MỘT CHÙM NHO

Tuyển truyện vừa Nhật Bản

Tập hợp, làm Ebook: Cuibap

Cover: silence00

Nguồn: chimviet.free

Hà Đồng - Kappa .

Tác giả : Akutagawa Ryunosuke

Dịch giả : Cung Điền

Theo tự điển Nhật Kenkyusha , kappa được tả như một tiểu yêu , một quái vật sống dưới nước với cái đầu bờm xờm dúm tóc . Trên đỉnh đầu có một hõm đựng nước . Kappa (chữ Hán Việt : Hà Đồng , do ghép từ hai chữ Hà , Kawa và Đồng , wappa ) đứa con nít sống dưới sông, hình dạng giống khỉ , mũi dài , mắt tròn , có râu mầu nâu hung dưới cằm , da hơi xám , tay chân có 5 ngón , và có mùi tanh như mùi cá . Kappa thích ăn dưa , trứng , táo và gan người . Nếu trêu chọc , chúng khóc như một đứa trẻ ; làm vừa lòng Kappa , chúng sẽ đền ơn . Du khách tới Nhật có thể thêm mục đi kiếm kappa vào trong chương trình thăm viếng xứ mặt trời mọc , bằng cách thăm vùng Mito hay đi bơi trên sông Oise gần Nagoya . Ngày nay trẻ con tại thôn quê vẫn còn có thói quen trước khi bơi lội , quẳng dưa xuống sông làm lễ vật lấy lòng Kappa để khỏi bị chúng trêu ghẹo .

Vì Kappa chỉ là con vật hoang tưởng , nên truyện này được coi như truyện Gulliver phiêu lưu ký của Jonathan Swift (1) , Erehwon của Samuel Butler (2) hay Đảo chim cánh cụt của Anatole France (3) . Có thể Akutagawa Ryunosuke đã chịu ảnh hưởng từ những truyện này ?

Qua xã hội loài kappa , AR chỉ trích chính xã hội đương thời Nhật Bản , những cái kênh kiệu của ông chủ hãng thủy tinh Gaël , nhóm chính trị gia , nhóm ký giả báo chí và những nghiệp đoàn . Không chừa một giai cấp nào , kể cả những cuộc cãi vã giữa những người làm văn nghệ . Sau rốt , chủ đề của ông còn là tình người , tình vợ chồng . Vào cuối thâp niên năm 20 của thế kỷ trước mà AR đã đề cập tới vấn đề sống chung trai gái không cần cưới xin như nhà thi sĩ Tốc với một con kappa cái .

Qua cái áp phích về vấn đề sinh đẻ , AR đã hé cho chúng ta thấy ông chống lại tư tưởng ái quốc quá khích và quân phiệt đang lên trong xã hội Nhật vào cuối thập niên 20 , và chế độ này đã thành hình trong hai thập niên 30 và 40 đưa đến việc Nhật chiếm đóng Triều Tiên , Trung Hoa lục Địa và bán đảo Đông Nam Á với chiêu bài Đại Đông Á .

Akutagawa Ryunosuke là thi sĩ Tốc , là triết gia Mag , là ông quan toà Pep , là bệnh nhân số 23 trong bệnh viện tâm thần . Những chỉ trích của tác giả vẫn không hề mất thời gian tính . Lấy một ví dụ khi quan toà Pep nói về điều khoản 1285 của bộ hình luật xứ Kappa , bị can sẽ không bị trừng phạt khi nguyên nhân không còn nữa . Điều này , tại nhiều nước hiện nay , tội của cha mẹ , nếu có , còn đổ lên đầu con cháu y như tru di tam tộc vào thời kỳ phong kiến trước đây .

Qua Kappa , tác giả khi để thi sỹ Tốc tự vẫn , đã không nhiều thì ít hé mở cho ta thấy cách giải quyết cuộc đời của chính tác giả vào mấy tháng sau đó .

Truyện được hoàn tất vào tháng 2 Chiêu Hoà năm thứ 2(1927) .

Người dịch được đọc truyện Kappa lần đầu tiên vào khoảng cuối thập niên 50 trong tạp chí Bách Khoa , vẫn giữ được sự thích thú đến mãi bây giờ , sau gần 50 năm . Đó cũng là lý do người dịch đã chọn Kappa để chuyển ngữ .

Nguyên tác tiếng Nhật lấy từ mạng internet www.Azora.gr.jp , thư viện ngoài trời .

Dẫn nhập

Đây là câu chuyện của bệnh nhân mang số 23 tại bệnh viện tâm thần . Y kể cho bất cứ ai muốn nghe . Y phải trên 30 , nhưng thoạt trông thì y có vẻ trẻ hơn nhiều . Những việc xẩy ra trước đây trong đời y à ... , nhưng mà thôi , mấy thứ đó chẳng có gì quan trọng ! Y chỉ ngồi bất động , hai tay ôm đầu gối , thỉnh thoảng đưa mắt nhìn ra ngoài , phía trước cửa sổ có chấn song sắt , chỗ một cây sồi trụi lá , ngay cả những lá khô , vươn những cành cây lên bầu trời u ám đầy mây tuyết , tiếp tục kể cho Bác Sĩ S . viện trưởng và tôi , câu chuyện dài không dứt của y . Dĩ nhiên khi kể chuyện , không phải là y không kèm theo điệu bộ . Chẳng hạn khi y nói:" làm tôi ngạc nhiên" , thì y bất chợt ngửa đầu ra phía sau .

Tôi nghĩ có thể xác nhận đã ghi lại khá chính xác về những điều y kể mà mọi người sẽ đọc . Thản hoặc nếu có ai không lấy làm đủ với những gì tôi ghi chép lại , có thể tới tìm hỏi tại bệnh viện tâm thần của Bác Sĩ S . tại làng X , ở ngoại ô thành phố Tokyo . Bệnh nhân số 23 , trông còn trẻ hơn tuổi anh ta , sẽ cúi gập người chào , và chỉ cho một cái ghế không gối . Rồi với nụ cười buồn , rất điềm tĩnh , y sẽ lập lại chuyện của y . Cuối cùng - tôi còn nhớ rất rõ nét mặt của y sau khi đã kể xong - đứng thoắt dậy , vung nắm tay và mắng bất cứ một ai: Cút khỏi đây , đồ gian hiểm ! Mày cũng vậy , đồ ngu ! đồ bủn xỉn , đồ tà dâm , đồ vô liêm sỉ , đồ hiếu danh , đồ súc vật ích kỉ . Cút khỏi đây ! đồ gian hiểm !

1

Chuyện xẩy ra vào một mùa hè cách đây 3 năm . Lưng đeo ba lô như mọi người , tôi đi từ nhà khách trọ tại một suối nước nóng miền Kamikochi (4) , để leo lên ngọn núi Hotaka . Như quý vị đã biết , không có đường nào lên đỉnh núi này ngoài con đường phải đi ngược dòng sông Azusa . Trước đây tôi đã leo một lần lên ngọn núi Hotaka và ngay cả ngọn Yarigatakê thành ra tôi cũng không cần phải đi cùng với một người dẫn đường .

Tôi đi ngược thung lũng Azusa khi sương mai còn bao phủ , nhưng làn sương mai dường như không tan đi , mà càng dầy đặc thêm . Sau khoảng một giờ đi , tôi tự nghĩ tốt hơn là quay trở về nhà trọ ở suối nước nóng Kamikochi . Nhưng ngay cả đi trở về Kamikochi , cũng phải chờ sương mai tan đi . Mà mỗi lúc , màn sương càng dầy đặc . Tôi tự nhủ: " Thế thì ta lại leo ! " và tôi cứ rẽ lối trong những bụi trúc còi ( 5 ) mà tiến tới , cố gắng không rời xa thung lũng sông Azusa .

Trong khi đó , màn sương mù vẫn tiếp tục che trước mắt . Tuy vậy , đôi lúc qua màn sương , tôi nhìn thấy những cành cây giẻ gai hay những cây thông đầy lá xanh . Rồi , chợt hiện ra trước mặt những đầu ngựa , đầu bò người ta thả trong những cánh đồng cỏ . Nhưng những con vật này cũng biến mất rất nhanh trong làn sương dầy đặc . Chẳng bao lâu , chân bắt đầu thấy mỏi , bụng đã bắt đầu thấy đói , và thêm vào nữa , bộ quần áo leo núi cùng cái khăn choàng len ướt đẫm sương , trở lên nặng hơn thường lệ . Rút cục tôi đành bỏ cuộc , lần theo tiếng nước vỗ vào đá , quyết định quay trở xuống dòng sông Azusa.

Ngồi trên một tảng đá bên bờ nước , trước hết tôi bắt đầu sửa soạn bữa ăn . Mở hộp thịt bò nguội (6) , kiếm vài cành cây khô và nhóm lửa ... tất cả mất vào khoảng 10 phút . Trong lúc đó , làn sương còn mù mịt đến tận lúc đó , bỗng dần dần tan đi . Vừa gậm miếng bánh , tôi vừa liếc mắt nhìn đồng hồ đeo tay . Thế mà đã quá 1h20 . Nhưng chuyện làm tôi ngạc nhiên hơn cả , là một bộ mặt ghê tởm phản chiếu lên trên khung kính tròn của chiếc đồng hồ . Giật mình , tôi quay người lại . Và này ... đây là lần đầu tiên tôi thấy một vật mà thiên hạ gọi là kappa (xem lời dẫn nhập) . Trên tảng đá sau lưng tôi , một con kappa , như người ta biết qua những hình vẽ , một tay đang ôm thân cây bạch dương , một tay đưa ngang tầm mắt , nhìn tôi dáng tò mò .

Vì sững sờ tôi ngồi bất động một lát . Con kappa cũng ngạc nhiên như vậy , tay không nhúc nhích , vẫn để tay ngang tầm mắt . Rồi vào lúc đó , tôi nhổm ngay dậy , nhẩy về phía con kappa trên tảng đá . Con này cũng chạy trốn , hay đúng hơn , làm ra vẻ như chạy trốn . Thật ra là nó nhẩy xa ra một bước và biến mất dạng trong nháy mắt . Càng lúc càng ngạc nhiên , tôi đưa mắt nhìn quanh đám trúc còi . Thì ra con vật ở đó , cách xa tôi vào khoảng 2 hay ba thước , đầu hướng về phiá tôi và nhìn tôi chằm chặp , sẵn sàng chạy trốn . Đến bây giờ , không có gì là huyền bí cả . Cái làm tôi kinh ngạc là mầu da thân hình . Khi con vật nhìn tôi từ phía trên tảng đá , toàn thân nó mầu tro , bây giờ , toàn thân đã biến ra mầu xanh lá cây . Đồ súc sinh , tôi kêu lên và lại nhẩy xông về con vật . Dĩ nhiên nó lại chạy trốn , và trong khoảng độ chừng nửa giờ , xuyên qua những bụi trúc còi , nhẩy từ viên đá này qua viên đá khác , tôi đuổi theo con kappa không ngừng .

Kể về nhanh nhẹn thì kappa không thua gì loài khỉ . Tôi đuổi theo con vật như trong một giấc mơ , suýt nữa mất hút mấy lần , nhiều lần trượt chân mất thăng bằng và ngã . Nhưng khi chúng tôi chạy tới chỗ một cây hạt dẻ lớn , xum xuê cành lá , thì may mắn có một con bò mộng chắn ngang đường Kappa . Con bò với hai sừng to tướng , hai mắt đầy gân máu . Nhác thấy con vật , kappa hét lên một tiếng gì không rõ , nhẩy dúi đầu vào một bụi trúc còi hơi cao hơn những bụi khác .

Tôi tự nhủ: "Tóm được mi rồi ! " , và tôi đuổi theo ngay lập tức . Thế rồi chắc có một cái hố lớn mà tôi không thấy vì tay tôi mới chạm đến cái lưng nhơm nhớp của con Kappa thì người đã rơi vào trong khoảng tối dầy đặc , đầu lộn xuống trước . Cái con người ta , trong lúc nguy cơ mạng treo sợi tóc , lại nghĩ tới những điều thật quái dị . Và đúng vào lúc tôi chỉ đủ thốt lên một tiếng " Ối ! " đó , thoáng hiện ra trong trí nhớ cái cầu Kappabashi - cầu Kappa- gần nhà khách trọ suối nước nóng Kamikochi . Sau đó ... tôi chẳng nhớ chuyện xẩy ra tiếp theo . Chỉ thấy một cái gì như một tia chớp trước mắt , trước khi tôi ngất đi .

2

Một khoảng thời gian trôi qua trước khi tôi hồi tỉnh . Tôi vẫn ngã nằm dài , ngã ngửa , đông đảo Kappa bu quanh . Qùy gối bên cạnh tôi , một con Kappa đeo kính cặp trên cái mỏ lớn , đang áp chiếc ống nghe trên ngực tôi . Khi thấy tôi mở mắt , y ra dấu cho tôi "Nằm yên ! " , và gọi một Kappa khác đứng sau lưng: Quax ! ... Quax ! (7) Cùng lúc đó , hai Kappa khiêng một cái băng- ca , không biết từ đâu bước tới . Tôi được đặt lên trên và được khiêng đi yên lặng qua một đường phố đầy Kappa . Hai bên đường cũng chẳng khác gì đường phố tại Ginza (8) . Ở đây , hai bên đường trồng cây dẻ gai , những cửa hàng với những tấm bạt che nắng căng trước cửa và xe cộ đi lại không ngừng .

Một lát sau cái băng- ca khiêng tôi rẽ vào trong một con đường hẹp , và tôi đưọc một Kappa mang trên vai vào trong một căn nhà . Sau này tôi mới được biết đó là nhà của con Kappa đeo cái kính cặp , một bác sỹ có tên Chak . Chak đặt tôi nằm trên một cái giường sạch sẽ , và cho tôi uống một ly thuốc nước trong suốt . Nằm dài trên giường , trong khi Chak tiếp tục săn sóc tôi . Thật ra , thân thể đau nhừ khắp nơi , tôi không thể cựa quậy chi được cả .

Ít nhất là hai hay ba lần trong ngày , Chak đến khám nghiệm tôi , không thiếu một ngày nào . Ngoài ra , cứ ba bữa một lần , con kappa mà tôi gặp lần đầu , một người đánh cá có tên Bag , đến thăm tôi . Sự hiểu biết của kappa về loài người vượt xa sự hiểu biết của loài người về kappa . Chuyện này có thể do loài người bị bắt trong tay kappa nhiều hơn là số kappa bị bắt trong tay loài người . "Bị bắt" có thể dùng nghiã hơi thái quá , vì chúng ta , loài người , trước thời tôi , một đôi khi cũng đã lọt được vào thế gìới của loài kappa . Hơn nữa , cũng có khá nhiều người đã từng sinh sống suốt đời trong xứ kappa . Quý vị có biết tại sao không ? Tại vì , đơn giản nhất nếu là người đến sống trong xã hội kappa , chúng ta được hưởng ân huệ không cần phải làm việc . Theo lời của Bag thì , có một anh thợ làm đường , tới xứ này vì tình cờ may mắn , cưới một con kappa cái trẻ , và sống tới khi chết tại đây . Có điều đáng kể là con kappa cái này , được coi là hoa hậu trong xứ , không ngừng cắm sừng ông chồng , anh thợ làm đường .

Sau một tuần lễ , theo luật của xứ , người ta cấp cho tôi một ngôi nhà bên cạnh ngôi nhà của Chak , như là 'Đặc biệt bảo hộ trú dân"(dân cư ngụ được đặc biệt bảo trợ) . Tuy có hẹp nếu tính theo kích thước , nhưng ngôi nhà tôi ở rất tươm tất . Phải nói thêm là nền văn minh của xứ này không khác gì nền văn minh của loài người , ít ra so với Nhật Bản . Một cây đàn dương cầm nhỏ được đặt trong một góc phòng khách nhìn ra ngoài đường . Một bức tranh chạm nổi đóng khung treo trên tường . Nhưng toàn thể căn nhà , bàn , ghế , tất cả theo thước tấc của kappa , nên chi tôi thấy như mình ở trong một căn phòng của trẻ con . Đó là điều bất tiện duy nhất đối với tôi .

Mỗi ngày vào buổi tối , tôi tiếp Chak , Bag tại căn phòng này , và tôi học ngôn ngữ kappa . Thật ra không những chỉ có Chak và Bag không thôi , vì với danh nghĩa "một công dân được đặc biệt bảo trợ" , tất cả mọi người đều tò mò muốn biết . Có Gaêl , giám đốc một xưởng làm thủy tinh , thường gọi Chak tới đo áp huyết mỗi ngày tại nhà , là một trong những bộ mặt quen thuộc tại phòng khách nhà tôi . Nhưng phải nói là người mà tôi thân thiết nhất trong hai tuần lễ đầu là anh chàng đánh cá Bag .

Vào một buổi chiều nóng ấm , Bag , người đánh cá và tôi , ngồi đối diện nhau tại bàn . Chẳng hiểu y nghĩ gì mà không những y ngồi im , lại mở tròn đôi mắt lớn , nhìn tôi . Tôi lúng túng hỏi y: Quax , Bag ! Quo quel quan ? (9) , nếu dịch ra thì nghĩa là: này Bag ! có chuyện gì vậy ? . Nhưng y không trả lời , vụt đứng dậy , thè cái lưỡi dài về phía tôi và định nhẩy chồm tới tôi như một con ếch . Càng lúc càng tỏ ý lo ngại , tôi đứng đậy khỏi ghế , và định phóng vọt ra cửa thì may sao ông Bác sỹ Chak hiện ra , thò đầu vào trong phòng .

- Ê Bag , anh đang làm gi vậy ?

Chak đeo cái kính cặp , nhìn anh chàng Bag . Và Bag tỏ vẻ bối rối , để tay lên đầu mấy lần , và xin lỗi cùng Chak:

- Xin ông thứ lỗi cho tôi , chả là tôi thích thú khi thấy vị này tỏ ra không được an tâm , nên chi tôi không tự chủ được , định đùa chơi một tư . Xin vị này tha lỗi cho tôi .

3

Trước khi tiếp tục câu chuyện , tôi xin phép được nói qua về loài kappa : một loài mà đến nay vấn đề có tồn tại hay không cũng vẫn được đặt ra . Nhưng nghi vấn này không còn nữa , vì chính tôi đã từng chung sống với chúng một thời gian . Nếu chúng ta hỏi kappa là loài như thế nào , thì phải giải thích là chúng có chùm tóc ngắn trên đầu , ngón tay và ngón chân dính liền với nhau như chân vịt , không khác gì như đã được tả trong cuốn Suiko Koryaku (Thủy Hổ Khảo Lược , lời bàn sơ lược về hổ nước) (10) . Thân hình cao không quá 1 thước , theo bác sỹ Chak thì nặng vào khoảng 20 đến 30 cân Anh (pound) , và ít khi gặp những người nặng đến 50 cân Anh . Ngoài ra ở ngay trên đỉnh đầu có một cái đĩa hình bầu dục , cứng dần với tuổi tác . Thật vậy , cái điã trên đầu ông già kappa Bag khi sờ khác hẳn cái điã trên đầu anh chàng trẻ kappa Chak . Nhưng cái điều kỳ lạ nhất là mầu da của kappa . Loài kappa không có một mầu da rõ rệt như da người ta , mầu da của loài kappa thay đổi với mầu của môi trường xung quanh; thí dụ khi chúng ở trong cỏ , mầu da chúng biến thành mầu xanh lá cây , và khi chúng ở trên tảng đá thì chúng trở nên xám như tảng đá . Điều này không những chỉ dành riêng cho loài kappa mà còn ở những loài như kỳ nhông . Không biết rõ da của loài kappa có cấu trúc gần giống loài kỳ nhông hay không , tôi cũng không được rõ cho lắm . Sự khám phá này khiến tôi nhớ lại một tài liệu dân tộc học cho biết loài kappa có mầu xanh lục khi ở tỉnh miền Tây , và có mầu đỏ khi ở tình miền Đông- Bắc; tôi cũng còn nhớ trong lúc chạy đuổi theo Bag , tôi không hiểu tại sao tự dưng ông ta biến mất . Ngoài ra hình như loài kappa có một lớp mỡ dầy dưới da . Mặc dù với nhiệt độ hơi thấp với xứ ở dưới lòng đất này (vào khoảng 50 độ Fahrenheit)(11) , loài kappa không biết tới quần áo . Hầu như , theo tôi , con kappa nào cũng đeo kính , mang những hộp xì gà và ví đựng tiền . Nhưng loài kappa có một cái túi ở đằng trước bụng như loài kangourou , rất tiện lợi bỏ đủ thứ đồ trong đó khi không muốn cho ai biết . Chúng không che cái phần dưới của thân thể , điều này đối với tôi rất khôi hài .

Một bữa tôi hỏi Bag lý do tại sao dân kappa lại có thói quen trần truồng như vậy . Lúc đó ông ta ngửa người ra đằng sau và cười ngặt ngoẹo một hồi lâu , và trả lời tôi: "Cái mà tớ thấy khôi hài là cậu mặc quần áo" .

4

Dần dần tôi học nói được tiếng kappa thông dụng , và vì vậy tôi làm quen lần với phong tục của loài này . Điều làm tôi ngạc nhiên hơn cả là loài kappa bật cười khi loài người chúng ta coi là nghiêm trang , và những chuyện loài người cười cợt thì loài kappa lại cho là đứng đắn . Nói tóm lại , đúng là một thế giới đảo ngược hẳn . Thí dụ loài người chúng ta coi tất cả những gì có liên quan đến công lý , nhân bản là đừng đắn�thì lại là những đề tài để cợt nhả đối với loài Kappa ! Khái niệm hoạt kê ở loài này dựa trên một căn bản hoàn toàn khác đối với loài người chúng ta . Một hôm tôi tiếp chuyện cùng bác sĩ Chak về vấn đề hạn chế sinh đẻ . Ông ta mở lớn miệng , cười đến nỗi làm rơi cả đôi kính cặp . Tôi hỏi ông ta có điều chi đáng buồn cười trong chuyện đó thì ông ta có vẻ bực mình về lời trách móc của tôi . Câu trả lời của Chak , tôi còn nhớ , thì như sau , dẫu rằng tôi có thể nhầm lẫn về chi tiết , vì thật ra tôi cũng chưa quán triệt được tiếng Kappa cho lắm .

" Nói cho cùng , thật là kỳ quặc khi các đấng làm cha mẹ chỉ nghĩ đến lợi ích của chính mình ? Thật là quá ích kỷ , cậu nghĩ thế nào ?

Thật trái với điều xẩy ra ở loài người , không có gì khôi hài hơn là chuyện sinh đẻ ở loài kappa . Thế thì không lâu sau cái lần trò chuyện này , tôi tới dự tại căn nhà nhỏ của Bag lúc bà vợ đang ở cữ , Trong trường hợp như vậy , loài kappa cũng hành động tương tự như người mình . Cũng như ở xứ ta , kappa cũng nhờ đến bác sĩ hay bà mụ . Nhưng lúc đứa trẻ ra đời , ông bố ghé cái miệng gần âm hộ , như thể nói điện thoại và cất to tiếng hỏi: "Mày có muốn sinh ra ở cõi đời này không ? Hãy trả lời sau khi đã suy nghĩ chín chắn . " . Bag cũng vậy , qùy gối và lặp lại nhiều lần lời này . Sau đó lão súc miệng với nước khử trùng để trên bàn . Với mệnh lệnh này , đứa trẻ chưa sinh , còn nằm trong bụng mẹ , hình như có vẻ hơi bực bội , trả lời với một giọng yếu ớt:" Tôi không muốn ra đời . Trước hết vì cái bệnh tâm thần di truyền của ông bố , và nguyên bệnh này sẽ là một gánh nặng cho tôi . Lại nữa , tôi tin chắc rằng đời sống làm kappa không có gì tốt đẹp cả . "

Với câu trả lời này , Bag gãi đầu như có vẻ bối rối . Nhưng bà mụ đứng gần đó , không chờ đợi lâu , liền thọc vào trong âm hộ của bà vợ một cái ống lớn bằng thủy tinh và bơm vào đó một thứ nước . Lúc đó , như thể thoát đi một gánh nặng , bà vợ Bag thốt ra một tiếng thở phào . Cùng lúc ấy , cái bụng đang phình to tới lúc đó , bỗng dưng xẹp dần xuống như một quả bóng xì khinh khí .

Có điều dĩ nhiên là trẻ con kappa , ngay lúc sinh ra đã biết đi và nói . Theo lời Chak kể cho tôi nghe thì có một đứa trẻ , 26 ngày sau khi sinh , đã diễn thuyết về sự hiện hữu hay không hiện hữu của thượng đế . Phải nói thêm rằng đứa trẻ này chết hai tháng sau đó , như người ta thuật lại với tôi .

Nhân nói về chuyện sinh đẻ , tôi xin tả lại một áp-phích lớn mà tôi tình cờ thấy tại một góc đường , ba tháng sau khi tôi vào xứ này . Ở dưới áp-phích có vẽ vào khoảng mười mấy con kappa , đứa thổi kèn , đứa mang gươm . Ở phần trên , người ta viết sát vào nhau , những chữ xoắn như lò xo đồng hồ , chữ viết của loài kappa . Dịch nghiã những chữ xoắn thì như sau . Tôi không dám bảo đảm đúng tất cả những chi tiết . Nhưng dẫu vậy , tôi đã ghi lại từng lời một của một sinh viên có tên Rapp , anh ta cùng đi với tôi , và đã to tiếng đọc cái áp- phích:

Hãy gia nhập đoàn thiện chí di truyền ! !

Hỡi nam nữ Kappa khỏe mạnh ! !

Để loại trừ những khuyết tật về di truyền

Hãy lập gia đình với những nam nữ Kappa không khỏe mạnh ! !

Dĩ nhiên tôi cho Rapp hay là chuyện này không thể thực hiện được . Lúc đó , không những Rapp , mà tất cả những Kappa đứng gần tấm áp-phích cười ồ lên .

- Không thể thực hiện được ? Theo lời ông kể thì các ông cũng làm như chúng tôi . Với lý do gì ở xứ các ông , con trai các ông đi mê đứa ở , và con gái chủ phải lòng anh tài xế ? Có phải là để xoá bỏ một cách không ý thức những xấu xa di truyền ? Thứ nhất , so sánh với đoàn chí nguyện quân của loài người các ông mà ông mới kể đây đã giết lẫn nhau để chiếm đoạt một đường rầy xe lửa - đoàn thiện chí của chúng tôi còn cao thượng hơn , ông không nghĩ như vậy hay sao ?

Trong khi Rapp nói với một vẻ nghiêm nghị , chỉ có cái bụng phệ của anh ta rung rung không ngừng với vẻ thích thú . Mà tôi không có hứng thú để cười , vì tôi đang vội chạy theo bắt một con kappa . Con này nhân lúc tôi không để ý đã chớp của tôi cây bút máy . Nhưng loài kappa , làn da trơn nhờn nên khó mà nắm được . Và kẻ cắp , lẹ làng nhẩy một bước , trượt ra ngoài khỏi tay tôi chạy mất . dạng . Thân hình gầy như con muỗi , y gập người lại , chạy trốn mất .

5

Rapp đối với tôi cũng chí tình chẳng kém gì ông Bag . Và điều tôi không thể nào quên được là anh ta giới thiệu tôi một kappa có tên Tốc . Tốc là nhà thơ của thế giới kappa . Nhà thi sỹ Tốc có bộ tóc dài cũng như những nhà thơ của loài người . Đôi lúc để giết thì gìờ , tôi đi thăm Tốc . Tốc có vẻ sống một cuộc đời rất thoải mái , làm thơ và hút thuốc trong một căn phòng hẹp , có bày những chậu cảnh trồng cây ở miền núi cao . Trong một góc phòng , một con kappa cái (Tốc chủ trương sống chung tự do , không lập gia đình) đang ngồi đan , hay đang làm công chuyện gì đó của một người đàn bà kappa . Khi Tốc thấy tôi , không khi nào thiếu nụ cười trên môi (tôi phải thú thực rằng nụ cười của loài kappa không có vẻ gì là dễ chịu cả , ít ra từ đầu tôi thấy có vẻ đáng lo ngại): "Rất vui được ông lại chơi , xin mời ông ngồi trên cái ghế đó . "

Tốc thường kể cho tôi nghe về đời sống loài kappa , về nghệ thuật của loài này ... Đối với Tốc , không có gì phi lý hơn là cuộc sống mà loài kappa cho là bình thường . Cha mẹ , con cái , vợ chồng , anh chị em , tất cả sống với niềm vui duy nhất là hành hạ lẫn nhau . Đặc biệt không có gì ngu đần hơn là cấu trúc gia đình ở đây .

Một hôm , Tốc đưa tay chỉ về phiá cửa sổ , nói như nhổ ra: Hãy nhìn này , thật là ngu xuẩn"

Trước cửa sổ , một con kappa đực còn trẻ , đang thở hổn hển kéo theo một đàn kappa cả nam lẫn nữ 7 hay 8 người , trong đó có lẽ có cả cha mẹ , đang đeo trên cổ gã . Nhưng khi tôi tỏ ra có cảm tình với con kappa trẻ về tinh thần hy sinh của gã và ca ngợi gã .

- Này , ông có đức tính để trở thành thị dân của xứ này đấy ... À này , ông là người theo chủ nghĩa xã hội phải không ?

Dĩ nhiên tôi trả lời "Qua " (theo tiếng kappa có nghiã là phải) .

- Thế thì ông không do dự gì hy sinh một thiên tài cho trăm đứa tầm thường .

- Thế còn ông , ông theo chủ nghĩa gì ? (có người nói với tôi là Tốc theo chủ nghiã vô chính phủ ... )

- Tôi ? Tôi là siêu nhân (dịch trưc tiếp đúng nghiã là siêu kappa) - Tốc hãnh diện trả lời .

Anh ta có quan niêm cá nhân về nghệ thuật . Theo anh ta , nghệ thuật phải không có ràng buộc . Nghệ thuật vị nghệ thuật . Một nghệ sĩ , trước hết phải là một siêu nhân , hoàn toàn không bị ràng buộc gì với luân lý .

Tôi phải thú thực rằng ý kiến này không phải riêng của anh ta . Hầu như tất cả những thi sĩ bạn bè của Tốc đều chia sẻ ý kiến này .

Tôi xin kể một dữ kiện để minh xác lời của tôi .

Tôi thường lui tới hội "siêu nhân" cùng với Tốc . Ở đó tụ họp thi sĩ , nhà soạn kịch , nhà phê bình , họa sĩ , nhạc sĩ , nhà điêu khắc , và những nghệ sĩ nghiệp dư ... , tất cả đều là những siêu nhân . Trong một căn phòng khách sáng trưng đèn điện , bọn họ truyện trò vui vẻ như thường lệ . Ngoài ra , bọn họ hãnh diện thích tỏ ra kiểu cách siêu nhân . Thí dụ , có một nhà điêu khắc đang nắm một kappa còn trẻ ở giữa những chậu cây dương xỉ to cổ quái và đang hăng hái làm động tác lắp đít . Một nữ văn sĩ , trèo lên trên bàn , muốn biểu diễn uống cho hết 60 chai rượu áp- sanh ( 12 ) . Đến khi uống hết chai thứ 60 , bà ta ngã lăn quay khỏi bàn , và tắt thở .

Vào một đêm trăng sáng tuyệt đẹp , tôi và Tốc khoác tay nhau trở về nhà từ câu lạc bộ của những siêu nhân . Trái vời thường lệ , Tốc mặt mày rầu rĩ , im lặng . Trên đường trở về , chúng tôi đi qua trước một khung cửa sổ nhỏ , soi sáng ; bên trong hai kappa , một nam một nữ- có vẻ là vợ chồng , đang ngồi ăn cơm tối quanh chiếc bàn với 2 , 3 kappa nhỏ . Thấy cảnh tượng này , Tốc thở dài và đột nhiên nói với tôi:

- Thật ra , về tình yêu , tôi tự coi mình như là một siêu nhân . Nhưng khi nhin thấy cảnh gia đình như vậy , tôi cũng đâm ra ghen tị .

- Mà này , tôi hỏi Tốc- cậu không thấy cậu mâu thuẫn với chính mình hay sao ?

Trong lúc đó , Tốc dứng im lặng dưới ánh trăng sáng , vẫn khoanh hai tay , qua khung cửa sổ nhỏ , nhìn vào cái bàn có 5 con kappa đang thanh thản dùng cơm tối . Sau một lát , anh ta trả lời tôi:

- Dù sao đi nữa , điã trứng tráng kia trông còn vệ sinh nhiều hơn là tình yêu .

6

Thật ra tình yêu ở loài kappa khác hẳn tình yêu của con người ta . Con kappa cái , khi thấy một con kappa đực vừa mắt , sẽ không chừa một thủ đoạn nào để bắt được con này . Cô nào thật thà nhất thì chỉ biết liều lĩnh đuổi theo con kappa đực . Chính mắt tôi thấy một con kappa cái đuổi theo một con kappa đực như điên như khùng . Lại nữa , không riêng cô mà cả cha mẹ lẫn anh em cô cũng tham dự trong cuộc rượt bắt này . Những con đực có một cuộc sống thật đáng thương hại ! Ngay cả sau khi chạy trốn khắp nơi , và ngay cả nếu may mắn trốn thoát khỏi bị bắt , con đực cũng phải nằm liệt gìường trong 2 hay 3 tháng . Có lần tôi đang đọc tập thơ của Tốc tại nhà , thì anh chàng sinh viên Rapp thình lình chạy vào , ngã lăn trên sàn , vừa thở hổn hển vừa nói:

- Khiếp quá , tôi bị con mẹ đó nó ôm hôn !

Không mất một giây , tôi quẳng tập thơ , khóa ngay cửa . Qua lỗ khoá , tôi thấy một con kappa cái lùn tịt , mặt trét đầy phấn bột lưu huỳnh , đi qua đi lại trước cửa . Từ hôm đó , Rapp phải nằm trên giường tôi mất vài tuần lễ , Không những thế , cái mỏ của anh ta bị loét và sứt ra .

Thật ra , một đôi khi cũng có con đực ra sức rượt theo con cái . Nhưng , chính là con cái đã khéo léo hành động để con đực không thể cưỡng lại được ý muốn đuổi theo nó . Chính mắt tôi cũng có lần trông thấy một con đực đuổi theo con cái hết mình . Vừa chạy trốn , đôi lúc con cái ngừng lại nhìn , hình như lại cố ý không dấu diếm , bò 4 vó . Rồi tới lúc , con cái làm như kiệt sức , thị tự để bị bắt rất dễ dàng . Con đực , tôi nhìn thấy , lăn mình xuống đất trong một lúc , ôm siết con cái . Cuối cùng con đực đứng dậy Thất vọng ? hối hận ? tôi không thể tìm ra được tĩnh từ để tả đúng dáng khuôn mặt đáng thương của anh chàng lúc đó . Thật ra đó là còn tốt chán . Có lần tôi chứng kiến một kappa đực bé tí tẹo đang đuổi theo một con kappa cái , và như thường lệ , thị dở trò vừa chạy vừa dụ dỗ khiêu khích . Đúng lúc đó , ở phiá bên kia đường , một con kappa đực cao lớn như hộ pháp đang cáu kỉnh ầm ừ bằng mũi đang tiến về phiá hai đứa . Khi con kappa cái trông thấy con này , thị hét to với giọng lanh lảnh:

- Cứu tôi ! Cứu tôi ! con kappa này muốn giết tôi !

Dĩ nhiên kappa hộ pháp túm con kappa nhỏ , dúi xuống đất giữa đường . Con kappa nhỏ rung rung hai bàn tay chân vịt trong không hai ba cái rồi tắt thở . Con kappa cái đã bám chặt vào cổ con kappa hộ pháp , nhoẻn miệng cười lẳng lơ .

Tất cả những con kappa đực tôi quen biết đều bị kappa cái săn đuổi . Ngay cả Bag , đã có vợ con , cũng không thoát được cái thông lệ này , thậm chí ông ta còn bị bắt 2 hay 3 lần . Riêng có Mag , nhà triết học (người hàng xóm của Tốc) chưa bao giờ là nạn nhân của một cuộc săn đuổi nào . Có lẽ vì ông ta quá xấu trai . Ngoài ra ông ở trong nhà suốt ngày , giam mình như trong nhà tu kín . Tôi thường tới thăm ông ta để trò truyện . Mag lúc nào cũng đọc những sách dầy cộm trong phòng thiếu ánh sáng , trên một cái bàn chân cao , dưới một ngọn đèn che kính 7 mầu . Với Mag , một hôm tôi đề cập tới vấn đề tình yêu của loài kappa .

- Vì lý do gì mà chính phủ không ra luật nghiêm cấm chuyện phụ nữ đuổi bắt nam giới ?

- Một trong những lý do là kappa cái chỉ là thiểu số trong guồng máy nhà nước . Kappa cái ghen tuông mạnh hơn kappa đực . Nếu số kappa cái tăng lên trong chính quyền thì có thể kappa đực ít ra không bị theo đuổi như hiện tại . Nhưng kết quả cũng chẳng được bao lăm . Cứ thử nghĩ mà xem , ông thừa biết cùng là đồng nghiệp công chức , kappa cái cũng rượt theo kappa đực là gì ?

- Ư ông muốn nói là sống một cuộc sống như ông hiện nay thật là sung sướng nhất , có phải không ?

Đến đó , Mag đứng dậy khỏi ghế , siết chặt hai tay tôi , thở dài trả lời:

- Bởi vì ông không phải là kappa như chúng tôi , đương nhiên là ông không hiểu . Thật ra , ngay cả với tôi đây , đôi lúc cũng muốn được những con kappa cái hung dữ ấy rượt bắt đấy chứ .

7

Đôi khi tôi đi nghe hoà nhạc với thi sỹ Tốc . Buổi nghe hoà nhạc lần thứ ba vẫn còn ghi khắc trong trí nhớ tôi . Thật ra phòng hoà nhạc cũng chẳng khác gì phòng hoà nhạc ở Nhật . Trên những chỗ ngồi xoai xoảỉ thấp dần xuống , ba bốn trăm kappa , đực , cái , mỗi người cầm trong tay tờ chương trình , và đều chăm chú lắng tai . Vào buổi hoà nhạc lần thứ ba , tôi ngồi ở hàng ghế đầu với thi sỹ Tốc , con kappa cái của y và triết gia Mag . Sau phần trình diễn sô- lô bằng violoncelle , một kappa mắt nhỏ ti hí một cách lạ thường , tay kẹp bản nhạc , lững thững bước lên bục . Không cần coi chương trình , ai cũng biết đó là nhà soạn nhạc danh tiếng Craback . Vì ông ta cũng là hội viên của câu lạc bộ Siêu nhân cùng với Tốc nên tôi cũng biết mặt . Lied- Craback (Ca khúc- Craback , ở xứ này cũng vậy , thông thường , chương trình bằng tiếng Đức) . Craback cúi chào chúng tôi sau khi nhận tràng pháo tay , yên lặng đi về phiá đàn dương cầm , và bắt đầu dạo một khúc sáng tác của mình , cũng như mọi khi với dáng điệu ung dung . Theo chính lời nói của Tốc thì Craback là một thiên tài trong xứ từ trước đến sau , trong những nhạc sĩ còn sống cũng như đã qúa cố . Tôi để ý đến ông ta không những về nhạc , mà cả về thơ phú , thú say mê của ông , nên lắng tai nghe tiếng nhạc thoát ra từ cây đàn dương cầm lớn . Về phần Tốc và Mag , hai người này còn say mê hơn tôi . Nhưng trái với những thính giả khác , con kappa cái của Tốc , theo lời những con đực kappa thì bà ta là một người đẹp , lại vò tờ chương trình trong tay , đôi lúc lại thè cái lưỡi dài như tỏ vẻ khó chịu . Theo lời Mag thì cô nàng , 10 năm trước đây đã không săn đuổi được Craback , và còn căm thù ông nhạc sĩ này . Craback vẫn tiếp tục say sưa gõ trên phím đàn như thể đang chiến đấu với cây đàn dương cầm . Bỗng từ phía trên , qua phòng nhạc , một tiếng hét vang lên như tiếng sấm: Buổi hoà nhạc bị cấm ! Ngạc nhiên , tôi quay lại nhìn về đằng sau , và tôi không lầm . Đó là một viên cảnh sát cao lớn ngồi ở hàng cuối cùng vừa thốt ra những lời ấy . Đúng lúc tôi ngoảnh lại , viên cảnh sát điềm nhiên tại chỗ lại hét lớn hơn:

- Buổi hoà nhạc bị đình chỉ .

Rồi . . sau đó là hỗn loạn . "Cảnh sát chuyên chế" "Craback , cứ chơi đi " Chơi đi ! ! Tiếp tục . Đồ ngu ! Súc sinh ! Cút đi ! Đừng bỏ cuộc !

Và giữa những tiếng kêu , tiếng chửi rủa , những hàng ghế bị lật đổ , những tờ chương trình bay khắp nơi , và chẳng ai biết người nào quẳng như mưa- vỏ chai rượu táo , những hòn đá , cả những miếng dưa chuột ăn thừa . Thật ngạc nhiên , tôi đang định hỏi Tốc tại sao về tất cả chuyện này , nhưng Tốc dường như cũng bị khích động , đứng trên ghế , không ngừng hét lớn:

- Craback , chơi đi , chơi đi .

Đến ngay cả con kappa cái của Tốc , như thể đột nhiên quên chuyện thù hằn cũ , cũng la lớn như Tốc:

- Cảnh sát chuyên chế !

Tôi đành quay sang hỏi Mag:

- Chuyện gì thế ?

- Chuyện này ? Thường xẩy ra ở xứ chúng tôi như cơm bữa . Thí dụ như về tranh hay văn học ...

Cố giữ bình tĩnh , ông rụt cổ trong hai vai mỗi lần thấy vật gì bay về phiá mình , Mag giải nghiã cho tôi:

- ... Thí dụ như về tranh hay văn học thì ý nghiã rõ như ban ngày đối với mọi người , nên ở xứ này không cấm đoán bán hay triển lãm hai thứ này . Nhưng tuy nhiên về âm nhạc , chúng tôi lại có chuyện cấm trình diễn . . Như ông biết , về âm nhạc , dù có bại hoại phong hóa đến đâu thì cũng như đàn gẩy tai trâu đối với một kappa không có tai thẩm âm .

- Thế thì người cảnh sát này có tai thẩm âm ?

- À đấy còn là vấn đề . Có lẽ giai điệu ông ta nghe làm ông ta nhớ đến tiếng tim đập khi ông ta làm tình cùng bà vợ .

Trong lúc đó , cuộc ẩu đả càng trở lên hỗn loạn . Craback ngồi trước đàn dương cầm , đưa mắt nhìn xấc xược về phía thính giả . Nhưng thái độ kiêu kỳ của ông cũng không ngăn được những vật ném tới ông , và cứ hai hay ba giây , ông lại phải cúi rạp xuống . Cuối cùng , ông ta cũng giữ được nhân cách của một nhạc sĩ vĩ đại , và đôi mắt ti hí hừng lên những tia sáng man dại .

Còn tôi ? Dĩ nhiên để tránh tất cả mọi nguy hiểm , tôi nấp sau Tốc , nhưng cũng vẫn tiếp tục câu chuyện hào hứng với Mag .

- Cấm đoán như vậy thật vô lý .

- Hả ? như thế là còn tiến bộ nếu đem so với bất cứ nước nào . Thí dụ như trường hợp xx , cách đây cũng không lâu , khoảng một tháng ...

Ông ta vừa mới nói đến tiếng đó thì một cái vỏ chai rơi trúng vào đỉnh đầu . Quack ! ! ông ta thốt lên . (Đó chỉ là một lời than)- rồi ông ta ngất đi .

8

Tôi đặc biệt có cảm tình với ông Gaêl , giám đốc nhà máy làm thủy tinh . Ông là một nhà đại tư bản trong những nhà tư bản . Trong tất cả những kappa tại xứ này , không có ai có cái bụng phệ như ông . Nhưng khi ông ta ngả người trên cái ghế bành , xung quanh quây quần một bà vợ giống như trái vải và những đứa con giống như những quả dưa chuột , ông ta đúng là hiện thân của một kappa hạnh phúc . Đôi lúc tôi cùng quan toà Pep hay bác sỹ Chak dự những buổi cơm tối tại nhà ông Gaêl . Ngoài ra , nhờ thư giới thiệu của ông Gaêl , tôi đã đi thăm một vài xưởng máy mà ông ta và các bạn bè quen thuộc có quan hệ . Trong những xưởng này , xưởng của công ty chế tạo sách khiến tôi chú ý nhất . Tôi được một kappa trẻ hướng dẫn , một kỹ sư của nhà máy này . Tôi hoàn toàn kinh ngạc , thán phục sự tiến bộ về kỹ nghệ cơ khí của xứ kappa trước một cái máy đồ sộ chạy bằng năng lực thủy điện . Người ta nói rằng xưởng này sản xuất hàng năm 7 triệu cuốn sách . Con số này cũng không làm tôi ngạc nhiên . Cái làm tôi ngạc nhiên là với một số lượng sản xuất đồ sộ như vậy mà hầu như không cần đến nhân công . Vì để chế tạo những sách này , chỉ cần đổ vào trong miệng có hình cái phễu của một cái máy , giấy , mực và một chất bột mầu xám , Sau khi những nguyên liệu cần thiết này bỏ vào trong máy , chỉ cần chờ vào khoảng 5 phút là ra đủ loại sách dưới nhiều khổ khác nhau: khổ 8 (13) , khổ 12 (14) , khổ 16 ( 15) ... Nhìn những cuốn sách này rơi ra như thác nước , tôi hỏi người kỹ sư kappa đang đứng gần đó , dáng điệu kiêu hãnh , chất bột xám là gì . Bất động , đứng trước cái máy đen bóng loáng , y trả lời với vẻ hờ hững:

- À , đó là óc lừa . Trước hết được sấy khô xong nghiền thành bột . Giá hiện tại là hai hay ba xu một tấn .

Dĩ nhiên , những điều kỳ diệu về kỹ nghệ không chỉ giới hạn ở khâu sản xuất sách . Đến ngay cả ngành xuất bản tranh ảnh hay bản nhạc đều như vậy cả . Đúng vậy , cứ như theo lời ông Gaêl thì trong xứ này số máy mới được phát minh mỗi tháng vào khoảng bảy tám trăm chiếc , và tất cả mọi ngành đều sản xuất rất nhanh và hàng loạt mà không cần xử dụng đến công nhân . Điều này , theo lời kỹ sư , dẫn tới chuyện sa thải công nhân vào khoảng 4 , 5 chục nghìn người hay hơn nữa . Nhưng dù có chuyện như thế đó , tôi chưa bao giờ đọc thấy chữ đình công ở trên những tờ báo phát hành buổi sáng . Băn khoăn về điều này , trong một bữa cơm tối được mời như thường lệ tại nhà ông Gaêl cùng với Pep và Chak , tôi hỏi họ về chuyện này.

- Tại vì chúng tôi chén hết .

Ông Gaêl trả lời với một giọng bình thản , điếu xì gà sau bữa ăn ngậm trên môi . Nhưng chữ "chén" làm tôi khó hiểu . Vì vậy, Chak đeo cái kính kẹp , khi thấy tôi có vẻ ngần ngừ , chen vào giải thích:

- Tất cả công nhân đều bị giết để lấy thịt . Thử liếc tờ báo này xem . Tháng này có đúng sáu mươi bốn ngàn bẩy trăm sáu mươi chín nhân công bị sa thải , giá thịt sẽ hạ đi .

- Thế thì công nhân câm mồm mà chịu chết à ?

- Cũng chẳng làm gì được , vì chúng tôi đã có "luật giết nhân công" .

Đó là lời của ông quan toà Pep , đang nhăn mặt trước một cái bồn cây đào dại . Thú thật , tôi thấy trong thâm tâm khó chiụ . Nhưng Chak và Pep coi cái chuyện giết chóc này như thường tình . Vì thế Chak mới nói với tôi kèm theo một nụ cười có vẻ trêu chọc:

- Như vậy nhà nước mới ngăn được không biết bao nhiêu số người chết vì chết đói hay tự tử . Chỉ cần cho họ một chút hơi độc , và họ chẳng thấy đau đớn chi cả .

- Thế nhưng chén đến cả thịt họ ... ?

- Ông nói giỡn ? Nếu mà Mag nghe được ông nói như vậy , y sẽ phá lên cười . Ở xứ ông , đàn bà thuộc giai cấp nghèo khó chẳng phải bắt buộc đi làm đĩ hay sao ? Căm phẫn vì người ta ăn thịt bọn công nhân thì cũng chỉ là đặt nặng vấn đề tình cảm .

Gaêl theo dõi cuộc đối thọai , nhìn đĩa bánh xăng- uýt trên bàn cạnh đó , mời tôi với giọng hờ hững:

- Cầm lấy , cầm lấy ăn một chiếc . Cũng làm bằng thịt công nhân đấy ,

Tôi dĩ nhiên sững sờ . Không những chỉ có thế , bỏ lại sau tiếng cười của Pep và Chak , tôi chạy khỏi phòng khách nhà ông Gael . Đó là một đêm đầy giông bão , bầu trời không sao vươn lên trên những mái nhà . Trở về nhà trong bóng tối , tôi không ngừng nôn mửa . Những đồ nôn mửa chảy dài , trắng dã trong màn đêm dầy đặc ...

9

Nhưng thật ra ông Gaêl , giám đốc xưởng thủy tinh , đúng là một kappa có lòng tốt . Đôi lúc tôi đi với ông tới câu lạc bộ của ông và có được những buổi tối thoải mái . Một trong những lý do là câu lạc bộ này hợp với tôi hơn là câu lạc bộ của những siêu nhân mà Tốc là thành viên . Và những lời trò chuyện của ông Gaêl tuy không sâu sắc như đề tài của triết gia Mag , nhưng mở cho tôi biết một thế giới hoàn toàn mới lạ , một thế giới bát ngát . Gaêl thường quấy tách cà phê với một cái muỗng bằng vàng ròng , kể cho tôi nghe những mẩu chuyện lý thú .

Vào một buổi chiều đầy mù sương dầy đặc , nếu tôi nhớ không lầm , tôi ngồi nghe Gaêl kể chuyện , ở giữa chúng tôi là một bình đầy hoa hồng mùa đông . Tôi còn nhớ rõ ràng là căn phòng trưng bầy theo lối Sécession (16), tất cả đồ đạc , bàn ghế đều mầu trắng , viền đường chỉ vàng . Gaêl , trên mặt thoáng một nụ cười vui hơn thường lệ , nói về nội các đảng Quorax , đảng đang nắm chính quyền vào thời đó . Chữ Quorax chỉ là một tán thán từ , chẳng có ý nghĩa gì hết , và người ta chỉ có thể dịch là "Oya" ( Chu choa ! ) . Hãy để cái nguyên do này sang một bên , cứ coi rằng đó là một đảng chính trị với phuơng châm là "Vì lợi ích cho toàn thể kappa"

- Roppê , nhà chính trị gia nổi tiếng cầm đầu đảng Quorax . Ông còn nhớ lời nói của Bismarck: "Chân thật là đường lối ngọai giao tốt nhất" nhưng Roppê lại đưa chân thật làm chính sách đối nội ...

- Thế nhưng bài diễn văn của Roppê ...

- Hãy nghe tôi nói đây . Diễn văn của Roppê hoàn toàn là những lời dối trá . Nhưng vì mọi người ai cũng biết là láo , nên cuối cùng thì cũng chẳng phải không lương thiện . Có đúng không nào ? Một trong những thành kiến của loài người các ông là tuyên bố cứ diễn văn là láo tất . Chúng tôi , loài kappa , khác với loài ngưới các ông ... Nhưng thôi , hãy xếp chuyện ấy qua một bên . Không có gì quan trọng cả . Tôi muốn nói về Roppê . Ông ta chỉ huy đảng Quorax , nhưng Quiqui , giám đốc tờ báo Pou- Fou , giật dây Roppê . ( Cái từ Pou- Fou , cũng vậy , là một thán từ không có nghĩa chi cả . Nếu nhất định muốn dịch cho bằng được , thì người ta cũng chuyển ngữ bằng một tán thán từ: Ối ôi ! ) . Và Quiqui , y cũng vậy , cũng không phải là chủ nhân ông của chính y . Người điều khiển y lại chính là Gaêl , kẻ đang ở trước mặt ông đây .

- Nhưng , tôi vội ngắt lời- xin lỗi ông; có lẽ tôi khí tò mò , nhưng tờ báo Pou- Fou ủng hộ công nhân kia mà . Cái chuyện ông giám đốc Quiqui lại dưới ảnh hưởng của ông ...

- Nhân viên ban biên tập của tờ Pou- Fou dĩ nhiên ủng hộ công nhân . Nhưng người điều khiển bọn ký giả không ai khác hơn là Quiqui . Và Quiqui không thể thiếu sự ủng hộ của tôi . Ông Gaêl nói thêm .

Ông Gaêl luôn tươi cười , nghịch với cái muỗng bằng vàng ròng . Khi nghe ông ta nói như vậy , tôi có ý đồng tình với những ký giả tờ Pou- Fou hơn là thấy ghen ghét ông Gaêl .

Trước sự im lặng của tôi , Gaêl cũng nhận thấy sự đồng tình với họ nơi tôi . Ưỡn cái bụng phệ , ông ta tiếp:

- Nhưng tất cả ký giả tờ Pou- Fou không phải về phe công nhân . Nghiã là , dân kappa chúng tôi trước khi ủng hộ bất cứ ai , tự ủng hộ chính mình trước đã; Ông thấy chứ ... Nhưng có chuyện rầy rà là ngay Gaêl này cũng bị người khác điều khiển . Theo ông thì ai nắm quyền hành này ? Tôi bị nắm bởi bà vợ tôi ... Bà Gaêl mỹ miều ...

Gaêl phá lên cười lớn .

- Như vậy chẳng hơn không ? Thật ra tôi rất sung sướng . Nhưng chuyện này ở giữa chúng ta , tôi chỉ có thể thổ lộ cho một mình ông thôi , vì ông không phải là dân kappa .

- Thế thì nội các đảng Quorax được điều khiển bởi bà Gaêl ?

- Ông muốn bảo thế cũng được ... Nhưng phải công nhận là chiến tranh xẩy ra cách đây 7 năm bắt nguồn từ một mụ kappa .

- Chiến tranh ? xứ này mà cũng đã trải qua chiến tranh ?

- Dĩ nhiên ! và ngay cả chẳng ai biết trong tương lai chiến tranh sẽ xẩy ra hay không . Vì khi nào chúng tôi còn có những xứ láng giềng ...

Và tôi mới hay là xứ kappa không chỉ có một mình trên trường quốc tế . Theo lời giài thích của ông Gael thì loài kappa coi loài rái cá như kẻ thù thực sự . Và theo lời đồn thì trang bị vũ khí nặng của loài rái cá cũng hoàn hảo không thua gì loài kappa . Tôi cũng khá lưu tâm đến nguyên do loài kappa có xích mích với loài rái cá trong chuyện tranh chấp . Tôi xin ghi lại đây là sự hiện diện của loài rái cá như là kẻ thù của loài kappa không những chưa được đề cập đến bởi tác giả cuốn Suiko Koryaku (Thủy Hổ Khảo Lược) , mà ngay cả với Yanagida Kunio (Liễu Điền Quốc Nam)(17 ) tác giả cuốn Santou Mintanshu (Sơn Đảo Dân Đàm Tập , tuyển tập truyện dân gian của dân tộc miền núi và đảo) .

- Trước khi có tuyên bố chiến tranh , Gaêl bắt đầu kể , hai xứ rình rập , để ý nhau , vì bên này cũng sợ bên nọ . Lúc đó có một con rái cá đi thăm cặp vợ chồng kappa . Con kappa cái đã rắp tâm từ lâu muốn loại người chồng vì y là một tên dâm đãng , ông có biết không ? Lại nữa , số tiền bảo hiểm sinh mạng của y càng thúc đẩy người vợ tiến hành ý đồ .

- Ông có quen biết cặp vợ chồng này không ? tôi hỏi Gaêl .

- Không . . nhưng ... tôi có biết ông chồng , một mình y thôi . Theo lời vợ tôi thì y là một tên vô lại . Nhưng nếu ông cho phép tôi đưa ý kiến riêng của tôi ... tôi nghĩ rằng y còn hơn là một tên vô lại , y là một bênh nhân tâm thần , lúc nào cũng lo sợ bị đàn bà đuổi bắt . Vào lúc ấy , con kappa cái bỏ thạch tín vào tách chocolat của người chồng , nhưng không hiểu lầm lộn thế nào mà thị lại đưa cho con rái cá , là khách , uống . Con rái cá chết và ...

- Sau đó chiến tranh bùng nổ ?

- Chẳng may , đó là một con rái cá được huân thưởng .

- Bên nào thắng ?

- Xứ tôi , dĩ nhiên . ! Ba trăm sáu mươi chín ngàn năm trăm kappa đã bỏ thây nơi chiến trường . Nhưng số tổn thất này so với số tổn thất của bên địch thì không thấm vào đâu cả . Một phần lớn những da thú ở xứ này đều là da rái cá . Trong chiến tranh , ngoài chuyện chế thủy tinh ra , tôi còn chuyên chở cứt sắt ra chiến trường .

- Nhưng người ta dùng cứt sắt để làm gì ? tôi tò mò hỏi .

- Để làm thực phẩm , dĩ nhiên . Chúng tôi , loài kappa khi đói , chúng tôi ăn tất cả những gì người ta đưa cho .

- Điều này ... ông chớ giận ! Cứt sắt cho những kappa ở mặt trận ... Nếu ở xứ tôi sẽ thành một xì căng đan .

- Ở xứ này cũng vậy , cũng chẳng khác gì mấy . Nhưng một khi chính tôi đã chấp nhận , chẳng ai còn coi đó là một xì căng đan cả . Ông triết gia Mag đã từng nói: "Tự bạn thú tội lỗi , tội lỗi sẽ tiêu tan . " Còn tôi , ngoài chuyện vụ lợi cá nhân , còn là vì lòng nhiệt tâm ái quốc .

Đúng lúc đó , một nhân viên trong câu lạc bộ đi về chỗ chúng tôi . Sau khi chào ông Gaêl , y nói như đọc thuộc lòng một bài học:

- Cái nhà bên cạnh nhà ông bị cháy .

- Cháy - cháy !

Gaêl chồm dậy kinh ngạc . Dĩ nhiên tôi cũng đứng dậy . Nhưng tên bồi tiếp theo , vẫn với giọng điềm đạm:

- Nhưng lửa đã bị dập tắt .

Khi nhìn tên bồi đi khỏi , gương mặt Gaêl như nửa cười nửa khóc . Quan sát gần mặt , tôi cảm thấy tình cảm tởm ghét đối với ông chủ hãng thủy tinh nhóm lên trong lòng . Nhưng Gaêl đã trở lại như một con kappa bình thường , chẳng có gì là một nhà đại tư bản . Rút từ bình một đóa hoa hồng mùa đông , tôi đưa cho ông ta:

- Mặc dù lửa đã được dập tắt , bà nhà chắc phải qua một phen sợ hãi . Xin ông cầm đóa hoa này và hãy về nhà đi .

- Cám ơn ông .

Gaêl siết chặt bàn tay tôi , rồi tự nhiên cười , thì thầm với tôi:

- Cái nhà bên cạnh là nhà của tôi cho thuê . Ít ra tôi cũng lãnh tiền bồi thường bảo hiểm hỏa hoạn .

