sao?" "Nó tống tớ ra rồi."

"Được,  điều  đó  làm  cho  chúng  ta  bằng  nhau.  Vào giường với tớ đi."

Đây  là  cách  con  người  hiện  hữu:  trong  bóng  tối, hoàn  toàn  vô  ý  thức;  làm  mọi  sự,  chẳng  biết  tại  sao; đơn giản  làm bởi vì có sự  thôi thúc vô ý thức để làm. Bây giờ, đây không chỉ là giả thuyết huyền môn về con người đâu. Sigmund Freud, Gustav Jung, Alfred Adler và  những  người  khác,  các  nhà  nghiên  cứu  hiện  đại  về tâm thần con người, đã bắt gặp cùng hiện tượng này.

Freud nói con người sống một cách vô ý thức, mặc dầu  tâm  trí  tinh  ranh  tới  mức  nó  có  thể  tìm  ra  lí  do, động cơ. Ít nhất nó cũng có thể tạo ra cái mẽ ngoài cứ dường  như  bạn  đang  sống  cuộc  sống  có  ý  thức  -  và điều  đó  là  rất  nguy  hiểm  bởi  vì  bạn  có  thể  bắt  đầu  tin vào  mẽ  ngoài  riêng  của  mình.  Thế  thì  cuộc  sống  của bạn  bị  mất  đi,  thế  thì  bạn  sẽ  không  có  khả  năng  dùng cơ hội cực kì có giá trị này.

Mọi người cứ làm những điều vô ý thức - mặc dầu họ  đau  khổ,  mặc  dầu  họ  khổ  vô  cùng,  dầu  vậy  họ  cứ làm cùng một điều đem khổ tới cho họ. Họ không biết cái  gì  khác  để  làm.  Họ  không  có  đó,  họ  không  hiện diện; do đó họ không thể làm được gì. Họ bị mắc bẫy trong bản năng vô ý thức.

Hennessy, đổ đầy các chai, đang ẩn nấp ở góc phố tối  tăm  và  hoang  vắng.  Chẳng  mấy  chốc  một  người bước qua, và Hennessy nhảy xổ ra khỏi bóng tối, súng lăm lăm trong tay.

"Đứng yên tại chỗ!" anh ta nhỏ dãi. Thế rồi anh ta rút cái chai ra khỏi túi mình. "Đây," Hennessy ra lệnh, "uống cái này đi."

Quá  khiếp  hãi  không  dám  kháng  cự,  anh  chàng đáng thương nắm lấy cái chai và tu hết. "Ôi chào!" anh ta kêu lên. "Nước này có vị kinh quá!"

"Tôi  biết,"  người  Airơlen  cười  khùng  khục.  "Bây giờ cầm lấy súng đây và bắt tôi uống thứ nước đó."

Cái  nước  bạn  đang  uống,  cái  nước  đó  bạn  gọi  là cuộc sống của mình, là thực sự kinh khủng! Nhưng bạn cứ buộc bản thân mình, làm cùng những hành động lặp đi lại lại - chẳng biết cái gì khác để làm, chẳng chỗ nào khác để  đi,  chẳng  biết  rằng  có  những  phương  án  khác có thể có đó, rằng có những phong cách sống khác. Và phương án lớn nhất là chiều hướng tôn giáo.

Chiều  hướng  tôn  giáo  đơn  giản  có  nghĩa  là  chiều hướng của việc ý thức, của việc tỉnh táo, của việc sống cuộc  sống  luôn  tự  nhớ  về  bản  thân  mình.  Để  tôi  nói thêm  rằng  với  tự  nhớ  bản  thân  tôi  không  ngụ  ý  tự  ý thức.  Tự  ý  thức  là  hiện  tượng  giả;  nó  là  cái  tên  khác của bản ngã. Tự nhớ bản thân là hiện tượng hoàn toàn khác; nó là việc chấm dứt của bản ngã. Trong tự ý thức không có tâm thức, chỉ có cái ta; trong tự nhớ bản thân không có cái ta, chỉ có việc nhớ lấy.

Toàn  thể  phương  pháp  luận  của  Phật  là  ở  chỗ  tự nhớ bản thân: sammasati. Nó đã được dịch thành chân tâm  hay  chân  nhận  biết.  Chân  nhận  biết  là  gì?  Nhận biết  cũng  có  thể  sai  sao?  Vâng,  có  khả  năng  đấy:  nếu nhận biết  trở thành quá tập trung vào đối thể thì nó là nhận  biết  sai.  Nhận  biết  phải  là  nhận  biết  về  bản  thân nó, thế thì nó là chân nhận biết.

Khi bạn nhìn cây, nhìn núi, nhìn sao, bạn có thể có ý  thức  -  ý  thức  về  cây,  ý  thức  về  núi,  ý  thức  về  sao  - nhưng  bạn  lại  không  ý  thức  về  người  đang  ý  thức  tới mọi  điều  này.  Đây  là  nhận  biết  sai,  bị  hội  tụ  vào  đối thể. Bạn phải đừng hội tụ nó vào đối thể, bạn phải giúp nó  quay  vào  nội  tâm.  Bạn  phải  đem  nó  vào  lãnh  thổ riêng của mình, bạn phải rót đầy tính chủ thể của mình bằng ánh sáng của nó.

Khi  người  ta  tràn  đầy  ánh  sáng,  không  chiếu  các thứ khác trong ánh sáng này và chỉ chiếu vào bản thân ánh sáng, thế thì đó là chân nhận biết và đó là cánh cửa tới niết bàn, tới Thượng đế - tới tự nhớ bản thân.

Với  việc  sinh  bạn  chỉ  được  trao  cho  một  cơ  hội. Không có sự cần thiết bên trong rằng bạn sẽ thực sự trở thành, rằng tiềm năng của bạn sẽ được thực hiện, rằng bạn  sẽ  thực  sự  đạt  tới  tính  hiện  hữu.  Chỉ  mỗi  cơ  hội được trao cho bạn, thế rồi mọi sự là tuỳ ở bạn. Bạn sẽ phải tìm ra con đường, bạn sẽ phải tìm ra thầy, bạn sẽ phải tìm ra tình huống đúng. Đó là thách thức lớn lao.

Cuộc sống là thách thức lớn để biết bản thân mình. Nếu  thách  thức  này  được  chấp  nhận,  bạn  thực  sự  trở thành  con  người  lần  đầu  tiên;  bằng  không  bạn  cứ  tồn tại ở mức độ dưới con người.

Và không chỉ phàm nhân đang sống cuộc sống vô ý thức  đâu.  Cái  gọi  là  người  tôn  giáo  cũng  không  khác biệt gì.

Cha  Duffy  được  phái  tới  một  làng  Eskimo  nhỏ  ở phần  lạnh  nhất  của  Alaska.  Nhiều  tháng  sau  đó,  giám mục  tới  thăm  ông  ta.  "Giữa  những  người  Eskimo  này ông thấy thích thế nào ở đây?"

"Cũng được đấy," linh mục đáp.

"Thế thời tiết thì sao?" giám mục hỏi.

"À,  chừng  nào  tôi  còn  có  Rosary*  và  rượu  vốt  ka thì tôi chẳng quan tâm tới trời lạnh thế nào."

"Tôi  mừng  khi  nghe  điều  đó.  Vậy,  tôi  có  thể  gọi chút ít rượu vốt ka ngay bây giờ được không."

"Được chứ," Cha Duffy nói.

"Rosary! Cô đem lên cho chúng tôi hai cốc vốt ka nhé?"

Người  thế  giới  này,  người  thế  giới  khác,  không thực khác nhau lắm đâu. Chỉ có một khác biệt tạo ra sự khác nhau và đó là nhận biết, tỉnh táo. Và nhận biết có thể được thực hành ở bất kì đâu: bạn không cần đi lên núi,  bạn  không  cần  vào  tu  viện,  bạn  không  cần  từ  bỏ thế giới.

Thực ra, trong thế giới này còn dễ thực hành nhận biết hơn bất kì chỗ nào khác. Đây là kinh nghiệm riêng của  tôi,  và  không  chỉ  là  kinh  nghiệm  cá  nhân  của  tôi mà  quan  sát  của  tôi  về  hàng  nghìn  sannyasins  nữa. Cách  dễ  dàng  nhất  để  trở  nên  nhận  biết  là  sống  trong thế  giới  này  và  thực  hành  nó,  bởi  vì  thế  giới  cho  bạn biết bao nhiêu cơ hội. Tu viện không thể cho bạn nhiều

*  Rosary là tên bài kinh lần tràng hạt nhưng cũng có thể là tên cô gái. kinh nghiệm được. Sống trong hang núi, bạn có cơ hội nào để mà tỉnh táo? Bạn sẽ ngày một ngủ nhiều hơn ở đó, ngày một đờ đẫn hơn. Thông minh sẽ không được cần tới, do đó bạn sẽ mất mọi sắc bén của thông minh. Và nhận biết sẽ không được cần tới; sẽ không có thách thức  cho  nó.  Chỉ  trong  thách  thức  mà  cuộc  sống  mới phát triển; thách thức càng lớn, cơ hội càng lớn. Và thế giới này thực sự đầy những thách thức. Do đó với các sannyasin của mình tôi nói: đừng bao giờ từ bỏ.

Hân  hoan  trong  thế  giới  đi!  Trong  quá  khứ  chúng ta đã từ bỏ quá nhiều và kết quả đã là không. Chúng ta đã  tạo  ra  bao  nhiêu  vị  phật  trong  quá  khứ?  Họ  có  thể được đếm trên đầu ngón tay. Chỉ hiếm khi, rất hiếm khi một  người  mới  trở  thành  Phật,  Christ  hay  Krishna. Trong số hàng triệu và hàng triệu hạt mầm chỉ một hạt nẩy mầm thôi sao? Điều đó chẳng được mấy. Điều đó là sự lãng phí cực kì tiềm năng con người lớn lao, và lí do là ở thái độ trốn tránh của các tôn giáo.

Tôi khẳng định cuộc sống, tôi hân hoan trong cuộc sống.  Và  tôi  muốn  tất  cả  các  bạn  đều  sống  sâu  sắc, mãnh  liệt,  đam  mê  trong  cuộc  sống,  chỉ  với  một  điều kiện:  tỉnh  táo,  quan  sát,  chứng  kiến.  Và  tôi  biết  khó khăn  nảy  sinh,  bởi  vì  bạn  sẽ  sống  cùng  hàng  triệu người  ngủ  -  và  ngủ  có  tính  lây  nhiễm;  cũng  như  nhận biết. Nhận biết nữa, cũng có tính lây nhiễm; do đó mới có ý nghĩa của việc sống cùng thầy.

Thầy không thể cho bạn chân lí được. Không ai có thể  đem  chân  lí  cho  bất  kì  ai  khác  được,  nó  là  không truyền  trao  được.  Thầy  không  thể  đem  bạn  tới  mục đích  tối  thượng  được,  bởi  vì  ở  đó  bạn  sẽ  phải  đạt  tới một  mình,  không  ai  có  thể  đi  cùng  bạn  được.  Bạn không  thể  đạt  tới  đó  bằng  việc  bắt  chước  thầy,  bởi  vì bạn  càng  bắt  chước  ai  đó,  bạn  càng  trở  nên  giả  hơn. Làm sao bạn có thể đạt tới chân lí bằng việc trở thành giả được?

Thế thì chức năng của thầy là gì? Thế thì hữu dụng của việc tìm thầy là gì? Thế thì sao là đệ tử? Dầu vậy vẫn có lí do, và lí do là ở chỗ nhận biết lây nhiễm như buồn  ngủ.  Nếu  bạn  ngồi  với  vài  người  mà  tất  cả  đều đang ngủ thì bạn sẽ bắt đầu cảm thấy buồn ngủ.

Một câu chuyện Sufi nổi tiếng kể:

Có  người  bán  trái  cây.  Anh  ta  có  con  cáo  rất  tinh ranh thường hay trông cửa hàng cho anh ta. Bất kì khi nào  anh  ta  phải  đi  ra  ngoài  anh  ta  đều  bảo  con  cáo, "Tỉnh táo đấy. Ngồi vào chỗ của ta và quan sát. Quan sát mọi hoạt động diễn ra quanh đây. Không cho phép người  nào  ăn  cắp  cái  gì.  Nếu  ai  đó  cố  ăn  cắp,  gây  ra tiếng động - ta sẽ chạy từ nhà tới ngay lập tức."

Một  hôm  Mulla  Nasruddin  đi  qua.  Anh  ta  nghe thấy  chủ  cửa  hàng  nói  chuyện  với  con  cáo,  nói  mọi điều này, "Tỉnh táo, quan sát mọi hoạt động đang diễn ra  xung  quanh,  và  nếu  mày  thấy  cái  gì  đó  chống  lại chúng  ta  hay  ai  đó  định  đánh  cắp  trái  cây,  làm  tiếng động và ta sẽ ra."

Mulla  Nasruddin  bị  cám  dỗ  lắm.  Người  chủ  cửa hàng  đi  vào.  Nasruddin  ngồi  ngay  trước  cửa  hàng  và bắt đầu giả vờ ngủ lơ mơ; mắt nhắm nghiền anh ta bắt đầu ngủ gà ngủ gật.

Trong  một  chốc  con  cáo  đáng  thương  nghĩ,  "Phải làm gì nhỉ? Mình có cần gây tiếng động không? Nhưng ngủ  thì  không  phải  là  hoạt  động  -  thực  ra  nó  chính  là điều đối lập - và ông chủ đã nói rằng nếu hoạt động nào đó diễn ra xung quanh... Đây không phải là hoạt động: người này đang rơi vào giấc ngủ, và một người ngủ có thể làm được gì, có hại gì đâu?" Nhưng con cáo không nhận  biết  rằng  Mulla  đang  thử  một  chiến  lược  Sufi! Bằng việc giả vờ rơi vào giấc ngủ, bằng việc mơ màng nhắm  mắt,  dần  dần,  dần  dần  anh  ta  xoay  xở  làm  cho con cáo rơi vào giấc ngủ. Thế rồi anh ta đánh cắp trái cây.

Khi người chủ quay lại, trái cây mất rồi... và cáo ta đang  ngáy!  Ông  ta  lay  cáo  dậy  và  hỏi,  "Có  chuyện  gì vậy? Ta chẳng bảo mi nếu có bất kì hoạt động nào xảy ra  thì  mi  phải  gây  tiếng  động  để  cho  ta  có  thể  tới  đó sao? Nhưng ta có nghe thấy tiếng động nào đâu."

Cáo  nói,  "Nhưng  không  có  hoạt  động  xảy  ra.  Chỉ mỗi một người tới; anh ta ngồi ngay trước cửa hàng và bắt  đầu  ngủ  lơ  mơ.  Bây  giờ,  ngủ  không  phải  là  hoạt động, đúng không? Ngủ là bất hoạt."

Logic đơn giản! Con cáo đáng thương và logic đơn giản.

"Thế thì điều gì xảy ra cho mày?" ông chủ hỏi.

Cáo  nói,  "Điều  đó  tôi  không  biết,  chả  biết  điều  gì đã xảy ra cho tôi. Nhưng tôi càng quan sát người ngủ, bằng  cách  nào  đó  tôi  bắt  đầu  làm  cho  bản  thân  mình cũng  lơ  mơ  ngủ  và  không  thể  nào  mà  còn  thức  được. Tôi không biết khi nào tôi rơi vào giấc ngủ."

Nếu vài người lơ mơ ngủ và bạn đang ngồi với họ, bạn có thể thấy vấn đề: rung động của việc ngủ đạt tới bạn. Và tương tự là trường hợp này... mặc dầu hơi chút khó khăn bởi vì ngủ là xuống dốc còn thức tỉnh là lên dốc. Nó là nhiệm vụ hơi chút khó hơn. Nhưng ở cùng với một người thức tỉnh, người là vị phật, thì nhất định làm bạn tỉnh táo - chỉ ở với thầy thôi.

Chúng  ta  bị  ảnh  hưởng  liên  tục  bởi  những  người quanh ta. Chúng ta có thể hoàn toàn quên lãng sự kiện rằng bất kì cái gì chúng ta nghĩ đều do người khác trao cho chúng ta; bất kì điều gì chúng ta cảm thấy, ngay cả điều đó nữa, cũng đã do người khác trao cho chúng ta. Đứa  trẻ  học  bằng  bắt  chước.  Ngay  cả  xúc  động  của chúng ta cũng có thể được vay mượn, không chỉ  ý nghĩ của chúng ta đâu; tình cảm của chúng ta có thể cũng có thể được vay mượn .

Mọi người thậm chí có thể chết chỉ bởi vì ý tưởng vay  mượn.  Đất  mẹ  là  gì?  -  một  ý  tưởng  mà  chúng  cứ nhồi nhét vào trong đầu trẻ nhỏ. Và chúng ta cứ nói với chúng rằng chết vì đất mẹ sẽ là người vĩ đại, là liệt sĩ; chết vì đất mẹ là đức hạnh lớn lao nhất.

Trong quá khứ họ thường nói cùng điều đó về các tôn giáo, nhà thờ: "Chết vì nhà thờ, chết vì tôn giáo của bạn là cách chắc chắn để đi vào thiên đường. Ngay lập tức  bạn  được  nâng  lên  vào  thiên  đường  nếu  bạn  chết cho  tôn  giáo  của  mình."  Giết  người  khác  vì  tôn  giáo của bạn và đó không phải là tội lỗi; chết vì tôn giáo của riêng  bạn  và  đó  không  phải  là  tự  tử.  Việc  giết  người không phải là sát nhân, tự tử không phải là tự tử! Một khi  những  ý  tưởng  này  được  cấy  vào  con  người  bạn, được  cấy  vào  bản  thể  bạn,  chúng  bắt  đầu  vận  hành  từ đó.

Ba đứa trai, một Cơ đốc giáo, một Do Thái và một da đen, đang ngồi trên lề đường. Một linh mục và một giáo sĩ thấy lũ trẻ này.

Linh mục Cơ đốc giáo nhận ra một trong ba đứa trẻ là  thành  viên  giáo  xứ  của  mình,  cho  nên  ông  ta  nói, "Sonny, hai điều lớn nhất trong cuộc đời con là gì?"

Nó nói, "Thưa cha, hai điều lớn nhất trong cuộc đời con là nhà thờ Cơ đốc giáo và linh mục của con."

Giáo  sĩ  nhìn  xuống  và  nhận  ra  đứa  trẻ  Do  Thái trong  giáo  đoàn  của  mình.  Ông  ta  nói,  "Con  trai,  hai điều lớn nhất trong cuộc sống của con là gì?"

"Thưa giáo sĩ, hai điều lớn nhất trong cuộc đời con là giáo đoàn của con và giáo sĩ của con."

Cả hai thành viên giới tăng lữ ra đi một cách thoả mãn, tự mãn. Thế rồi đứa trẻ nhỏ da mầu nhìn vào hai bạn thân và nói, "Này, không ai trong các cậu là những đứa con trai của mẹ nhỏ không bao giờ có con gái hay dưa hấu sao?"

Chúng ta học từ người khác. Đó có thể là ý tưởng của bạn về Thượng đế, đó có thể là tu sĩ, giáo sĩ - hay dưa  hấu!  Nó  tất  cả  đều  như  nhau:  chúng  ta  học  từ người khác.

Trong  sự  thân  mật  gần  gũi  với  thầy,  hai  điều  xảy ra: một  điều  là  nhận  biết  lây  nhiễm  của  thầy,  tình  yêu lây nhiễm của thầy; và điều thứ hai, việc dỡ bỏ lớn lao. Bất kì điều gì bạn đã học từ những người ngủ, dù đó là về dưa hấu hay về giáo sĩ - cũng chẳng có khác biệt gì nhiều giữa dưa hấu và giáo sĩ đâu! Điều bạn đã học từ nhà thờ chính thức và từ quốc gia và hệ thống giáo dục, tất cả đều phục vụ cho các quyền lợi được đầu tư, tất cả đều phục vụ cho quá khứ, quá khứ chết, không phục vụ cho bạn... Nhớ lấy, họ định khai thác bạn, họ định thu bạn thành máy - hiệu quả, nhưng máy là máy, dù hiệu quả hay không hiệu quả. Chức năng của họ là làm cho bạn thành nô lệ của xã hội - và xã hội ốm yếu, xã hội điên khùng, xã hội bệnh hoạn.

Hai  điều  xảy  ra  trong  sự  thân  thuộc  với  thầy:  thứ nhất,  nhận  biết  hay  tiêm  nhiễm  của  thầy;  và  thứ  hai: quá trình dỡ bỏ. Thầy bắt đầu phá huỷ mọi cái bạn đã học. Thầy không thể cho bạn chân lí được, tôi nhắc lại, nhưng  thầy  có  thể  lấy  đi  những  dối  trá.  Và  đó  là  một trong  những  điều  bản  chất  nhất;  không  có  nó,  chân  lí không bao giờ có thể xảy ra cho bạn. Chân lí sẽ xảy ra cho bạn trong sự một mình của bạn, nhưng trước khi nó có thể xảy ra, mọi khối chắn phải bị loại bỏ đi: các khối chắn  của  dối  trá  đã  từng  được  đặt  vào  con  đường  của chân lí.

Thầy có thể lấy đi dối trá của bạn. Chức năng của thầy là phủ định theo cách đó, và khẳng định trong tính lây nhiễm. Rung động của thầy có thể chạm tới và đánh thức  bạn  dậy.  Thầy  có  thể  là  tia  nắng  mặt  trời  lọt  qua cửa  sổ  trong  phòng  ngủ  của  bạn,  đậu  lên  mặt  bạn,  và bảo bạn rằng, "Sáng rồi, bây giờ dậy đi!" làm cho bạn rất khó ngủ. Vâng, thầy có thể làm cho bạn khó ngủ và cũng khó cho bạn bắt chước và khó cho bạn bắt chước và khó cho bạn học từ những người đã thực sự là kẻ thù của bạn và không phải là người bạn của bạn.

Nếu hai điều này là có thể, cuộc sống  của bạn bắt đầu  chuyển  động,  bạn  không  còn  bị  mắc  kẹt  nữa.  Hạt mầm  của  bạn  đã  rơi  vào  mảnh  đất  đúng:  bây  giờ  vào đúng  lúc  việc  nảy  mầm  sẽ  tới.  Chẳng  mấy  chốc  sẽ  có mùa  xuân  và  bạn  sẽ  thấy  hoa  riêng  của  mình.  Và  hoa của tâm thức là hoa vĩ đại nhất có đó.

Lời kinh:

Người đó là người đánh xe.

Người đó đã thuần hoá các con ngựa, Lòng tự hào và các giác quan.

Ngay cả Thượng đế cũng ngưỡng mộ người đó.

Khoảnh khắc tiềm năng của bạn trở thành thực tại, khoảnh  khắc  bạn  là  linh  hồn  đã  nhận  ra,  ngay  cả  các thần cũng ngưỡng mộ bạn. Ngay cả thần còn ở xa đằng sau, bởi vì ngay cả thần cũng chưa trở thành chư phật. Họ  cũng  sống  cuộc  sống  vô  ý  thức  -  có  thể  sống  trên trời  đấy.  Điều  bạn  gọi  là  thiên  thần  trong  Ki  tô  giáo được  gọi  là  thần  trong  Phật  giáo.  Các  thiên  thần  sống trên trời, ngay cả họ cũng chưa là chư phật; họ vẫn ngủ như  bạn  vậy.  Khác  biệt  duy  nhất  là  trong  tình  huống của họ: họ ở trên thiên đường và bạn ở trên đất. Nhưng khác biệt không có trong tâm lí của họ; khi có liên quan tới  bản  thể  bên  trong  của  họ  nó  cũng  tối  như  bản  thể bên trong của bạn vậy.

Người  Hindu  không  bao  giờ  có  khả  năng  tha  thứ cho  Phật,  bởi  vì  ông  ấy  nói  rằng  ngay  cả  thần  cũng ngưỡng mộ vị phật, ngay cả thần cũng tôn thờ vị phật.

Chuyện  được  kể  là  khi  Phật  trở  thành  vị  phật,  khi Gautama Siddhartha trở nên được chứng ngộ, trở thành vị phật, các thần từ thiên đường xuống tôn thờ ông ấy. Họ chạm chân ông ấy và họ làm mưa rào hoa tinh tú và họ chơi bản nhạc tinh tú. Người Hindu chưa bao giờ có khả  năng  tha  thứ  cho  Phật  tử  bởi  vì  câu  chuyện  này  - thần mà tôn thờ con người à? Nhưng thấy ra điểm này đi: các thần không tôn thờ con người, các thần tôn thờ nhận  biết,  các  thần  tôn  thờ  phật  tính.  Các  thần  không tôn thờ Gautama Siddhartha con người đâu, mà tôn thờ ngọn lửa đã xảy ra trong trái tim ông ấy. Ngọn lửa đó là ánh sáng vĩnh hằng, ngọn lửa đó là điều thiêng liêng. Và  ngay  cả  các  thần  cũng  còn  xa,  xa  nó  lắm;  họ  phải đạt tới nó.

Ý  tưởng  về  vị  phật  cao  hơn  ý  tưởng  về  các  thần. Phật giáo là tôn giáo duy nhất của thế giới đã cho con người chân giá trị như thế; không tôn giáo nào khác đã đề cao con người như thế. Phật giáo là tôn giáo của con người.

Một  nhà  thơ  Phật  giáo,  Chandidas,  đã  nói:  Sabar upar  manus  satya,  tahar  upar  nahin  -  chân  lí  của  con người là chân lí cao nhất, không có chân lí nào cao hơn cái đó.

Nhưng  chân  lí  của  con  người  không  có  nghĩa  là thân thể con người, xương và máu và tuỷ, không. Chân lí của con người nghĩa là ngọn lửa còn chưa được thắp sáng  trong  bạn.  Một  khi  nó  được  thắp  sáng  lên  bạn được mang vào một thế giới hoàn toàn khác. Bạn đã trở thành  một  phần  của  cái  toàn  thể,  bạn  không  còn  tách rời. Cách để đạt tới việc hiện thực hoá này là: Người đó là  người  đánh  xe.  Người  đó  trở  thành  người  chủ  có  ý thức. Thân thể người đó là chiếc xe, người đó lái nó đi tới  nơi  người  đó  muốn,  không  có  chuyện  ngược  lại. Người vô ý thức bị thân thể mình lái đi.

Quan sát bản thân bạn mà xem: thân thể bạn cứ lái bạn đi. Mới khoảnh khắc trước bạn không đói, và bạn đi qua bên cạnh tiệm ăn, và mùi thức ăn... và đột nhiên bạn bắt đầu cảm thấy đói. Thân thể đang lừa bạn, bởi vì mới  khoảnh  khắc  trước  bạn  đã  không  đói  chút  nào, không có cơn đói. Cơn đói này là thân thể đang lái bạn hướng tới thức ăn. Bạn thậm chí không nghĩ tới thức ăn mới khoảnh khắc trước, và mùi vị bốc lên từ hiệu bánh

- và đột nhiên một ham muốn lớn, một cơn đói lớn, đã nảy sinh trong bạn. Chính thân thể đang lái bạn đi; bạn không là người đánh xe. Cái xe đã trở thành người chủ. Đây là tình huống thông thường.

Người đó đã thuần hoá ngựa của mình... Các giác quan được gọi là ngựa. Vào thời cổ đại ở Ấn Độ đã có xe với năm ngựa kéo. Các vua lớn thường hay đi trong xe  có  năm  ngựa  kéo.  Những  người  vĩ đại  nhất,  những người được gọi là chakravartins - người cai trị thế giới

- họ thường di chuyển trong xe với bẩy ngựa kéo. Năm ngựa  đại  diện  cho  năm  giác  quan...  và  năm  giác  quan của bạn liên tục ảnh hưởng lên bạn. Người muốn thực sự có ý thức phải bắt đầu bằng việc trở nên tỉnh táo về những điều này.

Nếu  bạn  ăn  tối  vào  một  giờ đặc biệt  mọi  ngày,  và bạn nhìn đồng hồ thấy đến giờ rồi... Đồng hồ có thể đã chết, đồng hồ có thể không đúng, đồng hồ có thể chạy nhanh  một  giờ,  nhưng  nếu  đến  lúc  ăn,  lập  tức  có  cơn đói.  Bây  giờ,  cơn  đói  này  là  giả,  do  các  giác  quan  tạo ra, do thân thể tạo ra - và bạn sẽ bị các giác quan này lái đi cả đời mình sao?

Trên  khắp  thế  giới,  những  người  tìm  kiếm  chân  lí đều  đã  trở  nên  nhận  biết  về  hiện  tượng  này  và  họ  đã phản ứng theo hai cách; một cách đúng và cách kia sai. Cách sai là bắt đầu tranh đấu với giác quan của bạn và thân  thể  bạn.  Bằng  tranh  đấu  bạn  sẽ  không  bao  giờ thắng  được.  Bằng  tranh  đấu  bạn  sẽ  trở  nên  yếu  hơn, bạn sẽ làm tiêu tán năng lượng. Bằng tranh đấu bạn sẽ trở nên kìm nén - và cái bị kìm nén sẽ báo thù sớm hay muộn.  Bất  kì  khi  nào  nó  tìm  ra  bất  kì  cơ  hội  nào  để chiếm  quyền  sở  hữu  bạn,  nó  nhất  định  sẽ  sở  hữu  bạn đấy - và với sự trả thù!

Bạn có thể nhịn ăn trong ba ngày, bạn có thể buộc thân  thể  phải  nhịn  ăn,  nhưng  nếu  nó  là  kìm  nén,  ngày thứ tư thân thể sẽ báo thù - bạn sẽ ăn quá nhiều, trong vài ngày bạn sẽ ăn quá nhiều. Thực ra, nếu bạn đã mất cân  trong  ba  ngày  kia,  bạn  sẽ  thu  được nhiều  cân  hơn trong vòng một tuần. Thân thể đã báo thù, thân thể đã dạy cho bạn một bài học.

Tranh đấu không phải là con đường - không phải là con đường của chư phật. Tranh đấu là ngu xuẩn; nó là thân thể riêng của bạn, bạn không cần tranh đấu với nó, bạn chỉ cần nhiều quan sát hơn về nó. Nếu tính quan sát nào  đó  bắt  đầu  kết  tinh  trong  bạn,  bạn  sẽ  ngạc  nhiên rằng thân thể bắt đầu theo bạn. Nó không còn chỉ đạo bạn, nó không còn ra lệnh cho bạn: nó trở nên vâng lời bạn.

Khi  người  chủ  đã  tới,  kẻ  hầu  lập  tức  đứng  vào hàng. Nhưng người chủ ngủ, đó là lí do tại sao kẻ hầu giả vờ là người chủ.

Người đó là người đánh xe. Người đó đã thuần hoá ngựa  của  mình...  Chúng  đã  không  bị  giết  hay  bị  phá huỷ mà được thuần hoá. Chúng là những con vật hay! Nếu  được  thuần  hoá,  chúng  có  thể  có  giá  trị  vô  cùng, chúng có thể phục vụ rất nhiều cho bạn.

Vị phật không phải là người phá huỷ các giác quan của mình, nhưng là người làm cho giác quan của mình trở  nên  trong  trẻo  hơn,  rõ  ràng  hơn,  nhạy  cảm  hơn  - nhưng người đó vẫn còn là người chủ. Vị phật thấy xa hơn bạn thấy, mắt của ông ấy nhạy cảm hơn nhiều, bởi vì không có khói bụi trong mắt ông ấy, không có mây mù trong tâm thức ông ấy.

Ông ấy thấy cùng cây cối xanh tươi đó, nhưng cây ông ấy thấy còn xanh hơn chúng xanh đối với bạn. Ông ấy  ngửi  cùng  hương  thơm  nhưng  với  ông  ấy  nó  thơm hơn  là  với  bạn.  Ông  ấy  thấy  cùng  cái  đẹp,  nhưng  nó cho  ông  ấy  cực  lạc  lớn  lao.  Nó  có  thể  không  cho  bạn cực lạc nào cả; bạn có thể bỏ qua nó. Bạn có thể thậm chí không thấy được hoa cỏ bên cạnh đường. Nói gì tới hoa cỏ - bạn có thể không thấy thậm chí cả hoa hồng. Bạn quá bận bịu rồi, các giác quan của bạn đầy những thông tin; chúng không trống rỗng và sẵn có. Các giác quan của bạn không rất nhạy cảm.

Vị phật không giết chúng, nhưng nhiều thánh nhân đã từng làm điều ngu xuẩn đó. Đã có các thánh nhân Ki tô giáo ở Nga - một truyền thống lâu đời - những người hay cắt cơ quan sinh dục của họ; các ni cô hay cắt vú. Lố bịch, ngu xuẩn! Bạn còn có thể trông đợi ngu xuẩn nào hơn thế này nữa? Làm sao bạn có thể là người chủ bằng  cách  cắt  đi  cơ  quan  sinh  dục?  -  bởi  vì  dâm  dục không  có  ở  đó,  dâm  dục  là  ở  trong  đầu  kia.  Và,  tất nhiên,  bạn  không  thể  cắt  đầu  mình  được.  Và  cho  dù bạn có cắt nó, điều đó sẽ không tạo ra khác biệt gì cả; bạn  sẽ  được  sinh  ra  lần  nữa  với  cái  đầu  thô  tục  hơn nhiều!

Bây  giờ  chúng  ta  biết  -  nghiên  cứu  khoa  học  đã chứng  minh  điều  đó  ngoài  mọi  hoài  nghi  -  rằng  dâm dục  chẳng  liên  quan  gì  tới  cơ  quan  sinh  dục  cả;  nó không ở đó. Cơ quan sinh dục được khởi động bởi cái đầu; trong não có các trung tâm. Công trình của Pavlov và B.F. Skinner đã cực kì có giá trị trong lĩnh vực này. Tôi không đồng ý với cách tiếp cận hành vi chủ nghĩa của  họ,  nhưng  điều  họ  đã  nghiên  cứu  có  thể  được  các nhà huyền môn sử dụng, có thể được những người tìm kiếm  chân  lí  sử  dụng,  có  thể được  các  nhà  thám  hiểm bản thể bên trong của họ sử dụng, theo cách rất có giá trị.

Skinner  đã  thấy  rằng  trong  não  có  các  trung  tâm  - trung  tâm  về  thức  ăn,  trung  tâm  về  dục,  trung  tâm  về mọi  thứ.  Bạn  chạm  một  điện  cực  vào  trung  tâm  dục trong  não,  và  lập  tức  bạn  có  cực  thích.  Vui  vẻ lớn  lao nảy  sinh  trong  bạn  dường  như  bạn  đã  làm  tình  với người đàn bà. Skinner đã thực nghiệm với chuột; ông ta gắn  một  điện  cực  vào  trung  tâm  dục  trong  não  của chuột  và  ông  ta  dạy  con  chuột  cách  nhấn  nút  nếu  nó muốn cực thích. Ông ấy ngạc nhiên về điều con chuột đã  làm;  ông  ấy  chưa  bao  giờ  nghĩ  rằng  con  chuột  lại nhiều  dục  thế.  Con  chuột  hoàn  toàn  quên  mất  về  thức ăn, về mọi thứ. Ngay cả nếu có nguy hiểm, ngày cả nếu mèo được đem tới, chuột vẫn không sợ. Ai quan tâm? Nó liên tục nhấn nút, liên tục... sáu nghìn lần! Cho tới khi  con  chuột  lăn  ra  hoàn  toàn  kiệt  sức,  gần  chết,  nó vẫn cứ nhấn, bởi vì mỗi lần nhấn và có cực thích.

Bây giờ sớm hay muộn điều này cũng sẽ xảy ra cho bạn  nữa!  Nó  sẽ  dễ  dàng  hơn  nhiều,  thuận  tiện  hơn nhiều - bởi vì có đàn bà hay có đàn ông là trong xung đột thế. Bạn có thể có một máy tính nhỏ, cỡ hộp diêm để  trong  túi  mình  -  chẳng  ai  sẽ  biết  bạn  đang  làm  gì! Bạn có thế lần tràng hạt và với ngón tay kia bạn có thể nhấn nút, và mọi người sẽ nghĩ rằng cực lạc đang xảy ra  bởi  vì  tràng  hạt.  Và  mặt  bạn  sẽ  rạng  ngời...  Nhưng nếu  điều  đó  trở  thành  có  thể  bạn  sẽ  ở  trong  cùng  tình huống  như  con  chuột  thôi:  bạn  sẽ  chết  bởi  việc  nhấn nút quá nhiều, bạn sẽ quên hết mọi thứ khác.

Cơ quan sinh dục chẳng có liên quan gì tới dục cả; mọi  thứ  đều  được  chứa  trong  não.  Cơn  đói  của  bạn chẳng liên quan gì tới dạ dầy của bạn; cái đó nữa cũng được chứa trong não. Đó là lí do tại sao vào đúng lúc, nhìn  lên  đồng  hồ,  đột  nhiên  có  cơn  đói.  Và  mùi  của hiệu  bánh  không  đi  vào  trong  dạ  dầy,  nhớ  lấy,  nó  đi vào  trong  não.  Nó  khởi  động  một  trung  tâm  nào  đó trong não bạn, nó nhấn nút trong não bạn, và đột nhiên bạn đói. Bây giờ, phá huỷ thân thể bạn sẽ chẳng ích gì, bỏ đói thân thể bạn sẽ chẳng ích gì. Ngay cả tự tử cũng chẳng ích gì. Mỗi một điều có thể có ích, và đó là nhận biết.

Nếu  bạn  trở  nên  nhận  biết...  nhận  biết  không  phải là  một  phần  của  não.  Nhận  biết  ở  đằng  sau  não,  nhận biết là khả năng thấy bộ não.

Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng bất kì cái gì mà tâm lí học hiện đại đã có khả năng khám phá ra thì đều đã được khám phá ra từ hàng nghìn năm trước bởi các nhà huyền  môn  ở  phương  Đông.  Phật  đã  hoàn  toàn  nhận biết về các trung tâm não, Patanjali đã hoàn toàn nhận biết  về  các  trung  tâm  não.  Và  cách  duy  nhất  là  tìm  ra cái  gì  đó  ở  bên  ngoài  não  và  di  chuyển  tới  cái  bên ngoài đó và vẫn còn ở đó. Có quyền làm chủ của bạn; từ đó bạn là người đánh xe, từ đó mọi con ngựa đều ở trong  tay  bạn.  Và  thế  thì  chúng  là  đẹp!  Các  giác  quan không xấu đâu - không cái gì xấu cả. Ngay cả dục cũng có  cái  đẹp  riêng  của  nó,  sự  thiêng  liêng  riêng  của  nó, tính thần thánh riêng của nó. Nhưng nếu bạn được bắt rễ và định tâm ở cõi bên kia của mình, trong tâm thức mình,  thế  thì  mọi  thứ  có  nghĩa  khác,  hoàn  cảnh  khác. Thế thì ăn có tính tâm linh riêng của nó.

Upanishad nói: Annam brahma - thức ăn là Thượng đế.  Người  đã  nói  điều  này  phải  đã  nếm  Thượng  đế trong  thức  ăn.  Và  những  người  mật  tông  ở  phương Đông đã từng nói điều đó hàng thế kỉ, rằng dục có tiềm năng lớn nhất để nhận ra samadhi. Nó là điểm gần nhất

-  cực  thích  dục  là  gần  nhất  với  cực  thích  tâm  linh,  do đó bạn có thể học nhiều từ nó. Trong cực thích dục thời gian  biến  mất,  bản  ngã  biến  mất,  tâm  trí  biến  mất. Trong  cực  thích  dục,  trong  một  khoảnh  khắc,  tâm  trí biến mất. Trong cực thích dục, trong một khoảnh khắc toàn thế giới dừng lại.

Cùng  điều  đó  xảy  ra  trong  cực  thích  tâm  linh  trên qui  mô  lớn  hơn  nhiều.  Dục  là  tạm  thời  và  tâm  linh  là vĩnh hằng, nhưng dục cho bạn một thoáng nhìn về tâm linh.

