Dhammapada - Con Đường Của Phật 2
Date: 2011-05-17 15:24:05+00:00

OSHO

Dhammapada:

Con đường của Phật

Đây là con đường đi tới chân lí tối thượng

Tập 2

HÀ NỘI 5/2011

OSHO

The Dhammapada:

The Way of the Buddha

This is the Path to the Ultimate Truth

Vol. 2

Mục lục

1.      Trí huệ của hồn nhiên

2.      Uống tới tràn đầy và nhảy múa

3.      Và đi tiếp

4.      Lan truyền tin đồn!

5.      Trong rác của lề đường

6.      Đây là nó

7.      Thìa có nếm canh không?

8.      Thượng đế yêu tiếng cười

9.      Gieo mầm phúc lạc

10.         Luật - cổ đại và không thể cạn

Về Osho

Bài nói ngẫu hứng cho các đệ tử và bạn bè của Osho tại Thính phòng Phật Gautam Poona, Ấn Độ

1.   Trí huệ của hồn nhiên

Làm sao tâm trí rối loạn hiểu con đường?

Nếu một người bị rối loạn

Người  đó  sẽ  không  bao  giờ  được  tràn  đầy  với  tri thức.

Tâm trí không rối loạn,
không còn tìm kiếm xem xét
cái gì là phải và cái gì là trái,

Tâm trí vượt ra ngoài mọi phán xét,
quan sát và hiểu.

Biết rằng thân thể là cái bình mảnh mai,
và tạo nên lâu đài của tâm trí ông.

Trong mọi thử thách
để hiểu biết tranh đấu cho ông
để bảo vệ điều ông có được.

Vì chẳng mấy chốc thân thể này sẽ bị bỏ đi.

Vậy nó cảm thấy cái gì?

Khúc gỗ vô dụng, nằm trên đất.

Vậy nó biết gì?

Kẻ thù tồi tệ nhất của ông không thể làm hại ông
nhiều như các ý nghĩ riêng, khinh suất của ông.

Nhưng một khi bị nó khống chế,
không ai có thể giúp ông được mấy,
cho dù cả bố hay mẹ ông.

Có lần tôi được hỏi, "Triết lí là gì?" Tôi nói, "Triết lí  là  nghệ  thuật  hỏi  câu  hỏi  sai."  Người  mù  hỏi  "Ánh sáng là gì?" - đây là triết lí. Người điếc hỏi "Âm nhạc là gì? Âm thanh là gì?" - đây là triết lí.

Nếu người mù hỏi, "Làm sao tôi có thể lấy lại được đôi mắt?" đây không còn là triết lí nữa, đây là tôn giáo. Nếu  người  điếc  đi  tới  bác  sĩ  để  được  chữa  trị  sao  cho người  đó  có  thể  nghe  được,  thế  thì  người  đó  đang  đi theo hướng của tôn giáo và không theo hướng của triết lí.

Triết lí là đoán chừng, nó là bàn tán; chẳng biết gì, người ta cố phát minh ra chân lí. Và chân lí không thể được  phát  minh,  và  bất  kì  cái  gì  được  phát  minh  ra không  thể  đúng  được.  Chân  lí  phải  được  khám  phá  ra. Nó đã có đó rồi... mọi điều chúng ta cần là con mắt cởi mở - con mắt để thấy nó, trái tim để cảm nó, bản thể để hiện diện với nó. Chân lí bao giờ cũng hiện diện nhưng chúng ta vắng mặt, và bởi vì chúng ta vắng mặt chúng ta  không  thể  thấy  được  chân  lí.  Và  chúng  ta  cứ  hỏi  về
chân lí, mà chúng ta không hỏi câu hỏi đúng: Làm sao hiện diện? Làm sao để trở thành sự hiện diện?

Chúng ta hỏi về chân lí và việc hỏi đó đi xa khỏi nó, bởi vì việc hỏi ngụ ý rằng câu trả lời là có thể có từ ai đó khác. Việc hỏi ngụ ý rằng ai đó khác có thể nói cho bạn  chân  lí  là  gì.  Không  ai  có  thể nói  cho  bạn  điều  đó được, điều đó không thể được nói.

Lão Tử nói: Chân lí có thể được nói ra không còn là chân lí nữa. Một khi được nói ra, nó trở thành dối trá.

Tại sao? - bởi vì người biết, biết nó không phải như thông  tin;  bằng  không,  sẽ  rất  dễ  dàng  truyền  thông  tin này  cho  bất  kì  ai  sẵn  sàng  nhận  nó.  Chân  lí  được  biết như  kinh  nghiệm  bên  trong.  Nó  giống  như  việc  nếm trên  lưỡi.  Nếu  một  người  chưa  bao  giờ  nếm  vị  ngọt  là gì, bạn không thể giải thích nó cho người đó được - điều đó  là  không  thể  được.  Nếu  một  người  chưa  thấy  mầu sắc, bạn không thể giải thích cho người đó nó là gì.

Có những điều chỉ có thể được kinh nghiệm, và qua kinh nghiệm, được hiểu. Thượng đế là kinh nghiệm tối thượng  đó,  điều  hoàn  toàn  không  thể  diễn  đạt  nổi, không thể truyền đạt nổi. Nó không thể được truyền đạt. Nhiều  nhất,  vài  hướng  dẫn  có  thể  được  cho;  nhưng những hướng dẫn đó cũng phải được nhận bằng trái tim rất thông cảm, bằng không bạn sẽ bỏ lỡ chúng.

Nếu  bạn  diễn  giải  chúng  bằng  tâm  trí  mình  bạn  sẽ bỏ lỡ chúng, bởi vì tâm trí bạn có thể làm gì khi có liên quan  tới  việc  diễn  giải?  Nó  chỉ  có  thể  đem  quá  khứ riêng của nó vào. Nó chỉ có thể đem hỗn độn riêng của nó vào. Nó có thể đem những xung đột, hoài nghi, lẫn lộn của nó vào. Và với tất cả những cái đó nó sẽ áp đặt lên chân lí, lên hướng dẫn được trao cho bạn, và lập tức mọi  sự  bị  bóp  méo.  Tâm  trí  bạn  không  ở  trong  trạng thái để thấy, để cảm.

Tôn  giáo  đơn  giản  nghĩa  là  tạo  ra  một  không  gian trong tâm trí của bạn, cái có năng lực thấy, cái có năng lực  của  không  xung  đột,  cái  có  năng  lực  là  một  mà không  chia  chẻ  gì,  cái  có  năng  lực  toàn  vẹn,  sáng  tỏ, cảm nhận. Tâm trí với đầy những ý nghĩ không thể cảm nhận được; những ý nghĩ đó cứ can thiệp vào. Những ý nghĩ  có  đó,  hết  tầng  nọ  tới  tầng  kia.  Vào  lúc  cái  gì  đó đạt tới cốt lõi bên trong nhất của bạn, nếu mà nó đạt tới, nó không còn là như nó đã được chuyển giao bởi ai đó, người đã biết. Nó là một hiện tượng khác toàn bộ.

Phật  hay  lặp  lại  từng  hướng  dẫn  ba  lần.  Ai  đó  hỏi ông ấy, "Sao thầy lặp lại một thứ những ba lần?"

Ông ấy nói, "Ngay cả ba lần cũng không đủ. Khi ta nói  điều  đó  lần  thứ  nhất,  ông  chỉ  nghe  thấy  lời  thôi. Những  lời  đó  trống  rỗng,  chỉ  trống  rỗng,  cái  vỏ  hổng, không có nội dung. Ông không thể nghe thấy nội dung ở lần thứ nhất. Lần thứ hai, ông nghe nội dung qua lời, hương thơm tới, nhưng ông bàng hoàng thế, ông bị bối rối  bởi  sự  hiện  diện  của  nó  đến  mức  ông  không  ở  vào trạng  thái  để  hiểu.  Ông  nghe,  nhưng  ông  không  hiểu. Đó là lí do tại sao ta phải lặp lại nó ba lần."

Tôi cứ lặp đi lặp lại bởi một lẽ đơn giản là các bạn ngủ thế - nó phải được lặp lại, được gõ búa vào. Có thể trong  khoảnh  khắc  nào  đó,  khoảnh  khắc  thuận  lợi  nào đó, các bạn sẽ không ở sâu thế trong giấc ngủ; các bạn có thể ở gần, rất gần với việc thức, và cái gì đó có thể đi vào  trong  các  bạn.  Các  bạn  có  thể  có  khả  năng  nghe thấy. Vâng, có những khoảnh khắc khi các bạn rất gần với việc thức - không thức, không ngủ, chỉ ngay ở giữa, đâu đó ở giữa.

Mỗi sáng các bạn đều biết, có vài khoảnh khắc khi giấc ngủ không còn nữa nhưng các bạn vẫn chưa thức, các  bạn  không  thể  nói  được  là  mình  thức.  Các  bạn  có thể  nghe  thấy,  theo  một  cách  rất  mơ  hồ,  âm  thanh  của chim chóc, và tiếng người rao hàng, và tiếng vợ nói với hàng xóm và tiếng trẻ con sửa soạn tới trường, và tiếng ồn  ào  giao  thông,  và  tiếng  tàu  hoả  chạy  qua  -  nhưng theo  một  cách  rất  mơ  hồ,  không  toàn  bộ,  chỉ  bộ  phận. Và  các  bạn  cứ  lơ  lơ  trong  giấc  ngủ.  Khoảnh  khắc  này các  bạn  nghe  thấy  tiếng  ồn  của  tàu  hoả  chạy  qua, khoảnh  khắc  khác  các  bạn  đã  đi  sâu  hơn  vào  giấc  ngủ của mình.

Bây  giờ  các  nhà  nghiên  cứu  về  giấc  ngủ  nói  rằng điều đó xảy ra liên tục trong giấc ngủ của bạn: nếu bạn ngủ tám giờ, bạn không ở cùng mức độ liên tục, mức độ của  bạn  cứ  thay  đổi,  hết  đỉnh  đến  thung  lũng.  Cả  đêm bạn đi lên và đi xuống. Đôi khi bạn ở rất sâu trong giấc ngủ  nơi  ngay  cả  mơ  cũng  biến  mất  -  Patanjali  đã  gọi điều đó là sushupti, ngủ không mơ - và đôi khi bạn đầy những  mơ.  Và  đôi  khi  bạn  chỉ  ngay  bên  bờ  thức  tỉnh. Nếu  cái  gì  đó  vỡ  tan,  sốc  xảy  ra,  bạn  sẽ  thức  dậy,  đột nhiên thức dậy.

Đó  là  nỗ  lực  của  mọi  chư  phật:  đợi  đến  đúng khoảnh khắc khi bạn rất gần tới việc thức tỉnh. Thế thì một  chút  ít  thúc  đẩy  và  mắt  bạn  mở  ra  và  bạn  có  thể thấy.

Thượng đế không thể được giải thích nhưng có thể được  thấy,  có  thể  được  kinh  nghiệm  -  không  thể  được giải thích. Bất kì giải thích nào về Thượng đế không là gì ngoài việc giải thích sai về ngài; do đó, càng có nhiều tu  sĩ,  nhà  thượng  đế  học,  giáo  sư,  tôn  giáo  càng  ít  có trên   thế   giới.   Càng   nhiều   giáo   hoàng   và   nhiều shankaracharyas,  càng  ít  tôn  giáo  có  đó  trên  thế  giới  - bởi  vì  những  người  này  cứ  giải  thích  và  Thượng  đế không thể nào được giải thích. Họ nhồi nhét vào tâm trí bạn bằng biết bao nhiêu lời giải thích, bây giờ những lời giải thích đó trong xung đột. Bây giờ gần như không thể nào hình dung ra điều đó, cái gì là cái gì, cái nào là cái nào. Bạn trong lẫn lộn hoàn toàn. Con người chưa bao giờ  trong  lẫn  lộn  như  thế  trước  đây,  bởi  vì  nhân  loại chưa  bao  giờ  ở  gần  thế  trước  đây.  Trái  đất  thực  sự  đã trở thành làng, làng toàn cầu.

Trong  những  ngày  cổ  đại  đó  các  Phật  tử  chỉ  biết mỗi điều Phật đã nói, và người Mô ha mét giáo chỉ biết mỗi  điều  Mohammed  đã  nói,  và  người  Ki  tô  giáo  chỉ biết  mỗi  Jesus.  Bây  giờ  chúng  ta  đã  trở  thành  người thừa kế của toàn thể di sản thừa kế của nhân loại. Bây giờ   bạn   biết   Jesus,   bạn   biết   Zarathustra,   bạn   biết Patanjali, bạn biết Phật, bạn biết Mahavira, bạn biết Lão Tử  và  hàng  trăm  lời  giải  thích  khác,  hướng  dẫn  khác  - và  chúng  tất  cả  đều  nhảy  bổ  vào  bạn.  Bây  giờ  rất  khó kéo bạn ra khỏi sự lẫn lộn này. Cách có thể duy nhất là vứt toàn bộ sự ồn ào này đi, không phải từng phần mà toàn bộ. Đó là thông điệp của tôi.

Và  bằng  việc  vứt  nó  đi,  các  bạn  sẽ  không  vứt  bỏ Jesus  hay  Mohammed  hay  Phật;  bằng  việc  vứt  bỏ  nó các bạn sẽ tới gần họ hơn. Bằng việc vứt bỏ nó, các bạn sẽ đơn giản vứt bỏ các tu sĩ và các truyền thống và các tục lệ và sự khai thác cứ diễn ra nhân danh truyền thống và tục lệ. Bằng việc xoá đi tất cả những điều này, quên đi Kinh Thánh và Vedas và Gita, bạn sẽ đạt tới sáng tỏ, trong sạch. Vâng, bạn cần việc dọn dẹp mùa xuân, các bạn  cần  làm  nhẹ  gánh  toàn  bộ  cho  trái  tim.  Chỉ  thế, trong im lặng đó, bạn sẽ có khả năng để hiểu.

Phật nói:

Làm sao tâm trí rối loạn hiểu con đường?

Hàng  nghìn  người  đã  tụ  tập  quanh  Phật,  cũng  như các bạn đã tụ tập quanh tôi - hàng nghìn người tìm kiếm đã tới Phật và họ đã hỏi đủ mọi loại câu hỏi. Và Phật đã không  quan  tâm  tới  câu  hỏi  của  họ  chút  nào;  ông  ấy không  quan  tâm  tới  việc  trả  lời  chúng.  Ông  ấy  quan tâm, chắc chắn, tới việc chỉ ra cho họ con đường, nhưng vấn đề là ở chỗ họ quá băn khoăn với những câu hỏi và câu trả lời của họ mà họ đã thu thập, họ bị quá bối rối bởi  đủ  mọi  tri  thức  họ  đã  từng  mang  theo  mình,  đến mức  không  thể  nào,  gần  như  hoàn  toàn  không  thể  nào chỉ được cho họ con đường. Do đó mới có lời kinh này: Làm sao tâm trí rối loạn hiểu được con đường?

Cho nên thay vì cho họ thêm câu trả lời, thêm giải thích, Phật bắt đầu lấy đi tri thức của họ, những câu trả lời làm sẵn của họ, những quan niệm tiên thiên của họ, những  định  kiến  của  họ.  Ấn  Độ  không  bao  giờ  có  khả năng  tha  thứ  cho  Phật  vì  điều  đó.  Lập  tức  sau  khi  ông ấy  chết  tâm  trí  truyền  thống  của  đất  nước  này  bắt  đầu nhổ  bật  gốc  rễ  mọi  cây  cối  ông  ấy  đã  trồng;  mọi  bụi hồng đều bị thiêu rụi. Phật đã hoàn toàn bị tống ra khỏi đất nước này. Người con vĩ đại nhất của mảnh đất này không  còn  chỗ  trú  ngụ  ở  đây  nữa;  giáo  huấn  phải  tìm chỗ cư ngụ ở những mảnh đất nước ngoài.

Điều  này  không  phải  là  ngẫu  nhiên,  điều  này  bao giờ  cũng  xảy  ra.  Jesus  đã  bị  những  người  Do  Thái  kết án, người Do Thái đóng đinh, và Jesus là người Do Thái vĩ  đại  nhất  đã  từng  ở  trên  trái  đất,  việc  nở  hoa  vĩ  đại nhất của tâm thức Do Thái, việc diễn đạt tột cùng, cao trào,  đỉnh  Everest.  Nhưng  sao  người  Do  Thái  đã  phủ nhận  ông  ấy?  Họ  đáng  phải  hạnh  phúc,  họ  đáng  phải nhảy  múa  và  mở  hội,  nhưng  họ  không  thể  -  họ  không thể tha thứ được cho ông ấy, bởi vì sự hiện diện của ông ấy  làm  cho  họ  cảm  thấy  rất  tầm  thường;  đó  là  tội  của ông ấy. Ông ấy phải  bị trừng phạt vì điều  đó, vì ở cao thế, vì vượt ra ngoài thế, vì cao siêu thế, vì duyên dáng thế,  vì  đem  tới  tình  yêu  thế.  Vì  sự  hiện  diện  của  mình mà  ông  ấy  phải  bị  trừng  phạt,  bởi  vì  sự  hiện  diện  của ông ấy làm cho mọi người cảm thấy xấu xí khi so sánh. Ông ấy phải bị loại bỏ để cho tâm trí tầm thường có thể cảm thấy thoải mái.

Jesus  không  bị  giết  bởi  người  Do  Thái,  ông  ấy  bị giết bởi tâm trí tầm thường. Điều đó đã xảy ra cho tâm trí  Do  Thái  tầm  thường  trong  trường  hợp  của  Jesus. Cùng  điều  đó  đã  xảy  ra  với  Phật.  Phật  đã  không  được người Hindu dung thứ, và ông ấy đã là người Hindu vĩ đại nhất. Ông ấy đã là người Hindu thuần khiết nhất có thể   được,   chính   tinh   hoa   của   Hindu   giáo.   Điều Upanishads nói, ông ấy đã hiện thực nó. Ông ấy là việc hiện thực hoá của khao khát sâu sắc nhất của mảnh đất này,  nhưng  ông  ấy  bị nhổ  bật  gốc rễ từ  đây,  ông  ấy  bị tống ra khỏi đây.

Phật giáo đã biến mất khỏi Ấn Độ, thậm chí không dấu vết nào còn đằng sau - hoàn toàn bị xoá sạch sẽ. Tại sao?  Ông  ấy  đã  cực  kì  được  kính  trọng  ở  Tây  Tạng,  ở Trung  Quốc,  ở  Hàn  Quốc,  ở  Nhật  Bản,  ở  Thái  Lan,  ở Miến Điện, ở Sri Lanka. Toàn thể châu Á yêu mến con người  này,  giáo  huấn  của  ông  ấy  duy  nhất  thế,  lời  của ông ấy hàm chứa thế. Nhưng Ấn Độ đơn giản đã quên mất tất cả về ông ấy - tâm trí Ấn Độ tầm thường. Điều đó chẳng liên quan gì với người Ấn Độ cả - lại là tâm trí tầm thường. Tâm trí tầm thường chưa bao giờ cho phép các  thiên  tài;  người  tầm  thường  sung  sướng  với  người tầm thường khác. Người ngu sung sướng với người lãnh đạo  ngu.  Lãnh  đạo  càng  ngu,  mọi  người  càng  sung sướng - bởi vì ông ta trông giống họ nhiều thế.

Tôi đã nghe:

Một  giám  thị  mới  được  bổ  nhiệm  vào  một  nhà thương điên. Người cũ chuyển giao trách nhiệm, ông ta về  hưu,  và  một  bữa  tiệc  nhỏ  được  tổ  chức  để  để  mọi người trong bệnh viện cám ơn người cũ về phục vụ của ông  ta,  và  tiếp  đón  người  mới  bởi  các  bệnh  nhân.  Mọi người điên được tập hợp.

Giám  thị  cũ  có  chút  ít  phân  vân;  ông  ấy  chưa  bao giờ thấy  họ  sướng  thế.  Mọi  người  điên  đều  sướng,  vui tới mức ông ta không thể đừng được cám dỗ hỏi họ - và ông  ta  sắp  đi  cùng  ngày  này,  cho  nên  ông  ta  phải  hỏi ngay;  bằng  không  bao  giờ  cũng  còn  điều  tò  mò  trong tâm trí và ông ta sẽ chẳng bao giờ biết được câu trả lời.

Ông ta hỏi người điên. "Sao anh trông sướng thế?" Họ nói, "Bởi vì ông giám thị mới kia - ông ấy trông hệt  như  chúng  tôi!  Ông  là  người  ngoài  chúng  tôi,  ông lành mạnh. Ông ấy trông có vẻ điên!"

Và  điều  đó  là  sự  thật  -  viên  giám  thị  mới  gần  như điên  khùng.  Nhưng  những  người  điên  rất  sướng  Ai  đó bây giờ đã tới, người sẽ không làm cho họ cảm thấy họ điên.

Điều  này  bao  giờ  cũng  là  tình  huống  trên  trái  đất này - trái đất này là nhà thương điên - và bất kì khi nào một người lành mạnh xảy ra, chúng ta đều cư xử không phải với người đó. Hàng nghìn người đã tới Phật để hỏi, "Thượng đế ở đâu? Thượng đế là gì?" Và đặc biệt là các brahmins,  các  bác  học,  các  học  giả,  những  người  đầy am  hiểu,  am  hiểu  về  các  kinh  sách,  họ  thường  tới  ông ấy  để  hỏi,  "Ông  có  tin  vào  Thượng  đế  không?  Định nghĩa niềm tin của ông, giải thích khái niệm của ông."

Và Phật cứ khăng khăng lặp đi lặp lại: Làm sao tâm trí  rối  loạn  hiểu  được  con  đường?  Ông  ấy  thường  nói, "Xin  đừng  hỏi  về  Thượng  đế.  Việc  hỏi  của  ông  về Thượng đế hệt như người mù hỏi về ánh sáng - điều đó không  thể  được  giải  thích.  Ta  là  thầy  chữa,"  ông  ấy nhấn mạnh. "Ta có thể chữa mắt của ông, ta có thể trao lại  cho  ông  cái  nhìn.  Và  thế  rồi  tự  bản  thân  ông  sẽ  có khả  năng  thấy,  và  ánh  sáng  phải  được  ông  thấy  chứ. Việc thấy ánh sáng của ta chẳng có ích gì cả. Ta có thể thấy ánh sáng, ta thậm chí có thể mô tả nó, nhưng điều đó sẽ không cho ông ý tưởng nào về nó là gì."

Thực  ra  không  có  cách  nào  có  thể  để  diễn  đạt  cho người mù ánh sáng là gì. Ánh sáng là kinh nghiệm, cái gì  đó  có  tính  tồn  tại,  không  giải  thích  nổi.  Và  Thượng đế là ánh sáng tối thượng, ánh sáng của mọi ánh sáng, ánh sáng đằng sau mọi ánh sáng, cội nguồn của mọi ánh sáng.  Làm  sao  Thượng  đế  có  thể  được  giải  thích  cho bạn nếu bạn mù?

Do  đó  Phật  chẳng  bao  giờ  nói  về  Thượng  đế.  Và các nhà bác học và các brahmins sẽ quay về chỗ của họ mà lan truyền tin đồn và nói rằng "Người này không trả lời  câu  hỏi  này  bởi  vì  ông  ta  không  biết;  bằng  không, sao  ông  ấy  không  thể  đơn  giản  nói  có  hay  không? Chúng tôi  đã hỏi câu hỏi rất đơn giản, 'Ông có tin vào Thượng đế không?' Ông ấy có thể đã nói có hay không - nếu  ông  ấy  biết  thế  thì  câu  trả  lời  là  đơn  giản.  Nhưng ông ấy nói vòng vo; chúng tôi hỏi về Thượng đế và ông ấy nói theo kiểu cách ngôn. Ông ấy nói, 'Làm sao điều đó có thể được nói ra? Làm sao điều đó có thể được giải thích?' Sự kiện thực là ông ấy không biết. Sự kiện thực là ở chỗ ông ấy là kẻ vô thần trá hình; ông ấy đang lừa mọi người, làm biến chất mọi người."

Người  Hindus  đã  bịa  ra  một  câu  chuyện  rất  tinh ranh về Phật. Họ nói rằng Thượng đế đã tạo ra thế giới, và  đồng  thời  ngài  đã  tạo  ra  địa  ngục  và  cõi  trời  -  địa ngục  cho  những  người  bị  trừng  phạt  và  cõi  trời  cho những  người  được  trọng  thưởng  vì  đức  hạnh  của  họ. Nhưng  chuyện  xảy  ra  là  hàng  nghìn  năm  qua đi chẳng ai vào địa ngục cả, bởi vì không ai phạm tội. Tất nhiên, quỉ  rất  mệt  mỏi  vì  cứ  chờ  đợi  hoài  và  chờ  đợi  và  chờ đợi  -  không  có  việc  làm,  không  có  kinh  doanh!  Thậm chí không một linh hồn nào đã xuất hiện!

Cực kì tức giận, quỉ lên Thượng đế và nói, "Sao ông làm ra địa ngục này, để làm gì? Và sao ông đẩy tôi vào đó chịu trách nhiệm? Chúng tôi mệt rồi, nhân viên của tôi mệt hết cả rồi. Chẳng ai xuất hiện cả. Chúng tôi mở cửa  hàng  và  chúng  tôi  ngồi  cả  ngày  mà  chẳng  có  một khách hàng nào! Chúng tôi để cửa mở - không một linh hồn nào đã từng vào. Phỏng có ích gì? Xin giải phóng chúng tôi khỏi việc này đi."

Thượng  đế  nói,  "Sao  ông  không  đến  sớm  hơn?  Ta quên  khuấy  mất  về  điều  đó.  Ta  sẽ  thu  xếp  vậy.  Ngay đây ta sẽ sinh vào trong thế giới là Phật Gautama, và ta sẽ làm biến chất tâm trí mọi người. Ta sẽ làm biến chất tâm  trí  họ  nhiều  tới  mức  ông  sẽ  bị  chật  ních  đấy.  Ông cứ về địa ngục đi và đợi đấy."

Và  đó  là  cách  chuyện  xảy  ra.  Câu  chuyện  nói, Thượng đế vào thế giới là Phật Gautama, làm biến chất tâm  trí  mọi  người,  phá  huỷ  tin  của  họ,  nhổ  bật  gốc  rễ những  tục  lệ  của  họ,  làm  rung  chuyển  đức  tin  của  họ, tạo  ra  hoài  nghi  trong  tâm  trí  họ,  nghi  ngờ.  Từ  đó  địa ngục  bị  chật  ních  đến  mức  quỉ  cứ  phải  nói  đi  nói  với Thượng đế, "Thôi bây giờ dừng đi! Xin dừng đi! Chúng tôi  mệt  hết  rồi,  nhiều  người  thế!  Chúng  tôi  phục vụ  cả hai mươi bốn tiếng, hết ngày nọ tới ngày kia; thậm chí cả  trong  đêm  cửa  cũng  không  thể  đóng  được.  Mọi người đơn giản cứ kéo tới!"

Một câu chuyện rất tinh ranh. Bạn có thấy cái  tinh ranh  tinh  vi  trong  nó  không?  Theo  một  nghĩa  nào  đó Phật được thừa nhận là hiện thân của Thượng đế. Người Hindus  tinh  ranh  hơn  người  Do  Thái  theo  cách  đó. Người  Do  Thái  đơn  giản  phủ  nhận  rằng  Jesus  là  Con của Thượng đế, họ bác bỏ Jesus. Người Hindus tinh vi hơn  theo  cách  đó,  trau  chuốt  hơn,  văn  hoá  hơn  -  tất nhiên,  một  nền  văn  minh  cổ  đại  hơn  mà.  Và  nền  văn minh càng trở nên cổ đại hơn, nó càng trở nên tinh ranh hơn.

Thấy cái tinh ranh này: Phật được chấp nhận là hoá thân  thứ  mười  của  Thượng  đế,  và  vậy  mà  Thượng  đế lấy  hoá  thân  này  vào  thế  giới  để  làm  biến  chất  tâm  trí mọi  người.  Cho  nên  mặc  dầu  Phật  là  Thượng  đế,  cẩn thận đấy, chớ có nghe ông ta! Bạn thấy chiến lược này, cái  mẹo  này  chưa?  Họ  không  phủ  nhận  Phật  có  tính thượng  đế  -  thực  ra  gần  như  không  thể  nào  phủ  nhận được Phật có tính thượng đế.

H.G. Wells đã nói rằng Phật Gautama là nghịch lí: con người vô thượng đế nhất và vậy mà có tính thượng đế nhất. Ông ấy chưa bao giờ nói về Thượng đế, ông ấy chưa   bao   giờ   bảo   mọi   người   tin   vào   Thượng   đế. Thượng  đế  đơn  giản  bị  thiếu  trong  giáo  huấn  của  ông ấy.  Đấy  không  cần  là  giả  thuyết,  điều  đó  không  được cần.  Vô  thượng  đế  nhất  và  vậy  mà  có  tính  thượng  đế nhất… không ai dường như có tính thượng đế như Phật, duyên  dáng  như  Phật  -  hệt  như  bông  sen,  tâm  thức thuần  khiết  nhất  có  thể  quan  niệm  được,  tươi  mát  như giọt sương trong ánh bình minh.

Họ  đã  không  thể  phủ  nhận  được  điều  đó,  họ  phải chấp nhận rằng ông ấy là Thượng đế. Nhưng họ không thể chấp nhận cách tiếp cận của ông ấy bởi vì cách tiếp cận  của  ông  ấy,  nếu  được  chấp  nhận,  sẽ  phá  huỷ  toàn thể tôn giáo đã được thiết lập, toàn thể tổ chức. Ông ấy lấy  đi  mọi  niềm  tin;  thực  ra  ông  ấy  làm  cho  một  điều thành rất quan trọng, rất bản chất là con người của niềm tin sẽ không có khả năng biết được. Ông ấy không ngụ ý  trở  thành  người  không  tin,  bởi  vì  không  tin  lại  là  tin theo cách phủ định. Không là người tin không là người không tin.

Cách  tiếp  cận  của  Phật  là  cách  tiếp  cận  của  người bất khả tri. Ông ấy không hữu thần không vô thần - ông ấy là người truy tìm. Và ông ấy muốn bạn còn mở cho việc  truy  tìm.  Đi  không  có  định  kiến,  đi  không  có  ý tưởng được làm sẵn - bởi vì nếu bạn đi với ý tưởng nào đó, bạn sẽ phóng chiếu ý tưởng của bạn lên thực tại. Và nếu bạn có ý tưởng bắt rễ sâu trong tâm trí bạn, bạn sẽ thấy ý tưởng đó được hoàn thành trong thực tại và nó sẽ chỉ là ảo giác, mơ được bạn phóng chiếu lên. Bạn phải đi  hoàn  toàn  trống  rỗng.  Nếu  bạn  thực  sự  muốn  biết chân  lí  bạn  phải  tuyệt  đối  trống  rỗng,  bạn  phải  không mang ý tưởng nào, ý thức hệ nào; bạn phải đi trần trụi, trần truồng, trống rỗng. Bạn phải vận hành từ trạng thái của không biết. Trạng  thái của không biết là trạng thái của người kinh ngạc.

Có một câu ngạn ngữ cổ của Jesus, không được ghi trong  Kinh  Thánh,  nhưng  người  Sufis  đã  gìn  giữ  nó. Người  Sufis  đã  gìn  giữ  nhiều  câu  nói  hay  của  Jesus. Câu  nói  này  quan  trọng  vô  cùng  đến  mức  người  ta  tự hỏi  sao  nó  không  được  ghi  vào  trong  Kinh  Thánh, nhưng nếu bạn cân nhắc kĩ càng về nó thì lí do trở nên rõ ràng.

Câu  nói  này  là:  Người  được  ân  huệ  là  người  ngạc nhiên,  bởi  vì  vương  quốc  của  Thượng  đế  là  của  người đó.  Người  được  ân  huệ  là  người  ngạc  nhiên.  Điều  này đã không được ghi trong Kinh Thánh. Tại sao? - bởi vì Kinh Thánh muốn tạo ra tôn giáo nào đó, giáo phái nào đó; nó muốn truyền bá ý thức hệ nào đó. Còn con người của ngạc nhiên phải bỏ mọi ý thức hệ.

Người được ân huệ là người ngạc nhiên, bởi vì chỉ trong việc ngạc nhiên bạn mới có thể giống như trẻ con, hồn nhiên. Và chỉ trong hồn nhiên đó bạn có thể biết cái đang  đó.  Làm  sao  tâm  trí  rối  loạn  hiểu  được  con đường?

Cho  nên  bất  kì  khi  nào  một  người  tới  Phật  và  lục vấn - những câu hỏi  lớn lao về  cuộc sống và những  bí ẩn  của  cuộc  sống  -  Phật  đều  nói,  "Ông  đợi  đấy,  ông thiền đi. Trước hết để tâm trí rối loạn của ông trở thành không rối loạn. Để cơn bão tâm trí này của ông qua đi. Để im lặng tới, bởi vì im lặng sẽ cho ông đôi mắt. Ta có thể  chỉ  cho  ông  con  đường  để  im  lặng,  và  thế  rồi  ông không cần hướng dẫn của bất kì ai. Một khi ông im lặng được, ông sẽ có khả năng thấy con đường và ông sẽ có khả năng đạt tới mục đích."

Và  tâm  trí  chúng  ta  thực  sự  rối  loạn.  Cả  nghìn  lẻ một rắc rối có đó. Trước hết, mọi người đều trong trạng thái  tinh  thần  phân  liệt,  nhiều  hay  ít;  khác  biệt  chỉ  ở mức độ. Mọi người đều bị chia chẻ bởi vì những kẻ bóc lột,  cả  tôn  giáo  và  chính  trị,  đều  phụ  thuộc  vào  chiến lược  này:  phân  chia  con  người,  không  cho  phép  con người toàn vẹn, và con người sẽ vẫn còn là nô lệ. Ngôi nhà bị chia ra chống lại bản thân nó thì nhất định yếu. Cho  nên  bạn  đã  được  dạy  phải  tranh  đấu  với  thân  thể; đó  là  chiến  lược  phân  chia  gốc  rễ,  của  việc  phân  chia bạn. "Tranh đấu với thân thể, thân thể là kẻ thù của bạn. Chính  thân  thể  đang  lôi  bạn  tới  địa  ngục.  Tranh  đấu, cầm  dao  trong  tay!  Tranh  đấu  cả  ngày  lẫn  đêm!  tranh đấu trong nhiều kiếp! Chỉ thế thì một ngày nào đó bạn sẽ có khả năng thắng được nó. Và chừng nào bạn chưa thắng thân thể mình, bạn sẽ không đi vào được thế giới của Thượng đế."

Trong  hàng  thế  kỉ  điều  vô  nghĩa  này  đã  được  dạy cho  mọi  người.  Và  kết  quả  là  ở  chỗ  mọi  người  đều  bị phân  chia,  mọi  người  đều  chống  thân  thể  họ.  Và  nếu bạn chống thân thể bạn, bạn nhất định sẽ bị rắc rối. Bạn sẽ tranh đấu với thân thể bạn, và bạn và thân thể bạn là một năng lượng. Thân thể là linh hồn thấy được, và linh hồn là thân thể không thấy được. Thân thể và linh hồn không bị phân chia ở bất kì đâu, chúng là các bộ phận của nhau, chúng là bộ phận của một toàn thể. Bạn phải chấp nhận thân thể, bạn phải yêu mến thân thể, bạn phải kính trọng thân thể, bạn phải biết ơn thân thể mình. Chỉ thế thì bạn mới đạt tới loại toàn vẹn nào đó, sự kết tinh sẽ xảy ra; bằng không bạn sẽ vẫn còn bị rắc rối. Và thân thể sẽ không bỏ bạn dễ dàng thế; ngay cả sau hàng trăm kiếp  sống  việc  tranh  đấu  sẽ  vẫn  có  đó.  Bạn  không  thể đánh bại thân thể được.

Tôi không nói rằng thân thể không thể bị mòn mỏi đi,  nhớ  lấy,  nhưng  bạn  không  thể  đánh  bại  được  thân thể. Bạn không thể đánh bại được nó bằng việc thù địch với nó. Bạn có thể thắng nó bằng việc thân thiện, bằng việc yêu thương, bằng việc kính trọng, bằng việc tin cậy nó. Đó đích xác là cách tiếp cận của tôi: thân thể là ngôi đền  chùa,  bạn  là  vị  thần  của  ngôi  đền  chùa  này.  Đền chùa bảo vệ bạn, là chỗ che mưa, che gió, che nóng cho bạn. Nó đang phục vụ bạn đấy! Tại sao bạn phải tranh đấu với nó? Điều đó cũng ngốc như người lái xe tranh đấu  với  chiếc  xe.  Nếu  người  lái  xe  tranh  đấu  với  xe, điều gì sẽ xảy ra? Anh ta sẽ phá huỷ chiếc xe và anh ta sẽ phá  huỷ  bản  thân  mình  trong  việc tranh  đấu  với  nó. Chiếc xe là phương tiện đi tốt, nó có thể đưa bạn đi trên cuộc hành trình xa nhất.

Thân  thể  là  cơ  chế  phức  tạp  nhất  trong  sự  tồn  tại. Nó đơn giản tuyệt diệu! - và người phúc lạc là người kì diệu.  Bắt  đầu  cảm  thấy  ngạc  nhiên  với  thân  thể  riêng của bạn đi, bởi vì đó là cái gần bạn nhất. Tự nhiên gần nhất  đã  tiếp  cận  bạn,  Thượng  đế  gần  nhất  đã  tới  với bạn, là qua thân thể. Trong thân thể bạn là nước của đại dương, trong thân thể bạn là lửa của các vì sao và mặt trời, trong thân thể bạn là không khí, thân thể bạn được tạo ra từ đất. Thân thể bạn đại diện cho toàn thể sự tồn tại, mọi yếu tố. Và biến đổi làm sao! Biến thái làm sao! Nhìn đất và rồi nhìn vào thân thể bạn mà xem - biến đổi làm sao, và bạn chưa bao giờ ngạc nhiên về nó cả! Cát bụi đã trở thành điều thiêng liêng - bí ẩn nào lớn hơn là có thể có? Phép màu nào lớn lao hơn mà bạn chờ đợi?

Và  bạn  thấy  phép  màu  này  đang  xảy  ra  mọi  ngày.  Từ bùn hoa sen tới...và từ bụi đất đã nảy sinh thân thể tuyệt vời của chúng ta. Và một cơ chế phức tạp thế, chạy êm thế - không tiếng ồn. Và nó thực sự phức tạp.

Các  nhà  khoa  học  đã  làm  những  cái  máy  rất  phức tạp,  nhưng  không  cái  gì  sánh  được  với  thân  thể  cả. Ngay cả máy tính phức tạp nhất cũng chỉ là đồ chơi nếu so với cỗ máy bên trong của thân thể. Và bạn đã được dạy  tranh  đấu  với  nó.  Điều  đó  tạo  ra  chia  chẻ,  điều  đó giữ  bạn  trong  rắc  rối,  điều  đó  giữ  bạn  trong  cuộc  nội chiến thường xuyên.

Và  bởi  vì  bạn  tranh  đấu  với  bản  thân  mình  -  điều hoàn toàn ngu ngốc - cuộc sống của bạn trở thành ngày một ít thông minh và ngày một nhiều ngu xuẩn. Và thế rồi bạn muốn những biến đổi lớn lao - bạn muốn ghen tị bị  vứt  bỏ  và  bạn  muốn  giận  dữ  biến  mất  và  bạn  muốn không  tham  lam  trong  mình.  Điều  đó  là  không  thể được! Với những hiểu lầm như vậy từ ngay chỗ bắt đầu, làm sao bạn có thể tạo ra được không gian nơi biến đổi xảy  ra,  nơi  giận  dữ  trở  thành  từ  bi,  nơi  ghét  trở  thành yêu,  nơi  tham  lam  trở  thành  chia  sẻ,  nơi  dục  trở  thành samadhi?  Làm  sao  bạn  có  thể hi  vọng,  làm  sao  bạn  có thể trông đợi biến đổi lớn lao thế, với trạng thái rối loạn thế?

Điều nền tảng là vứt bỏ chia chẻ, trở thành một. Là một đi, và thế thì mọi điều khác là có thể; ngay cả điều không thể cũng thành có thể.

Làm sao tâm trí rối loạn hiểu con đường?

Conđường là rất đơn giản và trực tiếp. Ngay cả trẻ con cũng có thể hiểu được điều đó. Nó đơn giản như hai cộng hai là bốn, hay thậm chí còn đơn giản hơn. Nó đơn giản  như  tiếng  hót  của  con  chim,  đơn  giản  như  bông hồng  -  đơn  giản  và  đẹp,  đơn  giản  và  cực  kì  vĩ  đại. Nhưng  chỉ  một  tâm  trí  không  rối  loạn  mới  có  thể  hiểu được  nó,  chỉ  một  tâm  trí  không  rối  loạn  mới  có  khả năng  thấy  nó;  bằng  không  bạn  sẽ sống  trong  tham  lam và bạn sẽ sống trong giận dữ và bạn sẽ sống trong ghen tị và sở hữu, và bạn  sẽ sống trong hận thù. Bạn có thể giả  vờ,  bạn  có  thể  trở  thành  thánh  nhân  trên  bề  mặt, nhưng bạn vẫn còn là tội nhân sâu bên dưới. Và tội lỗi lớn  nhất  là  phân  chia  bản  thân  mình.  Tội  lỗi  lớn  nhất này không phạm phải với người khác, nó bao giờ cũng phạm phải với chính bản thân bạn. Đây là trạng thái của tự tử, việc tạo ra phân chia này giữa thân thể bạn và bản thân  bạn.  Kết  án  thân  thể,  bạn  chỉ  có  thể  trở  thành  kẻ đạo  đức giả,  bạn  chỉ  có  thể sống  cuộc  sống  của  kẻ  giả vờ.

Trong khoang tàu hoả hạng nhất, hai quí bà ăn vận đẹp  đang  thảo  luận  về  quần  áo  trong  khi  một  quí  ông trong góc vờ ngủ. Khi một bà nói mình thấy giá quần áo ngày nay là không thể được, bà kia gợi ý bà ấy nên theo gương bà này và kiếm người bạn trai ở bên mình: "Anh ấy  sẽ  cho  bạn  năm  trăm  đô  la  một  tháng  làm  món  quà nhỏ - chồng bạn sẽ chẳng bao giờ làm điều đó đâu."

"Nhưng điều gì xảy ra nếu tôi không thể kiếm được người bạn có năm trăm đô la?"

"Thế thì lấy hai người với mỗi người hai trăm năm mươi đô."

Quí  ông  này  lên  tiếng:  "Nghe  đây  thưa  các  bà,  tôi sắp ngủ bây giờ. Đánh thức tôi dậy khi các bà giảm giá xuống hai mươi đô la."

Mọi người đều giả vờ theo mọi cách có thể. Người giả vờ là thánh nhân có thể chính là điều đối lập lại, và người  giả  vờ  thức  có  thể  ngủ,  và  người  giả  vờ  ngủ  có thể thức... đủ mọi loại giả vờ, bởi vì xã hội tạo ra hoàn cảnh  nó  cho  phép  bạn  chỉ  hoặc  sống  một  cuộc  hoàn toàn  bị  kết  án,  cuộc  sống  của  kẻ  tội  phạm,  hoặc  cuộc sống của kẻ đạo đức giả, của kẻ giả vờ. Xã hội cho bạn chỉ hai phương án: hoặc chân thật và là tội phạm, hoặc không  thật  và  đáng  kính.  Nó  không  cho  phép  bạn  có phương  án  thứ  ba.  Tại  sao  nó  không  cho  phép  bạn phương án thứ ba? - bởi vì phương án thứ ba tạo ra một Jesus,  một  Phật,  một  Krishna,  và  sự  hiện  diện  của  họ làm  cho  đám  đông  cảm  thấy  rất  tầm  thường,  rất  bị  sỉ nhục, mất mặt.

Cho  nên  xin  đừng  quyết  định  bằng  việc  nhìn  vào hình tướng của người khác. Nhiều cơ hội hơn, gần chín mươi  chín  phẩy  chín  phần  trăm,  bất  kì  cái  gì  họ  xuất hiện trên bề mặt họ sẽ không là vậy ở sâu bên dưới. Bạn có thể chắc chắn được về điều đó; tôi nói gần như chắc chắn  hoàn  toàn,  bởi  vì  chỉ  không  phẩy  một  phần  trăm bạn  có  thể  lỡ  -  không  nhiều  gì.  Chỉ  thỉnh  thoảng  bạn mới bắt gặp vị phật, người có hình tướng là một với nội tâm  của  người  đó;  bằng  không  bạn  sẽ  bắt  gặp  những người  là  điều  này  ở  bên  ngoài  và  là  điều  khác  ở  bên trong. Đừng bị lừa bởi dáng vẻ.

Một  nữ  diễn  viên  tình  cờ  làm  quen  với  một  người lang thang thất nghiệp và đưa anh ta về căn hộ của mình bởi  vì  anh  ta  đi  đôi  giầy  rất  lớn  và  cô  ấy  đã  được  bảo rằng đàn ông chân lớn có chim lớn. Cô ấy cho anh ta ăn bữa tối thịt  nướng với nhiều hạt tiêu và bia,  thế rồi lôi anh ta lên giường.

Sang hôm sau người này thức dậy một mình và thấy tờ mười đô la để trên bệ lò sưởi, với lời nhắn ngắn gọn: "Tự mua đôi giầy vừa cho anh."

Nhưng  đó  là  cách  chúng  ta  cứ  quyết  định...  từ  bên ngoài. Thực ra, bởi vì chúng ta thậm chí không biết bên trong của riêng mình, làm sao chúng ta có thể nhìn vào bên  trong  của  người  khác  được?  Chúng  ta  không  biết nghệ  thuật  nhìn  vào  trong.  Trước  hết  bạn  phải  thực hành nghệ thuật này với bản thân mình. Trước hết bạn phải đi vào trong lãnh thổ của mình, thế giới bên trong của mình. Bạn phải đi ngày một sâu hơn vào tâm thức của  mình,  tới  chính  trung  tâm  của  nó.  Một  khi  bạn  đã thấm vào cốt lõi của bản thể mình, bạn sẽ có khả năng nhìn vào cốt lõi của bản thể của bất kì ai khác. Thế thì không ai có thể lừa được bạn, bởi vì thế thì bạn không nhìn vào hình tướng - bạn nhìn vào thực tại.

Làm sao tâm trí rối loạn hiểu con đường?

Tâm  trí  rối  loạn  không  thể  hiểu  được  cái  gì.  Nó không  ở trong  trạng  thái  việc hiểu là  có  thể.  Việc hiểu không  có  nghĩa  là  tri  thức.  Tâm  trí  rối  loạn  có  thể  trở thành rất thông thái - bạn có thể tới các đại học và bạn có  thể  thấy  các  giáo  sư,  rất  thông  thái  -  nhưng  họ  còn rối loạn hơn cả bạn, trong xung đột bên trong còn nhiều hơn  cả  bạn.  Tri  thức  của  họ  chẳng  ích  gì  cho  họ  chút nào. Tri thức chưa bao giờ có ích cho bất kì ai, nó chỉ làm  nặng  gánh.  Nó  cho  bạn  sự  kính  trọng,  chắc  chắn. Nó  là  trò  bản  ngã  lớn,  và  bản  ngã  cảm  thấy  được  thổi phồng  lên;  nhưng  bản  ngã  càng  được  thổi  phồng  lên, bạn  sẽ  càng  rối  loạn  bên  trong  hơn  bởi  vì  bản  ngã  là hiện tượng giả tạo. Và khi bạn trở thành quá gắn bó với cái  giả,  bạn  bắt  đầu  mất  tiếp  xúc  với  cái  thật.  Khi  bạn bắt đầu bắt thêm rễ vào cái giả, bạn quên mất việc bắt rễ vào cái thực.

Con  người  của  tri  thức  là  vô  thức  như  bạn.  Người dốt  nát  và  người  thông  thái  không  phải  là  trên  những con thuyền khác nhau; họ là bạn đồng hành. Khác biệt giữa  họ  chỉ  ở  thông  tin  -  điều  không  phải  là  khác  biệt chút nào, điều không phải là khác biệt làm ra mọi khác biệt.  Tôi  có  thể  chỉ  biết  vài  điều,  bạn  có  thể  biết  thêm vài  điều  nữa,  ai  đó  khác  có  thể  biết  cả  nghìn  lẻ  một điều,  và  ai  đó  khác  có  thể  chỉ  như  đi  dạo  qua  từ  điển bách  khoa  toàn  thư  Encyclopedia  Britannica  -  điều  đó chẳng tạo nên khác biệt chút nào.

Phật không phải là con người của tri thức, ông ấy là con  người  của  hiểu  biết  -  không  tràn đầy  thông  tin  mà tràn đầy sáng suốt. Tràn đầy linh ảnh, không tràn đầy ý nghĩ - sáng tỏ, sáng tỏ tựa tấm gương, và nhận biết lớn.

Bạn đang đi như kẻ mộng du, người vừa đi vừa ngủ. Bạn không biết điều mình đang làm, bạn không biết tại sao bạn làm nó; bạn không biết mình đang đi đâu, bạn không  biết  tại  sao  bạn  đi.  Cuộc  sống  của  bạn  là  ngẫu nhiên, và cuộc sống ngẫu nhiên là cuộc sống vô ý thức - nó giống như người máy.

Một anh chàng ở nhà hát cùng vợ đi ra nhà vệ sinh vào lúc nghỉ giữa giờ, nhưng đi nhầm cửa và thấy mình đi  ra  vườn.  Vì  quá  tiện  để  nghĩ  tới  việc  dùng  mặt  đất, anh  ta  nhấc  một  cây  ra  khỏi  chậu  hoa  và  đái  vào  chậu nó, rồi đặt lại cây đó vào.

Anh  ta  trở  về  và  thấy  màn  kịch  tiếp  đã  bắt  đầu. "Điều gì đã xảy ra cho tới giờ trong màn này vậy?" anh ta thì thào hỏi vợ.

"Anh nên biết," cô ấy nói một cách lạnh nhạt. "Anh đã ở trong đó đấy!"

Con người sống trong vô ý thức. Con người không nhận  biết,  không  nhận  biết  chút  nào.  Bạn  có  thể  quan sát bất kì người nào, bạn có thể quan sát bản thân mình, dần dần, dần dần, và bạn sẽ thấy nhiều hành động vô ý thức  đang  xảy  ra  đến  mức  gần  như  không  thể  nào  tin được  làm  sao  bạn  đã  sống  cho  tới  giờ.  Bạn  nói  dối chẳng vì lí do nào cả! Và khi bạn bắt quả tang bản thân mình nói dối, bạn sẽ ngạc nhiên: sao mình nói dối ngay chỗ đầu tiên? - bởi vì chẳng có lí do gì, bạn không định thu được gì từ điều đó. Chỉ là thói quen, chỉ là lệ thường máy móc. Bạn trở nên buồn chẳng vì lí do nào cả.

Bây  giờ  có  vài  nhà  nghiên  cứu  nói  bạn  có  thể  làm lịch về tâm trạng bạn, và tôi thấy nghiên cứu của họ có ý  nghĩa  -  bạn  thực  sự  có  thể  làm  ra  lịch  về  tâm  trạng bạn. Cứ viết ra trong một tháng mà xem: Thứ hai buổi sáng  bạn  cảm  thấy  thế  nào,  và  vào  buổi  chiều  và  vào buổi tối và vào buổi đêm... ít nhất tám lần một ngày, cứ ghi  mọi  ngày  và  đích  xác  cùng  một  giờ  bạn  cảm  thấy thế  nào.  Và  trong  vòng  ba  hay  bốn  tuần  bạn  sẽ  ngạc nhiên  rằng  vào  mỗi  thứ  hai  và  cùng  lúc  bạn  đều  cảm thấy đích xác cùng một tâm trạng.

Bây giờ điều này không thể thế được vì bất kì hoàn cảnh  nào  bên  ngoài,  bởi  vì  mỗi  thứ  hai  chúng  là  khác. Nó là cái gì đó bên trong - mặc dầu bạn sẽ thấy những cái  cớ  bên  ngoài,  bởi  vì  chẳng  ai  muốn  cảm  thấy  có trách nhiệm cho khổ riêng của mình. Điều cảm thấy tốt là làm cho người khác cảm thấy có trách nhiệm về khổ của  bạn.  Và  bạn  có  thể  tìm  ra  cớ,  bạn  thậm  chí  có  thể bịa ra chúng nếu chúng không có đó.

Đó là chỗ mọi người đã trở thành rất, rất sáng tạo. Thực  ra  toàn  thể  tính  sáng  tạo  của  họ  đều  bao  gồm trong  việc  tạo  ra  cớ:  "Sao  mình  buồn?"  và  bạn  có  thể tìm thấy cả nghìn lẻ một lí do. Vợ bạn nói điều này và con  cái  không  cư  xử  đúng  và  hàng  xóm  và  ông  chủ  ở văn  phòng  và  giao  thông  và  giá  cả  đang  lên  cao...  và bạn  có  thể  tìm  ra  cả  nghìn  lẻ  một  thứ;  chúng  bao  giờ cũng có đó. Và bạn có thể vẽ ra cả thế giới rất ảm đạm, đen  tối,  và  thế  rồi  bạn  có  thể  cảm  thấy  thoải  mái  rằng đấy không phải là trách nhiệm của bạn mà bạn buồn.

Nhưng  vẫn  cùng  thế  giới  đó,  và  sáng  thứ  ba  bạn cảm thấy rất sôi nổi, rất vui vẻ, rạng ngời - lần nữa bạn có thể tìm ra cớ: "Hôm nay là buổi sáng đẹp trời, và mặt trời cùng chim chóc và cây cối và bầu trời, và tất cả đều đầy ánh sáng - sáng đẹp thế!" Bạn có thể tìm ra cớ cho mọi  loại  tâm  trạng,  nhưng  nếu  bạn  viết  nhật  kí  trong bốn tuần bạn sẽ thực sự thấy choáng rằng mọi thứ xảy ra cho bạn gần như phụ thuộc vào bạn. Bạn có bánh xe bên  trong  cứ  quay  mãi,  và  cùng  cái  nan  hoa  đó  cứ  lên đến đỉnh lặp đi lặp lại.

Vâng, có những hoàn cảnh bên ngoài, nhưng chúng không  phải  là  nguyên  nhân;  nhiều  nhất  chúng  làm  lẩy cò. Một tâm trạng nào đó nhất định xảy ra được lẩy cò bởi hoàn cảnh nào đó. Nếu hoàn cảnh này không có đó, cái  gì  đó  khác  sẽ  thành  điểm  lẩy  cò  -  nhưng  nó  nhất định được lẩy cò.

Những người đã sống trong cô lập đều trở nên nhận biết về sự kiện này. Phật hay phái các đệ tử của ông ấy tới những nơi cô lập. Trong công xã mới chúng ta sẽ có các hầm  dưới  đất  cho  nên  tôi  có  thể cử  bạn  tới chỗ  cô lập  trong  một  tháng  -  tuyệt  đối  cô  lập.  Bạn  biến  mất khỏi thế giới, cho nên bạn không thể đổ tại bất kì hoàn cảnh  nào  bên  ngoài  bởi  vì  không  có  gì  bên  ngoài  cả... bạn  và  những  bức  tường  của  hầm.  Và  bạn  sẽ  ngạc nhiên: một hôm bạn hạnh phúc, một hôm bạn bất hạnh, một hôm bạn cảm thấy rất tham lam, một hôm bạn cảm thấy giận dữ và không có ai đã xúc phạm bạn, chọc giận bạn. Một hôm bạn sẽ thấy bạn đang tự mình nói dối cho mình vì bạn không thể tìm ra bất kì ai khác.

"Tôi có thể mua đồ uống cho cô được không?" anh ta hỏi, bằng cách gợi lên cuộc đối thoại.

"Không, cám ơn ông," cô ấy nói. "Tôi không uống." "Thế ăn tối chút ít với tôi trong phòng tôi vậy?" "Không, tôi không nghĩ điều đó sẽ thích hợp," cô ấy nói.

Không  có  kết  quả  gì  với  cách  tiếp  cận  tinh  tế hơn, chàng thanh niên đi thẳng vào vấn đề: "Tôi bị say đắm bởi cái đẹp tươi mát của cô, thưa cô, và tôi sẽ cho cô bất kì cái gì trái tim cô mong ước nếu cô dành một đêm với tôi."

"Ô, không, không thưa ông, tôi không bao giờ làm điều như vậy đâu."

"Nói  cho  tôi  đi,"  anh  thanh  niên  nói  vừa  cười,  "cô không bao giờ làm cái gì hơi chút không đúng sao?"

"Vâng," cô gái Pháp nói, "tôi nói dối."

Bạn quan sát bao nhiêu lần trong ngày việc bạn nói dối  -  và  chẳng  vì  lí  do  gì  chút  nào  -  và  bao  nhiêu  lần bạn trở nên giận dữ, chẳng lí do chút nào, và thế rồi bạn sẽ  thấy  mình  đang  sống  trong  thế  giới  bên  trong,  thế giới  chủ  thể  của  riêng  bạn.  Hiểu  biết  nghĩa  là  hiểu những  điều  nền  tảng  này  của  việc  vận  hành  của  cuộc sống.  Và  nếu  bạn  hiểu  những  điều  nền  tảng  này,  biến đổi là không khó khăn. Thực ra, bản thân hiểu biết trở thành việc biến đổi.

Làm sao tâm trí rối loạn hiểu con đường?

Nếu một người bị rối loạn

Người  đó  sẽ  không  bao  giờ  được  tràn  đầy  với  tri thức.

Từ  'tri  thức'  không  ngụ  ý  điều  bạn  ngụ  ý  bởi  tri thức.  Khi  Phật  dùng  từ  'tri  thức'  ông  ấy  ngụ  ý  trí  huệ, không  phải  thông  tin;  ông  ấy  ngụ  ý  việc  biết,  không phải tri thức.

Nếu  một  người  bị  rối  loạn...  đang  trong  xung  đột, đang trong lẫn lộn, đang trong phân chia, bị chia chẻ ở bên  trong,  nếu  một  người  là  đám  đông  bên  trong... Người đó sẽ không bao giờ được tràn đầy với trí huệ.

Trí huệ cần thống nhất, trí huệ cần tích hợp, trí huệ cần  kết  tinh  của  nhận  biết,  của  tính  quan  sát,  của  việc quan sát hành động của bạn, tâm trạng của bạn, ý nghĩ của bạn, xúc động của bạn... quan sát mọi thứ đang xảy ra trong thế giới bên trong của bạn. Chỉ bằng việc quan sát nó, phép màu bắt đầu xảy ra. Nếu bạn bắt đầu thấy rằng bạn nói dối chẳng bởi lí do gì cả, chính nhận biết đó sẽ trở thành trở ngại. Lần sau bạn ở ngay bên bờ nói dối thì một giọng nói bên trong bạn sẽ nói, "Quan sát đi, cẩn  thận  vào  -  mình  đang  đi  vào  trong  bẫy  lần  nữa." Lần sau bạn đang rơi vào trong buồn rầu, cái gì đó bên trong bạn sẽ làm cho bạn tỉnh táo, sẽ báo động bạn.

Đây là con đường của việc biến đổi năng lượng của bạn  -  aes  dhammo  sanantano.  Aes  maggo  visuddhya  - đây  là  cách  làm  thuần  khiết,  đây  là  luật  vĩnh  hằng  của biến đổi.

Tâm trí không rối loạn, không còn tìm kiếm xem xét cái gì là phải và cái gì là trái,

Tâm trí vượt ra ngoài mọi phán xét, quan sát và hiểu.

Cho nên yêu cầu đầu tiên cho sannyasin là: Tâm trí không  rối  loạn,  không  còn  tìm  kiếm  xem  xét  cái  gì  là phải và cái gì là trái...

Một phát biểu cực kì quan trọng và cách mạng. Phật đang nói: Đừng xét cái gì là phải và cái gì là trái, bởi vì nếu bạn xét cái gì là phải và cái gì là trái, bạn sẽ bị phân chia, bạn sẽ trở thành kẻ đạo đức giả. Bạn sẽ giả vờ là cái phải và bạn sẽ làm cái trái. Và khoảnh khắc bạn xét cái gì là phải và cái gì là trái, bạn trở nên bị gắn bó, bạn trở nên  bị  đồng  nhất.  Bạn  chắc  chắn  trở thành  bị đồng nhất với cái phải.

Chẳng  hạn,  bạn  thấy  bên  đường  một  tờ  bạc  một trăm ru pi; nó thể đã rơi ra từ túi ai đó. Bây giờ câu hỏi nảy sinh: Lấy nó hay không lấy nó? Một phần của bạn nói,  "Lấy  nó  là  hoàn  toàn  phải  rồi.  Chẳng  ai  thấy  cả, chẳng ai bao giờ nghi ngờ. Và mình có ăn cắp đâu - nó chỉ  nằm  đấy  thôi!  Nếu  mình  không  lấy  nó,  ai  đó  khác đằng nào cũng sẽ lấy nó thôi. Cho nên tại sao bỏ lỡ nó? Lấy là hoàn toàn phải đấy!"

Nhưng  một  phần  khác  nói,  "Điều  này  là  sai  -  tiền này đâu có thuộc vào mình, nó không phải là của mình. Theo một cách nào đó, một cách gián tiếp, đó là ăn cắp. Mình phải báo cho cảnh sát, hay nếu mình không muốn bị bận tâm với nó, cứ đi tiếp, quên hết nó đi. Thậm chí không nhìn nữa. Đây là tham và tham là tội lỗi!"

Bâygiờ, hai tâm trí này có đó. Một bên nói, "Điều đó đúng rồi, lấy đi," bên kia nói, "Điều đó sai rồi, đừng lấy." Bạn  sẽ đồng nhất bản thân mình với tâm trí nào? Bạn chắc chắn sẽ đồng nhất với tâm trí nói điều đó là vô đạo đức, bởi vì điều đó thoả mãn bản ngã hơn. "Mình là con người đạo đức, mình đâu có là người thường; bất kì ai khác cũng sẽ lấy tờ một trăm ru pi này. Trong những thời khó khăn thế, mọi người không nghĩ tới điều tinh tế như  thế."  Bạn  sẽ  đồng  nhất  bản  thân  mình  với  tâm  trí đạo đức. Nhưng có mọi khả năng bạn sẽ lấy tờ bạc này. Bạn sẽ đồng nhất bản thân mình với tâm trí đạo đức, và bạn sẽ không đồng nhất bản thân mình với tâm trí sẽ lấy tờ  bạc.  Bạn  sẽ  lên  án  nó  từ  sâu  bên  dưới;  bạn  sẽ  nói, "Điều  đó  là  không  đúng  -  đó  là  phần  tội  lỗi  của  mình, phần  thấp  kém,  phần  bị  kết  án."  Bạn  sẽ  giữ  cho  mình tách rời nó. Bạn sẽ nói, "Mình chống lại điều đó. Nó là bản năng của mình, nó là vô thức của mình, nó là thân thể  mình,  nó  là  tâm  trí  mình,  cái  đã  thuyết  phục  mình làm điều đó; bằng không, mình đã biết nó rồi, rằng nó là sai. Mình là người biết rằng nó là sai."

Bạn bao giờ cũng đồng nhất bản thân mình với cái đúng, thái độ đạo đức, và bạn không đồng nhất với hành động  vô  đạo  đức  -  mặc  dầu  bạn  làm  điều  đó.  Đây  là cách đạo đức giả phát sinh.

Thánh  Augustine  đã  nói  trong  buổi  thú  tội  của mình: Lạy chúa, xin tha thứ cho con, bởi vì con cứ làm những điều con biết con không nên làm, và con không làm những điều con biết con phải làm.

Đây là xung đột, đây là cách người ta trở nên bị rối loạn. Do đó Phật cho bạn một chìa khoá bí mật. Đây là chiếc  chìa  khoá  đó,  cái  có  thể  đưa  bạn  ra  khỏi  mọi  sự đồng nhất: đừng bị đồng nhất với tâm trí đạo đức - bởi vì  điều  đó  nữa  cũng  là  một  phần  của  tâm  trí.  Đấy  là cùng một trò chơi: phần này nói tốt, phần khác nói xấu - đấy  là  cùng  tâm  trí  tạo  ra  xung  đột  trong  bạn.  Tâm  trí bao  giờ  cũng  hai  mặt.  Tâm  trí  sống  trong  các  cực  đối lập.  Nó  yêu  và  nó  ghét  cùng  một  người;  nó  muốn  làm hành  động  này  và  nó  không  muốn  làm  hành  động  đó. Nó là xung đột, tâm trí là xung đột. Đừng bị đồng nhất với cả hai.

Phật nói: Trở thành chỉ là việc quan quan sát. Thấy rằng  phần  này đang  nói  cái  này,  phần  kia  đang  nói  cái kia.  "Mình  không  là  cả  hai  -  neti,  neti,  không  cái  này không cái nọ - mình chỉ là nhân chứng." Chỉ thế thì mới có khả năng rằng hiểu biết sẽ nảy sinh.

Tâm trí không rối loạn, không còn tìm kiếm xem xét cái gì là phải và cái gì là trái,

Tâm trí vượt ra ngoài mọi phán xét, quan sát và hiểu.

Vượt ra ngoài phán xét về tốt và xấu là con đường của quan sát. Và chính là qua quan sát mà biến đổi xảy ra. Đây là khác biệt giữa đạo đức và tôn giáo. Đạo đức nói, "Chọn điều phải và bỏ điều trái. Chọn cái tốt và bỏ cái  xấu."  Tôn  giáo  nói,  "Đơn  giản  quan  sát  cả  hai. Không  chọn  cái  nào.  Vẫn  còn  trong  tâm  thức  vô  chọn lựa."

Tôn giáo là rất, rất khác với đạo đức. Đạo đức là rất tầm  thường,  trần  tục,  xoàng  xĩnh;  đạo  đức  không  thể đưa  bạn  tới  điều  tối  thượng,  nó  không  phải  là  con đường của điều thiêng liêng. Đạo đức chỉ là chiến lược của xã hội. Đó là lí do tại sao điều này là đúng trong xã hội  này  và  cũng  điều  đó  là  sai  trong  xã  hội  khác;  một điều được coi là tốt ở Ấn Độ và cùng điều đó bị coi là xấu ở Nhật Bản. Một điều được coi là tốt hôm nay và có thể  trở  thành  sai  ngày  mai.  Đạo  đức  là  sản  phẩm  phụ của xã hội, nó là chiến lược của xã hội để kiểm soát. Nó là viên cảnh sát bên trong bạn, viên quan toà bên trong bạn  -  nó  là  thủ  đoạn  của  xã  hội  để  thôi  miên  bạn  theo những  quan  niệm  nào  đó  mà  xã  hội  muốn  áp  đặt  lên mọi người. Cho nên nếu bạn được sinh ra trong gia đình ăn chay, người không ăn chay là kẻ tội lỗi lớn nhất.

Một sư Jaina có lần bảo tôi rằng "Tôi thích sách của ông,  nhưng  sao  ông  nhắc  tới  cả  Jesus,  Mohammed  và Ramakrishna cùng với Mahavira? Ông không nên nhắc tới họ theo cùng một hàng. Mahavira là Mahavira - làm sao có thể so sánh ông ấy và đặt ông ấy theo cùng cách, theo    cùng    phân    loại    với    Jesus,    Mohammed    và Ramakrishna được?"

Tôi nói, "Sao không?"

Ông ta nói, "Jesus uống rượu này, ăn thịt này - còn tội lỗi nào lớn hơn mà người ta có thể phạm phải nữa?"

Mohammed  ăn  thịt  và  lấy  chín  đàn  bà!  Người  ta phải từ bỏ đàn bà - đây không chỉ một mà những chín! Con số hoàn hảo. Thực ra, không có số thêm nữa; chín là số cuối cùng, thế rồi lặp cùng số...

"Mohammed lấy chín đàn bà, là người ăn thịt nữa - làm  sao  ông  đặt  Mohammed  bằng  Mahavira  được?  Và làm  sao  ông  đặt  Ramakrishna  ngang  bằng  Mahavira được? Ông ấy hay ăn cá."

Người Bengali thì nhất định là ăn cá rồi.

Chỉ  trích  duy  nhất  của  ông  ta  về  sách  của  tôi  là  ở chỗ tôi đã đặt những người này cùng nhau.

Bây  giờ  hỏi  người  Ki  tô  giáo...  Có  lần  tôi  đã  hỏi một nhà truyền giáo Ki tô giáo, "Ông nói gì về sư Jaina này?  Ông  ta  đã  nói  điều  này...  ông  có  phản  đối  gì không?"

Ông ta nói, "Chắc chắn! Làm sao ông đặt Mahavira ngang bằng Jesus được? Jesus đã sống vì nhân loại, đã hi  sinh  đời  mình  vì  nhân  loại  -  Mahavira  đã  làm  được gì? Mahavira cực kì ích kỉ, ông ấy chỉ nghĩ tới mỗi cứu rỗi của riêng ông ấy Ông ấy chẳng quan tâm tới người khác!  Ông  ấy  chưa  bao  giờ  chữa  lành  cho  người  mù, ông  ấy  chưa  bao  giờ  dựng  dậy  người  chết  từ  cái  chết. Ông ấy chỉ thiền trong mười hai năm trên núi non, trong rừng rậm - còn gì ích kỉ hơn thế nữa...? Và thế giới này đang đau khổ và mọi người đang trong nỗi đau lớn, còn ông ấy không tới an ủi họ. Cái gì xa hoa hơn có thể có đó? Chỉ thiền bên sông trong rừng - còn gì xa hoa hơn! Ông ấy đã làm gì cho nhân loại đáng thương này? Jesus đã  hi  sinh  bản  thân  mình  -  ông  ấy  đã  sống  và  đã  chết cho  người  khác.  Toàn  bộ  cuộc  sống  của  ông  ấy  không là  gì  ngoài  sự  hi  sinh  thuần  khiết.  Làm  sao  ông  có  thể đặt Mahavira ngang bằng với Jesus được?"

Và ông ấy nữa cũng dường như phải. Bây giờ, bạn quyết định thế nào? Phật chưa bao giờ chữa cho người bệnh,  người  mù,  người  điếc,  người  câm  -  chỉ  thiền. Dường như ích kỉ quá! Ông ấy đáng phải mở bệnh viện chứ, hay ít nhất thì cũng mở trường học; phải phân phối thuốc,  phải  đi  vào  những  vùng  lụt  lội  và  cứu  trợ  mọi người... ông ấy chưa bao giờ làm cái gì như thế cả. Đây là cái loại tâm linh gì vậy? Theo người Ki tô giáo, điều đó thuần tuý ích kỉ.

Bây  giờ,  ai  đúng?  Và  ai  sẽ  quyết  định?  Chúng  ta sống theo định kiến của chúng ta.

Sư Jaina này sai và nhà truyền giáo Ki tô giáo này cũng sai, bởi vì cả hai đều phán xét - và phán xét là sai. Jesus là Jesus - ông ấy sống theo cách riêng của ông ấy. Phật là Phật - ông ấy sống theo cách riêng của ông ấy. Các  cá  tính  duy  nhất,  các  cách  diễn  đạt  duy  nhất  của Thượng  đế.  Không  ai  là  bản  sao  của  người  khác,  và không ai cần là bản sao của người khác. Và điều tuyệt vời  là  ở  chỗ  thế  giới  có  đa  dạng.  Nếu  như  chỉ  có  các Jesus và các Jesus lặp đi lặp lại, họ sẽ trông giống như các xe Ford ra từ dây chuyền lắp ráp - mỗi giây một xe Ford  xuất  xưởng,  hệt  nhau,  đích  xác  cùng  như  nhau. Điều  tuyệt  vời  là  Jesus  là  một  và  đơn  giản  là  một  và không lặp lại. Và điều tốt là Phật là mỗi mình và không lặp lại.

Người tôn giáo thực sự có cách tiếp cận không phán xét.  Nhà  đạo  đức  không  thể  tránh  được  việc  phán  xét, ông  ta  trở  thành  quan  toà.  Bây  giờ,  sư  Jaina  này,  một người bình thường, ngu xuẩn, sẵn sàng phán xét Jesus, Ramakrishna, Mohammed. Ông ta chẳng biết gì, chẳng hiểu  gì,  chưa  bao  giờ  thiền  -  chưa  hiểu  được  bản  thân mình. Đó là lí do tại sao ông ta đã tới tôi.

Ông  ta  đã  tới  tôi  để  hiểu  thiền  là  gì  và  làm  sao thiền. Thiền vẫn chưa xảy ra, nhưng phán xét đã có đó rồi  -  và  ông  ta  sẵn  sàng  phán  xét  ngay  cả  người  như Jesus,  mà  thậm  chí  không  thấy  xấu  hổ  về  điều  ông  ta làm, không dụt dè, rất cao ngạo. Và đấy cũng là trường hợp với nhà truyền giáo Ki tô giáo này! Ông ấy chẳng biết  gì  về  thiền,  điều  Phật  đang  làm,  điều  Mahavira đang  làm.  Ông  ấy  chẳng  biết  gì  về  những  con  đường tinh  tế  mà  theo  đó  vị  phật  hành  động.  Việc  trở  nên chứng ngộ của ông ấy là phục vụ vĩ đại nhất có thể có cho nhân loại - không gì hơn có thể được làm. Ông ấy chắc chắn không chữa được con mắt  vật lí,  nhưng ông ấy  là  người  đã  chữa  con  mắt  tâm  linh  của  hàng  nghìn người - và đó là phục vụ thực! Ông ấy đã làm cho hàng nghìn người nghe, lắng nghe, hiểu - đó là phục vụ thực.

Nhưng nhà truyền giáo Ki tô giáo này, bởi vì ông ta cai  quản  một  trường  phổ  thông  và  một  bệnh  viện,  nên cứ  cho  mình  là  ai  đó  có  quyền  phán  xét.  Các  nhà  đạo đức  bao  giờ  cũng  phán  xét,  người  tôn  giáo  không  bao giờ  phán  xét.  Người  đó  sống  trong  tâm  thức  vô  phán xét.

Tâm  trí  vượt  ra  ngoài  mọi  phán  xét,  quan  sát  và hiểu. Người đó đơn giản quan sát và hiểu. Nếu Phật bắt gặp  Jesus,  ông  ấy  chắc  hiểu  ngay;  nếu  Jesus  bắt  gặp

Mahavira, ông ấy chắc hiểu ngay. Chỉ quan sát, thấy và có hiểu biết.

Biết rằng thân thể là cái bình mảnh mai, và tạo nên lâu đài của tâm trí ông.

Với 'tâm trí' Phật ngụ ý tâm thức. Với 'tâm trí' Phật ngụ  ý  Tâm  trí  với  chữ  T  hoa  -  không  phải  là  tâm  trí thường mà bạn có mà là Tâm trí xảy ra khi mọi ý nghĩ đều  đã  biến  mất,  khi  tâm  trí  hoàn  toàn  trống  rỗng  ý nghĩ. Làm ra lâu đài của Tâm trí của bạn đi bởi vì thân thể này sắp sửa chết - đừng phụ thuộc vào nó.

Trong mọi thử thách để hiểu biết tranh đấu cho ông để bảo vệ điều ông có được.

Và liên tục nhớ lấy, bởi vì cuộc tranh đấu là lâu dài, và cuộc hành trình là gian nam. Nhiều lần bạn sẽ ngã và quên, nhiều lần bạn sẽ bắt đầu phán xét. Nhiều lần bạn sẽ bắt đầu bị đồng nhất với cái này cái nọ, nhiều lần bản ngã  sẽ  tự  khẳng  định  nó  lặp  đi  lặp  lại.  Bất  kì  khi  nào bản ngã tự khẳng định nó, bất kì khi nào đồng nhất xảy ra, bất kì khi nào phán xét nảy sinh, ngay lập tức nhớ: quan sát, đơn giản quan sát, và sẽ có hiểu biết.

Và hiểu biết là bí mật của biến đổi. Nếu bạn có thể hiểu  được  giận  dữ,  lập  tức  bạn  sẽ  được  mưa  rào  lên bằng từ bi. Nếu bạn có thể hiểu được dục, lập tức bạn sẽ đạt  tới  samadhi.  'Hiểu  biết'  là  từ  quan  trọng  nhất  cần nhớ.

Vì chẳng mấy chốc thân thể này sẽ bị bỏ đi.

Vậy nó cảm thấy cái gì?

Khúc gỗ vô dụng, nằm trên đất. Vậy nó biết gì?

Đừng  phụ  thuộc  vào  thân  thể  và  đừng  vẫn  còn  bị giam  cầm  trong  thân  thể.  Dùng  nó,  kính  trọng  nó,  yêu thương nó, chăm sóc nó, nhưng nhớ: bạn phải rời bỏ nó một  ngày  nào đó.  Nó  chỉ  là  cái  lồng,  nó  sẽ  bị bỏ  đằng sau,  và  con  chim  sẽ  ra  đi.  Trước  khi  điều  đó  xảy  ra, chăm  nom  cho  con  chim  nữa.  Lau  sạch  tâm  thức  bạn, bởi vì nó sẽ đi  cùng  bạn. Hiểu  biết  của bạn sẽ đi  cùng bạn, không cùng thân thể bạn.

Cho  nên  đừng  phí  thời  gian  quá  nhiều  trong  việc trang  trí  cho  nó  bằng  mĩ  phẩm  trang  điểm,  bằng  quần áo, bằng đồ trang sức - đừng phí quá nhiều thời gian với thân  thể,  bởi  vì  thân  thể  thuộc  về  đất  và  đất  sẽ  đòi  nó lại. Cát bụi trở về với cát bụi. Bạn không thuộc vào đất, bạn  thuộc  vào  cõi  bên  kia  nào  đó,  chỗ  nào  đó  không biết. Nhà bạn là ở trong cái không biết, ở đây bạn chỉ là khách  thăm.  Tận  hưởng  cuộc  viếng  thăm  này  và  dùng nó  nhiều  nhất  có  thể  được  để  trưởng  thành  trong  hiểu biết  và  chín  muồi,  để  cho  bạn  có  thể  đem  về  nhà  chín chắn của bạn, hiểu biết của bạn, trí huệ của bạn.

Kẻ thù tồi tệ nhất của ông không thể làm hại ông nhiều như các ý nghĩ riêng, khinh suất của ông.

Khi  các  ý  nghĩ  không  được  canh  giữ,  không  được quan sát, tâm trí bạn là kẻ thù lớn nhất của bạn.

Nhưng một khi bị nó khống chế, không ai có thể giúp ông được mấy, cho dù cả bố hay mẹ ông.

Nhưng cùng tâm trí đó, nếu bị làm chủ - bị làm chủ bởi tính quan sát, bị làm chủ bởi thiền - được biến đổi. Nó  trở  thành  người  bạn  lớn  lao  nhất.  Không  ai  có  thể giúp bạn được nhiều như nó.

Tâm trí là chiếc thang: không được canh giữ nó đưa bạn  đi  xuống,  được  canh  giữ  nó  đưa  bạn  đi  lên.  Vẫn cùng  chiếc  thang đó!  Tâm  trí  là  cánh  cửa:  không  được canh giữ nó đưa bạn ra ngoài, được canh giữ nó đưa bạn vào  trong.  Cùng  tâm  trí  đó  không  được  canh  giữ  trở thành  giận  dữ,  hận  thù,  ghen  tị;  được  canh  giữ  nó  trở thành từ bi, tình yêu, ánh sáng.

Có tính quan sát, thức tỉnh, tỉnh táo, không phán xét đi.  Đừng  là  nhà  đạo  đức:  tạo  ra  tâm  thức  tôn  giáo.  Và với  "tâm  thức  tôn  giáo"  điều  đó  được  ngụ  ý  nhận  biết vô chọn lựa. Để cho cụm từ này chìm sâu vào trong tim bạn:  nhận  biết  vô  chọn  lựa.  Đây  là  chính  tinh  tuý  của giáo huấn của Phật - aes dhammo sanantano.

Đủ cho hôm nay.

2.   Uống tới tràn đầy và nhảy múa

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa thầy kính yêu,

Xin  Thầy  nói  thêm  về  pha  mới  của  công  việc  của thầy?  Sri  Ramakrishna,  Sri  Raman,  và  ngay  cả  J. Krishnamurti,  đều  dường  như  một  chiều.  Gurdjieff có thử cách tiếp cận đa chiều không? Đấy có phải là nguyên nhân của việc ông ấy bị hiểu lầm lớn thế không?

Ajit Saraswati, nó là vậy đấy nhưng tự nhiên bị hiểu lầm  nếu  bạn  thực  sự  muốn  giúp  mọi  người.  Nếu  bạn không muốn giúp họ, bạn sẽ chẳng bao giờ bị hiểu lầm - họ  sẽ  tôn  thờ  bạn,  họ  sẽ  ca  ngợi  bạn.  Nếu  bạn  chỉ  nói thôi,  nếu  bạn  chỉ  triết  lí  thôi,  thế  thì  họ  không  sợ  bạn. Thế thì bạn không chạm tới cuộc sống của họ.

Và điều hay là biết tới các lí thuyết phức tạp, các hệ thống  ý  nghĩ.  Nó  giúp  cho  bản  ngã  của  họ,  nó  nuôi dưỡng bản ngã họ - họ trở thành thông thái nhiều hơn. Và  mọi  người  đều  thích  thành  thông  thái  hơn.  Đó  là việc nuôi dưỡng tinh vi nhất cho bản ngã.

Nhưng  nếu  bạn  thực  sự  muốn  giúp  họ,  thế  thì  vấn đề phát sinh. Thế thì bạn bắt đầu thay đổi các kiếp sống của họ, thế thì bạn bắt đầu xâm lấn vào bản ngã của họ; thế thì bạn bắt đầu can thiệp vào những thói quen và cơ chế cũ hàng thế kỉ của họ. Thế thì bạn tạo ra đối kháng: họ sợ bạn, họ thù địch với bạn. Và họ sẽ cố gắng bằng mọi cách có thể để hiểu sai bạn, để mô tả sai bạn.

Người  một  chiều  là  những  đoá  hoa  đẹp,  nhưng chẳng  hữu  dụng  gì  mấy.  Krishnamurti  đã  nói  liên  tục trong bốn mươi năm hay hơn, và mọi người lắng nghe. Cùng  những  người  đã  nghe  ông  ấy  trong  bốn  mươi năm...  mà  không  một  giọt  thay  đổi  trong  tâm  thức  của họ.  Chắc  chắn  họ  đã  trở  nên  rất  thông  thái,  giỏi  biện luận,  logic.  Nếu  bạn  thảo  luận  với  họ  -  họ  là  những người giỏi nhất để thảo luận về bất kì cái gì - họ đi vào những điều tinh tế nhất, thế giới tinh vi của ý nghĩ. Họ có  thể  phân  tích  mọi  thứ:  nhận  biết,  thiền,  tâm  thức... Họ đã trở nên rất hiệu quả, rất khôn lỏi, nhưng họ vẫn còn tầm thường như mọi khi, ngu xuẩn như mọi khi, chỉ với  một  khác  biệt:  bây  giờ  cái  ngu  của  họ  được  mặc quần áo đằng sau cái gọi là tri thức mà họ đã thu được từ  J.  Krishnamurti.  Krishnamurti  vẫn  còn  là  một  hiện tượng trí tuệ, bởi vì ông ấy không bao giờ nhận rắc rối đi vào trong các kiếp sống của mọi người. Đi vào kiếp sống của mọi người là nguy hiểm - bạn chơi với lửa.

Sri  Raman  hoàn  toàn  tốt:  ngồi  im  lặng  trong  ngôi đền của ông ấy, mọi người có thể tới, cúng dường hoa, tôn thờ, còn ông ấy  sẽ đơn giản quan sát. Và tất nhiên ông  ấy  có  vẻ  đẹp  và  duyên  dáng,  nhưng  nó  là  một chiều,  nó  không  ảnh  hưởng  tới  cuộc  sống  trong  tính toàn  bộ  của  nó.  Nhiều  nhất,  mọi  người  có  thể  bị  xúc động   bởi   điều   đó   về   mặt   tình   cảm.   Cũng   như   J. Krishnamurti  làm  xúc  động  mọi  người  về  mặt  trí  tuệ, Sri Raman làm xúc động mọi người về mặt tình cảm.

Và  cùng  điều  đó  là  trường  hợp  cho  Ramakrishna. Xúc động của nhiều người bị động chạm, và họ khóc vì vui  mừng.  Nhưng  điều  đó  không  làm  biến  đổi  bạn. Những giọt nước mắt của vui vẻ đó là nhất thời; trở về nhà bạn sẽ như cũ.

Gurdjieff   chắc   chắn   là   người   tiên   phong.   Với Gurdjieff bắt đầu một khái niệm hoàn toàn mới về cuộc sống tâm linh. Ông ấy thực tế đã gọi con đường của ông ấy là "con đường thứ tư" - cũng như tôi gọi con đường của  tôi  là  "con  đường  thứ  tư"  ông  ấy  cũng  gọi  con đường của ông ấy là "con đường thứ tư." Ông ấy bị hiểu nhầm  vô  cùng,  bởi  vì  ông  ấy  không  quan  tâm  tới  việc truyền đạt tri thức cho bạn, ông ấy không quan tâm tới việc an ủi bạn. Ông ấy không quan tâm tới việc cho bạn những  lí  thuyết  hay,  những  linh  ảnh,  ảo  giác.  Ông  ấy không quan tâm tới nước mắt của bạn, tới xúc động và tình cảm của bạn. Ông ấy không quan tâm tới việc được bạn tôn thờ, ông ấy quan tâm tới việc biến đổi bạn.

Và  biến  đổi  một  người  nghĩa  là  bạn  phải  cầm  búa trong tay mình, bởi vì nhiều khúc của con người đó phải bị chặt ra. Người đó lộn ngược tới mức mọi thứ đều sai như  nó  đang  đấy,  và  nó  phải  được  đưa  về  đúng.  Và người  đó  đã  đầu  tư  quá  nhiều  vào  con  đường  sai  của người đó với cuộc sống tới mức bất kì ai muốn thay đổi phong cách sống của của người đó - không chỉ ở chu vi mà  ở  trung  tâm  nữa  -  người  đó  trở  nên  sợ,  người  đó hoảng  sợ.  Chỉ vài  người  dũng  cảm  có  thể  đi  vào  trong thế giới của người như Gurdjieff. Vô cùng dũng cảm là cần thiết, dũng cảm để chết, bởi vì chỉ thế thì người ta được tái sinh.

Gurdjieff là bà đỡ. Ông ấy không phải là thầy giáo, ông  ấy  là  thầy.  Krishnamurti  vẫn  còn  là  thầy  giáo. Raman vẫn còn là một cá nhân đẹp - chứng ngộ, nhưng là ngôi sao xa xăm, xa xôi. Bạn có thể quan sát và bạn có  thể  viết  bài  thơ  hay  về  nó,  nhưng  tất  cả  chỉ  có  vậy thôi. Nó vẫn còn là một hiện tượng xa xăm. Bạn chẳng bao giờ có thể hi vọng đạt tới ông ấy, khoảng cách quá bao  la.  Và  không  có  nỗ  lực  từ  phía  ông  ấy  để  bắc  cầu qua nó. Và bạn có thể làm được gì? Làm sao bạn có thể bắc cầu qua nó được? Nếu như bạn có khả năng bắc cầu cho bản thân mình tới một người như Raman, đã chẳng cần phải làm cầu. Người có khả năng đó sẽ có khả năng biến đổi bản thân mình theo cách riêng của mình; người đó sẽ không cần thầy. Chừng nào Raman chưa cố gắng làm  ra  chiếc  cầu,  chiếc  cầu  này  vẫn  là  không  thể  có được.

Và  ông  ấy  đứng  xa  ra,  tách  tời,  lãnh  đạm.  Ông  ấy không  tham  dự.  Ông  ấy  biết  mọi  khổ  đều  là  giả.  Và chắc  chắn  nó  là  vậy  -  nhưng  không  phải  vậy  đối  với những người đang trong khổ. Người thức tỉnh biết rằng người  đang  kêu  khóc  trong  giấc  ngủ  của  mình  là  đang thấy mơ, đúng. Khi có liên quan tới người thức điều đó hoàn toàn đúng. Nhưng cho dù đấy là mơ, ác mộng, với người  đang  ngủ  say  nó  là  sự  thực.  Và  người  đang  ngủ say  không  thể  làm  được  nỗ  lực  nào  để  gắn  mình  với người  đã  thức  tỉnh.  Hiển  nhiên,  điều  đó  là  không  thể được.  Người  đó  thậm  chí  không  nhận  biết  rằng  ai  đó thức; người đó còn mê mải trong cơn ác mộng của mình thế. Chỉ người thức tỉnh mới có thể làm nỗ lực. Nhưng quấy  rầy  giấc  ngủ  của  ai  đó,  cho  dù  người  đó  đang trong  ác  mộng,  là  điều  nguy  hiểm.  Không  ai  muốn  bị quấy rầy, không ai muốn bị can thiệp vào.

Mọi người đều có những ý tưởng kì lạ - người ngủ, người  ngu,  nhưng  họ  có  ý  tưởng  kì  lạ  về  tự  do.  Họ không  có  tự  do;  họ  không  thể  có  được.  Họ  không  thể đảm đương được điều đó trong giấc ngủ của mình. Làm sao  người  ngủ  có  thể  có  tự  do  nào?  Nhưng  họ  có  ý tưởng, những ý tưởng vĩ đại về tự do, và một người như Gurdjieff can thiệp vào. Từ bi của ông ấy lớn hơn nhiều so    với    từ    bi    của    J.    Krishnamurti,    Raman,    và Ramakrishna.

Ramakrishna là đẹp - ca hát lời ca ngợi Thượng đế, cầu nguyện, tôn thờ, nhảy múa. Ông ấy là cái gì đó của cõi bên kia. Ông ấy nhắc nhở bạn rằng nhiều điều nữa là có thể có trong cuộc sống còn đang xảy ra cho bạn - nhưng có vậy thôi. Qua ông ấy chỉ một chút ít hồi tưởng có  thể  đạt  tới  bạn.  Nhưng  cuộc  sống  của  bạn  tới  mức ngay  cả  hồi  tưởng  đó  cũng  sẽ  không  tạo  ra  bất  kì chuyển  hoá  nào;  nó  sẽ  bị  quên  mất.  Bạn  sẽ  tận  hưởng nó. Bạn sẽ thích tới con người này và nhìn ông ấy nhảy múa và cầu nguyện lặp đi lặp lại... và bạn sẽ cảm thấy thoải mái.

Đây là điều Phật gọi là "đếm cừu của người khác." Ông ấy là đoá hoa đẹp, nhưng bằng việc nhìn vào bông hồng  bạn  không  thể  trở  thành  bông  hồng  được;  bạn cũng  không  thể  trở  thành  một  Ramakrishna  bằng  việc nhìn vào Ramakrishna. Nỗ lực lớn là cần. Bạn phải trèo lên núi bất chấp mọi hiểm nguy.

Chừng nào thầy chưa cố tiếp cận bạn trong giấc ngủ sâu  của  bạn,  chừng  nào  thầy  chưa  khuấy  động  bản  thể bạn, giữ bạn thật chặt và lôi bạn ra khỏi dốt nát của bạn, điều đó là không thể được, điều  đó gần như không thể được.  Nhưng  bạn  sẽ  giận  con  người  này  -  ai  muốn  bị quấy rối? Người ta đã trở nên quen với một cách sống nào đó; tâm trí bao giờ cũng thích cái cũ, cái đã biết, cái quen  thuộc.  Cho  dù  đó  là  khổ,  dầu  vậy  tâm  trí  vẫn  sợ cái mới, bởi vì với cái mới bạn phải học lại cách đối xử, cách  hiện  hữu.  Và  ai  muốn  học?  Bạn  hiệu  quả  thế  với cái cũ, bản ngã của bạn được thoả mãn thế với cái cũ - sao bận tâm?

Và khi bạn bắt gặp một người như Gurdjieff, ông ấy làm tan nát mọi điều vô nghĩa mà bạn đã thu thập. Ông ấy làm tan nát một cách tàn nhẫn! Đôi khi ông ấy phải nói những điều không thực sự đúng, nhưng chỉ để làm tan nát ý tưởng của bạn ông ấy phải nói chúng ra.

Một  người  bạn  đã  hỏi,  "Làm  sao  có  thể  có  chuyện một người như Gurdjieff, một người của hiểu biết vĩ đại thế không hiểu ý tưởng về năng lượng kundalini?"

Ông ấy đã gọi nó là kundabuffer. Ông ấy rất chống ý  tưởng  về kundalini.  Ông ấy  thường  nói  rằng  điều  tồi tệ nhất có thể xảy ra cho một người trong cuộc sống là việc  dâng  lên  của  kundalini.  Người  hỏi,  một  cách  tự nhiên, bị hoang mang.

Nhưng  bạn  không  hiểu  ý  thực  của  Gurdjieff.  Ông ấy  gọi  nó  là  kundabuffer  bởi  vì  điều  vô  nghĩa  mà  các nhà thượng đế học đã tạo ra trên thế giới này. Họ đã nói quá nhiều về kundalini, năng lượng rắn, và điều đó toàn là  những  lời  nhảm  nhí;  họ  chẳng  biết  gì  về  nó  cả.  Họ chỉ bịa đặt, họ chỉ hư cấu ra những lí thuyết và ý tưởng. Đấy toàn là phỏng đoán.

Thực ra, trong hàng trăm cuốn sách được viết ra về kundalini,  chín  mươi  chín  cuốn  tuyệt  đối  vô  nghĩa.  Và những người đã tập hợp quanh Gurdjieff đều đã tới qua các  triết  lí,  các  giả  thuyết,  học  thuyết  thượng  đế  học. Ông ấy đã làm tan nát tri thức của họ; ông ấy không nói gì chống kundalini cả. Làm sao ông ấy có thể nói điều đó được? Ông ấy đã biết rõ hơn nhiều so với Blavatsky, Annie  Besant,  Alcott,  Leadbeater  -  ông  ấy  biết  rõ  hơn những người này nhiều. Những người này chỉ là những chuyên gia trong việc tạo ra học thuyết, và thực sự họ là những chuyên gia lớn. Họ đã tạo ra gần như một phong trào thế giới - về hào quang và màu sắc và kundalini... những  từ  mới  từ  cổ  học  và  truyền  thuyết  tâm  linh  cổ đại.  Và  họ  đã  tạo  ra  các  thế  giới,  các  thế  giới  tưởng tượng, quanh những từ này.

Gurdjieff  là  phải  khi  gọi  nó  là  kundabuffer.  Và Gurdjieff là phải khi nói rằng điều tồi tệ nhất có thể xảy ra cho con người là việc dâng lên của kundalini. Nhưng bao  giờ  cũng  nhớ  rằng  ông  ấy  đang  nói  cho  đệ  tử  của ông ấy, trong hoàn cảnh đặc biệt. Ông ấy đang đập tan nát tri thức của các đệ tử mình về quyền năng kundalini

- bởi vì bước đầu tiên của thầy là phá huỷ tri thức của bạn, bởi vì tri thức của bạn về cơ bản là giả, vay mượn.

Trước khi bạn có thể được làm quen với chân lí, cái giả  dối  phải  bị  tước  bỏ  đi.  Đôi  khi  thầy  phải  rất  tàn nhẫn,  và  đôi  khi  thầy  phải  nói  những  điều  không  thực như  vậy.  Kundalini  không  phải  là  ý  tưởng  sai,  nhưng với  chín  mươi  chín  phần  trăm  mọi  người,  Gurdjieff  là phải.

Bây  giờ  có  những  người  như  Gopi  Krishna,  người viết  ra  những  cuốn  sách  về  kundalini  và  quyền  năng rắn, và thiên tài lớn tới qua nó. Điều đó thậm chí không xảy  ra  cho  Gopi  Krishna!  Ông  ta  có  loại  thiên  tài  gì vậy?  Nhiều  nhất,  bằng  chứng  duy  nhất  mà  ông  ấy  nêu ra về thiên  tài  của  mình  là  bài  thơ nào đó  tuyệt  đối  vô giá trị,  cũng hệt như thơ trẻ con  trường phổ  thông viết vậy. Ông ấy cả đời đã là một thư kí. Thơ của ông ấy sặc mùi  việc  thư  kí  của  cả  đời  ông  ấy  -  nó  khắm  lặm!  Nó chẳng có cái đẹp gì, nó không có vĩ đại nào - nó chẳng có gì siêu phàm.

Và bây giờ ông ấy đang đề xuất trên khắp  thế giới rằng  khi  kundalini  phát  sinh  quyền  năng  thiên  tài  tiềm tàng  của  bạn  biểu  lộ  ra.  Bao  nhiêu  nhà  yoga  đã  được Giải  thưởng  Nobel?  Và  bao  nhiêu  nhà  yoga  đã  đóng góp cho tri thức khoa học, nghệ thuật, thơ  ca,  hội hoạ, điêu  khắc  của  thế  giới?  Bao  nhiêu  người  trong  bạn, những  người  có  cái  gọi  là  kundalini  đã  dâng  lên,  đã đóng  góp  theo  bất  kì  cách  nào  cho  sự  giàu  có  của  thế giới này?

Điều   Gopi   Krishna   đang   nói   tới   không   phải   là kundalini mà là kundabuffer. Gurdjieff chắc đã đặt ông ta  đúng  chỗ  bằng  một  cú.  Nhưng  ông  ấy  hấp  dẫn  mọi người. Mọi người đều rất bị hấp dẫn bởi những điều vô nghĩa  thần  bí,  bởi  những  điều  ngu  xuẩn  huyền  bí,  bởi những  lời  nhảm  nhí  bí  truyền.  Cứ  bắt  đầu  nói  với  mọi người   về   luân   xa,   các   trung   tâm   năng   lượng,   và kundalini đi qua họ, và họ tất cả đều rất chăm chú. Bạn cứ thử điều đó mà xem! Chẳng cần biết gì về nó cả - cứ bịa ra... bởi vì các nhà huyền môn Jaina đã không nói về kundalini,  các  nhà  huyền  môn  Phật  giáo  đã  không  nói về kundalini, các nhà huyền môn Ki tô giáo chẳng bao giờ biết  gì  về  nó  cả,  người  Sufis  tuyệt  đối  không  nhận biết về năng lượng này được gọi là kundalini. Chỉ mỗi nhà yoga Hindu nói về nó.

Có cái gì đó trong nó, nhưng không đích xác là cách nó   được   nói   cho   mọi   người.   Tri   thức   nổi   quanh kundalini tất cả đều là vô nghĩa, và Gurdjieff là phải khi lên án nó. Ông ấy lên án toàn thể phong trào thượng đế học.  Các  nhà  thượng  đế  học  rất  chống  Gurdjieff.  Họ chẳng  biết  gì,  nhưng  họ  đã  tạo  ra  một  phong  trào  lớn. Họ ít nhiều là những người làm chính trị, học giả, người bắt bẻ logic, nhưng không phải là các linh hồn đã hiểu ra theo bất kì cách nào.

Gurdjieff đã làm tan nát nhiều niềm tin. Ông ấy đã làm tan nát một trong những niềm tin nền tảng nhất của toàn  thể  nhân  loại.  Ông  ấy  nói,  "Không  có  linh  hồn. Bạn  không  được  sinh  ra  với  linh  hồn  -  linh  hồn  phải được tạo ra bằng nỗ lực lớn lao. Và chỉ rất hiếm người có  khả  năng  tạo  ra  nó.  Hàng  triệu  người  bước  đi  trên trái đất đều là vô linh hồn."

Bây giờ, bạn có thể tạo ra được cú sốc nào lớn hơn không? - chỉ nói với  mọi người, "Bạn là người vô linh hồn. Chẳng có gì bên trong bạn cả - lỗ hổng, không ai bên trong bạn cả. Bạn chưa được sinh ra; bạn chỉ là thân thể, cái máy. Vâng, bạn có khả năng, tiềm  năng để trở thành linh hồn, nhưng thế thì bạn phải làm nhiều việc vì nó,  công  việc  lớn  lao  vì  nó,  và  chỉ  thế  thì  mới  có  khả năng có linh hồn. Có linh hồn là xa hoa tối thượng."

Bây  giờ,  suốt  nhiều  thời  đại  các  tu  sĩ  đã  từng  bảo bạn rằng bạn được sinh ra với một linh hồn. Điều đó đã tạo ra một trạng thái vấn đề rất sai. Bởi vì mọi người đã được  bảo  mình  được  sinh  ra  với  linh  hồn,  người  đó nghĩ,  "Thế  thì  sao  bận  tâm?  Mình  đã  là  linh  hồn  rồi. Mình bất tử. Thân thể sẽ chết đi nhưng mình sẽ sống." Gurdjieff  nói  "Bạn  không  là  gì  ngoài  thân  thể,  và  khi thân thể chết đi bạn sẽ chết. Chỉ thỉnh thoảng một người mới  tồn  tại  -  người  đã  tạo  ra  linh  hồn  trong  cuộc  sống của mình mới sống sót qua cái chết - không phải tất cả. Một  Phật  sống  sót,  một  Jesus  sống  sót,  nhưng  bạn  thì không! Bạn đơn giản sẽ chết đi, thậm chí chẳng dấu vết nào còn lại."