Tôi còn nhớ lại rõ ràng nụ cười của Gaêl vào lúc đó . Nụ cười mà tôi không biết phải khinh hay ghét .

10

- Có chuyện gì vậy ? Hôm nay cậu trông có vẻ buồn thảm thế ?

Đấy là ngày sau hôm có đám cháy , miệng phì phèo thuốc lá , tôi hỏi Rapp , anh sinh viên đang ngồi ghế trong phòng khách nhà tôi . Thật vậy , anh ta chân trái gác chéo lên chân phải , mắt nhìn thẳng xuống sàn , gập thấp ngưới về đằng trước đến nỗi tôi không thấy cái mỏ bị loét của anh ta .

- Rapp , cậu có chuyện gì vậy ?

- Để tôi yên . Chẳng có gì cả .

Cuối cùng cậu ta ngửng đầu , và nói với một giọng mũi buồn thiu:

- Hôm nay khi nhìn ra ngoài cửa sổ , tôi thì thầm không dụng ý đặc biệt: " A , cây hoa tím bắt trùng hôm nay nở hoa " . Em gái tôi lúc đó , tự dưng thay đổi sắc mặt , lớn tiếng: " Phải rồi , tôi là hoa tím bắt trùng mà ! " Vì cô em tôi là cục cưng của bà mẹ , nên bà định cắn tôi .

- Tại sao hoa tím bắt trùng ra hoa lại làm em cậu nổi giận ?

- Có lẽ nó động lòng nghĩ có liên hệ đến việc nó đi săn kappa đực . Lúc đó , một bà cô sẵn mối bất hoà với mẹ tôi nhẩy vào nói và cuộc tranh cãi càng ngày càng lớn . Tệ hơn nữa , ông bố tôi say sưa suốt năm , nghe được chuyện này , lại tát tất cả mọi người chẳng chừa ai . Không những thế , trước khi chúng tôi giảng hoà thì thằng em tôi lại đi khỏi với cái ví tiền của mẹ tôi để coi xi- nê hay gì đó . Tôi ... tôi thật ...

Rapp dấu mặt trong hai bàn tay , khóc nức nở , chẳng nói thêm gì được một tiếng nào .

Dĩ nhiên tôi cảm động , và dĩ nhiên tôi chợt nhớ đến thái độ khinh miệt của thi sĩ Tốc đối với chế độ phụ quyền . Vỗ nhẹ lên vai Rapp , tôi khích lệ anh chàng:

- Ở đâu cũng như vậy cả , cậu đừng có nản .

- Nhưng ... nếu cái mỏ của tôi không bị loét . .

- Cậu phải quên quách cái chuyện này đi ! Nào , chúng ta đến nhà Tốc chơi .

- Tốc sẽ chế nhạo tôi . Tôi không thể bỏ gia đình một cách thẳng thừng như Tốc được .

- Thế thì chúng mình tới nhà Craback .

Từ bữa hoà nhạc , tôi trở thành bạn thân của Craback . Rốt cục , tôi cũng kéo được Rapp lại nhà ông đại nhạc sĩ . Craback sống một cuộc đời xa hoa hơn Tốc . Không có nghiã là giống như cuộc sống của nhà tư bản Gaêl . Chỉ là căn phòng trưng bày đầy những thứ sưu tập lẩm cẩm như tượng nhỏ xứ Tanagra (18) , đồ sứ BaTư , nơi ông ta hay ngồi trên chiếc trường kỷ kiểu Thổ Nhĩ Kỳ dưới bức họa chân dung của chính mình và lúc nào cũng thấy đang chơi đùa với lũ con . Nhưng hôm ấy , không hiểu lý do tại sao , hai tay khoanh trước ngực , ông ngồi với vẻ khó chiụ . Và dưới chân vất la liệt những mẩu giấy . Rapp chắc đã từng gặp Craback cùng với thi sỹ Tốc . Nhưng vì ngạc nhiên bởi thái độ của ông ta , nên chỉ cúi đầu lễ phép chào rồi im lặng ngồi trong một góc phòng .

- Có chuyện gì vậy cậu Craback ? tôi hỏi nhà đại nhạc sĩ thay lời chào .

- Có chuyện gì ? Những lời bình luận ngu xuẩn . Bọn chúng nói là những bài thơ trữ tình của tôi không bằng thơ của Tốc .

- Nhưng cậu là nhạc sĩ .

- Được rồi , cũng cho đuợc đi . Chúng lại còn nói là , so với Roc , tôi không đáng được gọi là nhạc sĩ .

Roc là một nhạc sĩ mà thiên hạ thường so sánh với Craback . Nhưng không may ông ta không là thành viên của hội siêu nhân, nên tôi không có cơ hội tiếp xúc . Tôi nhận ra ông ngay trên những tấm hình với khuôn mặt ranh mãnh và cái mũi quặp . .

- Roc có thể là một thiên tài . Nhưng âm nhạc của ông ta thiếu tính chất đam mê đặc biệt hiện đại bàng bạc trong âm nhạc của cậu .

- Cậu thành thật nghĩ như vậy sao ?

- Tôi thề với cậu như vậy .

Lúc đó Craback vụt đứng dậy , cầm một cái tượng Tanagra , quẳng xuống sàn nhà vỡ tan . . Rapp trông có vẻ sợ hãi , hét lên một tiếng gì lạ , định chạy khỏi đó , nhưng Craback , dùng tay ra hiệu cho hai chúng tôi chớ sợ , lần này lạnh lẽo tuyên bố:

- Tại vì giống như bọn kappa phàm tục kia , ngay cả cậu cũng không có tai . Tôi e rằng Roc ...

- Cậu ? Xin cậu đừng có làm bộ khiêm nhượng . .

- Ai nói là làm bộ khiêm nhượng ? Khác hẳn . Trước hết , có lợi ích gì nhún mình trước mặt các cậu ? Thà tôi nhún trước bọn phê bình gia . Tôi đây ... Craback , tôi là một thiên tài . Trên bình diện đó , tôi không sợ Roc .

- Như vậy , cậu sợ điều chi ?

- Sợ một vài điều huyền bí ... có thể nói là ngôi sao bản mệnh của Roc .

- Tớ không hiểu rõ cho lắm .

- Nói ra , chắc cậu sẽ hiểu , số là Roc hoàn toàn không chịu ảnh hưởng của tôi . Nhưng ngay tôi , chính mình cũng không rõ , lại chịu ảnh hưởng của y .

- Chắc là do cường độ nhạy cảm của cậu ...

- Xin cậu nghe đây . Điều này chẳng có liên quan gì đến chuyện nhạy cảm . Roc lúc nào cũng yên tâm làm những điều chỉ có y mới có thể làm; trong khi đó tôi cứ bực dọc không yên . Dưới mắt Roc , cái khác nhau đó có thể chỉ là một bước thôi , nhưng đối với tôi chuyện này khác nhau cả 10 dặm .

- Nhưng bản Anh hùng khúc của tiên sinh ... Rapp mở miệng nói .

Craback càng khép nhỏ lại đôi mắt lươn ti hí , nhìn Rapp với vẻ bất bình:

- Cậu im đi ! Cậu có hiểu gì đâu ? Tôi hiểu rõ Roc hơn cả những con chó quì mọp dưới chân y .

- Thôi đi , bình tĩnh lại một chút nào .

- Phải chi tôi giữ bình tĩnh được ... Tôi luôn luôn suy nghĩ như thế tưởng tượng ... Kẻ mà chúng ta không biết , để chế nhạo tôi , Craback , đã đặt Roc chắn trước mặt tớ . Triết gia Mag đã hiểu hết những chuyện này . Không biết bằng cách nào chứ ông ta chỉ biết chúi đầu vào những cuốn sách cũ , dưới ngọn đèn mầu .

- Tại sao ?

- Cậu nên tìm đọc cuốn sách mới nhất của ông ta: "Lời một thằng ngốc . "

Craback đưa , hay đúng ra là quẳng cho tôi một cuốn sách . Rồi hai tay lại khoanh trước ngực , lạnh lùng tuyên bố:

- Hôm nay đến đây thôi , xin lỗi hai người !

Tôi và Rapp , cả hai tiu nghỉu đi ra ngoài đường . Trên phố nhộn nhịp người qua lại , hai bên đường trồng hai hàng cây đoạn , dưới bóng cây là những cửa hàng đủ loại . Chúng tôi im lặng bước đi lang thang . Chúng tôi thấy Tốc , thi sĩ với mái tóc dài , đang đi về phía chúng tôi . Anh ta thấy chúng tôi , lấy chiếc khăn mùi soa từ trong cái túi trước bụng ra , lau trán nhiều lần .

- Ồ , lâu ngày bọn mình không gặp nhau ... Anh ta nói với chúng tôi . Tôi định đi tới thăm Craback sau một thời gian dài vắng mặt .

Muốn tránh cho hai nghệ sĩ khỏi cãi nhau , tôi nói quanh co cho Tốc hay là Craback đang có chuyện bực mình

- Thế hở , thế thì tôi không đi nữa làm chi . Vì ông ta đang ở tình trạng suy nhược thần kinh . Tôi cũng vậy , tôi cũng bị bệnh mất ngủ từ hai , ba tuần nay .

- Hay là đi tản bộ với chúng tôi ?

- Ồ không , ngày hôm nay tôi không muốn đi với các ông . Ô ... trời ơi !

Với tiếng kêu , Tốc níu tay tôi . Cả người anh ta toát ra mồ hôi lạnh .

- Có chuyện gì vậy ?

- Không có gì cả . Tôi có cảm giác một con khỉ xanh thò cái đầu ra khỏi cửa cái xe hơi kia .

Tôi lo lắng , đề nghị anh ta đến cho ông bác sỹ Chak khám bệnh . Mặc dù tôi thúc giục , anh ta vẫn từ chối . Thêm vào nữa , anh ta lần lượt nhìn mặt hai đứa tôi với vẻ nghi ngờ , cuối cùng thốt ra :

- Thề với các cậu là tôi không phải là tên vô chính phủ . Xin hai cậu nhớ lấy điều này . Thôi xin chào hai cậu . Còn Chak hả , tôi đếch cần .

Đứng thẫn thờ như trời trồng , chúng tôi nhìn Tốc đi khỏi . Chúng tôi ? không , không còn là chúng tôi nữa , vì anh sinh viên Rapp , tôi không biết từ lúc nào , đầu cúi xuống , hai chân dạng ra đứng giữa đường , đang nhìn ngược qua háng xe cộ và khách bộ hành đi lại không ngừng . Tưởng anh chàng kappa đang lên cơn điên , tôi nâng anh ta dậy , hốt hoảng :

- Đừng có dở trò điên . Cậu đang làm gì vậy ?

Nhưng , lấy tay dụi mắt , và với một giọng tỉnh queo không ngờ , cậu ta trả lời tôi :

- Ồ , chẳng có gì . Tôi buồn đến độ muốn thử nhìn thế gìới ngược lại . Nhưng cũng như vậy cả .

11

Sau đây là một vài đọan trích từ cuốn Lời một thằng ngốc của triết gia Magg :

- Kẻ điên luôn luôn tưởng những người khác là điên .

- Lòng yêu thiên nhiên của chúng ta xuất phát , một phần , từ sự việc thiên nhiên không thù ghét cũng như ganh tị với chúng ta .

- Cách sống khôn ngoan nhất là luôn sống phù hợp theo tập quán đương thời , nhưng đồng thời cũng khinh miệt chúng .

- Những điều chúng ta muốn hãnh diện về nó hơn cả là những điều chúng ta không có .

- Không ai phản đối việc cần thiết phá đổ thần tượng . Đồng thời không một ai từ chối trở lên một thần tượng . Nhưng chỉ có những ai được ân sủng của thần thánh như người điên , kẻ vô lại hay anh hùng mới có thể an tọa trên ngôi thần tượng . (Craback gạch dưới đọan này bằng móng tay)

- Tất cả những tư tưởng cần thiết cho đời sống chúng ta đã được phát biểu hết cả từ 3000 năm trước đây . Chúng ta không làm gì hơn được thêm là nhóm một ngọn lửa mới với những thanh củi cũ .

- Một trong những đặc điểm của chúng ta là chúng ta có thói quen vượt lên trên sự hiểu biết riêng của mình .

- Nếu như hạnh phúc đi đôi với khổ đau và hoà bình đi đôi với nỗi buồn chán ? . .

- Bào chữa cho chính mình khó khăn hơn là bào chữa cho những kẻ khác . Ai nghi ngờ hãy nhìn mấy trạng sư .

- Kiêu ngạo , dâm ô , hoài nghi . Tất cả những thói xấu từ 3000 năm nay bắt nguồn từ ba điều đó . Có lẽ tất cả những đức tính cũng vậy .

- Bớt đi những mơ ước vật chất không hẳn mang lại thanh thản . Để có được sự thanh thản chúng ta còn phải bớt đi những mơ ước tinh thần . (Craback cũng gạch đọan này bằng móng tay) .

- Chúng ta đau khổ hơn loài người . Vì chúng không tiến hóa bằng loài kappa . (Khi tôi đọc đọan này , tôi không khỏi phì cười)

- Thực hiện được là có thể thực hiện ... Có thể thực hiện là thực hiện được . Cuối cùng , cuộc đời chúng ta không thoát được cái vòng luẩn quẩn đó ... nói khác đi , cuộc đời luôn luôn bất hợp lý .

- Baudelaire sau khi trở lên lẩm cẩm , đã gói ghém nhân sinh quan của mình trong 1 chữ : "cái lồn" . Thế nhưng không nhất thiết điều ông nói ra ở đây giúp cho ta biết thế nào về ông . Thật ra , khi quá tin vào thiên tài của mình , vào thiên tài văn thơ đã nuôi sống được mình , ông ta đã quên chữ "bao tử" (tới đọan này cũng vậy , có dấu móng tay của Craback)

- Nếu chúng ta dám sống một cuộc sống hoàn toàn dựa vào lý trí từ đầu đến cuối , thì đương nhiên chúng ta phải phủ nhận sự tồn tại của chính bản thân mình . Voltaire đã thần thánh hóa lý trí mà được hạnh phúc đến cuối đời , chứng tỏ loài người chưa được tiến hóa bằng loài kappa .

12

Sau đây là những gì đã xẩy ra vào một buổi chiều khá lạnh . Chán đọc Lời một thằng ngốc , tôi ra ngoài định đi thăm triết gia Mag . Trên đường , tại một góc đường vắng , tôi nhận ra một con kappa gầy như một con muỗi đang đứng dựa vào tường , và tôi không thể nào lầm được , đúng là con kappa đã chớp của tôi cây bút máy . Ta túm được nó rồi , tôi tự nhủ vậy . Tôi gọi người cảnh sát vạm vỡ tình cờ đi ngang qua đấy:

- Xin ông làm ơn hỏi tên kappa kia , y đã ăn cắp của tôi cây bút máy cách đây chừng một tháng .

Người cảnh sát , giơ cái gậy cầm trong tay phải (cảnh sát xứ này đeo một cây gậy bằng gỗ thủy tùng thay vì đeo gươm) gọi tên kappa của tôi .

- Ê này anh kia !

Tôi nghĩ tên kappa sẽ chạy trốn , nhưng với vẻ bình tĩnh không ngờ , y đi tới gặp người cảnh sát . Hơn nữa , y còn khoanh tay trước ngực , trâng tráo nhìn chúng tôi . Người cảnh sát không mảy may tức giận , rút từ trong cái túi trước bụng cuốn sổ , bắt đầu hỏi:

- Tên chi ?

- Grukk

- Nghề nghiệp ?

- Trước đây hai , ba ngày làm nghề phát thư .

- Được ! Theo lời khai của ông này , anh ăn cắp của ông ta một cây bút máy ?

- Đúng , cách đây chừng một tháng .

- Để làm gì ?

- Tôi định cho đứa con làm đồ chơi .

Lần đầu tiên Người cảnh sát nhìn thẳng y , vẻ nghiêm nghị , hỏi tiếp:

- Thế đứa con của anh ?

- Nó chết cách đây một tuần .

- Anh có giấy khai tử trên người ?

Tên kappa gầy còm rút từ trong túi trước bụng một tờ giấy . Liếc nhìn tờ giấy , viên cảnh sát bật cười thích thú , vỗ vai y và nói:

- Được rồi , xin lỗi đã làm phiền anh .

Ngạc nhiên , tôi nhìn viên cảnh sát . Lúc đó , lẩm bẩm điều gì trong miệng , tên kappa gầy gò quay lưng đi khỏi . Cuối cùng trở lại với nỗi kinh ngạc , tôi hỏi viên cảnh sát:

- Tại sao ông không bắt giữ tên kappa đó ?

- Vì y vô tội .

- Nhưng y đã ăn cắp cây bút máy của tôi .

- Để làm đồ chơi cho đứa con , có đúng không ? Nay đứa trẻ đã chết . Nếu ông có điều gì thắc mắc , xin đọc điều khoản 1285 trong bộ hình luật của chúng tôi .

Đến đó y quay người đi , không chờ đến câu trả lời của tôi . Vì chẳng có thể làm gì hơn được , tôi đành đi về phía nhà triết gia Magg , mồm lẩm bẩm: "điều khỏan 1285 ... điều khỏan 1285" . Ông triết gia Magg rất hiếu khách . Ngày hôm đó ở căn phòng lù mù của ông có mặt quan toà Pep , ông bác sĩ Chak , ông giám đốc hãng thủy tinh Gaêl , và khói thuốc bay lên dưới ánh đèn mầu . Sự hiên diện cùa quan toà Pep thật hợp đúng lúc cho tôi . Vừa mới đặt đít ngồi trên ghế , thay vì hỏi về điều khoản 1285 , tôi hỏi ông Pep:

- Này Pep , xin ông thứ lỗi . Ở xứ này người ta không trừng trị những kẻ phạm pháp hay sao ?

Pep , yên lặng rít một hơi dài điếu thuốc lá đầu mạ vàng , trả lời tôi như thể câu hỏi tôi không hay ho cho lắm:

- Dĩ nhiên chúng tôi trừng phạt , thậm chí còn dùng đến cả án tử hình .

- Nhưng cách đây một tháng , tôi ...

Sau khi kể lại cho ông ta chuyện đã xẩy ra , tôi hỏi ông ta về điều khoản 1285 của bộ hình luật .

- Hừm , điều khoản đó được viết như sau: "Với tất cả những tội phạm , sau khi nguyên do của tội phạm này đã mất , phạm nhân sẽ không còn bị trừng trị" . Trường hợp của ông , con kappa trong chuyện này , trước đó đã là cha của đứa bé , bây giờ không còn là cha nữa . Vì vậy tội phạm tự nhiên bị xóa đi .

- Thật là vô lý .

- Xin ông đừng có đùa . Thật ra đúng là vô lý khi lẫn lộn một con kappa đã là cha , với con kappa đang là cha . Theo bộ hình luật Nhật Bản , hai trường hợp này được coi như một chứ gì ! Đối với chúng tôi thì thật lố bịch . Hơ hơ hơ hơ.

Pep nhả điếu thuốc và thoáng một nụ cười hờ hững . Chak , hoàn toàn xa lạ với thế giới luật gia , xen ngang vào trong câu chuyện , anh ta lấy tay chỉnh lại cái kính cặp , hỏi tôi:

- Này có án tử hình ở xứ Nhật không ?

- Dĩ nhiên là có . Ở Nhật án tử hình xử bằng treo cổ .

Có lẽ ít hay nhiều không có cảm tình với Pep vì thái độ hờ hững lạnh nhạt của ông ta , tôi nhân cơ hội , trêu chọc ông ta:

- Ở xứ này án tử hình được xử theo lề lối văn minh hơn là ở Nhật ?

- Điều này dĩ nhiên .

Pep còn tỏ ra hờ hững - ở xứ này người ta không dùng đến treo cổ , và rất ít khi dùng tới điện . Trong nhiều trường hợp , người ta cũng không dùng đến điện . Thường ra người ta chỉ cần gọi tội danh kẻ có tội .

- Và đủ để làm chết kappa ?

- Dĩ nhiên . Hệ thần kinh loài kappa tế nhị hơn của loài người các ông .

- Phương pháp này không những chỉ áp dụng về án tử hình bởi luật pháp , mà ngay bọn giết người cũng dùng .

Gaêl , ông giám đốc hãng thủy tinh , cả người trở lên tím dưới ánh đèn mầu , phác một nụ cười khuyến khích .

- Thí dụ ngay cả tôi cũng suýt nữa thì chết vì cơn dồn tim vì hôm trước đây , khi nghe một ông xã hội chủ nghĩa nói tôi: "Ông là một thằng ăn cắp" .

- Chuyện này thường xẩy ra luôn mà thiên hạ không rõ . Một ông trạng sư tôi quen cũng chết cùng một lý do .

Tôi quay mặt về phiá con kappa mới nói xen vào , triết gia Mag . Với nụ cười mỉa mai lúc nào cũng thấy trên môi , ông tiếp tục nói không nhìn ai:

- Con kappa trạng sư khi nghe ai gọi mình là "con ếch" ... như ông biết ở xứ này , "ếch" có nghĩa là "man rợ " . Ngày lại ngày, y lặp đi lặp lại một câu hỏi:" Ta là ếch hay không là ếch ? " , và y lăn ra chết .

- Thế thì cũng như tự tử ...

- Phải biết rằng tên nào gọi kappa là một con ếch thì khi nói như vậy là cốt để giết con kappa . Nhưng theo ông , đó là tự tử à ... ?

Mag vừa mới dứt lời , thì bên kia bức tường của căn phòng - từ căn nhà của thi sĩ Tốc- có tiếng súng nổ vang , rung động không khí .

13

Chúng tôi chạy vội sang căn nhà Tốc . Một khẩu súng lục trong tay phải , phần trên đỉnh đầu máu đang trào ra , Tốc nằm ngửa giữa những chậu cây cảnh miền núi . Bên cạnh một con kappa cái , mặt vùi trong ngực Tốc , đang gào khóc . Tôi nâng bà ta dậy (bình thường , tôi không thích đụng đến lớp da lầy nhầy của kappa) và hỏi bả ta:

- Có chuyện gì vậy ?

- Tôi chẳng hiểu chuyện gì xẩy ra . Hình như anh ấy đang viết cái gì đó . Và đột nhiên , anh ấy bắn vào đầu một phát . A ... A ... tôi biết làm sao đây hở trời ? qur- r- r- r , qur- r- r- r- r (đấy là tiếng khóc của loài kappa) .

- Tốc là một anh chàng ích kỷ . Ông giám đốc hãng thủy tinh Gaêl buồn rầu lắc đầu nói với ông quan toà Pep .

Nhưng ông quan toà chẳng mở miệng , đốt một điếu thuốc đầu mạ vàng . Tới lúc đó , Chak qùy gối để khám xét vết thương của Tốc , tuyên bố với năm người có mặt (thật ra là một người và bốn kappa) với dáng điệu của một vị bác sĩ:

- Đã quá trễ rồi ... Tốc mắc bệnh đau dạ dầy kinh niên , và cũng chính là nguyên nhân đó khiến anh ta u uất .

- Anh ta đang viết điều gì vậy ?

Triết gia Mag , lầm bầm trong miệng những lời này , và như để chứng minh cho lời độc thoại , ông ta nhặt một tờ giấy trên bàn . Tất cả (trừ tôi) đều nghển cổ để nhìn tờ giấy qua cái vai rộng của Mag .

Nào , ta hãy đứng dậy

Đi về phiá thung lũng , biên giới của thế gìới khổ đau , (19)

Đi về thung lũng này ,

Nơi có những tường đá cao ngất

Suối nước trong

Và hoa của cỏ thơm toả mùi hương tuyệt diệu .

Quay lại nhìn chúng tôi , thoáng một nụ cười chua xót , Mag nói:

- Đây là bài phỏng theo bài của Goethe (20) bài ca về nàng Mignon . Thế thì theo tôi Tốc tự tử vì ý thơ cũng đã cạn .

Đúng lúc đó , tình cờ nhạc sỹ Craback cũng lái xe đến nhà Tốc . Chứng kiến cảnh này , Craback dừng một lát trước cửa , rồi đi về phiá chúng tôi , nói với Mag:

- Có phải đó là chúc thư của Tốc ?

- Không , đấy là bài thơ chót của ông ta .

- Thơ ?

Mag vẫn bình thản , đưa cho nhạc sĩ đầu tóc bù xù Crabach bài thơ của Tốc . Ông này không đưa mắt nhìn xung quanh , bắt đầu đọc . . Mải mê đọc , ông ta hầu như không trả lời câu hỏi của Mag:

- Ông nghĩ gì về cái chết của Tốc ?

- Này ... ta hãy đứng . . Tôi cũng vậy , không biết khi nào sẽ chết ... về phiá thung lũng ... biên giới của khổ đau ...

- Nhưng mà ông cũng là một trong những bạn thân của Tốc ?

- Bạn thân ? Tốc lúc nào cũng cô độc . . Về phiá thung lũng , biên giới của thế giới khổ đau ... Riêng Tốc , Ô , người tội nghiệp . ! những tường đá cao ngất ...

- Tội nghiệp ?

- Suối nước trong ... các ông có diễm phúc , tất cả các ông . Những bức tường đá cao ngất ...

Mủi lòng vì con kappa cái không ngừng khóc , tôi nhẹ nhàng vòng tay quanh vai và dìu bà ta về cái trường kỷ trong một góc phòng . Ở đó một con kappa nhỏ chừng 2 hay 3 tuổi ngây thơ cười . Thay bà mẹ , tôi chơi với đứa trẻ và tôi cảm thấy mắt ươn ướt . Đấy là lần đầu tiên và duy nhất tôi đã khóc trong khoảng thời gian ở xứ này .

- Nhưng gia đình của con kappa ích kỷ này thật đáng thương nhỉ !

- Y có nghĩ gì đến gia đình sẽ ra sao sau khi y chết đâu .

Ông quan toà Pep đốt hết điếu thuốc này đến điếu thuốc khác , trả lời câu hỏi của nhà tư bản Gaêl . Đột nhiên giọng nói oang oang của Craback làm chúng tôi ngạc nhiên . Tay cầm bản thảo , ông ta nói đỏng:

- Được rồi , tôi sẽ viết một tang khúc tuyệt vời .

Nhạc sỹ , đôi mắt ti hí sáng lên , nhẹ bắt tay Mag và nhẩy bước ra cửa . Một đám đông kappa cùng xóm đã , dĩ nhiên , tụ tập trước cửa nhà Tốc , tò mò nhìn vào trong nhà . Craback đẩy những người này bên phải , bên trái để đi ra , và nhẩy lên xe . Và tiếng máy xe vừa nổ thì ông ta đã hầu như biến mất .

- Xin đừng có quá tò mò .

Ông quan toà Pep thay cảnh sát , đẩy đám kappa và đóng cửa lại . Và chắc nhờ thế mà yên lặng đột nhiên trở lại gian phòng. Trong bầu không khí yên lặng , giữa mùi máu của Tốc , lẫn với mùi thơm của hoa những cây miền núi , chúng tôi bàn về tang lễ cho người vừa mất . Chỉ riêng triết gia Mag , nhìn cái xác của Tốc , như trầm tư trong một giấc mộng . Vỗ vào vai ông ta , tôi hỏi:

- Cậu nghĩ gì vậy ?

- Về cuộc đời của kappa .

- Cuộc đời kappa ra sao ?

- Cuối cùng , loài kappa chúng tôi , có thể nói , để sống cho trọn cuộc đời kappa thì ...

rồi Mag , không ít thì nhiều hơi bối rối , thì thào tiếp:

- Dù sao đi nữa , loài kappa chúng tôi tin vào một sức mạnh ở bên ngoài chúng tôi .

14

Vì câu nói của Mag mà dẫn tôi tới chuyện gợi ra những câu hỏi về tôn giáo . Là người duy vật , tôi chẳng bao giờ nghĩ đến vấn đề này một cách nghiêm túc . Nhưng vào lúc đó , chắc xúc động về cái chết của Tốc , tôi bắt đầu suy nghĩ về quan niệm khái quát của loài kappa về tôn giáo . Tôi đặt vấn đề này với anh chàng sinh viên Rapp:

- Chúng tôi có Thiên chúa giáo , Phật giáo , Hồi giáo , Bái hỏa giáo ( 21 ) và những đạo khác . Tuy nhiên đạo mạnh nhất là "Cận Đại Giáo " . Người ta cũng gọi là "Sinh Hoạt Giáo "(Đạo Sống) có lẽ danh từ sinh hoạt giáo cũng không được chỉnh lắm . Từ này bắt nguồn từ chữ quemoocha , trong từ đó vĩ từ cha tương đương với vĩ từ ism trong tiếng Anh . Nguồn gốc của từ quemoo là quemal , có nghiã là sống , theo đúng nghiã là ãn cơm , uống rượu , làm tình ...

- Như vậy theo cậu thì ở đây cũng có nhà thờ , đền chùa ... ?

- Cậu nó giỡn ? Ngôi đền của Hội Cận Đại Giáo là một kiến trúc đồ sộ nhất tại xứ này . Hay là chúng ta tới đó thăm xem sao?

Vào một buổi chiều nóng ẩm trời đầy mây , Rapp kiêu hãnh dẫn tôi đi thăm ngôi đền lớn nói trên . Quả thật toà điện này đồ sộ gấp 10 lần nhà thờ St Nicolas ở Tokyo . Lại nữa , cái toà nhà đồ sộ này là tập hợp của nhiều kiểu kiến trúc đủ loại . Tôi có cảm giác như ngộp thở khi đứng trước đại giáo đường này , trầm trồ nhìn những ngọn tháp cao vút và những nóc vòm bát úp . Tất cả hiện ra như vô số những cái chân bạch tuộc vươn thẳng lên trời . Chúng tôi đứng đó trước cổng chính- so sánh với ngay chính cửa vòm , chúng tôi chỉ là những vật bé tí tẹo - Bất động đứng một lúc , ngước mắt nhìn toà giáo đường , có dáng dấp như một con vật không lồ chứ không phải là một công trình kiến trúc .

Phía trong điện cũng rộng bát ngát . Giữa những cột tròn kiểu cô - ranh (22) khách thập phương lăng quăng đi lại . Cũng như chúng tôi , họ trông nhỏ xíu . Chẳng bao lâu , chúng tôi gặp một con kappa lưng còng . Rapp cúi người chào và nói với một giọng lễ phép:

- Bạch cụ , thật là vui mừng khi thấy cụ được an khang .

Con kappa kia cũng với một giọng cực kỳ lễ phép , cúi đầu đáp lễ lại:

- Xin cám ơn ông , Ông Rapp , ông vẫn có dáng ... (đến đây , ông cụ ngừng lại một lát , có lẽ ông cụ nhận ra cái mỏ loét của Rapp) . Đúng là trông ông mạnh khỏe . Thế thì ngày hôm nay có chuyện gì vậy .

- Hôm nay xin dẫn vị này lại . Chắc bạch cụ cũng đã từng nghe nói về vị này ...

Thế rồi Rapp huyên thuyên dông dài kể lại chuyện của tôi . Một phần có lẽ để biện minh cho lý do không siêng năng lui tới đại giáo đường của anh ta .

- Bạch cụ , thật là một hân hạnh nếu có thể được cụ chỉ dẫn vị này đi vòng quanh thăm thú ?

Ông cụ nở một nụ cười độ lượng , chào tôi , từ tốn lấy ngón tay chỉ bàn thờ trước mặt chúng tôi:

- Tôi xin vui lòng hướng dẫn ông , nhưng thật ra cũng chẳng giúp ích được chuyện gì . Tín đồ chúng tôi thờ phụng "Cây Sinh Mệnh" (Cây Sống) được đặt trên bàn thờ này . Như ông thấy , cây mang một trái vàng và một trái xanh . Trái vàng là trái thiện , trái xanh là trái ác ...

Trong lúc ông cụ đang giảng nghĩa , tôi bắt đầu thấy nhàm chán , vì lời ông cụ thốt ra như những chuyện ngụ ngôn cũ rích . Dĩ nhiên tôi làm như chăm chú nghe . Nhưng một đôi lúc , không quên liếc mắt nhìn phía trong đại giáo đường .

Những cột trụ kiểu cô - ranh , những mái vòm kiểu gô - tích , những mô hình bàn cờ trên sàn kiểu Ả Rập , những cái ghế cầu kinh bắt chước kiểu sécession ... , sự hoà hợp từ tất cả mọi vật hỗn tạp toát ra một vẻ đẹp man dại kỳ lạ . Cái làm tôi chú ý hơn cả là những bức tượng bán thân bằng cẩm thạch đặt trong những hốc tường hai bên; tôi có cảm tưởng đã thấy những bức tượng này ở đâu đó , và tôi có lý . Ông gìà kappa lụ khụ sau khi đã thuyết hết về cây sinh mệnh , đi lại gần một cái hốc phía tay mặt , theo sau là tôi và Rapp , và bắt đầu giải thích về bức tượng bán thân đặt trong đó .

- Đây là một trong những vị thánh của chúng tôi ... Thánh Strindberg , người chống lại tất cả . Theo lời kể thì sau bao lần đau khổ , ông tìm được giải thoát trong triết lý của Swedenborg(23) ... Thật ra ông ta không được cứu rỗi . Vị thánh này , cũng tin vào Đạo Sống- như chúng tôi- ngoài ra ông ta chẳng còn tìm ra điều gì để tin tưởng . Các ông nên đọc cuốn Những truyền thuyết mà vị thánh này đã để lại cho chúng tôi , trong đó ông ta đã thú nhận là ông đã có lần tự tử mà không chết .

Cảm giác hơi buồn vì những lời nói này , tôi đưa mắt nhìn sang hốc tường tiếp theo , trong đó có đặt tượng bán thân một người Đức râu ria xồm xoàm .

- Đây là tác giả cuốn Zarathrousta , nhà thơ Nietzsche(24) . Ông thánh này tìm sự cứu rỗi qua siêu nhân do chính ông tạo ra . Nhưng tuyệt vọng , ông này cũng vậy , cuối cùng hóa điên . Có thể nếu không hóa điên , ông không thể được tôn làm thánh .

Ông cụ kappa , sau một lát im lặng ngắn , dẫn chúng tôi tới cái hốc thứ ba .

- Tượng thứ ba là tượng của Tolstoi (25) . Hơn tất cả những vị thánh khác , vị này đã từng tự khắc khổ hành xác . Vì sinh ra trong một gia đình quý tộc , ông ta không muốn trưng ra những đau khổ của chính bản thân mình trước sự tò mò của công chúng . Vị thánh này cố bắt tự mình tin vào Chúa , mà thật tâm ông không thể tin . Ông ta đã từng tuyên bố trước công chúng là ông tin tưởng vào đức chúa . Nhưng vào những năm cuối cùng của cuộc đời , ông không thể chịu đựng được bi kịch nói láo của mình . Hiển nhiên là vị thánh này , cũng như những vị khác , thường thật tình run sợ trước những thanh xà ngang trong thư phòng . Nhưng ông ta được kể là thánh trong những vị thánh khác , dĩ nhiên vì ông ta đã không tự vẫn .

Cái tượng bán thân đặt trong hốc thứ tư là một người Nhật như tôi . Khi nhìn thấy mặt người đồng hương này tôi không khỏi ngăn cảm được nỗi hoài hương .

- Đây là ông Kunikida Doppo (26) . Người thi sỹ này đã biết tường tận nỗi buồn của tâm hồn người thợ bị xe lửa cán chết. Tôi thấy không cần thiết phải giảng nghiã thêm cho ông về ông này . Bây giờ hãy nhìn tới tượng số năm .

- Có phài là Wagner ? tôi hỏi ông cụ .

- Đúng đấy . Nhà cách mạng và bạn của vua chúa . Vào cuối đời mình , thánh Wagner đã đi tới chỗ chịu cả việc cầu nguyện trước bữa ăn . Nhưng ông ta đúng ra là người mộ Đạo Sống hơn là một con chiên nhà chúa . Nếu ta tin vào chính những bức thư của ông để lại , không biết đã bao lần trước những đau khổ của nhân loại , ông đã đi gần đến chuyện tự sát .

Chúng tôi đã đứng trước hốc thứ sáu .

- Đây là người bạn của thánh Strindberg , một họa sĩ trẻ người Pháp , cựu thương gia , đã từng bỏ vợ và đàn con để cưới cô gái người Tahiti 13 hay 14 tuổi . Trong huyết quản của ông thánh này có dòng máu của một cựu thủy thủ . Hãy nhìn đôi môi ông ta , còn dấu vết của thạch tín hay một chất gì như vậy . Người ở trong hốc thứ 7 ... Ông đã mệt rồi , thôi hãy đi tới đây .

Thật ra tôi cũng đã mệt mỏi . Bước theo ông cụ và Rapp , tôi đi qua một hành lang thoảng mùi hương và vào trong một căn phòng . Trong một góc của căn phòng nhỏ này có dựng một bức tượng Vệ Nữ đen , đồ cúng đặt dưới chân là một chùm nho dại . Tôi đã nghĩ nơi đây phải là phòng của một tu sĩ nên ắt không có trang hoàng , nên hơi ngạc nhiên . Hình như đoán được ý nghĩ của tôi , ông cụ , trước khi mời tôi ngồi , đã giải thích cho tôi hầu như lấy làm tiếc cho sự dốt nát của của tôi:

- Đừng quên là đạo của chúng tôi là Đạo Sống , dậy chúng tôi phải sống hết mình . Ông Rapp , ông đã cho vị này biết kinh thánh của chúng ta chưa ?

- Bạch cụ , chưa . Cũng xin thú với cụ là tôi cũng chỉ mới đọc qua loa .

Rapp , lấy tay gãi cái đĩa trên đình đầu , thành thật trả lời . Ông cụ , cười hiền từ , tiếp tục nói:

- Như vậy thì chắc ông cũng không rõ . Thượng đế của chúng tôi sáng tạo ra thế gìới trong 1 ngày ( Cây Sống , duy chỉ là một cái cây , nhưng đầy quyền lực) . Rồi Thượng Đế tạo ra một con kappa cái . Con này mệt mỏi vì buồn chán , muốn kappa đực . Thượng Đế thương tình , bèn lấy óc của con kappa cái tạo ra con đực . Ngài ban phép cho hai kappa , phán rằng: "hãy ăn , làm tình , và sống cật lực" .

Lời ông cụ khiến tôi nhớ lại thi sĩ Tốc . Ông ta , tiếc thay cũng như tôi , đều vô thần . Vì tôi không phải là kappa , tôi có lý khi không biết Đạo Sống . Nhưng Tốc , sinh tại xứ sở kappa , chắc chắn phải biết Đạo Sống . Tôi lấy làm thương hại cho Tốc đã không theo đạo này . Vì vậy , cắt ngang lời ông cụ , tôi nói về Tốc:

- A , anh chàng thi sĩ đó quả thật đáng thương .

Nghe tôi nói như vậy , ông cụ thở dài:

- Chỉ có lòng tin , hoàn cảnh và sự ngẫu nhiên mới quyết định số phận chúng ta ( ông có thể thêm vào di truyền) . Tiếc một điều là ông Tốc không có đức tin .

- Tốc chắc cũng thèm được như cụ , tôi cũng thèm được như cụ , còn như bọn anh Rapp đây thì hãy còn trẻ ...

- Nếu như cái mỏ của tôi không bị loét thì tôi cũng đã lạc quan hơn .

Nghe những lời này , ông cụ thở dài thườn thượt một lần nữa , rớm rớm nước mắt , nhìn thẳng vào bức tượng vệ nữ đen , nói với chúng tôi .

- Thật ra , đây là nỗi bí mật của tôi , xin đừng nói cho ai hay cả- ngay cả tôi , tôi cũng không thể tin vào thượng đế của chúng tôi . Nhưng một ngày nào đó , những lời cầu nguyện của tôi ...

Ông cụ còn đang muốn nói tiếp thì , bất chợt , cánh cửa gian phòng mở toang , đi vào một con kappa cái mập thù lù . Bà ta chạy thẳng tới ông cụ . Chúng tôi , dĩ nhiên , cố giữ bà ta lại , nhưng trong chớp mắt mụ đã quẳng cụ già xuống sàn .

- Đồ lão già mắc dịch ! Hôm nay mày lại móc tiền trong túi bà để đi nốc rượu . Mụ ta hét lên .

Vào khoảng 10 phút sau , để mặc cặp kappa , chúng tôi bước như chạy trốn xuống thang cấp mặt tiền .

- Thấy cảnh đó thì biết ngay cả ông cụ cũng không tin vào Cây Sống đâu ! Rapp nói với tôi sau khi bước im lặng trong một lát .

Không trả lời , tôi ngoảnh lại nhìn về phía đại giáo đường . Dưới bầu trời mù sương , cũng như trước , toà giáo đường vươn lên những tháp cao và những mái hình bát úp như một rừng chân bạch tuộc toát ra cái gì lung linh huyền hoặc như một ảo ảnh treo trong không trên sa mạc .

15

Sau chừng một tuần trôi qua , tôi tình cờ được biết qua bác sĩ Chak một chuyện lạ lùng . Theo đó thì căn nhà cũ của Tốc có ma . Vào khoảng thời gian này , con kappa cái của Tốc đã dọn đi ở nơi khác , và căn nhà của ông thi sĩ bạn tôi trở thành tiệm chụp hình . Theo như lời Chak , trên tất cả những tấm ảnh chụp trong tiêm này , Tốc , không hiểu sao , đều hiện ra mờ ảo ở phía sau ảnh người chụp . Tôi phải nói thêm là Chak , duy vật , hoàn toàn không tin có cuộc sống sau khi chết . Bằng chứng là khi kể lại chuyện này , anh ta còn nói thêm , với một nụ cười ranh mãnh , một câu như lời bình: "ngay cả linh hồn cũng có một sự hiện diện vật chất"

Tôi cũng không khác gì Chak , nghiã là tôi cũng không tin có sự hiên diện của ma qủy . Nhưng bởi vì tôi có cảm tình với thi sĩ Tốc , nên chạy ngay lại một tiệm sách , mua những tờ báo và tạp chí có đăng những bài về bóng ma Tốc và những hình ảnh ma quái của anh ta . Đúng vậy , trên tất cả những hình , một con kappa tựa như Tốc hiện ra mờ ảo , ở phía sau hình những con kappa già , trẻ , đực , cái . Nhưng chuyện làm tôi ngạc nhiên hơn cả những tấm hình , là những bài báo , nhất là bài tường trình của hội Tâm Linh Học . Sau đây là tóm tắt của bài tường trình mà tôi xin dịch lại khá trung thành (những lời ghi chép mà tôi thêm vào viết trong dấu ngoặc) .

Bản tường thuật về hồn ma ông Tốc , thi sỹ . (Tập san Thông Linh Học Hiệp Hội , số 8274)

Hiệp hội hiện tại đã tổ chức một cuộc điều tra bất thường tại số nhà 251 , đường ... , căn nhà cũ của Ông Tốc , thi sĩ , tự vẫn , hiện tại là tiệm chụp ảnh ... , của nhiếp ảnh gia x x , dự buổi họp có những thành viên sau (những tên đã bị lược bỏ ở đây) .

Chúng tôi , hội viên của hội , với danh nghiã 17 người , ông chủ tịch Tâm Linh Hiệp Hội Pếch cùng với bà đồng đáng tin cậy nhất của chúng tôi , bà Hốp , vào ngày 17 tháng 9 , lúc 10 . 30 sáng , chúng tôi họp trong một phòng của tiệm chụp hình nói trên . Vừa bước vào tiệm chụp hình , bà Hốp , nhậy cảm với không khí thông linh , bị lên cơn giật toàn thân và ói mửa nhiều lần . Theo bà Hốp thì vì ông Tốc nghiện thuốc lá quá nặng nên không khí thông linh cũng bão hoà chất nicotine .

Chúng tôi , thành viên cùa hội , im lặng cùng ngồi với bà Hốp xung quanh một cái bàn tròn . Sau 3 phút 25 giây , bà Hốp rơi vào trong trạng thái xuất thần , và bị nhập bởi linh hồn ông thi sĩ Tốc . Như ghi lại dưới đây theo thứ tự tuổi tác , chúng tôi trò truyện với linh hồn Tốc nhập vào bà Hốp .

Hỏi: Tại sao anh lại hiện ra dưới hình thức ma ?

Đáp: Để biết danh tiếng sau khi chết .

H :Anh , hay những linh hồn , nói chung ra , muốn có danh tiếng sau khi chết ?

Đ :Tôi , ít nhất ra cũng muốn . Nhưng có một thi sĩ Nhật tôi gặp lại khinh bỉ danh tiếng sau khi chết .

H: Anh có biết tên của người thi sĩ này không ?

Đ: Thật là tiếc , tôi đã quên tên . Tôi chỉ nhớ lại một trong những bài thơ 17 âm tiết mà ông ta thích sáng tạo .

H: Bài thơ ấy ra sao ?

Đ: Furu ike ya

Kawazu tobikomu

Mizu no oto

(Trong ao cũ

Ếch nhẩy vào

Nước kêu bơm )

Ao xưa , ếch nhảy xuống ,

Chỉ một tiếng nước xao .

H: Anh có coi bài thơ này là một tuyệt tác hay không ?

Đ: Không đến nỗi dở , theo tôi . Nhưng nếu thay chữ "ếch" bằng chữ "kappa" , bài thơ sẽ sáng hẳn ra .

H: Như vậy có thể cho biết lý do được không ?

Đ: Vì chúng tôi , loài kappa , chúng tôi tìm ngay cả kappa trong nghệ thuật .

Tới lúc này , ông chủ tịch Pếch lưu ý chúng tôi rằng đây là một cuộc điều tra bất thường của 17 thành viên hiệp hội Tâm Linh Học chứ không phài là buổi bình văn .

H: Cuộc sống của những hồn ma thế nào ?

Đ:Không có khác gì đời sống của quý vị .

H:Anh có hối hận về việc quyên sinh không ?

Đ:Không hối hận chút nào cả . Khi nào tôi chán cảnh sống làm ma , tôi sẽ dùng súng lục để sống trở lại .

H: Tái sinh có khó khăn lắm không ?

Với câu hỏi này , hồn Tốc đáp lại bằng một câu hỏi . Kiểu trả lời này dĩ nhiên rất bình thường đối với ai đã từng quen biết Tốc .

Đ : (của Tốc) Tự tử có dễ dàng không ?

H: Đời sống của quý vị có vĩnh cửu hay không ?

Đ: Về cuộc sống của chúng tôi , ý kiến rất khác nhau . Không ai tin được vào ý kiến nào cả . Nhưng cũng nên biết rằng , may mắn cho chúng tôi , ở đây cũng có tôn giáo: Thiên chúa giáo , Phật giáo , Hồi giáo , Bái hỏa giáo .

H: Anh tin vào đạo nào ?

Đ: Tôi vẫn theo hoài nghi chủ nghiã .

H: Nhưng dù sao anh cũng không nghi ngờ sự hiện hữu của linh hồn ?

Đ: Tôi không thể quá tin như Quý vị .

H: Anh có nhiều bạn bè không ?

Đ: Những người bạn tôi lui tới gồm những người từ xưa cho đến ngày nay , Đông phương và Tây phương , không dưới con số ba trăm . Nếu tôi phải nêu một vài tên quan trọng thì đã có Von Kleist , Meilender , Weininger ...

H: Những bạn của anh đều tự tử ?

Đ: Không hẳn , có người như Montaigne , biện hộ cho tự tử , và là một trong những người bạn tôi rất quý trọng . Nhưng tôi không liên lạc với những người bi quan không đủ can đảm để tự tử - Schopenhauer và đồng bọn . .

H: Tôi muốn biết về sức khỏe của Schopenhauer ?

Đ: Hiện nay ông ta đang lập nền tảng cho chủ nghĩa yếm thế của các linh hồn và đang bàn cãi những ưu hay khuyết điểm của chuyện phục sinh bằng tự tử . Nhưng từ khi ông ta biết được bệnh dịch tả là do vi khuẩn gây ra thì ông ta hết sức an tâm.

Chúng tôi tiếp tục hỏi về linh hồn của những người như Napoléon , Khổng tử , Dostoievsky , Darwin , Cléopâtre , Thích ca mâu ni , Démosthène , Dante , Sen no Rikyu (27) v . v . nhưng hoàn toàn thất vọng , Tốc thay vì trả lời thêm chi tiết , thì anh ta lại muốn hỏi thăm về những lời đồn đại liên quan đến chính anh ta .

H: (Tốc) Danh tiếng của tôi sau khi chết ra sao ?

Đ: Theo một nhà phê bình thì anh được xếp vào hạng những thi sĩ tầm thường .

H: Nhà phê bình này chắc thuộc những người ghét tôi vì tôi không ký tặng họ tập thơ của tôi . Toàn tập tác phẩm của tôi đã được xuất bản chưa ?

Đ: Xuất bản rồi , nhưng sách không được bán chạy lắm .

H: Toàn tập tác phẩm của tôi , sau 300 năm , nghĩ là sau khi hết bản quyền tác giả , thế nào cũng được tất cả mọi người mua . Có tin tức gì về người bạn gái đã chung sống với tôi ?

Đ: Bà ta trở thành vợ của nhà xuất bản Rắc .

H: Tội nghiệp bà ta chưa biết được một mắt của ông ta là mắt giả . Thế còn những đứa con của tôi ?

Đ: Chúng tôi được tin là chúng được gửi đến viện cô nhi quốc gia .

Sau một thời gian ngắn im lặng , Tốc tiếp tục hỏi:

H: Cái nhà của tôi hiện tại ra sao ?

Đ: Trở thành một tiệm chụp hình .

H: Cái bàn thì sao ?

Đ: Không ai biết số phận nó ra sao .

H: Tôi bí mật giữ một tập thư trong một ngăn kéo của cái bàn . Nhưng mừng là không có liên quan gì đến Quý vị . Bây giờ thế gới thần linh của chúng tôi sắp chìm dần trong bóng tối của buổi chiều rồi . Tôi từ giã quý vị . Xin chào các bạn . Xin chào các bạn thân thiết .

Với những lời cuối cùng , bà Hốp thình lình thức dậy . Chúng tôi , 17 thành viên của hội thề trước đấng hoàng thiên , bảo đảm tính chất xác thực của những lời này (Về tiền thù lao của bà Hốp , chúng tôi trả với giá cả bình thường như lúc bà ta làm việc như một nữ nghệ sĩ)

16

Sau khi đọc những bài viết về hồn ma của Tốc , tôi dần dần xuống tinh thần , và tôi muốn trở về xứ sở loài người . Nhưng sau bao lần tìm kiếm trong những lúc đi tản bộ , tôi cũng không kiếm ra lại đước cái lỗ hổng mà tôi rơi vào đây . Lúc đó , tôi biết được từ ông đánh cá Bag kia , là có một con kappa già sống bình thản , hàng ngày đọc sách và thổi sáo , trong một khu ngọai ô . Nếu tôi thử hỏi con kappa này , may ra lão ta sẽ chỉ cho tôi con đường để đi ra khỏi xứ . Không chần chờ , tôi đi tới chỗ lão ở . Nhưng tìm đến nơi , trong một ngôi nhà nhỏ , tôi không gặp một con kappa già , mà một con kappa rất trẻ , chừng độ 12 hay 13 tuổi , cái đĩa trên đỉnh đầu còn chưa cứng lại , đang thổi sáo . Nhưng sau khi hỏi tên thì đúng là ông già kappa mà Bag đã nói .

- Cụ trông trẻ như một đứa bé .

- Thế cậu không hay ư ? không hiểu số phận thế nào mà tóc tôi đã bạc trắng khi lọt lòng mẹ . Nhưng từ lúc đó trở đi , tôi bắt đầu trẻ lại , và bây giờ , cậu thấy tôi như đứa con nít . Nếu tôi tính tuổi , coi rằng lúc sinh ra tôi đã 60 , thì bây giờ tôi 115 hay 116 tuổi .

Đưa mắt nhìn quanh trong phòng . Có thật là hoàn toàn do sự tưởng tượng của trí óc tôi hay không mà chiếc ghế xoàng xĩnh, cái bàn tầm thường đều đượm một không khí hạnh phúc thanh tao .

- Hình như cụ sống sung sướng hơn những con kappa khác ?

- Hừm , có lẽ vậy . Trong thời niên thiếu , tôi là một lão gìà , và bây giờ ở tuổi chín chắn , tôi lại là một đứa trẻ . Vì vậy tôi không ham tiền bạc như những người già và không đắm đuối tình dục như những người trẻ . Tóm lai , nếu cuộc sống của tôi không sung sướng , thì ít nhất ra cũng bình thản .

- Thật vậy , cuộc sống của cụ chắc rất bình thản .

- Hừm , lão chưa nói cho cậu biết tất cả lẽ lão sống sung sướng . Lão có một thân hình khỏe mạnh , và lão có đủ tiền để tránh khỏi tất cả những nỗi khó khăn trong cuộc sống . Nhưng cái mà lão được đặc ân nhất là lão đã già khi mới sinh ra .

Tôi truyện trò trong một hồi lâu với ông lão về Tốc , người đã tự vẫn; về Gaêl , người nhờ thầy thuốc chẩn bệnh hàng ngày , nhưng tôi không hiểu tại sao cụ già kappa không để ý lắm về những chuyện tôi kể .

- Vậy thì cụ không có bám víu gì lắm vào cuộc sống như những kẻ khác ?

Cụ già kappa , nhìn vào mặt tôi , bình thản trả lời:

- Cũng như mọi kappa khác , tôi đã ra khỏi lòng mẹ sau khi ông bố tôi hỏi tôi có muốn sinh ra trong cõi đời này không .

- Còn tôi , tôi rơi vào trong xứ này hoàn toàn do tình cờ . Xin cụ làm ơn chỉ tôi đường ra khỏi nơi đây .

- Chỉ có độc một đường để cậu ra khỏi nơi đây .

- Cụ nói gì , thưa cụ ?

- Con đường mà cậu đi đến .

Khi tôi nghe những lời này , tôi không hiểu sao tóc tôi dựng đứng lên .

- Khổ quá , tôi tìm mãi không kiếm ra .

Cụ già kappa nhìn tôi với đôi mắt trẻ thơ . Rồi đứng dậy , đi về góc phòng , lấy tay kéo một sợi giây thòng xuống từ trên trần . Lúc đó một khung cửa sổ mái nhà mà đến mãi bây giờ tôi không để ý , bỗng mở ra . Phía ngoài khung cửa sổ mái nhà , qua những cành thông và thông tuyết , bầu trời xanh ngát hiện ra . Lại nữa , tôi thấy ngay cả ngọn núi Yari- ga- take vươn lên như một mũi tên khổng lồ . Tôi sung sướng nhảy cỡn lên như một đứa trẻ nhìn thấy máy bay .

- Này , cậu có thể ra bằng đường này .

Đoạn ông cụ lấy tay chỉ tôi sợi giây . Tôi tưởng chỉ là một sợi giây đơn giản , mà thật ra là một cái thang dây .

- Thế thì tôi có thể đi ra bằng lối đó ?

- Dĩ nhiên nhưng lão cho cậu hay trước , đừng hối hận khi rời đây nhé .

- Ồ , tôi sẽ không hối tiếc gì cả .

Vừa mới trả lời xong , tôi trèo lên thang dây , vừa ngắm cái điã trên đỉnh đầu cụ già kappa phía dưới xa .

17

Từ khi trở về từ xứ kappa , đôi lúc tôi khó chịu về mùi da người . So sánh với loài người , loài kappa thật là sạch sẽ . Lại nữa, cái đầu của chúng ta , loài người , dưới mắt tôi đã quen nhìn loài kappa , thật là kỳ dị . Có lẽ đối với quý vị thì không hiểu được , nhưng ngoài đôi mắt và cái miêng ra , cái mũi là vật khiến tôi có cảm giác mạnh . Tôi cố kiếm cách , dĩ nhiên trong trường hợp có thể , không gặp người nào . Tuy nhiên , tôi dần dần quen lại với loài người . Sáu tháng sau khi trở về , tôi có thể đi bất cứ chỗ nào . Nhưng rắc rối là , trong khi nói chuyện , tôi thường thốt ra theo bản năng những tiếng của ngôn ngữ kappa .

- Cậu sẽ ở nhà vào ngày mai ?

- Qua

- Cậu nói gì vậy ?

- Rằng tôi sẽ có nhà .

Cứ như thế mà cuộc đối thoại diễn tiến . Nhưng đúng một năm sau khi tôi trở về từ xứ kappa , tôi thất bại trong một công chuyện ... và . . (khi ông ta nói đến đây , bác sĩ S ... nói ngay: Ngừng lại đi ! - Theo lời ông bác sỹ S . . thì cứ mỗi lần kể đến chuyện này , người bệnh số 23 lại lên cơn trở nên hung dữ , ngay cả khán hộ cũng không kiềm chế ông ta được)

- Thôi , khỏi cần nói chuyện đó . Nhưng thất bại của công việc nảy khiến tôi có ý định muốn trở lại xứ kappa . Không phải là "đi" mà là "trở về" . Xứ kappa đối với tôi , trong tình trạng của tôi vào thời kỳ đó , như quê hương của tôi .

Tôi yên lặng lách ra khỏi nhà , định leo lên tầu theo con đường Chuo-sen (28) . Chẳng may , tôi bị một cảnh sát viên bắt và giam ở bênh viện . Trong thời gian ở bệnh viện , tôi luôn nghĩ đến xứ kappa ... Ông bác sỹ Chak ra sao ? Triết gia Mag chắc như thường lệ đang nghĩ về một vấn đề dưới ngọn đèn bao bởi lớp kính 7 mầu . Nhất là anh bạn thân Rapp với cái mỏ bị loét ... Vào một buổi chiều nhiều mây như hôm nay , trong khi đang mơ màng , tôi suýt nữa hét lên . Tôi không hiểu làm sao ông ta lại vào được , ông kappa đánh cá có tên Bag , đứng trước mặt tôi , cúi đầu nhiều lần ! Tôi cũng không còn nhớ rõ, sau khi hoàn hồn , tôi đã khóc hay cười . Nhưng dù sao trong một khoảng thời gian dài , tôi sung sướng có thể nói tiếng kappa:

- Ồ Bag , làm sao cậu đến đây được ?

- Ô , tôi tới đây để thăm ông , được tin ông đau ốm .

- Làm sao cậu biết được tin ?

- Nghe tin qua radio .

Bag hãnh diện cười .

- Nhưng làm sao cậu tới đây được ?

- Chẳng có gì là khó khăn . Sông và lạch ở Tokyo là đường đi của loài kappa .

Tôi mới nhớ lại là kappa , như ếch , thuộc loài lưỡng thê , trên cạn dưới nước .

- Nhưng không có sông ở quanh đây .

- A , tôi tới đây theo ống dẫn nước , và ra khỏi bởi cái miệng vòi cứu hỏa ...

- Miệng vòi cứu hỏa ?

- Ông quên rằng ở xứ kappa cũng có thợ máy ?