Các  giác  quan  phải  được  thuần  hoá,  không  bị  phá huỷ, nhớ lấy. ... Lòng tự hào và các giác quan. Ngay cả Thượng  đế  cũng  ngưỡng  mộ  người  đó.  Thuần  hoá  các giác quan, thuần hoá lòng tự hào. Nếu lòng tự hào làm chủ bạn, nó là bản ngã; nếu bạn là người chủ, thế thì nó chỉ là sự tự kính trọng. Và mọi người có tính toàn vẹn đều có tự kính trọng. Tự kính trọng không có tính bản ngã, không chút nào. Tự kính trọng đơn giản nghĩa là, "Tôi yêu bản thân tôi, tôi kính trọng bản thân tôi, và tôi sẽ  không  cho  phép  bất  kì  ai  làm  bẽ  mặt  tôi.  Tôi  sẽ không làm bẽ mặt bất kì ai và tôi sẽ không cho phép ai làm bẽ mặt tôi. Tôi sẽ không tạo ra sự nô lệ cho bất kì ai và tôi sẽ không là nô lệ cho bất kì ai."

Đó là lòng tự hào đã được thuần hoá. Thế thì nó đã trở thành người phục vụ và nó đẹp.

Nhường nhịn như đất,

Vui và trong như hồ,

Tĩnh lặng như tảng đá tại cửa, Người đó tự do với sống và chết.

Người  đã  trở  nên  thức  tỉnh  trở  thành  nhường  nhịn như đất. Người đó mất đi mọi sự cứng nhắc. Người đó không còn giống như tảng đá; người đó giống như đất tơi xốp. Và chỉ đất tơi xốp mới có thể màu mỡ, mới có thể  mang  tính  sáng  tạo.  Tảng  đá  vẫn  còn  bất  lực;  nó không tạo ra cái gì cả; không cái gì phát triển trên nó, không  cái  gì  có  thể  phát  triển  trong  nó.  Tảng  đá  vẫn còn  hoàn  toàn  trống  rỗng,  Nhưng  đất  nhường  nhịn  - mềm mại, khiêm tốn, buông xuôi, cảm nhận, tựa bụng mẹ - có thể cho sinh thành ra những kinh nghiệm mới, có thể cho sinh thành những cách nhìn mới, bài ca mới, thơ ca mới. Người thức tỉnh không cứng nhắc. Theo lời của Lão Tử, ông ấy không giống như đá mà giống như nước.  Cách  thức  của  ông  ấy  là  cách  thức  của  nước  - con đường nước chảy.

Vui  và  trong  như  hồ...  Người  đã  thức  tỉnh,  người tỉnh táo, trở thành rõ ràng; mọi lẫn lộn của người đó đã mất đi. Không phải là người đó đã có khả năng tìm ra lời giải, không, nhưng bởi vì mọi câu hỏi của người đó đã biến mất. Không phải là người đó đã tìm ra câu trả lời - không câu trả lời nào được tìm ra. Cuộc sống là bí ẩn và vẫn còn là bí ẩn; cuộc sống không thể bị hoá giải bí  ẩn.  Và  bởi  vì  người  đó  biết  bí  ẩn  của  cuộc sống  và bây giờ không còn có câu hỏi nào nữa, không còn câu trả lời xung đột nào nữa, người đó rất rõ ràng, người đó là bản thân sự rõ ràng, và người đó là vui vẻ.

Tại sao người đó vui vẻ? - bởi vì bây giờ người đó biết  rằng  toàn  thể  vương  quốc  của  Thượng  đế  là  của người đó. Bây giờ người đó biết  rằng người đó không phải là người ngoài ở đây, rằng người đó thuộc vào sự tồn  tại  và  sự  tồn  tại  thuộc  vào  người  đó.  Người  đó  đã trở thành một phần của việc mở hội vô hạn này mà cứ diễn  ra  mãi.  Người  đó  là  bài  ca  trong  lễ  hội  này,  điệu vũ trong lễ hội này.

Tĩnh lặng như tảng đá tại cửa... Nhường nhịn như đất và vẫn giống như đá, im lặng, bất động... Người đó tự  do  với  sống  và  chết.  Và  người  đó  không  chỉ  tự  do với  cái  chết,  nhớ  lấy:  khoảnh  khắc  bạn  tự  do  với  cái chết bạn cũng tự do với cuộc sống này - cái được gọi là cuộc sống. Thế thì có cuộc sống khác... Phật không đặt tên  cho  nó,  ông  ấy  sẽ  không  cho  nó  định  nghĩa  nào; ông ấy đơn giản bỏ nó đấy. Ông ấy để câu này không hoàn chỉnh,  bởi  vì  ông  ấy  biết  bất  kì  điều  gì  được  nói cũng sẽ phá huỷ cái đẹp của nó. Bất kì cái gì được nói ra đều sẽ cho nó giới hạn, và nó là vô giới hạn. Bất kì cái gì được nói nhất định là không thích hợp.

Cho  nên  ông  ấy  chỉ  nói  một  điều:  người  đó  tự  do với sống này và chết này. Cuộc sống mà bạn đã biết và cái chết vẫn xảy ra hàng ngày - sống này và chết này cả hai đều biến mất đối với người đã thức tỉnh. Thời gian biến mất, và sống và chết là hai mặt của thời gian. Thế thì người đó là vĩnh hằng. Người đó trở thành một với cái toàn thể; bạn không thể tìm thấy người đó như một thực thể tách rời ở đâu cả.

Phật Gautama bây giờ ở đâu? Bây giờ ông ấy đang ở trong không khí bạn thở và trong nước  bạn uống và trong  chim  chóc  cứ  hót  mãi  và  trong  cây  cối  và  trong đám mây. Phật bây giờ ở đâu? Ông ấy đã trở thành vũ trụ!  Giọt  sương  đã  trở  thành  đại  dương,  nhưng  giọt sương  đã  biến  mất  như  giọt  sương.  Bây  giờ  không  có sống và chết cho giọt sương; nó không tồn tại nữa - làm sao có thể có cuộc sống cho nó được? Nó không tồn tại nữa, cho nên làm sao nó có thể chết được? Nó đã vượt ra ngoài nhị nguyên của sống và chết.

Ý nghĩ của người đó tĩnh lặng. Lời của người đó tĩnh lặng.

Đây  là  phát  biểu  cực  kì  quan  trọng.  Ý  nghĩ  của người  đó  tĩnh  lặng.  Điều  đó  đơn  giản  và  có  thể  hiểu được, bởi vì người tỉnh táo không cần nghĩ.

Suy nghĩ là cần thiết bởi vì chúng ta không thể thấy được. Nếu người mù muốn đi ra khỏi phòng này người đó sẽ phải nghĩ; người đó sẽ phải hỏi ai đó; người đó sẽ phải  lập  kế  hoạch  di  chuyển  tới  đâu,  bước  tiếp  ở  đâu, cửa ở đâu, và người đó sẽ dò dẫm với cái gậy. Nhưng nếu một người có mắt, người đó không cần hỏi, người đó không cần nghĩ. Người đó đơn giản đứng dậy, người đó đơn giản bắt đầu đi ra cửa. Người đó đi ra khỏi cửa, không nghĩ về nó chút nào. Nhưng người mù không thể không nghĩ được. Và đây là cách người ngủ phải nghĩ - người ngủ là người mù.

Người  với  nhận  biết  có  con  mắt  bên  trong,  có  sự sáng suốt. Người đó có thể thấy, và bởi vì người đó có thể  thấy,  người  đó  không  cần  nghĩ.  Thấy  là  đủ.  Suy nghĩ  là  thứ  thay  thế  nghèo  nàn  cho  việc  thấy.  Ý  nghĩ của  người  đó  tĩnh  lặng....  Nhưng  thậm  chí  điều  quan trọng  hơn  là  ở  phát  biểt:  Lời  của  người  đó  tĩnh  lặng. Đó  là  mâu  thuẫn  trong  ngôn  từ:  "Lời  của  người  đó" nghĩa  là  người  đó  nói.  Phật  đã  nói;  bằng  không  thì chúng ta sẽ không có những lời kinh cực kì có ý nghĩa này. Trong bốn mươi hai năm ông ấy đã nói liên tục - hết  ngày  nọ  tới  ngày  kia,  năm  nọ  tới  năm  kia;  sáng, chiều,  tối  ông  ấy  đều  nói.  Nhưng  ông  ấy  nói:  Lời  của người đó tĩnh lặng.

Nếu bạn thực sự được hoà điệu, nếu bạn thực sự im lặng trong sự hiện diện của thầy, bạn sẽ thấy: Lời của người  đó  tĩnh  lặng.  Lời  thầy  mang  im  lặng  quanh chúng,  lời  thầy  không  phải  là  tiếng  động.  Lời  thầy  có giai  điệu,  nhịp  điệu,  âm  nhạc,  và  tại  chính  cốt  lõi  của lời thầy là im lặng hoàn toàn. Nếu bạn có thể thấm vào lời thầy thì bạn sẽ bắt gặp im lặng vô hạn.

Nhưng  để  thấm  vào  lời  của  vị  phật,  cách  thức không  phải  là  phân  tích,  cách  thức  không  phải  là  biện luận,  cách  thức  không  phải  là  thảo  luận.  Cách  thức  là rơi vào hoà hợp với thầy, trở thành hoà điệu với thầy, ở trong sự đồng bộ với thầy. Điều đó xảy ra: một khoảnh khắc tới giữa đệ tử và thầy khi chính trái tim của thầy và  trái  tim  của  đệ  tử  đập  theo  cùng  nhịp,  khi  việc  thở của thầy và việc thở của đệ tử theo cùng nhịp điệu. Khi thầy thở ra, đệ tử thở ra; khi thầy hít vào, đệ tử hít vào. Mọi thứ đều trở nên hoà điệu thế.

Trong sự hoà điệu đó, trong cái là một đó, người ta đi vào trong chính cốt lõi lời của thầy. Và tại đó bạn sẽ không  tìm  thấy  âm  thanh  nào,  tiếng  động  nào;  tại  đó bạn  sẽ  thấy  tuyệt  đối  im  lặng.  Và  nếm  trải  nó  là  hiểu thầy.  Nghĩa  của  lời  là  không  quan  trọng,  nhớ  lấy, nhưng  im  lặng  của  lời  mới  quan  trọng.  Nghĩa  có  thể được  hiểu  bởi  bất  kì  ai  hiểu  ngôn  ngữ,  điều  đó  không khó;  nhưng  im  lặng  có  thể  được  hiểu  chỉ  bởi  đệ  tử, không bởi học trò.

Học  trò  nghe  theo  lời,  hiểu  nghĩa  của  nó,  và  vậy thôi. Người đó sẽ hiểu triết lí của Phật, nhưng người đó sẽ không hiểu bản thân Phật. Người đó sẽ hiểu lí thuyết của  ông  ấy,  nhưng  người  đó  sẽ  bỏ  lỡ  bản  thể  của  ông
ấy.

Đệ tử có thể không có khả năng nói giáo huấn của thầy là gì, người đó có thể không có khả năng tái tạo lại được  triết  lí  của  thầy,  người  đó  có  thể  lúng  túng.  Nếu bạn  hỏi  người  đó,  "Giáo  huấn  của  thầy  bạn  là  gì?" người đó có thể trở thành câm tịt. Nhưng người đó hiểu thầy - không phải điều thầy nói mà điều thầy hiện hữu.

Có một câu chuyện rất hay:

Khi  Phật  chết,  mọi  đệ  tử  đã  chứng  ngộ  đều  tụ  tập lại  để  viết  ra  thông  điệp  của  Phật,  bởi  vì  bây  giờ  thầy qua đời rồi và vì những thế hệ sắp tới, kho báu cần phải được tuyển tập lại.

Có những đại đệ tử đã chứng ngộ, nhưng không ai có  thể  tái  tạo  đích  xác  được  nó.  Vài  người  trong  họ tuyệt  đối  im  lặng;  khi  được  hỏi  họ  chỉ  nhún  vai.  Vài người nói, "Điều đó là không thể được, điều đó không thể  làm  được."  Vài  người  khác  nói,  "Chúng  tôi  không muốn phạm phải sai lầm nào, và sai lầm nhất định xảy ra, bởi vì điều chúng tôi đã thấy trong con người này là không  thể  diễn  đạt  được  trong  ngôn  ngữ."  Thực  ra, không  người  chứng  ngộ  nào  đã  thực  sự  biên  soạn  ra triết lí của Phật.

Thế  rồi  Ananda  tới.  Ông  ấy  là  người  duy  nhất  đã sống  cùng  Phật  trong  bốn  mươi  hai  năm  và  vẫn  chưa chứng  ngộ.  Ông  ấy  đã  nhớ  tất  cả,  mọi  thứ;  ông  ấy  có toàn  thể  tuyển  tập,  từng  lời  một.  Trí  nhớ  của  ông  ấy phải  là  phi  thường.  Nhưng  vẫn  có  vấn  đề.  Vấn  đề  là: bạn có thể tin vào lời của người chưa chứng ngộ nói về người đã chứng ngộ được không?

Những  người  đã  chứng  ngộ  không  sẵn  sàng  nói điều  gì  cả;  người  sẵn  sàng  tái  tạo  lại  toàn  thể  triết  lí, từng lời một, từ đầu tới cuối, từ phát biểu đầu tiên mà Phật  đã  đưa  ra  cho  tới  phát  biểu  cuối  cùng...  nhưng người đó không chứng ngộ. Bạn có thể tin được vào trí nhớ của người đó không? Bạn có thể tin được vào diễn giải của người đó không? Bây giờ, đây thực sự là vấn đề không giải được: những người biết, những người có thể tin được, không sẵn sàng nói điều gì cả, còn những người sẵn sàng nói thì lại không thể tin được - bản thân người đó không chứng ngộ.

Thế rồi toàn thể hội chúng bảo Ananda, "Ông làm một  điều  -  đừng  phí  một  khoảnh  khắc  nào.  Đem  toàn bộ  năng  lượng  của  ông  ra  và  trở  nên  tỉnh  táo  nhất  có thể được. Nếu ông có thể trở nên chứng ngộ trước cái chết của ông, thế thì điều gì đó là có thể. Chúng tôi sẽ không  thu  thập  các  phát  biểu  của  ông  chừng  nào  ông còn chưa chứng ngộ. Ông nhớ cho - ông là người duy nhất  nhớ  được  tuyệt  đối  -  nhưng  chúng  tôi  không  thể tin cậy vào điều đó được."

Làm sao bạn có thể tin cậy vào báo cáo của người mù về ai đó có mắt và đang nói về màu sắc, ánh sáng, cầu  vồng,  hoa?  Làm  sao  bạn  có  thể  tin  được  vào  báo cáo của người mù? Điều đó là ngớ ngẩn, điều đó không thể nào tin được!

Cho  nên  tăng  đoàn  đã  cầu  xin  Ananda,  "Ông  là niềm hi vọng duy nhất. Nếu ông có thể trở nên chứng ngộ chúng tôi có thể chấp nhận được bất kì điều gì ông nói, nhưng chúng tôi sẽ không thể nào chấp nhận được nó chừng nào ông còn chưa trở nên chứng ngộ."

Ananda  đã  sống  bốn  mươi  hai  năm  cùng  Phật, nhưng  bởi  vì  Phật  quá  gần  gũi  với  ông  ấy  nên  ông  ấy đã bắt đầu coi ông ấy như đương nhiên có. Điều đó xảy ra. Nó xảy ra ở đây nữa. Nhiều người trong các bạn gần tôi  có  thể  bắt  đầu  coi  tôi  như  đương  nhiên  có  sẵn. Ananda  đã  rất  gần  gũi,  là  người  gần  gũi  nhất;  ông  ấy không quan tâm nhiều tới chứng ngộ của mình. Bất kì khi nào được nhắc ông ấy đều nói, "Tôi không lo nghĩ về điều đó. Phật sẽ chăm nom cho tôi. Tôi đã từng phục vụ ông ấy trong bốn mươi hai năm - ông ấy không đủ từ bi để giúp lôi tôi ra khỏi bóng tối sao? Ông ấy sẽ làm điều  đó.  Và vội  gì?  Sao  lại  cứ  phải  tất  bật  thế?  Nó  có thể  xảy  ra  ngày  mai,  nó  có  thể  xảy  ra  ngày  kia.  Phật đang có đó mà."

Và trong bốn mươi hai năm ông ấy đã trì hoãn và cứ  tin  sâu  trong  tim  rằng,  "Phật  sẽ  làm  điều  đó.  Mặc dầu ông ấy nói không ai có thể làm cho bất kì ai khác chứng ngộ, mình biết ông ấy có thể làm điều đó được. Mình biết phép màu đã từng xảy ra quanh ông ấy. Và ít nhất,  nếu  không  có  điều  đó  cho  bất  kì  ai  khác,  thì  với mình ông ấy sẽ làm một ngoại lệ. Mình đã phục vụ ông ấy nhiều thế. Và thế rồi ông ấy bao giờ cũng có đó; nếu hôm  nay  mình  lỡ,  thì  mai;  nếu  mai  mình  lỡ,  thì  ngày kia. Ông ấy sẽ đi đâu? Ông ấy bao giờ cũng ở đây."

Cái   ngày   Phật   chết,   ông   ấy   nói   với   Ananda, "Ananda, bây giờ ta sẽ không ở đây ngày mai nữa đâu. Cho nên khẩn trương lên, nhanh lên! Bây giờ không trì hoãn thêm được nữa đâu."

Và  điều  đó  đã xảy  ra  là  sau  cái  chết  của Phật,  khi tăng đoàn cầu xin Ananda, trong hai mươi bốn giờ ông ấy ngồi với mắt nhắm. Đây là lần đầu tiên trong cả đời ông  ấy.  Thực  ra,  có  nhiều  việc  xảy  ra  quanh  Phật  tới mức  không  thể  nào  mà  nhắm  mắt  được.  Cả  ngày  biết bao nhiêu điều đã xảy ra và Ananda quá bận rộn. Bây giờ Phật đã đi và chẳng cái gì xảy ra thêm nữa, không có gì để nhìn. Ông ấy nhắm mắt và trong hai mươi bốn giờ, lần đầu tiên, ông ấy đã ngồi trong im lặng.

Ông ấy đã trở nên chứng ngộ trong vòng hai mươi bốn giờ. Điều này đã không xảy ra trong bốn mươi hai năm; nó đã xảy ra trong hai mươi bốn giờ. Khi ông ấy trở nên chứng ngộ, khi mọi đệ tử đã chứng ngộ nhận ra hào  quang  của  ông  ấy,  ánh  sáng  của  ông  ấy,  sự  chói sáng của ông ấy, thế thì họ nói, "Bây giờ Ananda có thể được phép vào trong hội chúng. Ông ấy có thể kể lại và chúng ta sẽ biên soạn."

Đó là cách mọi kinh Phật đã được soạn ra.

Nhưng  chỉ  người  chứng  ngộ  mới  có  thể  được  tin cậy. Tại sao? - bởi vì ông ấy có thể thấy. Và ông ấy có thể  nhìn  trong  lời  và  tìm  thấy  cái  im  lặng  -  chính  là thông điệp thực. Nếu bạn nghe nghĩa, bạn là học sinh; nếu  bạn  nghe  im  lặng,  bạn  là  đệ  tử.  Và  nếu  bạn  hoàn toàn  quên  ai  đang  nói  và  ai  đang  nghe,  bạn  trở  thành một với thầy - bạn là người sùng kính.

Đây là ba giai đoạn: học sinh, đệ tử và người sùng kính.  Học  sinh  hiểu  nghĩa  của  lời,  đệ  tử  hiểu  im  lặng của  lời,  còn  người  sùng  kính  trở  thành  bản  thân  im lặng. Ý nghĩ của người đó tĩnh lặng. Lời của người đó tĩnh lặng.

Việc của người đó tĩnh lặng.

Toàn thể công việc của người đó là tĩnh lặng, người đó tạo ra tĩnh lặng. Người đó tạo ra phương cách để tạo ra tĩnh lặng.

Người đó thấy tự do của mình và được tự do. Người chủ buông xuôi niềm tin của mình.

Một  khi  bạn  trở  nên  chứng  ngộ  mọi  điều  bạn  đã từng  tin  trước  đây  trở  thành  buồn  cười,  không  liên quan, ngớ ngẩn, vô nghĩa. Nó cũng giống như niềm tin của người mù vào ánh sáng vậy. Bất kì cái gì người đó đã tin trước đây, bất kì cái gì người đó đã nghĩ trong sự mù  loà  của  mình  rằng  ánh  sáng  là...  một  khi  mắt  của người  đó  mở ra  người  đó  sẽ phải  vứt  bỏ  mọi  niềm  tin của  mình  về  ánh  sáng.  Không  một  lời  nào  từ  những niềm tin đó sẽ đúng. Với người mù không thể nào quan niệm được ánh sáng là gì. Nói gì về ánh sáng? - người mù thậm chí không thể quan niệm được cái gì về bóng tối nữa, bởi vì để thấy bóng tối bạn cần mắt cũng như để thấy ánh sáng. Người mù không biết gì về bóng tối và không biết gì về ánh sáng.

Một khi bạn trở nên thức tỉnh mọi niềm tin của bạn vào  các  thần,  cõi  trời,  địa  ngục,  nghiệp,  tái  sinh,  thế này  thế  nọ,  chúng  tất  cả  đều  đơn  giản  trở  thành  rác rưởi. Người chủ buông xuôi niềm tin của mình...

Người  đó  thấy  bên  ngoài  cái  kết  thúc  và  cái  bắt đầu.

Bây giờ không cần phải tin - người đó có thể thấy bên ngoài cái bắt đầu và cái kết thúc. Người đó có thể thấy cái toàn thể thấu suốt. Thấy là mục đích.

Ở  Ấn  Độ  chúng  ta  không  có  từ  tương  đương  với triết học. Chúng ta có một từ hoàn toàn khác cho nó, đó là darshan - ái kiến. Thông thường nó được địch thành

'triết học'; nó không phải vậy. Triết học nghĩa là cái gì đó của tâm trí; darshan đơn giản có nghĩa là sáng suốt, việc  nhìn,  việc  thấy.  Ở  phương  Đông  chúng  ta  đã  gọi những  người  vĩ  đại  nhất  là  người  thấy.  Chúng  ta  đã không gọi họ là nhà tiên tri, chúng ta đã không gọi họ là triết gia, chúng ta gọi họ là người thấy - họ đã thấy. Phương  Đông  bao  giờ  cũng  tin  vào  việc  thấy,  không vào việc nghĩ.

Dịch 'darshan' sang tiếng Anh là rất khó. Gọi nó là triết  học  là  không  đúng;  nó  phá  huỷ  toàn  thể  cái  đẹp của từ 'darshan'. Cho nên tôi dịch nó bằng 'philosia' - ái kiến. Philosophy nghĩa là yêu tri thức: 'sophia' nghĩa là tri thức, 'philo' nghĩa là yêu. Philosia nghĩa là yêu việc thấy - 'sia' nghĩa là thấy. Một khi bạn đã thấy, mọi niềm tin tàn lụi đi như lá vàng rụng khỏi cây.

Người đó cắt đi mọi trói buộc. Người đó từ bỏ mọi ham muốn. Người đó chống lại mọi cám dỗ. Và người đó vươn lên.

Bây giờ một luật mới hoàn toàn bắt đầu vận hành: luật vươn lên. Thông thường mọi thứ rơi xuống, nhưng con người của thức tỉnh vươn lên. Mọi thứ trong người đó  bắt  đầu  vươn  lên  cao,  soải  cánh  bay  lên.  Người  đó phải cắt bỏ mọi trói buộc, bởi vì những trói buộc đó là gắn với đất. Người đó phải vứt bỏ mọi ham muốn, bởi vì  những  ham  muốn  đó  là  dây  buộc  giữ  người  đó  bị buộc vào đất.

Người đó chống lại mọi cám dỗ. Nhiều lần tâm trí cũ sẽ cố gắng khẳng định bản thân nó. Nhiều, nhiều lần tâm trí sẽ cố gắng đem bạn trở lại với đất.

Kahlil  Gibran  nói:  Khi  sông  tới  gần  biển  hơn,  nó chờ đợi một khoảnh khắc, nhìn lại sau - mọi vui vẻ kia, những  núi  non,  tuyết  trắng  muốt  nơi  nó  khởi  nguồn, những  khu  rừng,  sự  một  mình  của  rừng  thẳm,  chim chóc,  điệu  hót  của  chúng,  con  người,  đồng  bằng,  cả nghìn  kinh  nghiệm,  cuộc  hành  trình  dài...  Và  bây  giờ khoảnh  khắc  đã  tới  để  biến  mất  vào  đại  dương.  Toàn thể quá khứ kéo trở lại. Toàn thể quá khứ nói, "Đợi đã! Bạn sẽ mất đi vĩnh viễn đấy. Bạn sẽ không bao giờ còn như cũ nữa đâu. Không còn đôi bờ, làm sao bạn có thể hiện hữu? Bạn sẽ mất định nghĩa của mình."

Đích xác cùng điều đó xảy ra khi bạn đi tới gần với phật tính hơn: khi tất cả đang sắp mất đi, mọi dây buộc, mọi ham muốn, cám dỗ lớn nảy sinh. Không có quỉ nào cám  dỗ  bạn  cả;  đó  là  tâm  trí  riêng  của  bạn  thôi,  kinh nghiệm  quá  khứ  riêng  của  bạn.  Toàn  thể  quá  khứ  trĩu nặng  cố  gắng  kéo  bạn  lại,  nhưng  bây  giờ chẳng  cái  gì có thể kéo bạn lại được. Lời gọi đã được nghe thấy, lời mời đã tới.

Người đó cắt đi mọi trói buộc. Người đó từ bỏ mọi ham muốn. Người đó chống lại mọi cám dỗ. Và người đó vươn lên.

Và bất kì đâu người đó sống, Ở thành thị hay thôn quê, Trong thung lũng hay trên núi, Đều có vui vẻ lớn lao.

Và không chỉ việc người đó vui vẻ: bất kì nơi nào người đó ở, người đó đều đem lại bầu không khí vui vẻ. Vui vẻ bao quanh người đó.

Tương  truyền  rằng  bất  kì  chỗ  nào  Phật  đi  tới,  cây cối  đều  nở  hoa  trái  vụ,  sông  bắt  đầu  tuôn  chảy  ngay trong mùa hè không có nước. Bất kì chỗ nào Phật đi tới đều sẽ có an bình, im lặng, tình yêu, từ bi, tất cả xung quanh. Điều này thực sự là vậy; không phải là cây cối sẽ nở hoa trái vụ đâu - đây là biểu dụ thôi - nhưng bất kì khi nào có vị phật cái gì đó bí ẩn bắt đầu xảy ra. Mọi người bắt đầu nở hoa trái vụ, vui vẻ lan toả, những con sóng lớn của vui vẻ.

Khi bạn đi vào trong phật trường bạn đi vào trong một  thế  giới  hoàn  toàn  khác:  thế  giới  của  ân  huệ,  thế giới của phúc lành.

Ngay cả trong rừng trống rỗng

Người đó tìm thấy vui vẻ

Bởi vì người đó không muốn gì .

Và người đó vui vẻ ở mọi nơi, bởi vì điều duy nhất phá huỷ năng lực vui vẻ tự nhiên của bạn là tâm trí ham muốn  của  bạn.  Tâm  trí  ham  muốn  làm  cho  bạn  thành kẻ ăn xin. Một khi mọi ham muốn đã bị vứt bỏ bạn là hoàng đế. Vui vẻ là trạng thái tự nhiên của bản thể bạn.

Cứ để không có ham muốn và rồi xem. Khi không có  ham  muốn  không  có  tâm  trí.  Khi  không  có  ham muốn  không  có  rối  loạn.  Khi  không  có  ham  muốn không  có  quá  khứ,  không  có  tương  lai.  Khi  không  có ham  muốn  bạn  hoàn  toàn  mãn  nguyện  ở  đây  bây  giờ. Và được mãn nguyện ở đây bây giờ là vui vẻ.

Và bất kì khi nào một người như vậy di chuyển, bất kì chỗ nào người đó đi tới, người đó đều mang theo bầu khí hậu của mình theo mình. Vị phật ở trong mùa xuân trọn cả năm. Và những người tới gần ông ấy theo cách nào đó là may mắn, những người trở nên được liên kết với  ông  ấy  là được  ân  huệ,  bởi  vì  họ  cũng  chia  sẻ vui vẻ  của  ông  ấy,  phúc  lành  của  ông  ấy,  trí  huệ  của  ông ấy, tình yêu của ông ấy, ánh sáng của ông ấy.

Đủ cho hôm nay.

8.   Cười đau cả bụng

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa thầy kính yêu,

Thầy  đã  nhân  từ  gửi  cho  tôi  câu  trả  lời  ghi  băng cho  một  câu  hỏi  vào  mùa  thu  trước.  Ý  chính  của câu trả lời của thầy đã là điều tôi cố gắng quá vất vả theo đuổi tâm linh. Tôi đã dừng gần hết mọi thứ trong  chín  tháng  và  thu  được  kết  quả  tốt  từ  việc theo lời chỉ bảo của thầy.

Bây   giờ   tôi   lại   đang   tham   dự   vào   một   nhóm sannyasin, nhưng tôi cảm thấy rằng trở thành một sannyasin sẽ là làm điều thầy bảo tôi đừng làm - cố gắng  quá  vất  vả.  Tôi  đã  từng  được  điểm  đạo  vào nhiều nhóm và cảm thấy rằng điều này có thể mang triệu  chứng  của  việc  cố  gắng  quá  vất  vả.  Tôi  có phải thảnh thơi và tận hưởng thầy theo cách chúng tôi đang vậy bây giờ không?

Mariel  Strauss  này,  điều  đó  đích  xác  là  tính  chất sannyas đấy: thảnh thơi và tận hưởng bất kì cái gì đang đang vậy. Nó không phải là điểm đạo như các điểm đạo khác bạn đã từng trải qua - nó là hiện tượng hoàn toàn khác. Nó không phải là chuyện nghiêm chỉnh chút nào, nó về cơ bản là vui đùa. Chính là lần đầu tiên trên trái đất chúng ta đang cố gắng đem vui đùa cho tôn giáo.

Tôn giáo bao giờ cũng là mặt dài, buồn bã, nghiêm chỉnh,  u  ám.  Bởi  vì  sự  nghiêm  chỉnh  đó,  hàng  triệu người vẫn còn xa cánh với tôn giáo. Những người sống động không thể trở thành mang tính tôn giáo được bởi vì tôn giáo có nghĩa là một loại tự tử với họ - và nó là vậy. Những người đã chết hay đang chết, những người ốm yếu, bệnh hoạn, tự tử, chỉ họ mới quan tâm tới tôn giáo cũ.

Tôn  giáo  cũ  không  nhảy  múa,  ca  hát,  mở  hội; chúng là phản cuộc sống, phải trần thế, phản thân thể. Chúng mang tính phủ định thuần tuý; chúng không có gì để khẳng định. Thượng đế của chúng được dựa trên sự phủ định. Cứ phủ định mãi: bạn càng phủ định cuộc sống  nhiều,  bạn  càng  được  coi  là  mang  tính  tôn  giáo nhiều.

Tôi đem tới một cách nhìn mới về tôn giáo cho thế gian:  tôi  đang  giới  thiệu  cho  bạn  một  tôn  giáo  có  thể cười, một tôn giáo có thể yêu, một tôn giáo có thể sống cuộc sống đời thường với nhận biết phi thường.

Tôn  giáo  không  phải  là  vấn  đề  thay  đổi  hình  mẫu cuộc  sống,  hay  thay  đổi  mọi  thứ  và  tình  huống.  Tôn giáo  thay  đổi  bạn,  không  phải  là  tình  huống  của  bạn. Nó không thay đổi mọi thứ: nó thay đổi cách bạn nhìn vào  mọi  thứ.  Nó  thay  đổi  con  mắt  của  bạn,  cách  nhìn của  bạn;  nó  cho  bạn  sự  sáng  suốt.  Thế  thì  Thượng  đế không  phải  là  cái  gì  đó  chống  lại  cuộc  sống:  thế  thì Thượng  đế  là  cốt  lõi  bản  chất  của  cuộc  sống.  Thế  thì tâm linh không chống đối vật chất mà là dạng cao nhất của vật chất, hương thơm thuần khiết của vật chất.

Mariel  Strauss  này,  nếu  bạn  né  tránh  tính  chất sannyas  điều  đó  sẽ  là  việc  nghiêm  chỉnh  đấy.  Bạn  đã không hiểu rằng đây không phải là cùng loại điểm đạo. Bạn  đã  từng  ở  trong  nhiều  trường  phái,  và  bạn  đã  thu thập  nhiều  tri  thức  về  điểm  đạo  và  bí  ẩn  -  nhưng  đây không  phải  là  loại  điểm  đạo  đó.  Nó  chính  là  điều  đối lập:  nó  đưa  người  được  điểm  đạo  vào  cuộc  sống,  vào cuộc sống bình thường. Một khi cuộc sống bình thường của bạn trở thành được thấm đẫm tính thiền của bạn thì bạn  là  một  sannyasin.  Đấy  không  phải  là  vấn  đề  chỉ thay đổi quần áo của bạn đâu - cái đó chỉ là biểu tượng

-  sannyasin  thực  là  đem  thiền  tới  chuyện  bình  thường của  cuộc  sống,  đem  thiền  tới  bãi  chợ.  Ăn,  đi,  ngủ, người ta có thể vẫn còn liên tục trong trạng thái thiền. Không có gì đặc biệt là bạn làm, nhưng làm cùng mọi điều  với  cách  thức  mới,  với  phương  pháp  mới,  với nghệ thuật mới.

Tính chất sannya thay đổi cái nhìn của bạn.

Bạn  nghe  lời  khuyên  của  tôi  và  trong  chín  tháng, bạn  nói,  bạn  dừng  hầu  hết  mọi  thứ  và  nhận  được  kết quả  tốt  từ  việc  theo  lời  chỉ  bảo.  Nhưng  ở  đâu  đó  sâu bên  dưới  bạn  vẫn  còn  nghiêm  chỉnh;  bằng  không  bạn đã lấy bước nhảy vào tính chất sannyas - không nghiêm chỉnh.  Ngay  cả  hỏi  về  nó  cũng  biểu  lộ  ra  tính  nghiêm chỉnh của bạn. Bạn không thể chấp nhận được nó một cách vui đùa, với tiếng cười.

Tính chất sannyas chỉ là chơi đùa thôi - leela. Khái niệm  đó  không  được  biết  tới  ở  phương  Tây;  phương

Tây đã bỏ lỡ nhiều bởi vì không biết tới khái niệm đó. Ở   phương   Tây,   tôn   giáo   không   có   ý   tưởng   rằng Thượng  đế  không  phải  là  đấng  sáng  tạo  mà  là  người chơi  đùa,  rằng  sự  tồn  tại  không  phải  là  sáng  tạo  của ngài mà chỉ là việc chơi của ngài với năng lượng. Cũng giống như sóng đại dương gầm thét, vỗ tung toé lên bờ và  đá,  một  cách  vĩnh  hằng,  chỉ  là  trò  chơi  của  năng lượng, Thượng đế cũng vậy. Hàng triệu hình dạng này không phải do Thượng đế tạo ra đâu, chúng có đó chỉ bởi vì năng lượng tuôn trào của ngài mà thôi.

Thượng  đế  không  phải  là  người  chút  nào.  Bạn không  thể  tôn  thờ  Thượng  đế  được.  Bạn  có  thể  sống theo cách thức có tính thượng đế nhưng bạn không thể tôn thờ Thượng đế được - không có ai để tôn thờ. Mọi tôn  thờ  của  bạn  là  ngu  xuẩn  cực  kì,  mọi  hình  ảnh Thượng đế của bạn là bịa đặt riêng của bạn thôi. Làm gì  có  Thượng  đế  như  thế,  nhưng  có  tính  thượng  đế, chắc chắn - trong hoa, trong chim, trong sao, trong mắt của mọi người, khi bài ca cất lên trong trái tim và thơ ca  bao  quanh  bạn...  tất  cả  điều  này  là  Thượng  đế  đấy. Chúng ta nói "tính thượng đế" thay vì dùng từ 'Thượng đế'  -  từ  đó  cho  bạn  ý  tưởng  về  một  người,  và  Thượng đế không phải là người mà là sự hiện diện.

Tính   chất   sannyas   không   giống   như   trở   thành người  Hindu  hay  người  Ki  tô  giáo  hay  người  Mô  ha mét giáo. Thực ra, nó chính là việc vứt bỏ đi mọi cuộc hành trình này - người Hindu, người Ki tô giáo, người Mô  ha  mét  giáo,  mọi  cuộc  hành  trình  này.  Tính  chất sannyas  đơn  giản  là  vứt  bỏ  mọi  ý  thức  hệ.  Ý  thức  hệ nhất định là nghiêm chỉnh rồi; không ý thức hệ nào có thể có tiếng cười làm tinh thần của nó, bởi vì các ý thức hệ  phải  tranh  đấu  với  nhau,  tranh  biện  với  nhau,  và biện  luận  không  thể  được  thực  hiện  với  tiếng  cười.

Biện luận phải nghiêm chỉnh chứ! Biện luận về cơ bản mang tính bản ngã, làm sao nó có thể cười được? Bản ngã không biết tới tới tiếng cười chút nào.

Có lần chuyện xảy ra:

Một triết gia và nhà tư tưởng lớn, Keshav Chandra Sen,  đi  tới  gặp  Ramakrishna.  Ông  ta  muốn  đánh  bại Ramakrishna,  và,  chắc  chắn,  ông  ta  có  khả  năng  biện luận lớn lao. Ông ta đã tranh luận chống lại Thượng đế, chống  lại  tôn  giáo,  chống  lại  toàn  thể  những  cái  vô nghĩa mà Ramakrishna đang làm. Ông ấy đang cố gắng chứng   minh   rằng   Ramakrishna   là   người   ngu,   rằng không có Thượng đế, rằng không ai đã bao giờ chứng minh  được  sự  tồn  tại  của  Thượng  đế.  Ông  ấy  cứ  nói mãi, và dần dần ông ấy bắt đầu cảm thấy chút ít kì quái bởi  vì  Ramakrishna  chỉ  cười.  Ông  ấy  nghe  các  biện luận và cười - mà không chỉ cười đâu, ông ấy còn nhảy lên, ôm ghì lấy Keshav Chandra Sen, hôm ông này và nói,  "Hay  lắm!  Luận  điểm  này  tôi  chưa  bao  giờ  nghe cả! Nó thực sự thông minh, láu cá."

Keshav  Chandra  Sen  bắt  đầu  cảm  thấy  rất  lúng túng. Một đám đông đã tụ tập lại xem Keshav Chandra, một  triết  gia  lớn,  tới  Ramakrishna;  nhiều  người  đã  tới để nghe, nghe nói rằng điều gì đó sẽ được tiết lộ ở đó. Ngay cả họ cũng bắt đầu cảm thấy rằng toàn thể cuộc hành trình đã là vô tích sự. "Đây là điều kì lạ đang xảy ra!" chứ? Ông là bằng chứng, Keshav Chandra này - tôi tin vào ông đấy."

Và  Keshav  Chandra  đã  viết  trong  hồi  kí  của  ông ấy, "Tiếng cười của Ramakrishna đã đánh bại tôi - đánh bại  tôi  vĩnh  viễn.  Tôi  quên  hết  mọi  luận  cứ.  Nó  có  vẻ ngu xuẩn thế! Và ông ấy đã không tranh cãi chống tôi, ông  ấy  thậm  chí  đã  chẳng  nói  lấy  một  lời  chống  tôi. Ông  ấy  đơn  giản  hôn  tôi,  ôm  ghì  tôi,  cười,  nhảy  múa. Ông ấy ca ngợi tôi mà không ai đã từng ca ngợi cả - và tôi  đang  nói  chống  lại  ông  ấy!  Ông  ấy  nói,  'Keshav Chandra,  sự  hiện  diện  của  ông,  thông  minh  thế,  thiên tài thế, là đủ bằng chứng rằng có Thượng đế đấy!' Ông ấy nói điều này với tôi," Keshav Chandra viết, "nhưng thực ra sự hiện diện của ông ấy, tiếng cười của ông ấy, điệu vũ của ông ấy, việc ôm ghì và hôn của ông ấy, đã chứng minh cho tôi rằng có Thượng đế; bằng không thì làm sao một hiện tượng như Ramakrishna là có thể có được?"

Ramakrishna không được giáo dục, người dân làng Ramakrishna,  đã  chứng  minh  còn  sâu  sắc  hơn  Keshav Chandra có giáo dục, rất tinh vi. Điều gì đã xảy ra? Cái gì đó cực kì đẹp đã xảy ra. Ramakrishna thực sự mang tính tôn giáo; ông ấy biết tôn giáo là gì, ông ấy biết tính thượng đế là gì: là nhận cuộc sống theo cách nhảy múa, là  nhận  cuộc  sống  khi  ca  hát,  chấp  nhận  cuộc  sống trong mọi cách biểu lộ của nó, không phán xét gì - yêu nó vì điều nó đang là vậy.