Gurdjieff  định  làm  gì  vậy?  Ông  ấy  gây  chấn  động bạn tới tận gốc rễ; ông ấy đang cố lấy đi mọi an ủi của bạn  và  những  lí  thuyết  ngu  xuẩn  điều  giúp  cho  bạn  trì hoãn làm việc với chính mình. Bây giờ, bảo mọi người, "Anh  không  có  linh  hồn  nào  đâu,  anh  chỉ  là  thứ  thực vật,  chỉ  như  cái  cải  bắp  hay  có  thể  cải  hoa"  -  cải  hoa cũng là cải  bắp có giáo dục đại  học - "nhưng chẳng gì nhiều  hơn  thế."  Ông  ấy  thực  sự  là  thầy  tuyệt  vời.  Ông ấy lấy ngay đất ở phía dưới chân bạn. Ông ấy cho bạn cú  sốc  đến  mức  bạn  phải  nghĩ  về  toàn  thể  tình  huống: bạn có định là bắp cải không? Ông ấy đã tạo ra một tình huống  quanh  bạn  trong  đó  bạn  sẽ  phải  tìm  kiếm  linh hồn, bởi vì ai muốn chết?

Và  ý  tưởng  rằng  linh  hồn  bất  tử  đã  giúp  cho  mọi người tự an ủi họ rằng họ sẽ không chết, rằng cái chết chỉ  là  hình  tướng,  chỉ  là  giấc  ngủ  dài,  giấc  ngủ  nghỉ ngơi,  còn  bạn  sẽ  được  sinh  ra  nữa.  Gurdjieff  nói,  "Tất cả đều vô nghĩa. Đây tất cả đều là vô nghĩa! Chết, bạn chết mãi mãi - trừ phi bạn đã tạo ra được linh hồn..."

Bây giờ thấy khác biệt này: bạn đã được bảo bạn đã có linh hồn, còn Gurdjieff thay đổi nó toàn bộ. Ông ấy nói,  "Bạn  chưa  là  linh  hồn  đâu,  mà  chỉ  là  một  cơ  hội. Bạn có thể dùng nó, bạn có thể bỏ lỡ nó."

Và  tôi  muốn  bảo  bạn  rằng  Gurdjieff  đang  dùng phương  cách  đó  thôi.  Điều  đó  là  không  đúng.  Mọi người đều được sinh ra với linh hồn. Nhưng phải làm gì với  những  người  đã  dùng  chân  lí  như  thứ  an  ủi?  Thầy lớn đôi khi phải nói dối - và chỉ thầy lớn mới có quyền nói dối - chỉ để kéo bạn ra khỏi giấc ngủ của bạn.

Chẳng hạn, bạn đang ngủ say và tôi lay bạn và lay bạn mà bạn chẳng hề nhúc nhích. Và thế rồi tôi bắt đầu kêu  lên,  "Cháy!  Cháy!"  và  bạn  bắt  đầu  chạy  ra  khỏi nhà. Bên ngoài chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này. Tôi sẽ nói  rằng  không  có  cháy...  nhưng  đây  là  cách  duy  nhất để đánh thức bạn dậy.

Một  khi  chúng  ta  đã  biết  tới  linh  hồn,  Gurdjieff  sẽ thì  thào  vào  tai  bạn,  "Bây  giờ  đừng  lo  nhé.  Quên  mọi điều tôi vừa nói với bạn. Nhưng điều đó là cần thiết. Nó phương  cách.  Tôi  phải  kêu  lên  'Cháy!'  bằng  không  thì bạn sẽ không thoát ra khỏi giấc ngủ của bạn."

Nhưng  những  người  này  nhất  định  bị  hiểu  lầm. Hiểu  một  người  như  Gurdjieff  gần  như  là  một  việc không thể được. Bạn có thể hiểu ông ấy chỉ nếu bạn đi cùng ông ấy, nếu bạn đi cùng với ông ấy. Và công việc mà Gurdjieff đã làm là công việc rất bí mật - nó không thể nào khác được. Công việc thực có thể được làm chỉ trong  trường  phái  bí  truyền.  Nó  bị  giấu  kín,  nó  ở  dưới đất. Nó không phải là công cộng và nó không thể được làm thành công cộng.

Vào  thời  Trung  cổ  các  nhà  huyền  môn  biến  mất đằng  sau  bộ  quần  áo  nhà  giả  kim  thuật;  họ  phải  biến mất  vì  người  Ki  tô  giáo.  Người  Ki  tô  giáo  đã  phá  huỷ mọi loại nguồn xung đột với ý thức hệ Ki tô giáo theo bất  kì  cách  nào.  Họ  đã  không  cho  phép  bất  kì  ai  thực hành  bất  kì  cái  gì  khác;  thậm  chí  nói  về  bất  kì  cái  gì khác mà không được phép: "Ki tô giáo và duy nhất Ki tô giáo là con đường."

Các nhà huyền môn phải biến mất. Họ đã tạo ra lừa dối  ngoạn  mục, họ  đã  tạo  ra  ý  tưởng  về giả kim  thuật. Họ  bắt  đầu  nói,  "Chúng  tôi  là  các  nhà  giả  kim  thuật; chúng  tôi  chẳng  liên  quan  gì  tới  tâm  linh  cả.  Tất  cả những cái đó đều là chuyện vớ vẩn. Chúng tôi đang tìm kiếm bí mật của cuộc sống bất tử, tuổi thanh xuân vĩnh hằng.  Chúng  tôi  đang  cố  gắng  tìm  ra  cách  thức  và phương tiện để biến đổi kim loại cơ sở thành vàng." Và chỉ  để  lừa  công  chúng  họ  đã  làm  ra  các  phòng  thí nghiệm hoá học. Nếu bạn đi vào trong thế giới của các nhà giả kim thuật, bạn sẽ gặp những lọ và thuốc và cỏ và  ống  nghiệm...  và  bạn  sẽ  thấy  một  loại  phòng  thí nghiệm  nơi  nhiều  công  việc  hoá  học  đang  được  tiến hành. Nhưng đây chỉ là vẻ ngoài thôi; đây không phải là công việc thực - công việc thực đã xảy ra ở đâu đó sâu bên dưới trong trường.

Công  việc  thực  là  tạo  ra  con  người  kết  tinh,  toàn vẹn, tạo ra sự thức tỉnh. Công việc thực là thiền. Nhưng Ki tô giáo không cho phép thiền. Nó nói cầu nguyện là đủ. Nó không cho phép việc tìm kiếm nội tâm. Nó nói tôn  thờ  Thượng  đế  là  đủ,  cứ  chủ  nhật  nào  cũng  đi  tới nhà thờ là đủ, đọc Kinh Thánh là đủ. Nó đã cho bạn đồ chơi - và đó là cách điều đó đã xảy ra ở các nước khác nữa.

Ở Ấn Độ nữa các nhà huyền môn đã sống trá hình. Mới  hôm  nọ  tôi  đọc  một  câu  chuyện  Sufi  -  và

Gurdjieff về cơ bản bắt rễ trong truyền thống Sufi. Ông ấy là một người Sufi. Ông ấy đã học các bí mật của ông ấy từ người Sufis.

Tôi đã đọc một câu chuyện Sufi:

Một đệ tử tới thầy và nói, "Tôi đang bị rắc rối. Rắc rối là ở chỗ người giàu nhất thị trấn hay đi hành hương. Ông  ấy  có  cô  con  gái đẹp;  và  tôi  có  danh  tiếng  lớn  do mọi kỉ luật tôi đã trải qua và cá tính tôi đã trau dồi. Tôi có được danh tiếng trong thị trấn tới mức ông ấy muốn tôi chăm nom cho cô con gái đẹp của ông ấy trong khi ông  ấy  đi  hành  hương.  Và  tôi  sợ  -  tôi  biết  cám  dỗ  của tôi. Và cô gái này thực sự đẹp; thực ra tôi bao giờ cũng mê  tít  cô  ấy.  Tôi  đã  lảng  tránh...!  Điều  này  là  quá  thể: trong  sáu  hay  chín  tháng  cô  ấy  sẽ  sống  cùng  tôi.  Tôi không  thể  tin  được  vào  bản  thân  mình.  Tôi  phải  làm gì?"

Thầy nói, "Ta biết một người biết được bí mật. Anh đi tới người đó."

Và thầy bảo anh ta đi sang làng khác nơi một người điên sống. Anh ta nói, "Nhưng người điên đó có thể làm được gì? Tôi biết người điên đó, tôi đã nghe nói nhiều về người điên đó. Ông ta hoàn toàn điên! Làm sao ông ấy có thể giúp được tôi?"

Thầy  nói,  "Anh  cứ  đi  đi,  nhưng  đi  một  cách  rất quan sát. Quan sát mọi thứ đang xảy ra ở đó."

Anh  ta  đi  tới  người  điên  kia.  Một  thanh  niên  rất điển trai đang rót rượu và người điên này uống.

Bây  giờ,  các  nước  Mô  ha  mét  giáo  đã  từng,  trong nhiều  thời  đại, là đồng  dục,  nhiều  lắm  -  nhiều  tới  mức chỉ thiên đường Mô ha mét giáo mới toàn loại đồng dục nam. Nó còn tiên tiến hơn bất kì thiên đường nào khác. Trong thiên đường Hindu không có chỗ cho người đồng dục  nam.  Trong  thiên  đường  Ki  tô  giáo  nữa,  không, không  có  chút  nào.  Ngay  cả  Thượng  đế  của  người  Do Thái   cũng   rất   chống   đồng   dục,   giận   lắm.   Nhưng

Thượng  đế  của người  Mô  ha  mét  giáo  rất  hiền.  Không chỉ đàn bà đẹp được cung cấp cho người đức hạnh, mà cả con trai đẹp nữa.

Cậu thanh niên đẹp trai này đang rót rượu và người điên  uống  -  người  này  cảm  thấy  căm  hận  lắm,  kết  án. Nhưng bởi vì thầy đã nói, "Quan sát và đi và hỏi ông ấy lời  khuyên..."  anh  ta  quên  mất  mọi  vấn  đề  của  mình. Trước hết anh ta hỏi, "Xin ông nói cho tôi biết điều gì đang xảy ra. Ông đang làm gì vậy?"

Người điên cười và ông ta nói, "Cậu này là con ta. Và gần đây - cốc của ta chỉ nước. Cái nó rót không phải là rượu."

Người này hỏi, "Thế thì tại sao ông giả vờ rằng ông đang  uống  rượu?  Chẳng  ai  nhấm  nháp  nước  như  cách ông  đang  nhấm  nháp  cả.  Hũ  rượu  anh  ta  đổ  nước  vào không được dùng để giữ nước - thế thì tại sao?"

Người  điên  cười  và  nói,  "Để  cho  không  ai  tin  cậy giao phó con gái đẹp của người đó cho ta khi người đó đi hành hương. Đây là phương cách!"

Ông ấy phải đã đọc được ý nghĩ này, ông phải đã có ngoại  cảm.  Ông  ấy  phải  đã  thấy  thấu  suốt  người  này. "...Để  cho  không  ai  tin  cậy  giao  phó  con  gái  đẹp  của người  đó  cho  ta,  cho  nên  không  ai  bận  tâm.  Thế  là  ta được  bỏ  lại  một  mình.  Nhưng  đừng  nói  bí  mật  của  ta cho bất kì ai; bằng không thì ta sẽ phải đi từ thị trấn này sang thị trấn khác. Điên khùng của ta chỉ là tin đồn do ta tạo ra. Vô tính cách của ta là tin đồn do ta tạo ra. Và nếu  anh  thực  sự  muốn  làm  việc  với  bản  thân  anh," người  điên  nói,  "anh  nên  làm  giống  như  vậy.  Quay  về đi. Bắt đầu cư xử một cách ngốc nghếch, ngu xuẩn, điên khùng, vô đạo đức - ít nhất thì cũng giả vờ! - và chẳng ai sẽ quấy rầy anh nữa."

Gurdjieff  đã  sống  một  cuộc  sống  rất  huyền  bí;  nó không  phải  là  công  khai.  Trường  phái  của  ông  ấy  là trường  phái  ẩn  kín. Điều  gì  đã  xảy  ra  ở đó,  mọi  người đơn giản đoán chừng.

Và  đó  là  điều  đang  sắp  xảy  ra  trong  pha  mới  của công việc của tôi. Công xã của tôi sẽ trở thành ẩn kín, ngầm.  Nó  sẽ  có  mặt  ngoài  ở  bên  ngoài:  thợ dệt  và  thợ mộc  và  thợ  gốm...  đó  sẽ  là  vẻ  ngoài.  Những  người  tới như  khách  thăm,  chúng  ta  sẽ  có  phòng  trưng  bày  đẹp cho họ; họ có thể mua các thứ. Họ có thể thấy tính sáng tạo của các sannyasins: tranh vẽ, sách vở, đồ gỗ... Họ có thể  được  chỉ  cho  xem  xung  quanh  -  hồ  đẹp,  bể  bơi, khách  sạn  năm  sao  dành  cho  họ  -  nhưng  họ  sẽ  không biết cái gì thực sự đang xảy ra. Cái sẽ xảy ra sẽ gần như tất  cả đều  ngầm.  Nó  phải  ngầm,  bằng  không  nó  không thể xảy ra được.

Tôi  có  vài  bí  mật  để  truyền  đạt  cho  bạn,  và  tôi  sẽ không thích chết trước khi tôi truyền đạt chúng cho bạn

- bởi vì tôi không biết bất kì ai khác bây giờ vẫn  sống trong thế giới mà có thể làm được công việc đó. Tôi có những  bí  mật  từ  Đạo  giáo,  những  bí  mật  từ  Mật  tông, những bí mật từ yoga, những bí mật từ Sufis, những bí mật  từ  Thiền  nhân.  Tôi  đã  sống  trong  hầu  hết  các  tín ngưỡng  của  thế  giới;  tôi  đã  từng  vẩn  vơ  trong  nhiều kiếp rồi. Tôi đã thu thập nhiều mật từ nhiều hoa.

Và  thời  gian,  sớm  hay  muộn,  sẽ  tới  khi  tôi  sẽ phải ra đi - và tôi sẽ không có khả năng đi vào lại trong thân thể.  Đây  sẽ  là  kiếp  sống  cuối  cùng  của  tôi.  Tất  cả  mật ngọt tôi đã thu thập được tôi muốn chia sẻ với bạn, để cho  bạn  có  thể  chia  sẻ  nó  với  người  khác,  để  cho  nó không biến mất khỏi trái đất.

Đây   sẽ   là   công   việc   rất   bí   mật;   do   đó,   Ajit Saraswati, tôi không thể nói về nó được. Tôi nghĩ tôi đã nói quá nhiều rồi! Tôi không nên nói ngay cả điều này. Công việc này sẽ chỉ dành cho những người hoàn toàn hết lòng tận tuỵ.

Ngay  bây  giờ,  chúng  ta  có  một  văn  phòng  báo  chí lớn để làm cho thật nhiều người nhất có thể nhận biết về hiện tượng đang xảy ra ở đây. Nhưng trong công xã mới công  việc  thực  sẽ đơn  giản  biến  mất  khỏi  con  mắt  của thế  giới.  Văn  phòng  báo  chí  sẽ  vận  hành  -  nó  sẽ  vận hành cho chủ định khác. Mọi người sẽ cứ tới, bởi vì từ những khách thăm chúng ta phải chọn ra; chúng ta phải mời những người có thể là người tham dự, người có thể tan  biến  trong  công  xã.  Nhưng  công  việc  thực  sẽ  là tuyệt đối bí mật. Nó sẽ chỉ là giữa tôi và bạn.

Và  sẽ  không  có  mấy  nói  chuyện  giữa  tôi  và  bạn đâu. Càng ngày tôi sẽ càng trở nên im lặng hơn, bởi vì giao cảm thực là thông qua năng lượng, không qua lời. Khi  bạn  đã  sẵn  sàng  để  nhận  năng  lượng  này  trong  in lặng, tôi sẽ trở thành ngày một im lặng hơn. Nhưng tôi đang giữ một kho báu lớn cho bạn. Nhạy cảm vào...

Và khi công việc của tôi đi vào ngầm và trở thành ngày  một  bí  mật  và  bí  ẩn  hơn,  tin  đồn  và  chuyện  tầm phào  nhất  định  sẽ  lan  truyền  trên  khắp  thế  giới  ngày một nhiều hơn. Mọi người trở nên rất nghi ngờ về bất kì cái gì bí mật, và bởi vì họ không thể tìm được ra manh mối nào, họ bắt đầu bịa đặt ra các ý tưởng của riêng họ về điều đang xảy ra ở đó. Cho nên sẵn sàng cho cả điều đó nữa đi.

Nhưng  đừng  lo  nghĩ  về  điều  đó.  Nó  sẽ  là  trường phái  bí  ẩn.  Những  trường  phái  như  vậy  đã  tồn  tại  khi Zarathustra còn sống; ông ấy đã tạo ra một trường phái như  vậy.  Nhiều  trường  phái  như  vậy  đã  tồn  tại  ở  Ai Cập,  Ấn  Độ,  Tây  Tạng.  Khi  Pythagoras  tới  và  thăm nước này ông ấy đã ghi sự kiện về những trường phái bí ẩn. Ông ấy đã được điểm đạo vào nhiều trường phái bí ẩn ở Ai Cập và ở Ấn Độ. Jesus đã được huấn luyện bởi Essenes, một trường phái bí ẩn rất bí mật.

Tất cả những điều đẹp đẽ đó và tất cả những điều vĩ đại trong lịch sử nhân loại đều đã xảy ra chỉ thông qua vài  người,  người  đặt  toàn  thể  năng  lượng  của  họ  vào cuộc  thám  hiểm  bên  trong.  Công  xã  của  tôi  sắp  sửa  là trường phái bí ẩn cho việc thám hiểm bên trong. Nó là cuộc  phiêu  lưu  vĩ  đại  nhất  có  đó,  và  là  điệu  vũ  vĩ  đại nhất nữa.

Câu hỏi thứ hai

Thưa thầy kính yêu,

Chìa khoá cho câu đố này là gì?

Phật nói: nói ít đi, và im lặng cảm thấy đẹp, ta phải nói để làm gì?

Chuyện về quá khứ, mơ về tương lai,

Chuyện phiếm phù phiếm hay tranh luận lí lẽ, tất cả đều là mùi vị giả dối của lưỡi.

Im lặng là đẹp, và vậy mà... âm thanh lách tách vui vẻ quanh chén trà vọng theo tiếng chiêm chiếp vô tư của chim chóc- năng lượng tuôn chảy trong vũ trụ vui vẻ. Thưa thầy kính yêu, xin nói cho tôi, chìa khoá cho câu đố này là gì?

Nirgun, đừng coi Phật Gautama quá nghiêm chỉnh. Im lặng là đẹp, chắc chắn nó là đẹp. Nhưng ai bảo bạn rằng chuyện phiếm là không đẹp? Thực ra, bạn càng tận hưởng  chuyện  phiếm,  im  lặng  của bạn  sẽ  càng  sâu  sắc hơn.

Đây là các cực đối lập và chúng cân bằng lẫn nhau. Nếu bạn làm việc vất vả ban ngày, bạn sẽ ngủ giấc ngủ sâu ban đêm. Các cực đối lập: làm việc vất vả đem tới giấc ngủ sâu. Phi logic! Điều logic đáng là bạn nghỉ cả ngày,  thực  hành  nghỉ  cả  ngày,  và  thế  rồi  bạn  ngủ  một giấc ngủ, giấc ngủ sâu trong đêm. Điều đó mới là logic

- nhưng Thượng đế phi logic.

Điều  đó  dường  như  hoàn  toàn  phải:  cả  ngày  bạn thực hành nghỉ - một cách tự nhiên bạn phải nghỉ nhiều trong  đêm  hơn  bất  kì  ai  khác  không  thực  hành  nó!  Và người  này,  người  đã  làm  chính  điều  đối  lập  -  làm  việc vất  vả,  cày  bừa  trên  đất,  đào  hố  trong  đất,  làm  việc trong vườn, chẻ củi, gánh nước từ giếng - cả ngày người đó vã mồ hôi, làm việc vất vả, công việc mệt mỏi, đến tối người đó hoàn toàn mệt mỏi. Một cách  logic người đó đáng ra không có khả năng ngủ được chút nào bởi vì người  đó  đã  thực  hành  cái  đối  lập.  Nhưng  đây  không phải là cách cuộc sống vận hành.

Cuộc sống vận hành qua các cực đối lập. Cuộc sống là  không  logic,  cuộc  sống  là  biện  chứng.  Nó  là  biện chứng:  chính đề, phản đề và chúng cả hai cân  bằng và trở  thành  tổng  hợp.  Thế  thì  tổng  hợp  lại  vận  hành  như chính đề và tạo ra phản đề của nó... và cứ như thế mãi. Cuộc  sống  không  phải  có  tính  chất  Aristotel  mà  tính chất Hegel.

Chuyện phiếm hoàn toàn tốt. Và khi bạn nói chuyện phiếm, nói chuyện phiếm cho toàn bộ vào - để cho nó là việc thiền! Dù biết hoàn toàn rõ rằng nó là chuyện tầm phào,  ấy  vậy  mà  nó  vẫn  có  thể  được  tận  hưởng.  Thực ra,  có  thể  tận  hưởng  nó  nhiều  hơn  bởi  vì  nó  chỉ  là chuyện tầm phào! Và thế rồi rơi vào im lặng.

Tiếng  líu  lo  của  chim  chóc  là  hay,  nhưng  bạn  đã quan sát rằng khi đột nhiên nó dừng thì có im lặng lớn không? Im lặng này được làm sâu sắc hơn bởi tiếng hót của chim. Im lặng đi theo sau cơn bão là sâu sắc nhất, sâu lắng nhất.

Nirgun,  đừng  coi  Phật  quá  nghiêm  chỉnh.  Ông  ấy cũng  có  thể  được  coi  là  quá  nghiêm  chỉnh  -  ông  ấy  là người  một  chiều.  Điều  tôi  đang  nói  đây...  nếu  bạn  đã hỏi  cùng  câu  hỏi  của  Phật,  ông  ấy  sẽ  không  nói  cùng điều đâu. Ông ấy sẽ nói, "Nirgun, bạn đang đi tới điểm đúng đấy. Dừng chuyện phiếm và dừng việc nói lại. Nói chỉ tối thiểu thôi, cái tuyệt đối cần thiết." Ông ấy đã gợi ý  rất  vắn  tắt.  Nếu  điều  đó  có  thể  được  thực  hiện  trong mười  từ,  thế  thì  đừng  làm  nó  thành  mười  một  từ.  Nếu bạn có thể cắt bỏ từ thêm nữa, cắt bỏ đi càng nhiều càng tốt.

Nhưng kinh nghiệm riêng của tôi là ở chỗ nếu bạn cắt bỏ đi  mọi chuyện phiếm của bạn, mọi việc nói của bạn, im lặng của bạn sẽ hời hợt, im lặng của bạn sẽ chỉ là một loại buồn rầu. Nó sẽ không có chiều sâu. Nó lấy được  chiều  sâu  này  từ  đâu?  Nó  có  thể  lấy  được  chiều sâu chỉ từ cực đối lập của nó.

Nếu bạn thực sự muốn nghỉ, trước hết nhảy múa đi

- nhảy muốn cho đến chối bỏ. Để mọi thớ thịt của thân thể  bạn  và  bản  thể  nhảy  múa,  và  thế  rồi  theo  sau  sẽ  là việc thảnh thơi, việc nghỉ ngơi toàn bộ. Bạn không cần làm nó, nó xảy ra theo cách riêng của nó.

Tôi  không  nói  rằng  chuyện  phiếm  phải  được  tiến hành để làm hại ai đó. Thế thì nó không còn là chuyện phiếm  nữa,  nó  là  bạo  hành;  thế  thì  nó  không  còn  là chuyện phiếm nữa, nó là cái gì đó khác được nguỵ trang như  chuyện  phiếm.  Chuyện  phiếm  nên  là  nghệ  thuật thuần tuý, không có động cơ nào - đùa chỉ vì đùa thôi, chuyện phiếm chỉ vì chuyện phiếm. Và thế thì nó sẽ giữ cho bạn vui vẻ. Và khi nó dừng lại... và bạn có thể nói chuyện phiếm được bao lâu? Có  giới hạn tự nhiên cho mọi  thứ.  "Âm  thanh  lanh  canh  vui  vẻ  quanh  chén  trà" không thể tiếp tục mãi mãi được. Chẳng mấy chốc chén trà sẽ trống rỗng và tiếng lanh canh sẽ biến mất... và thế rồi có sự im lặng sâu lắng.

Điều tốt là chim chóc đã không nghe Phật, điều tốt là cây cối đã không nghe Phật.

Nirgun, tôi không muốn bạn trở thành Phật tử. Tôi biết  các  sư  Phật  giáo:  họ  trở  thành  rất  nghiêm  chỉnh, quá nghiêm chỉnh, tới mức cái nghiêm chỉnh của họ là một  loại  bệnh  tật.  Họ  không  thể  cười  được,  họ  không thể  đùa  được.  Thực  ra,  nếu  họ  đọc  bài  nói  của  tôi  về Phật và họ bắt gặp những chuyện đùa rôm rả, họ sẽ cụp mắt  lại.  Họ  thậm  chí  sẽ không  có  năng  lực  đọc  chúng. Toàn  thể  bản  thể  của  họ  sẽ  rút  lui,  họ  sẽ  co  lại.  Họ  sẽ không có khả năng tha thứ cho tôi.

Đừng  quá  nghiêm  chỉnh.  Thông  điệp  của  tôi  là thông điệp của hân hoan. Đó là chỗ tôi khác Phật. Phật là người nghiêm chỉnh; không một tượng nào tồn tại mà mà  ông  ấy  biểu  lộ  việc  cười  hay  thậm  chí  mỉm  cười. Vâng,  có  các  tượng  Trung  Quốc  và  Nhật  Bản  về  Phật mà trong đó ông ấy được biểu lộ mỉm cười hay đôi khi cười ha hả - đôi khi thậm chí còn cười bụng, bụng ông ấy  rung  lên.  Nhưng  đấy  là  chư  phật  Trung  Quốc  và Nhật Bản.

Thựcra, nếu bạn thấy tượng Trung Quốc về Phật và tượng Ấn Độ về Phật, bạn sẽ không thể quan niệm được mối  quan  hệ  gì  giữa  hai  tượng  này;  chúng  khác  nhau toàn bộ thế. Phật Ấn Độ rất nghiêm chỉnh. Thân thể ông ấy kiểu lực sĩ: ông ấy có bộ ngực lớn và cái bụng rất, rất thóp  -  chẳng  có  bụng  chút  nào.  Và  nếu  bạn  thấy  Phật Trung  Quốc  thì  nó  chính  là  cái  đối  lập.  Bạn  sẽ  không thấy ngực lớn chút nào, nó hoàn toàn mất đi bởi vì cái bụng  to  thế.  Và  bạn  có  thể  thấy  ngày  cả  trong  những tượng đá cẩm thạch rằng bụng đang rung lên với tiếng cười.  Khuôn  mặt  ông  ấy  khác  toàn  bộ,  nó  tròn  và  cho bạn cảm giác của đứa trẻ. Khuôn mặt Phật Ấn Độ rất La Mã - nó được làm ra sau khi Alexander đã tới thăm Ấn Độ - nó là khuôn mặt Hi Lạp và La Mã. Các đường nét không phải Ấn Độ. Nhìn lại vào tượng Phật Ấn Độ, các đường  nét  không  phải  người  Ấn  Độ.  Alexander  và  cái đẹp  của  ông  ấy  đã  gây  ấn  tượng  cho  mọi  người  nhiều tới mức họ đã áp đặt khuôn mặt của Alexander lên thân thể Phật.

Và ông ấy rất nghiêm nghị, hoàn toàn nghiêm nghị. Bạn không thể nào quan niệm nổi ông ấy cười. Nhưng khi Phật giáo tới Trung Quốc nó gặp một triết lí rất sâu sắc - cực đối lập. Biện chứng đã xảy ra ở đó. Phật giáo trở  thành  chính  đề  và  Đạo  giáo  trở  thành  phản  đề:  sự gặp gỡ của Phật và Lão Tử. Tượng Phật Trung Quốc là sự  pha  tạp,  nó  một  nửa  là  Phật  Gautam  và  một  nửa  là Lão Tử - chúng xoắn xuýt với nhau. Cái bụng đó thuộc về  Lão  Tử,  tiếng  cười  đó  thuộc  về  Lão  Tử,  và  cái  im lặng thuộc về Phật. Nó đã là cuộc gặp gỡ vĩ đại nhất đã từng  xảy  ra  trên  thế  giới.  Từ  nó  đã  sinh  ra  một  hiện tượng có ý nghĩa nhất, sâu sắc nhất trong tất cả lịch sử: Thiền.

Thiền  không  phải  là  Phật  giáo  không  là  Đạo  giáo, hay nó là cả hai cùng lúc. Đó là cuộc gặp gỡ kì lạ. Thực ra,  Lão  Tử  và  Phật,  nếu  họ  đã  gặp  nhau  về  mặt  vật  lí, chắc  sẽ  chẳng  đồng  ý  với  nhau  ở điểm  nào.  Lão  Tử  là con  người  của  tiếng  cười.  Ông  ấy  hay  đi  từ  làng  này sang làng khác cưỡi trên lưng trâu - phải trông như anh hề. Và ông ấy gần như bao giờ cũng cười, lăn lộn trên đất - cười vào toàn thể cái nực cười của sự tồn tại, cười vào cái ngớ ngẩn của cuộc sống.

Phật và Lão Tử là các cực đối lập. Có thể đó là lí do tại sao cả hai triết lí này đã trở nên hấp dẫn nhau. Cả hai đều không đầy đủ - sự gặp gỡ đã làm cho chúng thành đầy đủ hơn. Lão tử sẽ không đồng ý với Thiền mà Phật cũng không đồng ý với Thiền.

Tôi đã nghe một câu chuyện:

Trên  trời,  trong  quán  cà  phê,  Phật,  Khổng  Tử  và Lão Tử, cả ba đang ngồi đó, tán gẫu. Và một người đàn bà,  bà  chủ  quán  cà  phê,  một  người  đàn  bà  đẹp,  đi  tới. Bà ấy mang nước quả cuộc sống tới. Phật lập tức nhắm mắt  lại.  Ông  ấy  nói,  "Ta  không  thể  nhìn  vào  điều  đó được!  Điều  đó  không  xứng  để  nhìn  vào  -  sống  là  khổ. Sinh  là  khổ,  sống  là  khổ,  chết  là  khổ.  Bỏ  nó  khỏi  tầm nhìn của ta; bằng không ta không thể mở mắt ra được!"

Khổng Tử hấp háy nửa mắt - ông ấy tin vào phương tiện vàng, trung đạo, chỉ một nửa thôi - nhìn bằng nửa con mắt và nói, "Tôi không thể phủ nhận nó mà không nếm nó." Ông ấy là con người của nhiều hiểu biết khoa học  hơn.  "Làm  sao  các  ông  có  thể  nói  được  điều  gì chừng  nào  các  ông  chưa  thực  nghiệm?  Các  ông  không nên  tuyên  bố  những  điều  như  vậy  ngay  lập  tức.  Cho nên," ông ấy nói, "cho tôi một ngụm xem sao." Ông ấy nếm nó và ông ấy nói, "Phật phải đấy: nó đắng lắm, nó là  khổ,  và  tôi  hoàn  toàn  đồng  ý  và  tôi  là  một  nhân chứng cho Phật. Nhưng tôi sẽ lại nói rằng Phật là sai - không nếm nó, không cái gì nên được nói ra. Mặc dầu ông ấy là phải - tôi có thể tán thành ông ấy, theo chứng kiến của tôi thì ông ấy là phải - nhưng theo chứng kiến của riêng ông ấy thì ông ấy không phải."

Lão Tử cầm lấy cả hũ và trước khi bà chủ có thể nói được gì, ông ấy đã tu cạn nó trong một ngụm. Ông ấy tu hết cả hũ và ông ấy trở nên bị say đến mức ông ấy bắt đầu nhảy múa. Ông ấy chẳng nói ra lời - đắng hay ngọt, khổ  hay  lạc.  Khi  ông  ấy  chút  ít  trở  với  nhận  biết  của mình, Phật và Khổng Tử hỏi ông ấy, "Ông nói gì đây?"

Ông ấy nói, "Chẳng có gì để nói cả. Cuộc sống phải được uống say tới tính toàn bộ của nó, chỉ thế thì người ta  mới  biết.  Và  khi  người  ta  biết,  chẳng  có  gì  mà  nói. Nó  không  thể  được  đặt  vào  bất  kì  phân  loại  nào.  Khổ hay lạc đều là những phân loại - cuộc sống ở ngoài mọi phân  loại.  Nhưng  người  ta  nên  biết  nó  trong  tính  toàn thể của nó, và tôi chỉ biết nó trong tính toàn thể của nó. Ông  thậm  chí  không  nếm  nó.  Khổng  Tử  mới  chỉ  nếm nó,  nhưng  người  ta  không  nên  quyết  định  từ  một  phần về cái toàn thể. Chỉ ta mới có thể nói nó là gì, nhưng ta không định nói bởi vì điều đó không thể nói được. Nếu các ông thực sự muốn biết, ta có thể gọi hũ khác. Uống nó toàn bộ và nhảy múa - đó là cách duy nhất!"

Đó là cách duy nhất để biết bất kì điều gì.

Sự gặp gỡ của Phật giáo và Đạo giáo là hiện tượng kì lạ nhất trên thế giới. Nhưng nó nhất định xảy ra; có sự tất yếu chắc chắn trong nó bởi vì các cực đối lập thế hấp  dẫn  lẫn  nhau,  cũng  như  cực  âm  và dương  của nan châm hay điện âm và dương hút nhau.

Phật giáo đã đi từ Ấn Độ vào Trung Quốc. Đạo giáo chưa bao giờ đi sang Ấn Độ, bởi vì Đạo giáo đã say xỉn hoàn toàn thế với cực lạc, với vui vẻ - ai bận tâm? Phật giáo  đã  du  hành,  phải  du  hành.  Cái  nghiêm  chỉnh  trở thành rất, rất nặng nề. Một khi Phật đã qua rồi, một khi ánh sáng đã tắt rồi, thế thì nó giống như tảng đá đè lên ngực các tín đồ - nó trở thành quá nặng. Họ phải đi để tìm ra cái gì đó không nghiêm chỉnh để cân bằng nó.

Nirgun, đừng nghiêm chỉnh về điều đó. Tận hưởng chuyện phiếm của bạn đi, tận hưởng những điều nhỏ bé của  cuộc  sống,  những  vui  vẻ  nhỏ  bé  của  cuộc  sống. Chúng tất cả đều đóng góp cho việc làm giầu có bản thể bạn. Và bao giờ cũng nhớ: không nghiêm chỉnh là một trong  những  phẩm  chất  nền  tảng  nhất  của  người  tôn giáo thực.

Một  thanh  niên  chân  thành  đi  tới  một  giáo  sĩ  già hiểu  biết  để  xin  lời  khuyên.  "Vấn  đề  là  sự  thèm  muốn dục  của  con.  Khi  con  bắt  tay  đàn  bà  là  nó  khuấy  lên  - ngay  cả  khi  con  đi  ngang  qua  một  người  đàn  bà  xinh trên phố nó cũng bị khuấy động. Nó quấy rầy con bởi vì con yêu vợ con lắm."

"Đừng lo, con ta," giáo sĩ nói. "Chẳng thành vấn đề gì chỗ con tạo ra thèm muốn chừng nào mà con vẫn ăn tối ở nhà."

Ông   giáo   sĩ   này   là   người   khôn   ngoan,   không nghiêm chỉnh, coi cuộc sống là trò đùa. Các sannyasins của tôi phải coi cuộc sống là rất vui đùa - thế thì bạn có thể có cả hai thế giới cùng nhau. Bạn có thể có cái bánh và ăn nó nữa. Và đó là nghệ thuật thực. Thế giới này và thế giới kia, âm thanh và im lặng, yêu và thiền, ở cùng mọi  người,  có  quan  hệ,  và  ở  một  mình.  Tất  cả  những điều này đều phải được sống cùng nhau theo kiểu đồng thời; chỉ thế thì bạn mới biết chiều sâu nhất của bản thể bạn và chiều cao nhất của bản thể bạn.

Câu hỏi thứ ba

Thưa Thầy kính yêu,

Thầy  nói  gì  về  phát  biểu  nổi  tiếng  của  Friedrich

Nietzsche rằng Thượng đế chết rồi?

Neeraj, Friedrich Nietzsche nói Thượng đế chết rồi

- điều đó nghĩa là trước đây ngài đã sống. Như tôi biết, ngài chưa bao giờ sống cả. Làm sao Thượng đế có thể chết được nếu như ngài chưa bao giờ sống? Thượng đế không  phải  là  người,  cho  nên  ngài  không  thể  sống  và ngài  không  thể  chết  được.  Với  tôi,  Thượng  đế  là  bản thân cuộc sống! Thượng đế là đồng nghĩa với sự tồn tại; do  đó  bạn  không  thể  nói  Thượng  đế  sống  hay  Thượng đế chết. Thượng đế là cuộc sống! Và cuộc sống là vĩnh viễn...  nó  là  sự  liên  tục,  nó  vĩnh  hằng,  không  bắt  đầu, không kết thúc.

Nietzsche  thực  sự  nói  rằng  Thượng  đế  mà  mọi người tôn thờ đã trở thành không liên quan. Nhưng ông ấy đã bị quen với việc đưa ra những phát biểu đầy kịch tính. Thay vì nói: "Thượng đế mà mọi người đã tôn thờ mãi  cho  tới  nay  không  còn  có  liên  quan  nữa,"  ông  ấy nói:  "Thượng  đế  chết  rồi."  Và  theo  một  cách  nào  đó, phát  biểu  đầy  kịch  tính  này  xuyên  thấu  vào  tâm  thức mọi  người  hơn.  Nếu  như  ông  ấy  đã  nói  điều  đó  theo cách triết lí nó có thể đã bị trệch mục tiêu, nhưng nó đã trở  thành  phát  biểu  quan  trọng  nhất  được  đưa  ra  trong cả trăm năm này. Không phát biểu nào khác có ý nghĩa như  vậy,  hoặc  có  tác  động  như  vậy  lên  suy  nghĩ,  hành vi, cuộc sống của con người.

Thượng  đế  của  người  Ki  tô  giáo  chết  rồi,  Thượng đế của người Do Thái chết rồi - đó là điều Nietzsche đã nói. Nhưng đã có biết bao nhiêu thượng đế và tất cả đều đã  mất  đi  trong  mòn  mỏi.  Nếu  bạn  làm  ra  một  danh sách  bạn  sẽ  ngạc  nhiên  biết  bao  nhiêu  thượng  đế  đã được  tôn  thờ.  Một  người  đã  làm  ra  bản  danh  sách  đó. Tôi đã đọc bản danh sách này - thậm chí không một cái tên nào mà ông ấy nhắc tới đã được biết đến. Gần năm mươi  thượng  đế  ông  ấy  nhắc  tới.  Các  thượng  đế  của người  Ai  Cập  không  có  đó  -  thậm  chí  ngay  ở  Ai  Cập không ai biết tới họ. Đã có thời vì những thượng đế đó mà cả con người cũng phải bị hiến tế, chiến tranh diễn ra,  những  cuộc  viễn  chinh,  giết  người,  hãm  hiếp;  làng mạc  bị  đốt  nhân  danh  những  thượng  đế  đó.  Bây  giờ thậm  chí  cái  tên  cũng  không  được  biết  tới.  Tôi  đã  đọc toàn  bộ  danh  sách;  ngoài  năm  mươi  người  này  không một  cái  tên  nào  được  biết  tới.  Đã  có  nhiều  thượng  đế được con người bịa ra, và khi những người này trở nên mệt mỏi vì những thượng đế này, họ liền bịa ra trò chơi mới và họ ném trò chơi cũ đi.

Những  thượng  đế  này  cứ  được  sinh  ra  rồi  chết  đi, nhưng  đây  không  phải  là  Thượng  đế  thật.  'Thượng  đế thật'   đơn   giản   nghĩa   là   cuộc   sống   -   aes   dhammo sanantano  -  luật  không  hề  cạn  của  sự  tồn  tại.  Làm  sao nó  có  thể  chết  được?  Không  có  cách  nào.  Hình  dạng thay đổi...

Hình như Thượng đế đã tới thăm đường ngầm New York  mới  gần  đây.  Ai  đó  đã  viết  nguệch  ngoạc  lên tường:  "Thượng  đế  chết  rồi  -  Nietzsche  kí,"  và  phía dưới nó được viết : "Nietzsche đã chết rồi - Thượng đế kí."

Điều  đó  dường  như  còn  đúng  hơn  nhiều.  Nhưng thậm chí một thông báo còn hay hơn cho bạn:

Một  đường  ngầm  London  có  thông  báo  tin  mừng này: "Thượng đế chết rồi, nhưng đừng lo nhé - Mary lại có thai rồi!"

Câu hỏi cuối cùng

Thưa Thầy kính yêu,

Thầy  có  thể  nói  điều  gì  đó  về  mặc  cảm  và  sợ không?

Latifa, sợ là tự nhiên, mặc cảm là bịa đặt của các tu sĩ.  Mặc  cảm  là  nhân  tạo.  Sợ  là  sẵn  có,  và  nó  rất  bản chất.  Không  có  sợ  bạn  sẽ  không  có  khả  năng  sống  sót chút nào. Sợ là thông thường. Chính bởi vì sợ mà bạn sẽ không đưa tay mình vào lửa. Chính bởi vì sợ mà bạn sẽ đi bộ bên phải hay bên trái, bất kì cái gì là luật lệ nước bạn.  Chính  bởi  vì  sợ  mà  bạn  sẽ  tránh  chất  độc.  Chính bởi vì sợ mà khi xe tải bóp còi, bạn chạy ngay ra khỏi đường.

Nếu  trẻ con  không  sợ,  không  có  khả năng  nào  cho nó sống sót. Sợ của nó là biện pháp bảo vệ cuộc sống. Nhưng bởi vì khuynh hướng tự nhiên này để bảo vệ bản thân người ta... và chẳng có gì sai trong nó cả - bạn có quyền  bảo  vệ  bản  thân  bạn.  Bạn  có  cuộc  sống  quí  giá thế  để  bảo  vệ,  và  sợ  đơn  giản  giúp  bạn.  Sợ  là  thông minh. Chỉ kẻ ngu mới không có sợ, người khờ không có sợ;  do  đó  bạn  phải  bảo  vệ  người  ngốc,  bằng  không  họ sẽ tự thiêu họ hay họ sẽ nhảy ra khỏi toà nhà, hay họ sẽ đi  vào  biển  mà  không  biết  bơi  hay  họ  có  thể  ăn  rắn... hay bất kì cái gì họ có thể làm!

Sợ là thông minh - cho nên khi bạn thấy rắn bò qua đường,  bạn  ù  té chạy  khỏi  đường.  Điều  đó  không  phải là hèn nhát, điều đó đơn giản là thông minh. Nhưng có hai khả năng...

Sợ có thể trở thành bất thường, nó có thể trở thành bệnh hoạn. Thế thì bạn sợ những thứ mà không cần phải sợ  -  mặc  dầu  bạn  có  thể  tìm  ra  biện  luận  ngay  cả  cho nỗi sợ bất thường của mình. Chẳng hạn, ai đó sợ đi vào trong  nhà.  Một  cách  logic  bạn  không  thể  chứng  minh rằng người đó sai được. Người đó nói, "Cái gì đảm bảo cho  ngôi  nhà  này  sẽ  không  đổ?"  Bây  giờ,  các  nhà  đều được người ta biết là sẽ đổ cho nên ngôi nhà này cũng sẽ đổ. Mọi người đã bị đè nghiến bởi nhà đổ. Không ai có  thể  cho  lời  bảo  đảm  tuyệt  đối  rằng  ngôi  nhà  này  sẽ không đổ - động đất có thể xảy ra... bất kì cái gì đều có thể!  Người  khác  sợ  -  người  đó  không  thể  đi  du  lịch được bởi vì có tai nạn tàu hoả. Ai đó khác sợ - người đó không thể đi trong xe ô tô, có tai nạn ô tô. Và ai đó khác sợ máy bay...

Nếu  bạn  trở  nên  sợ  theo  cách  này, đây  không  phải là  thông  minh.  Thế  thì  bạn  nên  sợ  cả  cái  giường  của mình  nữa,  vì  gần  chín  mươi  bẩy  phần  trăm  mọi  người chết trong giường của họ - cho nên đó là chỗ nguy hiểm nhất  để  mà  ở.  Một  cách  logic  bạn  nên  rời  xa  giường nhiều  nhất  có  thể  được,  đừng  bao  giờ  gần  nó.  Nhưng thế thì  bạn  sẽ làm  cho  cuộc sống  của bạn  thành  không thể được.

Sợ  có  thể  trở  thành  bất  thường,  thế  thì  nó  là  bệnh hoạn. Và bởi vì khả năng này, các tu sĩ đã dùng nó, các chính khách đã dùng nó. Đủ mọi loại kẻ áp bức đã dùng nó. Họ làm cho nó thành bệnh hoạn, và thế thì việc bóc lột bạn trở thành rất đơn giản. Tu sĩ làm cho bạn sợ địa ngục. Cứ nhìn vào kinh sách mà xem - với vui nào mà họ  tả  toàn  cảnh  tra  tấn,  với  thực  sự  hứng  thú  lớn  lao. Kinh  sách  mô  tả  thật  chi  tiết,  rất  chi  tiết  từng  cảnh  và mọi cảnh tra tấn.

Adolf Hitler phải đã đọc những kinh sách này; ông ta  phải  đã  tìm  thấy  những  ý  tưởng  lớn  từ  những  kinh sách này mô tả về địa ngục. Bản thân ông ta không phải là  thiên  tài  sáng  tạo  đến  mức  phát  minh  ra  các  trại  tập trung  và  đủ  mọi  loại  tra  tấn.  Ông  ta  phải  đã  tìm  thấy chúng trong các kinh sách tôn giáo - chúng đã có đó rồi, các  tu  sĩ  đã  làm  công  việc  này.  Ông  ta  chỉ  thực  hành điều các tu sĩ đã thuyết giảng. Ông ta thực sự là người tôn giáo đấy!

Các tu sĩ chỉ nói về địa ngục đang chờ đợi bạn sau cái chết. Ông ta nói, "Sao chờ lâu thế? Ta sẽ tạo ra địa ngục ở đây bây giờ. Các ông có thể nếm mùi vị của nó."

Tôi đã nghe nói rằng có lần một người chết, xuống địa ngục, gõ cửa. Quỉ nhìn anh ta - anh ta có vẻ là người Đức - quỉ hỏi anh ta, "Anh từ đâu tới vậy?"

Người này nói, "Từ Đức."

Quỉ  nói,  "Vậy  thì  không  cần  tới  đây  đâu  -  anh  đã sống nó rồi! Bây giờ anh có thể lên cõi trời. Và anh sẽ thấy chỗ của chúng ta rất chán bởi vì anh đã có một ấn bản  địa  ngục  được  cải  tiến  hơn  nhiều  lắm.  Chúng  tôi vẫn còn sống trong thời đại xe bò kéo - cách tra tấn cũ. Anh biết những dụng cụ, cách thức, phương tiện tinh vi hơn nhiều."

Phòng  khí  ga  vẫn  chưa  được  biết  tới  ở  địa  ngục. Trong  một  phòng  khí  ga,  mười  nghìn  người,  trong  vài giây,  có  thể  trở  thành  khói.  Và  bạn  sẽ  ngạc  nhiên  mà biết  rằng  mặc  dầu  chúng  ta  đang  sống  trong  thế  kỉ  hai mươi,  con  người  vẫn  là  con  vật.  Hàng  nghìn  người  tới xem. Kính được lắp khít, cố định, một chiều. Bạn có thể thấy điều đang xảy ra bên trong, nhưng người bên trong không thể thấy được ai đang nhìn từ bên ngoài.

Hàng  nghìn  người  sẽ  đứng  ngoài  quan  sát  qua  lớp kính:  mọi  người  đang  biến  mất  trong  làn  khói  -  đơn giản  biến  mất  trong  làn  khói  -  hàng  nghìn  người  chết trong  vài  giây.  Và  những  người  đang  tận  hưởng  ở  bên ngoài,  bạn  có  thể  gọi  họ  là  con  người  được  không? Nhưng  nhớ  lấy,  điều  đó  không  liên  quan  gì  tới  nước Đức  cả,  điều  này  là  như  vậy  trên  khắp  thế  giới.  Con người đích xác như nhau ở mọi nơi.

Các tu sĩ trở nên nhận biết rất sớm rằng bản năng sợ trong  con  người  có  thể  được  khai  thác.  Con  người  có thể bị làm cho sợ đến mức người đó sẽ quì dưới chân tu sĩ và sẽ nói với họ, "Xin cứu chúng con! Chỉ cha mới có thể cứu được chúng con." Và tu sĩ sẽ nhận cứu họ nếu họ đi theo tu sĩ; nếu họ tuân theo các nghi lễ do tu sĩ qui định, tu sĩ sẽ cứu họ. Và từ nỗi sợ mọi người đã đi theo tu sĩ, và đủ mọi loại ngu xuẩn, mê tín.

Chính  khách  cũng  trở  nên  nhận  biết  ngay  rằng  có thể  làm  cho  mọi  người  rất  sợ.  Và  nếu  bạn  làm  cho  họ sợ,  bạn  có  thể  chi  phối  được  họ.  Chính  từ  sợ  mà  quốc gia tồn tại. Nỗi sợ nước Mĩ giữ cho người Nga làm nô lệ cho chủ nghĩa cộng sản, và nỗi sợ của nước Nga làm cho người Mĩ thành nô lệ cho chính phủ. Sợ lẫn nhau... người  Ấn  Độ  sợ  người  Pakistanis,  và  người  Pakistanis sợ  người  Ấn  Độ.  Đấy  là  một  thế  giới  ngu  xuẩn  thế! Chúng ta sợ lẫn nhau, và bởi vì nỗi sợ của chúng ta mà chính khách trở nên quan trọng. Ông ấy nói, "Chúng tôi sẽ  cứu  bạn  ở  đây,  trên  thế  giới  này,"  và  tu  sĩ  nói, "Chúng  tôi  sẽ  cứu  bạn  ở  thế  giới  bên  kia."  Và  họ  âm mưu cùng nhau.

Chính nỗi sợ tạo ra mặc cảm - nhưng không phải là bản thân nỗi sợ. Nỗi sợ tạo ra mặc cảm qua các tu sĩ và chính khách. Các tu sĩ và chính khách tạo ra trong bạn bệnh  hoạn,  run  rẩy.  Và  một  cách  tự  nhiên,  con  người tinh tế thế và mong manh thế, con người trở nên sợ. Và thế  thì  bạn  có  thể  bảo  người  đó  làm  bất  kì  cái  gì  và người đó sẽ làm nó - biết hoàn toàn rõ rằng điều đó là ngu  xuẩn,  biết  rất  rõ  sâu  bên  dưới  rằng  tất  cả  đều  vô nghĩa,  nhưng  ai  biết...?  Từ  nỗi  sợ,  con  người  có  thể  bị buộc phải làm bất kì cái gì.

Một nữ thanh niên không thể kìm mình khỏi việc ho và  hắt  hơi  trong  nhà  hát  mới  đến  hỏi  bác  sĩ  cách  chữa trước  khi  đi  xem  đêm  đầu  tiên.  "Đây,  uống  cái  này," ông  ấy  nói,  đưa  cho  cô  ta  chiếc  cốc.  Cô  ta  uống  nó, mồm méo xệch, và hỏi cái gì đấy, cứ tưởng tượng một kiểu thuốc ho vị khó nuốt nào đó.

"Đấy là liều kép của nước Diêm vương," ông ta trả lời. "Bây giờ cô sẽ không dám hắt hơi hay ho đâu."

... Bạn không hiểu nó. Bạn chưa bao giờ nếm nước Diêm vương - thử đi, và bạn sẽ không dám hắt hơi hay ho  nữa.  Làm  một  thực  nghiệm:  bạn  có  thể  hỏi  Ajit Saraswati  về  nước  Diêm  vương,  chỉ  thế  thì  bạn  mới hiểu được chuyện cười này. Nó rất có tính tồn tại. Bởi vì  bạn  đã  không  hiểu  được  nó  nên  tôi  sẽ  phải  kể  câu chuyện khác:

Một sáng, một con gấu cái đột kích vào ca bin của Joe,  cào  rách  mọi  thứ,  ăn  mọi  thứ,  xé  mọi  thứ,  và  nhẹ nhàng bỏ đi.

Joe đuổi theo vết nó, bắn nó, và thế rồi để ý thấy nó giống  đàn  bà  thế,  anh  ta  bèn  thoả  mãn  dục  tính  của mình  với  cái  xác  thú  của  nó.  Ngay  lúc  đó  anh  ta  để  ý một  thợ  săn  khác  nấp  trong  các  cành  cây  của  cây  gần đó.  Nhận  ra  hành  động  của  mình  đã  bị  quan  sát,  Joe chĩa súng vào người này, bắt anh ta trèo xuống và nói, "Anh đã bao giờ làm tình với gấu chưa?"

Và  thợ  săn  kia  nói,  "Không,  nhưng  tôi  định  thử đấy."

Con người có thể bị buộc phải làm bất kì cái gì - chỉ để cứu bàn thân mình. Và bởi vì bệnh hoạn, cái mà các tu  sĩ  đã  tạo  ra  trong  bạn,  là  phi  tự  nhiên,  bản  tính  của bạn nổi dậy chống nó, và thỉnh thoảng bạn làm điều gì đó chống nó - bạn làm điều gì đó tự nhiên - thế thì mặc cảm phát sinh.

Latifa, mặc cảm nghĩa là bạn có một ý tưởng phi tự nhiên trong tâm trí bạn về cuộc sống phải như thế nào, cái gì phải được làm, và thế rồi một hôm bạn thấy bản thân mình tuân theo tự nhiên và bạn làm điều tự nhiên. Bạn  đi  ngược  lại  ý  thức  hệ.  Bởi  vì  bạn  đi  ngược  lại  ý thức hệ, mặc cảm phát sinh, bạn xấu hổ. Bạn cảm thấy bản thân mình rất kém cỏi, không có giá trị.

Nhưng bằng cách cho mọi người những ý tưởng phi tự nhiên bạn không thể biến đổi họ được. Do đó, các tu sĩ  đã  có  khả  năng  khai  thác  mọi  người,  nhưng  họ  đã không có khả năng biến đổi mọi người. Họ không quan tâm tới việc biến đổi bạn nữa; toàn thể ý tưởng của họ là  giữ  cho  bạn  bao  giờ  cũng  bị  nô  lệ.  Họ  tạo  ra  lương tâm trong bạn. Lương tâm của bạn không thực là lương tâm  của  bạn  -  nó  do  các  tu  sĩ  tạo  ra.  Họ  nói,  "Cái  này sai". Bạn có thể biết từ cốt lõi sâu nhất của bản thể mình rằng dường như chẳng có gì sai trong nó cả, nhưng họ nói nó là sai. Và họ cứ thôi miên bạn từ chính thời thơ ấu  của  bạn.  Việc  thôi  miên  đi  sâu,  thấm  sâu  vào  bạn, chìm sâu vào bạn, trở thành gần như mọi phần của bản thể bạn. Nó giữ bạn lại.

Họ đã bảo bạn dục là sai - nhưng dục là hiện tượng tự nhiên tới mức bạn bị hấp dẫn về nó. Và chẳng có gì sai trong việc bị hấp dẫn vào đàn bà hay đàn ông. Đấy chỉ là một phần của tự nhiên. Nhưng lương tâm bạn nói, "Điều  này  sai."  Thế  là  bạn  kìm  mình  lại.  Một  nửa  của bạn đi  tới  người đàn bà này, một nửa của bạn kéo bạn trở  lại.  Bạn  không  thể  ra  được  quyết  định  gì;  bạn  bao giờ cũng bị phân chia, chia chẻ. Nếu bạn quyết định đi cùng  với  người  đàn  bà  này,  lương  tân  bạn  sẽ  hành  hạ bạn:  "Mình  đã  phạm  tội  lỗi."  Nếu  bạn  không  đi  cùng người  đàn  bà  này,  bản  tính  bạn  sẽ  hành  hạ  bạn:  "Em làm anh thèm muốn quá."

Bây giờ bạn trong trói buộc kép. Bất kì điều gì bạn làm  bạn  sẽ  khổ.  Và  đó  là  điều  các  tu  sĩ  bao  giờ  cũng muốn  -  để  cho  bạn  khổ,  bởi  vì  bạn  càng  khổ  bạn  càng hay tới ông ấy xin lời khuyên. Bạn càng khổ, bạn càng tìm kiếm cứu rỗi.

Bertrand  Russell  là  tuyệt  đối  đúng  rằng  nếu  con người  được  cho  tự  do  toàn  bộ,  tự  nhiên  -  là  tuyệt  đối phải  rằng  nếu  con  người  được  cho  tự  do  toàn  bộ,  tự nhiên - tự do với cái gọi là lương tâm và đạo đức - và nếu  con  người  được  giúp  để  trở  thành  sinh  linh  tự nhiên, tích hợp - thông minh, hiểu biết, sống cuộc sống theo  ánh  sáng  riêng  của  mình,  không  theo  lời  khuyên của ai đó khác - thì cái gọi là các tôn giáo sẽ biến mất khỏi thế giới.

Tôihoàn toàn đồng ý với ông ấy. Cái gọi là các tôn giáo chắc chắn sẽ biến mất khỏi thế giới nếu mọi người không  khổ;  họ  sẽ  không  tìm  cứu  vớt.  Nhưng  Bertrand Russell tiếp tục và ông ấy nói bản thân tôn giáo sẽ biến mất  khỏi  trái  đất.  Tại  đó  tôi  không  đồng ý với  ông  ấy. Cái gọi là tôn giáo sẽ biến mất, và bởi vì cái gọi là tôn giáo  sẽ  biến  mất  nên  sẽ  có,  lần  đầu  tiên  trên  thế  giới, một  cơ  hội  cho  tôn  giáo  tồn  tại.  Người  Ki  tô  giáo  sẽ không  có  đó,  người  Hin  du  sẽ không  có  đó,  người  Mô ha  mét  giáo  sẽ  không  có  đó  -  chỉ  thế  thì  một  loại  tính tôn  giáo  mới  lan  rộng  trên  trái  đất.  Mọi  người  sẽ  sống theo  tâm  thức  riêng  của  họ.  Sẽ  không  có  mặc  cảm, không ăn năn, bởi vì những điều này không bao giờ làm thay đổi mọi người. Mọi người vẫn còn như vậy; họ cứ thay đổi việc chộp bắt bên ngoài của họ, hình dạng của họ.  Về  bản  chất,  chẳng  cái  gì  thay  đổi  qua  mặc  cảm, qua  nỗi  sợ,  qua  cõi  trời,  qua  địa  ngục.  Tất  cả  những  ý tưởng này đều thất bại hoàn toàn.

Bây giờ là lúc nhận ra rằng mọi tôn giáo cũ đã thất bại. Vâng, họ đã tạo ra vài người tuyệt vời - một Phật ở đây  và  một  Jesus  ở  đây  -  nhưng  từ  hàng  triệu  và  hàng triệu  con  người,  thỉnh  thoảng  ai  đó  đã  nở  hoa.  Nó  là ngoại  lệ,  nó  không  thể  được  tính.  Nó  không  nên  được tính tới. Chư Phật có thể được đếm trên đầu ngón tay.

Nếu  người  làm  vườn  trồng  mười  nghìn  cây  và  chỉ một cây nở  hoa vào mùa xuân, bạn có gọi người đó là người  làm  vườn  không?  Thế  còn  chín  nghìn  chín  trăm chín mươi chín cây kia thì sao? Nếu cây này đã nở hoa, nó  phải  đã  nở  hoa  mặc  cho  người  làm  vườn  có  hay không. Công lao không thể thuộc về ông ấy được - ông ấy phải đã bỏ lỡ nó bằng cách nào đó.

Chúng  ta  đã  sống  trong  một  loại  thế  giới  rất  sai; chúng  ta  đã  tạo  ra  một  loại  tình  huống  sai.  Mọi  người chỉ cứ ca tụng hời hợt - người Hindu trở thành người Ki tô  giáo,  người  Ki  tô  giáo  trở  thành  người  Hindu,  và chẳng cái gì đã bao giờ thay đổi. Tất cả vẫn còn nguyên như cũ.

Gái đĩ được cải tạo đang đưa ra bằng chứng với Đội quân cứu tế ở góc phố và đêm thứ bảy, nhấn mạnh bài nói của mình bằng việc đánh lên chiếc trống đồng lớn.

"Tôi đã từng là một kẻ tội lỗi!" cô ta hô (bùm!) "Đã từng  là  người  đàn  bà  xấu  (bùm!)  Tôi  đã  uống  rượu! (bùm!) Cờ bạc! (bùm!) Đĩ điếm! (bùm! bùm!) Đã từng đi đêm thứ bảy và nổi cơn tam bành! (bùm!) Bây giờ tôi làm gì vào các đêm thứ bảy? Tôi đứng ở góc phố này, đánh vào cái trống đéo mẹ này!"

Đủ cho hôm nay.

3.   Và đi tiếp

Ai sẽ chinh phục thế giới này

Và thế giới của chết với mọi thần của nó?

Ai sẽ khám phá ra

Con đường chói sáng của luật?

Ông sẽ, ngay cả như người tìm hoa,
tìm thấy đoá hoa đẹp nhất, hiếm nhất.

Hiểu rằng thân thể

Đơn thuần là bọt sóng,

Cái bóng của cái bóng.

Chộp lấy mũi tên hoa của ham muốn

Và rồi, vô hình,

Thoát khỏi Diêm vương.

Và đi tiếp.

Cái chết bắt người thu nhặt hoa

Khi với tâm trí phân tán và giác quan thèm khát

Người đó tìm vô vọng về hạnh phúc

Trong hoan lạc của thế giới.

Cái chết bắt lấy người đó đi

Như trận lụt mang đi cả làng đang ngủ.

Cái chết đánh bại người đó

Khi với tâm trí phân tán và giác quan thèm khát

Người đó thu nhặt hoa.

Người đó sẽ chẳng bao giờ có thoả thích hoan lạc của thế giới.

Ong hút mật hoa từ hoa

Không làm hỏng cái đẹp hay hương thơm của nó.

cho nên để người chủ định cư, và lang thang.

Nhìn vào lỗi riêng của ông,

Điều ông đã làm hoặc bỏ không làm.

Bỏ qua lỗi lầm của người khác.

Giống như đoá hoa đáng yêu,

Sáng chói nhưng không thơm,

Là lời đẹp nhưng trống rỗng

Về người không ngụ ý điều mình nói.

Giống như đoá hoa đáng yêu,

Sáng chói và thơm ngát,

Là lời đẹp và chân lí

Của người ngụ ý điều mình nói.

Giống như vòng hoa được kết từ đống hoa,

Kiểu cách từ cuộc sống của ông được kết như nhiều việc làm tốt.

Thượng  đế  không  thực  sự  là  trung  tâm  của  cuộc truy tìm tôn giáo - cái chết mới là trung tâm. Không có cái chết thì đã không có tôn giáo nào hết cả. Chính cái chết làm cho con người tìm và kiếm cõi bên kia, cái bất tử.

Cái  chết  bao  quanh  chúng  ta  như  đại  dương  bao quanh  đảo  nhỏ.  Đảo  có  thể  bị  ngập  bất  kì  lúc  nào. Khoảnh khắc tiếp có thể chẳng bao giờ tới, ngày mai có thể  chẳng  bao  giờ  tới.  Con  vật  không  có  tính  tôn  giáo bởi  lẽ  đơn  giản  là  chúng  không  nhận  biết  về  cái  chết. Chúng không thể quan niệm được bản thân chúng chết, mặc  dầu  chúng  thấy  con  vật  khác  chết.  Chính  bước nhảy  lượng  tử  là  từ  việc  thấy  ai  đó  khác  chết  mà  kết luận rằng "Mình cũng sẽ chết." Con vật không tỉnh táo, nhận biết thế để đi tới kết luận như vậy.

Và  đại  đa  số  nhân  loại  cũng  chưa  được  là  người. Con người thực sự là con người chín chắn khi người đó đã  đi  tới  kết  luận  này:  "Nếu  cái  chết  xảy  ra  cho  mọi người  khác,  thế  thì  mình  không  thể  là  ngoại  lệ."  Một khi kết luận này chìm sâu vào trong tim bạn, cuộc sống của  bạn  không  bao  giờ  có  thể  như  cũ  được  nữa.  Bạn không thể vẫn còn bị gắn bó với cuộc sống theo cách cũ được. Nếu đằng nào nó cũng sẽ bị lấy đi, phỏng có ích gì mà sở hữu thế? Nếu đằng nào nó cũng sẽ biến mất đi một ngày nào đó, sao níu bám và khổ? Nếu nó sẽ không còn được mãi mãi, thế thì sao khổ thế, phiền não thế, lo nghĩ  thế?  Nếu  nó  sẽ  đi,  nó  sẽ  đi  -  chẳng  thành  vấn  đề khi nào nó đi. Thời gian là không quan trọng nữa - hôm nay, ngày mai, ngày kia. Nhưng cuộc sống vẫn cứ tuột ra khỏi bàn tay bạn.

Cái  ngày  bạn  trở  nên  nhận  biết  rằng  bạn  sẽ  chết, rằng  cái  chết  của  bạn  là  tuyệt  đối  chắc  chắn...  thực  ra điều  chắc  chắn  duy  nhất  trong  cuộc  sống  là  cái  chết. Không cái gì khác tuyệt đối chắc chắn như thế. Nhưng bằng cách nào đó chúng ta cứ né tránh câu hỏi này, câu hỏi về cái chết. Chúng ta cứ giữ cho mình bận tâm vào các  vấn  đề  khác.  Đôi  khi  chúng  ta  nói  về  những  điều lớn  lao  -  Thượng  đế,  cõi  trời  và  địa  ngục  -  chỉ  để  né tránh  câu  hỏi  thực.  Câu  hỏi  thực  không  phải  là  về Thượng  đế,  không  thể  thế  được,  bởi  vì  bạn  có  được quen  thuộc  gì  với  Thượng  đế?  Bạn  biết  gì  về  Thượng đế? Làm sao bạn có thể truy vấn về cái gì đó tuyệt đối không được biết với bạn? Nó sẽ là truy vấn trống rỗng. Nhiều  nhất  nó  sẽ  là  tò  mò,  nó  sẽ  là  chuyện  cho  người chưa trưởng thành, trẻ con, ngu xuẩn.

Người ngu hỏi về Thượng đế, người thông minh hỏi về cái chết. Người cứ hỏi về Thượng đế chẳng bao giờ tìm thấy Thượng đế, và người hỏi về cái chết nhất định tìm thấy Thượng đế - bởi vì chính cái chết làm biến đổi bạn, cách nhìn của bạn. Tâm thức bạn được mài sắc bởi vì bạn đã nêu ra câu hỏi thực, câu hỏi đích thực, câu hỏi quan trọng nhất của cuộc sống. Bạn đã tạo ra một thách thức  lớn  tới  mức  bạn  không  thể  vẫn  còn  ngủ  lâu  được nữa;  bạn  sẽ  phải  thức  tỉnh,  bạn  sẽ  phải  đủ  tỉnh  táo  để đương đầu với thực tại của cái chết.

Đó là cách truy vấn của Phật bắt đầu:

Ngày Phật được sinh ra... ông ấy là con trai của một ông vua lớn, và con một, và ông ấy được sinh ra khi nhà vua đã già rồi, rất già; do đó đã có hân hoan lớn trong vương quốc. Mọi người chờ đợi đã lâu rồi. Nhà vua rất được mọi người yêu mến; ông ấy đã phục vụ họ, ông ấy tốt và từ bi, ông ấy rất đáng yêu và rất hay chia sẻ. Ông ấy đã làm cho vương quốc của ông ấy thành một trong những vương quốc giầu có nhất, đáng yêu nhất của thời đó.

Mọi  người  đều  cầu  nguyện  rằng  vua  của  họ  sẽ  có con trai bởi vì không có ai để kế thừa. Và rồi Phật được sinh ra trong chính tuổi rất già của nhà vua - việc sinh của ông ấy thật bất ngờ. Lễ hội lớn, hân hoan lớn! Mọi nhà  chiêm  tinh  của  vương  quốc  đã  tụ  tập  để  tiên  đoán về Phật. Tên của ông ấy là Siddhartha - ông ấy đã được cho  cái  tên  này,  Siddhartha,  bởi  vì  nó  có  nghĩa  là  sự hoàn  thành.  Nhà  vua  đã  được  hoàn  thành,  ham  muốn của ông ấy đã được hoàn thành, khao khát sâu sắc nhất của ông ấy đã được hoàn thành - ông ấy muốn một đứa con trai, ông ấy đã muốn một đứa con trai trong cả đời ông  ấy;  do  đó  mới  có  cái  tên  Siddhartha.  Nó  đơn  giản nghĩa là sự hoàn thành của ham muốn sâu sắc nhất.

Đứa con này làm cho cuộc sống của nhà vua thành có  nghĩa,  có  ý  nghĩa.  Các  nhà  chiêm  tinh,  những  nhà chiêm  tinh  lớn,  đã  tiên  đoán  -  họ  tất  cả  đều  đồng  ý ngoại   trừ   một   nhà   chiêm   tinh   trẻ.   Tên   anh   ta   là Kodanna.  Nhà  vua  hỏi,  "Điều  gì  sẽ  xảy  ra  trong  cuộc đời  của  con  ta?"  Và  mọi  nhà  chiêm  tinh  đều  giơ  hai ngón tay lên, trừ Kodanna chỉ giơ một ngón tay.

Nhà vua hỏi, "Xin đừng nói theo biểu tượng - ta là người đơn giản, ta không biết gì về chiêm tinh cả. Nói cho ta, các ông ngụ ý gì bằng hai ngón tay?"

Và  họ  tất  cả  đều  nói,  "Hoặc  nó  sẽ  trở  thành  một chakravartin  -  người  cai  trị  thế  giới  -  hoặc  nó  sẽ  từ  bỏ thế  giới  và  sẽ  trở  thành  vị  phật,  người  chứng  ngộ.  Hai phương án này đều có đó, do đó chúng tôi giơ hai ngón tay."

Nhà vua lo nghĩ về phương án thứ hai, rằng nó sẽ từ bỏ  thế  giới.  "Vậy  lại  có  vấn  đề:  ai  sẽ  kế  thừa  vương quốc của ta nếu  nó  từ  bỏ  thế giới  này?"  Và rồi  ông  ấy hỏi Kodanna, "Sao ông chỉ giơ một ngón tay?"

Kodanna nói, "Tôi tuyệt đối chắc chắn rằng nó sẽ từ bỏ thế giới - nó sẽ trở thành vị phật, người chứng ngộ, người thức tỉnh."

Nhà  vua  không  hài  lòng  với  Kodanna.  Chân  lí  rất khó chấp nhận. Ông ấy lờ Kodanna đi; Kodanna không được  thưởng  gì  -  chân  lí  không  được  thưởng  trong  thế giới này. Ngược lại, chân lí bị trừng phạt theo cả nghìn lẻ một cách. Thực ra, danh tiếng của Kodanna đổ nhào từ  ngày  đó.  Bởi  vì  ông  ấy  đã  không  được  vua  ban thưởng, tin đồn lan rộng rằng ông ấy là kẻ ngu. Khi mọi nhà chiêm tinh đều đồng ý rồi, ông ấy là người duy nhất không đồng ý.

Nhà  vua  hỏi  các  nhà  chiêm  tinh  kia,  "Các  ông  có gợi ý gì không? Ta phải làm gì để cho nó không từ bỏ thế giới này? Ta không muốn nó là kẻ ăn xin, ta không muốn  thấy  nó  là  sannyasin.  Ta  muốn  nó  trở thành  một chakravartin  -  người  cai  trị  tất  cả  sáu  lục  địa."  Tham vọng của mọi bậc bố mẹ đấy. Ai muốn con trai hay con gái mình từ bỏ thế giới và đi vào trong núi non, đi vào lãnh thổ riêng của mình, để tìm và kiếm cái ta?

Ham muốn của chúng ta là hướng ngoại. Nhà vua là người  bình  thường,  cũng  giống  như  mọi  người  khác  - với cùng ham muốn và cùng tham vọng. Các nhà chiêm tinh nói, "Điều đó có thể thu xếp được: cứ  cho nó thật nhiều hoan lạc nhất có thể được, giữ nó trong tiện nghi và  xa  hoa  nhiều  như  con  người  có  thể  có  được.  Đừng cho phép nó biết tới bệnh tật, tuổi già và đặc biệt là cái chết. Đừng để nó đi tới biết về cái chết và nó sẽ không bao giờ từ bỏ cả."

Họ là phải theo một cách nào đó, bởi vì cái chết là vấn  đề  trung  tâm.  Một  khi  nó  nảy  sinh  trong  tim  bạn, phong cách sống của bạn nhất định thay đổi. Bạn không thể cứ sống theo kiểu ngu xuẩn cũ được. Nếu cuộc sống này sẽ đi tới chấm dứt trong cái chết, thế thì cuộc sống này không thể là cuộc sống thực được, thế thì cuộc sống này phải là ảo tưởng. Chân lí phải là vĩnh hằng nếu nó là  thực  -  chỉ  dối  trá  là  tạm  thời.  Nếu  cuộc  sống  là  tạm thời, thế thì nó phải là ảo tưởng, dối trá, quan niệm lầm, hiểu  lầm;  thế  thì  cuộc  sống  phải  được  bắt  rễ  ở  đâu  đó trong dốt nát. Chúng ta phải sống trong nó theo cách nó đi tới chấm dứt.

Chúng ta có thể sống theo cách khác để cho chúng ta có thể trở thành một phần của luồng vĩnh hằng của sự tồn  tại.  Chỉ  cái  chết  mới  có  thể  cho  bạn  dịch  chuyển triệt để đó.

Cho  nên  các  nhà  chiêm  tinh  nói,  "Xin  đừng  để  nó biết gì về cái chết." Và nhà vua đã làm mọi thu xếp đó. Ông  ấy  đã  làm  ba  cung  điện  cho  Siddhartha  vào  các mùa  khác  nhau  ở  các  chỗ  khác  nhau,  để  cho  hoàng  tử không bao giờ biết tới sự không thoải mái của mùa. Khi trời nóng hoàng tử có cung điện  ở chỗ nào đó trên núi nơi bao giờ cũng mát mẻ. Khi trời quá lạnh hoàng tử có cung  điện  khác  bên  cạnh  dòng  sông  nơi  bao  giờ  cũng ấm.  Ông  ấy  đã  làm  đủ  mọi  thu  xếp  để  cho  hoàng  tử không bao giờ cảm thấy bất kì thiếu thoải mái nào.

Không  ông  già  hay  bà  già  nào  được  phép  vào  các cung điện nơi hoàng tử sống - chỉ toàn thanh niên. Ông ấy đã tập hợp phụ nữ trẻ đẹp của cả vương quốc quanh hoàng tử để cho hoàng tử vẫn còn bị quyến rũ, mê mải, để cho hoàng tử vẫn còn trong mơ, ham muốn. Một thế giới mơ ngọt ngào đã được tạo ra cho hoàng tử. Người làm vườn được dặn là lá khô phải được dọn sạch ngay trong  đêm;  hoa  tàn  hoa  héo  phải  bị  bỏ  đi  trong  đêm  - bởi vì ai mà biết được? - thấy lá khô nó có thể bắt đầu hỏi về điều gì đã xảy ra cho chiếc lá này, và câu hỏi về cái  chết có thể nảy sinh. Thấy hoa hồng héo, cánh hoa rụng đi, nó có thể hỏi, "Điều gì  đã xảy  ra  cho đoá hoa hồng này?" và nó có thể bắt đầu nghiền ngẫm, suy tư về cái chết.

Hoàngtử đã bị giữ cho tuyệt đối không nhận biết về cái chết trong hai mươi chín năm. Nhưng bạn có thể né tránh  được  bao  lâu?  Cái  chết  là  hiện  tượng  quan  trọng thế  -  bạn  có  thể  lừa  dối  được  bao  lâu?  Sớm  hay  muộn nó  phải  đi  vào  trong  thế  giới.  Bây  giờ  nhà  vua  đã  trở nên rất già rồi và đứa con phải biết các con đường của thế giới, cho nên dần dần nó đã được phép, nhưng bất kì khi  nào  nó đi  qua  phố  nào  của  kinh  thành,  ông  già,  bà già   đều   bị   dời   đi,   người   ăn   xin   bị   dời   đi.   Không sannyasin nào được phép đi ngang qua đường nó đi, vì thấy một sannyasin nó có thể hỏi "Đây là kiểu người gì vậy? Sao ông ấy mặc áo mầu da cam? Điều gì đã xảy ra cho  ông  ấy?  Sao  ông  ấy  trông  khác  thế,  tách  rời,  xa cách? Mắt  ông ấy khác thế, hương vị ông  ấy khác thế, sự  hiện  diện  của  ông  ấy  có  phẩm  chất  khác  cho  nó. Điều  gì  đã  xảy  ra  cho  con  người  này?"  Và  thế  rồi  đến câu hỏi về từ bỏ, và một cách nền tảng là câu hỏi về cái chết...  Nhưng  một  ngày  nào  đó,  điều  đó  phải  xảy  ra. Điều đó không thể bị né tránh được.

Chúng  ta  cũng  đang  làm  cùng  điều  đó.  Nếu  ai  đó chết  và  đám  tang  đi  ngang  qua,  người  mẹ  liền  lôi  đứa con vào trong nhà và đóng cửa lại.

Câu  chuyện  này  rất  có  ý  nghĩa,  biểu  tượng,  điển hình.  Không  bố  mẹ  nào  muốn  con  mình  biết  tới  cái chết, bởi vì chúng sẽ lập tức bắt đầu hỏi những câu hỏi không thoải mái. Đó là lí do tại sao chúng ta xây dựng nghĩa địa bên ngoài thành phố, để cho không ai cần tới đó. Cái chết là sự kiện trung tâm; nghĩa địa nên ở đích xác  giữa  thành  phố  để  cho  mọi  người  phải  đi  qua  nó nhiều  lần  trong  ngày  -  đi  tới  văn  phòng,  về  nhà,  tới trường  phổ  thông,  đại  học,  về  nhà,  tới  nhà  máy...  sao cho  người  ta  được  nhắc  nhở  lặp  đi  lặp  về  cái  chết. Nhưng  chúng  ta  làm  nghĩa  địa  ngoài  thành  phố,  và chúng  ta  làm  nghĩa  địa  rất  đẹp:  hoa,  cây.  Chúng  ta  cố gắng che giấu cái chết - đặc biệt ở phương Tây, chết là điều kiêng kị! Cũng như có thời dục đã là điều kiêng kị, bây giờ chết là điều kiêng kị. Chết là điều kiêng kị cuối cùng.

Ai  đó  như  Sigmund  Freud  là  cần  -  một  Sigmund Freud có thể đem cái chết trở trong thế giới này, người có thể phơi bày cho mọi người về hiện tượng chết. Khi một người chết ở phương Tây, thân thể người đó được trang trí, tắm rửa, xức nước hoa, tô vẽ. Bây giờ có các chuyên gia làm toàn bộ công việc này. Và nếu bạn thấy một  người  đàn  ông  chết  hay  đàn  bà  chết,  bạn  sẽ  ngạc nhiên  -  người  đó  trông  còn  sống  hơn  là  người  đó  đã từng được thấy khi còn sống! Tô vẽ, má đỏ, mặt sáng; người đó dường như ngủ say trong một không gian bình thản và yên tĩnh.

Chúng  ta  đang  tự  lừa  mình!  Chúng  ta  không  lừa người đó, người đó không còn đó nữa. Không có ai cả, chỉ  cái  xác  chết,  cái  thây.  Nhưng  chúng  ta  đang  tự  lừa mình  bằng  việc  vẽ  mặt  người  đó,  bằng  việc  đặt  vòng hoa cho thân thể người đó, bằng việc mặc quần áo đẹp lên  người  đó,  bằng  việc  chở  thân  thể  người  đó  trong chiếc xe đắt tiền, và một đám đưa tang lớn với nhiều lời tán dương người đã chết. Người đó chưa bao giờ được tán  dương  khi  còn  sống,  nhưng  bây  giờ  chẳng  ai  phê bình người đó, mọi người đều ca ngợi người đó.

Chúng ta đang cố tự lừa mình; chúng ta làm cái chết thành đẹp như chúng ta có thể làm được để cho câu hỏi này  không  phát  sinh.  Và  chúng  ta  cứ  sống  trong  ảo tưởng  rằng  bao  giờ  cũng  là  người  khác  chết  -  hiển nhiên,  bạn  sẽ  không  thấy  cái  chết  riêng  của  mình,  bạn bao  giờ  cũng  sẽ  thấy  người  khác  chết.  Một  kết  luận logic  -  bao  giờ  cũng  là  người  khác  chết,  cho  nên  sao phải   bận   tâm?   Bạn   dường   như   là   người   ngoại   lệ, Thượng đế đã làm ra một qui tắc khác cho bạn.

Nhớ   lấy,   không   ai   là   ngoại   lệ.   Aes   dhammo sanantano - chỉ một luật cai quản tất cả, một luật vĩnh hằng.  Bất  kì  cái  gì  xảy  ra  cho  con  kiến  cũng  sẽ xảy  ra cho con voi nữa, và bất kì cái gì xảy ra cho người ăn xin cũng  sẽ  xảy  ra  cho  cả  hoàng  đế  nữa.  Nghèo  hay  giầu, dốt  nát  hay  hiểu  biết,  tội  nhân  hay  thánh  nhân,  luật không phân biệt - luật là rất công bằng.

Và cái chết có tính rất cộng sản - nó làm bình đẳng mọi người.  Nó chẳng chú ý tới bạn là ai. Nó chưa bao giờ nhìn vào các trang của sách đã xuất bản, như cuốn Who's  Who.  Nó  đơn  giản  không  bao  giờ  bận  tâm  liệu bạn là người nghèo túng hay Alexander Đại đế.

Một ngày nào đó Siddhartha phải trở nên nhận biết, và anh ấy đã trở nên nhận biết. Anh ấy đi tham gia vào một lễ hội thanh niên; anh ấy tới để khai mạc nó. Hoàng tử,  tất  nhiên  được  coi  là  người  khai  mạc  cho  lễ  hội thanh  niên  hàng  năm.  Đó  là  một  buổi  tối  đẹp;  thanh niên trong vương quốc đã tụ tập để nhảy múa và ca hát và  hân  hoan  cả  đêm.  Ngày  đầu  tiên  của  năm  -  hội  cả đêm. Và Siddhartha đã tới để khai mạc nó.

Trên đường anh ấy gặp điều mà bố anh ấy đã e sợ anh  ấy  thấy  -  anh  ấy  bắt  gặp  những  điều  đó.  Đầu  tiên anh  ấy  thấy  một  người  ốm,  kinh  nghiệm  đầu  tiên  của anh ấy về ốm yếu. Anh ấy hỏi, "Chuyện gì xảy ra thế?"

Câu  chuyện  này  rất  hay.  Chuyện  kể  rằng  người đánh  xe  định  nói  dối,  nhưng  một  linh  hồn  đã  lìa  khỏi xác  chiếm  lấy  người  đánh  xe,  buộc  anh  ta  phải  nói  ra chân  lí.  Anh  ta  phải  nói,  mặc  cho  bản  thân  mình, "Người này bị ốm."

Và  Phật  lập  tức  hỏi  một  câu  hỏi  thông  minh,  "Thế thì ta cũng có thể bị ốm sao?"

Người  đánh  xe  định  nói  dối,  nhưng  linh  hồn  của Thượng  đế,  một  linh  hồn  chứng  ngộ,  linh  hồn  đã  lìa khỏi xác, buộc anh ta nói, "Vâng." Người đánh xe thấy phân vân rằng mình muốn nói không, nhưng lời thoát ra khỏi mồm mình là, "Vâng, hoàng tử cũng sẽ bị ốm."

Thế  rồi  họ  bắt  gặp  một  ông  già  -  và  cùng  việc  hỏi này. Rồi họ bắt gặp một xác chết đang được đem ra bãi hoả  thiêu,  và  cùng  câu  hỏi...  và  khi  Phật  thấy  xác  chết này  và  anh  ấy  hỏi,  "Một  ngày  nào  đó  ta  cũng  sẽ  chết chứ?" người đánh xe nói, "Vâng, thưa hoàng tử. Không ai  là  ngoại  lệ  cả.  Thần  rất  tiếc  phải  nói  vậy,  nhưng không ai là ngoại lệ cả - ngay cả hoàng tử cũng sẽ chết."

Phật nói, "Thế thì quay xe đi. Thế thì phỏng có ích gì mà đi tới lễ hội thanh niên. Ta đã trở nên ốm rồi, ta đã  trở  nên  già  rồi,  ta  đã  trên  bờ  vực  của  cái  chết  rồi. Nếu một ngày nào đó ta sẽ chết, thế thì phỏng có ích gì với  mọi  thứ  vô  nghĩa  này?  -  sống  và  chờ  đợi  cái  chết. Trước khi nó tới, ta muốn biết cái gì đó không bao giờ chết. Bây giờ ta sẽ dành cả đời mình cho việc tìm kiếm cái gì đó bất tử. Nếu có cái gì đó bất tử, thế thì điều có nghĩa duy nhất trong cuộc sống có thể là việc tìm kiếm nó."

Và  trong  khi  anh  ta  đang  nói,  họ  thấy  cảnh  tượng thứ  tư  -  một  sannyasin,  một  sư,  trong  bộ  quần  áo  da cam, bước đi có tính rất thiền. Và Phật nói, "Điều gì đã xảy  ra  cho  người  này?"  Và  người  đánh  xe  nói,  "Thưa hoàng  tử,  đây  là  điều  hoàng  tử  đang  nghĩ  tới  để  làm đấy. Người này đã thấy cái chết xảy ra và người này đã đi tìm cái bất tử."

Cùng đêm đó, Phật từ bỏ thế giới, ông ấy rời bỏ gia đình để đi tìm cái bất tử, đi tìm chân lí.

Cái chết là câu hỏi quan trọng nhất trong cuộc sống. Và những người chấp nhận thách thức của cái chết, họ được thưởng vô cùng.

Lời kinh. Phật nói:

Ai sẽ chinh phục thế giới này

Và thế giới của chết với mọi thần của nó? Ai sẽ khám phá ra

Con đường chói sáng của luật?

Ông  ấy  đang  ném  thách  thức  vào  bạn  đấy.  Ông  ấy đang  nêu  ra  một  câu  hỏi  trong  tim  bạn.  Ông  ấy  đang hỏi: Ai sẽ chinh phục thế giới này và thế giới của chết với mọi thần của nó?

Thế  giới  này  là  thế  giới  của  chết,  và  các  thần  mà bạn  đã  tạo  ra  từ  tưởng  tượng  của  bạn  đều  là  một  phần của thế giới này - chúng sẽ chết. Bạn, thế giới của bạn, các  thần  của  bạn,  chúng  tất  cả  đều  sẽ  chết,  bởi  vì  thế giới này được tạo ra bởi ham muốn của bạn, và các thần này cũng được tạo ra bởi ham muốn và tưởng tượng của bạn.

Bạn không biết mình là ai - làm sao bạn có thể biết Thượng  đế  thực?  Và  làm  sao  bạn  có  thể  biết  thế  giới thực? Bất kì cái gì bạn biết đều là phóng chiếu, là một loại  mơ.  Vâng,  khi  mơ  có  đó,  nó  có  vẻ  thật.  Mọi  đêm bạn đều mơ, và bạn biết rằng trong mơ bạn không bao giờ  nghi  ngờ  nó  cả,  bạn  không  bao  giờ  hoài  nghi  nó, bạn không bao giờ nêu ra câu hỏi.

Gurdjieff thường nói với các đệ tử của ông ấy, "Mọi đêm khi các ông đi ngủ, khi các ông chỉ ngay bên bờ và bức  màn  của  giấc  ngủ  sắp  sửa  buông  xuống  các  ông, các ông vẫn còn nhớ được chút ít, chưa chìm ngập trong bóng tối của giấc ngủ, một chút ít của nhận biết, và giấc ngủ  đang  tới...  những  khoảnh  khắc  đó,  những  khoảng đó  giữa  thức  và  ngủ,"  Gurdjieff  thường  nói,  "những khoảnh khắc đó là rất có ý nghĩa. Nêu ra câu hỏi trong tâm trí ông và cứ lặp nó trong khi các ông đang rơi vào giấc ngủ. Một câu hỏi đơn giản: Nó có thực không? Nó có dành cho cái thực không? Cứ  lặp câu hỏi này trong khi  các  ông  đang  chìm  vào  giấc  ngủ,  để  cho  một  ngày nào  đó  trong  mơ  các  ông  có  thể  hỏi:  Nó  có  thực không?" Ngày đó đem lại phúc lành lớn.

Nếu bạn có thể hỏi trong mơ, "Nó có thực không?" mơ lập tức biến mất. Ở đây bạn hỏi, và ở kia mơ không còn  nữa.  Đột  nhiên  thức  tỉnh  lớn  lao  xảy  ra  bên  trong. Trong giấc ngủ bạn trở nên tỉnh táo. Việc ngủ tiếp tục; do đó có cái đẹp vô cùng của kinh nghiệm của nó. Việc ngủ tiếp tục; thân thể vẫn còn ngủ, tâm trí vẫn còn ngủ, nhưng  cái  gì  đó  bên  ngoài  thân  thể  và  tâm  trí  trở  nên tỉnh  táo;  một  nhân  chứng  nảy  sinh  trong  bạn.  "Nó  có thực  không?"  -  nếu  bạn  hỏi  điều  đó  trong  mơ  của mình... rất khó nhớ bởi vì khi bạn đang mơ bạn đã quên hoàn toàn bản thân mình. Do đó có phương cách này - trong  khi  rơi  vào  giấc  ngủ,  cứ  lặp  câu  hỏi  này:  Nó  có thực  không?  Nó  có  thực  không?  Rơi  vào  giấc  ngủ  vẫn lặp câu hỏi này.

Ở  đâu  đó  giữa  ba  và  chín  tháng,  một  ngày  nào  đó điều  đó  xảy  ra  -  trong  mơ  đột  nhiên  câu  hỏi  này  nảy sinh:  Nó  có  thực  không?  và  bạn  có  một  trong  những kinh  nghiệm  sâu  sắc  nhất  của  cuộc  đời  bạn.  Khoảnh khắc câu hỏi này nảy sinh, mơ lập tức biến  mất, và có trống  rỗng  và  im  lặng  hoàn  toàn.  Giấc  ngủ  có  đó  vậy mà một ánh sáng nhỏ của nhận biết đã xảy ra.

Và chỉ thế thì bạn sẽ nhận biết về cuộc sống này và tính  ảo  tưởng  của  nó;  thế  thì  bạn  sẽ  có  khả  năng  thấy rằng thế giới của ham muốn, ghen tị, tham vọng, chỉ là mơ  được  thấy  bằng  mắt  mở.  Và  nếu  bạn  có  thể  thấy rằng  thế  giới  này  cũng  là  mơ,  bạn  đang  trên  bờ  của chứng ngộ.

Nhưng  nhớ  lấy,  tin  không  có  ích  gì  cả.  Bạn  có  thể tin thế giới này là ảo tưởng - ở Ấn Độ hàng triệu người tin  và  lặp  liên  tục,  như  vẹt:  "Thế  giới  này  là  maya,  ảo tưởng" - thế này thế nọ. Và điều họ nói toàn là rác rưởi, vô  nghĩa,  bởi  vì  đấy  không  phải  là  kinh  nghiệm  đích thực của họ. Họ đã nghe mọi người nói điều đó, và họ lặp lại. Họ không biết theo cách riêng của họ, họ không phải là nhân chứng cho điều đó; do đó nó chẳng bao giờ thay đổi các kiếp sống của họ. Họ cứ lặp lại, "Thế giới này  là  không  thực,"  và  họ  cứ  sống  trong  thế  giới  này cũng  như  những  người  nghĩ  nó  là  thực  -  không  khác biệt gì, không khác gì về chất.

Khác  biệt  là  gì  giữa  người  duy  vật  và  cái  gọi  là người  tôn  giáo?  Khác  biệt  gì?  Bởi  vì  người  đó  tới  nhà thờ mọi chủ nhật sao? hay bởi vì người đó thỉnh thoảng đi tới đền chùa? Đấy là khác biệt duy nhất; bằng không, trong cuộc sống thực, bạn sẽ thấy họ đích xác như nhau. Đôi  khi  người  phi  tôn  giáo  có  thể  chân  thực  hơn,  đích thực hơn, chân thành hơn, đúng đắn hơn người tôn giáo

- bởi vì người tôn giáo đã không chân thực trong khi có tính  tôn  giáo  mà  không  có  kinh  nghiệm  nào  của  riêng mình.  Tính  tôn  giáo  của  người  đó  dựa  trên  sự  không chân thực; người đó đã phạm phải sự không chân thực lớn nhất mà con người có  thể phạm phải: người đó  tin vào  Thượng  đế  và  người  đó  chẳng  biết  gì  về  Thượng đế; người  đó tin vào cuộc sống  vĩnh hằng và người đó không thưởng thức nó. Người đó đã không thấy gì, vậy mà người đó cứ giả vờ. Tính tôn giáo của người đó về cơ bản là không chân thực; do đó không có kinh ngạc, không  có  ngạc  nhiên  rằng  trong  cái  gọi  là  những  đất nước  tôn  giáo  đó  như  Ấn  Độ,  bạn  sẽ  thấy  mọi  người không chân thực hơn cái gọi là các quốc gia duy vật của phương Tây.

Người  duy  vật  phương  Tây  là  chân  thành  hơn. Người  tôn  giáo  Ấn  Độ  rất  tầm  thường,  không  chân thực,  lừa  dối,  bởi  vì  nếu  bạn  có  thể  lừa  được  Thượng đế, bạn sẽ bỏ quên ai? Nếu tôn giáo của bạn là giả, toàn thể cuộc sống của bạn sẽ là giả. Người có can đảm nói,

"Chừng  nào  tôi  chưa  biết  Thượng  đế  tôi  sẽ  không  tin đâu," là người chân thành, chân thực ngầm. Đây là quan sát của tôi: rằng những người vô thần có nhiều khả năng để biết Thượng đế hơn cái gọi là người hữu thần.

Ai sẽ chinh phục thế giới này

Và thế giới của cái chết với mọi thần của nó? Ai sẽ khám phá ra

Con đường chói sáng của luật?

Aes dhammo sanantano - ai sẽ phát hiện ra luật vĩnh hằng,  không  cạn?  Aes  maggo  visuddhya  -  ai  sẽ  tìm  ra con đường của sự thuần khiết vĩnh hằng, của hồn nhiên vĩnh  hằng?  Ai?  Phật  ném  vào  bạn  một  thách  thức  và nói:

Ông sẽ, đúng như người tìm hoa, tìm thấy đoá hoa đẹp nhất, hiếm nhất.

Vâng,  bạn  có  thể  chinh  phục  thế  giới  này  của  cái chết - bởi vì tại cốt lõi sâu nhất của bản thể mình, bạn là một  phần  của  vĩnh  hằng,  bạn  không  phải  là  một  phần của  thời  gian.  Bạn  tồn  tại  trong  thời  gian,  nhưng  bạn thuộc  vào  vĩnh  hằng.  Bạn  là  việc  xuyên  thấu  của  vĩnh hằng  vào  trong  thế  giới  của  thời  gian.  Bạn  là  bất  tử, sống  trong  thân  thể  của  cái  chết.  Tâm  thức  bạn  không biết tới chết, không biết tới sinh. Chính là chỉ mỗi thân thể bạn mới được sinh ra và chết đi. Nhưng bạn không nhận  biết  về  tâm  thức  bạn;  bạn  không  ý  thức  tới  tâm thức bạn.

Và đó là toàn thể nghệ thuật của thiền: trở nên có ý thức  về  bản  thân  tâm  thức.  Khoảnh  khắc  bạn  biết  ai đang ngụ bên trong thân thể, bạn là ai, trong chính khải lộ  đó  bạn  đã  siêu  việt  lên  trên  cái  chết  và  thế  giới  của cái chết. Bạn đã siêu việt lên trên mọi cái nhất thời.

Ông sẽ, cũng hệt đúng như người tìm hoa, tìm thấy đoá hoa đẹp nhất, hiếm nhất.

Jesus  nói:  tìm  và  ông  sẽ  thấy,  hỏi  và  điều  đó  sẽ được trao cho ông, gõ cửa và cửa sẽ mở ra cho ông.

Cuộc truy tìm lớn lao là cần thiết, việc tìm kiếm lớn lao  là  cần  thiết.  Cũng  như  cuộc  truy  tìm  khoa  học  vào thế giới khách quan, tôn giáo là cuộc truy tìm vào tính chủ  quan.  Khoa  học  truy  tìm  vào  cái  bạn  thấy,  và  tôn giáo  truy  tìm  vào  bản  thân  người  thấy.  Tất  nhiên  tôn giáo là khoa học của khoa học.

Khoa học không bao giờ có thể quan trọng hơn tôn giáo; không thể có chuyện khoa học quan trọng hơn tôn giáo,  bởi  vì  khoa  học  sau  rốt  là  nỗ  lực  của  con  người. Đó  là  điều  bạn  làm  -  nhưng  ai  là  người  làm  bên  trong bạn? Người làm không bao giờ có thể kém hơn việc làm của người đó. Hoạ sĩ không bao giờ có thể kém hơn bức vẽ của mình, và nhà thơ không bao giờ có thể kém hơn thơ  ca  của  mình.  Nhà  khoa  học  biết  về  thế  giới  nhưng chẳng biết gì về bản thân nhà khoa học cả.

Albert  Einstein  trong  những  ngày  cuối  của  mình thường nói, "Đôi khi tôi hoài nghi cuộc đời mình đã bị phí hoài. Tôi đã truy tìm vào chỗ xa nhất của các ngôi sao  và  quên  mất  hoàn  toàn  việc  truy  tìm  vào  bản  thân tôi - và tôi là ngôi sao gần nhất!"

Chỉ bởi vì chúng ta có ý thức, chúng ta coi nó như đương  nhiên  -  thiền  nhân  không  bao  giờ  coi  nó  được đương nhiên. Ông ấy đi vào, ông ấy gõ cửa bản thể bên trong riêng của mình, ông ấy tìm và kiếm ở bên trong, ông ấy không để một hòn đá nào chưa được lật lên. Ông ấy  đi  vào  trong  bản  thể  riêng  của  mình.  Và  sự  hoàn thành của ông ấy là lớn lao, bởi vì ông ấy đã tìm ra điều hiếm hoi nhất. Vâng, có nhiều hoa, nhưng không có hoa nào như hoa của tâm thức bạn. Nó là hiếm hoi nhất - nó là  hoa  sen  một  nghìn  cánh,  nó  là  sen  vàng,  kim  liên. Chừng  nào  người  ta  chưa  biết  tới  nó,  người  ta  chẳng biết gì. Chừng nào người ta chưa tìm ra nó, mọi của cải đều vô dụng, mọi quyền lực đều vô tích sự.

Hiểu rằng thân thể

Đơn thuần là bọt sóng, Cái bóng của cái bóng.

Chộp lấy mũi tên hoa của ham muốn

Và rồi, vô hình,

Thoát khỏi Diêm vương.

Thân thể là hiện tượng nhất thời. Một ngày nào đó nó  đã  không  có,  một  ngày  nào  đó  nó  sẽ  lại  không  có. Nó tồn tại chỉ cho thời hiện tại - nó như bọt sóng; trông đẹp thế từ bờ biển, bọt sóng, bọt sóng trắng xoá. Và nếu mặt  trời  đã  lên,  quanh  bọt  sóng  cầu  vồng  còn  có  thể được tạo  ra;  trông  tuyệt  vời  thế,  trông  như  kim  cương, trông trắng thế và thuần khiết thế. Nhưng nếu bạn cầm nó trong tay, nó bắt đầu biến đi. Chỉ tay bạn còn ướt, có vậy thôi.

Cho  nên  đó  cũng  là  trường  hợp  với  thân  thể.  Nó trông đẹp đấy, nhưng cái chết đang lớn lên trong nó, cái chết đang ẩn mình trong nó, tuổi già đang chờ đợi ở đó. Vấn đề chỉ là thời gian thôi.