Từ đó , cứ hai hay ba ngày , những con kappa lại đến thăm tôi . Theo lời bác sỹ S . . thì tôi mắc chứng tâm thần phân liệt (Dementia praecox) , nhưng theo bác sĩ Chak thì - (điều này chắc thất lễ đối với chư vị) không phải tôi mắc chứng tâm thần phân liệt , mà chính là bác sĩ S . . mắc chứng bệnh này và cả Quý vị nữa . Không những ông bác sỹ Chak , mà cả anh chàng sinh viên Rapp và triết gia Mag cũng đến thăm tôi . Tuy vậy , ban ngày , ngoài ông đánh cá Bag , không một ai tới đây . Nhất là vào đêm khuya , họ tới từng hai hay ba ... vào những đêm có trăng . Đêm qua chẳng hạn , tôi nói chuyện với Gaêl , ông giám đốc xưởng thủy tinh và triết gia Mag . Và ngay cả chúng tôi yêu cầu Craback , ông nhạc sĩ , chơi một khúc violon . Nhìn kia ! Quý vị có thấy bó hoa huệ đen để trên bàn đằng kia ? Craback đã mang tới tặng tôi tối qua đấy . (Tôi quay lại , nhưng trên bàn chẳng có gì cả , ngay cả một bó hoa)

- Cuốn sách này do triết gia Mag đã cất công mang tới cho tôi . Hãy đọc vần thơ đầu tiên . Không , các ông không thể biết ngôn ngữ kappa . Thôi để tôi đọc cho mấy ông . Đây là tác phẩm toàn tập của Tốc , vừa mới xuất bản:

(Tay dở một cuốn niên giám điện thoại cũ , ông ta bắt đầu cao giọng đọc những câu thơ như sau)

Giữa rừng hoa cọ , lùm tre ,

Phật Tổ ngài đã ngủ mê lâu rồi .

Cây vả bên đường chết khô

Đức Chúa dường cũng xuống mồ theo chân

Chúng ta phải nghỉ ngơi thôi ,

Trước phông rạp hát , thảnh thơi cứ nằm .

(và ở phía sau sân khấu , chúng ta chỉ thấy một bức phông chắp vá bằng những mảnh vải vụn)

Nhưng tôi cũng không quá bi quan như thi sĩ Tốc . Khi mà những kappa còn đến viếng thăm tôi thường xuyên ... À quên , quý vị còn nhớ ông quan toà Pep , bạn tôi . Ông này sau khi bị mất chức , trở lên điên khùng . Tôi được nghe tin cho hay ông ta đang ở trong một bệnh viện tâm thần của xứ kappa . Tôi rất muốn đi thăm ông ta , nếu bác sĩ S ... cho phép tôi .

11- 2- 1927

Dịch xong ngày 1- 5- 05 , đúng ngày tròn 62 tuổi .

Chú thích:

[ 1] - Swift , Jonathan (1667- 1745) văn hào Ái nhĩ Lan , nổi tiếng với trường thiên Guilliver phiêu lưu ký , giọng văn hài hước châm biếm chống lại xã hội đương thời , nhất là giới Quý tộc Anh . Tập đầu trong trường thiên Guilliver phiêu lưu ký (4 tập)(1720- 1726) , cuộc hành trình xứ Lilliput , Swift đã hài hước đả kích vua và gìới quý tộc bằng cách cho Guilliver đái vào kinh thành để chữa cháy .

[ 2] - Butler (Samuel) (1835- 1902) Tiểu thuyết gia người Anh . Tiểu thuyết hài hước của ông châm biếm xã hội Quý tộc Anh (Erewhon ... ) , đọc ngược chữ Nowhere .

[ 3] - France , Anatole , Thibault (1844- 1924): văn hào Pháp . Những sách của ông viết về lịch sử hay phong tục (Le crime de Sylvestre Bonnard , 1881; la Rotisserie de la Reine Pédauque; le Lys rouge , 1894; Les dieux ont soif , 1912) với giọng điệu chế nhạo và hoài nghi . Nhận giải Nobel văn chương năm 1921 .

[ 4] - Kamikochi: Vùng suối nước nóng tại huyện Nagano . Những dặng núi tại đây có nhiều ngọn cao trên 3000 m .

[ 5] - Kumazasa: trúc còi . Đây là loại trúc nhỏ , thân lớn không quá một ngón tay , cao không quá 1 m . Chữ kuma có nguồn gốc từ chữ Ôi , cũng có lúc được viết là chữ Hùng (con gấu) , có nghiã là những vầng đen thường có dưới con mắt. Người Nhật thường nói:"Kuma ga dekita " để chỉ trường hợp bị mệt nên có vầng đen dưới mắt . Kuma zasa ra lá mầu xanh vào mùa xuân , đến mùa thu thì quanh mép lá bị úa ra trước nên trắng ra như một viền trắng chung quanh lá , trông giống như vầng(kuma) dưới con mắt . Lá mới của Kumazasa chứa nhiều vitamines , nên thường dùng để chế trà khoẻ (kenko cha).

[ 6] - Corned beef: nguyên văn bằng chữ Katakana , chuyển âm từ tiếng Anh corned beef .

[ 7] - Quax ! Quax: nguyên văn trong truyện .

[ 8] - Ginza: Trung tâm thương mại Tokyo .

[ 9] - Quax , Bag , quo quel , quan ? : nguyên văn trong truyện .

[10] - Suiko Koryaku: Thủy Hổ Khảo Lược , những lời bàn sơ lược về kappa . Vì mặt của kappa tựa như mặt con hổ , nên kappa cũng có tên là hổ nước (suiko) .

[11] - 50 độ Fahreinheit: vào khoảng 15 độ Celsius .

[12] - Rượu áp- xanh: một thứ rượu mạnh của Pháp , cất từ cây absinthe .

[13] - Khổ 8 : Khổ sách A 5 (152x218mm)

[14] - Khổ 12: Khổ sách B6 (127x188 mm)

[15] - Khổ 16: Khổ sách A 6 (76 x 109 mm)

[16] - Sécession: trường phái nghệ thật và kiến trúc tại Áo , song song với trường phái Art Nouveau tại Pháp vào khoảng 1890

[17] - Yanigida Kunio:(1875- 1962) nhà dân tộc học nổi tiếng Nhật Bản .

[18] - Tanagra: làng Hy Lạp (Beotie) , trung tâm sản xuất những tượng nhỏ nổi tiếng bằng đất nung , vào khoảng thế kỷ thứ VI trước CN

[19] - Nguyên văn Shabakai , sa bà giới . Dịch âm từ tiếng Phạn . Trong kinh Phật gọi đời là cõi Sa (Ta) Bà , nghiã là cõi đời phải chịu nhiều khổ não .

[20] - Goethe , Johan Wolgang (1749- 1832) văn hào Đức , tác giả Faust (1819) .

[21] - Bài hỏa giáo: Thành lập bởi Zoroaster ( ? 628- ? 553 B . C . ) một lãnh tụ tôn giáo xứ Perse

[22] - Cô- ranh: Corinthe , kiến trúc theo lối Hy Lạp xưa , dùng những tảng đá đục thành hình lá cây .

[23] - Swedenborg , Emanuel (1688- 1772) nhà thần học Thụy Điển .

[24] - Nietzche , Friedrich :(1844- 1900) triết gia Đức

[25] - Tolstoi : Lev Nikolaievitch(1928- 1910) đại văn hào Nga , tác giả cuốn Chiến tranh và hoà bình , Anna Karenine , la Sonate à Kreutzer .

[26] - Kunikida Doppo : (1871- 1908) tiểu thuyết gia Nhật , tiền thân của trường phái tự nhiên Nhật Bản .

[27] - Sen no Rikyu : tên thật là Sen no Soeki (1520- 1590) , trà sư nổi tiếng , đã từng ở dưới trướng 2 vị xứ quân Oda Nobunaga (1534- 1582) và Toyotomi Hideyoshi (1536- 1598) . Ông bị xứ quân sau cùng giết chết .

[28] - Chuo- sen: (trung tuyến)đường xe điện tại Tokyo , theo hướng Đông - Tây , như đường kính của đường xe điện vòng Yamate- sen , tựa như đường central line tại Luân Đôn , hay đường xe điện ngầm số 1 (Métro) tại Paris .

Đồi Khỉ (Saruzuka)

Tác giả: Osamu Dazai

Người dịch: Cung Điền

Ở thành phố Dazai của xứ Chikuzen có 1 thương gia giàu tên là Tokuzaemon. Nhờ làm chủ một tiệm rượu lớn do tổ tiên truyền lại đã tự mấy đời nên ông ta giàu nhất tỉnh, lại còn nổi tiếng gần xa vì có 1 cô con gái rất đẹp. Cô ấy tên Ô-Lan, từ thuở mới sáu, bẩy đã được thiên hạ tấm tắc khen vì nhan sắc hơn người. Nhìn vẻ kiều diễm của Ô-Lan, lắm kẻ trong tỉnh có lúc thấy tủi thân khi đem ra so sánh với con gái của miønh, và chỉ biết tìm đến men rượu để quên đi những niềm tuyệt vọng.

Ô-Lan năm nay vừa đến tuổi trăng tròn lẻ. Mỗi lần khoác lên tấm thân thanh mảnh của mình những chiếc áo Kimônô hoa gấm, vẻ đẹp lộng lẫy của nàng lại cứ như làm cho tất cả cỏ cây vạn vật chung quanh được rực rỡ hẳn ra. Nhìn nét mỹ miều sáng mơn mởn trong ánh nắng xuân, chính cả mẹ nàng cũng thấy ngẩn ngơ, quên khuấy đi không biết mình mới nói gì với con lúc nãy. Tiếng đồn về nhan sắc chim sa cá lặn bay xa, biết bao nhiêu tu mi nam tử chỉ mới tai nghe nhưng mắt chưa nhìn đã tơ tưởng yêu mê yêu mệt.

Gần vùng của nàng có 1 chàng trẻ tên Kuwamori Jiroemon, bố mẹ làm nghề cầm đồ nên gia đình cũng khá giả. Chàng này trông cũng không đến nỗi xấu trai lắm dù có khuôn mặt hơi bẹt với cái mũi lớn khổ, bộ râu rậm chổi xể, và đôi mắt thì quặp xuống. Nhưng anh chàng trông lương thiện, có hàm răng xinh xắn, nụ cười khá dễ thương. Có lẽ nhờ ở các điểm đó mà hai người có duyên với nhau chăng? Ai cũng biết tình yêu thường mù quáng, điên rồ, và ta không thể đánh giá ai qua hình dáng bên ngoài. Thực tế là Ô-Lan đã phải lòng chàng ta, câu chuyện bắt đầu từ khi anh chàng Jiroemon vào trong quán rượu để tránh một cơn dông. Mọi sự xảy ra sau đó chỉ là phần nối dài của buổi đầu từ khi anh chàng nhờ may mắn mà lọt vào đuoc mắt xanh của người đẹp.

Trong khi cha mẹ đôi bên còn chưa rõ nếp tẻ, Jiroemon đã đem tâm tiønh thổ lộ cho Denroku, một người bán cá thường lui tới tiệm cầm đồ của nhà mình. Jiroemon nhờ Denroku tới gặp gia điønh Tokuzaemon để bàn bạc việc xin cưới Ô-Lan . Dĩ nhiên là lão Denroku xớm xởi nhận ngay vì đang nợ thâm niên với tiệm cầm đồ, nay bỗng được nhờ vả 1 chuyện mà anh chàng Jiroemon không tự lo liệu được. Lão ta nghĩ : tiệm cầm đồ nằm ở khu phố này thì quán rượu lại ở ngay khu phố kế cận, nếu mọi sự suông sẻ thì mình có thể uống rượu thoả thích mà lại có thể xin khất chuyện trả lãi cho món nợ. Lão chọn ngay một bộ đồ sang trọng trong những bộ quần áo cầm nợ ở tiệm cầm đồ, thắng bộ vào đàng hoàng rồi đi thẳng tới nhà Tokuzaemon với 1 vẻ thực tự tin, đến nỗi nhiøn thấy lão người ta cũng phải tự hỏi không hiểu đây là nhân vật nào vậy?

"Hì, hì" lão Denroku khoái trá cười thầm, hai bàn tay khép mở chiếc quạt nan kêu lách cách. Lão bắt đầu mở miệng khen những tảng đá trong khu vườn nhà Tokuzaemon. Phần lão Tokuzaemon, thoạt mới trông thấy Denroku đã muốn nổi gai ốc, nhưng lão trấn tĩnh cất tiếng hỏi:

- Thưa ông đến có chuyện chi ?

- À, cũng chẳng có chi !

Denroku trả lời bình tĩnh, lựa lời nói quanh co để đưa đến chuyện chàng Jiroemon nhờ vả : "Thưa ngài, ngài có quán bán rượu, họ đằng này có tiệm cầm đồ. Tuy hai công việc buôn bán khác nhau, nhưng quy lại cũng như là một. Để đến tiệm rượu, trước hết phải dừng tại tiệm cầm đồ; rời tiệm cầm đồ, sau đó đi tới quán rượu". Lão nói lảm nhảm, thuyết rằng hai chuyện buôn bán đi liền với nhau như thầy thuốc và nhà sư, hai gia đình mà hợp lại với nhau thì như hùm thêm vây, sẽ đè bẹp cả thành phố. Lão Denroku mang hết tài ăn nói chưa từng thấy, đến ngay cả lão Tokuzaemon cũng cảm thấy xiêu lòng.

- Cậu Kuwamori là trưởng nam, là người thừa kế; tôi không đòi hỏi gì thêm cả. Thế còn tôn giáo của cậu ta thì sao ?

- À! Có lẽ lão Denroku ngập ngừng, rồi lão nói buột ra với vẻ tuyệt vọng: tôi không chắc cho lắm, nhưng họ chắc thuộc phái Tịnh Độ (1)

- Như vậy thì tôi không chấp nhận - lão Tokuzaemon trả lời thẳng thừng, miệng chu lại với dáng dữ dằn - Giòng họ nhà tôi theo phái Pháp Hoa (2) đã lâu năm. Trong suốt đời tôi, chúng tôi tin vào ngài Nichiren(3), và sáng tối niệmphậttheo kinh Pháp Hoa. Tôi nuôi con như vậy, và không gả con tôi cho người nào khác đạo giáo. Lão hằn học tiếp theo : "Thật tình, đã đi làm mai, ít ra ông cũng phải dò hỏi chuyện đó trước đã !".

- "Ờ.. mà ... tôi ... " - lão Denroku toát mồ hôi lạnh sau lưng - "họ nhà phía chúng tôi cũng theo phái Pháp Hoa từ lâu năm. Chúng tôi cũng tụng niệm Phật, theo ngài Nichiren sáng tối. Tất cả đều cung cúc theo kinh Pháp Hoa. Thật tình là như vậy..."

- Tokuzaemon vặn lại: "Ông nói nhăng nói cuội gì vậy? Tôi không cần biết cậu ta có bao nhiêu tiền của, hay cậu ta có tài giỏi hay kẻng trai chi nữa. Sao? Thật đúng như là chửi vào mặt ngài Nichiren không bằng! Này ông thử nói cho tôi biết những cái hay cái đẹp của cái phái Tịnh Độ tối tăm này đi. Dám cả gan đi hỏi cưới con tôi khi chúng tôi theo phái Pháp Hoa từ bao năm nay. Cứ nhiøn đến cái mặt ông đã khiến tôi lộn cả ruột. Thôi , xin ông đi khỏi đây ngay!"

Denroku túng thế phải thối lui, mang tin buồn về cho Jiroemon. Anh chàng bình thản, nói: "Chuyện đạo giáo thì có chi mà bực mình. Gia đình tôi có thể đổi đạo dễ dàng. Từ mấy đời nay chúng tôi không có tín ngưỡng gì cả. Pháp Hoa hay Tịnh Độ, với chúng tôi đều như nhau". Rồi chẳng mất thì giờ, Jiroemon tay cầm tràng hạt, và bắt đầu tụng kinh sáng chiều. Khi chàng ta xin cha mẹ hãy làm như mình, ông bà cũng không hỏi lý do. Vì chiều con trai, cả hai tuy mắt cứ liếc dọc liếc ngang nhưng cũng bắt đầu vừa ngáp vừa tụng kinh Liên Hoa Diệu Pháp.

Sau đó ít lâu, Denroku lại đến nhà Tokuzaemon. Với vẻ mặt tươi rói, lão tuyên bố rằng chàng Kuwamori cùng toàn gia đã đổi sang phái Nichiren, và đã tụng kinh Pháp Hoa. Nhưng Tokuzaemon là người khó tính, lão trả lời: "Không, đức tin mà thiếu cội rễ chỉ là hời hợt ngoài mặt. Ai cũng thấy ngay là anh chàng chỉ đổi tông phái để lấy Ô-Lan". Lão còn thêm: "Thái độ như vậy thật xấu hổ, ngài Nichiren khó mà chấp nhận thái độ này, vì chỉ thoáng qua là ai cũng thấy rõ ngay cái kế này". Lão đã quyết định trong đầu: "Không, ta sẽ gả con gái cho một gia điønh quen biết, cùng theo phái Pháp Hoa".

Nghe được câu chuyện, Jiroemon kinh hoàng, vội viết thư cho Ô-Lan : "Họ nói bố đòi gả em cho một người mà gia đình theo phái Pháp Hoa. Ta tụng cái thứ kinh chán ngấy, đánh trống đến phồng cả tay để mong được em, thật là bực mình! Cái lão Denroku chẳng được tích sự gí cả. Chắc tên ta có cái gì trục trặc không ổn. Jiroemon nghe từa tựa như Jirozaemon(4), cái tên này làm ta thật khó chịu. Sano Jirozaemon, cái lão ở miền Đông đã bị hết người này đến người khác bỏ rơi. Nếu chuyện này xẩy ra với ta, ta sẽ tuốt gươm và lấy một trăm cái đầu, như lão đã làm. Một nam nhi như ta, chỉ có một lời. Đừng coi ta là ngốc".

Viết xong lá thư, Jiroemon gửi đi ngay, nước mắt chảy dài trên má.

Ô-Lan trả lời : "Thiếp không hiểu thư chàng muốn nói gì. Xin chàng đừng hành động nguy hiểm, tỉ như vung kiếm hay gì chăng nữa. Trước khi chàng lấy đầu một trăm người, ngay cả một người, thiø đầu chàng đã bị cắt mất. Nếu có chuyện chi xẩy ra tới cho chàng, thiếp sẽ ra sao? Xin đừng làm thiếp sợ như vậy nữa. Đấy là chàng cho biết chứ thiếp chưa từng nghe có ai cầu hôn cả. Chàng lúc nào cũng mặc cảm về cái mũi và đôi mắt quặp - chính vì vậy khiến chàng mất tự tín mà đâm ra nghi ngờ thiếp. Chuyện thiếp lấy ai, xin chàng đừng lo lắng bây giờ. Nếu phụ thân ép lấy người nào khác, thiếp sẽ chạy trốn. Khi đó dặm trường thân gái, không đi một miønh được, thiếp sẽ tới với chàng. Xin chàng nhớ lấy điều này".

Đọc xong, Jiroemon có mỉm cười chút ít, nhưng vẫn chưa hoàn toàn bình tâm. Bây giờ chàng ta hoàn toàn tin vào phật Nichiren và kinh Pháp Hoa. Nhăn mặt, nhíu mày, chàng ta bắt đầu hét to "Nam Mô diệu Pháp liên Hoa Kinh", tay đánh trống loạn xạ.

Ngày sau đó, Tokuzaemon gọi Ô-Lan tới phòng, và nghiêm nghị bảo - với ngài Nichiren sắp đặt, nàng sẽ được gả cho Hirosaku, một ngưới buôn giấy tại phố Honmachi. Lão ta tiếp: mối liên hệ này sẽ bền chặt đời đời, và nàng phải hoan hỷ nghe theo.

Ô-Lan kinh hoàng, nhưng nén nỗi cảm xúc khi cúi đầu chào phụ thân và lui ra. Nàng tức khắc lên lầu hai, viết vội lời nhắn : "Thiếp phải vắn tắt. Ngày quyết định đã tới. Thiếp sẽ đi trốn. Thiếp van chàng, tối nay hãy tới đây gặp thiếp". Viết xong, Ô-Lan nhờ một người làm công tức tốc mang đi.

Jiroemon liếc nhìn lời nhắn, tứ chi run lẩy bẩy. Anh ta đi tới bếp, uống một ngụm nước để trấn tĩnh rồi trở về phòng khách, ngồi xếp chân bằng tròn giữa phòng, nghĩ phải hành động tức khắc, nhưng không biết phải làm sao. Lát sau đành đứng dậy, thay quần áo, đi tới phòng kế toán mở mấy cáingăn kéo. Thấy người giúp việc đưa mắt dò hỏi, chàng lẩm bẩm: Ồ, cần một món tiền nhỏ thôi ! Chàng ném vài đồng vào trong tay áo khoác ngoài, rồi nhắm mắt chạy ra khỏi tiệm.

Trên đường, Jiroemon mới hay là đôi guốc đang đi không tiện chút nào, nhưng lại không dám trở về, đành tới một tiệm gần đó mua một đôi dép rơm. Tất cả gia sản chỉ vỏn vẹn món tiền trong túi, viø vậy chàng phải chọn đôi dép rẻ tiền nhất, đế dép mỏng dính đến nỗi chàng có cảm tưởng là đi chân không, vừa đi vừa lo lắng và ấm ức khóc. Khi tới sau nhà Tokuzaemon, Ô-Lan chạy ra, không thốt lời nào, cầm tay chàng và giục chạy ngay. Lê chân trên đôi dép rơm, miệng thổn thức, Jiroemon để nàng dắt đi như môt người mù.

(Ờ mà cái câu chuyện của một cặp trai gái ngu ngốc, trẻ người non dạ , đúng ra cũng chẳng có chi là quan trọng. Thật ra nó đã xong đâu, nỗi gian truân dường như còn đang chờ họ ở phía đằng trước.)

Đêm đó hai người đi được non ba mươi cây số, biển Hakata trải dài phía trái, họ nhìn mãi làn nước xám nhạt như trong một giấc mơ . Đói và khát, lại lo bị đuổi theo, cả hai thấy thật sợ hãi, bụng như thắt lại mỗi lần nghe có tiếng chân người phía sau. Khập khễnh bước đi như hai cái xác, họ đặt chân tới một doi đất tên là Kanegasaki - giống như địa danh Kanegasaki gắn liền với lời kinh nhà Phật thường dạy - "Thịnh tất suy, và Thị Sinh Diệt Pháp" ( 5 ). Sau đó cả hai băng qua cánh đồng dưới chân núi, tới nhà một người quen của Jiroemon. Người chủ có vẻ lạnh nhạt, nhưng Jiroemon cũng đã đoán được. Anh gói một ít tiền trong mảnh giấy, đưa cho người chủ và khẩn khoản: "Thật là quá quấy quả, xin ông."

Ở trong một chỗ nhỏ như cái kho, Ô-Lan và Jiroemon bắt đầu hiểu là cuộc sống kham khổ đang chờ đợi họ. Cả hai nhiøn nhau, thở dài, hốc hác và tái mét. Ô-Lan sụt sịt, cố giữ không cho nước mắt trào ra. Nàng vuốt ve bộ lông của Kichibei, con khỉ nàng nuôi từ lúc còn bé. Kichibei quấn quýt với nàng đến nỗi có trực giác biết chạy theo khi thấy chủ vội vàng bỏ đi trong bóng đêm, với một người đàn ông mà nó chưa khi nào thấy. Lúc đó, đi đã được mấy dặm thiø Ô-Lan mới biết có Kichibei đang theo. Nàng mắng hét, và lấy cả đá ném, nhưng Kichibei vẫn cứ lết theo cho đến khi Jiroemon động lòng thấy con vật đã chịu khó theo xa đến như vậy. Jiroemon bàn nên để nó đi cùng. Ô-Lan vẫy tay, con khỉ liền chạy gấp tới. Khi đã được ẵm trong tay, nó chớp chớp mắt nhìn hai người với vẻ mặt thật là tội nghiệp.

Giờ đây Kichibei làm 1 kẻ hầu tin cẩn. Nó mang thức ăn lại cái nhà kho, và ngồi đuổi ruồi cho hai vợ chồng. Nó biết cả việc cầm lược gỡ tóc rối cho cô chủ. Tuy chỉ là con vật, khỉ ta cũng cố an ủi hai người, khi thì làm cả những chuyện không cần thiết.

Dù đã chọn một cuộc đời lén lút, nhưng hai người không thể sống suốt đời trong cái kho chật hẹp. Jiroemon đưa tất cả tiền còn lại cho người bà con bạc bẽo để xin cất một cái nhà tranh gần đó. Nhà cất xong, cả hai bắt đầu trồng một mảnh vườn để tự cung cấp rau cỏ hàng ngày. Khi rảnh rỗi, Jiroemon đi ra ngoài hái thuốc lá, để Ô-Lan ở nhà đánh bông gòn thành cuộn chỉ. Bây giờ cuộc sống khó khăn nên giấc mơ của tuổi trẻ bắt đầu phai nhạt dần.

Thế rồi họ đi đến chuyện kiønh chống nhau, nghinh nhau trong cảnh gia điønh nghèo khó. Mỗi lần có tiếng loảng xoảng từ trong nhà bếp, cả hai đều đứng phắt dậy với ánh mắt giận dữ. Có thể đó chỉ là tiếng động gây ra của một con chuột nhắt? Hai người không tha thứ được những hạt đậu lại bị phân chuột lấm bẩn. Trong tình huống như thế, ngay cả mùa thu mầu đỏ cỏ lá và mùa xuân hoa tím ngàn nơi cũng chẳng khiến họ lưu tâm.

Kichibei nghĩ rằng đây là lúc phải đền ơn Jiroemon nên thường đến những ngọn đồi gần đó, lượm lặt những cành bách đã mục và những lá tùng rụng. Trở về nhà, con khỉ ngồi trước lò sưởi, mặt ngoảnh tránh làn khói, quạt lia lịa bằng cái quạt thô sơ. Sau một vài phút, khỉ ta có thể mang cho hai vợ chồng một chén trà ấm, với cung cách rất khôi hài mà họ thấy cũng dễ thương. Dẫu không biết nói, Kichibei cũng lo lắng đến sự nghèo khó của gia điønh. Khỉ ta có thể bỏ bữa cơm tối, chỉ ăn rất ít, va` lăn ra ngủ như thể đã no bụng. Mỗi khi Jiroemon xong bữa cơm, Kichibei tới bóp lưng và chân cho ông chủ. Sau đó khỉ ta chạy vào nhà bếp phụ Ô-Lan dọn dẹp. Mỗi lần lỡ đánh vỡ một cái điã, trên mặt khỉ ta lại thoáng hiện vẻ xấu hổ. Được chú khỉ an ủi, hai vo chong dần dần quên được cảnh đời cực khổ.

Một năm trôi qua, mùa thu lại tới. Ô-Lan sinh một đứa trai, đặt tên là Kikunosuke. Lần đầu tiên sau bao tháng trời, lại có tiếng cười vang trong gian nhà tranh. Một lần nữa , đột nhiên cả hai cảm thấy cuộc đời thật đáng sống. Họ vui đùa với đứa bé: nhiøn nó mở mắt này, nó đang ngáp này, và chú khỉ Kichibei nhẩy cỡn lên với tất cả niềm vui. Kichibei mang những hạt dẻ hoang để vào bàn tay đứa bé cho nó nắm. Dẫu bi. Ố-Lan mắng về chuyện này, Kichibei cũng không chịu để đứa trẻ một miønh. Chú ta thường ở ngay bên cạnh tò mò xem xét. Chú nhìn chòng chọc vào khuôn mặt khi đứa bé đang ngủ, chỉ giật miønh hoảng hốt mỗi khi nghe tiếng nó thình lình khóc. Khi đó chú chạy ngay tới Ô-Lan, kéo váy nàng và lôi nàng về phía nôi, ra hiệu hãy cho bú. Rồi khi Ô-Lan cho đứa bé bú, chú nép gần đó, say sưa quan sát. Kichibei đúng là một người canh gác tuyệt vời .

Tuy hài lòng với sự chăm sóc của con khỉ, nhưng dẫu sao hai người cũng cảm thấy buồn cho Kikunosuke. Nếu ra đời vào năm ngoái tại nhà Kuwamori, đứa bé chắc đã nhận được cả chồng quần áo ấm từ những người thân, và ngủ trên tơ lụa, được cả mấy bà vú chăm sóc. Sẽ không có cả một con rận bò đến gần đứa bé, và da dẻ được giữ giøn như ngọc. Nhưng vì sinh ra một năm sau đó, nó phải ngủ trong chòi tranh, dãi dầu mưa gió, với đồ chơi là những quả cây và hạt dẻ, và được chỉ một con khỉ trông coi.

Ô-Lan và Jiroemon có bàn đến cảnh Kikunosuke khốn khó chỉ vì cuộc tình liều lĩnh của họ, nhưng rồi cũng quên chuyện này khi nhìn thấy đứa trẻ thật đáng yêu. Hai người quyết định sẽ dành dụm chút gì cho Kinunosuke khi đứa trẻ đến tuổi hiểu biết. Nếu có chút của cải, hai người có thể trở về dàn xếp thẳng với cha mẹ hai bên. Do thương đúa trẻ, Jiroemon hỏi thăm người hàng xóm xem có việc gì làm để kiếm thêm chút tiền nong.

Kikunosuke lớn dần lên, mụ mẫm. Lúc nào chú bé cũng nhoẻn miệng cười, đem nguồn sống về cho gian nhà tranh một thời đã vắng bóng cảnh nồng ấm. Đứa trẻ có tia mắt sáng ngời như bà mẹ. Kichibei thường mang những cỏ lá mùa thu từ ngoài đồng và đong đưa chơi đùa trước mặt đứa trẻ, để hai vợ chồng có thể đi ra ngoài vườn đào củ cải mà không lo lắng gì tới con. Hai nguời cảm thấy như sống lại với niềm hy vọng. Khi mùa thu gần đến, người láng giềng cho hay có mối làm ăn tốt nên một hôm đẹp trời, Ố-Lan và Jiroemon hoan hỉ tới thăm để muốn biết tường tận hơn.

Hai vợ chồng vừa rời nhà được một lát thì Kichibei đứng dậy, dáng mặt cứ như biết đă đến giờ tắm cho đứa trẻ. Chú ta theo đúng cách thức như những lần nhìn thấy Ố-Lan đã làm. Thoạt tiên, nhúm lửa dưới lò, đun nước, và khi nước bắt đầu sủi bọt thiø đổ nước nóng vào trong chậu đầy đến mép. Kichibei cởi quần áo đứa trẻ, nhìn mặt nó như Ố-Lan làm mỗi lần, nựng lên nựng xuống mấy lần, rồi bất chợt nhúng ngay đứa bé vào trong nước.

Bé Kikunosuke hét lên một tiếng thất thanh, dãy dụa la thét rồi ngừng thở.

Nghe tiếng la khóc khác thường, hai vợ chồng nhìn nhau, vội vã trở về, thấy Kikunosuke chìm trong bồn nước, Kichibei thi` đang bồn chồn lo lắng. Ố-Lan vội lôi đứa con ra, nhưng đứa bé đã như con tôm luộc. Không kham nổi, nàng ngã ngay xuống, khóc thét lên như một người điên. Ố-Lan muốn đổi mạng sống của mình để được nhiøn đứa con thân yêu một lần nữa. Lát sau nàng đứng dậy, nắm ngay con khỉ đang đứng sững sờ, và dơ thanh củi lên định phang cho nó chết.

Jiroemon cũng điên cuồng vì đau khổ, nước mắt lã chã. Nhưng tuy đau khổ, anh nhận thấy nên tha thứ hơn là báo thù. Anh dằng thanh củi khỏi tay Ố-Lan, cố gắng giảng giải: Con mình đã chết rồi, cũng là số mạng của nó như thế. Em muốn giết con khỉ cũng phải, nhưng sát sinh bây giờ chỉ gây cho linh hồn của con mình khó được lên cực lạc. Đứa trẻ không thể trở lại được nữa, mà Kichibei cũng chỉ muốn giúp đỡ hai đứa miønh mà thôi. Hơn nữa, khỉ có khôn mấy cũng chỉ là một con vật thôi, nó chẳng biết gì hơn đâu . Giờ đây mọi sự đã quá trễ, không thể làm gì được nữa đâu. Con khỉ nước mắt chẩy dài, đứng trong một góc phòng, nhìn Jiroemon vừa khóc vừa nói, chắp hai tay cảm ơn. Hai vợ chồng nhìn con vật, càng cảm thấy đau khổ, cùng nghĩ không hiểu họ phạm phải nghiệp chướng gì đời trước mà nay gặp phải nỗi đọan trường này ?

Chôn cất Kikunosuke xong, cả hai người mất dần ý muốn sống, đâm ra bệnh nặng, nằm liệt giường. Kichibei nuôi nấng săn sóc họ tận tình, cả bao nhiêu đêm không ngủ. Con khỉ cũng không quên cả Kikunosuke. Cứ mỗi bẩy ngày sau khi đứa trẻ mất, chú ta đi thăm mộ, mang theo nhiều bông hoa để trang hoàng. Vào ngày thứ 100, khi sức khỏe của Ô-Lan và Jiroemon đã khá hơn, Kichibei buồn rầu tới thăm mộ, và yên lặng dâng nước. Rồi, nó đâm thẳng đầu lao bằng tre vào cổ họng, tự tử.

Jiroemon và Ố-Lan thấy vắng mặt Kichibei, đâm ra lo âu. Cả hai chống gậy, khập khiễng đi ra mộ. Ho. hiểu ra mọi chuyện khi thấy cái xác nằm chết thảm thương. Hai vợ chồng càng thấm thía sầu khổ nhiều hơn khi nghĩ ra rằng ít gì đi nữa chính Kichibei là kẻ muốn đem lại cho cõi đời một niềm an ủi.

Hai người dựng thêm một ngôi mộ để chôn con vật, bên cạnh mộ của con mình. Sau đó , Ố-Lan và Jiroemon dựng am bên cạnh mộ, sớm hôm hương khói, tu hành. (6)

Dịch xong ngày 19-1-06 sửa lại ngày 29-05-06.

Chú thích

[ 1] - Tịnh độ: nguyên nghiã Phạn ngữ là Phật độ, cõi Phật, cõi thanh tịnh. Trong Đại Thừa, người ta hiểu mỗi cõi Tịnh độ thuộc về một vị Phật và vì có vô số chư phật nên có vô số Tịnh độ. Được nhắc nhở nhiều nhất là cõi Cực lạc của Phật A-di-đà ở phương Tây.

Tịnh độ tông: Tông phái được lưu hành rộng rãi tại Trung Quốc, Nhật Bản và Việt Nam do cao tăng Trung Quốc Huệ Viễn (334-416) sáng lập và được Pháp Nhiên(Hounen 1133-1212) phát triển tại Nhật. Phép tu của Tịnh độ tông chủ yếu là niệm danh hiệu Phật A-di-đà, với hy vọng sẽ được tái sinh trong Cực lạc Tịnh độ, nhờ sức cứu độ của Phật.

[ 2] - Pháp hoa tông : Pháp hoa tông còn được gọi là Thiên Thai tông, do ngài Trí Giả (150-250 T.L ?) thành lập. Thiên Thai là tên ngọn núi ở Thái Châu, miền nam Trung Hoa., nhưng đúng tên là Pháp Hoa, đặt theo tên kinh Diệu Pháp Liên Hoa là bộ kinh căn bản của tông này.

[ 3] - Nhật Liên (Nichiren 1222-1282): người thành lập lại tông Pháp Hoa ở Nhật. Giáo pháp của tông phái này đặt nền tảng trên bộ Diệu pháp liên hoa kinh (cũng được gọi tắt là kinh Pháp hoa) và danh hiệu phải niệm hàng ngày chính là tên của bộ kinh đó. Chỉ cần thọ trì 5 chữ này là thấy được toàn bộ những gì Phật thuyết và thấy đủ nhân hạnh quả đức của Phật mười phương. Tông này có tính chất quốc gia cực đoan, muốn xây dựng một nền Phật giáo Nhật Bản rồi bành trướng ra ngoài.

[ 4] - Sano Jirozaemon: Một phú nông ở tỉnh Tochigi vào cuối thế kỷ 17. Trong cuộc sát hại tình nhân (tên là Yatsuhashi) ở xóm lầu xanh Yoshiwara, ông này đã làm chết và bị thương cả trăm người, sau trở thành đề tài cho tuồng Kabuki, dưới tên Kagotsurube Sato no Eizame.

[ 5] - Thịnh giả tất suy, Thị sinh diệt pháp :( Giầu sang tất tới ngày lụn bại, tất cả chúng sinh rồi cũng chết) quan niệm vô thường của Phật giáo. Trong kinh Niết Bàn quyển 4, Phật nói về vô thường như sau :

Chư hành vô thường

Thị sinh diệt pháp

Sinh diệt diệt dĩ

Tịch diệt vi lạc.

(Các hành vô thường

Là Pháp sinh diệt

Sinh diệt hết rồi

Tịch diệt là vui)

Nhận thức được như thế để khỏi đau khổ, lo âu , sợ hãi khi vô thường đến.

[ 6] - Đoạn chót trong truyện, dịch giả tự ý để đoạn này trong phần chú thích :Thế nhưng, khi hạ bút như vậy, người viết có hơi kẹt vì không chắc họ đã khấn đức Phật A-Di-đà của phái Tịnh Độ hay tụng kinh Pháp Hoa. Theo nguyên bản, Saikaku tả rằng, trong cái am đó, tiếng tụng kinh Pháp Hoa không bao giờ ngừng. Tokuzaemon là một lão già ngoan cố theo kinh Pháp Hoa nhưng nếu để lão ta ló mặt ở đây thiø thật là khốn khổ vì sẽ làm hỏng bét câu chuyện thương tâm của chúng ta. Nếu có sự thật còn lại thì ta chỉ có thể nói là Ô-Lan và Jiroemon, dù sống trong am mà nỗi buồn vẫn chưa nguôi lại vạch cỏ mùa thu đi ra ngoài, cất bước một lần nữa về phuơng trời vô định.

Mùa xuân đi xe thổ mộ - Haru wa basha ni notte

Tác giả: Yokomitsu Riichi *

Người dịch: Đinh văn Phước

* Yokomitsu Rìichi (1898-1947) nhà văn Nhật Bản thuộc trường phái Tân Cảm Giác. Năm 1923 ông cộng tác với nhà văn Kikuchi Kan và một số nhà văn khác trong đó có cả Kawabata Yasunari sáng lập Tạp Chí Bungei Shunju (Văn Nghệ Xuân Thu).

Hàng tùng ngoài bãi biển bắt đầu rền rĩ trong cơn gió đông lạnh buốt. Trong một góc vườn cụm thược dược co rúm.

Người chồng ngồi bên giường vợ, nhìn con rùa chậm chạp bơi trong hồ nước. Mỗi lần con rùa khua chân, mặt nước hắt bóng những gợn sóng thành những vệt sáng lung linh trên mặt tảng đá khô nằm bên bờ hồ.

- Nè anh, lúc này mấy cây tùng ngoài kia lá bóng lên, đẹp quá hở anh. Người vợ nói.

- Em đang nhìn hàng cây tùng ngoài kia đó à.

- Ờ.

- Anh đang nhìn con rùa đây.

Rồi hai người lại nín thinh.

- Nằm đây từ lâu nay thế mà em nói chỉ thấy có mấy cái lá cây tùng sáng bóng đó thôi sao?

- Ờ, thì em không muốn nghĩ gì nữa hết.

- Không ai có thể nằm yên một chỗ mà không nghĩ gì hết.

- Ờ, nghĩ thì cũng có nghĩ đó chớ. Em muốn sao cho mau lành để em ra ngoài giếng giặt đồ cho anh.

- Đi giặt đồ cho anh?

Người chồng bật cười khi nghe vợ nói cái ý muốn bất ngờ ấy.

- Sao mà kỳ cục vậy, lâu nay em hành anh, bây giờ lại muốn đi giặt đồ cho anh, em kỳ thật.

- Uạ, em muốn mạnh lại như hồi xưa mà. Cái số của anh khổ quá hở ?

- Hừm. Người chồng lên tiếng.

Để cưới được nàng làm vợ, anh phải cực với bên nhà vợ hết bốn năm năm. Lấy được nàng về, anh khổ thêm hai năm nữa vì bị kẹt giữa mẹ anh và nàng. Đến chừng mẹ anh mất, chỉ còn lại hai đứa với nhau, thì nàng bỗng bị lao. Anh ngồi nghĩ lại những nỗi cơ cực trong suốt cả một năm nay.

- Vậy à, ừ thì cả anh nữa cũng thấy muốn đi giặt đồ đây.

- Em, bây giờ chết cũng được. Nhưng em muốn đền ơn anh xong rồi mới chết. Mấy lúc này, em chỉ thấy khổ có một điều đó thôi.

- Đền ơn anh? Vậy thì em muốn làm gì đây ?

- Vâng thì để em hầu hạ anh cho thật chu đáo ...

- Rồi sao nữa?

- Rồi em sẽ làm đủ thứ chuyện mà.

--- Người chồng nghĩ, thôi hết phương cứu nổi người đàn bà này rồi.

- Chuyện đó thì sao cũng được. Nhưng anh, ờ nếu được thì anh cũng muốn đi Munich bên Đức chơi một chuyến, mà phải vào mùa mưa thì anh mới thích đi.

- Cho em theo với nhé. Người vợ nói thế rồi bỗng ưỡn người lên muốn ngồi dậy trên giường.

- Không được, em phải nằm nghỉ chớ.

- Không, không, em muốn xuống đi bộ. Đỡ em dậy đi anh, anh.

- Không được.

- Em chết cũng được mà.

- Chết thì cũng chưa hết chuyện.

- Thôi đi anh, thôi đi anh.

- Này, hãy nằm yên đi nghen. Và từ nay công việc suốt đời của em là ráng kiếm ra chữ diễn tả cho được lá mấy cây tùng ngoài kia sáng bóng đẹp đến chừng nào đi.

Người vợ đã chịu nằm yên. Người chồng đứng dậy cố tìm một đề tài khác dễ chịu hơn để thay đổi không khí cho vợ.

Ngoài biển, sóng chiều dập vào ghềnh đá ngoài xa, nước bắn lên tung tóe. Một chiếc thuyền chao nghiêng trên sóng, chạy vòng qua bên kia mũi đất. Trên bãi biển, bóng hai đứa bé ngồi, tay cầm củ khoai còn bốc khói, nổi bật lên trên nền trời xanh ngắt, từ xa trông như rác bỏ trên bờ.

Anh chưa hề né tránh những đợt sóng khổ cực đã dồn dập đến với anh. Anh nghĩ chính nhờ có cái hình hài này mà anh phân biệt được những nỗi khổ cực ấy khác nhau thế nào. Anh ví von, khổ cực này giống như những hạt đường cát, anh quyết vận dụng mọi xúc giác bén nhạy của mình để nếm mùi chúng. Nếm thử để cuối cùng xem đâu là vị ngọt lịm. Anh tự nhủ --- phải đem chính bản thân mình ra làm chiếc bình thí nghiệm, tốt nhất là phải giữ lòng mình cho thật trong suốt trước đã .

Mấy cọng thược dược héo ngả xuống khoanh lại như dây khô bỏ trên mặt đất. Suốt ngày, tự phía chân trời gió ngoài biển thổi lộng về. Trời đã vào đông.

Mỗi ngày hai lần, vợ anh ưa ăn món lòng gà tươi. Ngày nào anh cũng lặn lội trong trời gió tốc cát bụi, tìm mua lòng gà tươi về nấu cho vợ ăn. Anh ghé vào khắp các tiệm thịt trong ngôi làng ven biển này, hỏi:

- Lòng gà có không? Lòng gà.

Khi nào may mắn tìm được đồ lòng ướp nước đá mới lấy ra còn tươi rói như ngọc mã não, anh nhanh chân về, bày ra bên giường vợ khoe:

- Đây là thận bồ câu đẹp như mấy hòn ngọc. Đây là gan vịt tươi rượi. Mấy miếng thịt này không khác gì là thịt mới cắt. Còn chùm trứng nhỏ này xanh không thua gì hạt cườm cẩm thạch.

Người vợ bỗng nổi cơn thèm vì mấy lời nói ngon ngọt của chồng, cố chồm lên trên giường như khi nàng chồm người lên đòi cái hôn đầu tiên. Và như mọi lần, người chồng bỗng tàn nhẫn tom góp hết đồ lòng mới mua về, bỏ ngay vào trong nồi.

Xuyên qua những chấn song trên thành giường giống như những chấn song của một chiếc cũi, người vợ nhìn cái nồi đang sôi hơi nước, cười mỉm.

- Từ đây mà nhìn, trông em thật không khác gì một con thú. Người chồng nói.

- Hả, em là thú vật? coi vậy chứ em là vợ anh chớ bộ.

- Hừm, em là bà vợ nằm trong cũi đòi ăn đồ lòng, em lúc nào như cũng mang đâu đó tính tàn nhẫn.

- Chính anh mới là người tàn nhẫn đó chớ, lúc nào cũng lý lẽ, lúc nào cũng chực tìm cách bỏ em nằm một mình.

- Đó là lý luận của người nằm trong cũi.

Những lúc sau này, đó là cách nói anh dành sẵn để đánh lạc chú ý của vợ. Nàng rất bén nhạy, quan sát tỉ mỉ không hề bỏ sót dù chỉ một vết nhăn mới hiện ra trên vầng trán anh. Dù có lúc nàng bất chợt nghiêng theo ý anh nhưng cái lý lẽ của nàng nhiều lần đã đâm trúng phóc tim gan anh.

-Thì thiệt tình anh không muốn ngồi bên em đó. Bệnh lao của em nhất định không phải là chuyện tốt lành gì mà.

Anh quay về phía vợ nói thẳng thừng như vậy

- Nhưng dù có tránh mặt em, anh cũng chỉ lẩn quẩn trong khu vườn này thôi, chớ anh đâu có trốn nổi cái vòng lưới em giăng ra từ giường của em đâu, không phải vậy sao? Còn gì thê thảm cho anh hơn tình trạng này đâu.

- Anh đó hở, anh chỉ chực muốn bỏ đi chơi thôi. Người vợ bực dọc nói.

- Thế em không muốn được đi chơi sao?

- Anh, anh chỉ muốn đi chơi với cô nào khác thôi.

- Nhưng đã nói thế, lỡ thật thì em tính sao?

Đến đấy thì như mọi lần, người vợ bắt đầu sụt sịt khóc. Người chồng giật mình, phải tìm cách dỗ ngọt.

- Ừ thì từ sáng đến tối cứ phải ở luôn nơi đầu giường em, anh chịu đâu nổi. Cho nên anh phải đi vòng vòng trong khu vườn như thế này, mong cho em mau lành sớm được ngày nào hay ngày ấy. Đối với anh đó có phải là chuyện dễ đâu.

- Anh làm như vậy là để cho anh chứ anh có lo chút xíu gì cho em đâu.

Bị vợ cằn nhằn đến mức này, mặc dù biết đó là do tình trạng vợ phải nằm yên trong cũi, nhưng anh nghĩ, có quả thực chỉ vì mình mà anh đã cắn răng chịu đựng hết những khổ cực từ bao lâu nay.

- Ừ thì phải đó, cứ nhận là đúng như em nói, vì anh mà chuyện gì anh cũng ráng chịu được. Nhưng nếu nói anh chịu đựng được là chỉ cho mình, thì tại ai mà anh phải đến nỗi này. Nếu không có em thì anh hơi đâu làm mấy cái trò khỉ này! Làm những chuyện này là làm cho ai đây hả? Em nói không phải vì em? anh đang làm cho anh đây sao? Em chỉ nói chuyện điên khùng không thôi.

Những đêm thế này, nhất định người vợ lên cơn sốt, nóng đến 39 độ. Chỉ vì muốn làm cho ra lẽ mà người chồng phải thức suốt đêm, hết mở lại đóng bịch nước đá để đắp lên đầu cho vợ.

Nhưng để trình bày cho được cái lý do anh cần nghỉ ngơi, cái lý do làm anh nổi nóng, ngày nào anh cũng phải lo sắp xếp lề lối suy nghĩ của mình. Anh sang phòng riêng bên cạnh làm việc, một là để có tiền nuôi chính bản thân anh, hai là để nuôi người bệnh. Mà hễ nói như vậy thì bị vợ đem ngay cái lý lẽ của người nằm trong cũi ra trách móc.

- Sao anh cứ muốn tránh, không chịu ở bên em. Cả ngày nay, sao anh chỉ qua bên phòng em có ba lần. Em biết mà, anh là người như thế đó.

- Em lạ thật, em bảo anh phải làm sao hơn đây. Anh phải làm việc để kiếm tiền chạy chữa cho em, mua đồ ăn cho em chứ. Chứ ở không thì ai cho mình tiền đây. Hay em bảo anh dở trò ảo thuật, bùa phép.

- Công việc thì ở đây làm cũng được chớ bộ. Người vợ nói.

- Không được, anh không thể ngồi đây làm việc, anh phải quên em dù chỉ trong chốc lát mới có thể tỉnh trí.

- Thì phải rồi, anh là người mỗi ngày hai mươi bốn tiếng đồng hồ chỉ nghĩ đến công việc, mặc kệ em có ra sao thì ra.

- Bộ em xem công việc của anh là kẻ thù của em hay sao? Nhưng chính kẻ thù ấy đang cứu em đó chớ.

- Em buồn hết sức.

- Thì ai lại chẳng buồn.

- Nhưng anh có công việc của anh, còn em không có gì hết.

- Sao em không kiếm chuyện gì em thích đi.

- Em chỉ tìm được có anh, ngoài anh ra em không có gì hết. Em chỉ biết nằm nhìn lên trần nhà mà thôi.

- Thôi em, đừng nói nữa. Cả hai đứa đều buồn cả mà, nhưng hôm nay anh có kỳ hạn, phải viết cho xong, không xong thì không biết sẽ làm phiền người ta đến chừng nào.

- Thì đó, anh vậy đó. Kỳ hạn thì anh coi trọng còn em thì anh cứ mặc kệ.

- Không phải. Kỳ hạn là tờ giao kèo bất chấp mọi tình cảnh của kẻ liên hệ. Anh đã đọc tờ giấy ấy rồi nhận công việc thì không thể viện cớ cá nhân ra được

- Phải mà, anh khôn lắm mà. Em ghét cay ghét đắng những kẻ nào khôn.

- Em là người trong nhà, em phải có trách nhiệm giữ giao kèo như anh chớ.

- Chuyện đó thà không nhận còn hơn.

- Nhưng như thế thì anh với em làm sao mà sống.

- Em, nếu anh lãnh đạm như vậy thì thà em chết phứt đi cho rồi.

Đến đây, người chồng nín bặt, bỏ ra ngoài vườn hít thở thật sâu. Rồi anh xách tay nải lén ra khỏi nhà, xuống phố tìm mua đồ lòng cho vợ ngày hôm đó.

Nhưng, người vợ lúc nào như cũng bực mình, không hề để hở một giây, chỉ chực tìm cơ hội đem cái lý lẽ của người nằm yên trong cũi ra để bắt bẻ chồng. Và cũng chính cái lý lẽ sắc bén đến bệnh hoạn mà người vợ đã cố nghĩ ra khi nằm trong cũi đó, càng ngày nó càng tăng tốc độ phá hoại buồng phổi của nàng.

Chân tay nàng một thời rất đầy đặn và mượt mà, giờ đây đã ốm nhom như cành trúc. Ngực nàng lép, gõ nghe như tiếng ai gõ lên tấm giấy mỏng dán căng. Và nàng không còn muốn ngó ngàng gì đến cả món lòng gà mà nàng thích ăn xưa nay nữa.

Muốn vợ ăn cho ngon miệng, người chồng bày những món đồ biển còn tươi mới mua về, ra bên hiên nhà mà giải thích:

- Đây là loại cá giống thằng hề đã mệt vì nhảy múa. Đây là tôm biển, tôm này là bọn võ sĩ mình mặt áo giáp đã ngả khuỵu. Đây là cá nục như lá lìa cành sau cơn gió lốc.

- Thay vì anh nói lung tung, anh đọc kinh thánh cho em nghe đi. Người vợ nói.

Như ông thánh Phao Lồ, người chồng cầm nguyên con cá, nhìn mặt vợ, linh cảm như sắp có điều gì không lành sẽ xảy ra.

- Em không muốn ăn gì hết, em chỉ muốn mỗi ngày anh đọc kinh thánh cho em nghe.

Và như thế, từ ngày hôm ấy người chồng miễn cưỡng đem cuốn thánh kinh đã cũ kỹ ra đọc cho vợ nghe.

- Lạy Đức Jehova, xin nghe lời chúng con cầu nguyện. Xin lời nguyện cầu thống thiết của chúng con đến tai Chúa. Xin Ơn Trên ngoảnh mặt nhìn chúng con trong khi chúng con gặp đau khổ, lắng tai nghe lời chúng con cầu nguyện mỗi ngày. Ngày của chúng con tan đi như khói, xương cốt chúng con như than trong đống lửa tàn lụi. Tim gan chúng con héo mòn như cỏ cây và thân xác chúng con như bị vùi đi trong quên lãng.

Thế mà điềm gở cứ liên tiếp xảy ra. Một hôm về đêm trời nổi gió lớn, tảng sáng hôm sau mới biết con rùa rù rờ trong hồ đã trốn mất.

Bệnh tình người vợ ngày càng nặng, người chồng không thể rời xa giường vợ. Người vợ bắt đầu khạc đờm ra liên miên, không còn sức tự lau lấy miệng mình, người chồng phải làm thay vợ. Rồi bất kể ngày đêm người vợ kêu đau bụng. Ngày nào nàng cũng lên cơn ho sù sụ khoảng năm lần. Mỗi lần như thế, nàng tự cào cấu ngực mình như để cố ghìm cơn đau. Người chồng ngược lại tự nhủ phảỉ giữ bình tĩnh, nhưng người vợ trong khi chống chọi với cơn ho, thấy chồng tỏ vẻ thản nhiên thì nổi giận la lối:

- Người ta đang khổ thế này, mà sao anh chỉ nghĩ chuyện riêng.

- Này, em nằm yên đi chứ, không nên la ó.

- Nhưng anh cứ tỉnh bơ, thấy mà tức.

- Bây giờ mà anh rối lên thì sao được.

- Anh lắm mồm quá.

Người vợ giựt lấy miếng giấy người chồng đang cầm, quẹt đờm rồi ném phăng vào người chồng.

Người chồng một tay lau mồ hôi toát ra đầm đìa trên thân thể vợ hết chỗ này đến chỗ kia, một tay chùi đờm ứa ra không ngớt từ miệng vợ. Người chồng ngồi chồm hổm nên cả người tê dại. Người vợ mắt nhìn trần nhà và như để quên cơn đau, đưa hai tay đấm thùm thụp vào ngực chồng. Khăn lông lau mồ hôi mắc kẹt trong áo ngủ, làm người vợ tung chăn, giãy giụa muốn ngồi dậy.

- Không được, không được, nằm yên đi chứ.

- Đau quá chừng, đau quá chừng.

- Yên đi nào.

- Đau quá anh ơi.

- Coi chừng nó còn hành dữ hơn nữa đó.

- Anh im đi.

Người chồng như cái khiên hứng chịu tất cả những cú đấm, yên lặng cố xoa ngực cho vợ, nay chỉ còn trơ xương.

Nhưng người chồng mặc dù đang khổ sở đến cực độ, vẫn thấy lòng mình êm đềm gấp mấy lần hồi vợ mình còn khỏe mạnh, gây cho anh nhiều đau khổ vì làm anh ghen tuông. Bởi vậy anh chợt nhận ra rằng cái thể xác đang nát vì lao phổi kia đang cho anh nhiều hạnh phúc hơn cái thể xác hồi nàng còn sung sức.

--- Đây là một khám phá mới, ta phải bám víu vào cách giải thích mới mẻ này ngoài ra không còn có cách nào khác.

Hễ khi nào anh nghĩ đến lối giải thích ấy, anh nhìn ra ngoài biển cười lên ha hả.

Mỗi lần như thế, người vợ nhìn chồng một cách khó chịu rồi đem lý lẽ của người bị nhốt trong cũi ra nói.

- Em biết mà, tại sao anh cười em biết hết trọi mà.

- Không. Anh muốn em cứ nằm nghỉ yên như thế này thì hay hơn. Em khỏe ra thì em mặc đồ đầm vào, ăn nói nhặng cả lên. Nhất là khi em bệnh, trông em trắng trẻo, em đẹp một cách đài các. Thôi em cứ nằm yên cho anh nhờ.

- Em biết mà, anh là người như thế đó.

- Ờ thì anh thế này nên mới săn sóc em được.

- Hé một tiếng là săn sóc, hé hai tiếng là săn sóc.

- Ờ thì anh rất tự hào về điều này mà.

- Săn sóc kiểu anh thì em cóc cần

- Nhưng, thí dụ anh bỏ sang phòng bên chừng ba phút thì em cứ réo lên là anh bỏ em đến cả ba ngày, em thử trả lời đi, có phải vậy không?

- Em chỉ muốn anh lặng lẽ săn sóc em. Săn sóc gì mà lúc nào mặt mày cũng nhăn nhó, khó khăn thì ai chịu cho nổi.

- Nhưng trông nom người bệnh chính là chuyện phiền toái đấy chứ.

- Ờ thì em biết đó chớ, nên em mới muốn anh im lặng lo cho em.

- Phải rồi, ờ em muốn anh săn sóc bệnh tình cho em bằng cách dắt một lũ đầy tớ đến chực sẳn đây, chồng cả triệu bạc ra, mướn mười ông bác sỉ, một trăm cô y tá phải không?

- Em đâu có đòi như thế, em chỉ muốn một mình anh lo cho em thôi.

- Thì nghĩa là em muốn một mình anh làm thay cho mười ông bác sỉ, một trăm cô y tá và nắm trong tay bạc triệu như mấy ông chủ ngân hàng phải không?

- Nào em có nói vậy đâu. Em chỉ cần anh yên lặng ở đây với em thì em được yên tâm.

- Thấy chưa, vậy thì dù anh có nhăn nhó, có cằn nhằn một tí thì cũng phải ráng chịu đi chứ.

- Em, khi nào em chết em sẽ oán, oán, oán hận anh rồi mới chết.

- Nếu chỉ chừng đó thôi thì không ăn thua gì hết.

Người vợ bỗng nín thinh, nhưng dường như vẫn còn muốn tìm cách băm chém chồng. Người chồng thấy vợ làm thinh nhưng nghĩ có lẽ vợ mình đang mài dao tính kế trong đầu

Nhưng người chồng một lúc phải lo cho cả bệnh tình mỗi ngày một nặng hơn của vợ và làm việc để kiếm sống. Việc coi sóc vợ làm anh mất ngủ, anh thấy thấm mệt. Anh biết nếu anh kiệt sức, anh sẽ hết cáng đáng nổi công việc đang nhận, và nếu không làm tròn công việc thì chắc chắn sinh kế sẽ túng quẩn hơn. Tiền nong ngày càng thiếu hụt, thế mà phí tổn chạy chữa cho vợ ngày càng tăng lên rành rành. Và tuy không biết mọi sự rồi sẽ ra sao, một điều anh biết chắc nhất là càng ngày anh càng kiệt sức.

--- Thế này thì biết phải làm sao đây.

--- Tới nước này, thôi thì nằm xuống luôn cho rồi, như thế có thể chết mà không còn hối tiếc gì cả.

Nhiều lần người chồng nghĩ như vậy, mặt khác anh cũng muốn thử xem sức mình chịu được đến đâu, liệu có thể vượt nổi hoàn cảnh khó khăn này chăng. Về đêm anh thức giấc vì tiếng vợ kêu đau, như đã thành tật anh vừa xoa bụng vợ vừa lầm bầm "Cứ làm khổ nhau thêm đi, cứ làm khổ nhau thêm đi", lúc ấy trong mắt anh bỗng dưng anh thấy hiện ra cảnh trên một tấm nỉ dày nhiều trái banh bi-da bị tung ra đang lăn nhanh.

--- Đấy là mấy trái banh bi-da của tôi, ai thọc tầm bậy cho nó lăn đi mất như thế.