Còn Ramakrishna nhảy múa và cười và ông ấy nói, "Cho  dù  đã  có  hoài  nghi  nào  trong  tâm  trí  tôi  về Thượng  đế,  thì  ông  đã  phá  huỷ  nó  đi  rồi.  Làm  sao  có thể có thông minh như thế mà không có Thượng đế cơ

Sannyasin nghĩa là người không cố gắng giải bí ẩn của  cuộc  sống  mà  chìm  sâu  vào  trong  bản  thân  bí  ẩn. Sống điều bí ẩn là tính chất sannyas, không giải quyết bí ẩn này. Nếu bạn bắt đầu giải nó bạn trở nên nghiêm chỉnh. Nếu  bạn bắt đầu sống nó bạn trở nên ngày một vui đùa hơn.

Mariel  Strauss  này,  thấy  khác  biệt  giữa  tính  chất sannyas  và  những  việc  điểm  đạo  khác  đi.  Nó  không phải là điểm đạo theo nghĩa cũ đâu - nó là việc dỡ bỏ, và  như  vậy  tôi  có  thể  nói  nó  là  phi  điểm  đạo.  Nó  sẽ đem bạn ra khỏi mọi điểm đạo của bạn, bởi vì nếu bạn đã từng ở nhiều trường phái và giáo phái và ý thức hệ, thì nhiều điều phải vẫn treo đó bên trong bạn. Bạn cần việc dọn dẹp sạch sẽ, bạn cần việc lau chùi kĩ càng, bạn cần  tắm  kĩ  -  và  tính  chất  sannyas  sẽ  cho  bạn  việc  tắm táp, nó sẽ lau sạch linh hồn bạn. Nó sẽ cho bạn trở lại sự  hồn  nhiên  của  trẻ  con,  tiếng  cười  của  trẻ  con,  đôi mắt đầy ngạc nhiên và kính nể.

Đừng ngần ngại... nhảy đi. Nó là việc nhảy, bởi vì bạn không thể đi tới nó qua suy nghĩ được. Nó là việc nhảy bởi vì nó không phải là kết luận của tâm trí bạn. Với  người  khác  nó  sẽ  có  vẻ  giống  như  điên  khùng  - thực  ra  mọi  tình  yêu  đều  điên  khùng  và  mọi  tình  yêu đều mù quáng, ít nhất với những người không biết yêu là  gì.  Với  người  không  yêu  thì  yêu  là  mù  quáng;  với những người yêu thì yêu là con mắt có thể có duy nhất mà  có  thể  nhìn  vào  chính  cốt  lõi  của  sự  tồn  tại.  Với những  người  không  biết  hương  vị  của  tôn  giáo,  tính chất  sannyas  là  điên  khùng;  nhưng  với  những  người biết,  mọi  thứ  khác  đều  điên  khùng  ngoại  trừ  tính  chất sannyas.  Đây  là  việc  đi  vào  trong  sự  lành  mạnh.  Tôi không  thấy  gì  lành  mạnh  hơn  tiếng  cười,  lành  mạnh hơn tình yêu, lành mạnh hơn lễ hội.

Nhưng   bạn   vẫn   nghĩ   dưới   dạng   nghiêm   chỉnh:

'điểm đạo' là một từ lớn lao. Bạn vẫn bị ám ảnh bởi ý tưởng  cũ  của  bạn,  vẫn  sợ  rằng  bạn  có  thể  bắt  đầu  cố gắng quá vất vả. Thực ra, bạn vẫn đang cố gắng đấy.

Trước  hết  tôi  đã  gợi  ý  cho  bạn  đừng  cố  gắng  quá vất vả. Bây giờ bạn đang cố gắng quá vất vả ở đầu đối diện,  ở  cực  đối  diện:  cố  gắng  quá  vất  vả  để  không  cố gắng   vất   vả!   Nó   là   cùng   điều   đó   thôi.   Trở   thành sannyasin  đi  và  quên  mọi  thứ  vô  nghĩa  này.  Thế  thì người ta siêu việt lên trên cố gắng và không cố gắng cả hai.  Một  tiếng  cười  lớn  đang  chờ  đợi  bạn  đấy.  Và khoảnh  khắc  cõi  bên  kia  bắt  đầu  cười  bên  trong  bạn, khúc khích bên trong bạn, thế thì lần đầu tiên bạn biết là một christ nghĩa là gì, là vị phật nghĩa là gì.

Nhưng  người  Ki  tô  giáo  nói  Christ  chưa  bao  giờ cười cả - đây là ý tưởng của họ về Christ. Điều này là không đúng về Christ thực - tôi biết con người này mà! Không thể nào quan niệm được rằng ông ấy không bao giờ cười. Ông ấy tận hưởng thức ăn ngon, bạn biết đấy, ăn  tối  và  uống  rượu  cả  hai;  ông  ấy  tận  hưởng  bạn  bè tốt. Và nếu bạn muốn bạn bè tốt bạn phải tìm nó không ở các học giả mà ở những người liều lĩnh; nếu bạn thực sự muốn có bầu bạn tốt bạn sẽ phải đi tới những người sống bên lề cái gọi là xã hội của bạn - những người bên lề  xã  hội,  người  ngoài,  người  liều  lĩnh,  người  say,  gái mãi dâm - bởi vì xã hội của bạn  đã trở nên  đờ đẫn và chết thế. Xã hội đã được thiết lập gần như là nghĩa địa; bạn  không  gặp  mọi  người  ở  đó,  bạn  chỉ  gặp  thân  thể chết, những cái xác - bước đi, nói năng, chuyển động, làm mọi việc... nó là phép màu đấy!

Một  hôm  một  chú  bé  hỏi  tôi,  "Bác  có  tin  vào  ma không?"

Tôi nói, "Tin á? - Bác bị ma vây quanh đây này!" Nó hiểu ra vấn đề ngay lập tức. Nó nói, "Thế... thế bác định nói... mọi người trên phố và ở chợ tất cả đều là ma sao?"

Tôi  nói,  "Ừ,  họ  toàn  là  ma  cả.  Họ  tất  cả  đều  sống sự tồn tại sau cái chết. Họ đã chết từ lâu rồi trước đây. Thực ra, họ đã chết trước khi họ được sinh ra."

Xã hội giết chết và giết dần, tài nghệ lắm. Bạn chưa bao giờ trở nên nhận biết bởi vì điều đó được làm chậm chạp thế, đó là lí do tại sao. Đứa trẻ bị đầu độc dần.

Ở  phương  Đông,  trong  quá  khứ,  đã  có  việc  dùng một loại thám tử nữ nào đó. Nhưng thám tử nữ đó được gọi là vishkanyas - con gái có chất độc. Những cô gái đẹp  nào  đó  đã  bị  đầu  độc  rất  chậm  chạp  từ  ngay  ban đầu  bằng  sữa  mẹ  -  nó  là  một  sự  kiện  lịch  sử  -  nhưng chất  độc đã được cho  theo những liều nhỏ  tới mức nó sẽ không giết họ ngay lập tức; mà dần dần toàn thể hệ thống của họ sẽ bị đầu độc. Chất độc sẽ chảy trong máu họ,  hơi  thở  của  họ  sẽ  trở  nên  độc.  Đến  lúc  họ  thành người lớn, họ sẽ sẵn sàng được các nhà vua sử dụng, và họ đẹp tới mức họ rất dễ quyến rũ bất kì ai với họ. Họ được  gửi  cho  vua  kẻ  thù,  người  này  nhất  định  bị  sập bẫy với người đàn bà đẹp, và một khi người đàn bà này hôn người đàn ông kia thì đó là sự kết thúc cho ông ta. Chỉ hôn cũng đủ giết chết; nó là cái hôn chết người.

Làm tình với người đàn bà như vậy sẽ là sự chấm dứt  -  bạn  sẽ  chết  như  vài  con  nhện  chết.  Có  vài  loại nhện chết trong khi làm tình - bởi vì bạn gái bắt đầu ăn chúng khi chúng đang lên ngày một cao hơn, và chúng đang trong cực lạc thế - bạn biết nhện đấy - run rẩy, và chúng  đã  hoàn  toàn  quên  mất  thế  giới.  Chúng  không còn là vật chất, chúng là tâm linh. Nhưng đàn bà là đàn bà;  họ  rất  vật chất.  Khoảnh  khắc nhện  đực  đi  vào  cơn cực thích, bạn gái bắt đầu ăn nó. Đến lúc nó trở lại, nó không còn nữa. Nó nghĩ nó quay lại - nó thực sự đi!

Những cô gái có độc đó... nhưng phép màu là ở chỗ nhiều chất độc đã không giết chết họ. Nó đã được cho theo những liều nhẹ thế, rất chậm.

Một nhà khoa học làm thực nghiệm với ếch: ông ta ném  con ếch vào nước sôi - tất  nhiên  con ếch  nhảy  ra khỏi nước ngay lập tức. Thế rồi ông ta cho con ếch vào nước  thường,  nhiệt  độ  thường;  con  ếch  tận  hưởng thùng  nước  đó,  ngồi  tận  đáy,  thảnh  thơi,  và  nhà  khoa học bắt đầu đun nóng nó lên dần dần, rất chậm. Trong vài giờ nước sôi lên, nhưng con ếch đã không nhảy ra khỏi  thùng...  nó  chết.  Nó  chưa  bao  giờ  trở  nên  nhận biết, sự việc xảy ra chậm thế.

Và  đó  là  điều  đang  xảy  ra  trong  xã  hội.  Phải  mất hai mươi nhăm năm để giết một đứa trẻ hoàn toàn, để đầu độc đứa trẻ hoàn toàn. Đến lúc nó vào đại học nó chết rồi, nó bị kết thúc rồi; bây giờ nó sẽ sống sự tồn tại sau cái chết.

Tôi  có  thể  thấy  một  chút  chân  lí  trong  ý  tưởng hippy rằng đừng tin cậy vào người ngoài ba mươi tuổi. Có chân lí nào đó trong nó. Vào lúc một người ba mươi tuổi người đó không còn sống động nữa - nếu người đó vẫn còn sống động người đó sẽ trở thành vị Phật, người đó sẽ là một Christ, người đó sẽ là một Krishna. Nhưng trước lúc đó mọi người chết - và họ chết một cách vô ý thức tới mức họ cứ sống dường như họ sống động.

Tính  chất  sannyas  nghĩa  là  cho  lại  bạn  cuộc  sống của bạn. Nó là quá trình giải lập trình bạn, hoá giải ước định  cho  bạn,  tiêu  độc  cho  bạn.  Bạn  không  thể  quyết định  một  cách  logic  để  là  một  sannyasin,  bởi  vì  chính tâm trí đó là vấn đề, và bạn đang cố gắng để quyết định với chính tâm trí đó. Tính chất sannyas phải là cú nhảy. Nó xảy ra từ trong trái tim, không từ cái đầu.

Mariel  Strauss  này,  bạn  vẫn  nghĩ  từ  cái  đầu.  Xin bạn đi xuống từ đầu đi. Ít nhất để cho một điều xảy ra từ trái tim - không logic mà phi logic, không theo cách nôm na mà theo cách thơ ca. Tính chất sannyas phải là chuyện tình! Không nghiêm chỉnh, tràn đầy tiếng cười, đi vào trong nó... và bạn sẽ ngạc nhiên rằng đây không phải là cách điểm đạo khác nào đó. Điều này sẽ lôi ra mọi điểm đạo của bạn và mọi triết học của bạn và mọi hệ thống ý nghĩ của bạn.

Tính chất sannyas là thảnh thơi trong cuộc sống, tin cậy vào cuộc sống, nghỉ ngơi trong cuộc sống. Không đâu  mà  đi,  không  gì  mà  đạt  tới,  thế  thì  toàn  thể  năng lượng là sẵn có cho nhảy múa và ca hát và mở hội.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa thầy kính yêu, Là đệ tử nghĩa là gì?

Prem  Samadhi  này,  đó  là  một  trong  những  bí  ẩn tinh  tế  nhất.  Không  có  định  nghĩa  nào  là  có  thể  về  đệ tử,  nhưng  vài  điều  hướng  dẫn  có  thể  được  cho,  chỉ  là ngón  tay  chỉ  trăng  mà  thôi.  Đừng  bám  lấy  ngón  tay  - nhìn lên trăng và quên ngón tay đi.

Đệ  tử  là  hiện  tượng  hiếm  hoi.  Rất  dễ  là  học  sinh bởi  vì  học  sinh  tìm  kiếm  tri  thức.  Học  sinh  chỉ  có  thể gặp  thầy  giáo,  anh  ta  không  bao  giờ  có  thể  gặp  được thầy.  Thực  tại  của thầy  sẽ vẫn  còn  bị giấu  kín  đối  với học  sinh.  Học  sinh  vận  hành  từ  cái  đầu.  Anh  ta  vận hành  một  cách  logic,  hợp  lí.  Anh  ta  thu  thập  tri  thức, anh  ta  trở  thành  ngày  một  thông  thái  hơn.  Cuối  cùng đến lượt mình anh ta sẽ trở thành thầy giáo, nhưng mọi điều anh ta biết đều là vay mượn, không cái gì thực sự là của riêng anh ta.

Sự tồn tại của anh ta là giả; nó là sự tồn tại bản sao. Anh  ta  không  biết  tới  khuôn  mặt  nguyên  thuỷ  của mình.  Anh  ta  biết  về  Thượng  đế,  nhưng  anh  ta  không biết  bản  thân  Thượng  đế.  Anh  ta  biết  về  tình  yêu, nhưng  anh  ta  chưa  bao  giờ  dám  yêu  bản  thân  mình. Anh  ta  biết  nhiều  về  thơ  ca,  nhưng  anh  ta  đã  không nếm trải tâm linh của bản thân thơ ca. Anh ta có thể nói về  cái  đẹp,  anh  ta  có  thể  viết  chuyên  luận  về  cái  đẹp, nhưng  anh  ta  lại  không  có  linh  ảnh,  không  có  kinh nghiệm,  không  có  sự  thân  thiết  mang  tính  tồn  tại  với cái đẹp. Anh ta chưa bao giờ nhảy múa cùng hoa hồng. Mặt trời mọc xảy ra đó bên ngoài kia, nhưng không cái gì  xảy  ra  bên  trong  trái  tim  anh  ta.  Bóng  tối  đó  bên trong anh ta vẫn còn như nó vậy trước đây.

Anh ta chỉ nói về các khái niệm, anh ta không biết gì  về  chân  lí  -  bởi  vì  chân  lí  không  thể  được  biết  qua lời, kinh sách. Học sinh chỉ quan tâm tới lời, kinh sách, lí thuyết, hệ thống tư tưởng, triết lí, ý thức hệ.

Đệ  tử  là  hiện  tượng  hoàn  toàn  khác.  Đệ  tử  không phải là học sinh; đệ tử không quan tâm tới việc biết về Thượng  đế,  tình  yêu,  chân  lí  -  người  đó  quan  tâm  tới việc  trở  thành  Thượng  đế,  trở  thành  chân  lí,  trở  thành tình  yêu.  Nhớ  khác  biệt  này.  Biết  về  là  một  điều,  trở thành là điều khác toàn bộ. Học sinh không nhận mạo hiểm  nào;  đệ  tử  đi  vào  vùng  biển  chưa  từng  thăm  dò. Học sinh hà tiện, anh ta là kẻ tích trữ; chỉ thế thì anh ta mới có thể thu thập được tri thức. Anh ta tham lam; anh ta tích luỹ tri thức như người tham lam tích luỹ của cải

- tri thức là của cải  của anh ta. Đệ tử không quan tâm tới  tích  trữ;  người  đó  muốn  kinh  nghiệm,  người  đó muốn nếm trải, và vì điều đó mà người đó sẵn sàng cho mọi mạo hiểm tất cả.

Đệ  tử  sẽ  có  khả  năng  tìm  thấy  thầy.  Mối  quan  hệ giữa học sinh và thầy giáo là mối quan hệ của cái đầu, còn mối quan hệ giữa đệ tử và thầy là mối quan hệ của trái tim - nó là mối quan hệ yêu đương, điên trong con mắt  của  thế  giới,  điên  hoàn  toàn.  Thực  ra,  không  tình yêu nào là toàn bộ như tình yêu xảy ra giữa thầy và đệ tử. Tình yêu đã xảy ra giữa John và Jesus, tình yêu đã xảy  ra  giữa  Sariputta  và  Phật,  Gautama  và  Mahavira, Arjuna và Krishna, Trang Tử và Lão Tử - đây là những chuyện tình thực, đỉnh cao nhất của tình yêu.

Đệ tử bắt đầu tan chảy vào trong thầy. Đệ tử phá bỏ đi tất cả khoảng cách giữa bản thân mình và thầy; đệ tử nhường  nhịn,  đệ  tử  buông  xuôi,  đệ  tử  xoá  bản  thân mình.  Người  đó  trở  thành  phi  thực  thể,  người  đó  trở thành cái không. Và trong cái không đó trái tim người đó mở ra. Trong sự vắng bóng đó bản ngã của người đó đã biến mất và thầy có thể thấm vào trong bản thể của người đó.

Đệ  tử  cảm  nhận,  mong  manh,  không  phòng  thủ; người đó vứt bỏ mọi áo giáp. Người đó vứt bỏ mọi biện pháp đề phòng. Người đó sẵn sàng chết. Nếu thầy nói, "Chết  đi!"  người  đó  sẽ  không  đợi  đến  một  khoảnh khắc. Thầy là linh hồn của người đó, chính bản thể của người  đó;  sùng  kính  của  người  đó  là  vô  điều  kiện  và tuyệt   đối.   Và   biết   tới   sùng   kính   tuyệt   đối   là   biết Thượng đế. Biết buông xuôi tuyệt đối là biết tới bí  ẩn bí mật nhất của cuộc sống.

Từ  'disciple  -  đệ  tử'  cũng  hay  -  nó  nghĩa  là  người sẵn sàng học. Từ đây có từ 'discipline - môn học' - môn học nghĩa là tạo ra không gian cho việc học. Và đệ tử nghĩa  là  người  sẵn  sàng  học.  Ai  có  thể  sẵn  sàng  học được?  Chỉ  người  sẵn  sàng  vứt  bỏ  mọi  định  kiến  của mình.  Nếu  bạn  trở  thành  người  Ki  tô  giáo  hay  Hindu giáo hay Mô ha mét giáo, bạn không thể là đệ tử được. Nếu  bạn  đơn  giản  tới  như  một  con  người,  không  định kiến  nào  có  từ  trước,  không  niềm  tin,  chỉ  thế  thì  bạn mới có thể trở thành đệ tử được.

Đệ  tử  là  việc  nở  hoa  hiếm  hoi  nhất  của  tâm  thức con người, bởi vì bên ngoài đệ tử chỉ còn một đỉnh nữa thôi - thầy. Và người đã là đệ tử toàn bộ một ngày nào đó  sẽ  trở  thành  thầy.  Đệ  tử  tính  là  quá  trình  trở  thành thầy. Nhưng người ta không nên bắt đầu bằng ý tưởng trở thành thầy; bằng không người ta sẽ bỏ lỡ, bởi vì thế thì đó lại là trò bản ngã. Người ta nên đơn giản tới để bay hơi.

Bạn đã sống qua bản ngã, và cuộc sống của bạn đã chỉ là khổ và không là gì khác. Thế là đủ rồi! Một ngày nào đó sẽ có việc nhận ra rằng, "Mình đã làm phí hoài một  cơ  hội  lớn  lao  bởi  việc  thường  xuyên  nghe  theo bản ngã của riêng mình. Nó đã lái mình vào những con đường không cần thiết không dẫn tới đâu cả, và nó đã tạo ra cả nghìn lẻ một khổ." Cái ngày người ta nhận ra rằng "Bản ngã là căn nguyên gốc rễ của khổ của mình," người ta bắt đầu tìm kiếm chỗ mà bản ngã có thể bị vứt bỏ. Thầy là cái cớ để vứt bỏ bản ngã.

Bạn  có  thể  vứt  bỏ  bản  ngã  của  mình  chỉ  nếu  bạn bắt  gặp  một  người  bắt  giữ  trái  tim  bạn  mãnh  liệt  tới mức bản thể người đó trở thành quan trọng hơn bản thể riêng  của  bạn,  tới  mức  bạn  có  thể  hi  sinh  mọi  cái  bạn có cho người đó.

Mới vài ngày trước đây, tôi nhận được một bức thư từ  Gunakar  ở  Đức.  Trong  các  báo  chí  Đức  một  phát biểu  của  Teertha  đã  bị  cho  là  quá  quan  trọng  và  đã  bị chỉ trích - và nó có thể bị chỉ trích, bị thao túng, bởi vì điều  đã  xảy  ra  ở  Jonestown  đã  trở  thành  câu  chuyện của  thế  giới.  Ai  đó,  một  nhà  báo  từ   Đức,  đã  hỏi Teertha,  "Nếu  thầy  ông  yêu  cầu  ông  tự  bắn  mình,  tự giết mình, ông sẽ làm gì?" Và Teertha nói, "Không có vấn đề suy nghĩ chút nào. Tôi sẽ tự giết mình ngay lập tức."

Bây  giờ,  phát  biểu  này  có  thể  bị  thao  túng  theo cách chỗ tôi đang tạo ra đây sẽ là một Jonestown khác. Teertha  đã  nói  điều  đó  từ  trái  tim  anh  ấy;  anh  ấy  đã không có tính chính trị, ngoại giao; bằng không thì anh ấy đã tránh phát biểu như vậy. Anh ấy đã đơn giản nói điều một đệ tử nhất định nói.

Đệ tử này đã sẵn sàng. Thực ra nói rằng người đó sẵn sàng chết vẫn còn là cái gì đó kém hơn chân lí. Đệ tử này đã chết trong thầy rồi; điều đó sẽ không xảy ra trong tương lai, nó đã xảy ra rồi. Nó đã xảy ra cái ngày đệ tử chấp nhận thầy là thầy của mình: kể từ đó người này không còn nữa, chỉ thầy sống trong người này.

Dần  dần,  dần  dần  sự  hiện  diện  của  thầy  tràn  ngập đệ tử. Và sự hiện diện của thầy không thực là sự hiện diện  của  bản  thân  thầy  đâu:  thầy  được  tràn  ngập  bởi Thượng đế. Thầy chỉ là phương tiện, lối chuyển, sứ giả; chính Thượng đế tuôn chảy qua thầy. Khi đệ tử buông xuôi  theo  thầy  một  cách  toàn  bộ,  người  đó  thực  sự buông   xuôi   theo   Thượng   đế   dưới   hình   hài   thầy. Thượng đế người đó không thể thấy được, nhưng thầy người  đó  có  thể  thấy,  và  trong  thầy  người  đó  có  thể thấy  cái  gì  đó  mang  tính  thượng  đế.  Thầy  trở  thành bằng  chứng  đầu  tiên  về  Thượng  đế  với  người  đó. Buông  xuôi  theo  thầy  là  buông  xuôi  theo  Thượng  đế hữu hình.

Và  dần  dần  khi  việc  buông  xuôi  sâu  sắc  thêm,  cái hữu  hình  biến  mất  thành  cái  vô  hình.  Thầy  biến  mất. Khi đệ tử đạt tới trái tim bên trong nhất của thầy, người đó  không  tìm  thấy  thầy  ở  đó  mà  thấy  chính  bản  thân Thượng  đế,  chính  bản  thân  cuộc  sống  -  không  định nghĩa được, không diễn đạt được.

Prem  Samadhi  này,  câu  hỏi  của  bạn  là  có  ý  nghĩa đấy. Bạn hỏi, "Là đệ tử nghĩa là gì?"

Nó  nghĩa  là  cái  chết  và  nó  nghĩa  là  sự  phục  sinh. Nó  nghĩa  là  chết  vào  trong  thầy  và  được  tái  sinh  qua thầy.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa thầy kính yêu,

Thầy là ai? Thầy có là Christ quay lại không?

Premananda này, bạn có cho rằng tôi lẩm cẩm hay cái gì đó không? Tôi là bản thân tôi. Sao tôi lại phải là Christ hay ai đó khác? Christ là Christ. Ông ấy không phải là Krishna và ông ấy không phải là Phật và ông ấy không  phải  là  Zarathustra.  Phật  là  Phật;  ông  ấy  không là Yagnavalka, ông ấy không là Lão Tử. Và Socrates là Socrates; ông ấy không là Mahavira và ông ấy không là Patanjali.

Tôi là bản thân tôi. Sao tôi lại phải là Christ? Thực ra  không  cái  gì  trong  sự  tồn  tại  này  lại  đã  bao  giờ lặp lại.  Sự  tồn  tại  sáng  tạo  thế,  nó  bao  giờ  cũng  tạo  ra người mới. Và điều đó không chỉ đúng cho Christ, Phật và  tôi  -  nó  đúng  cho  cả  bạn  nữa.  Chưa  bao  giờ  có  cá nhân nào khác như bạn, và sẽ không bao giờ có cả. Bạn là tuyệt đối duy nhất. Sự tồn tại không bao giờ lặp lại, nhớ  điều  đó;  do  đó  bạn  là  vô  song,  không  cao  hơn không thấp hơn. Đó là lí do tại sao tôi nói không có cấp bậc trong sự tồn tại. Từng người đều tuyệt vời và từng người  đều  duy  nhất  và  từng  người  đều  một  mình. Nhưng những câu hỏi như thế cứ liên tục nảy sinh. Có lí do cho những câu hỏi như vậy.

Premananda này, bạn phải đã từng được dạy từ hồi trẻ thơ của mình về việc tới lần thứ hai của Christ. Bây giờ  bạn  đã  rơi  vào  tình  yêu  với  tôi,  và  bạn  bằng  cách nào  đó  làm  hài  hoà  tâm  trí  trẻ  thơ  của  mình  với  kinh nghiệm  mới  của  bạn  đang  xảy  ra  ở  đây.  Bạn  sẽ  muốn bắc cầu điều đã được nói cho bạn và điều đang xảy ra cho bạn. Nếu bằng cách nào đó điều đó có thể được bắc cầu  thì  bạn  sẽ  cảm  thấy  chút  ít  thanh  thản.  Nếu  nó không thể được bắc cầu thế thì sẽ vẫn còn chút ít căng thẳng  bên  trong  bạn.  Bạn  sẽ phải  quyết  định  cách  này hay cách khác.

Bạn không thể phục vụ cho hai thầy - đó là vấn đề, đó là lí do tại sao những câu hỏi này nảy sinh. Bây giờ vấn đề là, "Phải làm gì đây? Mình có nên vẫn còn với Christ  không?"  Nhưng  bạn  không  biết  gì  về  Christ ngoại trừ điều đã được nói cho bạn. Christ chỉ là huyền thoại  với  bạn.  Ông  ấy  đã  là  thực  tại  cho  John,  cho Luke,  ông  ấy  đã  là  thực  tại  cho  Matthew.  Ông  ấy không là thực tại cho bạn, Premananda.

Tôi là thực tại cho bạn; tôi sẽ không là thực tại cho con bạn. Bạn sẽ dạy con bạn về tôi, và một ngày nào đó nếu chúng bắt gặp một thầy vấn đề sẽ nảy sinh: bây giờ phải làm gì đây? Chọn quá khứ hay chọn hiện tại? Đó là vấn đề.

Bạn lưỡng lự. Bạn sợ rằng nếu bạn chọn tôi bạn sẽ phản  bội  Jesus.  Không,  tôi  không  là  Christ.  Nhưng bằng việc chọn tôi bạn sẽ không phản bội Jesus, bạn sẽ hoàn thành ông ấy. Tôi không là Phật, nhưng bằng việc chọn  tôi  bạn  sẽ  không  phản  bội  Phật;  bạn  sẽ  làm  cho ông  ấy  hạnh  phúc  nhất  có  thể  được,  bởi  vì  bằng  việc chọn tôi bạn sẽ chọn cốt lõi bản chất của tôn giáo. Vấn đề không phải là về Christ, Phật hay tôi; đây chỉ là các hình dạng. Đừng bị quá gắn bó với hình dạng: nhớ cốt lõi bản chất.

Một  người  vào  tiệm  ăn  gọi  người  phục  vụ  lên  và kêu, "Em ơi! Có ruồi đang bơi trong bát súp của tôi."

Người phục vụ quì xuống, giơ tay lên trời và kêu, "Jesus trở lại trái đất đấy!"

Và tôi biết rằng Jesus đã hứa là ông ấy sẽ quay lại, nhưng  tôi  cho  rằng  ông  ấy  không  thể  điên  đến  mức hoàn thành lời hứa này. Nhớ lại bạn đã làm gì với ông ấy? Và nếu ông ấy vẫn tới sau điều bạn đã làm với ông ấy thì ông ấy  sẽ thực sự dở hơi.  Điều đó là không thể được; ông ấy không thể tới được. Ông ấy có thể đã hứa nhưng ông ấy không thể hoàn thành nó được. Nếu ông ấy hoàn thành nó bạn sẽ đóng đinh ông ấy lần nữa; bạn không  thể  làm  khác  được.  Đó  là  cách  bạn  đã  từng  cư xử với mọi người đã thức tỉnh trên khắp thế giới. Bạn không thể dung thứ được họ khi họ còn sống động, và khi  họ  chết  rồi  bạn  tôn  thờ  họ:  điều  này  đã  là  truyền thống của bạn. Khi họ còn sống họ nguy hiểm; bạn sẽ muốn giết họ bằng cách này cách khác. Khi họ chết họ lại rất an ủi; thế thì bạn sẽ mang xác của họ hàng thế kỉ.

Nhớ lấy, Jesus không bị những kẻ tội phạm, tội lỗi đóng đinh đâu. Ông ấy đã bị các giáo sĩ, các linh mục, các  chính  khách  đóng  đinh  -  những  người  được  kính trọng.  Ông  ấy  đã  làm  gì  cho  cái  gọi  là  những  người đáng kính này? Ông ấy đã trở thành mối nguy hiểm cho chính kiểu sống của họ. Ông ấy đã tạo ra mặc cảm lớn trong  con  người  họ;  chính  sự  hiện  diện  của  ông  ấy  là chiếc gai đâm vào da thịt họ: nếu ông ấy đúng, thế thì họ tất cả đều sai.

Và  đây  là  khó  khăn,  gần  như  họ  không  thể  nào chấp nhận được - rằng người con này của ông thợ mộc, tuyệt đối vô giáo dục, chất phác, quá trẻ không đủ khôn ngoan...  Ông  ấy  mới  chỉ  ba  mươi  khi  ông  ấy  bắt  đầu thuyết  giảng,  và họ  không  thể dung  thứ  được  cho  ông ấy thậm chí trong ba năm. Đến ba mươi ba tuổi ông ấy đã bị đóng đinh; địa vị mục sư của ông ấy chỉ kéo dài có ba năm.

Phật  còn  may  mắn  hơn  nhiều:  ông  ấy  đã  có  khả năng  làm  việc  bốn  mươi  hai  năm.  Nhưng  Phật  lại  ở trong một loại đất nước hoàn toàn khác - không phải là người Hindu đã cư xử theo cách nào khác với người Do Thái  đâu,  nhưng  người  Hindu  có  cách  thức  tinh  ranh của  riêng  của  họ  để  phá  huỷ  chân  lí.  Người  Do  Thái thẳng  thừng  hơn  nhiều:  thấy  nguy  hiểm,  họ  giết  luôn người  này  đi.  Người  Hindu  tinh  ranh  hơn  nhiều,  nhất định là vậy bởi vì họ là giống nòi cổ đại nhất trên trái đất. Và Phật không phải là vị phật mới họ phải đương đầu;  họ  đã  đương  đầu  với  nhiều  chư  phật  rồi,  họ  đã đương  đầu  với  hai  mươi  bốn  tirthankara  Jaina.  Họ  đã thấy  Krishna  và  Rama  và  Parasuram  và  Patanjali  và Kapil  và  Kanad  và  hàng  nghìn  người  khác.  Họ  đã  trở thành  rất  láu  cá  và  tinh  ranh  về  cách  ngăn  cản  những người này khỏi làm ảnh hưởng tới mọi người, khỏi tác động tới mọi người.

Không  cần  phải  giết;  họ  biết  các  phương  pháp  tốt hơn nhiều để giết, mà không giết. Họ bắt đầu diễn giải lời  của  Phật,  những  câu  nói  của  Phật,  theo  cách  mà chúng  mất  đi  mọi  ý  nghĩa.  Không  cần  phải  giết  Phật; đây  là  cách  dễ  hơn:  diễn  giải  Phật  theo  các  kinh  sách cũ, cứ dường như ông ấy đơn giản lặp lại kinh sách cũ. Phương  pháp  của  họ  là,  "Ông  ấy  có  nói  điều  gì  mới đâu.  Nó  đã  được  ghi  trong  Upanishad  rồi,  nó  đã  được ghi trong Veda rồi - vậy thì cái gì đây? Chúng ta đã có tất cả điều này rồi; ông ấy không phải là nguyên bản."

Và ông ấy là nguyên bản hoàn toàn. Điều đó không được viết trong Upanishad, và điều đó không được viết trong  Vedas,  bởi  vì  ngay  chỗ  đầu  tiên  nó  không  thể được  viết  ra  chút  nào.  Vâng,  những  người  đã  viết Upanishad phải đã biết điều đó, nhưng nó không được viết ra.

Người  Hindu  rất  láu  cá.  Họ  bắt  đầu  viết  lời  bình luận về Phật và họ bóp méo toàn thể triết lí của ông ấy. Họ đã tạo ra luận cứ triết lí nhiều thế, ồn ào nhiều đến mức tiếng nói bé nhỏ,  tĩnh lặng  của Phật hoàn toàn bị mất tăm. Và cái ngày ông ấy chết, người Hindu đã tạo ra  ba  mươi  hai  trường  phái  triết  lí  Phật  giáo;  từng  từ đều được diễn giải theo ba mươi hai cách. Họ đã tạo ra nhiều lẫn lộn tới mức toàn thể vấn đề bị mất hút.

Thực ra, nếu mà họ đã đóng đinh Phật thì điều đó chắc đã tốt hơn nhiều rồi. Jesus bị giết, người Do Thái đã  không  bình  luận  về  Jesus  chút  nào.  Một  khi  họ  đã giết ông ấy họ nghĩ, "Bây giờ chuyện đó kết thúc và thế là  xong!"  Họ  đã  quên  hết  về  Jesus,  họ  chưa  bao  giờ nhắc tới ngay cả tên ông ấy trong kinh sách của họ. Họ chưa bao giờ nghĩ tới việc viết bất kì lời bình luận nào về phát biểu của ông ấy. Họ nghĩ họ đã giết chết ông ấy và sớm hay muộn mọi người sẽ quên tất cả về ông ấy và không có vấn đề gì còn lại.

Theo một cách nào đó, những lời của Jesus đã được cất  giữ  còn  chính  xác  hơn  lời  của  Phật,  bởi  vì  các brahmins, những brahmin láu cá và tinh ranh đã tụ tập quanh Phật, đã bóp méo mọi thứ ông ấy đã nói. Nó đã bị bóp méo nhiều tới mức nếu Phật quay lại ông ấy sẽ không thể nào tin được vào điều đã xảy ra.

Nhưng những người này chưa bao giờ quay lại. Vị phật chỉ có thể ở đây một lần thôi. Một khi một người đã  trở  thành  phật  hay  christ,  người  đó  bay  hơi  và  trở thành hương thơm của vũ trụ. Người đó không thể vật chất hoá lần nữa.

Jesus có thể đã hứa bởi vì ông ấy phải rời các đệ tử của mình sớm thế. Không cái gì đã sẵn sàng... các đệ tử còn chưa sẵn sàng - thậm chí chưa có đến một đệ tử trở nên  chứng  ngộ.  Và  họ  đều  lúng  túng  không  biết  phải làm gì khi không có thầy. Họ mới tới gần ông ấy; thời gian  chỉ  ba  năm  là  không  nhiều.  Họ  vẫn  chưa  thấm đẫm  tâm  linh  ông  ấy.  Để  an  ủi  họ,  để  giúp  họ,  để  giữ họ vẫn còn được hoà nhập, để cho họ không rời ra, ông ấy phải đã hứa. Ông ấy phải đã nói, "Đừng lo nghĩ, ta sẽ quay lại sớm thôi."

Lời  hứa  này  chỉ  là  một  phương  cách.  Nhớ  lấy, phương cách không đúng cũng không sai, chúng chỉ là phương  cách.  Nó  là  một  phương  cách  để  giữ  cho  tâm linh  trong  các  đệ  tử  tuôn  chảy,  để  giữ  họ  được  hội nhập,  để  giữ  họ  tin  tưởng,  định  tâm,  bắt  rễ.  Nó  đơn giản  là  một  phương  cách!  Và  nó  đã  giúp  đỡ,  phương cách đã có tác dụng; bằng không thì đã không có người Ki  tô  giáo  chút  nào.  Những  đệ  tử  đáng  thương  đó  đã phải  tản  mác  đi  và  dần  dần  đã  quên  hết  mọi  điều  về Jesus. Đó là điều các giáo sĩ và linh mục đã nghĩ sẽ xảy ra.

Nhưng  Jesus  đã  sáng  suốt  hơn  nhiều.  Ông  ấy  đã cho họ lời hứa rằng, "Đợi đấy! Đừng lo nghĩ, ta sẽ quay lại. Ta không thể bỏ các ông được, ta sẽ không bao giờ bỏ các ông đâu."

Và lời hứa này đã giúp đỡ theo cách khác nữa: bởi vì lời hứa này đã có đó, nhà huyền môn Ki tô giáo đã có  khả  năng  nhớ  tới  Christ  một  cách  tập  trung  hơn nhiều so với người Jaina có thể nhớ tới Mahavira - bởi vì không có lời hứa. Mahavira đã không nói rằng, "Ta sẽ  quay  lại,"  ông  ấy  đã  không  nói,  "Ta  sẽ  giúp  các ông," ông ấy đã không nói, "Ta sẽ sẵn có cho các ông sau khi ta đã qua đời." Thực ra ông ấy đã nói, "Các ông phải phụ thuộc vào mỗi bản thân mình thôi." Điều đó là đúng, nhưng điều đó sẽ thành vất vả cho các đệ tử.

Và  nhớ  lấy,  Gurdjieff  thường  nói  rằng  một  người như  Phật  hay  Christ  có  thể  nói  dối.  Và  tôi  đồng  ý  với Gurdjieff hoàn toàn. Nếu họ thấy rằng nói dối sẽ phục vụ  cho  chân  lí,  họ  sẽ  không  lo  nghĩ  gì.  Họ  sẽ  không cảm thấy xấu hổ hay mặc cảm đâu; họ sẽ dùng dối trá để phục vụ chân lí. Dối trá trở thành phương cách. Phật gọi nó là upaya - một phương cách.

Các nhà huyền môn Ki tô giáo đã có khả năng nhớ Jesus  còn  sâu  sắc  hơn  nhiều  bởi  vì  sự  tin  tưởng  này rằng ông ấy sẽ có ích, rằng ông ấy đang quanh đâu đây, rằng bất kì khi nào ông ấy được gọi tới ông ấy sẽ quay lại...  Không  phải  là  ông  ấy  sẽ  tới  đâu,  không  phải  là ông ấy đang ở quanh đây, không phải là ông ấy sẽ giúp đỡ, nhưng chính ý tưởng này rằng sự giúp đỡ của ông ấy là sẵn có làm cho bạn được định tâm. Cho nên theo một cách nào đó, không giúp bạn, nhưng ông ấy lại đã giúp rồi. Lời dối trá trở thành đúng; dối trá không còn là dối trá nữa, nó trở thành chân lí.

Nhưng  đừng  coi  lời  hứa  như  thế  là  nghiêm  chỉnh. Không  có  nhu  cầu  cho  tôi  là  christ  chỉ  để  an  ủi  bạn. Bạn  phải  vứt  bỏ  các  ý  tưởng  cũ  của  mình  đi;  bằng không  nó  sẽ  là  vấn  đề  thật  cho  tôi.  Ở  đây  có  người Hindu  giáo,  người  Mô  ha  mét  giáo,  người  Ki  tô  giáo, người Jaina giáo, Phật tử, người Parsi giáo, người Sikh giáo,  và  nếu  người  Sikh  giáo  nói,  "Thầy  có  phải  là Nanak  không?"  và  người  Jaina  giáo  nói,  "Thầy  có  là Jaina không?" và Phật tử nói, "Thầy có là Phật không?" thì nó sẽ trở thành rắc rối. Tôi không thể là mọi người này được.