Không phải là vào một ngày nào đó bạn chết. Thực ra, thực tế là ở chỗ ngày bạn được sinh ra, bạn bắt đầu chết. Đứa trẻ một ngày tuổi đã chết đi một chút rồi, nó đã chết  đi  một  ngày  rồi.  Nó  sẽ tiếp  tục  chết  từng  ngày một.  Điều  bạn  gọi  là  ngày  sinh  của bạn  thực sự  không phải là ngày sinh của bạn đâu - bạn nên gọi nó là ngày chết  của  bạn.  Người  kỉ  niệm  ngày  sinh  lần  thứ  năm mươi  của  mình  thực  sự  là  kỉ  niệm  ngày  chết  thứ  năm mươi  của  mình.  Cái  chết  đã  tới  gần  hơn.  Bây  giờ  nếu người  đó  định  sống  bẩy  mươi  năm,  chỉ  còn  hai  mươi năm nữa thôi. Năm mươi năm người đó đã chết rồi!

Chúng  ta  liên  tục  chết  đi  khi  có  liên  quan  tới  thân thể...  nó  là  bọt  sóng  đang  biến  đi.  Đừng  bị lừa dối  bởi bẩy mươi năm bởi vì bẩy mươi năm chẳng có nghĩa gì trong  sự  trải  rộng  của  vĩnh  hằng  -  bẩy  mươi  năm  có nghĩa lí gì? Nó là bọt sóng, nó là tạm thời.

Hiểu rằng thân thể đơn thuần là bọt sóng, cái bóng của cái bóng. Nó thậm chí không phải là cái bóng, mà là  cái  bóng  của  cái  bóng.  Phật  muốn  nhấn  mạnh  vào tính không thật của nó. Nó là tiếng vọng của tiếng vọng, rất,  rất  xa  với  thực  tại.  Thượng  đế  là  thực  -  gọi  nó  là chân lí. Phật thích gọi nó là dhamma - luật. Thượng đế là  thực  tại  tối  thượng;  thế  rồi  linh  hồn  là  cái  bóng  của ngài và thân thể là cái bóng của cái bóng. Đi từ thân thể tới linh hồn và từ linh hồn tới dhamma - tới Thượng đế, tới luật vĩnh hằng.

Chừng  nào  bạn  chưa  đạt  tới  luật  vĩnh  hằng,  đừng nghỉ, bởi vì chẳng ai biết cả - hôm nay bạn ở đây, mai bạn  có  thể  không  ở  đây.  Đừng  bỏ  phí  những  ngày  quí báu này khi thèm khát, ham muốn những thứ vô tích sự. Mọi  người  cứ  thu  thập  những  đồ  đồng  nát,  và  thế  rồi một ngày nào đó họ qua đời. Và rồi tất cả những thứ đồ đồng nát mà họ đã thu thập cả đời mình bị bỏ sau. Họ không thể đem đi một thứ nào trong chúng.

Chuyện  kể  rằng  khi  Alexander  Đại  đế  chết,  ông  ta đã  yêu  cầu  các  bộ  trưởng  của  ông  ta  rằng  khi  quan  tài của ông ta được đem tới nấm mồ, tay ông ta phải được để thõng bên ngoài quan tài.

"Sao vậy?" các bộ trưởng hỏi. "Chẳng ai đã bao giờ nghe  nói  tới  điều  như  vậy  cả!  Điều  đó  chưa  bao  giờ được làm! Đấy không phải là truyền thống. Sao có cái ý tưởng  kì  lạ,  quái  gở  này?  Sao  tay  bệ  hạ  phải  bỏ  thõng bên ngoài quan tài?"

Alexander  nói,  "Ta  muốn  để  cho  mọi  người  biết rằng  ngay  cả  ta,  Alexander  Đại  đế,  cũng  đi  tay  không. Ta không đem cái gì đi cùng ta cả. Cả đời ta đã là phí hoài  khủng  khiếp.  Ta  đã  làm  việc  vất  vả"  -  và  ông  ấy thực sự làm việc vất vả, ông ấy tranh đấu vất vả, ông ấy là  con  người  thực  sự  tham  vọng,  điên  vì  quyền  lực, muốn trở thành người cai trị thế giới, và đã có ít nhiều thành  công,  đã  ít  nhiều  trở  thành  người  cai  trị  của  thế giới đã được biết tới... Nhưng ngay cả ông ta cũng nói, "ta đang chết đi và ta không thể đem được cái gì theo ta; do đó toàn thể nỗ lực chỉ là bài tập trong vô tích sự. Để cho mọi người biết, để cho họ trở nên nhận biết, để cho họ hiểu cái ngu xuẩn của ta, cái xuẩn ngốc của ta. Điều đó  có  thể  giúp  họ  hiểu  hình  mẫu  cuộc  sống  riêng  của họ, phong cách sống của họ."

Chộp lấy mũi tên hoa của ham muốn

Và rồi, vô hình,

Thoát khỏi Diêm vương.

Nếu bạn có thể trở thành vô ham muốn, thế thì cái chết  không  thể  có  bất  kì  ảnh  hưởng  gì  lên  bạn  được. Chính  tâm  trí  ham  muốn  bị mắc  vào  lưới  của cái chết, và chúng ta tất cả đều đầy những ham muốn: ham muốn về tiền, về quyền, về danh vọng, kính trọng - cả nghìn lẻ một ham muốn. Ham muốn tạo ra tham lam, và tham lam tạo ra cạnh tranh, và cạnh tranh tạo ra ghen tị. Điều này  dẫn  tới  điều  khác,  và  chúng  ta  cứ  rơi  vào  trong đống lộn xộn, vào trong rối loạn của thế giới. Đó là điên khùng, thế giới điên khùng, nhưng nguyên nhân gốc rễ của điên khùng là ham muốn.

Một  khi  bạn  gieo  hạt  mầm  của  ham  muốn...  ham muốn nghĩa là có thêm nữa. Bạn có một số tiền nào đó, bạn sẽ muốn có gấp đôi số đó. Ham muốn nghĩa là khao khát có thêm nữa. Và không ai nghĩ hai lần rằng bất kì thay đổi số lượng nào sẽ không thoả mãn bạn. Nếu bạn không  thể  được  thoả  mãn  bởi  mười  nghìn  đồng  ru  pi, làm sao bạn có thể được thoả  mãn bởi hai mươi nghìn đồng ru pi? Số ru pi được gấp đôi lên. Nhưng nếu mười nghìn  ru  pi  mà  không  thể  cho  bạn  thoả  mãn  nào,  thoả mãn của bạn không thể được gấp đôi lên; đã không có thoả  mãn  nào  ngay  chỗ  đầu  tiên.  Thực  ra,  khi  bạn  có mười  nghìn  đồng  ru  pi,  bạn  có  một  lượng  lo  âu,  lo  sợ nào đó - những lo âu đó sẽ được gấp đôi lên khi bạn có hai  mươi  nghìn  ru  pi,  gấp  ba  lên  khi  bạn  có  ba  mươi nghìn  ru  pu,  và  cứ  thế  mãi.  Bạn  có  thể  cứ  nhân  mãi lên...

Và  bất  kì  cái  gì  bạn  có,  ai  đó  bao  giờ  cũng  sẽ  có nhiều hơn cái đó - nó là thế giới lớn. Do đó mới có ghen tị,  và  ghen  tị  là  cơn  sốt  của  linh  hồn.  Ngoại  trừ  thiền, không  có  thuốc  nào  cho  nó  cả.  Bác  sĩ  có  thể  giúp  bạn nếu thân thể bạn bị sốt, nhưng chỉ thầy mới có thể giúp bạn, vị phật mới có thể giúp bạn, nếu bạn bị cơn sốt của linh  hồn.  Rất  ít  người  bị  sốt  vật  lí,  và  gần  như  mọi người đều bị sốt tâm linh - ghen tị.

Ghen tị nghĩa là ai đó khác có nhiều hơn bạn có. Và việc là người thứ nhất trong mọi thứ là điều không thể được.  Bạn  có  thể  có  số  tiền  nhiều  nhất  trên  thế  giới, nhưng  bạn  có  thể  không  có  khuôn  mặt  đẹp.  Và  kẻ  ăn xin  có  thể  làm  cho  bạn  ghen  tị  -  thân  thể  người  đó, khuôn mặt người đó, đôi mắt người đó, và bạn ghen tị. Kẻ ăn xin có thể làm cho cả hoàng đế phải ghen tị.

Napoleon  không  cao  lắm  -  ông  ấy  chỉ  quãng  một mét sáu lăm. Tôi chẳng thấy gì sai trong đó cả; điều đó là  hoàn  toàn  được  -  tôi  cũng  một  mét  sáu  lăm  và  tôi chưa bao giờ khổ sở vì điều đó, bởi vì cho dù bạn cao mét  tám  hay  mét  rưỡi  chân  bạn  vẫn  cứ  chạm  đất  như nhau! Cho nên vấn đề là ở đâu? Nếu người mét rưỡi mà treo một chân trên đất, thế thì chắc đã có vấn đề! Nhưng Napoleon  khổ sở nhiều lắm. Ông ấy liên tục ý thức về sự kiện là ông ấy không cao. Và tất nhiên, ông ấy ở lẫn trong số những người rất cao. Lính tráng, tướng lĩnh, họ đều là những người cao còn ông ấy rất thấp.

Ông ấy hay đứng lên cái gì đó cao hơn... Đích xác cũng hệt như trường hợp của thủ tướng Ấn Độ đầu tiên, Jawaharlal Nehru. Ông ấy cũng cao chừng mét sáu lăm

-  cái  mét  sáu  lăm  này  là  cái  gì  đó  đấy  chứ!  Và  phó vương  cuối  cùng  của  Ấn  Độ,  huân  tước  Mountbatten, rất  cao  -  Bà  Mountbatten  thậm  chí  cao  hơn  nữa.  Bây giờ,  khi  huân  tước  Mountbatten  cho  ông  ấy  nói  lời  thề của thủ tướng thứ nhất... bạn có thể thấy trong tấm hình, những tấm hình đó có khắp mọi nơi: Nehru đang đứng trên  một  bậc  còn  Mountbatten  đang  đứng  trên  sàn,  chỉ để   trông   ít   nhất   là   như   nhau,   nếu   không   cao   hơn

Mountbatten.    Rồi    nữa,    ông    ấy    không    cao    hơn Mountbatten,  ngay  cả  đứng  trên  một  bậc...  một  cảm giác sâu sắc về tự ti.

Napoleon liên tục tự kỉ. Một hôm ông ấy chữa chiếc đồng hồ tường và tay ông ấy không với tới được. Chiếc đồng hồ treo cao trên tường. Vệ sĩ của ông ấy - và vệ sĩ thì  nhất  định  là  người  cao,  người  khoẻ  rồi  -  vệ  sĩ  của ông ấy nói, "Xin đợi, tôi lớn hơn ông ấy, tôi sẽ sửa nó."

Napoleon  giận  lắm  và  ông  ấy  nói,  "Đồ  ngốc!  Xin lỗi đi! Anh không lớn hơn ta, anh chỉ đơn giản cao hơn. đổi lời anh đi. Lớn hơn sao? Anh ngụ ý gì?" Ông ta rất phật ý. Và anh chàng vệ sĩ đáng thương này chẳng ngụ ý  điều  gì  xúc  phạm  ông  ta  cả  -  anh  ta  thậm  chí  không nhận  biết  rằng  nói  "lớn  hơn"  là  xúc  phạm.  Bây  giờ, Napoleon có mọi thứ, nhưng chiều cao là vấn đề.

Rất  khó  có  mọi  thứ  trên  thế  giới  và  là  người  đầu tiên trong mọi thứ. Điều đó là không thể được! Thế thì ghen  tị  cứ  còn  dai  dẳng,  nó  tiếp  diễn.  Ai  đó  có  nhiều tiền hơn bạn, ai đó có sức khoẻ hơn bạn, ai đó đẹp hơn bạn, ai đó  thông  minh  hơn  bạn...  và  bạn  thường  xuyên so sánh. Tâm trí ham muốn tiếp tục so sánh.

Goldstein  và  Weinberg  cùng  kinh  doanh  với  nhau và có một thời gian tồi tệ. Một hôm Goldstein, trong khi đi dạo qua rừng, bỗng ngạc nhiên bởi mẹ đỡ đầu hiện ra nói với anh ta, "Ta sẽ ban cho con ba điều ước, nhưng nhớ lấy, bất kì điều gì con ước, Weinberg sẽ được gấp đôi."

Trên đường  về Goldstein  cứ  đắn  đo  mãi,  "Mình  sẽ không phản đối biệt thự rộng lớn." Và trước khi anh ta kịp nhận ra điều xảy ra, đã có đó - ngôi biệt thự của anh ta.  Nhưng  đồng  thời  anh  ta  thấy  Weinberg  bên  kia đường đầy tự hào nhìn hai biệt thự của mình. Goldstein kìm  nén  sự  ghen  tị  của  mình  và  đi  vào  xem  ngôi  nhà mới  của  mình.  Khi  anh  ta  bước  vào  phòng  ngủ,  một ham  muốn  thứ  hai  điểm  vao  anh  ta:  "Mình  sẽ  không phản đối một phụ nữ như Sophia Loren." Và thật sự, cô ấy  ở đó  -  con  bé  lộng  lẫy  trông  hệt  như  Sophia  Loren. Nhưng  khi  anh  ta  nhìn  qua  cửa  sổ  phòng  ngủ,  anh  ta thấy Weinberg trên ban công với hai đàn bà lộng lẫy.

"Được," anh ta thở dài khi nghĩ về mẹ đỡ đầu tiên, "bà có thể cắt một hòn của con!"

Ghen tị là ghen tị... Nếu bạn không thể có được tất cả, ít nhất bạn cũng có thể làm cho bất kì ai khác không có điều đó. Ghen tị trở thành phá huỷ, ghen tị trở thành bạo  hành.  Và  ghen  tị  là  cái  bóng  của  ham  muốn.  Ham muốn  bao  giờ  cũng  so  sánh  và,  bởi  vì  so  sánh  mới  có đau  khổ.  Mọi  người  phí  hoài  các  kiếp  sống  của  mình trong  ham  muốn,  trong  ghen  tị,  trong  so  sánh  và  thời gian quí báu đơn giản bị mất. Cho dù Thượng đế có cho bạn  ba  điều  ước,  bạn  cũng  sẽ  làm  hệt  như  Goldstein  - bởi  vì  người  Do  Thái  tồn  tại  trong  mọi  người.  Chỉ  vị phật  không  là  người  Do  Thái;  bằng  không  mọi  người khác đều là Do Thái.

Bản chất của ham muốn là tính chất người Do Thái. Nó muốn thêm nữa, nó điên lên vì thêm nữa. Và những người sống trong ham muốn nhất định là nạn nhân của cái chết. Chỉ người hiểu cái điên khùng của ham muốn, của  tham  lam,  của  thường  xuyên  khao  khát  thêm  nữa, của ghen tị, của so sánh, người trở nên nhận biết về tất cả những điều vô nghĩa này và vứt bỏ nó, mới vượt ra ngoài  cái  chết.  Người  đó  trở  thành  vô  hình.  Phật  dùng một  từ  hay.  Ông  ấy  nói:  Và  rồi,  vô  hình,  thoát  khỏi Diêm vương.

Cái  chết  chỉ  có  thể  thấy  người  sống  trong  vỏ  bọc của ham muốn. Cái chết chỉ có thể thấy ham muốn. Nếu ham muốn bị vứt bỏ, bạn trở thành vô hình với cái chết; cái chết không thể chạm tới bạn được, bởi vì không có ham muốn thì bạn đơn giản là tâm thức thuần khiết và không là gì khác. Bạn không còn bị đồng nhất với thân thể hay tâm trí. Bạn đơn giản biết một điều, rằng bạn là nhân chứng. Cái chết không thể thấy được bạn - bạn có thể thấy cái chết.

Thông thường, cái chết có thể thấy bạn, bạn không thể thấy được cái chết - bởi vì ham muốn là thô, có thể bị cái chết thấy. Tâm thức là vô hình, nó không phải là vật  chất  -  nó  là  năng  lượng  thuần  tuý,  nó  là  ánh  sáng. Bạn có thể thấy cái chết, nhưng cái chết không thể thấy được bạn. Và thấy cái chết lại là một kinh nghiệm lớn, một  kinh  nghiệm  vui  nhộn.  Người  ta  bắt  đầu  cười  khi người ta thấy cái chết - cái chết bất lực thế. Quyền lực của nó không phải là của riêng nó, quyền lực của nó là trong  tâm  trí  ham  muốn  của  bạn.  Bạn  trao  quyền  cho nó. Bạn càng ham muốn nhiều, bạn càng sợ chết nhiều. Bạn càng tham nhiều, bạn càng sợ chết. Bạn càng tham nhiều, bạn càng sợ hơn. Bạn càng có nhiều, một cách tự nhiên bạn càng nhiều lo âu hơn - cái chết sẽ tới và mọi thứ sẽ bị lấy đi.

Chộp lấy mũi tên hoa của ham muốn

Và rồi, vô hình,

Thoát khỏi Diêm vương. Và đi tiếp.

Nhớ câu này: Và đi tiếp.

Thế thì cuộc hành trình thực, cuộc hành hương, bắt đầu. Trước đó bạn chỉ đi trong vòng tròn - cùng những ham muốn: nhiều tiền hơn, nhiều tiền hơn, nhiều quyền hơn,  nhiều  quyền  hơn...  cái  vòng  luẩn  quẩn,  chẳng  đi đến đâu cả. Một khi bạn đã vứt bỏ mọi ham muốn, tâm thức bạn được tự do khỏi cái thô thiển của ham muốn. Bây giờ đi tiếp - bây giờ bạn có thể đi vào trong sự tồn tại vô hạn, bạn có thể đi vào trong cái vĩnh hằng của sự tồn tại. Bây giờ, các bí ẩn tiếp bí ẩn cứ mở ra trước bạn. Bây giờ toàn thể sự tồn tại là sẵn có cho bạn, trong tính toàn bộ của nó, nó là của bạn... bây giờ đi tiếp.

Cái chết bắt người thu nhặt hoa

Khi với tâm trí phân tán và giác quan thèm khát

Người đó tìm vô vọng về hạnh phúc

Trong hoan lạc của thế giới. Cái chết bắt lấy người đó đi

Như trận lụt mang đi cả làng đang ngủ.

Nếu  bạn  quá  bị  phân  tán  bởi  ham  muốn,  hoan  lạc, hài lòng, và nếu bạn quá khao khát trong cảm giác kích động dục, nếu bạn tìm kiếm một cách ngu ngốc về hạnh phúc trong thế giới bên ngoài, thế thì cái chết tới và bắt bạn đi như trận lụt đem đi cả làng đang ngủ.

Người  đang  đi  tìm  hạnh  phúc  trong  thế  giới  bên ngoài  là  người  ngủ  say.  Người  đó  không  nhận  biết  về điều  mình  đang  làm,  bởi  vì  hạnh  phúc  chưa  bao  giờ được tìm thấy ở bên ngoài. Và bất kì điều gì xuất hiện như  hạnh  phúc  chung  cuộc  tỏ  ra  là  cội  nguồn  của  bất hạnh  và  không  là  gì  khác.  Thế  giới  bên  ngoài  chỉ  hứa hẹn, mà chẳng bao giờ chuyển giao hàng hoá. Khi bạn còn  ở  xa  xa,  mọi  sự  dường  như  rất  đẹp.  Bạn  càng  lại gần, chúng càng bắt đầu biến mất đi. Khi bạn  có được chúng  sau  nỗ  lực  lâu  dài  và  vất  vả,  bạn  đơn  giản  lúng túng. Bạn không thể tin được điều đã xảy ra - nó là ảo ảnh.

Mọi  sự  là  đẹp  chỉ  từ  khoảng  cách  xa.  Khi  bạn  có chúng, chúng chẳng có gì trong chúng cả. Tiền là có ý nghĩa chỉ cho những người không có nó. Những người có nó, họ biết cái vô tích sự của nó. Danh vọng là có ý nghĩa  chỉ  với  những  người  không  có  nó.  Những  người có nó... cứ hỏi họ mà xem: họ phát mệt mỏi vì nổi tiếng, họ hoàn toàn mệt mỏi vì nổi tiếng. Họ muốn được giấu tên. Họ muốn là không ai cả.

Voltaire  đã  viết  trong  hồi  kí  của  ông  ấy  rằng  khi ông ấy chưa nổi tiếng ham muốn duy nhất của ông ấy là được nổi tiếng; ông ấy sẵn sàng hi sinh mọi thứ để được tiếng tăm. Và nếu bạn cứ đi tìm cái gì đó mãi, bạn nhất định sẽ được nó, nhớ lấy.  Một ngày nào đó ông ấy trở nên nổi tiếng, và thế rồi ông ấy  viết, "Tôi mệt mỏi thế về  tiếng  tăm  của  mình,  bởi  vì  mọi  sự  riêng  tư  trong cuộc đời tôi bị biến mất, mọi mối quan hệ thân mật biến mất  -  tôi  nổi  tiếng  tới  mức  tôi  bao  giờ  cũng  bị  mọi người vây quanh, ở mọi nơi, bất kì chỗ nào tôi đi. Nếu tôi  đi  dạo  trong  vườn,  một  đám  đông  sẽ  theo  sau.  Tôi gần như là một vật trưng bày, một loại xiếc đi bộ."

Danh tiếng của ông ấy đạt tới đỉnh mà nó trở thành nguy hiểm cho cuộc sống của ông ấy. Một lần khi ông ấy đi từ ga về nhà mình sau một cuộc hành trình, ông ấy về  nhà  gần  như  trần  truồng,  bị  cào  xước  khắp  người, máu rỉ ra từ nhiều chỗ - bởi vì ở Pháp vào những ngày đó đây là điều mê tín, rằng nếu bạn có thể lấy được một mảnh quần áo của người nổi tiếng, bạn cũng có thể trở nên nổi tiếng. Cho nên mọi người xé quần áo ông ấy, và trong khi xé quần áo, họ làm cào xước thân thể ông ấy.

Ông ấy kêu và khóc hôm đó, và nói, "Tôi ngu làm sao  mà  tôi  đã  muốn  được  nổi  tiếng.  Hay  biết  bao  khi chẳng ai biết tôi và tôi là người tự do. Bây giờ tôi không còn là người tự do nữa."

Thế rồi ông ấy muốn là không ai cả. Và điều đó đã xảy  ra  nữa  rằng  tiếng  tăm  biến  mất.  Trong  cuộc  sống này chẳng  cái  gì  là  thường  hằng  cả - một  ngày  nào  đó bạn nổi tiếng, ngày khác bạn là không ai cả. Ngày ông ấy  chết,  chỉ  bốn  người  đi  theo  ông  ấy  ra  nấm  mồ;  và trong bốn người này thì một là con chó của ông ấy - cho nên  thực  sự  chỉ  có  ba.  Mọi  người  đã  hoàn  toàn  quên mất ông ấy, họ đã quên rằng ông ấy vẫn còn sống. Họ đi  tới  biết  khi  báo  chí  công  bố  bản  tường  trình  rằng Voltaire  đã  chết.  Thế  thì  mọi  người  mới  nhận  biết  và bắt đầu hỏi lẫn nhau, "Ông ấy vẫn còn sống à?"

Nếu bạn có tiếng tăm, bạn phát mệt vì điều đó. Nếu bạn  có  tiền  của,  bạn  sẽ  không  biết  phải  làm  gì  với  nó. Nếu  bạn  được  mọi  người  kính  trọng,  bạn  trở  thành  nô lệ,  bởi  vì  thế  thì  bạn  phải  cứ  hoàn  thành  những  trông đợi của họ; bằng không kính trọng với bạn sẽ biến mất. Chỉ khi bạn không nổi tiếng bạn mới coi nó là cái gì đó có  ý  nghĩa.  Khi  bạn  không  được  kính  trọng,  bạn  khao khát điều đó. Khi bạn được kính trọng, bạn phải trả giá cho  sự  kính  trọng.  Mọi  người  càng  kính  trọng  bạn,  họ càng  quan  sát  bạn  kĩ  hơn  -  liệu  bạn  có  hoàn  thành những trông đợi của họ hay không. Mọi tự  do của bạn mất đi. Nhưng đây là cách mọi người đang sống.

Phật nói điều đó cũng giống như một làng đang ngủ

- trận lụt tới và nhấn chìm cả làng, trận lụt của cái chết tới.

Cái chết đánh bại người đó

Khi với tâm trí phân tán và giác quan thèm khát

Người đó thu nhặt hoa.

Người đó sẽ chẳng bao giờ có thoả thích hoan lạc của thế giới.

Và không ai đã bao giờ có thể hài lòng được trong thế giới này - điều đó là không thể được. Bạn có thể trở nên ngày một bất mãn hơn, có vậy thôi, bởi vì hài lòng chỉ xảy ra khi bạn đi vào bên trong. Hài lòng là bản tính bên  trong  nhất  của  bạn.  Hài  lòng  không  thuộc  vào  đồ vật.  Bạn  có  thể  thoải  mái  với  đồ  vật  -  nhà  đẹp,  vườn đẹp, không lo nghĩ về chuyện tiền nong - vâng, bạn có thể  thoải  mái,  nhưng  bạn  vẫn  còn  như  cũ:  không  hài lòng  một  cách  thoải  mái.  Thực  ra,  khi  bạn  có  mọi  tiện nghi và bạn không có gì để làm kiếm tiền, hai mươi bốn giờ  một  ngày  bạn  nhận  biết  về  sự  không  hài  lòng  của mình, bởi vì không bận bịu nào khác còn lại.

Đó  là  lí  do  tại  sao  người  giầu  còn  không  hài  lòng hơn  người  nghèo.  Đáng  phải  không  như  thế  chứ  -  một cách  logic  đáng  phải  không  như  vậy  -  nhưng  đấy  là cách  thức  cuộc  sống  vậy  đấy.  Cuộc  sống  không  theo Aristotle và logic của ông ấy. Người giầu tới từ phương Tây  trở  nên  rất  phân  vân  khi  họ  thấy  người  Ấn  Độ nghèo  với  khuôn  mặt  mãn  nguyện.  Họ  không  thể  tin được vào mắt mình. Những người này chẳng có gì cả - sao họ có vẻ hài lòng? Và cái gọi là các thánh nhân và mahatmas  và  những  người  lãnh  đạo  chính  khách  Ấn Độ, họ cứ ba hoa với thế giới rằng "Đất nước chúng tôi tâm  linh  lắm  -  trông  mà  xem!  mọi  người  mãn  nguyện thế cho dù họ nghèo, bởi vì họ giầu có bên trong."

Điều này tất cả đều vô nghĩa. Họ chẳng giầu có bên trong. Mãn nguyện mà bạn thấy trên khuôn mặt Ấn Độ nghèo không phải là mãn nguyện của việc nhận ra bên trong.  Chỉ  đơn  giản  bởi  vì  họ  quá  bị  bận  tâm  tới  tiền bạc, bánh mì và bơ, đến mức họ không thể có được thời gian  để  mà  không  hài  lòng.  Họ  không  thể  đảm  đương được  việc  ngồi  đó  và  suy  nghĩ  ủ  ê  về  khổ  của  họ.  Họ khổ thế và họ chẳng bao giờ biết tới hoan lạc nào, cho nên họ không thể có bất kì so sánh nào.

Khi  xã  hội  trở  nên  giầu,  nó  có  thời  gian  để  nghĩ, "Bây giờ cái gì tiếp theo...?" Và dường như chẳng có gì còn  cả.  Khi  mọi  thứ  bên  ngoài  là  sẵn  có  bạn  bắt  đầu nghĩ, "Mình đang làm gì ở đây nhỉ? Mọi thứ đều có đó, nhưng mình vẫn cứ trống rỗng như bao giờ." Người ta bắt đầu quay vào trong.

Người ăn xin trông mãn nguyện bởi vì họ không có mùi  vị  gì  của  giàu  có.  Nhưng  người  giàu  trở  nên  rất không  hài  lòng.  Bởi  vì  giầu  có  của  mình  mà  người  đó trở nên nhận biết về cái vô tích sự của mọi giàu sang.

Cái chết đánh bại người đó

Khi với tâm trí phân tán và giác quan thèm khát

Người đó thu nhặt hoa.

Người đó sẽ chẳng bao giờ có thoả thích hoan lạc của thế giới.

Bạn  không  thể  có  sự  thoả  thích  của  mình  được. Điều  đó  là  không  thể  được.  Bạn  không  thể  được  thoả mãn  với  mọi  thứ;  tâm  trí  sẽ  cứ  đòi  hỏi  thêm  nữa.  Bạn càng có nhiều, bạn sẽ càng tạo ra thêm nhiều rắc rối cho mình  -  bởi  vì  bạn  có  thể  đảm  đương  được  rắc  rối,  bạn có thời gian. Thực ra,  bạn có nhiều thời gian trong tay đến mức bạn chẳng biết phải làm gì với nó. Bạn sẽ bắt đầu  lừa  dối  xung  quanh.  Bạn  sẽ  tạo  ra  nhiều  khổ  hơn, nhiều lo âu hơn cho bản thân mình. Và không tìm thấy thoả  mãn  bên  ngoài,  bạn  có  thể  trở  nên  bất  mãn  đến mức bạn có thể bắt đầu nghĩ tới tự tử.

Nhiều người tự tử ở các nước giầu hơn hơn ở nước nghèo. Hay bạn có thể trở nên bất mãn tới mức bạn có thể  phát  điên,  bạn  có  thể  thành  gàn  dở.  Nhiều  người phát điên ở các nước giầu hơn ở các nước nghèo.

Giầu theo một cách nào đó là rất nguy hiểm: nó có thể lái bạn tới tự tử, nó có thể lái bạn tới loại điên khùng nào đó - nhưng nó cũng rất có ý nghĩa bởi vì nó có thể lái  bạn  hướng  tới  tôn  giáo,  hướng  tới  nội  tâm  mình, lãnh thổ bên trong, nó có thể trở thành cuộc cách mạng nội tâm. Điều đó tuỳ thuộc vào bạn - các phương án đều để mở.  Người  giầu  hoặc  trở  nên  thần  kinh,  tự  tử,  hoặc người  đó  phải  trở  thành  thiền  nhân;  không  có  phương án thứ ba khác cho người đó.

Người  nghèo  không  thể  tự  tử  được,  không  thể  bị thần  kinh  được;  người  đó  thậm  chí  còn  không  có  đủ cơm, còn nói gì tới tâm trí? Người đó mệt mỏi thế vào buổi tối, người đó không thể nghĩ được, không có năng lượng để nghĩ... rơi luôn vào giấc ngủ. Đến sáng lại con đường mòn cũ của việc kiếm cơm. Mọi ngày người đó đều phải kiếm sống, bằng cách nào đó để vẫn còn sống, tồn  tại.  Người  đó  không  thể  đảm  đương  được  xa  hoa của  người  thần  kinh,  người  đó  không  thể  đảm  đương được  xa  hoa  của  việc  phân  tâm  -  đây  là  những  xa  hoa chỉ  người  giầu  mới  có  thể  đảm  đương!  Và  người  đó không  thể  thực  sự  là  thiền  nhân  được.  Người  đó  sẽ  đi tới  đền  chùa,  nhưng  người  đó  sẽ hỏi  xin  cái  gì  đó  trần tục.  Vợ  người  đó  ốm,  con  người  đó  không  có  tiền  để vào  trường  học,  người  đó  thất  nghiệp.  Người  đó  đi  tới đền chùa để hỏi xin những điều này. Phẩm chất tôn giáo của người nghèo là rất nghèo nàn.

Có hai loại tính tôn giáo trong thế giới này: tính tôn giáo của người nghèo - nó rất trần tục, nó rất vật chất - và tính tôn giáo của người giầu - nó rất tâm linh, rất phi vật  chất.  Khi  người  giầu  cầu  nguyện,  lời  cầu  nguyện của người  đó không thể vì tiền.  Nếu người  đó vẫn  cầu nguyện về tiền, người đó vẫn chưa đủ giầu.

Có  một  thánh  nhân  Sufi,  Farid.  Một  lần  các  dân làng  hỏi  ông  ấy,  "Farid  ơi,  nhà  vua  vĩ  đại,  Akbar,  tới ông biết bao nhiêu lần - sao ông không hỏi xin ông ấy để mở trường học cho người nghèo trong làng chúng ta? Chúng ta không có trường học."

Farid nói, "Tốt, sao tôi phải đợi ông ấy tới? Tôi sẽ đi."

Ông ấy tới Delhi, ông ấy được đón tiếp - mọi người đều biết rằng Akbar kính trọng ông ấy lắm. Akbar đang cầu  nguyện  trong  đền  thờ  riêng  của  mình;  Farid  được phép  vào.  Ông  ấy  đi  vào,  ông  ấy  thấy  Akbar  đang  cầu nguyện.  Ông  ấy  đứng  đằng  sau  Akbar  -  ông  ấy  có  thể nghe thấy điều ông này đang nói. Với đôi tay giang ra, Akbar  vừa  mới  kết  thúc  lời  cầu  nguyện  của  mình, namaz của ông ấy, và ông ấy đang nói với Thượng đế, "Cái một từ bi toàn năng, xin mưa rào thêm giầu có lên con! Xin cho con vương quốc lớn hơn!"

Farid  lập  tức  quay  đi.  Đấy  là  vừa  lúc  kết  thúc  lời cầu nguyện, cho nên Akbar trở nên nhận biết rằng ai đó đã ở đó và đã đi mất. Ông ấy nhìn ngoái lại, thấy Farid đang  đi  xuống  bậc  thang,  tới  chạm  chân  Farid  và  hỏi, "Sao ông đã tới?" - bởi vì lần đầu tiên ông ấy tới - "và sao ông đi mất?"

Farid nói, "Tôi đã tới với ý tưởng rằng ông giầu có, nhưng  nghe  lời  cầu  nguyện  của  ông  tôi  nhận  ra  là  ông vẫn còn nghèo. Và nếu ông vẫn còn hỏi xin thêm tiền, thêm quyền, thế thì việc tôi hỏi xin tiền là không tốt, vì tôi phải tới xin ít tiền để mở trường học trong làng tôi. Không, tôi không thể hỏi xin từ người nghèo được. Bản thân ông còn cần thêm nữa. Tôi sẽ đi quyên góp một ít ở trong làng và đem nó cho ông! Còn khi có liên quan tới trường học, nếu ông đang hỏi xin từ Thượng đế, tôi có thể hỏi xin trực tiếp từ Thượng đế - sao tôi phải dùng ông làm trung gian làm gì?"

Câu  chuyện  này  được  đích  thân  Akbar  kể  trong  tự truyện của mình. Ông ấy nói, "Lần đầu tiên tôi trở nên nhận biết rằng, vâng, tôi chưa đủ giầu, tôi vẫn chưa hết thoả  mãn  với  tất  cả  tiền  bạc  này.  Nó  đã  không  cho  tôi cái gì và tôi cứ hỏi xin thêm nữa, gần như hoàn toàn vô ý thức! Đây là lúc tôi phải được chấm dứt với nó. Cuộc sống cứ bay vùn vụt và tôi thì vẫn cứ hỏi xin rác rưởi. Và  tôi  đã  tích  luỹ  nhiều  thứ  -  nó  chẳng  cho  tôi  cái  gì cả."

Nhưng gần như một cách máy móc người ta cứ hỏi xin  mãi.  Nhớ  lấy,  tôn  giáo  nảy  sinh  khi  bạn  đã  sống trong thế giới này và đã biết thế giới này và cái vô tích sự của nó, khi bạn có một hương vị hoàn toàn khác cho nó từ tôn giáo, cái nảy sinh trong bạn bởi vì nhu cầu vật lí của bạn là không được đáp ứng.

Tôn  giáo  của  người  nghèo  là  nghèo,  tôn  giáo  của người  giầu  là  giầu.  Và  tôi  muốn  tôn  giáo  giầu  trên  thế giới  này;  do  đó  tôi  không  chống  công  nghệ,  không chống công nghiệp hoá. Tôi không chống việc tạo ra xã hội sung túc, tôi tất cả ủng hộ cho nó, bởi vì đây là quan sát của tôi: rằng tôn giáo đạt tới cực đỉnh của nó chỉ khi mọi người hoàn toàn thất vọng với giầu có trần tục, và cách duy nhất để làm cho họ hoàn toàn thất vọng là để cho họ kinh nghiệm chúng.

Ong hút mật hoa từ hoa

Không làm hỏng cái đẹp hay hương thơm của nó. cho nên để người chủ định cư, và lang thang.

Phật  đã  gọi  các  sư  của  mình  là  "người  ăn  xin", madhukari.  Madhukari  nghĩa  là  lấy  mật  như  con  ong. Khất sĩ, sannyasin Phật giáo, đi hết nhà nọ tới nhà kia; ông ta chẳng bao giờ hỏi xin chỉ từ một nhà bởi vì điều đó có thể là quá nặng gánh. Cho nên ông ta hỏi xin từ nhiều nhà, chỉ chút xíu từ nhà này, chút xíu từ nhà khác, để cho ông ta không là gánh nặng cho ai cả. Và ông ta không  bao  giờ  đi  tới  cùng  một  nhà  lần  nữa.  Điều  này được gọi  là  madhukari  -  như  con  ong  mật.  Con  ong  đi từ hoa này sang hoa khác, và cứ bay từ hoa sang hoa - nó không sở hữu.

Ong  hút  mật  hoa  từ  hoa  không  làm  hỏng  cái  đẹp hay hương thơm của nó. Nó chỉ lấy chút xíu từ một đoá hoa đến mức cái đẹp của hoa không bị hư hỏng, hương thơm không bị phá huỷ. Hoa đơn giản chẳng bao giờ trở nên nhận biết về ong; nó tới một cách im lặng thế và đi im lặng thế.

Phật  nói:  con  người  của  nhận  biết  sống  trong  thế giới  này  giống  như  con  ong.  Người  đó  không  bao  giờ làm hư hỏng cái đẹp của thế giới này, người đó không bao  giờ  phá  huỷ  hương  thơm  của  thế  giới  này.  Người đó sống im lặng, đi im lặng. Người đó chỉ yêu cầu  cái cần  thiết.  Cuộc  sống  của  người  đó  là  đơn  giản,  nó không  phức  tạp.  Người  đó  không  thu  thập  cho  ngày mai. Ong không bao giờ lấy mật cho ngày mai, hôm nay là đủ cho chính nó.

Cho nên để người chủ định cư, và lang thang.. Một phát  biểu  rất  kì  lạ:  ...định  cư,  và  lang  thang.  Định  cư bên  trong,  định  tâm  bên  trong,  và  bên  ngoài  là  người lang  thang:  bên  trong  hoàn  toàn  được  bắt  rễ,  còn  bên ngoài  không  ở  lâu  ở  bất  kì  một  chỗ  nào,  không  ở  với một  người  trong  thời  gian  lâu,  bởi  vì  gắn  bó  nảy  sinh, sở hữu phát sinh. Cho nên chỉ giống như con ong.

Mới đêm hôm nọ tôi có đọc một hồi kí của một nhà thơ. Ông ấy nói, "Tôi đã tìm thấy một điều rất kì lạ: khi tôi rơi vào tình yêu với một người thực đẹp, tôi không thể sở hữu được người đó. Và nếu tôi sở hữu, tôi lập tức thấy  rằng  tôi  đang  phá  huỷ  cái  đẹp  của  người  đó.  Nếu tôi trở nên bị gắn bó, theo cách nào đó tôi đang làm tổn thương người kia, tự do của họ."

Các nhà thơ là những người nhạy cảm; họ có thể trở nên nhận biết về nhiều điều mà người thường chẳng bao giờ trở nên nhân biết tới. Nhưng đó là cái nhìn hay, có chiều sâu sâu lắng: nếu bạn  thực sự  trong tình yêu với người đẹp bạn sẽ không thích sở hữu, bởi vì sở hữu là phá  huỷ.  Bạn  sẽ  giống  như  con  ong;  bạn  sẽ  thích  thú bầu bạn, bạn sẽ tận hưởng tình bạn, bạn sẽ chia sẻ tình yêu,  nhưng  bạn  sẽ  không  sở  hữu.  Sở  hữu  là  thu  người thành đồ vật. Nó là phá huỷ tâm linh của người đó, nó là việc làm cho người đó thành món hàng - và điều này có thể được làm chỉ nếu bạn không yêu. Điều này có thể được  làm  chỉ  nếu  tình  yêu  của  bạn  không  là  gì  ngoài ghét đeo mặt nạ như yêu.

Phật nói: Cũng giống như ong, đi trong cuộc sống - tận hưởng, mở hội, nhảy múa, ca hát, nhưng giống như ong  -  bay  từ  hoa  này  sang  hoa  khác.  Có  mọi  kinh nghiệm  đi,  bởi  vì  chính  chỉ  qua  kinh  nghiệm  mà  bạn mới  trở  nên  chín  chắn.  Nhưng  đừng  có  tính  sở  hữu, đừng bị mắc kẹt ở đâu cả. Vẫn còn tuôn chảy như dòng sông - không trở thành tù đọng. Định cư bên trong, chắc chắn,  trở  nên  kết  tinh  bên  trong,  nhưng  bên  ngoài  vẫn còn là người lang thang.

Nhìn vào lỗi riêng của ông,

Điều ông đã làm hoặc bỏ không làm. Bỏ qua lỗi lầm của người khác.

Cách thông thường của con người là bỏ qua lỗi của riêng  mình  và  nhấn  mạnh,  khuếch  đại  lỗi  của  người khác. Đây là cách thức của bản ngã. Bản ngã cảm thấy rất thoải mái khi nó thấy, "Mọi người đều có nhiều lỗi thế mà mình chẳng có lỗi nào." Và thủ đoạn là: bỏ qua lỗi  của  bạn,  khuếch  đại  lỗi  của  người  khác,  cho  nên chắc chắn mọi người đều giống như quỉ còn bạn giống như thánh nhân.

Phật nói: đảo ngược quá trình này. Nếu bạn thực sự muốn được biến đổi, bỏ qua lỗi của người khác đi - đó không  phải  là  công  việc  của  bạn.  Bạn  là  không  ai  cả, bạn  không  được  yêu  cầu  can  thiệp  vào,  bạn  không  có quyền,  cho  nên  sao  bận  tâm?  Nhưng  đừng  bỏ  qua  lỗi của  riêng  bạn,  bởi  vì  chúng  phải  được  thay  đổi,  vượt qua.

Khi Phật nói, nhìn vào lỗi riêng của ông, điều ông đã làm hoặc bỏ không làm, ông ấy không ngụ ý ăn năn nếu bạn đã làm điều gì đó sai; ông ấy không ngụ ý khoe khoang,  vỗ  lưng  bạn  nếu  bạn  đã  làm  điều  gì  đó  tốt. Không. Ông ấy đơn giản ngụ ý nhìn để cho bạn có thể nhớ trong tương lai rằng không gì sai nên được lặp lại, để cho bạn có thể nhớ trong tương lai rằng cái thiện nên được mở rộng, được nâng cao, còn cái ác nên bị giảm đi

- không để ăn năn mà để nhớ lại.

Đó  là  khác  biệt  giữa  thái  độ  Ki  tô  giáo  và  thái  độ Phật giáo. Người Ki tô giáo nhớ tới chúng để ăn năn; do đó Ki tô giáo tạo ra tội lỗi lớn. Phật giáo không bao giờ tạo ra bất kì tội lỗi nào, nó không dành cho ăn năn, nó dành cho nhớ lại. Quá khứ là quá khứ; nó đã qua và qua mãi mãi - không cần phải lo nghĩ về nó. Nhớ đừng lặp cùng sai lầm lần nữa. Lưu tâm hơn đi.

Giống như đoá hoa đáng yêu, Sáng chói nhưng không thơm, Là lời đẹp nhưng trống rỗng

Về người không ngụ ý điều mình nói.

Những người cứ lặp kinh sách một cách máy móc, lời của họ là hay nhưng trống rỗng. Họ giống như hoa, đáng  yêu,  sáng  lạn,  nhưng  chẳng  có  hương  thơm  nào. Họ giống như hoa giấy hay hoa nhựa - họ không thể có hương  thơm  được,  họ  không  thể  có  tính  sống  động. Tính  sống  động,  hương  thơm  là  có  thể  chỉ  khi  bạn  nói theo  lời  riêng  của  mình,  không  theo  thẩm  quyền  của kinh  sách;  khi  bạn  nói  theo  thẩm  quyền  riêng  của bạn, khi bạn nói như một nhân chứng cho chân lí, không như học giả có học, không như bác học, mà khi bạn nói như người đã thức tỉnh.

Giống như đoá hoa đáng yêu, Sáng chói và thơm ngát,

Là lời đẹp và chân lí

Của người ngụ ý điều mình nói.

Nhớ đừng lặp lại lời của người khác. Kinh nghiệm, và chỉ nói điều bạn đã kinh nghiệm, và lời của bạn sẽ có thực chất, trọng lượng; và lời của bạn sẽ có toả sáng, lời của bạn sẽ có hương thơm. Lời của bạn sẽ hấp dẫn mọi người; không chỉ hấp dẫn - ảnh hưởng. Lời của bạn sẽ hàm  chứa  nghĩa  lớn  lao,  và  những  người  đã  sẵn  sàng nghe  chúng  sẽ được  biến  đổi  qua  chúng.  Lời  bạn  sẽ  là việc thở, sống động; sẽ có nhịp tim đập trong chúng.

Giống như vòng hoa được kết từ đống hoa,

Kiểu cách từ cuộc sống của ông được kết như nhiều việc làm tốt.

Để  cho  cuộc  sống  của  bạn  trở  thành  vòng  hoa  - vòng hoa của những hành vi tốt. Nhưng hành vi tốt theo Phật, chỉ nảy sinh nếu bạn trở nên lưu tâm hơn, tỉnh táo hơn, nhận biết hơn. Hành vi tốt không phải là được trau dồi như một tính cách; hành vi tốt phải là sản phẩm phụ của việc có ý thức nhiều hơn của bạn.

Phật  giáo  không  nhấn  mạnh  vào  tính  cách  mà  vào tâm thức - đó là đóng góp lớn nhất cho nhân loại và tiến hoá của nhân loại.

Đủ cho hôm nay.

4.   Lan truyền tin đồn!

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa Thầy kính yêu,

Mọi thứ có vẻ rất  ngược đời:  phải toàn bộ vậy  mà phải  vẫn  còn  là  nhân  chứng,  người  quan  sát;  phải bị chìm ngập trong tình yêu vậy mà vẫn một mình. Điều đó có vẻ rất bí ẩn, và tôi cảm thấy hoàn toàn bị lạc lối và lẫn lộn. Tôi có đang bị lừa không?

Prem Urja, cuộc sống đẹp bởi vì nó ngược đời. Nó mặn  bởi  vì  nó  ngược  đời  -  nó  không  chỉ  ngọt,  nó  có mặn  trong  nó  nữa.  Nếu  nó  chỉ  ngọt  không  thôi,  nó  sẽ thành quá nhiều đường, đường hoá học.

Cuộc sống có điều bí ẩn vô cùng trong nó bởi vì nó dựa  trên  nghịch  lí.  Bạn  cảm  thấy  bị  lẫn  lộn  bởi  vì  bạn có  một  ý  tưởng  cố  định  nào  đó  về  cuộc  sống  phải  thế nào  -  bạn  không  cho  phép  cuộc  sống  được  là  như  nó vậy.  Bạn  muốn  áp  đặt  khái  niệm  nào  đó  lên  nó,  logic nào đó lên nó. Lẫn lộn là sáng tạo riêng của bạn.

Cố  áp đặt  hình  mẫu  logic  nào  đó lên  cuộc  sống  và bạn  sẽ  trở  nên  rất  lẫn  lộn,  bởi  vì  cuộc  sống  không  có nghĩa  vụ  phải  hoàn  thành  logic  của  bạn.  Cuộc  sống  là như nó vẫn vậy. Bạn phải lắng nghe nó. Nó có mọi mầu sắc, toàn bộ phổ mầu - nó là cầu vồng. Nhưng bạn có ý tưởng  nào  đó  rằng  nó  phải  mầu  lam  hay  nó  phải  mầu lục hay nó phải mầu đỏ - nhưng nó vẫn cứ có tất cả bẩy mầu.  Thế  thì  bạn  định  làm  gì  với  sáu  mầu  kia,  cái không  phải là một  phần  của  quan  niệm  của  bạn?  Hoặc là  bạn  phải  bỏ  chúng  đi,  ngăn  chặn  chúng,  để  cho  bạn không trở nên nhận biết về chúng; kìm nén chúng, đơn giản  phủ  nhận  chúng...  Nhưng  bất  kì  điều  gì  bạn  làm, cuộc  sống  sẽ  không  vứt  bỏ  sắc  mầu  của  nó  đi  đâu; chúng sẽ vẫn cứ có đó - bị phủ nhận, bị bác bỏ, bị kìm nén,  chúng  sẽ  có  đó,  chờ  đợi  đến  đúng  khoảnh  khắc bùng nổ trong tâm thức của bạn.

Và bất kì khi nào chúng bùng nổ bạn sẽ bị lẫn lộn. Lẫn  lộn  là  trách  nhiệm  của  bạn.  Cuộc  sống  không  lẫn lộn chút nào. Cuộc sống là bí ẩn nhưng không bao giờ lẫn  lộn.  Bởi  vì  bạn  không  muốn  nó  có  tính  bí  ẩn,  bạn muốn nó có tính toán học, bạn  muốn nó rất rõ ràng  để cho  bạn  có  thể  tính  toán  và  đo  đạc  -  do  đó  mới  khó khăn.  Điều  đó  không  do  cuộc  sống  tạo  ra.  Vứt  bỏ  các quan niệm của bạn đi và rồi nhìn... Thế thì bạn sẽ thấy cơn bão tới đem theo im lặng cùng nó - điều phi logic! Im lặng được cảm thấy sau cơn bão là sâu sắc nhất, sâu lắng nhất. Nếu không có bão, im lặng vẫn còn hời hợt, im lặng vẫn còn đờ đẫn, nó không có chiều sâu. Sau cơn bão... cơn bão càng lớn, im lặng càng sâu hơn. Bây giờ, điều đó là ngược đời.

Nó  có  tính  ngược  đời  chỉ  bởi  vì  bạn  muốn  áp  đặt logic nào đó. Cơn bão, và tạo ra im lặng sao? Điều đó không khớp với ý tưởng của bạn - điều đó đúng - thế thì bạn  trở  nên  bị  lẫn  lộn.  Nhưng  sao  nó  phải  khớp  với  ý tưởng của bạn? Cuộc sống phải được cảm nhận - không bị  quan  niệm.  Nhìn  cái  đang  là  cảnh  ngộ  đi,  đừng  có câu  trả  lời  làm  sẵn.  Đừng  đi  qua  cuộc  sống  với  định kiến,  với  tâm  trí  định  kiến,  đừng  có  bất  kì  quan  niệm nào  trước.  Đi  hồn  nhiên,  trần  trụi,  đi  mà  dốt  nát.  Vận hành từ trạng thái không biết. Và thế thì… thế thì cuộc sống không lẫn lộn. Nó là vui vẻ vô cùng, nó là cực lạc. Thế thì cái xuất hiện ngày hôm nay như lẫn lộn, bạn sẽ cảm thấy cám ơn nó, biết ơn nó, rằng nó là vậy, rằng nó không logic.

Cuộc   sống   chắc   hoàn   toàn   chán   ngán   nếu   như Thượng đế tuân theo Aristotle. Chính sự nhẹ nhõm lớn là ngài không phải là người theo Aristotle; chính sự nhẹ nhõm  lớn  là  Thượng  đế  chẳng  biết  gì  về  Aristotle  cả, rằng  ngài  đã  không  đọc  sách  của  ông  ấy,  rằng  ngài  đã không  tin  vào  logic,  rằng  ngài  tin  vào  biện  chứng.  Do đó mới có những ngược đời này.

Người ta có thể trong tình yêu sâu sắc vậy mà một mình. Thực ra, người ta chỉ có thể một mình khi người ta  đang  trong  tình  yêu  sâu  sắc.  Chiều  sâu  của  tình  yêu tạo ra đại dương xung quanh bạn, một đại dương sâu, và bạn  trở thành  hòn  đảo,  hoàn  toàn  một  mình.  Vâng,  đại dương  cứ  tung  những  con  sóng  của  nó  lên  bãi  cát  của bạn, nhưng đại dương càng đổ sầm sóng vào bãi cát của bạn, bạn càng được tích hợp, bạn càng được bắt rễ, bạn càng được định tâm hơn.

Tình  yêu  có  giá  trị  chỉ  bởi  vì  nó  cho  bạn  tính  một mình. Nó cho bạn đủ không gian để là con người riêng của mình.

Nhưngbạn có một ý tưởng về tình yêu; ý tưởng đó tạo ra rắc rối - không phải là bản thân tình yêu tạo rắc rối mà là ý tưởng. Ý tưởng đó là ở chỗ, trong tình yêu, những  người  yêu  biến  mất  vào  lẫn  nhau,  tan  biến  vào lẫn  nhau.  Vâng,  có  những  khoảnh  khắc  của  tan  biến  - nhưng đây là cái đẹp của cuộc sống và tất cả điều đó là có  tính  tồn  tại:  rằng  khi  những người  yêu  tan  biến  vào lẫn nhau, cùng khoảnh khắc đó họ trở nên rất ý thức, rất tỉnh  táo.  Tự  tan  biến  đó  không  phải  là  một  loại  ngất ngây,  sự  tan  biến  đó  không  phải  là  vô  ý  thức.  Nó  đem tới ý thức lớn lao, nó làm thoát ra nhận biết lớn lao. Một mặt  họ  tan  biến  đi  -  mặt  khác  lần  đầu  tiên  họ  thấy  cái đẹp toàn bộ trong việc một mình. Người kia xác định ra họ, tính một mình của họ; họ xác định ra người kia. Và họ biết ơn lẫn nhau. Chính bởi vì người kia mà họ đã có thể thấy được cái ta riêng của họ; người kia đã trở thành tấm gương trong đó họ được phản xạ. Những người yêu đều là tấm gương cho nhau. Tình yêu làm cho bạn nhận biết về khuôn mặt nguyên thuỷ của bạn.

Do  đó,  điều  rất  có  vẻ  mâu  thuẫn,  ngược  đời  là  nói theo cách như: "Tình yêu đem tới một mình." Tất cả các bạn đều nghĩ tình yêu đem tới sự cùng nhau. Tôi không nói rằng nó không đem tới sự cùng nhau, nhưng chừng nào bạn chưa một mình bạn không thể cùng nhau được. Ai  sẽ  cùng  nhau?  Hai  người  là  cần  để  cùng  nhau,  hai người độc lập là cần để ở cùng nhau. Tính cùng nhau sẽ là  sự  giầu  có,  giầu  có  vô  cùng,  nếu  cả  hai  người  đều hoàn  toàn  độc  lập.  Nếu  họ  phụ  thuộc  vào  nhau,  đấy không phải là cùng nhau - đấy là nô lệ, đấy là tù túng.

Nếu  họ  phụ  thuộc  vào  lẫn  nhau,  níu  bám,  sở  hữu, nếu  họ  không  cho  phép  lẫn  nhau  một  mình,  nếu  họ không  cho  phép  lẫn  nhau  có  đủ  không  gian  để  trưởng thành,  họ  là  kẻ  thù,  không  phải  là  người  yêu;  họ  phá huỷ lẫn nhau, họ không giúp lẫn nhau để tìm ra linh hồn của họ, bản thể của họ. Đây là loại tình yêu gì vậy? Nó có  thể  chỉ  là  việc  sợ  một  mình;  do  đó  họ  níu  bám  lấy nhau. Nhưng tình yêu thực không biết sợ. Tình yêu thực có năng lực của việc một mình, hoàn toàn một mình, và từ tính một mình đó mà phát triển sự cùng nhau.

Kahlil Gibran nói: Hai người yêu giống như hai cột trụ của ngôi đền - chúng đỡ cho cùng chiếc mái, nhưng chúng  đứng  tách  rời;  cùng  nhau  khi  có  liên  quan  tới việc đỡ cho cùng mái, nhưng hoàn toàn tách biệt khi có liên  quan  tới  bản  thể  riêng  của  chúng.  Là  cột  trụ  của ngôi đền đi, đỡ cho cùng ngôi đền tình yêu, cùng chiếc mái tình yêu, vậy mà bắt rễ trong bản thể riêng của bạn, không bị sao lãng khỏi đó. Và thế thì bạn sẽ biết cả hai cái đẹp, cái thuần khiết, cái sạch sẽ, cái mạnh khoẻ, cái toàn thể của tính một mình, và bạn cũng sẽ biết vui vẻ, điệu vũ, âm nhạc của việc cùng nhau.

Có  cái  đẹp  khi  ai  đó  đang  chơi  nhạc  cụ  độc  tấu  - nghệ  sĩ  độc  tấu  sáo  -  có  cái  đẹp  vô  cùng  trong  đó.  Và cũng có cái đẹp trong dàn nhạc giao hưởng. Và tình yêu biết  cả  hai:  nó  biết  cách  là  nghệ  sĩ  độc  tấu  sáo  và  nó cũng biết cách trong nhịp điệu, hoà hợp với người khác.

Không  có  mâu  thuẫn  trong  thực  tại  -  mâu  thuẫn xuất  hiện  chỉ  bởi  vì  bạn  có  ý  tưởng  nào  đó.  Vứt  bỏ  ý tưởng đó đi và thế thì lẫn lộn ở đâu? Lẫn lộn chỉ tới từ kết  luận.  Nếu  bạn  đã  có  kết  luận  và  thế  rồi  cuộc  sống xuất hiện như cái gì đó khác, bạn bị lẫn lộn. Thay vì cố gắng ấn định cuộc sống, vứt các kết luận của bạn đi.

Đừng bao giờ vận hành từ các kết luận! - đó là điều tôi cứ nhắc mọi ngày cho bạn: đừng vận hành từ trạng thái  của  tri  thức.  Tri  thức  có  nghĩa  là  kết  luận,  và  mọi kết luận đều được vay mượn. Cuộc sống bao la tới mức nó  không  thể  nào  bị  cô  đọng  trong  một  kết  luận.  Mọi kết luận đều có tính bộ phận. Và bất kì khi nào bộ phận đòi là toàn thể, nó tạo ra một loại chủ nghĩa cuồng tín, chính thống; nó tạo ra tâm trí đờ đẫn và ngu xuẩn.

Urja, bạn nói, "Phải toàn bộ vậy mà phải vẫn còn là nhân  chứng,  người  quan  sát...  dường  như  rất  ngược đời."

Nó chỉ dường như thôi, ngược  đời chỉ  là bề ngoài; bằng không, là toàn bộ tức là người quan sát. Bất kì khi nào bạn là toàn bộ trong cái gì đó, một nhận biết lớn lao được thoát ra trong bạn - bạn trở thành nhân chứng. Đột nhiên! Không phải bạn thực hành việc chứng kiến. Nếu bạn toàn bộ trong nó... một ngày nào đó, nhảy múa toàn bộ và thấy điều tôi đang nói.

Đây không phải là những kết luận logic mà tôi đang trao cho bạn: đây là những chỉ báo, hướng  dẫn có tính chất  tồn  tại.  Nhảy  múa  toàn  bộ  đi!  -  và  thế  rồi  bạn  sẽ ngạc  nhiên.  Cái  gì  đó  mới  sẽ được cảm  thấy.  Khi  điệu vũ trở thành toàn bộ, và vũ công gần như hoàn toàn tan biến trong việc nhảy múa, sẽ có một loại nhận biết mới phát  sinh  trong  bạn.  Bạn  sẽ  bị  mất  toàn  bộ  trong  điệu vũ:  vũ  công  biến  mất,  chỉ  điệu  vũ  còn  lại.  Và  vậy  mà bạn không vô ý thức, không chút nào - chính là cái đối lập.  Bạn  rất  ý  thức,  còn  ý  thức  hơn  bạn  đã  từng  trước đây.

Nhưng  nếu  bạn  bắt  đầu  nghĩ  về  nó,  thế  thì  ngược đời  sẽ  tới.  Thế  thì  bạn  sẽ  không  có  khả  năng  xoay  xở được, và bạn sẽ trở nên rất lẫn lộn.

Kinh  nghiệm  nó  đi.  Bất  kì  điều  gì  được  nói  ở  đây cũng  là  để  giúp  cho  bạn  kinh  nghiệm.  Tôi  không  trao cho bạn bất kì tri thức nào, bất kì thông tin nào - chỉ vài điều hướng dẫn để nếm trải những phẩm chất đa chiều của cuộc sống.

Bạn  nói,  "Dường  như  là  ngược  đời...  khi  phải  bị chìm ngập trong trình yêu và vậy mà một mình." Không phải vậy đâu - điều đó chỉ dường như thôi. Nhưng bạn dường như quá bị gắn bó với kết luận của bạn; do đó ý tưởng này phát sinh: "Tôi có bị lừa không?"

Theo  một  cách  nào  đó,  có  đấy,  bạn  đang  bị  lừa  từ mọi định kiến của bạn, từ tất cả những kết luận của bạn, từ tất cả những tri thức của bạn. Tôi đang cố gắng đưa bạn  vào  thế  giới  của  hồn  nhiên  lần  nữa.  Tôi  đang  cố gắng  cho  bạn  việc  sinh  mới,  để  cho  bạn  lại  có  thể  trở thành đứa trẻ lần nữa - tràn đầy kính nể và ngạc nhiên.

Đứa trẻ không bao giờ thấy bất kì ngược đời nào ở bất kì đâu - và đó là cái đẹp của đứa trẻ. Đứa trẻ có thể trong  tình  yêu  vô  bờ bến  với  bạn  và  có  thể  nói,  "Cháu không thể sống được nếu thiếu bác cho dù một khoảnh khắc," và khoảnh khắc tiếp nó giận dữ và nói, "Cháu sẽ không bao giờ nhìn mặt bác lần nữa." Nó toàn bộ trong cả hai phát biểu của nó, và sau vài khoảnh  khắc nó lại ngồi  vào  lòng  bạn  với  vui  vẻ  lớn  lao  -  và  điều  đó  nữa cũng là toàn bộ.

Đứa trẻ là toàn bộ vào mọi khoảnh khắc, và đứa trẻ chưa bao giờ thấy bất kì mâu thuẫn nào. Khi nó giận, nó thực  sự  giận;  và  khi  nó  yêu,  nó  thực  sự  yêu.  Nó  di chuyển từ khoảnh khắc này sang khoảnh khắc khác mà không tạo ra bất kì lẫn lộn nào cho bản thân mình. Nó chưa bao giờ lẫn lộn. Nó chưa bao giờ đem  ngược đời này  vào,  bởi  vì  nó  chưa  đi  tới  kết  luận  nào.  Nó  không biết cách người ta phải thế nào. Nó đơn giản cho phép bản thân nó là bất kì cái gì trong hoàn cảnh đó - nó chảy cùng cuộc sống.

Urja, bạn đã trở nên tù đọng ở đâu đó. Bạn có quá nhiều tri thức, và điều đó vận hành như rào chắn. Nó sẽ không cho phép bạn tuôn chảy với tôi, và nó sẽ không cho  phép  bạn  tuôn  chảy  với  mọi  người  của  tôi.  Nó  sẽ không  cho  phép  bạn  tuôn  chảy  với  cuộc  sống,  nó  sẽ không cho phép bạn tuôn chảy với Thượng đế.

Thượng đế là cả ngày và đêm, mùa hè và mùa đông, sinh  và  tử...  và  bạn  phải  có  khả  năng  hấp  thu  tất  cả những cái gọi là ngược đời này. Nếu bạn có thể hấp thu tất cả những cái gọi là ngược đời này, không trở nên bị lẫn lộn, chứng ngộ không phải là xa xôi gì.

Chứng ngộ là trạng thái khi mọi ngược đời đã biến mất. Người ta đơn giản lưu ý tới cuộc sống như nó vậy. Người ta không có kết luận để so sánh, không ý tưởng để phán xét. Thế thì làm sao bạn có thể bị lẫn lộn được? Bạn không thể làm tôi lẫn lộn được - điều đó là không thể  -  bởi  vì  tôi  không  có  kết  luận.  Không  kết  luận, không tri thức, chỉ nếm trải cuộc sống như nó đang đấy. Nó là bí ẩn, không phải ngược đời.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa Thầy kính yêu,

Tôi không tin vào lời nói về bí ẩn này. Chẳng có gì giống  điều  đó  tồn  tại  cả!  Phỏng  đoán  của  tôi  là  ở chỗ thầy đang quảng cáo cho công xã mới của thầy bởi  vì  văn  phòng  báo  chí  quá  lười,  và  không  tinh ranh như thầy có thể vậy.

Sarjano, vấn đề không phải là tin hay không tin - nó là  vậy.  Câu  hỏi  về  tin  nảy  sinh  chỉ  bởi  vì  bạn  không nhận  biết  về  nó.  Tin  là  có  ý  nghĩa,  và  không  tin  nữa cũng có ý nghĩa - khi bạn không nhận biết về thực tại. Thế thì hoặc bạn tin hoặc bạn không tin.

Tôi không nói tin vào bí ẩn mà tôi đang nói tới. Tôi cũng không nói không tin - tôi đang nói: Đi cùng tôi đi! Nó là vậy! Để tôi đánh thức bạn... nó là vậy.

Bạn  nói,  "Tôi  không  tin  vào  lời  nói  về  bí  ẩn  này." Điều đó là rất tốt. Xin mời bạn, đừng tin vào lời, bởi vì nếu bạn bắt đầu tin thì bạn sẽ không có khả năng kinh nghiệm. Tôi không quan tâm tới người tin, tôi quan tâm tới  người  truy  vấn.  Nhưng  xin  đừng  bắt  đầu  đoán  nữa, bởi  vì  đoán  là  đoán  mà  thôi.  Đoán  sẽ  không  có  ích  gì. Nó  sẽ  trở  thành  việc  tin  -  nếu  bạn  cứ  đoán  mãi  trong một  thời  gian  dài,  và  nếu  bạn  cứ  lặp  đi  lặp  cùng  việc đoán  mãi,  nó  sẽ  trở  thành  việc  tin.  Bạn  tạo  ra  việc  tin riêng của mình, và điều đó sẽ trở thành rào chắn.

Và  tin  là  rào  chắn  tinh  vi  thế,  và  không  tin  cũng vậy. Nhớ lấy, bất kì khi nào tôi nói tin, tôi bao giờ cũng bao hàm cả không tin trong nó - bởi vì đó là mặt kia của đồng tiền. Tin và không tin, cả hai đều là rào chắn. Một khi bạn đã tạo ra hệ thống niềm tin quanh bản thân bạn

- hoặc là vay mượn từ người khác hay tự  bạn đoán ra; hoặc  vay  mượn  từ  Kinh  Thánh,  Mein  Kampf,  Tư  bản luận,   Bhagavadgita,   hay   tự   bạn   đoán   ra,   nhân   tạo, không  thành  vấn  đề  -  niềm  tin  trở  thành  rào  chắn,  rào chắn vô hình. Và một khi nó ổn định, nó sẽ không cho phép bạn thấy cái gì khác đi ngược nó.

Mới  hôm  nọ  tôi  vừa  đọc  về  một  thực  nghiệm. Sarjano, thiền về nó đi.

Một  nhà  tự  nhiên  học  nào  đó  đã  làm  thực  nghiệm sau:  một  lọ  kính  được  chia  thành  hai  nửa  bằng  vách kính ngăn trong suốt hoàn toàn. Một bên của vách ông ấy đặt một con cá chó; phía bên kia là một số cá nhỏ có hình dạng con mồi của cá chó.

Con  cá  chó  chẳng  để  ý  gì  tới  vách  ngăn,  lao  bản thân mình vào con mồi, tất nhiên, kết quả chỉ là cái mũi bị méo mó. Cùng điều đó xảy ra nhiều lần, và bao giờ cũng  cùng  kết  quả.  Sau  cùng,  khi  thấy  mọi  nỗ  lực  của mình  đều  kết  thúc  đau  đớn  thế,  con  cá  chó  bỏ  việc  đi săn; cho nên trong vài ngày, khi vách ngăn bị bỏ đi, nó vẫn tiếp tục bơi trong cái vùng nhỏ mà không dám tấn công chúng... Cùng điều đó không xảy ra cho chúng ta sao?

Bây giờ vách ngăn không còn đó nữa - nó đã bị bỏ đi rồi - nhưng hệ thống niềm tin đã nảy sinh trong tâm trí con cá chó. Bây giờ nó tin rằng có vách ngăn trong suốt.  Bây  giờ  việc  tin  là  đủ;  nó  không  bao  giờ  vượt  ra ngoài  bức  vách  mà  không  còn  nữa.  Bây  giờ  nó  có  thể đi!  Bây  giờ  không  có  gì  ngăn  cản  nó  nhưng  niềm  tin của  nó...  nó  đã  tạo  ra  niềm  tin.  Và  tất  nhiên,  từ  kinh nghiệm  của  nó,  Sarjano  -  thậm  chí  không  đoán  -  đó  là kinh  nghiệm  của  nó,  kinh  nghiệm  được  lặp  lại.  Nó  cứ cố gắng lặp đi lặp mãi, và mỗi lần cái mũi bị biến dạng và đau đớn - tất nhiên niềm tin đã nảy sinh.

Bạn  phải tha  thứ  cho  nó  -  con  cá  chó đáng  thương đã  đi  tới  kết  luận  rằng  điều  đó  là  vô  tích  sự:  "Có  rào chắn,   trong   suốt,   cho   nên   mình   không   thể   đi   qua được..." và nó không bao giờ thử lần nữa. Nó sẽ không bao giờ thử lần nữa trong cả đời. Bây giờ nó có thể đi và ăn các con cá kia, chúng sẵn đấy, nhưng nó sẽ cứ chỉ đi  tới  ranh  giới  nào  đó,  và  từ  ranh  giới  đó  nó  sẽ  quay lại.

Đây là tình huống của con người nữa. Người Hindu có rào chắn quanh mình, người Mô ha mét giáo có rào chắn  khác,  người  Jaina  có  rào  chắn  khác  -  mọi  người đều  sống  ẩn  sau  những  rào  chắn  trong  suốt,  và  bởi  vì những  rào  chắn  đó  mà  họ  không  thể  thấy  được  bên ngoài.

Cuộc sống là bí ẩn, Sarjano. Và công xã của tôi sẽ chỉ  là  một  thực  nghiệm  trong  việc  sống  toàn  bộ,  một thực nghiệm trong việc đi vào cuộc sống bên ngoài mọi rào chắn - rào chắn về niềm tin, rào chắn về ý thức hệ, rào chắn về Cơ đốc giáo, và chủ nghĩa cộng sản... việc vượt ra ngoài lời.

Con người không phải là điều người đó dường như vậy: người đó ở xa hơn thế nhiều. Không hoa nào chỉ là điều chúng dường như vậy - điều đó phụ thuộc vào bạn. Khi  nhà  khoa  học  đi  tới  đoá  hoa,  ông  ta  chỉ  thấy  một phần của nó, phần khoa học của nó; ông ta có rào chắn, rào chắn trong suốt. Ông ta chưa bao giờ vượt ra ngoài điều  đó.  Ông  ta  sẽ  thấy  phần  khoa  học,  phần  vật  chất của  đoá  hoa.  Hoa  hồng  không  còn  đẹp  nữa,  bởi  vì  cái đẹp không phải là khái niệm của ông ta. Ông ta sẽ cân đong đo đếm, ông ta sẽ nhìn vào các thành tố của hoa, bao nhiêu mầu  sắc, bao nhiêu nước, bao nhiêu đất vân vân… nhưng ông ta sẽ không bao giờ nghĩ về cái đẹp.

Khi  nhà  thơ  đi  tới  hoa,  ông  ấy  chẳng  bao  giờ  bận tâm về cân nặng, số đo, đất, nước, và các phần tử khác thiết lập nên hoa hồng. Với ông ấy, hoa hồng được tạo thành từ cái đẹp thuần tuý; nó là cái gì đó từ cõi bên kia đã giáng xuống thế gian. Ông ấy có một loại cách nhìn khác, lớn lao hơn nhiều so với cách nhìn của nhà khoa học,  ý  nghĩa  hơn  nhiều  so  với  cách  nhìn  của  nhà  khoa học.

Nhưng khi nhà huyền môn đi tới cùng đoá hoa đó, ông ấy nhảy múa - ông ấy nhảy múa trong vui vô biên, bởi  vì  bông  hồng  không  là  gì  ngoài  Thượng  đế.  Bông hồng chứa toàn thể vũ trụ đối với ông ấy - mọi vì sao và mọi mặt trời và mọi mặt trăng, tất cả những thế giới có thể  và  thế  giới  không  thể  đều  được  chứa  trong  bông hồng nhỏ này. Nó tương đương với Thượng đế - không ít  hơn  không  nhiều  hơn  -  đích  xác  tương  đương  với Thượng  đế.  Ông  ấy  có  thể  cầu  nguyện,  ông  ấy  có  thể cúi lạy.

Nhà  khoa  học  sẽ  cười,  nhà  thơ  sẽ  cảm  thấy  chút phân vân... Nhà khoa học sẽ cười vào cái ngu xuẩn của nhà  huyền  môn:  "Ông  ấy  làm  cái  trò  gì  vậy?  -  cầu nguyện  cho  bông  hồng,  cầu  nguyện  cho  cây  hay  cầu nguyện cho sông hay cầu nguyện cho núi? Toàn điều vô nghĩa, mê tín!" Ông ta bác bỏ điều đó. Ông ta đơn giản phủ nhận thế giới của nhà huyền môn.

Nhà thơ sẽ cảm thấy chút phân vân. Tận hưởng cái đẹp của bông hồng ông ấy có thể hiểu được, nhưng cầu nguyện  với  bông  hồng,  cúi  lạy  bông  hồng,  kêu  lên "Alleluia!"  với  bông  hồng  sao?  Điều  đó  ông  ấy  không thể hiểu được. Điều đó vượt ra ngoài cảnh quan của ông ấy.  Ông  ấy  sẽ  cảm  thấy  phân  vân.  Ông  ấy  sẽ  nghĩ nhà huyền môn này hơi điên rồi.

Nhà khoa học sẽ coi ông ấy mê tín, dốt nát. Nhà thơ sẽ coi ông ấy hơi khùng, hơi điên - bởi vì ông ấy vượt ra ngoài rào chắn của ông này, nhà huyền môn vượt ra ngoài  rào  chắn  của  nhà  thơ.  Nhà  huyền  môn  vượt  ra ngoài mọi rào chắn - đó là lí do tại sao ông ấy được gọi là nhà huyền môn, bởi vì ông ấy sống trong điều bí ẩn.

Sarjano,  điều  tôi  đang  nói  về  công  xã  mới  là  tuyệt đối đúng. Và tôi không nói nhiều về nó đâu, bởi vì thật nguy  hiểm  mà  nói  nhiều  về  nó.  Tôi  không  muốn  hấp dẫn  những  loại  người  sai  tới  nó.  Cho  nên  chỉ  có  vài hướng dẫn cho những người sẽ có khả năng hiểu những hướng dẫn này. Tôi đang nói theo một mã đặc biệt chỉ có  thể  hiểu  được  bởi  những  người  đang  tìm  kiếm  điều bí ẩn và huyền bí. Những người khác sẽ bị cản - không phải  bởi  tôi,  mà  bởi  chính  định  kiến  của  riêng  họ,  bởi rào chắn trong suốt của riêng họ.

Bạn  có  thể  thấy  điều  đó  đang  xảy  ra  ở  đây!  Mọi người đang tới từ khắp trên thế giới - ai đang ngăn cản những người Puneites? Họ được đón chào, nhưng họ sẽ không tới theo cách riêng của họ  - rào chắn trong suốt của họ là đủ. Và cũng tốt là họ không tới, bởi vì họ sẽ chỉ  gây  phiền  phức  ở  đây.  Chỉ  vài  người  trong  số  họ mới tới, những người có khả năng hiểu cõi bên kia, điều không  thể  hiểu  được,  những  người  có  khả  năng  hiểu thấu điều gì đó của cái không thể hiểu nổi

Nhưng dù bạn  tin  vào điều  đó  hay  không,  cứ  nghe giai thoại này:

Hai kẻ đồng dục đang nói chuyện. Người đồng dục thứ nhất: "Anh có nghe nói về phát minh khoa học mới nhất không? Giao hợp bình thường gây ung thư đấy."

Người đồng dục thứ hai: "Thế sao?"

Người đồng dục thứ nhất: "Không, tất nhiên không! Nhưng cứ lan truyền tin đồn này đi."

Sarjano, dù bạn có tin hay không, xin cứ lan truyền tin  đồn  này  đi.  Tin  đồn  này  phải  đạt  tới  những  góc  xa xôi  nhất  của  trái  đất.  Cứ  để  nó  là  tin  đồn  đi!  Đừng  lo nghĩ. Làm cho nó thành chân lí hay không là tuỳ ở tôi. Nếu tôi tìm thấy đúng người - và tôi đang tìm họ đây - điều đó sẽ thành hiện thực hoá.

Bí ẩn này mà tôi đang nói tới đây sẽ thành hiện thực hoá.  Nhưng  nó  sẽ  được  hiện  thực  hoá  chỉ  cho  những người sẵn sàng liều mọi định kiến của họ, những người sẵn  sàng  hi  sinh  mọi  kết  luận  của  họ.  Sarjano  là  một trong  những  người  đó.  Tôi  tin  cậy  vào  anh ấy.  Anh  ấy đã  không  hỏi  câu  hỏi  này  cho  mình,  anh  ấy  đã  hỏi  nó cho người khác - bởi vì tôi biết anh ấy điên hoàn toàn. Anh  ấy  không  chỉ  là  nhà  thơ,  mà  ở  ngay  bên  bờ  của việc  trở  thành  nhà  huyền  môn.  Anh  ấy  đã  hỏi  câu  hỏi này cho người khác, đó không phải là câu hỏi từ trái tim riêng của anh ấy. Trái tim anh ấy đồng ý toàn bộ với tôi.

Bạn  không  thể  che  giấu  trái  tim  của  bạn  với  tôi được.  Khoảnh  khắc  bạn  tới  gần  tôi,  điều  duy  nhất  mà tôi quan tâm là trái tim của bạn. Tôi nói với cái đầu bạn và tôi đi vào trong trái tim bạn. Ngay từ lần đương đầu đầu tiên với tôi, tôi biết cái gì là có thể với bạn và cái gì là không thể với bạn.

Tôi đã yêu Sarjano từ ngay chính khoảnh khắc đầu tiên.  Trong  đầu  mình,  anh  ấy  có  thể  có  nhiều  lí  thuyết và  nhiều  tri  thức  và  thông  tin  -  đó  không  phải  là  mối bận tâm của tôi chút nào. Mối bận tâm của tôi là ở chỗ anh  ấy  có  trái  tim  đẹp  -  trái  tim  có  thể  được  biến  đổi thành trái tim của nhà huyền môn.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa Thầy kính yêu,

Hiểu biết của tôi về bản thân tôi là ở chỗ mọi việc làm  của  tôi  đều  nảy  sinh  từ  ham  muốn  trao  đổi. Ngay  cả  ý  nghĩ  tinh  tế  nhất  cũng  là  đối  thoại,  một mưu  tính  để  có  kinh  nghiệm  của  người  khác  và thẩm  tra  sự  tồn  tại  của  tôi.  Với  việc  nhận  thức  ra rằng  tôi  là  người  duy  nhất  có  thể  kinh  qua  những kinh  nghiệm  của  mình  và  cho  chúng  sự  hợp  thức, mọi việc làm không cần thiết này phải biến mất. Nó đơn  giản  và  hiển  nhiên  thế.  Sao  việc  nhận  thức  ra này không đạt tới cốt lõi bên trong nhất của tôi?

Prem Steven, đấy chưa phải là nhận ra đâu - nó vẫn là  thông  tin  đấy,  nó  vẫn  là  phỏng  đoán  đấy,  nó  vẫn  là suy nghĩ đấy; theo đường đúng, chắc chắn, theo hướng đúng, đúng, nhưng nó chưa phải là nhận thức ra. 'Nhận thức ra' là từ lớn lao. Người ta phải dùng từ đó rất thận trọng. Bạn có thể nghĩ tới những ý tưởng lớn lao, nhưng chúng không trở thành nhận thức của bạn bằng việc suy nghĩ. Bạn có thể nghĩ về Thượng đế và bạn có thể đi tới kết  luận  rằng  Thượng  đế  hiện  hữu,  và  bạn  có  thể  cảm thấy  rằng  bây  giờ  không  có  hoài  nghi  gì  trong  tâm  trí mình  về  sự  tồn  tại  của  Thượng  đế  -  dầu  vậy  nó  vẫn không phải là nhận thức.

Nhận  thức  ngụ  ý  nhận  ra  chính  xác  -  nó  phải  trở thành thực tại của bạn, không phải chỉ là ý tưởng! Cho dù một ý tưởng tốt có đó, nó vẫn cứ là ý tưởng. Ý tưởng không thể biến đổi được bạn, và ý tưởng không thể đạt tới chính cốt lõi của bản thể bạn. Nó vẫn còn ở chu vi.

Mọi  ý  tưởng  đều  là  ở  chu  vi  -  cũng  như  mọi  con sóng  vẫn  còn  trên  bề  mặt.  Sóng  không  thể  đi  sâu  vào trong đại dương được; không có cách nào để nó đi vào. Tại cốt lõi sâu nhất không có sóng. Trên bề mặt bão có thể  điên  cuồng,  nhưng  tại  cốt  lõi  sâu  nhất,  đại  dương bình lặng và yên tĩnh - và bao giờ cũng vậy. Chỉ bề mặt có thể bị rối loạn.

Mọi suy nghĩ đều là rối loạn trên chu vi của bản thể bạn. Những ý tưởng xấu, ý tưởng tốt, tất cả đều là ngoại vi. Mọi người có niềm tin này rằng các ý tưởng xấu là ngoại  vi  và  ý  tưởng  tốt  là  trung  tâm  -  điều  đó  không phải  vậy.  Tốt  hay  xấu  không  tạo  ra  khác  biệt  gì.  Ý tưởng  là  ý  tưởng,  và  ý  tưởng  vẫn  còn  là  ngoại  vi.  Chỉ việc chứng kiến mới có thể ở trung tâm.

Cho  nên  điều  thứ  nhất  là  nhận  thức  rằng  bạn  vẫn chưa nhận  thức ra. Một  khi  điều  gì  đó được nhận  thức ra, nó nhất định làm biến đổi bạn - ngay lập tức nó biến đổi bạn. Thế thì câu hỏi không thể phát sinh được: "Nó đơn  giản  và  hiển  nhiên  thế.  Sao  việc  nhận  thức  này không đạt tới cốt lõi bên trong nhất của tôi?" Cái "sao?" này không thể có đó được. Nếu bạn nhận thức ra điều gì đó,  tính  cách  của  bạn  lập  tức  thay  đổi.  Tính  cách  của bạn  là  cái  bóng  của  tâm  thức  bạn.  Một  khi  tâm  thức mới, toàn thể tính cách trở thành mới.

Nếu  bạn  hỏi  tại  sao,  nếu  bạn  hỏi  làm  sao  thay đổi, thế thì việc nhận thức ra chỉ là ý tưởng - và đừng tin vào ý tưởng. Chúng lừa dối bạn, chúng là những kẻ lừa dối lớn  lao,  chúng  là đồng  tiền  giả.  Bạn  có  thể  cứ  tích  luỹ chúng mà tin rằng bạn đang trở nên giầu có, nhưng một hôm bạn sẽ bị tan nát. Hối hận sẽ là lớn và khổ sẽ lớn, bởi vì mọi lúc bạn tích luỹ những đồng tiền giả đều đơn giản  phí  hoài.  Và  nó  không  thể  được  giành  lại  -  nó  đã trôi qua vĩnh viễn rồi.

Điều thứ hai... bạn nói, Steven, "Hiểu biết của tôi về bản thân tôi là ở chỗ mọi việc làm của tôi đều nảy sinh từ ham muốn trao đổi. Ngay cả ý nghĩ tinh tế nhất cũng là đối thoại, một mưu tính để có kinh nghiệm của người khác và thẩm tra sự tồn tại của tôi."

Tại  sao?  Tại  sao  bạn  phải  muốn  người  khác  thẩm tra sự tồn tại của bạn, để cho sự tồn tại của bạn có tính hợp thức? Bởi vì bạn nghi ngờ về nó, bạn ngờ vực về sự tồn  tại  của  bạn.  Bạn  thực  sự  không  biết  rằng  bạn  hiện hữu; bạn biết bạn chỉ khi người khác nói bạn hiện hữu. Bạn phụ thuộc vào ý kiến của người khác.

Nếu họ nói rằng bạn đẹp, bạn nghĩ bạn đẹp. Nếu họ nói  bạn  thông  minh,  bạn  nghĩ  bạn  thông  minh.  Do  đó, bạn  muốn  gây  ấn  tượng  cho  mọi  người  -  bằng  thông minh  của  bạn,  bằng  cái  đẹp  của  bạn,  bằng  đủ  mọi  loại điều bạn muốn gây ấn tượng cho mọi người, bởi vì nếu bạn có thể thấy cái gì đó trong mắt họ, cái đó trở thành hợp thức cho bạn.

Đó  là  lí  do  tại  sao  bạn  phát  rồ  lên  khi  ai  đó  xúc phạm bạn, làm hỏng hình ảnh đó khi ai đó gọi bạn là đồ ngốc;  bằng  không,  sao  bạn  phải  bận  tâm?  Đấy  không phải là việc của bạn. Nếu người đó gọi bạn là đồ ngốc, đấy là vấn đề của người đó. Chỉ bằng việc người đó gọi bạn  là  đồ  ngốc,  bạn  đâu  có  trở  thành  đồ  ngốc.  Nhưng bạn trở thành đồ ngốc, bởi vì bạn phụ thuộc vào ý kiến của người khác.

Đó  là  cách  chúng  ta  sống  trong  xã  hội.  Chúng  ta liên tục cố gắng gây ấn tượng lẫn cho nhau. Đó là lí do tại  sao  chúng  ta  sống  như  nô  lệ,  bởi  vì  nếu  bạn  muốn gây ấn tượng lên người khác, bạn phải theo các ý tưởng của họ; chỉ thế thì họ mới bị ấn tượng. Bạn phải tốt theo cách họ muốn bạn là tốt. Nếu họ là người ăn chay, bạn cũng phải là người ăn chay, thế thì họ sẽ bị ấn tượng - họ sẽ nói bạn là thánh nhân. Nếu họ đang sống theo một kiểu cách sống nào đó, bạn phải sống theo kiểu đó; chỉ thế thì họ mới thừa nhận bạn.

Bạn có thể thu được sự kính trọng chỉ nếu bạn tuân theo các ý tưởng của họ. Đó là việc hiểu lẫn nhau rằng bạn hỗ trợ cho ý tưởng của họ để cho họ cảm thấy thoải mái rằng ý tưởng của họ là đúng; do đó họ là đúng. Và thế  rồi  họ  hỗ  trợ  cho  bạn  và  họ  cho  bạn  sự  kính  trọng bởi vì bạn tuân theo ý  tưởng đúng, bạn  là  người đúng. Họ ca ngợi bạn, họ biểu lộ cho bạn sự tôn kính, họ gọi bạn là thánh nhân, hiền nhân... điều đó làm cho bạn cảm thấy vừa lòng. Điều đó làm vừa lòng họ bởi vì bạn kính trọng ý thức hệ của họ, và họ bày tỏ sự kính trọng với nhân cách của bạn. Đây là sự thu xếp lẫn nhau. Và các bạn cả hai đều trong ảo tưởng. Bạn hỗ trợ cho ảo hưởng của họ, họ hỗ trợ cho ảo tưởng của bạn. Các bạn là đối tác trong cùng một việc gây ảo giác.

Sao người ta muốn được người khác thẩm  tra,  làm hợp thức? Nếu bạn biết về cái riêng của mình, nếu bạn đã  kinh  nghiệm  bản  thể  của  bạn  và  cái  đẹp  của  nó  và vui vẻ của nó và sự vĩ đại của nó và vinh quang của nó, ai thèm để ý tới điều người khác nói?

Phật  đi  qua  một  làng,  và  mọi  người  của  làng  đó chống đối Phật nhiều lắm. Tại sao họ chống Phật? - bởi vì Phật được sinh ra tại làng đó, ông ấy đã sống tại làng đó  trong  nhiều  năm,  và  dân  làng  không  thể  tin  được rằng một người đã được sinh ra trong số họ đã trở nên chứng ngộ. Điều đó làm khó chịu cho bản ngã của họ!

Đó  là  lí  do  tại  sao  Jesus  nói:  Nhà  tiên  tri  không được kính trọng, không được yêu mến, bởi những người riêng  của  mình.  Bản  thân  Jesus  đã  bị  tống  ra  khỏi  nơi sinh của mình. Chỉ mỗi một lần ông ấy đi - sau đó ông ấy đã trở nên chứng ngộ, ông ấy đã đi chỉ một lần. Và mọi  người  cứ  phát  rồ  lên  bởi  khẳng  định  của  ông  ấy, "Ta  đã  nhận  thức  ra,  ta  là  Con  của  Thượng  đế,"  đến mức họ bắt ông ấy lên núi để ném ông ấy xuống núi. Họ muốn  giết  chết  ông  ấy.  Bằng  cách  nào  đó  ông  ấy  phải trốn khỏi nanh vuốt của họ, khỏi tay họ. Và ông ấy chưa bao giờ quay chỗ đó.

Phật đã đi qua làng đó nơi ông ấy đã được sinh ra, chỉ  ở  đâu  đó  ngay  biên  giới  giữa  Ấn  Độ  và  Nepal,  và mọi người đã tụ tập và bắt đầu sỉ nhục ông ấy, lăng mạ ông ấy, gọi ông ấy bằng đủ thứ tên. Và ông ấy im lặng lắng  nghe  suốt  nửa  giờ,  và  rồi  ông  ấy  nói,  "Trời  sắp nóng  lên  rồi  và  ta  phải  đi  sang  làng  bên,  mọi  người đang đợi ta. Ta không thể dành thêm thời gian cho các ông lần này. Nếu các ông có thêm cái gì nữa để nói với ta,  xin  đợi.  Khi  ta  quay  lại,  thế  thì  ta  sẽ  có  thêm  chút thời gian nữa. Các ông có thể tụ tập, và các ông có thể trao đổi bất kì cái gì các ông muốn trao đổi. Nhưng lần này ta xin lỗi. Ta phải đi đây."

Bình thản thế, bình tĩnh thế, và họ thực sự gọi ông ấy bằng những cái tên bẩn thỉu. Họ không thể tin được vào mắt mình. Họ nói, "Chúng tôi không nói điều gì với ông  đâu  -  chúng  tôi  đang  sỉ  nhục  ông  đấy,  chúng  tôi đang  lăng  mạ  ông  đấy!  Ông  không  thể  hiểu  được  điều chúng tôi đang nói sao?"

Phật  nói,  "Ta  có  thể  nghe  thấy,  ta  có  thể  hiểu  mọi điều mà các ông đang nói - nhưng đó không phải là vấn đề của ta! Nếu các ông giận, đó là vấn đề của các ông. Can thiệp vào cuộc sống của các ông không phải là việc của ta. Nếu các ông muốn giận, nếu các ông thích điều đó, cứ tận  hưởng đi!  Nhưng ta không định nhận bất  kì điều vô nghĩa nào từ các ông.

"Thực ra, các ông đã tới chậm chút ít rồi. Nếu như các ông thực sự muốn ta bị rối loạn, các ông đáng phải tới  từ  mười  năm  trước  đây.  Thế  thì  ta  đã  thực  sự  giận các  ông  lắm.  Ta  sẽ  phản  ứng,  ta  sẽ  đánh  các  ông! Nhưng bây giờ, nhận biết lớn lao đã xảy ra là bản thể ta không  phụ  thuộc  vào  ý  kiến  của  người  khác.  Điều  các ông  nghĩ  về  ta  chỉ  biểu  lộ  cái  gì  đó  về  các  ông,  chứ không  về  ta!  Ta  biết  bản  thân  ta;  do  đó  ta  không  phụ thuộc  vào  ý  kiến  của  bất  kì  ai  về  ta.  Những  người  dốt nát về bản thân họ, họ phải phụ thuộc vào người khác."

Steven, toàn thể tâm trí này về việc trao đổi với mọi người trong nỗ lực để được họ thẩm tra đơn giản chỉ ra bóng  tối  sâu  sắc  bên  trong;  bằng  không,  không  có  nhu cầu.  Và  tôi  không  nói  rằng  khi  một  người  trở  nên  tràn đầy ánh sáng, người đó dừng việc trao đổi - không. Chỉ người đó mới có thể trao đổi được, bởi vì người đó có cái gì đó để trao đổi. Bạn có gì để trao đổi? Cái gì có đó mà bạn có thể chia sẻ với mọi người? Bạn là kẻ ăn xin, bạn  đang  ăn  xin.  Khi  bạn  muốn  được  thẩm  tra,  được làm hợp thức, được xác nhận, bạn đang ăn xin đấy. Bạn đang bảo họ, "Xin nói điều gì đó tốt cho tôi đi, điều gì đó hay vào, để cho tôi có thể cảm thấy hay về bản thân tôi. Tôi đang cảm thấy rất chán nản, tôi đang cảm thấy rất  vô  giá  trị  -  cho  tôi  cái  gì  đó  có  giá  trị!  làm  cho  tôi cảm thấy có ý nghĩa." Bạn đang ăn xin đấy, điều đó đâu phải là trao đổi.

Trao  đổi  là  có  thể  chỉ  khi  bài  ca  đã  bật  tung  ra  từ bản  thể  bạn,  khi  vui  vẻ  đã  nảy  sinh,  khi  phúc  lạc  đã được kinh nghiệm - thế thì bạn có thể chia sẻ được. Thế thì không chỉ trao đổi, không chỉ trao đổi bằng lời, mà ở mức độ  sâu  sắc hơn  nhiều,  giao  cảm  cũng  bắt  đầu  xảy ra. Nhưng thế thì bạn không là kẻ ăn xin, bạn là hoàng đế.

Chỉ  chư  phật  mới  có  thể  giao  cảm  và  trao  đổi. Những  người  khác  chẳng  có  gì  để  nói,  chẳng  có  gì  để cho. Thực ra, điều bạn đang làm trong khi bạn nói với mọi  người…  và  mọi  người  đang  liên  tục  nói,  tán  gẫu huyên  thuyên,  nếu  không  nói  ra,  cũng  là  trong  tâm  trí của họ - cũng như bạn nói rằng sâu trong tâm trí mình bạn  cũng  đang  nói  với  ai  đó,  người  tưởng  tượng  nào đó... Bạn đang nói điều gì đó từ phía bạn, và bạn cũng đang  trả lời  từ  phía  bên  kia;  tán  gẫu,  đối  thoại  liên  tục bên trong bạn.

Đây  là  trạng  thái  của  không  lành  mạnh.  Tôi  sẽ không gọi nó là trạng thái điên khùng mà là không lành mạnh. Toàn thể nhân loại tồn tại trong trạng thái không lành mạnh. Người điên khùng đã vượt ra bên ngoài biên giới bình thường. Người không lành mạnh cũng là điên khùng nhưng bên trong các giới hạn. Người đó vẫn còn điên  khùng  bên  trong,  nhưng  bên  ngoài  người  đó  cứ hành xử theo cách lành mạnh. Cho nên với người đó tôi có từ này 'không lành mạnh'.

Lành  mạnh  xảy  ra  chỉ  khi  bạn  trở  thành  im  lặng toàn  bộ  đến  mức  mọi  việc  tán  gẫu  bên  trong  đều  biến mất. Khi tâm trí không còn nữa, bạn lành mạnh. Tâm trí là  không  lành  mạnh  -  đó  là  điên  khùng  thông  thường, hay  điên  khùng  -  điều  có  nghĩa  là  điên  khùng  bất thường.  Vô  trí  là  lành  mạnh.  Và  trong  vô  trí  bạn  hiểu, bạn nhận thức, không chỉ về sự hiện hữu riêng của mình mà về sự hiện hữu - chính sự hiện hữu - của sự tồn tại. Thế thì bạn có cái gì đó để chia sẻ, để trao đổi, để nhảy múa, để mở hội.

Trước đó, đấy là nỗ lực vô vọng để bằng cách nào đó  thu  thập  hình  ảnh  của  bản  thân  bạn  từ  ý  kiến  của những  người  khác.  Và  hình  ảnh  của  bạn  sẽ  vẫn  còn  là đống  lộn  xộn  bởi  vì  bạn  sẽ  thu  thập  ý  kiến  từ  nhiều nguồn thế - chúng sẽ vẫn còn mâu thuẫn.

Người này nghĩ bạn xấu, ghét bạn, không thích bạn; người khác nghĩ bạn đẹp, duyên dáng đến mức không ai có thể so sánh được với bạn - bạn vô song. Bây giờ bạn sẽ định làm gì với hai ý kiến này? Bạn không biết mình là ai; bây giờ hai ý kiến có đó - làm sao bạn có thể đánh giá  cái  nào  đúng?  Bạn  thích  ý  kiến  đúng  nói  bạn  đẹp; bạn  không  thích  ý  kiến  nói  rằng  bạn  xấu.  Nhưng  đấy không phải là vấn đề thích hay không thích. Bạn không thể điếc với ý kiến kia được, cái đó nữa cũng có đó. Bạn có thể kìm nén nó trong vô thức, nhưng nó sẽ vẫn còn ở đó.

Bạn  sẽ  thu  thập  các  ý  kiến  từ  bố  mẹ  mình,  từ  gia đình mình, từ hàng xóm mình, từ những người bạn làm việc cùng, từ thầy giáo, từ tu sĩ... cả nghìn ý kiến la hét bên trong bạn. Và đây là cách bạn đang tạo ra hình ảnh của  bản  thân  mình.  Nó  sẽ  là  một  đống  lộn  xộn.  Nó  sẽ không  có  khuôn  mặt  nào,  hình  dạng  nào,  nó  sẽ  là  hỗn độn.  Đó  là  cách  mọi  người  đang  hiện  hữu,  hỗn  độn.

Không  trật  tự  là  có  thể,  bởi  vì  chính  trung  tâm  bị mất, cái có thể tạo ra trật tự.

Trung  tâm  đó  tôi  gọi  là  nhận  biết,  thiền  -  aes dhammo  sanantano.  Đây  là  luật  không  cạn,  luật  tối thượng, rằng chỉ những người đã trở nên nhận biết mới biết họ là ai. Và khi họ biết, không ai có thể lay chuyển được việc biết của họ. Không ai có thể làm được! Toàn thế  giới  có  thể  nói  một  điều,  nhưng  nếu  bạn  biết,  nếu bạn đã nhận ra bản thân mình, điều đó không thành vấn đề.

Cả  thế  giới  đều  nói  rằng  Jesus  điên.  Cái  ngày  ông ấy  bị  đóng  đinh,  không  có  lấy  một  người...  cả  nghìn người đã tụ tập - không người nào bênh vực ông ấy. Tất cả đều nghĩ ông ấy điên.

Vào  thời  đó  đã  thành  tục  lệ  là  vào  ngày  nghỉ  đặc biệt  thì  một  kẻ  tội  phạm  có  thể  được  tha.  Hôm  đó  là ngày  nghỉ  và  ba  người  đã  bị  đóng  đinh:  hai  kẻ  cắp  và Jesus. Pontius Pilate đã hỏi mọi người, "Chúng ta có thể tha thứ cho một trong ba người này. Các vị muốn người nào được tha thứ?" Ông ta cứ tưởng rằng họ sẽ đòi hỏi Jesus  được  tha,  nhưng  họ  đã  không  đòi  hỏi  cho  Jesus. Họ đã đòi hỏi tha cho một kẻ cắp - không phải Jesus mà là kẻ cắp, kẻ cắp nổi tiếng - cả thành phố đều biết người đó. Nhưng họ đã không thể tha thứ cho con người hồn nhiên Jesus. Tại sao?

Nhưng  Jesus  không  run.  Cả  thế  giới  có  thể  chống ông ấy; ông ấy biết Thượng đế là cùng ông ấy. Ông ấy chết  với  tâm  trí  bình  thản  và  yên  tĩnh,  không  bị  phân tán,  với  lời  cầu  nguyện  trên  môi  -  lời  cầu  nguyện  duy nhất.  Lời  nói  cuối  cùng  của  Jesus  là:  "Cha  ơi,  xin  tha thứ  cho  họ,  bởi  vì  họ  không  biết  họ  đang  làm  gì. Amen...." Tha thứ cho họ, vì họ không biết họ đang làm gì!  Họ  đang  đóng  đinh  ông  ấy,  nhưng  trái  tim  ông  ấy đầy từ bi với tất cả những người đó.