- Anh ơi, xoa mạnh hơn đi anh. Sao anh chỉ làm qua loa như vậy, ngày xưa anh đâu có như vậy, anh ân cần xoa cho em mà, thế mà lúc này... ôi đau quá, đau quá anh ơi. Người vợ kêu la.

- Anh mệt lắm rồi. Chắc anh cũng sắp xin đầu hàng, như thế thì hai đứa mình sẽ nằm lăn ra cả mà.

Nghe anh nói xong thì người vợ bỗng im đi, nhưng rồi nàng lại cất tiếng ai oán như tiếng côn trùng rên rỉ từ dưới giường bệnh vọng lên.

- Bao lâu nay em ích kỷ làm phiền anh. Như vầy là em có thể chết được rồi. Em đã toại nguyện, Thôi anh ngủ đi, em sẽ ráng chịu.

Nghe vợ nói vậy, nước mắt anh bỗng trào ra ràn rụa. anh xoa bụng vợ lia lịa.

*

* *

Thảm cỏ ngoài vườn đã héo đi vì gió lạnh từ biển thổi vào. Cửa kính trong phòng cứ rung lạch cạch cả ngày như tấm cửa trên cỗ xe ngựa đang chạy. Từ lâu nay người chồng hầu như đã quên bẵng biển cả mênh mông trải ra phía trước nhà.

Một hôm người chồng đến nhà bác sĩ để xin thuốc cho vợ.

- Ờ ờ, lẽ ra tôi phải nói điều này cho anh biết từ trước.

Người bác sĩ nói:

- Vợ anh, hết phương cứu chữa nữa rồi.

- Hả?

Người chồng cảm thấy mặt mình biến sắc.

- Mảng phổi bên trái thì đã tiêu mất từ lâu rồi, còn phổi bên phải thì bệnh ngày càng nặng ra.

Người chồng ngồi trên xe chạy ven bờ biển, anh để mặc cho thân anh bị xóc như một bọc hành lý. Ngoài kia trời rất trong, biển sáng lòa như một tấm màn trắng buông xuống trước mặt anh như đang che dấu cái chết đàng sau nó. Anh vẫn ngồi bất động, không muốn về nhà gặp vợ. Không giáp mặt vợ, chắc anh sẽ vĩnh viễn giữ được hình bóng nàng trong lòng anh.

Người chông về đến nhà thì đi ngay về phòng mình. Anh muốn nghĩ cách để khỏi phải gặp vợ. Anh bước ra ngoài vườn, ngả người trên thảm cỏ. Anh cảm thấy thân thể mệt nhừ, nặng trịch. Nước mắt tự dưng trào ra, anh tẩn mẩn bứt mấy cọng cỏ khô trên thảm cỏ.

- Chết nghĩa là gì?

Đó chỉ là không còn trông thấy mặt nhau mà thôi, anh nghĩ như vậy. Anh nằm yên như thế một hồi lâu, lấy lại thần hồn rồi anh bước vào phòng vợ.

Người vợ yên lặng nhìn chồng.

- Em có muốn có hoa mùa đông gì không?

- Anh mới khóc đó phải không? Người vợ hỏi.

- Đâu có.

- Anh khóc đó mà.

- Gì đâu mà khóc

- Em biết hết mà. Bác sĩ nói gì với anh gì đó?

Người vợ một mình nghĩ như thế, nhưng không tỏ vẻ gì buồn bã, chỉ im lặng nhìn lên trần nhà. Người chồng ngồi xuống chiếc ghế mây bên cạnh giường vợ, chằm chằm nhìn mặt vợ như để khắc sâu vào tâm khảm.

--- Chẳng còn bao lâu nữa, cánh cửa sắp khép lại ngăn cách hai người.

--- Nhưng, giữa nàng và ta, những gì có thể san sẻ được thì đã san sẻ cho nhau cả rồi, bây giờ không còn gì để tiếc nuối.

Từ ngày hôm ấy, như một cái máy người chồng làm hết mọi chuyện theo đúng ý vợ. Và ngưởi chồng nghĩ trong lòng đấy là quà tiễn biệt vợ.

Một hôm, sau cơn ho đau đớn, người vợ bảo chồng:

- Anh ơi, lần sau anh mua thuốc morphin cho em nhé.

- Sao thế.

- Em, em muốn uống mà, uống morphin thì chắc em sẽ ngủ được yên giấc không cần thức dậy nữa.

- Có nghĩa là em muốn chết phải không?

- Ờ, em không còn sợ cái chết chút nào nữa. Chết được, không biết chừng còn sướng hơn nhiều.

- Em giỏi ra từ hồi nào như vậy nhỉ? Ai mà đạt được đến chỗ đó thì chết lúc nào cũng được.

- Nhưng em thấy tội cho anh. Bao lâu nay em làm phiền anh. Tha thứ cho em, anh nhé.

- Ừ. Người chồng nói.

- Tấm lòng anh dĩ nhiên em biết hết. Dù em có nói khó nói dễ gì với anh, đó không phải là bụng thực của em. chỉ vì bệnh tật nó bắt em nói như vậy đó thôi.

- Ừ, thì chỉ tại bị bệnh hành đó thôi.

- Em, em đã viết xong di chúc mọi chuyện cho anh rồi đó. Nhưng em chưa muốn cho anh xem bây giờ đâu. Em để dưới chỗ em nằm. Khi nào em chết, anh lấy ra mà đọc.

Người chồng vẫn làm thinh

--- Sự thật đã quá đau buồn, anh muốn vợ nín đi, đừng nói gì nữa cho thêm đau đớn.

Bên cạnh phiến đá ngoài vườn, mấy củ thược đào ra bỏ trên mặt đất, bị rữa vì ướt sương lạnh. Thay cho con rùa, một con mèo hoang, không biết từ đâu lạc đến, thong thả đi dạo trong phòng đọc sách. Người vợ suốt ngày bị cơn ho hành, nằm im không nói. Mắt nàng nhìn ra xa, phía mũi đất chìa ra ngoài biển dưới chân trời chói nắng

Người chồng mở cuốn thánh kinh ngồi đọc bên cạnh vợ.

- Lạy Đức Jehova, xin đừng oán giận chúng con, xin đừng giận dữ trừng phạt chúng con. Xin Người thương xót cứu vớt linh hồn và thân xác chúng con ra khỏi đọa đày. Lạy Đức Jehova, chúng con không biết sẽ còn sống được đến bao giờ. Một mai lìa đời, chúng con sẽ không còn thờ phụng Chúa được nữa.

Người chồng nghe tiếng khóc sụt sịt. Anh ngừng đọc, nhin vợ.

- Em nghĩ gì vậy?

- Xương cốt em rồi sẽ đi về đâu? Em đang lo cho điều đó.

--- Thì ra người vợ đang lo cho xương cốt của nàng và anh không làm sao trả lời được thắc mắc đó.

--- Thôi hỏng hết cả rồi.

Người chồng rũ đầu xuống như lòng anh đang buồn rũ rượi. Người vợ càng nức nở, nước mắt càng tuôn sướt mướt.

- Sao thế em?

- Xương cốt em, không có chỗ chôn, biết làm sao đây?

Thay vì trả lời vợ, người chồng mở cuốn Thánh kinh ra, to tiếng đọc.

- Lạy Đức Ơn Trên, xin hãy cứu vớt chúng con, cơn đại hồng thủy cuốn cả linh hồn chúng con. Chúng con không còn sức đứng vững, chúng con đang lún giữa bùn sâu, chúng con đang chìm trong dòng nước lũ. Nước đã ngập đến đầu chúng con. Sức chúng con đã kiệt, cổ họng chúng con đang khát. Mắt chúng con đang chờ Ơn Trên đến cúu rỗi chúng con.

Ngày lại ngày hai vợ chồng như hai thân cây khô héo, chỉ biết im lặng sống bên nhau. Nhưng, giờ đây họ sẳn sàng đón chờ cái chết. Dù chuyện gì sẽ đến với họ, hai người không còn thấy sợ hãi. Trong gian nhà tối tăm và tĩnh mịch, nước từ trên núi gánh về chứa trong vại, trong vắt như tâm hồn lắng đọng của chính người chồng.

Buổi sáng nào vợ ngủ say, người chồng thường bỏ ra ngoài bãi biển, anh để chân không, đạp từng bước một lên những mô đất mới ló ra khỏi mặt nước. Những lọn rong biển bị sóng đánh giạt vào bờ lúc thủy triều lên đêm hôm trước, quyện vào chân anh lạnh ngắt. Có hôm, vài đứa bé ở đâu đó như bị gió thổi lạc ra đây, cố trèo lên ghềnh đá đầy rong biển xanh, mặc kệ cho chân chúng nó bị trượt lên trượt xuống.

Trên biển, ngày càng có thêm nhiều cánh buồm trắng và con đường trăng trắng ven biển mỗi ngày càng thêm nhộn nhịp. Một hôm, có một người quen ở phía bên kia mũi đất gửi đến cho anh một bó hoa đậu sặc sở.

Từ bao lâu nay, không khí trong nhà lạnh lẽo vì gió đông buốt giá, lần đầu tiên anh được đón hơi ấm của mùa xuân sắp về.

- Thế là mùa xuân sắp đến rồi đó em.

- Ô đẹp quá anh hả. Người vợ nói vừa mỉm cười vừa giang cả hai cánh tay ốm khẳng khiu ra đón lấy bó hoa.

- Hoa đây em, đẹp thật.

- Bó hoa của ai cho đó anh?

- Bó hoa này đi xe thổ mộ từ phía bên kia biển về đây, gieo rắc mùa xuân khắp dọc đường đấy em.

Người vợ đón lấy bó hoa từ tay chồng, ôm bó hoa sát vào ngực rồi áp khuôn mặt xanh xao vào bó hoa tươi sáng. Trong rạt rào sung sướng người vợ nhắm mắt.

Tokyo, Hino tháng 7-2005

Nguyên tác trên mạng Aozora Bunko

Mười đêm mộng mị - Yume juya

Tác Giả: Natsume Soseki

Người dịch: Đinh văn Phước

Giới thiệu tác giả :

Natsume Soseki (1867-1916) là một nhà văn lớn đại diện cho văn chương cận đại của Nhật Bản. Ngày nay sau một thế kỷ, tác phẩm của ông vẫn thu hút được nhiều người đọc ở mọi lứa tuổi. Một trong ba tờ giấy bạc (mười nghìn, năm nghìn và một nghìn) tờ một nghìn Yen phát hành cho đến năm 2004, mang hình ông.

Ông là nhà văn của truyện dài, rất ít viết truyện ngắn hay tùy bút. Yume juya (Mười đêm mộng mị) viết vào năm 1908, là một sáng tác ngắn, gồm mười giấc mộng có nội dung độc lập với nhau. Tác giả đã dùng hư cấu, tính huyễn hoặc của mười chuyện trong mộng để diễn tả những cảm nhận về cuộc đời: tính lãng mạn, tính đam mê, tội lỗi không thể gột rửa, những nỗi bất an không có cách giải quyết, những ước vọng không thành, những nỗ lực không được đền đáp ... Ở đây xin dịch năm đêm lẻ.

Những tác phẩm nổi tiếng khác của ông là Waga hai wa neko de aru (Tôi là con mèo) 1905, Botchan 1906, Kofu (Người phu mỏ), Sanshiro (Chàng Sanshiro) 1908, Sorekara (Từ dạo ấy) 1909, Mon (Cánh cửa) 1910, Kokoro (Tấm lòng) 1914.

Bên cạnh việc sáng tác, ông còn mở hội nhà văn, tích cực dẫn dắt các nhà văn trẻ, trong đó có Akutagawa Ryunosuke.

Đêm thứ nhất

Tôi nằm mơ thấy như vầy:

Tôi vòng tay ngồi cạnh gối của người con gái đang nằm ngửa. Nàng nhỏ nhẹ nói: em sắp chết mất thôi. Mái tóc dài xõa trên gối làm nổi lên khuôn mặt trái xoan dịu dàng lún trong lòng gối. Đôi má trắng nõn hãy còn hồng, cái màu của máu ấm, môi vẫn còn đỏ. Tôi không làm sao tưởng tượng được đây là một người sắp chết. Nhưng người con gái, vẫn giọng nhỏ nhẹ ấy, nói rõ ràng: em sắp chết mất thôi. Tôi cũng nghĩ thế này thì chắc nàng chết thật. Tôi cúi xuống nhìn chằm chằm vào mặt nàng hỏi thử: thế à, em chết thật sao. Vâng, thôi em chết đây, người con gái mở đôi mắt to tròn, đáp như thế. Đôi mắt long lanh, bên trong hai hàng lông mi dài, tuyền một màn đen huyền. Trong lòng đen thăm thẳm của hai đồng tử, tôi thấy hình tôi nổi bật lên thật rõ.

Tôi nhìn màu đen nhánh, trong suốt, sâu thẳm của đôi mắt người con gái, nghĩ thế này mà chết thật sao. Tôi kề miệng sát gối, nói một lần nữa: làm gì mà em chết được, không sao đâu mà. Người con gái mở to cặp mắt đen đã đượm vẻ buồn ngủ, vẫn nhỏ nhẹ đáp: nhưng em chết thật mà, không làm sao hơn được.

Tôi cố hỏi gặn: thế thì có thấy mặt anh không? Người con gái nhoẻn miệng cười đáp: thấy mặt anh không hở, thì đó, mặt anh đang in trong mắt em đấy chứ gì nữa. Tôi im lặng, rời mặt khỏi gối của nàng, khoanh tay vừa nghĩ, thế này mà chết thật sao.

Được một lúc, người con gái lại thốt:

- Sau khi em chết, anh chôn em anh nhé. Lấy vỏ sò ngọc trai đào huyệt cho em, anh nhé. Anh hãy đi tìm một mảnh sao băng rơi từ trên trời xuống làm bia mộ cho em, rồi anh hãy ngồi đợi bên mộ em. Em sẽ trở lại gặp anh.

Tôi hỏi: chừng nào thì em trở lại gặp anh?

- Đấy, mặt trời mọc, rồi mặt trời lặn. Rồi mặt trời lại mọc và lại lặn. - Mặt trời đỏ hực, hừng lên từ hướng đông, tắt lặn sang hướng tây, chừng nào mặt trời còn mọc lên từ bên đông, còn lặn sang bên tây - anh có chờ em nổi không?

Tôi im lặng khẽ gật đầu, giọng người con gái tỉnh hơn, nói dứt khoát:

- Xin anh hãy đợi em một trăm năm.

- Một trăm năm, anh hãy ngồi đợi bên mộ em. Thế nào em cũng sẽ trở lại gặp anh.

Tôi chỉ trả lời: anh đợi. Vào lúc ấy, hình tôi nãy giờ hiện rõ trong con ngươi của người con gái bỗng nhòa đi như bóng in trên mặt nước bị loãng ra vì mặt nước lay động nhẹ. Nước như muốn chảy ra thì mắt người con gái nhắm nghiền lại. Giữa hai hàng lông mi dài, một dòng nước mắt ứa trào xuống má. - Người con gái chết.

Sau đó, tôi ra ngoài vườn, lấy vỏ sò ngọc trai đào huyệt. Vỏ sò ngọc trai rất lớn, thật láng và có đường viền rất bén. Mỗi lần tôi xúc đất, lòng vỏ sò lóng lánh phản chiếu ánh trăng. Có mùi đất ẩm. Đào một lúc thì xong được huyệt, tôi đem xác người con gái chôn và xúc đất nhuyển rải nhẹ lên trên. Mỗi lần tôi xúc đất, ánh trăng óng ánh trong vỏ sò.

Xong, tôi đi lượm mảnh sao băng rớt xuống từ trên trời xa, đặt làm bia trên phần mộ. Mảnh sao tròn. Tôi nghĩ, mảnh sao tròn vì từ trên trời xa rớt xuống, mòn hết các góc cạnh. Khi bưng mảnh sao, đặt lên mô đất của phần mộ, tôi cảm thấy ngực và tay tôi ấm hơn một tí.

Tôi ngồi trên rêu, nghĩ, từ nay tôi ngồi đợi như vầy cho đến hết một trăm năm, và tôi vòng tay ngồi ngắm cái bia mộ. Đúng như lời người con gái nói, mặt trời mọc lên bên hướng đông. Mặt trời đỏ, thật to. Và cũng đúng y lời người con gái, mặt trời lặn qua hướng tây. Mặt trời lặn, vẫn giữ nguyên một màu đỏ hực. Tôi đếm, một.

Một thời gian sau, vừng thái dương lại xuất hiện trên nền trời rồi tắt ngấm. Tôi đếm, hai.

Tôi đếm một, tôi đếm hai rồi cứ như thế tiếp tục đếm cho đến lúc không còn biết là đã thấy mặt trời đỏ hực ấy bao nhiêu lần. Đếm hoài, đếm mãi, đếm không biết bao nhiêu ngày mặt trời đã vòng qua trên đầu, nhưng vẫn chưa được một trăm năm. Cuối cùng, tôi nhìn tấm bia tròn bị rêu bám đầy, nghĩ, có lẽ mình bị người con gái đánh lừa.

Bỗng từ dưới bia mộ, một chồi xanh lú lên, nghiêng về phía tôi. Tôi chăm chú nhìn, chồi xanh vẫn tiếp tục trổi lên, đến khoảng giữa ngực tôi thì dừng lại. Khi tôi nhận ra điều đó, thì trên đầu chồi xanh đang lung lay ấy, một nụ hoa thon dài trổ nghiêng xuống, nụ hoa bỗng chốc căng phồng và nở ra từng cánh một, những cánh hoa huệ trắng thơm sực nức. Bỗng từ thượng từng không gian, có sương rơi xuống, đóa hoa lắc lư dưới sức nặng của nó. Tôi nghiêng đầu cúi hôn cánh hoa trắng đọng sương lạnh. Tôi xoay mặt khỏi cánh hoa, bất giác ngước nhìn trời cao và tôi thấy chỉ còn có mỗi một vì sao ban mai đang lấp lánh.

Đấy cũng là lúc tôi vừa nhận ra: “Thế là đã tròn một trăm năm”.

Đêm thứ ba

Tôi nằm mơ thấy như vầy:

Tôi cõng một thằng nhỏ sáu tuổi. Thằng nhỏ chính là con tôi. Nhưng quái lạ, không biết tự hồi nào, mắt nó đui, đầu nó trọc lốc. Tôi hỏi: mắt mầy đui hồi nào. Nó đáp: cái gì Bố, đui từ hồi xưa lận mà. Tiếng nó là tiếng con nít, nghe không thể lầm được, thế nhưng giọng nó nói ngang hàng như người lớn.

Hai bên toàn là ruộng xanh. Đường thì hẹp. Đây đó, một vài bóng cò nổi lên trong bóng tối.

- Đã vô tới trong ruộng rồi nhỉ. Tiếng nói đàng sau lưng.

- Sao mầy biết? Tôi ngoái ra sau lưng hỏi.

- Thì cò gáy đấy thôi. Thằng nhỏ đáp.

Quả thật có hai tiếng cò gáy.

Thằng nhỏ là con tôi, thế mà tôi thấy rờn rợn. Nếu cứ phải cõng nó như thế này, không biết còn chuyện gì sẽ xảy ra nữa. Có chỗ nào để vứt nó đi, tôi đảo mắt nhìn về phía trước, đằng xa có một khu rừng lớn. Khi tôi vừa nghĩ chỗ đó được, thì sau lưng có tiếng:

- Ơ hơ.

- Mầy cười cái gì mậy?

Thằng nhỏ không chịu trả lời. Nó chỉ hỏi lại:

- Bố ơi, nặng không bố.

- Nặng gì mà nặng mầy.

Tôi đáp vậy, thì thằng nhỏ lại nói:

- Con sắp nặng bây giờ đấy Bố.

Tôi im lặng, nhắm phía khu rừng dấn bước. Con đường giữa những đám ruộng ngoằn ngoèo, đi mãi mà không sao ra được. Đi một đỗi thì đến đầu ngã ba. Tôi dừng lại ở đầu ngã ba, nghỉ một lát. Thằng nhỏ nói:

- Có một tảng đá dựng ở đó đấy.

Ơ kìa, quả thật có một tảng đá vuông vức khoảng tám tấc, dựng đứng đến ngang eo. Trên mặt có khắc: Bên trái Higakubo. Bên mặt Hotta Hara. Trời tối, thế mà những lằn chữ đỏ lại hiện lên rõ mồn một. Màu đỏ của những chữ khắc giống như màu đỏ dưới bụng con sa giông (1). Thằng nhỏ ra lệnh:

- Nên đi về hướng tay trái.

Tôi nhìn về phía bên trái, khu rừng lúc nãy nhả cái bóng đen lồng lộng trùm lên đầu hai đứa tôi. Còn đang do dự thì thằng nhỏ lại nói:

- Bố khỏi cần lo cho con.

Tôi đành cất bước tiến về phía khu rừng, trong bụng nghĩ, thằng này đui, thế mà chuyện gì nó cũng biết trước. Tôi cứ nương theo con đường, lần tới khu rừng, thằng nhỏ trên lưng lại nói: Con đui, đi đứng không được, thật phiền cho Bố quá.

- Thì tao mới cõng mầy.

- Con rất khổ tâm vì bắt Bố cõng con, nhưng bị thiên hạ chê cười thì khó chịu quá. Và còn bị cả Bố chê nữa thì con chịu không nổi.

Tôi bỗng thấy chán ghét hết mọi chuyện. Muốn nhanh đến khu rừng để bỏ phứt thằng nhỏ. Tôi bước gấp. Thằng nhỏ trên lưng như nói một mình:

- Đi thêm một chút nữa thì biết. - Hồi đó cũng một đêm như thế này.

Tôi giật mình hỏi:

- Chuyện gì mậy?

- Chuyện gì hả, thì Bố biết cả mà.

Thằng nhỏ trả lời như châm chọc. Tôi bỗng cảm thấy như mình có biết gì đó, nhưng lại không rõ là chuyện gì. Chỉ mang máng nhớ có một đêm giống như đêm nay. Tôi nghĩ đi thêm một chút nữa chắc sẽ biết hết. Nhưng tôi lại nghĩ, biết chỉ càng phiền ra, tốt hơn là khi chưa vỡ lẽ câu chuyện, đem bỏ phứt thằng này đi cho yên bụng. Nghĩ vậy tôi càng rảo bước nhanh hơn.

Trời mưa tự nãy giờ, đường đi mỗi lúc một tối, tôi như trong cơn hôn mê; thằng nhỏ tôi cõng, cứ bám chặt sau lưng. Nó biết hết quá khứ, hiện tại và tương lai của tôi không sót một mảy may, mọi chuyện sáng như soi gương. Mà nó là con, nó đui, tôi thấy rợn cả người.

- Ở đây, ở đây. Chính ở dưới gốc cây tuyết tùng này.

Trong mưa, tiếng thằng nhỏ nói nghe rõ mồn một. Tôi bỗng dừng chân. Không biết tự hồi nào tôi đã lạc vào trong rừng. Cách chỗ tôi đứng khoảng hai thước, tôi thấy một vật gì đen sì, đúng như lời thằng nhỏ nói, đó là một cây tuyết tùng.

- Bố ơi, có phải dưới gốc cây tuyết tùng này?

- Ừ, phải. Tôi bất giác đáp.

- Năm thứ 5, niên hiệu Bunka, năm thìn, có phải không?

À ra thế, tôi nghĩ có lẽ đúng vào năm thứ 5 niên hiệu Bunka, năm thìn.

- Một trăm năm trước đúng vào ngày này, chính mầy đã giết tao đó mầy.

Không biết có phải vì tôi đã nghe tiếng thằng nhỏ nói như vậy hay không, nhưng tôi trực nhớ ra một trăm năm về trước, chính dưới gốc cây tuyết tùng này, vào một đêm tối như đêm nay, tôi đã giết chết một người mù. Ngay khi vừa ý thức được tôi là kẻ giết người, thằng nhỏ cõng sau lưng bỗng nặng như một tượng đá.

Đêm thứ năm

Tôi nằm mơ thấy như vầy:

Câu chuyện này có lẽ xưa lắm, xưa cỡ hồi còn Thần Phật. Tôi đi đánh giặc, rủi thua bị bắt sống, thế là tôi bị lôi ra trước tướng địch.

Vào thời ấy người nào cũng cao lớn và mọi người để râu dài. Ai cũng thắt lưng bằng dây da, đeo một thanh kiếm dài. Cung, thì người ta lựa thứ dây mây to để nguyên như vậy mà dùng, không bào gọt cho nhẵn mà cũng không sơn phết trang hoàng, trông thật thô sơ.

Tướng địch, tay phải nắm chính giữa cây cung, chống trên cỏ, mông ngồi trên vật gì giống như một lu rượu lớn để lật úp. Mặt tướng địch có hai hàng lông mi thật rậm như muốn dính liền với nhau phía trên sống mũi. Dĩ nhiên thời bấy giờ làm gì mà có dao cạo.

Tôi là tù binh không cho ngồi ghế, bị bắt xếp bằng ngồi bệt trên cỏ. Chân đi giầy ống đan bằng rơm, thời này giầy ống cao đến tận đầu gối. Chỗ đầu ống giầy, người ta bỏ không đan nữa và bẻ quặp những cọng rơm xuống thành một chùm, khi đi rung lủng lẳng, đấy là cách trang trí cho đẹp mắt.

Tướng địch nhìn mặt tôi qua ánh sáng đống lửa, hỏi: muốn sống hay chết. Đây là tục lệ thời ấy. Tù binh bị bắt, ai cũng bị hỏi một câu như thế. Trả lời muốn sống, tức là chịu đầu hàng, chết tức là không chịu khuất phục. Tôi trả lời một tiếng: chết. Tướng địch vứt cây cung đang chống trên cỏ ra xa, tuốt thanh gươm đeo ngang eo ra nửa chừng. Vừa lúc ấy một làn gió thổi ngang làm đống lửa sáng bừng. Tôi giơ tay phải lên, hướng lòng bàn tay với năm ngón xòe ra trước mắt tướng địch, ra hiệu xin khoan. Tướng địch ấn thanh gươm trở vô trong vỏ.

Thời đó, cũng có chuyện yêu đương. Tôi bảo trước khi chết, muốn gặp lại người con gái tôi thương một lần cuối. Tướng địch chịu chờ cho đến hết đêm nay, đến lúc hừng đông trước tiếng gà gáy đầu tiên. Phải gọi cho được người con gái đến đây trước canh gà. Nếu người con gái không đến kịp thì tôi sẽ bị hành quyết, không cho giáp mặt nữa.

Tướng địch vẫn ngồi yên nhìn đống lửa. Tôi vẫn bắt tréo chân mang giầy ống, ngồi bệt trên cỏ, đợi người con gái. Đêm dần dần khuya.

Lúc lúc có tiếng đống củi cháy sụp lở. Mỗi lúc đống lửa sụp, lửa bắn tung tóe ra phía tướng địch, dưới hai hàng lông mi đen rậm, mắt tướng địch ánh lên sáng quắc. Mỗi lần đống lửa sắp tàn, tức khắc có người đến, liệng thêm thật nhiều củi vào. Chỉ một lúc sau thì củi lại bốc cháy nổ tách tách. Tiếng lửa nổ mạnh mẽ như muốn đẩy lùi bóng tối của đêm đen.

Vào lúc ấy, người con gái ra sau nhà, tháo dây cương cột ngựa ngoài cây sồi, dắt con bạch mã ra, vuốt bờm ngựa ba lần rồi nhẹ nhàng phóc lên lưng con ngựa cao. Con ngựa trắng lưng trần không yên, không đai giữ chân. Chân người con gái dài trắng nõn, thúc bụng ngựa, con ngựa sải ngay. Có ai đem củi bỏ thêm vào, đống lửa bừng cháy soi sáng chân trời xa lờ mờ. Trong đêm tối, con ngựa nhắm phía ánh sáng phi tới. Ngựa phi nhanh, mũi phì hai lằn lửa, thế mà người con gái cứ thúc mãi hai chân mảnh khảnh vào bụng con ngựa. Tiếng vó ngựa phi vang ầm không gian. Tóc người con gái bay tung kéo thành một đuôi dài trong bóng tối. Nhưng ngựa vẫn chưa phi tới chỗ có đống lửa.

Bỗng vào lúc ấy, tuốt tận cuối con đường xa tối mịt, có tiếng gà gáy ò ó o. Người con gái ưỡn mình, kìm cương. Con ngựa cắm phập móng chân trước vào vách đá cứng.

Ò ó o... gà lại gáy một tiếng nữa.

Người con gái thốt một tiếng: ối, rồi buông lỏng dây cương. Con ngựa bị gãy đầu gối. Cả người và ngựa té nhào tới trước. Dưới vách đá là vực sâu.

Ngày nay vết móng ngựa vẫn còn hằn trên vách đá. Về sau mới biết, chính mấy con yêu tinh đã giả tiếng gà gáy. Khi nào vết móng ngựa còn hằn trên vách đá, thì tôi còn thù loài yêu quái hại người.

Đêm thứ bảy

Không biết thế nào mà tôi lại đang ở trên một chiếc tàu rất lớn.

Chiếc tàu này liên miên khạc khói ra đen nghịt, ngày đêm lướt sóng. Tiếng máy chạy ầm ĩ. Nhưng tôi không biết chiếc tàu đang chạy về đâu. Chỉ biết ngày lại ngày, dưới đáy sóng, mặt trời trồi lên đỏ như một cùi lửa, lên đến đỉnh cột buồm, tưởng nó còn vắt veo ở đó một hồi lâu, thì không biết từ hồi nào nó đã qua mặt, chạy ở phia trước. Rồi cuối cùng, cùi lửa ấy lặn xèo vào trong làn sóng. Mỗi lần như thế, những ngọn sóng biển xanh biếc phia chân trời bỗng đỏ chói. Chiếc tàu chạy, tiếng máy ầm ĩ, đuổi theo màu đỏ chói ấy, nhưng không thế nào đuổi kịp.

Có một hôm, tôi túm được một người thủy thủ, hỏi:

- Chiếc tàu này chạy về hướng tây phải không?

Người thủy thủ tỏ vẻ chưng hửng, nhìn tôi một hồi, rồi hỏi lại tôi:

- Sao ông lại hỏi như vậy?

- Tại tôi thấy chiếc tàu chạy đuổi theo hướng mặt trời lặn.

Người thủy thủ bật cười khàn khàn, rồi bỏ đi.

Có tiếng hát.

Mặt trời lặn về tây

Cuối tây là đông đấy

Có thật vậy không đây

Hướng đông mặt trời mọc

Về quê tận bên tây

Có thật vậy không đây

Thân đã ở trên sóng

Lấy mái chèo làm gối

Mặc cho đời nổi trôi

Đi về phía đuôi tàu, tôi thấy khá đông thủy thủ đang xúm nhau kéo dây giăng buồm thật to.

Tôi rất lo, không biết chừng nào mới được lên bờ và cũng chẳng biết là mình đang đi về đâu. Chiếc tàu cứ lướt sóng, nhả khói đen kịt. Sóng tràn lan trập trùng, cả vùng xanh ngắt mênh mông. Cũng có lúc sóng nhuộm tím đỏ, nhưng xung quanh chỗ chiếc tàu chạy, lúc nào sóng cũng sùi bọt trắng phau. Tôi thấy rất lo. Tôi chợt nghĩ, thà nhảy xuống biển chết còn hơn là ở lại trên tàu.

Trên tàu có rất nhiều hành khách, phần lớn là người ngoại quốc. Mặt mày họ không ai giống ai. Một hôm, trời u ám và tàu say sóng, tôi thấy một người con gái đứng tựa lan can tàu, cứ khóc mãi. Chiếc khăn tay lau nước mắt của người con gái màu trắng và nàng mặc quần áo dệt bằng vải bông. Khi thấy người con gái này, tôi mới biết không phải chỉ có một mình tôi buồn.

Một đêm, tôi lên trên boong tàu đứng ngắm sao thì một người ngoại quốc mon men lại bắt chuyện, hỏi tôi có biết gì về thiên văn không. Tôi đang chán ngán, chỉ muốn chết, còn thiết gì chuyện trăng sao. Tôi không đáp. Người ngoại quốc ấy bèn kể chuyện về chòm sao Thất tinh nằm phía bên trên đỉnh của chòm sao Kim ngưu cung. Rồi hắn bảo, những ngôi sao trên trời và biển cả dưới đây đều do Thượng đế tạo ra. Cuối cùng hắn hỏi tôi có tin Thượng đế không. Tôi ngước mặt nhìn trời nhưng vẵn im lặng không nói.

Một lần. tôi lạc vào trong khoang khách, thấy một người con gái trẻ ăn mặc rất màu mè, xoay mặt về phía trong, ngồi đánh đàn dương cầm. Một chàng trai cao lớn lịch sự, đứng hát bên cạnh, miệng anh ta há rất to. Nhưng hai người chỉ biết cái thế giới của mình, không hề màng đến những chuyện khác, và có vẻ quên là họ đang ở trên chiếc tàu này.

Tôi càng chán ngán, cuối cùng quyết định tự tử. Rồi một đêm, vào lúc bốn bề không còn bóng ai, tôi lấy hết sức bình sinh nhảy xuống biển. Nhưng - khi chân tôi vừa lìa khỏi sàn tàu, khi giữa tôi và chiếc tàu không còn một chút liên hệ nào nữa, tôi bỗng ao ước sống. Tự đáy lòng, tôi thấy hối tiếc, đừng tự tử thì vẫn hơn. Nhưng chuyện đã muộn. Dù muốn thôi, tôi cũng đã rớt xuống biển. Chiếc tàu thật cao, thân tôi đã rớt khỏi chiếc tàu, nhưng chân tôi vẫn không dễ gì chạm được mặt nước. Không còn bám vào đâu được, chân tôi càng lúc càng sát xuống mặt nước. Tôi cố co rút cẳng, nhưng mặt nước cứ xáp tới. Nước biển đen ngòm.

Trong lúc đó, chiếc tàu vẫn nhả khói đen nghịt, bỏ chạy mất. Bây giờ tôi mới thấy thắm thía, dù không biết chiếc tàu sẽ đưa mình đi đâu, vẫn nên ở lại trên tàu. Và hơn thế khi hiểu ra được thì đã lỡ cả rồi. Vừa vô cùng hối tiếc vừa vô cùng lo sợ, tôi rơi dần xuống vùng sóng biển đen ngòm trong yên lặng.

Đêm thứ chín

Ngoài đường thiên hạ bắt đầu xôn xao. Chiến tranh như sắp xảy ra. Những con ngựa sổng chuồng, bất kể ngày đêm, hung hăng chạy tứ tán quanh trang trại. Những tên tiểu tốt hùa nhau đuổi theo đàn ngựa. Bên ngoài thì ồn ào như thế, nhưng trong nhà lại yên lặng như tờ.

Trong nhà chỉ có một người mẹ trẻ và một đứa con lên ba. Người cha đã bỏ nhà đi, vào một đêm không trăng. Đêm ra đi, người cha đứng trên sân đất, chân xỏ đôi dép rơm, đầu quấn khăn đen, rồi ra cửa sau mà đi. Đêm ấy người vợ trẻ xách lồng đèn tiễn chồng, ánh sáng lồng đèn soi sáng một lằn dài cho đến chỗ cây bách lừng lững trước hàng dậu trong đêm tối.

Từ đó người cha đi mất biệt. Mỗi ngày người mẹ đùa với đứa con ba tuổi: “Cha đâu con?”. Đứa bé im không biết nói. Khá lâu về sau đứa bé mới bắt đầu nói được: “Đằng kia”. Người mẹ hỏi: “Chừng nào cha con về hở con?”, đứa bé lúc nào cũng chỉ đáp: “Đằng kia” rồi cười. Những lúc ấy người mẹ cũng cười theo. Và người mẹ lặp đi lặp lại không biết bao nhiêu lần, cố tập cho đứa con nói: “Cha sắp về bây giờ”. Nhưng đứa bé chỉ nhớ được có hai tiếng: “Bây giờ”. Đôi lúc người mẹ hỏi: “Cha đâu con?”, đứa bé có lúc đáp: “Bây giờ”.

Về đêm khi bốn bề chìm trong yên lặng, người mẹ nịt lại giải thắt lưng, dắt đoản đao vào đấy, chuôi đoản đao quấn bằng da cá mập, rồi nịt đứa bé cõng trên lưng. Người mẹ lặng lẽ bước ra khỏi cổng nhà. Người mẹ lúc nào cũng mang dép rơm. Có lúc đứa bé ngủ thiếp đi trên lưng, trong tiếng dép rơm của người mẹ.

Người mẹ đi dọc theo những bức tường trát đất của những trang trại trong ấp, lần về hướng tây, xuống hết con dốc thoai thoải thì đến một cây lá quạt to. Cây lá quạt to này là cái đích để rẽ sang phải, đi thêm khoảng vài trăm thước nữa thì đến một cổng đền xây bằng đá. Đường dẫn đến cổng đền, một bên là ruộng còn một bên toàn là những bụi cỏ tre cụt. Qua khỏi cổng đền thì có hàng cây tuyết tùng cao trong bóng tối. Từ đây là một đoạn đường dài khoảng ba bốn mươi thước được lát bằng những tảng đá, dẫn đến ngay dưới tam cấp của ngôi đền. Trên tam cấp có đặt một cái thùng gổ hứng tiền cúng điếu của tín đồ. Ngay trên cái thùng xám xịt này, một sợi dây thừng thả thòng lòng xuống, phía trên có mấy cái lục lạc treo lủng lẳng. Ban ngày, nhìn thì sẽ thấy ngay gần chỗ mấy cái lục lạc có một tấm biển, khắc mấy chữ Hán: Bát Phiên Cung. Hai nét phết của chữ Bát được viết trang trí thành hai con bồ câu đâu đầu với nhau trông thật đẹp. Ngoài ra còn có nhiều tấm đích đã bắn thủng do gia thần trong vùng đem cúng cho đền. Những tấm đích này có khắc tên người đã bắn thủng đích. Cũng có người đem cúng cả gươm giáo.

Qua khỏi cổng đền, lúc nào cũng nghe thấy tiếng cú rúc trên ngọn cây tuyết tùng. Người mẹ đi, tiếng dép rơm đã mòn dẫm lẹp xẹp. Mỗi khi dừng chân lại trước đền thờ, người mẹ đến lay sợi dây thừng, rung lục lạc mấy cái, rồi ngồi thụp xuống chấp tay vỗ. Những lúc như thế, con cú thường im ngay tiếng gáy. Người mẹ hết lòng khấn vái cho chồng được bình an. Người mẹ tin trong dạ, chồng là vũ sĩ đi đánh giặc, mà Thần Bát Phiên là thần chiến tranh, nếu đã đem hết lòng cầu nguyện như thế này, không lẽ nào lại không được toại nguyện.

Đứa bé cõng sau lưng hay thức giấc vì tiếng lục lạc, bốn bề tối om nên thường giật mình khóc. Những lúc như vậy, người mẹ vừa lẩm bẩm khấn vái, vừa lay vai ru con. Có lúc đứa bé nín khóc, cũng có lúc, đứa bé càng khóc dữ hơn. Nhưng không bao giờ người mẹ bỏ mà đi.

Sau khi hết lòng cầu khẩn cho chồng được bình an, người mẹ tháo dây nịt đứa con cõng sau lưng, kéo đứa bé xuống phía trước, bồng nó lại trong tay rồi leo mấy bực tam cấp lên trước điện thờ. "Con ngoan đấy nhé, ở yên chờ mẹ một lát nghe con" Lúc ấy, chắc người mẹ vừa nựng má đứa con vừa nói như thế. Xong người mẹ tuốt sợi dây nịt cho dài thêm, cột một đầu vào thân đứa bé, còn một đầu cột vào lan can tam cấp. Rồi người mẹ trở xuống tam cấp, đi đi lại lại con đường ba bốn mươi thước lát đá trong sân đền, một trăm vòng để cầu khấn.

Đứa bé bị cột ở sân đền, trong bóng tối, nó bò tới bò lui trong khoảng giới hạn của chiều dài sợi dây nịt. Những đêm như thế là những đêm người mẹ được yên dạ. Nhưng cũng có đêm đứa bé bị cột, la khóc ôi ối, làm người mẹ sốt ruột. Người mẹ gấp gáp đi một trăm vòng, bước những bước thật mau muốn đứt hơi. Có khi người mẹ chịu không nổi, phải bỏ nửa chừng, trở lên trên sân đền, tìm cách nựng con cho nó nín khóc, rồi mới xuống bắt đầu đi lại một trăm vòng.

Cứ như thế, không biết đã bao nhiêu đêm rồi người mẹ không ngủ, không ngớt lo lắng trông chồng. Nhưng người chồng đi chinh chiến ấy đã bị giết từ lâu.

Câu chuyện đau thương này tôi nằm mơ nghe mẹ tôi kể trong mộng.

Tokyo, Hino 08-2004

Trích dịch từ nguyên tác trong Iwanami Bunko

Đinh văn Phước

Chú thích

(1) Sa giông: Một loài bò sát có hình dáng na ná con giông ở miền Trung, nhưng có thể sống cả trên cạn lẫn dưới nước.

Một chùm nho

Tác giả: Arishima Takeo

Người dịch: Đinh văn Phước

Tác giả :

Arishima Takeo sinh năm 1878 ở Tokyo. Gia đình giòng dỏi Samurai (Satsuma Han, Kyusyu). Cha là quan chức cao cấp. Ông học trung học ở trường Gakushuin, lúc bấy giờ chỉ dành riêng cho giai cấp quý tộc. Tiếp tục học ngành Nông nghiệp ở Sapporo, rồi đi Mỹ du học. Sau khi về nước, Ông cùng với Mushanokoji Saneatsu, Shiga Naoya...sáng lập ra Tạp chí (Trường phái) Shirakaba. Năm 1916 thì cha mất, tiếp đến là vợ mất, một mình vừa nuôi ba đứa con vừa cặm cụi sáng tác. Vãn niên, Ông yêu Hatano Akiko một người phụ nữ đã có chồng với một kết thúc bi thương, hai người cùng nhau tự vẫn vào năm 1923.

Một chùm nho được đăng trong Tạp chí Văn nghệ Nhi đồng Akai Tori (Con Chim đỏ) số tháng 5 năm 1920. Akai Tori có sự cộng tác của nhiều cây viết nổi tiếng như Kikuchi Kan, Akutagawa Ryunosuke v.v...

Sinh viên du học ở Nhật trong thập niên 1960 ai cũng biết đến chuyện ngắn này vì nó nằm trong tập 3, tập sách cuối cùng của bộ sách giáo khoa dạy tiếng Nhật lúc bấy giờ.

Người dịch :

Đinh văn Phước, sinh ở Phan Rang, hết tiểu học ở trường làng thì được cha mẹ cho vào Saigon học tiếp. Cựu học sinh trường Pétrus Ký ban B. Đang học nữa chừng Chứng chỉ MG.P ở Đại Học Khoa Học thì được học bổng của chính phủ Nhật. Ở Nhật từ năm 1961, tốt nghiệp Kỷ sư Cơ Khí của Tokyo Kogyo Daigaku (Tokyo Institute of Technology) rồi đi làm. Nhập quốc tịch Nhật với tên Kato Fukukazu.

Hồi nhỏ tôi rất thích vẽ. Trường tôi theo học nằm ở khu Yamanote một vùng cao của tỉnh Yokohama. Vùng ấy có rất nhiều người ngoại quốc ở. Các Thầy và Cô của chúng tôi cũng toàn là người ngoại quốc. Mỗi ngày đến trường hay từ trường về, tôi đều phải qua con đường dọc theo bờ biển san sát những khách sạn và những hãng buôn của người ngoại quốc. Đứng bên đường ven biển mà nhìn, mặt nước xanh ngắt, nào là tàu chiến, nào là tàu buôn nằm san sát nhau, khói ứa ra từ những ống khói trên tàu, những sắc cờ các nước giăng khắp đây đó trên những cột buồm phấp phới trong gió. Cảnh tượng trông đẹp đến nhức mắt. Tôi thường đứng lặng ngắm những cảnh sắc đó và khi về, ngày nào cũng cố vẽ lại cho thật đẹp tất cả những gì tôi còn nhớ. Nhưng hộp phấn màu của tôi không có cái màu nước biển xanh biếc như trong suốt kia, cái màu đỏ sẫm sơn trên phần thân thuyền giáp với mặt biển của những chiếc thuyền buồm trắng. Nên dù cố gắng vẽ không biết đến bao nhiêu lần rồi, tôi cũng không tài nào tô nổi cái màu của phong cảnh mà tôi đã nhìn thấy.

Chợt tôi nhớ đến hộp phấn màu đồ ngoại hóa của đứa bạn cùng lớp. Hắn cũng lại là người tây phương. Hắn hơn tôi hai tuổi, cao đến nỗi tôi phải ngước lên mới thấy được mặt hắn. Hắn tên Jim. Hộp phấn của hắn là loại hàng ngoại quốc hảo hạng. Trong chiếc hộp làm bằng một loại gỗ thật nhẹ, mười hai cây phấn màu hình khối chữ nhật như những cây mực tàu nhỏ, được xếp thành hai hàng nằm sóng đôi. Màu nào cũng thật đẹp. Riêng hai cây xanh đậm và đỏ sẫm thì đẹp một cách lạ lùng khó tả. Jim to lớn hơn tôi nhưng vẽ thì thua tôi xa. Nhưng mà sao tranh của hắn tuy xấu, thế mà hắn cứ tô phấn màu của hắn lên thì trông thành ra một bức tranh thật đẹp. Tôi thấy ganh trong lòng về điều đó. Nếu tôi có hộp phấn màu ấy thì tôi sẽ vẽ được ngay cái màu thật của phong cảnh như đã trông thấy kia cho mà xem. Tôi nghĩ thế và thấy ghét hộp phấn màu của mình. Từ ấy tôi bỗng đâm ra thèm muốn khôn nguôi cái hộp phấn màu của Jim. Tính tôi lại nhát chỉ mơ ước trong lòng, chứ không dám hỏi xin ba má mua cho. Và cứ thế ngày lại theo ngày trôi qua.

Nay tôi không còn nhớ rõ lúc ấy là vào khoảng nào, nhưng có lẽ bấy giờ trời đã vào thu, vì tôi nhớ đã thấy có những chùm nho chín. Những ngày cuối thu sắp vào đông, trời trong thăm thẳm như có thể nhìn tít mãi vào khoảng không vô tận. Một buổi trưa trong trời, mọi người đang vui vẻ ngồi ăn bento chung với Cô giáo, riêng tôi ngay trong giờ cơm ngon lành ấy, lòng lại thấy bứt rứt, u tối không như bầu trời hôm ấy. Tôi ngồi thừ người ra. Nếu có ai chú ý thì chắc có lẽ sẽ nhận ra sắc mặt tái nhợt của tôi. Tôi thấy tôi thèm muốn vô hạn hộp phấn của thằng Jim. Lòng thèm muốn dâng lên đến nghẹn cả tim. Và tôi nghĩ thầm, chắc thằng Jim cũng đoán biết được điều thèm muốn của tôi. Tôi ngước nhìn Jim, nhưng Jim trông không có vẻ gì khác. Hắn đang cười nói với đứa bạn ngồi bên cạnh. Nhưng mà sao cái cười của hắn trông như là cái cười của kẻ biết hết những điều tôi đang suy nghĩ. Những lời hắn nói với đứa bạn ngồi bên cạnh nghe như là: "Để mày coi, thằng Nhật ấy thế nào cũng lấy cắp hộp phấn màu của tao". Càng nghĩ thằng Jim nghi tôi chừng nào, tôi càng không dằn được lòng thèm muốn ấy.

Gương mặt tôi có thể trông dễ thương, nhưng tôi là một đứa yếu đuối cả thể xác lẫn tâm hồn. Hơn thế tôi là đứa nhát gan, có điều muốn nói lại không dám nói, cứ để cho qua đi, nên ít được ai ưa và là đứa ít có bạn bè. Cơm trưa xong, trong khi những đứa khác vui vẻ ra chạy nhảy đùa giỡn ngoài sân trường, thì tôi một mình ở lại lớp. Ngoài sân trời sáng lòa càng làm nổi lên cái tối lờ mờ của lớp học như chính cái tăm tối của lòng tôi. Tôi về chỗ ngồi. Nhưng sao mắt tôi, lúc lúc lại cứ liếc qua chỗ thằng Jim. Nếu mình đến mà dở cái nắp bàn đầy những lằn dao cắt khoét nham nhở và những vết tay dơ đen ấy lên, thì thế nào cũng thấy nào sách, nào vở, nào bảng đá và hộp phấn màu, trong đó sẽ có cây xanh đậm và cây đỏ sẫm... Tôi cảm thấy mặt tôi như đỏ gất lên, vội quay mặt đi, nhưng rồi ngay sau đó tôi lại không thể dằn nổi lòng thèm muốn, mắt lại liếc sang bàn thằng Jim. Trống ngực tôi đập thình thịch. Ngồi yên một chỗ nhưng trong lòng cứ rối lên như nằm mơ bị ma đuổi.

Tiếng chuông ken ken gọi vào lớp. Tôi giật mình đứng dậy. Nhìn qua khung cửa sổ tôi thấy bọn học trò đang cười giỡn chạy vội về chỗ phòng tiêu, rửa tay. Đầu tôi bỗng lạnh như nước đá, tôi loạn choạng đến bàn của thằng Jim, như người trong mơ tôi mở nắp bàn. Và như tôi tưởng tượng cuốn sổ tay nằm lẫn lộn với hộp đựng bút. Có cả hộp phấn màu mà tôi mơ ước. Tôi không biết lúc ấy tại sao tôi lại phải nhìn quanh quất để làm gì, nhưng liền sau đó tôi nhanh tay mở nắp hộp lấy hai cây xanh đậm và đỏ sẫm bỏ ngay vào túi quần, rồi chạy vội về chỗ sắp hàng để đợi Cô giáo.

Bọn chúng tôi được Cô giáo trẻ đưa vào lớp, mỗi đứa về chỗ của mình. Tôi muốn nhìn vẻ mặt của thằng Jim nhưng không làm sao có thể liếc sang bên hướng ấy được. Nhưng hình như không có ai ngờ đến việc tôi đã làm cả. Tôi vừa như yên tâm, vừa như thấy khó chịu. Tiếng giảng bài của Cô giáo, người Cô mà tôi kính yêu nhất, vẫn vang mồn một trong tai, nhưng tôi không hiểu được gì cả. Và tôi lại có cảm tưởng là Cô giáo lúc lúc lại nhìn tôi với con mắt là lạ.

Ngày hôm ấy sao tôi thấy tôi ngượng không dám nhìn thẳng vào mắt Cô giáo. Cứ trong trạng huống như thế, một giờ học trôi qua. Tôi cứ ngỡ trong suốt cả giờ học ấy mọi đứa như cứ thì thầm với nhau điều gì.

Chuông ra chơi lại đổ. Tôi yên tâm mừng rỡ, thở phào. Nhưng, khi Cô giáo vừa mới ra khỏi lớp thì một đứa cùng lớp, cũng là đứa to lớn nhất và giỏi nhất lớp, gọi tôi:

- Ê, mày lại đây.

Hắn kéo cùi chỏ tôi. Tôi giật mình, run như những lúc lười biếng không chịu làm bài tập ở nhà mà bị Cô gọi trúng tên. Nhưng tôi nghĩ là tôi phải gắng giữ vẻ bình thường như không biết gì hết, cứ để mặc cho hắn lôi tôi ra gốc sân.

- Mày lấy mấy cây phấn của thằng Jim có phải không? Đưa đây.

Vừa nói hắn ta vừa chìa bàn tay to lớn của hắn ra trước mặt tôi. Bị tra hỏi như vậy, tự nhiên tôi đâm ra bình tỉnh và nói đại.

- Đồ phấn màu đó, tao đâu có có.

Cùng với ba bốn đứa bạn Jim sán lại bên cạnh tôi, nó giận run lên:

- Hồi trước giờ chơi tao đã kiểm kỹ hộp phấn, không có mất cây nào hết trọi. Mà sao xong giờ chơi lại mất hết hai cây. Giờ chơi không phải chỉ có một mình mày ở trong lớp đó sao?

Thôi không xong rồi. Máu dồn lên đầu, mặt tôi dường như đỏ gấc lên. Bỗng một đứa nào đó đứng bên cạnh cố thọc tay cho được vào túi quần tôi. Tôi cố hết sức chống cự không cho nó thọc tay vào, nhưng cưỡng không lại đám bạn. Và từ trong túi quần tôi, hai cây phấn màu lòi ra cùng với mấy hòn bi chai và đồng chọi bằng chì.

- Nè, coi nè.

Bọn chúng trừng mắt nhìn tôi một cách khinh ghét. Người tôi run bắn lên, trước mặt tôi trời bỗng như xụp tối. Trời nắng tốt, các đứa khác đùa giỡn trong giờ chơi vui vẻ là chừng ấy, thế mà chỉ mình tôi đang chết điếng trong lòng.

Tại sao tôi lại làm như vậy. Thôi tôi không thể nào chuộc lại được lỗi lầm ấy. Tôi hư hỏng mất rồi. Tôi là một đứa nhát gan, càng nghĩ như thế tôi càng khổ sở, buồn tủi rồi bật khóc. Anh lớn nhất và giỏi nhất lớp nói với giọng vừa giận vừa ghét bỏ.

- Ê, mày đừng có hòng khóc dọa tụi tao.

Mấy đứa xúm lại lôi tôi đi. Tôi cố không nhúc nhích nhưng chống cự không lại. Rốt cuộc tôi để mặc tụi nó lôi xễnh lên cầu thang tầng hai, lên phòng Cô giáo mà tôi kính mến nhất.

Rồi thằng Jim gõ cửa xin vào. Từ trong phòng tiếng Cô giáo vọng ra dịu dàng: "Vào đi". Từ trước đến nay chưa bao giờ tôi lại thấy ngại như lần này, không muốn bước vào căn phòng này.

Cô giáo đang ngồi viết gì đó, thấy bọn chúng tôi xòng xọc vào, tỏ vẻ hơi ngạc nhiên. Nhưng sắc mặt Cô vẫn dịu dàng như mọi khi, đưa tay phải nhẹ đỡ bờ tóc cắt ngắn như con trai, xõa ngang cổ, nghiêng đầu nhìn chúng tôi hỏi có chuyện gì thế. Anh lớn nhất và giỏi nhất lớp bước tới phía trước thuật lại đầu đuôi câu chuyện tôi lấy hai cây phấn màu của thằng Jim. Cô giáo hơi biến sắc nghiêm nghị nhìn mọi đứa, nhìn gương mặt tôi đang dở khóc rồi hỏi tôi: "Có thiệt không". Câu chuyện quả thật là như vậy, nhưng trước mặt người Cô kính mến tôi xấu hổ, không làm sao nhận tội được. Tôi chỉ biết khóc to hơn để thay thế câu trả lời.

Cô giáo chăm chú nhìn tôi một hồi rồi quay sang nhỏ nhẹ bảo các đứa khác: "Thôi được, các em ra ngoài đi". Mấy đứa bạn có vẻ bất mãn đi ra, thình thịch xuống cầu thang.

Khoảng một lúc, Cô giáo chẳng nhìn tôi mà cũng chẳng nói rằng, chỉ im lặng ngồi nhìn những móng tay của mình. Rồi Cô lặng lẽ đứng lên đến bên tôi, ôm chặt lấy vai tôi và nho nhỏ hỏi: "Thế em đã trả lại cho người ta chưa". Tôi gật đầu và ậm ự thật dài như để trả lời cho Cô biết là tôi đã trả lại rồi. Cô giáo lại bảo:

- Em có biết việc em làm là điều đáng xấu hổ lắm không?

Tôi chịu không nổi nữa, cả người run lên mà tôi không sao giữ nỗi. Tôi cắn môi, cố cắn lấy môi để nén, nhưng tiếng khóc vẫn bật ra, nước mắt cứ tràn trụa, chỉ muốn chết phức đi trong vòng tay của Cô giáo.

- Thôi em đừng khóc nữa, biết lỗi thì thôi. Hãy nín đi. Giờ tới, thôi em khỏi cần về lớp cũng được, cứ ở trong phòng Cô đi. Ngồi yên ở đây đấy nhé. Hết giờ học Cô sẽ trở lại nhé.

Cô vừa nói vừa kéo tôi về ngồi ở chiếc ghế trường kỷ. Ngay lúc ấy chuông gọi vào lớp lại rộn lên. Cô vói lấy tập sách trên bàn, nhìn tôi, rồi vội đến bên giàn nho bắt lên tầng hai, ngang ngoài cửa sổ hái một chùm nho tây, đặt lên đùi tôi trong khi tôi vẫn còn thút thít, rồi lặng lẽ đi ra.

Học trò vào lớp. Không khí huyên náo ồn ào mới đó, bỗng rơi vào yên lặng. Tôi thấy lòng buồn vô hạn, khi không tôi làm Cô giáo buồn. Tôi không còn lòng dạ nào nghĩ đến việc ăn chùm nho kia mà chỉ biết ngồi khóc.

Tôi ngủ quên lúc nào không hay trong căn phòng của Cô . Bỗng có ai lay vai tôi, tôi giật mình mở mắt. Tôi thấy dáng người cao và hơi gầy của Cô giáo đang mỉm cười cúi xuống nhìn tôi. Sau giấc ngủ, lòng tôi dễ chịu lại, tôi như quên đi câu chuyện vừa xãy ra, thèn thẹn cười đáp lại. Trong lúc bối rối ấy chùm nho như sắp rớt khỏi đùi, tôi vội chụp lấy, sực nhớ lại câu chuyện thấy xấu hổ, chẳng dám cười nữa.

- Thôi em, chẳng có gì mà phải buồn mãi như thế. Các bạn em đều về cả rồi, thôi em cũng về đi. Nhưng dù có chuyện gì đi chăng nữa, ngày mai thế nào cũng phải đến trường nhé. Không thấy mặt em, Cô sẽ buồn lắm đấy. Nhớ đi học nghe em.

Đoạn Cô lấy chùm nho lại, bỏ vào trong cặp cho tôi. Tôi ra về như mọi khi, đi qua con đường ven biển, nhìn phố xá, ngắm những chiếc tàu mà lòng không thấy vui. Về nhà tôi ăn hết chùm nho một cách ngon lành.

Ngày hôm sau, tôi không làm sao muốn đi học. Tôi nghĩ nếu hôm nay được đau bụng thì hay biết mấy, được nhức đầu thì hay biết mấy, nhưng lạ thật chỉ mỗi ngày hôm ấy không có cơn bệnh nào hành tôi cả. Không biết làm sao hơn, tôi đành gượng gạo ra khỏi nhà, vừa đi vừa nghĩ chuyện đâu đâu. Tôi nghĩ chắc tôi không thể nào bước vào cổng trường nỗi. Nhưng tôi lại nhớ đến lời Cô giáo ân cần dặn dò lúc tôi về, tôi bỗng muốn được gặp Cô tôi. Nếu tôi không đếïn lớp, chắc Cô giáo sẽ buồn lắm. Tôi chỉ muốn được nhìn lại ánh mắt thật hiền và dịu dàng ấy của Cô giáo. Và miên man trong những ý nghĩ đó, tôi bước qua cổng trường.