Đây là tụ hội không của một tôn giáo, đây là tụ hội của mọi  tôn  giáo  của  thế giới.  Đây là tụ  hội  nhân  loại thực, đây là tụ hội quốc tế, tình huynh đệ vũ trụ.

Đừng  chú  ý  nhiều  tới  những  lời  hứa  như  vậy, chúng  là  phương  cách  thôi.  Nhưng  bây  giờ  chúng không còn hữu dụng cho bạn nữa. Tôi đang sẵn có đây đang  sống  động  -  phỏng  có  ích  gì  mà  nghĩ  tới  một phương  cách  đã  được  phát  minh  ra  từ  hai  nghìn  năm trước?  Tôi  đang  phát  minh  ra  các  phương  cách  mọi ngày  cho  bạn,  và  trong  khi  tôi  còn  sống,  xin  dùng chúng.  Nó  sẽ ích  lợi  hơn  nhiều  và  các  bạn  sẽ dễ dàng được lợi bởi chúng.

Họ  gặp  gỡ  tại  bữa  tiệc.  Anh  ta  bị  choáng  ngợp trước  vẻ  đẹp  lộng  lẫy  và  rực  rỡ  của  cô  ấy.  "Anh  cho rằng  em  nhận  được  nhiều  lời  mời  hơn  là  em  có  thể chấp nhận," anh ta nói.

"Em  không  thể  đi  chơi  rất  thường  xuyên  được đâu," cô ấy trả lời thoái thác bằng cách nào đó, "bởi vì em  còn  làm  việc.  Nhưng  khi  em  không  muốn  đi  với đàn  ông,  em  đơn  giản  nói  với  anh  ấy  rằng  em  sống  ở ngoại ô."

"Ý  tưởng  lanh  lợi  ghê,"  anh  ta  vừa  nói  vừa  cười. "Vậy thế em sống ở đâu?"

"Ở ngoại ô anh ạ," cô ấy dịu dàng trả lời.

Rất  tỉnh  táo  đi.  Jesus  chắc  chắn  nói,  "Ta  sẽ  tới." Điều  đó  chỉ  để  lau  nước  mắt  trong  mắt  của  đệ  tử  ông ấy,  điều  đó  là  từ  từ  bi.  Nhưng  một  người  đã  đạt  tới Thượng đế không thể quay lại được. Điều đó là không thể  được;  trong  chính  bản  chất  của  mọi  vật  điều  đó  là không thể được - bởi vì người đó không thể đi vào thân thể lần nữa được. Để đi vào thân thể, bạn cần một ham muốn nào đó, ham muốn vô cùng. Và người đã đạt tới Thượng đế không có ham muốn nào còn lại. Chính qua cánh cửa của ham muốn mà con người đi vào thân thể. Nếu mọi ham muốn đều mất đi, thế thì không có cách nào đi vào trong thân thể, đi vào trong bụng mẹ.

Do đó, ở phương Đông, chúng ta biết rằng một khi vị  phật  đã  đi  rồi,  ông  ấy  đi  vĩnh  viễn.  Bạn  có  thể  cố gắng  hiểu  giáo  huấn  của  ông  ấy,  nhưng  sẽ  tốt  hơn nhiều  nếu  bạn  có  thể  tìm  thấy  vị  phật  sống  ở  đâu  đó. Và  chưa  bao  giờ  có  chuyện  là  nếu  bạn  tìm  bạn  sẽ không  tìm  ra  vị  phật  ở  đâu  đó.  Nếu  bạn  thực  sự  tìm kiếm bạn nhất định tìm thấy vị phật ở đâu đó chỗ này hay  chỗ  khác.  Ở  đâu  đó  chỗ  này  hay  chỗ  khác  trong bóng tối của thế giới này bao giờ cũng có vài ngọn lửa; chúng bao giờ cũng có đó bởi vì Thượng đế vẫn còn hi vọng, bởi vì Thượng đế vẫn còn từ bi, bởi vì sự tồn tại chăm sóc cho bạn.

Nếu  bạn  có  thể  bắt  gặp  vị  phật  sống,  một  christ sống,  quên  hết  về  chư  phật  quá  khứ  và  christ  quá  khứ đi. Ông ấy chứa tất cả rồi, và vậy mà ông ấy vẫn không thể  bị  đồng  nhất  với  bất  kì  ai  nói  riêng.  Bản  thân  ông ấy là vị phật, bản thân ông ấy là christ theo quyền riêng của ông ấy.

Cho  nên  tôi  không  tuyên  bố  rằng  tôi  là  Christ,  tôi không tuyên bố rằng tôi là Phật. Tôi đơn giản tuyên bố rằng  tôi  đã  đạt  tới,  rằng  tôi  về  nhà.  Và  tôi  đã  để  cửa mở.  Nếu  bạn  thực  sự  là  người  tìm  kiếm,  người  yêu chân lí, đừng bỏ lỡ cơ hội này...

Câu hỏi thứ tư:

Thưa thầy kính yêu,

Khi thầy tới trong xe sáng nay tôi nghe thấy tiếng cười giòn giã vang tới từ trời. Đấy có phải là một người bạn của thầy không?

Dharma  Chetana  này,  tôi  cũng  đã  nghe  thấy  tiếng cười  đó.  Nó  không  tới  từ  trên  trời  đâu  -  hồn  ma  của Jugal  Kishore  Birla  đang  đứng  ngay  cạnh  Shiva  đấy. Ông ta chơi xỏ Charlie anh kĩ sư và thợ cơ khí của tôi về  xe  Benz.  Ông  ta  đã  chơi  xỏ  Charlie:  anh  ta  nối  ắc qui sai qui cách. Bây giờ, một kĩ sư Đức, đặc biệt một thợ  cơ  khí  về  xe  Mercedes  Benz,  một  chuyên  gia  có đào tạo, thông minh lắm, lại nối nhầm ắc qui! Làm sao điều này có thể được? Hồn của Jugal Kishore Birla đã chơi xỏ anh ta, cho nên cái gì đó đã bị cháy, và tôi phải lên xe của Jugal Kishore Birla - chiếc Ambassador.

Chắc chắn ông ấy đang đợi ở đây bên cạnh Shiva. Shiva  có  thể  đã  cảm  thấy  điều  đó,  bởi  vì  anh  ấy  nhìn quanh; anh ấy phải đã cảm thấy cái gì đó. Và Chetana này, bạn nghe đúng đấy.

Jugal Kishore Birla là nhà chế tạo xe Ambassador. Ông ấy đã chết rồi. Chúng tôi đã gặp nhau vài lần. Ông ấy  là  một  người  kiểu  gia  trưởng  Hindu,  và  ông  ấy muốn tôi trở thành đại sứ trên thế giới cho Hindu giáo. Với mục đích đó ông ấy đã gặp tôi vài lần; đó là cách chúng tôi trở thành bạn bè. Ông ấy nói với tôi, "Tôi có thể giúp ông bao nhiêu tiền tuỳ ý ông." Thực ra ông ấy là người giầu nhất Ấn Độ.

Tôi  nói,  "Tôi  có  thể  lấy  nhiều  tiền  hơn  là  ông  có, nhưng với một điều kiện."

Ông ấy nói, "Điều kiện đó là gì?"

Tôi nói, "Tôi sẽ lấy nó một cách vô điều kiện. Ông không thể ra điều kiện nào cho tôi được. Tôi có thể lấy mọi cái ông có."

Ông  ấy  nói,  "Một  cách  vô  điều  kiện  sao?  Nhưng một điều kiện tôi phải đưa ra chứ; đó là lí do tại sao tôi sẵn sàng cho mọi sự ủng hộ."

Tôi  nói,  "Xin  ông  đừng  nhắc  tới  điều  đó  vội." Nhưng ông ấy vẫn cứ nhắc tới. Ông ấy nói, "Điều kiện của tôi rất đơn giản: không lẽ ông không thể trở thành sứ  giả  Hindu  giáo  cho  thế  giới  được  sao?  Hindu  giáo cần ai đó lan truyền nó theo cách đương đại và hiện đại để nó hấp dẫn tâm trí thế giới."

Tôi nói, "Thế thì tôi không thể nhận lấy một xu của ông được."

Ông ấy nói với tôi, "Điều này thực lạ - bởi vì ngay cả  Mahatma  Gandhi  cũng  đã  chấp  nhận  điều  kiện  của tôi."

Tôi  bảo  ông  ấy,  "Đó  là  lí  do  tại  sao  tôi  chưa  bao giờ gọi Mahatma Gandhi là 'Mahatma' Gandhi. Tôi gọi ông ta là cái gọi là Mahatma Gandhi; bằng không làm sao bất kì ai cũng có thể chấp nhận điều kiện của ông được?  Nếu  ông  ấy  biết,  ông  ấy  sẽ  không  chấp  nhận điều kiện nào từ bất kì ai chỉ vì tiền. Tôi biết điều thế giới cần. Nó không phải là Hindu giáo, nó không phải là  Ki  tô  giáo,  nó  không  phải  là  Hồi  giáo.  Đủ  cho  mọi cái  vô  nghĩa  này  rồi!  Thế  giới  cần  một  tâm  thức  tôn giáo thuần khiết, không tính từ nào được gắn vào nó."

Nhưng  ông  ấy  là  người  tốt  theo  cách  nào  đó.  Khi ông  ấy  già  ông  ấy  đã  thử  nhiều  lần;  bất  kì  khi  nào  tôi tới Delhi ông ấy đều mời tôi tới lâu đài của ông ấy và ông ấy lại nêu chủ đề này ra theo cách này cách khác. Tôi nói với ông ấy, "Ông đã làm đủ việc phục vụ cho nhân  loại  rồi;  bây  giờ  không  cần  thêm  phục  vụ  nào nữa. Ông đã làm xe Ambassador này rồi - đây thực sự là cái gì đó tuyệt vời! Mọi bộ phận của nó đều phát ra tiếng  động  ngoại  trừ  cái  còi.  Ông  còn  muốn  làm  phục vụ nào nữa cho nhân loại?"

Thế là một cách tự nhiên khi tôi nói điều gì đó về ông ấy chỉ vài ngày trước đây, ông ấy phải đã giận lắm. Ông ấy chơi xỏ Charlie. Điều này rất hiếm khi - ma Ấn Độ đi lừa người Đức đang sống!

Ông ấy đã ở đây, Chetana này, bạn nghe thấy ông ấy đúng đấy. Nhưng xin đừng bắt đầu nghe tiếng cười của các hồn ma; bằng không bạn sẽ bị rắc rối. Ma bao giờ cũng có đó; bởi vì bạn không nghe thấy họ nên bạn vẫn còn quên lãng sự hiện diện của họ đó thôi. Cho nên Chetana  này,  đừng  phát  triển  năng  lực  này  thêm  nữa; nó là nguy hiểm đấy. Nghe tôi là đủ rồi; không cần cho bạn  nghe  tiếng  nói  khác  trên  trời.  Có  vài  nhà  huyền môn ở đây nữa người cứ nghe thấy tiếng nói trên trời. Mọi  ngày  tôi  đều  nhận  được  những  bức  thư  nói,  "Tôi nghe thấy điều này và tôi nghe thấy điều nọ." Tôi đang dạy bạn im lặng và tôi đang dạy bạn không nghe cái gì cả.  Và  mọi  tiếng  nói  đó  đều  ở  trong  đầu  bạn;  chúng không tới từ trên trời đâu. Nó thực sự là lời gọi rất xa xăm - nó không có tác dụng, đặc biệt vào ngày mưa, và không ở Ấn Độ.

Nhớ một điều: mọi điều được nghe, mọi điều được đọc,  đều  là  tầm  thường.  Chỉ  im  lặng  của  bạn  -  cái  đó mới nên nghe thấy, cái im lặng mà trong đó âm thanh tới  -  cái  im  lặng  đó  là  có  ý  nghĩa.  Dịch  chuyển  tâm thức bạn từ mọi đối thể sang chủ thể, từ điều bạn nghe thấy  sang  người  nghe,  từ  điều  bạn  nhìn  sang  người nhìn.

Nhưng  Chetana  đã  đùa  đấy,  cho  nên  tôi  không  lo nghĩ  về  cô  ấy.  Và  tôi  yêu  những  chuyện  đùa  nhỏ  như vậy: chúng giữ ý tưởng về chơi đùa sống động. Chúng giữ cho ý tưởng của tôi về tôn giáo sống động.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa thầy kính yêu,

Sao có nhiều tôn giáo thế trên thế giới?

Nagesh  này,  sao  có  nhiều  ngôn  ngữ  trên  thế  giới vậy?  -  bởi  vì  có  nhiều  người  thế,  nhiều  cách  diễn  đạt thế. Và điều đó là không tệ đâu, nó là tốt; thế giới giầu có hơn bởi vì nó. Nhiều ngôn ngữ thế làm cho thế giới thành  cực  kì  giầu  có.  Nó  cho  sự  đa  dạng,  giống  như nhiều hoa thế trong vườn và nhiều chim thế.

Nghĩ mà xem: chỉ một hoa trên khắp thế giới, hoa cúc vạn thọ, và cả thế giới sẽ trông xấu; hay hoa hồng - chỉ  một  loài  hoa  trên  khắp  thế  giới.  Và  bạn  sẽ  làm  gì với  những  hoa  hồng  đó?  Không  ai  sẽ  viết  bài  thơ  nào về hoa hồng thêm nữa. Và nếu bạn so sánh khuôn mặt người đàn bà của bạn với hoa của hoa hồng thì cô ấy sẽ trở  nên  giận,  cô  ấy  sẽ  doạ  li  dị  bạn  đấy.  Hoa  hồng  sẽ mất mọi ý nghĩa; chúng là đẹp bởi vì có hàng triệu hoa khác nữa.

Tôi cho rằng thế giới không cần một tôn giáo. Thế giới  cần  tâm  thức  tôn  giáo,  và  thế  thì  tâm  thức  đó  có thể tuôn chảy trong nhiều luồng mạch nhất có thể được. Thực ra, ý tưởng riêng của tôi về tôn giáo là ở chỗ nên có  nhiều  tôn  giáo  như  có  mọi  người  -  từng  người  đều có tôn giáo riêng của mình.

Khó  mà  có  ngôn  ngữ  riêng  của  bạn;  từng  người không  thể  có  ngôn  ngữ  riêng  của  mình  được,  bằng không thì không ai sẽ hiểu nó.

Mulla Nasruddin đã xin được một việc làm. Người quản lí nhìn anh ta và đã cảm thấy rằng anh ta thậm chí không đủ phẩm chất xin làm việc đó. Ông ta hỏi anh ta, "Anh có biết đọc viết không?"

Mulla Nasruddin nói, "Tôi không đọc được nhưng tôi có thể viết được."

Người  quản  lí  ngạc nhiên;  đây  là  tình  huống  hiếm có - ông ta chưa bao giờ có thể quan niệm được về một người  không  biết  đọc  nhưng  có  thể  biết  viết.  Ông  ta nói, "Thế thì viết đi!" Ông ta đưa cho anh ta tờ giấy và Mulla  lập  tức  bắt  đầu  viết  lên  nó.  Anh  ta  viết  thật nhanh - một trang, hai trang, ba trang.

Người  quản  lí  nói,  "Thôi,  dừng  lại!  Anh  đọc  điều anh đã viết, vì tôi không thể đọc nổi."

Nasruddin  nói,  "Thì  tôi  đã  bảo  ông  trước  rồi  mà  - tôi chỉ có thể viết thôi! Tôi không thể đọc được."

Nếu bạn nói một ngôn ngữ mà chỉ bạn mới hiểu, sẽ không thể trao đổi được với mọi người. Nhưng một tôn giáo - bạn có thể có tôn giáo riêng của mình, bởi vì tôn giáo không cần được trao đổi. Tôn giáo không phải là đối thoại giữa bạn và người khác; tôn giáo là đối thoại giữa  bạn  và  sự  tồn  tại.  Cho  nên  bất  kì  ngôn  ngữ  nào cũng  được,  hay  không  ngôn  ngữ  nào  cả,  hay  bất  kì ngôn ngữ nào được phát minh ra - Esperanto, hay bất kì cái gì.

Mọi  tôn  giáo  này  nên  được  lấy  như  các  ngôn  ngữ khác nhau, thế thì chủ nghĩa cuồng tín mất đi sự nguy hiểm của nó. Thế thì nó là đẹp! Có nhà thờ và đền chùa và  tu  viện  hồi  giáo  và  gurudwaras  -  nếu  chúng  ta  coi đây là mọi ngôn ngữ khác nhau, thì không có vấn đề gì. Bạn không thấy mọi người đánh nhau về ngôn ngữ nào là  ngôn  ngữ  thật  -  tiếng  Hindi,  tiếng  Marathi,  tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Pháp. Ngôn ngữ nào là ngôn ngữ đúng?  Không  ai  sẽ  hỏi  câu  hỏi  như  vậy,  bởi  vì  mọi ngôn ngữ đều tùy ý, đều được tạo ra. Chúng không thật hay giả, chúng hữu dụng.

Một  người  Anh,  người  Pháp  và  người  Đức  tranh luận  với  nhau  về  giá  trị  tương  ứng  của  ngôn  ngữ  của họ. Người Pháp nói, "Tiếng Pháp là ngôn ngữ của tình yêu,  ngôn  ngữ  của  lãng  mạn,  ngôn  ngữ  hay  nhất  và thuần khiết nhất trên thế giới."

Người  Đức  công  bố,  "Tiếng  Đức  là  ngôn  ngữ  sôi nổi  nhất,  ngôn  ngữ  của  các  triết  gia,  ngôn  ngữ  của Goethe, ngôn ngữ thích ứng nhất cho thế giới khoa học và công nghệ hiện đại."

Khi  đến  lượt  người  Anh  anh  ta  nói,  "Tôi  không hiểu điều các bạn đang nói tới. Lấy cái này " - và anh ta rút  ra  một  con  dao  ăn.  "Anh  ở  Pháp  gọi  nó  là  un couteau,  anh  người  Đức  gọi  nó  là  ein  Messer.  Chúng tôi  ở  Anh  đơn  giản  gọi  nó  là  con  dao,  mà  tất  cả  đều được nói và làm, là chính xác nó là gì."

Đây  là  cách  tôn  giáo  đã  từng  tranh  cãi.  Đích  xác giống thế này đã là luận cứ giữa các tôn giáo: ai đúng? Người Ki tô giáo, người Hindu giáo, người Mô ha mét giáo,  Phật  tử,  người  Jaina  giáo  -  đây  chỉ  là  các  ngôn ngữ  khác  nhau  để  diễn  đạt  cùng  một  hiện  tượng.  Nếu một khi điều này được hiểu thế thì không có vấn đề gì; tôi thích nhiều tôn giáo thêm để tiến hoá.

Thực ra trong một thế giới tốt hơn mọi người sẽ có tôn giáo riêng của mình, bởi vì tôn giáo là cách của bạn để diễn đạt cái không thể diễn đạt được. Điều đó cũng giống như thẩm mĩ: nếu bạn yêu hoa hồng và tôi không yêu  hoa  hồng,  không  có  vấn  đề  gì.  Chúng  ta  không đánh  nhau;  chúng  ta  không  rút  kiếm  ra  và  chúng  ta không cứ làm các cuộc thập tự chinh: "Ai đúng? - bởi vì người này nói hoa sen là đẹp, còn tôi nói hoa hồng là đẹp.  Bây  giờ  điều  đó  phải  được  quyết  định  trên  chiến trường."

Làm  sao  bạn  sẽ  quyết  định  được?  Bạn  có  thể  giết tôi,  nhưng  điều  đó  sẽ  không  tạo  ra  khác  biệt  gì.  Ngay cả chết, tôi sẽ vẫn  cứ nói hoa sen là hoa đẹp nhất;  cái chết của tôi sẽ không tạo ra thay đổi gì trong cách nhìn của  tôi.  Bạn  có  thể  giết  người  Hindu,  bạn  có  thể  giết người  Mô  ha  mét  giáo:  điều  đó  không  thay  đổi  cái  gì chút nào.

Nhưng  đây  là  điều,  qua  nhiều  thời  đại,  mọi  người đã  làm  cho  nhau  -  đánh  nhau  một  cách  lố  bịch.  Ai  đó gọi Thượng đế là "Allah" - người đó sai. Tại sao? Ai đó gọi Thượng đế là "Ram" - người đó sai. Tại sao? - bởi vì  bạn  gọi  ngài  là  "Thượng  đế."  Thượng  đế,  Ram, Allah, tất cả đều là cái tên, cái tên được đặt ra cho cái gì đó không có tên riêng của nó, cái là kinh nghiệm vô danh.

Có nhiều tôn giáo thế, Nagesh này, bởi vì có nhiều người thế, các kiểu người khác nhau. Người khác nhau có ý thích khác nhau, người khác nhau có cách tiếp cận khác nhau tới thực tại, và thực tại là đa chiều.

Do đó nhấn mạnh của tôi là: chúng ta cần tâm thức tôn giáo, sự bùng phát vũ trụ của tâm thức tôn giáo. Tất nhiên  nó  sẽ  lấy  nhiều  hình  dạng,  nhưng  hình  dạng không thành vấn đề; khi tâm linh sống động, hình dạng không  thành  vấn  đề.  Và  từng  hình  dạng  đều  đẹp.  Có biết bao nhiêu là người: từng người có khuôn mặt khác nhau,  cái  đẹp  khác  nhau.  Vân  tay  của  từng  người  đều khác  với  vân  tay  của  mọi  người  khác  trên  thế  giới  - nhưng  điều  này  không  tạo  ra  rắc  rối  gì.  Dấu  chân  của từng  người  hướng  tới  cánh  cửa  của  Thượng  đế đều  sẽ khác.

Một khi chúng ta hiểu nó thì tình huynh đệ lớn lao là  có  thể.  Bằng  không  cái  vô  nghĩa  này  của  sự  cuồng tín tôn giáo - rằng "Chỉ ta mới đúng" - đã mang tính rất huỷ diệt. Nó đã phá huỷ bản thân tôn giáo; nó đã kết án tôn  giáo  và  người  tôn  giáo.  Đó  là  lí  do  tại  sao  lại  có nhiều  người  phi  tôn  giáo  thế,  những  người  chống  tôn giáo. Đó là điều tôn giáo đã làm cho nhân loại mãi tới nay, điều đã tạo ra những người chống tôn giáo - người vô thần, người vô thượng đế, người phủ nhận Thượng đế. Trách nhiệm là ở các tu sĩ, giáo sĩ, giáo hoàng, bác học,  shankaracharyas  -  đây  là  những  người  chịu  trách nhiệm.  Họ  đã  làm  cho  tôn  giáo  thành  xấu  xí,  vô  nhân đạo,  bạo  hành,  ngu  xuẩn  tới  mức  bất  kì  người  hợp  lí nào cũng cảm thấy chút ít xấu hổ của việc là một phần của bất kì phong trào tôn giáo nào.

Chúng  ta  phải  phá  huỷ  cái  gia  sản  kế  thừa  xấu  xí này  của  quá  khứ.  Chúng  ta  phải  dọn  sạch  không  gian cho tương lai. Tất cả đều được chấp nhận: Kinh Thánh có  cái  đẹp  riêng  của  nó,  Koran  cũng  vậy,  Gita  cũng vậy.  Và  nếu  bạn  mang  tính  tôn  giáo  bạn  sẽ  thích  thú Kinh Thánh nhiều cũng như bạn sẽ thích thú Koran và Gita, bởi vì bạn sẽ biết chỉ ngôn ngữ là khác nhau. Và khác  biệt  về  ngôn  ngữ  tạo  ra  cái  đẹp  khác  nhau.  Hát Koran, và bạn sẽ thấy khác biệt. Kinh Thánh không thể hay được theo cách đó; Koran có phẩm chất ca hát của nó.  Bạn  có  thể  ca  hát  Koran;  cho  dù  bạn  không  hiểu nghĩa,  chính  âm  nhạc  của  nó  sẽ  là  lực  biến  đổi.  Thực ra,  Koran  không  có  mấy  nghĩa;  nó  có  tính  thơ  ca  lớn lao nhưng không mấy nghĩa.

Nhiều người bạn Mô ha mét giáo, nhiều sannyasin Mô ha mét giáo, đã hỏi tôi khi nào tôi sẽ nói về Koran. Tôi  đã  nghĩ  nhiều  lần.  Nhiều  lần  tôi  đã  cầm  Koran trong tay, đọc đây đó, và lại trì hoãn nó - bởi vì Koran không có mấy nghĩa. Nó có thơ ca, nó có cái đẹp hoàn toàn khác. Nó là một tác phẩm nghệ thuật!

Nếu  bạn  muốn  nghĩa  thế  thì  Gita  có  nhiều  nghĩa hơn, nhưng không mấy thơ ca chừng nấy; thế thì Kinh Thánh  có  nhiều  nghĩa  hơn,  nhưng  không  mấy  thơ  ca chừng  nấy.  Kinh  Thánh  có  cái  đẹp  riêng  của  nó.  Nó đơn giản thế, kinh sách đơn giản nhất trên thế giới, và bởi vì nó đơn giản nó có hồn nhiên, thuần khiết. Jesus nói  theo  ngôn  ngữ  của  dân  làng:  chuyện  ngụ  ngôn  và biểu  dụ  tất  cả  đều  nguyên  thuỷ.  Nhưng  bởi  vì  chúng nguyên  thuỷ  chúng  có  thuần  khiết,  chúng  không  bị  ô nhiễm - không bị ô nhiễm bởi tâm trí hiện  đại. Chúng là  trực  tiếp,  chúng  đi  thẳng  vào  tim  như  mũi  tên. Nhưng  nếu  bạn  muốn  nghĩa  thế  thì  bạn  nên  nhìn  vào trong Vedas, đầy những triết lí. Chúng có cái đẹp riêng của chúng - cái đẹp của trí tuệ.

Từng kinh sách đều có cái gì đó đóng góp cho thế giới, và không kinh sách nào có thể làm được mọi điều. Nhưng bởi vì bạn không hiểu các ngôn ngữ khác nhau, vấn đề nảy sinh. Sẽ là điều tốt nếu có vài cuộc đương đầu với các tôn giáo khác nhau.

Đó  là  lí  do  tại  sao  tôi  cứ  nói  mãi,  lúc  thì  về  Phật giáo, lúc thì về Hindu giáo, lúc thì về Ki tô giáo, lúc thì về Judai  giáo,  về Hasid,  về Thiền,  về Sufis  -  với  lí  do nào đó: để cho bạn những cách nhìn khác nhau, để cho con  mắt  riêng  của  bạn  có  thể  trở  nên  giầu  có,  để  cho bạn có thể hiểu ngôn ngữ khác thêm một chút ít.

Foster,  đi  Tokyo  vì  công  việc,  không  biết  tiếng Nhật nào. Cho dù vậy, anh ta cũng vẫn thuyết phục một cô gái hấp dẫn, cô này không biết tiếng Anh, tới phòng khách sạn của của anh ta. Trong khi họ đang làm tình, một  giọng  phương  Đông  kêu  lên  "Machigai  ana!"  rất tình cảm.

Foster  cảm  thấy  tự  hào  rằng  mình  có  thể  làm  cho cô   gái   được   khuấy   động   đến   mức   phải   kêu   lên, "Machigai ana!" Foster phải đã nghĩ rằng đây là cái gì đó kiểu như "Tuyệt diệu! Thích quá!"

Chiều  hôm  sau  anh  ta  chơi  golf  với  một  ông  trùm công  nghiệp  Nhật  Bản.  Khi  người  phương  Đông  ghi một   quả,   Foster   cố   gây   ấn   tượng   tốt   và   kêu   lên "Machigai ana! Machigai ana!"

"Anh ngụ ý gì vậy," ông trùm cáu kỉnh, "sai lỗ à?"

Cũng tốt để biết một chút ít về các ngôn ngữ khác nữa. Nó sẽ là sự giúp đỡ lớn lao để bạn có vài thoáng nhìn về Koran, Kinh Thánh, Gita, Dhammapada. Điều đó sẽ làm cho bạn tự do hơn, khoáng đạt hơn, nhân bản hơn.

Đủ cho hôm nay.

9.   Cây nến nhỏ

Tốt hơn nghìn lời trống rỗng

Là một lời đem tới an bình.

Tốt hơn nghìn bài thơ trống rỗng

Là một bài thơ đem tới an bình.

Tốt hơn trăm dòng trống rỗng

Là một dòng của luật, đem tới an bình.

Chinh phục bản thân mình tốt hơn

Thắng nghìn trận chiến.

Vậy thì chiến thắng là của ông.

Nó không thể bị lấy đi khỏi ông,

Dù bởi thiên thần hay bởi quỉ,

Cõi trời hay địa ngục.

Tốt hơn hàng trăm năm tôn thờ,

Tốt hơn hàng nghìn đồ cúng dường,

Tốt hơn việc từ bỏ hàng nghìn cách thức trần tục

Để có được công đức,

Thậm chí tốt hơn việc trông nom trong rừng

Giữ cho ngọn lửa thiêng trong hàng trăm năm

Là sự sùng kính của một khoảnh khắc

Đối với người đã chinh phục bản thân mình.

Tôn kính người như vậy,

Thầy cổ đại trong đức hạnh và tính thiêng liêng,

Là có thắng lợi với bản thân cuộc sống,

Và cái đẹp, sức mạnh và hạnh phúc

Một câu chuyện nổi tiếng:

Một   đêm   triết   gia   Đức   vĩ   đại,   Giáo   sư   Von Kochenbach, thấy hai cánh cửa trong giấc mơ, một dẫn trực tiếp tới tình yêu và thiên đường, còn cánh cửa kia dẫn tới thính phòng nơi bài giảng đang được giảng  về tình yêu và thiên đường. Không chút ngần ngại về phần Von Kochenbach - ông ta đi nghe bài giảng.

Câu  chuyện  này  có  ý  nghĩa.  Nó  là  hư  cấu,  nhưng cũng không thực sự hư cấu thế. Nó đại diện cho tâm trí con người: nó quan tâm nhiều tới tri thức hơn là tới trí huệ,  nó  quan  tâm  nhiều  tới  thông  tin  hơn  là  tới  biến đổi. Nó quan tâm nhiều tới biết về Thượng đế, cái đẹp, chân  lí,  tình  yêu  hơn  là  kinh  nghiệm  Thượng  đế,  cái đẹp, chân lí, tình yêu.

Tâm trí con người bị ám ảnh bởi từ ngữ, lí thuyết, hệ thống ý nghĩ, nhưng hoàn toàn quên lãng về sự tồn tại bao quanh bạn. Và chính sự tồn tại mới có thể giải thoát, không phải là tri thức về nó.

Câu   chuyện  này  đại  diện  cho   tâm  trí  của  mọi người.  Nhưng  hôm  qua  tôi  thấy  ngạc  nhiên.  Tôi  đọc cuốn  sách  của  Silvano  Arieti,  M.D.,  và  James  Silvano Arieti,  PhD.  Trong  cuốn  sách  của  họ,  Tình  yêu  có  thể được tìm thấy, họ trích dẫn câu chuyện này. Tôi cứ hi vọng,  hiển  nhiên,  rằng  họ  sẽ  cười  câu  chuyện  này  và phê bình toàn thể quan điểm này. Nhưng tôi phải ngạc nhiên: họ bảo vệ cho câu chuyện này; họ nói vị giáo sư này  đã  làm  điều  đúng.  Thay  vì  đi  thẳng  vào  cánh  cửa của  tình  yêu  và  thiên  đường,  thì  đi  vào  trong  thính phòng  nơi  đang  có  giảng  bài  về  tình  yêu  và  thiên đường - tất nhiên do một giáo sư khác nào đó trình bày

- họ nói vị giáo sư này đã làm điều đúng. Tại sao? lập luận  của  họ  là  ở  chỗ  chừng  nào  bạn  còn  chưa  biết  về tình yêu, làm sao bạn có thể biết yêu được? Chừng nào bạn còn chưa biết về thiên đường trước, làm sao bạn có thể lập tức đi vào thiên đường được?

Trên bề mặt thì nó có vẻ logic đấy: trước hết người ta phải trở nên quen thuộc thiên đường là gì, chỉ thế thì họ  mới  có  thể  vào  được  thiên  đường.  Trước  hết  bạn phải có bản đồ đã. Logic đấy nhưng mà vẫn ngu xuẩn; logic  chỉ  ở  bề  ngoài,  nhưng  sâu  bên  dưới  hoàn  toàn không thông minh.

Tình  yêu  không  cần  thông  tin  về  nó,  bởi  vì  nó không phải là cái gì đó ở bên ngoài bạn, nó là chính cốt lõi của bản thể bạn. Bạn đã có nó rồi, bạn chỉ phải cho phép nó tuôn chảy. Thiên đường không phải ở đâu đó khác để cho bạn cần bản đồ đi tới đó. Bạn đang trong thiên đường rồi, bạn chỉ rơi vào giấc ngủ thôi. Mọi điều cần thiết là việc thức tỉnh.

Thức tỉnh có thể là ngay lập tức, thức tỉnh có thể là bất thần - thực ra, thức tỉnh chỉ có thể là bất thần thôi. Khi bạn đánh thức ai đó dậy, điều đó không phải là dần dần  theo  từng  phần,  từ  từ,  người  đó  thức  dậy.  Không phải là bây giờ người đó thức dậy mười phần trăm, bây giờ hai mươi phần trăm, bây giờ ba mươi, bây giờ bốn mươi, bây giờ chín mươi chín, bây giờ chín mươi chín phẩy chín, và rồi một trăm phần trăm - không. Khi bạn lay  một  người  đang  ngủ,  người  đó  thức  ngay  lập  tức. Hoặc người ta ngủ hoặc người ta thức; không có chỗ ở giữa.  Do  đó  Phật  nói  chứng  ngộ  là  kinh  nghiệm  bất thần; nó không dần dần, không phải là bạn tới theo các bước. Chứng ngộ không thể được phân chia thành các bộ  phận;  nó  là  đơn  vị  hữu  cơ,  không  phân  chia  được. Hoặc bạn có nó hoặc bạn không có nó.

Nhưng con người vẫn còn níu bám lấy lời - những lời trống rỗng, những lời không mang nghĩa, những lời không  có  ý  nghĩa,  những  lời  được  thốt  ra  từ  miệng những người dốt nát như bạn vậy. Có thể họ được giáo dục, nhưng giáo dục không xua đi dốt nát. Việc biết về ánh  sáng  sẽ  không  xua  đi  được  bóng  tối.  Bạn  có  thể biết mọi điều có sẵn trên thế giới về ánh sáng; bạn có thể có một thư viện trong phòng mình chỉ toàn sách về ánh  sáng,  vậy  mà  toàn  thể  thư  viện  sẽ  không  có  khả năng xua đi bóng tối. Để xua tan bóng tối bạn cần cây nến nhỏ - cái đó sẽ làm phép màu.

Nhìn vào cuốn Bách khoa toàn thư tôi sung sướng để ý rằng nó không có mục nào về tình yêu. Đó là sáng suốt  lớn  lao  đấy!  Thực  ra,  không  thể  viết  được  gì  về tình yêu. Người ta có thể yêu, người ta có thể trong tình yêu, người ta thậm chí có thể trở thành tình yêu, nhưng không  cái  gì  có  thể  được  viết  tình  yêu.  Kinh  nghiệm này tinh tế thế và lời thô thiển thế.

Chính bởi vì lời mà nhân loại đã bị phân chia. Vài người  tin  vào  vài  lời  trống  rỗng  -  họ  tự  gọi  mình  là người  Hindu  giáo;  những  người  khác  tin  vào  vài  lời trống rỗng khác - họ tự gọi mình là người Do Thái; rồi có  những  người  khác  tự  gọi  mình  là  người  Ki  tô  giáo và người Mô ha mét giáo, và vân vân, cứ thế. Và họ tất cả đều tin vào những lời trống rỗng. Không phải là bạn đã kinh nghiệm được cái gì. Việc là người Hindu giáo hay người Do Thái giáo hay người Mô ha mét giáo của bạn  không  dựa  trên  kinh  nghiệm  riêng  của  bạn  -  nó được  vay  mượn  thôi.  Và  bất  kì  cái  gì  được  vay  mượn đều vô tích sự.

Nhưng con người đã đau khổ nhiều bởi vì lời. Vài người  tin  vào  Talmud,  vài  người  tin  vào  Đạo  Đức Kinh, vài người tin vào Kinh Pháp cú Dhammapada... và họ đã từng đánh nhau, cãi nhau, chỉ trích - không chỉ thế,  mà  còn  giết  hại  lẫn  nhau.  Toàn  thể  lịch  sử  đẫm máu - nhân danh Thượng đế, nhân danh tình yêu, nhân danh tình huynh đệ, nhân danh nhân loại.

Bà chủ Rosenbaum một tối lâm vào tình huống khó khăn  tại  chính  nơi  nghỉ  "dành  riêng"  ở  Cape  Cod. "Dành riêng" nghĩa là người Do Thái bị loại ra. Bà ta đi vào  khách  sạn  thành  phố  và  nói  với  nhân  viên  đứng quầy, "Tôi cần một phòng "

"Rất tiếc," ông ta đáp. "Khách sạn hết phòng rồi." "Thế thì sao bảng hiệu này nói 'Còn phòng'?" "Chúng tôi không nhận người Do Thái."

"Nhưng bản thân Jesus là người Do Thái."

"Làm  sao  bà  biết  rằng  Jesus  Christ  là  người  Do

Thái?"

"Ông  ấy  theo  nghề  của  bố  ông  ấy.  Và  hơn  nữa, chuyện  xảy  ra  là  tôi  đã  cải  đạo  sang  Cơ  đốc  giáo  rồi. Cứ  hỏi  tôi  bất  kì  câu  hỏi  nào  về  tôi  sẽ  chứng  tỏ  điều đó."

"Thôi  được,"  viên  thư  kí  đứng  quầy  nói.  "Jesus được sinh ra như thế nào?"

"Bằng việc sinh đồng trinh. Tên của mẹ là Mary và tên của bố là Thánh thần thiêng liêng."

"Được, Jesus sinh ra ở đâu?" "Ở chuồng ngựa."

"Đúng  rồi.  Và  tại  sao  ông  ấy  lại  được  sinh  ra  ở chuồng ngựa?"

"Bởi  vì,"  Bà  Rosenbaum  cắn  cảu,  "đồ  con  hoang như ông sẽ không cho người đàn bà Do Thái thuê một căn phòng qua đêm!"

Nhưng những kẻ con hoang này có ở mọi nơi. Họ đã   trở   thành   tu   sĩ   và   giáo   sĩ   và   bác   học   và shankaracharyas  và  giáo  hoàng.  Những  người  này đều láu  cá,  tinh  ranh  -  bằng  lời.  Họ  là  những  kẻ  bắt  bẻ logic,  họ  có  thể  chẻ  sợi  tóc  ra;  họ  có  thể  tranh  cãi  vô tận về những thứ vô dụng, về những điều ngu xuẩn mà về  sau  nhiều  thế  kỉ  bạn  vẫn  còn  cười  vào  toàn  bộ  sự việc.

Vào  thời  Trung  cổ,  các  linh  mục  Ki  tô  giáo  -  Cơ đốc  giáo,  Tin  lành  và  những  phái  khác  -  đã  trong  một cuộc  tranh  luận  lớn,  thảo  luận  lớn  diễn  ra  hàng  thế  kỉ về bao nhiêu thiên thần có thể đứng trên đầu ngọn kim. Đó đã là cuộc tranh cãi thần học lớn, nó đã khuấy động toàn thể châu Âu, cứ dường như cái gì đó cực kì quan trọng đã được tham gia vào trong nó. Làm sao nó thành vấn đề được? Nhưng những điều ngu xuẩn như vậy đã từng chi phối nhân loại hàng thế kỉ.

Vào  thời  Phật  đã  có  một  trong  những  vấn  đề  lớn lao  nhất  ở  Ấn  Độ,  được  thảo  luận  bởi  mọi  giáo  phái, liệu  có  một  địa  ngục  hay  ba  hay  bẩy  hay  bẩy  trăm. Người Hindu tin vào một địa ngục, người Jaina nói tới bẩy  địa  ngục;  và  một  đệ  tử  của  Mahavira,  Goshalak, người đã phản bội lại thầy, bắt đầu nói về bẩy trăm địa ngục.