Khi  bạn  biết,  bạn  biết  một  cách  tuyệt  đối  thế.  Khi nhận  thức  xảy  ra,  nó  tối  thượng  tới  mức  cho  dù  cả thế giới  chống  điều  đó,  không  tạo  ra  khác  biệt  gì  cả.  Bạn không cần bất kì sự hợp thức nào từ bất kì ai khác.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa Thầy kính yêu,

Sao  tôi  bao  giờ  cũng  cảm  thấy  rằng  dục  và  tiền bằng cách nào đó được nối sâu sắc với nhau?

Nirmal,   chúng   được   nối   với   nhau   đấy.   Tiền   là quyền; do đó nó có thể được dùng theo nhiều cách. Có thể mua được dục, và trong nhiều thời đại điều đó đã là hoàn cảnh. Vua đã giữ hàng nghìn vợ. Ngay trong thế kỉ này, thế kỉ hai mươi này, mới ba mươi năm, bốn mươi năm trước đây thôi, vua của Hyderabad đã có năm trăm vợ!

Tương  truyền  rằng  Krishna  có  mười  sáu  nghìn  vợ. Tôi hay nghĩ rằng thế này thì quá nhiều, nhưng khi tôi biết  rằng  vua  của  Hyderabad  có  năm  trăm  vợ  mới  bốn mươi  năm  trước  đây,  thế  thì  điều  đó  không  có  vẻ  quá nhiều  nữa  -  chỉ  ba  mươi  hai  lần  lớn  hơn  thôi! Điều  đó dường  như  là  có  thể  với  con  người.  Nếu  bạn  có  thể xoay  xở  được  với  năm  trăm,  sao  không  với  mười  sáu nghìn?

Mọi vua trên thế giới đều làm điều đó. Đàn bà được dùng như như trâu bò vậy. Trong cung điện của các vua lớn đàn bà được đánh số. Khó mà nhớ được tên của họ, cho nên vua có thể nói với người hầu, "đưa số bốn trăm linh một lên đây" - bởi vì làm sao nhớ được năm trăm cái  tên?  Con  số...  cũng  như  lính  được  đánh  số  vậy;  họ không có tên mà chỉ là con số. Và điều đó tạo ra nhiều khác biệt lắm.

Con  số  tuyệt  đối  có  tính  toán  học.  Con  số  không thở, chúng không có trái tim nào. Con số không có linh hồn.  Khi  người  lính  chết  trong  chiến  tranh,  trên  bảng thông báo bạn đơn giản đọc thấy, "Số 15 đã chết." Bây giờ, "Số 15 đã chết" là một điều; nếu bạn nói đích xác tên  của  người  này,  điều  đó  hoàn  toàn  khác.  Thế  thì người  đó  là  người chồng  và  vợ người  đó  bây  giờ sẽ là goá phụ; người đó là người bố và đứa con bây giờ sẽ là kẻ mồ côi; người đó là chỗ dựa duy nhất của bố mẹ già của mình, bây giờ sẽ không còn chỗ dựa nữa. Gia đình bị bỏ lại, ánh sáng của gia đình đã biến mất. Nhưng khi số  mười  lăm  chết,  số  mười  lăm  không  có  vợ,  nhớ  lấy; số  mười  lăm  không  có  con,  số  mười  lăm  không  có  bố mẹ  già.  Số  mười  lăm  chỉ  là  số  mười  lăm!  Và  số  mười lăm là thay thế được - người khác sẽ tới và sẽ trở thành số  mười  lăm.  Nhưng  không  cá  nhân  con  người  nào  là thay thế được. Đó là một thủ đoạn, một thủ đoạn tâm lí, đem  con  số  gán  cho  người  lính.  Nó  có  ích...  chẳng  ai chú ý tới con số biến mất; con số mới cứ tới tiếp và thay thế cho con số cũ.

Vợ được đánh số, và điều đó tuỳ thuộc vào bạn có bao nhiêu tiền. Thực ra, vào những ngày xưa ấy, đó là cách duy nhất để biết một người giầu thế nào; đó là một loại cách đo. Người đó có bao nhiêu vợ?

Bây giờ, người Hindus, đặc biệt là arya samajis, chỉ trích Hazrat Mohammed rất nhiều vì có chín vợ - và họ không  nghĩ  tới  Krishna  người  có  mười  sáu  nghìn  vợ. Mà ông ấy đâu có phải là ngoại lệ, ông ấy là qui tắc đấy chứ. Ở nước này, cũng như ở các nước khác, qua nhiều thời  đại,  đàn  bà  đã  bị  khai  thác  -  và  cách  khai  thác  là tiền!  Toàn  bộ  thế  giới  đều  phải  chịu  đựng  mãi  dâm, điều đó làm mất danh giá con người. Và mãi dâm là gì? Cô ấy đã bị thu thành cái máy, và bạn có thể mua cô ấy bằng tiền.

Nhưng  nhớ  cho  rõ  rằng  vợ  bạn  không  khác  nhiều lắm  đâu.  Gái  mãi  dâm  cũng  giống  như  xe  taxi,  còn  vợ bạn  giống  như  xe  riêng  của bạn  vậy  thôi,  đó  là  sự  dàn xếp lâu dài. Người nghèo không thể có được sự dàn xếp lâu  dài,  họ  phải  dùng  taxi.  Người  giầu  có  thể  dàn  xếp lâu  dài  -  họ  có  thể  có  xe  riêng  của  mình.  Và  họ  càng giầu, họ càng có thể có nhiều xe.

Tôi biết một người có ba trăm sáu mươi nhăm xe - mỗi ngày đi một xe. Và người đó có một chiếc xe làm bằng vàng cứng...

Tiền là quyền, và quyền có thể mua được bất kì cái gì. Cho nên, Nirmal này, bạn không sai là có cái gì đó nối giữa dục và tiền.

Một  điều  nữa  phải  được  hiểu.  Người  kìm  nén  dục trở  nên  mang  tâm  trí  tiền  nhiều  hơn,  bởi  vì  tiền  trở thành vật thay thế cho dục. Tiền trở thành tình yêu của người đó. Nhìn người tham mà xem, người điên vì tiền: cách người đó chạm vào tờ bạc một trăm ru pi - người đó  chạm  chúng  cứ  như  người  đó  đang  vuốt  ve  người yêu  của  mình;  cách  người  đó  nhìn  vào  vàng,  nhìn  vào mắt người  đó - lãng mạn thế. Ngay cả các nhà thơ lớn cũng cảm thấy kém cỏi. Tiền đã trở thành tình yêu của người  đó,  nữ  thần  của  người  đó.  Ở  Ấn  Độ,  mọi  người thậm chí còn tôn thờ tiền. Có một ngày đặc biệt để tôn thờ tiền - tiền thật - tiền giấy và tiền xu, các đồng ru pi, họ tôn thờ. Người thông minh làm những việc ngu xuẩn thế! trở  thành  tình  yêu,  lời  cầu  nguyện,  thiền,  tất  cả  những biểu hiện thấp hơn đều biến mất.

Nhưng dục và tiền có liên kết sâu sắc. Ý tưởng của bạn, Nirmal, có chân lí nào đó trong nó.

Dục  có  thể  bị  làm  lệch  hướng  đi  theo  nhiều  cách. Nó có thể  trở thành giận nếu  bị kìm nén. Do đó người lính  phải  bị  làm  cho  thiếu  thốn  về  dục,  để  cho  năng lượng dục trở thành giận dữ của người đó, cáu bẳn của người đó, huỷ diệt của người đó để cho người đó có thể có tính bạo hành hơn là người đó đã từng. Dục có thể bị làm lệch vào tham vọng. Kìm nén dục: một khi dục bị kìm  nén,  bạn  có  năng  lượng  sẵn  đấy,  bạn  có  thể  rẽ nhánh  cho  nó  sang  bất  kì  hướng  nào.  Nó  có  thể  trở thành  việc  tìm  kiếm  quyền  lực  chính  trị,  nó  có  thể  trở thành việc tìm kiếm nhiều tiền hơn, nó có thể trở thành việc tìm kiếm danh vọng, tên tuổi, kính trọng, khổ hạnh, vân vân.

Con người chỉ có một năng lượng - năng lượng đó là  dục.  Không  có  nhiều  năng  lượng  bên  trong  bạn.  Và chỉ một năng lượng đã được dùng cho đủ mọi loại chiều hướng. Nó là năng lượng có tính tiềm năng vô cùng.

Mọi người theo đuổi tiền với hi vọng rằng khi họ có nhiều  tiền,  họ  có  thể  có  nhiều  dục  hơn.  Họ  có  thể  có nhiều  đàn  bà  hay  đàn  ông  đẹp,  họ  có  thể  có  nhiều  thứ hơn. Tiền cho họ tự do chọn lựa.

Người tự do với tính dục, tính dục của người đó đã trở thành một hiện tượng được biến đổi, cũng tự do với tiền,  cũng  tự  do  với  tham  vọng,  cũng  tự  do  với  ham muốn nổi tiếng. Ngay lập tức tất cả những điều này biến mất khỏi cuộc sống người đó. Khoảnh khắc năng lượng bắt đầu dâng lên, khoảng khắc năng lượng dục bắt đầu

Một khách hàng nhỏ bé héo hon trong nhà thổ được trang  hoàng  nghe  thấy  tiếng  la  từ  tầng  trên:  "Không! Không  phải cách  ấy!  Em  muốn  làm  theo  cách  của  em, cách  chúng  ta  làm  nó  ở  Brooklyn.  Nên  bỏ  cách  đó  đi! làm theo cách của em hay quên nó đi!"

Bà  này  trèo  lên  cầu  thang  và  nhòm  vào  phòng  của con gái. "Có chuyện gì với con thế, Zelda?" bà ấy nói. "cứ để anh ấy làm theo cách của anh ấy."

Bà  ấy  bỏ  đi,  cô  gái  nằm  ra,  và  người  đàn  ông  làm tình với cô ấy theo cách hoàn toàn thường lệ. Cô ta ngồi dậy,  mặc  áo  choàng  vào,  châm  điếu  thuốc  và  nói,  "Đó là cách của anh, Hymie, hử?"

"Nó  thế  đấy,"  anh  ta  nói  một  cách  tự  hào  từ  trên giường.

"Đấy là cách anh làm ở Brooklyn sao?" "Em phải đấy!"

"Vậy khác biệt gì về nó?"

"Ở Brooklyn anh được cái đó mà chẳng vì gì cả."

Mọi  người  có  thể  bị  ám  ảnh  với  tiền,  cũng  nhiều như  họ  bị  ám  ảnh  với  dục.  Ám  ảnh  có  thể  được  dịch chuyển tới tiền. Nhưng tiền cho bạn quyền mua và bạn có thể mua bất kì cái gì. Bạn không thể mua được tình yêu, tất nhiên, nhưng bạn có thể mua được dục. Dục là hàng hoá, tình yêu thì không.

Bạn  không  thể  mua  được  lời  cầu  nguyện,  nhưng bạn  có  thể  mua  được  tu  sĩ.  Tu  sĩ  là  hàng  hoá  -  lời  cầu nguyện không phải là hàng hoá. Và cái có thể được mua là  bình  thường,  trần  tục.  Cái  không  thể  được  mua  là thiêng liêng. Nhớ điều đó: cái thiêng liêng ở bên ngoài tiền, cái trần tục bao giờ cũng bên trong quyền lực của tiền.

Và dục là điều trần tục nhất trên thế giới.

Một người đi vào câu lạc bộ đêm - nhà thổ hiện đại Chicago do công đoàn xã hội đen cai quản, nơi bây giờ lên qui hoạch hợp lí hoá hơn hình ảnh của nó. Nhà thổ chiếm  các  tầng  trên  của  khách  sạn chọc trời,  và  anh  ta được  một  nữ  tiếp  viên  trẻ  đáng  yêu  đón  tiếp  trong  bộ đồng phục gợi dục, cô ta cho anh ta ngồi trên chiếc bàn phỏng  vấn  bằng  gỗ  tếch  và  hỏi  anh  ta  muốn  chi  bao nhiêu tiền. Cô ấy giải thích rằng giá cả thay đổi từ năm đô la cho tới một nghìn đô la, tuỳ theo phẩm chất và số lượng gái được cần tới. Mọi thứ đều được chiếu trên hệ thống liên lạc ti vi. Giá cao hơn dành cho tầng thấp hơn, có trần cao hơn, gương phía trên giường, ba hay bốn cô gái  đồng  thời  trên  giường  với  bạn,  vân  vân.  Giá  thấp hơn để dành cho vui thú ít hơn, kết thúc với năm đô la cho một "vú em da đen như than với lỗ mũi to tướng," như cô tiếp viên trẻ đáng yêu giải thích.

Vị khách hàng nghĩ mãi. "Cô không có cái gì rẻ hơn năm đô la sao?" cuối cùng anh ta hỏi.

"Tất nhiên có chứ," cô tiếp viên nói. "Tầng thứ bẩy

- vườn trên mái. Một đô la một cú bắn. Tự phục vụ."

Tiền chắc chắn được liên kết với dục, bởi vì dục có thể được mua. Và bất kì cái gì có thể được mua đều là một phần của thế giới tiền.

Nhớ một điều: cuộc sống của bạn sẽ vẫn còn trống rỗng nếu bạn chỉ biết những điều có thể được mua, nếu bạn chỉ biết những điều có thể được bán. Cuộc sống của bạn sẽ vẫn còn hoàn toàn vô tích sự nếu quen thuộc của bạn chỉ là với hàng hoá. Trở nên quen thuộc với những điều  không  thể  mua  được  và  không  thể  bán  được  đi  - thế thì lần đầu tiên bạn sẽ bắt đầu giang rộng đôi cánh, lần đầu tiên bạn bắt đầu soải cánh bay cao.

Một nhà vua lớn, Bimbisara, tới Mahavira. Ông ấy đã   nghe   nói   rằng   Mahavira   đạt   tới   dhyan   -   thiền, samadhi.  Theo  thuật  ngữ  Jaina  điều  đó  được  gọi  là samayik - trạng thái tối thượng của lời cầu nguyện hay thiền.  Bimbisara  có  mọi  thứ  của  thế  giới  này.  Ông  ấy trở nên lo âu: "Samayik này là gì vậy? Samadhi này là gì  vậy?"  Ông  ấy  không  thể  yên  lòng  được,  bởi  vì  bây giờ lần đầu tiên ông ấy nhận biết rằng có một điều mà mình không có - và ông ấy không phải là người vẫn còn hài  lòng  khi  không  có  được  cái  đang  xâm  chiếm  sở thích của mình.

Ông ấy đi tới vùng núi non, tìm thấy Mahavira, và nói, "Ông muốn bao nhiêu tiền để trả cho samayik của ông? Ta tới để mua nó đây. Ta có thể cho ông bất kì cái gì ông muốn, nhưng cho ta samayik này, samadhi này, thiền  này  -  đây  là  gì  vậy?  Nó  ở  đâu?  Trước  hết  cho  ta xem nó đã!"

Mahavira  ngạc nhiên  về toàn  bộ  ngu  xuẩn  này  của nhà vua, nhưng ông ấy là người rất lễ phép, mềm mỏng, duyên dáng. Ông ấy nói, "Ông không cần phải đi xa thế.

Ngay trong kinh đô của ông, ta có một tín đồ đã đạt tới cùng  trạng  thái  này,  và  người  đó  nghèo  tới  mức người đó  có  thể  sẵn  lòng  bán  nó.  Ta  không  sẵn  lòng,  vì  ta không  cần  tiền  bạc  gì  cả.  Ông  có  thể  thấy  đấy,  ta  trần trụi, ta không cần quần áo nào, ta hoàn toàn thoả mãn - ta không có nhu cầu nào, cho nên ta sẽ làm gì với tiền của  ông?  Cho  dù  ông  có  cho  ta  cả  vương  quốc  thì  ta cũng  không  định  nhận  nó  đâu.  Ta  đã  có  vương  quốc riêng của mình rồi - mà cái đó ta cũng đã từ bỏ. Ta đã có tất cả những cái ông đã có!"

Và Bimbisara biết điều đó, rằng Mahavira đã có tất cả  và  đã  từ  bỏ,  cho  nên  đâm  ra  khó  thuyết  phục  con người này bán. Chắc chắn, tiền chẳng có nghĩa lí gì với ông ấy cả. Thế là ông ta nói, "Thôi được, người này là ai vậy? Cho ta địa chỉ người đó."

Và  Mahavira  bảo  ông  ấy,  "Người  đó  rất  nghèo, sống  trong  phần  nghèo  nhất  của  thành  phố  của  ông. Ông  có  thể  chưa  bao  giờ tới  thăm  phần  đó.  Đây là địa chỉ... ông tới và hỏi người đó. Người đó là thần dân của ông, người đó có thể bán nó cho ông, và người đó đang cần tiền lắm. Người đó có vợ và con và cả một gia đình lớn thực sự nghèo."

Đó là chuyện đùa. Bimbisara quay trở về một cách hạnh  phúc,  đi  thẳng  tới  phần  nghèo  nhất  của  kinh  đô mình nơi ông ấy chưa bao giờ tới cả. Mọi người không thể nào tin được vào mắt mình - chiếc xe ngựa vàng của ông ấy và hàng nghìn lính hộ tống.

Họ dừng trước túp lều của người nghèo này. Người nghèo này bước ra, chạm chân nhà vua và nói, "Thần có thể làm được gì? Xin bệ hạ ra lệnh."

Nhà  vua  nói,  "Ta  tới  để  mua  cái  thứ  có  tên  là samadhi, thiền, và ta sẵn sàng trả bất kì giá nào ông yêu cầu."

Người nghèo bắt đầu khóc oà, nước mắt lăn dài trên đôi gò má, và người đó nói, "Thần rất tiếc. Thần có thể trao cho bệ hạ cả mạng sống của mình, thần có thể chết vì  bệ  hạ  ngay  bây  giờ,  thần  có  thể  chặt  đầu  mình  - nhưng làm sao thần có thể trao cho bệ hạ samadhi của thần  được?  Nó  là  cái  không  thể  bán  được,  nó  là  cái không thể mua được - nó không phải là hàng hoá chút nào.  Nó  là  trạng  thái  của  tâm  thức.  Mahavira  phải  đã đùa với bệ hạ rồi."

Chừng  nào  bạn  chưa  biết  điều  gì  đó  mà  không  thể được bán và không thể được mua, chừng nào bạn chưa biết  điều  gì  đó  bên  ngoài  tiền,  bạn  chưa  biết  tới  cuộc sống thực. Dục không ở bên ngoài tiền - tình yêu ở bên ngoài. Biến đổi dục của bạn thành tình yêu, và biến đổi tình  yêu  của  bạn  thành  lời  cầu  nguyện  -  để  cho  một ngày  nào  đó  ngay  cả  vua  như  Bimbisara  cũng  có  thể cảm thấy ghen tị với bạn. Trở thành một Mahavira, một Phật,  trở  thành  một  Christ,  một  Zarathustra,  một  Lão Tử. Chỉ thế thì bạn mới sống, chỉ thế thì bạn mới biết bí ẩn của cuộc sống!

Tiền  và  dục  là  những  thứ  thấp  nhất,  và  mọi  người đang sống chỉ trong thế giới của tiền và dục - và họ nghĩ họ đang sống. Họ không sống, họ chỉ sống hờ hững, họ chỉ đang chết. Đây không phải là cuộc sống. Cuộc sống có  nhiều  vương  quốc  được  để  lộ  ra,  kho  báu  vô  hạn không phải của thế giới này. Cả dục lẫn tiền đều không thể trao nó cho bạn được. Nhưng bạn có thể đạt tới nó được.

Bạn  có  thể  dùng  năng  lượng  dục  của  mình  để  đạt tới nó, và bạn có thể dùng sức mạnh của tiền của mình để đạt tới nó. Tất nhiên, nó không thể được đạt tới bằng tiền  hay  bằng  dục,  nhưng  bạn  có  thể  dùng  năng  lượng dục của mình, sức mạnh tiền của mình, theo cách nghệ thuật  để  cho  bạn  có  thể  tạo  ra  được  một  không  gian trong đó cõi bên kia có thể giáng xuống.

Tôi không chống dục, và tôi không chống tiền, nhớ điều  đó.  Luôn  nhớ!  Nhưng  tôi  chắc  chắn  ủng  hộ  việc giúp  bạn  vượt  ra  ngoài  chúng  -  tôi  chắc  chắn  ủng  hộ cho việc đi ra ngoài.

Dùng mọi thứ như bước đi. Đừng phủ nhận điều gì. Nếu bạn có tiền, bạn có thể thiền dễ dàng hơn nhiều so với người nghèo. Bạn có thể có nhiều thời gian hơn cho bản  thân  bạn.  Bạn  có  thể  có  ngôi  đền  nhỏ  trong  nhà bạn; bạn có thể có vườn, bụi hồng, nơi thiền sẽ dễ dàng hơn.  Bạn  có  thể  cho  phép  bản  thân  mình  có  vài  ngày nghỉ trên núi non, bạn có thể đi vào nơi cô lập và sống mà không lo nghĩ. Nếu bạn có tiền, dùng nó cho điều gì đó  mà  tiền  không  thể  mua  được,  nhưng  với  nó  tiền  có thể tạo ra không gian.

Năng lượng dục là thứ bị phí hoài nếu nó chỉ bị giới hạn vào dục, nhưng nó trở thành phúc lành lớn nếu nó bắt đầu biến đổi phẩm chất của nó: dục không vì dục - dùng  dục  như  việc  giao  cảm  của  tình  yêu.  Dùng  dục như sự gặp gỡ của hai linh hồn, không chỉ của hai thân thể. Dùng dục như điệu vũ thiền của năng lượng của hai người.  Và  điệu  vũ  này  còn  phong  phú  hơn  nhiều  khi đàn ông và đàn bà nhảy múa cùng nhau - và dục là điều tối  thượng  trong  điệu  vũ:  hai  năng  lượng  gặp  gỡ,  hội nhập, nhảy múa, hân hoan.

Nhưng dùng nó như bàn đạp, như bàn nhảy. Và khi bạn  đạt  tới  đỉnh  của  cực  thích  dục  của  mình,  trở  nên nhận  biết  về  điều  đang  xảy  ra,  và  bạn  sẽ  ngạc  nhiên  - thời  gian  đã  biến  mất,  tâm  trí  đã  biến  mất,  bản  ngã  đã biến mất. Trong một khoảnh khắc có im lặng hoàn toàn. Im lặng này là điều thực!

Im  lặng  này  có  thể  được  đạt  tới  qua  phương  tiện khác nữa, và với ít phí hoài năng lượng. Im lặng này, vô tâm  trí  này,  vô  thời  gian  này,  có  thể  được  đạt  tới  qua thiền.  Thực  ra,  nếu  một  người  đi  có  ý  thức  vào  kinh nghiệm  dục  của  mình,  người  đó  nhất  định  trở  thành thiền nhân sớm hay muộn. Ý thức của người đó về kinh nghiệm dục nhất định làm cho người đó nhận biết rằng cùng điều đó có thể xảy ra mà không có hoạt động dục trong nó. Cùng điều đó có thể xảy ra chỉ bằng việc bản thân bạn ngồi im lặng, không làm gì. Tâm trí có thể bị loại bỏ, thời gian có thể bị loại bỏ, và khoảnh khắc bạn vứt bỏ tâm trí và thời gian và bản ngã, bạn là cực thích.

Cực  thích  dục  là  rất  tạm  thời,  và  bất  kì  cái  gì  tạm thời đều đem tới thất vọng trong việc đánh thức nó, đem tới  khổ  và  bất  hạnh  và  buồn  và  hối  hận.  Nhưng  phẩm chất  của  việc  là  cực  thích  có  thể  trở  thành  sự  liên  tục trong  bạn,  phổ  liên  tục  -  nó  có  thể  trở  thành  chính hương  vị  của  bạn.  Nhưng  điều  đó  là  có  thể  chỉ  qua thiền, không qua một mình dục.

Dùng dục, dùng tiền, dùng thân thể, dùng thế giới, nhưng chúng ta phải đạt tới Thượng đế. Để Thượng đế bao giờ cũng còn là mục đích.

Đủ cho hôm nay.

5.   Trong rác của lề đường

Hương của đàn hương,
đỗ quyên, hay nhài,
không thể đi ngược chiều gió.

Nhưng hương của đức hạnh
vẫn đi ngược chiều gió,
xa tới tận cùng thế giới.

Hương của đức hạnh
cao quí hơn nhiều so với
hương của đàn hương, đỗ quyên,
của sen xanh, hay nhài!

Hương của đàn hương hay đỗ quyên không đi xa.

nhưng hương của đức hạnh bay lên trời.

Ham muốn chưa bao giờ cắt ngang
con đường của người đức hạnh và thức tỉnh.

Sáng dạ làm cho họ tự do.

Hoa sen mọc duyên dáng làm sao
trong rác rưởi của lề đường.

Hương thuần khiết của nó làm thích thú trái tim.

Đi theo người đã thức tỉnh
và từ trong những  người mù
ánh sáng của trí huệ của bạn
sẽ chiếu sáng hoàn toàn bên ngoài.

Con người không phải là hiện hữu mà chỉ là sự trở thành.  Con  người  là  quá  trình,  sự  trưởng  thành,  khả năng,  tiềm  năng.  Còn  người  vẫn  chưa  là  thực  tại.  Con người phải hiện hữu, con người phải đạt tới. Con người được sinh ra không phải như điều bản chất mà chỉ như sự  tồn  tại...  một  không  gian  lớn  nơi  nhiều  điều  có  thể xảy ra, hay chẳng cái gì có thể xảy ra - mọi điều đó đều phụ thuộc vào bạn.

Con  người  phải  tạo  ra  bản  thân  mình.  Con  người không  phải  là  thứ  đã  được  làm  sẵn,  con  người  không được  cho  sẵn.  Và  việc  sáng  tạo  phải  là  tự  sáng  tạo  - không ai khác có thể làm ra bạn được. Bạn không phải là một  vật,  một  thứ  hàng  hoá;  bạn  không  thể được  sản xuất hay chế tạo. Bạn phải tự tạo ra bản thân mình, bạn phải  trở  thành  được  thực  tỉnh  về  phần  riêng  của  mình, không ai có thể đánh thức bạn dậy được.

Đây  là  cao  thượng  của  con  người,  vinh  quang  của con người, rằng con người là sinh linh duy nhất trên trái đất, không chỉ là sinh linh mà còn là tự do để hiện hữu. Mọi  sinh  linh  khác  đều  đã  bị  cố  định,  theo  hình  mẫu. Chúng  đem  theo  bản  thiết  kế  tổng  thể,  và  chúng  đơn giản tuân theo bản thiết kế đó. Vẹt sẽ trở thành vẹt, chó sẽ  trở  thành  chó,  sư  tử  sẽ  trở  thành  sư  tử;  không  có chuyện  sư  tử  là  ai đó  khác.  Nhưng  với  con  người  điều liên  quan  là  hỏi  liệu  người  đó  có  thực  sự  là  con  người không.

Từng con sư tử đều thực sự là sư tử, và từng con voi cũng là con voi, nhưng con người là dấu chấm hỏi. Con người có thể là con người, có thể không. Con người có thể  rơi  xuống  thấp  hơn  con  vật,  và  con  người  có  thể vươn  cao  trên  các  thần.  Trạng  thái  tối  thượng  trên  các thần  đó  là  phật  tính  -  thức  tỉnh,  thức  tỉnh  tối  thượng, việc  nhận  ra  tiềm  năng  của  bạn  trong  tính  toàn  bộ  của nó.

Vị phật ở trên các thần. Đây là một trong những lí do mà người Hindus đã không thể dung thứ được Phật Gautama,  bởi  vì  ông  ấy  nói  rằng  phật  ở  trên  các  thần. Các thần cũng ngủ; tất nhiên, mơ của họ đẹp, mơ của họ không phải là ác mộng; họ sống trên cõi trời. Các kiếp sống  của  họ  chỉ  toàn  hoan  lạc.  Cõi  trời  không  là  gì ngoài  chủ  nghĩa  khoái  lạc  thuần  tuý,  chính  ý  tưởng  là khoái lạc. Địa ngục là chính cái đối lập. Địa ngục là đau đớn, cõi trời là hoan lạc; địa ngục là ác mộng, cõi trời là mơ  dịu  ngọt.  Nhưng  mơ  là  mơ;  dù  dịu  ngọt  hay  cay đắng, không thành vấn đề gì.

Các  thần  cũng  ngủ  và  mơ  những  giấc  mơ  đẹp.  Vị phật  thức  tỉnh,  ông  ấy  không  còn  mơ  nữa.  Kinh  sách Phật  giáo  nói:  Ngày  Siddhartha  Gautam  trở  thành  phật các thần từ trên trời tới để tôn sùng ông ấy, để rửa chân ông ấy. Người Hindus không thể tha thứ được ý tưởng này, bởi vì với họ các thần ở trên cõi trời - Indra và các thần  khác  -  đều  là  tối  cao  nhất  rồi.  Và  nhìn  vào  cao ngạo của Phật tử, những người nói các thần  từ cõi trời tới để rửa chân cho một người.

Phật  giáo  đã  nâng  nhân  loại  lên  đỉnh  cao  nhất  của nó. Không tôn giáo nào khác đã làm điều đó. Con người trở  thành  trung  tâm  của  sự  tồn  tại.  Thượng  đế  không phải là trung tâm của sự tồn tại, theo Phật, mà chính là người  đã  trở  nên  chứng  ngộ.  Ngoại  vi  bao  gồm  những người  ngủ  và  mù,  và  trung  tâm  bao  gồm  những  người có mắt, người đã thức tỉnh. Thượng đế đơn giản bị loại bỏ  đi;  họ  không  còn  liên  quan  nữa.  Điều  Nietzsche  đã làm hai nghìn năm sau, Phật đã làm rồi.

Một  nhà  thơ  lớn,  Chandidas,  rất  bị  ấn  tượng  bởi Phật  Gautam  -  và  ai  không  bị  ấn  tượng  bởi  con  người này  được?  Ông  ấy  đã  nói:  Sabar  upar  manus  satya, tahar upar nahin - chân lí của con người là chân lí cao nhất, không có chân lí nào khác cao hơn cái đó. Nhưng để tôi nhắc bạn lần nữa: khi Phật nói về con người, ông ấy nói về người đã chứng ngộ, không về bạn - bạn chỉ đang trên đường thôi, bạn chỉ đang trong quá trình. Bạn là hạt mầm.

Hạt mầm có thể có bốn khả năng. Hạt mầm có thể vẫn  còn  là  hạt  mầm  mãi  mãi,  khép  kín,  không  cửa  sổ, không  trong  giao  cảm  với  sự  tồn  tại,  chết,  bởi  vì  sống có nghĩa là giao cảm với sự tồn tại. Hạt mầm là chết, nó chưa được trao đổi với đất, với trời, với khí, với gió, với mặt trời, với các vì sao. Nó chưa làm nỗ lực nào để có đối  thoại  với  tất  những  cái  đang  tồn  tại.  Nó  hoàn  toàn đơn  độc,  bị  bao  vây,  bị  gói  gọn  trong  bản  thân  nó,  bị bao  quanh  bởi  Trường  Thành  Trung  Quốc.  Hạt  mầm sống trong nấm mồ riêng của nó.

Khả năng thứ nhất là ở chỗ hạt mầm có thể vẫn còn là hạt mầm. Điều đó là rất không may mắn - con người có thể vẫn còn đơn giản là hạt mầm. Với mọi tiềm năng có  trong  tay  bạn,  với  mọi  phúc  lành  sẵn  sàng  mưa  rào lên  bạn,  bạn  có  thể  chẳng  bao  giờ mở  ra  cánh  cửa  của mình.

Khả năng thứ hai là ở chỗ hạt mầm có thể đủ dũng cảm, có thể chìm sâu vào trong đất, có thể chết đi như một  bản  ngã,  có  thể  vứt  bỏ  lớp  áo  giáp  của  nó,  có  thể bắt đầu giao cảm với sự tồn tại, có thể trở thành một với đất. Dũng  cảm  lớn được cần tới, bởi vì ai biết  được?  - cái chết này có thể là tối hậu, có thể không có việc sinh theo sau nó nữa. Cái gì là đảm bảo? Không có đảm bảo nào  cả;  đó  là  mạo  hiểm.  Chỉ  vài  người  thu  được  đủ dũng cảm mới dám mạo hiểm, mới dám liều mạng.

Làm  sannyasin  là  việc  bắt  đầu  của  mạo  hiểm.  Bạn đang mạo hiểm cuộc đời mình, bạn đang mạo hiểm bản ngã  mình.  Bạn  đang  liều  mạng  bởi  vì  bạn  đang  vứt  bỏ mọi  an  ninh  của  mình,  mọi  thu  xếp  an  toàn  cho  mình. Bạn đang mở ra các cửa sổ... ai biết ai sẽ vào - bạn hay thù?  Ai  biết? Bạn  trở nên  mong  manh. Đó  là điều  tính chất sannyas tất cả là gì. Đó là điều Phật đã dạy trong cả đời ông ấy. Bốn mươi hai năm liên tục, biến đổi các hạt mầm thành cây cối - đó là công việc của ông ấy - biến đổi người thường thành sannyasins.

Sannyasin là cây, mầm mới nhú lên - mềm mại, tinh tế.  Hạt  mầm  chẳng  bao  giờ  trong  nguy  hiểm,  nhớ  lấy. Nguy hiểm gì có thể có đó cho hạt mầm? Nó được bảo vệ tuyệt đối. Nhưng cây bao giờ cũng trong nguy hiểm, cây rất mềm mại. Hạt mầm giống như hòn đá, cứng rắn,
ẩn  đằng  sau  lớp  vỏ  cứng.  Nhưng  cây  phải  trải  qua  cả nghìn  lẻ  một  mối  nguy.  Đó  là  giai  đoạn  thứ  hai:  hạt mầm  tan  biến  vào  trong  đất,  con  người  biến  mất  như một bản ngã, biến mất như một cá tính, trở thành cây.

Khả năng thứ ba, thậm chí còn hiếm hoi hơn, bởi vì không  phải  mọi  cây  cối  đều  đạt  tới  chiều  cao  đó  nơi chúng có thể nở hoa, cả nghìn lẻ một hoa... Rất ít người đạt tới giai đoạn thứ hai, và rất ít trong số những người đã đạt tới giai đoạn hai, đạt tới giai đoạn ba, giai đoạn của hoa. Tại sao họ không thể đạt tới giai đoạn thứ ba, giai đoạn của hoa? Bởi vì tham lam, bởi vì keo kiệt, họ không sẵn sàng chia sẻ… bởi vì trạng thái không có tình yêu.

Dũng  cảm  là  cần  để  trở  thành  cây,  và  tình  yêu  là cần để trở thành hoa. Hoa nghĩa là cây đang mở trái tim nó ra, toả ra hương thơm của nó, đem tặng linh hồn nó, rót sự hiện hữu của nó vào trong sự tồn tại. Hạt mầm có thể  trở  thành  cây  mặc  dầu  khó  vứt  vỏ  áo  giáp,  nhưng theo cách nào đó điều này là đơn giản. Hạt mầm sẽ chỉ thu  lấy  ngày  một  nhiều  hơn,  tích  luỹ  ngày  một  nhiều hơn;  hạt  mầm  chỉ  lấy  từ  đất.  Cây  chỉ  lấy  từ  nước,  từ không khí, từ mặt trời; tham lam của nó không bị quấy rối,  mà  ngược lại,  tham  vọng  của  nó  được  hoàn  thành. Nó cứ trở nên ngày một lớn hơn. Nhưng một thời điểm tới khi bạn đã lấy quá nhiều đến mức bây giờ bạn phải chia sẻ. Bạn đã được ích lợi nhiều thế, bây giờ bạn phải phục vụ. Thượng đế đã cho bạn nhiều thế, bây giờ bạn phải cám ơn, phải biết ơn chứ - và cách duy nhất để biết ơn  là  làm  mưa  rào  kho  báu  của  bạn  xuống,  cho  chúng trở với sự tồn tại, hào phóng như sự tồn tại đã từng hào phóng với bạn. Thế thì cây phát triển thành hoa, nó nở hoa.

Và  giai  đoạn  thứ  tư  là  giai  đoạn  của  hương  thơm. Hoa vẫn còn thô, nó vẫn còn là vật chất, nhưng hương thơm là tinh tế, nó gần như cái gì đó phi vật chất. Bạn không  thể  thấy  được  nó,  nó  là  vô  hình.  Bạn chỉ  có  thể ngửi được nó, bạn không thể nắm bắt nó, bạn không thể ôm được nó. Chính hiểu biết nhạy cảm được cần tới để có đối thoại với hương thơm. Và bên ngoài hương thơm chẳng có gì cả. Hương thơm biến mất vào trong vũ trụ, trở thành một với nó.

Đây  là  bốn  giai  đoạn  của  hạt  mầm,  và  đây  là  bốn giai đoạn của con người nữa. Đừng vẫn còn là hạt mầm. Thu  lấy  dũng  cảm  -  dũng  cảm  vứt  bỏ  bản  ngã,  dũng cảm vứt bỏ an ninh, dũng cảm vứt bỏ an toàn, dũng cảm là mong manh. Nhưng thế thì cũng đừng vẫn còn là cây, bởi vì cây không hoa nghèo nàn lắm. Cây không hoa là trống rỗng, cây không hoa là đang thiếu đi cái gì đó rất tinh  tuý.  Nó  không  có  cái  đẹp  -  không  tình  yêu  không có cái đẹp. Và chỉ qua hoa mà cây mới biểu lộ tình yêu của nó. Nó đã lấy bao nhiêu thứ từ mặt trời và mặt trăng và từ đất rồi; bây giờ đến lúc nó cho!

Cuộc sống bao giờ cũng phải đạt tới cân bằng. Bạn đã  lấy  nhiều  rồi,  bây  giờ  cho  nó  đi.  Trở  thành  hoa  đi! Chỉ  khi  bạn  trở  thành  hoa  mới  có  khả  năng  biến  mất như  hương  thơm.  Nhưng  thế  nữa,  nhớ  lấy,  đừng  vẫn còn  là  đoá  hoa  khép  kín,  đừng  vẫn  còn  là  nụ;  bằng không thì hương thơm của bạn sẽ không toả ra được. Và chừng nào hương thơm của bạn chưa toả ra, bạn không tự do, bạn vẫn trong tù túng.

Tù  túng  này  Phật  gọi  là  sansara  -  thế  giới.  Và  ông ấy  gọi  tự  do,  tự  do  của  hương  thơm,  là  niết  bàn:  dừng toàn bộ, biến mất, tan biến. Bộ phận biến mất vào trong toàn  thể,  giọt  sương  tuột  vào  trong  đại  dương  và  trở thành  đại  dương.  Ngày  bạn  biến  mất  và  trở  thành  đại dương  là  ngày  theo  một  nghĩa  nào  đó  bạn  không  còn nữa, và theo nghĩa khác bạn hiện hữu lần đầu tiên - bạn đã đạt tới tính hiện hữu.

Tính hiện hữu này mới là tính thượng đế thực. Tính hiện  hữu  này,  kinh  nghiệm  đại  dương  kết  tinh  này,  là giải  thoát,  cứu  rỗi,  moksha,  kaivalya,  niết  bàn.  Bạn  có thể dùng bất kì từ nào bạn muốn dùng nhưng chúng tất cả  đều  mang  cùng  một  nghĩa:  tự  do  tuyệt  đối  của  linh hồn, không biên giới, không giới hạn.

Lời kinh:

Hương của đàn hương, đỗ quyên, hay nhài, không thể đi ngược chiều gió.

Hiển  nhiên!  Hương  của  đàn  hương,  đỗ  quyên  hay nhài là một phần của thế giới vật chất. Nó chỉ có thể đi cùng gió, không đi ngược được gió. Nó phải tuân theo luật  của  vật  chất.  Nó  là  vật  chất.  Bởi  vì  nó  phải  tuân theo  luật  của vật  chất  nên  nó  không  thực  sự  tự  do  -  tự do chỉ theo nghĩa tương đối. Hương này tự do hơn hoa, hoa  tự  do  hơn  cây,  cây  tự  do  hơn  hạt  mầm.  Nhưng những tự do này chỉ là tương đối, không tuyệt đối.

Và  Phật  nói,  nhớ  lấy:  mục  tiêu  là  tự  do  tuyệt  đối, siêu việt lên trên mọi luật. Chính chỉ trong việc siêu việt lên trên mọi luật mà bạn sẽ trở thành một phần của luật tối  thượng:  Aes  dhammo  sanantano.  Chính  chỉ  bằng việc siêu việt lên trên mọi giới hạn của vật chất thô mà bạn sẽ có khả năng trở thành vô hạn như bầu trời.

Chừng nào bạn chưa trở thành vũ trụ bạn vẫn chưa đạt  tới  tiềm  năng  của  mình.  Bạn  được  ngụ  ý  trở  thành vũ  trụ,  và  bạn  đã  trở  thành  con  người  nhỏ  bé,  bị  giới hạn, gần như bạn đang sống trong xà lim tù đày, tối tăm và ảm đạm, không cửa ra vào, không cửa sổ, sự tồn tại xấu  xí,  bị  bao  quanh  bởi  đủ  mọi  loại  bệnh  hoạn  -  bản ngã, tham lam, giận dữ, thèm khát, ghen tị, sở hữu. Đây là  những  bạn  đồng  hành  của  bạn.  Bạn  đã  kinh  nghiệm hương thơm nào trong cuộc đời?

Bạn  chưa  biết  tới  tình  yêu  không  thèm  khát.  Bạn chưa  biết  tới  bất  kì  trạng  thái  nào  nơi  không  giới  hạn nào tồn tại. Bạn bị trói buộc vào một số luật rất thô. Bạn là một phần của lực hút, bạn vẫn chưa biết gì về ân huệ. Bạn  cứ  đi  xuống  mãi,  bởi  vì  những  luật  hút  đó  cứ  kéo bạn  xuống.  Bạn  không  biết  cách  vươn  lên,  bay  bổng lên. Bạn không biết gì về bay lên cả.

Trong  khoa  học,  họ  không  nói  về  bay  lên,  họ  chỉ nói  về  hút,  kéo  xuống.  Nhưng  đây  là  hiện  tượng  đơn giản thế cần hiểu, rằng trong tự nhiên mọi thứ đều được cân bằng bởi cực đối lập của nó. Nếu có lực kéo xuống, lực  hút,  sẽ  phải  có  lực  kéo  lên  để  cân  bằng  nó  -  đó  là bay  lên.  Theo  ngôn  ngữ  thơ  ca  hơn  nó  được  gọi  là  ân huệ.

Có hai  luật:  luật  hút,  luật  của đất,  thô,  vật  chất;  và luật  của  ân  huệ,  luật  thiêng  liêng,  điều  Phật  gọi  là  luật thiêng liêng - aes dhammo sanantano - luật vĩnh hằng, không cạn, luật thiêng liêng, cái kéo bạn lên.

Hương của đàn hương, đỗ quyên, hay nhài, không thể đi ngược chiều gió.

Nó  có  những  giới  hạn  tuyệt  đối  nào  đó,  nó  chỉ  có thể cưỡi lên gió. Nó không thể có ý chí riêng của nó, nó không  thực  sự  tự  do.  Chừng  nào  bạn  chưa  thể  tồn  tại trong  tự  do  toàn  bộ,  cái  gì  đó  vẫn  còn  thiếu.  Nếu  bạn phải  tuân  theo  luật,  thế  thì  bạn  là  tù  nhân.  Luật  có  thể cho bạn chiếc dây vừa đủ, nhưng dẫu sao bạn vẫn cứ là tù nhân.

Đó  là  cách  mọi  sự  là  vậy:  nếu  chiếc  dây  vừa  đủ được trao cho bạn, bạn quên mất nhà tù. Chẳng hạn, cái gọi là các quốc gia - Ấn Độ, Pakistan, Nhật Bản, Đức - đây tất cả đều là những nhà tù lớn, nhưng chúng lớn tới mức  bạn  không  thể  thấy  được  biên  giới  nhà  tù  của mình. Đi ngang qua biên giới quốc gia mình và bạn sẽ thấy  rằng  mình  quả  là  tù  nhân.  Nhưng  nhà  tù  đủ  lớn; bạn  có  thể  đi  trong  nhà  tù  này  tới  bất  kì  chỗ  nào  bạn muốn.  Nhưng  cứ  bước  ra  khỏi  nhà  tù  này,  thử  đi  vào nhà tù khác mà xem, và thế thì bạn sẽ thấy giới hạn.

Đây  là  những  nhà  tù  nhân  tạo;  đủ  lớn  đến  mức chúng có thể cho bạn cảm giác giả tạo về tự do, nhưng không có tự do. Chừng nào mọi quốc gia chưa biến mất khỏi  thế  giới,  trái  đất  sẽ  vẫn  còn  là  nô  lệ,  nhân  loại  sẽ vẫn còn trong tù, nhỏ hay lớn.  Nhưng không khác biệt gì  việc  nhà  tù  rất  lớn  và  bạn  không  thể  nào  thấy  được bức tường bao quanh nó... Bức tường có thể rất tinh vi - về hộ chiếu hay visa - bức tường có thể rất tinh vi, bạn có  thể  không  thấy  chúng,  nhưng  chúng  có  đó.  Bạn không được tự do di chuyển.

Gần như mọi hiến pháp của thế giới đều nói rằng tự do  di  chuyển  là  quyền  tập  ấm  của  mọi  người,  nhưng điều  đó  chỉ  được  viết  trong  sách  vở,  điều  đó  là  không đúng.  Bạn  không  thể  di  chuyển  tự  do  được.  Nếu  bạn muốn  sang  Nga,  không  thể  được;  nếu  bạn  muốn  vào

Trung Quốc, không thể được.

Các quốc gia đã trở thành những nhà tù lớn thế, và các tổng thống của bạn và cái gọi là các thủ tướng của bạn  tất  cả  đều  không  là  gì  khác  hơn  các  cai  tù.  Những người vẫn nói về tự do không là gì khác hơn cảnh  sát. Họ nói họ đang canh gác cho sự an toàn riêng của bạn, nhưng thực ra họ là cai tù đang theo dõi để bạn không thể trốn thoát được.

Tôi đã nghe:

Một ông già Nga sắp chết, và ông ấy nghe tiếng gõ trên cửa. Ông ấy hỏi, "Ai đấy?"

Và một giọng nói rất ma quỉ cất lên, "Thần chết." Ông  già  Nga  nói,  "Cám  ơn  Thượng  đế!  Tôi  cứ tưởng đấy là cảnh sát chìm."

Và  có  những  nhà  tù  bên  trong  nhà  tù  kiểu  như  cái hộp  Trung  Quốc  -  hộp  bên  trong  hộp...  Ấn  Độ  là  một nhà tù lớn; thế rồi có người Hindus và người Mô ha mét giáo và người Ki tô giáo và người Sikhs và người Jainas và Phật tử - bây giờ đây là những nhà tù nhỏ. Người Ki tô  giáo  có  thể  đi  nhà  thờ,  người  đó  không  thể  tới  đền thờ  được;  người  Hindu  có  thể  tới  đền  thờ,  người  đó không  thể  tới  nhà  thờ.  Người  đó  đã  được  dạy  và  được ước  định  rằng  nhà  thờ  không  phải  là  chỗ  có  tính  tôn giáo; người Ki tô giáo đã được bảo rằng nhà thờ là chỗ đúng duy nhất để tới - mọi tôn giáo khác đều là sai, và mọi  tôn  giáo  khác  đều  dẫn  bạn  đi  lạc  lối.  Chừng  nào bạn chưa là người Ki tô giáo bạn không thể được cứu.

Và thế rồi trong Ki tô giáo có Cơ đốc giáo và Tin lành, và  trong  Tin  lành  và  Cơ  đốc  giáo  có  những  giáo  phái con  ngày  một  nhỏ  hơn.  Và  nhà  tù  trở  thành  ngày  một nhỏ hơn.

Rồi có các nhà tù chính trị: ai đó là người cộng sản và ai đó là người xã hội, và ai đó là người tư bản... vân vân  và  vân  vân.  Và  bạn  không  thoả  mãn  ngay  cả  với những  điều  này:  thế  rồi  bạn  làm  ra  câu  lạc  bộ  Rotary, câu  lạc  bộ  Lions...  Khát  khao  của  bạn  để  là  tù  nhân mạnh tới mức bạn không thể đơn giản là một con người được. Bạn phải là một người của Rotary và bạn tự hào tuyên bố, "Tôi là người của Rotary,"

"Tôi là người của Lion." Bạn không được thoả mãn với  việc  đơn  giản  là  một  con  người,  bạn  phải  là  người của Lion. Và thế rồi có những ngăn còn nhỏ hơn nữa.

Thay  vì  chui  ra  khỏi  những  xà  lim  nhà  tù  này, chúng  ta  cứ  trang  hoàng  cho  chúng,  chúng  ta  cứ  làm cho chúng ngày một tiện nghi hơn. Chúng ta đang sống dưới luật hút, chúng ta đang sống như tù nhân. Chúng ta không thể đi ngược chiều gió được - cuộc sống chúng ta là thô. Phật nói: nhận biết về điều đó: ông đang làm gì với cuộc sống của ông? Cân nhắc lại, thiền về nó, điều bạn đã làm cho bản thân mình.

Nhưng hương của đức hạnh vẫn đi ngược chiều gió, xa tới tận cùng thế giới.

Phật  nói:  Nhưng  có  việc  nở  hoa  của  bản  thể  bên trong của bạn, cái đẹp hơn cả đàn hương, đỗ quyên hay nhài. Cái đẹp của nó là tự do tuyệt đối của nó. Nó có thể đi ngược chiều gió. Người đức hạnh thực sự sống trong tự  do;  người  đó  không  tuân  theo  điều  răn  dạy  nào, người  đó  không  tuân  theo  kinh  sách  nào,  người  đó không tuân theo bất kì ai khác ngoài ánh sáng bên trong riêng của mình. Người đó sống theo trái tim của mình - người đó là người nổi dậy.

Nhưng  Phật  đang  nói  về  hương  của  đức  hạnh  thật. Ông  ấy  không  nói  về  cái  gọi  là  chính  đáng,  ông  ấy không nói về cái gọi là "con người có cá tính", cái gọi là các thánh nhân và mahatma của bạn - ông ấy không nói về  họ.  Họ  không  phải  là  người  tự  do.  Thực  ra,  hương của  đàn  hương,  đỗ  quyên  và  nhài  còn  tự  do  hơn  nhiều cái gọi là các thánh nhân của bạn. Họ sống theo các luật nhân  tạo.  Hương  của  đàn  hương,  hương  của  các  loại hoa, ít nhất cũng tuân theo các luật của tự nhiên. Nhưng các  thánh  nhân  của  bạn,  cái  gọi  là  những  người  đức hạnh của bạn, họ tuân theo luật nhân tạo - luật do những kẻ mù làm ra, luật do những người dốt nát làm ra, luật do  những  người  chưa  thức  tỉnh  làm  ra,  những  người không biết gì về nhận biết cả.

Ai  làm  ra  luật  của  bạn?  Ai  làm  ra  Hiến  pháp  của bạn? Ai chịu trách nhiệm cai quản xã hội và thu xếp và quản lí xã hội? Chính những người mù như bạn, có thể có học hơn, có thể có hiểu biết hơn. Nhưng không có gì khác  biệt  liệu  người  mù  có  hiểu  biết  hơn  về  ánh  sáng hay  ít  hiểu  biết  hơn  về  ánh  sáng  -  người  mù  là  người mù. Quan sát các thánh nhân của bạn mà xem, và bạn sẽ ngạc  nhiên!  -  họ  sống  tù  túng  sâu  hơn  nhiều  so  với người thường.

Một  sư  Jaina  muốn  tới  gặp  tôi.  Ông  ta  gửi  một thông điệp rằng ông ta đã từng khao khát gặp tôi trong nhiều năm, và bây giờ ông ấy ở trong thành phố này và ông  ấy  muốn  gặp  tôi.  Nhưng  các  tín  đồ  của  ông  ấy không  cho  phép  ông  ấy,  người  Jainas  không  cho  phép ông ấy tới công xã này. Bây giờ người này là loại thánh nhân gì mà các tín đồ quyết định được nơi ông ấy phải đi và nơi ông ấy phải không đi? Nhưng có thu xếp lẫn nhau:  các  tín  đồ  gọi  ông  ấy  là  thánh  nhân,  họ  tôn  thờ ông  ấy,  bây  giờ  ông  ấy  phải  nhân  nhượng,  thoả  hiệp. Ông ấy phải theo các tín đồ.

Cáigọi là các thánh nhân và người lãnh đạo của bạn đều là tín đồ của các tín đồ của riêng họ. Đó là một thế giới  ngu  xuẩn  thế,  nực  cười  thế,  toàn  thể  tình  huống này. Trên bề mặt dường như là các thánh nhân là nhân tố quyết định; ông ấy cho mọi người lời khuyên để theo ông  ấy.  Nhưng  nếu  bạn  nhìn  sâu  xuống  dưới,  bạn  sẽ ngạc  nhiên  -  ông  thánh  này  đang  tuân  theo  các  tín  đồ riêng của mình. Thực ra, họ quyết định. Và họ có quyền lực quyết định bởi vì họ có thể tôn thờ bạn và họ có thể sỉ nhục bạn. Họ có thể tôn thờ bạn nếu bạn theo họ, nếu bạn  đi  theo  các  ý  tưởng,  định  kiến  mà  họ  đang  mang trong  tâm  trí  họ;  bằng  không  bạn  không  còn  là  thánh nhân  nữa.  Họ  có  thể  hạ  bệ  bạn  -  họ  có  quyền  đưa  bạn lên  tới  bậc  thánh  hay  hạ  bệ  bạn  xuống  thành  tội  nhân. Nếu bạn muốn là thánh nhân bạn phải tuân theo đủ mọi loại  ngu  xuẩn.  Bạn  có  thể  biết  sâu  bên  dưới  rằng  điều này là ngu xuẩn.

Tôi  đã  gửi  cho  ông  ấy  một  thông  điệp  nói,  "Điều này  là  ngu  xuẩn,  lố  bịch!  Sao  ông  phải  hỏi  tín  đồ  của ông? Tín đồ là ai, ông hay họ? Sao ông phải hỏi họ?"

Ông  ấy  nói,  "Thầy  phải  đấy,  nhưng  tôi  phải  phụ thuộc  vào  họ.  Vào  tuổi  tôi  đây,  tôi  không  thể  rời  bỏ được  họ  bởi  vì  tôi  chưa  bao  giờ  làm  việc  trong  đời mình. Tôi bị phụ thuộc vào họ từ thức ăn, quần áo, mọi thứ."

Bây giờ bạn thấy thu xếp đấy. Điều này được gọi là tâm linh, và việc thu xếp là tài chính!

Người đức hạnh thực sự chắc chắn tự do, và tự do tới  mức  người  đó  có  thể  đi  ngược  chiều  gió,  người  đó có  thể  đi  ngược  toàn  thể  xã  hội,  người  đó  có  thể  đi ngược toàn thể quá khứ, người đó có thể đi ngược mọi tập tục. Thực ra người đó làm vậy - bởi vì đi ngược mọi tập  tục  và  quá  khứ  chết  người  đó  xác  nhận  tự  do  của mình.

Chính  bởi  vì  điều  này  mà  tôi  bị  kết  án  trên  khắp nước này và bây giờ, dần dần trên khắp thế giới. Lí do duy  nhất  là  ở  chỗ  họ  muốn  tôi  đi  cùng  chiều  gió,  họ muốn tôi chính thống, theo tập tục. Họ sẵn sàng tôn thờ tôi,  họ  đã  nhiều  lần  tới  tôi  nói  rằng  nếu  tôi  có  thể  đơn giản tuân theo tôn giáo truyền thống thì họ sẽ tôn thờ tôi như thánh nhân. Tôi nói, "Tôi không quan tâm tới việc được  tôn  thờ hay  là  thánh  nhân.  Tôi đơn  giản  muốn  là bản  thân  mình.  Và  tôi  không  định  thoả  hiệp  với  bất  kì ai, dù người đó là ai. Thoả hiệp không phải là cách thức của tôi."

Bởi vì tôi đi ngược chiều gió nên họ bực mình lắm. Nhưng  nếu  bạn  mà  đức  hạnh...  và  đức  hạnh  là  gì?  Nó không phải là cá tính nào đó được trau dồi từ bên ngoài. Đức  hạnh  là  hương  thơm  của  tính  thiền,  đức  hạnh  là hương thơm của hoa của thiền; do đó, tôi nói nó không phải là ngay thẳng đạo đức, nó không là đạo đức.

Tôi đã nghe:

Gái  điếm  thành  phố  ở  Jerusalem  bị  ném  đá.  Khi Jesus  nói,  "Để  ai  trong  số  các  vị  không  có  tội  lỗi  nào ném hòn đá đầu tiên," một bà già lẩy bẩy mang một hòn đá lớn, thả nó vào đầu gái điếm và lên tiếng chê bai con mụ dâm đãng.

Jesus nhìn xuống và nói, "Bà biết đấy, thưa mẹ, đôi khi bà thực sự làm tôi bực mình."

Người  ngay  thẳng,  người  đạo  đức,  người  khắt  khe đạo đức bao giờ cũng sẵn sàng... thực ra toàn thể vui vẻ của người đó là làm sao lên án, làm sao tống ngày một nhiều  người  xuống  địa  ngục,  làm  sao  đóng  đinh  mọi người, làm sao giết và phá huỷ.  Người đó thực sự  khổ sở, người đó thực sự là tự bạo, người đó thực sự trải qua đủ  mọi  loại  khổ  hạnh  ngu  xuẩn, chỉ để tận  hưởng  cảm giác  của  tính  cao  siêu,  cảm  giác  của  việc  đạo  đức  hơn người  khác,  cảm  giác  rằng  "Các  ông  tất  cả  đều  là  tội nhân còn ta đây là thánh nhân."

Vị thánh thực có phẩm chất hoàn toàn khác. Ông ấy không đạo đức; ông ấy biết cách tha thứ, bởi vì ông ấy biết Thượng đế đã tha thứ cho ông ấy nhiều thế. Ông ấy biết những giới hạn của con người, bởi vì bản thân ông ấy đã chịu đựng qua những giới hạn con người đó. Ông ấy có thể tha thứ. Ông ấy hiểu biết.

Người đạo đức không bao giờ hiểu, người đó không bao giờ tha thứ; người đó không thể tha thứ được bởi vì người đó đã từng hà khắc với bản thân mình. Người đó đã đạt tới cái gọi là tính cách của mình với những khó khăn  đến  mức  vui  vẻ  duy  nhất,  thoải  mái  duy  nhất người  đó  có  thể  có  được  là  ở  việc  đạo  đức  hơn  bạn. Làm  sao  người  đó  có  thể  tha  thứ  được?  Nếu  người  đó tha thứ thế thì người đó không thể tận hưởng cuộc hành trình bản ngã mà người đó đang đi.

Người khổ hạnh là người bản ngã nhất trên thế giới. Người đức hạnh không phải là người khổ hạnh.

Câu chuyện này được kể về bản thân Phật:

Trong  sáu  năm  khi  ông  ấy  rời  bỏ  cung  điện  của mình ông ấy đã sống qua những cách khổ hạnh lớn lao - đó là cách thức truyền thống của việc tìm kiếm chân lí. Ông ấy đã hành hạ thân thể mình, ông ấy nhịn ăn, ông ấy  nhịn  ăn  tới  mức  tương  truyền  ông  ấy  trở  nên  gầy còm  giơ  xương;  bạn  có  thể  đếm  được  các  xương  sườn của  ông  ấy.  Ông  ấy  trở  thành  khẳng  khiu  đến  mức  dạ dầy ông ấy dính lưng - chẳng có gì còn giữa dạ dày và lưng cả. Ông ấy trở nên yếu đến mức ông ấy không thể vượt  qua  được  con  sông  nhỏ,  sông  Niranjana.  Tôi  đã từng  tới  chỗ  đó  để  xem.  Sông  Niranjana  là  con  sông nhỏ, và lúc đó không phải là mùa mưa, nhưng ông ấy đã không  thể  vượt  qua  sông  được,  ông  ấy  không  thể  bơi qua sông được. Ông ấy phải cực kì yếu.

Hôm đó, một khải lộ lớn lao đã xảy ra cho ông ấy: "Mình đã làm những việc bạo hành không cần thiết cho bản thân mình." Ông ấy có năm tín đồ; họ tất cả đều là người khổ hạnh và họ đã trở thành tín đồ của Phật bởi vì ông ấy  đi xa trước họ. Họ chỉ có thể làm chừng đó, nhưng ông ấy đã làm nhiều lần hơn; do đó họ mới là tín đồ.  Tối  hôm  đó  Phật  quyết  định,  "Hành  hạ  thân  thể  là ngu  xuẩn,  và  làm  sao  các  ông  đạt  tới  được  linh  hồn bằng  việc  hành  hạ  thân  thể?  Dường  như  chẳng  có  mối quan  hệ  logic  nào."  Và  ông  ấy  thấy,  "Nếu  ta  thậm  chí không   thể   vượt   qua   được   con   sông   này,   con   sông Niranjana  bé  tẹo,  làm  sao  ta  vượt  qua  được  đại  dương thế  giới  khổng  lồ  này?  Thân  thể  cần  thức  ăn,  thân  thể cần nuôi dưỡng, thân thể cần sức mạnh, để cho ta có thể thiền, để cho ta có thể suy tư, để cho ta có thể truy tìm, với y mê, nhiệt tình, nghị lực."

Ông  ấy  quyết  định  vứt  bỏ  mọi  khổ  hạnh.  Năm  tín đồ  của  ông  ấy  lập  tức  rời  bỏ  ông  ấy.  Họ  nói,  "Gautam đã  sa  ngã  khỏi  trạng  thái  thiêng  liêng  của  ông  ấy,  ông ấy  không  còn  là  thánh  nhân  nữa."  Họ  bỏ  ông  ấy  ngay lập tức; họ không ở cùng ông ấy nữa. Họ đã ở với ông ấy chỉ vì phong cách sống tự bạo của ông ấy - bản thân họ cũng phải là những kẻ tự bạo.

Và  Phật  Gautam  đã  trở  nên  chứng  ngộ  ngày  hôm sau.  Vứt  bỏ  mọi  khổ  hạnh,  vứt  bỏ  mọi  xung  đột  bên trong không cần thiết, cuộc nội chiến đó, ông ấy đã trở nên yên tĩnh, im lặng tới mức sáng hôm sau ông ấy có thể  thấy,  ông  ấy  đã  trở  nên  cảm  nhận.  Trong  im  lặng của mình, mọi rối loạn, mọi tán gẫu đều biến mất. Vào sáng sớm khi mặt trời lên, ông ấy bắt đầu vươn lên bên trong bản thể mình. Ông ấy đã thức tỉnh, ông ấy đã trở thành vị phật.

Đức  hạnh  bắt  nguồn  từ  im  lặng,  từ  tính  thiền,  từ thảnh  thơi  -  không  từ  nỗ  lực,  không  từ  căng  thẳng, không  từ  vật  lộn.  Ông  ấy  đã  đi  tìm  năm  tín  đồ  cũ  của mình  để  cho  họ  thông  điệp:  "Đừng  tự  hành  hạ  mình nữa.  Điều  này  chẳng  liên  quan  gì  tới  điều  thiêng  liêng cả. Điều này chẳng liên quan gì tới tôn giáo cả."

Thiền  phải  xảy  ra  trước  hết,  thế  rồi  tính  cách  tới như cái bóng của nó. Và nếu thiền không xảy ra, thế thì tính cách của bạn chỉ là thói đạo đức giả chứ không là gì  khác.  Thánh  nhân  của  bạn  là  những  kẻ  đạo  đức  giả lớn; họ nói điều này, họ nghĩ điều khác, có thể là cái đối lập.  Họ  làm  điều  này,  nhưng  họ  muốn  làm  điều  gì  đó đích  xác  đối  lập  lại.  Trên  bề  mặt  họ  biểu  lộ  điều  này, nhưng sâu bên dưới họ là chính điều tương phản lại.

Một cô gái thú tội rằng cô ấy đã để cho bạn trai để tay lên đầu gối mình. "Và đấy là tất cả những gì anh ta đã làm sao?" linh mục hỏi.

"Không. Anh ấy luồn ngón tay vào dưới dây chun si lip con nữa."

"Thế rồi sao?"

"Thế  rồi  anh  ấy  rẽ  chỗ  lông  tơ  của  con  và  bắt  đầu mơn trớn chỗ thích thích của con."

"Rồi sao? Rồi sao?"

"Thế rồi mẹ con bước vào." "Ô, cứt thật!" linh mục nói.

Những linh mục này, những thánh nhân này, họ còn xấu  hơn  bạn  nhiều,  xấu  hơn  bạn  đã  từng  có  thể  là  vậy nhiều,  bởi  vì  họ  chia  chẻ  nhiều  hơn,  phân  chia  nhiều hơn. Họ bị kìm nén nhiều tới mức phần ý thức và vô ý thức  của  họ  đã  rời  nhau  ra.  Họ  thuyết  giảng  điều  này, họ  thực  hành  điều  khác.  Tại  cửa  trước  nhà  họ  bạn  sẽ thấy người này, tại cửa sau bạn sẽ thấy một người hoàn toàn khác. Bạn thậm chí sẽ không có khả năng nhận ra được họ - họ đeo mặt nạ.

Những  người  này  không  phải  là  người  đức  hạnh. Phật không nói về đức hạnh như vậy, ông ấy nói về đức hạnh nảy sinh từ việc nở hoa của thiền. Phật nhấn mạnh vào  dhyan  -  thiền.  Đó  là  đóng  góp  cơ  bản  của  ông  ấy cho thế giới. Cách tiếp cận nền tảng nhất của ông ấy là ở chỗ trước hết bạn phải trở nên thức tỉnh tại trung tâm, thế rồi chu vi của bạn sẽ tràn đầy ánh sáng - theo cách riêng của nó, không ngược lại.

Bạn đã được các linh mục bảo trước hết thực hành tính cách, và thế rồi trung tâm của bạn sẽ thay đổi. Điều đó  là  vô  nghĩa.  Trung  tâm  không  bao  giờ  có  thể  theo chu vi được, bởi vì trung tâm còn quan trọng hơn nhiều, cơ sở hơn nhiều - nó là trung tâm, nó không thể đi theo chu  vi  được.  Nhưng  chu  vi  bao  giờ  cũng  đi  theo  trung tâm. Biến đổi trung tâm đầu tiên đi, và đừng lo nghĩ về chu vi. Đó là nhấn mạnh của tôi nữa, tại đó tôi tuyệt đối đồng ý với Phật. Thiền trước hết, và thế rồi tất cả những cái khác sẽ theo sau bằng cách riêng của nó.

Jesus  nói:  tìm  kiếm  vương  quốc  của  Thượng  đế trước,  và  tất  cả  những  cái  khác  sẽ  được  thêm  vào  cho ông.

Điều  Jesus  nói  bằng  "vương  quốc  của  Thượng  đế" thì  Phật  nói  bằng  "thiền."  Lời  của  Phật  khoa  học  hơn nhiều so với lời của Jesus. Jesus nhiều tính nhà thơ hơn Phật;  Jesus  nói  nhiều  theo  kiểu  cách  ngôn  hơn  Phật. Phật  nói  theo  cách  rõ  ràng,  logic,  toán  học.  Ông  ấy  là người không muốn nói bất kì cái gì theo bất kì cách nào có  thể  được  diễn  giải  theo  nhiều  cách.  Ông  ấy  không muốn  dùng  thơ  ca,  bởi  vì  thơ  ca  là  mơ  hồ,  có  thể  có nhiều  diễn  giải.  Ông  ấy  nói  như  nhà  toán  học,  ông  ấy nói như nhà logic, để cho từng lời có nghĩa cố định và hàm ý cố định.

Nhưng hương của đức hạnh vẫn đi ngược chiều gió, xa tới tận cùng thế giới.

Hương của đức hạnh cao quí hơn nhiều so với hương của đàn hương, đỗ quyên, của sen xanh, hay nhài!

Hương  của  sen  xanh  hay  nhài  hay  đàn  hương  là thơm ngát, dịu, nhưng so với hương của đức hạnh thì nó rất thô. Đức hạnh thực sự có hương thơm, và hương này đi tới những góc xa xôi nhất của thế giới.

Làm sao bạn đã tới đây với tôi? Từ những góc khác nhau  của  thế  giới  bạn  đã  du  hành,  đôi  khi  không  thật đích xác rõ ràng vì sao; nhưng cái gì đó đã kéo bạn đi, lực vô hình nào đó đã làm xúc động trái tim bạn, cái gì đó  đã  được  cảm  thấy  từ  cốt  lõi  sâu  thẳm  nhất  của  bản thể  bạn.  Đôi  khi  bạn  thậm  chí  đã  tới  ngược  với  chính bản  thân  mình.  Tâm  trí  của  bạn  nói,  "Đừng  đi!  Không cần  đi  đâu  cả."  Dầu  vậy  bạn  đã  tới.  Bạn  phải  đã  ngửi thấy  mùi  thơm  -  mùi  thơm  này  chẳng  liên  quan  gì  tới cái thấy được. Nó là hiện tượng vô hình.

Nhiều,  nhiều  người  nữa  sẽ  sớm  tới.  Hương  thơm đang vươn tới họ, nhất định tới. Bất kì ai ở bất kì đâu, người  thực  sự  đang  đi  tìm  chân  lí  đều  nhất  định  tới. Điều đó không thể cưỡng được, điều đó phải xảy ra. Đó là  cách  nó  đã  xảy  ra  qua  nhiều  thời  đại.  Hàng  nghìn người đã du hành tới Phật, hàng nghìn người đã du hành tới Mahavira, tới Lão Tử, tới Zarathustra - chẳng bởi lí do nào cả, bởi vì bất kì điều gì họ đã nói đều có trong kinh sách.

Điều   tôi   đang   nói   đây   bạn   có   thể   đọc   trong Bhagavadgita,  trong  Kinh  Thánh,  trong  Koran,  trong Dhammapada, điều tôi đang nói bạn có thể dễ dàng tìm thấy  trong  Upanishads,  trong  Đạo  Đức  Kinh  -  nhưng bạn  sẽ  không  tìm  thấy  hương  thơm.  Đấy  là  hoa  -  cũ, chết, khô héo. Bạn có thể kẹp giữ bông hồng trong cuốn Kinh  Thánh  của  mình;  chẳng  mấy  chốc  nó  sẽ  khô  đi, hương thơm sẽ bay đi, nó sẽ chỉ là cái xác, một kỉ niệm về hoa thực. Kinh sách cũng vậy. Chúng được làm sống lại  lần  nữa  bởi  vị  phật  khác;  bằng  không  chúng  không thể thở được.

Đó là lí do tại sao tôi đang nói về Dhammapada, về Gita, về Kinh Thánh - để cho chúng thở lần nữa. Tôi có thể thổi cuộc sống vào trong chúng. Tôi có thể chia sẻ hương  của  tôi  với  chúng,  tôi  có  thể  rót  hương  của  tôi vào  chúng.  Do  đó,  người  Ki  tô  giáo,  người  thực  sự  là người Ki tô giáo, không chỉ bởi những ước định xã hội mà bởi vì tình yêu lớn lao với Christ, người đó sẽ thấy Christ  sống  lại  trong  lời  tôi.  Hay  nếu  ai  đó  là  phật  tử người  đó  sẽ  thấy  trong  lời  tôi  Phật  đang  nói  lại  -  theo ngôn ngữ của thế kỉ hai mươi, với những người của thế kỉ hai mươi.

Hương  của  đức  hạnh  cao  quí  hơn  nhiều  so  với hương  của  đàn  hương,  đỗ  quyên,  của  sen  xanh,  hay nhài! Nó thơm dịu thế, nó có thể đi ngược chiều gió, nó có thể đi ngược mọi luật. Nó có thể đi ngược lực hút, nó có  thể  vươn  lên  cao,  nó  có  thể  đạt  tới  những  bầu  trời cao nhất.

Hương của đàn hương hay đỗ quyên không đi xa. nhưng hương của đức hạnh bay lên trời.

Hương  của  hoa  không  thể  đi  xa  được.  Nó  là  nhất thời, nó là hữu hạn; nó có thể lan đi chừng mực nào đó thế rồi nó biến mất. Nhưng hương của phật tính có thể đi tới chính tận cùng của thế giới bởi vì nó vô hạn,  và nó  là  cái  gì  đó  bên  ngoài  thời  gian,  bên  ngoài  không gian.  Thực  ra,  ngay  cả  khi  thân  của  vị  phật  mất  rồi, hương thơm vẫn tiếp tục du hành.

Những  người  thực  sự  cảm  nhận,  nhạy  cảm,  có  thể bắt giữ được nó ngay cả khi vị phật đã qua hàng thế kỉ. Có khả năng là người đương đại của Phật ngay cả bây giờ, vẫn có thể có giao cảm với Jesus ngay cả bây giờ. Đoá  hoa  không  còn  nữa,  nhưng  hương  thơm  đã  trở thành một phần của vũ trụ - cây có nó, gió có nó, mây có nó. Bây giờ Jesus không trong thân thể vật lí, nhưng Jesus đã trở thành vũ trụ. Nếu bạn biết cách uống từ vũ trụ  này,  nếu  bạn  biết  cách  tiếp  xúc  với  vũ  trụ,  bạn  sẽ ngạc nhiên: tất cả chư phật đều trở thành sống vì họ là mọi thời đại, thời gian không tạo ra khác biệt.

Đó là toàn thể nỗ lực của tôi ở đây: để làm cho bạn thành   người   đương   đại   của   Jesus,   của   Phật,   của Zarathustra,  của  Lão   Tử.  Nếu  bạn  có  thể  là  người đương đại của những linh hồn thức tỉnh này, phỏng có ích  gì  mà  còn  đương  đại  với  thế  giới  bình  thường  của bạn cùng những công dân bình thường của nó, cái gọi là con  người,  những  người  chẳng  có  tính  người  gì  trong họ,  những  người  vẫn  chưa  trở  thành  sinh  linh,  những người  chỉ  là  lỗ  hổng,  trống  rỗng,  vô  nghĩa?  Phỏng  có ích  gì  mà  sống  bên  cạnh  những  xà  lim  trống  rỗng  khi bạn có thể ở bên cạnh Phật Gautama?

Vâng, điều đó là có thể - điều đó là có thể bởi việc siêu  việt  lên  trên  thời  gian  và  không  gian.  Và  trong thiền  bạn  siêu  việt  lên  trên  cả  hai.  Trong  thiền  bạn không  biết  mình  ở  đâu,  bạn  không  biết  thời  gian,  bạn không biết không gian. Trong thiền, thời gian và không gian cả hai đều biến mất - bạn đơn giản hiện hữu.

Khoảnh khắc đó, khi bạn đơn giản hiện hữu, Phật ở ngay  bên  cạnh  bạn;  bạn  được  bao  quanh  bởi  chư  phật của  mọi  thời  đại.  Bạn  sẽ  sống  lần  đầu  tiên  một  cuộc sống xứng đáng để sống, một cuộc sống có ý nghĩa: khi bạn có thể cầm tay chư phật và các krishnas, khi bạn có thể nhảy múa cùng Krishna và hát cùng Meera và ngồi cùng  Kabir.  Điều  đó  là  có  thể  -  bởi  vì  chỉ  hoa  đã  biến mất,  nhưng  hương  thơm  là  vĩnh  hằng.  Nó  không  thể biến mất được.

Và  thế  thì  mọi  kinh  sách  trở  thành  sống  cho  bạn. Thế  thì  đọc  Kinh  Thánh,  bạn  không  chỉ  đọc  một  cuốn sách - thế thì Moses nói với bạn, Abraham nói với bạn, Jesus nói với bạn, mặt đối mặt!

Ham muốn chưa bao giờ cắt ngang con đường của người đức hạnh và thức tỉnh.

Sáng dạ làm cho họ tự do.

Ham  muốn  nghĩa  là  tham  lam  để  được  ngày  một nhiều  hơn.  Ham  muốn  nghĩa  là  không  hài  lòng,  không hài lòng với cái đang đó, không hài lòng với hiện tại; do đó  bạn  tìm  kiếm  mãn  nguyện  trong  hi  vọng  vào  tương lai. Hôm nay là trống rỗng; bạn có thể sống chỉ bằng hi vọng  vào  ngày  mai.  Ngày  mai  sẽ  đem  tới  cái  gì  đó... mặc  dầu  nhiều  ngày  mai  đã  tới  rồi  đi  mà  cái  gì  đó  kia vẫn chẳng bao giờ xảy ra, nhưng bạn cứ hi vọng tựa vào hi vọng mãi. Chỉ cái chết sẽ tới.

Ham muốn chưa bao giờ được hoàn thành cả. Trong chính bản chất của mọi sự chúng không thể được hoàn thành.  Người  thức  tỉnh  nhìn  vào  trong  tâm  trí  ham muốn và cười to. Tâm trí ham muốn là tâm trí ngu xuẩn nhất, bởi vì nó ham muốn cái gì đó mà không thể được hoàn thành trong chính bản chất của mọi sự. Cũng như bạn không thể lấy được dầu từ cát - bạn có thể cứ làm việc mãi trên cát, nhưng bạn sẽ không lấy được dầu từ nó,  nó  không  tồn  tại  trong  cát,  điều  đó  là  không  thể được - đích xác giống thế, ham muốn chỉ là lừa dối.

Nó giữ cho bạn bận bịu - hiển nhiên, đó là toàn thể chủ  định  của  nó  -  nó  giữ  cho  bạn  bận  bịu,  nó  giữ  cho bạn hi vọng, nó cứ hứa hẹn với bạn. Ham muốn là chính khách:  nó  cứ  hứa  với  bạn,  "Đợi  chút  -  thêm  năm  năm nữa và mọi thứ sẽ tuyệt đối đúng. Chỉ cần năm năm nữa thôi và thế giới sẽ trở thành thiên đường." Và các chính khách  đã  nói  điều  đó  từ  hàng  nghìn  năm.  Và  nhìn  vào nhân loại không thông minh mà xem: nó vẫn cứ tin vào các  chính  khách.  Nó  thay  đổi  các  chính  khách;  nó  trở nên nhàm chán người này, nó bắt đầu nghe người khác. Nhưng điều đó không phải là thay đổi chút nào. Chính khách  này  được  thay  thế  bởi  chính  khách  khác;  do  đó các nền dân chủ sống như hệ thống hai đảng.

Đảng  này  nắm  quyền  trong  năm  năm;  tương  ứng với những lời hứa bạn cứ thế mà hi vọng, thế rồi bạn bị thất vọng - chẳng cái gì xảy ra cả. Mọi sự còn tồi tệ hơn chúng trước đây. Nhưng đến lần này, đảng không nắm quyền kia bắt đầu hứa hẹn với bạn. Và điều ngu xuẩn là bạn bắt đầu tin vào đảng kia. Bạn đưa đảng kia lên nắm quyền; trong năm năm nó sẽ lừa bạn. Đến lúc đó đảng đầu  mà  đã  lừa  bạn  trước  đây  lại  trở  thành  đáng  khen; lần nữa nó lại thu được lòng tin, lần nữa nó đã phê bình đang  cầm  quyền  và  lần  nữa  nó  đã  lại  thu  được  kính trọng trong mắt bạn. Và lần nữa nó lại khuấy động tâm trí hi vọng của bạn. Và kí ức của mọi người là rất thiển cận; do đó các chính khách cứ thế mà đánh lừa.

Ham muốn là chính khách. Ham muốn này giữ cho bạn  bận  bịu  trong  nhiều  năm;  thế  rồi,  thất  vọng  trong tay, bạn chán ngán về nó, mòn mỏi về nó, bạn vứt nó đi

- nhưng ngay lập tức bạn đi vào trong ham muốn khác. Chính khách khác đang đợi bạn. Bạn chạy theo tiền; rồi chán ngán, bạn quên mất tất cả về nó và bạn bắt đầu xô theo quyền hay danh.

Ham muốn tinh ranh tới mức nó thậm chí có thể lấy dạng tôn giáo, nó có thể trở thành có tính tôn giáo. Nó sẵn sàng đeo bất kì mặt nạ nào. Nó có thể bắt đầu nghĩ về cõi trời và các thú vui cõi trời. Nó có thể cho bạn ý tưởng  rằng  kiếp  sống  này  điều  đó  là  không  thể  được, nhưng kiếp sống tiếp bạn sẽ trên thiên đường, và ở thiên đường thì có đủ mọi loại thoả mãn... cây thoả ước. Bạn chỉ  ngồi  dưới  gốc  cây,  bạn  ước,  và  điều  đó  được  hoàn thành.  Bạn  sẽ ước  gì?  Ước  muốn  của bạn  sẽ  ngu  xuẩn bởi vì chúng bắt nguồn từ tâm trí bạn. Bạn định đi tìm vui thú nào trên cõi trời? Một hôm cứ thử nghĩ mình đã lên  đến  cõi  trời  rồi:  bây  giờ  bạn  muốn  gì?  Bạn  sẽ  bắt đầu hỏi về khách sạn, về rạp chiếu bóng, về đàn bà, về đàn  ông...  còn  gì  khác  nữa?  Vẫn  toàn  những  điều  ấy thôi! Và cùng những thất vọng sẽ theo sau.

Ham muốn chưa bao giờ cắt ngang con đường của người  đức  hạnh  và  tỉnh  thức.  Phật  nói:  Ta  gọi  một người là đức hạnh nếu người đó hoàn toàn nhận biết về tính lừa dối của ham muốn và do đó ham muốn không bao giờ nảy ra trong tâm trí người đó. Tâm trí người đó vẫn còn vô ham muốn. Cách duy nhất để vô ham muốn là tỉnh  thức,  có  tính  quan  sát.  Tính  quan  sát  tạo  ra  ánh sáng trong bạn, và trong ánh sáng đó bóng tối của ham muốn không thể đi vào được.

Sáng tỏ làm cho họ tự do. Và khi bạn có tính quan sát, có chói sáng trong bản thể bạn; thông minh lớn lao nảy sinh trong bạn. Người thường sống trong ngu xuẩn; người thường sống theo cách rất đần độn. Khoảnh khắc bạn  trở  nên  hài  hoà  với  âm  nhạc  bên  trong  của  mình, bạn  trở  nên  hài  hoà  với  tính  thiền,  thông  minh  lớn  lao được thoát ra. Trong thông minh đó bạn không thể nào bị lừa dối bởi ham muốn. Trong thông minh đó lần đầu tiên bạn bắt đầu hiểu mọi sự như chúng vậy, bạn dừng việc hiểu lầm. Thông thường mọi hiểu biết của bạn đều không là gì ngoài hiểu lầm. Bạn có thể cho rằng bạn rất thông  minh,  nhưng  chỉ  người  ngu  mới  nghĩ  rằng  họ thông  minh.  Bản  thân  thông  minh  là  rất  không  tự  ý thức. Nó vận hành, vận hành hoàn hảo, nhưng nó không tạo  tự  ý  thức,  nó  không  đem  tới  ý  tưởng  về  bản  ngã, không  có  tính  siêu  đẳng.  Nó  rất  khiêm  tốn,  nó  rất  đơn giản.

Nhưng  khi  người  thường  tồn  tại,  người  đó  cứ  hiểu lầm.  Bạn  đọc  Kinh  Thánh  và  bạn  hiểu  lầm.  Ngay  cả những đệ tử gần gũi nhất của Jesus không bao giờ hiểu ông  ấy.  Tôi  nói  đi  nói  rằng  Jesus  là  một  trong  những thầy  không  may  nhất  đã  từng  bước  chân  trên  trái  đất này - không chỉ bởi vì ông ấy bị đóng đinh và chỉ có ba năm làm việc, mà bởi vì ông ấy có nhiều tín đồ rất ngu.

Ngày  Jesus  sắp  bị bắt,  và  điều  tuyệt  đối  chắc  chắn là  ông  ấy  đã  bị  một  trong  những  đệ  tử  của  mình  phản bội, Judas, ông ấy đã hỏi mười một tông đồ khác, "Các ông có điều gì hỏi ta không?" Và bạn có biết họ đã hỏi cái gì không? Họ đã hỏi những điều ngu xuẩn thế. Jesus phải  phát  khóc.  Ông  ấy  có  thể  phải  đã  cầu  nguyện  từ sâu trong trái tim mình, như ông ấy đã làm lần nữa trên cây chữ thập: "Cha ơi, xin tha thứ cho họ, vì họ không biết điều họ đang hỏi."

Họ đã hỏi cái gì? Họ đã hỏi, "Thưa thầy, vì thầy sắp ra  đi,  đôi  điều  cần  được  làm  rõ.  Trong  thế  giới  của Thượng đế, trong vương quốc của Thượng đế, mà thầy đã nói đi nói lại nhiều thế, thầy chắc chắn sẽ ở bên phải Thượng  đế  rồi;  vậy  ai  sẽ  ở  bên  phải  thầy?  Trong  số chúng  tôi  ai  sẽ  là  người  thứ  hai  tiếp  thầy  và  ai  sẽ  là người thứ ba và người thứ tư? Cấp bậc sẽ là gì?"

Xem câu hỏi đấy! Thầy sắp bị đóng đinh ngày mai, mà những  người ngu này lo nghĩ về cấp bậc, ai sẽ cao nhất. Họ sẵn sàng nhân nhượng với Jesus, "Thôi được, đến  chừng  ấy  thì  chúng  tôi  chấp  nhận,  rằng  thầy  sẽ  là người  thứ  hai  cạnh  Thượng  đế,  nhưng  ai  sẽ  thứ  ba  và thứ tư và thứ năm? Để điều đó được quyết định rõ ràng đi,  bởi  vì  bây  giờ  thầy  sắp  ra  đi  và  chúng  tôi  có  thể không  sớm  gặp  lại  nữa,  cho  nên  mọi  thứ  phải  chắc chắn!"

Tâm  trí  ham  muốn,  tâm  trí  tham  vọng  này  -  họ  đã không  hiểu  Jesus  chút  nào.  Và  tương  truyền  Jesus  quì xuống và cầu nguyện và nước mắt lăn dài trên má ông ấy. Không ai biết ông ấy cầu nguyện gì, nhưng ông ấy phải đã cầu nguyện: "Xin tha thứ cho những người này, họ không biết họ đang hỏi gì." Và ông ấy phải đã khóc vì  đây  là  công  trình  cả  đời  của  ông  ấy,  những  người này. Và ông ấy đã bảo họ đừng ham muốn, đừng tham vọng.  Ông  ấy  đã bảo  họ,  "Những  người  đầu  tiên  trong thế  giới  này  sẽ  là  người  cuối  cùng  trong  vương  quốc của Thượng đế của ta, và những người cuối cùng sẽ là những  người  đầu  tiên."  Nhưng  họ  đã  không  hiểu  rằng ông ấy đang nói với họ đừng tham vọng.

Mới hôm nọ, Premgeet đã gửi cho tôi một giai thoại nhỏ về việc diễn giải nhầm:

Một cô y tá điên chạy theo một bệnh nhân đang la hét  dọc  theo  hành  lang  của  khu  nhà  thương,  mang  cái bát. Cô ta bị bác sĩ giải phẫu chặn nói, "Cô y tá! Cô y tá! Tôi đã bảo cô chích chỗ sưng!"

Bạn  có  hiểu  điều  đó  không?  Cô  ấy  đang  làm  sưng chim anh ta! Nhưng đây là điều đích xác đang xảy ra - tâm  trí  quần  chúng  không  thể  hiểu  được.  Hiểu  lầm  là không  tránh  khỏi,  bởi  vì  tâm  trí  đám  đông  là  điếc. Trong  khi  bạn  nói  với  mọi  người,  họ  không  thực  sự lắng nghe, họ chỉ giả vờ nghe. Cả nghìn lẻ một ý nghĩ đan  chéo  qua  tâm  trí  họ;  họ  không  thực  sự  ở  đó,  họ chưa  bao  giờ  diện  diện  với  bất  kì  tình  huống  nào,  họ bao giờ cũng vắng mặt. Họ không ở chỗ họ đang ở, họ bao giờ cũng ở đâu đó khác. Khi họ đang ở Pune, họ ở Bắc Kinh; khi họ ở Bắc Kinh, họ ở Pune. Những người kì  lạ!  Dù  họ  ở  bất  kì  đâu  bạn  cũng  có  thể  chắc  chắn rằng ít nhất họ không ở đó; họ có thể đang ở chỗ nào đó khác trên thế giới. Làm sao họ có thể hiểu được?

Và  họ  chỉ  lắng  nghe  lời,  họ  không  bao  giờ  lắng nghe nghĩa cả - bởi vì nghĩa có thể được nghe chỉ bằng trái  tim.  Lời  có  thể  được  nghe  bằng  đầu.  Bây  giờ,  họ không  biết  cách  nghe  qua  trái  tim.  Lắng  nghe  qua  trái tim  là  nghĩa  của  việc  là  đệ  tử;  lắng  nghe  qua  trái  tim nghĩa  là  lắng  nghe  trong  tình  yêu,  trong  tin  cậy,  trong thông cảm sâu sắc, và cuối cùng trong thấu cảm sâu sắc. Lắng  nghe  qua  trái  tim  nghĩa  là  lắng  nghe  dường  như bạn đã trở thành một với điều được nói cho bạn - khi đệ tử trở nên hài hoà với thầy tới mức ngay cả trước khi lời được thốt ra thì đệ tử đã nghe thấy chúng, và không chỉ lời mà cả nghĩa, hương thơm do lời mang theo. Nhưng điều đó rất vô hình. Cái đầu là thô.

Cái vô hình chỉ có thể được nắm bắt qua mạng lưới của trái tim.

Mọi  người  thậm  chí  đi  theo,  nhưng  thế  nữa  họ  đi theo  từ  hiểu  lầm.  Chỉ  trở  thành  tín  đồ  không  làm  thay đổi cái gì trong cuộc sống của bạn. Vấn đề không phải là theo ai đó: vấn đề là hiểu ai đó đã thức tỉnh. Do đó, tôi  không  gọi  bạn  là  tín  đồ  mà  chỉ  là  bạn  của  tôi.  Nếu bạn có thể là bạn của tôi, nếu bạn có thể trong tình yêu và tin cậy sâu sắc ở đây trong sự hiện diện của tôi, nếu chúng  ta  có  thể  đối  diện  lẫn  nhau  và  soi  gương  lẫn nhau,  những  điều  cực  kì  quan  trọng  sẽ  bắt  đầu  xảy  ra theo cách riêng của chúng - bởi vì trái tim bạn sẽ hiểu, và khi trái tim hiểu, lập tức biến đổi xảy ra.

Khi  cái  đầu  hiểu,  thế  thì  nó  hỏi,  "Làm  sao?  Vâng điều  đó  đúng;  bây  giờ,  làm  sao  nó  có  thể  được  làm?" Nhớ khác biệt này: trong cái đầu, tri thức và hành động là  hai  điều  khác  nhau;  trong  trái  tim,  tri  thức  là  hành động.

Socrates  nói:  Tri  thức  là  đức  hạnh  -  và  ông  ấy  đã không được hiểu qua nhiều thời đại. Ngay cả các đệ tử riêng của ông ấy, Plato và Aristotle, đã không hiểu ông ấy  đúng.  Khi  ông  ấy  nói  tri  thức  là  đức  hạnh,  ông  ấy ngụ ý có cách lắng nghe và hiểu trong đó khoảnh khắc bạn hiểu ra một điều, bạn không thể làm khác được. Khi bạn thấy rằng đây là cửa, thế thì bạn không thể cứ cố đi ra qua tường được, bạn sẽ đi ra qua cửa. Thấy nghĩa là hành động, thấy đem tới hành động.

Nếu khi tôi bảo bạn, "Đây là cửa. Bất kì khi nào bạn muốn  ra,  xin  ra  qua  cửa  này,  bởi  vì  bạn  đập  đầu  mình khi cố đi ra qua tường là đủ rồi," bạn nói, "Vâng, thưa thầy,  tôi  hiểu  rõ  lắm,  nhưng  làm  sao  đi  ra  qua  cửa được?" câu hỏi của bạn sẽ chỉ ra rằng trái tim vẫn chưa lắng  nghe  đâu,  chỉ  mỗi  cái  đầu.  Cái  đầu  bao  giờ  cũng hỏi "Làm sao?"

Cái đầu bao giờ cũng hỏi những câu hỏi dường như rất thích đáng trên bề mặt nhưng tuyệt đối lố bịch. Trái tim không bao giờ hỏi cả - nó lắng nghe và hành động. Lắng nghe và hành động là một trong trái tim; tình yêu biết  và  hành  động  tương  ứng.  Nó  chưa  bao  giờ  hỏi "Làm  sao?"  Trái  tim  có  thông  minh  của  riêng  nó.  Cái đầu là trí tuệ, trái tim là thông minh.

Hoa sen mọc duyên dáng làm sao trong rác rưởi của lề đường.

Hương thuần khiết của nó làm thích thú trái tim.

Nhớ  điều  đó  lặp  đi  lặp  bởi  vì  bạn  sẽ  quên  đi  quên lại rằng đó là vấn đề của trái tim. Nếu trái tim vui mừng trong cái gì đó, thế thì bạn có thể chắc chắn cuộc sống của bạn đang phát triển, mở rộng; tâm thức bạn đang trở thành  rõ  ràng  hơn,  thông  minh  của  bạn  đang  thoát  ra khỏi tù túng của nó.

Hoa  sen  mọc  duyên  dáng  làm  sao  trong  rác  rưởi của  lề  đường.  Từ  về  hoa  sen  mà  Phật  dùng  là  pankaj; đó là một trong những từ hay nhất. Pankaj nghĩa là cái được  sinh  ra  từ  bùn,  từ  bùn  bẩn.  Hoa  sen  là  một  trong những  hiện  tượng  huyền  diệu  nhất  trong  sự  tồn  tại;  do đó ở phương Đông nó đã trở thành biểu tượng của biến đổi tâm linh. Phật ngồi trên hoa sen, Vishnu đứng trên hoa sen. Tại sao lại hoa sen? - bởi vì hoa sen có một ý nghĩa rất biểu tượng: nó mọc ra từ bùn bẩn. Nó là biểu tượng  biến  đổi,  nó  là  sự  biến  thái.  Bùn  thì  bẩn,  có  thể còn  bốc  mùi  hôi;  hoa  sen  là  hương  thơm,  và  nó  bắt nguồn từ bùn hôi.

Phật  đang  nói:  Theo  đích  xác  cùng  cách  đó,  cuộc sống thường chỉ là bùn hôi - nhưng khả năng trở thành hoa sen được ẩn ở đó. Bùn có thể được biến đổi, bạn có thể  trở  thành  hoa  sen.  Dục  có  thể  được  biến  đổi  và  nó có thể trở thành samadhi. Giận có thể được biến đổi và nó có thể trở thành từ bi. Ghét có thể được biến đổi và nó có thể trở thành yêu. Mọi thứ mà bạn có cái nhìn tiêu cực bây giờ, như bùn, có thể được biến đổi. Tâm trí ồn ào  của  bạn  có  thể  được  làm  trống  rỗng  và  được  biến đổi, và nó trở thành âm nhạc tinh tú.

Đi theo người đã thức tỉnh và từ trong những  người mù ánh sáng của trí huệ của ông sẽ chiếu sáng hoàn toàn bên ngoài.

Nhưng  lối  ra  duy  nhất  khỏi  đống  lộn  xộn  này  là  ở việc hài hoà với ai đó đã thức tỉnh. Bạn đang ngủ; chỉ ai đó  thức  tỉnh  mới  có  thể  lay  bạn  ra  khỏi  giấc  ngủ  của mình, mới có thể giúp bạn ra khỏi nó.

Gurdjieff thường nói: Nếu bạn đang trong tù, chỉ ai đó  ở  ngoài  nhà  tù  mới  có  thể  xoay  xở,  mới  có  thể  thu xếp  để  cho  bạn  có  thể  thoát  ra  khỏi  nhà  giam;  bằng không  điều  đó  là  không  thể  được.  Và  bạn  không  chỉ trong nhà giam - bạn đã bị thôi miên và được bảo rằng đây không phải là nhà giam, đây là nhà bạn. Bạn không chỉ trong tù - bạn đã tin nó là nhà bạn và bạn đang trang hoàng cho nó. Toàn thể cuộc sống của bạn không là gì ngoài việc trang hoàng cho nhà giam này, và bạn đang đua với các tù nhân khác, những người cũng đang trang hoàng cho xà lim đen tối của mình.

Chỉ  ai  đó  tự  do,  người  đã  có  thời  ở  trong  tù  và không còn trong tù nữa, mới có thể xoay xở đánh thức bạn, làm cho bạn nhận biết về thực tại. Người đó có thể xoay xở để giải thôi miên bạn, người đó có thể giúp bạn giải  ước  định,  và  người  đó  có  thể  phát  minh  ra  các phương  pháp  và  phương  tiện  để  cho  bạn  có  thể  thoát khỏi nhà giam. Người đó có thể hối lộ cai ngục, cai tù; người đó có thể đem chiếc thang gần bức tường, người đó  có  thể  ném  dây  thừng  vào  bên  trong.  Người  đó  có thể làm ra lỗ hổng trong tường từ bên ngoài... cả nghìn lẻ một khả năng.

Nhưng  hi  vọng  duy  nhất  cho  bạn  là  trong  tiếp  xúc sâu với ai đó đã thức tỉnh. Người thức tỉnh được gọi là thầy - satguru. Nếu bạn có thể tìm thấy thầy, đừng bỏ lỡ cơ hội này - buông xuôi, thảnh thơi trong hiện hữu của thầy, thấm đẫm nhận biết của thầy, để hương thơm của thầy  bao  quanh  bạn.  Và  ngày  đó  không  xa  xôi  gì  khi bạn cũng được thức tỉnh, bạn cũng sẽ là vị phật.

Tự  nhủ  mình  rằng  chừng  nào  bạn  chưa  là  vị  phật, cuộc sống của bạn vẫn còn là phí hoài. Chỉ bằng việc là vị phật cuộc sống của người ta mới có  vẻ duyên dáng, đẹp đẽ, thông minh, ý nghĩa, phúc lành.

Đủ cho hôm nay.

6.   Đây là nó

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa Thầy kính yêu,

Thầy bao giờ  cũng  chỉ ra rằng  hầu hết  mọi thứ và trạng thái đều là hai cực đoan của cùng một trạng thái,  các  cực  đối  lập.  Thế  thì  ghét  là  đầu  kia  của yêu. Điều này có phải nghĩa là thật dễ dàng để ghét cũng như để yêu không? Yêu đẹp thế. Ghét xấu thế, vậy mà điều đó xảy ra nữa.

Zareen, yêu là trạng thái tự nhiên của tâm thức. Nó không  dễ  cũng  không  khó.  Những  lời  này  không  áp dụng cho nó chút nào. Nó không phải là nỗ lực; do đó, nó  không  thể  dễ  dàng  và  nó  không  thể  khó  khăn.  Nó giống như việc thở! Nó giống như nhịp tim đập của bạn, nó giống như máu tuần hoàn trong thân thể bạn.

Yêu là chính bản thể bạn... nhưng yêu đã trở thành gần như không thể được. Xã hội không cho phép nó. Xã hội  huấn  luyện  bạn  theo  cách  mà  yêu  trở  thành  không thể  được  và  ghét  trở  thành  điều  có  thể  được  duy  nhất. Thế thì ghét là dễ dàng, và yêu không chỉ khó khăn mà còn  không  thể  được.  Con  người  đã  bị  bóp  méo.  Con người không thể bị thu thành nô lệ nếu con người trước hết  không  bị  bóp  méo.  Chính  khách  và  tu  sĩ  đã  từng cùng nhau trong mưu đồ thâm hiểm suốt nhiều thời đại. Họ đã thu nhân loại thành đám đông nô lệ. Họ phá huỷ mọi  khả  năng  nổi  dậy  trong  con  người  -  và  yêu  là  nổi dậy, bởi vì yêu chỉ nghe theo trái tim và chẳng bận tâm chút nào tới bất kì cái gì khác.

Yêu  là  nguy  hiểm  bởi  vì  nó  làm  cho  bạn  thành  cá nhân,  còn  quốc  gia  và  nhà  thờ,  họ  không  muốn  các  cá nhân, không muốn chút nào. Họ không muốn con người

- họ muốn cừu. Họ muốn mọi người chỉ trông như con người thôi, nhưng linh hồn của họ đã bị nghiền nát hoàn toàn,  hư  hỏng  sâu  sắc  đến  mức  dường  như  không  thể sửa được.