Tôi bỗng thấy thằng Jim như nóng lòng đợi ai ở đó. Thấy tôi, nó chay a lại nắm lấy tay tôi, làm như là đã quên bẵng chuyện ngày hôm qua, thân mật kéo tôi lên phòng Cô giáo, trong khi tôi hãy còn bối rối ngơ ngác lo lắng không biết còn chuyện gì sẽ xãy ra nữa. Tôi cứ ngỡ là lúc vào trường tôi sẽ bị chúng bạn xa cách, nhục mạ: "Nè, nè tụi bay, cái thằng Nhật ăn cắp, cái thằng nói láo nó đến kia kìa". Nhưng nay được đối đãi thế này, tôi thấy xốn xang. Khi nghe thấy tiếng chân của hai đứa chúng tôi, không đợi Jim gõ cửa, Cô giáo đã ra mở cửa đưa hai chúng tôi vào trong phòng.

- Jim này, em ngoan lắm biết nghe lời Cô dặn. Jim bảo em không cần phải xin lỗi em ấy nữa. Từ nay hai em hãy trở thành bạn tốt của nhau đi nhé. Hãy bắt tay nhau đi.

Cô tôi vừa mỉm cười vừa nói, bắt hai đứa chúng tôi đứng đối diện nhau. Trong lúc tôi còn đang lưỡng lự không biết làm sao, thì Jim đã đến bên tôi, vui vẻ kéo tay tôi đang buông thõng và siết thật chặt. Tôi không biết làm gì để diễn tả nỗi sung sướng, chỉ biết đứng cười một cách e lệ. Nhưng Jim cười đáp lại một cách thân mật. Cô giáo mỉm cười hỏi:

- Thế nào, chùm nho hôm qua em ăn có ngon không?

Tôi đỏ mặt không biết phải trả lời làm sao hơn là thưa: "Dạ ngon".

- Thế thì để Cô cho thêm một chùm nữa nhé.

Đoạn, Cô giáo trong chiếc áo hàng lin trắng, rướn mình ra ngoài cửa sổ vói tay hái lấy một chùm. Cô giáo, tay trái trắng muốt đỡ lấy chùm nho màu tím phủ đầy phấn trắng, tay phải cầm chiếc kéo bạc thon dài, cắt chùm nho làm đôi, nữa chia cho Jim và nữa chia cho tôi. Vẻ đẹp của những trái nho màu tím nằm xếp lớp lên nhau trên lòng bàn tay trắng muốt của Cô tôi, mãi đến nay tôi vẫn còn nhớ rõ.

Từ dạo đó, tôi dường như ngoan hơn và bớt nhút nhát.

Nay người Cô mà tôi yêu quý ấy không biết đang ở phương nào. Tôi vẫn biết là tôi không thể nào gặp lại được người, nhưng vẫn hằng ao ước có người ở bên cạnh. Và hàng năm cứ mỗi độ thu về, những chùm nho lại chín, màu tím lại phủ đầy phấn trông thật là đẹp. Nhưng tôi thì không tìm lại được lòng bàn tay xinh xắn trắng muốt như cẩm thạch kia khi đỡ lấy chùm nho của người Cô mà tôi kính yêu ấy nữa.

Tokyo, Hino 11-2002

* Dịch từ nguyên tác trong Iwanami Bunko do Iwanami Shoten xuất bản.

Bản dịch này sửa lại từ bản dịch (năm 1967) đăng trong tạp chí Quê Hương số 20 của Hội Sinh Viên tại Nhật Bản.

Zumi Kyôka

泉鏡花

Người dọn đường cho Văn học Huyền Ảo Cận đại

Izumi Kyôka (1873-1939)

Nhà văn Izumi Kyôka 泉鏡花 (tên thật Kyôtarô) 鏡太郎 sinh năm 1873 ở Kanazawa, thành phố văn hóa nhìn ra biển Nhật Bản. Bố làm thợ kim hoàn, mẹ xuất thân từ một gia đình có nhiều nhạc công tuồng Nô nổi tiếng về chơi trống con (tsuzumi). Năm 17 tuổi, sau khi bỏ ngang việc học ở trường trung học quê nhà, Kyôka lên Tôkyô xin làm đệ tử Ozaki Kôyô 尾崎紅葉 (1867-1903) - một nhân vật chủ chốt của văn đoàn Ken.yuusha - và ban đầu bị tác giả Tajôtakon 多情多恨 (Đa tình đa hận) từ chối. Vất vả ít lâu nhưng rốt cuộc ông đã được thầy tiếp nhận, thành đệ tử ruột và là một trong những cây bút tiêu biểu của chủ nghĩa lãng mạn vào giai đoạn chót của văn học thời Meiji. Ông viết trên 300 tác phẩm dài có ngắn có, gồm đủ thể loại từ tiểu thuyết, truyện ngắn đến kịch. Đặc biệt trên phân nửa số đó liên quan tới những hiện tượng siêu nhiên (supernatural). Rất tiếc văn ông vì văn phong cổ kính và khó hiểu (của thời cuối thế kỷ 19), ít được dịch ra tiếng nước ngoài nên không nổi tiếng bằng Akutagawa, Tanizaki, Kawabata hay Mishima. Một nhà phê bình ngoại quốc, Irena Powell (trong Writers and Society in Modern Japan, 1983), đặt ông bên cạnh Mori Ôgai, xem họ là hai tác giả có ảnh hưởng sâu sắc đối với các nhà văn phái duy mỹ Nhật Bản hơn hết. Văn phong Izumi Kyôka đã để lại dấu ấn trong tác phẩm các nhà văn thuộc thế hệ sau như Tanizaki Jun.ichirô, Satô Haruo, Satomi Ton, Muro Saisei cũng như Yokomitsu Riichi và Kawabata Yasunari.

Izumi Kyôka bắt đầu đời văn vào cuối thế kỷ 19 với Hiketsu kyôketsu 義血侠血 (Dòng máu nghĩa hiệp, 1894), được Ozaki Kôyô giúp ý kiến. Trong những tác phẩm buổi đầu, ông chỉ có hai mô-típ: một là nói lên lòng yêu chính nghĩa, chấp hành nhiệm vụ được giao phó và ghét bỏ điều ác, hai là bày tỏ tình cảm ngưỡng mộ đối với người mẹ trẻ đẹp của ông (đã mất năm 1882 khi ông lên 9), một điều sau đó đã trở thành nguồn gốc của lòng thèm khát tình mẫu tử và sự thần thánh hoá nhan sắc phụ nữ nơi ông.Về những tác phẩm loại thứ nhất, phải kể đến Yakô Junsa 夜行巡査 (Cảnh sát tuần đêm , 1895), Gekashitsu 外科室(Trong phòng mổ, 1895). Trong truyện trước, người cảnh sát đã hy sinh tính mạng để cứu lấy cha người mình yêu dù ông ta chỉ muốn bắt họ phải lìa nhau. Truyện thứ hai nói về một nữ hầu tước mượn tay người mình yêu vô vọng, một nhà giải phẩu, để tự tử trên bàn mổ. Sau khi nổi tiếng với những tác phẩm như thế, ông viết loại tiểu thuyết mang tên "tiểu thuyết quan niệm" (kannen shôsetsu), trong đó ông trình bày cách nhìn cuộc đời của mình như trường hợp của Kaijô hatsuden 海城発電 (Bức điện tín gửi từ Kaijô). Thế nhưng chẳng bao lâu, ông chuyển qua khuynh hướng thứ hai, tức là ngưỡng mộ cái đẹp, và qua đó, tạo ra được một thế giới huyễn mộng lý tưởng mà những nhân vật nữ thường là geisha hay gái làng chơi. Tác phẩm đạt đến đỉnh cao của khuynh hướng nầy có Teriha Kyôgen照葉狂言(Cô đào trên sân khấu Kyôgen Teriha, 1895)[1] nói lên sự ngưỡng mộ của cậu thiếu niên trước một nàng con gái làm nghề hát dạo, và Kôya Hijiri 高野聖 (Nhà ẩn tu núi Kôya, 1900), tác phẩm trung biên được xem như tuyệt tác của ông.Trong Kôya Hịjiri, người xưng "tôi" trên đường du lịch, được nghe vị hoà thượng trụ trì ở núi Kôya (Kôyasan) sám hối về chuyện mình trong cái đêm lỡ độ đường phải ngủ trọ ở nhà dân trên núi đã bị một người đẹp tuyệt vời sống với anh chồng ngờ nghệch, quyến rũ và suýt nữa làm cho ông quên mất đạo lý. Người đàn bà ấy chính là yêu quái nửa người nửa rắn thường biến nạn nhân thành súc vật. Tuy không rõ chủ tâm Kyôka có muốn đưa chủ đề gì (sự giằng co giữa đạo đức và dục vọng?) vào câu truyện có vẻ răn đời nầy chăng nhưng chắc chắn là ông đã thành công trong việc tạo ra một không khí huyễn tưởng, giàu tính lãng mạn. Nhân vật xưng "tôi" không hoàn toàn khách quan chỉ nghe chuyện kể và nhiều khi còn tách ra để quan sát cả chính mình. Đó là một trong những điểm độc đáo của tác phẩm mà có thuyết cho rằng đã lấy cảm hứng từ "Phản Đông Điếm Tam Nương Tử", một truyện yêu quái Trung Quốc. Trong một thời buổi mà tác phẩm chủ nghĩa tự nhiên tràn ngập văn đàn, ông vẫn giữ được phong cách sáng tác lãng mạn, hư huyễn và hồn nhiên của mình.

Teriha Kyôgen đã đánh dấu bước ngoặc của ông. Từ đó ông khai thác cuộc sống của khách làng chơi, dùng nó như chủ đề cho Yushima Môde 湯島詣 (Hành hương đền Yushima) và Chuumonchô 注文帳( Tập địa chỉ khách hàng). Tác phẩm kể từ sau năm Meiji 40 (1907) của Kyôka có Onna Keizu 女系図 (Đời đàn bà, 1907) nói về giới buôn hoa bán phấn và một loạt truyện khác như Shirasagi 白鷺(Cánh cò trắng, 1909), Nihonbashi 日本橋 (Nihonbashi, địa danh ở trung tâm Tôkyô, 1914). Chúng đều là nguồn cảm hứng phong phú cho các đạo diễn phim như Mizoguchi Kenji, Kinugasa Teinosuke và Naruse Mikio ... khi họ dựng phim với bối cảnh là thế giới sắc tình. Uta Andon 歌行燈 (Người hát dưới đèn lồng, 1910) mô tả quá trình học tập nghệ thuật sân khấu của một kép tuồng Nô, Yashagaike夜叉ヶ池 (Đầm quỉ dạ xoa, 1913) và Tenshu Monogatari 天守物語 (Truyện trên lầu thành, 1917) ... đầy không khí lãng mạn và ma quái rùng rợn, tất cả đánh dấu hoạt động văn nghệ của ông giai đoạn đầu đời Taishô (1912-1926). Ngay giữa thời kỳ khuynh hướng chủ nghĩa tự nhiên (Naturalism) trong văn chương đi đến chỗ toàn thịnh, Izumi vẫn ca ngợi "nghệ thuật trên hết". Không những Uta Andon (Người hát dưới đèn lồng, 1910) vừa nhắc đến mà cả Shunchuu 春昼 (Trưa xuân, 1906), Kusameikyuu 草迷宮(Mê lộ trong cỏ, 1908) trước đó đều nói lên thái độ kiên trì ấy của ông.

Thế rồi Izumi Kyôka bắt đầu viết thành công những truyện dài như Shakuyaku no Uta 芍薬の歌(Bài ca hoa thược dược, 1918), Yukari no Onna 由縁の女 (Mối duyên xưa, 1919). Đến thời Shôwa (1926 trở đi), ông cho ra đời Sankai Taiheiki 山海太平記 (Đến khi núi yên biển lặng, 1929), Usui kôbai 薄紅梅 (Đóa mai hồng nhạt, 1937) và chấm dứt cuộc đời sáng tác sung mãn bằng Rukô Shinso縷紅新草 (Những nụ bìm màu hồng, 1939).

Được các đồng nghiệp đương thời có tầm vóc lớn như Sôseki, Akutagawa và Tanizaki tán dương, nhà văn với văn phong tượng trưng và hoa lệ này đã chết đi trong quên lãng vào năm 1939 giữa khi thế lực quân phiệt đang vùng dậy và văn học lúc đó được xem là chỉ có ích nếu biết phục vụ tham vọng của giới cầm quyền. Phong trào đánh giá lại Izumi Kyôka chỉ mới xuất hiện từ những năm 1970. Theo lời nhà phê bình Muramatsu Sadataka (C. Sakai dẫn trong J.J.Origas) , Kyôka xứng đáng được gọi là tay phù thủy của văn chương vì biết rõ bí quyết luyện kim của ngôn từ và hơn ai hết, ông đã khai thác được tiềm năng diễn tả giàu có của tiếng Nhật.

Để đóng góp tư liệu cho một nghiên cứu sơ khởi về Izumi Kyôka, xin được phép gửi đến độc giả hai truyện ngắn dưới đây, một do Nam Tử (Nhà ẩn tu núi Kôya, 1900) và một do Nguyễn Nam Trân (Kẹo óc chó, 1924) dịch sang tiếng Việt. (NNT).

2 truyện ngắn :

- Nhà ẩn tu núi Koya (Kôya Hijiri, 1900)Tác giả:Izumi Kyoka Dịch: Nam Tử

- Kẹo Óc Chó (Kurumi, 1924) Tác giả: Izumi Kyoka Dịch: Nguyễn Nam Trân

Nhà ẩn tu núi Koya - Koya Hijiri

高野聖

Tác giả: Izumi Kyoka

Dịch: Nam Tử

1.

"Đã nghĩ không cần phải mở ra cái bản đồ xếp gấp có bọc bìa giấy do bộ Tổng Tham Mưu vẽ ra xem làm chi nữa thế nhưng đường sá khó đi quá tôi đành nâng nâng ống tay áo cà sa đang hấp hơi nắng nóng hết chịu nổi để lại kéo nó ra. Tôi đang đứng trên con đường độc đạo giữa rặng núi ngăn hai huyện Hida và Shinshu xung quanh chỉ thấy nhấp nhô trập trùng, tuyệt không có một bóng cây cho người lữ hành mệt mỏi dừng bước lấy hơi. Có mấy đỉnh nói trông gần quá tưởng như với tay là chạm được, nhưng xa xa vẫn còn biết bao nhiêu núi non xếp thành tầng lớp. Trên trời không một gợn mây, cũng chẳng có bóng chim cò nào cả. Trời đất lồng lộng chỉ có mình tôi. Giữa trưa nắng nỏ, mặt đất bị ánh mặt trời thiêu đốt. Cái vành mũ thầy tu là lá chắn duy nhất che chở tôi khỏi ánh nắng gắt trong lúc dò bản đồ."

Nhà sư lang thang vừa kể vừa kê trán lên hai nắm đấm siết chặt trên gối, đúng cái dáng vẻ nhà tu khổ hạnh. Từ lúc tôi đi Nagoya qua rặng núi đến căn nhà trọ bên đường ở Tsuruga, cái chốn quê mùa miền bắc nước Nhật này, nhà tu hành đáng kính đây đã trở thành bạn đường của tôi. Trong lúc dọn lại cái giường khiêm tốn trong lữ quán, tôi nhận ra trong suốt hành trình đằng đẵng ông chưa bao giờ làm điệu làm bộ như các nhà tu khác hay làm. Tôi cũng chưa thấy ông nằm nghỉ đúng nghĩa bao giờ, có chăng chỉ co ro bên gối như đang cầu khấn gì đấy như mô tả ban nãy.

Tôi đi tàu theo tuyến đường sắt dọc bờ biển đến trạm Kakegawa thì gặp ông bước lên. Ngay từ đầu tôi đã nhận ra đó là người xa cách với nhân tình thế thái, ông ngồi một góc trong toa và lúc nào cũng cúi đầu. Ông không hề gây sự chú ý, thậm chí trong ánh mắt ông tôi chỉ thấy sự lạnh lẽo tựa tro tàn, không còn dấu vết nào của dục vọng con người. Lúc ấy tôi cũng không để tâm đến ông. Đến Nagoya thì những du khách ồ ạt xuống bến như một bầy chuột chũi hối hả không rõ lý do, bỏ mặc tôi và nhà tu hành đáng kính trong toa tàu trơ trọi.

Con tàu này xuất phát lúc chín giờ rưỡi tối hôm trước ở ga Shimbashi, Tokyo, cập bến Tsuruga vào buổi tối. Buổi trưa khi tàu đỗ ở Nagoya, tôi ghé cái quán ở ga tàu mua một suất cơm thì tình cờ ông cũng mua một suất giống tôi. Chưng hửng bởi đó chỉ là một suất ăn đường rẻ tiền rắc tí rong biển chứ không có cá, tôi mới buột miệng: "Sao toàn cà rốt với dây bầu thế này? Không có cá à?" Trông thấy vẻ mặt của tôi, ông khẽ cười khúc khích.

Vì trong toa chỉ còn hai người nên tôi làm quen với ông, nhờ hỏi ông đi đâu mà tôi được biết ông đang trên đường lên Thiền viện Eihei thăm một người bạn, nhưng ông không thuộc phái Thiền tông mà tu ở một ngôi chùa trên núi Koya. Ông định qua đêm ở Tsuruga trước khi đi tiếp vào sáng mai. Còn tôi thì về quê nhà ở Wakasa, cũng có ý ngả lưng ở đây nên quyết định đi cùng ông cho vui. Nhà sư nom đã ngoài bốn mươi tuổi, có vẻ thân thiện. Ông mặc áo cà sa với ống tay áo rộng, choàng khăn và đội mũ nồi trắng, tay đeo găng len. Đôi tất của ông cũng màu trắng còn chân thì đi guốc mộc. Cho nên mặc dù tác phong cổ lỗ nhưng ông làm tôi liên tưởng đến một thi sĩ hay nghệ nhân trà đạo, đại khái người theo đuổi những thú vui trần thế hơn là một nhà sư.

"Chẳng hay thí chủ định nghỉ chân ở đâu?" Câu hỏi của ông làm môi tôi bật ra tiếng thở dài bởi ý nghĩ phải trải qua một đêm cô đơn quạnh quẽ nơi đất khách. Trong tâm trí tôi hiện ra mồn một viễn cảnh chị giúp việc phục vụ bữa tối cho mình đang ngủ gật với cái vá xúc cơm trong tay còn trên quầy, anh thầy ký đa nghi và mồm mép đang lăm lăm chờ tôi ra khỏi phòng đi tắm một cái thì sẽ liên thủ ngay với mấy cô hầu buồng khác, bám sát nhất cử nhất động của tôi với tinh thần cảnh giác cao độ vì dễ thường ông khách này sẽ thó tất cả mọi thứ trong tầm ngắm. Nhưng tồi tệ hơn cả, chỉ cần tôi ăn cơm xong là nhất định người ta sẽ đem cất luôn ngọn đèn đọc sách sáng sủa để thay vào một cái đèn ngủ tù mù và chúc quý khách ngủ ngon, để mặc tôi nơi căn phòng tối không ra tối sáng không ra sáng. Tôi không có thói quen ngủ sớm nên thật khó lòng mô tả cảm giác trống trải khi bị bỏ mặc trong căn buồng tranh tối tranh sáng, nhất là vào cái thời điểm ngày ngắn đêm dài này. Từ lúc rời Tokyo tôi đã suy nghĩ mông lung mãi xem phải làm gì cho qua những đêm lê thê buồn tẻ sắp tới nên câu hỏi của nhà sư lại khuấy lên nỗi lo ấy. Tôi bèn hỏi ông có vui lòng ngủ cùng một phòng với tôi chăng.

Ông vui vẻ gật đầu, bảo: "Lần nào đến vùng này bần tăng cũng phải cho cây gậy hành hương của mình tá túc ở một cái quán tên là Katoriya." Nhà sư dung cái cụm từ ‘cho cây gậy hành hương tá túc’ nghe thật bảnh, ông nói quán trọ Katoriya ấy trước kia vốn là một nhà trọ bình thường nhưng sau khi đặc trưng hấp dẫn của quán trọ, tức là cô con gái xinh tươi độc nhất của ông chủ qua đời, thì gia đình bèn cất bảng hiệu đi. Được cái họ không mời chào khách mới nhưng vẫn đón khách quen nếu có nhu cầu, hai vợ chồng chủ nhà đã già và chỉ có tấm lòng hiếu khách giản đơn cho người lai vãng nên nếu tôi thích thì có thể cùng ông đến đó.

Nhà sư cẩn thận đặt hộp cơm xuống, nói thêm: "Nhưng thí chủ phải ăn tạm cà rốt với dây bầu lấy hơi đấy" rồi bật cười. Phía sau dáng vẻ và diện mạo khiêm tốn, ông có vẻ cũng là người hài hước.

2.

Khi tàu lăn bánh qua địa phận tỉnh Gifu trời hãy còn trong xanh nhưng băng qua dãy núi xong thì thời tiết từ từ thay đổi và chúng tôi gặp lại màu sắc u ám quen thuộc của vùng biển phía Bắc. Ở Maibara và Nagahama, ánh nắng mùa đông yếu ớt bị lớp mây mỏng làm cho nhợt nhạt thêm, trong tôi cái lạnh tê tái ngấm dần vào xương. Tàu đến Yanagase giữa lúc mưa phùn và không gian bên ngoài đã chập choạng tối, mưa dần dần kết lại thành những bông tuyết trắng.

"Tuyết rơi kìa". Tôi bảo. Người bạn đồng hành của tôi đáp gọn lỏn "Chắc vậy" và hình như ông ta không hứng thú những chuyện xảy ra bên ngoài cho lắm, thậm chí không buồn ngó lên trời. Đây cũng không phải lần đầu nhà sư lang thang trả lời kiểu này đâu, chẳng hạn lúc đi ngang Shizugatake tôi chỉ trỏ bãi chiến trường xưa hay bình phẩm về quang cảnh quanh hồ Tỳ Bà ông ta cũng chỉ gật đầu không nói.

Cái khó chịu nhất, phiền phức nhất ở Tsuruga này là thói chèo kéo vô tội vạ của mấy anh cò mồi nhà trọ. Đám cò mồi này tụ tập rất nhiều ở nhà ga, từng anh một đều có chiêu trò riêng để dụ khách. Đúng như tôi e ngại, vừa đặt chân xuống sân ga là họ đã dàn hàng vững chãi từ nhà ga ra ngoài phố mai phục chúng tôi. Mỗi anh đều một tay cắp ô một tay xách đèn lồng có in tên nhà trọ bằng chữ khổ lớn, gặp ai bước xuống là lập tức bao vây không cho thoát, miệng la oang oang át vía để khách phải về nhà trọ của mình. Có những anh táo tợn còn giật đồ của người ta, miệng thì nhanh nhảu kiểu như: "Cám ơn quý khách đã lựa chọn!" và thế là bất kể nạn nhân của hành động trên có giận dữ đến đâu thì cũng chỉ còn nước đi theo chứ không sao lấy lại hành lý được. Nhưng người đồng hành của tôi có vẻ như hoàn toàn bàng quan trước cái khung cảnh lộn xộn quanh mình, ông cúi đầu và băng qua đám đông ồn ào một cách dễ dàng, tôi chỉ cần bám sát đằng sau. Kỳ diệu ở chỗ không có tay cò mồi nào túm áo hay giật hành lý của nhà sư cả, tuy nhiên khi tôi và ông thoát ra được một khu phố vắng vẻ tôi vẫn phải thở phào một cái.

Tuyết rơi liên tục và bây giờ không còn lẫn hạt mưa nào nữa rồi, chỉ có hoa tuyết mịn như bông và khô ráo bay vào mặt tôi khi hai chúng tôi bước đi. Trời tối nhưng hãy còn sớm mà phố xá vắng tanh, cửa hiệu đều đã đóng. Chúng tôi đi qua ba hay bốn ngã ba, tám khu nhà và những con phố đã sớm bị che phủ bởi một lớp tuyết dày. Cuối cùng hai người cũng dừng bước trước lữ quán Katoriya.

Ngôi nhà cũ trông tươm tất và chắc chắn mặc dù phòng tiếp khách ở ngoài lẫn bên trong đều đơn sơ, tuyệt không có món đồ trang trí nào. Cột, rầm cái nào cái nấy đều kiên cố, chiếu dệt chắc tay. Lò sưởi lớn, phần trần nhà phía trên treo một cái móc sắt đúc hình cá chép, ngày xưa dùng để treo nồi nấu nước.Ánh đèn tù mù làm vảy cá như thể được đúc bằng vàng. Trong bếp có hai chiếc nồi lớn, có thể nấu một lúc bốn giạ thóc..

Ông chủ nhà trọ nom như một hòa thượng với mái tóc húi cua sát sạt và lúc nào cũng giấu bàn tay trong cái áo khoác gai, tôi để ý thấy ngay cả khi ngồi cạnh lò sưởi ông ta cũng không cho tay ra ngoài. Đó là một người có tuổi uể oải và cáu kỉnh nhưng bà vợ lại xởi lởi, thích giúp đỡ người khác. Nghe hòa thượng kể chuyện cà rốt với dây bầu, bà vui vẻ cười khúc khích và sửa soạn cho chúng tôi một bữa ăn có canh và cá khô. Từ cách họ trao đổi có thể đoán biết rằng đôi vợ chồng già và hòa thượng là chỗ quen biết lâu năm, thành thử tôi, người bạn đường của hòa thượng, cũng cảm thấy hòa nhập tự nhiên với mọi người.

Đôi vợ chồng dẫn chúng tôi vào phòng ngủ ở tầng hai. Trần nhà được đỡ bởi hai thanh rầm chống chéo từ sàn lên nóc, thấp đến nỗi không cẩn thận là cộc đầu như chơi. Một trận tuyết lở từ ngọn núi sau lưng xuống khéo cũng chẳng quật ngã được ngôi nhà vững chãi này.

Tôi khoai khoái chui ngay vào trong chăn vì chủ nhà bố trí lò sưởi ở một đầu tấm nệm để sưởi chân cho khách, tấm mền bông được trải đều cả bốn góc để ai cũng được hưởng nhiệt lượng tỏa ra nhưng vị hòa thượng đã chối bỏ mọi sự ấm áp, không thèm đắp mền mà chỉ nằm xuống bên cạnh tôi.

Hòa thượng chẳng buồn nới thắt lưng nữa là cởi áo, cứ trang phục như thế mà vo tròn lại luồn vào dưới chăn, phủ tay áo lên vai và cúi mặt xuống nệm - chẳng giống cách người bình thường ngủ một tí nào. Ông ta sớm nằm im, coi mòi đã ngủ rồi đây. Như đã trình bày với hòa thượng ở trên tàu về thói quen ngủ muộn, tôi trót lỡ hy vọng ông ta niệm tình mà thức với tôi một lát cho đỡ buồn, bèn lay ông dậy, đòi nghe kể về những việc lý thú ông đã trải qua trong cuộc đời tu hành tứ xứ nay đây mai đó, y như một đứa trẻ đòi được kể chuyện trước khi đi ngủ.

Hòa thượng gật đầu, bảo rằng từ khi bước sang tuổi trung niên ông đã có thói quen cuộn tròn úp mặt xuống như tôi vừa thấy chứ không nằm ngửa như bình thường. Cũng như tôi, hòa thượng chưa buồn ngủ và ông đồng ý kể chuyện cho tôi nghe với lời dặn dò: "Thí chủ đừng cho rằng cứ sư sãi thì sẽ kể chuyện tu hành, giáo huấn nhàm chán. Xin hãy nghe cho kỹ những gì tôi sẽ kể cho thí chủ."

Hỏi kỹ tôi mới biết hóa ra hòa thượng đây không phải ai xa lạ mà chính là cao tăng Shucho - nhà thuyết pháp rất nổi tiếng và cũng là vị trụ trì đáng kính ở chùa Lục Minh.

3.

"Chủ nhà nói rằng sẽ có một thanh niên nữa cũng đến từ Wakasa như thí chủ ghé quán trọ ngủ một đêm cùng chúng ta. Anh này là một thương lái đồ sơn mài, tuy ít tuổi nhưng là người nghiêm túc, lương thiện.

Như đoạn đầu tôi đã nói, trên chuyến du hành tôi bắt gặp một gã thanh niên khá lạ đời lúc băng qua rặng núi Hida. Ở tiệm trà dưới chân núi tôi đã đụng độ gã - một người buôn thuốc dạo từ Toyama tới, tính tình ngổ ngáo, ăn nói tục tĩu. Tôi có chủ ý trong ngày hôm ấy phải qua được con đèo nên đã dậy từ ba giờ sáng để đi được nhiều. Lúc sáng tinh mơ trời còn lạnh, tôi đã đi được sáu dặm nhưng không dừng lại cho đến khi bước vào tiệm trà này. Bấy giờ trời đã trưa và nắng gắt, không khí hầm hập lên.

"Tôi chỉ có suy nghĩ đơn giản là làm thế nào để đi xa nhất có thể nên lúc nghỉ chân đã khát khô cả cổ, định dừng lại ghé qua tiệm trà uống một chén rồi lại lên đường nhưng chủ tiệm nói vẫn sớm quá họ chưa kịp đun nước. Ngày ấy thỉnh thoảng lắm mới có lữ khách đi qua con đường này, chẳng có lý nào các dịch trạm lại phải mở cửa, nước nôi sẵn sàng từ sớm. Người ta có câu "Hoa rau muống còn nở, chưa cần phải mở hàng" mà lại. Trước mặt tiệm trà có một con suối mát lạnh chảy từ trên núi xuống, tôi toan múc một gáo thì nhận ra đang vào mùa nóng nực và gần đây hình như có dịch bệnh ghê gớm nào đấy hoành hành. Trước đó không xa tôi có gặp một làng tên Tsuji và thấy người ta rải vôi bột khắp nơi.

"Xin lỗi thí chủ, nước này cùng nguồn với nước giếng ạ?"

"Đâu có, nước sông đấy."

Tôi cảnh giác hỏi: "Nghe nói vùng này có dịch. Con sông có chảy qua làng Tsuji không ạ?"

"Không." Cô phục vụ dửng dưng đáp. Nghe vậy tôi lấy làm mừng nhưng thí chủ biết sau đó thế nào không? Cái anh chàng buôn thuốc tôi vừa nhắc đến hóa ra đã ngồi trong quán được một lúc trước khi tôi đến. Anh này thuộc hạng bán hàng rong lưu manh mà thí chủ có thể đoán được qua cách ăn mặc: bộ kimono kẻ sọc không có lớp lót, dây lưng kiểu Kyushu, tướng khệnh khạng, lúc nào cũng lăm lăm đồng hồ quả quýt - loại người này không hiếm.

"Thí chủ biết rồi đấy, lúc đi đường họ làm ra vẻ trầm ngâm yếm thế nhưng bước vào nhà trọ nghỉ đêm là sẽ thay ngay quần áo lòe loẹt, nới lỏng thắt lưng, ngả ngốn khắp nơi, nốc rượu rẻ tiền và chỉ chăm chăm nhéo mấy cô phục vụ."

"Ê anh sư kia!" Hắn ta cất tiếng gọi, làm tôi thấy mình như thằng ngốc. "Bộ nói mà không biết mình nói gì, nghe mà không thấy chướng hả? Đằng ấy đi tu rồi, đầu đã cạo trọc lốc thế kia, xem cõi đời là vô thường mà lại lo giữ mạng à? Kể cũng kỳ, nhưng thú nhận đi, bản chất con người là thế! Ngoài mặt ra vẻ quay lưng lại với nhân gian nhưng bên trong vẫn ham sống sợ chết. Thấy chưa cô em, thằng cha hòa thượng này đâu đã hoàn toàn diệt dục đâu!" Gã buôn thuốc vừa nói vừa ngoái đầu nhìn cô phục vụ, hai người bọn họ cười phá lên.

Tôi còn ít tuổi nên đã sớm đỏ mặt tía tai nhưng vẫn không dám uống gáo nước mình vừa múc. Anh ta gõ xái thuốc rơi ra khỏi tẩu, bảo: "Sao thế hòa thượng? Lần lữa cái gì, uống đại đi. Uống cho cạn, ngộ nhỡ lăn đùng ra thì thằng này đã có thuốc. Cô em thấy không, số trời run rủi cho anh đến đây cũng vì mục đích đó mà. Ê, nhưng đừng tưởng người ta làm phước cho không đấy nhé. Tôi có thuốc Mankitan nhưng hòa thượng phải trả 3 sen một gói, tiền trao cháo múc. Bình sinh thằng này chưa làm gì bậy bạ khuất tất mà phải tạ tội bằng cách bố thí cho nhà sư cả. Thế còn cô em, có muốn làm chuyện bậy bạ với anh không nào?" Anh ta chọc vào mạng sườn cô phục vụ gợi ý.

Phẫn nộ trước thái độ bỉ ổi của gã, tôi nhanh chân quay trở lại con đường. Một hòa thượng đã có tuổi như tôi lẽ ra không nên truyền bá những điều nhảm nhí như ghẹo gái cho thí chủ, nhưng lần này thì châm chước được vì cái đó cũng nằm trong chủ đề câu chuyện của tôi."

4.

"Bực mình vì thái độ lấc cấc của tay bán thuốc, tôi đi hùng hục qua những cánh đồng giữa rặng núi. Khi đường bắt đầu dốc tôi mới chỉ đi được một đoạn ngắn, ngước lên thấy hàng loạt khúc quanh hẹp. Con đường mòn càng đi càng dựng đứng lên, cong cong như cánh cung căng ra trước mặt tôi tựa một cây cầu lộng lẫy bắc trên thiên đình.

Tôi đang leo dốc và hướng mắt lên nhắm đến đích, thì tay bán rong ban nãy xuất hiện, hối hả vượt qua. Chúng tôi không chào nhau lấy một tiếng, mà nếu hắn có chào tôi cũng không thèm đáp lại. Hắn vẫn giữ cái mặt câng câng và ném vào tôi ánh mắt thách thức trong lúc hùng hục tiến lên phía trước. Hình như trong một tích tắc cái dù của hắn xòe ra trên đỉnh đồi rồi lặn xuống phía sau.

Tôi cũng đi theo quỹ đạo đó, lên đỉnh đồi rồi xuống dốc bên kia. Tay bán thuốc nhanh hơn một đoạn nhưng hắn đã dừng lại dưới chân dốc nhìn ngang ngó dọc, tôi cứ tưởng hắn như định bày trò chơi xấu nhưng khi đến gần mới biết tại sao. Có hai ngả rẽ trước mặt. Một ngả thẳng lên cái dốc cao, bị che lấp bởi cỏ mọc um tùm. Chỗ ngã ba có một cây bách khổng lồ to đến ba bốn người ôm. Lối hẹp này biến mất sau cây bách rồi ngoằn ngoèo quanh ba, bốn tảng đá đồ sộ phân bố đều đến đỉnh dốc. Sau khi cân nhắc, tôi kết luận mình không hợp đi lối ấy. Cho đến thời điểm này tôi vẫn duy trì quan điểm đã đi thì đi đường cái, ở trường hợp này cũng vậy, cứ trông địa hình kia thì chọn con đường lớn là hơn, thêm vài dặm nữa sẽ gặp con đèo.

Tôi dừng lại ở ngã ba một lúc, xem xét tình hình coi nên đi đường nào. Cây bách khổng lồ hoàn toàn choán chỗ con đường rộng hơn, cành lá tạo thành vòm trên đồng lúa xung quanh giống như một cầu vồng bắc qua bầu trời. Không chỉ cành lá mà rễ cây cũng rất ư là hoành tráng, chúng trồi lên khắp nơi trên mặt đất tạo thành những hình dạng kỳ thú như một đống cá chình lúc nhúc. Tôi cũng nhận thấy một con suối nhỏ chảy quanh rễ cây và lan ra xung quanh thành một vũng nước lớn. Trên thực tế, nước chảy ra từ ngã rộng hơn trong hai ngã rẽ tạo thành một con suối, đó chính là con đường tôi đã nhắm để đi tiếp.

Thật là kỳ cục vì những cánh đồng lúa xung quanh không biến thành một cái hồ. Tôi quan sát theo chiều dòng chảy thì thấy đâu đó xa xa phía có một lùm cây tạo thành bức tường ngăn nước. Tuy nhiên, ở khoảng cách hai trăm thước giữa chỗ tôi đứng với lùm cây nước chảy tràn. Đá được kê rải rác trong lòng suối để người ta có thể sải chân bước lên, mặc dù cách bố trí có vẻ ngẫu nhiên nhưng tôi chắc chắn những hòn đá này ở đây là do có bàn tay của con người.

Cái ngã ba này không lắt léo hiểm trở đến nỗi phải cởi áo khoác dài để bước qua, nhưng nếu đây là đường lộ thì nghe chừng hơi bị khó đi thì phải, ngựa đi còn khó qua nữa là một người đi bộ như tôi.

Gã bán rong cũng lưỡng lự đứng yên một lúc rồi quả quyết đi về phía con đường hẹp bên phải dẫn lên đồi với những bước gấp. Tôi để ý quan sát nhưng hắn đã biến mất sau cây bách vĩ đại và một lúc sau ló ra trên triền đồi nhìn xuống chỗ tôi.

Hắn cất tiếng gọi: "Ê sư kia, đường đi Matsumoto đây này." Hắn đi thêm đoạn nữa rồi dựa vào một tảng đá, lại hô lớn về phía tôi: "Cẩn thận chứ không khéo bọn ma cây trong rừng nó hù cho, đang là ban ngày nhưng biết đâu nhà sư lại chủ quan." Châm chọc chán, hắn biến mất sau bóng những tảng đá và hoàn toàn mất dạng vào đồng cỏ cao phía sau.

Một lúc trôi qua, tôi ngẩng đầu nhìn lên dốc thấy cái dù của hắn rồi nó lại lẫn vào những bụi cây um tùm trên triền núi.

"Ơ kìa!" Một giọng nói vui vẻ cất lên. Tôi nhìn quanh, thì ra là một bác nông dân đang nhảy chân sáo qua những hòn đá kê dưới sông. Bác cuốn một cái chiếu cói quanh thắt lưng, trên vai vác cái đòn mà không có gánh."

5.

"Khỏi nói cũng biết từ lúc rời tiệm trà, ngoại trừ tay bán thuốc dạo ra tôi không gặp ma nào cả. Một người bán hàng rong sành sỏi như thế chắc chắn nắm rõ đường sá như lòng bàn tay. Tôi nghĩ đến lời nhận xét trước của gã trước khi đi mà trong lòng hoang mang, phải giở bản đồ ra dò lại mặc dù ban sáng đã xem xét chán chê cẩn thận.

"Phiền thí chủ giúp tôi một việc được không?" Tôi hỏi.

"Tôi giúp gì được sư thầy?"

Dân miền núi quê mùa chất phác song lúc nào cũng lịch sự trước một hòa thượng như tôi.

"Cũng không có gì to tát, thí chủ cho hỏi đây có phải đường cái không?"

"Sư thầy đi Matsumoto à? Đang mùa mưa nên ông trời hào phóng nước nôi lắm, sư thầy xem, đường lộ đã ngập thành sông rồi."

"Ngập sâu đến thế sao?"

"À không, đây thì ngập chứ đi ra đến dưới lùm cây xa xa kia là khô ráo. Đường núi rộng rãi đủ để hai xe thồ tránh nhau. Cái lùm cây ấy từng là nhà của một lương y, còn chỗ thầy với tôi đứng ngày xưa có một ngôi làng. Hình như mười ba năm trước có một trận đại hồng thủy đã biến khu này thành bình địa, nhiều người cũng bỏ mạng theo. Sư thầy là người nhà Phật, nhân việc qua đây có thể cầu siêu cho những linh hồn xấu số đó không?

Tuy tôi không hỏi han gì đến lịch sử vùng miền nhưng thông tin của bác nông dân rất hữu ích. Vậy ra tôi đúng, song le điều đó có nghĩa là tay bán thuốc đã sai.

"Thế đằng kia thì rẽ về đâu?" Tôi hỏi, nghểnh đầu sang phía con đường mà tay bán thuốc lựa chọn.

"À, đường ấy là đường mòn. Cách đây hơn năm chục năm dân tình đi lối đó, cũng hướng về huyện Shinshu như đường cái mà còn đỡ được bảy dặm nhưng thời buổi này rẽ qua đó thì đi dễ khó về. Năm ngoái có một gia đình du mục lỡ dại chọn lối ấy, đến là khổ. Tuy họ vô danh nghèo hèn nhưng mạng người quý giá nên chúng tôi cũng hết lòng hết sức mà tìm kiếm. Ba ông cảnh binh và mười hai dân làng lập thành một nhóm cứu hộ kéo nhau lên núi, rốt cuộc cũng tìm thấy cả nhà nhưng thú thực với sư thầy được được hay không do hên xui cả thôi. Sư thầy có vẻ mạnh khỏe nhưng chớ chủ quan mà chọn đường tắt làm chi. Cứ đường cái thẳng tiến, cùng lắm chịu khó màn trời chiếu đất một đêm. Trời phù hộ cho thầy. Tôi đi nhé!"

Tạm biệt bác nông dân, tôi đang tính bước lên mấy hòn đá kê bước thì đột ngột dừng lại, đâm lo cho anh chàng bán thuốc đi lầm đường kia.

Bác nông dân kể chuyện nghe có tí thêm mắm dặm muối, nhưng nếu bác ta nói thật chẳng hóa ra tôi lại để anh chàng bán thuốc bỏ mạng oan. Thực tình tôi đúng là một hòa thượng, xem mọi thứ trên đời là hư vô, thế thì đi đường nào cũng đâu quan trọng. Ban đêm tôi không cần phải tìm lữ quán ấm áp tiện nghi như lữ khách bình thường cơ mà. Với ý nghĩ này, tôi quyết định rẽ sang lối tắt để đuổi theo anh chàng bán thuốc dạo, nếu đuổi kịp tôi sẽ chỉ cho anh ta đường cái mà nếu không đuổi kịp thì cứ đường mòn mà đi, chẳng sao cả. Bây giờ không phải mùa săn của bầy chó sói, ma cây cũng không hoạt động mấy. Tôi tự nhủ: "Cứ đi xem thế nào." Hạ quyết tâm xong tôi đứng lại một lúc, ngó dọc ngó ngang chẳng thấy bác nông dân đâu nữa.

"Được lắm." Tôi tự nhủ, dứt khoát hướng về con đường hẹp lên đồi. Không phải do tuổi trẻ nông nổi hay muốn làm người hùng mà tôi đuổi theo tay bán thuốc. Nói như vậy thí chủ có khi lại lầm tưởng là tôi đã giác ngộ nhưng kỳ thực tôi chỉ là một tên nhát gan. Việc tôi sợ chết, không dám uống nước sông chảy từ ngôi làng có dịch đã mười mươi khẳng định điều đó, vậy thí chủ có thắc mắc duyên cớ nào khiến tôi đuổi theo anh chàng kia để dẫn anh ta về đường cái không?

Giả sử tay bán thuốc dạo chỉ là một lữ khách trao đổi vài ba câu xã giao, tôi có lẽ đã mặc cái số anh ta cho trời định đoạt. Ngặt nỗi trong lòng tôi bây giờ lại có hiềm khích với con người này nên nếu vì thế mà bỏ rơi anh ta thì suốt đời sẽ phải áy náy."

Hòa thượng Shucho tiếp lời, người vẫn cuộn lại úp mặt vào gối và chắp hai tay như đang cầu nguyện vậy. "Thấy chết mà không cứu thì tụng kinh niệm phật cũng chả có nghĩa lý gì."

6.

"Thí chủ biết không, tôi đã đi theo con đường hẹp vòng qua cây bách cổ thụ và trèo lên con dốc phía sau, len lỏi giữa những tảng đá lớn cho đến khi gặp vách núi. Từ đây phải vượt qua mấy khu rừng và đồng cỏ cao nữa.

Chẳng mấy chốc tôi đã trèo xong một ngọn núi và chuẩn bị leo tiếp sang ngọn thứ nhì. Bốn bề là thảo nguyên mênh mông. Hóa ra đường này vừa rộng lại vừa không dựng đứng như con đường cái ban nãy. Nhìn chung lối mòn chạy song song với đường cái, chẳng qua một đường vòng hướng Đông đường kia vòng hướng Tây, con đường tắt này thừa rộng cho một lãnh chúa dắt theo cả đoàn tùy tùng ấy chứ.

Ngặt nỗi ngay cả ở chỗ rộng rãi mênh mông thế này tôi cũng không thấy bóng dáng hay dấu vết nào của tay bán thuốc, trên đường có nghe động tĩnh gì thì chẳng qua là bọn côn trùng bay lên bầu trời hoàng hôn. Tôi thấy cô độc và hơi bồn chồn trên đồng cỏ khô cằn và trống trải một mình, quang cảnh này không có gì thân thuộc để an ủi tôi cả. Vùng Hida này năm thì mười họa mới xuất hiện một lữ quán hay dịch trạm, ở lữ quán cũng chẳng có gì ăn ngoài cơm độn hạt kê - những điều đó người ta nói nhiều rồi nên tôi đã chuẩn bị tinh thần và sức lực đi một mạch. Nhưng đường mỗi lúc một hẹp lại và dựng đứng đến độ có thể vừa đi vừa dang tay chạm vào cả hai bên vách núi.

Tôi biết từ đây là con đèo Amo khét tiếng. Mặc dù đang thở hồng hộc trong cái nóng khủng khiếp, tôi chỉ dừng bước để buộc lại đôi dép rơm.Nhiều năm sau tôi mới nghe nói rằng có một lối thông gió gần đấy đem không khí mát mẻ từ trong hẻm núi này xuống chùa Liên Đài ở Mino giúp cho khí hậu được điều hòa. Tuy nhiên bấy giờ tôi hùng hục leo núi, chả còn đầu óc nào để ngắm cảnh hay tìm hiểu địa hình, đại để chuyên tâm đến nỗi không biết trời đang âm u hay nắng ráo. Tôi chỉ tập trung vào việc leo núi thôi.

Câu chuyện tôi muốn kể cho thí chủ nghe là sự kiện xảy ra sau đó. Tôi chỉ có một mình, mà thứ tôi sợ đụng phải nhất khi đi đường là rắn. Thường bọn chúng hay nằm ngay lối đi, đầu đuôi giấu trong bụi cỏ. Gặp con rắn thứ nhất chân tôi đã mềm như bún, sụm xuống. Tôi ngồi bệt xuống, cái mũ rơm trên đầu, cây gậy trong tay, toàn thân tê liệt vì sợ hãi. Nỗi sợ của tôi mang tính bệnh lý chứ không phải chỉ đơn thuần do ghê tởm con vật đó. May mà con rắn chỉ trườn qua, nghểnh cái đầu lên rồi biến mất trong bụi cỏ mặc tôi ngồi trơ khấc ra đấy. Đúng là hú hồn hú vía.

Tôi chật vật đứng dậy và tiếp tục hành trình nhưng đi được năm sáu trăm mét lại gặp con rắn nữa. Nó nằm phơi bụng ra vắt ngang giữa đường, chắc là đang sưởi nắng. Tôi nhảy ra sau thối lui và la oai oái, còn nó thì trườn vào bụi cỏ một cách nham hiểm, khẽ khàng. Con thứ ba thì không nhanh nhẹn như con thứ nhì, cứ nhìn thân hình tròn lẳn và dáng điệu lề mề của nó thì chắc phải năm phút mới qua đường xong. Không còn cách nào khác, tôi đành mắm môi mắm lợi nhảy qua, lông tóc thiếu điều dựng ngược hết cả lên thành vảy rắn, đôi mắt dường cũng lạnh ngắt và trong suốt như thể mặt mình đã biến thành mặt rắn vậy.

Mồ hôi lạnh chảy đầm đìa, hai chân mềm nhũn như cao su, tôi thấy trong người như sắp phát bệnh. "Vùng này vốn nhiều rắn, không được mất tinh thần." Tôi vừa trấn an bản thân vừa sợ hãi chạy thật nhanh để rồi lại đụng độ cái giống trời đánh ấy ngay lập tức. Con rắn này bị phanh thây, chỉ còn lại khúc giữa và đuôi. Phần thân nó ánh lam, chỗ đứt chảy ra một chất dịch màu vàng. Nó vẫn còn thở và co giật.

Kinh hồn bạt vía, tôi kéo vạt áo cà sa tính co giò quay lại nhưng chợt nhớ ra là không thể, vì mấy con rắn mình đụng độ ban nãy vẫn còn lảng vảng trên đường là cái chắc. Thà chết còn hơn phải nhảy qua con rắn to tướng ấy lần nữa. Nếu bác nông dân cảnh báo về bọn súc sinh này trước thì thà bị đày xuống âm ti chứ tôi không đời nào chọn quay lại con đường tắt để cứu gã bán rong kia."

Lấy hai tay ôm đầu, hòa thượng tiếp lời: "Tôi sợ quá, vừa khóc vừa niệm Phật. Bây giờ chỉ nhớ lại thôi cũng đủ rùng mình."

7.

"Đi tiếp hay quay về thì đều không thoát khỏi bọn chúng, tôi phải cố bình tĩnh lại. Con rắn vẫn đang nằm chềnh ềnh trên con đường phía trước. Tôi đành đi vòng qua bãi có để tránh nó nhưng vẫn nơm nớp sợ, biết đâu phần đầu của nó đuổi theo mình. Chỉ một ý nghĩ này đã đủ để hai chân tôi cứng đờ và vấp té, hình như là bị sái khớp gối.

Thế là tôi chỉ có thể vật vã mà tiến lên trong tình trạng kiệt sức nhưng vẫn phải bất chấp tất cả, cố sống cố chết mà đi tiếp về phía con đèo. Bên đường cỏ mọc dày đặc và bốc mùi thối, hình như tôi đang bước trên cái gì đó như trứng vỡ, có lẽ của một loài chim khổng lồ nào đó.

Hai dặm tiếp theo đường đi xoắn lại ngoằn ngoèo như rắn cuộn. Có lúc tôi thấy mình bấu sát vào vách núi, lúc thì chật vật trèo qua mấy tảng đá khổng lổ, lúc thì tóm dây leo, rễ cây. Rốt cuộc tôi rút bản đồ ra xem.

Con đường trên này chính là con đường người nông dân bảo, trong lòng tôi cảm thấy có chút an tâm vì bản đồ của mình đáng tin cậy nhưng hiềm nỗi nó chỉ được vẽ bằng một nét mỏng dính màu đỏ giữa những đường cao trình rối như canh hẹ. Nhận thấy bản đồ vô dụng trước những nguy cơ như rắn, sâu róm, trứng chim và cỏ mục, tôi bèn gấp lại bỏ vào hộp, niệm phật để lấy lại can đảm. Chưa kịp thở, một con rắn nữa ở đâu lại chui ra khỏi lùm cỏ băng qua đường. Lúc này tôi đã chịu hết nổi, bụng bảo dạ chắc đây là thần núi hiển linh. Tôi ném cây gậy sang một bên, quỳ xuống đặt hai tay lên mặt đất nóng bỏng để thể hiện lòng tôn kính. "Xin lỗi vì làm kinh động đến ngài, con sẽ đi thật khẽ, không dám quấy rầy giấc ngủ của ngài nữa. Ngài xem, con đã quẳng gậy đi rồi." Tôi quỳ thêm một lúc rồi ngẩng đầu lên nghe tiếng khè của con rắn.

Con rắn đã bỏ đi và đúng như dự đoán của tôi, nó là con rắn khổng lồ. Chuyển động của nó làm đồng cỏ lay động theo các hướng và lan ra mấy mét, tiếp tục rẽ thành đường thẳng xuống thung lũng bên dưới các đỉnh núi xếp thành vòng tròn đang lắc lư. Cơ thể của tôi cứng đờ và lạnh buốt vì sợ. Sau khi hoàn hồn, tôi nhận thấy một cơn gió mát mẻ thổi từ đỉnh núi xuống.

Tôi nhanh chóng nhận ra tiếng vang của gió đập vào vách núi. Gió trên núi thổi theo luồng không ổn định, nhưng tôi có cảm tưởng ngọn gió này được thổi qua một địa hình tạo thành đường thông gió tự nhiên. Phải chăng thần núi đã đáp lại lời thỉnh cầu của tôi? Dù sao thì con rắn cũng đã biến mất và cái nóng đã dịu xuống phần nào, tôi có thể tiếp tục đi với tinh thần thoải mái hơn. Một lúc sau tôi đã hiểu tại sao có gió mát, thì ra là nhờ khu rừng phía trước.

Đèo Amo vốn khét tiếng là chốn rừng thiêng nước độc, trên trời không mây mà vẫn có mưa, tôi đã được người ta kể lại rằng trước nay không có tiều phu nào bén mảng vào khu rừng ở đèo Amo nhưng đi suốt cả chặng đường đến giờ tôi thấy lèo tèo có vài ngọn cây thôi.

Tôi bước vào khu rừng âm u mù mịt mà hai chân lạnh ngắt vì nỗi sợ bị cua đất hù trên đường thay vì mấy con rắn ban nãy. Trời sẩm tối, tôi tiến sâu hơn. Dưới bóng cây tùng cây bách, hầu như không thể nhìn thấy những tia nắng lọt qua kẽ lá ở xa xa. Mặt đất dưới chân tôi không hẳn là đen kịt nhưng nơi ánh mặt trời chiếu xuống đều chuyển sang màu đỏ.

Nước nhỏ giọt từ những chiếc lá trên cao rơi xuống bàn chân của tôi và chảy thành dòng nhỏ trên mặt đất. Cây thường xanh rủ những tán lá kim tạo thành tiếng xào xạc đều đặn còn những loài thực vật lạ lẫm đang cót két rên rỉ, bất chợt buông xuống cái mũ rộng vành hoặc con đường sau lưng tôi. Khu rừng rậm rạp đến độ một chiếc lá rụng xuống phải mất một năm vượt qua không biết bao nhiêu cành nhánh mới chạm được đất."

8.

"Tôi không thể mô tả lại được nỗi kinh hoàng của mình. Nhát gan bẩm sinh lại không có chút từng trải nào về những chuyến hành hương, đã trót đâm đầu vào cái chỗ tối tăm rùng rợn thế này tôi chỉ còn biết trông vào việc cầu trời khấn phật mà thôi. Sức nóng của con đường thậm chí còn khiến tôi thoải mái, sự mỏi mệt chóng tan biến khỏi đôi chân và tôi tiếp tục bước nhanh. Đi qua hơn nửa khu rừng, bất chợt có gì đó rơi bộp một cái trên mũ tôi, vừa nặng vừa lõng bõng những nước như trái cây chín nẫu nhưng khi tôi lắc đầu, nó vẫn cứ bám dính không văng ra. Tôi chả nghĩ ngợi mấy, đưa tay nhặt thứ quái quỷ trên mũ thì thấy nó vừa lạnh vừa nhớt.

Bất chợt có gì đó rơi bộp một cái trên mũ tôi

Tôi cầm lên để nhìn cho rõ. Nó không có tai hay mắt, nom giống con sên và rõ ràng là một sinh vật sống. Kinh tởm trước loài vật dị hợm, tôi ném nó văng ra nhưng nó cứ lì lợm treo lủng lẳng trên đầu ngón tay và khi con vật rơi xuống, từ chỗ nó bám vào tay tôi chảy ra một giọt máu đỏ tươi. Trong khi tôi đối phó với nó thì một con khác đã bám vào cùi chỏ, nom như một con sên mập ú, to bằng ngón tay.

Tôi kinh ngạc sững sờ nhìn nó đang trương lên chút một nhờ hút máu tươi từ cánh tay tôi. Thân nó màu đen, mềm nhũn với các đường sọc nâu bao phủ và một ít gai như trái dưa leo. Rốt cuộc tôi cũng vỡ ra đó là một con đỉa hút máu.

Ai cũng có thể nhận ra mười mươi nó là con gì nhưng tôi thì phải mất một lúc vì nó quá béo. Thiết nghĩ ngoài ruộng bây giờ hay trong những đầm lầy huyền thoại ngày xưa cũng làm gì có con sên nào to đến thế.

Tôi quýnh quáng vẩy tay lia lịa để thoát khỏi con vật kinh tởm này song nó vẫn ngoan cường bám lấy để thỏa mãn cơn khát máu. Tôi bèn dùng biện pháp mạnh giựt ra thì nó đứt làm đôi. Không thể chịu được loài vật tởm lợm, tôi vứt nó xuống đất, tìm cách dẫm cho nát bét nhưng không thể vì trong mảng rừng tăm tối ánh nắng không chạm tới này, mặt đất cũng mềm nhũn và con vật chìm ngay xuống bùn.

"Đột nhiên tôi thấy sau cổ mình ngứa ngứa, thì ra là một con khác. Tôi đã cố phủi nó đi nhưng không được vì nó quá nhớt. Thế rồi mấy con đỉa nữa cũng đang vây lấy tôi, một con trên ngực, một con đang trườn qua thắt lưng vào bụng, thêm mấy con đang bò trên vai làm tôi mặt cắt không còn hạt máu.

Tôi hoảng hốt nhảy dựng lên, vẫy vùng điên loạn và chạy ra khỏi tán cây nơi lũ đỉa đang rơi xuống và gỡ từng con mình có thể tìm thấy trong sự bấn loạn tột cùng. Tưởng đỉa chỉ tập trung trên cành cây ban nãy, tôi dừng lại ngoái nhìn thì hỡi ôi, toàn bộ thân cây bị bao phủ bởi một khối đen ngòm lúc nhúc toàn đỉa là đỉa, rơi ào ào như sung rụng khiến tôi gào lên thảm thiết.

Lúc cúi xuống tôi thấy đỉa đã bu kín hai bàn chân, đen đặc đến nỗi không thấy ngón chân đâu cả. Chỉ cần nhìn cảnh đám đỉa hút máu đang co bóp và trương lên nhờ dòng máu đến chân mình mà tôi đã muốn nôn mửa và té xỉu. Trong đầu tôi, một ảo ảnh kinh dị hình thành.

Có lẽ từ thuở khai thiên lập địa những con đỉa này đã chủ tâm mai phục người đi đường, vậy không biết từ xưa đến nay chúng đã uống bao nhiêu máu? Có bao giờ khi đã no nê máu người chúng sẽ mửa ra lượng máu tích tụ tự cổ chí kim và toàn bộ mặt đất sẽ bị bao phủ trong sình lầy, những ngọn núi sẽ bị nhấn chìm bởi bùn trộn máu không? Trong bóng tối rùng rợn hãi hùng nơi ánh mặt trời không thể xuyên qua này, cây cối rốt cuộc cũng sẽ xiêu đổ để hóa thành đỉa. Giữa tình thế hiểm nghèo, viễn cảnh kinh hoàng đó đã choán lấy tâm trí tôi."

9.

"Sự diệt vong của loài người không bắt đầu bằng ngọn hỏa sơn phun trào thành mưa lửa hay biển dậy sóng thần cuốn phăng đất liền. Mầm mống sự diệt vong của loài người nằm trong những con đỉa của khu rừng huyện Hida. Vào ngày tận thế, tất cả những gì còn lại chỉ là đám đỉa đen ngòm bơi lội trong vũng lầy vô tận của máu và bùn. Dần dần cái viễn cảnh diệt vong đã hình thành trong đầu tôi như thế.

Tôi đã hồn nhiên vào rừng và chủ quan cho đến khi đi thật sâu vào trong mới hoảng hồn nhận ra phần rễ cây ngoằn ngoèo kia kỳ thực là những bầy đỉa lúc nhúc. Vậy rà ông trời đã định cho mình phải bỏ xác trên đường. Những ý nghĩ như vậy làm tâm trí tôi choáng váng - tôi chợt nhận ra tính mạng của mình đang ngàn cân treo sợi tóc.Thôi thì sống chết có số, trong ý tứ tôi đã định rằng chết bây giờ hay sau đó thì có gì khác biệt, nhưng phải đi tiếp cho đến khi ra khỏi cái đầm lầy ghê tởm ngoài sức tưởng tượng của sình và máu này hãng hay. Với quyết tâm ấy, tôi quên đi cảnh tượng gớm ghiếc mình vừa chứng kiến, gỡ mấy con đỉa béo núc như tràng hạt đang bám trên người, vừa đi chân tay vừa vùng vẫy điên cuồng như động kinh. Ban đầu tôi thấy cả người sưng phồng ngứa ngáy không chịu nổi còn một lúc sau thì mệt lả, đau muốn xỉu nhưng tứ bề đều bị bao vây, không thể nào dừng lại nữa.