Ai  đó  hỏi  Goshalak,  "Sao  ông  lại  nói  rằng  triết  lí của ông cao siêu hơn, cao hơn triết lí của Mahavira?"

Ông  ta  nói,  "Ông  có  thể  thấy:  ông  ấy  chỉ  biết  có bẩy địa ngục còn tôi biết tới bẩy trăm. Ông ấy đã đi tới bẩy  còn  tôi  đã  đi  cả  con  đường.  Và  cũng  như  có  bẩy trăm địa ngục, cũng  có đích  xác bẩy  trăm  cõi trời. Tri thức của ông ấy rất giới hạn, ông ấy không biết chân lí toàn thể."

Bây giờ, bạn có thể cứ nói về những điều như vậy. Kẻ  ngu  khác  nào  đó  có  thể  nói  rằng  có  bẩy  trăm  linh một...

Một   giáo   sư   Pháp   và   một   người   Mĩ   đang   nói chuyện.  Vị  giáo  sư  Pháp  nói,  "Có  một  trăm  tư  thế  có thể làm tình được."

Người Mĩ nói, "Có một trăm linh một."

Bây  giờ  cuộc  trang  cãi  lớn  nổ  ra.  Người  Mĩ  hỏi, "Ông kể ra một trăm tư thế của ông, thế rồi tôi sẽ kể tư thế một trăm lẻ một của tôi."

Vị giáo sư Pháp mô tả chi tiết về một trăm tư thế. Tư  thế  thứ  một  trăm  là  treo  lên  chiếc  đèn  treo  và  làm nó vào tai của người đàn bà!

Bây giờ đến lượt người Mĩ. Ông ta nói, "Tư thế thứ nhất là: đàn bà nằm ngửa với đàn ông nằm lên trên cô ấy."

Vị  giáo  sư  Pháp  nói,  "Lạy  chúa  tôi!  Tôi  chưa  bao giờ nghĩ về nó cả! Cho nên ông đúng rồi - có một trăm linh một tư thế. Bây giờ ông không cần kể toàn bộ các tư thế nữa; có một trăm linh một tư thế. Cái một này tôi chưa bao giờ nghe nói tới, thậm chí chưa bao giờ nghĩ tới  nữa,  chưa  bao  giờ  có  thể  hình  dung  ra.  Người  Mĩ các ông là cái gì đó thật!"

Những  giáo  sư  này,  những  học  giả  này,  họ  đã  chi phối nhân loại, và họ đã làm phân tán nhân loại khỏi sự tồn  tại  đơn  giản,  khỏi  cuộc  sống  đơn  giản.  Họ  đã  làm cho  tâm  trí  bạn  rất  phức  tạp,  láu  cá,  tinh  ranh,  thông thái, nhưng họ đã phá huỷ hồn nhiên và ngạc nhiên của bạn.  Và  chính  hồn  nhiên  và  ngạc  nhiên  đó  trở  thành cây  cầu  nối  tới  cái  tức  khắc  -  và  cái  tức  khắc  cũng  là cái tối thượng.

Phật nói:

Tốt hơn nghìn lời trống rỗng

Là một lời đem tới an bình.

Tốt  hơn  cả  nghìn  lời  trống  rỗng...  Kinh  sách  của bạn  đầy  những  lời  trống  rỗng,  tâm  trí  bạn  đầy  những lời trống rỗng. Bạn cứ thế mà nói, thậm chí không trở nên nhận biết về điều mình đang nói. Khi bạn dùng từ

'Thượng  đế',  bạn  có  biết  nó  có  nghĩa  gì  không?  Làm sao bạn có thể biết được nếu bạn còn chưa biết Thượng đế? Từ là trống rỗng, bản thân từ không thể có ý nghĩa gì cả; ý nghĩa phải tới kinh nghiệm của bạn.

Khi bạn biết Thượng đế và bạn thốt ra từ 'Thượng đế',  nó  chói  sáng,  nó  tràn  đầy  ánh  sáng,  nó  là  kim cương. Nhưng khi bạn không biết gì về Thượng đế, mà chỉ  biết  mỗi  từ  'Thượng  đế'  do  người  khác  dạy,  nó  là hòn đá thường không mầu sắc, không chói sáng, không ánh sáng trong nó. Bạn có thể cứ mang nó; nó đơn giản là trọng lượng, gánh nặng. Bạn có thể kéo lê nó. Nó sẽ không trở thành đôi cánh của bạn, nó sẽ không làm cho bạn sáng lên, và nó sẽ không giúp gì cho bạn theo bất kì  cách  nào  để  tới  gần  Thượng  đế  hơn.  Thực  ra  nó  sẽ cản  trở  bạn,  gây  vướng  víu  cho  bạn,  bởi  vì  bạn  càng nghĩ  mình  biết  về  Thượng  đế,  chỉ  bởi  việc  biết  từ

'Thượng  đế',  bạn  sẽ  càng  ít  truy  tìm  vào  thực  tại  của Thượng đế. Bạn càng trở nên thông thái, càng ít có khả năng  cho  bạn  đi  vào  cuộc  phiêu  lưu  tìm  kiếm  chân  lí của  Thượng  đế.  Khi  bạn  đã  biết,  phỏng  có  ích  gì  mà truy tìm, phỏng có ích gì mà điều tra? Bạn đã giết chết câu  hỏi  rồi.  Bạn  đã  không  giải  nó,  bạn  đã  không  có được  câu  trả  lời;  bạn  đã  lấy  nó  từ  người  khác.  Nhưng câu trả lời của người khác không thể là câu trả lời của bạn được.

Phật  biết,  nhưng  khi  ông  ấy  nói,  lời  của  ông  ấy không  thể  mang  được  kinh  nghiệm  của  ông  ấy.  Khi chúng rời khỏi trái tim ông ấy chúng còn tràn đầy ánh sáng,  chúng  tràn  đầy  điệu  vũ.  Khi  chúng  đạt  tới  bạn chúng  đờ  đẫn,  chết  rồi.  Bạn  có  thể  tích  luỹ  những  lời đó, bạn có thể cho rằng bạn có kho báu lớn, nhưng bạn chẳng  có  chút  nào.  Mọi  thứ  bạn  có  đều  là  những  từ trống rỗng.

Phật  muốn  bạn  trở  nên  nhận  biết  về  hiện  tượng này, bởi vì điều này có tầm quan trọng lớn lao. Chừng nào bạn còn chưa được tự do với những lời trống rỗng, hổng  hoác,  bạn  sẽ không  bắt  đầu cuộc hành  trình  truy tìm. Chừng nào bạn còn chưa vứt bỏ cái gọi là tri thức của mình, chừng nào bạn còn chưa loại bỏ tất cả thông tin của mình, chừng nào bạn còn chưa lại trở thành hồn nhiên  như  đứa  trẻ,  dốt  nát  như  đứa  trẻ,  cuộc  truy  tìm của bạn sẽ vô tích sự, hời hợt.

Tốt hơn nghìn lời trống rỗng là một lời đem tới an bình. Và tiêu chí là gì? Lời nào là chói sáng? Lời nào thực sự tràn đầy hương thơm? Lời đem tới an bình. Và lời đó chưa bao giờ tới từ bên ngoài cả - nó là tiếng nói tĩnh  lặng,  nhỏ  bé  của  trái  tim  riêng  của  bạn.  Nó  được nghe thấy ở chỗ thầm kín sâu nhất của bản thể bạn: nó là âm thanh của bản thể riêng của bạn, nó là bài ca của cuộc sống riêng của bạn.

Nó  không  được  tìm  thấy  trong  kinh  sách  và  nó không  được  tìm  thấy  ở  các  bài  giảng  được  học.  Nó được  tìm  thấy  chỉ  nếu  bạn  đi  vào  trong;  nó  được  tìm thấy chỉ trong thiền, trong im lặng sâu sắc. Khi mọi tri thức vay mượn đã rời bỏ bạn và bạn là một mình, khi tất cả kinh sách đã bị thiêu cháy và bạn được bỏ lại một mình,  khi  bạn  không  biết  cái  gì,  khi  bạn  vận  hành  từ trạng thái không biết, thế thì nó được nghe thấy, bởi vì thế thì mọi tiếng la ó phản đối của tri thức và tiếng ồn bị mất đi... bạn có thể nghe thấy tiếng nói nhỏ bé tĩnh lặng ấy. Và thế thì chỉ một lời thôi... nó là một lời: nó là âm thanh của om.

Khoảnh  khắc  bạn  đi  vào  trong  bản  thể  riêng  của mình  bạn  sẽ  ngạc  nhiên  tìm  thấy  rằng  có  âm  thanh thường xuyên có vẻ như là 'om'. Người Mô ha mét giáo đã nghe nó thành 'amin' - nó là om; người Ki tô giáo đã nghe  nó  thành  'amen';  nó  là  cùng  âm  đó  thôi.  Do  đó người Ki tô giáo, người Mô ha mét giáo, người Hindu giáo,  người  Jaina,  Phật  tử,  họ  tất  cả  đều  chấm  dứt  lời cầu  nguyện  của  mình  bằng  om.  Lời  cầu  nguyện  nhất định  kết  thúc  trong  om;  lời  cầu  nguyện  làm  bạn  ngày một  im  lặng  hơn...  chung  cuộc  không  có  gì  ngoài  om. Mọi  kinh  sách  Hindu  đều  kết  thúc  với  om,  shantih shantih shantih - om, an bình, an bình, an bình. Đây là lời 'om'.

Và tiêu chí để đánh giá xem liệu bạn có thực nghe thấy  nó  hay  bạn  đã  giả  vờ  nghe  thấy  nó  hay  bạn  đã tưởng tượng nghe thấy nó là ở chỗ nó đem tới an bình. Bỗng nhiên bạn tràn đầy an bình - an bình mà bạn chưa bao giờ biết trước đây.

An bình là cái gì đó cao siêu hơn nhiều so với hạnh phúc, bởi vì hạnh phúc bao giờ cũng được tiếp nối bởi bất hạnh; nó bao giờ cũng là sự trộn lẫn của các cực đối lập:  hạnh  phúc/bất  hạnh.  Chúng  giống  như  ngày  và đêm, chúng theo nhau.

Nếu bạn là người bi quan bạn có thể đếm đêm, nếu bạn là người lạc quan bạn có thể đếm ngày; đó là khác biệt  duy  nhất  trong  mọi  người.  Có  vài  người  nói,  "Có hai  ngày  và  một  đêm  giữa  hai  ngày"  -  đấy  là  những người lạc quan. Và thế rồi có những người nói, "Có hai đêm  và  chỉ  một  ngày  chen  vào  giữa"  -  họ  là  người  bi quan.

Nhưng  trong  thực  tế  cả  hai  đều  sai.  Mỗi  đêm  đều có ngày của nó và mỗi ngày đều có đêm của nó; chúng là bình đẳng. Mọi cực đối lập đều bình đẳng; đó là cách sự  tồn  tại  vẫn  còn  được  cân  bằng.  Nếu  bạn  có  hạnh phúc hôm nay, đợi đấy - ngày mai bất hạnh sẽ tới. Nếu bạn  bất  hạnh  hôm  nay,  đừng  lo  nghĩ - hạnh  phúc  sẽ  ở ngay góc kia rồi.

Trong  các  thôn  làng  Ấn  Độ  các  bà  mẹ  không  cho phép  con  họ  cười  quá  nhiều,  bởi  vì,  họ  nói,  "Nếu  con cười quá nhiều  thì  con  sẽ phải  khóc,  con  sẽ  phải chảy nước mắt." Và có trí huệ lớn lao trong điều đó - trí huệ nguyên thuỷ, không phức tạp, nhưng nó có chân lí nào đó trong nó. Các bà mẹ trong các thôn làng Ấn Độ sẽ dừng  đứa trẻ lại  nếu  nó  khúc  khích  cười  quá  nhiều  và cười to quá nhiều. Họ sẽ nói, "Dừng lại, dừng lại ngay bây  giờ!  Bằng  không  con  sẽ  khóc  ngay  đấy  và  nước mắt sẽ tới."

Nó  nhất  định  phải  như  vậy  bởi  vì  tự  nhiên  cân bằng.

An bình là cái gì đó cao hơn hạnh phúc nhiều. Phật không gọi nó là phúc lạc bởi lí do này: nếu bạn gọi nó là phúc lạc, cái đang đấy... nhưng ông ấy tránh từ 'phúc lạc'  bởi  vì  khoảnh  khắc  bạn  gọi  nó  là  phúc  lạc  mọi người sẽ hiểu ngay lập tức là 'hạnh phúc'. Phúc lạc cho họ  ý  tưởng  về  hạnh  phúc  tuyệt  đối,  hạnh  phúc  vĩ  đại, hạnh  phúc  vô  cùng,  hạnh  phúc  không  thể  tin  được, nhưng  sự  khác  biệt  giữa  hạnh  phúc  và  phúc  lạc  trong tâm trí mọi người chỉ là về lượng, cứ dường như phúc lạc là đại dương và hạnh phúc chỉ là giọt sương. Nhưng khác biệt chỉ là về lượng - và khác biệt về lượng không phải  là  khác  nhau  thật,  không  phải  là  khác  biệt  tạo  ra khác biệt. Chỉ khác biệt về chất mới là khác biệt thực.

Do đó Phật đã chọn từ 'an bình' thay cho 'phúc lạc'. Ông ấy nói an bình - an bình cho bạn chiều hướng hoàn toàn  khác  để  truy  tìm,  tìm  kiếm.  An  bình  nghĩa  là không hạnh phúc, không bất hạnh.

Hạnh  phúc  cũng  là  trạng  thái  của  tiếng  ồn,  trạng thái của căng thẳng, kích động. Bạn có quan sát không?

- bạn không thể vẫn còn hạnh phúc trong thời gian dài, lâu  bởi  vì  nó  bắt  đầu  làm  cho  bạn  bồn  chồn;  bạn  bắt đầu  cảm  thấy  mệt  với  nó,  chán  với  nó.  Vâng,  tới  mức độ nào đó bạn có thể dung thứ nó được; bên ngoài điều đó nó trở thành không thể được. Bạn có thể cứ ôm ghì người đàn bà của mình được bao lâu? Vâng, trong vài khoảnh  khắc  nó  là  đẹp,  cực  lạc,  nhưng  được  bao  lâu? Một phút, hai phút, ba mươi phút, sáu mươi phút, một ngày, hai ngày? Bao lâu? Bạn thử lần sau mà xem, và bạn sẽ có khả năng chú ý tới điểm mà hạnh phúc biến thành bất hạnh.

Khi bạn muốn nắm giữ người đàn bà, bạn quyến rũ, hấp dẫn thế. Và đàn bà biết điều đó một cách trực giác, do đó họ làm đủ mọi thứ để thoát khỏi bàn tay bạn. Họ vẫn  còn  lảng  tránh,  họ  không  trở  nên  quá  sẵn  sàng  có đấy.  Họ  nhận  biết  chứ  -  nhận  biết  một  cách  trực  giác, không  trí  tuệ  -  nhận  biết  trực  giác  về  hiện  tượng  rằng mọi  hấp  dẫn  này  sẽ  sớm  qua  đi  và  tất  cả  tình  yêu  lớn lao  này  sẽ  chóng  chết  đi.  Mọi  thứ  đều  chết;  mọi  thứ được sinh ra đều nhất định chết đi. Họ thông minh hơn nhiều theo cách đó - họ né tránh, họ trốn chạy. Họ cho phép  bạn  chỉ  tới  mức  thân  mật  nào  đó  thôi,  và  thế  rồi họ lại xa xôi. Điều đó giữ cho trò chơi tiếp diễn; bằng không thì mọi trò chơi sẽ kết thúc quá chóng vánh. Bất kì hạnh phúc nào cũng chỉ cho một thời gian hiện hữu. Bên  ngoài  điều  đó  nó  biến  thành  cái  đối  lập;  nó  trở thành chua ra, đắng ra.

An bình nghĩa là vượt ra ngoài kích động của hạnh phúc và bất hạnh cả hai. Có những người bị hấp dẫn tới bất hạnh nữa; tâm lí hiện đại gọi họ là kẻ tự bạo. Họ tận hưởng  việc  hành  hạ bản  thân  họ.  Trong  quá  khứ  cùng những  người  tự  bạo  này  đã  trở  thành  các  mahatmas lớn, các học giả lớn, các thánh nhân. Được hiểu về mặt tâm  lí,  với  cái  nhìn  thấu  suốt  hiện  đại  vào  tâm  trí  con người, cái gọi là thánh nhân của bạn sẽ có vẻ - gần như chín mươi phần trăm trong số họ - là tự bạo, hay thậm chí  có  thể  chín  mươi  chín  phần  trăm.  Nếu  được  nhìn thật  sâu,  bạn  sẽ  thấy  đây  là  những  người  tận  hưởng việc  tự  hành  hạ  bản  thân  họ.  Đây  là  những  người  cứ nhịn  ăn  dài  dài,  nằm  trên  giường  gai,  đứng  trong  mặt trời  nóng  hay  trong  giá  lạnh,  ngồi  trần  trong  tuyết Himalaya. Đây là những kẻ tự bạo.

Và  ở  phía  bên  kia  của  nó  là  tàn  bạo.  Có  những người  tận  hưởng  việc  hành  hạ  người  khác.  Và  thực  ra toàn  thể  nhân  loại  -  gần  như  toàn  thể  nhân  loại,  ngoại trừ chư phật - có thể được chia thành hai phe này. Đây là  hai  tôn  giáo  thực  của  thế  giới:  tự  bạo  và  tàn  bạo. Người tự bạo trở thành người tôn giáo và người tàn bạo trở  thành  chính  khách.  Alexander  Đại  đế,  Tamerlane, Nadirshah,   Genghis   Khan,   Adolf   Hitler,   Mussolini, Joseph Stalin, Mao Trạch Đông, mọi người này, họ tận hưởng  việc  hành  hạ  người  khác.  Hành  hạ  người  khác cũng bệnh hoạn như tự hành hạ mình.

Người  muốn  hạnh  phúc  nhất  định  có  tính  tàn  bạo. Phân tích hạnh phúc của bạn, xem nó phụ thuộc vào cái gì.  Nếu  bạn  có  ngôi  nhà  lớn  hơn  nhà  của  người  hàng xóm bạn hạnh phúc. Thực ra, bạn đang hành hạ người hàng  xóm  bằng  việc  có  ngôi  nhà  lớn  hơn:  nó  chính  là việc hành hạ rất tinh vi.

Tôi  thường  ở  trong  một  trong  những  lâu  đài  đẹp nhất ở Calcutta. Nó là lâu đài thuộc địa Victoria rất cổ, rất  đẹp,  và  nó  là  ngôi  nhà  đẹp  nhất  ở  Calcutta.  Người đàn  ông  này  rất  tự  hào  về  nó,  và  bất  kì  khi  nào  tôi  ở cùng ông ta thì ông ta cứ liên tục nói về ngôi nhà này, và  khu  vườn,  và  thế  này  thế  nọ  -  nhưng  đó  toàn  là quanh ngôi nhà, toàn thể việc nói của ông ta.

Một  lần  chuyện  xảy  ra,  tôi  ở  với  ông  ta  trong  ba ngày và ông ấy không đả động gì tới ngôi nhà chút nào.

Tôi  nói,  "Có  chuyện  gì  xảy  ra  vậy?  Ông  đã  trở thành  sannyasin  hay  cái  gì  đó  sao?  Ông  đã  từ  bỏ  thế giới rồi sao? Ông không nói về ngôi nhà!"

Ông ta nhìn tôi với đôi mắt buồn bã và nói, "Thầy không thể thấy ngôi nhà mới đang mọc lên ở nhà hàng xóm sao?"

Tôi  đã  thấy  ngôi  nhà  này.  Ngôi  nhà  đá  cẩm  thạch đã mọc lên, và chắc chắn nó to hơn và đẹp hơn nhiều. Và  ông  ta  nói,  "Từ  khi  ngôi  nhà  này  mọc  lên  mọi  vui vẻ  của  tôi  bị  mất.  Tôi  đang  sống  trong  khổ  thế,  thầy không thể quan niệm nổi."

Tôi  nói,  "Nhưng  ông  đang  sống  trong  cùng  ngôi nhà đó thôi! Nó là cùng ngôi nhà đấy, và ông đã hạnh phúc  thế.  Và  ông  vẫn  ở  trong  cùng  ngôi  nhà  đó  thôi. Sao  ông  phải  khổ  thế?  Nó  có  gì  liên  quan  gì  tới  hàng xóm? Và nếu chính vì hàng xóm mà ông cảm thấy khổ thế,  thế  thì  nhớ  cho  một  điều:  khi  ông  quen  cảm  thấy hạnh  phúc  thế  về  ngôi  nhà  này,  đấy  không  phải  là  về ngôi nhà đâu - đấy là vì hàng xóm chứ, bởi vì họ đang sống trong những ngôi nhà nhỏ. Và nếu ông bị hành hạ bởi  nhà  của  hàng  xóm  nhiều  thế,  nhớ  lấy,  hàng  xóm phải đã từng bị hành hạ lâu rồi vì ngôi nhà của ông đấy. Chỉ để báo thù mà ông ta đã làm ngôi nhà mới này."

Ông chủ nhà mới mời tôi sang ăn tối. Ông ấy cũng mời ông chủ nhà của tôi tới, nhưng ông chủ nhà tôi đơn giản  nói,  "Không,  tôi  không  thể  sang  được  -  tôi  quá bận." Và ông ấy lại không bận chút nào! Và khi người này đi rồi tôi nói với ông ấy, "Ông đâu có bận."

Ông  ấy  nói,  "Tôi  không  bận,  nhưng  tôi  không  thể sang  nhà  đó  được  -  trừ  phi  tôi  làm  cái  nhà  to  hơn  cái nhà đó. Được rồi, cứ đợi đấy! Tôi phải mất hai, ba năm để làm cái nhà to hơn, nhưng đây là vấn đề danh tiếng. Một khi tôi đã làm ra cái nhà to hơn tôi sẽ mời người đó tới ăn tối."

Đây là cách mọi người đang sống.

Nếu  bạn  quan  sát  tâm  trí  riêng  của  mình,  bạn  tận hưởng mọi thứ bởi vì người khác không có chúng. Bạn tận  hưởng  chúng  không  phải  vì  có  chúng,  bạn  không tận hưởng việc bạn có chúng.

Điều  như  thế  là  bệnh  hoạn  của  con  người:  người này là kẻ tàn bạo, người đó tận hưởng việc người khác đang  trong  tình  trạng  khổ;  và  người  kia  biến  thành  kẻ tự  bạo.  Việc  thấy  ra  rằng  tận  hưởng  khổ  của  người khác là không tốt, thấy ra rằng đó là tội lỗi, thấy ra rằng người  khác  sẽ  phải  chịu  địa  ngục  vì  điều  đó,  trở  nên nhận  biết  rằng  đây  không  phải  là  đức  hạnh,  người  đó biến  thành  kẻ  tự  bạo,  người  đó  bắt  đầu  tự  hành  hạ mình. Nhưng việc hành hạ vẫn tiếp tục.

An  bình  nghĩa  là  trạng  thái  của  mạnh  khoẻ  bên trong,  trạng  thái  của  tính  toàn  thể  bên  trong,  nơi  bạn không  hành  hạ  người  khác,  không  hành  hạ  bản  thân mình,  nơi  bạn  không  quan  tâm  tới  hạnh  phúc  lẫn  bất hạnh.  Bạn  đơn giản quan tâm tới hiện  hữu trong tuyệt đối im lặng, bình thản, yên tĩnh, bình tĩnh, hoà hợp.

Vâng,  khi  tâm  trí  bị  vứt  bỏ...  và  tâm  trí  nghĩa  là toàn thể quá khứ của bạn và mọi điều bạn biết và mọi điều bạn đã tích luỹ. Tâm trí là kho báu tinh vi của bạn, sở hữu tinh tế của bạn. Khi mọi tâm trí đó đã bị vứt bỏ và  bạn  đã  đi  vào  trong  trạng  thái  của  vô  trí,  niềm  an bình  lớn  lao  giáng  xuống.  Nó  là  im  lặng,  nó  tràn  đầy phúc lạc, nhưng Phật tránh từ này. Tôi không tránh nó.

Phật  phải  tránh  nó,  bởi  vì  vào  thời  của  Phật  phúc lạc  đã  được  nói  quá  nhiều.  Upanishad  đã  nói  về  nó, Mahavira đã nói về nó, toàn thể truyền thống Hindu đã nói  về  nó.  Sat-chit-anand  -  Thượng  đế  là  chân  lí,  tâm thức, phúc lạc, nhưng phẩm chất tối thượng là phúc lạc. Quá nhiều việc nói về phúc lạc. Phật phải đã cảm thấy rằng tốt hơn cả là không dùng từ đó. Từ đó đã trở thành quá chính thống, quá qui ước, quá tuân thủ. Và bởi vì nó  đã  được  dùng  quá  nhiều  nên  nó  đã  mất  nghĩa  của nó,  hương  vị  của  nó,  vị  mặn  của  nó,  nó  đã  mất  đi  cái đẹp của nó. Nhưng bây giờ nó có thể được làm sống lại lần nữa; bây giờ không ai nói về phúc lạc .

Nhưng  dù  bạn  gọi  nó  là  an  bình  hay  phúc  lạc  đều không  liên  quan.  Hiểu  một  điều:  rằng  nó  đưa  bạn  ra ngoài  mọi  nhị  nguyên.  Ngày  và  đêm,  mùa  hè  và  mùa đông, sống và chết, đau đớn và hoan lạc - nó đưa bạn ra ngoài  mọi  nhị  nguyên  -  yêu  và  ghét.  Nó  đưa  bạn  ra ngoài mọi hiện tượng hai mặt. Nó đưa bạn tới cái một.

Do đó Phật nói: một lời. Nó là trạng thái đơn giản, mang tính giai điệu, hài hoà của mạnh khoẻ bên trong của bạn, lành mạnh bên trong. Một lời là đủ, còn nhiều ý nghĩa hơn. Tốt hơn nghìn lời trống rỗng...

Tốt hơn nghìn lời trống rỗng

Là một lời đem tới an bình.

Có các nhà thơ và nhà thơ. Có hai loại nhà thơ trên thế giới. Một loại là nhà thơ kiểu người mơ, người rất khéo trong tưởng tượng, trong hư cấu. Người đó tạo ra công  trình  nghệ  thuật,  người  đó  tạo  ra  điêu  khắc,  âm nhạc, thơ ca, nhưng tất cả vẫn còn trong chất liệu mơ. Nó  có  thể  giải  trí  cho  bạn  trong  lúc  này,  nhưng  nó không thể cho bạn cái nhìn thấu nào vào trong thực tại. Nó có thể là việc an ủi, việc khuây khoả, ru ngủ; nó có thể  có  tác  dụng  làm  an  tâm  bạn.  Vâng,  đó  đích  xác  là điều nó làm. Mọi cái được gọi là thẩm mĩ, nghệ thuật... đều có tác dụng làm an tâm bạn.

Nghe nhạc cổ điển bạn rơi vào trong một loại trạng thái  hoàn  toàn  khác.  Mọi  thứ  trở  nên  yên  ả,  tĩnh  lặng, nhưng nó là tạm thời; nó chỉ là thế giới mơ mà nhạc sĩ tạo ra quanh bạn. Nghe bài thơ hay nhìn bức điêu khắc vĩ đại, trong một chốc bạn ngây người ra, thừ người ra. Tâm trí dừng lại cứ dường như bạn được mang tới thế giới  khác  nào  đó  trong  một  chốc,  nhưng  bạn  lại  quay về trong cùng thế giới cũ, theo cùng con đường cũ.

Nhưng  có  loại  thi  sĩ,  hoạ  sĩ,  nhà  điêu  khắc  khác nữa: chư phật. Riêng một bài thơ từ họ có thể biến đổi bạn  vĩnh  viễn.  Nghe  vị  phật  là  nghe  âm  nhạc  thiêng liêng.  Nghe  vị  phật  là  nghe  bản  thân  Thượng  đế.  Vị phật là Thượng đế thấy được, vị phật là Thượng đế sẵn có. Vị phật là cửa sổ mở vào Thượng đế, là lời mời từ cõi bên kia. Shakespeare, Milton, Kalidas, Bhavabhuti, và  hàng  nghìn  người  khác  -  đây  là  những  người  mơ, những  người  mơ  vĩ  đại;  giấc  mơ  của  họ  thực  đẹp, nhưng họ không phải là nhà thơ có thể biến đổi bản thể bạn. Mohammed có thể làm điều đó, Christ có thể làm điều  đó,  Krishna  có  thể  làm  điều  đó,  Phật  có  thể  làm điều  đó,  Kabir,  Nanak,  Farid,  vâng,  những  người  này có thể làm điều đó.

Cái  gì  là  khác  biệt  giữa  thơ  ca  của  Kabir  và  của Shakespeare?  Khi  liên  quan  tới  thơ  ca,  Shakespeare mang tính thơ ca hơn nhiều hơn, nhớ lấy, so với Kabir. Kabir  không  biết  gì  về  nghệ  thuật  cả.  Shakespeare  là rất tinh tế; nhưng dầu vậy một bài thơ từ Kabir có giá trị hơn rất nhiều so với tất cả tuyển tập công trình của Shakespeare  -  bởi  vì  một  lời  từ  Kabir  tới  từ  việc  nhìn thấu, không từ tưởng tượng. Đó là khác biệt.

Kabir có sáng tỏ, ông ấy có đôi mắt có thể nhìn vào cõi  bên  kia.  Shakespeare  là  người  mù  như  bạn.  Tất nhiên, ông ấy rất hiệu quả trong việc đem tưởng tượng của ông ấy vào lời. Đó là nghệ thuật, đáng kính trọng, nhưng nhiều nhất nó có thể giải trí cho bạn thôi. Nó có thể  giữ  bạn  bận  rộn  thú  vị,  nhưng  không  có  khả  năng của  biến  đổi  xảy  ra  qua  nó.  Ngay  cả  Shakespeare không phải là người được biến đổi, làm sao ông ấy có thể biến đổi được bạn?

Chỉ vị phật, chỉ người đã thức tỉnh, mới có thể đánh thức được bạn. Shakespeare ngủ say cũng như bạn, hay thậm  chí  có  thể  ngủ  say  hơn  bạn,  bởi  vì  ông  ấy  có những giấc mơ đẹp thế. Giấc ngủ của ông ấy nhất định là  sâu,  bởi  vì  ông  ấy  không  chỉ  mơ,  ông  ấy  hát  trong mơ. Ông ấy đem giấc mơ của mình ra diễn đạt - và dầu vậy giấc ngủ của ông ấy vẫn không bị phá.

Phật là người đã thức tỉnh. Chỉ người thức tỉnh mới có thể đánh thức được bạn. Tốt hơn nghìn bài thơ trống rỗng là một bài thơ đem tới an bình. Và làm sao bạn sẽ biết rằng bạn đang ở quanh vị phật? Chính sự hiện diện của ông ấy sẽ đem an bình siêu việt tới cho bạn.

Cho nên vị phật từ quá khứ không thể có ích nhiều được, bởi vì lời của ông ấy sẽ lại là lời trống rỗng; ông ấy  sẽ  không  hiện  diện  trong  chúng.  Nó  sẽ  chỉ  là  cái lồng  đẹp,  cái  lồng  vàng  nạm  kim  cương,  nhưng  chim đã rời khỏi lồng từ lâu trước đây.

Vị phật là có ý nghĩa chỉ khi ông ấy còn sống động, bởi  vì  chỉ  tính  sống  động  của  ông  ấy  mới  có  thể  khởi động quá trình trong bạn mà sẽ dẫn bạn chung cuộc đi tới thức tỉnh.

Tốt hơn trăm dòng trống rỗng

Là một dòng của luật, đem tới an bình.

Với luật, Phật không ngụ ý luật về đạo đức, xã hội, chính  trị.   Với  luật  Phật  ngụ  ý  pháp  dhamma:  Aes dhammo  sanantano  -  luật  tối  thượng,  luật  vĩnh  hằng, luật làm cho vũ trụ này thành hài hoà thay vì hỗn độn, luật cai quản toàn thể vũ trụ trong sự hoài hoà vô cùng như vậy.

Tốt  hơn  trăm  dòng  trống  rỗng...  "Dòng"  không thực là việc dịch tốt. Từ nguyên gốc là sutra: sutra về mặt  từ  có  nghĩa  là  sợi  chỉ,  dòng,  mạch.  Và  ở  phương Đông  những  phát  biểu  vĩ  đại  nhất  của  các  thầy  đều được gọi là sutra, sợi chỉ, mạch, kinh bởi lí do nào đó. Con người được sinh ra như một đống hoa, chỉ là một đống. Chừng nào sợi chỉ còn chưa được dùng và sợi chỉ còn  chưa  chạy  qua  hoa,  đống  hoa  sẽ  vẫn  còn  là  đống hoa và sẽ không bao giờ trở thành vòng hoa.

Và bạn  có  thể cúng dường cho Thượng đế chỉ khi bạn đã trở thành vòng hoa. Đống hoa là hỗn loạn, vòng hoa là hài hoà - mặc dầu trong vòng hoa bạn cũng chỉ thấy hoa, sợi chỉ, mạch là vô hình.

Lời của thầy được gọi là sutra, sợi chỉ, mạch, bởi vì chúng có thể làm bạn thành vòng hoa. Và chỉ khi bạn là vòng  hoa  bạn  mới  có  thể  trở  thành  việc  cúng  dường cho Thượng đế, chỉ khi bạn đã trở thành sự hài hoà, sự hoà hợp, bài ca.

Ngay  bây  giờ  bạn  chỉ  là  việc  nói  lắp  bắp.  Bạn  có thể viết ra... ngồi trong phòng, đóng cửa lại và bắt đầu viết ra bất kì cái gì tới trong tâm trí bạn. Đừng sửa nó, đừng xoá cái gì đi, đừng thêm cái gì vào, bởi vì bạn sẽ không  đưa  nó  cho  ai  xem  cả.  Để  hộp  diêm  ngay  bên cạnh để cho một khi bạn đã viết nó ra rồi bạn có thể đốt nó ngay lập tức, để cho bạn có thể đích thực. Cứ viết ra bất  kì  cái  gì  tới  tâm  trí  bạn  và  bạn  sẽ  ngạc  nhiên:  chỉ luyện tập mười phút và bạn sẽ hiểu điều tôi ngụ ý khi tôi nói rằng bạn chỉ là nói lắp bắp.

Nó thực sự là một khải lộ lớn lao để thấy cách tâm trí bạn cứ nhảy hết chỗ nọ tới chỗ kia, từ vật này sang vật khác, một cách ngẫu nhiên, không có lí do chút nào. Các  ý  nghĩ  vô  nghĩa  làm  sao  cứ  chạy  bên  trong  bạn, không  liên  quan,  không  nhất  quán.  Chỉ  là  phí  hoài  vô cùng, việc rò rỉ năng lượng!

Những  lời  của  chư  Phật  được  gọi  là  sutra.  Ở  đây người  dịch  đã  dùng  từ  'dòng'  thay  cho  sutra.  Về  mặt ngôn ngữ thì thế là được, nhưng đây không phải là vấn đề ngôn  ngữ.  Đó  là  một  trong  những  vấn  đề  lớn:  dịch các phát biểu của Phật, Christ, Krishna, thực sự là việc không thể được. Và những người dịch chúng bản thân họ  là  những  người  chưa  thức  tỉnh;  họ  là  những  nhà phương đông học lớn, các nhà ngôn ngữ, nhà ngữ pháp. Họ  biết  ngôn  ngữ  nguồn,  nhưng  họ  chỉ  biết  ngôn  ngữ thôi - và ngôn ngữ không phải là vấn đề thực, nó chỉ là lớp vỏ ngoài.

Cho nên nhớ: Tốt hơn trăm dòng trống rỗng nghĩa là Tốt hơn trăm bài kinh trống rỗng - mang tính logic, triết  lí,  được  các  triết  gia  và  nhà  tư  tưởng  đề  nghị, nhưng  chúng  là  trống  rỗng  bởi  vì  chúng  không  chứa kinh nghiệm.

... Là một dòng về luật - một lời kinh về luật. Ai có thể  xác  nhận  kinh  về  luật?  Chỉ  người  đã  trở  nên  thức tỉnh, chỉ người đã trở thành một với luật tối thượng, chỉ người   có   bản   thân   mình   trở   thành   pháp   dhamma. Không phải là người tôn giáo mà là người có bản thân mình đã trở thành bản thân tôn giáo. Và bạn sẽ phán xử thế  nào?  -  cùng  tiêu  chuẩn  đó  tiếp  tục:  nó  đem  tới  an bình.

Tại  sao  bạn  ở  đây  với  tôi?  Hãy  ở  đây  chỉ  nếu  sự hiện  diện  của  tôi  đem  tới  an  bình  cho  bạn.  Ở  đây  chỉ nếu  với  việc  nghe  tôi  một  hợp  âm  bắt  đầu  rung  động trong bạn điều đem tới an bình. Ở đây chỉ nếu tình yêu của bạn với tôi giúp cho bạn siêu việt lên trên thế giới của  các  nhị  nguyên;  bằng  không  thì  việc  ở  đây  là  vô dụng.

Sự  hiện  diện  của  tôi  không  thể  dành  cho  tất  cả được; nó chỉ có thể dành cho vài người được chọn, chỉ dành cho vài người đã thực sự tới khát khao, truy tìm, người  thực  sự  muốn  mạo  hiểm  tất  cả  để  biết  Thượng đế, người sẵn sàng chết đi vì chân lí, người sẵn sàng trở thành việc hi sinh.

Chinh phục bản thân mình tốt hơn

Thắng nghìn trận chiến.

Và  trong  an  bình  là  chiến  thắng.  Khi  an  bình  bao quanh bạn bên trong và bên ngoài, bạn tràn ngập với an bình, bạn đã về nhà, bạn đã chinh phục bản thân mình, bạn là người chủ.

Chinh phục bản thân mình tốt hơn thắng nghìn trận chiến.  Vị  phật  có  ý  nghĩa  và  giá  trị  hơn  hàng  triệu Adolf Hitlers. Và thắng lợi này là cái gì đó thực sự là thắng lợi, bởi vì mọi chiến thắng khác sẽ bị lấy đi khỏi bạn. Alexander Đại đế chết giống như bất kì kẻ ăn xin nào  chết;  ông  ta  không  thể  đem  cái  gì  đi  theo  mình. Ông  ta  đã  chinh  phục  toàn  thể  thế  giới,  và  bây  giờ  đi như kẻ ăn xin...

Chuyện kể rằng: có ba khoảnh khắc trong cuộc đời của  Alexander  là  có  ý  nghĩa.  Một  là  cuộc  gặp  gỡ  với nhà  huyền  môn  vĩ  đại,  Diogenes.  Diogenes  đang  nằm trần  trên  bờ  sông  tắm  nắng.  Lúc  đó  là  sáng  sớm...  và mặt  trời  sớm  và  bờ  sông  đẹp  và  cát  mát  mẻ.  Và Alexander đi ngang qua; ông ta tới Ấn Độ.

Ai đó bảo ông ta, "Diogenes đang ở ngay cạnh đây và bệ hạ bao giờ cũng truy tìm Diogenes" - bởi vì ông ta đã nghe nhiều câu chuyện về con người này. Người đó  thực  sự  là  người  đáng  gọi  là  con  người!  Ngay  cả Alexander, sâu bên dưới, cũng ghen tị với Diogenes.

Ông ta tới gặp ông này. Ông ta bị ấn tượng bởi cái đẹp  của  ông  này  -  trần  trụi,  không  trang  điểm,  không đồ trang sức nào. Còn bản thân ông ta đầy đồ trang sức, được  trang  điểm  theo  mọi  cách  có  thể,  nhưng  ông  ta trông rất nghèo nàn trước Diogenes. Và ông ta nói với Diogenes,  "Ta  cảm  thấy  ghen  tị  với  ông.  Ta  trông nghèo  nàn  khi  so  với  ông  -  mà  ông  không  có  gì  cả! Giầu có của ông là gì?"

Và Diogenes nói, "Ta không ham muốn cái gì cả - vô ham muốn là kho báu của ta. Ta là người chủ bởi vì ta  không  sở  hữu  cái  gì  -  vô  sở  hữu  là  quyền  làm  chủ của  ta,  và  ta  đã  chinh  phục  được  thế  giới  bởi  vì  ta  đã chinh phục được bản thân ta. Và thắng lợi của ta sẽ đi cùng ta, còn thắng lợi của ông sẽ bị cái chết lấy đi."