Và  cách  tốt  nhất  để  phá  huỷ  con  người  là  phá  huỷ tính tự phát của yêu. Nếu con người có tình yêu, không thể có quốc gia được; quốc gia tồn tại trên ghét. Người Ấn  Độ  ghét  người  Pakistan,  và  người  Pakistan  ghét người Ấn Độ - chỉ thế thì hai quốc gia này mới tồn tại. Nếu tình yêu xuất hiện, các biên giới sẽ biến mất. Nếu tình  yêu  xuất  hiện,  thế  thì  ai  sẽ  là  người  Ki  tô  giáo  và thế thì ai sẽ là người Do Thái? Nếu tình yêu xuất hiện, tôn giáo sẽ biến mất.

Nếu  tình  yêu  xuất  hiện,  ai  sẽ  đi  tới  đền  chùa?  Để làm gì? Chính bởi vì tình yêu bị mất đi mà bạn tìm kiếm Thượng  đế.  Thượng  đế  không  là  gì  ngoài  thứ  thay  thế cho tình yêu bị mất của bạn. Bởi vì bạn không phúc lạc, bởi vì bạn không an bình, bởi vì bạn không cực lạc, do đó bạn đi tìm Thượng đế - bằng không, ai bận tâm? Ai cần? Nếu  cuộc sống của bạn là điệu vũ, Thượng đế đã được đạt  tới  rồi.  Trái  tim  yêu  thương  tràn  đầy  Thượng đế. Không cần bất kì tìm kiếm nào, không cần bất kì lời cầu  nguyện  nào,  không  cần  đi  tới  bất  kì đền  chùa nào, tới bất kì tu sĩ nào.

Do đó, tu sĩ và chính khách, hai loại người này là kẻ thù  của  nhân  loại.  Và  họ  là  trong  một  mưu  đồ,  bởi  vì chính khách muốn cai quản thân thể bạn và tu sĩ muốn cai quản linh hồn bạn. Và bí mật là như nhau: phá huỷ tình yêu. Thế thì con người không là gì ngoài cái hổng hoác, trống rỗng, sự tồn tại vô nghĩa. Thế thì bạn có thể làm bất kì điều gì bạn muốn với nhân loại và không ai sẽ nổi dậy, không ai sẽ có đủ dũng cảm để nổi dậy.

Tình yêu cho dũng cảm, tình yêu lấy đi mọi nỗi sợ - và những  kẻ áp bức phụ thuộc vào nỗi sợ của bạn. Họ tạo ra sợ trong bạn, cả nghìn lẻ một nỗi sợ. Bạn bị bao quanh  bởi  những  nỗi  sợ,  toàn  thể  tâm  lí  của  bạn  đầy những  sợ.  Sâu  bên  dưới  bạn  run  rẩy.  Chỉ  trên  bề  mặt bạn giữ vẻ ngoài nào đó; bằng không, bên trong có tầng tầng sợ.

Một người  đầy sợ chỉ có thể ghét - ghét là kết quả tự nhiên của sợ. Một người đầy sợ cũng đầy giận dữ, và một người đầy sợ chống cuộc sống nhiều hơn là ủng hộ cuộc  sống.  Cái  chết  dường  như  là  trạng  thái  nghỉ  ngơi của người  đầy sợ. Người sợ có tính tự tử,  người đó có tính  phủ  định  cuộc  sống.  Cuộc  sống  dường  như  nguy hiểm với người đó, bởi vì sống nghĩa là bạn sẽ phải yêu

- làm sao bạn có thể sống được? Cũng như thân thể cần việc  thở  để  sống,  linh  hồn  cần  yêu  để  sống.  Và  yêu hoàn toàn bị đầu độc.

Bằng  việc  đầu  độc  năng  lượng  yêu  của  bạn  họ  đã tạo ra chia chẻ trong bạn, họ đã làm ra kẻ thù bên trong bạn,  họ  đã  chia  bạn  thành  hai.  Họ  đã  tạo  ra  cuộc  nội chiến,  và  bạn  bao  giờ  cũng  trong  xung  đột.  Và  trong xung  đột  năng  lượng  của  bạn  bị  tiêu  tán;  do  đó  cuộc sống  của  bạn  không  có  say  mê,  phấn  khởi.  Nó  không tràn ngập với năng lượng, nó đờ đẫn, tẻ nhạt, nó không thông minh.

Yêu  mài  sắc  thông  minh,  sợ  làm  cùn  lụt  nó  đi.  Ai muốn  bạn  thông  minh?  Không  phải  là  những  người đang  nắm  quyền.  Làm  sao  họ  có  thể  muốn  bạn  thông minh được? - bởi vì nếu bạn thông minh, bạn sẽ bắt đầu thấy  ra  toàn  thể  chiến  lược,  trò  chơi  của  họ.  Họ  muốn bạn  ngu  xuẩn  và  tầm  thường.  Họ  chắc  chắn  muốn  bạn hiệu  quả  khi  có  liên  quan  tới  công  việc,  nhưng  không thông  minh;  do  đó  nhân  loại  sống  ở  mức  thấp  nhất,  ở mức tối thiểu của tiềm năng của nó.

Các   nhà   nghiên   cứu   khoa   học   nói   rằng   người thường chỉ dùng năm phần trăm thông minh tiềm năng của  mình  trong  cả  đời  mình.  Người  thường,  chỉ  năm phần   trăm   -   thế   người   phi   thường   thì   sao?   Albert Einstein,  Mozart,  Beethoven  thì  sao?  Các  nhà  nghiên cứu nói rằng ngay cả những người rất tài năng, họ cũng không  dùng  nhiều  hơn  mười  phần  trăm.  Và  những người  chúng  ta  gọi  là  thiên  tài,  họ  chỉ  dùng  mười  lăm phần trăm.

Nghĩ về thế giới nơi mọi người đều dùng một trăm phần trăm tiềm năng của mình... thế thì các thần cũng sẽ ghen  tị  với  trái  đất,  thế  thì  các  thần  cũng  muốn  được sinh  ra  trên  trái  đất.  Thế  thì  trái  đất  sẽ  là  thiên  đường, siêu thiên đường. Ngay bây giờ nó là địa ngục.

Zareen,  bạn  nói  rằng  yêu  đáng  phải  dễ  dàng  hơn ghét. Nếu con người bị bỏ một mình, không bị đầu độc, thế thì yêu  sẽ đơn giản, rất  đơn  giản. Sẽ không có vấn đề gì. Nó sẽ giống như nước chảy xuống vậy, hay như hơi nước bốc lên, cây nở hoa, chim hót. Nó sẽ tự nhiên thế và tự phát thế!

Nhưng  con  người  không  bị  bỏ  một  mình.  Khi  đứa trẻ được sinh ra, những kẻ áp bức sẵn sàng nhảy lên nó, nghiền nát năng lượng của nó, bóp méo năng lượng tới mức nào đó, bóp méo chúng sâu sắc đến mức người đó sẽ không bao giờ trở nên nhận biết rằng mình đang sống cuộc  sống  giả,  cuộc  sống  rởm,  rằng  người  đó  không sống như người đó đã được dự định để sống, như người đó  đã  được  sinh  ra  để  sống;  rằng  người  đó  đang  sống cái  gì đó tổng hợp, bằng nhựa, rằng đây không phải  là linh  hồn  thực  của  người  đó.  Đó  là  lí  do  tại  sao  hàng triệu người khổ thế - bởi vì họ cảm thấy ở đâu đó rằng họ đã bị phân tán, rằng họ không phải là cái ta riêng của họ, rằng cái gì đó về cơ sở đã đi sai...

Yêu  là  đơn  giản  nếu  đứa  trẻ  được  phép  trưởng thành, được giúp đỡ để trưởng thành, theo cách tự nhiên

- theo cách của dhamma - pháp. Nếu đứa trẻ được giúp để  hài  hoà  với  tự  nhiên  và  trong  hài  hoà  với  bản  thân mình, nếu đứa trẻ được hỗ trợ theo mọi cách, được nuôi dưỡng, được động viên là tự nhiên và là bản thân nó, là ánh sáng lên bản thân nó, thế thì yêu là đơn giản. Người ta đơn giản sẽ yêu!

Ghét  sẽ  gần  như  không  thể  được,  bởi  vì  trước  khi bạn  có  thể  ghét  ai  đó  khác,  trước  hết  bạn  phải  tạo  ra chất  độc  bên  trong  bản  thân  bạn.  Bạn  có  thể  cho  ai đó cái gì đó chỉ khi bạn có nó. Bạn có thể ghét chỉ nếu bạn đầy  ghét.  Và  đầy  ghét  là  đang  chịu  địa  ngục  rồi.  Đầy ghét là đang trong lửa rồi. Đầy ghét nghĩa là bạn đang tự làm mình tổn thương trước hết. Trước khi bạn có thể làm  ai  đó  khác  tổn  thương,  bạn  phải  làm  cho  bản  thân mình  bị  tổn  thương.  Người  khác  có  thể  không  bị  tổn thương,  điều  đó  sẽ  phụ  thuộc  vào  người  khác.  Nhưng một điều là tuyệt đối  chắc chắn: rằng  trước khi bạn  có thể  ghét,  bạn  phải  trải  qua  đau  khổ  và  khổ  lâu  dài. Người khác có thể không chấp nhận sự hận thù của bạn, có  thể  bác  bỏ  điều  đó.  Người  khác  có  thể  là  vị  phật  - người đó có thể đơn giản cười vào nó. Người đó có thể tha thứ cho bạn, người đó có thể không phản ứng. Bạn không thể nào làm tổn thương được người đó nếu người đó không sẵn sàng phản ứng. Nếu bạn không thể khuấy động  được  người  đó,  bạn  có  thể  làm  được  gì?  Bạn  sẽ cảm thấy bất lực trước người đó.

Cho nên không nhất thiết như vậy, rằng người khác sẽ  bị  tổn  thương.  Nhưng  một  điều  là  tuyệt  đối  chắc chắn, rằng nếu bạn ghét ai đó, đầu tiên bạn phải làm tổn thương cho linh hồn riêng của bạn theo nhiều cách; bạn phải đầy những chất độc đến mức bạn có thể ném chất độc lên người khác.

Ghét  là  phi  tự  nhiên.  Yêu  là  trạng  thái  của  lành mạnh;  ghét  là  trạng  thái  của  ốm  yếu.  Cũng  giống  như ốm yếu là phi tự nhiên. Nó xảy ra chỉ khi bạn đánh mất dấu  vết  của tự  nhiên,  khi  bạn  không  còn  trong  hài  hoà với sự tồn tại, không còn trong hài hoà với bản thể của bạn,  với  cốt  lõi  bên  trong  nhất  của  bạn;  thế  thì  bạn  bị ốm,  về  tâm  lí,  ốm  tâm  linh.  Hận  thù  chỉ  là  biểu  tượng của ốm yếu, còn tình yêu là biểu tượng của lành mạnh và toàn thể và thiêng liêng.

Zareen,  yêu  đáng  phải  là  một  trong  những  điều  tự nhiên nhất, nhưng nó không phải vậy. Ngược lại, nó đã trở thành điều khó khăn nhất - gần như điều không thể được. Ghét đã trở thành dễ dàng; bạn được huấn luyện, bạn được chuẩn bị để ghét. Là người Hindu là tràn đầy ghét người Mô ha mét giáo, người Ki tô giáo, người Do Thái;  là  người  Ki  tô  giáo  là  tràn  đầy  ghét  các  tôn  giáo khác.  Là  người  quốc  gia  là  tràn  đầy  ghét  các  quốc  gia khác.

Bạn chỉ biết một cách yêu: đó là, ghét người khác. Bạn có thể bầy tỏ tình yêu của mình với đất nước mình bằng việc ghét các nước khác, và bạn có thể bầy tỏ tình yêu của mình với nhà thờ của mình bằng việc ghét nhà thờ khác. Bạn là trong đống lộn xộn!

Cái  gọi  là  những  tôn  giáo  này  cứ  nói  mãi  về  tình yêu, và mọi điều họ làm trên thế giới là tạo ra ngày một nhiều ghét hơn. Người Ki tô giáo nói về tình yêu và họ đã tạo ra các cuộc chiến tranh, thập tự chinh. Người Mô ha  mét  giáo  nói  về  tình  yêu  và  họ  đã  tạo  ra  jihads  - thánh chiến, chiến tranh tôn giáo. Người Hindus nói về tình yêu, nhưng bạn có thể nhìn vào kinh sách của họ - chúng  đầy  những  ghét,  ghét  các  tôn  giáo  khác.  Bạn  có thể  nghiên  cứu  cái  gọi  là  những  cuốn  sách  vĩ  đại  của Dayanand,  Satyarth  Prakash,  và  bạn  sẽ  thấy  ghét  trên từng trang, trong từng câu. Và những sách này được coi là sách kinh đấy.

Và  chúng  ta  chấp  nhận  tất  cả những  điều  vô  nghĩa này! Và chúng ta chấp nhận nó mà không kháng cự gì, bởi  vì  chúng  ta  đã được ước định  để chấp  nhận  những điều này, chúng ta đã được dạy rằng đây là cách mọi sự như vậy. Và thế rồi bạn cứ phủ nhận bản tính riêng của mình.

Mới hôm nọ tôi mới đọc một chuyện cười:

Một phụ nữ đi thú tội - cô ta là xơ - cô ta thú tội với mẹ bề trên, vừa khóc, nước mắt lăn dài trên đôi má; cô ta trông cực kì bối rối. Và cô ta nói, "Con đã phạm phải một  tội  lỗi  -  điều  không  thể  tha  thứ  được.  Người  đàn ông  này  đã  vào  phòng  con  đêm  qua,  và  con  có  mỗi mình.  Và  với  mũi  súng  người  đó  đã  làm  tình  với  con. Người  đó  chỉ  cho  con  hai  cách:  'Hoặc  chết  hoặc  làm tình với ta.' Con bị hư hỏng rồi!" cô ta nói. "Cả đời con hỏng rồi!"

Mẹ bề trên nói, "Đừng bối rối thế, đừng lo lắng thế

- từ bi của Thượng đế là vô hạn. Và trong các kinh sách cổ có nói rằng người ta được phép làm bất kì cái gì nếu đấy  là  vấn  đề  sống  chết  -  ngoại  trừ  việc  khạc  nhổ  vào Kinh Thánh. Con người được phép làm bất kì cái gì nếu đó  là  vấn  đề  sống  chết,  và  đó  là  vấn  đề  sống  chết  đối với con. Cho nên đừng lo - con được tha thứ!"

Nhưng  người  đàn  bà  vẫn  còn  bối  rối  và  bắt  đầu khóc và nói, "Không. Điều đó không ích gì!"

Mẹ bề trên nói, "Sao không ích gì?"

Và  xơ này  nhìn  lên  và  cô  ta  nói,  "Bởi  vì  con  thích điều đó."

Bạn có thể phủ nhận tự nhiên nhưng bạn không thể phá  huỷ  được  nó.  Nó  vẫn  còn  ở  đâu  đó  trong  chỗ  sâu kín  nhất  của  bản  thể  bạn,  vẫn  sống.  Và  đó  là  hi  vọng duy nhất.

Tình  yêu  đã  bị  đầu  độc,  nhưng  không  bị  phá  huỷ. Chất độc có thể được tống ra, ra khỏi hệ thống của bạn - bạn  có  thể  được  chùi  sạch.  Bạn  có  thể  nôn  ra  tất  cả những cái mà xã hội đã ép buộc vào bạn. Bạn có thể vứt bỏ tất cả những niềm tin của mình và tất cả những ước định của mình - bạn có thể tự do. Xã hội không thể giữ bạn làm nô lệ mãi mãi được nếu bạn quyết định phải tự do.

Đó là điều tính chất sannyas tất cả là gì.

Zareen, đây là lúc đấy - bây giờ trở thành sannyasin đi. Đây là lúc vứt bỏ mọi hình mẫu cũ và bắt đầu cách sống  mới,  cách  sống  tự  nhiên,  cách  sống  không  kìm nén, cuộc sống không phải của từ bỏ mà của hân hoan.

Thông thường, nếu bạn nhìn vào con người, yêu là không thể, chỉ ghét là có thể. Nhưng không gian mà tôi đang tạo ra ở đây hoàn toàn khác: ở đây yêu là khả năng duy  nhất.  Ghét  sẽ  trở  thành  ngày  một  không  thể  được. Ghét  là  cực  đối  lập  của  yêu  -  theo  nghĩa  là  ốm  yếu  là cực đối lập của mạnh khoẻ. Nhưng bạn cần không chọn ốm yếu.

Ốm yếu có vài ưu thế mà mạnh khoẻ không thể có được;  đừng  trở  nên  bị  gắn  bó  với  những  ưu  thế  này. Ghét cũng có vài ưu thế mà yêu không thể có được. Và bạn  phải  có  tính  rất  quan  sát.  Người  ốm  nhận  được thông cảm từ mọi người khác; không ai làm tổn thương người  đó,  mọi  người  đều  cẩn  thận  về  điều  họ  nói  với người đó, người đó ốm thế. Người đó vẫn còn là sự hội tụ, là trung tâm của mọi người - gia đình, bạn bè - người đó trở thành người trung tâm. Người đó trở thành quan trọng. Bây giờ, nếu người đó trở nên quá gắn bó với sự quan trọng này, với việc đáp ứng bản ngã này, người đó sẽ  không  bao  giờ  muốn  mạnh  khoẻ  lần  nữa.  Bản  thân người đó sẽ níu bám lấy ốm yếu. Và các nhà tâm lí nói có nhiều người đang níu bám lấy ốm yếu bởi vì ưu thế mà ốm yếu có. Và họ đã đầu tư vào ốm yếu của họ lâu đến  mức  họ  đã  hoàn  toàn  quên  mất  rằng  họ  đang  níu bám lấy những ốm yếu đó. Họ sợ nếu họ trở nên mạnh khoẻ họ sẽ lại là không là ai cả.

Bạn dạy cả điều đó nữa. Khi đứa trẻ nhỏ bị ốm, cả gia đình chú ý thế. Điều này tuyệt đối phi khoa học. Khi đứa trẻ ốm, chăm sóc thân thể nó nhưng đừng chú ý quá nhiều. Điều đó là nguy hiểm, bởi vì nếu  ốm yếu và sự chú ý của bạn trở nên được liên kết... điều nhất định xảy ra nếu nó cứ xảy ra lặp đi lặp lại. Bất kì khi nào đứa trẻ ốm nó trở thành trung tâm của cả gia đình: bố nó tới và ngồi bên cạnh nó và hỏi han về sức khoẻ của nó, rồi bác sĩ tới, rồi hàng xóm bắt đầu tới, rồi bạn bè thăm hỏi, và mọi người đem quà tới cho nó... Bây giờ nó có thể trở thành quá bị gắn bó với tất cả những điều này; điều đó có thể là sự nuôi dưỡng cho bản ngã của nó đến mức nó có thể không muốn khoẻ mạnh lại.

Và  nếu  điều  này  xảy  ra,  thế thì  nó  không  thể khoẻ mạnh được. Bây giờ không thuốc nào có thể giúp được. Người này  đã trở nên dứt khoát dính líu vào ốm bệnh. Và  đó  là  điều  đã  xảy  ra  cho  nhiều  người  -  đa  số  mọi người.

Khi bạn ghét, bản ngã của bạn được thoả mãn. Bản ngã có thể tồn tại chỉ nếu nó ghét, bởi vì trong ghét bạn cảm  thấy  cao  hơn,  trong  ghét  bạn  trở  thành  tách  biệt, trong ghét bạn trở thành được xác định, trong ghét bạn đạt tới cá tính nào đó. Trong yêu bản ngã phải biến mất. Trong  yêu  bạn  không  còn  tách  biệt  -  yêu  giúp  bạn  tan biến với người khác. Đó là gặp gỡ và hội nhập.

Nếu bạn quá bị gắn bó vào bản ngã, thế thì ghét là dễ dàng và yêu là khó khăn nhất. Tỉnh táo, có tính quan sát  đi:  ghét  là  cái  bóng  của  bản  ngã,  và  yêu  cần  dũng cảm lớn. Nó cần dũng cảm lớn bởi vì nó cần hi sinh bản ngã.  Chỉ  những  người  sẵn  sàng  trở  thành  không  ai  cả mới  có  khả  năng  yêu.  Chỉ  những  người  sẵn  sàng  trở thành  cái  không,  hoàn  toàn  trống  rỗng  bản  thân  mình, mới có khả năng nhận món quà của tình yêu từ cõi bên kia.

Nếu  bạn  có  tính  quan  sát,  Zareen  này,  yêu  sẽ  trở thành rất đơn giản và ghét sẽ trở thành không thể được. Và  cái  ngày  ghét  trở  thành  không  thể  được  và  yêu  trở thành tự nhiên, bạn đã về tới nhà. Thế thì không đâu mà đi - Thượng đế đã được đạt tới.

Tuyệt đối tự nhiên là mọi điều được ngụ ý bởi việc tìm thấy Thượng đế.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa Thầy kính yêu, Cái gì có?

Prabhati, có hai loại sự vật trong sự tồn tại: một, cái có  thể  được  giải  thích;  và  cái  kia,  cái  chỉ  có  thể  được kinh nghiệm. Những điều có thể được giải thích là trần tục,   bình   thường,   không   có   giá   trị  thực   chất   trong chúng. Và những thứ không thể được giải thích thực sự có ý nghĩa, có giá trị thực chất.

Chẳng  hạn,  dục  có  thể  được  giải  thích,  yêu  không thể được giải thích. Do đó, dục trở thành hàng hoá - nó có thể được bán, nó có thể được mua. Yêu không phải là hàng hoá; bạn không thể bán được nó, bạn không thể mua được nó - không có cách nào. Dục có thể được giải thích bởi vì nó là một phần của sinh lí. Yêu không thể được giải thích - nó là một phần của bí ẩn bên trong của bạn.

Chừng  nào  dục  tình  của  bạn  chưa  dâng  lên  và  đạt tới yêu, nó vẫn còn trần tục, chẳng có gì thiêng liêng về nó.  Khi  dục  của  bạn  trở  thành  yêu,  thế  thì  nó  đi  vào trong  một  chiều  hướng  hoàn  toàn  khác  -  chiều  hướng của bí ẩn và huyền bí. Bây giờ nó trở thành có tính tôn giáo, thiêng liêng, nó không còn phàm tục nữa.

Và thậm chí còn có giai đoạn cao hơn yêu - tôi gọi nó  là  cầu  nguyện  -  điều  tuyệt  đối  không  thể  giải  thích nổi,  tuyệt  đối  không  thể  tả  được.  Không  cái  gì  có  thể được nói về nó.

Khi  một  đệ  tử  hỏi  Jesus,  "Lời  cầu  nguyện  là  gì?" Jesus quì đầu gối xuống và bắt đầu cầu nguyện. Bạn có thể làm gì khác được? Lời cầu nguyện không thể được giải thích, không cái gì có thể được nói về nó, nhưng nó có thể được bày tỏ ra. Bạn có thể nói gì về chết, bạn có thể nói gì về sống? Bất kì cái gì bạn nói đều sẽ thiếu; nó không  thể  soải  cánh  bay  lên  những  đỉnh  cao  của  sống và chết. Đấy là những kinh nghiệm.

Bạn có thể nói gì về cái đẹp? Ngay cả cái hồ có đầy hoa  sen  đẹp  và  đó  là  đêm  trăng  tròn,  và  tất  cả  đều  là phúc lành, ai đó có thể hỏi, "Đẹp là gì?" Bạn có thể nói được gì? Bạn có thể bày tỏ! Bạn có thể nói, "Nó là thế này chứ còn gì nữa!" Nhưng người đó sẽ nói, "Tôi đang hỏi định nghĩa cơ."

Rabindranath, một trong những nhà thơ vĩ đại nhất của  đất  nước  này,  đã  sống  trên  một  chiếc  nhà  thuyền nhỏ.  Ông  ấy  thường  sống  hàng  tháng  trên  chiếc  nhà thuyền đó; ông ấy thích sống trên nhà thuyền. Lúc đó là đêm  trăng  tròn  và  ông  ấy  đang  đọc  sách  trong  phòng, một  ca  bin  nhỏ,  chỉ  với  một  cây  nến  nhỏ,  và  ông  ấy đang đọc về thẩm mĩ - cái đẹp là gì? Và trăng tròn bên ngoài, và tiếng chim cu cu vọng từ phía bờ xa, và trăng phản  chiếu  khắp  trên  hồ,  và  cả  hồ  ánh  lên  bàng  bạc...! Đó là một đêm vô cùng yên lặng, không ai xung quanh, ngoại trừ tiếng chim cu cu vọng  lại.  Thỉnh thoảng một con chim bay qua thuyền, hay một con cá quẫy trong hồ

-  và  những  âm  thanh đó  làm  sâu  lắng  thêm  cho  cái  im lặng này. Và ông ấy  đang nghiền ngẫm trên cuốn sách vĩ  đại  về  thẩm  mĩ  trong  việc  tìm  kiếm  định  nghĩa  cái đẹp là gì.

Mệt  mỏi,  cạn  kiệt,  vào  giữa  đêm,  ông  ấy  thổi  tắt nến...  và  ông  ấy  sửng  sốt,  ngạc  nhiên.  Khi  ông ấy  thổi tắt  nến,  ánh  trăng  len  qua  cửa  sổ,  qua  cửa  ra  vào,  vào trong cabin. Ánh sáng lờ mờ của cây nến đã giữ trăng ở ngoài.  Bỗng  nhiên,  ông  ấy  nghe  thấy  tiếng  chim  cu  cu vọng từ phía bờ xa xa. Bỗng nhiên, ông ấy trở nên nhận biết  về  im  lặng  vô  cùng,  chiều  sâu  của  im  lặng  bao quanh  chiếc  thuyền.  Một  con  cá  nhảy  lên,  và  ông  ấy bước ra... Ông ấy chưa bao giờ thấy đêm đẹp như vậy. Vài đám mây trắng nổi trên trời, và trăng và hồ và tiếng chim cu cu vọng lại... ông ấy đã được mang vào một thế giới khác.

Ông ấy viết vào nhật kí của ông ấy, "Tôi ngốc quá! Tôi đã tìm kiếm trong sách vở về đẹp là gì, mà cái đẹp đang đứng bên ngoài cửa nhà tôi, gõ cửa nhà tôi! Tôi đã đi tìm cái đẹp, bằng cây nến nhỏ, và ánh sáng cây nến nhỏ đã giữ ánh trăng ở ngoài." Ông ấy đã viết vào nhật kí,  "Dường  như  là  bản  ngã  nho  nhoi  của  tôi  đang  giữ Thượng đế ở ngoài - bản ngã nhỏ bé, như ánh nến mờ nhạt,  giữ  ánh  sáng  của  Thượng  đế  ở  ngoài.  Và  ngài đang đợi ở ngoài. Mọi điều tôi cần làm là gấp sách lại, thổi tắt cây nến bản ngã đi và bước ra ngoài - và nhìn!"

Prabhati, bạn hỏi tôi, "Cái gì có?"

Cái này... tính này... khoảnh khắc này bạn được bao quanh  bởi  cái  đang  đấy.  Nó  là  ở  bên  trong  bạn  và  bên ngoài bạn. Tiếng líu lo của chim... và cái im lặng này... và bạn hỏi tôi cái gì vậy?

Đấy không phải là câu hỏi có thể được trả lời. Nó là câu hỏi nguy hiểm nữa, nguy hiểm theo nghĩa rằng bạn có thể tìm thấy vài người ngu trả lời nó, và thế rồi bạn có thể níu bám lấy câu trả lời đó. Ai đó sẽ nói, "Thượng đế đấy," và bạn sẽ níu bám lấy câu trả lời đó. Và thế rồi câu  hỏi  khác  sẽ  nảy  sinh:  "Thượng  đế  là  gì?"  Và  bây giờ bạn sẵn sàng rơi vào cuộc truy hồi vô hạn.

Một  người  có  lần  đã  làm  cho  Thượng  đế  một  ân huệ, nhận được phần thưởng của ngài là lời hứa trả lời cho  một  câu  hỏi,  câu  hỏi  bất  kì.  Nhưng  Thượng  đế  đã cảnh  báo  anh  ta  rằng  vài  điều  chỉ  có  thể  được  kinh nghiệm  chứ  không  thể  được  giải  thích.  Khi  anh  ta  đắn đo suy nghĩ và rồi bắt đầu hỏi câu hỏi vũ trụ của mình, Thượng đế cảnh báo anh ta về kinh nghiệm  so với  với giải thích.

Người  này  không  thể  kìm  được  câu  hỏi  của  mình mình  lâu  hơn  nữa,  và  đã  yêu  cầu  được  biết,  "Cái  gì  ở sau  cái  chết?"  và  Thượng  đế giết chết  anh  ta  ngay  chỗ anh ta đứng.

Thượng  đế  còn  có  thể  làm  được  gì  khác?  Ông  ấy giết  chết  anh  ta  ngay  chỗ  anh  ta  đứng,  lập  tức  ông  ấy giết chết anh ta, bởi vì nếu bạn muốn biết cái gì sau cái chết,  bạn  phải  chết  chứ!  Rất  cẩn  thận  vào.  Bạn  có  thể được trao cho lời giải thích về mọi thứ, cái thuộc về thế giới này, thuộc về thế giới khách quan. Với điều đó bạn nên hỏi nhà khoa học; ông ấy biết, đó là mối quan tâm của ông ấy. Đừng hỏi nhà huyền môn về những thứ có thể được giải thích; đó không phải là mối quan tâm của ông ấy. Mối quan tâm của ông ấy là với những điều có thể được kinh nghiệm.

Đừng  hỏi  tôi  câu  hỏi  nào  mà  không  thể  được  giải thích.  Ở  trong  sự  hiện  diện  của  tôi,  cảm  thấy  sự  hiện diện của tôi, cởi mở và mong manh. Chúng ta ở đây để kinh nghiệm điều gì đó. Mọi lời giải thích về những bí ẩn của cuộc sống đều không là gì ngoài việc giải thích xa xôi cho những điều đó.

Nghĩa cơ sở, gốc rễ của từ 'giải thích - explaination' là 'làm phẳng một vật ra' - nhưng làm phẳng một vật là phá huỷ nó. Nếu bất kì ai có thể trả lời, "Thượng đế là gì?  Tình  yêu  là  gì?  Lời  cầu  nguyện  là  gì?  Cái  gì?" người  đó  đã  làm  phẳng  một  kinh  nghiệm  cực  kì  đẹp, không thể tin được thành những lời xấu xí. Mọi lời đều không thích hợp.

Hiện  hữu  và  biết!  Tĩnh  lặng  và  biết!  Bạn  ở  đây không  phải  để  học  thêm  lời;  bạn  ở  đây  để  được  ở  sâu hơn  vào  trong  im  lặng.  Dùng  lời  của  tôi  như  những hướng dẫn tới sự tồn tại vô lời.

Nó  là  điều  này!  Bạn  đang  hỏi  về cái  gì?  Cảm  thấy khoảnh khắc này... trong tính toàn bộ của nó, trong mọi chiều hướng của nó, và cái đẹp lớn lao sẽ giáng xuống, phúc  lớn,  phúc  lành  lớn  lao  sẽ  bao  quanh  bạn;  duyên dáng, cực lạc rất im lặng sẽ bắt đầu dâng lên trong bạn. Bạn sẽ cảm thấy ngất ngây với sự tồn tại.

Ngất ngây với sự tồn tại đi - đó là cách duy nhất để biết nó.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa Thầy kính yêu,

Ý kiến của thầy về khoa học luận là gì?

Aida,  điều  đó  là  kì  quái  đấy...  tôi  ngụ  ý  chuyện nhảm  nhí,  hoàn  toàn  nhảm  nhí!  Nhận  biết  về  những điều ngu xuẩn như vậy đi. Họ đi vào thế giới nhân danh khoa học bởi vì khoa học có công trạng, cho nên bất kì loại ngu xuẩn nào cũng có thể giả vờ có tính khoa học. Và  mọi  người  đều  rất  bị  ấn  tượng  bởi  những  từ:  'khoa học luận'. Mọi người rất bị ấn tượng bởi các đồ vật, các công cụ bóng loáng... Con người không nhận biết và vô ý  thức  về  bản  thân  mình  tới  mức  người  ta  thành  nạn nhân của bất kì cái gì! Bạn chỉ cần tuyên truyền về nó, quảng  cáo  nó  -  và  thế  kỉ  của  chúng  ta  có  một  phương tiện  hiệu  quả  nhất  để  quảng  cáo,  để  tuyên  truyền  mọi thứ.

Khoa học luận không là gì ngoài một loại thôi miên

- nó có thể thôi miên bạn. Và tôn giáo thực chính là cái đối lập lại: nó giải thôi miên. Bạn đã bị thôi miên, bạn không  cần  khoa  học  luận  nào  thêm  nữa.  Bạn  cần  quá trình giải thôi miên, bạn cần hoá giải ước định, bạn cần thoát ra khỏi mọi loại ý thức hệ. Khoa học luận là một ý thức  hệ.  Nó  nói  theo  thuật  ngữ  khoa  học,  và  khoa  học có sức hấp dẫn lớn. Khoa học là mê tín hiện đại.

Con  người  hiện  đại  lập  tức  bị  ấn  tượng  nếu  bạn mang  khoa  học  vào.  Cho  nên  bất  kì  cái  gì  và  mọi  thứ đều  phải  được  chứng  minh  một  cách  khoa  học.  Và  có những  kẻ  bất  tài  thậm  chí  còn  đi  chứng  minh  Thượng đế một cách khoa học, và những người cố gắng đo trạng của thái thiền - cứ dường như thiền có thể được đo. Bất kì  cái  gì  bạn  có  thể  đo  được  đều  sẽ  là  tâm  trí;  vô  trí không  thể  được  đo.  Tất  cả  những  sóng  alpha  của  bạn, vân  vân,  đều  sẽ  chẳng  ích  gì.  Chúng  chỉ  có  thể  đi  vào tâm trí tới mức nào đó. Nhưng thiền chỉ bắt đầu nơi tâm trí chấm dứt.

Tâm trí là đo được, bởi vì tâm trí là cỗ máy. Nhưng vô trí là không thể đo được, nó không có giới hạn. Cho nên  tất  cả  những  cái  vô  nghĩa  này  cứ  nhân  danh  việc đo…  và  mọi  người  rất  bị  ấn  tượng.  Họ  ngồi  trước những đồ vật bóng loáng - nó cho ấn tượng về khoa học

- dây dợ được gắn vào đầu, vào tay, giống như điện tâm đồ.  Họ  đang  cố  gắng  hình  dung  ra  im  lặng  bên  trong. Điều đó là không thể được! Bất kì cái gì bạn ghi đều là tâm trí. Mọi sóng đều là của tâm trí.

Thiền là vô sóng bởi vì nó vô ý nghĩ. Thiền không thể  được  ghi  lại;  không  điện  thiền  đồ,  không  máy  nào có thể ghi được nó. Nó rất khó nắm bắt, nó rất chủ thể, nó không thể bị rút thành đối thể. Nhưng bởi vì tâm trí phương Tây rất có tính đối thể, được huấn luyện trong khoa học, bây giờ có  những kẻ bất tài quanh quẩn đâu đây,  những  người  kiếm  chác  được  bởi  sự  hấp  dẫn  này và sự huấn luyện này.

Khoa học luận là một trong những tôn giáo giả đó. Tôn giáo thực không có nhu cầu về điều như vậy. Khoa học luận đang phá huỷ tâm trí con người.

Con  người  hiện  đại  đang  ở  trong  tình  huống  đặc biệt: các tôn giáo cũ đã đánh mất sự kìm kẹp của chúng, sự tín nhiệm của chúng, còn tôn giáo mới chưa tới - có lỗ  hổng.  Con  người  không  thể  sống  mà  không  có  tôn giáo, điều đó là không thể được; tôn giáo là nhu cầu thế. Cho  nên  nếu  cái  đúng  không  có  sẵn,  cái  giả  trở  thành phổ biến, cái giả trở thành cái thay thế. Khoa học luận là tôn giáo giả, và có nhiều thứ như khoa học luận.

Tôn  giáo  thực  bao  gồm  việc  trở  nên  im  lặng  hoàn toàn,  vô  điều  kiện,  không  bị  thôi  miên.  Nó  đi  ra  ngoài tâm trí, ra ngoài ý thức hệ; nó đi ra ngoài kinh sách và bên  ngoài  tri  thức.  Nó  đơn  giản  rơi  vào  trong  lãnh  thổ riêng  của bạn, trở thành im lặng hoàn toàn, không biết tới điều gì, và vận hành từ trạng thái của không biết, từ hồn  nhiên  đó.  Khi  bạn  vận  hành  từ  hồn  nhiên,  hành động  của  bạn  có  cái  đẹp  của  riêng  chúng.  Đó  là  điều đức hạnh là gì - aes dhammo sanantano.

Câu hỏi thứ tư:

Thưa Thầy kính yêu,

Phân tâm không thể giải quyết được vấn đề của con người  sao?  Tôn  giáo  có  thực  sự  cần   chút   nào không?

Neelima, phân tâm là thứ hời hợt - có ích nhưng rất nông cạn. Nó chỉ phân tích tình trạng bất thường bề mặt của  tâm  trí  bạn.  Nó  tốt  hơn  khoa  học  luận  nhiều,  chắc chắn đấy, bởi vì ít nhất nó phân tích thực tại hiện thời. Nó liên quan tới tâm trí mà bạn đã có. Nó cố gắng thấm vào  trong  vô  thức  của  bạn,  vào  trong  phần  bị  kìm  nén của  tâm  trí  bạn.  Nó  có  thể  giúp  bạn,  nhưng  nó  không thể giải quyết được mọi vấn đề của bạn bởi vì tầm với của  nó  rất  hạn  chế.  Do  đó,  Freud  đã  không  thể  thoả mãn,  ông  ấy  chỉ  có  thể  chạm  tới  một  phần  của  tâm  trí bạn. Adler đã chạm tới phần khác của tâm trí bạn - ông ấy cũng không thể thoả mãn được. Jung chạm tới phần khác nữa của tâm trí bạn - ông  ấy đã không thoả mãn, bởi vì bộ phận là bộ phận và vấn đề thuộc về toàn thể.

Assagioli  đi  sâu  hơn  một  chút  so  với  cả  ba  người này. Ông ấy vứt phân tâm đi và bắt đầu gọi nỗ lực của mình là ‘Tổng hợp đồng bộ’. Điều đó có tốt hơn chút ít

-  ông  ấy  tổng  hợp.  Freud  là  người  cuồng  tín;  ông  ấy tuyên bố rằng bất kì điều gì ông ấy nói đều là chân lí và là  chân  lí  duy  nhất  và  chân  lí  toàn  thể.  Và  bất  kì  ai chống điều đó là chống chân lí. Không thể có khả năng khác - đây là con đường duy nhất. Người cuồng tín bao giờ cũng tuyên bố, "Đây là con đường duy nhất." Người cuồng  tín  không  cho  phép  cuộc  sống  có  sự  phong  phú của nó, tính đa dạng của nó.

Và Adler cũng vậy. Họ về cơ bản đều là đệ tử của Freud,  mặc  dầu  họ  bác  bỏ  tri  thức  của  ông  ấy.  Nhưng họ không bao giờ bác bỏ chủ nghĩa cuồng tín cơ sở của ông ấy. Họ bác bỏ điều ông ấy nói, nhưng họ không bao giờ  có  thể  bác  bỏ  ấn  tượng  mà  ông  ấy  đã  để  trên  con người họ.

Jung  cũng  là  một  tín  đồ,  một  đệ  tử,  thế  rồi  đã  nổi dậy  chống  ông  ấy.  Nhưng  ngay  cả  trong  nổi  dậy  của ông ấy, sâu bên dưới, ông ấy vẫn còn là cùng con người đó - cùng sự nhấn mạnh và việc tuyên bố cái toàn thể, việc biết cái toàn thể.

Assagioli  là  tốt  hơn  nhiều,  vì  ông  ấy  nói  cả  ba người này đều nói điều có nghĩa nhưng họ là bộ phận - họ phải được tổng hợp lại. Cách tiếp cận tổng hợp được cần  để  tổ  hợp  tất  cả  những  nỗ  lực  này  lại.  Nhưng Assagioli phạm sai lầm rất cơ bản. Bạn có thể giải phẫu thân thể con người để biết cái gì bên trong; một khi bạn đã giải phẫu nó rồi bạn sẽ không tìm thấy linh hồn nào - đó  không  phải  là  cách  để  tìm  ra  linh  hồn.  Bạn  sẽ  thấy tay và chân và đầu và mắt và tim và thận, cả nghìn thứ bạn  sẽ  tìm  thấy,  và  bạn  có  thể  làm  ra  một  danh  sách dài...  nhưng  bạn  sẽ  không  tìm  thấy  linh  hồn.  Và  một cách tự nhiên bạn sẽ kết luận không có linh hồn.

Đó là điều Freud, Adler và Jung đã làm. Thế rồi tới Assagioli.  Ông  ấy  nói,  "Điều  này  không  đúng.  Giải phẫu không phải là con đường, phân tích không phải là con đường - tôi sẽ thử tổng hợp." Thế là ông ấy gắn tất cả  những  bộ  phận  lại,  khâu  chúng  với  nhau;  làm  việc khâu  thật  khéo,  nhưng  dầu  vậy  người  này  vẫn  không sống, linh hồn không có đó. Một khi linh hồn đã ra đi, chỉ bằng việc gắn thân thể bạn không thể đem nó được. Cho nên bây giờ nó là cái xác - có tốt hơn Freud, Adler và Jung, bởi vì họ chỉ giống như những người mù trong chuyện  cách  ngôn,  năm  người  mù,  tới  xem  voi.  Từng người đều tuyên bố, "Kinh nghiệm của tôi về voi là con voi." Người đã chạm vào chân voi nói rằng voi không là gì  ngoài  cái  cột  chống...  vân  vân  và  vân  vân.  Freud, Jung và Adler tất cả đều là người mù, cảm nhận từng bộ phận  của  con  voi.  Và  con  voi  của  cuộc  sống  thực  sự khổng lồ, to lớn.

Bây  giờ  điều  Assagioli  đã  làm  là  ở  chỗ  ông  ấy  đã thu thập ý kiến của năm người mù và ông ấy đã gắn tất cả những ý kiến này với nhau, và ông ấy nói, "Đây mới là điều đúng. Tôi đã làm việc tổng hợp, đây mới là chân lí." Đây không phải là cách để tìm ra chân lí. Bằng việc gắn ý kiến của năm người mù lại, bạn không đi tới được con voi thật.

Con  voi  thật  cần  mắt  để  thấy.  Phân  tâm  là  mù  và tổng  hợp  đồng  bộ  cũng  vậy  -  khôn  hơn  chút  ít  những mù vẫn hoàn mù. Họ không thể giải quyết được vấn đề của con người bởi vì vấn đề cơ sở của con người không phải là tâm lí mà là tâm linh, không phải là tâm lí mà là tính  tồn  tại.  Con  người  không  chỉ  là  thân  thể;  bằng không các nhà sinh lí đã giải quyết được mọi vấn đề của con  người.  Và  con  người  không  chỉ  là  tâm  lí;  bằng không các nhà tâm lí đã giải quyết được vấn đề của con người. Con người còn nhiều hơn nữa kia: con người là sự  thống  nhất  hữu  cơ  -  thân  thể,  tâm  trí,  linh  hồn...  ba cái này cộng thêm điều gì đó bí ẩn: cái thứ tư. Các nhà huyền môn ở Ấn Độ đã gọi nó là cái thứ tư - turiya. Họ không  cho  nó  cái  tên  nào  bởi  vì  không  tên  nào  có  thể được đặt cho nó.

Thân thể, tâm trí, linh hồn, ba cái này là có thể đặt tên  được.  Thân  thể  sẵn  đấy  cho  quan  sát  khách  quan. Tâm trí sẵn đấy cho cả quan sát khách quan và chủ quan

- bạn có thể quan sát nó từ bên ngoài như hành vi và từ bên trong như ý tưởng, ý nghĩ, tưởng tượng, kí ức, bản năng,  cảm  giác  vân  vân  và  vân  vân.  Linh  hồn  sẵn  đấy chỉ như kinh nghiệm  chủ quan. Và bên ngoài tất  cả ba cái này là cái thứ tư giữ cho chúng gắn với nhau: turiya

- cái thứ tư, không đặt tên được. Cái thứ tư đó đã được gọi là Thượng đế, cái thứ tư đó đã được gọi là niết bàn, cái thứ tư đó đã được gọi là chứng ngộ.

Vấn  đề  của  con  người  là  phức  tạp.  Nếu  con  người chỉ  là  thân  thể,  mọi  sự  đã  đơn  giản;  khoa  học  đã  giải quyết mọi sự. Nếu như con người chỉ là tâm trí, tâm lí học  đã  là  đủ.  Nhưng  con  người  là  hiện  tượng  rất  phức tạp, bốn chiều. Và chừng nào bạn chưa biết cái thứ tư, chừng  nào  bạn  chưa  đi  vào  cái  thứ  tư,  bạn  vẫn  không biết con người trong tính toàn bộ của nó. Và không biết con người trong tính toàn bộ của nó, vấn đề không thể được giải quyết.

Phân  tâm  có  thể  cho  bạn  cách  tiếp  cận  triết  lí, nhưng không cho biến đổi có tính tồn tại.

Trong  những  ngày  cuối  của  cuộc  hội  nghị  của  các nhà phân tâm, một trong các tiến sĩ trình bày bài giảng kết thúc đã để ý tới một nữ tiến sĩ hấp dẫn đang bị một ông ngồi bên cạnh cứ lấy chân đá đá vào.

"Ông ấy có làm cô bận tâm không?" người quan sát hào hoa hỏi người đàn bà.

"Sao tôi phải bận tâm?" cô  ấy đáp. "Đấy là vấn đề của ông ấy."

Phân  tâm  học,  tâm  thần  học,  tâm  lí  học có thể cho bạn  cách  tiếp  cận  triết  lí  tới  cuộc  sống.  Chúng  có  thể cho bạn phẩm chất của việc ở xa vấn đề của cuộc sống, nhưng vấn đề không được giải quyết. Và nhà tâm thần thậm  chí  còn  không  giải  quyết  được  vấn  đề  của  riêng mình  -  làm  sao  ông  ấy  có  thể  giúp  người  khác  giải quyết vấn đề của họ được?

Ngay cả Sigmund Freud không phải là vị phật, vẫn còn  đầy  vấn  đề  -  thực  ra  còn  nhiều  hơn  cái  gọi  là  con người. Ông ấy rất sợ chết, sợ chết quá mức - sợ đến nỗi ngay  cả  từ  'chết'  các  đệ  tử  cũng  không  được  thốt  ra trước  ông  ấy,  bởi  vì  một  hay  hai  lần,  chỉ  nghe  thấy  từ

'chết' là ông ấy đã ngất xỉu. Chỉ mỗi từ 'chết' là đủ! Ông ấy  sẽ ngất  đi,  ông  ấy  sẽ trở  nên  vô  ý  thức,  ông ấy  ngã khỏi ghế của mình.

Freud đưa dục ra ánh sáng. Ông ấy đã làm một việc lớn:  ông  ấy  phá  huỷ  điều  kiêng  kị,  điều  kiêng  kị  đã được duy trì nhiều thế kỉ. Dục là chủ đề kiêng kị, không được nói tới. Ông ấy đã đem nó ra ánh sáng. Ông ấy đã làm  một  công  việc  tiên  phong  -  ông  ấy  nên  được  kính trọng  về  điều  đó.  Nhưng  chết  là  điều  kiêng  kị  với  ông ấy;  ông  ấy  thậm  chí  không  thể  nghe  từ  này  được. Dường như có mối nối.

Đây  là  quan  sát  của  tôi:  rằng  đã  có  hai  loại  xã  hội trên  thế  giới  -  một  xã  hội  làm  cho  dục  thành  kiêng  kị, thế thì nó không sợ chết; và xã hội kia vứt bỏ kiêng kị với dục, thế thì nó lập tức trở nên sợ chết. Chúng ta vẫn chưa có khả năng tạo ra xã hội trong đó cả dục lẫn chết đều không phải là điều kiêng kị.

Các sannyasin của tôi phải làm điều đó. Tại sao điều đó xảy ra như vậy?

Chẳng  hạn,  ở  Ấn  Độ,  dục  là  kiêng  kị  -  bạn  không nên nói về nó - nhưng chết không phải là kiêng kị. Bạn có thể nói về nó; thực ra, mọi thầy giáo tôn giáo đều nói về chết, nói đi nói nói tái nói hồi về nó. Họ tạo ra nhiều sợ trong mọi người tới mức mọi người bắt đầu trở nên có tính tôn giáo. Mọi kinh sách Ấn Độ đều  đầy những mô tả về chết. Chết dường như là một trong những chủ đề được nói tới  nhiều  nhất  ở Ấn  Độ  -  không  phải  dục. Dục là kiêng kị. Dục là cuộc sống, và nếu bạn chọn cái chết  bạn  không  thể  chọn  dục  được  -  hoặc  nọ  hoặc  kia thôi.

Freud  đã  làm  việc  phục  vụ  lớn  lao  cho  nhân  loại; ông  ấy  đã  đem  dục  từ  góc  tối  của  linh  hồn  ra  thế  giới công  khai.  Nhưng  lập  tức  chết  trở  thành  kiêng  kị;  bản thân  ông  ấy  sợ  chết.  Chúng  là  các  cực  đối  lập,  và  con người toàn bộ sẽ có khả năng để hiểu cả hai.

Và  con  người  toàn  bộ,  con  người  toàn  thể,  là  định nghĩa của tôi về con người linh thiêng. Người đó sẽ có khả năng nói về dục, quan sát, phân tích, mổ xẻ, đi vào trong nó, thiền - và người đó sẽ có khả năng làm cùng điều đó với chết... Bởi vì bạn không phải là dục không là chết: bạn là nhân chứng cho cả hai. Bạn không sống không chết: bạn là nhân chứng cho cả hai. Việc chứng kiến  này  sẽ đem bạn  tới  cái  thứ  tư  - turiya.  Và chỉ khi bạn  đi  vào  cái  thứ  tư  mọi  vấn  đề  biến  mất,  tan  biến. Trước điều đó, vấn đề vẫn còn lại.

Bạn có thể trở thành rất, rất chuyên gia trong phân tích vấn đề - điều đó sẽ chẳng có ích gì.

Một người đàn bà đẹp tới thăm nhà phân tâm. "Cởi quần áo ra," nhà phân tâm nói ngay khi bà ấy bước vào.

"Nhưng thực sự tôi..."

"Tôi  bảo  bà  cởi  quần  áo  ra,"  bác  sĩ  tâm  thần  nhấn mạnh không để cho bà ấy có thời gian trả lời.

"Nhưng bác sĩ ơi, tôi tới bởi vì tôi có vấn đề và tôi nghĩ..."

"Đừng nghĩ ngợi gì cả. cởi quần áo ra và đừng phí thời gian của tôi," bác sĩ tâm thần khăng khăng thậm chí còn thô lỗ hơn.

Người đàn bà sửng sốt và bối rối cởi quần áo ra và lập tức bác sĩ tâm thần nhảy lên bà ta.

Sau nửa giờ, bác sĩ tâm thần vừa cài quần lại, nhìn vào người đàn bà vẫn còn không hiểu điều gì vừa xảy ra và  bình  thản  nói,  "Được  rồi,  bởi  vì  tôi  đã  giải  quyết được  vấn  đề  của  tôi,  ta  xem  liệu  tôi  có  thể  giải  quyết được việc của bà không."

Chỉ  vị  phật  mới  có  thể  giúp  bạn  giải  quyết  vấn  đề của bạn - người không có vấn đề gì của riêng mình.

Tôn giáo không thể bị vứt bỏ, không bao giờ có thể bị vứt  bỏ.  Tôn  giáo  không  phải  là  cái  gì đó  hời  hợt  và ngẫu  nhiên:  nó  là  một  nhu  cầu  bản  chất,  nó  tuyệt  đối cần thiết.

Neelima,  bạn  hỏi  tôi,  "Phân  tâm  không  thể  giải quyết  được  vấn  đề  của  con  người  sao?"  Không.  Nó  có thể  giúp  bạn  hiểu  vấn  đề  của  bạn  thêm  một  chút,  và bằng  việc  hiểu  vấn  đề  của  mình  bạn  có  thể  kiểm  soát được  cuộc  sống  của  mình  theo  cách  nào  đó,  tới  chừng mực nào đó. Phân tâm có thể giúp cho bạn trở nên bình thường  hơn  một  chút  so  với  bạn  đang  thế;  nó  có  thể giảm  cái  bất  thường  bừng  bừng,  kích  động  của  bạn thành không gian bình thản hơn và điềm tĩnh hơn chút ít

- có vậy thôi. Nó có thể đưa nhiệt độ của bạn xuống một chút,  nhưng  nó  không  thể  giải  quyết  được.  Nó  chỉ  có thể giúp đỡ, nó chỉ có thể an ủi.

Tôi đã nghe nói về một người hay hút ba điếu thuốc một lúc - đó là nỗi ám ảnh của anh ta. Bây giờ, điều đó gây  ngượng  ngùng  lắm;  mọi  người  sẽ nhìn  vào  anh  ta, điều anh ta đang làm, và anh ta cảm thấy rất bẽn lẽn và xấu hổ. Nhưng điều đó là không thể được, anh ta không thể đừng làm điều đó được, anh ta phải hút theo cách đó thì mới đã; bằng không thì anh ta sẽ còn rất không được thoả mãn.

Anh  ta  đã  cố  gắng  mọi  cách  có  thể,  bất  kì  điều  gì được gợi ý cho anh ta. Chẳng cái gì có tác dụng cả.

Thế rồi ai đó gợi ý, "Anh tới nhà phân tâm đi."

Sau  một  năm  làm  phân  tâm  và  cả  nghìn  đô  la  phí hoài, một  người bạn  hỏi anh ta, "Phân tâm có giúp ích gì cho anh không?"

Anh ta nói, "Chắc chắn có!"

Nhưng người này không thể tin được điều đó, bởi vì người  đó  thấy  anh  ta  vẫn  hút  ba  điếu  thuốc  lá.  Thế  là người  này  hỏi,  "Nhưng  anh  vẫn  hút  ba  điếu  thuốc  cơ mà,  cho  nên  tôi  không  hiểu  làm  sao  việc  phân  tâm  có ích được cho anh."

Anh  ta  nói,  "Bây  giờ  tôi  không  còn  xấu  hổ  nữa! Nhà phân tâm của tôi đã giúp cho tôi hiểu rằng điều này là bình thường. Cái gì sai trong nó nào? Vài người hút một điếu, tôi đã nghe nói về người hút hai điếu, tôi thì hút  ba  điếu!  Khác  biệt  chỉ  là  số  lượng  -  và  có  gì  sai trong  việc  hút  ba  điếu  thuốc  đâu?  Trong  một  năm  nhà phân  tâm  của  tôi  cứ  kiên  trì  nói  rằng  chẳng  có  gì  sai trong  đó  cả;  bây  giờ  tôi  không  cảm  thấy  xấu  hổ  nữa. Thực ra, tôi là người duy nhất trên thế giới hút ba điếu thuốc đồng thời! Bây giờ tôi cảm thấy mình siêu đấy."

Phân tâm có thể cho bạn nhiều an ủi. Nó có thể giúp bạn hợp lí hoá, nó có thể giúp bạn bình thường hoá, nó có  thể  giúp  bạn  không  cảm  thấy  xấu  hổ  -  nhưng  nó không  giải  quyết  được.  Nó  không  thể  giải  quyết  được. Vấn đề chưa bao giờ được giải quyết nếu bạn vẫn còn ở cùng  bình  diện  của  sự  tồn  tại.  Đây  là  cái  gì đó  rất  nền tảng cần được hiểu.

Nếu  bạn  muốn  giải  quyết  một  vấn  đề  thì  bạn  phải vươn lên trên bình diện vấn đề đó. Nó không thể được giải quyết trên cùng bình diện. Khoảnh khắc bạn đạt tới bình  diện  cao  hơn,  các  vấn  đề  của  bình  diện  thấp  hơn đơn  giản  biến  mất.  Đó  là  cách  thức  của  tôn  giáo:  giúp bạn  đi  lên  cao  hơn  và  cao  hơn  nữa,  cao  nữa.  Khoảnh khắc  bạn  đạt  tới  trạng  thái  thứ  tư,  turiya,  mọi  vấn  đề biến mất, tan biến, mất đi ý nghĩa. Không phải là bạn đã tìm  thấy  giải  pháp,  không,  không  phải  chút  nào  -  tôn giáo không quan tâm tới các giải pháp. Không giải pháp nào  có  thể  giải  quyết  cho  dù  là  một  vấn  đề;  nó  có  thể giúp bạn giải quyết vấn đề này, nhưng nó sẽ tạo ra vấn đề  khác.  Bản  thân  giải  pháp  có  thể  trở  thành  vấn  đề. Bạn có thể trở thành bị gắn bó quá nhiều và phụ thuộc vào giải pháp này...

Điều  đó  xảy ra  gần  như  mọi  ngày  trong  cuộc sống của  bạn:  bạn  ốm,  bạn  uống  thuốc  nào  đó,  nó  có  tác dụng,  và  thế  rồi  bạn  trở  nên  phụ  thuộc  vào  thuốc  này; thế rồi bạn đâm nghiện, thế rồi bạn không thể bỏ được thuốc này. Bây giờ thuốc này có hiệu quả phụ của nó - bây  giờ  chúng  bắt  đầu  hành  hạ  bạn.  Bây  giờ  để  trị chúng  bạn  sẽ  cần  thuốc  khác...  và  cứ  thế  cứ  thế  mãi. Không có chấm dứt cho điều đó.

Không  giải  pháp  nào  có  thể  thực  sự  trở  thành  giải pháp cả. Tôn giáo có cách tiếp cận hoàn toàn khác. Nó không  cho  bạn  giải  pháp,  nó  đơn  giản  giúp  bạn  nâng mức độ tâm thức của bạn lên. Tôn giáo là việc nâng tầm tâm thức lên. Nó nâng bạn lên cao hơn vấn đề, nó cho bạn  góc  nhìn  toàn  cảnh  từ  trên  cao.  Bây  giờ  bạn  đứng trên  đỉnh  núi  nhìn  xuống  thung  lũng...  và  vấn  đề  của thung  lũng  đơn  giản  là  vô  nghĩa.  Chúng  không  có  ý nghĩa gì với người đang đứng trên đỉnh núi ngập nắng. Chúng đơn giản mất đi mọi sự liên quan.

Câu hỏi thứ năm:

Thưa Thầy kính yêu,

Tôi đã ở đây chín tháng rồi và đang làm sinh ra câu hỏi thứ nhất của tôi.

Hôm  nay  trong  bài  giảng  thầy  nói,  "Dục  là  mệt mỏi..." Với tôi, dục là sự bùng nổ dịu ngọt nhất của âm nhạc, màu sắc, ánh sáng, đầy ắp và bùng ra mọi tế bào thân thể tôi. Nó đang trượt ra khỏi mạng lưới làn da tôi, tan chảy với tình yêu trong cánh tay của Thượng đế, bị mất đi một cách thanh nhã, ra ngoài thời  gian,  ra  ngoài  tâm  trí  -  là  Thượng  đế.  Mà những lời này không nói điều đó. Chính những kinh nghiệm này dẫn tôi tới thầy. Tôi thậm chí không có đến  một  thoáng  nhìn  về  "cái  ngu  xuẩn  của  dục". Dục  là  cội  nguồn  thảnh  thơi  sâu  lắng  nhất  của  tôi và là năng lượng vô tận, cũng như là phúc lạc cao nhất: cái đối lập với mệt mỏi.

Đàn ông có thấy mệt mỏi vì dục hơn đàn bà không, hay  tôi  còn  ở  xa  mới  đi  tới  được  việc  vứt  bỏ  nó? Hay cái gì? Xin thầy bình luận.

Apurna,  kinh  nghiệm  của  bạn  hoàn  toàn  hợp  thức, nhưng bởi vì nó là cực lạc như vậy, kích động như vậy, bao  lâu  bạn  có  thể  tiếp  tục  lặp  lại  nó  được?  Sớm  hay muộn  một  khoảnh  khắc  sẽ  tới  khi  nó  trở  thành  lặp  lại, cùng một thứ, và thế rồi nó sẽ bắt đầu mất đi vui vẻ của nó. Khoảnh khắc đó nó trở thành mệt mỏi.

Kinh nghiệm của bạn hoàn toàn hợp thức, nhưng rất giới  hạn.  Cuộc  sống  còn  nhiều  hơn  nhiều.  Nó  bắt  đầu trong dục, nhưng nó không kết thúc trong dục. Tôi hoàn toàn sung sướng là bạn đang tận hưởng dục - tận hưởng nó  thật  nhiều  nhất  đi  khi  nó  còn  kéo  dài.  Và  bạn  càng tận hưởng nó, bạn càng sớm bị mệt mỏi vì nó.

Nhưng không cần lo nghĩ về điều đó. Tôi đã trả lời câu hỏi của ai đó rồi, người mệt mỏi về nó. Người đó đã sống tất cả những vui vẻ này, người đó đã chơi với tất cả  những  trò  chơi  này.  Bạn  đang  cho  những  trò  chơi này cái tên lớn lao - đây toàn là gấu nhồi bông thôi. Bạn có thể gọi gấu nhồi bông của mình là "Thượng đế," và chẳng có gì sai cả... Khi đứa trẻ mang theo con gấu nhồi bông của mình và gọi nó là "Thượng đế" và không thể ngủ  được  mà  không  có  gấu,  điều  đó  rất  thảnh  thơi,  và nếu  bạn  lấy  con  gấu  bông  đó  đi  nó  trở  nên  rất  căng thẳng!  Cho  dù  con  gấu  bông  bẩn  thỉu...  mà  nó  vẫn  cứ mang theo mình. Ngay cả bố mẹ cũng cảm thấy xấu hổ bởi vì nếu  họ đi nghỉ mà nó mang con gấu  bông đó đi theo - bẩn thỉu, bốc mùi... nhưng đứa trẻ không thể sống mà  thiếu  nó  được.  Nó  là  chính  cuộc  sống  của  đứa  bé. Nhưng rồi một ngày nào đó, hi vọng vậy, nó sẽ mệt mỏi về con gấu và nó sẽ vứt con gấu vào góc nhà và sẽ quên hết về con gấu mãi mãi.

Thực  sự  là  khó  trả  lời  câu  hỏi  của  bạn,  bởi  vì  câu hỏi của một người là liên quan chỉ với người đó, và câu trả  lời  tôi  đưa  ra  chỉ  liên  quan  tới  người  đó.  Điều  đó không thể là kinh nghiệm của bạn được.

Một hôm tôi đã nói rằng đồng dục là hư hỏng. Lập tức  vài  bức  thư  được  gửi  tới  -  giận  lắm,  bởi  vì  có  vài người đồng dục ở đây. Và họ nói, "Thầy đang nói về cái gì  vậy?  Chúng  tôi  đã  tới  đây  chỉ  bởi  vì  chúng  tôi  nghĩ rằng  thầy  chấp  nhận  tất  cả,  rằng  thầy  không  bác  bỏ, không lên án điều gì." Tôi đã không lên án. Nhưng câu hỏi và câu trả lời là dành cho một người đặc biệt.  Bạn không cần lo nghĩ về nó; nó có thể không liên quan tới bạn.

Với người đồng dục, tính đồng dục là tôn giáo - tôn giáo  của  người  đó  -  người  đó  không  tin  vào  dị  dục. Người  đó  nghĩ  người  dị  dục  có  chút  ít  hư  hỏng,  hay  ít nhất  cũng  là  những  người  lạc  hậu,  rất  chính  thống... không nên tồn tại thêm nữa, không còn đương đại nữa - họ đang nói những điều vô nghĩa gì thế nhỉ?

Với người dị dục, người đồng dục dường như rất hư hỏng,  thú  tính,  thậm  chí  còn  thấp  hơn  con  vật.  Và  với người  đồng  dục,  người  dị  dục  mang  thú  tính,  bởi  vì đồng  dục  là  phát  minh  của  con  người,  con  người  cao siêu.  Con  vật  không  đồng  dục  -  ít  nhất  không  trong trạng thái hoang dã của chúng. Vâng đôi khi trong vườn thú cũng có, chúng trở nên bị ảnh hưởng bởi con người, chúng  học  từ  con  người.  Nhưng  trong  hoang  dã  chúng không đồng dục.

Cho  nên  đồng  dục  là  cái  gì  đó  đặc  biệt  mà  con người đã phát minh ra. Nó là hiện tượng xác định. Cũng như  Aristotle  nói  con  người  là  sinh  linh  hợp  lí  hoá, người  đồng  dục  nói  con  người  là  sinh  linh  đồng  dục  - chỉ  con  người  có  năng  lực  vươn  lên  tầm  cao  như  vậy. Dị dục rất bình thường: chó làm điều đó... nó chẳng có gì đặc biệt cả! Người ta không nên ba hoa về nó.

Hai  con  lạc  đà  tiến  dần  nhau  trong  sa  mạc,  những người  cưỡi  chúng  ăn  vận  hệt  nhau  trong  bộ  quấn  sooc dài quá cỡ Bermuda và đội mũ cát. Họ tạm dừng lại, và những người cưỡi lên tiếng - bằng thứ nhấn giọng tiếng Anh quá đáng:

"Nói tiếng Anh chứ?" "Tất liên rồi."

"Làm văn phòng ngoại quốc à?" "Chụp ảnh phim."

"Oxford à?" "Cambridge." "Đồng dục không?"

"Chắc chắn không!" "Đáng thương!"

Và hai con lạc đà tiếp tục những con đường rời xa nhau ngang qua sa mạc.

Tôi  phải  nói  cho  nhiều  loại  người  -  lạc  đà  có  đó. Cho nên nếu đấy không phải là câu hỏi của bạn, đừng bị bận tâm với câu trả lời của tôi, quên hết nó đi. Nó liên quan tới ai đó khác, người chín muồi hơn bạn nhiều...

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa Thầy kính yêu,

Lời cuối cùng của thầy là gì trước khi thầy đi khỏi thế giới này?

Điều  đó  làm  tôi  nhớ  tới  câu  chuyện  mà  George Gurdjieff  hay  kể  cho  các  đệ  tử  thân  cận  nhất.  Câu chuyện này là về một thầy vĩ đại trong quá khứ, vị phật, ông này có một tín đồ tay phải, tự chỉ định, một tín đồ trung  thành  hết  năm  nọ  tới  năm  kia.  Và  khi  thầy  đang trong phòng của mình trên giường chờ chết, mọi tín đồ đều im lặng chờ đợi trước cửa mà không biết phải làm gì  và  không  thể  tin  được  rằng  thầy  huyền  môn  của  họ đã thực sự chết.

Cuối cùng, tĩnh lặng buồn bã, mọi người nghe thấy tiếng  nói  yếu  ớt  của  thầy  gọi  tên  tín  đồ  tay  phải  của mình, và mọi tín đồ đều chăm chú nhìn anh ta khi anh ta đi tới cánh cửa phòng thầy. Khi anh ta tới nắm đấm cửa anh  ta  liếc  nhìn  các  khuôn  mặt  đồng  môn  quanh  mình và  hình  dung  ra  sự  ghen  tị  và  kính  trọng  của  họ  với mình  vì  là  người  duy  nhất  được  gọi  tới  bên  thầy  trong những  khoảnh  khắc  cuối  cùng  của  thầy.  Anh  ta  đã tưởng tượng sau cái chết của thầy anh ta sẽ dần nổi lên thế nào từ căn phòng này như một thủ lĩnh mới của hệ thống, một Peter-of-the-Rock thực sự.

Một cách yên tĩnh, anh ta đi vào căn phòng tối và từ từ tới và quì bên cạnh giường. Thầy già gật đầu bảo anh ta  tới  gần  hơn,  và  anh  ta  nghiêng  người  ghé  tai  vào mồm của ông già, và thầy thì thào, "Đéo mày."

Đủ cho hôm nay.

7.   Thìa có nếm canh không?

Đêm dài làm sao với người gác,

Đường dài làm sao với lữ khách mệt lử,

Lang thang lâu sao qua nhiều kiếp
với người ngu bỏ lỡ con đường.

Nếu lữ khách không thể tìm ra
thầy hay bạn đi cùng mình,
để người đó đi một mình
hơn là đi cùng người ngu.

"Con ta, của cải của ta!"

Người ngu tự gây rắc rối cho mình.

Nhưng người đó làm sao có con hay của cải?

Người  đó  thậm  chí  không  là  người  chủ  riêng  của mình.

Người ngu biết mình là ngu là khôn hơn nhiều.

Người ngu nghĩ mình khôn thực sự là người ngu.

Thìa có nếm canh không?

Người ngu có thể sống cả đời
cùng với thầy
và vẫn lỡ con đường.

Lưỡi nếm canh.

Nếu ông thức trong hiện diện của thầy
một khoảnh khắc sẽ chỉ cho ông con đường.

Người ngu là kẻ thù riêng của mình.

Tai hoạ người đó gây ra phá huỷ của người đó.

Người đó chịu cay đắng làm sao!

Tại sao làm điều ông sẽ hối tiếc?

Tại sao mang nước mắt theo bản thân ông?

Làm chỉ điều ông không tiếc,
và rót đầy bản thân ông bằng vui vẻ.

Con  người  là  cây  cầu  giữa  cái  biết  và  cái  không biết. Vẫn còn bị giới hạn trong cái biết là kẻ ngu. Đi tìm cái không biết là bắt đầu của trí huệ. Trở thành một với cái không biết là trở thành người thức tỉnh, vị phật.

Nhớ lấy, lặp đi lặp lại, rằng con người vẫn chưa là sự hiện hữu - con người đang trên đường, một lữ khách, một  người  hành  hương.  Con  người  chưa  ở  nhà,  con người  đang  đi  tìm  nhà.  Người  nghĩ  rằng  mình  đang  ở nhà là người ngu, vì thế thì việc tìm kiếm dừng lại, thế thì việc tìm không còn nữa. Và khoảnh khắc bạn dừng tìm tòi và tìm kiếm, bạn trở thành cái vũng năng lượng tù đọng, bạn bắt đầu bốc mùi. Thế thì bạn chỉ chết, thế thì bạn không sống chút nào.

Sống là trong tuôn chảy, sống là trong duy trì dòng sông  -  bởi  vì  chỉ  dòng  sông  sẽ  đạt  tới  đại  dương.  Nếu bạn trở thành cái ao tù đọng thế thì bạn chẳng đi đâu cả. Thế  thì  bạn  không  thực  sự  sống.  Người  ngu  không sống,  người  đó  chỉ  giả  vờ  sống.  Người  đó  không  biết, người đó chỉ giả vờ biết. Người đó không yêu, người đó chỉ giả vờ yêu. Người ngu tự phụ.

Người  trí  huệ  sống,  yêu,  người  trí  huệ  truy  tìm. Người  trí  huệ  sẵn  sàng,  bao  giờ  cũng  sẵn  sàng,  đi  vào biển  chưa  lập  bản  đồ.  Người  trí  huệ  có  tính  phiêu  lưu. Người ngu sợ.

Khi Phật dùng từ 'ngu' bạn phải nhớ mọi nghĩa này của  từ  này.  Không  phải  là  nghĩa  thường  mà  Phật  đem cho từ 'ngu'. Với ông ấy, người ngu nghĩa là người sống trong  tâm  trí  và  không  biết  gì  về  vô  trí;  người  sống trong thông tin, tri thức, và đã không nếm trải cái gì của trí  huệ;  người  sống  cuộc  sống  vay  mượn,  bắt  chước, nhưng chẳng biết gì về bất kì cái gì nảy sinh trong bản thể riêng của mình.

Với  "người  ngu"  Phật  ngụ  ý  người  đã  quá  quen thuộc  với  kinh  sách,  nhưng  chưa  nếm  trải  lấy  một khoảnh  khắc  của  chân  lí.  Người  đó  có  thể  là  học  giả lớn,  rất  thông  thái  -  thực  ra,  người  ngu  là  các  học  giả; họ phải như vậy bởi vì đó là cách duy nhất để che giấu cái  ngu  của  họ.  Người  ngu  là  những  người  rất  có  học; họ  phải  như  vậy,  bởi  vì  chính  là  chỉ  qua  những  lời  có học, các lí thuyết, các triết lí mà họ mới có thể che giấu cái dốt nát bên trong của họ, mà họ mới có thể che giấu cái  trống  rỗng  của  họ,  mà  họ  mới  có  thể  tin  rằng  họ cũng biết.

Nếu bạn muốn tìm thấy người ngu, vào các đại học, vào các viện hàn lâm. Tại đó bạn sẽ tìm thấy họ - trong dốt  nát  hoàn  toàn  của  họ,  nhưng  vẫn  giả  vờ  biết.  Họ chắc  chắn  biết  điều  người  khác  đã  nói,  nhưng  đấy không  phải  là  cái  biết  thực.  Người  mù  có  thể  thu  thập mọi thông tin có đó về ánh sáng, nhưng người đó sẽ vẫn còn mù. Người đó có thể nói về ánh sáng, người đó có thể viết ra các chuyên luận về ánh sáng; người đó có thể rất láu lỉnh trong dự đoán, trong nguỵ tạo các lí thuyết, nhưng dầu vậy người đó vẫn còn là người mù và người đó  chẳng  biết  gì  về  ánh  sáng  cả.  Nhưng  thông  tin  mà người đó thu thập có thể không chỉ lừa dối người khác, nó  có  thể lừa dối  bản  thân  người  đó  nữa.  Người  đó  có thể  bắt  đầu  nghĩ  rằng  mình  biết,  rằng  mình  không  mù nữa.

Khi Phật dùng từ 'ngu' ông ấy không ngụ ý đơn giản là  dốt  nát,  bởi  vì  nếu  người  dốt  nát  mà  nhận  biết  rằng mình  dốt  nát,  người  đó  không  phải  là  người  ngu.  Và điều có thể hơn đối với người dốt nát là nhận biết rằng mình dốt nát hơn chính cái gọi là những người có học. Bản ngã của họ cũng được thổi phồng thế; rất khó cho họ  thấy  -  điều  đó  đi  ngược  lại  đầu  tư  của  họ.  Họ  đã dành  cả  các  kiếp  sống  của  họ  cho  tri  thức,  và  bây  giờ, thật là khó khăn, thật là gian nan để nhận ra sự kiện là tất cả tri thức này là vô nghĩa, vô tích sự, vì bản thân họ đã không nếm trải chân lí.

Người dốt nát có thể nhớ rằng mình dốt nát - người đó  chẳng  có  gì  để  mất;  nhưng  người  có  học,  người  đó không thể nhận ra được rằng mình dốt nát - người đó có nhiều  thứ  để mất.  Người  thông  thái  là  người  ngu  thực.

Người  dốt  nát  là  hồn  nhiên;  người  đó  biết  rằng  mình không  biết,  và  bởi  vì  người  đó  biết  rằng  mình  không biết, vì người đó là người dốt nát, nên người đó ở ngay ngưỡng  cửa  của  trí  huệ.  Bởi  vì  người  đó  biết  mình không  biết,  người  đó  có  thể  truy  tìm,  và  cuộc  truy  tìm của người đó sẽ thuần khiết, không định kiến. Người đó sẽ truy tìm mà không có kết luận nào. Người đó sẽ truy tìm mà không là người Ki tô giáo hay người Mô ha mét giáo hay người Hindu giáo. Người đó đơn giản sẽ truy tìm  như  người  truy  tìm.  Việc  truy  tìm  của  người  đó  sẽ không bắt nguồn từ những câu trả lời làm sẵn, việc truy tìm  của  người  đó  sẽ  bắt  nguồn  từ  trái  tim  riêng  của người đó. Việc truy tìm của người đó sẽ không phải là sản phẩm phụ của tri thức, việc truy tìm của người đó sẽ có  tính  tồn  tại.  Người  đó  truy  tìm  bởi  vì  đó  là  vấn  đề sống  và  chết  với  người  đó.  Người  đó  truy  tìm  bởi  vì người  đó  thực  sự  muốn  biết.  Người  đó  biết  rằng  mình không biết - đó là lí do tại sao người đó truy tìm. Việc truy tìm của người đó có cái đẹp của riêng nó. Người đó không  phải  là  người  ngu,  người  đó  đơn  giản  dốt  nát. Người  ngu  thật  là  người  nghĩ  mình  biết  mà  chẳng  biết gì cả.

Socrates  đã  cố  gắng  làm  cùng  điều  đó  ở  Athens: ông ấy đã cố gắng làm cho những người ngu có học này nhận  biết  rằng  mọi  học vấn  của  họ  đều  là  giả,  rằng  họ thực sự là người ngu, kẻ giả vờ, đạo đức giả. Một cách tự nhiên, mọi giáo sư và mọi triết gia và mọi cái gọi là nhà tư tưởng... và Athens đầy những họ. Athens là thủ đô của tri thức vào những ngày đó. Cũng như ngày nay mọi người nhìn vào Oxford hay Cambridge, mọi người đã  nhìn  tới  Athens.  Nơi  đó  đầy  những  người  ngu  có học,  và  Socrates  đang  cố  gắng  đưa  họ  xuống  đất,  làm tan nát tri thức của họ, đang nêu ra những câu hỏi - đơn giản  theo  cách  nào  đó,  nhưng  khó  được  trả  lời  bởi những người chỉ đi góp nhặt tri thức từ người khác.

Athens  trở  nên  giận  Socrates  lắm.  Họ  đã  đầu  độc con  người  này.  Socrates  là  một  trong  những  người  vĩ đại nhất đã từng bước đi trên trái đất; và điều ông ấy đã làm rất ít người đã làm được. Phương pháp của ông ấy là  phương  pháp  cơ  bản.  Phương  pháp  của  Socrates  để truy tìm là tới mức nó phơi bày người ngu là ngu. Phơi bày người ngu là ngu là điều nguy hiểm, tất nhiên, bởi vì người đó sẽ trả thù. Socrates đã bị đầu độc, Jesus đã bị đóng đinh, Phật đã bị kết án.

Ngày  Phật  chết,  Phật  giáo  bị  tống  khỏi  đất  nước này,  bị  trục  xuất  khỏi  đất  nước  này.  Các  học  giả,  các nhà  bác  học,  những  người  brahmins,  không  thể  cho phép nó còn lại. Nó quá không thoải mái cho họ. Công kích cơ sở của nó là vào các brahmins, những kẻ ngu có học,  và  một  cách  tự  nhiên  họ  đều  bị  bực  mình.  Họ  đã không  thể  đối  diện  được  với  Phật,  họ  đã  không  thể đương đầu được với ông ấy. Họ chờ đợi cơ hội của họ theo  cách  tinh  ranh:  khi  Phật  chết,  thế  rồi  họ  bắt  đầu đánh  các  tín  đồ.  Khi  ánh  sáng  đã  tắt  rồi,  thế  thì  đó  là thời  gian  cho  cú,  cho  người  ngu  có  học,  để  cai  trị  đất nước này lần nữa. Và kể từ lúc đó họ đã cai trị mãi cho tới  nay  -  họ  vấn  đang  nắm  quyền.  Vẫn  cùng  những người ngu đó!

Thế giới đã chịu đựng nhiều rồi. Con người có thể đã  trở  thành  vinh  quang  của  trái  đất,  nhưng  bởi  vì những kẻ ngu này... và bởi vì họ có quyền họ có thể gây hại, và bởi vì họ có quyền họ có thể phá huỷ bất kì khả năng nào, bất kì cơ hội nào cho con người tiến hoá. Con người  đã  đi  trong  vòng  tròn,  và  những  người  ngu  này không muốn con người trở thành trí huệ, bởi vì nếu con người trở thành trí huệ những người ngu này sẽ không ở đâu cả. Họ sẽ không trong quyền lực nữa - về tôn giáo, chính trị, xã hội, tài chính, mọi quyền lực sẽ mất đi. Họ có thể vẫn còn trong quyền lực chỉ nếu họ có thể cứ phá huỷ đi mọi khả năng của trí huệ đối với con người.

Nỗ lực của tôi ở đây  là để tạo ra lần nữa việc  truy tìm  kiểu  Socrates,  để  hỏi  những  câu  hỏi  nền  tảng  mà Phật đã nêu ra.

Trong  công  xã  mới  này  chúng  ta  sẽ  có  bẩy  vòng đồng  tâm  gồm  những  người.  Vòng  thứ  nhất,  vòng  bề ngoài  nhất,  sẽ  bao  gồm  những  người  chỉ  tới  do  tính  tò mò trẻ con, hay tới do các định kiến đã tích luỹ, những người mà, sâu bên dưới, là đối kháng - các nhà báo, vân vân.

Họ sẽ được phép chỉ thấy phần bề mặt của công xã

- không phải là cái gì sẽ bị che giấu, mà chỉ bởi vì cách tiếp cận của họ nên họ sẽ không có khả năng thấy cái gì nhiều  hơn  cái  bề  ngoài  nhất.  Họ  sẽ  thấy  chỉ  cái  vỏ ngoài. Ở đây cùng điều đó vẫn cứ xảy ra. Họ tới và họ chỉ thấy cái bên ngoài.

Mới hôm nọ tôi đã đọc một phóng sự của một nhà báo; anh ta đã ở đây trong năm ngày. Anh ta viết, "trong năm  ngày,"  dường  như  đó  là  thời  gian  rất  dài  ở  đây; năm ngày, dường như anh ta đã ở đây năm kiếp rồi! Bởi vì  anh  ta đã ở đây  nên  anh  ta  trở thành  người  có  thẩm quyền. Bây giờ anh ta biết điều đang xảy ra ở đây bởi vì anh ta đã xem mọi người thiền. Làm sao bạn có thể xem mọi  người  thiền  được?  Hoặc  bạn  có  thể  thiền  hoặc không,  nhưng  bạn  không  thể  xem  mọi  người  thiền được. Vâng, bạn có thể xem cử chỉ vật lí của mọi người, những  chuyển  động,  nhảy  múa,  hay  việc  ngồi  im  lặng của  họ  dưới  gốc  cây,  nhưng  bạn  không  thể  thấy  được thiền!  Bạn  có  thể  xem  tư  thế  vật  lí  của  thiền  nhân, nhưng bạn không thể thấy được kinh nghiệm bên trong của người đó. Để thấy điều đó, bạn phải thiền, bạn phải trở thành người tham dự.

Và điều kiện cơ bản cho việc là người tham dự là ở chỗ bạn phải vứt bỏ ý tưởng này về việc là người xem. Ngay  cả  nếu  bạn  tham  gia,  nếu  bạn  nhảy  múa  với  các thiền nhân, với ý tưởng này rằng bạn đang tham gia chỉ để xem điều xảy ra, thế thì chẳng cái gì sẽ xảy ra cả. Và tất nhiên, bạn sẽ đi với kết luận rằng tất cả điều này là vô  nghĩa  -  chẳng  cái  gì  xảy  ra  cả.  Và  bạn  sẽ  cảm  thấy hoàn  toàn  đúng  bên  trong  bản  thân  bạn  rằng chẳng  cái gì xảy ra, bởi vì bạn thậm chí đã tham gia vào mà có gì xảy ra đâu.

Người  đó  viết  rằng  anh  ta  đã  dự  vào  buổi  darshan trao  đổi  tâm  tình  và  nhiều  điều  đã  xảy  ra  cho  các sannyasins - nhiều điều đã xảy ra rằng sau khi tiếp xúc năng  lượng  sâu  với  tôi  tới  mức  họ  thậm  chí  không  thể bước  trở về  chỗ  của  mình  được  -  họ  phải  được  khiêng đi. Và thế rồi anh ta nhắc tới, "Nhưng chẳng cái gì xảy ra cho tôi cả." Điều đó là đủ chứng minh rằng mọi điều xảy ra chỉ là thôi miên, hay mọi người giả vờ chỉ bởi vì nhà báo có đó, hay đấy chỉ là vở diễn được bố trí, cái gì đó được dàn xếp - bởi vì có gì xảy ra với anh ta đâu.

Có những điều có thể xảy ra chỉ khi bạn sẵn có, cởi mở, không định kiến. Có những điều có thể xảy ra chỉ khi bạn gạt tâm trí của mình sang bên.

Nhà  báo  này  lại  viết,  "Những  người  tới  đó,  họ  bỏ tâm trí của mình ở nơi họ bỏ giầy - nhưng tôi không thể làm được điều đó. Tất nhiên," anh ta nói, "nếu tôi mà bỏ tâm trí mình đằng sau, tôi chắc cũng phải bị ấn tượng." Nhưng anh ta nghĩ tâm trí mà anh ta có là cái gì đó giá trị  thế  -  làm  sao  anh  ta  có  thể  bỏ  nó  đằng  sau  được? Anh ta cảm thấy bản thân mình rất tinh ranh bởi vì anh ta đã không bỏ tâm trí mình đằng sau.

Tâm  trí  là  rào  chắn,  không  phải  là  cây  cầu.  Trong công xã mới này, vòng đồng tâm thứ nhất sẽ dành cho những  người  tới  như  nhà  báo  -  những  người  có  định kiến, người đã biết rằng họ biết. Nói tóm lại, dành cho người ngu.

Vòng đồng tâm thứ hai sẽ dành cho những người là người  truy  tìm  -  không  định  kiến,  không  Hindu  giáo không Mô ha mét giáo không Ki tô giáo, những người tới  mà  không  có  kết  luận  gì,  người  tới  với  tâm  trí  cởi mở. Họ sẽ có khả năng thấy sâu hơn một chút. Cái gì đó của  điều  bí  ẩn  sẽ  khuấy  động  con  tim  họ.  Họ  sẽ  vượt qua rào chắn  của tâm  trí. Họ  sẽ trở nên nhận biết  rằng điều gì đó có tầm quan trọng mênh mông đang xảy ra - đích xác nó là cái gì họ sẽ không có khả năng hình dung ra  ngay  lập  tức,  nhưng  họ  sẽ  trở  nên  nhận  biết  mơ  hồ rằng cái gì đó có giá trị đang xảy ra. Họ có thể không có đủ  dũng  cảm  để  tham  gia  vào  trong  nó;  việc  truy  tìm của họ có thể có tính trí tuệ nhiều hơn tính tồn tại, họ có thể không có khả năng trở thành một phần, nhưng họ sẽ trở nên nhận biết - tất nhiên, theo cách rất mơ hồ và lẫn lộn, nhưng chắc chắn có nhận biết - rằng rõ ràng có cái gì đó hơn nữa đang diễn ra.

Vòng  thứ  ba  sẽ  dành  cho  những  người  đồng  cảm, người trong đồng cảm sâu sắc, người đã sẵn sàng đi với công xã thêm một chút ít, người sẵn sàng nhảy múa và ca  hát  và  tham  gia,  người  không  chỉ  là  người  truy  tìm mà  còn  sẵn  sàng  thay  đổi  bản  thân  mình  nếu  việc  truy tìm  yêu  cầu  điều  đó.  Họ  sẽ  trở  nên  nhận  biết  rõ  ràng hơn về những cõi giới sâu hơn.

Và vòng thứ tư sẽ là thấu cảm. Đồng cảm nghĩa là người có thân thiện, người không đối kháng. Thấu cảm nghĩa  là  người  không  chỉ  thân  thiện;  mà  là  người  cảm thấy có một loại thống nhất, cái một. Thấu cảm nghĩa là người  cảm  với  công  xã,  với  mọi  người,  với  điều  đang xảy  ra.  Người  ta  gặp  gỡ,  hội  nhập,  tan  chảy,  trở  thành một.

Vòng  thứ  năm  sẽ  là  những  người  điểm  đạo,  các sannyasins - người không chỉ cảm thấy trong tim mình mà  còn  là  người  sẵn  sàng  cam  kết,  sẵn  sàng  tham  dự. Người sẵn sàng mạo hiểm. Người sẵn sàng cam kết, bởi vì người đó cảm thấy một tình yêu lớn lao, cuồng nhiệt

- đang nảy sinh trong mình. Sannyasin, người điểm đạo.

Và  vòng  thứ  sáu  sẽ  là  những  người  đã  bắt  đầu  tới nơi  -  những  người  lão  luyện.  Những  người  có  cuộc hành  trình  đang  tới  gần  đích  hơn,  những  người  không còn là sannyasins mà đang trở thành siddhas, người có cuộc hành trình sắp tới điểm chấm dứt hoàn toàn, đang ngày  một  tới  gần  sự  kết  thúc  hơn.  Nhà  không  còn  xa nữa, chỉ vài bước thêm nữa thôi. Theo một cách nào đó, họ đã đạt tới rồi.

Và vòng thứ bảy sẽ bao gồm các a la hán và bồ tát. Các  a  la  hán  là  những  sannyasins  đã  đạt  tới  nhưng không  quan  tâm  tới  việc  giúp  người  khác  đạt  tới.  Phật giáo có một cái tên đặc biệt cho họ: a la hán - lữ khách đơn  độc,  đã  tới  nơi  và  rồi  biến  mất  vào  trong  điều  tối thượng. Còn bồ tát là những người đã đạt tới nhưng họ cảm thấy từ bi lớn lao với những người chưa tới. Bồ tát là a la hán có từ bi. Người đó dừng lại, ngoái nhìn sau và cứ vẫy gọi những người vẫn còn đang dò dẫm trong bóng  tối.  Người  đó  là  người  giúp  đỡ,  người  phục  vụ nhân loại.

Có  hai  kiểu  người.  Một  kiểu  là  những  người  thấy thoải  mái  chỉ  khi  người  đó  được  một  mình;  người  đó cảm  thấy  chút  ít  không  thoải  mái  trong  mối  quan  hệ, người  đó  cảm  thấy  chút  ít  nhiễu  loạn,  phân  tán  trong mối  quan  hệ.  Kiểu  người  đó  trở  thành  a  la  hán.  Khi người  đó  đạt  tới,  người  đó  được  kết  thúc  với  mọi  thứ. Bây giờ người đó không nhìn lại.

Bồ  tát  là  loại  người  thứ  hai:  người  cảm  thấy  thoải mái trong mối quan hệ, thực ra khi người đó đang trong quan hệ người đó thoải mái hơn khi người đó một mình. Người đó nghiêng nhiều hơn về yêu. A la hán nghiêng nhiều hơn về thiền. Con đường của a la hán là của thiền thuần khiết, còn con đường của bồ tát là con đường của yêu  thuần  khiết.  Yêu  thuần  khiết  bao  hàm  thiền,  và thiền thuần khiết bao hàm yêu - nhưng thiền thuần khiết chỉ  chứa  yêu  như  hương  vị,  hương  thơm;  nó  không  là lực  trung  tâm  trong  đó.  Và  yêu  thuần  khiết  bao  hàm thiền như hương thơm; nó không là trung tâm trong đó.

Hai  kiểu  người  này  tồn  tại  trên  thế  giới.  Kiểu  thứ hai  -  tín  đồ  trên  con  đường  của  yêu  -  trở  thành  bồ  tát. Vòng thứ bẩy sẽ bao gồm các a la hán và bồ tát.

Bây  giờ,  vòng  thứ  bẩy  sẽ  nhận  biết  về  tất  cả  sáu vòng kia, và vòng thứ sáu sẽ nhận biết về năm vòng kia

-  vòng  cao  hơn  sẽ  nhận  biết  về  vòng  thấp  hơn,  nhưng vòng  thấp  hơn  sẽ  không  nhận  biết  về  vòng  cao  hơn. Vòng thứ nhất sẽ không nhận biết gì khác hơn vòng thứ nhất. Người đó sẽ thấy nhà cửa và khách sạn và bể bơi và trung tâm mua bán và việc thêu may và làm đồ gốm và  đồ  mộc.  Người  đó  sẽ  thấy  cây  cối,  toàn  thể  khung cảnh… người đó sẽ thấy mọi thứ này. Người đó sẽ thấy hàng   nghìn   sannyasins,   và   người   đó   sẽ   nhún   vai: "Những người này làm gì ở đây thế nhỉ?" Người đó sẽ có chút ít phân vân, bởi vì người đó không nghĩ rằng có thể  tìm  thấy  nhiều  người  điên  thế  ở  một  chỗ:  "Tất  cả đều  bị  thôi  miên!"  Người  đó  sẽ  tìm  ra  lời  giải  thích. Người đó sẽ đi hoàn toàn thoả mãn rằng mình đã biết về công xã này. Người đó sẽ không nhận biết về các vòng cao hơn - vòng thấp hơn không thể nhận biết được vòng cao hơn. Đó là một trong những luật nền tảng của cuộc sống  -  aes  dhammo  sanantano  -  chỉ  vòng  cao  hơn  biết vòng thấp hơn, bởi vì người đó đã đi từ vòng thấp hơn.

Khi bạn đứng trên đỉnh núi chan hoà ánh nắng, bạn biết  mọi  thứ  bên  dưới  thung  lũng.  Người  dưới  thung lũng có thể không nhận biết về bạn chút nào, điều đó là không  thể  được  cho  họ.  Thung  lũng  có  mối  bận  tâm riêng của nó, vấn đề riêng của nó. Thung lũng bận tâm với bóng tối riêng của nó.

Người  ngu  có  thể  tới  một  thầy  nhưng  sẽ  vẫn  còn chẳng được lợi lộc gì bởi vì người đó sẽ chỉ thấy cái bên ngoài.  Người  đó  sẽ  không  có  khả  năng  thấy  được  cái bản chất, người đó sẽ không có khả năng thấy được cái cốt  lõi.  Người  ngu  cũng  tới  đây  nữa,  nhưng  người  đó chỉ nghe những lời - và người đó cứ diễn giải những lời này theo ý tưởng riêng của mình. Người đó cứ thoả mãn hoàn toàn rằng mình biết điều đang xảy ra.

Có nhiều người ngu không tới đây - họ không cảm thấy cần thiết. Họ đơn giản phụ thuộc vào các báo cáo của những người ngu. Thế là đủ. Chỉ một người ngu có thể  thuyết  phục  cả  nghìn  người  ngu,  bởi  vì  ngôn  ngữ của họ là như nhau, định kiến của họ là như nhau, quan niệm  của  họ  là  như  nhau…  không  có  vấn  đề  gì!  Một người  ngu  đã  thấy,  và  tất  cả  những  người  ngu  khác  bị thuyết phục. Một người ngu tường trình trên báo chí và tất  cả những người ngu khác đọc nó vào buổi sáng, và được thuyết phục.

Lời kinh:

Đêm dài làm sao với người gác,

Đường dài làm sao với lữ khách mệt lử, Lang thang lâu sao qua nhiều kiếp với người ngu bỏ lỡ con đường.

Đêm rất dài đối với người gác đêm - tại sao? Người đó  không  thể  thảnh  thơi,  người  đó  phải  giữ  bản  thân mình thức bằng cách nào đó. Đó là cuộc vật lộn. Người đó phải giữ bản thân mình thức đi ngược tự nhiên, bởi vì đêm có nghĩa là dành cho thảnh thơi và nghỉ ngơi và đi vào giấc ngủ. Người đó đang tranh đấu chống lại tự nhiên - người ngu là như vậy. Người ngu cứ tranh đấu chống lại tự nhiên. Người đó cố gắng bơi ngược dòng; do  đó,  khổ  của  người  đó  kéo  dài,  dài  không  cần  thiết. Người  đó  nhân  nó  lên  cả  nghìn  lần  bởi  vì  người  đó không  thể  buông  bỏ  được,  người  đó  không  thể  thảnh thơi được.

Chỉ dẫn thứ nhất về tâm trí ngu si là ở chỗ nó không thể thảnh thơi được, nó bao giờ cũng căng thẳng, nó bao giờ cũng canh gác, nó bao giờ cũng sợ.

Đêm dài làm sao với người gác... Nó không dài như vậy với những người đang nghỉ ngơi, thảnh thơi, và đã đi  vào  trong  giấc ngủ  sâu.  Nó  trôi  qua  nhanh  thế! Mới khoảnh khắc này bạn còn thức, thế rồi bạn rơi vào giấc ngủ...  và  khoảnh  khắc  sau  bạn  thức  dậy,  trời  đã  sáng rồi. Bạn không thể tin được đêm đã bay qua nhanh thế. Nếu  bạn  thực  sự  nghỉ...  bạn  càng  nghỉ  nhiều,  đêm  bay qua  càng  nhanh.  Nếu  bạn  nghỉ  toàn  bộ,  thời  gian  biến mất. Đây là điều gì đó cần được hiểu.

Thời  gian  là  hiện  tượng  tâm  lí.  Tôi  không  nói  về thời  gian  bạn  thấy  trên  đồng  hồ,  tôi  đang  nói  về  thời gian tâm lí. Khi bạn hạnh phúc, thảnh thơi, an bình, thời gian  bay  qua  nhanh.  Khi  bạn  đau  đớn,  khổ  sở,  buồn phiền, thời gian trôi qua rất chậm; nó dường như không chấm dứt.

Bạn  đã  ngồi  bên  cạnh  người  sắp  chết  trong  đêm chưa? Dường như sáng chẳng bao giờ tới.  Đêm dường như dài thế... vẫn cùng đêm đó thôi. Cùng đêm đó bạn ngồi  cùng  người  yêu,  và  đêm  bay  qua  nhanh  tới  mức bạn  không  thể  tin  được  vào  điều  đó  -  bởi  vì  bạn  hạnh phúc và bạn thảnh thơi và bạn tận hưởng và bạn đi với tự  nhiên,  không  tranh  đấu.  Yêu  nghĩa  là  buông  xuôi, yêu nghĩa là thảnh thơi.

Người  ta  cứ  hỏi  Albert  Einstein  lặp  đi  lặp  lại  mãi trong đời ông ấy, "Lí thuyết tương đối là gì?" Đó là một lí thuyết phức tạp và nó không thể được giải thích một cách  dễ dàng  cho  những  người  không  biết  về toán  học cao  cấp.  Thực  ra,  người  ta  nói  rằng  chỉ  có  mười  hai người trên cả trái đất hiểu đích xác điều Einstein ngụ ý bởi lí thuyết tương đối. Làm sao giải thích nó cho người thường được?

Cho nên ông ấy đã đưa ra cách  giải thích hay này. Ông  ấy  sẽ  nói,  "Ngồi  trên  bếp  lò  nóng  thì  một  giây dường như vĩnh viễn, không chấm dứt - nó nóng thế, nó đau thế. Và thế rồi cầm tay người yêu và ngồi bên cô ấy trên bờ sông trong đêm trăng tròn, và hàng giờ trôi qua như  khoảnh  khắc."  Điều  này,  ông  ấy  thường  nói,  là  lí thuyết tương đối.

Mọi thứ đều phụ thuộc vào bạn, vào trạng thái tâm lí của bạn. Thời gian không phải là hiện tượng vật lí, vật chất; nó có tính tâm lí. Do đó, trong thiền sâu thời gian biến mất toàn bộ. Và điều này không phải là cái gì mới, các nhà huyền môn đã biết tới nó trong nhiều thời đại. Họ đã nói, mọi nhà huyền môn của mọi nước, rằng thời gian dừng khi thiền thực sự bắt đầu.

Jesus được ai đó hỏi, "Ông nói nhiều thế về vương quốc của Thượng đế - cái gì rất đặc biệt về nó, cái gì đó mà  chúng  tôi  không  biết  chút  nào  vậy?  Nói  cho  chúng tôi  điều  gì  đó  về  vương  quốc  của  Thượng  đế  mà  tuyệt đối đặc biệt xem nào."

Và bạn có biết ông ấy nói gì không? Câu trả lời rất kì lạ - ông ấy nói, "Sẽ không có thời gian nữa."

Vâng, trong vương quốc của Thượng đế không thể có thời gian nữa, bởi vì thời gian chỉ tỉ lệ với đau đớn, khổ  sở,  lo  âu.  Nếu  mọi  lo  âu,  mọi  đau  đớn,  mọi  ác mộng  biến  mất,  thời  gian  biến  mất.  Thời  gian  là  hiện tượng tâm trí: nếu không có tâm trí, không có thời gian. Và bạn cũng biết về điều đó. Tính tương đối này bạn đã cảm thấy.

Vivek mới nói hôm nọ, nhiều lần cô ấy đã nói điều đó, rằng thời gian ở đây bay nhanh tới mức cô ấy không thể tin được rằng cô ấy đã ở đây bẩy năm rồi. Có vẻ như cô ấy mới đến đây chỉ bẩy ngày thôi.

Và  vậy  mà  chúng  ta  vẫn  đang  trong  thế  giới  này! Một khi chúng ta đã đi khỏi thế giới, một khi chúng ta có thể giới nhỏ của riêng mình, một khi chúng ta vứt bỏ mọi cây cầu, thời gian sẽ bắt đầu biến mất. Nỗ lực của tôi là để cho bạn hương vị của vô thời gian. Một khi bạn đã  nếm  trải  nó,  thế  thì  bạn  có  thể  quay  trở  về  thế  giới này và nó sẽ vẫn còn với bạn. Điều quan trọng nhất là nếm  trải  nó  ít  nhất  một  lần  -  vô  thời  gian  -  và  bỗng nhiên bạn được đưa vào thế giới khác.