Hai mắt mờ đi, tôi sắp sửa quỵ ngã và chạm đến giới hạn chịu đựng cuối cùng nhưng lạ thay ngay lúc đó ánh trăng nhàn nhạt chiếu vào mắt tôi như một thứ ánh sáng cuối đường hầm và dần soi sáng khu rừng đầy đỉa. Bước ra ngoài bóng tối và bắt gặp mình dưới bầu trời xanh thẫm, tôi đã ngã cái rầm xuống đất đến nỗi tưởng như mình đã tan nát thành tro. Tôi lăn lấy lăn để hòng thoát khỏi bọn đỉa còn bám lại trên người, chẳng cần quan tâm xung quanh là kim hay sỏi đá. Sau một thôi vật vã, tôi đứng dậy đi tiếp.

Quan sát xung quanh tôi mới nhận thấy mình đã để nỗi sợ hại làm cho đầu óc tê liệt. Từ những rặng núi xung quanh có thể nghe được tiếng ve râm ran, tiếng ve phát ra từ cả cánh rừng đen tối sau lưng mà tôi đã tưởng tượng là một vũng sình trộn máu tươi. Mặt trời đang lặn và dưới chân thung lũng trông đã tối rồi.

Tôi xuống cái dốc thoai thoải, đem cái chết vì chó sói xé xác và cái chết đỉa hút máu ra so thì bị sói ăn vẫn còn hơn. Với đầu óc vô tư của một sa di trẻ, tôi lại thư thả tiến lên với cây gậy vắt vẻo trên vai.

Nếu không phải chịu đau và ngứa vì đỉa cắn khéo tôi đã vừa niệm kinh vừa nhảy múa quay cuồng như thể chưa bao giờ tu hành trên con đường độc đạo giữa những rặng núi huyện Hida.

Tôi nhá mấy viên thuốc Seishintan nát đắp lên những chỗ đỉa cắn rồi một lần nữa chiêm ngưỡng vẻ đẹp của thế giới quanh mình. Quả thực tôi thấy mình như được cải tử hoàn sinh, song cũng lo lắng không biết chuyện gì đã xảy ra với tay bán thuốc từ Toyama. Dễ thường hắn đã bỏ mạng ở cánh rừng phía sau và biến thành một đống máu thịt bầy nhầy. Nếu đó là sự thật, ắt giờ này xác hắn đang vất vưởng đâu đó trong khu rừng âm u để làm mồi cho hàng trăm con đỉa lúc nhúc bẩn thỉu đến khi mẩu xương chả còn. Tôi có đổ dấm lên người để xua đỉa mà quay lại cứu hắn thì cũng đã quá muộn rồi. Nghĩ vậy tôi xuống dốc thật nhanh và không ngoảnh đầu lại nữa.

Dưới chân đồi tôi nghe tiếng nước chảy rào rào và nhìn thấy một dòng suối dưới chân cầu bằng đất nung. Nghe tiếng suối reo tôi đã muốn lao ngay xuống để rửa sạch dấu tích của bọn đỉa hút máu. Chỉ nghĩ đến cái sướng của việc được đi tắm, tôi không buồn lo lắng nếu chẳng may cái cầu đất nung dưới chân sụp xuống, cứ lao đầu bất chấp hiểm nguy. Nó có hơi lung lay nhưng tôi đã đi qua an toàn."

10.

"Bấy giờ mệt quá tôi không biết mình còn sức mà leo lên đỉnh núi hay không nữa. Bỗng ở đâu phía trước có tiếng ngựa hí. Đoán mò là xe ngựa, tôi mới nhớ ra từ lúc gặp bác nông dân tới giờ chưa thấy bóng người nào. Dường như đã mấy năm trôi qua mà không được giao tiếp với ai cả. Tự nhủ nếu có ngựa quanh đây thì chắc chắn làng mạc cũng gần thôi, tôi tiếp tục rảo bước với tâm trạng phấn chấn.

Chưa bỏ mấy sức tôi đã có mặt trước một ngôi nhà tranh đơn độc giữa những ngọn núi heo hút. Cửa nẻo đều mở toang vì đang giữa mùa hè, xung quanh chẳng có rào dậu nào che chắn cả. Tôi trông thấy một thanh niên đang ngồi dưới hàng hiên cũ nát nhưng không rõ hình hài anh ta thế nào.

"Xin lỗi, thí chủ liệu có thể giúp tôi..." Tôi khẩn khoản lựa lời vì xung quanh chả còn ai khác mà hỏi thăm. "Thưa thí chủ, thí chủ có thể làm ơn..." Lần thứ hai nhắc lại, bên kia vẫn không trả lời. Người thanh niên ngoẹo đầu sang một bên, tai chạm vào vai, cái nhìn đầy vẻ đờ đẫn ngu độn. Anh ta ngó tôi đứng trước cửa, uể oải đến độ chả có hơi sức mà di chuyển hai con ngươi nằm dưới mí mắt sưng húp.

Người thanh niên mặc áo cộc, ống tay dài chưa đến khuỷu và mang tã con nít nhưng y phục sạch sẽ như mới giặt. Hai bên ve áo có dây buộc qua cái bụng to như trống cái, rốn thì lồi lên như núm quả bí ngô nhìn phát gớm. Anh ta cứ sờ mó vặn vẹo cái rốn lồi bằng một tay, tay kia buông thõng. Chân anh chàng duỗi ngay đơ ra trước mặt như thể với anh ta sự tồn tại của chúng chẳng có ý nghĩa gì, tưởng như cặp mông kia đặt xuống sàn không vững thì cả người đến lăn kềnh ra. Anh ra nom như mới ngoài hai mươi, miệng lúc nào cũng há hốc, môi dưới thụt vào còn môi trên trề ra, cái mũi thì to bạnh. Vầng trán ngắn ngủn, hớt ra sau; mái tóc cũn cỡn mọc lỉa chỉa vô trật tự xuống cả cổ áo và trùm lên tai. Anh ta không đáp lại câu hỏi nào mà chỉ nhìn tôi trân trân như con cóc khiến tôi thắc mắc không biết là do bị câm hay bị thiểu năng trí tuệ. Tôi vừa lo lắng vừa ngạc nhiên vì chưa gặp ai như thế này bao giờ, tuy không cảm thấy đe dọa đến tính mạng nhưng anh ta hết sức quái đản và có cái gì đó ghê ghê.

"Xin lỗi, thí chủ cho tôi hỏi chút." Chẳng còn lựa chọn nào khác, tôi đành gặng hỏi thêm một lần nữa hòng bắt chuyện với con người quái gở này nhưng anh ta vẫn câm như hến, chỉ phản ứng bằng cách ngoẹo cổ hết sức đến nỗi đầu vắt sang một bên vai và cái miệng vẫn há ra như trước.

Phải cảnh giác mới được, chả biết cái anh chàng ngốc này có định làm gì mình không. Biết đâu anh ta lại đáp lễ bằng cách vồ lấy khách và liếm lỗ rốn của họ. Tôi căng thẳng lui mấy bước, nhưng đồng thời suy đoán rằng ở chỗ núi rừng hẻo lánh này một anh ngốc không có lý nào lại sống một mình được bèn nhón chân gọi to: "Xin lỗi, có ai ở nhà không?"

Lại có tiếng ngựa hí, nghe như từ phía sau ngôi nhà tranh vọng ra. "Ai đó?" Một giọng đàn bà cất lên từ trong nhà nghe kỳ kỳ, tôi thối lui bước nữa. Có khi là mãng xà hay yêu quái nào đó núp trong ấy giả tiếng phụ nữ chứ đàn bà con gái nào lại sống nơi thâm sơn cùng cốc này. Những chuyện như vậy tôi đã từng nghe không ít.

"À, thì ra là một hòa thượng." Người đàn bà bước ra. Nàng có thân hình gọn gàng, gương mặt xinh đẹp, giọng nói thanh nhã trong trẻo như không khí vùng cao và có vẻ hiền lành. Tôi thở phào nhẹ nhõm, mắt nhìn xuống đất và lẳng lặng gật đầu không nói.

Người đàn bà hành lễ, quỳ xuống sàn nhưng thực ra chỉ nhoài người ra phía trước để nhìn cho rõ dáng vẻ đơn độc tả tơi của tôi sau một hành trình sóng gió dưới ánh hoàng hôn ảm đạm. Nàng hỏi: "Sư thầy cần chi?"

Vì không được mời vào nên tôi phỏng đoán chồng của người đàn bà đi vắng và nàng còn e dè lưỡng lự việc cho phép một kẻ lạ mặt qua đêm trong nhà mình. Tôi nhanh chân tiến về phía trước, mạnh dạn xin phép ngủ nhờ một đêm trước khi mất cơ hội. Tôi kính cẩn cúi chào và lên tiếng: "Thưa thí chủ, tôi đang trên đường băng qua núi đến Shinshu. Thí chủ có biết quán trọ gần nhất cách đây bao xa không ạ?"

11.

"Sợ rằng sư thầy còn phải đi thêm tám dặm đường nữa." Người đàn bà nói.

"Có nhà cửa hay quán trọn nào gần đây không ạ?"

"E không, thưa sư thầy." Nàng nhìn tôi, đôi mắt trong veo.

"Đáng tiếc. Nhưng kể cả thí chủ có cho tôi biết một nơi cách đây không xa mấy, vừa khang trang tiện nghi vừa sẵn người hầu kẻ hạ cả đêm đứng quạt hầu cho tôi ngon giấc thì tôi cũng không thể tiến thêm một bước nữa đâu. Giờ tôi ngả đâu chỗ đó là giường, ở ngoài lán hay trong kho cũng được. Xin thí chủ tùy ý định đoạt." Sở dĩ tôi nói thế là vì con ngựa mà tôi nghe tiếng hí ban nãy là của nhà này.

Người đàn bà cân nhắc yêu cầu của tôi một lúc rồi quay nghiêng, lấy cái bao vải và trút ít gạo từ đó vào cái xô gỗ để bên đầu gối. Nàng vốc một ít gạo ra bàn tay, mắt vẫn nhìn xuống sàn, bảo: "Thôi, sư thầy cứ ở đây một đêm. Gạo thì nhà tôi có đủ, nhưng nệm cho sư thầy thì không. Trên núi ban đêm trời khá lạnh nhưng bây giờ đang mùa hè, có lẽ không đến nỗi nào. Mời sư thầy vào đây, cứ tự nhiên như ở nhà."

Tôi đã tiến vào trước khi người đàn bà kịp nói hết câu và ngồi nghỉ trong hiên. Nàng bỗng đến gần tôi và vội vã bảo: "Sư thầy là người xuất gia nhưng tôi có điều này muốn cảnh báo nếu sư thầy muốn lưu lại đêm nay."

Người đàn bà nói rành rọt, tôi sợ nàng sẽ đưa ra điều kiện bất khả thi nào đó nhưng vẫn đồng ý: "Thưa vâng, thí chủ nói đi ạ."

"Kỳ thực chẳng có gì ghê gớm đâu, nhưng sư thầy ạ, tôi lúc nào cũng tò mò những việc xảy ra ở kinh đô, bất kể có muốn kiềm chế bản thân đến đâu vẫn cứ làm đủ mọi cách để nghe ngóng cho bằng được. Thành ra xin sư thầy nhớ đừng có nhượng bộ nếu tôi có năn nỉ sư thầy về chuyện đó. Tôi đã cảnh báo thầy, xin thí thầy đừng nể nang gì lời van nài của tôi mà trả lời."

Yêu cầu lạ lùng của người đàn bà đầy uẩn khúc và ngụ ý. Lời nói của một phụ nữ sống trong ngôi nhà đơn độc giữa những ngọn núi cao sừng sững và thung lũng sâu hun hút có cái gì thật bí ẩn với tôi nhưng vì điều kiện ấy chả khó khăn gì nên tôi đơn thuần gật đầu đồng ý, đáp nhỏ: "Thưa vâng, ý thí chủ đã quyết thì tôi sẽ không nói một lời về những chuyện xảy ra ở kinh đô."

Tôi dứt lời thì nàng nhận xét: "Nhà cửa dơ dáy thế này, sư thầy đâu cần giữ kẽ. Để tôi lấy nước cho sư thầy rửa chân nhé?"

"Ấy đừng. Thí chủ cần gì phải nhọc lòng đến thế, tôi chỉ muốn mượn cái khăn lau, khăn ẩm thì càng tốt. Hôm nay đi đường tôi gặp nhiều chuyện gớm ghê, từ đầu đến chân thấy nhớp nhúa bẩn thỉu. Nếu được tôi chỉ muốn lau qua cái lưng thôi ạ."

"Vâng, sư thầy nom mồ hôi mồ kê đầm đìa, chắc là đang nóng lắm. Chờ chút nhé, cái thú ở nhà trọ là người ta mời khách đi tắm trước tiên. Tôi không thể bưng đến cho sư thầy một chén trà chứ đừng nói đến mời sư thầy đi tắm nhưng dưới chân đồi có một con suối rất hữu tình. Sư thầy không ngại thì tôi đảm bảo con suối sẽ giúp sư thầy khỏe ra."

Nghe vậy tôi chỉ muốn bay vội đến con suối để tắm: "Hay quá, được vậy thì tuyệt vời!" "Để tôi dẫn đường nhé? Tôi cũng tiện ra suối vo gạo luôn ấy mà." Người đàn bà kẹp cái rá vào hông, đi dép và bước ra khỏi hàng hiên. Nàng lôi một đôi guốc cũ nhét dưới bậc thềm ra, gõ vào nhau cho bay bớt đất và đặt xuống trước mặt tôi: "Mời sư thầy cởi dép và đi đôi guốc này vào ạ."

Tôi gập người cảm tạ người đàn bà: "Cám ơn thí chủ. Xin lỗi vì đã làm phiền."

"Người ta nói hai người ngủ dưới một mái nhà dù chỉ một đêm cũng là nhờ duyên nợ từ kiếp trước, xin chớ khách sáo làm gì. Cứ tự nhiên nghe sư thầy!"

Chẳng ngờ mọi chuyện lại có vẻ tốt đẹp mặc dù ban đầu tôi có chút nghi ngại khi phải qua đêm ở ngôi nhà ấy."

12.

"Sư thầy theo tôi ra đằng này." Người đàn bà đứng dậy kẹp ngang cái rá vo gạo dưới cánh tay và nhét khăn vào trong dải thắt lưng. Nàng vấn suối tóc dày mượt bằng một chiếc lược và trâm cài, tóm lại tôi chỉ có thể nói rằng dáng vẻ nàng thật đẹp.

Tôi đã cởi dép đi đường để xỏ vào đôi guốc cũ. Khi đứng dậy liếc trộm chàng ngốc dưới hiên nhà tôi bắt gặp chàng ta vẫn đang trố mắt nhìn mình. Hình như chàng ngốc bị câm hay sao ấy nhưng vẫn cố nói ra điều gì, rốt cuộc anh ta cũng thốt nên lời nhưng chỉ bập bẹ được mấy tiếng: "Chị ơi, a... a..." Hiếu kỳ với cái đầu cạo trọc của tôi, chàng ngốc ngơ ngác giơ tay lên đầu hỏi "Sư? Sư?" Người đàn bà thấy thế mỉm cười, thỉnh thoảng gật đầu vẻ đồng tình. Chàng ngốc lẩm bẩm gì đó không hiểu nổi rồi lại tiếp tục táy máy cái rốn lồi.

Cảm thương cho người đàn bà, tôi nhìn ra chỗ khác vờ không để ý thấy tình cảm thắm thiết giữa hai người bọn họ nhưng nàng dường như chẳng bận tâm. Tôi đang theo sau nàng thì ở đâu một ông già xuất hiện bất thần từ trong khóm tú cầu, chắc là đi từ lưng nhà ra. Ông ta bập bập tẩu thuốc trên miệng, chân mang loại dép buộc dây đi đường còn thắt lưng lủng lẳng một túi da nhỏ đựng thuốc.

Ông dừng lại trước chúng tôi và chào: "Hòa thượng, xin mời." Tôi chưa kịp trả lời thế nào thì người đàn bà hỏi ông ta: "Chú tính được bao nhiêu?"

"Cô biết mà, so với la thì nó quá khôn, nhưng tôi sẽ cố cò kè và cậy thêm một thương lái có nghề. Tóm lại, thế nào cũng đủ một món vừa vặn trong hai, ba tháng gì đấy. Mai tôi sẽ đưa lại đưa tiền."

"Con rất cảm kích sự giúp đỡ của chú."

"Vâng, vâng, tôi biết rồi. Cô đi đâu thế?"

"Con với sư thầy ra sông."

"Thì ra là ra sông với tiểu hòa thượng hả? Cô đừng có quá tay nhé, tôi sẽ đợi đến khi cô về." Nói xong ông ta ngồi xuống hiên nhà.

"Sư thầy hiểu ý ông cụ chứ?" Người đàn bà mỉm cười vẻ hiểu chuyện, hỏi tôi.

"Có lẽ tôi tự đi ra sông thì tốt hơn." Tôi trả lời, lui lại một chút nhưng lão già cười hi hí vẻ tục tĩu: "Mấy người lẹ lên, đừng có đi lâu quá."

"Chú đợi bọn con về nhé! Hôm nay nhà ta đã đón hai vị khách, khéo lại có ai đó nữa không biết chừng. Giả sử có người nào ghé qua mà chỉ có Jiro ở đây thì họ chẳng biết đâu mà lần, thành thử chú chịu khó đợi đến khi bọn con về vậy."

"Được, được." Ông ta ngồi xuống bên cạnh chàng ngốc, thụi anh ta một phát vào lưng thật mạnh khiến cái bụng anh chàng rung lên bần bật nhưng ngốc ta chỉ chảy dãi, nhe răng cười. Thấy lão già đối đãi chàng ngốc như thế, tôi nhún vai và ngoảnh đi chỗ khác vì ngại nhưng người đàn bà không buồn để ý.

Lão già trêu: "Tiêu thư coi chừng kẻo tôi bắt cóc anh chồng này lúc tiểu thư đi vắng nghe chưa!"

"Chú cứ tự nhiên. Sư thầy, ta ra sông thôi."

Tôi có cảm tưởng lão đang quan sát chúng tôi nhưng tôi không còn cách nào khác ngoài theo sau người đàn bà đang dẫn đường cho mình đi vòng quanh căn nhà. Theo lối đi từ những khóm tú cầu mà ban nãy lão già xuất hiện, bấy giờ chúng tôi vòng ra sau, bên trái tôi thấy một chuồng ngựa, nghe cả tiếng ngựa dậm chân, đá vào vách nhưng lúc trời nhá nhem chẳng nhìn rõ được cái gì.

"Chúng mình sẽ theo đường này xuống con sông dưới kia. Đường không trơn nhưng hiểm trở, sư thầy cẩn thận."

13.

"Có một cây tùng thanh mảnh nhưng cao chót vót ở chỗ bắt đầu xuống dốc. Đoạn gốc cây mảnh dẻ không chia nhánh cao chừng tám hay mười thước. Đi qua cây tùng tôi dừng bước ngẩng đầu nhìn xuyên qua tán lá bắt gặp trăng mười ba, có vẻ vẫn là vầng trăng tôi nhìn ngắm mỗi ngày nhưng đêm nay nó chỉ làm tôi nhận thấy mình đã xa cách với xứ sở quen thuộc của con người lắm rồi. Người đàn bà đang dẫn đường cho tôi đột nhiên biến mất. Nhờ bám lấy thân cây tùng và dò dẫm cái dốc dưới chân mà tôi mới lại thấy nàng.

Nàng ngước lên chỗ tôi: "Sư thầy coi chừng, dưới này dốc lắm. Đôi guốc cũ sẽ làm vướng chân sư thầy, hay là sư thầy đổi lấy đôi dép của tôi nhé?" Nàng tưởng tôi bị tụt lại đằng sau vì đường khó đi, nhưng kỳ thực tôi chỉ muốn mau mau nhảy xuống suối để gột rửa tàn tích lũ đỉa để lại trên người. Tôi còn nông nóng tính làm liều lăn xuống cho mau nữa kìa.

"Không sao, không việc gì đâu ạ. Tôi đi chân đất cũng được, làm phiền tiểu thư rồi."

"Kìa, sư thầy gọi tôi là tiểu thư đấy à?" Nàng bật cười trong trẻo.

"Vâng, thì cụ già ban nãy gọi thí chủ như vậy. Không được sao? Chả lẽ thí chủ đã có chồng?"

"Không sao, nhưng vấn đề là tôi đáng tuổi cô sư thầy ấy chứ. Sư thầy nhanh chân lên một chút. Chắc tôi không đổi dép của mình cho sư thầy được vì chân sư thầy to hơn chân tôi, đế dép lại mỏng thế này thì đá sỏi trên đường sẽ làm sư thầy đau chân cho mà coi. Mà đôi dép ướt rồi, đi vào sư thầy lại khó chịu." Nàng vừa nói vừa nhét gấu áo kimono vào thắt lưng, để lộ trước mặt tôi cặp đùi trắng nõn lung linh theo từng bước chân đang mờ dần vào bóng tối.

Trong khi hai chúng tôi đang lúc hối hả xuống dốc thì một con cóc từ bụi cỏ ven đường nhảy ra trước mặt. Nàng kêu lên: "Ôi thấy ghê!" rồi thoắt cái nhảy qua, quay lại mắng: "Ngươi ở đây làm gì, không thấy ta có khách hả? Thân phận ngươi được ăn ruồi bọ đã là phúc mà dám to gan níu chân ta." Nàng nói với tôi: "Sư thầy qua đây, đừng để ý đến bọn chúng. Ở chỗ chó ăn đá gà ăn sỏi này thú vật cũng bày đặt đi ăn mày tình cảm, sư thầy thấy không, thật chả ra làm sao nhỉ?" Nói đoạn nàng dứt khoát với con cóc: "Để ta yên nghe chưa. Người ta tưởng ta là bạn bè với ngươi thì nhục cho ta lắm."

Người đàn bà quay bước, con cóc trở về núp trong bụi cỏ. Chúng tôi đi tiếp thì bắt gặp một cây cầu là khúc gỗ bắc ngang, xung quanh cỏ mọc um tùm. Nàng nói: "Chúng ta phải bước qua cầu này, xin chú ý đừng dẫm vào đất sình xung quanh, sình nhão sẽ kéo sư thầy lún xuống."

"Tôi thấy cái guốc không gây khó khăn mấy lúc đặt chân lên khúc gỗ vì khúc gỗ to đáng ngạc nhiên, chỉ việc phăm phăm bước qua. Sang đến bờ bên kia thì tiếng nước chảy róc rách đã nghe thấy rõ. Chúng tôi ở cách nhà người đàn bà khá xa, khi quay đầu lại ngước lên vách núi nơi xuất phát tôi không còn thấy cây tùng đâu nữa, trăng đã chìm dưới con dốc nhưng sáng tỏ và gần đến mức tưởng như có thể chạm đến, thực tình tôi còn không ngờ là trăng ở rất cao.

"Sư thầy đi lối này." Người đàn bà dừng lại ở cách tôi một đoạn. Có tảng đá chắn ngang dòng suối, nước chảy qua đó tạo thành xoáy. Con suối rộng chừng hai thước và lúc đứng gần tôi mới nhận ra tiếng suổi reo không đến nỗi ồn như tôi nghĩ và dòng nước trong vắt như pha lê, nhưng từ xa vọng tiếng nước đập vào ghềnh đá lởm chởm.

Bờ bên kia được hình thành bởi phần dốc của chân rặng núi. Phần đỉnh đang nằm khuất trong bóng tối nhưng sườn núi được chiếu sáng bởi ánh trăng. Trong ánh trăng huyền ảo tôi nhìn thấy những hòn đá cuội rải rác đủ mọi kích cỡ hình thù kỳ thú: cái thì nom như vỏ sò, cái trong như pha lê, cái lại tròn trịa tuyệt đối. Hình như càng nhìn thì càng thấy lắm đá hơn, có một hòn đá to hơn cả con ngựa nhô ra giữa dòng."

14.

"Chúng ta gặp may rồi, đang đúng lúc nước sông dâng cao. Không cần phải xuống dưới nữa đâu, tắm ngay đây cũng được sư thầy à!" Người đàn bà đang đứng trên tảng đá vừa nói vừa nhúng bàn chân trần trắng muốt vào dòng nước trông hết sức gợi cảm. Bên kia sông, sườn núi đâm thẳng xuống rìa nước và tảng đá lớn nằm nhô ra giữa dòng tạo thành một chỗ quan sát thuận lợi.

Tôi không thể nhìn ra quá xa theo chiều xuôi hay ngược dòng nhưng bề ngang mỗi khúc sông lại rộng hẹp khác nhau, uốn éo theo những tảng đá núi đồ sộ bờ bên kia. Dòng chảy khuất sau tầm mắt tiếp tục quanh co giữa hai bờ đá. Ánh trăng bàng bạc chiếu lên dùng chảy ngắt quãng của con sông khiến mặt nước trông như những vảy kim loại của áo giáp. Gần chỗ chúng tôi nước chảy êm đềm tựa như một bó tơ trắng mềm mại được tay ai chải mượt.

"Nhìn từ đây con sông đẹp thật." Tôi mừng rỡ lên tiếng.

"Dạ phải. Con sông này bắt nguồn từ dòng thác phía thượng nguồn. Lữ khách đi ngang vùng này luôn nói về tiếng gầm nào đó mà họ tưởng là tiếng gió. Thế sư thầy có nghe thấy cái gì tương tự lúc đi đường ban nãy không?

Người đàn bà nhắc tôi mới nhớ đến âm thanh tôi nghe được ngay trước lúc đụng độ lũ đỉa. "Không phải là tiếng gió thổi qua rừng ạ?" Tôi hỏi.

"Ai cũng tưởng thế nhưng không phải đâu sư thầy à, có một ngọn thác cách đây ba dặm theo lối rẽ từ cánh rừng sang. Nghe nói ngọn thác này lớn nhất nước, nhưng hiềm nỗi đường sá quá xấu mười người đi thì chưa được tới một người toàn mạng. Dòng nước có tiếng là chảy xiết. Mười ba năm về trước một cơn đại hồng thủy kinh hoàng đã nhấn chìm vùng này, nước ngập còn cao hơn cả chỗ tôi với sư thầy đang đứng. Đừng nói là làng mạc dưới chân đồi chứ quả đồi cũng bị cuốn đi luôn. Trước trận lũ đếm qua cũng được hai chục nóc nhà, sau trận lũ thì chỉ còn con sông như sư thầy đang thấy. Mấy tảng đá lớn kia đều do lũ quét xuống đây."

Áp-phích phim Koya Hijiri

của đạo diễn Takechi Tetsuya (1983)

Người đàn bà bấy giờ vo xong rá gạo thì áo quần cũng xộc xệch đôi chút, để lộ một bên vú. Dưới trăng tôi đã thấy sống mũi và khuôn miệng của nàng tạo thành một đường nét thanh tú lúc nàng nhìn lên đỉnh núi với ánh mắt lóe lên niềm hoan lạc. Ánh trăng trên triền núi lung linh như trong chiêm bao.

"Nhìn mấy vết đỉa cắn này tôi vừa thấy mình dũng cảm mà cũng vừa thấy ghê sợ." Tôi vừa rửa hay cánh tay vừa nói. Nàng bảo: "Kìa, sư thầy cứ ngại ngùng như vậy thì quần áo sẽ ướt hết, bất tiện lắm. Sư thầy cứ cởi áo ra tắm cho đàng hoàng, để tôi cọ lưng cho."

Tôi hoảng hốt lớn tiếng: "Đừng! Xin thí chú dừng lại."

"Hai tay áo đã ướt sũng mà sư thầy còn rụt rè chi nữa." Nàng vừa nói vừa từ phía sau túm lấy thắt lưng của tôi, thoắt cái đã cởi xong cái áo kimono mặc tôi ra sức chống cự. Thí chủ cũng biết tôi được học đạo giữ giới rất nghiêm, từ ngày xuất gia chưa bao giờ cởi hết quần áo. Thế mà lúc ấy trước mặt một người đàn bà, tôi lại để thân mình trần trụi như con ốc sên không vỏ. Tôi cứng đờ vì hổ thẹn và chỉ biết khom người, kẹp thật chặt hai chân trong khi người đàn bà hồn nhiên vắt cái áo kimono của tôi lên một cái cây gần đó.

"Tôi để áo của sư thầy ở đây này. Bây giờ tôi giúp sư thầy cọ lưng nhé, ban nãy sư thầy gọi tôi là tiểu thư, bây giờ tôi xin đáp lại lời khen của sư thầy. Đứng yên đó nghe!" Nàng lấy răng giữ một bên tay áo và đặt hay bàn tay đẹp lên lưng tôi nhưng lưỡng lự trước tình trạng thân thể của tôi, hỏi nhỏ:

"Ôi trời đất ơi, sư thầy làm sao thế?"

"Chuyện gì vậy thí chủ?"

"Lưng sư thầy đầy vết bầm dập đây này."

"Vâng, chuyến đi của tôi vất vả lắm thưa thí chủ." Tôi trả lời và mường tượng lại nỗi kinh hoàng bị đỉa cắn."

15.

"Trông thấy lưng tôi như vậy, người đàn bà sửng sốt nói: "Sư thầy vừa một phen thừa sống thiếu chết trong rừng phải không? Người đi đường bảo rặng núi Hida có rất nhiều đỉa. Sư thầy hẳn đã không chọn đường vòng mà lao thẳng vào khu vực đỉa hoành hành mới ra nông nỗi này, nhưng ngay đến ngựa với bò còn bị hút máu đến chết thì chứng tỏ sư thầy mạng lớn, được trời phù hộ. Vết thương chắc là đau và ngứa lắm."

"Giờ thì đỡ rồi, chỉ còn đau thôi ạ."

"Thế thì tôi không dám cọ lưng cho sư thầy bằng cái khăn thô ráp này, sẽ làm vết thương của sư thầy thêm trầm trọng." Nàng bèn cọ lưng cho tôi bằng tay, đôi tay nàng vuốt ve từ vai xuống lưng, mạng sườn và mông tôi, nàng vừa cọ vừa luôn tay xối nước.

Tôi cứ ngỡ nước lạnh tê tái song không phải thế, dĩ nhiên lúc đó đang là thời gian nóng nhất của mùa hè nhưng đấy không phải lý do làm nước ấm. Thực tình máu me trong người tôi đang sôi lên cộng hưởng với cái tình ý của người đàn bà đang âu yếm tôi bằng đôi tay trần đã làm làn nước trở nên âm ấm dễ chịu. Cái cảm giác lúc đó của tôi quá đỗi êm đềm khoan khoái đến độ mặc dù chưa tới mức ngủ thiếp đi nhưng tôi đã quên hết nỗi ngượng ngập ban nãy mà để mặc cho đầu óc mơ màng không còn biết đau đớn nữa. Thân thể ấm áp, mềm mại của người đàn bà áp chặt vào tôi, khiến tôi tưởng như đang được ấp ủ trong một đóa hoa lạ hết sức dịu dàng.

Đừng nói phụ nữ miền sơn cước chứ ngay cả chốn đô thành cũng khó lòng kiếm cho được một người đẹp đẽ thanh tú như nàng. Người đàn bà diễm lệ như một loài hoa mong manh tinh khiết, tuy nàng đã cố tránh không để tôi bắt gặp hơi thở của nàng và phần tôi cũng gắng không công nhận sự hiện diện của nàng nhưng phải thú nhận rằng tôi đã bị cảm giác đê mê cuốn đi trong lúc nàng tắm cho tôi. Nàng còn thoang thoảng hương thơm, tôi không rõ đó là không khí của vùng cao hay đó là mùi thơm tự nhiên của đàn bà, nhưng tôi cảm nhận thấy nó man mác như hơi thở nhẹ của người phụ nữ sau lưng mình.

Kể đến đây vị hòa thượng ngưng lại bảo tôi: "Thí chủ nằm gần đèn hơn tôi, phiền thí chủ chỉnh cho đèn sáng hơn một chút. Tôi sợ thí chủ nghe chuyện như vậy trong bóng tối sẽ hăng máu lên. Nhưng dù sao tôi xin cố kể cho hết câu chuyện này."

Ánh đèn leo lét đến nỗi mặc dù hòa thượng đang nằm ngay cạnh nhưng tôi không tài nào nhìn ra ông trong bóng tối. Tôi nhanh tay vặn đèn, ánh sáng chiếu tỏ khuôn mặt ông đang mỉm cười với tôi và ông kể tiếp.

"Nói tóm lại, chuyện xảy ra làm tôi ngỡ như mơ. Như đã nói, tôi tưởng như mình đang nằm gọn trong vòng kiềm tỏa của một loài hoa quyến rũ, thơm tho. Từng cánh len vào giữa chân, ôm lấy thắt lưng, tay, vai, cổ và cuối cùng là đầu tôi. Bất chợt tôi nhận ra mình đang nằm ngửa trên tảng đá, hai chân buông thõng xuống suối. Trong một khoảnh khắc tôi ngỡ mình đã trôi tuột xuống sông thì người đàn bà choàng hai cánh tay từ phía sau kéo tôi về áp sát ngực nàng và cứu tôi khỏi dòng nước xiết.

"Tôi ở gần sư thầy như vậy, mùi mồ hôi của tôi có làm sư thầy khó ở không? Tôi hay bị bốc hỏa trong người lắm." Nghe nàng nói tôi chợt tỉnh ra, vùng mình thoát khỏi vòng tay nàng và đứng nghiêm vì xấu hổ.

"Xin thí chủ tha lỗi." Tôi nói.

"Đừng lo, không ai nhìn thấy chúng mình đâu." Nàng vui vẻ trả lời. Không biết từ lúc nào nàng đã cởi bỏ hết y phục, hoàn toàn khỏa thân trước mặt tôi, làn da mịn như nhung. Thí chủ chắc cũng tưởng tượng ra sự ngỡ ngàng bối rối của tôi lúc ấy. "Tôi béo quá nên chịu không nổi mùa hè. Thời gian này mỗi ngày tôi phải ra đây hai, ba bận tắm sạch mồ hôi cho mát. Không có nước thì tôi chẳng biết phải làm gì. Khăn đây thưa sư thầy, sư thầy lấy mà lau chân." Nàng vắt khăn ráo nước, chìa ra cho tôi. Tôi chưa kịp định thần thì nàng đã lau khô khắp người tôi rồi. Kể cho thí chủ nghe chuyện này kể cũng hơi quái đản."

16.

"Bấy giờ tận mắt chiêm ngưỡng nàng tôi mới nhận ra nàng khác xa lúc mặc quần áo. Thân hình người đàn bà rất đầy đặn, làn da nàng mịn màng.

"Ban nãy tôi vào chuồng chăm sóc con ngựa nên người tôi bốc mùi ngựa rất khó chịu. Tiện đây tôi cũng phải xuống tắm mới được." Nàng điềm nhiên giải thích như thể tôi là người nhà chứ không phải người ngoài. Nàng lấy một tay giữ tóc, tay kia kỳ cọ một bên sườn bằng khăn lau. Người đàn bà đứng tắm dưới trăng cứ một lúc lại vắt khăn lau cho ráo nước, hình thể đẹp như một nữ thần. Không biết là thật hay do tôi tưởng tượng mà mồ hôi của nàng xối đi có ánh hồng, thậm chí là đỏ. Tắm xong nàng chải mái dóc dài ướt át. "Ngộ nhỡ tôi trượt chân xuống sông chết đuối thì sao? Thật là ngại quá nếu dân làng ở cuối sông vớt phải cái xác trần truồng như vậy, không biết họ sẽ nói gì nhỉ?"

"Rằng nàng đẹp như đóa hoa đào. Tôi nghĩ họ sẽ nói như thế." Tôi buột mồm nói mà không nghĩ, bất giác đã bắt gặp ánh mắt nàng. Lúc cười nàng trẻ ra bảy hay tám tuổi, xinh đẹp rạng ngời, nhưng ngay lập tức ánh mắt của nàng hạ xuống e thẹn như người con gái chưa chồng. Tôi cũng lảng sang chỗ khác nhưng tâm trí vẫn rõ ràng cái thân hình tuyệt mỹ của người đàn bà dưới ánh trăng biến ảo, sau lưng nàng là màn sương cuồn cuộn và cao nguyên gập ghềnh sỏi đá bờ bên kia.

Bỗng từ cái hang nào đó một cái bóng đen tản ra mấy con dơi lượn vòng vòng quanh chúng tôi. Người đàn bà vội quay người, mắng: "Các ngươi cút đi. Không thấy ta đang tiếp khách à?"

Tôi đã mặc xong quần áo và lấy lại bình tĩnh, hỏi: "Có chuyện gì thế ạ?"

"Không có." Nàng trả lời cụt lủn, quay lưng lại phía tôi.

Thế rồi ở đâu ra một loài gặm nhấm nào đó nhảy phốc từ bờ sông bám vào lưng người đàn bà, bò xuống hông nàng và cứ bấu lấy không chịu đi. Nàng quát: "Đồ súc sinh, buông ta ra! Ta đang có khách mà dám làm bừa à!" Con vật mon men bò lên eo lưng người đàn bà thì bị nàng nện cho một cái vào đầu. Con thú rít lên, nhảy lui về một tán cây gần đó nơi cái áo kimono của tôi vắt ngang. Nó đứng đó một lúc rồi trèo thoăn thoắt lên ngọn cây và tôi nhận ra đó là một con khỉ. Có thể trông thấy trăng đã mọc cao đến vách núi, ngang tầm ngọn cây qua những tán lá thưa.

Người đàn bà nom khó chịu vì liên tục bị phá đám: đầu tiên là con cóc, sau đó là con dơi, và con khỉ; vẻ bực bội của nàng đối với lũ thú vật giống như thái độ một bà mẹ trẻ trước những đứa con nghịch ngợm. Nàng hậm hực mặc kimono còn tôi không nói một lời nào."

17.

"Tôi bồn chồn dõi theo nhất cử nhất động của người đàn bà. Mềm mỏng mà cũng rất cứng rắn, vừa vô tư vừa trầm mặc, dịu dàng nhưng quyền lực, nàng là loại người có thể giữ được bình tĩnh trong mọi trường hợp nguy cấp nên tôi tự nhủ phải giữ kẽ và không được phép có cử chỉ nào quá trớn với nàng. Tôi lo lắng không tả nổi, chẳng dám nghĩ đến đoạn nàng sẽ lớn tiếng nạt nộ mình như quát con khỉ ban nãy.

"Sư thầy chắc lấy làm lạ lắm đúng không, e rằng những việc như vậy không thể tránh khỏi." Nàng nói, mỉm cười trìu mến với tôi. "Chúng mình về nhà nhé." Người đàn bà hồn nhiên thắt lại dây lưng, một tay cầm rá vo gạo kẹp vào eo, xỏ dép và nhanh nhẹn leo xuống dốc và cảnh báo tôi: "Sư thầy cẩn thận, đoạn đường này khó đi đấy"

"Không sao ạ, tôi đi được mà." Ban đầu tôi khá tự tin nhưng đi được một lúc tôi mới nhận ra con đèo này dốc hơn so với trí nhớ của mình. Cuối cùng chúng tôi cũng quay lại đoạn có cây gỗ lớn bắc qua bị che gần hết bởi cỏ mọc um tùm. Tôi thấy rờn rợn vì vỏ cây nhìn na ná như vảy của con mãng xà đang ngụy trang, đúng ra thì độ dài và phần vỏ cây làm tôi liên tưởng ngay đến con rắn giấu đầu đuôi trong lùm cỏ mà tôi đã chạm trán. Tôi hồi tưởng lại màn chào hỏi với con vật gớm ghiếc trên núi mà bủn rủn hai đầu gối. Thỉnh thoảng người đàn bà ngoảnh lại nhìn qua vai xem tôi có còn theo sát phía sau không. Nàng nhắc: "Khi đi qua khúc gỗ sư thầy nhớ không được nhìn xuống dưới. Đường xuống thung lũng hãy còn xa lắm, nhìn xuống dưới thể nào sư thầy cũng chóng mặt cho mà xem."

"Cám ơn thí chủ." Nén sợ thì có ích gì đâu, tôi đành biết tự cười mình để lấy dũng khí bước đi. Trên cầu có khấc nên chỉ cần cẩn thận để ý là có thể đi guốc mà băng qua không vấn đề gì, song tôi vừa đặt guốc lên thì cây gỗ tự nó rùng mình như một con rắn. Tôi trượt ngã bệt xuống, miệng hét to, hai chân dạng ra hai bên.

"Sư thầy nhát gan quá đi! Cũng tại đôi guốc gỗ mà ra. Đây, sư thầy đổi lấy đôi dép của tôi. Đừng ngoan cố, cứ làm như tôi nói!" Người đàn bà lớn tiếng.

Giọng điệu của nàng chả hiểu sao rất có uy, khiến tôi chỉ biết mù quáng nghe lời mà không cần biết ất giáp gì hết. Chân xỏ guốc, nàng nắm tay tôi dẫn xuống vách núi và thí chủ biết không, tôi thấy người nhẹ lâng lâng, chưa kịp định thần thì đã đứng trước cửa sau nhà nàng. Chúng tôi gặp lại ông lão.

"Hai người ra sông cũng lâu đấy nhỉ. Hòa thượng quả thực là biết giữ mình trong sạch."

"Chú nói cái gì thế? Ở nhà thế nào,mọi chuyện ổn không chú?

"Ổn, nhưng trễ rồi, ta phải xuất phát ngay kẻo để đến khuya thì không thấy gì mà đi. Để ta dắt con Shô ra chuồng, sửa soạn cho nó lên đường."

"Xin lỗi đã để chú chờ."

"Cô vào xem chồng thế nào đi. Đừng lo, anh chàng vẫn ổn, tôi không bắt cóc chàng ta đâu mà sợ."

Lão già cất tiếng cười khờ khạo tiến về phía chuồng ngựa. Chàng ngốc vẫn ngồi nguyên tư thế ban nãy, không chệch một ly. Anh nắng không bao giờ chiếu vào hiên nên chàng ngốc có vẻ cũng không nhận thức được thời gian trôi đi, chỉ biết ngồi thẫn thờ như vậy."

18.

Từ hiên nhà chúng tôi nghe tiếng hí và vó ngựa lộc cộc lúc người ông già dắt Shô từ cái chuồng phía sau nhà ra cổng trước. Ông ta đứng yên một lúc, cầm dây cương bảo: "Tiểu thư, tôi đi đây. Cô nhớ chăm sóc cho nhu cầu của hòa thượng chu đáo." Trong lúc đó người đàn bà đang khom người lúi húi nhóm lửa với cây đèn bên cạnh, trên lò có đặt một cái ấm nước. Nghe lời dặn của lão già, nàng ngẩng đầu lên, tay vẫn đang cầm que cời lò bảo: "Cám ơn chú. Chú sớm quay lại nghe."

"Cô cứ tự nhiên." Cụ già đáp rồi lại tiếp tục quay về phía con ngựa. Shô là một con ngựa đốm bờm thưa, lưng không đeo yên. Chả hứng thú gì với ngựa nghẽo nhưng lúc cụ già dắt Shô đi, tôi đang ngồi sau lưng chàng ngốc dưới mái hiên cũng phải xích ra đầu hồi để nhìn theo.

"Cụ dắt nó đi đâu thế?" Tôi hỏi.

"Ra phiên chợ ngựa ở hồ Suwa. Cùng con đường sáng mai sư thầy sẽ đi nhưng xa hơn chút đỉnh."

Bỗng người đàn bà chen vào: "Kìa, sư thầy không định tiện đường cùng chú ấy luôn chứ?"

"Thưa không. Đương nhiên là không. Tôi không thể vì tiện đường mà lợi dụng con ngựa được, như thế là vi phạm đạo đức của người tu hành. Tôi sẽ tự đi một mình."

Lão già nói thêm: "Hòa thượng có muốn cũng chả cưỡi được con ngựa này đâu, nó chưa thuần. Với lại hôm nay hòa thượng đã phải đi lại vất vả khổ sở, cứ để tiểu thư ta chăm sóc một đêm. Xin chào các vị, ta đi nhé."

"Vâng ạ" Tôi đáp.

"Đi!" Ông già hô, nhưng con ngựa không nhúc nhích mà quay lại nhìn chúng tôi, lắc đầu nghiến răng như thể muốn nói gì đó. "Nào nào, bình tĩnh." Ông già giật dây cương bên tay mặt, bên tay trái, nhưng nó vẫn trơ trơ như thể bốn chân mọc rễ. Lão tức mình quát to, đánh con ngựa nhưng nó chỉ bước mấy vòng loanh quanh trong lúc cơn giận của ông cụ sôi lên. Ông già lấy vai huých mạnh vào hông Shô hòng cho nó đổi hướng, Shô bèn nhấc hai chân trước, có vẻ sắp đi đến nơi nhưng lại hạ xuống. Rốt cuộc lão già phải nhờ người đàn bà đứng nấp vào đâu đó khỏi tầm mắt con ngựa.

Nàng bèn nhanh nhẹn nép vào phía sau cây cột đen nhánh màu nhọ nồi. Từ chỗ con ngựa chắc không thấy chứ tôi quan sát được tại vị trí của mình một thoáng bàn chân trắng như tuyết của nàng nổi bật bên chiếc cột đen, trông phong tình đến rợn người.

Lão già dừng lại để kéo một tấm giẻ rách bẩn thỉu đẫm mồ hôi từ thắt lưng ra lau cái trán nhăn nheo. Ông ta lại tiến lên trước đầu con ngựa, tay giữ dây cương thật chắc và gồng mình giật thật mạnh. Thí chủ đoán xem chuyện gì xảy ra nào?

Con ngựa hí vang, nhún hai chân sau xuống và hất lão già ngã lăn kềnh ra đất làm một đám bụi bay lên mịt mù dưới ánh trăng. Ngốc ta thấy vậy lấy làm khoái chí, ngửng đầu há cái miệng dày để lộ hàm răng to bè mọc san sát. Anh chàng vừa vung vẩy hai cánh tay vừa cười hô hố.

"Đồ chết tiệt!" Người đàn bà xỏ dép, chạy ra khỏi nhà để giúp một tay.

"Không phải tại tiểu thư, từ đầu tôi đã để ý thấy con ngựa nhìn hòa thượng. Chắc là kiếp trước họ quen nhau, nó muốn được hòa thượng cầu nguyện cho đấy."

Tôi nghe cụ già nói mình và con ngựa có liên hệ từ kiếp trước mà giật mình, song người đàn bà bỗng hỏi: "Sư thầy à, trên đường đến đây sư thầy có gặp ai không?"

19.

"Thưa có, ở chỗ ngã ba đường ngay chân núi tôi có gặp một người bán thuốc dạo từ Toyama, anh ta đi trước tôi nhưng cũng men theo đường mòn."

"À, ra thế." Người đàn bà mỉm cười như thể tôi vừa giải thích cho nàng điều gì đó. Khi đưa ánh mắt về phía con ngựa, nụ cười của nàng sắc bén hơn, gần như tự mãn và khinh khỉnh. Thái độ của người đàn bà coi mòi cởi mở nên tôi đánh bạo hỏi: "Thí chủ có thấy anh chàng bán thuốc không? Con đường mòn dẫn lên đây, chắc chắn anh ta phải ghé nơi này chứ."

"Không hề, tôi chẳng thấy bóng dáng ai." Nàng lấy lại vẻ trịnh trọng nên tôi không dám hỏi thêm nữa. Nàng đang nhìn lão già đứng loay hoay phủi bụi trước mặt con ngựa. "Xin lỗi chú vì con ngựa dở chứng. Không còn cách nào nữa rồi." Người đàn bà dứt khoát cởi thắt lưng và nhấc dải thắt lưng lên khi nó đang lơ lửng chạm đất.

"A, a," Chàng ngốc cất tiếng khô khan, với tay ra dợm nắm lấy dây lưng đang buông thõng của người đàn bà. Nàng đưa cho chàng ngốc, anh ta bèn trải vật đó lên đùi rồi gấp lại, trân trọng giữ gìn như bảo bối. Trong khi đó, người đàn bà đang nắm lấy vạt áo dưới bầu ngực và thoăn thoắt tiến về phía con ngựa.

Hành động sau đó của nàng khiến tôi sửng sốt. Người đàn bà kiễng chân lên, dịu dàng xòe tay vuốt ve cái bờm ngựa. Nàng đứng trước cái mõm bị rọ của con Shô, bất thần hình dáng nàng to lớn hơn rất nhiều so với trí nhớ của tôi. Đôi mắt người đàn bà trở nên vô định, chân mày dãn ra như thể hồn lìa khỏi xác đi vào một cõi hư vô. Vẻ hòa nhã tinh nghịch vốn có của nàng hoàn toàn biến mất, không biết là nàng đã hóa thành nữ thần hay yêu quái nữa.

Màn đêm của núi rừng buông xuống dày đặc. Những đỉnh núi xung quanh như ngả nghiêng hòng nhìn ngắm vị nữ thần trắng muốt dưới ánh trăng ma mị, quỳ dưới chân nàng là một lão già và trước mặt nàng con ngựa đang chờ đón niềm hoan lạc.

Cơn gió nhẹ ấm áp mơn man thổi qua chúng tôi khi người đàn bà để vạt áo rơi xuống từ vai trái, để lộ bầu vú dưới lần áo lót mỏng tang mà nàng đang giữ bằng tay phải. Một tích tắc sau nàng đã hoàn toàn khỏa thân.

Con ngựa run lên từ lưng đến tận hông, cả thân mình mồ hôi ướt đẫm. Đôi chân vững chãi của Shô bắt dầu lẩy bẩy, cái mõm dần dần hạ xuống đất và sùi bọt lên. Hai chân trước của con ngựa coi có thể sụp xuống bất cứ lúc nào. Người đàn bà một tay vuốt nhẹ dọc theo hàm con ngựa, tay còn lại hất vạt áo phủ lên mắt nó. Nàng nhanh nhẹn luồn qua một bên con ngựa như chú mèo con nghịch ngợm, trên người chỉ phủ một lớp ánh trăng huyền ảo. Nhẹ nhàng trườn xuống dưới hai chân trước của nó, nàng tóm lấy chiếc áo đang phủ lên mắt con ngựa và né sang bên sườn con vật.

Chớp lấy thời cơ, lão già kéo dây cương và Shô khởi sự rảo vó về phía con đường. Chẳng mấy chốc đã không còn thấy bóng dáng họ nữa.

"Người đàn bà nhanh nhẹn mặc áo và quay về hiên nhà, giật phắt cái thắt lưng chàng ngốc đang mân mê. Chàng ta say sưa nâng niu cái của ấy, giữ rịt không buông và còn định giơ tay đẩy người đàn bà ra. Nàng cộc cằn xô chàng ngốc một cái với ánh mắt khinh bỉ, chàng ngốc đành bỏ cuộc, gục đầu xuống ngồi thu lu. Trong ánh đèn leo lét và quái dị, tôi đã chứng kiến tất cả. Vừa hay cái chổi trong lò bắt lửa cháy rực và người đàn bà vội vã ra coi bếp.

Tôi tưởng như nghe phong thanh tiếng cụ già dắt ngựa, nhưng âm thanh kỳ dị này dường như đến từ đâu đó bên ngoài vòm trời của đêm trăng."

20.

"Sau khi cụ già dắt con ngựa đi khỏi, chúng tôi ăn điểm tâm mấy món vùng cao: gừng muối chua với ớt, rau luộc, canh miso và nấm, không phải những thứ xoành xĩnh như cà rốt, dây bầu. Được một nấu nướng và sửa soạn bởi một người đàn bà xinh đẹp nên những thức ăn bình thường trở nên thơm ngon. Nàng nhìn tôi ăn và mỉm cười, cằm tựa lên mu bàn tay còn khuỷu tay đang đặt lên một cái khay bằng gỗ trên đầu gối. Chàng Ngốc đang một mình ngoài hiên có vẻ khó chịu nên lật đật lết cái thân hình tàn phế vào nhà trong nơi chúng tôi đang ngồi và ngả cái uỵch vào bên cạnh người đàn bà. Anh ta cứ nhìn lăm lăm vào cái khay của tôi, trỏ trỏ tay và rên rỉ gì đó.

Người đàn bà nhiếc: "Làm cái gì thế? Ăn sau cũng được mà. Mình không thấy nhà ta có khách sao?" Chàng Ngốc mếu máo, cái miệng méo xệch, lắc đầu. "Sao? Không muốn đợi hả? Thế thì mình ngồi ăn với hòa thượng nhé. Sư thầy chớ để bụng anh ta." Nàng nói với tôi. Tôi không nghĩ ngợi gì thêm, lập tức buông đũa. "Xin cứ tự nhiên. Thí chủ đừng để ý tôi, tôi không muốn gây phiền hà đâu ạ."

"Có gì mà phiền." Nàng quay sang phía Chàng Ngốc, bảo: "Mình nếu không muốn tự biến mình thành trò cười thì chịu khó ăn với tôi sau vậy." Người đàn bà vô tư nói vậy chứ sau đó nàng bưng lên cho Chàng Ngốc một khay thức ăn giống hệt của tôi, cái cách nàng phục vụ chàng ta rất ra dáng một người vợ đảm nhưng đồng thời dáng vẻ của nàng lại vô cùng đài các, trang nhã và quý phái.

Chàng Ngốc hướng ánh mắt ngơ ngáo về đĩa thức ăn, lẩm bẩm: "Đấy cơ. Cho cái đấy cơ." Người đàn bà nghiêm khắc nhìn anh ta: "Hôm nào mà mình chẳng ăn, hôm nay nhà ta có khách thì ăn món khác đã sao."

"Ứ ừ, đi mà! Đi mà!" Chàng ngốc thút thít, người run lên còn người đàn bà rõ ràng đang bối rối, tôi cảm thấy tội nghiệp cho tình cảnh khó xử của nàng.

"Thí chủ, tôi không biết anh ta đòi hỏi gì nhưng thí chủ hãy chiều anh ta thì hơn. Thí chủ chu đáo với tôi quá làm cho tôi rất áy náy." Tôi lịch sự đề nghị. Người đàn bà cố thuyết phục lần nữa: "Đằng ấy không thích ăn món này sao? Không ngon à?" Nàng lườm Chàng Ngốc đang rưng rưng nước mắt rồi đến chỗ cái tủ xập xệ lấy món gì đó bỏ vào bát, để lên cái khay của anh chàng. "Đây này, ăn đi." Giọng nàng có vẻ bực dọc nhưng khuôn mặt lại đang mỉm cười.

Tôi vừa quan sát vừa kinh sợ xen lẫn ngạc nhiên trước món ăn của Chàng Ngốc, không biết anh ta ăn rắn luộc, khỉ có mang hấp, hay là món nào đó đỡ ghê gớm hơn như thịt ếch khô chăng? Trước sự dò xét của tôi, chàng ngốc cầm bát lên, tay kia nhấc ra một miếng dưa muối khô chẻ dọc to tướng. Chàng ngốc cạp cạp miếng dưa như người ta ăn bắp vậy.

Trước chàng ngốc, người đàn bà dường như đã hết cách và nàng liếc trộm tôi, mặt đỏ ửng lên. Nàng cúi đầu, miệng cắn góc chiếc khăn phủ trên gối. Những hành động ấy đủ cho thấy nàng ngượng đến mức độ nào. Có vẻ như món dưa muối vàng vọt này phù hợp với chàng ngốc hơn cả vì thân hình anh ta ục ịch, màu da bủng beo y như miếng dưa. Trong phút chốc chàng ngốc đã ngấu nghiến xong xuôi, mặc dù món ăn đó có vẻ mặn chát nhưng anh chàng chẳng hề há miệng xin cốc nước mà chỉ quay đi và thở dốc.

"Tôi thấy hơi đầy bụng làm sao đó, tôi sẽ dùng bữa sau." Người đàn bà nói, dọn cả hai cái khay vào mà không buồn động đũa."

21.

"Nàng ngồi buồn bã một lúc rồi bảo: "Chắc sư thầy đã mệt rồi, sư thầy có muốn đi ngủ luôn không?"

"Đa tạ tấm lòng hiếu khách của thí chủ, nhưng tôi không buồn ngủ chút nào. Hình như tắm xong sức lực của tôi đã hồi lại rồi ạ."

"Con sông ấy nổi tiếng vì có khả năng hồi phục sinh lực, có thể trị được bách bệnh. Tôi phát hiện ra rằng những lần làm lụng quá vất vả chỉ còn da bọc xương, chỉ cần ngâm mình dưới sông nửa ngày là sẽ hoàn toàn khỏe mạnh như trước. Mùa đông, tứ bề núi non chìm trong tuyết duy chỉ có chỗ nhà sư vừa tắm là bốn mùa đều bốc hơi và không bị đóng băng. Bọn khỉ bị thợ săn sát thương, con chim con cò nào sảy chân hay những súc vật khác đều tìm đến con sông này cả. Nếu sư thầy không mệt xin hãy ở lại đây nói chuyện với tôi một lát cho tôi đỡ cô đơn. Ở nơi thâm sơn cùng cốc lâu ngày e rằng tôi không còn nhớ phải nói chuyện ra làm sao nữa, thật là ngại quá. Tuy nhiên, sư thầy buồn ngủ xin cứ nói, ngôi nhà nghèo khó này không có phòng riêng cho khách nhưng được cái là không có muỗi. Nghe nói người vùng cao xuống làng ngủ thấy người dưới xuôi mắc màn thì chẳng biết chui vào thế nào, bèn xin một cái thang để trèo lên màn ngủ đấy sư thầy ạ! Vùng này không có chùa chiền, không có gà trống gáy sáng, không có chó nên sư thầy có thể ngủ thoải mái không lo bị quấy rầy."

Quay sang chàng ngốc, nàng tiếp lời: "Anh chàng này được sinh ra và lớn lên ở đây nên chẳng biết gì về thế giới bên ngoài. Sư thầy cứ an tâm, anh ta là người tốt, anh ta biết lúc nào nhà có khách và biết mua vui cho khách tới chơi nữa cơ - ấy, anh ta còn chưa làm lễ chào sư thầy đã ghé chơi. Mình ơi! - nàng bảo chàng ngốc - Dạo này mình làm biếng quá nghe!" Nàng nới tiếp với tôi: "Sư thầy đừng nghĩ là anh ta khờ khạo không biết gì, anh ta nhận thức được hết đấy."

"Kìa mình, có sư thầy đến chơi, mình chào sư thầy đi. Sao thế, mình quên phép lịch sự rồi à?" Nàng đến bên chàng ngốc, ghé mặt sát vào anh ta và nhìn thật trìu mến, cố gắng khích lệ anh chàng. Chàng ngốc đặt tay lên tấm chiếu nhưng thay vì cúi đầu chào thì anh ta đổ gục xuống sàn như một con rối. "Cám ơn thí chủ!" Tôi gật đầu đáp lại, trong lòng chợt thấy xót xa.