Và câu chuyện thứ hai: Khi ông ta sắp quay về từ Ấn Độ... Thầy giáo của ông ta  đã bảo ông ta, "Khi bệ hạ quay về từ Ấn Độ, xin đem về một sannyasin, bởi vì đó là đóng góp lớn nhất của Ấn Độ cho thế giới."

Hiện  tượng  sannyasin  là  duy  nhất  của  Ấn  Độ. Không nơi đâu khác đã có ý tưởng về siêu việt lên trên cái thế giới đã hoàn toàn bị tâm trí của mọi người nắm giữ như nó có ở nước này.

Aristotle  là  thầy  của  Alexander.  Aristotle  đã  yêu cầu ông ta, "đem một sannyasin về khi bệ hạ quay về. Ta muốn thấy sannyasin giống cái gì, nó tất cả là gì."

Sau khi chinh phục Ấn Độ, khi ông ta quay về ông ta nhớ ra. Ông ta đã truy tìm nơi để thấy một sannyasin. Mọi   người   nói,   "Sannyasins   thì   có   nhiều   nhưng sannyasin thực là rất ít. Chúng tôi biết một người."

Trong  báo  cáo  của  Alexander  tên  người  đó  được viết là Dandamesh - nó có thể là cái tên Hi Lạp của cái tên  Ấn  Độ  nào  đó.  Alexander  tới  gặp  người  này  -  lại cùng cái đẹp như Diogenes, cùng sự an bình. Bất kì khi nào  việc  thức  tỉnh  xảy  ra  thì  nó  đều  đem  lại  cái  gì  đó tương tự. Bao quanh mọi vị phật bạn sẽ thấy cùng mùa xuân, cùng hương thơm, cùng an bình.

Lần nữa, khi ông ta đi vào trường năng lượng của Dandamesh,  ông  ta  bị  ảnh  hưởng  vô  cùng,  cứ  dường như ông ta đã đi vào trong khu vườn đầy hương. Ông ta lập  tức nhớ tới  Diogenes.  Ông  ta  hỏi  Dandamesh,  "Ta phải tới mời ông - đi cùng ta. Ông sẽ là vị khách hoàng gia,  mọi  tiện  nghi  sẽ  được  cung  cấp  cho  ông,  nhưng ông phải đi cùng ta tới Athens."

Dandamesh  nói,  "Ta  đã  vứt  bỏ  mọi  việc  tới,  mọi việc đi rồi." Ông ta đã nói điều gì đó khác; Alexander không  thể  hiểu  ngay  được.  Ông  ta  đã  nói  rằng,  "Bây giờ  không  còn  việc  đi  vào  thế  giới  này  và  không  còn việc đi ra thế giới này nữa. Ta đã siêu việt lên trên mọi việc  tới  và  đi."  Điều  ở  phương  Đông  chúng  ta  gọi  là avagaman -  tới  và đi;  tới trong bụng  mẹ và rồi  đi  vào cái chết.

Alexander nói, "Nhưng đây là chỉ lệnh - ta ra lệnh cho  ông!  Ông  phải  tuân  theo.  Đây  là  mệnh  lệnh  từ Alexander Đại đế!"

Dandamesh   cười   to.   Lại   cùng   tiếng   cười   đó   - Alexander  lại  nhớ  tới  Diogenes  -  cùng  tiếng  cười  ấy. Dandamesh nói, "Không ai có thể ra lệnh cho ta, ngay cả cái chết."

Alexander nói, "Ông không hiểu - Ta là con người nguy hiểm!" Ông ta tuốt kiếm ra và ông ta nói, "Hoặc ông sẽ đi cùng ta hoặc ta sẽ chặt đầu ông."

Dandamesh nói, "Thì cứ làm đi, chặt đầu đi - bởi vì điều ông định làm bây giờ, ta đã làm nhiều năm trước đây rồi. Khi cái đầu rơi xuống, ông sẽ thấy nó lăn trên đất và ta cũng sẽ thấy nó lăn trên đất."

Alexander  nói,  "Làm  sao  ông  thấy  được  nó?  Ông sẽ chết!"

Dandamesh nói, "Đấy mới là vấn đề: Ta không thể chết thêm được nữa, ta đã trở thành nhân chứng. Ta sẽ chứng kiến cái chết của ta cũng như ông sẽ chứng kiến. Điều đó sẽ xảy ra giữa hai chúng ta - ông sẽ thấy, ta sẽ thấy.  Và  mục  đích  của  ta  trong  thân  thể  được  hoàn thành: ta đã đạt tới. Không có nhu cầu về thân thể thêm nữa. Chặt đầu đi!"

Alexander  phải  cất  kiếm  vào  bao  -  bạn  không  thể giết một người như vậy.

Và câu chuyện thứ ba là:

Khi Alexander sắp chết ông ta nhớ tới cả Diogenes và Dandamesh, và ông ta nhớ tiếng cười của họ, sự an bình của họ, vui vẻ của họ.

Và  ông  ta  nhớ  rằng  họ  có  cái  gì  đó  vượt  ra  ngoài cái chết, "Còn ta không có gì ."

Ông ta khóc, nước mắt trào khoé mắt, và ông ta nói với các trợ thủ của mình, "Khi ta chết và các ông mang xác ta ra nghĩa địa, để tay ta thò ra ngoài quan tài."

Các  trợ  thủ  hỏi,  "Nhưng  điều  này  không  phải  là truyền thống! Tại sao? Sao lại có yêu cầu kì lạ thế?"

Alexander  nói,  "Ta  muốn  mọi  người  thấy  rằng  ta tới  với  bàn  tay  trống  rỗng  và  ta  đi  với  bàn  tay  trống rỗng, và cả đời ta đã là sự phí hoài. Để bàn tay ta thò ra ngoài  quan  tài  để  cho  mọi  người  có  thể  nhìn  thấy  - ngay cả Alexander Đại đế cũng ra đi với bàn tay trống rỗng."

Những câu chuyện này cũng xứng đáng để thiền. Phật nói: Chinh phục bản thân mình tốt hơn thắng nghìn trận chiến.

Thế thì chiến thắng là của ông.

Không thắng lợi nào khác là của bạn. Nó không thể bị lấy đi khỏi bạn được - đó là lí do tại sao nó lại là của bạn.

Điều đó không thể bị lấy đi khỏi ông, dù bởi thiên thần hay bởi quỉ, cõi trời hay địa ngục.

Không ai có thể lấy nó đi khỏi bạn được. Nhớ lấy, duy  nhất  cái  không  thể  bị  lấy  đi  khỏi  bạn  mới  là  của bạn. Bất kì cái gì có thể bị lấy đi từ bạn đều không phải là của bạn. Đừng níu bám lấy nó, bởi vì việc níu bám sẽ đem khổ tới cho bạn. Đừng sở hữu bất kì cái gì mà có thể bị lấy đi khỏi bạn bởi vì việc sở hữu của bạn sẽ tạo  ra  đau  khổ  cho  bạn.  Ở  với  cái  thực  sự  là  của  bạn, cái mà không ai có thể lấy đi được khỏi bạn. Nó không thể  bị  đánh  cắp,  bạn  không  thể  bị  cướp  nó  đi,  bạn không thể phá sản khi có liên quan tới nó. Ngay cả cái chết cũng không thể lấy được nó.

Krishna  nói:  Nainam  chhindanti  shastrani  -  bạn không  thể  cắt  nó  bằng  vũ  khí,  gươm  kiếm  không  thể xuyên  thấu  được  vào  nó,  mũi  tên  không  thể  đạt  được tới  nó,  viên  đạn  tuyệt  đối  bất  lực  khi  có  liên  quan  tới nó.  Nainam  dahati  pavakah  -  lửa  cũng  không  thể  đốt cháy được nó.

Khi trên dàn hoả thiêu thân thể bạn sẽ bị thiêu, bạn sẽ không bị thiêu - nếu bạn đã biết tới bản thân mình, nếu bạn đã hiểu tâm thức này là gì bên trong bạn. Nếu bạn đã chinh phục tâm thức mình, thế thì thân thể sẽ bị thiêu,  biến  thành  tro,  nhưng  bạn  sẽ  không  bị  thiêu, thậm  chí  bạn  sẽ  không  bị  động  chạm  tới.  Bạn  sẽ  vẫn còn  mãi  mãi  -  bạn  là  vĩnh  hằng.  Nhưng  cái  vĩnh  hằng này chỉ có thể được biết tới khi bạn trở thành người chủ theo cách riêng của mình.

Đừng  phí  thời  gian  của  bạn  trong  việc  làm  chủ người  khác,  trong  việc  chinh  phục  quyền  lực,  danh tiếng,  trong  việc  chinh  phục  thế  giới.  Chinh  phục  bản thân bạn đi. Điều duy nhất xứng đáng để chinh phục là bản thể riêng của bạn.

Tốt hơn hàng trăm năm tôn thờ,

Tốt hơn hàng nghìn đồ cúng dường,

Tốt hơn việc từ bỏ hàng nghìn cách thức trần tục

Để có được công đức,

Tốt hơn việc trông nom trong rừng

Giữ cho ngọn lửa thiêng trong hàng trăm năm

Là sự sùng kính của một khoảnh khắc

Đối với người đã chinh phục bản thân mình.

Lời  kinh  cực  kì  có  ý  nghĩa.  Suy  ngẫm  về  nó  thật chậm vào. Tốt hơn hàng trăm năm tôn thờ... là sự sùng kính của một khoảnh khắc đối với người đã chinh phục bản thân mình. Tại sao? - bởi vì trong đền chùa bạn sẽ tôn thờ chỉ đá thôi. Và bằng tôn thờ đá - hoặc trong đền chùa  hay  ở  Kaaba  -  bằng  việc  tôn  thờ  các  tượng  và tranh,  bằng  việc  tôn  thờ  kinh  sách  chết,  tuân  theo  các nghi lễ và nghi thức, bạn sẽ không có bất kì hương vị nào của phật tính.

Nhưng  sùng  kính  của  một  khoảnh  khắc  đối  với người  đã  chinh  phục  bản  thân  mình  còn  giá  trị  hơn nhiều.  Tại  sao?  -  bởi  vì  khoảnh  khắc  bạn  cúi  mình trước người đã chinh phục được bản thân mình, khoảnh khắc bạn cúi mình trước vị phật, cái gì đó của vị phật, cái gì đó của rung động thấm vào bạn, khuấy động trái tim  đang  ngủ  của  bạn,  thấm  vào  bản  thể  bạn  như  tia sáng  đi  vào  trong  bóng  tối  của  linh  hồn  bạn,  đem  bạn tới thoáng nhìn đầu tiên về điều thiêng liêng.

Điều đó là không thể có được trong đền chùa, trong nhà  thờ  hồi  giáo,  trong  nhà  thờ,  trong  giáo  đường  Do Thái, trong gurudwaras. Điều đó là có thể nếu bạn đang trong  vùng  lân  cận  của  một  Nanak,  nhưng  không  có trong  gurudwara.  Nó  là  có  thể  nếu  bạn  đang  trong chuyện tình với Jesus, nhưng không trong nhà thờ. Nó là có thể nếu bạn đã buông xuôi theo vị phật, nếu bạn đã nói với vị phật, "Buddhism sharanam gachchhami - Tôi  đi  tới  chân  Phật,  tôi  buông  xuôi  bản  thân  mình." Nhưng  điều  đó  là  không  thể  có  trong  chùa  chiền  Phật giáo; trước tượng Phật điều đó là không thể được. Bạn sẽ  phải  tìm  vị  phật  sống  -  không  có  cách  nào  khác. Không có lối tắt.

Tốt hơn hàng nghìn đồ cúng dường, tốt hơn việc từ bỏ hàng nghìn cách thức trần tục... là sự sùng kính của một khoảnh khắc đối với người đã chinh phục bản thân mình.

Sao  bạn  tôn  thờ  ngay  chỗ  đầu  tiên?  Sao  bạn  cúng dường  hoa,  thức  ăn  cho  tượng?  Sao  bạn  từ  bỏ  hàng nghìn cách thức trần tục? - bởi vì tham và sợ. Hoặc đó là sợ hoặc đó là tham, hay có thể là cả hai, bởi vì tham và sợ là không khác nhau - hai mặt của cùng một đồng tiền. Tham là sợ giấu mình, sợ là tham giấu mình.

Và  không  chỉ  phàm  nhân  mới  tham,  cái  gọi  là người  thế  giới  bên  kia  cũng  tham  hay  có  thể  họ  thậm chí còn tham hơn. Tham của họ lên đến mức nó không thể được thoả mãn bởi thế giới này. Tham lam của họ tới  mức  họ  ham  muốn  những  hoan  lạc  cõi  trời:  chỉ thiên đường mới có thể thoả mãn cho họ, thế giới này là  không  đủ.  Và  đó  là  điều  cái  gọi  là  thánh  nhân  của bạn  cứ  dạy  bạn.  Họ  nói,  "Sao  các  ông  phí  hoài  thời gian  của  mình  vào  những  hoan  lạc  nhất  thời  thế?  Đi theo  chúng  tôi  đi!  Chúng  tôi  sẽ  chỉ  cho  các  ông  cách tìm ra các hoan lạc kéo dài vĩnh viễn."

Nhưng  đây  là  thuần  tham  đấy!  Phàm  nhân  dường như ít tham hơn bởi vì người đó được thoả mãn với cái tạm  thời,  còn  người  thế  giới  bên  kia  thì  tham  tới  mức người  đó  muốn  cái  gì  đó  vĩnh  viễn  kéo  dài  mãi  mãi. Phàm nhân tham, người thế giới bên kia cũng tham.

Các tu sĩ của bạn là người rất tham, các sư của bạn là người rất tham.

Một hôm một mục sư Tin lành vào hiệu cắt tóc của Bonatelli và cắt tóc. Khi Bonatelli được cắt xong, ông mục  sư  rờ  tay  lấy  cái  ví  nhưng  thợ  cắt  tóc  lắc  đầu  và mỉm  cười.  "Xin-a  ông  cất-a  ví  đi,  thưa-a  tôn  ông," người Italia nói. "Tôi không bao giờ lấy tiền của giới tu sĩ."

Ông  mục  sư  cám  ơn  anh  ta  rồi  đi,  nhưng  ông  ta nhanh chóng quay lại và tặng cho anh thợ cắt tóc ngoan đạo cuốn Kinh Thánh.

Vài  giờ  sau,  Cha  Rourke  cũng  đi  vào  hiệu  của người  Italia  này  để  cắt  tóc.  Lại  lần  nữa  người  thợ  cắt tóc  từ  chối  nhận  thanh  toán.  "Quên  chuyện  đó  đi  thưa cha," anh ta nói. "Tôi không-a nhận tiền-a từ linh mục đâu."

Cha Rourke đi nhưng ngay sau đó quay trở lại với một  cây  thánh  giá  mà  ông  ta  tặng  cho  Bonatelli  như một vật kỉ niệm sự ca ngợi của ông ấy.

Đến tối một giáo sĩ vào cửa hiệu. Ông ấy cũng vào cắt tóc. Khi giáo sĩ rờ tay vào chiếc ví, thợ cắt tóc đẩy tiền  sang  bên.  "Thế  được  rồi,  thưa  giáo  sĩ,"  Bonatelli nói.  "Tôi  không  lấy-a  tiền  của  những  người-a  làm-a công việc của Trời-a."

Thế  là  giáo  sĩ  ra  đi,  và  quay  lại  với  một  giáo  sĩ khác!

Mọi người sống qua tham hay qua sợ. Vài người sợ địa ngục, do đó họ tôn thờ; và vài người tham cõi trời, do đó họ tôn thờ.

Một câu chuyện Sufi story kể:

Jesus vào một thị trấn. Ông ấy thấy vài người đang ngồi  rất  buồn,  trong  thống  khổ  sâu  sắc;  ông  ấy  chưa bao  giờ  thấy  nhiều  người  buồn  thế.  Ông  ấy  hỏi,  "Có chuyện  gì  xảy  ra  cho  các  ông  vậy?  Thảm  hoạ  nào  đã rơi xuống các ông?"

Và  họ  nói,  "Chúng  tôi  sợ  địa  ngục,  chúng  tôi  run rẩy.  Chúng  tôi  không  biết  làm  sao  chúng  tôi  có  thể  tự cứu mình khỏi địa ngục - đó là nỗi sợ của chúng tôi, đó là  nỗi  thống  khổ  thường  xuyên  của  chúng  tôi.  Chúng tôi không thể ngủ được, chúng tôi không thể nghỉ được, trừ phi chúng tôi tìm ra cách thức."

Jesus  bước  ra  khỏi  những  người  đó.  Đi  thêm  chút nữa  ông  ấy  thấy  một  nhóm  khác  đang  ngồi  dưới  gốc cây, rất buồn, trong lo âu sâu sắc, cũng như nhóm thứ nhất.  Jesus  rất  phân  vân.  Ông  ấy  hỏi,  "Có  chuyện  gì vậy? Điều gì xảy ra trong thị trấn này thế? Sao các ông trông buồn thế? Sao các ông trông căng thẳng thế? Các ông  sẽ phát  điên  nếu  các  ông  vẫn  còn  trong  trạng  thái này lâu hơn nữa! Chuyện gì xảy ra với các ông vậy?"

Họ  nói,  "Không  có  điều  gì  xảy  ra  với  chúng  tôi. Chúng  tôi  sợ  rằng  chúng  tôi  có  thể  lỡ  mất  cõi  trời, chúng  tôi  có  thể  không  có  khả  năng  vào  được  nó.  Và chúng  tôi  phải  có được nó, bằng  bất  kì  giá  nào.  Đó  là nỗi  niềm  lo  âu  của  chúng  tôi  và  đó  là  căng  thẳng  của chúng tôi."

Jesus cũng rời bỏ những người đó. Người Sufi nói: Tại  sao  Jesus  bỏ  những  người  này?  -  bởi  vì  đây  là những người tôn giáo! Ông ấy phải đã dạy cho họ cách tránh địa ngục, và cách vào thiên đường, nhưng ông ấy đơn giản quay lưng với họ.

Ông  ấy  thấy  nhóm  thứ  ba  trong  khu  vườn,  một nhóm  nhỏ  những  người  đang  nhảy  múa,  ca  hát,  hân hoan. Ông ấy hỏi, "Lễ hội gì đang diễn ra vậy? Các ông đang có liên hoan gì thế?"

Họ nói, "Không lễ hội gì đặc biệt đâu - chỉ là lòng biết  ơn  của  chúng  tôi  với  Thượng  đế  thôi,  biết  ơn  về điều ngài đã cho chúng tôi. Chúng tôi không xứng đáng với nó."

Jesus nói, "Với các ông ta sẽ nói, với các ông ta sẽ ở lại. Các ông là người của ta."

Câu  chuyện  này  không  được  kể  cho  người  Ki  tô giáo, nhưng người Sufi có vài câu chuyện hay về Jesus. Thực  ra,  họ  hiểu  Jesus  còn  sâu  sắc  hơn  cái  gọi  là  nhà thờ chính thống. Đây là câu chuyện hay. Nó không nói về những người đang sống qua sợ, không nói về những người  đang  sống  qua  tham  đi  vào  vương  quốc  của Thượng  đế,  mà  chỉ  những  người  đang  sống  trong  vui vẻ vô cùng, biết ơn và cám ơn vô cùng.

Và bạn sẽ học biết ơn ở đâu? Nếu bạn không thấy vị phật, bạn sẽ không biết biết ơn là gì. Bạn sẽ học mở hội ở đâu nếu bạn không bắt gặp vị phật? Vị phật là lễ hội, vị phật là liên hoan, liên hoan tiếp diễn, là điệu vũ cứ  diễn  ra  mãi,  không  biết  tới  chấm  dứt,  là  bài  ca  cứ tiếp diễn mãi mãi.

Nếu  bạn  đã  bắt  gặp  vị  phật,  thế  thì  sự  sùng  kính của khoảnh khắc đó, Phật nói, là đủ.

Bỏ mọi sợ của bạn đi, bỏ mọi tham của bạn đi. Học cách  là  đệ  tử.  Học  cách  thấm  đẫm  tinh  thần  của  ai  đó đã đạt tới trung tâm bên trong nhất của người đó, người không sống thêm nữa ở chu vi, người đã trở nên chứng ngộ, người có bản thể là ánh sáng.

Học mở mắt  bạn  hướng  tới  ánh  sáng đó.  Học  nói: Buddham  sharanam  gachchhami,  sangham  sharanam gachchhami,   dhammam   sharanam   gachchhami.   Ba buông xuôi: một buông xuôi theo người đã trở nên thức tỉnh; buông xuôi thứ hai là theo nhóm người sống trong đoàn người đã thức tỉnh - bởi vì hương thơm của người đã thức tỉnh bắt đầu thấm vào nhóm này, nhóm được ân huệ  sống  cùng  người  đã  thức  tỉnh;  và  buông  xuôi  thứ ba là theo luật, luật tối thượng, qua đó người ngủ đã trở nên  thức  tỉnh  và  người  ngủ  khác  đang  trở  nên  được thức tỉnh.

Ba  buông  xuôi  này...  và  sự  sùng  kính  của  một khoảnh  khắc  còn  có  giá  trị  hơn  cả  trăm  năm  tôn  thờ, hơn cả nghìn cúng dường....

Tốt  hơn  việc  từ  bỏ  hàng  nghìn  cách  thức  trần  tục để có được công đức, thậm chí tốt hơn việc trông nom trong rừng - giữ cho ngọn lửa thiêng trong hàng trăm năm  -  là  sự  sùng  kính  của  một  khoảnh  khắc  đối  với người đã chinh phục bản thân mình.

Tôn kính người như vậy,

Thầy cổ đại trong đức hạnh và tính thiêng liêng, Là có thắng lợi với bản thân cuộc sống,

Và cái đẹp, sức mạnh và hạnh phúc.

Tôn  kính  người  như  vậy  là  biết  hiện  tượng  bí  mật nhất trong sự tồn tại. Cúi mình trước vị phật phép màu xảy  ra:  cái  gì  đó  bắt  đầu  tuôn  chảy  từ  vị  phật  vào  tim của đệ tử, dòng sông vô hình, dòng sông ánh sáng.

Thầy  cổ  đại  trong  đức  hạnh  và  tính  thiêng  liêng... Lời  kinh  này  ngụ  ý  gì:  cổ  đại  trong  đức  hạnh  và  tính thiêng  liêng?  Có  điều  ngược  đời:  tính  thiêng  liêng  là mới  như  giọt  sương  trong  ánh  mặt  trời  buổi  sáng  sớm trên   lá   sen,   và   tính   thiêng   liêng   là   cổ   đại   như Himalayas. Nó là cả hai, bởi vì nó là vĩnh hằng. Nó là từ  lúc  bắt  đầu  tới  lúc  kết  thúc,  nhưng  nó  là  mới  nữa, mọi khoảnh khắc đều mới, làm mới lại bản thân nó. Nó không  phải  là  thứ  chết  chỉ  ngồi  đó;  nó  là  quá  trình sống. Nó không phải là cái ao tù đọng, nó là dòng sông xô về đại dương. Cho nên nó là mới mọi khoảnh khắc; do đó mọi vị phật đều trẻ mãi mãi.

Bạn đã bao giờ thấy bức tượng Phật nào là ông già tám mươi hai tuổi không? Không. Bạn đã bao giờ thấy bức   tượng   nào   của   Mahavira   già,   hay   Rama,   hay Krishna già không? Không có tượng Phật, Krishna, hay Mahavira  già,  mặc  dầu  họ  tất  cả  đều  sống  tới  tuổi  rất già, tất cả đều qua đời ở độ tuổi tám mươi. Sao chúng ta không có tượng của họ như người già? Để biểu diễn tính trẻ trung vĩnh hằng của chân lí, tính tươi mát vĩnh hằng của chân lí.

Và  dầu  vậy  điều  họ  nói  vẫn  là  cổ  đại  nhất:  Aes dhammo  sanantano...  cổ  đại  tới  mức thực ra chưa bao giờ  có  bắt  đầu.  Sanantano  nghĩa  là  vô  thuỷ  -  nó  hiện hữu mãi mãi.

Để  biểu  diễn  điều  này  người  ta  còn  nói  về  hiện tượng  khác:  Lão  Tử  tương  truyền  đã  được  sinh  ra  già rồi. Phật chết khi ông ấy tám mươi hai tuổi và Lão Tử được sinh ra khi ông ấy tám mươi hai tuổi. Ông ấy sinh ra đã tám mươi hai tuổi; ông ấy đã sống trong bụng mẹ ông ấy tám mươi hai năm. Một câu chuyện hay. Không phải  là  ông  ấy  thực  sự  sống  thế  đâu  -  bởi  vì  người  ta phải  nghĩ  về  người  đàn  bà  nữa  chứ!  -  nhưng  điều  đó nói lên cái gì đó. Nó nói rằng chân lí là cổ đại thế, nó bao giờ cũng cổ. Những câu chuyện này là hay.

Tương  truyền  rằng  khi  Zarathustra  được  sinh  ra... ông ấy là đứa trẻ duy nhất trong toàn thể lịch sử nhân loại  mà  có  câu  chuyện  sau  được  kể  lại.  Khi  ông  ấy được sinh ra - mọi đứa trẻ đều khóc khi nó được sinh ra

- Zarathustra lại cười. Thật hay! Không phải là ông ấy có thể đã thực làm điều đó đâu. Không đứa trẻ nào có thể  làm  được  điều  đó  -  điều  đó  là  không  thể  được  về mặt  sinh  lí  -  đứa trẻ phải khóc chứ.  Qua  việc  khóc  nó làm  thông  ngực  và  hệ  thống  thở.  Nó  không  thể  cười được, nó thậm chí không thể thở được; đầu tiên nó phải khóc.

Nếu  đứa  trẻ  không  khóc  trong  vài  giây,  vài  phút, điều đó nghĩa là nó sẽ không sống chút nào. Thế thì nó phải bị bắt buộc. Bác sĩ treo ngược nó lên và phát vào đít nó để giúp nó khóc. Nếu nó khóc, điều đó nghĩa là nó sẽ sống. Nếu nó khóc, điều đó làm thông ngực - bởi vì  nhiều  nước  nhầy  tụ  tập  trong  ngực  khi  nó  ở  trong bụng  mẹ.  Nó  không  thở  trong  bụng  mẹ  cho  nên  toàn thể hệ thống thở vẫn còn bị tắc với nước nhầy. Cho nên từng  đứa  trẻ  về  mặt  sinh  lí  đều  phải  khóc;  qua  việc khóc  nó  loại  bỏ  nước  nhầy.  Tiếng  cười  là  không  thể được.

Nhưng điều rất biểu tượng là Zarathustra cười. Nó biểu tượng nó cho cái gì? Nó biểu tượng hoá rằng toàn thể cuộc sống này chỉ là ảo tưởng, chỉ đáng cười thôi. Nó  buồn  cười!  Ông  ấy  biết  ngay  từ  ban  đầu  nó  buồn cười. Cuộc sống thực là cái gì đó hoàn toàn khác.

Tôn kính người như vậy, bậc thầy cổ đại trong đức hạnh và tính thiêng liêng, là có thắng lợi với bản thân cuộc sống... Bằng việc tôn kính vị phật, bằng việc kính trọng vị phật, bằng việc tin cậy vị phật, bạn đang chinh phục bản thân cuộc sống. Và bạn sẽ đạt tới cái đẹp, sức mạnh  và  hạnh  phúc.  Trong  buông  xuôi  đó  bạn  sẽ  trở nên đẹp đẽ, bởi vì bản ngã mất đi và bản ngã là xấu. Và bạn  sẽ trở  nên  mạnh  mẽ,  bởi  vì  bản  ngã  mất  rồi  - bản ngã bao giờ cũng yếu đuối và bất lực. Và bạn sẽ trở nên hạnh phúc lần đầu tiên, bởi vì lần đầu tiên bạn đã thấy một  thoáng  nhìn  về  chân  lí,  lần  đầu  tiên  bạn  đã  thấy một thoáng nhìn về bản thể riêng của mình. Vị phật là tấm  gương:  khi  bạn  cúi  mình  bạn  thấy  khuôn  mặt nguyên thuỷ của mình được phản xạ trong vị phật.

Để trái tim bạn tràn đầy lời cầu nguyện:

Buddham sharanam gachchhami, Sangham sharanam gachchhami, Dhammam sharanam gachchhami.

Đủ cho hôm nay.

10.                Bao la như bầu trời

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa thầy kính yêu,

Tâm  trí  phương  Tây  hướng  tới  phân  tích  thế,  bán cầu não trái - tâm trí phương Đông chính là cái đối lập, bán cầu phải trực giác. Phương Tây bị mê say bởi  phương  Đông  và  phương  Đông  bị  mê  say  bởi phương Tây. Khối lượng tương đương của cả hai - đây  có  phải  là  sự  hài  hoà  của  trí  huệ  và  siêu  việt lên trên các đối lập không?

Prem Dhanesh này, siêu việt lên trên những cái đối lập không phải là hiện tượng số lượng, nó là cuộc cách mạng về chất lượng. Vấn đề không phải là về số lượng tương đương của cả hai; đó sẽ là giải pháp rất vật chất. Định lượng nghĩa là vật chất. Khối lượng tương đương của  cả  hai  sẽ  cho  bạn  chỉ  dáng  vẻ  của  sự  tổng  hợp nhưng  không  là  sự  tổng  hợp  thực  -  sự  tổng  hợp  chết, không  sống  động,  không  thở,  không  với  trái  tim  đang đập.

Sự tổng hợp thực là cuộc đối thoại: không phải số lượng  bằng  nhau  của  cả  hai,  mà  là  mối  quan  hệ  yêu thương,  mối  quan  hệ  ta/người.  Đó  là  vấn  đề  bắc  cầu qua  những  cái  đối  lập,  không  gắn  chúng  với  nhau  ở một chỗ.

Cả  hai  đều  quan  trọng,  quan  trọng  vô  biên.  Phân tích không thể bị bỏ đi và trực giác cũng không thể bị bỏ đi. Vứt bỏ phân tích và bạn trở thành nghèo nàn, đói kém,  không  mạnh  khoẻ  ở  bên  ngoài.  Và  khi  người  ta nghèo nàn, đói kém, không mạnh khoẻ bên ngoài, làm sao  người  đó  có  thể  đi  vào  nội  tâm  được?  Điều  đó  là không thể được.

Nghèo nàn bên ngoài ngăn cản cuộc hành trình nội tâm.  Bạn  bị  ám  ảnh  thế  bởi  thức  ăn,  quần  áo,  chỗ  trú ngụ,  bạn  không  có  thời  gian  và  không  gian  để  đi  vào trong, để nghĩ về những điều cao hơn của cuộc sống.

Trong Upanishad có một câu chuyện hay. Svetketu, một  thanh  niên,  quay  trở  về  từ  đại  học  đầy  những  tri thức. Anh ta là một sinh viên xuất sắc, anh ta đứng đầu đại  học  với  mọi  huân  chương  và  mọi  bằng  cấp  có  thể có, sẵn có. Anh ta quay về nhà với niềm tự hào lớn lao. Bố  già  của  anh  ta,  Uddalak,  nhìn  anh  ta  và  hỏi  anh  ta một câu hỏi đơn giản. Ông ấy nói với anh ta, "Con đã về đầy ắp tri thức, nhưng con có biết người biết không? Con  đã  tích  luỹ  nhiều  thông  tin,  tâm  thức  con  đầy những  trí  tuệ  vay  mượn  -  nhưng  tâm  thức  này  là  gì? Con có biết mình là ai không?"

Svetketu  nói,  "Nhưng  câu  hỏi  này  chưa  bao  giờ được nêu ra trong đại học. Con đã học về Veda, con đã học ngôn ngữ, triết học, thơ ca, văn học, lịch sử, địa lí. Con  đã  học  mọi  gì  sẵn  có  trong  đại  học,  nhưng  điều này  không  phải  là  chủ  đề  chút  nào.  Bố  đang  hỏi  một câu hỏi rất kì lạ; không ai đã bao giờ hỏi con ở đại học. Điều đó không có trong chương trình học, nó không có trong bài học của con."

Uddalak nói, "Con làm một điều: nhịn ăn hai tuần, thế rồi ta sẽ hỏi con điều gì đó."

Anh ta muốn biểu lộ tri thức của mình, chỉ là ham muốn của thanh niên. Anh ta phải đã mơ rằng bố mình sẽ  rất  hạnh  phúc.  Mặc  dầu  người  bố  đã  nói,  "Đợi  hai tuần  và  nhịn  ăn,"  anh  ta  đã  bắt  đầu  nói  về  điều  tối thượng, về cái tuyệt đối, về Brahman.

Người bố nói, "Con đợi hai tuần đã, thế rồi chúng ta sẽ thảo luận về Brahman."

Nhịn  ăn  hai  ngày,  nhịn  ăn  ba  ngày,  nhịn  ăn  bốn ngày, và rồi người cha bắt đầu hỏi anh ta, "Brahman là gì?"  Lúc  ban  đầu  anh  ta  trả  lời  được  chút  ít,  trích  dẫn điều   anh   ta  đã  nhồi   nhét,   luyện   thi,   khoe   khoang. Nhưng  đến cuối  tuần  anh  ta  mệt  mỏi,  kiệt  sức, đói  tới mức  khi  người  cha  hỏi,  "Brahman  là  gì?"  anh  ta  nói, "Thôi  cái  điều  vô  nghĩa  này  đi  bố  ơi!  Con  đang  đói đây, con chỉ nghĩ tới thức ăn thôi mà bố lại cứ hỏi con về Brahman là gì. Ngay bây giờ, ngoại trừ thức ăn thì không cái gì là Brahman ."

Người bố nói, "Vậy là toàn thể tri thức của con có đấy  chỉ  vì  con  không  bị  đói  thôi.  Bởi  vì  con  đã  được chăm sóc, thân thể con được nuôi dưỡng, dễ dàng cho con nói về triết học vĩ đại. Bây giờ mới là vấn đề thực. Bây giờ đem tri thức của con lại đây!"

Svetketu  nói,  "Con  quên  hết  rồi.  Chỉ  còn  mỗi  một điều  ám  ảnh  con:  cơn  đói,  cơn  đói  -  ngày  tới  ngày  đi. Con không thể ngủ được, con không thể nghỉ được. Có lửa  trong  bụng  con,  con  đang cháy đây,  và  con  không biết gì hết cả. Con đã quên hết mọi thứ con đã học rồi."

Người  bố  nói,  "Con  ơi,  thức  ăn  là  bước  đầu  tiên hướng  tới  Brahman.  Thức  ăn  là  Brahman  -  annam brahma."  Một  phát  biểu  cực  kì  có  ý  nghĩa.  Ấn  Độ  đã quên mất điều đó hoàn toàn. Annam brahma: thức ăn là Thượng đế, Thượng đế đầu tiên.

Nếu  bạn  vứt  bỏ  tâm  trí  phân  tích,  khoa  học  biến mất.  Nếu  bạn  vứt  bỏ  tâm  trí  phân  tích,  bạn  không  thể thịnh  vượng  được;  bạn  nhất  định  là  nghèo  và  đói,  và bạn sẽ mất tiếp xúc đầu tiên của mình với Thượng đế.

Phương  Tây  đang  trong  tiếp  xúc  đó;  không  có  gì sai về nó. Xu hướng này trong phân tích là một bước có ý  nghĩa  hướng  tới  việc  biết  Thượng  đế.  Tôi  không chống  lại  nó.  Nhưng  người  ta  không  nên  dừng  tại  nó. Thức ăn không phải là giá trị tối thượng, nó là phương tiện  để  đạt  tới  cứu  cánh.  Và  nếu  bạn  có  cuộc  hành hương  mang  tính  thiền  bạn  bắt  đầu  biến  đổi  thức  ăn thành lời nguyện.

Điều đó còn tuỳ. Hoạ sĩ ăn cùng thức ăn đó, nhưng nó trở thành bức tranh trong người đó. Nhà thơ cũng ăn cùng  thức  ăn  đó,  nó  trở  thành  thơ  ca  trong  người  đó. Người yêu cũng ăn cùng thức ăn đó, nó trở thành tình yêu  trong  người  đó.  Kẻ  giết  người  cũng  ăn  cùng  thức ăn  đó,  nó  trở  thành  việc  giết  người  và  huỷ  diệt  trong người đó. Alexander, Genghis Khan, Adolf Hitler, Phật Gautam, Jesus Christ và Krishna, họ không ăn loại thức ăn  khác;  thức  ăn  là  như  nhau,  dù  ít  hay  nhiều.  Nhưng trong  Adolf  Hitler  nó  trở  thành  huỷ  diệt,  trong  Phật Gautam nó trở thành từ bi. Thức ăn là năng lượng thô; vấn đề tuỳ ở cách bạn biến đổi nó. Bạn là máy biến đổi; bạn thực sự có ý nghĩa, không phải là cái bạn ăn.

Tiền bản không xấu trong thân nó. Đó là cách tiếp cận của tôi tới sự tồn tại: tiền là trung tính, điều đó tuỳ vào bạn. Trong tay của người hiểu biết, tiền cực kì đẹp. Nó có thể trở thành âm nhạc, nó có thể trở thành nghệ thuật, nó có thể trở thành khoa học, nó có thể trở thành tôn  giáo.  Không  phải  tiền  là  xấu  đâu,  chính  là  con người  đấy.  Người  ngu,  nếu  người  đó  có  tiền,  không biết phải làm gì với nó; tiền của người đó tạo ra tham nhiều  hơn.  Tiền  có  thể  giải  phóng  bạn  khỏi  tham, nhưng người ngu đổi tiền thành tham nhiều hơn. Nó trở thành giận dữ, nó trở thành dâm dục, nó trở thành thèm khát. Người ngu càng có nhiều tiền, người đó càng trở nên  ngu  hơn,  bởi  vì  người  đó  trở  thành  mạnh  hơn  để làm những điều ngu.

Với trí huệ, mọi thứ được biến đổi thành trí huệ. Tâm trí phân tích là không xấu, cách tiếp cận khoa học tới thực tại là không xấu - nhưng nó chỉ là phương tiện,  nó  không  thể  là  cứu  cánh  được.  Mục  đích  là  tự biết mình, mục đích là để biết Thượng đế, mục đích là để   biết   cái   vĩnh   hằng,   cái   bất   tử.   Aes   dhammo sanantano: đó là mục đích, để biết luật tối thượng tràn ngập, thấm khắp toàn  thể sự tồn  tại - bởi vì bằng việc biết nó, người ta được giải thoát. Chân lí giải thoát.

Phương  Đông  đã  đóng  góp  lớn  lao,  vô  cùng  cho việc  hướng  tới  mục  đích  tối  thượng  đó.  Nhưng  không có  phương  tiện,  làm  sao  bạn  có  thể  đạt  được  tới  mục đích?  Và  không  có  mục  đích  phỏng  có  ích  gì  mà  có mọi  phương  tiện?  Đó  là  vấn  đề  đối  thoại  sâu  sắc  giữa Đông và Tây, nó là vấn đề hôn nhân, không phải là sự tổ  hợp  về  lượng  của  hai  cách  tiếp  cận  khác  nhau  này, không  nửa  Đông,  nửa  Tây,  không  chút  ít  khoa  học  và chút  ít  tôn  giáo.  Cuộc  sống  con  người  không  phải  là toán học đó; nó là thơ ca.

Điều   được   cần   tới   là   đối   thoại,   mối   quan   hệ ta/người, chuyện tình giữa Đông và Tây, sự ôm choàng sâu  sắc.  Vấn  đề  không  phải  là  số  lượng  ngang  nhau; toàn thể phương Tây và toàn thể phương Đông gặp gỡ và  hội  nhập  vào  nhau  -  không  nửa  Đông,  nửa  Tây  - toàn  thể  phương  Đông  và  toàn  thể  phương  Tây  tan chảy vào nhau trong mối quan hệ yêu thương sâu sắc. Chỉ  thế  thì  sự  tổng  hợp  thực,  sự  siêu  việt  của  các  đối lập, sẽ là có thể.