Thế giới này bao gồm thời gian và không gian. Đó là cách Albert Einstein định nghĩa nó: không-thời-gian. Ông  ấy  tạo  ra  một  từ  từ  hai  từ,  bởi  vì  ông  ấy  nói  thời gian không là gì ngoài chiều thứ tư của không gian. Cho nên  thế  giới  này  bao  gồm  không  gian  và  thời  gian,  và trong  thiền  bạn  biến  mất  khỏi  cả  hai,  hay  cả  hai  biến mất  khỏi  bản  thể  bạn.  Bạn  không  biết  bạn  ở  đâu.  Bạn hiện hữu, chắc chắn, còn hơn cả bạn đã từng hiện hữu; bạn toàn bộ ở đó nhưng không có không gian giới hạn bạn  và  không  có  thời  gian  xác  định  bạn.  Sự  tồn  tại thuần  khiết.  Một  khi  được  nếm  trải  rồi,  mọi  cái  ngu ngốc biến mất.

Người ngu sống trong thời gian, người trí huệ sống trong vô thời gian.

Người  ngu  sống  trong  tâm  trí,  người  trí  huệ  sống trong vô trí.

Đêm dài làm sao với người gác, đường dài làm sao với lữ khách mệt lử... nhìn vào mặt mọi người mà xem - họ  trông  mệt  mỏi  làm  sao,  mòn  mỏi,  hoàn  toàn  thất vọng.  Và  họ  không  chỉ  trông  như  vậy,  họ  là  như  vậy đấy. Linh hồn của họ mệt mỏi, chính bản thể họ đã trở thành  một  loại  chán  ngán.  Họ  đang  kéo  lê  bản  thân mình - họ không vui vẻ, không nhảy múa trong bước đi của  họ,  không  bài  ca  trong  trái  tim  họ,  không  biết  ơn, không cám ơn... ngược lại, nhiều phàn nàn ca cẩm thế.

Một  trong  những  nhân  vật  của  Dostoevsky  trong cuốn  Anh  em  nhà  Karamazov  nói,  "Tôi  muốn  trả  lại cuộc  sống  này  cho  Thượng  đế  nếu  tôi  gặp  ngài.  Tôi không  muốn  sống  thêm  nữa.  Cuộc  sống  đầy  khổ  não thế!" Anh ta muốn trả vé. Làm sao anh ta có thể cám ơn được?

Nghĩ  mà  xem:  nếu  bạn  gặp  Thượng  đế  một  ngày nào đó, bạn định nói gì với ngài? Thậm chí khó mà nói "Chào  ngài!"  Bạn  sẽ  giận  ngài  thế,  hoàn  toàn  bực  tức thế, cáu bẳn vì rằng đây là người đã tạo ra bạn, đây là người đã tạo ra thế giới này! Điều đó là đơn giản bởi vì điều  này  mà  Thượng  đế  cứ  trốn  tránh;  bằng  không  thì mọi người nhất định giết chết ngài. Họ sẽ không để cho ngài  sống  đâu;  ngài  phải  đi  trốn,  chỉ  để  sống  sót  mà ngài phải đi trốn.

Đêm dài làm sao với người gác, đường dài làm sao với lữ khách mệt lử, lang thang qua nhiều kiếp dài làm sao với người ngu bỏ lỡ con đường. Và người ngu nhất định  bỏ  lỡ  con  đường  rồi.  Tại  sao?  -  bởi  vì  người  đó nghĩ mình đã biết  con  đường rồi, bởi vì người đó nghĩ người đó đang trên đường rồi. Mọi người khác đều sai, người  đó  đúng.  Người  đó  tin  rằng  nếu  mọi  người  theo người  đó,  mọi  thứ  sẽ  đúng  trên  thế  giới.  Người  đó  là cuồng  tín.  Người  đó  có  Kinh  Thánh,  Koran,  Vedas  - còn cần gì khác nữa? Người đó biết mọi giáo điều hay của mọi tôn giáo rồi - còn  cần gì thêm nữa? Người  đó biết con đường rồi!

Nhưng  khi  Phật  dùng  từ  'đạo',  ông  ấy  ngụ  ý  pháp dhamma  -  aes  dhammo  sanantano.  Ông  ấy  ngụ  ý  con đường đưa bạn ra khỏi bản ngã của bạn, con đường đưa bạn ra khỏi tâm trí của bạn, con đường đưa bạn ra khỏi sự  đồng  nhất  của  mình,  con  đường  làm  cho  bạn  thành cái không tuyệt đối... con đường giúp bạn tan biến vào trong cái toàn thể.

Ông ấy không nói về tôn giáo, ông ấy không nói về cái gọi là kĩ thuật, phương cách, phương pháp. Khi ông ấy dùng từ 'con đường', ông ấy ngụ ý đích xác điều Lão Tử ngụ ý bởi 'đạo'. Đạo đích xác nghĩa là "con đường" - con  đường  tới  cái  gì?  Con  đường  đi  ra  ngoài  bản  thân bạn, con đường dẫn bạn đi ra khỏi trạng thái bi giới hạn của bạn, trạng thái bị cầm tù, vào chỗ mở.

Lang  thang  qua  nhiều  kiếp  dài  làm  sao...  Và  điều đó  thực  sự  dài,  việc  lang  thang  dài  -  không  phải  một ngày hay một kiếp, mà nhiều kiếp, hàng triệu kiếp. Và nếu mọi người mệt mỏi, điều đó không gây ngạc nhiên. Nếu  mắt  họ  đầy  bụi,  điều  đó  không  gây  ngạc  nhiên. Nếu  linh  hồn  họ  bị  bao  phủ  bởi  nhiều  tầng  bụi  bặm, điều  đó  không  gây  ngạc  nhiên.  Nếu  chúng  không  còn phản  chiếu,  nếu  những  tấm  gương  của  họ  bị  mất,  điều đó không phải là ngẫu nhiên - điều đó là hiểu được, mặc dầu không tha thứ được, bởi vì không ai khác chịu trách nhiệm cho tình huống này ngoại trừ bạn. Nếu bạn quyết định,  bạn  có  thể  vứt  bỏ  mọi  tầng  bụi  bặm  này  ngay chính khoảnh khắc này, và khoảnh khắc bạn vứt đi mọi bụi bặm của ý nghĩ của mình, bạn đang trên đường. Bạn là con đường rồi!

Jesus  nói,  "Ta  là  con  đường,  ta  là  chân  lí,  ta  là  lối cổng."  Người  Ki  tô  giáo  cứ  diễn  giải  điều  đó  như  thể Jesus là con đường; điều đó không đúng, điều đó là làm sai  lạc  Jesus  hoàn  toàn.  Khi  Jesus  nói,  "Ta  là  con đường," ông ấy đang nói, "Bất kì ai có thể nói 'tôi hiện hữu',  có  con  đường."  Ông  ấy  không  nói  về  Jesus,  con của Joseph và Mary; ông ấy đang nói về "tính tôi đây".

Khoảnh khắc này, trong thiền im lặng sâu sắc, bạn bắt  gặp  tính  tôi  đây,  bạn  là  con  đường.  Vấn  đề  không phải  là  việc  là  người  Ki  tô  giáo.  Không  phải  là  điều người Ki tô giáo cứ đi nói với cả thế giới, "Chừng nào các  ông  chưa  tới  với  Jesus,  các  ông  sẽ  không  tìm  thấy đường tới Thượng đế đâu." Điều đó là cực kì vô nghĩa!

- bởi vì Phật đã tìm thấy mà đâu có là người Ki tô giáo, và  Mohammed  đã  tìm  thấy  mà  đâu  có  là  người  Ki  tô giáo, và Mahavira đã tìm thấy và Krishna đã tìm thấy và Lão Tử đã tìm thấy... tôi đã tìm thấy mà đâu có là người Ki tô giáo. Điều đó là vô nghĩa.

Nhưng điều Jesus thực sự ngụ ý là đúng.

Moses đã hỏi Thượng đế khi ông ấy gặp ngài... một câu  chuyện  hay;  nhớ  lấy,  nó  là  chuyện  kể  thôi,  không phải là lịch sử. Lịch sử là điều rất bình thường; lịch sử bao  gồm  Tamerlane,  và  Genghis  Khan  và  Adolf  Hitler và Joseph Stalin và Mao Trạch Đông - lịch sử rất bình thường.  Nó  bao  gồm  tất  cả  những  cái  xấu  xa.  Đây không phải là lịch sử, đây là chuyện cách ngôn, ẩn dụ, có tính thơ ca và cái đẹp vô cùng.

Chuyện  kể  rằng  khi  Moses  gặp  Thượng  đế  ông  ấy hỏi,  "Ngài  là  ai?"  Và  Thượng  đế  tương  truyền  đã  nói, "Ta là cái ta đang là đây này."

Đó  là  điều  Jesus  ngụ  ý  khi  ông  ấy  nói,  "Ta  là  con đường."

Nếu  bạn  có  thể  cảm  thấy  bản  thể  riêng  của  mình,

'cái đây' riêng của mình, bạn sẽ thấy con đường. Người ngu không thể tìm thấy được nó. Người đó cứ đi mãi... sống  trong  cùng  ham  muốn,  cùng  những  ý  nghĩ  ngu xuẩn, trong cùng kí ức. Người ngu có tính lặp lại; người đó  chỉ  lặp  điều  mình  biết  -  người  đó  chưa  bao  giờ  cố gắng vượt ra ngoài tri thức của mình. Và chân lí là cái không biết.

Quan  sát  tâm  trí  bạn  và  bạn  sẽ  có  khả  năng  hiểu điều tôi đang cố truyền đạt cho bạn. Tâm trí bạn có tính lặp lại! Nó nói, "Hôm qua thức ăn rất ngon, chúng ta tới khách  sạn  đó  đi...  Hôm  qua  người  đó  rất  thân  thiện, chúng  ta  tìm  người  đó  đi."  Nó  muốn  lặp  cái  hôm  qua, và  nó  không  cho  phép  hôm  nay  có  sự  hiện  hữu  riêng của hôm nay. Nó thậm chí không cho phép ngày mai có sự hiện hữu riêng của ngày mai; với các ngày mai cũng vậy, nó có kế hoạch để lặp chính điều nó đã biết trong quá khứ. Và bạn đã biết gì trong quá khứ ngoại trừ khổ? Nhưng bạn đã trở nên quen thuộc với nó và bạn cứ lặp nó.

Người  ngu  có  tính  lặp  lại:  người  trí  huệ  sống  mọi khoảnh khắc đều mới.

Tất  cả  lính  tráng  của  trung  đoàn  Mĩ  ở  Hàn  Quốc đóng góp mỗi người một đô la rồi mở sổ số cho người trúng  số  được  lấy  số  tiền  đó  và  sống  một  đêm  ở  nhà chứa xịn nhất ở Phương Đông.

Hymie  Kaplowitz,  kẻ  ghê  gớm  vùng  Brooklyn,  tự nhiên trúng giải, và khi trở về từ nhà chứa huyền thoại đó, tả điều đã xảy ra cho bạn cùng phòng đã tụ tập: bức màn vàng kéo lên, âm nhạc phương đông cuốn hút, thức ăn  kì  lạ,  kích  dục  được  các  cô  gái  mười  hai  tuổi  trần truồng  nhỏ  nhắn  phục  vụ  trước,  vân  vân,  kết  thúc  mọi đoạn bằng "... chẳng cái gì giống như Brooklyn cả!"

Cuối cùng anh ta tả cách người đàn bà đẹp nhất mà anh ta đã từng thấy chậm rãi bước xuống cầu thang lộng lẫy, chỉ mặc khăn trùm đầu kiểu nhà chùa với mạng che mặt  kéo  dài  bằng  dải  đăng  ten  trắng,  và  nắm  tay  đưa anh ta lên cầu thang tới giường đượm hương thơm của cô ta "... chẳng cái gì giống Brooklyn cả!"

"Thế rồi sao?" mọi lính khác hỏi một cách sốt ruột. "Rồi  sao  á?"  Hymie  trả  lời.  "Ồ,  thế  rồi  giống  như

Brooklyn thôi."

Tâm  trí  người  ngu  cứ  làm  lặp  đi  lặp  lại  cùng  một điều mãi. Tâm trí người ngu là cái vòng luẩn quẩn - nó đi  theo  vòng  tròn.  Người  trí  huệ  không  lặp  chút  nào. Người  đó  sống  từng  khoảnh  khắc  mới  mẻ,  người  đó được  sinh  ra  mới  từng  khoảnh  khắc.  Người  đó  chết  đi quá khứ mọi khoảnh khắc, và lại được sinh ra lần nữa.

Toàn thể cuộc sống của người trí huệ là quá trình tái sinh.  Người  trí  huệ không  được  sinh ra  một  lần,  người đó được sinh ra mọi khoảnh khắc lặp đi lặp lại. Cái cũ không  bao  giờ  nắm  giữ  người  đó.  Nhưng  người  ngu được sinh ra chỉ mỗi một lần, và thế rồi người đó cứ lặp lại.

Nếu bạn cứ lặp bạn sẽ bỏ lỡ con đường, bởi vì linh hồn bạn, bản thể bạn tuyệt đối tươi tắn và bao gờ cũng trẻ trung. Nó không bao giờ già. Tâm trí già đi, thân thể già đi, nhưng bản thể không biết gì về thời gian cả - làm sao nó có thể già đi được? Nó bao giờ cũng trẻ, nó bao giờ cũng thanh xuân. Nó tươi trẻ như giọt sương trong ánh mặt trời buổi sớm, nó tươi trẻ như lá sen trong hồ.

Nếu lữ khách không thể tìm ra thầy hay bạn đi cùng mình, để người đó đi một mình hơn là đi cùng người ngu.

Điều tốt nhất là tìm ra thầy, bởi vì thầy là người bạn vĩ đại nhất có thể có; do đó Phật nói thầy hay bạn.

Nếu lữ khách không thể tìm ra thầy hay bạn đi cùng mình,  để  người  đó  đi  một  mình  thay  vì  đi  cùng  người ngu. Nhưng tránh người ngu ra. Và đó là điều bạn chưa bao giờ làm. Bạn thu thập những người ngu quanh bản thân bạn. Có bí mật nào đó trong việc ấy: khi bạn được bao  quanh  bởi  những  người  ngu,  bạn  dường  như  cao siêu. Đó chính là việc thoả mãn bản ngã; do đó không ai muốn  sống  với  ai  đó  cao  siêu  hơn.  Mọi  người  muốn sống với người thấp kém hơn, bởi vì những người thấp kém hơn bạn cho bạn ý tưởng rằng bạn vĩ đại.

Sống  cùng  với  thầy  bạn  sẽ phải  vứt  bỏ  ý  tưởng  đó rằng bạn vĩ đại, bạn sẽ phải vứt bỏ tất cả những rác rưởi đó, bạn sẽ phải vứt bỏ toàn thể bản ngã của mình, bạn sẽ phải buông xuôi. Bạn sẽ phải tan biến đi trong thầy; do đó mọi người tránh né thầy. Làm sao nhiều người tới với Jesus được? Rất ít người, họ có thể được đếm trên đầu  ngón  tay.  Bao  nhiêu  người  tới  với  Phật?  Rất  ít... Điều  này  bao  giờ  cũng  như  vậy.  Nhưng  mọi  người  rất sung sướng tới câu lạc bộ Rotary. Người ta cảm thấy rất thích  khi  bạn  được  những  kẻ  ngu  bao  quanh  -  điều  đó cho  cảm  giác  rất  thích  thú:  mọi  kẻ  ngủ  đều  ăn  vận  tề chỉnh, và mọi kẻ ngu đều cảm thấy hơn người khác, và mọi kẻ ngu đều ba hoa về bản thân mình, và mọi kẻ ngu đều được những kẻ ngu khác nâng đỡ.

Mọi  người  thích  ở  trong  đám  đông,  bởi  vì  trong đám đông bạn có thể quên đi cái kém cỏi của mình. Đó là lí do tại sao mọi người không rời bỏ đám đông. Đám đông  này  là  của  người  Hindus,  đám  đông  khác  là  của người  Mô  ha  mét  giáo,  đám  đông  thứ  ba  là  của  người

Ki  tô  giáo  vân  vân  và  vân  vân.  Chẳng  ai  muốn  rời  bỏ đám đông cả.

Và ngay cả đôi khi mọi người rời bỏ đám đông này, họ lập tức gia nhập đám đông khác. Bằng cách nào đó họ trốn khỏi nhà tù này để đi vào trong nhà tù khác - họ không thể sống một mình được. Phật nói sống một mình tốt hơn là sống với người ngu. Nếu bạn có thể tìm thấy thầy  hay  bạn,  tốt;  nếu  bạn  không  thể  tìm  được,  thế  thì tốt hơn cả là một mình thôi. Tất nhiên, một mình sẽ vất vả,  sẽ  khó  khăn  bởi  vì  đám  đông  sẽ  tạo  ra  nhiều  khó khăn  cho  bạn.  Đám  đông  không  thích  cá  nhân,  nó không muốn ai độc lập cả; nó muốn mọi người đều phụ thuộc  vào  đám  đông.  Nó  sẽ  tạo  ra  rắc  rối  cho  bạn. Nhưng  tất  cả  những  rắc  rối  đó  là  việc  lau  sạch,  tất  cả những  rắc  rối  đó  đều  là  thách  thức.  Chúng  mài  sắc thông minh của bạn, chúng sẽ làm cho bạn trí huệ.

"Con ta, của cải của ta!"

Người ngu tự gây rắc rối cho mình.

Nhưng người đó làm sao có con hay của cải?

Người  đó  thậm  chí  không  là  người  chủ  riêng  của mình.

Ngườingu sống quanh ý tưởng về "của tôi" và "cái của  tôi":  quốc  gia  của  tôi,  tôn  giáo  của  tôi,  giống  nòi của tôi, gia đình của tôi, của cải của tôi, con tôi, bố mẹ tôi... người đó sống quanh "của tôi" và "cái của tôi." Và người đó đã tới một mình rồi sẽ đi một mình; không ai đem bất kì cái gì vào thế giới này và không ai lấy bất kì cái gì khỏi thế giới này. Một mình, với đôi bàn tay trống chúng ta tới; một mình, với đôi bàn tay trống chúng ta đi. Người trí huệ biết điều đó; do đó người trí tuệ chẳng tuyên bố cái gì là "cái của tôi" cả. Người đó dùng mọi thứ, nhưng người đó không sở hữu chúng. Việc dùng là hoàn toàn tốt - dùng mọi thứ của thế giới này, chúng là dành cho bạn. Thế giới là món quà từ Thượng đế - dùng nó  đi,  nhưng  đừng  sở  hữu  nó.  Khoảnh  khắc  bạn  trở thành  kẻ  sở  hữu,  bạn  không  thể  dùng  mọi  thứ  được  - mọi  thứ  bắt  đầu  dùng  bạn.  Khoảnh  khắc  bạn  trở  thành kẻ sở hữu, thực ra bạn bị các vật của mình sở hữu, bạn trở  thành  nô  lệ.  Và  chính  ý  tưởng  về  sở  hữu  là  ngu xuẩn. Làm sao bạn có thể sở hữu được cái gì? Bạn thậm chí không sở hữu được bản thể riêng của mình. Bạn có thể  sở  hữu  được  cái  gì  khác?  Bạn  thậm  chí  không  là người chủ của bản thân mình.

Phật  nói:  "Con ta,  của cải  của ta!"  Cho nên người ngu  tự  gây  rắc  rối  cho  mình.  Và  bao  nhiêu  lo  âu  nảy sinh  từ  cái  "của  tôi"  này,  từ  công  việc  "của  tôi"  này? Giả dối toàn bộ! Về căn bản là giả, nhưng nó có thể tạo ra  nhiều,  nhiều  khổ.  Điều  đó  cũng  giống  như  là  trong đêm tối bạn nhìn chiếc dây thừng và bạn cứ tưởng là đó là con rắn. Thế là bạn vùng chạy, la hét, run rẩy, bạn có thể  bị  đau  tim  nữa.  Và  chẳng  có  rắn  chút  nào  -  chỉ  có mỗi  chiếc  dây  thừng!  Nhưng  cơn  đau  tim  sẽ  là  thực, nhớ  lấy:  con  rắn  không  thực  có  thể  tạo  ra  cơn  đau  tim thực.

Đây là những vấn đề không thực. Tuyên bố "cái của tôi" - bất kì cái gì! Quốc gia, nhà thờ, con cái, của cải, bất kì cái gì - khi bạn công bố "Nó là của tôi!" bạn đang tạo ra một nguồn lo âu phiền não lớn cho bản thân bạn. Bạn đang tạo ra địa ngục quanh bản thân bạn.

Nhưng người đó làm sao có con hay của cải? Phật hỏi. Người đó thậm chí là người chủ riêng của mình.

Một  kẻ  ngu  ngã  từ  cửa  sổ  tầng  thứ  sáu.  Anh  nằm trên  đất  với  một  đám  đông  lớn  bu  xung  quanh.  Một cảnh sát tới và nói, "Có chuyện gì vậy?"

Người  ngu  nói,  "Tôi  không  biết.  Tôi  vừa  mới  tới đây."

Bạn biết gì về cách bạn tới đây? Bạn biết gì về chỗ mà bạn tới không? Bạn biết gì về nơi bạn nhất định sẽ tới không? Bạn biết gì về bạn là ai không? Những câu hỏi  nền  tảng  nhất  vẫn  còn  trong  bóng  tối,  và  dầu  vậy bạn cứ tuyên bố, "Đây là nhà của tôi..."

Khi Phật trở nên chứng ngộ, ông ấy đã trở về nhà. Người  bố  giận  lắm,  hiển  nhiên  -  đây  là  đứa  con  duy nhất của ông ấy và nó đã trở thành kẻ bỏ dở nửa chừng. Người bố đang già đi, và ông ta đã cai quản một vương quốc lớn. Ông ta rất lo âu: "Ai sẽ sở hữu nó? Ai sẽ cai trị nó đây? Thằng ngu kia, con ta, đã bỏ trốn mất rồi."

Nhiều nỗ lực đã được thực hiện để thuyết phục Phật quay  về,  nhưng  tất  cả  đều  thất  bại.  Khi  ông  ấy  đã  trở nên chứng ngộ ông ấy đã tới theo cách riêng của ông ấy

- cuộc chạm trán đó là một trong những cuộc chạm trán hay nhất trong lịch sử nhân loại.

Người  bố  đã  già  của  Phật  giận  lắm,  giận  tới  mức nước mắt giận dữ bắt đầu trào ra từ đôi mắt già nua của ông  ấy.  Ông  ấy  quát  tháo,  la  hét,  lăng  mạ,  còn  Phật đứng đó, hoàn toàn bình thản và yên tĩnh, cứ dường như chẳng  có  gì  xảy  ra  cả.  Phải  đến  cả  nửa  giờ,  một  giờ... thế rồi người bố, ông già này, kiệt sức. Thế rồi ông ấy trở nên nhận biết rằng đứa con thậm chí đã không thốt ra  lấy  một  lời,  đứa  con  đã  không  phản  ứng  chút  nào.

"Và nó trông bình thản và yên tĩnh thế! Chuyện gì vậy? Nó điếc hay cái gì đó không nhỉ? Nó đã phát điên hay cái gì vậy?" Ông ấy hỏi, "Sao con không trả lời ta?"

Phật nói, "Người đã rời bỏ ông không còn nữa rồi. Ông không nói với ta - ông đang nói với con ông, người không còn nữa. Nhiều nước đã chảy qua sông Hằng từ ngày đó rồi. Mười hai năm đã qua rồi. Ta là người hoàn toàn khác."

Phật,  tất  nhiên,  ngụ  ý  ẩn  dụ.  Ông  ấy  ngụ  ý,  "Ta không còn là cùng tâm thức ấy nữa, không còn là cùng tâm trí ấy nữa. Thái độ của ta đã bị bỏ đi rồi, định kiến của  ta  đã  mất  rồi.  Ta  là  người  hoàn  toàn  tươi  tắn.  Bây giờ ta biết mình là ai. Thời đó ta đã là kẻ ngu. Bây giờ ánh  sáng  đã  tới  bên  trong  linh  hồn  ta.  Đó  là  lí  do  tại sao," ông ấy nói, "ta không còn là người cũ nữa."

Ông  bố  già  của  Phật  trở  nên  tức  điên  lên.  Ông  ấy nói,  "Con  ngụ  ý  gì  việc  con  không  là  người  cũ  nữa? Chẳng lẽ ta không thể nhận ra con trai ta sao? Ta không biết con sao? Ta đã sinh ra con, máu của ta chảy trong huyết  quản  con,  con  được  tạo  ra  từ  máu  và  xương  ta  - và ta không biết con sao? Con phải đã thần kinh khi nói điều này rồi!"

Và  Phật  nói,  "Ta  xin  lỗi,  nhưng  ta  phải  nói  rằng thân thể ta có thể là một phần của thân thể ông - nhưng ta thì không. Bây giờ ta biết rằng ta không là thân thể, không là tâm trí. Bây giờ ta biết ta là ai. Và ông chẳng liên quan gì tới bản thể ta cả; ông đã không tạo ra bản thể của ta, ông đã không cho sinh thành ra bản thể của ta. Ta đã từng hiện hữu từ trước việc sinh của ta, và ta sẽ  hiện  hữu  sau  cái  chết  của  ta.  Xin  cố  gắng  hiểu  ta; đừng tức giận làm gì, đừng bực mình làm gì. Ta tới chỉ để chia sẻ vui vẻ mà ta đã tìm ra."

Nhưng các bố mẹ cứ nghĩ con cái là của họ, con cái nghĩ bố mẹ là của họ. Trong thế giới này, bản thể bạn là tuyệt  đối  một  mình.  Vâng,  chia  sẻ  vui  vẻ  của  bạn  với người  khác,  nhưng  đừng  bao  giờ  sở  hữu.  Chỉ  kẻ  ngu mới sở hữu, người trí huệ không có tính sở hữu.

Người ngu biết mình là ngu là khôn hơn nhiều.

Người ngu nghĩ mình khôn thực sự là người ngu.

Đào sâu về điều đó: bạn nghĩ gì về bản thân mình? Thấy ra cái ngu xuẩn của mình sẽ là điều đau đớn. Dễ dàng  nhìn  người  khác  như  những  người  ngu  -  thực  ra, mọi người đều biết rằng mọi người khác là ngu - nhưng thấy  cái  ngu  riêng  của  bạn  là  bước tiến  lớn  tới  trí  huệ. Thấy cái ngu riêng của bạn là đã biến đổi bản thể bạn, tâm thức bạn.

Một  người  tới  thăm  nước  Pháp.  Anh  ta  đi  lang thang  chút  ít  trong  đêm  đầu  tiên.  Làm  tình  với  vợ  ông chủ,  với  con  gái  ông  ta,  với  người  nấu  ăn,  người  hầu gái,  vân  vân.  Ông  chủ  mắng  mỏ  người  đó  vào  buổi sáng.

"Ý tưởng to tát gì thế này? Ở đây anh là khách của tôi.  Tôi  đón  anh  như  người  bạn.  Còn  anh  làm  gì?  Anh làm  tình  với  vợ  tôi,  con  gái  tôi  và  nửa  số  người  hầu  - còn với tôi, chẳng làm gì cả sao?"

Người ngu bao giờ cũng quan tâm chỉ với một điều

- bản ngã của người đó. Bất kì cái gì ủng hộ cho người đó đều tốt - bất kì cái gì. Và người đó sẵn sàng níu bám lấy nó. Người ngu thậm chí còn níu bám lấy khổ, bởi vì đó là khổ của người đó. Người đó cứ tích lũy bất kì cái gì người đó có thể kiếm được, bởi vì người ngu không có  ý  tưởng  gì  về  vương  quốc  bên  trong  của  mình,  về kho  báu  bên  trong  của  mình;  người  đó  cứ  tích  luỹ những  đồ  đồng  nát  bởi  vì  người  đó  nghĩ  đây  là  tất  cả những gì có thể được sở hữu. Đồ đồng nát bên ngoài và đồ đồng nát bên trong; đó là điều mọi người cứ thu thập

- mọi vật họ thu thập và ý nghĩ họ cũng thu thập. Mọi vật là đồ đồng nát bên ngoài, ý nghĩ là đồ đồng nát bên trong,  và  bạn  bị  chìm  nghỉm  trong  đống  đồng  nát  của mình.

Nhìn  đi,  nhìn  một  cách  thản  nhiên,  tách  rời  vào cuộc  sống  của  bạn  mà  xem,  bạn  đã  làm  gì  với  nó,  và bạn đã được cái gì từ nó. Và đừng cố gắng tự lừa mình, bởi vì đây là cách tâm trí cứ tiếp diễn. Nó nói, "Trông mình  được  nhiều  thế!  Bao  nhiêu  là  tiền  trong  ngân hàng, bao nhiêu là người biết tới mình, kính trọng mình, tôn vinh mình; mình có vị trí lớn lao thế, về mặt chính trị mình quyền hành thế... còn cái gì khác? Người ta có thể  hi  vọng  vào  cái  gì  khác?  Cuộc  sống  đã  cho  tất  cả những cái người ta có thể hi vọng rồi."

Nhưng tiền hay quyền hay danh chẳng là gì cả, bởi vì cái chết sẽ tới và tất cả những thành trì vĩ đại của bạn về của cải, quyền lực, danh vọng, kính trọng, sẽ chỉ bắt đầu sụp đổ đi cứ dường như bạn đã làm chúng bằng con bài. Chỉ một cú đáng của cái chết và mọi thứ tan tành.

Chừng  nào  bạn  chưa  có  cái  gì  đó  mà  bạn  có  thể đem ra bên ngoài cái chết, nhớ lấy, bạn không có cái gì cả đâu - tay bạn trống rỗng. Chừng nào bạn chưa có cái gì đó bất tử, vĩnh hằng, bạn vẫn cứ là người ngu. Phật gọi  người  trí  huệ  là  người  đã  đạt  tới  kho  báu  thực  nào đó - của thiền, của từ bi, của chứng ngộ.

Thìa có nếm canh không? Người ngu có thể sống cả đời cùng với thầy và vẫn lỡ con đường.

Thìa  không  thể  nếm  được  canh,  thìa  là  thứ  chết  - người  ngu  cũng  vậy.  Người  đó  chỉ  dường  như  là  sống thôi;  bằng  không,  trái  tim  người  đó  chết  rồi,  gần  như chết,  bởi  vì  trái  tim  người  đó  không  hoạt  động.  Người đó sống qua cái đầu, và cái đầu chỉ là cái thìa.

Qua  cái  đầu  bạn  không  thể  nếm  trải  bất  kì  vui  vẻ nào  của  cuộc  sống  được.  Bạn  có  thể  thấy  cái  đẹp  qua cái  đầu  không?  Bạn  có  thể  thấy  được  đoá  hoa,  nhưng bạn sẽ bỏ lỡ cái đẹp; bạn sẽ thấy mặt trăng, nhưng bạn sẽ bỏ lỡ cái đẹp; bạn sẽ thấy mặt trời lặn, nhưng bạn sẽ bỏ lỡ cái đẹp. Đầu bạn không thể biết gì về cái đẹp.

Đầu  bạn  có  thể  biết  cái  gì  đó  về  dục  nhưng  không thể biết cái gì về tình yêu. Đầu bạn có thể hiểu phần văn xuôi của cuộc sống, đầu bạn là cái máy tính - nhưng nó không thể biết tới thơ ca của sự tồn tại. Và thơ ca của sự tồn tại chứa chân lí. Âm nhạc của sự tồn tại chứa ích lợi thực  sự. Nó  chỉ  có  thể được biết  tới  bằng  trái  tim.  Chỉ trái tim mới có thể kinh nghiệm được điều đó.

Nhớ  lấy,  tất  cả  những  điều  là  vô  nghĩa,  cái  đầu  là hiệu quả với nó; còn tất cả những cái có ý nghĩa, chỉ trái tim  mới  có  khả  năng  biết  nó.  Và  tất  cả  chúng  ta  đều đang  sống  trong  đầu.  Các  trường  phổ  thông,  cao  đẳng, đại  học  chỉ  tồn  tại  vì  mỗi  một  chủ  định,  vì  mỗi  cái  tội duy nhất mà chúng tồn tại, và tội đó là: làm chệch năng lượng của mọi người khỏi trái tim để hướng lên đầu, để cho họ tất cả đều có thể trở thành máy tính, các thư kí hiệu  quả  và  những  người  thu  thuế,  trưởng  ga...  Nhưng hệ thống giáo dục không cho phép bạn trở thành người yêu, nhà thơ, ca sĩ. Nó không cho phép bạn biết ý nghĩa thực  của  cuộc  sống.  Nó  không  cho  phép  bạn  đi  vào trong đền chùa, nó giữ bạn ở ngoài.

Cái đầu là ở bề mặt, trái tim là ở trung tâm. Và nếu trái tim không vận hành, bạn chỉ là cái thìa, cái thìa gỗ. Bạn sẽ không nếm canh. Người ngu có thể sống cả đời cùng với thầy và vẫn lỡ con đường.

Sống cùng với thầy là phúc lành lớn lao nhất có thể có, bởi vì sống cùng một người đã thức tỉnh, khả năng mở ra cho bạn cũng được thức tỉnh. Người thức tỉnh có thể  làm  cho  bạn  thức  tỉnh,  bởi  vì  thức  tỉnh  có  tính  lây nhiễm. Người đó có thể lay bạn ra khỏi mơ và ác mộng của bạn. Nhưng người ngu có thể sống cùng với thầy cả đời và bỏ lỡ. Người đó bỏ lỡ thế nào? Bởi vì ở cùng với thầy người đó vẫn nối qua đầu - đó là cách bỏ lỡ thầy.

Bây giờ, có vài người ở đây đang bỏ lỡ và vài người cứ  lỡ  mãi  nếu  họ  vẫn  còn  hướng  theo  cái  đầu.  Đây không phải là chỗ để sống trong cái đầu. Không đầu đi! Sannyasin thực sự sẽ không có đầu. Người đó sẽ có tính trái tim, bởi vì chính là qua trái tim mà tôi có thể thấm nhuần vào trong bạn. Chính là chỉ qua trái tim mà mới có khả năng giao cảm. Bằng không, bạn sẽ nghe lời tôi và bạn sẽ cóp nhặt lời tôi, và bạn sẽ trở thành vẹt và bạn sẽ lặp  lời  tôi  -  và  đó  là  mọi  sự  vô  tích  sự...  chừng  nào bạn chưa nếm trải, chừng nào bạn chưa uống lấy tôi.

Lưỡi nếm canh. Xin đừng là thìa, là lưỡi đi. Khi bạn ở  quanh  vị  phật,  đừng  là  thìa,  là  lưỡi  đi  -  sống  động, nhạy cảm, mang tính trái tim, đáng yêu, tin cậy.

Lưỡi nếm canh.

Nếu ông thức trong hiện diện của thầy một khoảnh khắc sẽ chỉ cho ông con đường.

Một khoảnh khắc là đủ! Vấn đề không phải là sống với thầy  cả thời gian dài; thời gian không đi vào trong nó. Đấy không phải là vấn đề số lượng, về việc bạn đã sống  bao  lâu  với  thầy.  Vấn  đề  là  bạn  đã  yêu  thầy  sâu sắc thế nào, không phải là bạn đã sống bao lâu với thầy

- bạn đã trở nên bị thu hút vào thầy mạnh mẽ, đam mê thế  nào...  không  ở  chiều  dài  thời  gian,  mà  ở  chiều  sâu của  tình  cảm  của  bạn.  Thế  thì  một  khoảnh  khắc  của nhận  biết,  của  trái  tim  thức  tỉnh,  một  khoảnh  khắc  của im lặng... và việc truyền trao, việc truyền trao bên ngoài mọi kinh sách.

Người ngu là kẻ thù riêng của mình.

Tai hoạ người đó gây ra phá huỷ của người đó. Người đó chịu cay đắng làm sao!

Người  ngu  là  kẻ  thù  riêng  của  mình,  Phật  nói.  Tại sao? - bởi vì điều đó đơn giản là từ thoả thuận riêng của mình mà người đó cứ bỏ lỡ tất cả những điều có ý nghĩa trong  sự  tồn  tại.  Không  ai  cản  đường  cả.  Thơ  ca  của cuộc sống là sẵn có cho mọi người. Người ngu vẫn còn điếc,  người  đó  giữ  cho  tai  mình  bị  bịt  kín.  Cuộc  sống tràn  đầy  ánh  sáng,  nhưng  người  ngu  cứ  giữ  cho  mắt nhắm  lại.  Cuộc  sống  liên  tục  mưa  rào  niềm  vui  thiêng liêng,  hoa  cứ  mưa  xuống,  nhưng  người  ngu  vẫn  còn quên lãng hoàn toàn. Cho dù đôi khi mặc cho bản thân mình người đó bắt gặp một đoá hoa, người đó không tin vào điều đó. Người đó nói, "Mình phải bị lừa rồi."

Điều  đó  xảy  ra  gần  như  mọi  ngày.  Mọi  người  viết thư cho tôi rằng trong thiền của họ điều gì đó kì lạ đang xảy ra: họ cảm thấy rất hạnh phúc - điều đó không thể đúng được! Không ai đã viết cho tôi, "Tôi cảm thấy bất hạnh - nó không thể đúng được!" Nhưng bất kì khi nào hạnh phúc được cảm thấy, vui vẻ phát sinh, họ trở nên sợ, họ không thể tin được vào điều đó. Họ bắt đầu nghi ngờ.  Họ  bắt  đầu  nghi  ngờ  và  họ  bắt  đầu  lí  thuyết  hoá rằng điều đó chắc phải là do tính thôi miên của chỗ này, điều đó phải là do nhiều người áo da cam bao quanh, đó là lí do tại sao họ bị ảnh hưởng. Làm sao họ có thể hạnh phúc  được?!  Họ  chỉ  biết  mỗi  khổ  trong  toàn  thể  các kiếp sống của mình, họ đã trở nên quen với điều đó, khổ đã  trở  thành  bản  thể  của  họ.  Bây  giờ  cực  lạc  sao? Không, những hoa này không thể đúng được - cái gì đó sai rồi.

Trong  hầu  hết  mọi  ngôn  ngữ  trên  thế  giới  đều  có câu  ngạn  ngữ  như  câu  này  trong  tiếng  Anh:  bạn  nói, "Điều đó không thể thật được bởi vì nó tốt thế." Cái tốt không  thể  thật  được  sao?  Không  ai  tin  vào  cái  tốt  cả. "Quá tốt để là thật," bạn nói. Không ai nói, "Quá xấu để là  thật."  Không  câu  ngạn  ngữ  nào  giống  như  vậy  có trong bất kì ngôn ngữ nào trên thế giới: "Quá xấu để là thật."  Cái  xấu  được  chấp  nhận,  cái  xấu  xí  được  chấp nhận, cái trần tục được chấp nhận - còn cái linh thiêng bị phủ nhận.

Và cho dù bạn chấp nhận cái linh thiêng, bạn cũng chỉ  chấp  nhận  nó  một  cách  hình  thức.  Bạn  đi  tới  đền chùa  và  nhà  thờ  như  các  nghi  thức  xã  hội;  bạn  không thực  tin  vào  Thượng  đế,  bạn  không  thực  tin  vào  đền chùa. Điều đó là tốt, nó giữ cho mọi sự được trôi chảy, nó giống như chất bôi trơn. Nếu bạn đi tới đền chùa và nhà  thờ,  mọi  người  nghĩ  bạn  là  người  tốt,  chân  thành, tôn  giáo;  và  nếu  mọi  người  nghĩ  bạn  có  tính  tôn  giáo, chân  thành  và  tốt  bụng,  bạn  có  thể  lừa  họ  theo  cách ngoạn mục hơn là bạn có thể làm điều ngược lại. Họ sẽ tin cậy bạn, và bạn có thể lừa họ  và dối họ  chỉ nếu họ tin  cậy  vào  bạn.  Đó  là  nghi  thức  xã  hội,  có  thể  là  một chiến lược xã hội để lừa và dối mọi người. Nhưng bạn không tin.

Bất kì khi nào cái gì đó mênh mông, khổng lồ, lớn hơn bạn, mà giáng xuống bạn, bạn đơn giản co lại, bạn nhắm mắt lại, bạn trở thành con đà điểu. Bạn đơn giản phủ nhận nó! Điều đó không thể như vậy được. Không phải là Thượng đế không tới trên con đường của bạn - ngài đã tới nhiều lần rồi, ngài đã gõ cửa nhà bạn nhiều lần rồi, nhưng bạn không mở cửa. Ngược lại, bạn cứ tìm cách  hợp  lí  hoá.  Khi  thì  bạn  nói,  "Đấy  chỉ  là  gió  thôi, đấy  phải  là  trời  mưa,  đấy  phải  là  con  hàng  xóm  đang chơi trên bậu cửa, gõ vào cánh cửa." Bạn cứ giải thích cho mình... nhưng bạn chưa bao giờ mở cửa ra và xem ai có đó.

Người ngu là kẻ thù riêng của mình.

Tai hoạ người đó gây ra phá huỷ của người đó. Người đó chịu cay đắng làm sao!

Tại sao làm điều ông sẽ hối tiếc?

Tại sao mang nước mắt theo bản thân ông? Làm chỉ điều ông không tiếc,

Từ từ bi lớn lao của mình, ông ấy nêu ra câu hỏi - ông ấy đang nói với bạn - Tại sao làm điều ông sẽ hối tiếc?  Tại  sao  cứ  mang  nước  mắt  mãi  theo  bản  thân ông?

Làm chỉ điều ông không tiếc, và rót đầy bản thân ông bằng vui vẻ.

Nhớ  lấy,  để  điều  này  là  tiêu  chuẩn:  bất  kì  điều  gì đem  tới  vui  vẻ  và  phúc  lạc  và  phúc  lành  đều  là  thực  - bởi vì phúc lạc là bản tính của Thượng đế. Chân lí là cái tên  khác  của  phúc  lạc.  Giả  dối  đem  tới  khổ.  Nếu  bạn sống  trong  dối  trá,  bạn  sẽ  sống  trong  khổ.  Và  nếu  bạn sống trong khổ, nhớ và tìm ra cuộc sống bạn đã dựa trên điều  dối  trá  nào.  Tự  rút  lui  bản  thân  mình  khỏi  những dối trá đó. Đừng phí thời gian và đừng trì hoãn. Rút lui ngay lập tức! Việc rút lui đó tôi gọi là tính chất sannyas.

Nó không phải là rút lui khỏi thế giới, nó là rút lui khỏi những dối trá mà bạn đã từng sống mãi cho tới giờ. Nó không phải là từ bỏ thế giới, nó là từ bỏ những dối trá mà bạn đã dựa cả đời mình vào. Khoảnh khắc bạn tự rút  bản  thân  mình  khỏi  dối  trá,  chúng  bắt  đầu  sụp  đổ, bắt đầu chết, bởi vì chúng phụ thuộc vào bạn, chúng tự nuôi dưỡng chúng trên bạn - chúng không thể sống mà thiếu sự hỗ trợ của bạn được. Rút đi sự hợp tác của bạn, và  mọi  dối  trá  đều  biến  mất.  Và  khi  mọi  dối  trá  biến mất, cái còn là chân lí.

Chân lí là bản tính bên trong nhất của bạn. Chân lí phải  không  được  tìm  ở  bất  kì  đâu  khác.  Aes  dhammo sanantano - đây là luật tối thượng, luật không cạn, chân lí tối thượng, cái ở bên trong bạn. Bạn không cần đi đâu cả. Bạn có thể tìm thấy nó bên trong bản thân bạn nếu bạn  có  thể  hoàn  thành  chỉ  một  điều  kiện  này:  rút  lui khỏi mọi điều dối trá mà bạn đã đã đầu tư vào nhiều thế

- rút lui khỏi chúng. Từ bỏ tất cả những cái không thật. Khổ là chỉ dẫn cho cái không thật.

Bất  kì  khi  nào  phúc  lạc  nào  đó  xảy  ra,  tin  cậy  vào nó, và đi vào theo chiều hướng đó... và bạn sẽ đi hướng tới  Thượng  đế.  Phúc  lạc  là  hương  thơm  của  ngài.  Nếu bạn  có  thể  theo  phúc  lạc,  bạn  sẽ  không  bao  giờ  đi  lạc lối. Nếu bạn theo phúc lạc, bạn sẽ đi theo tự nhiên. Và nếu bạn tự nhiên, phúc lạc, thảnh thơi, trí huệ nảy sinh.

Trí huệ là trạng thái rất thảnh thơi của bản thể. Trí huệ  không  phải  là  tri  thức,  không  phải  là  thông  tin;  trí huệ là sự thức tỉnh bản thể bên trong của bạn, tỉnh táo, có  tính  quan  sát,  chứng  kiến,  đầy  ánh  sáng.  Tràn  đầy ánh sáng đi - đó là quyền tập  ấm của bạn. Nếu bạn bỏ lỡ,  bạn  là  người  ngu.  Và  bạn  đã  bỏ  lỡ  nhiều  kiếp  rồi  - lần này, xin từ bi thêm chút nữa cho bản thân mình.

Đủ cho hôm nay.

8.   Thượng đế yêu tiếng cười

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa Thầy kính yêu,

Ở phương Tây tôi đã được huấn luyện là một công nhân xã hội. Tôi được dạy rằng điều quan trọng là một người kính trọng và yêu mến bản thân mình và cảm  thấy  xứng  đáng.  Tôi  đã  được  dạy  rằng  điều quan  trọng  là  hỗ  trợ  để  giúp  làm  mạnh  cho  bản ngã. Thầy nói giết chết bản ngã. Tôi bị lẫn lộn.

Prem Aradhana, bản ngã được cần tới bởi vì cái ta thực  chưa  được  biết  tới.  Bản  ngã  là  cái  thay  thế,  nó  là thực thể giả.  Bởi  vì  bạn  không  biết  bản  thân  mình  nên bạn  phải  tạo  ra  một  trung  tâm  nhân  tạo;  bằng  không hoạt  động  trong  cuộc  sống  sẽ  không  thể  được.  Bởi  vì bạn không biết khuôn mặt thật của mình, bạn phải đeo mặt nạ. Không biết về cái bản chất, bạn phải tin cậy vào cái bóng.

Chỉcó hai cách sống trong cuộc sống. Một là sống nó từ chính cốt lõi của bản thể bạn - đó đã là cách của các  nhà  huyền  môn.  Thiền  không  là  gì  ngoài  phương cách làm cho bạn nhận biết về cái ta thực của mình - cái không do bạn tạo nên, cái bạn đã là vậy rồi. Bạn được sinh ra với nó, bạn là nó! Nó cần được phát hiện ra. Nếu điều này là không thể, hay nếu xã hội không cho phép điều đó xảy ra... và không xã hội nào cho phép nó xảy ra cả,  bởi vì cái  ta thực  là  nguy  hiểm  -  nguy  hiểm  cho nhà  thờ  đã  được  lập,  nguy  hiểm  cho  nhà  nước,  nguy hiểm cho đám đông, nguy hiểm cho truyền thống - bởi vì  một  khi  con  người  biết  tới  cái  ta  thực  của  mình, người đó trở thành cá nhân. Người đó không còn thuộc vào tâm lí đám đông nữa; người đó sẽ không mê tín, và người đó không thể bị khai thác. Người đó không thể bị dẫn đi như trâu bò, người đó không thể bị ra lệnh và chỉ huy.  Người  đó  sẽ  sống  theo  ánh  sáng  của  mình,  người đó  sẽ  sống  từ  nội  tâm  riêng  của  mình.  Cuộc  sống  của người đó sẽ có cái đẹp, sự toàn vẹn vô cùng. Nhưng đó là nỗi sợ của xã hội.

Con người được hợp nhất trở thành cá nhân, và xã hội  muốn  bạn  trở  thành  phi  cá  nhân.  Thay  vì  tính  cá nhân, xã hội dạy bạn là cá tính. Từ 'cá tính - personality' phải  được  hiểu.  Nó  bắt  nguồn  từ  một  gốc,  'persona'  - persona  nghĩa  là  mặt  nạ.  Xã  hội  cho  bạn  một  ý  tưởng giả tạo về bạn là ai; nó cho bạn mỗi một thứ đồ chơi, và bạn cứ níu bám lấy đồ chơi này cả đời bạn.

Cách duy nhất là sống qua thiền - thế thì bạn sống cuộc  sống  của  nổi  dậy,  của  phiêu  lưu,  của  dũng  cảm. Thế  thì  bạn  thực  sự  sống!  Cách  khác  để  sống,  hay  để sống giả, là cách thức của bản ngã - làm mạnh bản ngã, nuôi dưỡng bản ngã; để cho bạn không cần nhìn vào cái ta, cứ níu bám lấy bản ngã. Bản ngã là vật phẩm do xã hội tạo ra để lừa dối bạn, làm sao lãng bạn.

Bản ngã là do con người tạo ra, được chúng ta chế tạo  ra.  Và  bởi  vì  nó  do  xã  hội  chế  tạo  ra,  xã  hội  có quyền trên nó. Bởi vì nó do nhà nước và nhà thờ tạo ra, và do những người đang có quyền lực tạo ra, họ có thể phá huỷ nó vào bất kì lúc nào; điều đó tuỳ thuộc vào họ. Bạn  phải  thường  xuyên  trong  sợ,  và  bạn  phải  thường xuyên vâng lời họ, tuân theo họ, để cho bản ngã của bạn còn  nguyên  không  bị  động  chạm.  Xã  hội  cho  bạn  sự kính  trọng  nếu  bạn  không  phải  là  cá  nhân.  Xã  hội  tôn vinh bạn nếu bạn không phải là một Jesus, không phải là một Socrates, không phải là một Phật. Nó kính trọng bạn chỉ nếu bạn là con cừu, không phải là con người.

Phương Tây đã hoàn toàn quên mất cách thiền - và Ki tô giáo đã là nguyên nhân. Ki tô giáo đã tạo ra một tôn giáo rất giả tạo, chẳng biết gì về thiền. Ki tô giáo là rất hình thức; nó là nghi lễ. Nó là một phần của xã hội và  cấu  trúc  chính  trị  của  xã  hội.  Karl  Marx  hoàn  toàn đúng về điều đó, rằng nó là thuốc phiện của mọi người. Bởi vì Ki tô giáo, phương Tây đã mất dấu vết của bản thể riêng của nó. Và người ta không thể sống mà không có  ý  tưởng  nào  đó  về  cái  ta  của  mình  -  và  nếu  bạn không thể phát hiện được, thế thì tạo ra cái gì đó đi. Nó sẽ là giả, nhưng cái gì đó vẫn còn tốt hơn là không cái gì.

Aradhana,  điều  bạn  đã  được  bảo  cho  là  hoàn  toàn vô  nghĩa.  Không  thành  vấn  đề  ai  nói  điều  đó  -  các  đại học, các chính khách, các tu sĩ. Chắc chắn, bạn sẽ cảm thấy bị lẫn lộn, bởi vì tôi đang nói cho bạn chính cái đối lập lại: Tôi đang bảo bạn gạt bỏ bản ngã, bởi vì nếu bạn gạt bỏ bản ngã, bạn gạt bỏ tảng đá đang ngăn cản luồng tâm thức của bạn.

Tâm thức của bạn có đó, ngay ở sau tảng đá này; nó phải không được đem từ đâu đó khác lại. Loại bỏ tảng đá  này  đi  -  tôn  giáo  thực  chỉ  bao  gồm  việc  loại  bỏ  cái không  cần  thiết,  và  thế  rồi  cái  cần  thiết  bắt  đầu  tuôn chảy. Cái không bản chất phải bị loại bỏ đi. Và cái bản chất  đã  có  đó  rồi,  nó  đã  là  hoàn  cảnh  rồi!  Bạn  loại  bỏ tảng đá và bạn sẽ ngạc nhiên: bạn không cần tạo ra cái ta thực - nó tự lộ ra cho bạn.

Và cái thực có cái đẹp, và cái thực là bất tử. Bởi vì nó  bất  tử  nó  không  sợ.  Cái  không  thực  thường  xuyên run rẩy. Bản ngã bao giờ cũng trong nguy hiểm - bất kì ai đều có thể phá huỷ được nó. Bởi vì nó đã được những người khác trao cho bạn, họ có thể lấy lại nó. Hôm nay họ kính trọng bạn, ngày mai họ có thể không kính trọng bạn. Nếu bạn không theo ý tưởng của họ về cuộc sống, nếu  bạn  không  xác  nhận  phong  cách  hiện  hữu  của  họ, họ sẽ rút lại sự kính trọng của họ. Và bạn sẽ bị xẹp lép trên đất… và bạn sẽ không biết mình là ai.

Borges viết:

"Tôi  mơ  rằng  tôi  thức  dậy  từ  một  giấc  mơ  khác  - đầy những biến động và rối loạn - và rằng tôi thức dậy trong  một  căn  phòng  tôi  không  nhận  ra.  Bình  minh  đã bừng  lên:  ánh  sáng  khuếch  tán  yếu  ớt  làm  hằn  đường nét của chân giường sắt, bàn. Tôi hoảng sợ nghĩ 'Mình ở đâu  thế  này?'  và  nhận  ra  rằng  tôi  đã  không  biết.  Tôi nghĩ  'Mình  là  ai?'  và  tôi  không  thể  nhận  ra  được  bản thân mình. Nỗi sợ lớn dần lên trong tôi. Tôi nghĩ, 'Việc thức tỉnh đau đớn này đã là địa ngục rồi, việc thức tỉnh không tương lai này sẽ là cái vĩnh hằng của tôi.' Thế rồi tôi thực sự thức dậy, run rẩy."

Không  biết  tới  bản  thân  mình,  không  biết  tới  số phận  mình,  đó  chắc  chắn  là  địa  ngục  thực.  Và  con người không biết tới bản thân mình. Bây giờ, cách thức rẻ hơn là tạo ra bản ngã, và phương Tây đã đi theo cách thức rẻ hơn này. Mà cũng không chỉ phương Tây: đa số mọi người ở phương Đông nữa, cũng đã làm cùng điều đó. Chỉ bỏ vài người đã chứng ngộ sang bên, và cả thế giới đã từng làm cùng một điều.

Phương  Tây  chiếm  tới  chín  mươi  chín  phẩy  chín phần  trăm  người  trên  thế  giới;  phương  Đông  chỉ  gồm vài  người,  họ  có  thể  được  đếm  trên  đầu  ngón  tay.  Với tôi, phương Đông và phương Tây không phải là về địa lí  -  chúng  là  chiều  hướng  tâm  linh.  Phật  Gautam,  Lão Tử,    Zarathustra,    Abraham,    Moses,    Christ,    Thánh Francis - phương Đông bao gồm những người này. Nơi họ  sinh  ra  không  quan  trọng,  không  liên  quan.  Chắc chắn   Thánh   Francis   không   được   sinh   ra   ở   phương Đông,  nhưng  tôi  tính  cả  ông  ấy  như  một  phần  của phương Đông.

Chiều hướng tâm linh, chiều hướng nơi mặt trời bên trong  mọc,  là  phương  Đông.  Và  đêm  tối  của  linh  hồn, cái  không  biết  gì  về  mặt  trời  mọc  cả,  là  phương  Tây. Bạn  không  trở  nên  có  tính  tôn  giáo  chỉ  bởi  việc  được sinh ra ở Ấn Độ. Tôn giáo không rẻ thế. Nó là thứ đắt nhất trong sự tồn tại, bởi vì nó là quí giá nhất. Không có lối  tắt  cho  nó,  còn  những  người  tìm  kiếm  lối  tắt  nhất định  bị  lừa  dối  bởi  ai  đó.  Họ  sẽ  được  cho  đồ  chơi,  và bạn  có  thể  cứ  tin  vào  đồ  chơi  bởi  vì  bạn  không  muốn liều mạng phiêu lưu vào cái không biết.

Cái không biết lớn nhất tồn tại bên trong bạn. Biển chưa được thăm dò nhất là tâm thức bạn, và nguy hiểm lớn  nhất  nữa,  bởi  vì  khi  bạn  bắt  đầu  đi  vào  bên  trong, bạn  bắt  đầu  rơi  vào  trong  cái  trống  rỗng,  và  hoảng  sợ lớn lao nảy sinh, sợ bị điên, sợ mất căn cước của bạn... Bởi vì bạn đã biết tới bản thân mình như cái tên, bạn đã biết tới bản thân mình như một người đặc biệt - bạn đã biết tới bản thân mình như bác sĩ, như kĩ sư, như doanh nhân; bạn đã biết tới bản thân mình như người Ấn Độ, người Đức, người Trung Quốc; bạn đã biết tới bản thân mình như người da đen hay da trắng; bạn đã biết tới bản thân mình như đàn ông hay đàn bà; bạn đã biết tới bản thân mình như người có giáo dục hay không giáo dục - tất cả những phân loại này bắt đầu biến mất.

Khi  bạn  đi  vào  bên  trong,  bạn  không  là  đàn  ông không  là  đàn  bà:  Neti,  neti  -  không  cái  này  không  cái nọ,  không  da  trắng  không  da  đen,  không  Hindu  giáo không  Mô  ha  mét  giáo,  không  người  Ấn  Độ  không người Pakistan. Khi bạn đi vào bên trong, tất cả những phân loại này bắt đầu tuột khỏi tay bạn. Thế thì bạn là ai? Bạn bắt đầu mất dấu vết bản ngã của bạn, và nỗi sợ lớn  nảy  sinh  -  sợ  cái  không.  Bạn  rơi  vào  trong  cái  vô hạn.  Ai  biết  liệu  bạn  sẽ  có  khả  năng  quay  lại  hay không?  Và  ai  biết  cái  gì  sẽ  là  kết  quả  của  việc  thám hiểm này? Kẻ hèn nhát níu bám lấy bến bờ và quên mất tất cả về biển. Đó là điều đang xảy ra trên khắp thế giới. Mọi người níu bám lấy bản ngã bởi vì bản ngã cho bạn ý  tưởng  nào  đó  về  bạn  là  ai,  cho  bạn  sáng  tỏ  nào  đó. Nhưng bản ngã là giả, và sáng tỏ này cũng là giả.

Thà bị lẫn lộn bởi thực tại còn tốt hơn là được sáng tỏ với cái không thực ra.

Aradhana,  bạn  đúng  đấy:  với  tôi  lẫn  lộn  lớn  nhất định xảy ra - bởi vì mọi tri thức của bạn, dần dần, dần dần sẽ được chứng tỏ đơn giản là dốt nát chứ không gì khác. Ẩn  giấu  đằng  sau  tri  thức  của bạn  là  dốt  nát  của bạn. Ẩn đằng sau cái láu lỉnh của bạn là tâm trí ngu đần của bạn. Và đằng sau bản ngã chẳng có gì cả - nó là cái bóng.

Một  khi  điều  này  trở  thành  rõ  ràng  cho  bạn,  rằng bạn đã níu bám lấy cái bóng, sợ hãi lớn và lẫn lộn lớn, hỗn  độn  lớn  nhất  định  xảy  ra.  Nhưng  từ  hỗn  độn  này các ngôi sao được sinh ra. Người ta phải trải qua những hỗn độn như vậy - đó là một phần của trưởng thành tâm linh.  Bạn  phải  làm  mất  đi  cái  giả  để  có  được  cái  thật. Nhưng  giữa  hai  điều  này  sẽ  là  một  khoảng  hở  mà  cái giả  sẽ  mất  đi  và  cái  thật  sẽ  chưa  tới.  Đó  là  những khoảnh   khắc,   khoảnh   khắc  mấu  chốt   nhất...   đây  là những khoảnh khắc mà bạn cần thầy hay bạn.

Mới  hôm  nọ,  Phật  đã  nói,  "Thầy  hay  bạn  là  được cần." Đây là những khoảnh khắc đó khi bạn sẽ cần bàn tay  của  ai  đó,  người  có  thể  giữ  bạn,  người  có  thể  đỡ bạn, người có thể nói, "Đừng sợ. Cái trống rỗng này sẽ biến mất. Chẳng mấy chốc bạn sẽ tuôn trào - chỉ chút ít chờ  đợi  thêm  nữa,  chút  ít  kiên  nhẫn  thêm  nữa."  Thầy không  thể  cho  bạn  cái  gì,  nhưng  thầy  có  thể  cho  bạn dũng  cảm.  Thầy  có  thể  đưa  bàn  tay  của  mình  cho  bạn vào  những  khoảnh  khắc  mấu  chốt  đó  khi  tâm  trí  bạn muốn quay lại, trở lại, níu bám bến bờ này.

Vui vẻ của thầy, niềm tin của thầy, thẩm quyền của thầy...  nhớ  lấy,  khi  tôi  nói  "thẩm  quyền  của  thầy"  tôi không ngụ ý rằng thầy là người cầm quyền. Thầy không bao   giờ   là   người   cầm   quyền,   nhưng   thầy   có   thẩm quyền,  bởi  vì  thầy  là  nhân  chứng  cho  cái  ta  riêng  của mình.  Thầy  biết  về  bờ  bên  kia,  thầy  đã  từng  ở  bờ  bên kia. Bạn chỉ mới nghe nói về bờ bên kia, bạn đã đọc về nó; bạn chỉ biết về bờ bên này, sự thoải mái và an ninh, và an  toàn của bờ này. Và khi cơn bão hoành hành dữ dội  và  bạn  bắt  đầu  mất  cái  nhìn  về  bờ  này,  và  bạn không có khả năng thấy được bờ bên kia, tâm trí bạn sẽ nói, "Quay lại thôi! Quay lại nhanh nhất có thể được đi! Bờ cũ đang biến mất và bờ mới không xuất hiện. Có thể không có gì ở bờ bên kia cả, có thể không có bờ bên kia chút nào. Và cơn bão to thế!"

Trong những khoảnh khắc đó, nếu bạn ở cùng thầy, và ai đó đang ngồi trong thuyền im lặng, hoàn toàn bình thản  và  yên  tĩnh,  cười  lớn  và  nói,  "Đừng  lo,"  vẫn  cứ thổi sáo, hay ca hát bài ca, hay kể chuyện cười cho bạn, và người đó nói, "Đừng lo. Có bờ bên kia - ta biết, ta đã từng ở đó. Kiên nhẫn thêm chút nữa đi..."

Nhìn vào mắt người đó... vào sự tự tin tuyệt đối của người đó sẽ là giúp đỡ duy nhất. Thấy sự bình thản, yên tĩnh của người đó, sự toàn vẹn của người đó... Người đó không  nhìn  lại,  người  đó  không  sợ:  người  đó  phải  đã thấy bờ bên kia rồi, người đó phải đã ở đó rồi. Toàn bộ bản  thể của người  đó  nói  lên điều  đó, toàn  thể bản  thể của người đó chứng minh cho điều đó. Và khi người đó cầm  tay  bạn,  bạn  có  thể  cảm  thấy  rằng  tay  người  đó không  run;  bạn  có  thể  cảm  thấy  rằng  bất  kì  điều  gì người  đó  nói,  người  đó  nói  từ  kinh  nghiệm  riêng  của mình, không phải bởi vì nó được viết trong Kinh Thánh, trong  Gita,  trong  Dhammapada.  Người  đó  biết  điều  đó theo cách riêng của mình! - đó là thẩm quyền của người đó.

Một khi tự  tin của người đó, tin  cậy  của người đó, trở thành lây nhiễm cho bạn, bạn cũng sẽ bắt đầu cười. Tất  nhiên,  tiếng  cười  của  bạn  sẽ  có  chút  ít  thần  kinh trong nó, nhưng bạn sẽ bắt đầu cười. Bạn có thể bắt đầu hát cùng người đó, có thể chỉ để tránh sợ, cũng như mọi người  huýt  sáo  trong  bóng  tối.  Bạn  có  thể  tham  gia cùng điệu vũ của người đó, chỉ để quên đi tất cả về điều đang xảy ra. Bạn không muốn thấy cơn bão bao quanh mình,  và  bạn  không  muốn  nhớ  quá  khứ  và  bạn  không muốn  nghĩ  về  tương  lai.  Nó  dường  như  đen  tối  và  ảm đạm với bạn. Bạn có thể tham gia vào trong điệu vũ của người đó...

Khi nhảy múa với người đó, cho dù là từ sợ, khi ca hát  với  người  đó  cho  dù  việc  hát  của  bạn  nhất  định  là thần  kinh,  khi  cười  cùng  người  đó  mặc  dầu  tiếng  cười của bạn không toàn bộ, cơn bão sẽ chóng qua đi. Kiên nhẫn của bạn càng sâu, điều đó càng chóng xảy ra - bạn cũng  sẽ  có  khả  năng  thấy  bờ  bên  kia,  bởi  vì  khi  mắt không  bị  trục  trặc,  khi  mắt  không  đầy  sợ,  chúng  trở thành có tính cảm nhận. Việc thấy nảy sinh trong bạn - bạn trở thành người thấy.

Bờ bên kia không xa xôi gì; chỉ tại mỗi mắt bạn đầy khói đến mức bạn không thể thấy được. Thực ra, chính bờ  này  là  bờ  bên  kia.  Nếu  mắt  bạn  sáng  tỏ,  nếu  cảm nhận của bạn không bị u ám, nếu sáng suốt đã nảy sinh trong  bản  thể  bạn,  nếu  bạn  có  thể  thấy  và  nghe,  chính bờ này là bờ bên kia. Khi người ta biết, người ta thực sự cười vào toàn thể cái nhố nhăng của cuộc sống - bởi vì chúng  ta đã  thu  được  cái  chúng  ta  khao  khát.  Kho  báu này  đi  cùng  với  chúng  ta,  và  chúng  ta  cứ  chạy  quanh đây đó.

Bản ngã phải không được tạo ra, bởi vì bạn có cái ta tối cao bên trong mình.

Nhưng  tôi  có  thể  hiểu  được  lẫn  lộn  của  bạn.  Vẫn còn bị lẫn lộn đi. Đừng quay sự sáng tỏ cũ của bạn - nó là  lừa  dối.  Ở  trong  lẫn  lộn  này,  ở  cùng  tôi  thêm  chút nữa,  và  chẳng  mấy  chốc  lẫn  lộn  sẽ  tản  mát  đi  và  biến mất. Và thế rồi một loại sáng tỏ hoàn toàn mới tới.

Có  hai  loại  sáng  tỏ  -  một,  sáng  tỏ  chỉ  đơn  giản  có tính  trí  tuệ,  bất  kì  khoảnh  khắc  nào  cũng  có  thể  bị  lấy đi, hoài nghi có thể được tạo ra vào bất kì khoảnh khắc nào... Trí tuệ đầy những hoài nghi. Bất kì cái gì bạn đã nghe thấy và bất kì cái gì bạn đã được bảo đều bị tôi dễ dàng lấy đi thế; nó chẳng giá trị gì mấy. Huấn luyện cả đời của bạn, và tôi đã lấy đi mảnh đất từ dưới chân bạn dễ dàng thế... và bạn bị lẫn lộn. Sáng tỏ như vậy có thể có giá trị gì? Nếu tôi có thể làm cho bạn lẫn lộn dễ dàng thế, điều đó nghĩa là nó không thực sự sáng tỏ đâu. Tôi sẽ  cho  bạn  một  loại  sáng  tỏ  mới  mà  không  thể  bị  làm lẫn lộn được.

Có lần một triết gia lớn tới gặp Ramakrishna. Triết gia này biện luận chống Thượng đế, và ông ấy biện luận thực   giỏi.   Tên   ông   ấy   là   Keshav   Chandra   Sen. Ramakrishna  hoàn  toàn  thất  học;  ông  ấy  chẳng  biết  gì về triết học cả, ông ấy chưa bao giờ tới đại học, ông ấy chỉ đọc được tới mức lớp hai thôi. Ông ấy có thể viết và đọc một chút tiếng Bengali.

Triết gia này là người rất có giáo dục, nổi tiếng thế giới,  ông  ấy  đã  viết  nhiều  sách.  Ông  ấy  biện  luận,  còn

Ramakrishna cười. Và mỗi lần triết gia này nêu ra một luận  cứ  hay,  sâu  sắc  chống  Thượng  đế,  Ramakrishna nhảy lên và ôm chầm lấy ông ta. Một đám đông lớn đã tụ  tập  để  xem  cảnh  tượng  này,  điều  đang  xảy  ra.  Triết gia này xấu hổ lắm, bởi vì ông ấy đã tới để tranh biện, và đây là cái loại tranh biện gì thế này? Người này cười, nhảy múa - đôi khi còn ôm chầm.

Triết gia này nói, "Ông không bị xáo động bởi luận cứ của tôi sao?"

Ramakrishna  nói,  "Làm  sao  tôi  có  thể  bị  xáo  động được? Tôi thực sự thích luận cứ của ông. Ông láu lỉnh, ông thông minh, luận cứ của ông thật là cừ - nhưng tôi có  thể  làm  gì  được?  Tôi  biết  Thượng  đế!  Đấy  không phải là vấn đề luận cứ, không phải là tôi tin vào Thượng đế. Nếu mà tôi tin, ông sẽ làm cho tôi xáo động, ông sẽ lấy đi mọi sự sáng tỏ của tôi và ông sẽ làm cho tôi lẫn lộn. Nhưng tôi biết ngài hiện hữu mà!"

Nếu bạn biết, bạn biết - không có cách nào làm sao lãng bạn được. Tôi sẽ cho bạn loại sáng tỏ đó - cái biết, không phụ thuộc vào bất kì luận cứ nào, và nảy sinh từ kinh  nghiệm  tồn  tại.  Thế  thì  bạn  không  cần  phải  được dạy  kính  trọng  bản  thân  mình  hay  yêu  lấy  bản  thân mình hay cảm thấy có giá trị. Biết bản thân mình, người ta  biết  người  là  Thượng  đế.  Bây  giờ  bạn  có  thể  bày  tỏ kính trọng thêm nào nữa cho bản thân mình? Khi kinh nghiệm này nảy sinh trong bạn - "aham brahmasmi! Ta là Thượng đế!" - bạn còn có thể bày tỏ kính trọng thêm nào nữa cho bản thân mình?

Và ai có đó để cho kính trọng? Chỉ mỗi Thượng đế có đó. Khi trong chỗ thầm kín sâu sắc nhất của bản thể bạn  việc  nhận  ra  xảy  tới:  "Ana'l  haq!  -  Ta  là  chân  lí!" bạn còn cần cảm thấy xứng đáng nào thêm nữa? Bạn đã đi  tới  điều  tối  thượng,  và  bạn  đã  đi  tới  biết  điều  tối thượng như bản thể cốt lõi nhất của mình, lãnh thổ của mình.

Vâng,  bạn  đã  được  bảo  kính  trọng  bản  thân  mình bởi  vì  bạn  không  biết  bạn  là  ai.  Bạn  đã  được  bảo  cảm thấy xứng đáng bởi vì bạn cảm  thấy vô giá trị. Bạn đã được  bảo  yêu  lấy  bản  thân  mình  bởi  vì  bạn  ghét  bản thân mình. Và điều kì lạ này, điều kì khôi này, là ở chỗ cũng  cùng  những  người  đó  đã  làm  cả  hai  điều  đối  với bạn.

Cùng  những  người  đó  trước  hết  làm  cho  bạn  cảm thấy  vô  giá  trị;  đây  là  bí  mật  thương  mại  của  mọi  nhà thờ,  của  tất  cả  cái  gọi  là  tôn  giáo,  của  mọi  ý  thức  hệ chính trị, của mọi xã hội, các nền văn minh và văn hoá đã tồn tại cho tới nay. Đây là bí mật thương mại: trước hết họ làm cho bạn cảm thấy vô giá trị - mọi đứa trẻ đều bị làm cho cảm thấy vô giá trị. Nó được bảo, "Nếu cháu chưa trở thành thế này thế nọ, cháu chẳng có giá trị gì." Khi nó bắt đầu cảm thấy vô giá trị, chúng ta bắt đầu bảo nó,  "Cảm  thấy  xứng  đáng  đi,  cảm  thấy  giá  trị  nào  đó. Nếu cháu không thể cảm thấy xứng đáng, cuộc đời cháu bị phí hoài."

Trước hết chúng ta bảo nó ghét bản thân nó và kết án  bản  thân  nó;  mọi  thứ  nó  làm  đều  sai,  do  đó  nó  bắt đầu ghét bản thân nó bởi vì nó không phải là người đẹp. Bố  mẹ,  thầy  giáo,  tu  sĩ,  họ  tất  cả  đều  cùng  chung  tay vào trong mưu đồ này. Mọi đứa trẻ đều bị qui về trạng thái bị kết án đến mức nó bắt đầu cảm thấy, "Mình phải là người xấu nhất trên thế giới, bởi vì mình làm những điều  không  nên  làm,  và  mình  không  làm  những  điều nên làm." Và thế rồi một ngày nào đó chúng ta bắt đầu bảo đứa trẻ, "Sao cháu không yêu bản thân mình? Bằng không, làm sao cháu sống sót được?"

Chúng ta lấy đi mọi kính trọng khỏi đứa trẻ, và khi nó trở thành bất kính đối với bản thân nó chúng ta bắt đầu  bảo  nó  tạo  ra  kính  trọng.  Đây  là  tình  huống  ngớ ngẩn thế! Từng đứa trẻ được sinh ra với kính trọng lớn lao về bản thân mình. Từng đứa trẻ đều biết giá trị của nó, giá trị cố hữu của nó. Nó không xứng đáng bởi vì nó giống Phật hay Krishna hay Christ - nó đơn giản biết nó có giá trị bởi vì nó hiện hữu, nó có sự hiện hữu. Thế là đủ! Và mỗi đứa trẻ đều yêu bản thân nó, kính trọng bản thân nó.

Chính bạn là người dạy cho nó điều đối lập. Trước hết bạn phá huỷ tất cả những cái đẹp trong nó, và thế rồi bạn bắt đầu vẽ bức tranh giả. Phá đi cái đẹp tự nhiên và thế rồi vẽ khuôn mặt nó, làm cho nó thành tuyệt đối giả. Nhưng sao điều này được thực hiện? - bởi vì chỉ người giả  mới  có  thể  là  nô  lệ,  chỉ  người  giả  mới  có  thể  tuân theo  các  chính  khách  ngu  xuẩn,  chỉ  người  giả  mới  có thể là nạn nhân của các tu sĩ hoàn toàn dốt nát. Nếu mọi người đều thực, họ không thể bị khai thác và không thể bị áp bức.

Aradhana,  vẫn  còn  bị  lẫn  lộn  đi  -  điều  đó  là  tốt. Điều  tốt  là  bạn  đã tới  điểm  này  nơi  lẫn  lộn  lớn  đã nảy sinh  trong  bạn.  Bạn  có  thể  không  còn  tin  cậy  vào  bản ngã của bạn nữa - tốt! Điều đó cực kì quan trọng, bởi vì bây giờ bước thứ hai trở thành có thể. Tôi sẽ trả cho bạn thời  thơ  ấu  của  bạn,  giá  trị  bên  trong  của  bạn,  điều không  phải  là  một  hiện  tượng  được  tạo  ra;  tình  yêu  tự nhiên của bạn, điều không được trau dồi nên; kính trọng tự phát của bạn, điều nảy sinh chỉ khi bạn bắt đầu cảm thấy rằng mình là một phần của Thượng đế, rằng bạn là điều thiêng liêng.

Nhớ lấy, bản ngã có tính so sánh - nó bao giờ cũng so sánh bản thân nó với người khác - và cái ta không so sánh. Khi bạn biết tới bản thân mình nó chẳng kém cỏi hơn  chẳng  cao  siêu  hơn  bất  kì  ai,  nó  đơn  giản  là  bản thân  nó.  Nhưng  bản  ngã  có  tính  so  sánh.  Và  nhớ  lấy, nếu  bạn  cảm  thấy  cao  siêu  so  với  ai  đó,  bạn  nhất  định cảm thấy kém cỏi so với ai đó khác. Cho nên bản ngã là hiện  tượng  rất  rắc  rối:  một  mặt  nó  làm  cho  bạn  cảm thấy cao siêu, mặt khác nó làm cho bạn  cảm thấy kém cỏi. Nó giữ bạn trong mù quáng kép, nó cứ kéo bạn về một bên. Nó làm bạn phát rồ.

Một  mặt  bạn  biết  rằng  mình  là  cao  siêu  hơn  người phục vụ của mình, nhưng với ông chủ của bạn thì sao? Bạn  buộc  người  hầu  phải  phục  tùng  bạn,  và  bạn  phục tùng ông chủ. Bạn buộc người phục vụ của mình hay vợ mình  hay  con  mình  là  nô  lệ  cho  mình.  Và  thế  rồi  với ông chủ của bạn thì sao? Bạn vẫy đuôi ở đó.

Làm sao bạn có thể phúc lạc được? Cả hai điều đều sai. Làm cho người khác cảm thấy kém cỏi là bạo hành, đó là tội chống lại Thượng đế; và làm cho bản thân bạn cảm  thấy  kém  cỏi  trước  ai  đó  lại  là  tội  chống  lại Thượng  đế.  Khi  bạn  biết  cái  ta  thực,  cả  hai  điều  này biến  mất.  Thế  thì  bạn  là  bạn,  và  người  khác  là  người khác, và không có so sánh - không ai siêu hơn và không ai kém hơn.

Đây là điều tôi gọi là chủ nghĩa cộng sản tâm linh, nhưng  điều  này  là  có  thể  chỉ  khi  việc  tự  biết  mình  đã xảy  ra.  Karl  Marx  hay  Friedrich  Engels,  Joseph  Stalin hay  Mao  Trạch  Đông,  những  người  này  không  phải  là người  cộng  sản  thực.  Họ  sống  trong  bản  ngã.  Người cộng sản thực là Phật Gautam, Jesus, Lão Tử - không ai biết  họ  là  người  cộng  sản  nhưng  họ  là  người  cộng  sản thực, bởi vì nếu bạn hiểu cái nhìn của họ, mọi so sánh biến mất. Và khi không có so sánh, có chủ nghĩa cộng sản. Bình đẳng là có thể chỉ khi so sánh biến mất khỏi thế giới.

Không biết tới bản thân mình, bạn gần như ngủ say; không biết tới bản thân mình, bạn giống như người say cứ  đi  hỏi  người  khác,  "Nhà  tôi  đâu?"  Người  say  thậm chí đôi khi còn hỏi, "Thưa ông, xin ông bảo tôi là ai?"

Một  lần  một  người  say  quay  lại  chỗ  người  đứng quầy  rượu  và  hỏi  anh  ta,  "Ông  có  thấy  bạn  tôi  không? Anh ấy có ở đây không?"

Người đứng quầy nói, "Có đấy, mới vài phút trước đây thôi, anh ấy đã ở đây."

Và người say hỏi, "Xin anh vui lòng cho tôi biết, tôi có ở cùng đó với anh ấy không?"

Một  hôm  có  một  người  say  đứng  tại  quầy  rượu. Anh ta quay sang người bên phải mình và nói, "Anh đổ bia vào túi quần tôi đấy à?"

"Tôi chắc chắn không làm đâu," người này nói.

Thế rồi người say quay sang người bên trái mình và nói, "Anh có đổ bia vào túi quần tôi không đấy?"

Người này nói, "Tôi chắc chắn không đổ bia vào túi quần anh đâu."

Người  say  nói,  "Vậy  như  tôi  nghĩ  rồi  -  việc  bên trong rồi."

Câu hỏi thứ hai:

Thưa Thầy kính yêu,

Tầm nhìn của thầy về công xã mới là gì?

Krishna Prem, công xã mới là một thực nghiệm về chủ nghĩa cộng sản tâm linh. Từ 'cộng sản' bắt nguồn từ

'công  xã  -  commune'.  Chỉ  có  một  khả  năng  của  chủ nghĩa  cộng  sản  trên  thế  giới  và  khả  năng  đó  là  qua thiền.  Chủ  nghĩa  cộng  sản  là  không  thể  có  được  qua thay đổi cấu trúc kinh tế của xã hội.

Thay đổi cấu trúc kinh tế của xã hội sẽ chỉ đem tới các giai cấp mới; nó không thể đem tới xã hội phi giai cấp  được.  Giai  cấp  vô  sản  có  thể biến  mất,  giai  cấp  tư sản có thể ra đi, nhưng thế rồi người cai trị và người bị cai trị... đó là điều đã xảy ra ở nước Nga Xô viết, đó là điều đã xảy ra ở Trung Quốc. Những phân biệt mới, các giai cấp mới đã nảy sinh.

Chủ nghĩa cộng sản về cơ bản là tầm nhìn tâm linh. Vấn  đề  không  phải  là  thay  đổi  cấu  trúc  kinh  tế  của  xã hội,  mà  là  thay  đổi  viễn  kiến  tâm  linh  của  mọi  người. Công xã mới sẽ là không gian nơi chúng ta có thể tạo ra con  người  không  bị  ám  ảnh  bởi  so  sánh,  những  người không bị ám ảnh bởi bản ngã, những người không bị ám ảnh bởi cá tính.

Công xã mới sẽ là hoàn cảnh để trong đó con người mới có thể trở thành có thể. Socrates nói rằng thầy là bà đỡ, và ông ấy đúng: mọi thầy đều là bà đỡ. Họ bao giờ cũng mang nhân loại mới vào sự tồn tại. Qua họ mà con người mới được sinh ra.

Con người cũ bị kết thúc. Con người cũ không còn hợp  thức  nữa.  Và  với  con  người  cũ,  tất  cả  những  cái thuộc  vào  con  người  cũ  cũng  đã  trở  thành  không  hợp thức,  không  liên  quan.  Con  người  cũ  có  tính  phủ  định cuộc  sống.  Công  xã  mới  sẽ  tạo  ra  tính  tôn  giáo  khẳng định  cuộc  sống.  Khẩu  hiệu  của  công  xã  mới  là:  Chính thân thể này là Phật, chính trái đất này là Thiên đường Hoa sen.

Công  xã  mới  sẽ  thần  thánh  hoá  trái  đất,  làm  cho mọi  thứ  đều  thành  thiêng  liêng.  Chúng  ta  không  định phân chia sự tồn tại thành thế giới này và thế giới kia: chúng ta định sống sự tồn tại trong tính toàn bộ của nó. Chúng ta định sống như các nhà khoa học, như các nhà thơ, như các nhà huyền môn - tất cả cùng nhau!

Nhà  khoa  học  có  tính  bộ  phận.  Ông  ấy  chỉ  tin  vào thân  thể,  ông  ấy  không  thể  vượt  ra  ngoài  nó;  tầm  nhìn của ông ấy rất hạn chế, thiển cận. Nhà thơ níu bám lấy khía cạnh khác của nhân loại, phần cảm giác. Ông ấy có thể  thấy  cái  đẹp,  nhưng  cái  đẹp  của  ông  ấy  có  tính  rất nhất thời. Ông ấy không có ý tưởng gì về cái vĩnh hằng. Nhà huyền môn sống trong bản thể, ông ấy sống trong trạng thái vô thời gian, bất tử. Bởi vì ông ấy sống trong trạng  thái  vô  thời  gian,  bất  tử,  ông  ấy  trở  thành  dửng dưng với thế giới của thời gian và không gian. Ông ấy trở thành dửng dưng cả với khoa học và với thơ ca. Đây là  tất  cả  ba  khía  cạnh  của  thực  ra,  ba  khuôn  mặt  của Thượng đế, ba ngôi, tam thể.

Nỗ  lực  của  tôi  trong  công  xã  mới  là  để  tạo  ra  con người không bộ phận... con người toàn bộ, toàn thể, linh thiêng.  Con  người  nên  là  cả  ba  đồng  thời.  Con  người phải có tính chính xác và khách quan như nhà khoa học; và  con  người  phải  có  tính  nhạy  cảm,  tràn  đầy  của  trái tim, như nhà thơ; và con người phải được bắt rễ sâu vào trong  bản  thể  mình  như  nhà  huyền  môn.  Con  người không nên chọn lựa. Con người nên cho phép tất cả ba chiều hướng này cùng tồn tại.

Phương  Đông  đã  khổ  bởi  vì  chúng  ta  trở  nên  quá quan  tâm  tới  bản  thể;  chúng  ta  mất  lối  của  khoa  học, chúng  ta  mất  lối  của  nghệ  thuật.  Phương  Tây  đã  khổ, đang khổ, bởi vì nó đã làm mất lối của bản thể. Phương Đông trở thành giầu có nội tâm nhưng nghèo khó ngoại diên; phương Tây đã trở nên giầu có ngoại diên, nghèo khó nội tâm. Công xã mới sẽ giầu có theo cả hai cách.

Tôi  tin  vào  giầu  có.  Tôi  không  phải  là  kẻ  tôn  thờ nghèo  khó.  Điều  đó  đơn  giản  là  ngu  xuẩn.  Tôi  muốn nhân loại giầu có theo mọi cách có thể: giầu trong khoa học, giầu trong công nghệ, giầu trong thơ ca, giầu trong âm nhạc, giầu trong thiền, giầu trong huyền môn. Cuộc sống nên được sống trong tính đa chiều của nó. Thượng đế nên được tiếp cận tới qua mọi con đường có thể. Sao làm nghèo nàn linh hồn bạn?

Công  xã  mới  sẽ tạo  ra  không  gian,  hoàn  cảnh,  cho nhân loại đa chiều này được sinh ra. Và tương lai thuộc vào con người mới này.

Con  người  cũ  tin  vào  từ  bỏ;  con  người  cũ  đã  tin rằng  nếu  bạn  muốn  tới  gần  Thượng  đế  hơn,  bạn  phải lánh  xa  khỏi  thế  giới,  cứ  dường  như  có  xung  đột  giữa Thượng đế và thế giới. Điều đó hiển nhiên sai. Thế giới tồn tại qua Thượng đế! Thế giới là thân thể của Thượng đế - không thể có bất kì xung đột nào được! Nếu như có bất kì xung đột nào, thế thì thế giới đã biến mất từ lâu trước đây rồi.

Thế  giới  thở,  đang  sống,  và  cuộc  sống  là  Thượng đế.  Cây  là  thiêng  liêng  bởi  vì  nó  sống,  và  đá  là  thiêng liêng  bởi  vì  đá  cũng  sống  theo  cách  riêng  của  nó,  đá cũng  trưởng  thành.  Toàn  thể  sự  tồn  tại  tràn  đầy  cuộc sống, tuôn chảy với cuộc sống. Thượng đế không chống lại thế giới - làm sao hoạ sĩ có thể chống lại bức tranh của mình được? và làm sao nhà thơ có thể chống lại thơ ca của mình được? và làm sao nhạc sĩ có thể chống âm nhạc  của  mình  được?  Thế  giới  là  thơ  ca  của  ngài,  bức tranh  của  ngài,  âm  nhạc  của  ngài  -  nó  là  điệu  vũ  của ngài.

Con  người  cũ  đã  sống  trong  từ  bỏ,  trốn  chạy  khỏi thế giới vào hang động, vào các tu viện, lên Himalayas. Con người cũ là kẻ đào tẩu, con người cũ sợ sống, con người  đó  sẵn  sàng  chết  hơn.  Bằng  cách  nào  đó  con người cũ có tính tự tử.

Con  người  mới  của  tôi  sẽ  ở  sâu  trong  tình  yêu  với cuộc sống. Và tôn giáo của tôi không phải là từ bỏ mà là hân hoan. Công xã mới sẽ tạo ra mọi cơ hội có thể có để hân hoan, ca hát, nhảy múa.

Công  xã  mới  sẽ  là  một  loại  tính  tôn  giáo  mới  toàn bộ, có tính tâm linh. Không ai là người Hindu giáo hay người Mô ha mét giáo hay người Ki tô giáo hay người Jaina  giáo,  nhưng  mọi  người  đều  sẽ  có  tính  tôn  giáo  - chỉ tính tôn giáo. Với tôi, tôn giáo không cần có tính từ. Và khoảnh khắc tôn giáo trở nên bị gắn với một tính từ, nó không còn là tôn giáo nữa - nó trở thành chính trị.

Bayazid không phải là người Mô ha mét giáo. Bản thân   Mohammed   không   là   người   Mô   ha   mét   giáo, không thể là vậy được. Christ không phải là người Ki tô giáo và Phật không phải là Phật tử. Họ đơn giản có tính tôn giáo. Họ có hương vị nào đó, im lặng nào đó, duyên dáng  nào  đó,  bao  quanh  họ.  Họ  là  những  cánh  cửa  sổ mở  sang  cõi  bên  kia.  Qua  họ  bạn  có  thể  thấy  cõi  bên kia, qua họ Thượng đế cứ ca hát cả nghìn lẻ một bài ca.

Công  xã  mới  sẽ  không  phải  là  của  bất  kì  tôn  giáo nào.  Nó  sẽ  có  tính  tôn  giáo.  Nhưng  tôn  giáo  sẽ  không phải là siêu phàm, nó sẽ rất sát đời thường; do đó nó sẽ có tính sáng tạo, nó sẽ thám hiểm mọi khả năng có tính sáng tạo. Mọi loại sáng tạo sẽ được hỗ trợ, nuôi dưỡng.

Con người tôn giáo thực phải đóng góp cho thế giới này. Người đó phải làm nó đẹp hơn một chút so với nó lúc người đó thấy nó khi đi vào thế giới. Người đó phải làm cho nó vui vẻ hơn một chút. Người đó phải làm cho nó  thơm  hương  hơn  một  chút.  Người  đó  phải  làm  cho nó hài hoà hơn một chút. Đó sẽ là đóng góp của người đó.

Trong  quá  khứ  chúng  ta  đã  kính  trọng  mọi  người bởi các lí do sai. Chúng ta kính trọng ai đó bởi vì người đó nhịn ăn. Bây giờ việc nhìn ăn chẳng đóng góp gì cho thế  giới  cả.  Và  người  cứ  nhịn  ăn  lâu  đơn  giản  là  bạo hành  với  bản  thân  mình.  Kính  trọng  người  đó  là  kính trọng  bạo  hành,  kính  trọng  người  đó  là  kính  trọng  bản năng  tự  tử,  kính  trọng  người  đó  là  kính  trọng  tự  bạo. Người  đó  ốm  yếu  về  tinh  thần!  Người  đó  không  tự nhiên, người đó bất bình thường. Người đó cần điều trị tâm lí, người đó cần sự giúp đỡ. Nhưng bạn kính trọng người  đó,  và  bởi  vì  kính  trọng  của  bạn,  bản  ngã  của người  đó  được thổi  phồng;  cho  nên  nếu  người  đó  định nhịn  ăn  trong  một  tháng,  người  đó  sẽ  nhịn  ba  tháng luôn.  Và  người  đó  càng  nhịn  ăn  nhiều,  người  đó  càng hành hạ thân thể mình nhiều, bạn càng bầy tỏ kính trọng của bạn cho người đó hơn.

Công  xã  mới  sẽ  không  kính  trọng  bất  kì  khuynh hướng  tự  bạo  nào.  Nó  sẽ  không  kính  trọng  bất  kì  chủ nghĩa  khổ  hạnh  nào,  nó  sẽ  không  kính  trọng  bất  kì khuynh hướng bất thường, phi tự nhiên nào - nó sẽ kính trọng con người tự nhiên. Nó sẽ kính trọng đứa trẻ trong con  người,  nó  sẽ  kính  trọng  hồn  nhiên,  và  nó  sẽ  kính trọng tính sáng tạo. Nó sẽ kính trọng người vẽ bức tranh đẹp, nó sẽ kính trọng người thổi sáo hay. Người thổi sáo sẽ có tính tôn giáo, và hoạ sĩ sẽ có tính tôn giáo, và vũ công  sẽ  có  tính  tôn  giáo;  không  phải  là  người  nhịn  ăn lâu,  người  hành  hạ  thân  thể  mình,  người  nằm  trên giường gai, người làm bản thân mình què quặt.

Đó sẽ là việc bắt đầu của một nhân loại mới. Điều đó là cần thiết, tuyệt đối cần thiết. Nếu chúng ta không thể tạo ra được con người mới trong hai mươi năm sắp tới  -  đến  cuối  thế  kỉ  này  -  thế  thì  nhân  loại  không  có tương lai. Con người cũ đã đi tới chỗ kết thúc phạm vi của  nó.  Con  người  cũ  sẵn  sàng  tự  tử  toàn  cầu.  Chiến tranh thế giới thứ ba sẽ là tự tử toàn cầu. Điều đó có thể tránh được chỉ nếu loại người mới có thể được tạo ra.

Đây  sẽ  là  một  thực  nghiệm,  một  thực  nghiệm  lớn mà theo đó nhiều điều sẽ phụ thuộc vào. Nó có tác động cực  kì  to  lớn  tới  tương  lai.  Sẵn  sàng  cho  nó  đi.  Được chuẩn bị cho nó đi. Đạo tràng này chỉ là cầu nhảy xuất phát...  Ở  một  qui  mô  nhỏ  tôi  đang  làm  thực  nghiệm. Công  xã  mới  sẽ  ở  qui  mô  lớn:  mười  nghìn  sannyasins sống cùng nhau như một thân thể, một sinh linh. Không ai  sẽ  sở  hữu  cái  gì;  mọi  người  sẽ  dùng  mọi  thứ,  mọi người  sẽ  tận  hưởng.  Mọi  người  sẽ  sống  một  cách  tiện nghi,  một  cách  giầu  có,  vì  chúng  ta  có  thể  đảm  đương được.  Nhưng  không  ai  sẽ  sở  hữu  cái  gì  cả.  Không  chỉ đồ vật không bị sở hữu, mà con người cũng sẽ không bị sở hữu trong công xã mới. Nếu bạn yêu một người đàn bà, sống với cô ấy - từ tình yêu cực kì, từ vui vẻ cực kì - nhưng  đừng  trở  thành  chồng  cô  ấy,  bạn  không  thể  thế được.  Bạn  không  trở  thành  vợ.  Trở  thành  "vợ"  hay "chồng" là xấu bởi vì nó đem tới quan hệ sở hữu; thế thì người kia bị thu thành tài sản.

Công xã mới sẽ không có tính sở hữu, tràn đầy tình yêu  -  sống  trong  tình  yêu  nhưng  không  có  tính  sở  hữu chút nào; chia sẻ mọi loại vui vẻ, tạo ra toàn những vui vẻ... Khi mười nghìn người đóng góp, điều đó có thể trở nên có tính bùng nổ. Hân hoan sẽ lớn lao.

Jesus nói đi nói lại mãi: Hân hoan! Hân hoan! Hân hoan!  Nhưng  ông  ấy  vẫn  chưa  được  chưa  ai  nghe. Người  Ki  tô  giáo  trông  nghiêm  chỉnh  thế,  và  họ  đã  vẽ Jesus cũng theo cách đó dường như là bản thân ông ấy chưa  bao  giờ  hân  hoan  cả.  Người  Ki  tô  giáo  nói  Jesus chưa  bao  giờ  cười!  Điều  này  là  khôi  hài.  Người  nói "Hân hoan!" người hay thích thức ăn ngon, rượu ngon, người  hay  ăn  tiệc  tùng  và  tham  dự  lễ  hội,  người  mà quanh mình bao giờ cũng có tiệc tùng - người đó không bao giờ cười sao? Người Ki tô giáo đã đem một Christ giả cho thế giới.

Trong  công  xã  của  tôi,  Phật  sẽ  cười  và  nhảy  múa, Christ  sẽ  cười  và  nhảy  múa.  Những  anh  chàng  đáng thương này, chẳng ai đã theo họ mãi cho tới giờ! Từ bi với  họ  đi  -  để  cho  họ  nhảy  múa  và  ca  hát  và  nô  đùa. Công xã mới của tôi sẽ biến công việc thành vui đùa, nó sẽ biến cuộc sống thành tình yêu và tiếng cười.

Nhớ lấy khẩu hiệu này một lần nữa - thần thánh hoá trái  đất  này,  làm  cho  mọi  thứ  thành  thiêng  liêng,  biến đổi  cái  bình  thường,  cái  trần  tục  thành  những  điều  phi thường,  tâm  linh.  Toàn  thể  cuộc  sống  phải  là  ngôi  đền chùa  của  bạn,  công  việc  phải  là  tôn  thờ  của  bạn,  tình yêu phải là lời cầu nguyện của bạn.

Chính  thân  thể  này  là  Phật,  chính  trái  đất  này  là

Thiên đường Hoa sen.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa Thầy kính yêu,

Tôi  là  nhà  tâm  lí.  Tôi đã  hi  vọng  rằng  việc  nghiên cứu tâm lí sẽ giúp làm thay đổi cuộc đời tôi, nhưng chẳng cái gì như thế đã xảy ra. Tôi phải làm gì bây giờ?

Tâm  lí  học  vẫn  còn  là  khoa  học  rất,  rất  chưa  chín muồi. Nó còn rất thô sơ, nó chỉ mới là bắt đầu. Nó chưa là cách sống - nó không thể biến đổi bạn được. Nó chắc chắn có thể cho bạn vài sáng suốt trong tâm trí, nhưng những sáng suốt đó sẽ không là biến đổi. Tại sao? - bởi vì  biến  đổi  bao  giờ  cũng  xảy  ra  từ  bình  diện  cao  hơn. Biến  đổi  chưa  bao  giờ  có  nghĩa  là  giải  quyết  vấn  đề  - vẫn  còn  ở  cùng  bình  diện  cũ  -  điều  đó  nghĩa  là  điều chỉnh. Tâm lí học vẫn đang cố gắng giúp bạn điều chỉnh

- điều chỉnh theo xã hội, cái bản thân nó đã điên khùng rồi,  điều  chỉnh  theo  gia  đình,  điều  chỉnh  theo  các  ý tưởng  đang  chi  phối  quanh  bạn.  Nhưng  tất  cả  những  ý tưởng  đó  -  gia  đình  bạn,  xã  hội  bạn  -  bản  thân  chúng đều ốm yếu, bệnh tật, và điều chỉnh theo chúng sẽ cho bạn sự bình thường nào đó, ít nhất có vẻ bề ngoài lành mạnh, nhưng điều đó sẽ không làm biến đổi bạn.

Biếnđổi có nghĩa là thay đổi bình diện của hiểu biết của  bạn.  Nó  tới  qua  việc  siêu  việt  lên.  Nếu  bạn  muốn thay đổi tâm trí bạn, bạn phải đi sang trạng thái vô trí. Chỉ từ tầm cao đó bạn mới có khả năng thay đổi tâm trí mình,  bởi  vì  từ  chiều  cao đó  bạn  sẽ là người chủ.  Vẫn còn  trong  tâm  trí  và  cố  thay  đổi  tâm  trí  bằng  bản  thân tâm trí là quá trình vô tích sự. Điều đó cũng giống như tự  kéo  mình  lên  qua  dây  giầy  của  mình.  Điều  đó  cũng giống  như  con  chó  cố  bắt  đuôi  của  nó;  đôi  khi  chúng làm vậy, đôi khi chúng hành xử rất con người. Con chó đang ngồi sưởi nắng mặt trời buổi sáng sớm và nó thấy cái  đuôi  ngay  bên  cạnh  nó  -  một  cách  tự  nhiên,  tò  mò phát  sinh:  Sao  không  bắt  lấy  nó?  Nó  thử,  không  được, cảm  thấy  bực  mình,  khó  chịu;  thử  mạnh  hơn,  thất  bại mạnh hơn, trở nên điên, khùng. Nhưng nó sẽ không bao giờ  có  khả  năng  bắt  được  đuôi  -  đấy  là  đuôi  riêng  của nó. Nó càng nhảy lên, cái đuôi cũng sẽ càng nhảy lên.

Tâm  lí  học  có  thể  cho  bạn  vài  điều  sáng  suốt  nhìn vào tâm trí, nhưng bởi vì nó không thể đưa bạn vượt ra ngoài tâm trí nên nó không thể có ích gì được.

Sam trở thành nhà tâm thần và bắt đầu làm ăn phát đạt. Anh ta mua về một chiếc xe hơi to đắt tiền và lái nó lần  đầu  tiên.  Anh  ta  vừa  lái  được  một  chốc,  một  chiếc xe khác đâm sầm vào anh ta. Anh ta nhảy ra khỏi chiếc Cadillac bẹp dúm, đi tới chiếc xe đã đụng vào xe mình, rung  rung  nắm  đấm  với  nó,  và  gầm  lên,  "Đồ  ngu!  Đồ khờ!  Đồ  đê  tiện!  Đồ  chó...  !"  Thế  rồi  anh  ta  sực  nhớ mình  là  nhà  tâm  thần  và  hạ  giọng  xuống  hỏi  một  cách mềm mỏng, "Sao anh ghét mẹ anh?"

Tâm lí học chẳng thể giúp ích được. Tôi đã nghe kể một câu chuyện khác về cũng anh chàng Sam này - một câu chuyện khi anh ta không còn trên thế giới này nữa, anh ta đã chết.

Bà quả phụ chăm sóc cây quanh nấm mồ của chồng mình. Khi bà ấy nghiêng người qua, vài nhành cỏ xuyên vào chỗ da trần dưới váy bà ấy. Giật mình, bà ấy nhanh chóng quay lại, nhưng chẳng thấy ai cả. Thở dài, bà ấy quay nấm mồ và thì thào, "Sam ơi, cư xử cho phải phép vào! Và nhớ đấy, anh được coi là chết rồi mà."