Chàng ngốc đang cuộn người úp mặt xuống chiếu chuẩn bị mất thăng bằng, vật sang một bên thì người đàn bà nhẹ nhàng đỡ anh ta ngồi dậy. Nàng có vẻ hài lòng với cử chỉ ban nãy của anh chàng, nói: "Mình làm giỏi lắm." và bảo tôi: "Thực ra chúng ta nói gì thì anh ấy hiểu cả, nhưng sư thầy thấy không, căn bệnh của anh ấy không thầy thuốc hay thứ nước thần nào chữa nổi. Từ ngày bé hai chân nhà tôi đã bị tê liệt hoàn toàn, không còn cảm giác gì. Sư thầy xem, tôi đã dạy anh ấy cúi chào nhưng chỉ được đến vậy. Tôi không sai bảo gì nhà tôi phần vì dạy hoài mà ảnh không nhớ, phần vì cử động chân tay làm anh ấy đau. Dần dần anh ấy không nói được và hai tay cũng chẳng làm được việc gì nữa. Nhưng nhà tôi biết hát đấy sư thầy, anh ấy hát được hai, ba bài gì đó. Kìa mình, mình hát cho khách quý nghe đi!"

Chàng ngốc nhìn người đàn bà rồi lại nhìn tôi, sau đó lắc lắc cái đầu tỏ ý từ chối."

22.

"Người đàn bà phải vừa dỗ vừa nịnh chàng ngốc đủ điều anh ta mới ngoẹo cái cổ sang một bên và hát, tay vẫn đang nghịch cái rốn:

"Kiso, trên đỉnh OntakeMùa hè sao vẫn lạnh ghê!

Có manh áo kép và đôi tất

Tôi tặng cho mình, mình đừng chê."

(Dịch nghĩa: Ngay cả mùa hè cũng lạnh/Trên núi Ontake ở Kiso/Hãy để ta tặng cho em/Bộ kimono kép và đôi tất nữa.)

"Đã bảo sư thầy là anh ấy hát hay mà." Nàng mỉm cười.

Thật lạ lùng thí chủ ạ, qua lời kể của tôi thí chủ không thể tưởng tượng được bài hát của chàng ngốc như thế nào đâu, rõ ràng là một trời một vực so với dự đoán của tôi. Những đoạn lên bổng xuống trầm và thanh âm trong trẻo như thế không thể nào phát ra từ miệng một con người như vậy. Bài hát có cái gì đó siêu phàm, thoát tục đến nỗi tôi nghĩ lẽ nào nó được phát ra từ tiền kiếp nào đó của chàng ngốc, phải băng qua mấy tầng địa ngục mới được cất lên nhờ một cái ống vô hình trong bụng anh ta.

Tôi ngồi kính cẩn lắng nghe chàng ngốc hát và khi anh ta kết thúc, tôi vẫn để hai tay trên đầu gối, chẳng hiểu vì lẽ gì mà không thể nhìn thẳng vào hai con người trước mặt mình, thấy cổ họng nghèn nghẹn và đôi mắt rưng rưng. Hình như nàng đã trông thấy những giọt nước mắt của tôi nên mới hỏi: "Sư thầy làm sao thế?"

Tôi không thể trả lời ngay, mãi mới run run đáp lại: "Thí chủ, tôi không sao. Tôi không dám tò mò chuyện riêng của thí chủ, xin thí chủ đừng bắt tôi bình phẩm gì về tiếng hát của anh ấy."

Mấy lời tôi nói được chỉ có thế nhưng rõ ràng người đàn bà này xứng đáng hưởng một cuộc đời giàu sang quyền quý cùng với mọi sự xa hoa tao nhã của chốn cung đình. Tuy tôi đã xuất gia, từ bỏ mối dây ràng buộc với nhân tình thế thái nhưng vẫn bị dáng vẻ nhu mì, âu yếm của nàng khi đối xử với chàng ngốc làm cho cảm kích, cảm kích đến nỗi không cầm được nước mắt. Chắc hẳn đã nhận thấy những tình cảm nơi tôi nên nàng nói: "Sư thầy quả là người đa cảm, nhân hậu", vừa nói vừa dõi theo ánh mắt tôi và cái nhìn của nàng hết sức khó tả, phản ánh một thứ mà tôi chỉ có thể hiểu là dục vọng. Tôi liếc sang chỗ khác thật nhanh và nàng cũng vậy.

Nhà sư tiếp tục:

"Ngọn đèn cầy đã hõm xuống, ánh lửa leo lét. Tôi tự hỏi có phải do chàng ngốc không, vì anh ta ngáp một cái to đến nỗi như muốn hút cả ngọn lửa đèn cầy trước mặt vào mồm. Chàng ngốc ngúng nguẩy khó chịu bảo: "Nệm, ngủ."

"Mình buồn ngủ rồi à? Có muốn đi nằm luôn không?" Người đàn bà đứng dậy nhìn quanh quất như thể đầu óc còn đang mông lung về chuyện khác. Bên ngoài trăng sáng như ban ngày, rọi qua cửa nẻo trong nhà đều đang mở toang vào phòng trong và chiếu tỏ màu xanh biếc của hoa tú cầu ngoài vườn.

"Sư thầy đã muốn nghỉ chưa?" Người đàn bà quay sang hỏi tôi.

"Rồi ạ, nhưng chỉ sợ làm phiền thí chủ."

"Tôi sẽ đưa nhà tôi đi ngủ bây giờ, còn sư thầy nếu muốn thức thì cứ tự nhiên. Phòng này ở trước nhà nhưng mùa hè rất thoáng mát, sư thầy ở đây sẽ dễ chịu hơn. Vợ chồng tôi sẽ vào phòng trong ngủ, sư thầy có thể thoải mái ở đây một mình như ở nhà." Dứt lời nàng nhanh chân bước vào hành lang, bước nhanh đến nỗi mái tóc búi rung rinh tuột xuống vai. Một tay đỡ lọn tóc, nàng mở cửa nhìn ra ngoài lẩm bẩm, "Ban nãy cao hứng chắc là đánh rơi cả lược rồi."

Tôi biết "cao hứng" ở đây là khoảnh khắc nàng trườn xuống con ngựa ban nãy."

23.

"Đang lắng nghe câu chuyện của vị hòa thượng trong ngôi nhà trọ giữa đêm khua ở Tsuruga, tôi bắt gặp tiếng bước chân ngoài hàng lang nhà dưới. Ai đó đang bước những bước dài khẽ khàng nhưng giữa đêm hôm khuya khoắt nghe vẫn rất rõ, chắc là tỉnh dậy đi vệ sinh. Một lúc sau có tiếng mưa rơi lộp độp kèm tiếng dội nước rửa tay, tôi nhận ra giọng nói ông chủ nhà: "Ôi, đêm nay tuyết rơi dày đấy."

"Có vẻ như người lái buôn ở Wakasa mà chúng ta đang mong đã nghỉ đêm ở nơi khác rồi. Hi vọng ông ta được an giấc." Hòa thượng nói.

"Tiếp đi ạ, sư thầy kể tiếp đi!" Lúc này tôi đang háo hức với phần sau câu chuyện mà không muốn bị việc khác làm xao nhãng, bèn giục vị hòa thượng kể tiếp.

"Và thế là tôi đã ở trong căn nhà trơ trọi giữa núi rừng, đêm muộn dần, thí chủ có thể mường tượng ra hoàn cảnh lúc ấy. Tôi rất mệt nhưng khó lòng chợp mắt giữa một căn nhà hẻo lánh heo hút như vậy. Đã thế có quá nhiều việc xảy ra khiến tôi bị kích động và trằn trọc, song khi nằm xuống và nhắm mắt lại tôi bắt đầu thấy buồn ngủ. Tôi nằm lơ mơ chờ bình minh.

Ban đầu tôi bắt gặp mình mong đợi tiếng chuông chùa trong vô thức, nhưng đợi mãi, đợi mãi mà không thấy gì tôi bắt đầu bồn chồn, rốt cuộc mới nhớ ra ở gần đây chẳng có ngôi chùa nào và càng thấm thía cái quạnh hiu, cô độc.

Đêm đã khuya lắm và tiếng ngáy khò khò của chàng ngốc từ phòng trong đã thôi không nghe thấy nữa; tôi chợt nhận ra cái gì đó đang di chuyển bên ngoài nhà. Hình như là tiếng chân động vật đang ở rất gần, thoạt tiên tôi cố trấn an bản thân rằng vùng này có nhiều khỉ, ếch, nhưng khốn thay điều đó không thể giải thích được những tiếng ồn tôi nghe thấy. Lúc đó, tôi nhận ra cái tiếng be be của con cừu ngay cửa trước.

Đầu tôi quay về hướng ấy nên tôi có cảm tưởng như nó đang đứng ngay bên gối vậy, tiếp đến lại có tiếng chim vỗ cánh ngay dưới khóm hoa tú cầu bên phải cửa nhà. Thế rồi trên mái có tiếng gì nghe như tiếng của con sóc bay, và một con vật nặng nề nào đó tiến đến ngôi nhà làm tôi lạnh gáy đang kêu như tiếng bò kêu. Chưa hết, còn tiếng chân của một con vật nhanh nhẹn ở xa tiến đến nghe loẹt quẹt như mang dép rơm vậy. Một đám thú vật liên tiếp vây hãm và tấn công ngôi nhà. Tổng cộng phải đến hai, ba chục con đang thở phì phò, vỗ cánh phành phạch như thể cảnh tượng thú vật bị tra tấn trên những bức bình phong vậy. Dưới ánh trăng tôi đã thấy bóng hình quái đản của chúng đang múa may nhảy nhót bên ngoài trong cơn điên loạn nghe như tiếng lá rụng xào xạc liên hồi trong gió, tôi tự hỏi chúng là loài yêu tinh ma quỷ nào.

Nhưng điều khủng khiếp nhất còn chưa dừng lại. Tôi hoàn toàn nín thở khi nghe tiếng thổn thức não nề vọng ra từ nhà trong mà ban đầu cứ ngỡ là do người đàn bà gặp ác mộng. Nhưng rồi nàng lên tiếng, "Nhà ta đêm nay có khách, các ngươi muốn ta nhắc lại đến lần thứ mấy đây?" Một lúc sau tôi lại nghe tiếng nàng than: "Đêm nay nhà ta có khách." Và lần thứ ba, lần này giọng nàng rất trầm, khản đặc như tiến rên: "Không phải đêm nay, ta xin các ngươi. Ta có khách." Đi kèm những lời rên rỉ ai oán này tôi nghe thấy cả tiếng nàng đang trở mình liên tục làm ngôi nhà chao đảo. Bất lực, tôi ngồi dậy cầm tràng hạt và bắt đầu niệm chú Đà La Ni [2].

Tôi dồn hết tâm trí tụng niệm liên hồi, bất chợt gió ngừng thổi và bên ngoài lại yên tĩnh. Buồng trong của hai vợ chồng cũng im lặng như tờ."

24.

"Khoảng giữa trưa tôi đi đến một thác nước gần ngôi làng thì gặp lại cụ già hôm nọ dắt ngựa đi bán. Khi ấy tôi đã toan từ bỏ cuộc sống tu hành lang thang khổ hạnh để quay lại ngôi nhà tiêu điều trơ trọi trên núi, nơi tôi sẽ sống nốt phần đời còn lại cùng người đàn bà kia.

Thưa thí chủ, phải thật lòng thật dạ mà nói rằng cái suy nghĩ ấy đã ám ảnh tâm trí tôi từ lúc cất bước ra đi khỏi căn nhà nọ. Rất may sáng hôm ấy tôi không chạm trán loài rắn rết hay gặp phải khu rừng đầy đỉa hút máu nào nhưng đường đi rất hiểm trở, mồ hôi tôi vã ra như tắm và trong người vô cùng bức bối đến nỗi tự hỏi cuộc đời tu hành này có nghĩa lý gì. Tôi liệu có thể sống cuộc đời của một vị chân tu đến lúc mặc áo cà sa tím, ngồi trong am trụ trì chăng? Ngay cả khi người ta tôn tôi làm Phật sống, tôn kính sùng bái tôi đến đâu, trong thâm tâm tôi vẫn là kẻ đã phá giới và mê đắm nhục dục như những người đàn ông bình thường khác.

Có lẽ tôi phải nói rõ cho thí chủ điều đó có nghĩa là gì, cũng như phần câu chuyện đang bỏ lửng. Thưa thí chủ, đêm hôm ấy sau khi đưa chàng ngốc vào buồng nằm nghỉ, người đàn bà ấy đã đến chỗ tôi ngồi bên lò sưởi. Nàng thủ thỉ rằng ở lại bên nàng nơi có dòng sông thần bí đông ấm hè mát có phải là tốt hơn nhiều việc làm một hòa thượng lang thang trong cõi đời đầy rẫy bất trắc, đau thương này hay không? Chỉ cần tôi đồng ý, thì thí chủ có thể xem như tôi đã bán linh hồn cho quỷ dữ, nhưng thưa thí chủ, tôi muốn tự minh oan rằng lúc ấy tôi chỉ thấy bùi ngùi thương cảm vô hạn cho nàng. Một người đàn bà thui thủi nơi thâm sơn cùng cốc chẳng có ai bầu bạn ngoài một chàng ngốc ăn không nên đọi nói không nên lời, có đáng thương không cơ chứ!

Buổi bình minh khi từ biệt người đàn bà tôi đã vô cùng xúc động. Nàng nói nàng rất buồn vì từ nay về sau có lẽ không còn hy vọng gặp lại tôi, chẳng còn biết trông đợi gì ngoài tuổi già ở nơi hẻo lánh này. "Mỗi khi bắt gặp con suối với những cánh anh đào trôi lững lờ trên hành trình của mình mong sư thầy hãy nhớ đến tôi, vì cảnh ngộ của hoa cũng là cảnh ngộ của tôi." Khi từ biệt, người đàn bà tuy quyến luyến nhưng vẫn chu đáo dặn dò tôi men theo con sông để tìm đến ngôi làng. Nàng nói muốn biết có đi đúng hướng về làng hay không thì cứ để ý tốc độ dòng chảy, càng nhanh là càng đến gần thác nước và khi nào gặp thác nước thì có thể an tâm được rồi. Nàng vừa tiễn tôi vừa ân cần chỉ dẫn như vậy cho đến khi ngôi nhà đã ra ngoài tầm mắt.

Mặc dù tôi và nàng không thể nên vợ nên chồng nhưng tôi đã vẽ ra viễn cảnh về cuộc sống chung: từ sáng đến tối chúng tôi sẽ chẳng rời nhau nửa bước, chuyện trò bên mâm cơm đạm bạc và cùng húp canh nấm rừng. Tôi nhóm lửa còn nàng nấu nước, tôi lượm trái cây rừng đưa nàng bóc vỏ. Tôi và nàng, một người ngồi trong nhà người kia ở ngoài sân, cười cười nói nói qua cánh cửa dán giấy bồi. Rồi chúng tôi sẽ lại cùng ra sông tắm, nàng trút bỏ quần áo để âu yếm tôi trong vòng tay ấm áp, dịu dàng như những cánh hoa còn tôi sẽ cảm nhận hương thơm từ hơi thở của nàng trên lưng mình. Vâng thưa thí chủ, tôi đã từng mơ tưởng như vậy và sẵn sàng vứt bỏ cuộc đời này để chạy theo giấc mộng ấy!

Bị những ảo ảnh này mê hoặc, tôi thẫn thờ nhìn dòng thác cuồn cuộn đang sôi lên trước mắt. Bây giờ nghĩ lại giây phút ấy tôi vẫn còn toát mồ hôi lạnh. Cả thể chất lẫn tinh thần của tôi đều ở tình trạng thảm hại sau một buổi sáng trèo đèo lội suối, và mặc dầu cảm thấy may mắn khi cuối cùng đã đến gần hơn với môi trường cộng đồng, tôi không sung sướng gì với ý nghĩ quay trở lại thế giới văn minh. Ở trạm dừng chân cho khách qua đường tôi có thể mong đợi gì ngoài một chén trà nhạt nhẽo được bưng ra bởi một bà già hôi miệng. Tôi bèn ngồi trên tảng đá, để cho đầu óc rối bời giữa tình cảm và lý trí và nhìn đăm đăm vào thác nước mà sau này tôi mới biết người ta gọi tên là "Thác Vợ Chồng."

Mỏm đá to lớn màu đen án ngữ giữa con sông, nom như đầu của một con cá mập khổng lồ rẽ nước ra làm hai ngành thác. Ngọn thác không cao lắm, áng chừng năm hay sáu mét nhưng dòng nước trải rộng như hoa văn thổ cẩm xanh trên nền trắng và dòng sông tiếp nối dưới chân thác cuồn cuộn chảy như một mũi tên xuyên qua làng. Trong hai ngành thách bị chia cắt mởi mỏm đá, một ngành rộng hơn đổ thẳng xuống trong như thủy tinh còn ngành kia nhỏ hẹp, khúc khuỷu uốn quanh rất nhiều sỏi đá làm mạch nước gián đoạn và tung bọt trắng xóa như một bức rèm châu phủ lên vách núi."

25.

"Ngành nhỏ hơn, Thác Vợ, dường như đang vật vã quằn quại vì đau khổ. Dòng nước mỏng manh yếu ớt phát ra âm thanh tựa tiếng kêu khóc của một người đàn bà ghen tuông cùng cực đang vươn ra nhờ một tia nước nhỏ vượt qua mỏm đá để chạm đến bên Thác Chồng song một tảng đá vững chãi đã chia cắt lứa đôi đến tận chân thác nơi bọt nước tung trắng xóa. Phải mất một đoạn dài thì hai ngành mới nhập làm một.

Người đàn bà dịu dàng xòe tayvuốt ve cái bờm ngựa

Thác Chồng trái ngược với Thác Vợ, hùng dũng và uy nghiêm với dòng nước xiết đủ để nghiền nát sỏi đá mà đi thẳng vào lòng đất. Một nỗi buồn sâu sắc, mênh mang tràn ngập trong lòng khi tôi ngắm nhìn con sông đổ xuống vách núi tạo thành hai ngọn thác này. Đường nét Thác Vợ như run rẩy trong nỗi bi thương như hình ảnh một người đàn bà xinh đẹp nép vào lòng một người đàn ông mà khóc. Đang đứng an toàn trên bờ song những gì trước mắt khiến tôi không thể kìm lòng và ký ức về cái đêm hôm trước đã tắm cùng nàng ở phía thượng nguồn con sông khiến đôi chân tôi run rẩy. Có lẽ do óc tưởng tượng đi quá xa nhưng trong một khoảnh khắc tôi đã thấy Thác Vợ biến thành người đàn bà ám ảnh tâm trí mình bị nuốt chửng bởi màn sương, bị xuyên thủng bởi ghềnh đá lởm chởm và nát vụn, rơi lả tả như những cánh hoa anh đào rồi lại hiện ra bồng bềnh từ gương mặt, cổ, ngực, cánh tay, đôi chân... để tiếp tục tan biến và vụn vỡ. Cứ thế, sự hiện diện và tiêu tan của nàng làm tôi không chịu thấu, suýt nữa đã buông mình xuống dòng nước để ôm thật chặt lấy Thác Vợ.

Cũng may tôi kịp bừng tỉnh, ý thức sự hiện diện quyền uy của Thác Chồng bên cạnh đang tuôn nước xối xả làm rung chuyển mặt đất và vang vọng khắp núi rừng. Song tôi tự hỏi nếu Chồng thực sự oai nghiêm mạnh mẽ thì tại sao, tại sao anh ta không thể cứu được Vợ, không thể làm cho nàng bớt khổ sở? Thay vì nhảy xuống thác quyên sinh, tôi quyết định quay lại ngôi nhà trên núi song bước chân vẫn lưỡng lự vì tự đáy lòng hiểu rằng động cơ của mình không trong sạch. Tôi rắp tâm trở lại để nhìn mặt nàng, nghe giọng nói của nàng, để được trải nệm nằm ngủ bên cạnh tấm nệm của vợ chồng nàng thay vì tiếp tục cuộc đời tu hành khổ hạnh. Đang ngồi trên tảng đá, tôi bật dậy dợm theo dấu chân quay về thì ai đó vỗ vào lưng bảo: "Ơ kìa, không phải là vị hòa thượng đấy à?"

Tôi mải mơ màng nhưng nói đúng ra kiểu như bị bắt quả tang nên giật thót, cũng may đó là lão già đêm hôm trước chứ không phải tên đầu trâu mặt ngựa nào Diêm Vương cử đến. Lão đã bán con ngựa thì phải, nom có vẻ phấn khởi, trên vai vác một cái túi nhỏ còn tay cầm một sợi dây xỏ vào miệng con cá chép tươi sống dài chừng hai thước vảy vàng lấp lánh, đuôi búng tanh tách. Tôi ngỡ ngàng chẳng biết nói gì trước lão già mà chỉ đứng thẫn thờ trong khi đối phương nhìn tôi từ đầu đến chân. Tôi có cảm tưởng ông già đã đi guốc trong bụng mình nên mới nhe răng cười một cách kém thân thiện:

"Hòa thượng làm gì ở đây vậy? Cứ tưởng người tu hành thì phải dấn thân chịu khổ, ai đời lại ngồi vắt vẻo nhàn nhã bên bờ sông thế này? Trời đâu đến nỗi nóng quá, hòa thượng mới đi được có năm dặm đường từ nơi tối qua vừa nghỉ đêm thôi ạ, nếu chịu khó thì giờ này đáng lý ra hòa thượng đã về đến làng, ngồi tụng kinh dưới tượng Địa Tạng bồ tát rồi. Ngươi đang mơ tưởng đến cô chủ ta trên núi là cái chắc. Hòa thượng ơi đừng hòng qua mặt lão đây, ta tuy già nua, mắt mũi kèm nhèm nhưng vẫn phân biệt được trắng đen nhé. Nói cho mà nghe, nếu ngươi giống như những gã đàn ông tầm thường khác thì sau khi được cô ta mơn trớn dưới sông đã không còn giữ được hình dạng con người. Ối giời, ngươi sẽ biến thành trâu bò, dơi chuột, thành cầm thú, suốt đời nhảy nhót chuyền cành. Lúc ngươi từ dưới sông về đây ta đã hết sức ngạc nhiên vì ngươi vẫn còn là người, rõ ràng ngươi là kẻ có ý chí kiên định, điều đó đã cứu ngươi."

"Chắc tiểu hòa thượng còn nhớ con ngựa ta đem bán hôm qua. Trên đường ngươi hẳn gặp một tên buôn thuốc đến từ Toyama. Tên này háo sắc nên ngay lập tức bị biến thành ngựa, ta đem hắn ra chợ bán lấy tiền, đem tiền đi mua con cá chép này. Đây là món mà cô chủ yêu thích. Ngạc nhiên lắm à, thế ngươi nghĩ cô ta là gì?"

Tôi buột miệng ngắt lời nhà sư: "Thế cô ta là gì?"

26.

Hòa thượng gật đầu như đã hiểu rõ suy nghĩ của tôi và thì thầm: "Thí chủ hỏi người đàn bà ấy là gì, xin lắng nghe tôi giải thích. Hóa ra tôi đã được nghe về người đàn bà trên núi trước khi gặp nàng. Thí chủ còn nhớ quãng đường lầy lội tôi đi qua trước khi băng đèo, nơi tôi gặp một nông dân kể câu chuyện về ngôi nhà trên cây của một thầy thuốc từng sinh sống trên ấy không? Người đàn bà nọ chính là con gái ông thầy thuốc."

"Ngày xửa ngày xưa ở huyện Hida này không có chuyện kì lạ nào xảy ra, ngoại trừ sự ra đời của một thiếu nữ đẹp như ngọc ấy là con gái của ông thầy. Bà vợ ông ta má bánh đúc, mắt hí mũi tẹt, hai vú chảy xệ, ai cũng lấy làm thắc mắc tại sao đứa trẻ được nuôi bằng dòng sữa chảy ra từ bầu ngực gớm ghiếc ấy lại lớn lên thành một tuyệt sắc mỹ nhân. Cô bé khả ái đến nỗi người ta đồn đại hết sức ly kỳ rằng nàng chính là hiện thân của những người con gái nghiêng nước nghiêng thành trong truyền thuyết, khiến vị thần nào đó bắn một mũi tên trắng lên mái nhà làm điềm báo là ngài muốn nàng phải được dâng cho ngài, hay một vương tôn săn bắn ở miền quê bắt gặp nàng bèn đưa nàng về làm công nương.

Ông thầy thuốc râu kẽm má hóp là loại người kiêu ngạo và ưa làm bộ nhưng cũng biết tí chút về nhãn khoa vì người ta hay gọi ông này đến chữa cho những nông dân bị bui hay vỏ trấu bay vào mắt trong mùa gặt. Có điều về khoa nội ông ta mù tịt, còn khoa ngoại thì bạ thương tích gì ông thầy cũng chỉ biết bôi vào tí thuốc mỡ được chế bằng dầu trên tóc mình pha với nước. Phần vì trên đời có những người cả tin vô điều kiện; phần vì bệnh nhân của ông ta, ai còn toàn mạng thế nào đấy lại phục hồi; cũng phần vì quanh vùng chả còn ông thầy thuốc nào khác nên tất yếu ông ta trở thành một vị danh y.

Năm cô con gái lên mười sáu, mười bảy tuổi, ở độ tuổi tươi đẹp nhất của người thiếu nữ, thì ai nấy bất kể là mê tín hay không cũng đều nườm nượp kéo đến nhà ông thầy, nhất trí tôn nàng lên làm Quan Âm Bồ Tát đầu thai xuống nhân gian cứu khổ cứu nạn. Từ đó, ngày ngày đủ loại bệnh nhân đến gặp cô con gái mà gặp rồi thì ai cũng phải mê. Người nào bị đau tay cô chỉ cần hỏi han, lấy ngón tay xoa mấy cái là hết đau. Một thanh niên tên Jisaku bị thấp khớp nặng vừa được nàng chạm vào một cái đã khỏi, người khác uống nước bị ngộ độc chỉ cần nàng xoa bụng là mạnh khỏe bình thường. Ban đầu cô gái chỉ chữa được cho nam thanh niên, dần dần phép lạ của nàng hiệu nghiệm với các ông già và cuối cùng là phụ nữ. Nếu không làm cho người bệnh hết đau thì nàng cũng phần nào khiến họ đỡ đau. Ông lang băm thường xỉa mũi dao rỉ sét vào chỗ bị phỏng của người bệnh làm họ la toáng nhưng chỉ cần được cô con gái áp ngực vào lưng và ôm lấy vai thì họ sẽ chịu đau đớn dễ dàng hơn.

Lần nọ có một đàn ong bắp cày làm tổ trên cây sơn trà cổ thụ trước lùm cây bao quanh nhà ông thầy thuốc. Có cậu nọ tên Kumazo tuổi ngoài hai mươi, ở nhà ông thầy học việc kiêm luôn chức người ở, làm hết những việc từ chế thuốc đến lau nhà, đào khoai, kéo xe. Kumazo ăn trộm trong đống thuốc của ông thầy một lọ axit clohidirc trộn nước đường, giấu vào ngăn tủ đựng lễ phục vì biết ông thầy mình vốn là loại người bần tiện, nếu phát hiện chai thuốc bị mất cắp thế nào cũng cho mình một trận. Tuy nhiên, vì ghiền uống thứ hỗn hợp ấy nên cậu ta không kìm được thói ăn cắp vặt. Một hôm trong lúc dọn vườn cho thầy Kumazo phát hiện ra tổ ong bắp cày.

Cậu chạy vào hiên nhà, bảo cô chủ ra xem cậu vừa phát hiện được cái này hay lắm. Kumazo nói chỉ cần cô gái nắm tay cậu một lúc, cậu sẵn sàng cho cả bàn tay vào tổ ong cho chúng bâu vào vì ngay cả khi bị đốt thì phép màu từ bàn tay cô sẽ giúp cậu không cảm thấy đau. Bằng không nếu cậu dùng chổi tre đập tổ ong, nhất định chúng sẽ bay tứ tung và bu lấy cả người cậu đốt cho tới chết. Trước chàng anh hùng rơm, cô gái chỉ mỉm cười nhưng rốt cuộc cô cũng chịu nắm tay cậu sau một hồi năn nỉ. Kumazo tiến đến tổ ong đang vo ve đầy giận dữ, một lúc sau quay lại hiên nhà với bảy hay tám con ong đậu trên tay trái còn đang đập cánh, rung chân và bò loanh quanh những ngón tay đang nắm chặt. Kết quả của sự vụ này là tiếng tăm cô nàng vang dội khắp làng trên xóm dưới, thậm chí còn có lời đồn rằng bàn tay kỳ diệu của nàng có thể bảo vệ được người ta khỏi vết thương do súng đạn.

Từ đấy về sau ai cũng công nhận phép thuật của cô con gái và suốt chừng ấy năm xa lánh cuộc đời, sống với chàng ngốc trên núi, cô ta đã tu luyện nội công đạt mức thượng thừa. Ban đầu cô ta phải áp cả thân mình vào nạn nhân để làm phép, sau đó là dùng chân, dùng tay còn bây giờ thì một hơi thở của cô ta cũng đủ mê hoặc những du khách lạc đường, biến họ thành bất cứ thứ gì cô ta muốn."

Đó là câu chuyện cụ già đã kể cho tôi bên thác nước. "Tiểu hòa thượng, ngươi hẳn đã thấy bọn khỉ quanh nhà và đám cóc nhái, rắn, thỏ, dơi trên đường đi. Bọn thú vật ấy chính là những kẻ lai vãng bị cô chủ quyến rũ, đưa đi tắm sông rồi làm phép biến ra."

Cụ già nói đến đây tôi nhớ lại con cóc bám theo người đàn bà cũng như con khỉ và con dơi đã nhảy lên người nàng, cả bọn thú vật gớm ghiếc đã công kích ngôi nhà trong cái đêm kinh hãi vừa rồi. Cuối cùng tôi đã hiểu ra sự thật phía sau sự lạ lùng đó. Ông cụ kể tiếp rằng, chàng ngốc mà người đàn bà lấy làm chồng kia từng là bệnh nhân của ông thầy thuốc vào thời điểm danh tiếng của người con gái huy hoàng nhất. Lúc ấy chàng ngốc còn nhỏ, được người anh trai tóc dài cõng từ trên núi xuống cùng ông bố quê mùa để chữa một cục u ở chân làm cản trở việc đi đứng.

Ông lang băm bố trí cho gia đình họ một gian phòng để chăm con trong thời gian chữa trị nhưng khối u diễn biến phức tạp, phải rút đi một lượng máu đáng kể. Vì còn ít tuổi, thể trạng phải có sự chuẩn bị trước khi đưa lên bàn mổ nên cậu bé được bồi dưỡng mỗi ngày ba quả trứng sống và đắp một ít thuốc lên chỗ u để giảm đau. Mỗi lần lớp thuốc khô bị bóc ra thường dính luôn cả da thịt cậu bé nên cậu khóc rất dữ, ông anh và ông bố đều không tài nào dỗ được nhưng chỉ cần người gỡ thuốc là cô con gái thì cậu tuyệt đối không khóc.

Thật ra ông thầy chẳng biết phải chữa trị cho cậu bé thế nào, cứ lần lữa nói thằng bé còn yếu quá không thể mổ được hết ngày này sang ngày khác. Sau ba hôm ông bố quay khúm núm dập đầu xuống sàn cáo từ quay về ngôi nhà trên núi, để cậu lớn ở lại trông em. Đến lúc xỏ giày mà ông vẫn cứ cúi đầu đến chạm cả vào sàn đất, năn nỉ lương y hãy làm tất cả mọi việc có thể để cứu mạng cậu con trai thứ của tôi. Một tuần lại trôi qua không có chuyển biến khả quan nào, lần này cậu anh trai được cắt cử cử ở lại chăm sóc em nước mắt ngắn dài giải thích với cậu em trai bệnh tật là mùa gặt đã tới rồi, nhà mình bận lắm, trời mấy bữa nay âm u như sắp mưa mà nếu không thu hoạch trước khi mua xuống thì thóc lúa sẽ hỏng hết, anh lại là đứa gặt giỏi nhất nhà nên anh cũng phải về thôi.Từ lúc ấy cậu bé bị bỏ lại một mình. Trên sổ hộ tịch thì cậu mới lên sáu nhưng chính ra cậu đã mười một tuổi. Ông bà cụ ở nhà tính rằng nếu thằng bé lên hai mươi tuổi lúc họ đã ngoài sáu mươi thì sẽ không bị bắt đi lính, thành thử cứ đợi năm năm hãng đi đăng ký khai sinh. Cậu bé đầu óc cũng sáng sủa thông minh, ngặt nỗi lớn lên ở nơi rừng rú hoang vu nên chẳng hiểu người dưới xuôi nói gì. Ở nhà ông thầy thuốc mỗi ngày cậu đều ăn ba quả trứng sống, tưởng là làm thế sẽ giúp cơ thể sinh sản thêm máu bù cho chỗ máu sẽ mất khi phẫu thuật. Thỉnh thoảng cậu cũng khóc nhưng trước đó bị anh trai la rầy nên giờ chỉ dám sụt sịt chứ không òa lên. Theo yêu cầu của cô con gái, cậu được dùng bữa cùng lúc với gia đình ông thầy thuốc nhưng lại chỉ thích rúc vào xó nhà cạp dưa muối.

Cái đêm hôm trước ngày phẫu thuật cuối cùng cũng đến, ngôi nhà ông thầy thuốc chìm trong yên lặng. Cô con gái đi vệ sinh thì bắt gặp tiếng khóc thút thít của cậu bé, thấy mủi lòng, bèn vào giường ôm cậu đi ngủ. Sáng hôm sau ca mổ bắt đầu, cô gái như thường lệ ngồi sau lưng bệnh nhân và ghì cậu bé vào ngực mình. Mặc dù mồ hôi chảy ròng ròng nhưng khả năng chịu đựng của cậu quả thực đáng ngưỡng mộ - có điều ông thầy thuốc đã lỡ tay thế nào mà máu tuôn xối xả không sao cầm nổi, thần sắc cậu bé bắt đầu tái nhợt, khéo phen này không giữ nổi tính mạng. Ông thầy thuốc cũng thất sắc, lo như ngồi trên đống lửa song sau ba ngày phép màu nào đó xảy ra, máu đã cầm được và mạng của bệnh nhân cũng vì thế mà giữ được. Chỉ có điều đôi chân cậu bé từ đây trở thành tàn phế.

Cậu bé chỉ có thể lết đi và nhìn vào đôi chân vô dụng của mình với ánh mắt thất vọng tràn trề. Mỗi lần ngồi khóc, trông cậu như con châu chấu tha cái chân cụt trong mồm, chẳng ai có thể cầm lòng trước vẻ mặt đáng thương vô cùng của cậu. Ông thầy lấy làm giận dữ, e tiếng khóc ai oán của cậu bé lan ra thì uy tín của mình gầy dựng sẽ đổ bể nhưng cô con gái vì lòng thương người vẫn ôm lấy cậu, để cậu gục vào ngực mình. Trước cảnh ấy, ông lương y dỏm – cha cô gái chỉ biết bất lực mà bó tay, khịt mũi trong sự bất bình.

Cha của cậu bé rốt cuộc đã quay lại đón con, coi tình trạng thể chất của cậu như số trời đã định mà không hề oán trách nửa lời song cậu bé một mực không muốn xa cô con gái ông thầy thuốc. Ông bố nhân việc đó bèn sắp xếp cho con đi cùng gia đình cậu bé về nhà, xem như một cách tạ tội với gia quyến người bệnh sau ca phẫu thuật thất bại. Cô con gái chỉ có ý định sang bên ấy một hay hai hôm nhưng gia đình cậu bé cứ van nài ỉ ôi thành thử ở lại tới ngày thứ năm thì mưa to chưa từng thấy, cứ như ông trời tuôn nguyên một dòng thác xuống. Ở trong nhà mà vẫn phải mặc áo tơi vì mái tranh dột nát không chống đỡ nổi và sửa chữa là chuyện không tưởng. Chẳng ai dám đi đâu và muốn biết hàng xóm quanh mình còn sống hay đã chết thì chỉ có cách gọi nhau thật to. Có lẽ mưa của tám trăm năm đã được tích tụ vào tám ngày, để đến đêm ngày thứ chín một cơn cuồng phong đã cuốn sạch và nhấn chìm tất cả trong bùn.

Vô tình mà những người duy nhất còn sống sót sau trận lụt kinh hoàng chỉ có cô con gái, cậu bé và một cụ già ngẫu nhiên có mặt cùng họ. Gia đình ông thầy thuốc đã bỏ mạng ở chân núi. Người ở vùng lân cận kháo nhau rằng sự ra đời của một tuyệt sắc giai nhân ở nơi hẻo lánh ấy chính là điềm báo cho biến cố to lớn này. Cô gái không chốn nương thân và cậu bé tàn phế côi cút rốt cuộc cùng nhau sống đời cô độc trên núi từ khi ta biết đến họ cho tới hôm nay, tính ra cô chủ ta đã chăm sóc chàng ngốc được mười ba năm ròng kể từ trận lụt."

Câu chuyện của cụ già đến đây là hết, cụ nở nụ cười thiện ý nham nhở và gớm ghiếc: "Tiểu hòa thượng nghe xong chắc hẳn rất bùi ngùi cho thân phận người đàn bà ấy, muốn được đỡ đần cô ta những việc như bổ củi, gánh nước rồi lại tự huyễn hoặc bản thân rằng điều đó xuất phát tính thương người, lòng trắc ẩn nhưng kỳ thực động cơ của ngươi là nhục dục không hơn không kém. Ta biết ngươi đang có ý đồ quay về ngọn núi nhưng ta cảnh báo ngươi: Cô chủ ta có thể không màng thế sự mà an phận làm vợ chàng ngốc nhưng cô ta cũng có cách tiêu khiển để bù lại chỗ thiệt thòi ấy là hễ gặp gã đàn ông nào vừa mắt thì phải quyến rũ bằng được. Một khi đã chán chê, cô ta sẽ biến hắn thành cầm thú. Con suối trên núi sinh ra sau trận lũ kia chính là món quà trời ban cho cô ta, và con sông thần kỳ nọ tiếp sức cho cô ta trong việc quyến rũ đàn ông - kỳ thực ngoài ngươi ra thì trước nay chưa hề có kẻ nào thoát khỏi nanh vuốt cô ả. Ngươi là người đầu tiên đó!"

"Hòa thượng biết đấy, luyện công chẳng phải việc thoải mái dễ dàng, có những lúc cô chủ ta đầu bù tóc rối, mặt mày xanh xao tiều tụy nhưng hễ xuống sông tắm là lại xinh đẹp mơn mởn như xưa. Cô ta chỉ cần vẫy tay là gọi được cá, nháy mắt là quả trên cây rụng vào lòng, phẩy tay áo thì mưa như trút nước, nhíu cặp mày thì gió bão nổi lên. Bản chất cô chủ là ham mê nhục dục vô độ và đặc biệt ưa thích những chàng trai trẻ, chắc hẳn ngươi đã nghe cô ta tỉ tê mấy lời ngọt ngào tình tứ nhưng kỳ thực một khi cô chủ đã thỏa mãn thì tai ngươi sẽ vẫy, đuôi ngươi sẽ mọc, hai tay chạm đất, than ôi, thành súc vật lúc nào không hay. Tiểu hòa thượng, ngươi có thể tưởng tượng ra cảnh cô chủ ta đánh chén con cá này, ngồi xoạc cẳng dạng háng mà uống máu nó, ái chà, chân tướng của cô ả đích thị là yêu quái hiện hình! Thôi, hòa thượng biết điều thì cuốn gói đi khỏi đây, đừng có mê gái mà hão huyền ảo tưởng nữa, giữ được hình dạng này là tốt phước lắm đấy. Ngươi xem, cô chủ ta dù gì cũng động lòng chiếu cố cho ngươi. Trời đã phù hộ ngươi, ngươi còn trẻ, phải chuyên tâm vào việc tu hành." Nói xong cụ già vỗ mạnh vào lưng tôi rồi tiến về con đừng lên núi với con cá lủng lẳng trên tay, không hề ngoảnh lại.

Tôi nhìn theo bóng ông cụ nhỏ dần và xa khuất vào sau rặng núi chút vót, vừa hay trời nổi giông, sấm chớp giật đùng đùng từ phía đỉnh núi nơi cụ già đang hướng đến. Tiếng sấm rền vang, át cả âm thanh của thác nước nơi tôi đang đứng. Tôi bất chợt tỉnh ngộ, hướng về phía cụ già lạy một lạy để thể hiện lòng biết ơn lời dạy bảo ban nãy và nhét cây gậy vào dưới tay áo. Kéo sụp mũ để che chắn cơn bão sắp kéo đến, tôi nhanh chân tiến về phía đường cái. Về đến làng, tôi thấy rặng núi đã bị che lấp bởi một màn mưa dày đặc. Chắc hẳn con cá chép dành cho người đàn bà mà trong tay ông cụ gặp cơn mưa lớn như thế vẫn còn sống và giãy dụa được cho đến khi cụ về nhà."

Nhà sư từ núi Koya kể chuyện đến đây là hết, không rút ra bài học luân lý gì nhưng sáng hôm sau lúc chúng tôi từ biệt nhau mỗi người một ngã, tôi đứng trông ông đi về phía những ngọn núi tuyết phủ trắng xóa và hình dáng ông cũng nhòa theo cơn mưa tuyết. Tôi có cảm tưởng rằng ông đã tan biến vào những đám mây.

HẾT

Nam Tử

Kẹo Óc Chó

胡桃

(Kurumi, 1924)

Nguyên tác: Izumi Kyôka

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Kẹo Óc Chó ( Kurumi) được đăng tải lần đầu trên tạp chí Shinkô số tháng 2 năm 1924. Ngoài việc diễn tả một chủ đề quen thuộc với tác giả tức là sự khai thác những hiện tượng siêu nhiên, đoản thiên này với lối hành văn súc tích, giàu chất thơ, đầy những chuyển đoạn đột ngột, không hợp lý và chi tiết biến hoá khó lường, đã mang đến cho người đọc một ấn tượng kinh dị, thảng thốt,, trong khi tác giả chỉ mô tả một khung cảnh của cuộc sống thường nhật.

Rick Broadaway, người dịch Yashagaike (Demon Lake) đã tâm sự là ông gặp nhiều khó khăn khi dịch Izumi Kyôka và suýt đánh mất cái tinh tế và độc đáo của nhà văn khi cố tình dịch cho hợp lý [3].

Câu chuyện dưới đây do một người đi đường kể lại.

Hồi đó, ở Xứ Tuyết trên miền Bắc, đang vào mùa lá đỏ. Khách bước trên con đường làng quê anh. Nhìn dấu chân những người bộ hành để lại thành luồng trên lớp đá cát được rải ra dùng vào việc trùng tu con đường lớn, anh nghĩ rằng nó cũng được đặt dọc theo hướng của lối đi chính mà người ta đã vạch ra dưới lớp tuyết dày.

Chợt trước mắt anh hiện ra một quán kẹo bánh xinh xắn.

Anh bước vào bên trong.

Đây có hạt óc chó ngào đường không nào ?

Anh tính mua một ít làm quà..

Thưa, có ạ!

Người trả lời là một phụ nữ xinh đẹp, dáng thon thả. Tóc búi theo kiểu gái có chồng, óng mượt, được thắt lại bằng một giải lụa hồng. Tuy vóc thanh thanh nhưng nàng trông có da có thịt, một phần nhờ khéo ăn mặc. Áo khoác haori và tấm kimono, hai phần trên dưới đều may bằng lụa Ôshima, với những ô vuông sẫm. Nút dây haori thắt hơi sát, che bớt bộ ngực vun ....Cổ áo được cắt rất khéo, đường xẻ bên hai cánh tay trở ngược về bên trong giống như quần áo may cho con nộm, nơi khe hở để lộ chút màu đỏ của lớp áo lót mặc bên dưới kimono. Viền cổ còn mới nguyên, có lẽ được làm bằng nhiễu nhuộm kiểu yuuzen [4], có in hoa trên nền tím nhạt. Cổ áo khép lại cao ngang tầm vai làm cho người mặc như đượm một vẻ buồn thương u ẩn, nét đặc biệt thấy nơi phụ nữ sinh ra giữa vùng tuyết giá.

Em ra ngay đây!

Sở dĩ cô chủ quán lên tiếng như thế là vì nàng đang bận khách............Trông nàng mới 22, 23 tuổi hay chỉ lớn hơn một chút, hãy còn cái dáng một cô dâu mới về nhà chồng. Lúc đó, nàng đang lấy giấy để gói hàng vào trong một hộp con.

Nhân vì cô chủ lúi húi làm việc và quay lưng về phía anh, khách chỉ nhận ra cử động thanh thoát của hai cánh tay sau lần lụa của tấm áo khoác. Loại lụa này có vạch ngang, nhìn xuyên thấu được.

Khi nàng quay người lại và tiến ra đối mặt khách, mấy tà kimono chạm vào nhau, tiếng lụa nghe sột soạt theo mỗi xê dịch. Nàng cúi đầu nhẹ trước một cô người làm có khuôn mặt tròn vo và mái tóc xoắn ánh đỏ đang đứng đó, nhìn cô ta đầy vẻ thân thiện và và thoáng nở một nụ cười.

Này, em nhỏ tiệm bán son ....Em nè!

Dạ ... chị!

Thiếu nữ cô vừa gọi đáp lại với một giọng rét run trong khi hai bàn tay vẫn giấu kỹ vào trong ống tay áo, hai vai co rúm.

Nè, em có thấy lọ đựng bột hồ bên trên cái hộp không để đựng đường? Hồi này có ông khách mượn dùng vẫn chưa trả lại cho chị. Em chuyền hộ đến đây cho chị nhé!

Dạ được ... chị!

Cảm phiền nghe. Tại biết em dễ thương nên chị mới nhờ đó! Hi hi hi ....

Nàng vừa nói vừa cười. Sống mũi thẳng nằm giữa khuôn mặt trái xoan. Đôi mắt trong vắt...Khi cười, nàng phô hàm răng trắng muốt và bên trên là những chân răng, lợi màu hồng ướt, màu của những quả đào chín. Khổ nỗi, nàng vẫn thuộc về thế giới loài người. Một vẻ đẹp thánh thiện như vậy đáng lý ra chỉ tồn tại trong xứ sở của các vị thần.

Dạ, có chi đâu!

Nhưng tại em dễ thương mà.

Nàng ra dấu bằng mắt để chỉ chỗ lọ hồ, rồi chìa một cánh tay như muốn bắt lấy, bàn tay còn lại nắm ống tay áo của cánh tay kia.

Lọ hồ nằm ở cuối góc hộp bằng gỗ tạp, ngay sau lưng người khách. Đúng là một cái hộp không. Hồi nãy, giữa hai cơn mưa rào, trời có một lúc tạnh và có ai dựng một cái ô bằng giấy dầu còn rịn nước cạnh bên.

Người khách đi đường vẫn còn đứng ở đấy, tay tựa vào cán một chiếc dù mượn đỡ. Tiệm có một cái kệ hẹp, khá cao, nhìn ra ba mặt, và ở phía hướng về khách hàng, ngay trên mặt đất, có đặt một cái lò sưởi bằng sành, cao ngang tầm chiếc dù. Cô chủ quán có thể làm tiếp động tác mà nàng dự định bằng cách choài người ra phiá trước. Và sau đó nếu con người xinh đẹp ấy kéo ống tay áo kimono lên rồi vươn cánh tay ra, nàng có thể với tới lọ hồ.

Nàng nhờ cô bé kia là giữ ý để khỏi phải làm phiền người khách.

Có phải cô muốn lấy cái lọ này?

À, vâng...phải...cảm ơn ông nhiều lắm ạ!

Cô chủ quán ú ớ vì bị hỏi bất ngờ nhưng lấy ngay lại bình tĩnh, dịu dàng trả lời.

Lấy xong lọ hồ, có chiều hấp tấp vì muốn vào ngay bên trong, nàng nhón gót lê đầu gối di thật nhanh trên mặt chiếu .

Nàng cột gói hàng sau khi đã lấy ngón tay trỏ thường ngày hay thoa son để phết hồ lên giấy bao. Rồi lại dùng một tấm khăn vải lau nhẹ ngón tay vấy hồ đó. Lần này, nàng không lấy tay giữ ống tay áo nhưng khéo léo chèn nó vào trong cái obi thắt lưng, làm lộ ra nền lót màu hồng hoa mơ của tấm kimono. Cánh tay trắng ngần của nàng vươn lên không trung, từ trần nhà một lọn giây màu lá hành non quấn sẵn đang buông xuống.

Cả phần vai lẫn mông và cái kimono lụa Ôshima đều đã căng đến độ nhưng vươn cao như thế mà ngón tay nàng vẫn chưa chạm tới sợi giây. Lần trước, sợi giây đã bị cắt quá ngắn.

Ui!

Nàng cất một tiếng kêu khe khẻ.Búi tóc đong đưa theo chuyển động của cái đầu. Nàng ưởn người ra phía sau. Mỗi cố gắng của nàng để đưa mấy ngón tay bắt cho được sợi giây làm người ta có cảm tưởng như có một đàn hạc trắng bằng giấy xếp theo kiểu origami. Từ phía cổ tay áo màu đỏ với hoa văn chiyogami, chúng đang cùng nhau bay lên vòm mây trên bầu trời xanh là trần nhà.

Trong khi khách còn đang thừ người để ngắm thì sợi giây màu lá hành non đã bị đàn chim hạc giấy bắt được. Theo cử động ấy, ống tay áo nàng buông thõng xuống, Nàng bèn cầm lên và ngậm chặt nó giữa hàm răng để giữ lấy và cột cho xong gói hàng. Sau đó mới thở hắt:

Thế là xong! Em xin lỗi đã bắt ông phải đợi!

Cô chủ nói như thế sau khi đứa bé người làm của cửa hàng bán son đã nhận gói hàng và lấy lại chiếc dù của mình rồi tất cả ra khỏi quán với đôi giày vải màu xanh đậm của dân lao động.

Khách bèn trở lại câu chuyện đang bỏ dở:

Cho tôi xem cô bán những gì nào?

Dĩ nhiên, có ngay ạ!

Giữa hai cái hộp vừa đem ra, nàng cho khách xem cái nhỏ hơn cả. Biết nàng xử sự như thế vì tế nhị với khách hàng, anh bèn chọn hộp lớn.

Trên kệ của tủ kính cửa hàng, ở tầng cao nhất, khách thấy có bánh bông lan castella và bánh trái Tây phương dàn hàng bên nhau như một bó hoa đủ màu. Kẹo óc chó được đặt trong những hộp dài nằm ở tầng dưới. Cô chủ nhà lại ngồi xuống chỗ cũ trên manh chiếu tatami, người quay ngang, mắt nhìn xuống phía đùi mình. Cái cổ áo màu tím của nàng phản chiếu vào cánh cửa kính mà nàng để mở. Nó giống như cánh cửa một căn phòng được sưởi ấm, nơi người ta ươm hoa. Vào lúc ấy, khách cảm thấy cả tro trong chiếc lò sưởi mà mình đang đưa tay hơ cũng tỏa ra hơi nóng.

Những hạt óc chó bọc đường trắng rơi rào rạo vào trong hộp như một trận mưa hoa dưới sự điều khiển bởi những ngón tay thanh tú của cô chủ quán. Khách thấy hiện ra trước mặt anh một khuôn mặt đàn bà hay cười, không, đấy phải là một khuôn mặt dễ hờn dỗi, hay khác hơn nữa, khuôn mặt của người thích chòng ghẹo kẻ khác. Bất chợt lúc đó, một viên kẹo bỗng trượt khỏi tay nàng và lăn lông lốc trên mặt chiếu.

Viên kẹo kỳ lạ đó giống như một con xúc xắc, ngẫu nhiên thay đổi được cuộc đời người ta.

Khi thấy nàng hồn nhiên đưa tay ra lượm viên kẹo đó và tính đặt nó vào trong hộp như không có gì xảy ra, khách chới với:

Ô! Làm thế không được đâu, cô ạ. Tôi định mang kẹo đi biếu cho mấy người trên Tôkyô mà.

Má nàng bỗng đỏ ửng lên. Mắc cỡ quá, nàng co chân đứng bật dậy rồi theo đà định ném viên kẹo đó ra bên ngoài cửa tiệm.

Thêm một lần nữa, ống tay áo lại để lộ cánh tay trần đến chỗ cùi chõ, trông trắng muốt chẳng khác cái cánh bằng lông vũ mà những nàng tiên hay ve vuốt.

Uổng chưa! Tiếc quá đi mất!

Và lúc đó, hút sâu trong cửa tiệm, sau bức bình phong, có một giọng nói cất lên. Âm thanh kỳ quái nửa người, nửa thú, nó giống như giọng một con nhồng đang nhại tiếng người:

Không được phí! Không được phí! Gừ gừ gừ ừ ừ ....

Từ đằng sau tiệm, nghe được cả tiếng ai đang cho tay cào cào lên lớp đường cát .

Cô chủ trẻ đáng thương có vẻ hoảng sợ, hấp tấp sắp viên kẹo đó vào hộp như trước nhưng nàng bỗng chần chờ, dò hỏi khách bằng ánh mắt, những dợm dấu viên kẹo vào ống tay áo.

Nàng bỗng chắp hai bàn tay lại như thể van xin rồi áp mu bàn tay mảnh mai của mình vào bên má làm cho búi tóc như muốn xô lệch, đứng dậy , nhìn người khách và nói:

Làm sao bây giờ? Em biết làm sao bây giờ?

Thế thì mỗi người ăn lấy phân nửa vậy!

Khách vẫn giữ giọng tỉnh như không.

Không thể lấy ngón tay bẻ đôi được. ....Cô biết tôi là dân vùng này, lạ gì kẹo óc chó. Nó rất mong manh, dùng tay vào là nát bấy. Cô lấy răng cắn phân nữa đi...Còn phân nửa kia ...

Thưa vâng.

Trong đôi mắt mở thật to của khách lúc ấy, tất cả huyển mộng của tiền kiếp, địa ngục của lai sinh đều đọng lại nơi cái miệng nhỏ đang hé ra như búp hoa hàm tiếu. Ngay cả cái nướu răng được tưới lên bằng luồng máu hồng đang dâng lên trên mặt nàng trông cũng đẹp. Mắt khách dán vào viên kẹo óc chó đó mà cảm thấy đầu lưỡi của mình như đang quấn tròn lấy một quả cầu màu trắng linh thiêng.

Một con khỉ rừng, một con khỉ thật to! Con khỉ ngấu nghiến lấy phân nửa viên kẹo óc chó - trắng tinh như một quả dâu đẫm tuyết - trong tay cô chủ quán, rồi quên cả che dù, nó chạy vọt ra khỏi bóng tối của hàng hiên, nơi những luồng mưa rào đang vật vã.

Khách đi ngang qua tấm bảng quảng cáo mạ vàng của một cửa hiệu thuốc xưa nhất trong phố. Từ bên trong ngôi vườn tên là Kim Vân Viên, một cây tùng cổ nghìn năm chìa cành ra ngáng lấy tầm mắt làm anh ngỡ mình sẽ va đầu vào nó. Khách quay lại nhìn và thấy có ai đang dùng một cái xẻng để xúc đường quậy phá tứ tung làm những hạt đường bắn lên như tia lửa. Cô chủ quán ngả xuống bên dưới người chồng, một cánh tay anh ta đang nắm ghịt lấy người cô và giật mạnh Tấm kimono lê lết trên đất, còn hai cánh tay nàng đang dạt ra hai phiá, thân hình lồ lộ cả da thịt, chỉ có mái tóc hãy còn óng mượt.

Trong một phút giây, lữ khách liên tưởng đến nàng công chúa trong truyện thần tiên bị một con quỉ dữ hành hạ.

Thế nhưng, thân thể của nàng với cả tứ chi làm sao ai có thể tách ra làm hai.... Nàng đâu phải là một hạt óc chó!

Dù sao, phân nửa hạt óc chó vừa trôi qua cổ họng anh như một lá gan ngào đường của một con vật tế sinh. Khi hạt ấy còn ở giữa rừng sâu, các vị sơn thần có lẽ đã phả vào trong nó một phép mầu .

Bóng núi âm u đổ lên trên đầu ngọn thông... Ít nhất đó là điều khách tự nhủ khi anh ba chân bốn cẳng chạy thoát ra khỏi nơi ấy.

Đó là câu chuyện nghe được từ một khách đi đường.

(Dịch xong tại Tôkyô ngày 2 tháng 4 năm 2015)

Nguyễn Nam Trân

[1] - Theo C. Sakai (trong từ điển J.J. Origas), Teriha Kyôgen là tên một hình thức sân khấu trung gian giũa Nô và Kabuki.

[2] - Bài chú có trong nguyên văn của Izumi Kyôka và được Charles Shirô Inouye dịch nhưng bị cắt mất trong bản dịch của Stephen W. Kohl. Dù thấy không ảnh hưởng mấy đến nội dung bản dịch vẫn xin đăng bên lề để bạn đọc tham khảo: «Nhược bất thuận ngã chú / Não loạn thuyết pháp giả / Đầu phá tác thất phân / Như A Lê Thụ chi / Như sát phụ mẫu tội / Diệc như yếm du ương / Đẩu xứng khi cuống nhân / Điều đạt phá tăng tội / Phạm thử pháp sư giả / Đương hoạch như thị ương". Tạm dịch: "Ví chẳng theo thần chú / Náo loạn kẻ thuyết pháp / Đầu sẽ chẻ làm bảy / Như đọt A Lê Thụ / Tệ hơn giết cha mẹ / Giống kẻ dấu ác ý / Cân đo lừa dối người / Chọc phá cả nhà tu / Tội xúc phạm đến ta / Tai vạ sẽ không tha " (NNT)

[3] - Rick Broadaway, Translating Izumi Kyoka, 2007, tư liệu mạng (trang nhà Đại học Kanazawa).

[4] - Tiếng tắt để gọi Yuuzenzome, một phương pháp nhuộm hàng vải với hoa văn đặc sắc, hoa lệ, do người tên Yuuzensai ở Miyazaki sáng chế trong năm Genroku ( 1688-1704).

Tư liệu tham khảo:

Izumi Kyôka, nguyên tác Nhật ngữ của Kôya Hijiri và Kurumi trong Aozora Bunko trên mạng và Tuyển tập Izumi Kyôka do nhà Iwanami xuất bản.

Charles Shirô Inouye dịch Izumi Kyôka, Japaqnese Gothic Tales, 1996, University of Hawaii Press xuất bản, Hawaii, USA. (The Holy Man of Mount Kôya, trang 21 đến 72).

Stephen W. Kohl, The Saint of Mt Koya, 1990, dịch Kôya Hijiri (tư liệu mạng www.intangible.org).

Groupe Kirin, Yuuko Brunet v à Isabelle Py Balibar dịch Kurumi (Les noix glacés, trang 17 đến 23) trong Les Noix, la mouche et le citron), Le Calligraphe xuất bản, 1986, Paris.

Tên trộm - Watakushi

Tác giả: Tanizaki Jun.ichirô

Dịch: Nam Tử

Dịch theo bản tiếng Anh của Howard Hibbett trong tuyển tập Seven Japanese Tales (NXB Vintage)

Chuyện xảy ra đã lâu lắm, tại ngôi trường tôi học dự bị để thi vào Đại học Đế Quốc Đông Kinh.

Bạn cùng phòng ký túc xá và tôi thường dành rất nhiều thời gian vào cái chúng tôi gọi là "thắp nến ôn bài" (mà kỳ thực chả có học hành gì sất), và vào cái đêm nọ sau khi thay mấy tuần nến, bốn người chúng tôi vẫn cứ túm tụm quanh ngọn đèn cầy nói vung thiên địa.