Khi hai người yêu gặp gỡ trong vui vẻ cực thích, có sự siêu việt. Hấp dẫn có đó: phương Đông cảm thấy bị phương  Tây  quyến  rũ,  phương  Tây  bị  phương  Đông quyến  rũ,  nhưng  nguy  hiểm  là  ở  chỗ  mọi  người  ở phương  Tây,  những  người  quá  mê  say  với  phương Đông sẽ vứt bỏ tính phương Tây, họ sẽ trở nên có tính phương Đông; và người bị mê say  bởi phương Tây sẽ vứt bỏ tính phương Đông và sẽ trở nên có tính phương Tây.  Cho  nên  không  cái  gì  đã  thay  đổi;  đã  không  có gặp gỡ, đã không có hội nhập, chỉ cùng vấn đề lặp lại. Mọi người đơn giản đã đổi chỗ của họ: bây giờ phương Đông đang đứng ở bán cầu não phương Tây và phương Tây  đang  đứng  ở  bán  cầu  não  phương  Đông.  Bây  giờ người phương Tây đang thiền còn người phương Đông đang  học  ở  Oxford,  ở  Cambridge,  ở  Harvard,  và  trở thành nhà khoa học, nhà vật lí học. Điều này sẽ không có ích bởi vì không gặp gỡ nào xảy ra.

Nỗ lực của tôi ở đây không phải là để thay đổi tâm trí phương Tây thành tâm trí phương Đông, không phải là  để  thay  đổi  tâm  trí  phương  Đông  thành  tâm  trí phương Tây, mà để cho nơi đây là sự gặp gỡ của cả hai

-  không  trong  bộ  phận  mà  trong  toàn  bộ.  Và  nhớ  lấy, khi hai cái toàn thể gặp gỡ, nó trở thành một toàn thể. Khi  hai  cái  toàn  bộ  gặp  gỡ,  nó  trở  thành  một  cái  toàn bộ: điều đó là siêu việt. Nó đang được cần tới một cách khẩn thiết, bởi vì không có nó sẽ không có hi vọng cho nhân loại, không tương lai cho nhân loại.

Điều chúng ta đang cố gắng làm ở đây có tầm quan trọng  mênh  mông  cho  tương  lai  của  con  người.  Nó không phải là thực nghiệm thường đâu - thực ra không có thực nghiệm nào khác quan trọng hơn thực nghiệm này.  Bạn  có  thể  không  nhận  biết  rằng  bạn  đang  tham gia  vào  cái  gì  đó  có  thể  cứu  được  thế  giới  này.  Bằng không phân chia giữa phương Đông và phương Tây sẽ giết chết nhân loại. Phương Đông nghèo, quá nghèo, và phương Tây đang trở nên giầu có, và vết nứt đang trở nên ngày một lớn hơn mọi ngày. Vết nứt này nhất định tạo ra, sớm hay muộn, cuộc chiến tranh thế giới thứ ba

- điều sẽ mang tính huỷ diệt cho cả hai.

Trước khi nó xảy ra chúng ta phải lan toả một viễn kiến  mới,  chúng  ta  phải  cho  sinh  thành  một  nhân  loại mới,  con  người  không  Đông  không  Tây  mà  là  cả  hai cùng nhau đồng thời; không theo số lượng ngang nhau, không nửa Đông, nửa Tây - mà Tây đầy đủ, Đông đầy đủ.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa thầy kính yêu,

Tôi   muốn   trở   thành   một   sannyasin,   nhưng   tôi không  thể  làm  được  bởi  vì  tôi  đã  là  người  thực hành  Cơ  đốc  giáo.  Làm  sao  tôi  có  thể  chấp  nhận được  hai  thầy?  Và  tôi  có  được  phép  hỏi  các  câu hỏi trước khi tôi trở thành sannyasin không?

Alexander  này,  không  có  vấn  đề  chấp  nhận  hai thầy.  Vấn  đề  không  phải  là  về  thầy,  đấy  là  vấn  đề  về buông   xuôi.   Nếu   bạn   buông   xuôi   theo   Christ,   bạn buông  xuôi  theo  tôi  rồi.  Nếu  bạn  buông  xuôi  theo  tôi, bạn buông xuôi theo Christ, theo Phật, theo Mahavira, theo  Krishna  rồi.  Vấn  đề  là  về  buông  xuôi.  Bạn  đang lấy  câu  hỏi  từ  đầu  sai.  Nếu  bạn  biết  cách  buông  xuôi, thế thì mọi thầy đều là một. Thế thì bạn sẽ thấy Christ trong Phật, và Phật trong Christ.

Trái  tim  buông  xuôi  trở  thành  hài  hoà  sâu  sắc  tới mức  nó  có  thể  thấy  rằng  Krishna  và  Christ  là  không khác  nhau.  Chắc  chắn  ngôn  ngữ  của  họ  là  khác  - Krishna nói tiếng Phạn, Christ nói tiếng Aramaic. Chắc chắn  họ  dùng  các  biểu  dụ  khác  nhau,  các  chuyện  ngụ ngôn  khác  nhau.  Họ  là  những  ngón  tay  khác  nhau nhưng đều trỏ tới cùng mặt trăng. Nếu bạn có thể thấy mặt trăng, bạn có còn lo nghĩ về ngón tay không? Nếu bạn  có  thể  thấy  mặt  trăng,  liệu  bạn  có  bị  ám  ảnh  bởi ngón  tay  không  -  liệu  ngón  tay  đó  là  của  Krishna  hay Christ hay Phật hay Lão Tử? Có thành vấn đề gì? Một khi  mặt  trăng  được  biết  tới,  ngón  tay  bị  quên  đi.  Trở nên bị ám ảnh quá nhiều với ngón tay là trạng thái bệnh hoạn. Người Hindu là ốm yếu, người Mô ha mét giáo là ốm yếu, người Ki tô giáo là ốm yếu. Họ đã trở nên bị quyến rũ quá nhiều, bị ám ảnh với ngón tay.

Chỉ  có  một  mặt  trăng,  nhưng  nó  được  phản  xạ trong cả nghìn lẻ một cái hồ. Đừng trở nên gắn bó quá nhiều với sự phản xạ trong hồ, đừng trở nên quá bị gắn bó với hồ! Hồ không liên quan gì với trăng cả; cho dù hồ biến mất trăng vẫn còn. Hồ có thể trở nên bị khuấy động, sự phản xạ có thể bị mất, nhưng trăng vẫn có đó.

Vâng, có những cái hồ khác nhau, và chúng có các loại  nước  khác  nhau.  Hồ  này  thì  mặn,  hồ  kia  lại  ngọt; hồ này có mầu lam nhạt, hồ khác lại có chút ít màu lục

- vân vân, đại loại như vậy. Hồ này rất sâu. Hồ khác rất nông.  Nhưng  những  khác  biệt  này  không  thể  tạo  ra khác biệt gì với trăng được phản xạ trong những cái hồ đó.

Nếu  bạn  thực  sự  là  người  thực  hành  Cơ  đốc  giáo bạn sẽ không ngần ngại cho dù một khoảnh khắc trong việc  trở  thành  sannyasin.  Bởi  vì  bạn  ngần  ngại,  để  tôi nói với bạn: bạn không là người thực hành Cơ đốc giáo đâu. Và bạn ngụ ý gì bởi "thực hành Cơ đốc giáo"? Bởi vì  bạn  chủ  nhật  nào  cũng  tới  nhà  thờ  sao?  Bởi  vì  bạn đọc  Lời  cầu  nguyện  Chúa  Trời  mọi  đêm  sao?  Bởi  vì bạn đọc Kinh Thánh hàng ngày trong một thời gian nào đó  sao?  Bạn  ngụ  ý  gì  bởi  việc  là  người  thực  hành  Cơ đốc  giáo?  Thế  thì  tại  sao  bạn  ở  đây?  Để  làm  gì?  Nếu bạn đã tìm thấy câu trả lời rồi, bạn đâu cần ở đây. Nếu bạn còn chưa tìm ra câu trả lời,  nhớ lấy, bạn vẫn phải truy tìm, vẫn phải đi tiếp cuộc hành trình...

Tôi giơ tay ra và bạn nói, "Làm sao tôi có thể cầm tay của hai thầy được?" Bạn nghĩ bạn đang cầm tay của

Christ  sao?  Nhìn  lại  đi!  Tay  bạn  trống  rỗng.  Nếu  bạn không  thể  cầm  được  tay  của  một  thầy  sống,  làm  sao bạn có thể cầm tay của một thầy  đã ra đi từ hai nghìn năm nay rồi? Bạn thậm chí không thể chắc chắn được liệu người đó có tồn tại hay không. Có những người cứ cho rằng đấy chỉ là chuyện kể mà thôi, rằng chưa bao giờ có con người lịch sử như Christ. Có những người, các  học  giả  lớn,  những  người  nghĩ  rằng  đây  chỉ  là  vở kịch dân gian cổ đại, toàn thể câu chuyện này về Jesus chưa bao giờ là thực tại.

Làm sao bạn sẽ vứt bỏ được những hoài nghi này? Và  nếu  bạn  nhìn  vào  câu  chuyện  này,  nó  sẽ  tạo  ra  cả nghìn  lẻ  một  hoài  nghi  trong  bạn.  Jesus  bước  đi  trên nước, Alexander này, bạn có thể thực sự tin được điều đó  không?  Và  khi  tôi  nói  "thực  sự"  tôi  ngụ  ý  thực  sự đấy. Bạn có thể thực sự tin vào điều đó được không - ai đó  đi  trên  nước?  Bạn  có  thể  thực  sự  tin  vào  Jesus không, người chạm vào con mắt của người mù và cho chúng khả năng nhìn? Bạn có thể thực sự tin Jesus đem Lazarus trở lại cuộc sống từ cái chết không? Bạn có tin Jesus được sinh ra từ người mẹ đồng trinh không? Điều đó là có thể không? Bạn có tin rằng Jesus quay trở lại từ cái chết sau ba ngày, được phục sinh không?

Nhìn sâu xuống dưới đi: bạn sẽ có cả nghìn lẻ một hoài nghi. Thực ra, ngay cả việc tin vào thầy sống còn khó thế, làm sao tin được vào thầy đã chết? Và quanh thầy đã chết chuyện kể nhất định được các đệ tử tạo ra, từ ngu xuẩn của họ. Họ cứ tưởng rằng bằng việc tạo ra những câu chuyện này họ sẽ giúp cho thông điệp được lan toả. Và với thời đó điều đó có thể như vậy - đã có thời  khi  Jesus  trở  thành  quan  trọng  chỉ  bởi  vì  ông  ấy được sinh ra từ người mẹ đồng trinh. Phật không được sinh ra từ  người mẹ đồng trinh, Mahavira không được sinh  ra  từ  người  mẹ  đồng  trinh,  Krishna  không  được sinh ra... Cho nên đó là điều gì đó hiếm hoi, duy nhất; không ai khác có thể tuyên bố điều đó, điều đó gây ấn tượng  cho  mọi  người.  Nhưng  khi  mọi  người  trở  nên ngày một được giáo dục hơn, khi thông minh phát triển lên,  khi  mọi  người  ngày  càng  trở  thành  nhà  tư  tưởng nhiều  hơn,  cùng  điều  đó  trở  thành  vấn  đề.  Bây  giờ người ta thậm chí ngần ngại nhắc tới nó.

Phục sinh đã giúp cho Ki tô giáo lan tràn trên khắp thế giới, bởi vì Jesus là người duy nhất quay lại từ cái chết: tất nhiên, ông ấy có tri thức mắt thấy tai nghe về điều xảy ra sau cái chết. Phật, Mahavira, họ sống và nói về  cái  chết  và  cõi  bên  kia,  nhưng  họ  không  có  kinh nghiệm đích thực nào. Jesus có. Điều này đã giúp cho Ki  tô  giáo  lan  tràn  trên  khắp  thế  giới.  Nhưng  bây  giờ cùng điều đó đã trở thành nhược điểm. Bây giờ nói về phục sinh là bị cười ngay.

Bạn ngụ ý gì rằng bạn là người  thực hành Cơ đốc giáo? Nếu  bạn  mà  thực sự  là người  thực  hành  Cơ đốc giáo, chỉ có hai phương án: hoặc bạn đã không ở đây, sẽ không có nhu cầu; hoặc nếu bạn đã cảm thấy sự hiện diện  của  tâm  thức  Christ  ở  đây,  thế  thì  sẽ  không  có ngần ngại về phần bạn trong việc trở thành sannyasin. Cái sẽ thực sự là việc trở thành người Cơ đốc giáo, cái đó sẽ là việc trở thành một christ.

Đừng  là  người  Ki  tô  giáo;  điều  đó  là  không  đủ. Chừng nào bạn chưa là một christ, không cái gì xảy ra cả. Thử là một christ đi, đừng là một người Ki tô giáo. Người Ki tô giáo chỉ là người tin, và người tin thì bao giờ  cũng  mù.  Một  christ  có  mắt.  Và  nhớ  lấy,  khi  tôi dùng  từ  'christ'  tôi  không  chỉ  ngụ  ý  Jesus.  Christ  là trạng  thái  của  tâm  thức  tối  thượng:  ở  phương  Đông chúng ta gọi nó là trạng thái của vị phật, trạng thái của việc  là  một  jina.  Đây  là  cùng  từ  đó.  Jesus  chỉ  là  một trong các christ - Phật là người khác, Lão Tử là người khác, và có nhiều vậy, và sẽ có nhiều như vậy, và sẽ có nhiều người vậy. Đó là đoàn diễu hành của ánh sáng.

Và bao giờ cũng có christ ở chỗ  nào đó này khác. Bạn có thể gọi ông ấy là vị phật, bạn có thể gọi ông ấy là christ; điều đó đơn giản tùy thuộc vào ngôn ngữ nào bạn dùng. Nhưng đừng là kẻ cuồng tín, đừng mang tính giáo phái; điều đó tạo ra tính ngu xuẩn, điều đó không giúp cho việc trưởng thành, nó không giúp cho việc đạt tới tâm thức thêm nữa.

Như một thực nghiệm, hai nhà khoa học quyết định giao  phối  đàn  ông  con  người  với  con  khỉ  đột  cái.  Họ đồng  ý  ai  đó  thực  sự  ngu  sẽ  chịu  làm  hành  động  như vậy, cho nên họ đi xuống bến tàu và tóm được Fanelli vừa  mới  ra  khỏi  thuyền.  "Chúng  tôi  sẽ  cho  anh  năm nghìn đô la để lên giường với con khỉ độc," một trong các nhà khoa học đề nghị. "Anh sẽ làm điều đó chứ?"

"Được   thôi,   tôi   làm   điều   đó,"   Fanelli   đồng   ý. "Nhưng với ba điều kiện."

"Điều kiện gì?" các nhà khoa học hỏi.

"Thứ  nhất-a,  tôi  sẽ-a  chỉ  đi  làm  điều  đó-a  một  lần thôi,"  người  Italia  nói.  "Thứ  hai-a,  không  ai-a  được nhìn-a. Và-a thứ ba-a, nếu con sinh ra, nó-a phải được phong-a là người Cơ đốc giáo."

Alexander, đủ người Cơ đốc giáo rồi, đủ người Tin lành  rồi,  đủ  người  Hindu  giáo  và  Mô  ha  mét  giáo  rồi.

Bây giờ được kết thúc với mọi cái vô nghĩa đó đi. Để nhân  loại  mới  nổi  lên,  nơi  người  Do  Thái  và  người Hindu  và  người  Jaina  và  Phật  tử  sẽ  không  thường xuyên đánh nhau, cãi nhau, cố gắng phá huỷ lẫn nhau, cố gắng áp đặt ý tưởng riêng của mình lên người khác; nơi con người sẽ tự do chọn lựa. Bạn dường như không được  tự  do  chọn  lựa.  Việc  là  người  Cơ  đốc  giáo  của bạn dường như giống xiềng xích vào chân bạn, việc là người Cơ đốc giáo của bạn dường như giống bức tường nhà tù quanh bạn. Bạn không tự do.

Bạn nói, "Tôi muốn là một sannyasin..." Thế thì ai ngăn  cản  bạn?  Bạn  muốn  là  sannyasin  vậy  mà  việc  là người  Cơ  đốc  giáo  của  bạn  ngăn  cản  bạn.  Nó  là  bức tường, nó không phải là chiếc cầu.

Tôn giáo thực bao giờ cũng là chiếc cầu và không bao giờ là bức tường.

McGuinty ngồi ở phòng xưng tội. "Thưa cha," anh ta nói với linh mục, "Con không cảm thấy cần tha thứ cho các tội ngoại tình đa dạng của con."

"Sao không?" linh mục kinh ngạc hỏi.

"Thế này," McGuinty nói, "Mọi đàn bà có gia đình mà con có quan hệ đều là người Do Thái!"

"Ồ, con đúng rồi, con ta!" linh mục nói. "Giao cấu với người Do Thái là cách duy nhất."

Bạn  được  phép  làm  cùng  điều  với  người  Do  Thái mà  không  được  phép  làm  với  người  Ki  tô  giáo.  Bạn được phép làm cái gì đó một cách hạnh phúc, đón chào, với  người  Mô  ha  mét  giáo  mà  bạn  không  được  phép làm với người Hindu giáo. Đây là loại tính tôn giáo gì vậy?  Chúng  ta  đã  tạo  ra  loại  nhân  loại  gì  vậy?  Nó  là thần kinh, nó là tâm thần. Chúng ta cần một nhân loại lành mạnh hơn.

Sannyasin  của  tôi  không  dính  líu  vào  giáo  phái; đây không phải là giáo phái bởi vì chúng ta không có ý thức  hệ  nào.  Tôi  không  thuyết  giảng  ý  thức  hệ  nào. Ngay  cả  người  vô  thần  cũng  có  ở  đây  và  họ  là  các sannyasins  và  họ  không  tin  vào  Thượng  đế.  Và  tôi không làm điều đó thành yêu cầu cơ bản. Không có yêu cầu cơ bản nào, ngoại trừ khao khát của bạn về chân lí - nhưng điều đó không phải là điều làm bạn thành người theo  giáo  phái.  Thực  ra,  cuộc  truy  tìm  chân  lí,  khao khát chân lí, làm cho bạn thành tuyệt đối phi giáo phái.

Và người tôn giáo là người phi giáo phái. Người đó đơn  giản  mang  tính  tôn  giáo  -  không  là  người  Ki  tô giáo, không là người Hindu giáo. Người đó không thể đảm  đương  là  người  Hindu  giáo  hay  Ki  tô  giáo  được. Làm  sao  bạn  có  thể  đảm  đương  được  việc  bị  giới  hạn thế? Người đó không thể đảm đương được việc dính líu vào  trong  các  định  kiến;  người  đó  không  thể  tin  được vào những kết luận đã được người khác đưa tới. Người đó đang trên cuộc hành trình riêng của mình: người đó muốn biết chân lí bằng chính mắt mình, người đó muốn nghe  thấy  Thượng  đế  bằng  chính  tai  mình,  người  đó muốn cảm thấy cuộc sống và sự tồn tại bằng chính trái tim của mình. Việc tìm kiếm của người đó là cá nhân.

Sannyasin  không  phải  là  một  phần  của  giáo  phái. Đây là gặp gỡ của các cá nhân; chúng ta đã gặp gỡ bởi vì chúng ta đang trên cùng một cuộc hành trình. Không có ý thức hệ gắn kết các sannyasin của tôi với nhau; chỉ bởi vì cùng việc truy tìm chân lí mà ngẫu nhiên chúng ta đã gặp nhau trên cùng con đường. Chúng ta là những bạn  đồng  hành.  Không  có  gì  gắn  sannyasin  này  với sannyasin  khác;  không  có  tù  túng  về  niềm  tin,  tín ngưỡng,  kinh  sách.  Và  thực  ra  các  sannyasin  không được kết  nối  với  nhau  trực tiếp  chút  nào  -  kết  nối  của họ là với tôi.

Sannyasin  này  được  kết  nối  với  tôi,  sannyasin  kia được  kết  nối  với  tôi,  do  đó  họ  được  nối  với  nhau  qua tôi. Không có tổ chức khác. Tôi vận hành chỉ như một trung  tâm  và  họ  tất  cả  đều  được  nối  với  tôi,  do  đó  họ cảm thấy được nối với nhau.

Đó  là  cách  công  xã  nảy  sinh,  tăng  đoàn  sangha được sinh ra. Công xã có thể sống động chỉ khi vị phật hiện  diện,  khi  christ  hiện  diện.  Một  khi  christ  qua  rồi, công xã biến mất và trở thành cộng đồng. Công xã biến mất   và   trở   thành   giáo   phái.   Tôi   không   muốn   các sannyasin của tôi trở thành giáo phái.

Alexander này, bạn cũng hỏi, "Và tôi có được phép hỏi   các   câu   hỏi   trước   khi   tôi   trở   thành   sannyasin không?"

Bạn  đã  hỏi  câu  hỏi  rồi,  và  tôi  đã  trả  lời  nó  rồi. Vâng,  bạn  tuyệt  đối  được  đón  chào.  Thực  ra,  sau  khi trở  thành  sannyasin  sẽ  ngày  một  khó  mà  hỏi  câu  hỏi hơn  -  chúng  có  vẻ  ngu  xuẩn  thế.  Bạn  càng  ở  đây  lâu, bạn càng ít hỏi. Và những người đã từng ở đây lâu nhất đã hoàn toàn quên mất hỏi cái gì. Đừng lo nghĩ về điều đó. Bạn có thể hỏi các câu hỏi chỉ vì câu hỏi mà thôi; bạn không cần là sannyasin.

Và thực ra tôi quan tâm nhiều tới các câu hỏi tới từ những  người  không  là  sannyasin,  bởi  vì  thế  thì  tôi  có thể dụ dỗ họ.

Con  thỏ  Nga  chạy  qua  biên  giới  tại  Brest  và  chỉ dừng  lại  khi  con  thỏ  Ba  Lan  bảo  đảm  với  nó  rằng  nó đang ở Ba Lan. "Sao cậu chạy?" con thỏ Ba Lan hỏi.

"Bởi vì chúng đang thiến tất cả lạc đà ở Nga," con thỏ Nga nói.

"Nhưng cậu đâu có là lạc đà, cậu là thỏ cơ mà!" "Vâng - nhưng chúng thiến trước rồi mới hỏi sau."

Câu hỏi thứ ba:

Thưa thầy kính yêu,

Trong tái sinh một phần của tôi, cái đã từng là tri thức, nhưng không được biết tới, đã xảy ra. Trước hết  đã  có  đau  và  sợ,  thế  rồi  bùng  nổ  trong  tôi  mà cảm thấy giống như con vật hoang dã, theo sau bởi sự  giảm  nhẹ  và  vui  vẻ  vô  biên.  Tôi  cảm  thấy  rằng đám mây đen tôi đã mang một thời gian dài đã bay ra khỏi  tôi.  Vậy  mà  tôi  vẫn  không  biết  gì  về tôi  là ai. Xin thầy bình luận.

Prem  Gyanam  này,  "Tôi  là  ai?"  không  thực  sự  là câu  hỏi  đâu;  do  đó  nó  không  bao  giờ  có  thể  được  trả lời, bởi người khác hay bởi bản thân bạn. Thế thì nó là gì?  Nó  là  công  án  đấy.  "Tôi  là  ai?"  là  tuyệt  đối  ngớ ngẩn.  Bằng  việc  hỏi  nó,  đừng  hi  vọng  rằng  một  ngày nào  đó  bạn  sẽ  nhận  được  câu  trả  lời.  Nếu  bạn  cứ  hỏi mãi, "Tôi là ai? Tôi là ai?" - nếu bạn làm nó thành việc thiền,  như  Raman  Maharshi  thường  nói  với  đệ  tử  của ông ấy... Ông ấy hay cho mỗi một cách thiền đơn giản: cứ ngồi đấy và lẩm nhẩm, ban đầu nói to, thế rồi không to  lắm,  thế  rồi  chỉ  trong  cổ  họng;  thế  rồi  thậm  chí  cổ họng  cũng  không  được  dùng,  chỉ  sâu  bên  dưới  trong tim bạn để nó vang vọng: "Tôi là ai? Tôi là ai?" Cứ hỏi mãi...

Và  mọi  người  thường  nghĩ  rằng  nếu  họ  tuân  theo các chỉ dẫn đúng, một ngày nào đó đột nhiên họ sẽ biết câu trả lời. Điều đó không đúng đâu; bạn sẽ không bao giờ  đi  tới  được  câu  trả  lời.  Nhưng  bằng  việc  hỏi  nó, trước  tiên  mọi  câu  trả  lời  của  bạn  mà  bạn  đã  có  trước đó, ý tưởng về bản thân mình, sẽ biến mất nữa.

"Tôi  là  ai?"  giống  như  chiếc  gai.  Nó  có  thể  lôi chiếc  gai  đang  ở  trong  chân  bạn  ra.  Bạn  có  thể  dùng chiếc  gai  này;  bạn  có  thể  dùng  chiếc  gai  này  để  nhể chiếc gai đã làm đau bạn ở chân. Khi cả hai chiếc gai ở ngoài  rồi,  bạn  có  thể  vứt  cả  hai  chiếc  gai  đó  đi.  Bạn không  cần  giữ  chiếc thứ  hai  bởi  vì  nó  đã là  phúc lành thế cho bạn, nó lôi chiếc thứ nhất ra. Bạn không cần đặt nó vào chỗ đầu tiên để tôn kính, biết ơn.

"Tôi  là  ai?"  chỉ  là  một  phương  cách  tinh  tế;  nó cũng ngớ ngẩn như công án Thiền.

Các Thiền sư nói với đệ tử, "Đi và thiền: tiếng vỗ tay của một bàn tay là gì?" Bây giờ, một bàn tay không thể  vỗ  được.  Thầy  biết  điều  đó,  đệ  tử  biết  điều  đó  - rằng  một  bàn  tay  không  thể  vỗ  được  -  nhưng  thầy  cứ khăng khăng, "Thiền về nó đi. Phát rồ lên khi thiền - cứ hỏi và hỏi và hỏi mãi, và để cho câu hỏi đi sâu hơn và sâu hơn. để nó chìm vào trong tim ông, trong chính linh hồn ông."

Khi thầy nói, đệ tử phải làm điều đó. Khi thì mười năm, khi thì hai mươi năm trôi qua, và đệ tử cứ hỏi câu hỏi ngớ ngẩn này, vẫn biết hoàn toàn rõ rằng một bàn tay không thể vỗ được. Và thầy nói, "Nếu ông bắt gặp câu trả lời nào đó, đem tới cho ta." Và đôi khi đệ tử bịa ra  câu  trả  lời,  bởi  vì  anh  ta  phát  mệt  mỏi  về  câu  hỏi này. Đôi khi anh ta hi vọng, "Có thể đây là câu trả lời," và anh ta đem nó tới cho thầy. Anh ta nói, "Âm thanh của nước chảy, đó là một bàn tay vỗ."

Và  thầy  đánh  vào  đầu  anh  ta  bằng  chiếc  thiền trượng và nói, "Ông ngu thế! Đây không phải là câu trả lời. Về đi" - bởi vì âm thanh của nước chảy không phải là một bàn tay vỗ, âm thanh này là bởi vì đá. Bỏ đá đi và  âm  thanh  sẽ  biến  mất.  Cho  nên  có  hai  thứ  chạm nhau, không phải là một thứ.

Thế là anh ta đi và anh ta thiền. Và trong khi thiền anh ta nghe thấy tiếng hót xa xăm của con chim cúc cu, và anh ta nghĩ "Nó đây rồi! Đây đích thị là nó rồi - hay thế, âm hưởng thế giới bên kia. Đây là nhạc tinh tú; đây phải  là  điều  thực."  Và  anh  ta  chạy  về,  và  lại  bị  đánh nữa.

Các  Thiền  sư  thực  sự  là  các  chuyên  gia  về  việc đánh... mà không chỉ đánh thôi; đôi khi còn ném bạn ra ngoài cửa sổ, đôi khi còn đóng cửa trước mặt bạn. Họ có thể làm bất kì cái gì để đánh thức bạn, từ bi của họ là như vậy. Và bạn lại được cho cú đánh đích đáng, và thầy  mắng  rằng  bạn  hoàn  toàn  ngu  xuẩn:  "Cái  này không phải là nó. Lại đi nữa đi và thiền." Và cứ thế tiếp diễn, câu chuyện tiếp tục, tiếp tục, nhiều câu trả lời. Và không  câu  trả  lời  nào  đã  bao  giờ  được  chấp  nhận; không câu trả lời nào có thể được chấp nhận.

Đôi  khi  chuyện  xảy  ra,  ngay  trước  khi  đệ  tử  định nói câu trả lời mà mình có được, thầy bắt đầu đánh anh ta - bởi  vì  vấn đề không phải là câu  trả lời nào anh ta đem tới; điều đó hoàn toàn không liên quan. Bất kì câu trả lời nào anh ta đem tới cũng đều sẽ sai. Mọi câu trả lời đều sai.

Nhưng một hôm anh ta tới và thầy ôm ghì lấy anh ta,  bởi  vì  thầy  có  thể  nhìn  vào  mắt  anh  ta,  cách  thức anh  ta  bước,  vẻ  duyên  dáng  bao  quanh  anh  ta,  bầu không  khí  anh  ta  đã  mang  cùng  mình,  sự  im  lặng: không câu hỏi, không câu trả lời. Không phải là anh ta đã mang tới câu trả lời nào; ngược lại, lần này anh ta đã tới  cho  dù  không  có  câu  hỏi,  anh  ta  đã  quên  mất  bản thân câu hỏi. Anh ta không hỏi gì nữa. Anh ta tới hoàn toàn  im  lặng,  thậm  chí  không  một  gợn  trong  tâm  trí mình. Và thầy nhận ra điều đó ngay lập tức.

Đôi khi điều xảy ra rằng đệ tử đã không xuất hiện và thầy phải đi tìm kiếm đệ tử, bởi vì anh ta cảm thấy sâu bên dưới trong tim mình rằng câu hỏi đã biến mất. Và bây giờ đệ tử cảm thấy, "Sao làm thầy bận tâm một cách  không  cần  thiết? Phỏng  có  ích  gì?  Không  có  câu trả lời, không có câu hỏi." Và im lặng là tới mức, và nó mênh mông tới mức anh ta không muốn đi ra khỏi nó.

Và thầy tới và nói với anh ta, "Bởi vì ông có câu trả lời, ông làm gì ở đây? Sao ông không xuất hiện? Ta đã chờ đợi ông."

Một lần chuyện xảy ra:

Khi  Rinzai  sắp  rời  khỏi  thầy  -  bởi  vì  thầy  đã  nói, "Ông phải đi hành hương ba năm, đi tới mọi chùa chiền và mọi tu viện " - và trước khi ông ta ra đi, thầy bắt đầu đánh ông ta. Rinzai nói, "Nhưng tôi đã không nói gì, tôi không làm gì cả. Đây là loại chia tay gì thế này? Tôi sẽ đi hành hương ba năm, đi bộ" - vào những ngày cổ đại đó, điều đó là nguy hiểm - "Tôi có thể quay lại, tôi có thể không quay lại."

Thầy nói, "Đó là lí do tại sao. Ta có thể không còn cơ hội nào khác để đánh ông. Ta nghi ngời. Ông đang ở ngay trên bờ của im lặng lớn lao giáng xuống. Ở ngay phần  cuối  cùng  của  câu  hỏi,  thậm  chí  chưa  có  'Tôi  là ai?' mà chỉ có dấu chấm hỏi  ở đó. Và bất kì ngày nào nó sẽ biến mất, và thế thì không ai biết liệu ông sẽ tới hay ông có thể không tới. Và ta là một ông già; ta biết đi đâu để tìm và kiếm ông? Đây là cơ hội cuối cùng của ta để đánh ông - ta không thể bỏ lỡ nó!"

Và vâng, nó là vậy; đó là cơ hội cuối cùng. Rinzai quay về sau ba năm, nhưng ông ấy đã chứng ngộ. Ông ấy quay lại và tát thầy và nói, "Đồ bất lương! Thầy phải lắm.  Chỉ  một  lần  ta  muốn  đánh  thầy.  Thầy  đã  từng đánh   ta   ít   nhất   trong   hai   mươi   năm.   Chỉ   một   lần thôi...!"

Thầy  cười  và  thầy  nói,  "Ông  được  quyền  đánh. Ông  có  thể  làm  điều  đó  bất  kì  khi  nào  ông  cảm  thấy thích làm điều đó, nhưng nhớ rằng ta là người rất già."

Gyanam, bạn nói, "Vậy mà tôi vẫn không biết tôi là ai."  Không  ai  đã  từng  biết.  Thế  thì  cái  gì  là  khác  biệt giữa vị phật và bạn? Bạn cũng không biết mình là ai, vị phật cũng không biết ông ấy là ai - thế thì khác biệt là gì? Ông ấy không bị bận tâm bởi điều đó. Ông ấy cười vào nó, ông ấy coi như đương nhiên rằng cuộc sống là bí  ẩn.  Không  có  câu  hỏi  nào  và  không  có  câu  trả  lời nào.

Cuộc  sống  không  phải  là  trò  chơi  hỏi-đáp.  Nó không  phải  là  câu  đó  cần  được  giải,  nó  là  bí  ẩn  cần được sống.

"Bố ơi, con muốn vào đại học," Leon nói. "Con có biết ấy không?"

"Ấy á?"

"Con có biết  ấy không? đi vào buồng tắm và nghĩ vài  phút,  và  nếu  con  tìm  ra  ấy,  bố  sẽ  cho  con  vào  đại học."

Leon vào buồng tắm, nghĩ vài phút, bước ra rồi nói, "Bố ơi, con không biết ấy."

"Chắc  chắn  là  con  không  biết  ấy  rồi.  Đi  ra  phố kiếm việc làm và khi con tìm ra ấy bố sẽ cho con vào đại học."

Leon bỏ đi, đến quán rượu gần đó, và bắt đầu uống rượu.  Anh  ta  gặp  Alice,  cô  gái  tóc  vàng  ngồi  tại  quán rượu.  Không  mấy  chốc  họ  lên  căn  hộ  của  cô  ấy.  Sau vài  chầu  uống  cô  ấy  nói,  "Em  xin  lỗi  em  phải  cởi  vài thứ cho nó thoải mái."

Alice   trở   lại   một   chốc   sau   đó,   hoàn   toàn   trần truồng. Leon nhìn cô ấy và nói, "Cái gì thế này?"

"Ấy đi."

"Nếu anh biết ấy thì anh đã ở đại học, không phải ở đây."

Bây giờ bạn nói cho tôi ấy. Đây là công án. Bố của cậu Leon này phải đã là một Thiền sư: ấy.

Bây giờ bạn hỏi, "Tôi là ai?" Bạn là bản thân bạn, bạn là bạn thôi, "Tôi là ai?" nghĩa là bạn đang hỏi về sự đồng  nhất  nào  đó,  liệu  "tôi  là  A  hay  B  hay  C  hay  D." Bạn  đơn  giản  là  bản  thân  bạn!  Bạn  không  thể  là  A được,  bạn  không  thể  là  B  được,  bạn  không  thể  là  C được.  Bạn  chỉ  là  bản  thân  bạn,  bạn  không  là  cái  gì khác. Cho nên không có cách nào trả lời nó.

Thế thì tại sao câu hỏi này được trao cho bạn? Câu hỏi này được trao cho bạn để cho nó có thể phá huỷ; nó giống  như  chiếc  búa,  nó  có  thể  phá  huỷ  mọi  sự  đồng nhất cũ của bạn. Chẳng hạn, bạn nghĩ, "Tên tôi là Ram, cho nên tôi là Ram." Khi bạn hỏi, "Tôi là ai?" câu hỏi này  sẽ  phát  sinh,  "Thế  Ram  thì  sao?  Tôi  là  Ram!" Nhưng  bạn  có  thể  thấy  rằng  đấy  chỉ  là  cái  tên;  nó không phải là thực tại của bạn, nó là cái tên được cho từ bên ngoài. Bố mẹ bạn đã gọi bạn là cái gì đó: họ đã gọi bạn là "Ram." Họ có thể gọi bạn là "Rahim," họ có thể  cho  bạn  bất  kì  cái  tên  nào,  và  bất  kì  cái  tên  nào cũng  đều  có  liên  quan  cũng  như  Ram,  bởi  vì  bạn  là thực tại vô danh. Cho nên hỏi, "Tôi là ai?" bạn sẽ quên sự đồng nhất này với Ram.

Thế  rồi  sâu  bên  dưới  ai  đó  nói,  "Tôi  là  người Jaina," "Tôi là người Hindu," "Tôi là người Do Thái." Điều  đó  nữa  cũng  là  sự  đồng  nhất  ngẫu  nhiên  -  ngẫu nhiên  của  việc  sinh  -  bạn  không  phải  là  nó.  Làm  sao bạn có thể là người Do Thái được? Là người Do Thái hay người Hindu nghĩa là gì? Chỉ mỗi điều bạn đã được nuôi  lớn  lên  bởi  người  Hindu  hay  người  Do  Thái,  có vậy  thôi.  Nếu  con  của  người  Do  Thái  bị  đem  đi  khỏi gia  đình  nó  và  được  nuôi  lớn  bởi  người  Hindu  nó  sẽ không bao giờ biết, không bao giờ mơ rằng nó là người Do Thái. Mặc dầu được sinh từ cha mẹ Do Thái nó sẽ không bao giờ trở nên nhận biết về điều đó - trừ phi nó được bảo. Nó sẽ nghĩ rằng nó là người Hindu. Nó thậm chí có thể đánh nhau với người Do Thái vì Hindu giáo, nó có thể giết người Do Thái vì Hindu giáo, không biết chút nào rằng bản thân nó là người Do Thái.

Bây  giờ  ở  Ấn  Độ  có  hàng  triệu  người  Ki  tô  giáo. Họ nghĩ họ là người Ki tô giáo, nhưng họ bao giờ cũng sống ở đây; cha mẹ họ là người Hindu, cha mẹ của cha mẹ họ là người Hindu. Trong hàng thế kỉ họ đã người Hindu! Bây giờ họ đã bị hối lộ, bị làm cho tin, bị thuyết phục,  bị  cải  đạo,  và  họ  đã  trở  thành  người  Ki  tô  giáo. Họ có thể giết người Hindu; nếu nhu cầu phát sinh họ có thể đánh nhau.

Có hàng triệu người Mô ha mét giáo ở Ấn Độ; họ tất cả đều bị cải đạo một cách cưỡng bức. Ít nhất người Ki  tô  giáo  đã  được  thuyết  phục  một  cách  tinh  vi  - nhưng hàng triệu người Hindu đã bị ép buộc dưới mũi dao găm. Sự chọn lựa là: "Anh có thể sống như người Mô ha mét giáo hoặc anh phải chết." Và ai muốn chết? Thèm khát cuộc sống sâu sắc tới mức sống vẫn còn tốt hơn, cho dù bạn phải sống như người Mô ha mét giáo thì vẫn được. Bây giờ hàng triệu người Mô ha mét giáo đó  những  người  sống  ở  Ấn  Độ  về  cơ  bản  vẫn  mang dòng  máu  của  người  Hindu.  Nhưng  họ  có  thể  giết người Hindu - họ đã từng giết hại - và họ đang bị giết hại bởi người Hindu. Người Hindu đang giết con cháu riêng  của  mình;  bây  giờ  họ  được  gọi  là  người  Mô  ha mét  giáo.  Chỉ  đổi  mỗi  cái  nhãn  thôi...  và  sự  thay  đổi lớn lao như thế xảy ra chỉ bởi việc thay đổi nhãn.

Khi  bạn  hỏi,  "Tôi  là  ai?"  bạn  sẽ  bắt  gặp  điểm  đó. Bạn sẽ thấy rằng mình không là người Mô ha mét giáo không là người Hindu không là người Ki tô giáo; đây là những ngẫu nhiên của việc sinh, việc nuôi dưỡng. Nếu bạn được sinh ra ở Nga bạn sẽ không là người Hindu, người Ki tô giáo hay người Mô ha mét giáo; bạn sẽ là người cộng sản, người cộng sản thực hành - cũng như bạn  là  người  Cơ  đốc  giáo  thực  hành  bây  giờ.  Bạn  sẽ phủ nhận Thượng đế, bạn sẽ phủ nhận lời cầu nguyện, bạn sẽ phủ nhận toàn thể tôn giáo - bởi vì nhà nước là mạnh, và không ai muốn chống lại nhà nước; điều đó là nguy hiểm.