Tâm lí học sẽ không giúp gì mấy cho bạn cả trong sống lẫn trong chết. Bạn có thể được giúp đỡ chỉ bởi tôn giáo.

Bây  giờ  các  nhà  tâm  lí  đang  cố  gắng  đóng  vai  trò của  người  thầy,  hoàn  toàn  chỉ  giả  vờ.  Nhà  tâm  lí,  nhà phân  tâm  và  nhà  tâm  thần  đều  không  phải  là  thầy!  Họ không biết bản thân họ. Vâng, họ đã hiểu chút ít về cơ chế  của  tâm  trí,  họ  đã  nghiên  cứu,  họ  có  thông  tin  tốt. Nhưng thông tin không bao giờ thay đổi ai cả, nó chưa bao  giờ  đem  tới  bất  kì  cách  mạng  nào.  Sâu  bên  dưới người  này  vẫn  còn  như  cũ.  Người  đó  có  thể  nói  hay, người đó có thể cho bạn lời khuyên tốt, nhưng người đó không thể đi theo lời khuyên riêng của mình.

Nhà  phân  tâm  không  thể  là  thầy  được.  Nhưng  đặc biệt  ở  phương  Tây  ông  ta  đã  trở  nên  thành  công  một cách chuyên nghiệp tới mức ngay cả linh mục cũng cực kì kính nể. Ngay cả các linh mục - Cơ đốc giáo và Tin Lành  -  đang  nghiên  cứu  phân  tâm  học  và  các  trường phái  khác  của  tâm  lí,  bởi  vì  họ  thấy  rằng  mọi  người không tới các linh mục nữa, họ tới nhà phân tâm. Linh mục trở nên sợ rằng mình mất việc.

Linh mục đã chi phối mọi người từ hàng trăm năm nay.  Ông  ta  là  người  khôn  ngoan  -  ông  ta  đã  mất  hấp dẫn  rồi.  Và  mọi  người  không  thể  sống  được  mà  thiếu các  cố  vấn;  họ  cần  ai  đó  bảo  họ  phải  làm  gì  bởi  vì  họ chưa  bao  giờ  trưởng  thành.  Họ  giống  như  trẻ  nhỏ,  bao giờ  cũng  cần  được  bảo  cho  cái  gì  làm  và  cái  gì  không làm. Mãi cho tới nay các linh mục vẫn thường làm điều đó; bây giờ linh mục đã mất sức mê hoặc của mình, sự hợp  thức  của  mình.  Ông  ta  không  còn  đương  đại  nữa, ông ta đã trở thành lạc hậu rồi. Bây giờ nhà phân tâm đã chiếm vị trí của ông ta, nhà phân tâm là tu sĩ thời nay.

Nhưng như tu sĩ là giả, nhà phân tâm cũng vậy. Tu sĩ đã dùng lối nói tôn giáo để khai thác mọi người; nhà phân tâm dùng lối nói khoa học để khai thác cũng người đó. Tu sĩ không thức tỉnh mà nhà phân tâm cũng không thức tỉnh.

Con người có thể được giúp đỡ chỉ bởi ai đó đã là vị phật; bằng không người đó không thể được giúp đỡ.

Mọi  cố  vấn  của  bạn  sẽ  làm  cho  bạn  ngày  một  trở thành  đống  lộn  xộn  nhiều  hơn.  Bạn  càng  nghe  cố  vấn, bạn sẽ càng trở thành đống lộn xộn lớn hơn - bởi vì họ không  biết  điều  họ  nói!  Họ  thậm  chí  không  đồng  ý trong  bản  thân  họ.  Freud  nói  điều  này,  Adler  nói  điều khác, Jung lại nói điều khác. Và bây giờ có cả nghìn lẻ một trường phái. Và mọi trường phái đều cuồng tín về triết học của nó - rằng nó có chân lí, toàn thể chân lí và không có gì ngoài chân lí. Mà không chỉ nó nói rằng nó đúng đâu; nó nói nó có chân lí, và mọi người khác đều nói dối, lừa dối.

Nếu bạn nghe theo các nhà phân tâm này, nếu bạn đi từ nhà phân tâm này sang nhà phân tâm khác, bạn sẽ còn  bị  phân  vân  hơn.  Giúp  đỡ  duy  nhất  họ  có  thể  trao cho bạn là ở chỗ nếu bạn đủ thông minh bạn sẽ trở nên ngán họ, chán họ tới mức bạn sẽ đơn giản vứt bỏ cái ý tưởng về được biến đổi, và bạn có thể bắt đầu sống cuộc sống  của  bạn  một  cách  bình  thường,  chẳng  bận  tâm nhiều  tới  biến  đổi  -  nếu  bạn  thông  minh,  điều  rất  hãn hữu,  bởi  vì  thông  minh  đã  bị  nghiền  nát  từ  ngay  ban đầu.  Bạn  bị làm  cho  thành  người  xoàng  xĩnh.  Từ  ngay chính ban đầu, thông minh đã bị phá huỷ. Chỉ vài người bằng  cách  nào  đó  trốn  thoát  khỏi  xã  hội  và  vẫn  còn thông minh.

Nagesh, bạn hỏi tôi, "Tôi phải làm gì bây giờ?"

Gợi ý của tôi là: bạn đã làm đủ rồi. Bây giờ học cái gì đó không phải là làm mà là vô làm. Ở đây đi, và học

- không làm mà hiện hữu. Ngồi im lặng, không làm gì. Trong  vòng  ba  tới  chín  tháng,  nếu  người  ta  đủ  kiên nhẫn và nếu người ta có thể đơn giản cứ ngồi đó hàng giờ với nhau mọi ngày - chừng nào người ta có thể tìm thấy  thời  gian  để  ngồi...  Ban  đầu,  rối  loạn  lớn  sẽ  nảy sinh trong tâm trí bạn; mọi thứ từ vô thức sẽ bắt đầu nổi lên  bề  mặt.  Bạn  sẽ  thấy  nó  dường  như  bạn  sắp  phát điên.  Cứ  quan  sát  -  đừng  lo  nghĩ.  Bạn  không  thể  phát điên được bởi vì bạn đã điên rồi, cho nên chẳng có gì để mất và không cái gì để sợ .

Một  chính  khách,  một  chính  khách  lớn,  tới  tư  vấn một nhà phân tâm. Chính khách này đang bị phức cảm kém  cỏi  -  mọi  chính  khách  đều  bị  phức  cảm  kém  cỏi. Nếu  họ  không  bị  phức  cảm  kém  cỏi,  họ  sẽ  không  là chính khách ngay chỗ đầu tiên. Là chính khách nghĩa là cố  gắng  là  cao  siêu,  có  quyền  lực,  để  cho  người  ta  có thể chứng minh cho người khác và cho bản thân mình, "Tôi  không  kém  cỏi.  Trông  đây!  Tôi  là  thủ  tướng. Trông  đây!  Mỗi  tôi  là  thủ  tướng  của  đất  nước  chứ không phải ai khác - làm sao tôi có thể kém cỏi được?"

Chính trị nảy sinh từ phức cảm kém cỏi - mọi chính trị  quyền  lực  đều  nảy  sinh  từ  phức  cảm  kém  cỏi.  Cho nên không phải hiếm hoi mà chính khách bị chứng phức cảm kém cỏi.

Nhà  phân  tâm  làm  việc  trên  chính  khách  này  hết năm nọ tới năm kia. Sau hai hay ba năm, nghe đủ mọi điều lảm nhảm vô nghĩa của ông ta... bởi vì chính khách có thể nói gì được? Trong hàng giờ ông ta nằm dài trên tràng kỉ và nói những điều vô nghĩa.

Sau ba năm, một hôm khi ông ta tới, nhà phân tâm đón ông ta với vui vẻ lớn và nói, "Tôi vui mừng tuyên bố, sau nghiên cứu ba năm trên ông, rằng ông không bị chứng phức cảm kém cỏi. Tôi đã đi tới kết luận này sau một  nỗ  lực  dài  rằng  điều  đó  không  thể  sai  được.  Ông không bị chứng phức cảm kém cỏi - đơn giản quên hết về nó đi."

Chính khách này rất sung sướng và ông ta nói, "Tôi biết ơn ông lắm, nhưng ông có thể cho tôi biết làm sao ông đã đi tới kết luận này không?"

Nhà phân tâm nói, "Bởi vì ông đơn giản kém cỏi rồi

- làm sao ông có thể bị chứng phức cảm kém cỏi được?"

Nagesh,  bạn  không  cần  lo  nghĩ.  Nếu  ngồi  im  lặng bạn bắt đầu cảm thấy điên khùng nảy sinh, đừng lo nghĩ

-  bạn  không  thể  điên  hơn  bạn  đã  điên  vậy  rồi.  Con người  không  thể  sa  ngã  thêm  nữa.  Con  người  đã  ngã xuống đá đáy rồi. Bây giờ không còn sa ngã thêm nữa.

Ngồi im lặng bạn sẽ thấy điên khùng nảy sinh trong mình, bởi vì nó vẫn còn bị kìm nén. Và bạn bị giữ bận tâm  với  mọi  thứ  -  tâm  lí  học  vân  vân  -  bây  giờ  bạn  sẽ trở  nên  bận  tâm  với  thiền  và  tính  chất  sannyas,  nhưng đây  tất  cả  là  bận  tâm  và  bạn  không  cho  phép  vô  thức của  mình  làm  lộ  bản  thân  nó  ra  cho  bạn.  Điều  đó  gây kinh hãi.

Gợi  ý  của  tôi  cho  bạn  là,  chỉ  ngồi  im  lặng  nhiều nhất  khi  bạn  có  thể  có  thời  gian  cho  nó.  Thiền  nhân ngồi im lặng ít nhất sáu tới tám giờ một ngày. Ban đầu điều đó thực sự là điên khùng. Tâm trí giở ra nhiều thủ đoạn với bạn, cố dẫn bạn phát rồ, tạo ra những hình ảnh kinh  sợ,  những  ảo  giác.  Thân  thể  bắt  đầu  giở  trò  với bạn... đủ loại điều  sẽ xảy ra. Nhưng nếu bạn có thể cứ chứng  kiến,  trong  vòng  ba  tới  chín  tháng  mọi  sự  được lắng đọng, và lắng đọng theo cách riêng của nó - không phải bởi vì bạn phải làm cái gì  đó. Không có việc làm của  bạn,  nó  đơn  giản  lắng  đọng,  và  khi  tĩnh  lặng  nảy sinh,  cái  không  được  trau  dồi,  cái  không  được  thực hành,  nó  là  cái  gì  đó  tuyệt  vời,  cái  gì  đó  cực  kì  duyên dáng, thanh tú. Bạn chưa bao giờ nếm trải cái gì giống như nó trước đây - nó là nước cam lồ thuần tuý...

Bạn đã siêu việt lên trên tâm trí! Mọi vấn đề tâm trí đều được giải quyết. Không phải là bạn đã tìm thấy giải pháp,  mà  đơn  giản  chúng  đã  tự  rơi  rụng  đi  -  bởi  việc chứng kiến, chỉ bởi việc chứng kiến.

Bạn đã quá thông thái. Đừng thêm tri thức nữa; bạn cần dỡ bỏ bớt. Người thông thái là người rất tinh ranh - họ bao giờ cũng có thể tìm ra cớ để vẫn còn như cũ.

Một giáo sư triết học và tâm lí học nghiện rượu lậu. Một  đêm,  sau  khi  ăn  uống  no  nê,  ông  ta  đi  và  buồng ngủ,  cởi  quần  áo  lên  giường,  và  cố  gắng  thổi  tắt  nến. Hơi  thở  nồng  nặc  rượu  của  ông  ta  làm  bùng  lên  ngọn lửa.

Rùng mình buồn bã bởi kinh nghiệm này, ông ta gọi vợ, "Đem cho anh cuốn Kinh Thánh, Martha. Đây là bài học ghê rợn với anh. Anh sẽ phải thề."

Người  vợ  sung  sướng  vội  vàng  đem  cuốn  Kinh Thánh lại, đứng cạnh trong khi chồng mình đặt tay lên cuốn sách và nhìn lên trời: "Tôi xin thề với thánh thần linh thiêng rằng tôi sẽ không bao giờ thổi tắt ngọn nến đang cháy nữa."

Tâm  trí  tinh  ranh.  Bạn  phải  vượt  ra  ngoài  tâm  trí  - đó là điều thiền tất cả là gì.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa Thầy kính yêu,

Thầy  dường  như  là  thầy  chứng  ngộ  đầu  tiên  kể chuyện cười - sao điều đó là như vậy?

Garima,  tôi  sẽ  kể  cho  bạn  một  câu  chuyện.  Câu chuyện sau trong tiếng Talmud  đặc biệt được yêu mến bởi thầy Hassid vĩ đại, Baal Shem.

Giáo sĩ Baruch hay tới thăm bãi chợ nơi nhà tiên tri Elijah  thường  xuất  hiện  với  ông  ấy.  Người  ta  tin  rằng ông  ấy  xuất  hiện  với  người  thánh  thiện  nào  đó  để  trao cho họ hướng dẫn tâm linh.

Một  lần  Baruch  hỏi  nhà  tiên  tri,  "Có  người  nào  ở đây có phần trong thế giới để tới không?"

Ông ấy đáp, "Không."

Trong lúc họ đang nói chuyện, hai người đi qua và Elijah nhận xét, "Hai người này có phần trong thế giới để tới."

Giáo  sĩ  Baruch  tiến  gần  và  hỏi  họ,  "Các  ông  làm nghề gì vậy?"

Họ  đáp,  "Chúng  tôi  pha  trò  cười.  Khi  thấy  mọi người nản chí chúng tôi làm cho họ cười đùa lên."

Thượng đế thích tiếng cười, Thượng đế thích người vui  vẻ.  Thượng  đế  không  quan  tâm  khi  thấy  bạn  với khuôn mặt dài.

Khi Baal Shem sắp chết, ai đó hỏi, "Thầy đã chuẩn bị đi gặp Trời chưa?"

Ông  ấy  nói,  "Ta  bao  giờ  cũng  đã  sẵn  sàng  rồi. Không phải là vấn đề trở nên sẵn sàng bây giờ - ta bao giờ cũng đã sẵn sàng. Bất kì lúc nào ngài đều có thể gọi ta!"

Người này hỏi, "Sẵn sàng của thầy là gì?"

Baal Shem nói, "Ta biết vài chuyện cười hay - ta sẽ kể  cho  ngài  những  chuyện  cười  đó.  Và  ta  biết  ngài  sẽ thích  chúng  và  ngài  sẽ  cười  cùng  ta.  Và  ta  còn  có  thể cúng  dường  cho  ngài  cái  gì  khác  được  nữa?  Toàn  thể thế giới đều là của ngài, toàn thể vũ trụ là của ngài, cho nên  ta  có  thể  cúng  dường  ngài  cái  gì?  Chỉ  vài  chuyện cười thôi!"

Baal  Shem  là  một  trong  những  chư  phật  vĩ  đại người đã bắt nguồn từ truyền thống Do Thái, một trong những  người  được  các  đệ  tử  của  mình  yêu  mến  nhất. Ông ấy là người sáng lập ra Hassid giáo.

Và nhớ lấy, tôi không phải là người đầu tiên kể cho bạn  chuyện  cười.  Có  nhiều  người  rồi...  Nhưng  mọi người buồn tới mức họ quên mất về những người đã là cội nguồn cho tiếng cười và vui vẻ - họ chỉ nhớ những người buồn. Mọi người đều buồn; do đó họ tìm ra đồng cảm nào đó với người buồn. Bạn chỉ nhớ chư phật buồn

-  cho  dù  họ  không  buồn,  bạn  làm  cho  họ  thành  buồn. Trong  tâm  trí  mình  bạn  bịa  ra  chuyện,  bạn  chế  tác  ra các ý tưởng, và bạn làm cho họ trông buồn.

Bây giờ người Jaina sẽ bị xúc phạm lắm nếu tôi nói rằng Mahavira đã cười. Tiếng cười dường như trần tục thế, trần gian thế. Làm sao Mahavira có thể cười được? Nếu tôi nói Phật đã cười, các phật tử, đặc biệt là phật tử tiểu thừa, sẽ tức giận. Tôi đã từng cực kì yêu mến Phật; tôi nghĩ không có người nào khác trên trái đất này ngày nay đã yêu  Phật nhiều như tôi. Nhưng mới hôm nọ tôi đọc trên báo chí: ông chủ tịch của Hội Phật giáo Ấn Độ định  nêu  ra  câu  hỏi  chống  tôi  ở  nghị  viện  trong  phiên họp sắp tới. Tôi có thể hiểu được, những người này phải cảm thấy rất bị xúc phạm bởi vì tôi đang cho Phật màu sắc mới - màu sắc của ông ấy, màu của Phật. Tôi đang cố  gắng  đem  thực  tại  của  ông  ấy  cho  bạn.  Và  những người này đã bóp méo toàn bộ hình ảnh của ông ấy; họ đã  làm  cho  ông  ấy  trông  buồn  thế,  họ  sẽ  không  cho phép ông ấy cười. Nếu ông ấy cười, họ sẽ nêu ra câu hỏi chống ông ấy trong nghị viện.

Tôi  xúc  phạm  mọi  người  bởi  vì  tôi  đang  cố  gắng làm  sống  tôn  giáo  không  theo  các  ý  tưởng  của họ.  Tôi bảo bạn, một cách riêng tư tất nhiên, rằng Jesus thường đùa - nhưng đừng kể điều đó cho người Ki tô giáo nhé, họ sẽ không hiểu. Họ có thể chỉ hiểu Jesus bị đóng đinh. Thực ra, họ đang tôn thờ cái chết, không phải Jesus; họ đang tôn thờ cây thập tự, không phải Christ. Do đó tôi gọi Ki tô giáo là Chữ thập giáo - nó chẳng liên quan gì tới  Christ.  Tôi  biết  con  người  này,  về  mặt  cá  nhân  tôi biết con người này!

Ông ấy thường yêu mến mọi điều tốt của cuộc sống. Làm sao ông ấy có thể tránh được chuyện cười? Ông ấy thích chuyện tầm phào, và người ta nói ông ấy chỉ toàn chuyển giao sách phúc âm! Ông ấy là con người rất, rất bắt  rễ vào  đất.  Ông  ấy  đi  với  tụi  đánh  bạc,  với  kẻ say, với cả gái đĩ nữa. Ông ấy chẳng sợ tất cả những kẻ ngu này - đó là lí do tại sao ông ấy phải chịu khổ.

Đó là lí do tại sao tôi chịu khổ...

Đủ cho hôm nay.

9.   Gieo mầm phúc lạc

Thỉnh thoảng người ngu láu lỉnh
nếm đồ ngọt, ngọt như mật.

nhưng đến cuối nó biến thành đắng.

Và người đó chịu đắng làm sao!

Người ngu có thể nhịn ăn vài tháng,
ăn từ đầu nhành cỏ.

Dầu vậy người đó không đáng một xu
bên cạnh thầy có thức ăn là con đường.

Sữa tươi cần thời gian để chua.

Láu lỉnh của người ngu cũng vậy
cần thời gian để bắt vào người đó.

Giống như than hồng của lửa
nó cháy âm ỉ bên trong người đó.

Bất kì điều gì người ngu học,
điều đó chỉ làm cho người đó mụ mị hơn.

Tri thức dính đầu người đó.

Với điều đó người ấy muốn thừa nhận.

vị trí trước mọi người khác.

vị trí trên mọi người khác.

"Để họ biết công việc của ta,

để mọi người nhìn ta xin chỉ dẫn."

Ham muốn của người đó là vậy,
tự hào thổi phồng của người đó là vậy.

Một đường đưa tới giàu có và tiếng tăm,

Đường kia đi tới chấm dứt con đường này.

Đừng tìm thừa nhận
mà đi theo người đã thức tỉnh
và làm cho bản thân ông được tự do.

Lời cuối cùng của Phật Gautama trên thế gian là: Là ánh sáng lên bản thân ông đi. Đừng đi theo người khác, đừng  bắt  chước,  bởi  vì  bắt  chước,  đi  theo,  tạo  ra  ngu xuẩn. Bạn được sinh ra với khả năng vô cùng về thông minh. Bạn được sinh cùng với ánh sáng bên trong bạn. Lắng  nghe  tiếng  nói  tĩnh  lặng,  nhỏ  bé  ở  bên  trong,  và cái  đó  sẽ  hướng  dẫn  bạn.  Không  ai  khác  có  thể  hướng dẫn được bạn, không ai khác có thể trở thành mô hình cho cuộc sống của bạn, bởi vì bạn là duy nhất. Không ai đã từng  hiện  hữu  đích  xác  giống  như  bạn,  và  không  ai sẽ lại đích xác giống bạn. Đây là vinh quang của bạn, vĩ đại của bạn - rằng bạn là hoàn toàn không thể thay thế được, rằng bạn chỉ là bản thân bạn và không là ai khác.

Người  đi  theo  người  khác  trở  thành  giả,  người  đó trở thành rởm, người  đó trở thành máy móc. Người đó có  thể  là  thánh  nhân  lớn  trong  mắt  người  khác,  nhưng sâu bên dưới, người đó đơn giản không thông minh và chẳng có gì khác. Người đó có thể có tính cách rất đáng kính nhưng đó chỉ là bề mặt, nó thậm chí không sâu hơn làn da. Cào vào người đó một chút và bạn sẽ ngạc nhiên rằng  bên  trong  người  đó  là  một  người  hoàn  toàn  khác, chính cái đối lập với vẻ ngoài của người đó.

Bằng việc theo người khác bạn có thể trau dồi một tính cách đẹp, nhưng bạn không thể có tâm thức đẹp, và chừng nào bạn chưa có tâm thức đẹp bạn chẳng thể nào tự do. Bạn có thể cứ thay đổi các nhà tù của mình, bạn có  thể  cứ  thay  đổi  tù  túng  của  mình,  cảnh  nô  lệ  của mình. Bạn có thể là người Hindu giáo hay người Mô ha mét  giáo  hay  người  Ki  tô  giáo  hay  người  Jaina  giáo  - điều  đó  sẽ  không  giúp  được  bạn.  Là  người  Jaina  giáo nghĩa là đi theo Mahavira như mô hình. Bây giờ, không có ai giống Mahavira hay có thể bao giờ giống thế. Đi theo Mahavira bạn sẽ trở thành thực thể giả. Bạn sẽ làm mất đi mọi thực tại, bạn sẽ mất đi mọi chân thực, bạn sẽ không thực là bản thân bạn. Bạn sẽ trở thành nhân tạo, phi tự nhiên và là nhân tạo, là phi tự nhiên là con đường của người tầm thường, kẻ ngu, kẻ khờ.

Phật  định  nghĩa  trí  huệ  là  sống  theo  ánh  sáng  của tâm  thức  riêng  của  bạn,  và  ngu  xuẩn  là  đi  theo  người khác,  bắt  chước  người  khác,  trở  thành  cái  bóng  của  ai đó khác.

Thầy  thực  tạo  ra  thầy,  không  tạo  ra  tín  đồ.  Thầy thực ném bạn trở lại bản thân bạn. Toàn thể nỗ lực của thầy là để làm cho bạn độc lập  với thầy, bởi vì bạn đã phụ thuộc từ nhiều thế kỉ rồi, và điều đó chẳng dẫn bạn tới đâu. Bạn vẫn tiếp tục dò dẫm trong đêm tối của linh hồn.

Chỉ  ánh  sáng  bên  trong  của  bạn  mới  có  thể  trở thành bình minh. Thầy giả thuyết phục bạn đi theo ông ta,  bắt  chước  ông  ta,  chỉ  là  bản  sao  của  ông  ta.  Thầy thực sẽ không cho phép bạn được là bản sao, thầy muốn bạn là nguyên bản. Thầy yêu bạn! Làm sao thầy có thể làm bạn thành người bắt chước được? Thầy có từ bi với bạn, thầy muốn bạn hoàn toàn tự do - tự do với mọi phụ thuộc bên ngoài.

Nhưng   người   thường   không   muốn   được   tự   do. Người đó muốn phụ thuộc. Người đó muốn ai đó khác hướng  dẫn  mình.  Tại  sao?  -  bởi  vì  thế  thì  người  đó  có thể  đổ  toàn  bộ  trách  nhiệm  lên  vai  ai  đó  khác.  Và  bạn càng đổ trách nhiệm lên vai ai đó khác, càng ít khả năng cho  bạn  trở  nên  thông  minh.  Chính  trách  nhiệm,  thách thức của trách nhiệm, cái đó tạo ra trí huệ.

Người ta phải chấp nhận cuộc sống với mọi vấn đề của nó. Người ta phải đi qua cuộc sống không được bảo vệ;  người  ta  phải  tìm  và  kiếm  con  đường  của  mình. Cuộc  sống  là  cơ  hội,  là  thách  thức  để  tìm  ra  bản  thân bạn. Nhưng người ngu không muốn đi con đường gian khó,  người  ngu  chọn  lối  tắt.  Người  đó  tự  nhủ  mình, "Phật  đã đạt  tới  -  sao  mình  phải  bận  tâm?  Mình  sẽ  chỉ quan sát hành vi của ông ấy rồi bắt chước. Jesus đã đạt tới,  sao  mình  phải  tìm  và  kiếm?  Mình  có  thể  đơn  giản trở thành cái bóng của Jesus.  Mình có thể đơn giản  cứ đi theo ông ấy tới mọi nơi ông ấy đi."

Nhưng  đi  theo  ai  đó  khác,  làm  sao  bạn  sẽ  trở  nên thông  minh?  Bạn  sẽ  không  trao  bất  kì  cơ  hội  nào  cho thông  minh  của  bạn  bùng  nổ.  Nó  cần  cuộc  sống  thách thức,  cuộc  sống  phiêu  lưu,  cuộc  sống  biết  cách  mạo hiểm và cách đi vào cái không biết, để thông minh nảy sinh.  Và  chỉ  thông  minh  mới  có  thể  cứu  được  bạn  - không  ai  khác  -  thông  minh  của  riêng  bạn,  lưu  ý  vào, nhận  biết  riêng  của  bạn,  có  thể  trở  thành  niết  bàn  của bạn.

Là ánh sáng lên bản thân mình và bạn sẽ trí huệ; để người khác trở thành người lãnh đạo bạn, người hướng dẫn bạn, và bạn sẽ vẫn còn ngu xuẩn, và bạn sẽ cứ bỏ lỡ mọi kho báu của cuộc sống - cái vốn là của bạn! Và làm sao  bạn  có  thể  quyết  định  được  rằng  tính  cách  của người khác là tính cách đúng để bạn theo?

Một   Phật   sống   theo   cách   riêng   của   mình,   một Mahavira theo cách riêng của mình, một Jesus lại khác. Một  Mohammed  là  Mohammed,  ông  ấy  không  phải  là Mahavira. Bạn sẽ theo ai? Chỉ bởi ngẫu nhiên của việc sinh thành mà bạn quyết định cuộc sống của mình, định mệnh của mình sao? Thế thì bạn sẽ vẫn còn ngẫu nhiên. Và  người  ngu  là  có  tính  ngẫu  nhiên.  Người  trí  huệ không  bao  giờ  sống  theo  ngẫu  nhiên.  Người  đó  không trở  thành  người  Hindu  bởi  vì  được  sinh  ra  trong  gia đình Hindu; người đó không trở thành người Ki tô giáo bởi  vì  bố  mẹ  người  đó  là  người  Ki  tô  giáo;  người  đó không  trở  thành  người  cộng  sản  bởi  vì  người  đó  được sinh ra ở Nga. Người đó tìm kiếm, người đó truy tìm.

Cuộc  sống  là  cuộc  hành  hương  cực  kì  đẹp  đẽ, nhưng chỉ dành cho những người sẵn sàng tìm và kiếm.

Jesus  nói:  Tìm  và  ông  sẽ  thấy;  hỏi  và  điều  đó  sẽ được trao cho ông; gõ cửa và cửa sẽ mở ra cho ông.

Ông  ấy  không  nói:  Đi  theo,  bắt  chước.  Ông  ấy không  nói:  Là  người  Ki  tô  giáo  và  cửa  sẽ  mở  ra  cho ông. Ông ấy không nói: Ta đã gõ cửa và đã mở chúng cho ông. Ông ấy nói: Gõ cửa và cửa sẽ mở ra cho ông. Và  mọi  người  đều  phải  gõ  cửa,  bởi  vì  mọi  người  đều phải  đi  vào  bằng  các  cánh  cửa  khác  nhau.  Mọi  người duy nhất thế, mọi người là các cá nhân.

Đây  là  vinh  quang  của  bạn.  Đừng  phủ  nhận  nó; bằng không bạn sẽ vẫn còn là kẻ ngu. Điều đó không có nghĩa  là  không  học  từ  chư  phật,  những  người  đã  thức tỉnh  -  học  chứ!  Thấm  đẫm  tinh  thần  này!  Uống  dòng suối  của  họ,  dòng  suối  tươi  mát  của  vui  vẻ.  Ở  trong cùng  nhóm  của  họ,  trở  nên  hoà  đồng  với  âm  nhạc  bên trong  của  họ,  lắng  nghe  hài  hoà  của  họ,  và  được  tràn ngập  với  vui  vẻ  lớn  lao  rằng  một  người  như  bạn,  hệt như bạn, đã đạt tới, cho nên bạn cũng có thể đạt tới. Trở nên được xúc động rằng một người như bạn, làm bằng xương  bằng  máu,  đã  trở  nên  chứng  ngộ,  cho  nên  bạn cũng có thể trở nên chứng ngộ.

Vị  phật  phải  không  được  theo  sau  mà  phải  được hiểu.  Vị  phật  phải  không  bị  bắt  chước  mà  được  lắng nghe - lắng nghe cái im lặng, tình yêu, tin cậy vô cùng. Và  bạn  càng  hiểu  nhiều  về  vị  phật,  bạn  sẽ  càng  cảm thấy  ông  ấy  đang  nói  không  từ  bên  ngoài  mà  từ  bên trong,  từ  chính  cốt  lõi  của  bản  thể  bạn.  Ông  ấy  là  tấm gương phản xạ khuôn mặt nguyên bản của bạn - nhưng ông ấy chỉ là gương. Mọi thầy vĩ đại đều là những tấm gương,  họ  phản  xạ  khuôn  mặt  nguyên  thuỷ  của  bạn. Nhưng đừng níu bám lấy gương. Gương không phải là khuôn mặt bạn!

Những lời kinh này của Phật có giá trị mênh mông. Đi vào chúng theo cách có tính thiền. Và khi tôi nói đi vào  chúng  có  tính  thiền,  tôi  ngụ  ý  không  ở  trong  tâm trạng tranh cãi - đó không phải là cách lắng nghe. Trong tâm  trạng  cảm  nhận,  mang  nữ  tính.  Đừng  đề  phòng, đừng có tính phòng thủ. Đừng ẩn giấu đằng sau áo giáp. Đừng  đem  tâm  trí  của  bạn  vào  để  diễn  giải  điều  được nói.  Gạt  tâm  trí  sang  bên  và  để  cho  trái  tim  nhảy  múa với những lời kinh này. Đó là điều tôi ngụ ý khi tôi nói lắng  nghe  có  tính  thiền.  Để  cho  trái  tim  hân  hoan.  Và trong  việc  hân  hoan  đó  là  một  loại  hiểu  biết  khác  toàn bộ - không từ trí tuệ mà từ thông minh.

Bạn  sẽ  không  trở  thành  thông  thái  nếu  bạn  lắng nghe từ trái tim; bạn sẽ trở thành ngày một trí huệ hơn. Nếu  bạn  lắng  nghe  từ  cái  đầu,  ngay  chỗ  đầu  tiên  việc nghe  của  bạn  sẽ  bị  bóp  méo  bởi  vì  mọi  định  kiến  của bạn sẽ trở nên bị xoắn xuýt với nó, và tất cả những kết luận  suy  diễn  của bạn  sẽ là  sao  lãng,  và  tâm  trí  bạn  sẽ cho  màu  sắc  của  nó  vào  điều  được  nói  với  bạn.  Ngay chỗ đầu tiên bạn sẽ không lắng nghe điều được nói; tâm trí  bạn  sẽ  gây  ra  nhiều  tiếng  ồn  và  bạn  sẽ  nghe  theo tiếng ồn của riêng mình. Điều thứ hai, bất kì điều gì bạn thu  thập  sẽ  trở  thành  tri  thức,  không  phải  trí  huệ.  Tri thức là nông cạn, nó không đi sâu, nó không thể đi sâu được. Tri thức là cách thức che giấu dốt nát của bạn, nó không phá huỷ dốt nát. Trí huệ là ánh sáng, nó xua tan bóng tối.

Nhưng trí huệ bao giờ cũng là của trái tim, nhớ lấy, nó  không  bao  giờ  là  của  cái  đầu.  Khi  bạn  tới  vị  phật, quên  tất  cả  về  cái  đầu  của  bạn  đi.  Đó  là  cách  tiếp  cận hoàn toàn khác tới bản thể bạn - qua trái tim. Lắng nghe nhịp  đập  của  trái  tim,  trở  nên  đồng  điệu  -  dường  như bạn  đang  lắng  nghe  âm  nhạc  vĩ  đại.  Nó  là  âm  nhạc  vĩ đại; thực ra còn có thể có âm nhạc nào vĩ đại hơn?

Những lời kinh này là thơ ca vĩ đại nhất, thơ ca của bản thể tối thượng. Những lời kinh này là hoa sen, được sinh ra trong hồ tâm thức của người đã thức tỉnh. Lắng nghe  chăm  chú,  có  tính  thiền,  yêu  mến,  trong  tin  cậy sâu sắc, và bạn sẽ được phúc lành mênh mông, được ân huệ.

Lời kinh thứ nhất:

Thỉnh thoảng người ngu láu lỉnh nếm đồ ngọt, ngọt như mật. nhưng đến cuối nó biến thành đắng. Và người đó chịu đắng làm sao!

Có  một  câu  chuyện  cách  ngôn  Phật  giáo  nổi  tiếng. Phật thích kể đi kể lại nó mãi:

Một người bị kẻ thù của mình săn đuổi. Họ tới ngày một gần hơn; anh ta có thể nghe thấy âm thanh của vó ngựa mỗi lúc một tới gần hơn mọi khoảnh khắc. Đó là cái chết! Và dường như không có cách nào để trốn thoát cả,  bởi  vì  anh  ta  đã  tới  đường  cụt,  đường  hết.  Anh  ta đang  đối  diện  với  một  vực  thẳm  lớn.  Nếu  nhảy  xuống anh ta nhất định chết. Anh ta không thể quay lại bởi vì kẻ thù sẽ giết chết anh ta. Anh đang hi vọng rằng có thể có cơ hội nếu anh ta nhảy - anh ta có thể bị què, nhưng có  thể,  nhờ  phép  mầu,  anh  ta  có  thể  sống  sót  -  nhưng điều  đó  nữa dường  như  cũng  là  không  thể  được bởi  vì anh ta thấy sâu dưới vực thẳm hai con sư tử đang nhìn lên anh ta, sẵn sàng ăn sống nuốt tươi anh ta.

Chẳng  tìm  thấy  đường  nào  khác  -  không  thể  quay lại,  không  thể  tiến  lên  trước  -  anh  ta  treo  mình  trên  rễ của  một  cái  cây,  ở  ngay  chính  giữa.  Đó  là  buổi  sáng lạnh lẽo, tay anh ta trở nên lạnh cóng. Anh ta biết trong vòng  vài  phút  nữa  mình  sẽ  không  thể  có  khả  năng  giữ chiếc rễ chút nào nữa; tay anh ta đang tuột dần ra, anh ta đang mất dần việc nắm giữ. Anh ta biết cái chết đang trở nên chắc chắn hơn mọi khoảnh khắc.

Và thế rồi anh ta thấy rằng hai con chuột, một trắng một  đen, đang ăn  chiếc  rễ,  gặm  mòn  chiếc  rễ.  Hai  con chuột đó đại diện cho ngày và đêm - chúng đại diện cho thời  gian,  cái  đang  cắt  đi  gốc  rễ  cuộc  sống  của  mọi người.  Ngày  và  đêm,  cái  chết  đang  tới  gần  hơn.  Cho nên bây giờ sự việc trở thành tuyệt đối rõ ràng hơn rằng vấn  đề chỉ  là  vài  khoảnh  khắc nữa  thôi  và  anh  ta  sẽ đi đời.  Cái  rễ  đang  trở  nên  yếu  hơn  mỗi  khoảnh  khắc, mỏng  hơn  mọi  khoảnh  khắc.  Chuột  vẫn  cần  mẫn  làm việc; tay anh ta ngày một cóng dại hơn và anh ta có thể nghe thấy tiếng sư tử gầm sâu trong thung lũng và anh ta  có  thể  nghe  thấy  kẻ  thù  đang  mỗi  lúc  một  gần  hơn. Bạn có thể hiểu hoàn cảnh tuyệt vọng của người đó.

Và thế rồi đột nhiên anh ta thấy rằng ngay trên ngọn cây có một tổ ong, và một giọt mật tuột xuống từ chiếc tổ này. Anh ta quên phắt tất cả về kẻ thù, tất cả về sư tử gầm, chuột trắng và chuột đen, đôi bàn tay anh ta đang tê cóng - trong một khoảnh khắc, anh ta hoàn toàn quên mất mọi thứ. Toàn thể tâm trí anh ta bị hội tụ vào giọt mật đó. Anh ta há mồm, giọt mật rơi vào lưỡi anh ta... và nó ngọt thế.

Đây là tình huống của người ngu. Đây là tình huống của mọi người trên trái đất. Vị nó ngọt làm sao! Nhưng vị  này  có  thể  còn  được  bao  lâu?  Chẳng  mấy  chốc  cái chết sẽ tới từ mọi hướng. Nhưng đó là cách chúng ta cứ sống  -  sống  cho  những  thú  vui  nhất  thời,  những  mê đắm, thức ăn, dục, tiền, quyền, danh... toàn những giọt mật ong. Vị nó ngọt làm sao, và trong khoảnh khắc đó chúng  ta  hoàn  toàn  quên  mất  điều  sắp  xảy  ra.  Khoảnh khắc này chiếm lĩnh chúng ta và chúng ta trở nên quên lãng thực tại của cuộc sống: rằng nó được bắt rễ vào cái chết, rằng nó sắp sửa biến mất.

Phật  nói:  Thỉnh  thoảng  người  ngu  láu  lỉnh  nếm  đồ ngọt,  ngọt  như  mật.  Nhưng  đến  cuối  nó  biến  thành đắng. Và người đó phải chịu đắng làm sao!

Quan  sát  bản  thân  bạn  đi.  Bạn  đang  làm  gì  ở  đây trên thế gian này? Bạn đã làm gì mãi cho tới nay? Cuộc sống của bạn bao gồm những cái gì? Bạn đã làm gì thực sự là thật, hay bạn chỉ sống trong mơ? Bạn đã tiếp cận tới cái vĩnh hằng theo cách nào chưa? Hay bạn quá bận tâm với cái nhất thời? Bạn đã làm kế hoạch nào, dự án nào,  cho  chân  lí  tối  thượng?  Hay  bạn  vẫn  còn  say  sưa với cái trần tục, với cái bình thường, đi vào cùng đường mòn  mọi  ngày,  chuyển  vào  cùng  đường  mọi  ngày? Sáng đến và bạn xô ra bãi chợ, và tối đến và bạn mệt lử và  bạn  về  nhà...  và  cùng  cái  vòng  đó  cứ  chuyển  động, cùng  cái  bánh  xe  ấy.  Và  điều  này  đã  tiếp  diễn  và  tiếp diễn  trong  nhiều  kiếp  rồi.  Khi  nào  bạn  sẽ trở nên chán nó?  Khi  nào  bạn  sẽ  trở  nên  tỉnh  táo  hơn  một  chút  về điều  bạn  đang  làm  cho  cuộc  sống  của  mình?  Đây  là lãng phí cực kì.

Nhưng Phật nói: Chắc chắn, có vị ngọt nào đó, nhất thời,  và  người  ta  chịu  khổ  cho  vị  ngọt  đó.  Điều  không tránh  khỏi  là  nó  biến  thành  đắng.  Quan  sát  cuộc  sống của bạn đi. Bạn có thể kiếm nhiều tiền, và trong khi bạn kiếm  tiền  nó  có  vị  ngọt.  Nhưng  bạn  không  nhận  biết rằng  bạn  đang  đánh  mất  đi  cuộc  sống  của  mình  trong việc kiếm những thứ rác rưởi, rằng cuộc sống đang tuột khỏi tay bạn, rằng nó là chuyện rất tốn kém mà bạn theo đuổi, hoàn toàn ngu xuẩn, đần độn.

Cuộc  sống  không  thể  được  mang  trở  lại;  ngay  cả một  khoảnh  khắc  cũng  không  thể được  mang  lại,  bằng mọi  của  cải  của  bạn,  bạn  có  thể  mua  lại  được  không? Nó  không  thể  được  đòi  lại.  Thời  gian  quí  giá  như  vậy đang bị phí hoài! Bạn đang chất đống của cải mà sẽ bị cái chết lấy đi, và bạn sẽ ra đi tay trắng... tay trắng như khi  bạn  đã  tới  thế  gian.  Thế  rồi  bạn  sẽ  cảm  thấy  cay đắng về nó, rằng bạn đã phí hoài toàn thể cuộc sống của mình vì cái gì đó sẽ không đi cùng bạn. Bạn đã phí hoài toàn  thể  cuộc  sống  của  mình  vì  cái  gì  đó  sẽ  không  là của  bạn.  Bạn  đã  phí  hoài  toàn  thể  cuộc  sống  trong quyền lực, chính trị; bạn đã phí hoài toàn thể cuộc sống của  mình  trong  việc  trở  nên  đáng  kính,  và  bây  giờ  cái chết đã tới và tất cả sẽ bị lấy đi. Và bạn đã không nếm trải  được  một  khoảnh  khắc  của  thực  tại  vĩnh  hằng  của bạn - bạn đã không nếm trải cái gì bất tử.

Đây là điều Phật gọi là cách tiếp cận của người ngu tới  cuộc  sống.  Mọi  thứ  đều  biến  thành  đắng:  tình  yêu của bạn, tình bạn của bạn, gia đình bạn, công việc của bạn, chính trị của bạn... mọi thứ, chung cuộc, đều chứng tỏ  là  độc,  biến  thành  đắng.  Người  trí  huệ  sẽ  trở  nên nhận biết trong khi vẫn còn thời gian và cái gì đó có thể được làm.

Người ngu có thể nhịn ăn vài tháng, ăn từ đầu nhành cỏ.

Dầu vậy người đó không đáng một xu bên cạnh thầy có thức ăn là con đường.

Phật  không  nói  trở  thành  người  khổ  hạnh.  Phật không nói từ bỏ thế giới, từ bỏ thức ăn, bỏ đói bản thân bạn, nhịn  ăn, hành hạ thân thể bạn - ông  ấy  không  nói điều đó. Ông ấy không thể nói điều đó được. Ông ấy đã học  được  bài  học,  một  bài  học  lớn  bằng  việc  tự  mình thực hiện tất cả những điều này.

Khi  ông  ấy  rời  bỏ  cung  điện  của  mình  ông  ấy  đã theo  con  đường  truyền  thống  trong  sáu  năm,  hành  hạ bản thân mình, nhịn ăn, phá huỷ thân thể mình. Ông ấy đã đi tới điểm ông ấy ở ngay bên bờ vực cái chết - ông ấy  đã  tự  hành  hạ  bản  thân  mình  quá  nhiều.  Trong khoảnh  khắc  đó  ông  ấy  đã  trở  nên  nhận  biết,  "Mình đang  làm  gì?  Trước  hết  mình  đã  mê  đắm,  cả  ngày  và đêm  đều  dành  cho  mê  đắm:  đàn  bà,  rượu,  đồ  ăn  ngon, quần  áo,  cung  điện,  xe  vàng,  đi  săn...  Đó  đã  là  cuộc sống  của  mình,  cuộc  sống  của  hoàng  tử.  Mình  đã  làm cái gì đó được chứng tỏ là vô tích sự."

Ông  ấy  chỉ  mới  hai  mươi  chín  tuổi  khi  ông  ấy  rời bỏ cung điện - phải đã là một con người có thông minh lớn  lao.  Có  những  người  đến  bẩy  mươi  tuổi  hay  bẩy mươi chín tuổi và họ vẫn chưa trở nên nhận biết về cái ngu xuẩn của các kiếp sống của họ. Ông ấy chỉ mới hai mươi  chín.  Phải  là  một  con  người  của  sáng  suốt  hiếm hoi. Phải đã quan sát, nhìn vào điều mình đã làm, thiền về mọi thứ. Đột nhiên ông ấy trở nên nhận biết, "Toàn thể điều này đều là rác rưởi - mọi đàn bà này, mọi rượu này,  đi  săn  này,  tất  cả  những  thứ  mê  đắm  này  đều không cho ta cái gì vĩnh hằng."

Phương  Đông  bao  giờ  cũng  đi  tìm  cái  vĩnh  hằng. Định  nghĩa  về  chân  lí  ở  phương  Đông  là:  cái  có  tính vĩnh  hằng.  Và  định  nghĩa  về  phi  chân  lí?  -  cái  có  tính nhất  thời.  Khi  các  nhà  huyền  môn  phương  Đông  nói rằng cái gì đó là ảo tưởng, họ ngụ ý nó là nhất thời. Họ không ngụ ý rằng nó không có, họ biết nó có, nhưng chỉ trong một khoảnh khắc thôi, như bong bóng xà phòng. Nó  có!  Và  đôi  khi  bong  bóng  xà  phòng  có  thể  trông thực sự đẹp. Nếu ánh mặt trời xuyên qua nó, nó có thể được  bao  quanh  bởi  cầu  vồng,  đủ  mọi  mầu  sắc.  Bong bóng xà phòng có đó, nhưng hiện hữu của nó nhất thời, lừa dối đến mức tốt hơn cả là nói rằng nó không có; do đó  các  nhà  huyền  môn  phương  Đông  nói  thế  giới  là maya - ảo vọng. Không phải là nó không có đó, nhưng nó  nhất  thời  tới  mức  gần  như  vô  nghĩa  dù  nó  có  hay không. Tốt hơn cả là gọi nó là ảo tưởng, bởi vì điều đó sẽ làm cho bạn tỉnh táo, thức tỉnh.

Hai  mươi  chín  năm  đó  là  đủ  để  làm  cho  ông  ấy nhận biết rằng ông ấy đã chơi với bong bóng xà phòng. Ông ấy đã trốn đi, ông ấy đã từ bỏ vương quốc. Nhưng như điều đó gần như bao giờ cũng xảy ra, tâm trí đi vào cái đối lập. Tâm trí giống như quả lắc đồng hồ cổ: đi từ phải  qua  trái,  từ  trái  qua  phải  -  sang  cái  đối  lập.  Nó không  bao  giờ  dừng  ở  giữa.  Và  ở  giữa  là  bí  mật.  Nếu con lắc dừng ở giữa,  đồng hồ dừng lại, thời gian dừng lại,  thế  giới  dừng  lại.  Nhưng  quả  lắc  cứ  đi  từ  trái  qua phải, từ phải qua trái, và nó giữ cho đồng hồ chạy - nó giữ cho thời gian sống. Và thời gian là thế giới.

Vượt  ra  ngoài  thời  gian  là  biết  cái  gì đó  bất  tử;  do đó,  ở  Ấn  Độ,  với  thời  gian  và  cái  chết  chúng  ta  dùng cùng  một  từ,  kal  -  cùng  một  từ  cho  thời  gian  và  cùng một  từ  cho  cái  chết.  Điều  đó  không  phải  là  trùng  hợp ngẫu nhiên, nó có ý nghĩa. Thời gian là cái chết, bởi vì trong  thời  gian  mọi  thứ  đều  nhất  thời,  mọi  thứ  đều  sẽ chết. Một khoảnh khắc nó có đó, khoảnh khắc khác nó qua rồi, và qua mãi mãi. Khoảnh khắc bạn vượt ra ngoài thời gian, bạn vượt ra ngoài cả cái chết.

Nhưng cũng như tâm trí vận hành - nó chuyển sang cái  đối  lập  -  tâm  trí  của  Phật  cũng  đi  sang  cái  đối  lập. Ông ấy đã trốn khỏi cung điện. Mãi cho tới nay ông ấy đã  chăm  nom  thân  thể  mình;  bây  giờ  ông  ấy  bắt  đầu hành hạ thân thể. Mãi cho tới nay ông ấy đã quá bị ám ảnh với thức ăn ngon; bây giờ ông ấy bắt đầu nhịn ăn, nhịn dài ngày. Ông ấy trở thành nhà khổ hạnh nổi tiếng. Mọi  người  bắt  đầu  kính  trọng  ông  ấy,  mọi  người  bắt đầu  theo  ông  ấy.  Ông  ấy  là  một  người  đẹp,  một  trong những người đẹp nhất đã từng bước đi trên trái đất này, nhưng  sáu  năm  tự  hành  hạ  mình  và  tự  bạo  này  đã  phá huỷ thân thể ông ấy. Ông ấy đã trở nên ngăm đen, ông ấy đã trở nên gầy còm, ông ấy đã trở nên xấu xí.

Nhưng  rồi  một  hôm  một  sáng  suốt  lớn  lao  đã  nảy sinh trong ông ấy, "Mình đang làm gì? Trước hết mình đã bị ám ảnh bởi thức ăn, bây giờ mình bị ám ảnh bởi nhịn  ăn  -  về  cơ  bản  mình  vẫn  bị  ám  ảnh  bởi  thức  ăn. Trước hết nó là ám ảnh tích cực, bây giờ nó là ám ảnh tiêu  cực.  Nhưng  mình  đã  không  thay  đổi  lấy  tí  ti  nào. Trước hết mình đã bị ám ảnh với đàn bà, bây giờ mình bị ám ảnh bởi brahmacharya - vô dục. Về cơ bản mình đã không thay đổi - mình vẫn bị ám ảnh với dục. Trước hết  mình  đã  chạy  tới  dục,  bây  giờ  mình  chạy  xa  khỏi dục,  nhưng  dục  vẫn  còn  là  trung  tâm  của  con  người mình."

Khải lộ này thật lớn lao. Chính khải lộ đó đã tạo ra hoàn cảnh trong đó ông ấy đã trở nên chứng ngộ. Buổi tối ông ấy hiểu ra điều này, cái gì đó cực kì quan trọng đã xảy ra cho ông ấy. Ông ấy đã cười vào toàn bộ cái lố bịch  của  tâm  trí  mình.  Ông  ấy  đã  cười  vào  cái  tâm  trí thủ  đoạn  đó  -  điều  ông  ấy  nghĩ  rằng  ông  ấy  đã  chống tâm trí, nhưng ông ấy không chống tâm trí - tâm trí đã giở  thủ  đoạn.  Tâm  trí  đã  phỉnh  ông  ấy,  tâm  trí  đã  lừa ông ấy. Tâm trí đã tới theo lối cửa sau. Trước tiên nó tới theo lối cửa trước, bây giờ nó tới từ cửa sau, và khi nó tới từ cửa sau thì còn nguy hiểm hơn. Theo đường cửa trước ít nhất bạn cũng nhận biết về điều mình đang làm. Khi nó tới từ cửa sau, một cách gián tiếp, theo cách tinh vi, ẩn giấu, nó tới ẩn sau cái mẽ ngoài.

Tâm trí tinh ranh tới mức nó có thể ẩn nấp trong cái vỏ ngoài của chính cái đối lập của nó. Từ mê đắm nó có thể trở thành khổ hạnh, từ việc là người duy vật nó  có thể trở thành người tâm linh, từ việc trong thế giới này nó có thể trở thành thế giới khác. Nhưng tâm trí là tâm trí - dù bạn ủng hộ thế giới hay chống thế giới bạn vẫn còn  bị giam  hãm  trong  tâm  trí. Ủng  hộ hay chống  đối, cả hai đều là những bộ phận của tâm trí.

Khi  tâm  trí  biến  mất,  tâm  trí  biến  mất  trong  nhận biết  vô  chọn  lựa,  khi  bạn  dừng  việc  chọn  lựa,  khi  bạn không  ủng  hộ  không  chống  đối  -  điều  đó  là  dừng  ở giữa.  Chọn  lựa  này  dẫn  sang  trái,  cực  đoan  này;  chọn lựa  kia  dẫn  sang  phải,  cực  đoan  kia.  Nếu  bạn  không chọn  lựa,  bạn  đích  xác  ở  giữa.  Đó  là  thảnh  thơi,  đó  là nghỉ ngơi. Đó là từ bỏ đúng. Nó không đối lập với thế giới, nó không đối lập với thân thể, nó chẳng liên quan gì tới thân thể. Nó là việc thức tỉnh cực kì của tâm thức. Bạn  trở  thành  vô  chọn  lựa,  không  bị  ám  ảnh,  và  trong trạng  thái  không  bị  ám  ảnh  đó,  tâm  thức  vô  chọn  lựa, thông  minh  nảy  sinh,  cái  đã  từng  nằm  sâu,  ngủ  bên trong bản thể bạn. Bạn trở thành ánh sáng lên bản thân mình. Bạn không còn là người ngu nữa.

Từ  mê  đắm  bạn  có  thể  đi  vào  kìm  nén;  điều  đó chẳng có ích gì. Đó là nơi mọi tôn giáo đã móc vào.

Xơ trưởng bị cướp vào buổi tối khi từ ngân hàng trở về,  nơi  bà  ấy  vừa  gửi  số  tiền  từ  thiện  quyên  góp  được trong  tuần.  "Cậu  chỉ  làm  phí  thời  gian  của  mình  thôi, anh bạn trẻ," bà ấy nói với tên cướp. "Tôi chẳng có tiền. Tôi  đã  để  tất  cả  tiền  ở  chỗ  gửi  đêm  trong  ngân  hàng rồi."

"Chúng ta sẽ xem về điều đó," nó nói một cách dứt khoát,  và  bắt  đầu  sờ  soạng  xuống  dưới  áo  choàng  của bà ta để tìm tiền.

"Ô! Cậu làm gì thế?" bà ta kêu lên. "Ô! Ô! Ô Jesus, Mary! Đừng dừng bây giờ - tôi sẽ viết cho cậu séc!"

Kìm nén không phải là con đường, không thể là con đường được. Tất cả những điều bạn đã kìm nén đều chờ đợi  cơ hội  của  nó.  Nó  đơn  giản  đi  vào  trong  vô  thức  - nó  có  thể  quay  lại  vào  bất  kì  khoảnh  khắc  nào.  Bất  kì khêu gợi nào và nó sẽ trồi lên bề mặt. Bạn không tự do với  nó.  Kìm  nén  không  phải  là  con  đường  tới  tự  do. Kìm  nén  là  loại  tù  túng  còn  tồi  tệ  hơn  mê  đắm,  bởi  vì qua  mê  đắm  người  ta  trở  nên  mệt  mỏi  sớm  hay  muộn, nhưng  qua  kìm  nén  người  ta  chưa  bao  giờ  trở nên  mệt mỏi.

Thấy  ra  vấn  đề  đi:  đam  mê  nhất  định  làm  bạn  mệt mỏi  và  làm  bạn  chán.  Sớm  hay  muộn  bạn  sẽ  bắt  đầu nghĩ  tới  cách  gạt  bỏ  tất  cả  nó.  Nhưng  kìm  nén  sẽ  giữ mọi thứ sống động. Bởi vì bạn đã không sống, làm sao bạn có thể chán được? Bạn đã không sống, làm sao bạn có  thể  ngán  được?  Bởi  vì  bạn  đã  không  sống,  sức  hấp dẫn  vẫn  tiếp  tục,  thôi  miên  vẫn  tiếp  tục;  sâu  bên  dưới, nó chờ đợi.

Và những  người mê đắm là bình thường theo cách nào  đó  nếu  so  với  người  kìm  nén;  người  kìm  nén  trở thành bệnh hoạn. Người mê đắm ít nhất là tự nhiên - đó là  cách  tự  nhiên  đã  làm  ra  bạn  -  nhưng  kìm  nén  là  trở thành phi tự nhiên. Dễ dàng đi từ tự nhiên thấp hơn lên tự nhiên cao hơn. Rất khó đi từ phi tự nhiên lên tự nhiên cao  hơn.  Phật  gọi  chân  lí  tối  thượng  là  "tự  nhiên  tối thượng"  -  aes  dhammo  sanantano.  Đây  là  tự  nhiên  tối thượng,  luật  tối  thượng,  ông  ấy  tuyên  bố.  Luật  tối thượng  là  gì?  Cái  vĩnh  hằng,  cái  không  chết,  tâm  thức thuần khiết.

Dễ dàng đạt tới luật tối thượng này từ tự nhiên, bởi vì  tự  nhiên  là  thấp  hơn  nhưng  dầu  vậy  nó  vẫn  là  tự nhiên.  Và  từ  chỗ  thấp  hơn  lên  chỗ  cao  hơn  bạn  có  thể bước đi; chỗ thấp hơn có thể trở thành bàn đạp. Nhưng khoảnh  khắc  bạn  trở  thành  phi  tự  nhiên  điều  đó  trở thành rất khó. Từ phi tự nhiên, không có đường đi tới tự nhiên tối cao.

Do đó, gợi ý của tôi là: nếu bạn định chọn lựa, chọn mê  đắm  thay  vì  kìm  nén.  Điều  tốt  nhất  là  không  chọn lựa,  vẫn  còn  vô  chọn  lựa,  hiện  hữu  chỉ  là  nhân  chứng, để nhìn bản năng của bạn, các ham muốn, và không bị đồng  nhất  với  chúng,  ủng  hộ  hay  chống  đối.  Điều  tốt nhất  chỉ  là  nhân  chứng  bởi  vì  trong  việc  chứng  kiến, trong ngọn lửa của việc chứng kiến, mọi ham muốn đều bị thiêu cháy - không chỉ ham muốn, mà chính hạt mầm của ham muốn bị thiêu cháy. Người ta trở thành nirbeej

- vô hạt mầm.

Nhưng đừng chọn cái tiêu cực. Một khi bạn trở nên kìm nén, bạn trở thành bệnh hoạn, bạn ốm bệnh. Thực ra, chỉ những người bệnh hoạn mới trở nên quan tâm tới hệ thống kìm nén các ý nghĩ.

Mọi  xơ  trừ  một  xơ  ở  nữ  tu  viện  Bỉ  đều  được  phát hiện có thai ngay sau chiến tranh. Hồng y giáo chủ tiến hành  một  cuộc  điều  tra  cá  nhân  và  biết  rằng  các  ni  cô này tất cả đều đã bị lính Đức hiếp.

"Nhưng  sao  họ  không  hiếp  xơ?"  ông  ta  hỏi  một người gầy còm, nhỏ bé, xấu xí và trông kinh tởm, người không có thai.

"Ai, tôi á?" cô ấy nói. "Tôi đã cưỡng lại!"

Bệnh  hoạn  cũng  có  thể  tìm  cách  hợp  lí  hoá.  Bạn biết chuyện ngụ ngôn cổ của Aesop chứ?

Cáo nói, "Nho chua lắm," bởi vì cáo không thể với tới chùm nho được - chúng quá cao. Cáo nhìn quanh, nó cố  gắng  vất  vả  để  với  lên,  nhưng  nho  ở  quá  cao,  bên ngoài  tầm  với  của  nó.  Nó  nhìn  quanh,  chẳng  có  ai  cả. Nó  bỏ  đi,  nhưng  một  con  thỏ  đã  quan  sát,  ẩn  nấp  sau bụi cây. Và thỏ nói, "Chị cáo ơi, có chuyện gì vậy? Chị không lấy được nho sao?"

Cáo  nói,  "Không,  vấn  đề  không  phải  là  lấy  nho  - chúng chưa chín, chúng rất chua."

Những người không thể lấy được nho có thể hợp lí hoá rằng nho còn chua. Việc hợp lí hoá này có thể lừa họ, nhưng làm sao chúng có thể lừa bạn được? Cáo biết hoàn  toàn  rõ  rằng  nó  không  có  khả  năng  với  tới.  Bây giờ,  đó  là  việc  hợp  lí  hoá,  và  tâm  trí  rất  láu  lỉnh  trong việc hợp lí hoá.

Jake  về  nhà  vào  giữa  chiều.  Anh  ta  gặp  vợ  và  con ngay tại  cửa. Con anh ta kêu lên, "Bố ơi, có ông ba bị trong buồng xép!"

Jake chạy xô vào buồng nhỏ và đẩy tung cửa mở ra. Ở đó, lộn xộn trong đống áo choàng là anh bạn đối tác của mình, Sam. "Sam," Jake gầm lên, "sao cậu tới đây vào buổi chiều và làm cái quỉ gì doạ con tớ thế?"

Tâm  trí  rất  tinh  ranh  và  láu  lỉnh  trong  việc  hợp  lí hoá  mọi  thứ,  trong  việc  tìm  ra  cách  thức  và  phương tiện. Tâm trí có thể gợi ý kìm nén với bạn rất dễ dàng, bởi  vì  nếu  bạn  kìm  nén  thì  bạn  sẽ  tiến  xa  trong  quyền lực  của  tâm  trí  hơn  nhiều  khi  bạn  trong  cuộc  sống  của mê  đắm.  Và  tâm  trí  sẽ  có  nắm  giữ  lên  bạn  mạnh  hơn nhiều.

Phật  đã  học  điều  đó  qua  kinh  nghiệm  riêng  của mình - sáu năm của việc hành hạ lớn lao. Với Phật thế giới  đã  đi  vào  một  pha  mới  của  tính  tôn  giáo.  Trước Phật không ai đã nói điều này: rằng kìm nén, khổ hạnh, nhịn ăn, hành hạ thân thể mình, sẽ không ích lợi gì. Với Phật, nhân loại đã đi vào một pha mới, pha cao hơn.

Phật là cột mốc rất, rất có ý nghĩa trong tiến hoá của tâm thức con người, nhưng ông ấy đã không được hiểu đúng, bởi vì lại những người diễn giải là những học giả cũ, các bác học, tu sĩ. Họ diễn giải Phật theo cách mà... họ bắt đầu diễn giải Phật gần như hoàn toàn chống kinh nghiệm  riêng  của  ông  ấy.  Họ  bắt  đầu  nói  nhiều  về  sáu năm  này;  kinh  sách  Phật  giáo  đầy  những  mô  tả  về  sáu năm  này.  Và  nếu  bạn  đọc  kinh  sách  Phật  giáo  bạn  sẽ thấy rằng dường như là chính bởi vì sáu năm khổ hạnh đó mà ông ấy đã đạt tới chứng ngộ. Nó không phải vậy. Không phải bởi sáu năm khổ hạnh này mà ông ấy đã đạt tới  chứng  ngộ;  ông  ấy  đã  đạt  tới  chứng  ngộ  vào  ngày ông  ấy  vứt  bỏ  đi  tất  cả  những  khổ  hạnh  đó.  Chính  bởi việc  vứt  bỏ  chúng  mà  ông  ấy  mới  đạt  tới  chứng  ngộ, không phải bởi hoặc qua chúng.

Nhưng nếu bạn đọc kinh sách, đặc biệt là kinh sách được viết ở Ấn Độ, bạn sẽ được cho ấn tượng hoàn toàn sai.  Họ  làm  cứ  dường  như  Phật  đã  không  đóng  góp  gì mới cho tâm thức con người, cứ dường như ông ấy chỉ là một kiểu khổ hạnh cổ - có thể thông minh hơn nhiều trong diễn đạt, thuyết phục hơn nhiều, logic, đi sâu hơn nhiều  vào  sáng  suốt  của  ông  ấy,  nhưng  không  cái  gì mới cả. Đấy vẫn là cùng tôn giáo cũ mà ông ấy đã đưa vào  những  từ  mới,  với  logic  mới;  vẫn  rượu  cũ  trong bình mới, có vậy thôi. Đó là điều người Ấn Độ đã làm cho  Phật  giống  vậy.  Đó  là  xuyên  tạc.  Phật  không  đại diện cho cái cũ. Ông ấy là bước đi ra ngoài cái cũ. Ông ấy  là  một  pha  mới.  Và  cũng  vì  ông  ấy  đã  lấy  bước  đi mới,  một  bước nữa là  cần  thiết.  Hai  mươi  nhăm  thế kỉ đã qua rồi.

Công xã mới của tôi sẽ là bước mới đó - một bước tiến  thêm  nữa  trong  tiến  hoá  nhân  loại,  trong  tâm  thức con người.

Mặc dầu Phật đã vứt bỏ khổ hạnh, ông ấy đã không nói nhiều để chống lại nó; ông ấy không thể nói chống được, bởi vì ông ấy phải trao đổi với những người còn đầy những học vấn cổ và ý thức hệ cổ điển. Ông ấy phải nói  cho  những  người  đã  từng  tuyệt  đối  không  có  khả năng hiểu nếu ông ấy đã nói như tôi. Ngay cả tôi cũng không  phải  là  hiểu  được  đối  với  mọi  người.  Hai  mươi nhăm  thế  kỉ  đã  qua  và  mọi  người  vẫn  còn  bị  mắc  kẹt. Rất hãn hữu tìm thấy một người đương đại. Mọi người đều trong thế kỉ hai mươi, nhưng chỉ về mặt vật lí thôi; về  mặt  tâm  linh  họ  còn  ở  sau  hàng  nghìn  năm.  Phật thậm chí không thể làm nỗ lực được. Ông ấy đã nói với những đệ tử gần gũi nhất, "Không phải là qua khổ hạnh mà  ta  đã  đạt  tới.  Ta  đã  đạt  tới  bằng  việc  vứt  bỏ  khổ hạnh - đó  tất  cả đều là ngu xuẩn." Những lời kinh này được trao cho các đệ tử gần gũi nhất.

Ông ấy nói: Người ngu có thể nhịn ăn vài tháng, ăn từ  đầu  nhành  cỏ.  Người  đó  không  đáng  một  xu  bên cạnh thầy mà thức ăn là con đường.

Nếu  bạn  thực  sự  muốn  việc  biến  đổi,  làm  pháp thành  thức  ăn  của  bạn  đi  -  để  chính  con  đường  tới Thượng đế là thức ăn của bạn. Tự nuôi dưỡng bản thân bạn  theo điều  đó  đi! Jesus nói  điều  đó  theo  cách  khác: Ăn  ta  đi!  Ông  ấy  nói  với  các  đệ  tử  của  mình:  Uống  ta đi! Hấp thu ta, tiêu hoá ta!

Phật nói: ...thức ăn là con đường. Con đường nghĩa là pháp - dhamma, tôn giáo, luật tối thượng, cái giữ cho toàn thể thế giới trong hài hoà. Người mà bắt đầu ăn từ sự  hài  hoà  này,  người  đó  đạt  tới  -  không  phải  bởi  việc nhịn  ăn.  Không  phải  là  bằng  việc  nhịn  ăn  thức  ăn  thô, mà bằng việc ăn thức ăn tinh tế mà người ta đạt tới.

Vâng,  có  thức  ăn  tinh  tế  sẵn  có.  Khi  bạn  nhìn  vào bông hồng, quan sát đi. Để cái đẹp của bông hồng được hấp  thu  vào  trong  bạn,  và  bạn  sẽ  cảm  thấy  được  nuôi dưỡng. Bạn đã không ăn bông hồng mà ăn cái gì đó tinh tế  bao  quanh  bông  hồng,  hào  quang  của  bông  hồng, điệu vũ của bông hồng trong gió, hương thơm vô hình. Bạn  không  cảm  thấy  điều  đó  sao?  Nhìn  đoá  hoa  đẹp, bỗng  nhiên  bạn  cảm  thấy  được  bão  hoà,  được  mãn nguyện. Nhìn lên bầu trời đầy sao, bạn không cảm thấy được nuôi dưỡng sao? Ngắm bình minh hay hoàng hôn, hay chỉ lắng nghe tiếng văng vẳng của chim cu cu, một bài  ca  xa  xôi,  bạn  không  cảm  thấy  bản  thân  mình  trở nên được tràn đầy cái gì đó không biết sao...?

Thân  thể  bạn  cần  thức  ăn,  linh  hồn  bạn  cũng  cần thức  ăn.  Thức  ăn  cho  thân  thể  là  thô,  hiển  nhiên;  thân thể là một phần của thế giới thô. Thức ăn tâm linh là vô hình - trong âm nhạc, trong thơ ca, trong cái đẹp, trong điệu   vũ,   trong   bài   ca,   trong   lời   cầu   nguyện,   trong thiền... và bạn đi ngày một sâu hơn hướng tới việc nuôi dưỡng tâm linh.

Phật  nói:  Không  phải  bởi  việc  vứt  bỏ  thức  ăn  thô, bằng việc nhịn ăn, mà người ta đạt tới, nhưng bằng việc ăn  con  đường.  Một  cách  diễn  đạt  kì  lạ  -  bằng  việc  ăn pháp. Pháp là gì? Mới hôm nọ ai đó đã hỏi, "Thưa thầy kính  yêu,  tôi  thích  điều  đó  khi  thầy  nói:  Aes  dhammo sanantano,  nhưng  điều  đó  đích  xác  nghĩa  là  gì?"  Nó nghĩa là hài hoà của sự tồn tại, nó nghĩa là giai điệu của sự  tồn  tại,  nó  nghĩa là  điệu  vũ  tối  thượng  đang  diễn  ra mãi. Nó nghĩa là lễ hội ở mọi nơi. Cây cối đang mở hội và chim chóc và con vật và các dòng sống và núi non... toàn thể vũ trụ này được tạo nên từ chất liệu gọi là phúc lạc.

Đó là điều Phật ngụ ý khi ông ấy nói: Aes dhammo sanantano  -  đây  là  luật  tối  thượng,  không  cạn.  Bạn  có thể cứ ăn mãi từ nó, nhưng bạn không thể làm cạn kiệt nó  được.  Và  bạn  càng  ăn  nhiều,  bạn  sẽ  càng  có  nhiều linh  hồn.  Bạn  càng  ăn  nó  nhiều,  bạn  càng  trở  thành thiêng liêng hơn. Phật đang nói: ta không dạy nhịn ăn - ta dạy các ông cách mê đắm mới, loại mê đắm cao hơn. Ông ấy không nói điều đó đích xác theo cách đó, nhưng tôi  đang  nói  điều  đó.  Tôi  đang  dạy  bạn  cách  yêu  cao hơn,  cách  hân  hoan  cao  hơn,  cách  nhảy  múa  cao  hơn, cách  hấp  thu  cao  hơn  năng  lượng  của  Thượng  đế  vào bản thân bạn - trở thành ngày một cảm nhận và nữ tính hơn để cho bạn có thể thai nghén với Thượng đế.

Ông ấy gọi người cứ nhịn ăn là ngu. Nhưng những người ngu đó được tôn thờ ở Ấn Độ, và không chỉ ở Ấn Độ - gần như khắp trên thế giới. Thực ra, đại đa số đám đông bao gồm những người ngu; do đó, bất kì khi nào người  ngu  bắt  đầu  đi  theo  con  đường  mòn  vết,  vô  giá trị,  con  đường  truyền  thống  của  đám  đông,  đám  đông xúc  động  lắm.  Bản  ngã  của  họ  được  thoả  mãn  lắm. Người  này  chứng  minh  rằng  họ  đã  đúng,  bố  mẹ  họ  đã đúng, di sản kế thừa của họ được chứng minh là đúng: "Nhìn đây, người này đang nhịn ăn đấy!" Và người tâm linh bao giờ cũng nhịn ăn - đó là ý tưởng của họ.

Vâng,  đôi  khi  chuyện  xảy  ra  là  người  tâm  linh  đã nhịn  ăn,  nhưng  lí  do  khác  toàn  bộ  với  điều  bạn  nghĩ. Mahavira đã nhịn ăn, và đã nhịn trong mười hai năm, và nhịn  những  thời  kì  lâu,  dài.  Người  ta  nói  rằng  trong mười  hai  năm  đó  ông  ấy  đã  ăn  chỉ  trong  ba  trăm  sáu mươi  lăm  ngày  -  điều  đó  nghĩa  là  chỉ  một  năm.  Một tháng  ông  ấy  nhịn  ăn  và  ông  ấy  sẽ  ăn  trong  một  ngày; trong mười hai năm, một năm nghĩa là cứ sau mười hai ngày ông ấy mới ăn một ngày - trung bình. Đó là cách nhịn ăn của ông ấy.

Nhưng  Mahavira  chưa  bao  giờ trở nên  mệt  mỏi  và Phật đã trở nên mệt mỏi sau sáu năm. Vấn đề là gì? Và ông ấy đã đạt tới cũng như Phật đã đạt tới. Phật đạt tới bởi  việc  vứt  bỏ  nhịn  ăn  và  khổ  hạnh;  Mahavira  chưa bao giờ vứt bỏ nó. Bây giờ, cả hai không thể đúng - và tôi nói với bạn cả hai đều đúng. Nhưng lí do khác biệt thế, gần như không thể quan niệm nổi.

Việc nhịn ăn của Mahavira có phẩm chất hoàn toàn khác.  Ông  ấy  không  phải  là  nhà  khổ  hạnh,  ông  ấy không nhịn ăn - thực ra, ông ấy ăn nhiều Thượng đế tới mức ông ấy không cảm thấy cần ăn. Linh hồn của ông
ấy tràn đầy với năng lượng tinh tế đến mức thân thể ông ấy  cảm  thấy  được  thoả  mãn.  Ông  ấy  không  cảm  thấy cần ăn. Thực ra, nói rằng ông ấy nhịn ăn là không đúng. Nếu  tôi  được  phép  thì  tôi  sẽ  nói:  ông  ấy  không  thể  ăn được. Và bạn đôi khi cũng đã quan sát điều đó.

Khi tôi tới Pune, tôi hay ở chỗ Sohan, và cô ấy rất phân  vân.  Một  hôm  cô  ấy  hỏi  tôi,  "Có  chuyện  gì  vậy? Một hay hai lần một năm thầy mới tới Pune. Tôi đợi cả năm trường - thầy sẽ tới, thầy sẽ tới - và thế rồi trong ba hay  bốn  ngày  thầy  tới.  Trong  ba  hay  bốn  ngày  này  tôi không  thể  ăn  được  chút  nào.  Cái  gì  là  lí  do  tại  sao  tôi không thể ăn được? Tôi không nhịn ăn," cô ấy bảo tôi. "Tôi  muốn  ăn,  nhưng  tôi  đơn  giản  không  thể  ăn  được. Tôi cảm thấy no thế."

Tôi  bảo  cô  ấy,  "Bất  kì  khi  nào  bạn  cực  kì  hạnh phúc,  bạn  sẽ  không  có  khả  năng  ăn.  Phúc  lạc  của  bạn tràn  đầy  tới  mức  nó  không  để  chỗ  cho  cảm  giác  thèm ăn,  nó  không  để  chỗ  trống  trong  bạn.  Không  chỉ  linh hồn bạn tràn đầy, thân thể bạn bắt đầu bị ảnh hưởng bởi linh hồn. Thân thể bạn là cái bóng của linh hồn bạn."

Bạn sẽ ngạc nhiên: người khổ ăn nhiều hơn, người hạnh  phúc  ăn  ít  hơn.  Người  khổ  cảm  thấy  trống  rỗng đến  mức  người  đó  muốn  rót  đầy  bản  thân  mình,  tống vào mình cái gì đó này nọ. Người khổ cứ ăn mãi, người đó cứ tống vào bên trong cái này cái nọ. Người đó cảm thấy  hoàn  toàn  trống  rỗng  và  thiếu  đến  mức  người  đó không  biết  phải  làm  gì.  Dường  như  dễ  dàng  đi  tới  tủ lạnh và ăn cái gì đó thêm nữa; có thể cái đó sẽ cho bạn cảm giác no. Và chắc chắn điều đó cho cảm giác no, ở mức độ rất thô.

Bây  giờ,  nước  Mĩ  đang  chịu  đựng  nhiều  nhất  việc ăn quá nhiều, và lí do là đơn giản: Mĩ bây giờ đang chịu trống  rỗng  bên  trong  lớn  lao.  Lí  do  là  tâm  linh,  do  đó không chế độ ăn kiêng nào có thể có ích. Và bạn có thể ăn  kiêng  được  bao  lâu?  Bạn  có  thể  ăn  kiêng  trong  vài ngày với sức mạnh ý chí lớn lao; bạn phải ép buộc bản thân mình. Thế rồi sau vài ngày bạn trở nên mệt mỏi do phải  nỗ  lực  và  rồi  bạn  nhảy  trở  về  thức  ăn  với  sự  báo thù; và bạn sẽ tăng cân hơn là bạn đã làm mất cân bằng ăn kiêng.

Ở Mĩ đây là vấn đề. Ở mọi nước giầu điều này đang là vấn đề, bởi vì bạn có thức ăn và bạn có sự trống rỗng cả hai đều sẵn đấy. Chỉ thức ăn là còn lại để rót đầy vào bản thân bạn, dục còn lại để rót đầy vào bản thân bạn. Cứ mua đồ dùng mới, đồ vật mới; nếu bạn không thể có gì  khác  ít  nhất  bạn  có  thể  tích  trữ  đồ  đạc.  Bạn  có  thể chất đầy nhà nếu bạn không thể chất đầy bản thân mình. Hệt như cách thay thế cảm giác no đủ. Chính cái đối lập xảy ra khi bạn thực sự hạnh phúc, vui vẻ, khi bạn đang bay, khi bạn cảm thấy vô trọng lượng.

Tôi  bảo  Sohan,  "Điều  này  hoàn  toàn  logic.  Đây  là nhịn ăn thực sự!"

Trong  tiếng  Phạn,  từ  cho  'nhịn  ăn'  có  cái  đẹp  của riêng  nó.  Từ  tiếng  Anh  không  có  phẩm  chất  đó.  Từ tiếng Anh 'nhịn ăn' đơn giản nghĩa là để đói bằng ý chí. Từ  tiếng  Phạn  là  upawas  -  nó  nghĩa  là  'ở  gần  với Thượng  đế'.  Theo  từng  chữ  nó  có  nghĩa  là  ở  gần  với Thượng đế; nó chẳng liên quan gì tới nhịn ăn. Nó ngụ ý ở  gần  Thượng  đế,  tràn  đầy  Thượng  đế,  tới  mức  bạn quên mất tất cả về thân thể mình, tới mức bạn quên mất tất cả về việc nuôi dưỡng thân thể mình. Bạn được nuôi dưỡng bằng thức ăn vi tế, năng lượng vi tế tới mức nó cứ mưa rào lên bạn.

Mahavira  không  nhịn  ăn  theo  cùng  cách  như  Phật đã  nhịn;  Mahavira  đã  ăn  Thượng  đế,  và  Buddha  đơn giản đã nhịn ăn. Việc nhịn ăn của Mahavira là upawas - ở  gần  Thượng  đế.  Việc  nhịn  ăn  của  ông  ấy  là  điều  nó ngụ ý trong tiếng Phạn; việc nhịn ăn của Phật là điều nó ngụ ý trong tiếng Anh - chỉ là bỏ đói. Do đó Mahavira đã đạt tới mà không vứt bỏ nhịn ăn của mình. Đó không phải là nhịn ăn ngay chỗ đầu tiên - không cần vứt bỏ nó. Phật đã phải vứt bỏ nó, đó chính là cái đối lập của mê đắm.  Ông  ấy  đơn  giản  bỏ  đói  bản  thân  mình  với  động cơ rằng bằng việc bỏ đói người ta có thể đạt tới.

Làm sao bạn có thể đạt tới Thượng đế bằng việc bỏ đói  thân  thể  được?  Logic  của  điều  này  là  gì?  Có  lập luận  khoa  học  nào  trong  điều  đó  không?  Bạn  có  cho rằng  Thượng  đế  là  ai  đó  như  Adolf  Hitler  người  thích thú  việc  hành  hạ  của  bạn  không?  Ai  thích  xem  con mình đói và mơ về thức ăn? Ai thích xem mọi người trở thành xấu, ốm bệnh? Thượng đế là từ bi, Thượng đế là tình yêu. Ngài muốn bạn tràn đầy ngài. Và khi bạn tràn đầy  ngài,  bạn  có  thể  không  cảm  thấy  nhu  cầu  ăn. Mahavira  không  nhịn  ăn,  ông  ấy  đơn  giản  không  cảm thấy thích ăn, có vậy thôi. Và đó là khác biệt lớn lao.

Phật nói: Người ngu có thể nhịn ăn vài tháng, ăn từ đầu  nhành  cỏ.  Người  đó  không  đáng  một  xu  bên  cạnh thầy mà thức ăn là con đường.

Một  hôm  ông  ấy  phát  hiện  ra  rằng  có  loại  thức  ăn khác:  người  ta  có  thể  ăn  từ  sự  hài  hoà  của  sự  tồn  tại, người  ta  có  thể  trở  thành  một  phần  của  sự  hài  hoà, người ta có thể trở thành một phần của lễ hội, của ngày hội đang diễn ra mãi, không bắt đầu và không kết thúc. Thế thì bạn no và được hoàn thành.

Sữa tươi cần thời gian để chua. Láu lỉnh của người ngu cũng vậy cần thời gian để bắt vào người đó. Giống như than hồng của lửa nó cháy âm ỉ bên trong người đó.

Nếu bạn làm điều gì đó, sẽ cần thời gian để kết quả của nó tới. Và bạn thậm chí không có khả năng kết nối được hai điều này, nguyên nhân và hậu quả.

Bạn có biết rằng ở châu Phi, vẫn còn có các bộ lạc nguyên thuỷ chẳng có khái niệm rằng việc sinh con có liên hệ tới giao hợp - bởi vì lỗ hổng quá lớn, những chín tháng.  Và  không  chỉ  lỗ  hổng  lớn  thế...  và  họ  không  có cách nào tính thời gian, cho nên với họ chín tháng thực sự là thời gian dài; họ không thể giữ dấu vết thời gian. Họ không có lịch, không có đồng hồ, không ý tưởng về thời gian chút nào. Họ sống trong thế giới nguyên thuỷ thực sự nơi thời gian chưa được phát minh ra, cho nên làm  sao  họ  có  thể  quan  niệm  được  rằng  giao  hợp  giữa đàn ông và đàn bà có thể là nguyên nhân của việc sinh ra đứa bé?

Và  thế  rồi  có  các  nguyên  nhân  khác  nữa:  điều  đó không phải bao giờ cũng xảy ra. Bạn có thể làm tình với người đàn bà và có thể không có con, cho nên đó không phải  là  điều  chắc  chắn  xảy  ra.  Thế  thì  làm  sao  đứa  trẻ được sinh ra? Đứa trẻ được sinh ra không phải bởi giao hợp, không phải bởi quan hệ dục, nó không có sinh học đằng sau nó - nó tới như món quà từ Thượng đế, bất kì ai ngài chọn. Nếu bạn theo tôn giáo của bộ lạc này, bạn sẽ  được  ân  huệ  với  trẻ  con;  bằng  không  thì  không  có khả năng nào.

Khi các nhà truyền giáo Ki tô giáo lần đầu tiên phát hiện  ra  bộ  lạc  này,  họ  không  thể  tin  được  rằng  những người  này  trong  hàng  thế  kỉ  đã  sống,  cho  sinh  ra  trẻ con,  và  chẳng  có  ý  tưởng  chút  nào  về  nguyên  nhân  và hậu  quả.  Và  đó  là  cách  tất  cả  chúng  ta  đang  có  tính nguyên thuỷ, theo nhiều cách thức.

Hôm nay bỗng nhiên bạn bắt đầu cảm thấy buồn mà chẳng nguyên nhân nào cả; bạn không thể tìm thấy bất kì nguyên nhân nào ở gần đó  - chẳng cái gì đã xảy ra. Trong đêm khi bạn đã lên giường, mọi thứ đều tốt; bạn thanh thoát, sinh động, và đến sáng bạn đột nhiên buồn. Không ai xúc phạm bạn, không cái gì xảy ra cả, không tin xấu nào tới... tại sao? Từ đâu mà nỗi buồn này tới? Bạn phải đã làm điều gì đó; có thể có lỗ hổng thời gian, có thể lỗ hổng ba tháng hay ba năm. Và những người đã đi sâu vào trong hiện tượng này, họ nói thậm chí có thể trong kiếp quá khứ... đôi khi vài hạt mầm lấy thời gian rất lâu để mọc ra.

Và  bởi  vì  điều  này,  người  ngu  cứ  sống  theo  cùng cách, theo cùng cách ngu xuẩn, bởi vì người đó không thể thấy được rằng khổ của cuộc sống của mình bị gây ra bởi chọn lựa riêng của mình. Những chọn lựa đó có thể đã được làm lâu từ trước rồi. Bạn có thể đã tung ra hạt  mầm  một  năm  trước  đây,  và  thế  rồi  bạn  đã  hoàn toàn quên mất về những hạt mầm đó. Mưa tới, hạt mầm bắt  đầu  mọc  lên,  và  bạn  ngạc  nhiên  -  từ  đâu  vậy?  Từ đâu  mà  những  cây  này  tới?  Và  tất  nhiên,  những  hạt mầm  này  mà  chúng  ta  cứ  gieo  vào  linh  hồn  mình  đều rất, rất vô hình. Bạn có thể đã giận dữ, bạo hành, ghen tị, và nó vẫn còn bên trong bạn.

Phật nói: Giống như than hồng của lửa nó cháy âm
ỉ bên trong người đó. Nó diễn ra bên trong bạn, trở nên sẵn sàng, chờ đợi mùa xuân tới, và thế rồi nó đột nhiên bùng nổ. Con người chịu trách nhiệm cho bất kì điều gì xảy ra với mình. Người trí huệ trở nên nhận biết về nó và dừng gieo hạt mầm khổ và bắt đầu gieo hạt mầm của vui. Sớm hay muộn bạn sẽ sẵn sàng để thu hoạch mùa màng.

Đó là điều cõi trời là gì: người trí huệ gieo hạt mầm của phúc lạc,  tình  yêu,  từ  bi.  Và một  ngày  nào  đó  khu vườn  sẵn  sàng.  Bạn  có  biết  không?  -  từ  'thiên  đường  - paradise' bắt nguồn từ tiếng Persian, có một nghĩa hay. Trong tiếng Persian nó là firdaus; từ 'firdaus' nó đã trở thành  'paradise'  trong  tiếng  Anh.  'Firdaus'  nghĩa  là  khu vườn chân lí có tường bao quanh. Nếu bạn cứ gieo hạt mầm của vui vẻ, cái đẹp, điệu vũ, bài ca, thiền, lời cầu nguyện,  chẳng  mấy  chốc  bạn  sẽ  tạo  ra  một  khu  vườn chân  lí  có  tường  bao  quanh  -  đó  là  paradise  thiên đường.  Bằng  không,  bạn  nhất  định  tạo  ra  địa  ngục. Sống vô ý thức, sống máy móc, sống ngu xuẩn, và địa ngục sẽ là kết quả của nó.

Bất kì điều gì người ngu học, điều đó chỉ làm cho người đó mụ mị hơn. Tri thức dính đầu người đó.

Người  ngu  không  quan  tâm  mấy  tới  việc  trở  nên thông  minh,  bởi  vì  thông  minh  là  nguy  hiểm.  Thông minh có tính nổi dậy, do đó nó nguy hiểm. Thông minh đem  tới  tính  cá  nhân  cho  bạn,  và  khoảnh  khắc  bạn  trở thành  cá  nhân  tích  hợp  đám  đông  bắt  đầu  quay  sang chống  bạn;  họ  không  thể  dung  thứ  được  một  cá  nhân. Họ không thể tha thứ  cho một Jesus hay một Phật.  Họ rất sung sướng với những người ngu, bởi vì người ngu cũng  hệt  như  họ  -  thực  ra,  có  chút  ít  được  khuếch  đại hơn,  chút  ít  được  trang  hoàng  hơn,  chút  ít  được  làm phức  tạp  hơn.  Họ  rất  sung  sướng  với  người  ngu.  Họ sung  sướng  với  chính  khách,  họ  sung  sướng  với  các giáo sư, họ sung sướng với các bác học nhưng họ không sung  sướng  với  một  Jesus  hay  một  Socrates  hay  một Phật. Tại sao? - bởi vì sự hiện diện của vị phật làm cho họ có vẻ ngu xuẩn. Chính sự hiện diện của vị phật và họ bắt  đầu  cảm  thấy  đần  độn.  Làm  sao  họ  có  thể  tha  thứ cho ông ấy được?

Và họ không muốn bản thân mình thông minh, bởi vì đó là cuộc hành trình dài và không có lối tắt cho nó. Điều đó là vất vả, khó nhọc. Trở nên thông minh nghĩa là  làm  sắc  bén  tâm  thức  bạn  liên  tục;  trở  nên  thông minh  nghĩa  là  tràn  đầy  tình  yêu.  Yêu  là  trung  tâm  của thông minh, logic của trung tâm trí thức.

Người ngu trở thành trí thức; thế thì người đó có thể ba hoa rằng mình biết. Người đó quan tâm tới tri thức. Người đó sẽ đọc Kinh Thánh và Vedas và Koran, người đó  sẽ  nhồi  nhét  thông  tin.  Người  đó  biến  tâm  trí  mình thành cái máy tính, người đó trở thành cuốn Bách khoa toàn  thư  biết  đi.  Điều  đó  là  dễ  dàng,  điều  đó  là  đơn giản,  điều  đó  có  thể  được  thực  hiện  bằng  cái  máy;  nó không cần thông minh nào. Và các trường học của bạn, các  cao  đẳng  và  đại  học  chỉ  làm  cho  mọi  người  thành máy tính.

Chúng  ta  phải  tạo  ra  các  đại  học  nơi  thông  minh được mài sắc. Các đại học của chúng ta chỉ làm cùn lụt thông minh bởi vì họ chuẩn bị các nô lệ cho xã hội. Các đại học đang phục vụ cho các quyền lợi được đầu tư; họ là  tác  nhân  của  nguyên  trạng  đã  được  thiết  lập.  Họ không phục vụ cho tương lai của nhân loại, họ phục vụ cho  quá  khứ,  họ  phục  vụ  cho  người  chết.  Họ  không quan tâm tới việc tạo ra những người thông minh, sáng tạo,  tỉnh  táo,  nhận  biết;  họ  quan  tâm  tới  những  người mụ mị, ngu xuẩn, nhưng hiệu quả. Các thư kí, người thu thuế, trưởng ga - thật hiệu quả! Họ có thể làm việc của họ  rất  hiệu  quả.  Và  nhớ  lấy,  máy  là  hiệu  quả  hơn  con người,  cho  nên  họ  không  quan  tâm  tới  con  người;  họ quan tâm tới việc thu con người thành máy.

Phật nói: Bất kì điều gì người ngu học, điều đó chỉ làm  cho  người  đó  mụ  mị  hơn.  Người  đó  càng  thu  thập nhiều tri thức, người đó càng trở nên mụ mị hơn, người đó càng trở nên ngu xuẩn hơn. Và đó cũng là quan sát của  tôi  nữa.  Tôi  đã  thấy  những  dân  làng  dốt  nát  còn thông minh hơn nhiều so với cái gọi là các tiến sĩ khoa học  và  tiến  sĩ  văn  chương  và  các  giáo  sư  đại  học,  các chủ  nhiệm  khoa,  phó  hiệu  trưởng  và  hiệu  trưởng.  Họ dường như là những người mụ mị nhất trên thế giới.

Một dân làng, người tiều phu, dường như còn thông minh  hơn  nhiều.  Người  đó  không  có  thông  tin,  tất nhiên; người đó không thông thái - nhưng người đó hồn nhiên, và hồn nhiên là một phần của thông minh. Thông thái  là  tựa  máy  móc  -  và  máy  móc  thì  đờ  đẫn.  Bạn  đã bao  giờ  thấy  cái  máy  nào  thông  minh  chưa?  Cứ  nhìn vào máy mà xem, và nhìn vào vào ông chủ nhiệm khoa hay ông hiệu phó...!

Thực  ra,  bạn  càng  đờ  đẫn,  càng  có  khả  năng  lớn hơn để bạn trở thành phó hiệu trưởng - bởi vì các chính khách  sẽ  không  thích  một  Phật  trở  thành  phó  hiệu trưởng,  họ  sẽ  không  cho  phép  Socrates  trở  thành  phó hiệu trưởng. Đây là tội người ta buộc lên Socrates: rằng ông  ấy  làm  hư  hỏng  thanh  niên.  Socrates,  và  làm  hư hỏng  thanh  niên  sao?  Và  những  người  ngu  này  -  các quan toà và phó hiệu trưởng và thủ tướng và tổng thống

-  những  kẻ  ngu  này  không  làm  hư  hỏng  sao?  Socrates đang làm hư hỏng thanh niên - bạn ngụ ý điều đó là gì?

Theo  một  cách  nào  đó,  họ  cũng  phải:  ông  ấy  đang làm hư hỏng thanh niên bởi vì ông ấy đang chuẩn bị họ cho  tương  lai.  Ông  ấy  phải  phá  huỷ  quá  khứ,  ông  ấy phải tạo ra hoài nghi, truy tìm, ông ấy phải tạo ra người tìm  kiếm,  không  phải  là người  tin.  Và  xã hội  muốn  có những  người  tin,  và  những  người  đờ  đẫn  là  những người tin tốt. Người Mô ha mét giáo, người Ki tô giáo, người Hindu giáo, người Jaina giáo - họ càng là những người  đờ  đẫn,  họ  càng  tin  nhiều  hơn,  họ  tin  càng  tốt hơn... bởi vì người đờ đẫn không thể truy tìm, người đó không  thể  mạo  hiểm.  Người  đó  sợ;  người  đó  biết  rằng mình không có khả năng biết tới chân lí của riêng mình, người đó phải tin vào ai đó khác.

Tri  thức  dính  đầu  người  đó,  Phật  nói.  Tri  thức không ích gì cho người đó mà trở thành gánh nặng, một trọng lượng Himalaya đè lên bản thể người đó.

Với điều đó người ấy muốn thừa nhận. vị trí trước mọi người khác. vị trí trên mọi người khác.

Toàn  thể  tri  thức  của  người  đó  trở  thành  trò  chơi bản ngã, và bản ngã là tù túng lớn nhất có đó. Được tự do với bản ngã là được cứu thoát. Nhưng người ngu học chỉ để trở nên nổi tiếng, để được thừa nhận là người có thẩm quyền, là chuyên gia. Người ngu tích luỹ tri thức để cho người đó có thể ba hoa và khoe khoang, để cho người đó có thể bầy tỏ cho mọi người mình thông minh thế nào. Và thông minh không phải là từ bản ngã; thông minh chỉ tới khi bạn ở trong trạng thái vô ngã sâu sắc. Thông  minh  là  biến  mất  của  bản  ngã,  gặp  gỡ  và  hội nhập với cái toàn thể, quên đi sự tách bạch của bạn, trở thành con sóng trong đại dương của Thượng đế - thế thì bạn thông minh.

"Để họ biết công việc của ta, để mọi người nhìn ta xin chỉ dẫn." Ham muốn của người đó là vậy, tự hào thổi phồng của người đó là vậy. Một đường đưa tới giàu có và tiếng tăm,

Phật  nói:  Nhưng  để  ta  làm  cho  ông  nhận  biết  rằng nếu  ông  muốn  của  cải  và  danh  vọng,  thế  thì  theo  con đường của người ngu - bởi vì người ngu có khả năng trở thành  nổi  tiếng  dễ  dàng  hơn  người  thông  minh.  Nếu người thông minh trở nên nổi tiếng, điều đó chỉ là ngẫu nhiên  -  người  đó  chưa  bao  giờ  cố  gắng  cả.  Nếu  người thông minh nổi tiếng, điều đó không phải bởi vì nỗ lực của người đó. Hương thơm của người đó có thể đã đạt tới mọi người, nhưng không có nỗ lực tích cực về phần người  đó  để  được  thừa  nhận.  Người  đó  biết  bản  thể mình,  người  đó  không  phụ  thuộc  vào  thừa  nhận  của người  khác.  Người  đó  biết  mình  là  ai,  người  đó  không cần xác nhận của bất kì ai khác.

Khi  tôi  ra  khỏi  trường  đại  học  tôi  tới  gặp  ông  bộ trưởng giáo dục. Tôi bảo ông ấy, "Đây là văn bằng của tôi.  Ông  có  thể  bố  trí  cho  tôi  chỗ  nào  đó  ở  bất  kì  đâu, chỗ nào cũng được." Ông ấy nhìn vào tấm văn bằng của tôi,  rất  bị  ấn  tượng  -  mọi  người  đều  bị  ấn  tượng  bởi những  điều  vô  nghĩa  -  bởi  vì  tôi  được  huân  chương vàng, hạng nhất, thứ nhất. Ông ấy rất bị ấn tượng. Ông ấy  nói,  "Lập  tức  tôi  sẽ  bổ  nhiệm  anh  làm  giảng  viên.

Nhưng một điều anh sẽ phải làm: anh đã có chứng  chỉ tính cách chưa?"

Tôi  nói,  "Tôi  đã  có  tính  cách,  nhưng  không  có chứng  chỉ  tính  cách.  Nhìn  vào  mắt  tôi,  cầm  tay  tôi  đi! Tôi có thể ôm ghì ông...!"

Ông  ấy  nói,  "Nhưng  cái  đó...  cái  đó  không  phải  là vấn đề. Chứng chỉ tính cách của anh đâu?" Tôi nói, "Tôi không có chứng chỉ tính cách."

Ông  ấy  nói,  "Anh  có  thể  tới  ông  phó  hiệu  trưởng, hay ông trưởng bộ môn của anh - chỉ một cái chứng chỉ tính cách thôi. Thế mới đúng thủ tục."

Tôi  nói,  "Tôi  không  thể  yêu  cầu  ông  phó  hiệu trưởng  được,  bởi  vì  tôi  không  tin  rằng  ông  ấy  có  tính cách chút nào! Xác nhận của ông ấy mang trọng lượng gì? Và ông trưởng bộ môn của tôi sao? - tôi biết ông ấy còn rõ hơn là ông ấy biết bản thân mình. Tôi không thể cho ông ấy chứng chỉ tính cách được!"

Ông ấy rất phân vân. Ông ấy thực sự muốn giúp đỡ. Thực  ra,  ông  ấy  cũng  đã  trở  nên  thực  sự  quan  tâm  tới tôi. Ông ấy chưa bao giờ bắt gặp  một người như vậy - biết  bao  nhiêu  người  phải  đã  tiếp  cận  ông  ấy,  nhưng chẳng ai đã nói, "Nhìn vào mắt tôi, hay cầm lấy tay tôi và  cảm  nhận  đi!  Hay  tôi  có  thể  tới  và  sống  cùng  ông trong  một  tuần,  trong  nhà  ông.  Nhìn  tính  cách  của  tôi theo mọi cách  có thể. Tôi thậm  chí  sẽ không khoá cửa nhà tắm của mình. Tôi sẽ để mọi thứ mở, cho nên ông có thể cứ quan sát...!"

Ông ấy nói, "Những điều này không cần chút nào! Chỉ cần mỗi chứng chỉ tính cách đơn giản thôi."

Thế là tôi nói, "Thế thì tôi có thể viết tờ chứng chỉ tính cách cho bản thân tôi được " - và đó là điều tôi đã làm. Tôi viết tờ chứng chỉ, ngay trước ông ấy, và ông ấy nói,  "Anh  làm  gì  vậy?  Nhưng  điều  này  chưa  bao  giờ được làm cả: bản thân anh trao chứng chỉ tính cách cho anh sao? Cần có chữ kí của ai đó khác chứ!"

Thế là tôi nói, "Thôi được, thế thì tôi sẽ kí thay cho ông trưởng bộ môn vậy, nhân danh ông ấy. Đây là bản sao đúng," tôi bảo ông ấy, "và bản gốc tôi sẽ lấy từ ông trưởng bộ môn của tôi."

Thế là tôi đi tới ông trưởng bộ môn mình. Tôi nói, "Tôi đã đưa tờ chứng chỉ này nhân danh ông - xin ông cho bản gốc."

Ông  ấy  nói,  "Điều  này  thực  lạ!  Bản  gốc  cần  có trước chứ. " Nhưng ông ấy thích ý tưởng này và ông ấy đã cho tôi bản gốc.

Một đường đưa tới giàu có và tiếng tăm... Nếu bạn theo con đường của người ngu, bạn có thể trở thành rất giàu  có,  bạn  có  thể  trở  nên  nổi  tiếng.  Bạn  có  thể  trở thành tổng thống của đất nước, thủ tướng của đất nước - bạn  có  thể  trở thành  bất  kì  cái  gì.  Bạn  có  thể  có  nhiều của  cải  tuỳ  ý  -  chỉ  cần  theo  con  đường  của  kẻ  ngu. Đừng thông minh, vẫn cứ còn là ngu đi, bởi vì thực ra, ngoại trừ người ngu ai muốn chạy theo tiền? Vâng, đôi khi  điều  đó  xảy  ra,  tiền  chạy  tới  người  thông  minh, nhưng  nó  tới  chạy  theo  người  đó,  người  đó  không  đi theo...  Danh  tiếng  cũng  đôi  khi  tới  với  người  thông minh.  Nó  tới  theo  cách  riêng  của  nó;  người  đó  không quan tâm chút nào.

...Đường kia đi tới chấm dứt con đường này.

Nhưng  nếu  bạn  muốn  chấm  dứt  toàn  thể  cái  vô nghĩa này mà đã từng dai dẳng qua nhiều thời đại trong nhiều  kiếp  thế,  cùng  cái  bánh  xe  sinh  tử  lặp  lại  cứ chuyển  động  mãi;  nếu  bạn  muốn  dừng  nó  lại,  thế  thì con  đường  kia,  con  đường  của  người  thông  minh,  con đường của người trí huệ... là ánh sáng lên bản thân bạn.

Đừng tìm thừa nhận mà đi theo người đã thức tỉnh và làm cho bản thân ông được tự do.

Đừng  bị  bận  tâm,  đừng  ham  muốn  sự  thừa  nhận. Nếu hàng triệu người ngu thừa nhận bạn, điều đó thành vấn đề gì? hàng triệu người ngu thừa nhận bạn đơn giản chứng tỏ rằng bạn là kẻ ngu vĩ đại hơn họ. Chẳng cái gì khác được chứng minh .

Mà  đi  theo  người  đã  thức  tỉnh...  Phật  ngụ  ý  gì  khi ông  ấy  nói  đi  theo  người  đã  thức  tỉnh?  Ông  ấy  không ngụ  ý  bắt  chước.  Ông  ấy  đơn  giản  ngụ  ý  trở  nên  thức tỉnh như người thức tỉnh đã trở nên thức tỉnh. Thức dậy đi - đó là đi theo người đã thức tỉnh. Đừng đi theo các chi tiết: cách người đó sống, cái người đó ăn, lúc người đó  đi  ngủ  -  điều  đó  là  ngu  xuẩn.  theo  người  thức  tỉnh trong việc trở nên thức tỉnh.

Và làm cho bản thân mình được tự do - bởi vì đó là nhận  biết  duy  nhất,  trạng  thái  của  tâm  thức  thức  tỉnh đem  tới  tự  do.  Thông  minh  là  tự  do.  Thiền  là  tự  do. Nhận biết là tự do. Và những người sống một cách máy móc, vô ý thức, không thông minh, họ sống trong tù. Và sống trong tù là đau khổ.

Tự do là giá trị tối thượng của cuộc sống. đi theo người đã thức tỉnh và làm cho bản thân mình được tự do. Aes dhammo sanantano...

Đủ cho hôm nay.

10.                Luật - cổ đại và không thể cạn

Câu hỏi thứ nhất:

Thưa Thầy kính yêu,

Xin  thầy  kể  cho  chúng  tôi  thêm  về  điều  thầy  ngụ  ý bởi chiều hướng của âm nhạc.

Yoga  Chinmaya,  cuộc  sống  có  thể  được  sống  theo hai  cách  -  hoặc  như  tính  toán  hoặc  như  thơ  ca.  Con người có  hai mặt  của  bản thể bên trong của mình: mặt tính toán tạo ra khoa học, kinh doanh, chính trị; và mặt không tính toán, tạo ra thơ ca, điêu khắc, âm nhạc. Hai mặt này vẫn chưa được bắc cầu qua nhau, chúng có sự tồn  tại  tách  rời.  Bởi  vì  điều  này  mà  con  người  bị  bần cùng hoá vô cùng, vẫn còn bị không cân xứng một cách không cần thiết - chúng phải được bắc cầu qua.

Trong ngôn ngữ khoa học người ta nói rằng bộ não của  bạn  có  hai  bán  cầu  não.  Bán  cầu  não  bên  trái  tính toán, là toán học, là văn xuôi; và bán cầu bên phải của bộ não là thơ ca, là tình yêu, là bài ca. Một bên là logic, bên kia là tình yêu. Một bên là suy luận, bên kia là bài ca.  Và  chúng  không  thực  sự  được  bắc  cầu,  do  đó  con người sống theo một loại chia chẻ.

Nỗ lực của tôi ở đây là để bắc cầu cho hai bán cầu này.

Con  người  nên  có  tính  khoa  học  nhiều  nhất  có  thể được,  khi  có  liên  quan  tới  thế giới  khách  quan,  và  nên có tính âm nhạc nhiều nhất khi có liên quan tới thế giới của mối quan hệ.

Có  hai  thế  giới  bên  ngoài  bạn.  Một  là  thế  giới  các đồ vật: nhà cửa, tiền bạc, đồ đạc. Thế giới kia là thế giới của con người: vợ, chồng, mẹ, con, bạn bè. Với đồ vật là tính khoa học; đừng bao giờ có tính khoa học với con người. Nếu bạn có tính khoa học với con người bạn thu họ thành đồ vật, và đó là một trong những tội lớn nhất mà  người  ta  có  thể  phạm  phải.  Nếu  bạn  đối  xử  với  vợ mình  chỉ  như  đồ  vật,  như  đồ  vật  dục,  bạn  đang  cư  xử theo  cách  rất  xấu  xa.  Nếu  bạn  đối  xử  với  chồng  mình chỉ như chỗ dựa tài chính, như một phương tiện, thế thì đây  là  vô  đạo  đức,  thế  thì  mối  quan  hệ  này  là  vô  đạo đức - nó là mãi dâm, thuần tuý  mãi dâm chứ không gì khác.

Đừng đối xử với con người như phương tiện, họ là mục đích lên bản thân họ. Quan  hệ với họ  - trong tình yêu, trong kính trọng. Đừng bao giờ sở hữu họ và đừng bao giờ bị họ sở hữu. Đừng phụ thuộc vào họ và đừng làm mọi người xung quanh bạn thành phụ thuộc. Đừng tạo ra phụ thuộc theo bất kì cách nào; vẫn còn độc lập và để cho họ vẫn còn độc lập.

Đây  là  âm  nhạc.  Chiều  hướng  này  tôi  gọi  là  chiều hướng  âm  nhạc.  Và  nếu  bạn  có  thể  có  tính  khoa  học nhiều  nhất  với  các  đồ  vật,  cuộc  sống  bạn  sẽ  giầu  có, phong phú; nếu bạn có thể có tính âm nhạc nhiều nhất, cuộc  sống  của  bạn  sẽ  có  cái  đẹp.  Và  cũng  có  cả  chiều hướng thứ ba, cái ở bên ngoài tâm trí. Hai chiều hướng này  thuộc  vào  tâm  trí:  nhà  khoa  học  và  nghệ  sĩ.  Có chiều  hướng  thứ  ba,  vô  hình  -  chiều  hướng  của  vô  trí. Cái  đó  thuộc  vào  huyền  môn.  Cái  đó  là  sẵn  có  qua thiền.

Do đó, tôi nói ba từ này cần được nhớ - ba M cũng giống như ba R: toán học (mathematics), cái thấp nhất; âm nhạc (music), ở ngay giữa; và thiền (meditation), cái cao nhất. Con người hoàn chỉnh có tính khoa học về các sự  vật,  có  tính  thẩm  mĩ,  âm  nhạc  về  con  người,  và  có tính thiền về bản thân mình. Nơi tất cả ba điều này hội tụ, hân hoan lớn xảy ra.

Đây là ba ngôi thực, tam thể. Ở phương Đông, đặc biệt ở Ấn Độ, chúng ta tôn thờ nơi ba con sông gặp gỡ - chúng  ta  gọi  điều  đó  là  sangham,  nơi  gặp  gỡ.  Và  con sông lớn nhất trong số chúng là Prayag, nơi sông Hằng và  Jamuna  và  Saraswati  gặp  gỡ.  Bây  giờ,  bạn  có  thể thấy sông Hằng và bạn có thể thấy sông Jamuna, nhưng Saraswati là vô hình - bạn không thể thấy được nó. Nó là  ẩn  dụ!  Nó  đơn  giản  đại  diện,  một  cách  biểu  tượng, cho sự gặp gỡ bên trong của cả ba. Bạn có thể thấy toán học,  bạn  có  thể  thấy  âm  nhạc,  nhưng  bạn  không  thể thấy  được  thiền.  Bạn  có  thể  thấy  nhà  khoa  học,  công trình  của  ông  ấy  là  ở  ngoài.  Bạn  có  thể  thấy  nghệ  sĩ, công  việc  của  người  đó  cũng  ở  bên  ngoài.  Nhưng  bạn không  thể  thấy  được  nhà  huyền  môn,  công  việc  của người  đó  có  tính  chủ  thể.  Đó  là  saraswati  -  dòng  sông vô hình.

Bạn có thể trở thành một chỗ linh thiêng, bạn có thể thần thánh hoá thân thể này và trái đất này; chính thân thể này là Phật, chính trái đất này là Thiên đường Hoa sen.  Đây  là  khẩu  hiệu  của  tôi  cho  các  sannyasins.  Một sannyasin phải là sự tổng hợp tối thượng của mọi cái là Thượng đế.

Thượng  đế  chỉ  được  biết  tới  khi  bạn  đã  đi  tới  sự tổng  hợp  này;  bằng  không,  bạn  có  thể  tin  vào  Thượng đế,  nhưng  bạn  sẽ  không  biết.  Và  tin  tưởng  chỉ  là  việc che  giấu  dốt  nát  của  bạn.  Hiểu  biết  là  biến  đổi,  chỉ  tri thức mới đem hiểu biết. Và tri thức không phải là thông tin: tri thức là tổng hợp, tích hợp, của tất  cả tiềm năng của bạn.

Nơi nhà khoa học và nhà thơ và nhà huyền môn gặp gỡ  và  trở  thành  một  -  khi  sự  tổng  hợp  lớn  này  xảy  ra, khi  tất  cả  ba  khuôn  mặt  của  Thượng  đế  được  diễn  đạt trong bạn - bạn trở thành thượng đế. Thế thì bạn có thể tuyên  bố,  "aham  brahmasmi!  -  Ta  là  Thượng  đế!"  Thế thì bạn có thể nói với gió và trăng và mưa và mặt trời, "ana'l haq! - ta là chân lí!" Trước điều đó, bạn chỉ là hạt mầm.

Khi sự tổng hợp này xảy ra, bạn đã nở hoa, nở tung

-  bạn  đã  trở  thành  hoa  sen  một  nghìn  cánh,  kim  liên, hoa sen vĩnh cửu, cái không bao giờ chết, aes dhammo sanantano. Đây là luật không cạn mà tất cả chư phật đã từng thuyết giảng qua nhiều thời đại.

Câu hỏi thứ hai:

Thưa Thầy kính yêu,

Ở phương Tây chúng tôi thường được rèn luyện với câu cách ngôn: Đừng chỉ đứng đấy - làm điều gì đó đi! Vậy mà, Phật nói: Đừng làm cái gì đó - đứng đó thôi! Người vô ý thức phản ứng trong khi người trí huệ  quan  sát.  Nhưng  về  tính  tự  phát  thì  sao?  Tính tự phát có tương hợp với quan sát không?

Phật  chắc  chắn  nói:  Đừng  làm  cái  gì  đó  -  đứng  đó thôi!  Nhưng  đó  mới  chỉ  là  bắt  đầu  của  cuộc  hành hương, không phải là đích. Khi bạn đã học cách đứng, khi bạn đã học cách ngồi hoàn toàn im lặng, bất động, không bị rối loạn, khi bạn biết cách ngồi... ngồi im lặng, không làm gì, xuân tới và cỏ tự nó mọc lên. Nhưng cỏ mọc lên, nhớ lấy!

Hành động không biến mất: cỏ tự nó mọc lên. Phật không trở thành bất hoạt; hành động lớn xảy ra qua ông ấy, mặc dầu không có người làm thêm nữa. Người làm biến mất, việc làm tiếp tục. Và khi không có người làm, việc  làm  là  tự  phát;  nó  không  thể  khác  được.  Chính người làm không cho phép tính tự phát.

Người làm có nghĩa là bản ngã, bản ngã có nghĩa là quá  khứ.  Khi  bạn  hành  động,  bạn  bao  giờ  cũng  hành động  qua  quá  khứ,  bạn  hành  động  từ  kinh  nghiệm  bạn đã tích luỹ, bạn hành động từ những kết luận mà bạn đã đi tới trong quá khứ. Làm sao bạn có thể tự phát được? Quá  khứ  chi  phối,  và  bởi  vì  quá  khứ  mà  bạn  thậm  chí không  thể  thấy  được  hiện  tại.  Mắt  bạn  đầy  những  quá khứ thế, khói mù của quá khứ nhiều tới mức việc thấy là  không  thể được.  Bạn  không  thể thấy  được!  Bạn  gần như  hoàn  toàn  mù  -  mù  bởi  vì  khói,  mù  bởi  vì  những kết luận quá khứ, mù bởi vì tri thức.

Người  thông  thái  là  người  mù  nhất  trên  thế  giới. Bởi vì người đó vận hành từ tri thức của mình, người đó không  thấy  cái  đang  là  hoàn  cảnh.  Người  đó  đơn  giản cứ vận hành một cách máy móc. Người đó đã học cái gì đó;  điều  đó  đã  trở  thành  cái  máy  làm  sẵn  trong  người đó... người đó hành động từ nó.

Có một câu chuyện nổi tiếng:

Có hai chùa ở Nhật Bản, cả hai là kẻ thù của nhau, vì chùa bao giờ cũng như vậy trong suốt nhiều thời đại. Các  sư  đối  kháng  nhau  đến  mức  họ  đã  chấm  dứt  ngay cả việc nhìn nhau. Nếu họ bắt gặp nhau trên đường, họ sẽ không nhìn nhau. Nếu họ bắt gặp nhau trên đường họ sẽ dừng nói; trong hàng thế kỉ hai ngôi chùa này và các sư của họ đã không nói chuyện.

Nhưng cả hai sư có hai chú tiểu - để phục vụ họ, chỉ để  chạy  đi  làm  việc  vặt.  Cả  hai  sư  đều  sợ  rằng  lũ  trẻ, sau rốt, sẽ vẫn cứ là lũ trẻ, và chúng có thể bắt đầu trở thành bạn bè của nhau.

Một  sư  nói với  chú  tiểu  của mình, "Nhớ đấy, chùa bên  kia  là  kẻ  thù  của  chúng  ta.  Đừng  bao  giờ  nói  với chú tiểu của chùa kia! Họ là những người nguy hiểm - tránh  họ  như  người  ta  tránh  bệnh,  như  người  ta  tránh dịch. Tránh họ ra!" Đứa trẻ này bao giờ cũng quan tâm, bởi  vì  nó  quá  bị  nhàm  chán  khi  nghe  các  buổi  thuyết pháp lớn - nó không thể hiểu được các buổi thuyết pháp này.  Kinh  sách  kì  lạ  được  đọc  lên,  nó  không  thể  hiểu được ngôn ngữ. Những vấn đề lớn lao, tối thượng được bàn  cãi.  Chẳng  có  ai  chơi  cùng,  thậm  chí  chẳng  ai  nói với nó. Và khi nó được bảo, "Đừng nói chuyện với chú tiểu của ngôi chùa kia," một cám dỗ lớn nảy sinh trong nó. Đó là cách cám dỗ nảy sinh.

Hôm  đó  nó  không  thể tránh  được việc  nói  với  đứa trẻ  kia.  Khi  nó  thấy  cậu  này  đang  trên  đường  nó  hỏi, "Đằng ấy đi đâu đấy?"

Đứa trẻ kia có chút ít triết lí; nghe những triết lí lớn lao  nó  đã  trở  nên  có  tính  triết  lí.  Nó  nói,  "Đi  sao? Không có ai đến và đi! Nó là điều xảy ra - tới bất kì đâu gió đưa tớ tới..." Nó đã nghe thầy nói nhiều lần rằng đó là  cách  vị  phật  sống,  như  chiếc  lá  khô:  bất  kì  chỗ  nào gió  đưa  nó  đi,  nó  đi.  Cho  nên  đứa  trẻ  này  nói,  "Tớ không có! Không có người làm. Cho nên làm sao tớ có thể đi được? Đằng ấy đang nói điều vô nghĩa gì vậy? Tớ là chiếc lá khô. Bất kì chỗ nào gió đưa tớ đi..."

Đứa  trẻ  kia  bị  làm  cho  im  tịt.  Nó  thậm  chí  không thể  trả  lời  được.  Nó  không  thể  tìm  được  cái  gì  để  nói. Nó  thực  sự  bị  lúng  túng,  xấu  hổ,  và  cũng  cảm  thấy, "Thầy  mình  nói  đúng,  không  nên  nói  với  những  người này - đây là những người nguy hiểm! Đây là cái loại nói gì thế nhỉ? Mình hỏi một câu hỏi đơn giản: 'Đằng ấy đi đâu  đấy?'  Thực  ra  mình  đã  biết  chỗ  nó  đi  rồi,  bởi  vì chúng ta cả hai cùng đi mua rau ngoài chợ. Một câu trả lời đơn giản cũng đã xong."

Nó  quay  về,  nói  với  thầy  mình,  "Con  rất  tiếc,  con xin  lỗi.  Thầy  đã cấm  con,  con đã  không nghe  lời  thầy. Thực ra, vì thầy cấm mà con mới bị cám dỗ. Đây là lần đầu tiên con nói chuyện với những người nguy hiểm đó. Con chỉ hỏi mỗi một câu hỏi đơn giản. 'Đằng ấy đi đâu đấy?' và nó bắt đầu nói những điều kì lạ: 'Không có đi, không  có  đến.  Ai  đến?  Ai  đi?  Tớ  là  trống  rỗng  hoàn toàn,' nó nói, 'hệt như lá khô theo gió. Và tới bất kì chỗ nào gió đưa tớ tới...'"

Thầy nói, "Ta bảo con trước rồi! Bây giờ, ngày mai đứng  ở  cùng  chỗ  đó  và  khi  nó  tới  hỏi  nó,  'Đằng  ấy  đi đâu đấy?' Và khi nó nói những điều này, con đơn giản nói,  'Điều  đó  đúng.  Vâng,  đằng  ấy  là  chiếc  lá  khô,  tớ cũng  vậy.  Nhưng  khi  gió  không  thổi,  đằng  ấy  đi  đâu? Thế thì đằng ấy có thể đi đâu?' Cứ nói điều đó, và điều đó sẽ làm cho nó lúng túng - và nó phải bị lúng túng, nó phải bị thất bại. Chúng ta đã thường cãi nhau, và những người đó đã không có khả năng đánh bại được chúng ta trong  bất  kì  tranh  cãi  nào.  Cho  nên  ngày  mai  điều  đó phải được thực hiện!"

Đứa  bé  dậy  sớm,  chuẩn  bị  câu  trả  lời  của  mình, nhẩm nó nhiều lầm trước khi đi. Thế rồi nó đứng ở chỗ mà đứa trẻ kia hay đi qua đường, nhẩm đi nhẩm lại, tự chuẩn  bị  cho  mình,  và  thế  rồi  nó  thấy  đứa  trẻ  kia  tới. Nói nói, "Được rồi, bây giờ!"

Đứa trẻ kia tới. Nó hỏi, "Đằng ấy đi đâu đấy?" Và nó hi vọng rằng bây giờ cơ hội sẽ tới...

Nhưng đứa trẻ này nói, "Tới bất kì chỗ nào chân tớ đưa tớ tới..." Chẳng nhắc gì tới gió cả! Không nói về cái không! Không có vấn đề về không người làm! Bây giờ làm gì đây? Toàn thể câu trả lời chuẩn bị sẵn của nó có vẻ ngớ ngẩn. Bây giờ nói về gió sẽ chẳng liên quan.

Lại ỉu xìu, bây giờ thực sự xấu hổ là mình đơn giản đần: "Và đứa trẻ này chắc chắn biết điều kì lạ nào đó - bây giờ nó nói, 'Tới bất kì chỗ nào chân đưa tớ tới...'"

Nó trở lại với thầy. Thầy nói, "Ta đã bảo con đừng nói chuyện với những người đó - họ là nguy hiểm! Đây là  kinh  nghiệm  dài  cả  thế  kỉ  của  chúng  ta.  Nhưng  bây giờ  cái  gì  đó  phải  được  làm.  Cho  nên  mai  con  lại  hỏi,

'Đằng  ấy  đi  đâu  đấy?'  và  khi  nó  nói,  'Bất  kì  nơi  nào chân tớ đưa tớ tới,' bảo nó, 'Nếu cậu không có chân,...?' Nó phải im lặng theo cách này cách khác!"

Thế  là  ngày  hôm  sau  nó  lại  hỏi,  "Đằng  ấy  đi  đâu đấy?" và chờ đợi.

Và đứa bé kia nói, "Tớ đi ra chợ kiếm rau đây."

Người  thường  vận  hành  từ  quá  khứ,  và  cuộc  sống cứ  thay  đổi  luôn.  Cuộc  sống  không  có  nghĩa  vụ  phải khớp với các kết luận của bạn. Đó là lí do tại sao cuộc sống rất lẫn lộn - lẫn lộn với người thông thái. Người đó có  tất  cả  những  câu  trả  lời  làm  sẵn:  Bhagavadgita, Koran  linh  thiêng,  Kinh  Thánh,  Vedas.  Người  đó  có mọi  thứ  được nhồi  nhét,  người  đó  biết  mọi câu trả lời. Nhưng  cuộc  sống  chẳng  bao  giờ  nêu  cùng  câu  hỏi;  do đó người thông thái bao giờ cũng thất bại.

Phật chắc chắn nói: biết cách ngồi im lặng. Điều đó không có nghĩa là ông ấy nói: Cứ ngồi im lặng mãi mãi. Ông  ấy  không  nói  bạn  phải  trở  thành  bất  hoạt;  ngược lại,  chính  từ  im  lặng  đó  mà  hành  động  nảy  sinh.  Nếu bạn  không  im  lặng,  nếu  bạn  không  biết  cách  ngồi  im lặng,  hay  đứng  im  lặng  trong  thiền  sâu,  bất  kì  điều  gì bạn làm đều là phản ứng, không phải là hành động. Bạn phản ứng.

Ai đó xúc phạm bạn, nhấn vào một nút, và bạn phản ứng. Bạn giận dữ, bạn chồm lên người đó - và bạn gọi nó là hành động sao? Nó không phải là hành động, xin nhắc bạn, nó là phản ứng. Người đó là kẻ thao túng và bạn là người bị thao túng. Người đó đã nhấn nút và bạn đã vận hành như cái máy. Cũng hệt như bạn nhấn nút và đèn  bật  lên,  và  bạn  nhấn  nút  và  đèn  tắt  đi  -  đó  là  điều mọi người vẫn đang làm với bạn: họ bật bạn lên, họ tắt bạn đi.

Ai đó tới và ca ngợi bạn và thổi phồng bản ngã bạn lên,  và  bạn  cảm  thấy  hoành  tráng  thế;  và  thế  rồi  ai  đó tới và chọc vào bạn, và bạn đơn giản lép tẹt ra đất. Bạn không phải là người chủ của riêng mình: bất kì ai cũng có  thể  xúc  phạm  bạn  và  làm  bạn  buồn,  giận,  cáu  bẳn, bực mình, bạo hành, điên khùng. Và bất kì ai có thể ca ngợi bạn và làm cho bạn cảm thấy lâng lâng, có thể làm cho   bạn   cảm   thấy   rằng   bạn   là   vĩ   đại   nhất   -   rằng Alexander Đại đế không là gì so với bạn.

Và  bạn  hành  động  theo  sự  thao  túng  của  người khác. Đây không phải là phản ứng thực.

Phật đi qua làng và mọi người tới và họ xúc phạm ông ấy. Và họ dùng đủ mọi lời lẽ xấc xược mà họ có thể dùng  -  mọi  từ  tục tĩu  họ  biết.  Phật  đứng  đó,  lắng  nghe một  cách  im  lặng,  rất  chăm  chú,  và  rồi  nói,  "Cám  ơn các  ông  đã  tới  với  ta,  nhưng  ta đang  vội.  Ta  phải  sang làng  bên,  mọi  người  đợi  ta  ở  đó.  Ta  không  thể  dành thêm nhiều thời gian cho các ông hôm nay được, nhưng mai khi quay lại ta sẽ có thêm thời gian. Các ông có thể tụ  lập  lại,  và  mai  nếu  điều  gì  đó  còn  lại  mà  các  ông muốn nói và chưa thể nói được, các ông có thể nói điều đó cho ta. Nhưng hôm nay thì xin lỗi nhé."

Những  người  này  không  thể  nào  tin  được  vào  tai họ,  mắt  họ:  người  này  vẫn  còn  hoàn  toàn  không  bị tác động,  không  bị  phân  tán.  Một  người  trong  số  họ  hỏi, "Ông không nghe chúng tôi sao? Chúng tôi đã lăng mạ ông đủ mọi thứ, và ông thậm chí đã không trả lời!"

Phật nói, "Nếu các ông muốn câu trả lời thế thì các ông  đã  tới  quá  muộn  rồi.  Các  ông  đáng  phải  đến  từ mười năm trước đây, thế thì ta sẽ trả lời các ông. Nhưng trong mười năm này ta đã chấm dứt việc bị người khác thao túng rồi. Ta không còn là nô lệ nữa, ta là người chủ riêng  của  mình.  Ta  hành  động  theo  bản  thân  mình, không  theo  bất  kì  ai  khác.  Ta  hành  động  theo  nhu  cầu bên  trong  của  mình.  Các  ông  không  thể  buộc  ta  làm được cái gì. Điều đó hoàn toàn tốt; các ông muốn lăng mạ  ta,  các  ông  đã  lăng  mạ  ta!  Cảm  thấy  được  hoàn thành đi. Các ông đã làm công việc của mình hoàn hảo lắm. Nhưng khi có liên quan tới ta, ta không nhận xúc phạm của các ông, và chừng nào ta không nhận chúng, chúng là vô nghĩa."

Khi  ai  đó  xúc  phạm  bạn,  bạn  phải  trở  thành  người nhận, bạn phải nhận  điều người  đó nói; chỉ thế thì bạn mới có thể phản ứng. Nhưng nếu bạn không nhận, nếu bạn  đơn  giản  tách  rời,  nếu  bạn  giữ  một  khoảng  cách, nếu  bạn  vẫn  còn  bình  thản,  người  đó  có  thể  làm  được gì?

Phật nói, "Ai đó có thể ném bó đuốc đang cháy vào dòng  sông.  Nó  sẽ  còn  cháy  sáng  cho  tới  khi  nó  chạm dòng  sông.  Khoảnh  khắc  nó  rơi  vào  dòng  sông,  tất  cả lửa đều tắt - dòng sông làm nguội nó đi. Ta đã trở thành dòng  sông.  Các  ông  ném  những  lời  lăng  mạ  vào  ta. Chúng  là  lửa  khi  các  ông  ném  chúng,  nhưng  khoảnh khắc  chúng  đạt  tới  ta,  trong  bình  thản  của  ta,  lửa  của chúng bị tắt đi. Chúng không gây tổn thương nữa. Các ông  ném  gai  -  rơi  vào  trong  im  lặng  của  ta  chúng  trở thành  hoa.  Ta  hành  động  từ  bản  tính  cố  hữu  riêng  của ta."

Đây là tự phát. Người của nhận biết, hiểu biết, hành động. Người không nhận biết, vô ý thức, máy móc, như người máy, phản ứng.

Curtis,  bạn  hỏi  tôi,  "Người  vô  ý  thức  phản  ứng trong khi người trí huệ quan sát." Không phải là người đó  đơn  giản  quan  sát  -  quan  sát  là  một  khía  cạnh  của bản  thể  của  người  đó.  Người  đó  không  hành  động  mà không  quan  sát.  Nhưng  đừng  hiểu  lầm  Phật.  Chư  phật bao giờ cũng bị hiểu lầm; bạn không phải là người đầu tiên  hiểu  lầm.  Cả đất  nước này đã từng  hiểu  lầm  Phật; do đó cả đất nước này đã trở thành bất hoạt. Cho rằng mọi  thầy  vĩ  đại  đều  nói:  Ngồi  im  lặng,  cả  nước  trở thành  lười  biếng,  tệ  hại;  đất  nước  mất  năng  lượng,  sự sinh  động,  cuộc  sống.  Nó  đã  trở  thành  hoàn  toàn  tẻ nhạt,  không  thông  minh,  bởi  vì  thông  minh  trở  nên được mài sắc chỉ khi bạn hành động.

Và khi bạn hành động từ khoảnh khắc sang khoảnh khắc, từ nhận biết và quan sát của mình, thông minh lớn nảy  sinh.  Bạn  bắt  đầu  chói  sáng,  rực  rỡ,  bạn  trở  thành toả sáng. Nhưng điều đó xảy ra qua hai điều: quan sát, và hành động từ quan sát đó. Nếu quan sát trở thành bất hoạt,  bạn  đang  tự  tử.  Quan  sát  nên  dẫn  bạn  vào  hành động,  một  loại  hành  động  mới;  một  phẩm  chất  mới được đưa vào cho hành động.

Bạn  quan  sát,  bạn  hoàn  toàn  yên  tĩnh  và  im  lặng. Bạn  thấy  tình  huống  là  gì,  và  từ  việc  thấy  đó  bạn  đáp ứng.  Con  người  của  nhận  biết  đáp  ứng,  người  đó  có trách  nhiệm  -  đúng  theo  từng  từ!  Người  đó  đáp  ứng, người  đó  không  phản  ứng.  Hành  động  của  người  đó được  sinh  ra  từ  nhận  biết  của  người  đó,  không  từ  thao túng của bạn; đó là khác biệt. Do đó, không có vấn đề về việc có bất kì sự không tương hợp giữa quan sát và tự phát. Quan sát là bắt đầu của tự phát; tự phát là hoàn thành của quan sát.

Con  người  thực  của  hiểu  biết  hành  động  -  hành động vô cùng, hành động toàn bộ, nhưng người đó hành à?"

Picasso  nhìn  bức  tranh  và  nói,  "Đây  mà  là  vợ  ông

Ông ta nói, "Vâng, vợ tôi đấy!"

Picasso nói, "Tôi ngạc nhiên đấy! Bà ấy rất nhỏ và động  trong  khoảnh  khắc,  từ  tâm  thức  mình.  Người  đó như tấm gương. Người thường, người vô ý thức, không giống  như  tấm  gương,  người  đó  giống  như  tấm  kẽm ảnh.  Sự  khác  biệt  giữa  tấm  gương  và  tấm  kẽm  ảnh  là gì?  Tấm  kẽm  ảnh,  một  khi  đã  lộ  sáng,  trở  thành  vô dụng.  Nó  nhận  được  vết  in  hằn,  trở  nên  bị  in  vào  -  nó mang bức ảnh đó. Nhưng nhớ lấy, bức ảnh này không là thực  tại  -  thực  tại  vẫn  cứ  phát  triển.  Bạn  có  thể  đi  vào vườn  và  bạn  có  thể  chụp  ảnh  bụi  hồng.  Ngày  mai  bức ảnh vẫn thế, ngày kia bức ảnh vẫn thế. Tới và xem bụi hồng:  nó  không  còn  thế  nữa.  Hoa  hồng  đã  mất  đi  rồi, hay hoa hồng mới đã tới. Cả nghìn lẻ một điều đã xảy ra.

Người  ta  nói  rằng  có  lần  một  triết  gia  hiện  thực  đi tới  thăm  danh  hoạ  nổi  tiếng,  Picasso.  Triết  gia  này  tin vào  chủ  nghĩa  hiện  thực  và  ông  ấy  đã  tới  để  phê  bình Picasso  vì  tranh  của  Picasso  trừu  tượng,  chúng  không hiện  thực.  Chúng  không  mô  tả  thực  tại  như  nó  vậy. Ngược  lại,  chúng  là  biểu  tượng,  có  chiều  hướng  khác toàn bộ - chúng có tính biểu tượng.

Nhà hiện thực nói, "Tôi không thích tranh của ông. Tranh  phải  thực  chứ!  Nếu  ông  vẽ  vợ  tôi,  thế  thì  bức tranh của ông phải trông giống vợ tôi chứ." Và ông ấy rút  ra  một  bức  tranh  của  vợ  mình  và  nói,  "Ông  trông bức tranh này! Tranh phải giống thế này chứ." phẳng."

Bức tranh không thể là người vợ được! Câu chuyện khác đươc kể lại:

Một người đàn bà đẹp tới Picasso và nói, "Mới hôm nọ  tôi  thấy  bức  tranh  tự  hoạ  của  ông  ở  nhà  một  người bạn. Nó đẹp thế, tôi bị ảnh hưởng, gần như bị thôi miên, tới mức tôi đã ôm lấy bức tranh đó và hôn nó."

Picasso nói, "Thật à! Và thế rồi bức tranh đó làm gì bà? Bức tranh đó có hôn bà không?"

Người  đàn  bà  này  nói,  "Ông  có  điên  không?!  Bức tranh đâu có hôn tôi."

Picasso nói, "Thế thì nó không phải là tôi rồi."

Bức  tranh  là  vật  chết.  Máy  ảnh,  tấm  kẽm  ảnh,  chỉ bắt lấy hiện tượng tĩnh tại. Và cuộc sống không bao giờ tĩnh tại, nó cứ thay đổi. Tâm trí bạn vận hành như máy ảnh, nó cứ thu thập các bức ảnh - nó là quyển an bum. Và  thế  rồi  từ  những  bức  ảnh  đó  bạn  cứ  phản  ứng.  Do đó, bạn không bao giờ thực với cuộc sống, bởi vì bất kì cái gì bạn làm đều sai; bất kì cái gì bạn làm, tôi nói, đều sai. Nó chưa bao giờ khớp .

Một  người  đàn  bà  đang  chỉ  cho  con  mình  xem  bộ ảnh gia đình, và họ bắt gặp một bức ảnh một người đàn ông đẹp: râu tóc dài, rất trẻ, rất sống động.

Đứa bé hỏi, "Mẹ ơi, ông này là ai thế?"

Và người đàn bà nói, "Con không nhận ra ông ấy à? Ông ấy là bố con đấy!"

Đứa bé trông có vẻ phân vân và nói, "Nếu ông ấy là bố con, ai là ông hói đầu vẫn sống với chúng ta?"

Bức  tranh  là  tĩnh  tại.  Nó  vẫn  còn  như  nó  vậy,  nó không bao giờ thay đổi. Tâm trí vô ý thức vận hành tựa như chiếc máy ảnh, nó vận hành tựa như tấm kẽm ảnh. Tâm  trí  quan  sát,  tâm  trí  thiền,  vận  hành  như  tấm gương. Nó không bắt dấu vết nào; nó vẫn còn hoàn toàn trống rỗng, bao giờ cũng trống rỗng. Cho nên bất kì cái gì tới trước tấm gương, nó đều được phản xạ. Nếu bạn đứng  trước  tấm  gương,  nó  phản  xạ  bạn.  Nếu  bạn  đi khỏi,  đừng  nói  rằng  tấm  gương  phản  bội  bạn.  Gương đơn  giản  là  gương.  Khi  bạn  đi  rồi,  nó  không  còn  phản xạ bạn nữa; nó không có nghĩa vụ nào phải phản xạ bạn thêm nữa. Bây giờ ai đó khác đang đối diện với nó - nó phản xạ ai đó khác. Nếu không ai có đó, nó không phản xạ gì. Nó bao giờ cũng đúng với cuộc sống.

Tấm  kẽm  ảnh  không  bao  giờ  đúng  với  cuộc  sống. Cho  dù  tấm  ảnh  của  bạn  được  chụp  ngay  bây  giờ,  vào lúc người chụp ảnh lấy nó ra khỏi máy ảnh, bạn không còn như vậy nữa rồi! Nhiều nước đã trôi xuôi qua sông Hằng. Bạn đã lớn lên, thay đổi, bạn đã trở nên già hơn. Có  thể  chỉ  một  phút  trôi  qua  thôi,  nhưng  một  phút  có thể là điều lớn lao - bạn có thể chết! Chỉ một phút trước bạn còn sống; sau một phút, bạn có thể chết. Bức ảnh sẽ không bao giờ chết.

Nhưng  trong  tấm  gương,  nếu  bạn  sống,  bạn  sống; nếu bạn chết, bạn chết.

Phật  nói:  học  ngồi  im  lặng  -  trở  thành  tấm  gương. Im  lặng  tạo  ra  tấm  gương  từ  tâm  thức  của  bạn,  và  thế rồi  bạn  vận  hành  khoảnh  khắc  sang  khoảnh  khắc.  Bạn phản xạ cuộc sống. Bạn không mang cuốn an bum nào bên trong đầu mình. Thế thì mắt bạn trong trẻo và hồn nhiên, bạn có sáng tỏ, bạn có trí huệ, và bạn không bao giờ không thật với cuộc sống.

Đây là sống đích thực.

Câu hỏi thứ ba:

Thưa Thầy kính yêu,

Tại  sao  có  chuyện  chẳng  ai  thích  bị  phê  bình,  vậy mà mọi người đều thích phê bình người khác?

Gayatri,  bản  ngã  rất  nhạy  cảm  và  rất  mong  manh, và  rất  sợ  phê  bình.  Bản  ngã  phụ  thuộc  vào  ý  kiến  của người  khác.  Nó  không  có  thực  tại  của  riêng  nó.  Nó không phải là thực thể thực, nó không có bản chất - nó chỉ là tuyển tập ý kiến của người khác.

Ai đó nói, "Bạn đẹp," và bạn thu lấy điều đó. Ai đó nói, "Bạn thông minh," và bạn thu thập lấy điều đó. Và ai đó nói, "Tôi chưa bao giờ bắt gặp một người duy nhất như vậy," và bạn thu lấy điều đó. Và rồi một hôm một người tới và người đó nói, "Bạn kinh tởm!" Bây giờ làm sao  bạn  có  thể  chấp  nhận  được  phê  bình?  Điều  đó chống  hình  ảnh  mà  bạn  đã  từng  tạo  ra  cho  bản  thân mình.  Bạn  sẽ  trả  đũa,  bạn  sẽ  tranh  đấu  một  mất  một còn.  Nhưng  bất  kì  điều  gì  bạn  làm,  tâm  trí  đã  lấy  ấn tượng về ý kiến này nữa. Thế rồi ai đó nói, "Bạn xấu," và  ai  đó  nói,  "Bạn  ngu."  Và  có  cả  triệu  người  trên  thế giới và họ tất cả đều có ý kiến riêng của mình, thích và không thích.

Do đó, bản ngã bạn trở thành thứ hẩu lốn, một hiện tượng rất mâu thuẫn. Mảnh này nói, "Mình đẹp!" mảnh khác nói, "Vô nghĩa, mình xấu!" Mảnh này nói, "Mình thông  minh,"  mảnh  khác  nói,  "Im  đi!  Đừng  có  ngoạc mồm  to  thế!  Mình  chỉ  là  đứa  đại  ngu  chứ  không  gì khác!"  Do  đó  mọi  người  sống  trong  trạng  thái  lẫn  lộn. Họ  không  biết  họ  là  ai,  họ  thông  minh  hay  ngu  xuẩn, đẹp hay xấu, tốt hay dở, thánh nhân hay tội nhân - bởi vì  người  này  có  thể gọi  bạn  là  thánh  nhân,  người  khác có thể gọi  bạn là tội nhân. Có những giá trị khác nhau và những tiêu chí khác nhau trên thế giới, có những đạo đức khác nhau trên thế giới.

Hàng  xóm  nhà  bạn  có  thể  là  người  Ki  tô  giáo  và bạn có thể là người Jaina giáo. Bây giờ người Ki tô giáo không  có  vấn  đề  gì  với  việc  uống  rượu;  thực  ra,  bản thân  Christ  cũng  thích  uống  rượu.  Nhưng  người  Jaina không  thể  quan  niệm  được,  thậm  chí  cả  trong  mơ  của mình,  về  Mahavira  uống  rượu.  Điều  đó  là  không  thể được,  chính  cái  ý  tưởng  này  là  không  thể  quan  niệm nổi. Nhưng với người Ki tô giáo phép màu lớn nhất mà Jesus  đã  làm  là  biến  nước  thành  rượu.  Nếu  Mahavira mà ở quanh đó, ông ấy chắc đã làm chính phép màu đối lập ngay lập tức! Ông ấy chắc đã biến rượu thành nước.

Bây  giờ,  nếu  thỉnh  thoảng  bạn  uống  rượu,  bạn  là thánh  nhân  hay  tội  nhân?  Những  người  khác  nhau  sẽ nói   những   điều   khác   nhau.   Trong   đạo   tràng   của Mahatma  Gandhi  trà  bị  cấm;  nói  gì  tới  rượu!  Trà,  trà đáng thương, trà vô tội đã bị cấm! Và mọi sư phật giáo trong  nhiều  thời  đại  đã  từng  uống  trà.  Thực  ra  họ  cho rằng  nó  giúp  cho  thiền,  và  có  thể  có  một  chút  chân  lí trong điều đó, bởi vì nó giữ cho bạn thức tỉnh. Và thiền Phật giáo là làm sao cho bạn có khuynh hướng khỏi ngủ lơ mơ: ngồi hàng giờ trong một tư thế... thử điều đó đi. Sau  mười  phút  bạn  sẽ  bắt  đầu  mơ.  Sau  một  giờ  thì không thể giữ thức tỉnh được.

Trà có thể có ích. Thực ra, trà đã được các Phật tử phát  hiện.  Một  trong  những  thầy  phật  giáo  vĩ đại  nhất, Bồ đề đạt ma, đã phát hiện ra trà. Cái tên này bắt nguồn từ một tu viện, Ta, tại đó Bồ đề đạt ma đã sống ở Trung Quốc.  Tu  viện  đó  ở  trên  đỉnh  đồi,  Ta.  Trong  tiếng Trung Quốc 'ta' có thể được phát âm theo hai cách: hoặc nó  có  thể  được  phát  âm  là  'ta'  hay  'cha'  -  do  đó  tiếng Hindu  là  chai,  tiếng  Marathi  là  cha,  và  tiếng  Anh  là

'tea'. Bồ đề đạt ma, người sáng lập vĩ đại của Thiền, đã phát hiện ra nó.

Và rượu đã được làm ra từ các tu viện Cơ đốc giáo từ nhiều thời đại. Bạn sẽ ngạc nhiên mà biết rằng rượu ngon nhất đã được các linh mục và xơ Cơ đốc giáo làm ra. Rượu cổ nhất đã có tại các hầm rượu của các tu viện cổ  đại  ở  châu  Âu,  rượu  cổ  nhất  và  ngon  nhất.  Rượu, được làm từ các tu viện sao? Đây là loại tu viện gì vậy? Ai sẽ quyết định?

Thực ra, có chút ít chân lí trong điều đó. Thiền phật giáo  nghĩa  là  tính  quan  sát,  và  trà  có  hoá  chất  nào  đó trong nó giúp cho tính quan sát - nó có chất kích thích.

Bây  giờ  một  ngày  nào  đó  có  thể  là  một  Bồ  đề  đạt  ma khác  sẽ  tới  và  nói,  "Hút  thuốc  là  tốt,"  bởi  vì  thuốc  lá cũng  có  chất  kích  thích  -  nicotine.  Hút  thuốc  cũng  có thể  có  ích  cho  thiền  nếu  trà  có  thể  có  ích  cho  nó.  Hút thuốc vẫn  còn đang  chờ đợi  Bồ  đề đạt ma của nó xuất hiện. Thế rồi bạn sẽ có khả năng hút thuốc và cảm thấy rất  đức  hạnh:  bạn  càng  hút  nhiều,  bạn  sẽ  càng  thánh thiện!

Không  phải  ngẫu  nhiên  mà  rượu  đã  trở  thành  một phần  của  tính  sáng  tạo  của  tu  viện.  Jesus  nói:  Được chìm  ngập  trong  Thượng  đế  là  lời  cầu  nguyện.  Con đường của Jesus là con đường của yêu, con đường của Phật là con đường của thiền; do đó, Phật sẽ không bao giờ đồng ý với rượu, nhưng với trà ông ấy có thể đồng ý. Jesus đồng ý với rượu bởi vì rượu cho bạn mùi vị của việc bị mất đi hoàn toàn, của việc bị đắm chìm, của việc thoát ra khỏi bản ngã, của việc quên đi bản ngã và mọi lo nghĩ của nó. Nó cho bạn  mùi  vị, thoáng nhìn về cái không biết.

Nhưng  ai  sẽ  quyết  định  về  ai  là  phải  và  ai  là  trái? Tất cả những điều này có đó trong khí quyển, và bạn có thể  bắt  giữ  chúng.  Từ  những  điều  này  bạn  làm  ra  một loại hình ảnh nào đó; nó nhất định vẫn còn là món hẩu lốn, nó không thể rõ ràng được. Do đó bạn rất sợ ai đó phê bình bạn vì người đó lôi cái hẩu lốn của bạn lên bề mặt. Không phải bạn chống phê bình của người đó; bạn chống  sự  kiện  là  người  đó  lôi  vấn  đề  lên  bề  mặt,  điều bạn  bằng  cách  nào đó  vẫn  kìm  nén  bên  trong  bản  thân mình.  Người  đó  làm  cho  bạn  nhận  biết  về  các  vấn  đề, và không ai muốn nhận biết về các vấn đề, vì thế thì vấn đề muốn được giải quyết, và đó là chuyện phức tạp và gian khó. Nó cần bạo dạn để giải quyết vấn đề. Thực ra bạn có thể không thích giải quyết vấn đề, bởi vì bạn có thể có đầu tư nào đó vào vấn đề của mình - bạn phải có chứ, bởi vì bạn đã sống với chúng lâu đến mức bạn phải đã  đầu  tư  vào  chúng.  Bạn  có  thể  không  thích  thay  đổi phong  cách  sống  của  mình.  Nếu  bạn  khổ  bạn  có  thể muốn vẫn còn khổ - bất kì điều gì bạn nói trên bề mặt, đấy là vấn đề khác. Mặc cho điều bạn nói, sâu bên dưới bạn có thể vẫn thích còn khổ.

Chẳng  hạn,  vợ  biết  rằng  chồng  hướng  tình  yêu  về mình chỉ khi cô ấy ốm. Bất kì khi nào cô ấy mạnh khoẻ anh ta đơn giản quên hết về cô ấy, anh ta chưa bao giờ chăm  chút  gì  khi  cô  ấy  mạnh  khoẻ.  Khi  cô  ấy  ốm,  vì nghĩa vụ, trách nhiệm cao, anh ta tới, ngồi bên cạnh cô ấy, đưa tay lên đầu cô ấy; bằng không thì anh ta chẳng thèm cho cô ấy một cái nhìn. Hỏi người chồng, "Đã bao lâu  rồi  kể  từ  khi  anh  nhìn  vào  mặt  vợ  mình,  mặt  đối mặt?" Bạn có thể có khả năng nhận ra con chó của mình nếu nó bị lạc, nhưng nếu vợ bạn bị lạc bạn sẽ phải hỏi hàng xóm bởi vì họ sẽ nhận ra cô ấy tốt hơn - cũng như bạn sẽ nhận ra vợ của hàng xóm tốt hơn. Ai nhìn vào vợ riêng của mình?

Mulla  Nasruddin  đã  đi  xem  kịch.  Một  người  trong tình yêu lớn thế trong vở kịch, anh ta diễn lãng mạn tới mức Nasruddin nói với vợ mình, "Người đàn ông này là một nghệ sĩ lớn."

Người vợ nói, "Và anh biết không? - người đàn bà anh  ta  đang  đóng  cùng  thực  sự  là  vợ  anh  ta  trong  đời thường."

Nasruddin nói, "Thế thì anh ta là nghệ sĩ vĩ đại nhất trên thế giới!"

Bầy tỏ nhiều lãng mạn với vợ riêng của mình... điều đó gần như là điều không thể được.

Tôi đã du hành trong hai mươi năm ở đất nước này. Tôi đã ở trọ trong hàng nghìn gia đình, và tôi thấy điều đó liên tục: khi chồng không có nhà, vợ dường như rất vui  vẻ,  rất  hạnh  phúc.  Khoảnh  khắc  chồng  bước  vào nhà cô ấy bị đau đầu, và cô ấy nằm dài trên giường. Và tôi đã quan sát, bởi vì tôi chỉ ở nhờ trong ngôi nhà này. Mới khoảnh khắc trước, mọi thứ đều ổn - cứ dường như chồng chưa vào mà đau đầu đã vào.

Dần dần, tôi hiểu ra logic này. Có đầu tư lớn trong đó.  Và  nhớ  lấy,  tôi  không  nói  rằng  cô  ấy  đơn  giản  giả vờ. Nếu bạn giả vờ quá lâu nó có thể trở thành thực tại, nó có thể trở thành tự thôi miên. Tôi không nói rằng cô ấy  không  bị  đau  đầu,  nhớ  lấy.  Cô  ấy  có  thể  đau:  chỉ khuôn  mặt  của  chồng  là  đủ  làm  lẩy  cò  cho  quá  trình này!  Điều  đó  xảy  ra  nhiều  lần  đến  mức  bây  giờ nó  trở thành quá trình tự động. Cho nên tôi không nói rằng cô ấy lừa dối chồng; cô ấy bị lừa dối bởi chính đầu tư riêng của cô ấy.

Bạn  có  hình  ảnh  nào  đó  và  bạn  không  muốn  nó  bị thay đổi, và phê bình nghĩa là gây rối loạn.

Bạn  chắc  chắn  biết  câu  chuyện  của  Cô  bé  quàng khăn đỏ:

Cô bé này đi gặp bà mình sống trong rừng. Sói ác, muốn  ăn  cô  bé,  đã chiếm chỗ  của  bà  trong  giường  sau khi  đã  nuốt  chửng  bà.  Thế  là  nó  nằm  dưới  chăn  đeo chiếc khăn quàng của bà và đội mũ ngủ của bà.

Khi cô bé quàng khăn đỏ tới, cô bé để ý điều gì đó khác lạ, và nhìn vào mắt bà, cô bé hỏi:

"Bà ơi, sao mắt bà to thế!"

"Mắt to là để nhìn cháu rõ hơn." "Nhưng bà ơi, sao mũi bà to thế!" "Để ngửi cháu rõ hơn."

"Nhưng bà ơi, sao tay bà to thế!" "Để ôm cháu được chặt hơn."

"Nhưng bà ơi, sao tay bà nhiều lông thế!" "Này! Cháu đến đây chỉ để phê bình sao?"

Có một giới hạn. Bên ngoài điều đó không ai thích bị phê bình cả. Nhưng phía bên kia của câu chuyện là ở chỗ mọi người đều thích phê bình người khác; điều đó cho  bạn  cảm  giác  thoải  mái.  Nếu  người  khác  xấu,  một cách gián tiếp nó giúp bạn cảm thấy thoải mái. Nếu mọi người đều là kẻ lừa đảo, đạo đức giả, không thành thật, tinh  ranh,  điều  đó  cho  bạn  cảm  giác  thoải  mái:  bạn không là người xấu đó, bạn không là người không thành thật  đó.  Việc  so  sánh  làm  bạn  thảnh  thơi.  Nó  giúp  bạn vẫn  còn  không  thành  thật,  bởi  vì  mọi  người  không thành thật hơn bạn. Trong thế giới không thành thật này làm  sao  bạn  có  thể  sống  sót  được?  Bạn  phải  chơi  trò chơi.

Mọi  sáng,  sáng  sớm  khi  bạn  đọc  báo,  báo  bao  giờ cũng cho bạn cảm giác thoải mái - nhiều điều đã xảy ra trên khắp thế giới, nhiều điều xấu, nhiều bạo hành, giết người, tự tử, hãm hiếp, cướp bóc đến mức so với tất cả những  điều  này  bạn  là  thánh  nhân.  Do  đó  mọi  người không  thích  đọc  Kinh  Thánh  vào  buổi  sáng,  hay  Gita, mà đọc báo! Đọc Gita bạn cảm thấy giống như tội nhân, đọc Kinh thánh bạn bắt đầu cảm thấy run rẩy, rằng địa ngục  nhất  định  xảy  ra  cho  bạn,  rằng  bạn  đang  trên đường rồi. Và kinh sách mô tả địa ngục sống động thế, với những màu sắc tới mức nó có thể làm cho bất kì ai hoảng sợ. Và một điều dường như chắc chắn: rằng bạn không thể đạt tới cõi trời. Điều đó dường như là không thể được, điều đó yêu cầu điều không thể được.

Không  ai  thích  đọc  kinh  sách,  không  ai  thích  nghe kinh  sách.  Đó  là  lí  do  tại  sao  nếu  bạn  đi  tới  đền  chùa bạn sẽ thấy gần như mọi người đều ngủ say. Có các bác sĩ điều trị tôi biết đã gửi người tới các bài giảng tôn giáo nếu họ bị chứng mất ngủ. Nếu thuốc an thần không có tác dụng, đừng lo: tới bài giảng tôn giáo đi. Đó là điều tối  thượng  trong  thuốc  an  thần  -  mãi  cho  tới  bây  giờ không cái gì có khả năng đánh  bại điều đó. Nghe kinh sách  tôn  giáo  người  ta bắt  đầu  rơi  vào  giấc  ngủ.  Đó  là việc  bảo  vệ,  đó  là  việc  né  tránh;  bằng  không,  điều  trở nên tuyệt đối chắc chắn là cõi trời không dành cho bạn, bạn  được  ngụ  ý  dành  cho  địa  ngục.  Và  điều  đó  khuấy động trái tim bạn, làm dâng lên nỗi sợ lớn lao, và dường như không có cách nào thoát khỏi nó.

Do đó, mọi người đều thích phê bình, và không chỉ phê bình - mọi người đều thích khuếch đại lỗi lầm của người  khác.  Bạn  cố  gắng  làm  cho  lỗi  của  người  khác thành to nhất có thể bởi vì thế thì, trong so sánh, lỗi của bạn  là  bỏ  qua  được.  Và  Thượng  đế  từ  bi:  Rahim, rehman!  Thượng  đế  từ  bi!  Bạn  chỉ  có  lỗi  nhỏ  thôi,  và nhìn vào thế giới mà xem nơi biết bao nhiêu kẻ tội  lỗi tồn tại...

Khi  Ngày  phán  xử  tới  bạn  có  thể  hoàn  toàn  chắc chắn  rằng  số  của  bạn  sẽ  không  được  gọi  tới,  bạn  sẽ không bị gọi đâu. Hàng đợi sẽ quá dài, và điều đó phải được quyết định trong hai mươi tư giờ. Một ngày phán xử  và  hàng  triệu  và  hàng  triệu  người  -  Tamerlane  và Genghis Khan và Alexander Đại đế và Adolf Hitler và Mussolini   và   Joseph   Stalin   và   Mao   Trạch   Đông... những người này sẽ là những người đứng trước. Bạn sẽ là  người  cuối  cùng  trong  hàng  đợi  này.  Số  của  bạn  sẽ không  tới.  Bạn  có  thể  chắc  chắn  về  điều  đó  nếu  bạn nhìn vào mọi người bằng kính lúp.

Sau  khi  chạy  vào  đám  đông  điên  cuồng  trong  trận bóng rổ buổi tối, ông trọng tài đón vợ và bảo cô ấy tốt hơn cả là cô ấy nên lánh xa trận đấu còn mà ông ấy làm trọng tài. "Sau hết," ông ấy nói, "chắc em sẽ phải bối rối khi mọi người đều đứng dậy và la ó anh."

"Cũng không tệ đến thế," cô ấy nói. "Em cũng đứng dậy và la ó nữa."

Bản ngã không muốn bị phê bình và muốn phê bình mọi người. Trở nên nhận biết về chiến lược này của bản ngã,  cách  nó  tự  nuôi  dưỡng  nó,  cách  nó  tự  bảo  vệ  nó. Chừng nào bạn chưa trở thành tuyệt đối nhận biết về tất cả  những  phương  cách  tinh  ranh  của  bản  ngã,  bạn  sẽ chẳng  bao  giờ  có  khả  năng  gạt  bỏ  nó.  Và  gạt  bỏ  nó  là việc bắt đầu của cuộc sống tôn giáo, là việc bắt đầu của tính  chất  sannyas.  Thế  thì  bạn  không  còn  lo  nghĩ  điều người khác nói về bạn.

Nhìn tôi đây... Toàn thế giới cứ nói mọi điều về tôi. Tôi  thậm  chí  không  đọc  chúng.  Mọi  ngày  Laxmi  đem tới  hàng  trăm  bài  báo  xuất  hiện  trong  các  ngôn  ngữ khác nhau từ các nước khác nhau. Ai quan tâm? Nếu họ thích  tin đồn,  cứ  để  cho  họ  thích;  họ  chẳng  có  gì  khác để tận hưởng trong các kiếp sống của mình. Cứ để cho họ  có  chút  ít  vui  đùa.  Chẳng  có  gì  sai  trong  nó,  họ không thể làm hại tôi được. Họ có thể phá huỷ thân thể tôi, nhưng họ không thể làm hại được tôi. Và tôi không có hình ảnh của riêng mình; họ không thể phá huỷ được cái  đó.  Và  tôi  không  phản  ứng,  tôi  hành  động.  Hàng động  của  tôi  nảy  sinh  từ  cái  ta  của  tôi,  nó  không  bị người  khác  thao  túng.  Tôi  là  người  tự  do,  tự  do.  Tôi hành động theo cách riêng của tôi.

Học nghệ thuật hành động theo cách riêng của bạn đi.  Đừng  lo  nghĩ  về  những  lời  phê  bình  và  đừng  quan tâm  tới  lời  ca  ngợi.  Nếu  bạn  quan  tâm  tới  việc  được người  khác  ca  ngợi,  thế  thì  bạn  không  thể  không  quan tâm tới phê bình. Vẫn còn tách rời. Dù ca ngợi hay phê bình, tất cả đều như nhau. Thành công hay thất bại, nó đều như nhau. Aes dhammo sanantano.

Câu hỏi thứ tư:

Thưa Thầy kính yêu,

Mặc  dầu  tôi  muốn  buông  xuôi  bản  thân  mình  cho thầy và lấy tính chất sannyas, tôi cảm thấy bất lực để làm như vậy. Sao nó như vậy? Xin thầy làm sáng tỏ điều này.

S.D.  Prasad,  điều  đó  rất  đơn  giản,  không  có  gì  để làm sáng tỏ cả. Bạn sợ mọi người, bạn sợ xã hội. Bạn sợ nhà  thờ  đã  thiết  lập,  tôn  giáo  đã  thiết  lập,  các  tu  sĩ, chính khách - bạn đơn giản  sợ. Chính nỗi  sợ này ngăn cản  bạn.  Tính  chất  sannyas  cần  dũng  cảm,  tính  chất sannyas cần bạo dạn, đặc biệt tính chất sannyas của tôi.

Tính chất sannyas cũ không cần bạo dạn, bởi vì nó đã  là  một  phần  của  nguyên  trạng.  Nó  đã  được  chấp nhận,  được  kính  trọng.  Nếu  bạn  trở  thành  sannyasin kiểu  cũ  mọi  người  sẽ  tôn  thờ  bạn.  Nếu  bạn  trở  thành sannyasin   của   tôi   bạn   sẽ   trong   nguy   hiểm   thường xuyên. Mọi người sẽ coi bạn là  điên, mọi  người sẽ coi bạn bị thôi miên. Mọi người sẽ coi rằng cái gì đó đã đi sai  -  rằng  bạn  đã  thành  dở  hơi.  Mọi  người  sẽ  nói, "Người  tốt  thế!  Chúng  tôi  chưa  bao  giờ  nghĩ,  mơ  rằng điều này đã xảy ra cho anh."

Mọi người sẽ cười, đồn đại về bạn, xì xào về bạn, sẽ tạo ra cả nghìn lẻ một loại rắc rối cho bạn. Và bạn phải tồn tại cùng mọi người, bạn phải sống với họ. Trên từng bước  họ  sẽ  tạo  ra  rào  chắn  và  họ  sẽ  đặt  đá  lên  đường của bạn. Và không chỉ những người là một phần của xã hội  lớn  hơn  này,  mà  thậm  chí  cả  những  người  rất  gần gũi:  vợ  bạn  có  thể  tạo  ra  nhiều  rắc  rối  cho  bạn...  con bạn, bố mẹ bạn. Từ mọi xó xỉnh ngóc ngách bạn sẽ phải đối diện với khó khăn.

Bạn  sợ.  Cố hiểu  sợ của bạn đi, và thế thì nó sẽ rất dễ dàng. Một khi bạn thấy rằng nó là nỗi sợ, vứt nó đi. Mặc cho mọi nỗi sợ, nhảy vào tính chất sannyas, bởi vì còn trong sợ là trở thành kẻ hèn nhát, còn trong sợ là bỏ lỡ toàn  bộ  vui  vẻ của  cuộc sống.  Cuộc sống  thuộc vào những người biết cách mạo hiểm. Cuộc sống thuộc vào người phiêu lưu, và tính chất sannyas là cuộc phiêu lưu lớn  nhất  có đó.  Và  bởi  vì  tôi  đang đem một  khái  niệm hoàn toàn mới cho tính chất sannyas vào thế giới - tính chất  sannyas  không  phải  là  người  trốn  chạy,  tính  chất sannyas  không  tin  vào  từ  bỏ,  tính  chất  sannyas  tin  vào han  hoan,  tính  chất  sannyas  muốn  sống  trong  thế  giới vậy mà không là của nó...

Tính chất sannyas cũ là dễ dàng: bạn trốn khỏi thế giới,  bạn  bỏ  các  cơ  hội  nơi  cám  dỗ  là  có  thể,  bạn  trốn lên hang động Himalaya. Ngồi đó bạn sẽ là thánh nhân, bởi vì bạn không có cơ hội nào khác. Bạn phải là thánh nhân. Bạn có thể làm gì khác ở đó?

Trong thế giới đủ mọi loại cám dỗ tồn tại. Là thánh nhân trong thế giới là cái gì đó siêu phàm, cái gì đó phi thường. Nếu không có đàn bà nào trong các hang động Himalayan...  và  tôi  không  nghĩ  rằng  có.  Đàn  bà  chưa bao giờ ngu đến thế; họ trần tục hơn, họ trực giác hơn, họ không trí thức. Họ rất hiện thực, họ không chạy theo lời và lí thuyết và triết lí. Chính đàn ông trở nên bị hấp dẫn rất nhiều bởi cái trừu tượng. Đàn bà không bận tâm mấy tới thế giới khác, cô ấy muốn bộ quần áo ngủ sari đẹp ở đây bây giờ! Bạn ngu nếu bạn chờ đợi người đàn bà đẹp nào đó trên trời.

Tâm  trí  nữ  tính  không  bận  tâm  mấy  tới  thế  giới khác. Tâm trí nữ tính nói, "Chúng ta sẽ xem. Nếu chúng ta có thể xoay xở được ở đây, chúng ta sẽ xoay xở được ở  đó  nữa.  Nếu  chúng  ta  có  thể  tìm  thấy  người  ngu  ở đây, cùng người ngu đó sẽ sẵn có ở đó nữa. Cho nên tại sao lo nghĩ về thế giới khác?"

Nhưng  đàn  ông  sống  trong  những  điều  trừu  tượng. Đó  là  nhược  điểm  lớn  nhất  của  tâm  trí  nam  tính.  Nó sống trong lí thuyết. Nó trở thành bị thôi miên nhiều thế bởi  những  từ  mà  nó  sẵn  sàng  hi  sinh  bản  thân  cuộc sống. Nó sẵn sàng đi vào hang động, từ bỏ cuộc sống để đạt tới cuộc sống khác. Nó sống trong quá khứ, nó sống trong  tương  lai.  Đàn  bà  sống  nhiều  hơn  trong  hiện  tại. Do đó, đã không có đàn bà nào ở trong các hang động

Himalaya.  Bạn  có  thể  đi  và  ngồi  ở đó  và  mơ mộng  đủ mọi  loại  mơ,  nhưng  không  cơ  hội  nào  có  đó.  Tiền  bạc không có đó, quyền lực không có đó, cái đẹp không có đó - chẳng có cái gì cả! Ngồi trong hang động của mình bạn  trở  thành  ngày  một  đờ  đẫn  hơn,  từ  từ,  từ  từ  nó  là một loại tự tử dần dần.

Tính  chất  sannyas  của  tôi  là  không  vứt  bỏ  thế  giới mà đi sâu hơn vào trong nó, đi vào chính cốt lõi của nó, bởi  vì  Thượng  đế  là  ở  chính  cốt  lõi  của  thế  giới. Thượng đế là linh hồn của thế giới. Bạn không thể tìm thấy  ngài  bằng  trốn  chạy  khỏi  thế giới.  Bạn  có  thể tìm thấy ngài chỉ bằng việc đi ngày một sâu hơn vào trong thế giới. Khi bạn đạt tới chính trung tâm của sự tồn tại, bạn sẽ thấy ngài. Ngài bị ẩn kín trong thế giới, toàn thể thế giới đều được thấm đẫm bởi ngài. Ngài ở trong cây cối  và  trong  tảng  đá  và  trong  chim  chóc  và  trong  con người. Vâng, ngài là trong vợ bạn, trong chồng bạn và trong con bạn. Ngài ở trong bạn! Và khả năng tốt nhất để  tìm  thấy  ngài  là  trong  thế  giới,  không  ở  ngoài  thế giới.

Đi  ra  khỏi  thế  giới  đã  là  hấp  dẫn  lớn;  điều  đó  nữa cũng  bởi  vì  sợ.  Người  trốn  chạy  là  kẻ  hèn  nhát;  người đó không thể có đủ tính quan sát để sống trong thế giới vậy mà không bị ảnh hưởng bởi nó. Người đó không thể có  tính  quan  sát  thế  -  người  đó  không  có  nhiều  thông minh tới mức đó, người đó không thể làm được nỗ lực lớn để thức tỉnh - do đó người  đó trốn đi. Người đó là kẻ hèn nhát.

Cho  nên  các  sannyas  cũ,  S.D.  Prasad,  có  thể  khớp với  bạn  hoàn  hảo  đấy,  nhưng  điều  đó  sẽ  chẳng  ích  gì. Bạn  sẽ  vẫn  còn  là  kẻ  hèn  nhát,  và  bạn  sẽ  vẫn  còn  có khuynh hướng sợ. Trên bề mặt dường như là sannyasin rời bỏ thế giới là rất bạo dạn. Không phải vậy. Đừng bị lừa bởi hình tướng. Người lính đi vào chiến tranh trông bạo dạn thế - đừng bị lừa bởi hình tướng - sâu bên dưới anh ta đang run rẩy, anh ta sợ.

Adolf Hitler đang chuẩn bị quân phục của mình cho mùa  đông  ảm  đạm  thứ  hai  trên  mặt  trận  lạnh  cóng  ở nước Nga.

"Mein  Fuhrer,"  một  trong  những  tuỳ  tùng  của  ông ta  gợi  ý,  "nhớ  tới  điều  Napoleon  đã  làm  khi  ông  ấy  ở Nga.  Ông  ấy  đã  mặc  quân  phục  đỏ  tươi  để  cho  trong trường  hợp  ông  ấy  bị  thương  thì  người  của  ông  ấy  sẽ không để ý tới sự kiện đó rằng ông ấy đã chảy máu."

"Ý  tưởng  tuyệt  vời!  Ý  tưởng  tuyệt  vời!"  Adolf ngẫm nghĩ. "Ném cho ta chiếc quần nâu."

Đừng bị lừa bởi hình tướng. Ngay cả những người như Adolf Hitler cũng cực kì sợ hãi, run rẩy. Và cái gọi là sannyasins của bạn, người đã trốn khỏi thế giới cũng đã trốn do sợ.

Tôi  dạy  bạn  cách  bạo  dạn.  Chính  chỉ  nỗi  sợ  chứ không  cái  gì  khác  đang  ngăn  cản  bạn,  mặc  dầu  bạn  sẽ không  cảm  thấy  rất  sung  sướng  với câu trả  lời  của tôi. Bạn phải đã trông đợi rằng tôi sẽ nói điều gì đó rất vừa lòng cho bản ngã của bạn. Tôi xin lỗi, tôi không thể nói cái gì phi chân lí. Tôi chỉ có thể nói chân lí, và nếu nó gây tổn thương, nó gây tổn thương. Chính chỉ qua chân lí  mà  ánh  sáng  bắt  đầu  đi  vào  trong  bản  thể  bạn.  Cho nên nếu bạn cảm thấy bị tổn thương... bởi vì tên của bạn dường như không quen thuộc với tôi, bạn phải là người mới.  Và  với  người  mới  tôi  chưa  bao  giờ  thô  thiển  đến thế, nhưng tôi thấy một khả năng bên trong bạn, do đó tôi mới nghiêm khắc thế.

Bất kì khi nào tôi thấy một khả năng ở một người, tôi  đều  trở  nên  nghiêm  khắc.  Bất  kì  khi  nào  tôi  không thấy  khả  năng  nào  tôi  đều  vẫn  còn  rất  lịch  sự.  Nếu  tôi lịch sự, điều đó đơn giản nghĩa là tôi muốn gạt bỏ bạn. Nếu tôi nghiêm khắc, nếu tôi nện búa lên đầu bạn, điều đó nghĩa là tôi đã bắt đầu kính trọng bạn.

Câu hỏi thứ năm:

Thưa Thầy kính yêu,

Tôi  rất  tham tiền. Thầy  có  cho  rằng  tôi  đã  từng  là người  Do  Thái  trong  kiếp  sống  quá  khứ  của  mình không?

Suresh,  sao  trong  kiếp  quá  khứ?  Bạn  là  người  Do Thái ngay bây giờ chứ! Chỉ bởi việc được sinh ra ở Ấn Độ,  chỉ  bởi  việc  được  sinh  ra  trong  gia  đình  Hindu, không  tạo  ra  khác  biệt  gì.  'Do  Thái'  không  có  nghĩa giống nòi, nó là tâm lí, nó là siêu hình. Người Marwari là  người  Do  Thái  -  Do  Thái  Ấn  Độ.  Thực  ra,  bất  kì  ai tham đều là người Do Thái - tham lam là Do Thái.

Jesus không phải là người Do Thái mặc dầu ông ấy đã được sinh ra là người Do Thái - ông ấy không phải là người Do Thái chút nào. Khi tôi dùng từ như 'Do Thái', bao giờ cũng nhớ rằng tôi không nói về giống nòi. Tôi không quan tâm tới dòng máu. Máu người Do Thái và máu  người  Ki  tô  giáo  và  máu  người  Hindu  tất  cả  đều như nhau. Bạn có thể lấy vài mẫu máu - bạn có thể lấy mọi mẫu máu ở đây - bạn có thể lấy vài mẫu máu đem tới  bác  sĩ  và  hỏi  ông  ấy  máu  nào  là  người  Do  Thái  và máu nào là người Hindu và máu nào là Phật tử, và ông ấy  sẽ  lúng  túng.  Ông  ấy  không  thể  tìm  ra  cách  nào  để hình  dung  ra  điều  đó  -  máu  là  máu  thôi!  Tất  nhiên  có các  kiểu  máu,  nhưng  chúng  không  là  máu  Do  Thái  và máu Hindu và máu Phật tử.

'Do  Thái'  không  là  gì  ngoài  cái  tên  khác  cho  tham lam. Theo nghĩa đó toàn thể thế giới bao gồm người Do Thái, ngoại trừ vài người ngoại lệ. Gần như mọi người đều là người Do Thái! Hoặc bạn là một Jesus hoặc bạn là một người Do Thái - đây là hai phương án duy nhất. Nếu bạn không muốn là người Do Thái thế thì là Jesus đi.  Và  đừng  cố  gắng  an  ủi  mình  rằng  trong  kiếp  quá khứ... Những điều đó là phát minh thủ đoạn của tâm trí con  người:  "Trong  kiếp  quá  khứ  có  thể  mình  đã  là người  Do  Thái."  Bạn  là  người  Do  Thái  ngay  bây  giờ. Ném trách nhiệm vào các kiếp quá khứ để giữ cho bạn được  nguyên  vẹn;  thế  thì  bạn  có  thể  tiếp  tục  như  bạn đang vậy.

Một chuyện khác cho bạn, Suresh:

Nhà kinh doanh Do Thái về hưu gần như bị khánh kiệt bởi yêu cầu của con mình về tiền để trả cho những đứa  con  gái  mà  chúng  đã  dụ  dỗ  và  làm  mang  thai. Nhưng  ông  ấy  trả  tiền  để  giữ  cho  danh  tiếng  gia  đình khỏi bị ô nhục.

Vài ngày sau con gái ông ấy tới  ông ấy và thú tội, "Bố ơi, con có thai."

"Đội ơn Thượng đế, việc kinh doanh được phục hồi rồi," ông già nói.

Và câu chuyện thứ ba:

Một căn phòng đầy những người Do Thái đang thảo luận việc kinh doanh nào là lãi nhất. Cuối cùng một ông già có râu nói, "Chúng ta chấm dứt nói dối lẫn nhau đi. Việc kinh doanh nhà thổ là lãi nhất: họ được nó, họ bán nó, họ vẫn được nó."

"Ông  nói  gì  vậy?"  một  ông  già  kinh  tởm  khác  kêu lên.

Một  ông  già  Do  Thái  đề  nghị  trả  cho  một  gái  mãi dâm thêm hai đô la so với phí cô ta yêu cầu nếu cô ấy để cả hai tay lên đầu ông ấy trong khi làm tình. Về sau cô ấy hỏi ông ta ông ấy thu được kích động đặc biệt gì bởi điều này.

"Chẳng  kích  động  gì  cả,"  ông  ấy  nói,  lấy  ra  từ  túi một cuộn  tiền  lớn,  "nhưng  với  hai đồng  đô  la  thêm  tôi biết tay cô ở trên đầu tôi chứ không trong túi tôi!"

"Tôi  nói  gì  à?  Tôi  nói:  không  tổng  phí,  không  bảo dưỡng, không kiểm kê - ai có thể trội hơn điều đó? Và vâng, đó là tất cả việc bán buôn."

Tham  là  tính  Do  Thái,  và  mọi  người  đều  là  người người  Do  Thái  theo  nghĩa  đó.  Và  nhớ  rằng  tham  là phóng chiếu của sợ. Chính vì sợ mà con người trở nên tham. Người đó sợ tới mức người đó muốn tích luỹ cho tương  lai.  Người  đó  sợ  tới  mức  người  đó  hi  sinh  ngày hôm  nay  của  mình  cho  ngày  mai,  và  ngày  mai  chẳng bao giờ tới. Người tham là người ngu nhất trên thế giới. "Người  ngu"  Phật  gọi  người  đó  -  người  ngu  xuất  sắc, bởi vì người đó cứ hi sinh hiện tại cho tương lai không bao  giờ  tới.  Người  đó  tích  luỹ  tiền  nhưng  người  đó không thể dùng được nó; người đó vẫn còn nghèo.

Người tham chưa bao giờ trở nên giầu. Người đó có thể  có  cả  thế  giới  trong  tay,  nhưng  người  đó  vẫn  còn nghèo.  Người  đó  không  thể  tận  hưởng  nó,  lòng  tham của  người  đó  không  cho  phép  điều  đó.  Người  đó  vẫn còn keo kiệt. Người đó bao giờ cũng trong sợ cho tương lai  tới  mức  người  đó  không  thể  chia  tay  với  tiền  của mình được. Người đó tích luỹ, tích luỹ, phí hoài cả đời mình  và  một  ngày  nào  đó  người  đó  chết.  Người  đó  là người  nghèo  trong  cả  đời  mình  -  với  tay  trống  rỗng người  đó  tới,  với  tay  trống  rỗng  người  đó  đi.  Và  toàn thể cuộc đời của người đó cứ mòn mỏi đi mà chẳng có ý nghĩa gì .

Đừng cố tự an ủi mình rằng trong kiếp quá khứ bạn đã  là  người  Do  Thái.  Nhìn  vào  bản  thể  bạn  đi!  Bạn  là người Do Thái. Và thế thì có một khả năng rằng bạn sẽ thấy  điều  đó:  "Mình  là  người  Do  Thái,  mình  tham.  Từ đâu mà tham của mình tới?" Đi sâu hơn vào tham, phân tích tham và bạn sẽ tìm thấy sợ. Và khi bạn thấy sợ bạn đã đi tới điều rất nền tảng.

Chỉ có hai cách sống cuộc sống: một cách là của sợ và cách kia là của yêu. Người sống từ sợ trở nên tham lam,  trở  nên  hung  hăng,  trở  nên  bạo  hành,  trở  nên  bản ngã. Và người sống từ yêu là từ không tham tất yếu, bởi vì  yêu  biết  cách  chia  sẻ.  Yêu  tận  hưởng  chia  sẻ,  yêu không biết tới vui vẻ nào lớn hơn chia sẻ. Bất kì cái gì tình yêu có, tình yêu đều chia sẻ. Và tình yêu đi tới biết một  bí  mật  lớn  lao:  rằng  bạn  càng  chia  sẻ  nhiều,  năng lượng  tình  yêu  càng  đạt  tới  bạn  nhiều  hơn,  tuôn  ra  từ cội nguồn không biết, không cạn nào đó - aes dhammo sanantano.

Bạn  càng  yêu  nhiều,  bạn  càng  có  tính  cầu  nguyện nhiều.  Bạn  càng  yêu  nhiều,  Thượng  đế  càng  cho  bạn nhiều, bởi vì bạn đang cho. Bất kì điều gì bạn làm cho mọi người, Thượng đế làm cho bạn. Nếu bạn keo kiệt, Thượng đế trở thành keo kiệt với bạn. Nếu bạn chia sẻ, Thượng đế chia sẻ. Sự tồn tại chỉ là tấm gương, nó phản xạ khuôn mặt bạn, nó vang vọng bản thể bạn. Sống qua yêu và bạn sẽ là một Jesus.

Jesus  nói:  Thượng  đế  là  tình  yêu.  Sống  qua  sợ  và bạn  là  người  Do  Thái.  Bạn  có  thể  là  người  Do  Thái Hindu  hay  người  Do  Thái  Mô  ha  mét  giáo  hay  người Do  Thái  Ki  tô  giáo  -  không  thành  vấn  đề  gì.  Tính  từ không thành vấn đề.

Câu hỏi cuối cùng:

Thưa Thầy kính yêu,

Sao tôi không hiểu thầy?

Ram Gopal, hiểu là bước thứ hai. Bước thứ nhất là nghe. Bạn không nghe tôi. Bạn bỏ lỡ bước thứ nhất; thế thì bước thứ hai không thể được.

Trong khi bạn nghe tôi, cả nghìn lẻ một ý nghĩ lang thang  trong  tâm  trí  bạn.  Chúng  làm  bạn  điếc.  Lời  tôi chưa  bao  giờ  đạt  tới  bạn,  vẫn  còn  nguyên,  trong  sự thuần khiết của chúng. Chúng bị bóp méo, chúng được tô  mầu  bởi  các  ý  nghĩ  của  bạn,  các  định  kiến  của  bạn, bởi các kết luận đã có sẵn của bạn. Bạn nghe tôi qua tri thức của bạn - đó là lí do tại sao bạn thực sự không lắng nghe. Và bất kì cái gì đạt tới bạn đều là cái gì đó hoàn toàn  khác  với  điều  đã  được  truyền  đạt.  Tôi  đang  nói điều  này,  bạn  nghe  thấy  cái  gì  đó  khác;  do  đó  mới  có hiểu  lầm.  Đó  là  lí  do  tại  sao  bạn  không  hiểu  tôi;  bằng không, tôi dùng những từ rất đơn giản.

Tôi không dùng bất kì lối nói trí thức nào, tôi dùng ngôn ngữ thường ngày. Tôi chưa bao giờ dùng những từ đao to búa lớn - từ ngữ của tôi đơn giản, đơn giản như chúng  có  thể  vậy.  Nếu  bạn  không  hiểu,  điều  đó  đơn giản  nghĩa  là  bằng  cách  nào  đó  bạn  điếc  bên  trong. Những tiếng la ó lớn của lời và ý nghĩ và kết luận và lí thuyết và định kiến và tri thức và kinh nghiệm - người Hindu, người Mô ha mét giáo, người Ki tô giáo, người Do  Thái  giáo  -  họ  tất  cả  đều  có  đó  bên  trong.  Rất  khó cho  tôi  tìm  ra  con  đường  tới  bạn.  Gần  như  không  thể nào đạt tới bạn được.

Vấn đề không phải là hiểu biết. Hiểu biết sẽ nở hoa theo cách riêng của nó nếu bạn có thể làm một điều: nếu bạn  có  thể  lắng  nghe,  nếu  bạn  có  thể  cho  phép  tôi  đạt tới bạn, nếu bạn có thể mở trái tim bạn, nếu bạn không điếc  -  thế  thì  hiểu  biết  nhất  định  xảy  ra.  Chân  lí  được nghe thấy sẽ được hiểu, nhất định được hiểu. Hiểu biết không  cần  nỗ  lực  khác,  nó  đơn  giản  cần  chỗ  mở,  sự mong manh. Mở cửa sổ với tôi đi, chỉ một cửa sổ cũng được, và tôi có thể lẻn vào bạn. Chỉ một cửa sổ cũng đủ. Nếu bạn không thể mở được cửa trước, đừng lo, cửa sau sẽ có tác dụng. Nhưng mở cánh cửa nào đó cho tôi, để tôi  vào,  và  thế  rồi  việc  không  hiểu  là  không  thể  được, việc hiểu lầm là không thể được.

Chân lí có sự sáng tỏ tới mức một khi được hiểu, nó làm biến đổi cuộc sống của bạn. Một khi được nghe, nó được  hiểu.  Chân  lí  có  quá  trình  rất  đơn  giản:  một  khi được  nghe,  nó  được  hiểu;  một  khi  được  hiểu,  nó  biến đổi cuộc sống của bạn. Nếu được nghe đúng bạn không bao giờ hỏi cách  hiểu. Nếu được hiểu đúng bạn không bao  giờ hỏi,  "Bây  giờ  tôi  phải  làm  gì để biến  đổi cuộc sống mình theo nó?" Chân lí biến đổi, chân lí giải thoát.

Thiền về giai thoại nhỏ này:

Một  người  bước  vào  quán  rượu  New  York  và  đặt hai  cốc  uýtski,  một  cho  mình  và  một  cho  người  bạn mình.  Người  đứng  quầy  rót  ra  hai  cốc  uytski  và  người này  đổ  một  chút  uytski  vào  cái  đê  mà  anh  ta  đặt  trên chiếc đàn piano lớn đã được thu nhỏ hoàn hảo, cái anh ta lấy ra từ túi xách của mình. Anh ta cũng lấy ra từ túi xách  của  mình  một  người  cao  quãng  ba  mươi  xăng  ti mét  trong  bộ  quần  áo  buổi  tối,  người  ngồi  trước  chiếc piano và bắt đầu chơi "Bản xô nát Ánh trăng."

Người bán quán hoài nghi và hỏi gặng để biết người nhỏ  bé  này  từ  đâu  tới.  Người  này  giải  thích,  "Tôi  vừa lướt qua hiệu tạp hoá thì tôi thấy một chiếc đèn dầu cổ. Tôi cọ nó một chút bằng ống tay áo của mình để kiểm tra nó có tốt hơn thì có một chớp loá và một thần xuất hiện  nói  ông  ấy  là  nô  lệ  của  chiếc  đèn  và  bất  kì  ước muốn  nào  của  tôi  cũng  là  nhiệm  vụ  mà  ông  ấy  phải hoàn thành. Thế là tôi bảo ông ấy tôi muốn chim dài ba mươi xăng ti mét, và đây là điều đồ chó đẻ điếc đã cho tôi!"

Ông  ấy  nghe  thành  "người  chơi  piano1"  và  bỏ  lỡ toàn bộ vấn đề.

Bạn  cứ  nghe  điều  bạn  có  thể  nghe.  Bạn  cứ  nghe những điều không được nói ra chút nào. Và thế rồi bạn diễn  giải  chúng  và  mọi  cách  diễn  giải  đều  là  diễn  giải sai.  Và  bất  kì  điều  gì  bạn  sẽ  làm  đều  sẽ  cho  cảm  giác thất  vọng,  bởi  vì  diễn  giải  sai  của  bạn  không  thể  đem bạn tới chân lí được. Chân lí là giao cảm.

Phật nói: tìm ra bạn, tìm ra thầy và trong giao cảm với thầy. Giao cảm là gì? Giao cảm nghĩa là rút bỏ mọi điều kiện, rút bỏ mọi định kiến, trở thành hồn nhiên với ai đó đã đạt tới, trở thành đứa trẻ trước người đã trở nên thức tỉnh. Lắng nghe như đứa trẻ nhỏ: tỉnh táo, tràn đầy kính  nể,  ngạc  nhiên,  và  trái  tim  bạn  sẽ  lập  tức  được xuyên thấu. Tôi sẽ đạt tới bạn như mũi tên.

Vâng,  sẽ  có  chút  ít  đau  nữa,  nhưng  rất  dịu  dàng... dịu  dàng  tới  mức  bạn  chưa  bao  giờ  biết  tới  cái  gì  dịu dàng hơn thế. Vâng, khi lần đầu tiên chân lí thấm nhuần vào trái tim bạn như mũi tên, nó giết chết bạn - nó giết chết bạn như một bản ngã. Đó là việc đóng đinh, nhưng ngay lập tức có phục sinh. Một mặt bạn chết đi như bạn đã  từng  như  vậy  từ  trước  cho  tới  giờ,  mặt  khác  bạn được sinh ra lần nữa. Bạn trở thành người được sinh ra hai  lần,  dwij;  bạn  trở  thành  brahmin,  bạn  trở  thành người biết.

Nhưng việc biết cần chuyện tình lớn lao giữa đệ tử và thầy. Việc biết là có thể chỉ khi chuyện tình là toàn bộ, khi cam kết là toàn bộ, khi tham dự là toàn bộ. Nếu bạn  lắng  nghe  chỉ  như  khán  giả,  bạn  sẽ  cứ  bỏ  lỡ.  Nếu bạn  lắng  nghe  chỉ  từ  tò  mò,  bạn  sẽ  cứ  bỏ  lỡ.  Nếu  bạn

1  Nguyên văn là pennis và pianist: chim và người chơi piano lắng  nghe  với  mọi  ý  tưởng  và  triết  lí  của  bạn,  bạn  sẽ nghe thấy cái gì đó khác chưa từng được nói ra.

Vấn đề không phải là hiểu lời tôi, vấn đề là hiểu sự hiện diện của tôi. Chỉ đệ tử mới được ân huệ.

Ram Gopal, bạn chưa là đệ tử. Bạn đang tò mò. Bạn đã  tới  để  xem  cái  gì  đang  xảy  ra.  Bạn  chưa  cam  kết. Bạn  nghe  tôi,  nhưng  bạn  giữ  khoảng  cách,  để  cho  nếu mọi sự trở thành quá nhiều bạn có thể trốn đi dễ dàng. Bạn  vẫn  còn  ở  ngoại  vi,  bạn  chưa  đi  vào  trong  vòng tròn.

Vào  vòng  đi  -  tôi  cho  bạn  lời  mời  đấy.  Trở  thành khách của tôi đi, để tôi là chủ của bạn. Uống tôi và bạn sẽ bị chìm ngập, và bạn sẽ được biến đổi. Đó là lời hứa.

Đủ cho hôm nay.

Về Osho

Osho  sinh  ra  tại  Kuchwada,  Madhya  Pradesh,  Ấn Độ, vào ngày 11 tháng 12 năm 1931. Từ thiếu thời ông đã  là  một  tinh  thần  độc  lập  và  nổi  dậy,  nhấn  mạnh  tới chứng  nghiệm  chân  lí  cho  bản  thân  mình  thay  vì  thu nhận tri thức và tin do người khác trao lại.

Sau khi chứng ngộ ở tuổi hai mươi mốt, Osho hoàn thành  học  tập  hàn  lâm  và  dành  nhiều  năm  giảng  dạy triết  học  tại  Đại  học  Jabalpur.  Đồng  thời,  ông  đã  du hành  trong  toàn  Ấn  Độ  để  nói  chuyện,  thách  thức  các nhà lãnh đạo tôn giáo chính thống trong các cuộc tranh luận  công  khai,  đặt  câu  hỏi  về  những  tin  truyền  thống và gặp gỡ mọi người từ mọi nẻo đường cuộc sống. Ông đọc rất nhiều, mọi thứ ông có thể tìm thấy để mở rộng hiểu  biết  của  mình  về  hệ  thống  tin  và  tâm  lí  của  con người hiện đại.

Đến  cuối  những  năm  1960  Osho  đã  bắt  đầu  phát triển  các  kĩ  thuật  thiền  động  duy  nhất  của  mình.  Con người  hiện  đại,  ông  nói,  bị  quá  nặng  gánh  với  những truyền  thống  lạc  hậu  của  quá  khứ  và  những  lo  âu  của cuộc sống hiện đại đến mức người đó phải trải qua quá trình tẩy rửa sâu sắc trước khi người đó có thể hi vọng khám  phá  ra  trạng  thái  thảnh  thơi,  vô  suy  nghĩ  của thiền.

Trong quá trình làm việc của mình, Osho đã nói về mọi  khía  cạnh  thực  của  việc  phát  triển  tâm  thức  con người. Ông đã cô đọng tinh hoa của điều có ý nghĩa cho việc truy tìm tâm linh của con người hiện đại, dựa trên không  chỉ  hiểu  biết  trí  tuệ  mà  được  kiểm  nghiệm  theo kinh nghiệm sống của riêng ông.

Ông  không  thuộc  về  tín  ngưỡng  nào  cả  -  “Tôi  là người  bắt  đầu  cho  tâm  thức  tôn  giáo  hoàn  toàn  mới,” ông nói. “Xin đừng gắn tôi với quá khứ - điều đó thậm chí chẳng đáng nhớ.”

Bài  nói  của  ông  cho  các  đệ  tử  và  người  tìm  kiếm tâm  linh  đã  được  xuất  bản  trong  hơn  sáu  trăm  năm mươi  tập,  và  đã  được  dịch  sang  hơn  bốn  mươi  ba  thứ tiếng.  Và  ông  nói,  “Thông  điệp  của  tôi  không  phải  là học thuyết, không phải là triết lí. Thông điệp của tôi là giả kim thuật nào đó, khoa học về biến đổi, cho nên chỉ những ai sẵn sàng chết như họ hiện tại và được sinh ra lần nữa trong cái gì đó mới đến mức họ không thể nào hình dung ra được điều đó ngay bây giờ... chỉ vài người dũng  cảm  mới  sẵn  sàng  lắng  nghe,  vì  lắng  nghe  là  sắp nguy hiểm.

“Lắng  nghe,  bạn  đã  bước  đi  bước  đầu  tiên  hướng tới tái sinh. Cho nên đấy không phải là triết lí mà bạn có thể  chỉ  choàng  vào  người  và  đi  khoác  lác  về  nó.  Đấy không  phải  là  học  thuyết  mà  bạn  có  thể  tìm  ra  khuây khoả cho những câu hỏi phiền nhiễu. Không, thông điệp của  tôi  không  phải  là  truyền  giao  bằng  lời  nào  đó.  Nó còn nguy hiểm hơn thế nhiều. Nó không gì khác hơn là chết và tái sinh.”

Osho  rời  khỏi  thân  thể  ngày  19  tháng  01  năm

1990.  Công  xã  khổng  lồ  của  ông  ở  Ấn  Độ  tiếp  tục  là trung  tâm  trưởng  thành  tâm  linh  lớn  nhất  trên  thế  giới hấp  dẫn  hàng  nghìn  khách  thăm  quốc  tế,  người  tới  để tham  dự  vào  thiền,  trị  liệu,  các  chương  trình  sáng  tạo, hay chỉ để chứng nghiệm bản thể trong phật trường.

Công xã Osho quốc tế

Pune, Ấn Độ

Công  xã  này  là  trường  phái  kì  diệu  cho  việc  thám hiểm bên trong. Đó là phiêu lưu lớn lao nhất có đó, và cũng là lễ hội lớn nhất.

Con  đường  bạn  phải  đi  qua,  bạn  sẽ  phải  đi  một mình;  nhưng  biết  rằng  bao  nhiêu  người  cũng  đang  du hành một mình sẽ đem cho bạn động viên lớn lao.

Một ốc đảo nhỏ mà trong đó cuộc sống đang diễn ra với tầm nhìn hoàn toàn khác; nơi cuộc sống diễn ra có mục  đích,  ý  nghĩa,  nơi  cuộc  sống  diễn  ra  có  phương pháp,  nơi  cuộc  sống  diễn  ra  trong  tỉnh  táo,  nhận  biết, tỉnh  thức;  nơi  cuộc  sống  không  phải  chỉ  là  điều  ngẫu nhiên, nơi cuộc sống bắt đầu trở thành ngày một trưởng thành hơn theo chiều hướng nào đó.

Và đây không phải là tu viện Ấn Độ; đây là công xã quốc tế, nơi gặp gỡ của Đông và Tây. Công xã này đại diện cho toàn bộ loài người, không phải về quá khứ mà là về tương lai.

Nỗ lực của chúng tôi là để làm cho thiền trở thành có  sẵn  cho  từng  người  và  mọi  người;  bất  kì  ai  muốn thiền,  thiền  đều  sẵn  có  tương  ứng  với  kiểu  của  người đó. Nếu người đó cần nghỉ ngơi, nghỉ ngơi cũng nên là thiền  của  người  đó.  “Ngồi  im  lặng  không  làm  gì,  rồi xuân tới và cỏ tự nó mọc lên” - đó sẽ là thiền của người đó.  Chúng  ta  phải  tìm  ra  thật  nhiều  chiều  hướng  cho thiền,  nhiều  như  số  người  trên  thế  gian  này.  Và  khuôn mẫu phải đừng quá cứng nhắc, vì chẳng có hai cá nhân nào giống nhau . Đây là cuộc cách mạng. Cá nhân phải không bị gò khít vào khuôn mẫu; nhưng khuôn mẫu thì phải vừa vặn với cá nhân. Đó là lí do tại sao bạn thấy có nhiều  cách  thiền  thế  đang  diễn  ra ở đây.  Cách  thức  thì có thể là tích cực hay thụ động, không thành vấn đề gì, mục tiêu là một: làm sao làm cho bạn thành im lặng đến mức  mọi  suy  nghĩ  đều  biến  mất  và  bạn  chỉ  còn  là  tấm gương, phản chiếu cái đang đấy.

Đa đại học Osho

Trong  công  xã  này  có  ít  nhất  năm  mươi  nhóm  trị liệu đang tiến hành, bởi những lí do nào đó. Đấy chỉ là cách làm cân bằng hàng nghìn năm kìm nén. Đấy chỉ là để đem nhẹ nhàng cho tất cả những cái bạn đã kìm nén

- như người Ki tô giáo, người Hindu giáo, Phật tử. Nó chỉ  hoàn  tác  cái  hại  của  hàng  thế  kỉ  cũ  kĩ  đã  gây  cho bạn.  Các  nhóm  trị  liệu  này  không  phải  là  cứu  cánh; chúng  chỉ  chuẩn  bị  cho  bạn  để  thiền,  chứng  kiến  thụ động  về  các  ý  nghĩ,  tình  cảm  và  hành  động  mà  không đánh giá hay đồng nhất.

Sự bừng sáng của mỗi ngày là việc gặp gỡ vào buổi tối: một buổi lễ hai giờ với âm nhạc, nhảy múa và thiền im lặng theo dõi một trong những bài nói của Osho.

“Đấy  không  phải  là  bài  học;  đấy  chỉ  đơn  thuần  là phương  tiện  để làm  cho  bạn  thành  im  lặng,  vì  nếu  yêu cầu  bạn  phải  im  lặng  không  nỗ  lực  gì,  bạn  sẽ  thấy  rất khó khăn. Tôi đang làm cho bạn im lặng mà không phải nỗ lực gì về phần bạn . Việc nói của tôi trước hết là để dùng như một chiến lược tạo ra im lặng trong bạn.”

Để biết thêm thông tin
http://www.osho.com

Để xem tin tức, trao đổi nói chuyện, xem các trích đoạn và toàn văn bài nói của Osho, bạn có thể ghé thăm trang web

http://oshovietnam.net

Osho Commune International

17 Koregaon Park

Pune 411 011 (MS)  India

Tel:     + 91 (212) 628 562

Fax:    + 91 (212) 624 181

Email: osho-commune@osho.com

Để xem một số bản dịch tiếng Việt của sách Osho, bạn có thể vào trang web:

http://oshovietnam.wordpress.com/

Osho International

410 Park Avenue, 15th Floor, New York, NY 10022

Tel. +1 212 231 8437

Fax. +1 212 658 9508 http://www.osho.com/oshointernational

Klau Steeg: klau.steeg@oshointernational.com Montse Cortazar: montse.cortazar@oshointernational.com

Office email: oshointernational@oshointernational.com

Royalties: OshoOffice@oshointernational.com

Đại lí cho Việt Nam là Tuttle Mori Agency, Managing Dirrector Pimolporn Yutisri pimolporn@tuttlemori.co.th

Về tác giả

Osho thách thức các phân loại. Hàng nghìn bài nói của ông bao quát mọi điều từ cuộc truy tìm cá nhân về ý nghĩa  cho  tới  những  vấn  đề  xã  hội  và  chính  trị  khẩn thiết nhất mà xã hội ngày nay đang đối diện. Sách của Osho không được viết ra mà được dỡ ra từ các bản ghi âm thanh và video về các bài nói ngẫu phát của ông cho khán giả quốc tế. Như ông ấy đã nói điều đó, “Vậy nhớ lấy:  bất  kì  điều  gì  tôi  đang  nói  cũng  không  chỉ  là  cho bạn... tôi cũng đang nói cho các thế hệ tương lai.”

Osho đã được tờ Sunday Times ở London mô tả là một trong “1000 người làm nên thế kỉ 20” và được tác giả  người  Mĩ  Tom  Robbins  mô  tả  là  “con  người  nguy hiểm  nhất  từ  Jesus  Christ.”  Tờ  Sunday  Mid-Day  (Ấn Độ) đã chọn Osho là một trong mười người – cùng với Gandhi, Nehru và Phật – những người đã làm thay đổi định mệnh của Ấn Độ.

Về công trình riêng của mình Osho đã nói rằng ông đang  giúp  để  tạo  ra  hoàn  cảnh  cho  sự  ra  đời  của  một loại  con  người  mới.  Ông  thường  đặc  trưng  con  người mới  là  “Zorba  Phật”  –  có  khả  năng  vừa  tận  hưởng  vui thú trần gian của Zorba người Greek và chân thành im lặng của Phật Gautama.

Chạy như sợi chỉ xuyên suốt mọi khía cạnh của các bài  nói  và  thiền  của  Osho  là  viễn  kiến  bao  quát  cả  trí huệ vô thời gian của mọi thời đại quá khứ và tiềm năng cao nhất của khoa học và công nghệ ngày nay (và ngày mai).

Osho được biết tới từ đóng góp cách mạng của ông ấy cho khoa học về biến đổi bên trong, với cách tiếp cận tới  thiền  thừa  nhận  nhịp  độ  tăng  tốc  của  cuộc  sống đương  đại.  Thiền  tích  cực  duy  nhất  của  OSHO  được thiết kế để đầu tiên xả ra những căng thẳng tích luỹ của thân thể và tâm trí, để cho dễ dàng hơn lấy kinh nghiệm về  tĩnh  lặng  à  thảnh  thơi  vô  suy  nghĩ  trong  cuộc  sống thường ngày.

Hai công trình tiểu sử bởi chính tác giả nay sẵn có là:

Autobiography of a Spiritually Incorrect Mystic, Glimpses of a Golden Childhood

www.biography.osho.com

30.  Nansen: Điểm khởi hành                                 2003

31.  Joshu: Tiếng gầm của sư tử                             2003

62.  Dhammapada: Con đường của Phật, t.7        2008

63.  Từ bi:Việc nởhoa tốithượng của tìnhyêu      2008

64.  Đạo: lịch sử và giáo huấn                                2008

65.  Dhammapada: Con đường của Phật, t.8

2009

66.  Dhammapada: Con đường của Phật, t.9

2009

67.  Cuộc sống, tình yêu, tiếng cười

2009

68.  Dhammapada: Con đường của Phật, t.10

2009

69.  Dhammapada: Con đường của Phật, t.11

2009

70.  Dhammapada: Con đường của Phật, t.12

2009

71.  Đạo - Ba kho báu - tập 2

2010

72.  Đạo - Ba kho báu - tập 3

2010

73.  Đạo - Ba kho báu - tập 4

2010

Table of Contents

- 1.      Trí huệ của hồn nhiên
- 2.      Uống tới tràn đầy và nhảy múa
- 3.      Và đi tiếp
- 4.      Lan truyền tin đồn!
- 5.      Trong rác của lề đường
- 6.      Đây là nó
- 7.      Thìa có nếm canh không?
- 8.      Thượng đế yêu tiếng cười
- 9.      Gieo mầm phúc lạc
- 10.         Luật - cổ đại và không thể cạn
- Về Osho