Nhà  nước  chưa  bao  giờ  mạnh  như  nó  ở  Nga  ngày nay. Cá nhân chưa bao giờ bị thu gọn lại thành bất lực thế như người đó ở nước cộng sản. Người đó không thể cầu  nguyện  theo  chọn  lựa  riêng  của  mình,  người  đó không thể đi nhà thờ hay đền chùa theo ý chí riêng của mình; nhà nước quyết định mọi thứ. Nếu nhà nước nói, "Cái  này  là  vậy,"  thì  cái  này  là  vậy.  Bạn  không  thể thách  thức  nhà  nước  được,  bằng  không  thì  hậu  quả  là lớn. Bạn sẽ bị tống vào tù hay bị đầy đi Siberia hay bạn có  thể  đơn  giản  bị  giết  chết.  Hay,  thậm  chí  còn  nguy hiểm hơn, bạn có thể bị buộc phải sống trong bệnh viện tâm thần nơi bạn sẽ bị cho sốc điện, sốc insulin; bạn có thể  bị  tuyên  bố  là  điên.  Nếu  bạn  không  là  người  cộng sản  ở  Nga  thì  bạn  có  thể  bị  tuyên  bố  là  điên.  Và  bạn tuyệt đối bất lực; nếu bác sĩ nói bạn điên, bạn là điên. Không có cách nào tranh đấu với họ.

Mulla  Nasruddin  sắp  chết,  đang  trên  giường  chết, gần  như  trong  hôn  mê.  Bác  sĩ  tới  thăm  anh  ta.  Bác  sĩ đang  say;  ông  ấy  bắt  mạch  anh  ta  nhưng  không  thấy mạch  nào  vì  ông  ta  cần  tay  sai  cách.  Ông  ta  nhìn  vào khuôn mặt Nasruddin và nói với vợ anh ta, "Tôi rất tiếc phải nói điều đó, nhưng chồng chị chết rồi."

Vào  chính  khoảnh  khắc  đó,  Nasruddin  mở  mắt  ra và nói, "Cái gì! Tôi còn sống đây này!"

Chị vợ nói, "Anh im đi. Ông ấy biết rõ hơn, ông ấy là  bác  sĩ,  thạc  sĩ  y  khoa,  tiến  sĩ,  FRCS.  Anh  có  thần kinh không mà dám phủ nhận người có quyền thế! Im đi!"

Đó là cách nó xảy ra ở nước Nga Xô viết: nếu nhà tâm  lí  nói  bạn  điên,  bạn  là  điên.  Bạn  biết  mình  không điên, nhưng bạn hoàn toàn bất lực; con quỉ nhà nước to khổng lồ thế, và bạn bị kẹp trong răng của con quỉ này. Nếu  như  bạn  được  sinh  ra  ở  Nga  thì  bạn  sẽ  không  là người  Cơ  đốc  giáo,  bạn  sẽ  không  là  người  Tin  lành, bạn  sẽ  không  là  người  Hindu,  bạn  sẽ  không  là  người Mô ha mét giáo.

Khi  bạn  thiền  về  "Tôi  là  ai?"  bạn  sẽ  bắt  gặp  điểm này, và nó sẽ biến mất. Và bạn sẽ càng đi sâu... thế thì những  câu  hỏi  sâu  sắc  hơn  sẽ  tới:  trước  hết  là  xã  hội học,  thần  học,  rồi  sinh  học.  Bạn  có  thân  thể  đàn  ông hay thân thể đàn bà: câu hỏi sẽ nảy sinh, "Mình là đàn ông hay đàn bà?" Tâm thức không là cả hai. Tâm thức không  thể  là  nam  hay  nữ.  Tâm  thức  đơn  giản  là  tâm thức; nó chỉ là khả năng của việc là nhân chứng. Không mấy chốc bạn sẽ vượt qua rào chắn đó nữa; bạn sẽ quên mất rằng bạn là đàn ông hay đàn bà.

Và cứ thế tiếp diễn. Khi mọi đồng nhất cũ bị bỏ đi, không  cái  gì  còn  lại,  chỉ  câu  hỏi  vang  vọng  trong  im lặng:  "Tôi  là  ai?"  Câu  hỏi  này  không  thể  tiếp  diễn được, theo cách riêng của nó; nó cần câu trả lời nào đó, bằng  không  thì  nó  không  thể  còn  dai  dẳng  mãi  được. Một điểm tới khi việc hỏi trở thành ngớ ngẩn... câu hỏi cũng bay hơi. Đó là khoảnh khắc được gọi là tự biết - atmagyan. Đó là khoảnh khắc khi, không nhận câu trả lời nào, bạn đơn giản biết, bạn cảm thấy, mình là ai.

Prem  Gyanam  này,  cứ  truy  tìm  tiếp  đi.  Vài  đám mây  đen  đã  biến  mất  khỏi  bản  thể  bạn:  cảm  thấy  biết ơn. Có nhiều điều nữa; chúng tất cả đều phải biến mất. Đây là những đám mây đen - Cơ đốc giáo, Tin lành, Ki tô  giáo,  Hindu  giáo,  Mô  ha  mét  giáo,  Jaina  giáo,  Phật giáo, cộng sản. Đây tất cả là những đám mây đen - Ấn Độ,  Trung  Quốc,  Nhật  Bản,  Đức,  Anh.  Đây  tất  cả  là những  đám  mây  đen  -  da  trắng,  da  đen,  đàn  ông,  đàn bà,  đẹp,  xấu,  thông  minh,  ngu  đần.  Đây  tất  cả  đều  là những  đám  mây  đen!  Bất  kì  cái  gì  mà  bạn  có  thể  trở nên bị đồng nhất thì đều là mây đen.

Để tất cả chúng ra đi. Cái bắt đầu đã xảy ra. Nhưng đừng  trong  vội  vã  và  đừng  chờ  đợi  bất  kì  câu  trả  lời nào - không có câu trả lời nào đâu. Khi mọi câu hỏi và mọi câu trả lời đã bị  bỏ lại sau và bạn một mình, một mình toàn bộ, tuyệt đối im lặng, biết cái không, không nội dung, không đối thể để biết - sự thuần khiết đó của tâm  thức,  bầu  trời  tâm  thức  thuần  khiết  đó,  đó  là  điều bạn là gì.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa thầy kính yêu,

Cái gì là mối quan hệ giữa làm chủ trên cái ta và việc kiểm soát?

Divya  này,  chúng  là  những  điều  mâu  thuẫn.  Làm chủ  trên  cái  ta  không  có  cái  ta  trong  nó;  nó  là  vô  ngã hoàn toàn. Quyền làm chủ có đó, nhưng không có cái ta để  làm  chủ;  không  có  gì  để  làm  chủ  hay  để  được  làm chủ,  chỉ  có  duy  nhất  tâm  thức  thuần  khiết.  Trong  sự thuần  khiết  đó  bạn  là  một  phần  của  Thượng  đế;  trong sự thuần khiết đó bạn là chúa tể của sự tồn tại. Nhưng không có cái ta.

Khi chúng ta nói "tự chủ" chúng ta đang dùng ngôn ngữ  sai.  Nhưng  không  gì  có  thể  được  làm  bởi  vì  mọi ngôn  ngữ  đều  sai  ở  những  tầm  cao  đó;  trong  những khoảnh  khắc  của  viên  mãn  đó  không  từ  nào  là  thích hợp.  Trong  kiểm  soát  có  cái  ta.  Trong  kiểm  soát  có nhiều  cái  ta  hơn  bao  giờ.  Người  không  bị  kiểm  soát không có cái ta chừng nấy, không có bản ngã chừng ấy

- làm sao người đó có thể có được? Người đó biết điểm yếu của mình.

Đó là lí do tại sao bạn sẽ bắt gặp một hiện tượng rất kì lạ: cái gọi là thánh nhân của bạn còn bản ngã nhiều hơn  tội  nhân.  Tội  nhân  còn  nhân  bản  hơn,  khiêm  tốn hơn; thánh nhân gần  như phi nhân bản bởi vì sự kiểm soát của họ - họ nghĩ họ là siêu nhân. Bởi vì họ có thể kiểm  soát  bản  năng  của  họ,  họ  có  thể  cứ  nhịn  ăn  dài dài, họ có thể vẫn còn bị bỏ đói về dục trong nhiều năm hay cả đời họ, họ có thể vẫn còn thức trong nhiều ngày, không  ngủ  lấy  một  khoảnh  khắc  -  bởi  vì  họ  có  thể  có kiểm soát như vậy trên thân thể, trên tâm trí, điều đó tự nhiên cho họ bản ngã lớn lao. Nó nuôi dưỡng ý tưởng của họ rằng, "Tôi là ai đó đặc biệt." Nó nuôi dưỡng cho bệnh tật của họ.

Tội  nhân  khiêm  tốn  hơn.  Người  đó  phải  như  vậy; người đó biết người đó không thể kiểm soát được cái gì

. Khi giận  dữ tới người đó trở thành cơn giận dữ. Khi tình yêu tới người đó trở thành tình yêu. Khi nỗi buồn tới  người  đó  trở  thành  nỗi  buồn.  Người  đó  không  có kiểm soát đối với xúc động của mình. Khi người đó đói người đó thực sự làm bất kì cái gì để kiếm thức ăn; cho dù  người  đó  phải  đánh  cắp  người  đó  sẽ  làm  điều  đó. Người đó sẽ tìm mọi cách có thể.

Một câu chuyện Sufi nổi tiếng:

Mulla  Nasruddin  và  hai  thánh  nhân  khác  đi  hành hương  về  Mecca.  Họ  đi  qua  một  làng,  lúc  đó  là  pha cuối  của  cuộc  hành  trình  rồi.  Tiền  của họ  gần  hết;  chỉ còn  lại  chút  đỉnh.  Họ  mua  cái  kẹo  có  tên  là  halva, nhưng không đủ cho cả ba và họ quá đói.  Phải làm  gì đây? - và họ thậm chí không sẵn sàng chia nó ra bởi vì thế thì nó sẽ không thoả mãn được cho cơn đói của ai cả.  Cho  nên  mọi  người  bắt  đầu  khoe  khoang  về  bản thân mình rằng, "Tôi là quan trọng hơn cho sự tồn tại, cho nên cuộc sống của tôi phải được cứu."

Vị  thánh  thứ  nhất  nói,  "Tôi  đã  nhịn  ăn,  tôi  đã  cầu nguyện trong nhiều năm rồi; không ai có mặt ở đây lại mang tính tôn giáo và thánh thiện hơn tôi. Và Thượng đế  muốn  tôi  được  cứu,  cho  nên  halva  phải  được  trao cho tôi."

Vị  thánh  thứ  hai  nói,  "Vâng,  tôi  biết,  ông  là  con người của khổ hạnh vĩ đại, nhưng tôi là học giả vĩ đại. Tôi  đã  nghiên  cứu  mọi  kinh  sách,  cả  đời  mình  tôi  đã cống hiến cho việc phục vụ tri thức. Và thế giới không cần những người có thể nhịn ăn. Ông có thể làm được gì?  -  ông  chỉ  có  thể  nhịn  ăn  thôi.  Ông  có  thể  nhịn  ăn trên trời! Thế giới cần tri thức. Thế giới còn dốt nát tới mức  nó  không  thể  xoay  xở  được  nếu  thiếu  tôi.  Halva phải được đưa cho tôi."

Mulla  Nasruddin  nói,  "Tôi  không  phải  là  nhà  khổ hạnh,  cho  nên  tôi  không  thể  tuyên  bố  có  việc  tự  chủ nào. Tôi không phải là người thông thái lớn lao gì, cho nên  điều  đó  nữa  tôi  cũng  không  thể  coi  là  mình  có được.  Tôi  là  kẻ  tội  nhân  bình  thường,  và  tôi  đã  nghe nói  rằng  Thượng  đế  bao  giờ  cũng  từ  bi  với  tội  nhân. Halva thuộc về tôi."

Họ không thể đi  tới  được kết luận nào. Cuối cùng họ  quyết  định  rằng,  "Cả  ba  chúng  ta  nên  đi  ngủ  mà không  ăn  halva,  và  để  cho  bản  thân  Thượng  đế  quyết định.  Cho  nên  bất  kì  ai  được  Thượng  đế  cho  giấc  mơ hay nhất vào buổi sáng giấc mơ đó sẽ là quyết định."

Đến  sáng  một  thánh  nhân  nói,  "Không  ai  có  thể tranh giàng được với tôi thêm nữa. đưa halva cho tôi - bởi vì trong giấc mơ tôi đã hôn chân Thượng đế. Đó là điều  tối  thượng  mà  người  ta  có  thể  hi  vọng  -  kinh nghiệm lớn lao nào hơn có thể có đó được?"

Nhà bác học, nhà học giả, người thông thái cười to và ông ấy nói, "Điều đó chưa là gì nhé - bởi vì Thượng đế đã ôm tôi và hôn tôi! Ông hôn chân Thượng đế sao? Ngài đã hôn tôi và ôm chầm lấy tôi! Halva đâu rồi? Nó thuộc về tôi."

Họ  nhìn  Nasruddin  và  hỏi,  "Ông  đã  có  giấc  mơ gì?"

Nasruddin  nói,  "Tôi  là  kẻ  tội  nhân  đáng  thương, giấc mơ của tôi rất bình thường - rất bình thường, thậm chí không đáng kể ra. Nhưng bởi vì các ông cứ khăng khăng  và  bởi  vì  chúng  ta  đã  thoả  thuận,  tôi  sẽ  kể  cho các  ông.  Trong  giấc  ngủ  của  tôi  Thượng  đế  xuất  hiện và ông ấy nói, 'Con ngu thế! Con đang làm gì vậy? Ăn cái halva đi!' Thế là tôi đã ăn nó rồi - bởi vì làm sao tôi có  thể  phủ  nhận  mệnh  lệnh  của  ngài  được?  Bây  giờ không còn halva nữa!"

Tự kiểm soát cho bạn bản ngã tinh vi. Tự kiểm soát có nhiều cái ta trong nó hơn bất kì cái gì khác. Nhưng tự  chủ  lại  là  hiện  tượng  hoàn  toàn  khác;  nó  không  có cái  ta  trong  nó.  Kiểm  soát  được  trau  dồi,  được  thực hành; bằng nỗ lực lớn bạn phải quản lí nó. Nó là nỗ lực lâu  dài,  thế  rồi  bạn  đạt  tới  nó.  Làm  chủ  không  phải  là việc được trau dồi, nó không để được thực hành. Làm chủ  không  là  gì  ngoài  hiểu  biết.  Nó  không  kiểm  soát chút nào.

Chẳng  hạn,  bạn  có  thể  kiểm  soát  giận  dữ,  bạn  có thể  kìm  nén  nó,  bạn  có  thể  ngồi  lên  trên  đỉnh  nó. Không ai sẽ biết bạn đã làm gì, và bạn bao giờ cũng sẽ được mọi người ca ngợi rằng trong tình huống như vậy nơi  mọi  người  sẽ  trở  nên  giận  dữ,  bạn  vẫn  còn  bình thản,  bình  tĩnh  và  mát  mẻ.  Nhưng  bạn  biết  rằng  mọi bình  thản  và  mát  mẻ  đó  chỉ  trên  bề  mặt  thôi:  sâu  bên dưới bạn đang sôi lên, sâu bên dưới có lửa, nhưng bạn đã kìm nén nó trong vô thức, bạn buộc nó chìm sâu vào vô thức của bạn và bạn ngồi trên nó như ngọn núi lửa, và bạn vẫn đang ngồi trên nó.

Con người của kiểm soát là con người của kìm nén. Người  đó  cứ  kìm  nén.  Bởi  vì  người  đó  cứ  kìm  nén, người  đó  cứ  tích  luỹ  mọi  thứ  sai.  Toàn  thể  cuộc  sống của  người  đó  trở  thành  đồ  đồng  nát.  Sớm  hay  muộn hơn, và nó sẽ sớm hơn chứ không muộn hơn, núi lửa sẽ bùng  nổ - bởi  vì  bạn  có  thể kìm  giữ  đến  một  giới  hạn nào đó bạn có thể chứa được. Bạn kìm nén giận dữ, bạn kìm nén dục, bạn kìm nén đủ mọi loại ham muốn, khao khát  -  bạn  có  thể  cứ  tiếp  tục  kìm  nén  được  bao  lâu? Bạn có thể chứa đựng chỉ chừng nấy thôi, rồi một ngày nào  đó  nó  nhiều  hơn  mức  bạn  có  thể  kiểm  soát  được: nó bùng nổ.

Cái  gọi  là  thánh  nhân  của  bạn,  những  con  người của  tự  kiểm  soát,  có  thể  bị  khêu  gợi  rất  dễ  dàng.  Chỉ cào chút xíu, chỉ gãi thôi, và bạn sẽ ngạc nhiên: con vật trồi  ra  ngay  lập  tức.  Tính  thánh  thiện  của  họ  thậm  chí không  sâu  hơn  làn  da;  họ  đang  mang  nhiều  quỉ  trong họ, họ bằng cách nào đó xoay xở được. Và cuộc sống của  họ  là  cuộc  sống  của  khổ,  bởi  vì  nó  là  cuộc  sống tranh đấu thường xuyên. Họ là những người thần kinh và  họ  đang  trên  bờ  của  sự  điên  khùng,  bao  giờ  cũng trên bờ vực. Bất kì cái gì nhỏ bé cũng đều có thể chứng tỏ là cọng rơm cuối cùng chất lên con lạc đà. Họ không mang tính tôn giáo trong cách nhìn cuộc sống của tôi.

Người  tôn  giáo  không  kiểm  soát  cái  gì,  người  tôn giáo  không  kìm  nén  cái  gì.  Người  tôn  giáo  hiểu,  cố gắng  hiểu,  không  kiểm  soát.  Người  đó  trở  thành  ngày một  có  tính  thiền  hơn:  người  đó  quan  sát  giận  của mình, dục của mình, tham của mình, ghen tị của mình, tính sở hữu của mình. Người đó quan sát mọi thứ độc hại này đang bao quanh bạn. Người đó  đơn giản quan sát, cố gắng hiểu giận dữ là gì, và trong chính hiểu biết đó  người  đó  siêu  việt  lên.  Người  đó  trở  thành  nhân chứng, và trong việc chứng kiến của người đó giận dữ tan ra dường như mặt trời đã lên và tuyết đã bắt đầu tan ra.

Hiểu biết đem tới ấm áp nào đó; nó là việc mặt trời mọc  bên  trong  bạn  và  băng  bắt  đầu  tan  xung  quanh bạn. Nó giống như ngọn lửa bên trong bạn và bóng tối bắt đầu biến mất.

Con  người  của  hiểu  biết,  của  thiền,  không  phải  là con  người  của  kiểm  soát  -  chính  là  cái  đối  lập.  Người đó  là  người  quan  sát.  Và  nếu  bạn  muốn  quan  sát,  bạn phải  tuyệt  đối  vô  phán  xét.  Người  kiểm  soát  có  tính phán  xét,  liên  tục  kết  án,  "Cái  này  sai";  liên  tục  tán dương, "Cái này thiện, cái này ác, cái này sẽ dẫn tới địa ngục,  cái  này  sẽ  dẫn  tới  cõi  trời."  Người  đó  thường xuyên  phán  xét,  kết  án,  ca  ngợi,  chọn  lựa.  Con  người của kiểm soát sống trong chọn lựa, còn con người của hiểu biết sống trong vô chọn lựa.

Chính nhận biết vô chọn lựa đem tới biến đổi thực. Và bởi vì không cái gì bị kìm nén, không bản ngã nảy sinh, không cái ta nảy sinh. Và bởi vì hiểu biết là hiện tượng chủ thể, bên trong, không ai biết về nó, không ai có  thể  thấy  nó  ngoại  trừ  bạn.  Và  bản  ngã  tới  từ  bên ngoài, từ người khác, điều họ nói về bạn: chính ý kiến của họ về bạn tạo ra bản ngã. Họ nói bạn thông minh, họ nói bạn thánh thiện thế, họ nói bạn ngoan đạo thế - và một cách tự nhiên bạn cảm thấy cao quí. Bản ngã là từ  bên  ngoài.  Nó  được  người  khác  trao  cho  bạn.  Tất nhiên, họ nói điều này ngay trước bạn và họ nói điều gì đó khác, chính cái đối lập, đằng sau lưng bạn.

Sigmund Freud hay nói rằng cho dù trong hai mươi bốn giờ bạn quyết định rằng mọi người trên trái đất sẽ chỉ nói chân lí, chỉ chân lí thôi, thế thì mọi tình bạn sẽ biến  mất,  mọi  chuyện  tình  sẽ  biến  mất,  mọi  hôn  nhân sẽ  tiêu  hao  hết.  Nếu  một  quyết  định  được  đưa  ra  rằng toàn  thể  nhân  loại  sẽ  thực  hành  chỉ  chân  lí  mà  không cái gì khác chỉ trong hai mươi bốn tiếng thôi... Khi một vị  khách  gõ  cửa  nhà  bạn,  bạn  sẽ  không  nói,  "Vào  đi, xin  chào,  tôi  đang  đợi  anh  đây.  Đã  từ  lâu  lắm  rồi  tôi không  gặp  anh!  Tôi đã khổ  sở lâu  thế.  Anh  đã ở đâu? Anh làm cho trái tim tôi thổn thức với vui vẻ." Bạn sẽ nói sự thực mà bạn đang cảm thấy. Bạn sẽ nói, "Đồ chó đẻ này lại tới rồi! Bây giờ làm sao gạt bỏ được đứa con hoang này đi?" Đó là sâu bên trong, cái bạn đang kiểm soát. Bạn sẽ nói điều đó cho ai đó khác đằng sau lưng.

Bạn quan sát bản thân mình, điều bạn nói với mọi người  trực  diện  với  họ  và  điều  bạn  nói  đằng  sau  lưng họ. Điều bạn nói đằng sau lưng họ còn đúng hơn nhiều, gần  với  cảm  giác  của  bạn  hơn  điều  bạn  nói  trực  diện. Nhưng bản ngã phụ thuộc vào điều mọi người nói với bạn, và nó rất mảnh mai - mảnh mai tới mức trên từng bản ngã cần phải viết: Cẩn thận nhẹ tay.

Pieracki,  người  Polack,  Odum,  người  da  đen,  và Alvarez,  người  Mê  xi  cô,  đều  bị  thất  nghiệp  và  sống cùng nhau. Pieracki một đêm về nhà và công bố anh ta đã  kiếm  được  việc.  "Này,  các  cậu,  đánh  thức  tớ  sáng mai  lúc  sáu  giờ  nhé,"  anh  ta  nói.  "Tớ  phải  ở  chỗ  làm việc lúc sáu rưỡi!"

Trong  khi  Pieracki  ngủ,  Odum  nói  với  Alvarez, "Nó kiếm được việc bởi vì nó là người da trắng. Chúng ta không thể kiếm được việc bởi vì tôi da đen còn cậu da nâu."

Thế  là  trong  đêm  họ  bôi  xi  giầy  lên  khắp  người

Pieracki. Thế rồi họ đồng ý đánh thức anh ta muộn.

Sáng  hôm  sau  khi  Pieracki  tới  chỗ  làm  việc,  quản đốc nói, "Anh là ai?"

"Ông đã thuê tôi hôm qua rồi," anh ta đáp. "Ông đã bảo tôi đến đây lúc sáu rưỡi!"

"Tôi  thuê  người  da  trắng  chứ  -  anh  là  người  da đen!"

"Tôi đâu có da đen!"

"Có đấy, anh là da đen! Đi và soi gương mà xem!" Người Polack chạy xô lại chỗ cái gương, nhìn vào mình  và  kêu  lên,  "Lạy  Chúa  tôi!  Họ  đã  đánh  thức người nhầm rồi!"

Bản ngã của bạn tuỳ thuộc vào tấm gương. Và mọi mối quan hệ đều vận hành như tấm gương, mọi người bạn gặp đều vận hành như tấm gương, và bản ngã này cứ kiểm soát.

Và  tại  sao  nó  lại  kiểm  soát  ngay  chỗ  đầu  tiên, Divya?  Nó  kiểm  soát  bởi  vì  xã  hội  đánh  giá  cao  kiểm soát, bởi vì xã hội cho bạn nhiều bản ngã hơn nếu bạn kiểm  soát.  Nếu  bạn  tuân  theo  những  ý  tưởng  của  xã hội,  đạo  đức  của  họ,  chủ  nghĩa  đạo  đức  của  họ,  các  ý tưởng về thiêng liêng của họ, nó ca ngợi bạn ngày một nhiều. Ngày một nhiều người tới bày tỏ kính trọng với bạn; bản ngã bạn cứ đi lên ngày một cao hơn, bay cao hơn.

Nhưng nhớ lấy, bản ngã sẽ không bao giờ đem tới bất kì biến đổi nào cho bạn. Bản ngã là hiện tượng vô ý thức  nhất  đang  xảy  ra  trong  bạn;  nó  sẽ  làm  cho  bạn ngày  một  vô  ý  thức  hơn.  Và  người  sống  qua  bản  ngã gần  như  say  với  nó;  người  đó  không  trong  ý  thức  của mình.

Fernando  mới  cưới  vợ.  Có  một  bữa  tiệc  đám  cưới lớn và rượu chảy như nước. Mọi sự diễn ra tốt đẹp cho tới  khi  Fernando  không  thể  nào  tìm  được  cô  dâu  đẹp của  mình.  Sau  khi  tìm  khắp  trong  đám  khách,  anh  ta thấy cậu bạn thân của mình, Luis, cũng bị thiếu.

Fernando  bắt  đầu  tìm  kiếm  trong  khu  nhà.  Anh  ta nhìn  vào  phòng  cô  dâu  và  phát  hiện  ra  Luis  đang  làm tình  với  cô  dâu  của  mình.  Fernando  đóng  cửa  nhẹ nhàng, và rón rén đi xuống cầu thang với khách khứa. "Lẹ  lên!  Lẹ  lên!  Mọi  người  lên  mà  xem!"  anh  ta  kêu lên. "Luis say quá nên anh ta nghĩ anh ta là tôi!"

Bản ngã giữ bạn gần như trong trạng thái say. Bạn không biết mình là ai bởi vì bạn tin điều người khác nói về bạn. Và bạn không biết người khác là ai bởi vì bạn tin điều người khác nói về người khác. Đây là thế giới ảo tưởng rất giả tạo mà chúng ta đang sống trong đó.

Thức dậy đi! Trở nên ý thức hơn. Bằng việc trở nên ý thức hơn bạn sẽ trở thành người chủ của bản thể riêng của  mình.  Quyền  làm  chủ  không  biết  gì  tới  cái  ta,  và cái ta không biết gì tới quyền làm chủ. Để cho điều đó là tuyệt đối rõ ràng cho bạn.

Và, Divya này, giáo huấn của tôi không phải là về tự kiểm soát, tự kỉ luật đâu. Giáo huấn của tôi là về tự nhận  biết,  tự  biến  đổi.  Tôi  muốn  bạn  trở  thành  bao  la như bầu trời - bởi vì đó là điều thực sự bạn là.

Đủ cho hôm nay.

Về Osho

Osho  sinh  ra  tại  Kuchwada,  Madhya  Pradesh,  Ấn Độ, vào ngày 11 tháng 12 năm 1931. Từ thiếu thời ông đã là một tinh thần độc lập và nổi dậy, nhấn mạnh tới chứng nghiệm chân lí cho chính mình thay vì thu nhận tri thức và niềm tin do người khác trao lại.

Sau khi chứng ngộ ở tuổi hai mươi mốt, Osho hoàn thành  học  tập  hàn  lâm  và  dành  nhiều  năm  giảng  dạy triết  học  tại  Đại  học  Jabalpur.  Đồng  thời,  ông  đã  du hành  trong  toàn  Ấn  Độ  để  nói  chuyện,  thách  thức  các nhà lãnh đạo tôn giáo chính thống trong các cuộc tranh luận  công  khai,  đặt  câu  hỏi  về  những  niềm  tin  truyền thống  và  gặp  gỡ  mọi  người  từ  mọi  nẻo  đường  cuộc sống.  Ông  đọc  rất  nhiều,  mọi  thứ  ông  có  thể  tìm  thấy để mở rộng hiểu biết của mình về hệ thống niềm tin và tâm lí của con người hiện đại.

Đến  cuối  những  năm  1960  Osho  đã  bắt  đầu  phát triển  các  kĩ  thuật  thiền  động  duy  nhất  của  mình.  Con người  hiện  đại,  ông  nói,  bị  quá  nặng  gánh  với  những truyền  thống  lạc  hậu  của  quá  khứ  và  những  lo  âu  của cuộc sống hiện đại đến mức người đó phải trải qua quá trình tẩy rửa sâu sắc trước khi người đó có thể hi vọng khám  phá  ra  trạng  thái  thảnh  thơi,  vô  suy  nghĩ  của thiền.

Trong quá trình làm việc của mình, Osho đã nói về mọi  khía  cạnh  thực  của  việc  phát  triển  tâm  thức  con người.  Ông  đã  cô  đọng  tinh  hoa  của  điều  có  ý  nghĩa cho việc truy tìm tâm linh của con người hiện đại, dựa trên  không  chỉ  hiểu  biết  trí  tuệ  mà  được  kiểm  nghiệm lại theo kinh nghiệm sống của riêng ông.

Ông  không  thuộc  về  tín  ngưỡng  nào  cả  -  “Tôi  là người  bắt  đầu  cho  tâm  thức  tôn  giáo  hoàn  toàn  mới,” ông nói. “Xin đừng gắn tôi với quá khứ - điều đó thậm chí chẳng đáng nhớ.”

Bài  nói  của  ông  cho  các  đệ  tử  và  người  tìm  kiếm tâm  linh  đã  được  xuất  bản  trong  hơn  sáu  trăm  năm mươi  tập,  và  đã  được  dịch  sang  hơn  bốn  mươi  ba  thứ tiếng.  Và  ông  nói,  “Thông  điệp  của  tôi  không  phải  là học thuyết, không phải là triết lí. Thông điệp của tôi là giả kim thuật nào đó, khoa học về biến đổi, cho nên chỉ những ai sẵn sàng chết như họ hiện tại và được sinh ra lần nữa trong cái gì đó mới đến mức họ không thể nào hình dung ra được điều đó ngay bây giờ... chỉ vài người dũng cảm mới sẵn sàng lắng nghe, vì lắng nghe là sắp nguy hiểm.

“Lắng  nghe,  bạn  đã  bước  đi  bước  đầu  tiên  hướng tới tái sinh. Cho nên đấy không phải là triết lí mà bạn có thể chỉ choàng vào người và đi khoác lác về nó. Đấy không  phải  là  học  thuyết  mà  bạn  có  thể  tìm  ra  khuây khoả  cho  những  câu  hỏi  phiền  nhiễu.  Không,  thông điệp của tôi không phải là truyền giao bằng lời nào đó. Nó  còn  nguy  hiểm  hơn  thế  nhiều.  Nó  không  gì  khác hơn là chết và tái sinh.”

Osho  rời  khỏi  thân  thể  ngày  19  tháng  01  năm

1990.  Công  xã  khổng  lồ  của  ông  ở  Ấn  Độ  tiếp  tục  là trung tâm trưởng thành tâm linh lớn nhất trên thế giới hấp  dẫn  hàng  nghìn  khách  thăm  quốc  tế,  người  tới  để tham  dự  vào  thiền,  trị liệu,  các  chương  trình  sáng  tạo, hay chỉ để chứng nghiệm bản thể trong phật trường.

Công xã Osho quốc tế

Pune, Ấn Độ

Công  xã  này  là  trường  phái  kì  diệu  cho  việc  thám hiểm bên trong. Đó là phiêu lưu lớn lao nhất có đó, và cũng là lễ hội lớn nhất.

Con  đường  bạn  phải  đi  qua,  bạn  sẽ  phải  đi  một mình;  nhưng  biết  rằng  bao  nhiêu  người  cũng  đang  du hành một mình sẽ đem lại cho bạn động viên lớn lao.

Một  ốc đảo  nhỏ  mà  trong đó cuộc sống  đang  diễn ra với tầm nhìn hoàn toàn khác; nơi cuộc sống diễn ra có mục đích, ý nghĩa, nơi cuộc sống diễn ra có phương pháp,  nơi  cuộc  sống  diễn  ra  trong  tỉnh  táo,  nhận  biết, tỉnh  thức;  nơi  cuộc  sống  không  phải  chỉ  là  điều  ngẫu nhiên, nơi cuộc sống bắt đầu trở thành ngày một trưởng thành hơn theo chiều hướng nào đó.

Và  đây  không  phải  là  tu  viện  Ấn  Độ;  đây  là  công xã quốc tế, nơi gặp gỡ của Đông và Tây. Công xã này đại diện cho toàn bộ loài người, không phải về quá khứ mà là về tương lai.

Nỗlực của chúng tôi là để làm cho thiền trở thành có  sẵn  cho  từng  người  và  mọi  người;  bất  kì  ai  muốn thiền,  thiền  đều  sẵn  có  tương  ứng  với  kiểu  của  người đó. Nếu người đó cần nghỉ ngơi, nghỉ ngơi cũng nên là thiền  của  người  đó.  “Ngồi  im  lặng  không  làm  gì,  rồi xuân tới và cỏ tự nó mọc lên” - đó sẽ là thiền của người đó.  Chúng  ta  phải  tìm  ra  thật  nhiều  chiều  hướng  cho thiền, nhiều như số người trên thế gian này. Và khuôn mẫu phải đừng quá cứng nhắc, vì chẳng có hai cá nhân nào  giống  nhau  cả.  Đây  là  cuộc  cách  mạng.  Cá  nhân phải  không  bị  gò  khít  vào  khuôn  mẫu;  nhưng  khuôn mẫu  thì  phải  vừa  vặn  với  cá  nhân.  Đó  là  lí  do  tại  sao bạn  thấy  có  nhiều  cách  thiền  thế  đang  diễn  ra  ở  đây. Cách  thức  thì  có  thể  là  tích  cực  hay  thụ  động,  cũng chẳng  thành  vấn  đề  gì,  mục  tiêu  là  một:  làm  sao  làm cho bạn thành im lặng đến mức tất cả mọi suy nghĩ đều biến  mất  và bạn  chỉ  còn  là  tấm  gương,  phản  chiếu  cái đang đấy.

Đa đại học Osho

Trong  công  xã  này  có  ít  nhất  năm  mươi  nhóm  trị liệu đang tiến hành, bởi những lí do nào đó. Đấy chỉ là cách  làm  cân  bằng  lại  hàng  nghìn  năm  kìm  nén.  Đấy chỉ là để đem lại nhẹ nhàng cho tất cả những cái bạn đã kìm nén - như người Ki tô giáo, người Hindu giáo, Phật tử. Nó chỉ hoàn tác lại cái hại của hàng thế kỉ cũ kĩ đã gây cho bạn. Các nhóm trị liệu này không phải là cứu cánh; chúng chỉ chuẩn bị cho bạn để thiền, chứng kiến thụ  động  về  các  ý  nghĩ,  tình  cảm  và  hành  động  mà không đánh giá hay đồng nhất.

Sự bừng sáng của mỗi ngày là việc gặp gỡ vào buổi tối: một buổi lễ hai giờ với âm nhạc, nhảy múa và thiền im lặng theo dõi một trong những bài nói của Osho.

“Đấy  không  phải  là  bài  học;  đấy  chỉ  đơn  thuần  là phương tiện để làm cho bạn thành im lặng, vì nếu yêu cầu  bạn  phải  im  lặng  không  nỗ  lực  gì,  bạn  sẽ  thấy  rất khó  khăn.  Tôi  đang  làm  cho  bạn  im  lặng  mà  không phải  nỗ  lực  gì  về  phần  bạn  cả.  Việc  nói  của  tôi  trước hết là để dùng như một chiến lược tạo ra im lặng trong bạn.”

Để biết thêm thông tin
http://www.osho.com

Osho Commune International

17 Koregaon Park

Pune 411 011 (MS)  India

Tel:     + 91 (212) 628 562

Fax:    + 91 (212) 624 181

Email: osho-commune@osho.com

http://oshovietnam.wordpress.com/

Osho International

410 Park Avenue, 15th Floor,

New York, NY 10022

Tel. +1 212 231 8437

Fax. +1 212 658 9508 http://www.osho.com/oshointernational Klau Steeg: klau.steeg@oshointernational.com Montse Cortazar: montse.cortazar@oshointernational.com

Office email: oshointernational@oshointernational.com

Royalties: OshoOffice@oshointernational.com

Đại lí cho Việt Nam là Tuttle Mori Agency, Managing Dirrector Pimolporn Yutisri pimolporn@tuttlemori.co.th

Để xem tin tức, trao đổi nói chuyện, xem các trích đoạn và toàn văn bài nói của Osho, các bạn có thể ghé thăm trang web

http://oshovietnam.net

Để xem một số bản dịch tiếng Việt của sách Osho, các bạn có thể vào trang web:

Về tác giả

Osho thách thức các phân loại. Hàng nghìn bài nói của ông bao quát mọi điều từ cuộc truy tìm cá nhân về ý nghĩa cho tới những vấn đề xã hội và chính trị khẩn thiết nhất mà xã hội ngày nay đang đối diện. Sách của Osho không được viết ra mà được dỡ ra từ các bản ghi âm  thanh  và  video  về  các  bài  nói  ngẫu  phát  của  ông cho khán giả quốc tế. Như ông ấy đã nói điều đó, “Vậy nhớ  lấy:  bất  kì  điều  gì  tôi  đang  nói  cũng  không  chỉ  là cho bạn... tôi cũng đang nói cho các thế hệ tương lai.”

Osho đã được tờ Sunday Times ở London mô tả là một trong “1000 người làm nên thế kỉ 20” và được tác giả người  Mĩ  Tom  Robbins  mô  tả  là  “con  người  nguy hiểm  nhất  từ  Jesus  Christ.”  Tờ  Sunday  Mid-Day  (Ấn Độ) đã chọn Osho là một trong mười người – cùng với Gandhi, Nehru và Phật – những người đã làm thay đổi định mệnh của Ấn Độ.

Về công trình riêng của mình Osho đã nói rằng ông đang  giúp  để  tạo  ra  hoàn  cảnh  cho  sự  ra  đời  của  một loại  con  người  mới.  Ông  thường  đặc  trưng  con  người mới là “Zorba Phật” – có khả năng vừa tận hưởng vui thú trần gian của Zorba người Greek và chân thành im lặng của Phật Gautama.

Chạy như sợi chỉ xuyên suốt mọi khía cạnh của các bài  nói  và  thiền  của  Osho  là  viễn  kiến  bao  quát  cả  trí huệ vô thời gian của mọi thời đại quá khứ và tiềm năng cao nhất của khoa học và công nghệ ngày nay (và ngày mai).

Osho được biết tới từ đóng góp cách mạng của ông ấy  cho  khoa  học  về  biến  đổi  bên  trong,  với  cách  tiếp cận tới thiền thừa nhận nhịp độ tăng tốc của cuộc sống đương  đại.  Thiền  tích  cực  duy  nhất  của  OSHO  được thiết kế để đầu tiên xả ra những căng thẳng tích luỹ của thân thể và tâm trí, để cho dễ dàng hơn lấy kinh nghiệm về  tĩnh  lặng  à  thảnh  thơi  vô  suy  nghĩ  trong  cuộc  sống thường ngày.

Hai công trình tiểu sử bởi chính tác giả nay sẵn có là:

Autobiography of a Spiritually Incorrect Mystic, Glimpses of a Golden Childhood

www.biography.osho.com

31. Joshu: Tiếng gầm của sư tử                              2003

63.Từ bi: Việc nở hoa tối thượng của tình yêu 2008

64.Đạo: lịch sử và giáo huấn                               2008

65.Dhammapada: Con đường của Phật, t.8

2009

66.Dhammapada: Con đường của Phật, t.9

2009

67.Cuộc sống, tình yêu, tiếng cười

2009

68.Dhammapada: Con đường của Phật, t.10

2009

69.Dhammapada: Con đường của Phật, t.11

2009

70.Dhammapada: Con đường của Phật, t.12

2009

71.Đạo - Ba kho báu - tập 2

2010

72.Đạo - Ba kho báu - tập 3

2010

73.Đạo - Ba kho báu - tập 4

2010

Table of Contents

- Mục lục
- 1.      Tri thức không phải là tri thức
- 2.      Người quan sát trên núi
- 3.      Là vị phật!
- 4.      Tôi là người say
- 5.      Tự do chứa tất cả
- 6.      Không có tiến hoá
- 7.      Người đó là người đánh xe
- 8.      Cười đau cả bụng
- 9.      Cây nến nhỏ
- 10.         Bao la như bầu trời
- Về Osho