Tôi còn nhớ lần mấy thằng từng tranh cãi quàng xiên nảy lửa về chuyện yêu đương -- một vấn đề nghiêm túc đối với chúng tôi thuở ấy. Sau đó theo đà tự nhiên, cuộc đàm đạo rẽ sang chủ đề tội phạm chẳng hạn như lừa đảo, trộm cắp và giết người.

"Trong tất cả các tội thì giết người là tội tụi mình dễ phạm phải nhất." Higuchi, con trai một giáo sư nổi tiếng bảo vậy. "Tao không tin được sẽ có ngày mình ăn cắp -- tao không thể làm như vậy. Tao có thể làm bạn với bất cứ hạng người nào, nhưng cái phường trộm cắp là bọn nỡm gì chứ đâu phải người." Sự khinh bỉ phủ một bóng đen lên những đường nét đẹp đẽ trên gương mặt Higuchi, vậy mà cái cau mày ấy lại khiến anh càng điển trai hơn.

"Tao nghe nói dạo này trong ký túc xá trộm cắp như rươi vậy." Lần này là Hirata lên tiếng. "Đúng không hả?" anh ta hỏi và quay sang Nakamura, một người bạn cùng phòng khác của chúng tôi.

"Phải, người ta nói thủ phạm là một trong số các học viên."

"Sao họ biết?" Tôi hỏi.

"Cụ thể tao không có rành," Nakamura hạ giọng, thì thầm vẻ bí mật. "Nhưng chuyện mất mát xảy ra thường xuyên lắm nên ắt tên trộm phải là người trong nội bộ."

"Không chỉ vậy," Higuchi đế vào, "một anh bạn ở dãy nhà phía bắc hôm nọ toan vào phòng thì bắt gặp ai đó đẩy cửa ra từ bên trong rồi chạy thẳng xuống sảnh, làm cậu ta dập mặt. Cậu chàng đuổi theo hắn, nhưng đến lúc cậu ta xuống lầu thì tuyệt không thấy tăm hơn đâu cả. Quay trở lại phòng, cậu này trông thấy đồ đạc trong rương và trên giá sách bị bới tung lên, chứng tỏ là vừa bị trộm viếng xong."

"Cậu ta có thấy mặt tên trộm không?"

"Không, mọi chuyện xảy ra quá nhanh, nhưng cậu ta nói xét về trang phục thì hắn giống một người trong số các học viên. Hình như thằng ăn trộm lúc bỏ chạy ra tiền sảnh đã trùm áo khoác lên đầu, có một điều chắc chắn là áo khoác của hắn có thêu huy hiệu hoa tử đằng." Higuchi bảo.

"Huy hiệu hoa tử đằng à?" Hirata nói. "Cái đó chả chứng minh được gì." Có thể là do trí tưởng tượng vẽ ra song tôi thấy như Hirata thoáng liếc nhìn tôi đầy ngờ vực. Cùng lúc tôi nhăn mặt lại theo bản năng, vì gia huy của tôi vốn mang hình hoa tử đằng. Ngẫu nhiên mà đêm hôm đó tôi lại không mặc cái áo đính gia huy ấy.

"Nó mà trà trộn vào học viên tụi mình thì khó lòng tóm được. Chẳng ai muốn tin bạn bè với nhau lại có đứa ăn trộm cả." Tôi cố gắng để vượt qua sự lúng túng trong khoảnh khắc sơ hở ban nãy.

"Không đâu, mấy hôm nữa là người ta sẽ tóm được nó thôi." Higuchi nói một cách dứt khoát. Mắt anh lấp lánh. "Chuyện này bí mật nhé, nghe nói thằng ăn trộm hay khua khoắng ở phòng thay đồ nhà tắm nên hai ba hôm nay các thầy giám thị đã để ý canh chừng rồi. Họ núp ở trên cao và nhìn xuống thông qua một lỗ nhỏ."

"Hả? Ai kể với mày vậy? Nakamura hỏi.

"Thì một trong các ông giám thị chứ ai. Nhưng đừng có ra ngoài kia bép xép đấy."

"Mày biết nhiều đến thế thì thằng ăn trộm khéo cũng biết hết rồi!" Hirata bảo, trông rất ư là phẫn nộ.

Ở đây tôi phải giải thích rằng quan hệ giữa Hirata và tôi không mấy tốt đẹp. Thành thực mà nói chúng tôi không thể chịu nổi nhau. Tôi nói "chúng tôi", nhưng chỉ có Hirata là không ưa tôi. Theo một người bạn của tôi thì, hắn khinh miệt tôi là thằng giả tạo và hắn đã có cơ hội nhận ra bản chất tôi rồi, rằng thì: "Thằng đó làm tao phát bệnh. Tao không có bạn bè gì với nó hết. Tao dây dưa với nó cũng chỉ vì lòng thương hại mà thôi."

Hắn ghét tôi một cách lộ liễu song chỉ dám nói sau lưng chứ tôi chưa bao giờ trực tiếp nghe được những điều như vậy từ miệng hắn cả. Bản tính của tôi cũng không đòi hỏi một lời giải thích. "Mình sai ở đâu hắn phải nói để mình còn biết," tôi tự nhủ. "Nếu hắn không có lòng tốt mà chỉ ra cho mình, hoặc coi mình không đáng để hắn bận tâm đến thì cũng chả việc gì xem hắn là bạn." Ngẫm về sự chán ghét mà Hirata dành cho mình tôi cũng tủi thân một tí, nhưng thực sự thì chẳng quan tâm cho lắm.

Hirata có thể chất đáng ngưỡng mộ và cái thân hình vạm vỡ đàn ông của hắn là niềm tự hào cho nhà trường còn tôi vừa gầy gò vừa đa cảm. Về cơ bản là tôi và hắn không hợp nhau: tôi phải chấp nhận rằng mình và hắn sống trong hai thế giới tách biệt. Hirata lại còn là một cao thủ judo, lúc nào cũng khoe cơ bắp ra như muốn nói: "Coi chừng nhé, không tao vật cho một cái bây giờ!" Có lẽ thái độ e dè của tôi trước hắn có phần hèn hạ và hai năm rõ mười là tôi sợ sức mạnh cơ bắp của hắn; nhưng may thay tôi khá thờ ơ đối với những vấn đề phô trương thanh thế hay danh dự tầm thường này. "Hắn khinh mình ra sao thì kệ xác, chỉ cần mình tin vào bản thân thì không cần phải so đo để bụng làm gì." Quả quyết như vậy nên tôi có thể đem sự bao dung của mình đối chọi lại với tính ngạo mạn của Hirata. Tôi thậm chí còn nói với những đứa khác: "Hirata không hiểu tao thì tao đành chịu, nhưng những điểm tốt của hắn thì tao vẫn công nhận như thường." Và tôi thực sự tin điều đó. Tôi không bao giờ coi mình là một kẻ hèn nhát. Tôi thậm chí còn khá tự kiêu, nghĩ rằng tôi phải là một người cao thượng thế nào mới có thể khen ngợi Hirata từ tận đáy lòng.

"Huy hiệu hoa tử đằng à?" Đêm đó, khi Hirata bất chợt liếc sang tôi, cái nhìn hằn học trong mắt hắn khiến tinh thần tôi chao đảo. Ánh mắt ấy có nghĩa gì? Phải chăng hắn biết huy hiệu gia tộc tôi có hình hoa tử đằng? Hay là tôi chột dạ vì bị cảm xúc cá nhân chi phối? Nếu Hirata nghi ngờ tôi thì phải làm gì để xử lý tình huống này? Có lẽ tôi nên cười một cách vô tư và bảo: "Vậy thì tao cũng là nghi phạm, tao có cái gia huy như vậy đó." Nếu bọn kia vào hùa cười theo thì huề cả làng. Nhưng giả sử một trong đứa trong nhóm, chẳng hạn như Hirata, bắt đầu sa sầm mặt mũi thì biết làm thế nào? Khi hình dung ra cảnh tượng đó tôi không thể hấp tấp nói ra điều gì cả.

Lo lắng vì một việc như vậy nghe có vẻ ngu ngốc, nhưng trong giây phút im lặng ngắn ngủi đó đủ loại ý nghĩ chạy qua tâm trí tôi. "Trong tình huống như thế này thì sự khác biệt giữa một người vô tội và thủ phạm thực sự có gì khác nhau?" Lúc đó tôi thấy mình đang cảm nhận sự lo lắng và cảm giác bị cô lập của một tên tội phạm. Vừa ban nãy tôi hãy còn là bạn bè với mấy người ở đây, là một trong những học viên ưu tú của nhà trường. Nhưng giờ đây trong thâm tâm tôi là thằng bị ruồng bỏ. Thật là bất bình, song tôi phải chịu đựng vì không thể bày tỏ với bọn họ. Tôi đã bị bất an trước tâm trạng nhất thời của Hirata - Hirata mà tôi vẫn cho là bằng vai phải lứa với mình.

"Cái phường trộm cắp là bọn nỡm gì chứ đâu phải người." Higuchi nói câu này một cách tình cờ, song từng lời của anh ta cứ vang vọng một cách đáng sợ trong tâm trí tôi.

"Cái phường trộm cắp là bọn nỡm gì chứ đâu phải người." Thằng ăn cắp! Cái tên gọi mới ghê tởm làm sao! Tôi cho rằng cái làm nên sự khác biệt giữa một tên trộm và người thường chẳng phải do bản thân tội trạng của hắn, mà là ở nỗ lực phải che giấu bằng mọi giá, ở gánh nặng phải xóa việc mình đã làm ra khỏi đầu óc, ở nỗi sợ hãi ám ảnh hắn vì hắn không bao giờ có thể thú nhận. Lúc này bao quanh tôi là bóng tối kinh hoàng. Tôi đã cố gắng không tin rằng mình đang bị nghi ngờ, tôi day dứt về nỗi sợ mà mình không thể giãi bày cùng những người bạn thân yêu nhất. Tất nhiên Higuchi tin tôi nên anh ta mới kể cho cả nhóm biết những điều đã nghe được từ ông giám thị. "Nhưng đừng có ra ngoài kia bép xép đấy," anh ta bảo thế và tôi rất vui. Nhưng sao mình lại vui? Tôi tự hỏi. Dù sao Higuchi cũng chưa bao giờ nghi ngờ tôi. Chẳng hiểu sao tôi bắt đầu băn khoăn vì động cơ gì mà anh ta lại kể với chúng tôi.

Tôi chợt nhận ra những người mô phạm nhất vẫn có khuynh hướng phạm pháp như thường, chắc tôi không phải kẻ đơn độc ngồi tưởng tượng ra tính khả thi của việc trở thành kẻ trộm. Có lẽ mấy thằng kia cũng trải qua ít nhiều cái sự khó chịu đó một cách rõ ràng như tôi. Đã vậy thì Higuchi, người đã được giám thị chỉ định để chia sẻ bí mật hẳn là tự hào lắm đấy. Trong số bốn người chúng tôi anh ta là người được tin cậy nhất, người ít có xác suất làm "bọn nỡm" nhất. Và nếu anh ta đã giành được sự tin tưởng vì xuất thân từ một gia đình giàu có và là con trai của một giáo sư nổi tiếng thì tôi khó lòng tránh khỏi ghen tị với anh ta. Tương tự cách mà như địa vị xã hội tô điểm cho đạo đức của Higuchi, tôi nhận thức sâu sắc được thân thế của tôi làm mình mất giá trị thế nào: một sinh viên được nhận học bổng, con trai của một nông dân nghèo. Đối với tôi thái độ kính nể sự hiện diện của Higuchi không quan hệ gì đến việc tôi có phải thằng ăn trộng hay không. Chúng tôi đúng là hai giống người khác nhau. Tôi cảm thấy anh ta tin càng tưởng tôi, thái độ càng niềm nở với tôi thì càng chỉ tổ khoét sâu cái vực ngăn cách anh và tôi. Chúng tôi cố làm ra bộ thân thiện mà bông lơn, tán dóc, cười đùa một cách thân thiết bao nhiêu khoảng cách giữa chúng tôi càng lớn bấy nhiêu. Tôi không thể làm gì để cải thiện tình hình được.

Trong một thời gian dài tôi cứ day dứt mãi chuyện nên hay không nên mặc cái áo đính hoa tử đằng. Có lẽ tôi cứ vô tư mặc thì chẳng ai để ý gì đâu. Nhưng cứ giả sử họ lại nhìn tôi chòng chọc như muốn nói: "Á à, nó đang mặc cái áo ấy!" xem, ai đó sẽ nghi ngờ tôi, hoặc cố gắng ngăn chặn sự nghi ngờ của họ về tôi, hoặc thấy ái ngại cho tôi vì bị nghi ngờ. Nếu tôi cư xử lúng túng và không thoải mái thì đâu chỉ là trước mỗi Hirata với Higuchi mà còn trước tất cả học sinh trong trường nữa. Rồi tôi sẽ bắt buộc phải giấu cái áo khoác đi, hành động này lại càng mờ ám hơn. Những gì tôi sợ hãi không phải là thực tế trần trụi của việc bị đưa vào vòng nghi vấn, mà là tình cảm tiêu cực sẽ dấy lên trong lòng người khác. Nếu tôi khiến dân tình sinh nghì thì ắt sẽ tạo ra một rào cản giữa bản thân mình và những người vẫn luôn là bạn bè tôi. Thậm chí bản thân tội ăn cắp còn không xấu xa bằng sự ngờ vực sinh ra từ nó. Không ai muốn nghĩ tôi là thằng ăn cắp: chừng nào vụ việc chưa sáng tỏ, họ sẽ còn đồng hành tự do với tôi, do đó bắt cuộc phải tin tưởng tôi. Nếu không tình bạn có nghĩa lý gì? Ăn cắp hay không ăn cắp, tôi có khi còn phạm phải cái tội lớn hơn cả tội ăn cắp của bạn bè: đó là tội hủy hoại tình bạn. Gieo những mầm mống nghi ngờ về chính mình cũng là tội. Nó còn tồi tệ hơn là ăn cắp. Nếu tôi là là một thằng ăn cắp khôn ngoan cẩn trọng - không, tôi không được nói như thế - nếu tôi là một thằng ăp cắp với còn chút lương tri và sự quan tâm đến mọi người, tôi sẽ cố gắng giữ cho tình bạn của mình được trong sạch, cố gắng cởi mở với bạn bè, đối xử với họ chân thành và ấm áp để không phải cảm thấy nhục nhã trong lúc bí mật thực hiện hành vi phạm pháp của mình. Có lẽ tôi là cái dạng người đời gọi là "vừa ăn cắp vừa la làng" nhưng nếu các vị nhìn nhận sự việc từ nhân sinh quan của thằng ăn cắp thì đó là thái độ chân thành nhất có thể rồi. "Tôi ăn cắp là sự thật, nhưng tôi trân trọng bạn bè cũng là sự thật luôn," là nam nhi phải như nói thế, "Đó là đặc điểm của một thằng ăn cắp, đó là lý do tại sao hắn thuộc về giống loài khác." Nhưng dù sao, khi tôi bắt đầu suy nghĩ theo hướng đó, tôi không thể đừng được việc công nhận cái khoảng cách giữa tôi với bạn bè. Trước khi biết điều đó tôi đã thấy mình như một tên kẻ cắp đích thực rồi.

Một ngày, tôi thu hết can đảm và mặc cái áo đính gia huy ra sân trường. Tôi tình cờ gặp Nakamura, và hai đứa đi cùng nhau.

"Mà này," tôi bảo, "Nghe nói họ chưa bắt được thằng ăn cắp hả?"

"Đúng vậy," Nakamura trả lời, nhìn đi chỗ khác.

"Tại sao nhỉ? Họ không bẫy được nó ở nhà tắm à?"

"Nó không xuất hiện ở đó nữa, nhưng dân tình vẫn râm ran về rất nhiều thứ bị mất ở các khu vực khác. Người ta bảo mấy ông giám thị đã triệu tập Higuchi lên cho một trận vì cái tội làm hộ kế hoạch."

"Higuchi?" Tôi cảm thấy mặt mình tái mét.

"Ừ..." Nakamura thở dài đau đớn, và một giọt nước mắt lăn dài trên má anh. "Mày phải tha thứ cho tao! Bấy giờ tao đã giấu không cho mày hay nhưng đã đến lúc mày phải biết sự thật. Mày sẽ không thích nghe đâu, nhưng các giám thị đều nghi ngờ mày đấy. Cực chẳng đã tao mới phải nói, tao chưa bao giờ nghi ngờ mày dù chỉ một phút. Tao tin mày, cho nên tao mới phải nói để mày biết. Hy vọng mày đừng trở mặt ghét tao."

"Cám ơn đã cho tao biết. Tao biết ơn mày lắm." Tôi suýt khóc và cùng một lúc ý nghĩ này cũng lóe lên: "Cái gì phải đến đã đến!" Tôi sợ cái ngày này bao nhiêu thì cũng mong nó đến bấy nhiêu.

"Chuyển chủ đề đi." Nakamura an ủi tôi. "Cho mày biết được thế là tao cũng thấy nhẹ người rồi."

"Nhưng ghét bỏ né tránh vấn đề không thể làm cho đầu óc thảnh thơi được. Tao đánh giá cao lòng tốt của mày, có điều tao đâu phải người duy nhất phải chịu nhục - tao đã khiến mày phải chịu nhục theo vì mày là bạn tao. Việc bị họ nghi ngờ đã đủ khiến tao chẳng còn xứng với tình bạn của mày nữa. Mày trông vào cách nào cũng vậy thôi, danh dự của tao đã bị hủy hoại rồi biết không? Tao tưởng một ngày mày cũng sẽ quay lưng lại với tao."

"Thề với mày, tao sẽ không bao giờ làm vậy đâu, và tao cũng không cho là vì mày mà tao bị nhục lây." Nakamura có vẻ hoảng vì giọng điệu đầy trách móc của tôi. "Higuchi cũng vậy. Họ nói rằng Higuchi đã cố hết sức để bảo vệ mày trước các giám thị. Nó nói nói còn nghi ngờ chính nó trước khi nghi ngờ mày nữa kìa."

"Nhưng họ vẫn nghi ngờ tao phải không? Tôn trọng cảm xúc của tao thì ích gì. Mày biết bao nhiêu cứ nói bấy nhiêu, tao muốn vậy."

Thế rồi Nakamura ngập ngừng giải thích: "Ừ, nghe chừng mấy ông giám thị cũng đã giăng thiên la địa võng chứ. Cơ mà từ cái hôm Higuchi ba hoa đó thì không có vụ trộm nào xảy ra ở nhà tắm cả nên họ mới nghi mày."

"Nhưng tao đâu phải người duy nhất ngồi nghe Higuchi hôm ấy!" - Tôi không nói ra nhưng ý nghĩ này xuất hiện trong đầu ngay lập tức, làm tôi thấy mình càng thêm cô độc và thảm hại.

"Nhưng làm sao họ biết là Higuchi đã kể cho tụi mình? Đêm đó chỉ có bốn thằng với nhau, nếu ngoài tụi mình ra không ai biết và mày cũng như Higuchi tin tao thì..."

"Mày sẽ phải tự rút ra kết luận thôi," Nakamura bảo, gương mặt thành khẩn. "Mày cũng biết là ai rồi. Nó nhìn lầm mày, nhưng tao không muốn chỉ trích nó."

Một cơn ớn lạnh đột ngột chiếm lấy tôi. Tôi cảm nhận đôi mắt của Hirata dường như đang nhìn trừng trừng vào mắt mình.

"Nó có nói với mày về tao không?"

"Có... Nhưng tao hi vọng mày nhận ra chuyện ấy khó khăn thế nào vì tao là bạn nó mà cũng là bạn mày. Quả thật đêm qua tao và Higuchi đã cãi nhau với nó mãi, và nói bảo nó sẽ cuốn gói khỏi ký túc. Vậy là tao phải vì đứa bạn này mà mất đứa bạn kia."

Tôi nắm lấy tay Nakamura và siết thật chặt. "Tao rất biết ơn những người bạn như mày và Higuchi," tôi nói, nước mắt chảy ròng ròng. Nakamura cũng khóc theo. Lần đầu tiên trong đời tôi mới cảm nhận được sự ấm áp của tình người. Đây là những gì tôi đã tìm kiếm trong lúc bị giày vò bởi cảm xúc cô độc không lối thoát. Tôi có là tên trộm đê tiện đến đâu cũng không đời nào ăn cắp của Nakamura.

Im lặng một lúc tôi mới nói: "Thú thật là tao chẳng đáng để gây chuyện khiến mày lao tâm khổ tứ. Tao không thể im lặng mà nhìn hai đứa chúng mày mất đi một người bạn tốt chỉ vì một thằng như tao đây. Huống hồ Hirata không tin tao nhưng tao vẫn tôn trọng nó, nó tử tế hơn tao nhiều. Tao cũng như mọi người, đều nhận ra tấm lòng của nó. Đã đến nước này sao tao lại không chuyển ra ngoài ở quách cho rồi? Thôi, để tao đi, ba đứa tụi bay cứ thế mà sống với nhau. Ít ra ở một mình tao còn thanh thản hơn."

"Nhưng không có lý do nào để mày phải đi cả," Nakamura bảo, giọng nói rưng rưng cảm động. "Tao cũng nhận thấy những điểm tốt của Hirata, nhưng mày mới là kẻ bị người ta cáo buộc. Tao không thể vào một phe với nó, thế là bất công cho mày. Mày đi thì tụi tao cũng đi. Mày cũng biết thằng Hirata cứng đầu thế nào rồi, nó đã quyết tâm thì sẽ không bao giờ đổi ý đâu, sao không mặc nó muốn làm gì thì làm? Tụi mình cứ chờ một ngày nó tỉnh ngộ rồi quay về xin lỗi là xong. Chắc cũng không mất thời gian lắm."

"Nhưng nó sẽ chẳng đời nào xin lỗi. Khéo nó sẽ thù tao cả đời cũng nên."

Hình như Nakamura tưởng là tôi hằn học gì Hirata. "Ấy, tao không nghĩ vậy," anh ta nhanh miệng đáp. "Hirata đã nói lời là chỉ biết khư khư giữ lấy lời -- đây là điểm hay mà cũng là điểm dở của nó -- nhưng một khi biết mình sai nó sẽ đến nhận lỗi và nói chuyện cho ra lẽ. Tính nó dễ mến như vậy mà."

"Được thế thì đã tốt... Cứ cho là nó quay lại với hai đứa bay thì tao cũng không tin là nó lại chịu làm bạn với tao... Mày nói phải, Hirata là người dễ mến. Giá mà nó cũng mến được tao." Tôi trả lời, vẻ đăm chiêu.

Nakamura đặt tay lên vai tôi như thể đang che chở cho người bạn đáng thương khi tôi và anh ta cùng rảo bước đi vô định trên cỏ. Trời đã tối, sương mù nhè nhẹ giăng trên sân trường: chúng tôi trông như đang đứng trên một hòm đảo bị bao vây bởi biển khơi vô tận màu xám ngoét. Thỉnh thoảng một vài học sinh đi ngược đường liếc xéo tôi rồi lại bước tiếp. Chúng nó biết và chúng nó tẩy chay mình, tôi nghĩ thầm. Nỗi cô đơn trào dâng trong tôi.

Đêm đó Hirata coi mòi đổi ý, chẳng có vẻ gì là muốn ra đi. Nhưng hắn không thèm nói chuyện với chúng tôi - thậm chí là với Higuchi và Nakamura. Phần tôi lúc này cũng quyết không thể chuyển chỗ ở. Làm vậy không chỉ là coi thường lòng tốt của bạn tôi mà còn chẳng khác nào lạy ông tôi ở bụi này. Tôi phải chờ đợi lâu hơn chút nữa.

"Đừng lo," hai anh bạn kia nhắc đi nhắc lại. "Tên trộm bị tóm thì mọi việc ắt sáng tỏ thôi." Nhưng một tuần trôi qua mà tình trạng trộm cắp vẫn hoành hành như trước. Cuối cùng ngay cả Nakamura và Higuchi bị mất một số tiền và mấy cuốn sách.

"Đấy, hai đứa bây cũng dính trấu rồi hả? Nhưng tao có cảm giác là hai đứa còn lại sẽ không sao đâu." Tôi nhớ cái nhìn xỉa xói của Hirata lúc hắn thốt lên mấy lời châm chọc này.

Sau bữa ăn tối Nakamura và Higuchi thường đến thư viện nên Hirata và tôi bị bỏ lại để đối mặt nhau. Tôi thấy điều này bất tiện đến nỗi bắt đầu dành mỗi buổi tối ở ngoài ký túc để đi dạo thật lâu hoặc đến thư viện. Đêm nọ vào khoảng chín rưỡi tối, tôi về nhà sau khi đi dạo và nhìn vào buồng học. Quái lạ là Hirata đi vắng mà cả hai người kia cũng chưa về. Tôi nhìn vào phòng ngủ thì thấy trống không. Sau đó tôi trở lại phòng học, ra bàn của Hirata. Lặng lẽ tôi mở ngăn kéo của hắn và lấy ra bức thư bảo đảm mà hắn vừa được gia đình gửi cho cách đây mấy ngày. Tôi đủng đỉnh lấy ba cái phiếu lãnh tiền mười yên bỏ vào túi áo rồi đóng ngăn kéo lại và ung dung bước ra hành lang. Sau đó, tôi đi xuống sân, cắt ngang sân quần vợt và đi về phía cái hố chung quanh cỏ dại mọc um tùm nơi tôi chôn những món đồ ăn cắp được. Ngay lập tức có tiếng ai đó kêu: "Ăn trộm!" và hắn vồ lấy tôi từ phía sau, cho một nhát vào đầu khiến tôi lăn kềnh. Đó là Hirata.

"Nào đi thôi! Xem mày giấu cái gì trong túi nào!"

"Được rồi, được rồi, anh không cần gào lên như thế." Tôi bình tĩnh trả lời, mỉm cười với hắn. "Tôi thừa nhận là đã đánh cắp tiền của anh. Nếu anh đòi tôi xin trả, anh muốn tôi đi đâu thì tôi theo đó. Vậy là mình hiểu nhau cả phải không? Anh còn muốn gì nữa?"

Hirata dường như ngần ngại, nhưng ngay sau đó hắn đấm túi bụi vào mặt tôi. Vì lý do nào đó mà sự đau đớn cũng không đến nỗi làm tôi khó ở. Tôi cảm thấy trút được cái gánh nặng chênh vênh trên vai bấy lâu nay.

"Anh đánh tôi thì có ích gì, khi tôi tự cho đầu vào cái bẫy anh giăng ra cho tôi. Anh rất tin vào bản thân nên rốt cuộc tôi đã phạm sai lầm -- tôi tự nhủ, 'Ma xui quỷ khiến thế nào mà mình lại ăn cắp của hắn?' Bây giờ anh bắt quả tang tôi, thế là hết chuyện. Vụ này rồi sẽ trở thành câu chuyện vui cho tất cả chúng ta."

Tôi cố gắng bắt tay Hirata một cách thiện chí, nhưng hắn tóm lấy cổ áo và lôi tôi xềnh xệch về phòng. Đó là lần duy nhất Hirata đáng khinh trong mắt tôi.

"Ê mấy chú, anh tóm được thằng ăn cắp rồi nè! Đừng bảo là anh cũng bị nó bịp đấy nhé!" Hirata hiêng ngang bước vào, quẳng tôi xuống trước mặt Nakamura và Higuchi vừa ở thư viện về. Thấy động, các học viên khác trong ký túc đổ về túm tụm trước cửa phòng chúng tôi."

"Hirata nói đúng!" Tôi nói với hai người bạn kia, lồm cồm đứng dậy. "Tôi là thằng ăn cắp." Tôi đã cố gắng để nói bằng giọng bình thản như mọi ngày, song vẫn nhận ra khuôn mặt mình đang tái đi.

"Có lẽ các anh ghét tôi lắm," tôi nói với họ. "Hoặc các anh đang nhục nhã vì tôi... Hai anh là người trung hậu nhưng cả tin quá. Không phải tôi đã nói sự thực với các anh bao nhiêu lần rồi ư? Tôi thậm chí còn nói: 'Tao không phải người mà tụi bây tưởng. Hirata mới là người để gửi gắm lòng tin. Hắn chẳng thể bị dắt mũi đâu.' Nhưng các anh không hiểu. Tôi đã bảo ngay cả khi Hirata quay về thân thiết với các anh thì hắn cũng không bao giờ làm bạn với tôi đấy thôi. Tôi lại còn nhấn mạnh là mình hiểu rõ phẩm chất tốt đẹp của Hirata hơn ai hết! Đúng thế còn gì? Tôi chưa bao giờ nói dối các anh phải không? Các anh có thể đang thắc mắc tại sao tôi không đầu thú và cho các anh biết toàn bộ sự thật. Các anh chắc đang nghĩ tôi chỉ chăm chăm rắp tâm lừa bịp các anh. Nhưng hãy thử đứng từ vị trí của tôi mà suy xét. Tôi xin lỗi, ăn cắp là một điều tôi không thể kiểm soát. Song vì không muốn lừa dối các anh mà tôi phải dùng con đường quanh co để nói ra sự thật. Tôi không thể nào trung thực hơn được nữa - lỗi là ở các anh đã không nhận ra chỗ bóng gió của tôi. Có thể các anh nghĩ tôi đang vòng vo biện bạch, nhưng tôi chưa bao giờ nghiêm túc hơn thế này. Các anh lại muốn hỏi tại sao tôi đặt nặng vấn đề thành khẩn như thế mà lại không từ bỏ được thói trộm cắp. Các anh xem, tôi bẩm sinh đã là thằng ăn cắp rồi. Tôi cố gắng chân thành hết sức dưới điều kiện cho phép. Tôi không thể làm gì hơn nữa. Ngay cả lương tâm cũng bắt đầu dày vò tôi -- tôi đã bảo các anh cho tôi dọn ra ngoài ở và để Hirata lại còn gì? Tôi nào có cố gắng lừa phỉnh mấy anh, tôi thực sự muốn làm thế vì mấy anh đó. Tôi ăn cắp của các anh là sự thật, nhưng sự thật tôi cũng là bạn các anh. Tôi đã thỉnh cầu tình bạn nơi các anh: Tôi muốn các anh hiểu rằng thằng ăn cắp cũng có tình cảm."

Nakamura và Higuchi đứng đó trong im lặng, chớp mắt lia lịa vì kinh ngạc.

"Vâng, tôi thấy là các anh đang tưởng tôi to gan lớn mật lắm. Chẳng qua là các anh không hiểu. Có lẽ chuyện này không tránh được, vì các anh thuộc giống loài khác với tôi." Tôi mỉm cười để che giấu sự cay đắng của mình và nói thêm: "Nhưng chỗ bạn bè với nhau, tôi xin cảnh báo với các anh là những sự việc tương tự sẽ không kết thúc ở lần này. Mong hai người cảnh giác! Vì nhẹ dạ mà hai người đã kết bạn với một tên trộm. Đến lúc ra đời thế nào các anh cũng gặp phải tai ương cho mà xem. Có thể ở trường điểm số của các anh cao, nhưng Hirata giỏi hơn các anh. Không thể đánh lừa Hirata được đâu!"

Nghe tôi khen, Hirata mặt nặng như chì nhìn đi chỗ khác. Lúc ấy, trông hắn khó chịu một cách bất thường.

Đã nhiều năm trôi qua từ hôm ấy. Tôi đã trở thành một tên trộm chuyên nghiệp và thường ngồi sau song sắt, nhưng kỷ niệm này thì mãi mãi không quên, nhất là ký ức về Hirata. Mỗi lần tôi sắp thó được cái gì là gương mặt hắn lại hiện ra trước mặt tôi. Tôi thấy hắn ngang tàng ngạo nghễ như thường, dài giọng giễu cợt: "Tao đã nghi nó mà lại!" Phải, hắn là một người có nghĩa khí, biết giữ lời hứa. Nhưng thế gian này huyền bí lắm. Cái dự cảm rằng anh chàng Higuchi ngây thơ "thế nào cũng gặp tai ương" của tôi đã sai lè, một phần nhờ tầm ảnh hưởng của bố mà anh ta có được sự nghiệp rực rỡ: đi đây đi đó, kiếm được tấm bằng tiến sĩ, ngày nay đang giữ một vị trí cao trên tổng bộ đường sắt. Trong khi đó không ai biết số phận Hirata thế nào. Ta nghĩ cuộc đời không đoán trước được điều gì là lẽ đương nhiên.

Tôi đảm bảo với độc giả câu chuyện này là sự thật. Không có từ nào tôi viết ở đây là gian dối. Và tôi hy vọng rằng các vị cũng như Nakamura và Higuchi sẽ tin rằng một chút lương tâm ít ỏi vẫn có thể tồn tại trong trái tim một tên trộm như tôi.

Nhưng có lẽ các vị sẽ chẳng tin tôi. Tất nhiên trừ khi (xin thứ lỗi vì đã nói ra ý này) các vị vô tình lại thuộc về cái giống ăn cắp như tôi.

Nguyên tác: Tanizaki Jun.ichirô

Dịch: Nam Tử ( diepyxelynol@gmail.com )

Tỏ tình với người vợ không quen

Tác giả: Asada Jirô

Dịch thuật: Nguyễn Nam Trân

Lời người dịch:

(nguyên tác Mishiranu Tsuma E, đăng trong tạp chí Shosetsuhoseki, Số tháng hai , 1995, in lại trong tập truyện cùng tên do nhà Kobunsha, Tokyo, 2001)

Asada Jiro sinh năm 1951 tại Tokyo. Bắt đầu viết văn từ 1991 khi đã 40. Chỉ ba năm sau, ông được tặng giải Tài Năng Mới mang tên nhà văn Yoshikawa Eiji qua tác phẩm Lấy Xe Điện Ngầm (Metoro ni Notte). Năm 1997, Nhân Viên Đường Sắt (Poppoya) mang về cho ông giải Naoki. Năm 2000, ông lại đoạt giải văn học mang tên nhà văn Shibata Renzaburo với Nghĩa Sĩ Đất Kinh Thành (Mibu Gishiden). Văn ông nhẹ nhàng, điềm đạm, mang mang hoài cảm, trầm trầm như bài thơ bình thanh. Độc giả Nhật bình thường, nhất là phụ nữ rất yêu thích. Nhân Viên Đường Sắt nói trên là một trong những tác phẩm cảm động và ăn khách nhất của văn học Nhật Bản đương đại, bán được trên một triệu rưởi cuốn và đã được dựng thành phim với nam tài tử quốc tế Takakura Ken. Asada Jiro hiện có chân trong hội đồng giám khảo giải Akutagawa, giải thưởng văn học danh giá nhất của Nhật, phát mỗi năm hai lần.

Nhà bình luận Hashizume Daisaburo nhân đọc Tỏ Tình Với Người Vợ Không Quen đã xem hình ảnh trò chơi lắp hình (puzzle) nói đến trong truyện này như chủ đề của văn chương Asada, người làm công việc nhặt nhạnh và xếp lại vào khuôn những mảnh đời vỡ nát. Bản thân Asada cũng lắm phong trần. Sinh trong một gia đình có của, bị phá sản, mẹ đành làm chiêu đãi viên quán rượu để nuôi con. Ông sống rày đây mai đó, quen biết với giới du côn anh chị, đăng lính, sau ra buôn bán, trúng mánh làm giàu, cuối cùng mới bước vào làng văn và thành danh nhờ ngòi bút. Do đó, văn ông thường lấy khung cảnh thế giới đen tối của bọn băng đảng, cờ bạc, cá ngựa, rượu chè, đĩ điếm, nhà tù...làm đề tài. Lòng thương đời của ông trải rộng đến những "người nghèo mới", thất cơ lỡ vận, đầu đường xó chợ, kiều ngụ trái phép...trong một xã hội toàn cầu hóa với biết bao nhiêu cô gái ăn sương Hoa, Nga, Đông Âu, Phi, Thái, Việt... đang sống bám theo cơn lốc dục vọng quay cuồng sau lưng nền kinh tế hùng mạnh thứ hai thế giới nầy.

*

Chiều tháng chạp khi những Cây Nô-En hàng phố qua một đêm được trang hoàng trở lại để đủ biến thành bụi tùng cổ truyền đón chào năm mới, Hanada Akira choàng mình thức dậy vì tiếng chuông điện thoại gia đình dưới tỉnh gọi lên.

- Uả, bố đang ngủ ? Bộ ốm à ?

Ậm ừ qua quít, Hanada vỗ tí nước rửa mặt, tỉnh người xong mới cầm lại ống nghe :

- Đâu có, tại đi chơi với mấy ông khách, uống rượu đến sáng mới về, con ạ.

- Tiền bố đã vào ngân hàng hôm qua, mẹ cám ơn bố đấy.

- Bố gửi ít quá, đừng buồn nghe. Bây giờ làm ăn khó, tiền thưởng cuối năm cũng chả thấm tháp.

- Được rồi ông ơi, thời buổi mà, trên Sapporo đây kiếm tiền cũng không dễ đâu. Nhưng bố ạ, con có chuyện này......

Sau câu an ủi cha lém lỉnh như người lớn, giọng trong điện thoại của đứa con gái giữa chừng chợt xen lẫn tạp âm, tiếng được tiếng mất. Hanada vén màn cửa sổ, che bàn tay ngang tầm mắt, nhìn về dãy nhà chọc trời phía Shintoshin, khu trung tâm mới của thành phố, đang in lên mảng nắng cuối ngày.

- Nói gì, con, bố nghe không rõ !

- ........Thì đó, con muốn học trường cấp ba trên Tokyo. Mẹ với anh, hai người ngăn thì ngăn, con cũng lên với bố, bố à. Nói với họ hộ con nghe, bố !

- Nói hộ với không gì hử. Có bao giờ tao được dịp chuyện trò với mẹ mày đâu. Lúc nào cũng mỗi mình mầy chịu điện thoại tao thôi. Thế mẹ đâu, đưa máy bố nói dăm câu đi !

- Mẹ không có nhà, tới tối may ra. Tối bố gọi lại nhé ?

- Sao được hở con. Maa-chan (1) , con hiểu không ? Làm thế bố vô phép với " ông ta ".

Một sự yên lặng nặng nề kéo dài trong giây lát. Suốt mấy tháng nay, giữa người cha và đứa con gái, sự trao đổi qua điện thoại chỉ có từng ấy nội dung. Từ ngày ly dị và giao con cái cho vợ nuôi đến nay đã tròn năm năm , thì người vợ cũ ấy có sống cách nào đi nữa, Hanada thấy mình chẳng có quyền can thiệp. Y đâu ngờ đứa con gái ngày mình bỏ đi hãy còn tiểu học nay đủ đến tuổi để kéo y vào mấy chuyện rối rắm thế này.

- " Ông ta " cái gì, ai thèm biết lão đó. Bố ơi, đừng gửi tiền về nữa, bố nha ! Bộ khùng sao, hở bố !

- Chuyện gửi tiền về là bố hứa với mẹ, can gì con nói hành ông ấy. Dầu sao, phải bàn thêm nghe con. Tết này, anh mày về nhà cơ mà?

- Bố lúc nào cũng nói được bấy nhiêu. Thôi nghe, bố!

Điện thoại bỗng cúp ngang.

Đứa con trai lớn lên học đại học ở Tokyo từ lâu đã không thèm lui tới. Ngoài việc nó chia một căn gác ở Setagaya với cậu bạn đồng hương, Hanada chả biết gì thêm. Thằng anh cũng như mẹ nó chắc chắn không thể tán đồng ý nghĩ quá quắt của con em.

- " Bộ khùng sao ! " Thế hả, con ?...................

Hanada vừa lẩm bẩm, vừa tắt diện thoại cầm tay.

Ngoài mười vạn yen đều đặn mỗi tháng, giữa hè hoặc cuối năm, Hanada bao giờ cũng rán châm thêm chút ít, nói dối gia đình là tiền thưởng của hãng. Gửi về như vậy, không nhất thiết vì kẹt lời hứa miệng với người vợ cũ, cũng không để chuộc lỗi lầm xưa. Lý do duy nhất là mỗi lần dưới tỉnh nhận được tiền, thế nào y cũng có dịp nghe giọng nói của con gái qua điện thoại. Giọng nói ấy là sợi dây gắn bó Hanada với quê hương miền bắc của y. Lúc sau này, từ khi cảm thấy sức khoẻ sa sút, giọng nói đó còn là cái phao giúp y khỏi buông trôi sự sống.

Hanada gập xong cái giường sắt rẻ tiền hay kẽo cà kẽo kẹt, thắng bộ đồ lớn vào cho đúng cái " nhãn " viên chức ngân hàng tự phong. Tém mấy đường lược che những chỗ tóc bạc đã bắt đầu đập vào mắt người ta, y tắt đèn phòng rồi lửng thửng ra Kabuki-cho, bước giữa vùng ánh điện muôn màu của cái xóm ăn chơi này như thể lao mình vào ngọn lửa địa ngục.

Căn phòng đơn trong chung cư Hanada mướn suốt năm năm nay lúc nào cũng thoảng cái không khí của lạnh lẽo, tạm bợ. Chẳng có lý do gì đặc biệt. Chỗ này chẳng qua là nơi dừng chân từ khi Hanada làm sập hãng của mình rồi dắt người tình, một nữ nhân viên, bỏ xứ lên Tokyo. Chỉ một tháng sau, nàng ta đã chịu hết nổi, cuốn gói về lại Sapporo. Căn phòng biến thành chỗ ẩn náu cho người đàn ông trung niên, cô độc, đã đánh mất tất cả. Không có ma nào đến thăm nên chỗ trú chân của một gã bình sinh chuộng sạch sẽ và tính khí tẻ nhạt này chẳng có gì để tạo ra bừa bãi.

Nhưng khi dợm bước khỏi phòng, Hanada bỗng làm rơi tung toé khỏi mặt bàn khung trò chơi lắp hình ráp đã gần xong. Y không nén được tiếng thở dài.

*

Bên cửa tiệm hăm-bác-gơ nhìn ra đại lộ Okubo, bọn con gái ngoại quốc trên đường đi làm đang xếp thành hàng dài.

- Hana-san, Hana-san ! (anh Hana, anh Hana ơi)

Một em da trắng đẫy đà vừa gặm bánh mì nhét hăm-bác-gơ vừa chạy theo Hanada gọi tíu tít, nghe giọng mà đoán, có lẽ người Nga. Hình như cô nàng muốn cảm ơn Hanada đã rước mối hộ, nhưng Hanada không tài nào nhớ nổi từng vụ một.

Trên mặt đường này, mỗi buổi tối có hàng trăm người bắt mối, kéo khách vào các tiệm nhậu. Tuy nhiên, nếu khách là người không chịu theo bài bản phiền phức, họ phải hướng dẩn khách điều đình thẳng với chị em đứng đường bên kia bờ kênh, nơi có trụ sở của Sở Giới Thiệu Việc Làm. Xóm Shinjuku này không biết có mấy nghìn ả như vậy, chúng nó hết đến lại đi thành thử Hanada chả phân biệt được ai với ai.

- Cảm ơn, anh Hana ! Có cái này nè !

Hanada lật đật đẩy trả lại tờ giấy bạc năm nghìn về phía cô gái có lòng thơm thảo và nở một nụ cười hệt như viên chức ngân hàng thứ thiệt:

- Không. Cảm ơn. Tôi có phải dân yakuza (2) đâu, em !

Khẽ vỗ vai cô gái, Hanada rẽ qua con đường nhỏ, cất bước vào vùng ánh sáng náo nhiệt của khu Kabuki-cho.

Đã qua cái tuổi bốn lăm, học lực không hơn mà chẳng kém ai, cắc cớ gì lại đưa chân vào cái nghề này. Nhiều khi trên con đường đến " sở làm " tức đại lộ Okubo, câu hỏi đó cứ ám ảnh trong trí y.

Nhưng từ giờ là lúc phải suy nghĩ cho chín đây. Kiếm công chuyện gì đàng hoàng rồi mướn căn hộ hai buồng ở ngoại ô, rước con gái về. Nếu bỏ lỡ cơ hội này, Hanada có cảm tưởng mình sẽ bị chôn vùi mãi mãi trong thế giới của hàng vạn bóng nê-ông. Thế rồi, tuy hãy chỉ là đồ chừng, một khi con y đã lên đây học cấp ba thì mẹ nó dưới tỉnh thế nào cũng bước thêm bước nữa. Nội ba tháng sau thôi, chẳng còn ai còn muốn nhận tiền chu cấp của y và liên hệ gia đình rồi sẽ bị cắt đứt vĩnh viễn.

Hanada hết nói cười đùa nghịch với lũ con gái đã bắt đầu tụ tập trên con đường đầy hô-ten nhà chứa, lại bắt chuyện với bọn du côn trấn đóng khu vực. Khi băng qua con lộ có Sở Giới Thiệu Việc Làm, y bắt đầu đi vào khoảng không gian diện tích mỗi một cây số vuông mà đã tập trung đến tám nghìn quán nhậu chật ních người, cái xóm ăn chơi vĩ đại nhất thế giới.

Nơi đây là chỗ Hanada "làm việc" suốt năm năm qua. Trên cái quãng trường vừa náo nhiệt và trơ trẽn này, y đã để mặc giòng đời lôi cuốn mình đi.

Một thằng bắt mối non choẹt từ tiệm xì-phé điện tử bước ra. Hanada làm bộ không thấy, vượt qua mặt thì nó đã đuổi theo bén gót, đi tới ngang tầm :

- Chào anh Hana !

Giỏi thay cho oắt con còn mặt dày mày dạn bày đặt chào với hỏi. Số là mấy hôm trước, vào lúc hừng sáng, chính thằng khỉ này đã mời Hanada đi uống. Ngồi trước quầy nói với nhau dăm chuyện bàn dân thiên hạ xong, nó chợt lỉnh đâu mất. Đang tưởng mình gặp trúng đứa ăn uống chạc thôi thì Hanada đã cảm thấy đầu óc nặng trĩu và buồn ngủ. Y nhanh trí chạy thẳng vào nhà vệ sinh và dấu ngay chút tiền còm dưới bí tất. Khi tỉnh lại, y đã thấy mình đang nằm khềnh sau con hẻm giữa trời mưa.

- Nầy chú em, làm ăn có khó khăn đến đâu cũng đừng muối mặt cướp giật cả đồng bọn nhé.

- Chết, anh hai nói chuyện gì kỳ dzậy.

- Anh sơ ý là lỗi tại anh. Nhưng chú mầy không chôm được đồng nào nên anh cũng đánh chữ đại xá cho chú. Anh đâu đến nỗi ăn phải mấy đòn sơ đẳng của chú để bị đá lăn ra đường đâu.

Nói xong ngoảnh lại thì thằng ma-cô tập sự đã chạy qua bên kia đại lộ, đang đeo sát một người khách. "Khứa" này có vẻ như nhân viên hãng nào dưới tỉnh lên đây công chuyện, tướng còn hoi phèn. Đeo xắc hành lý lang thang giữa giờ này là loại khách dễ xỏ mũi như chơi. Dắt "khứa" vào mấy cái "ba trấn lột", loại hay quảng cáo "chỉ cần đặt năm nghìn tiền cọc", thảy một liều thuốc ngủ vào cốc rượu, là "khứa" sẽ thành bị thịt ngoài hẻm ngay.

Hanada chợt ngước mắt lên khung trời đêm chật chội mà y chẳng có mấy dịp nhìn, suy nghĩ về "chương trình làm việc" của ngày hôm ấy.

*

Cao Hùng (Kao Shiung), do một "má" người Đài Loan kinh doanh, được coi như quán "đứng đắn". "Đứng đắn" có nghĩa là không bỏ thuốc ngủ vào rượu cho khách, không có mấy thằng đứng "ba" vũ trang bằng dùi nhọn chọc nước đá, chứ không phải tử tế như loại "ba" đơn thuần để uống rượu và hát karaoke. Nhưng dù sao, quán nào mở ra trên hai năm cùng một chỗ mà không thay bảng hiệu, không đổi chủ, có thể xem như có "lương tâm nghề nghiệp" rồi.

Bước xuống cầu thang hẹp, đẩy cửa vào tiệm, Hanada đã thấy vòng quanh phòng có đến hơn hai mươi em chiêu đãi viên ngoại quốc ngồi như dán cả vào tường. Trời mới sập tối nên chưa thấy bóng khách.

Hanada vừa đến ngồi bên quầy thì " má" đã chìa phong bì phần tiền thù lao ngày hôm trước, phân bua :

- Tại cái ông khách đầu tiên, tới mà không uống, bỏ về liền. Xin lỗi nhen.

Sự thể ra sao, chỉ có trời biết, nhưng thôi, sá gì mấy chuyện nhỏ nhặt đó mà đòi thêm.

Luật chơi ở đây là hễ rước được khách thì người rước ăn huê hồng bằng phân nửa tiền rượu khách chi. Ở tiệm "đứng đắn" loại Cao Hùng thì có gửi chai (3) chăng nữa, một người khách trung bình bỏ ra khoảng hai vạn Yen. Tiền khách chi không phải là tiền rượu, nó chỉ là thứ lệ phí đóng cho tiệm để được phép lúc mới ngà ngà đã có thể kéo một em ưng ý ra đường. Muốn cô gái ở qua đêm phải mất bốn vạn Yen, trong đó năm nghìn thuộc về tiệm, đương sự lãnh vạn rưỡi, còn hai vạn kia phải đóng cho băng đảng trên thực tế quản lý cô ả.

Tuy nhiên cách phân chia lợi tức rõ ràng này chỉ đặt ra cho những tiệm nào thuộc loại ngon lành.

-Mấy con này sao lạ hoắc. Hay tôi nhìn lầm?

Hanada ngó quanh tiệm rồi đặt câu hỏi. Đã đành những cô nào không hợp nhãn khách phải theo chỉ thị của băng đảng đổi qua chỗ khác nên ít có ai trụ lại được lâu một chổ nhưng sao hôm nay, rặt những mặt lạ.

- Vài bữa nữa, có tin " cớm " sẽ " bố ráp" nên mấy con hết hạn cư-trú phải chạy về trên Ibaraki cả.

- À, ra thế ! Tin tức của ông Dobashi kinh khủng thật. Người đâu mà như thánh sống, biết trước mọi chuyện.

- Tại Dobashi không phải dân Yakuza. Ông quen lớn với cảnh sát đấy.

Quen lớn thế nào không biết nhưng nhiều tiếng đồn cho rằng Dobashi, hiện làm nghề giới thiệu công việc chui, hay "thầu người" cũng thế, trước đây đã từng là nhân viên công lực.

- A, a...nhớ ra rồi. Chú Hana ơi, ông Dobashi có chuyện muốn bàn với chú đó. Ổng đang đợi trên gác. Đừng bày đặt chuyện tào lao nghe mấy cha nội, cho tôi đỡ khổ.

"Má" lo lắng nắm khuỷu tay Hanada giật lia. Chuyện Dobashi muốn bàn, "má" đã đoán già đoán non. Chắc lại có tiệm sắp mở muốn nhờ Hanada đem khách đến. Đối với những quán chỉ sống bám người rước khách, bắt mối là cả một vấn đề sinh tử.

- Lo gì "má". Có mở tiệm mới giữa thời buổi khó khăn bây giờ chắc "thọ" không quá ba tháng.

- Nhưng nếu chú Hana bỏ đi thì tui cũng dẹp tiệm luôn.

Có bóng một người khách được dắt mối giới thiệu tới vừa bước vào cửa. "Má" ra bộ đon đả, xồ tới. Làm nghề này, tuy không mất xu teng trả lương mấy cô chiêu đãi, nhưng khổ cái tiền nhà rất cao. Hết giật chỗ này đến vay chỗ khác còn phải dính vào nợ chui. Số tiệm mỗi tháng có sức trả nợ sòng phẳng không được bao nhiêu. Thế là đành mượn thêm mấy món nặng lãi.

Khổ nỗi, cái đon đả thiếu tự nhiên của má chỉ làm người khách mới vào đâm ra lúng túng.

*

Dobashi ngồi ở tầng trệt quán nước trước mặt con đường có cơ quan hành chánh quận, mắt dán vào cuốn sổ , tay bấm máy tính con.

Cặp kính râm ngày đêm đeo không rời và bộ vó chững chạc chỉ tạo cho hắn một vẻ khiếp đảm. Tuy vậy, dáng dấp đó coi bộ ăn khớp với cung cách nghiêm nghị cần thiết mà anh chàng nhà thầu sức lao động của đám ngoại quốc bỏ xứ lang bạt kiếm ăn cần phải có.

- Nghe nói bác Dobashi dạo này bận lắm? Mấy em út phải dọn lên mãi Ibaraki cơ à ?

Dobashi giật mình nhìn lên và tháo cặp kính ra.

- Con mụ Cao Hùng chết tiệt, miệng không kéo da non. Chẳng có đứa nào lên Ibaraki cả, Kofu thôi.

Hanada trong bụng chắc mẫm là Ibaraki rồi, chớ chẳng chạy vào đâu.

- Muốn bàn gì với em đó, bác. Có tiệm nào sắp mở ?

- Không, không phải.

Vừa nói Dobashi vừa đảo mắt nhìn quanh tiệm. Hắn gọi cho Hanada cà-phê và xăng-uýt.

- Thôi nhé, chuyện rắc rối đừng để dính tới em nghe. Như bữa trước lãnh giữ dùm bác mấy thứ đồ quỷ. Từ rày cho em xin đi !

- Không phải thứ đó nữa đâu mà !

Dobashi khều Hanada ghé mặt sát lại giữa bàn, châm cho y điếu thuốc.

- Ừ, kỳ này không phải giữ giùm nhưng cùng như giữ giùm. Hana, chú có nói tôi biết chú bị "hỏng một lần" rồi phải không. Thế thủ tục ly dị đã xong xuôi chưa ?

- Bây giờ em "cu-ky" một trăm phần trăm .... Nầy, đừng ỡm ờ, mà em độc thân thì đã sao?

- Vậy là " xịn " rồi . Chú lấy vợ cho tôi nhờ, chớ sao?

Hanada giật mình, phun bắn cả cà-phê.

- Đừng đùa, bác Dobashi. Tại sao em lại phải.........

- Có gì đâu, hình thức thôi ! Làm bộ cưới giùm " moả " con Xẩm. Năm trăm ngàn thù lao, chịu không ? Ở cái tuổi chú mày thì còn sợ cóc gì miệng thế gian. Thân hư đã hư mấy kiếp rồi. Này, được không, nói đi !

Giọng điệu Dobashi thúc bách. Giữa cái quán này, nói chuyện xì ke ma túy hay súng đạn cũng không làm ai ngạc nhiên, nhưng rù quến kiểu này thì bụi đời như Hanada cũng chạy mặt.

- Không ổn đâu. Em tuy chẳng trẻ trung lại lỡ cỡ một lần rồi nhưng bề gì cũng có con trai sắp sửa đi làm, con gái đến tuổi lấy chồng, chứ bác.

Làm như chê Hanada ăn nói kiểu thế gian thường tình, Dobashi banh miệng cười.

- Được rồi, như thế này đi ! Không lấy giả, cứ sống chung thẳng thừng với nhau. Chế độ ưu đãi đặc biệt đó nghe, cha nội.

- Thôi bác ơi. Thế còn tệ hơn !

- Thật sao? Nhỏ này ngon lành lắm nghe, chú ! Nấu cơm giặt đồ được hết. Chuyện xong xả rồi cũng không thèm mè nheo chú đâu. Lấy nó còn sướng một chục lần hơn là chạy theo đuôi mấy chị em dưới xóm.

Khéo ăn khéo nói quá đi, Hanada khen thầm. Đến cái tuổi không còn thèm đàn bà chỉ vì xác thịt, nên nội hình ảnh người nội trợ mặc tấm tạp-dề đứng làm cơm trong bếp cũng đủ làm rung động trái tim y.

Tiếng la lối ồn ào của bọn trẻ vọng vào tiệm, một gã ăn mặt loè loẹt ra dáng đầu nậu bước vào. Mới thoáng thấy dáng hắn ta, Dobashi đã chậc lưỡi :

- Làm ăn trên đe dưới búa như kiểu xóm này khó sống quá. Không cách chi phất nổi. Vụ này là sinh mạng "moa" đó. " Toa " rán nghĩ giúp "moa" nghe.

Nắm tờ giấy tính tiền nước, Dobashi đứng dậy, tiến đến chỗ ông anh khi nãy ngang ngược bước vào đang ngồi, chào hỏi xong rồi mới ra cửa và mất hút vào đường phố đêm.

Bên ngoài cửa sổ, bọn dắt mối bắt đầu tụ tập. Quanh vùng này là cứ điểm làm ăn của chúng nó.

Không phải Hanada không hiểu tình thế cấp bách của Dobashi. Từ hồi có chiến dịch tảo thanh tới nay, bọn con gái đứa nào đứng đường cũng bị xét hỏi nghề nghiệp hết.

Nhân viên công lực có thể xuất kỳ bất ý lục soát các tiệm. Ngay cả trường hợp tiệm không bị tình nghi dính vào cái tội rối rắm nhất là chứa gái mãi dâm, nhân viên sở nhập cảnh và cảnh sát vẫn có lý do khác để đổ xô vào tóm cổ bọn con gái đem đi.

Trong cái khu phố đầy những mắc míu cỡ này, bắt buộc phải đối phó với bao nhiêu tổ chức khác nhau, cái nghề " thầu người " của Dobashi thật là một nghề dễ nguy hiểm đến tính mạng.

Chịu đủ ba món trời hành là tảo thanh cảnh sát, kinh tế suy thoái và nỗi lo mắc phải Sida, hàng họ từ Nô-en bước qua năm mới cứ ế ẩm dài dài, không biết lối nào ra.

*

Thêm một lần nữa, ngày cuối năm lại đến như mọi năm. Mai là mồng một rồi mà sao ngày giờ cứ thủng thỉnh đi qua làm cho Hanada nghĩ mình chẳng cần gì phải tất tả.

Cùng lúc, y lại có cảm tưởng trái ngược mỗi mình mình là người bị bỏ lại bên bờ một giòng thác chảy xiết, nên vừa tỉnh giấc, Hanada đã vội ra khỏi nhà.

Hết khu phố Ichibangai, qua con đường Yasukuni là vùng Shinjuku của mọi ngày mà y đã nằm lòng. Hanada bước đi như thể đang cố tình xô đẩy mình vào cái thế giới hưởng lạc quen thuộc. Y ghé tiệm sách đầu đường mua quyển truyện đang ăn khách mà chắc chắn sẽ không lật lấy một trang, lửng thửng về hướng cửa hàng bách hóa.

Chiều cuối năm, cửa hàng chẳng có mống nào.Trước mắt, không thấy có món gì cần, nhưng chợt nhớ, y mới mua chút quà cho đứa con gái với thằng con trai.

Cho thằng Yoshikazu chiếc đồng hồ đeo tay nhôm ti-tan, con nhỏ Masae sợi dây chuyền bằng bạc hiệu Tiffany's. Về nhà rồi sẽ tạt qua Bưu Điện, gửi cho tụi nó, ba hôm chắc tới.

Còn vợ, hay đúng hơn người đàn bà ngày xưa có thời là vợ mình, thì, nghĩ đi nghĩ lại, thôi kệ. Có mua gì gửi cho, có khi bả lại không vui.

Xách cái bọc giấy ra khỏi tiệm mới sực nhớ hôm nay Bưu Điện đóng cửa. Ngày cuối năm mà lại. Mới dợm trở lại căn buồng, viết bức thư cho hợp tình hợp cảnh để kèm theo món quà, rồi nhờ hãng tư nhân chuyển hàng tận nhà gửi đi vậy.

Lúc đang đợi đèn xanh trên đường Yasukuni, Hanada tự dưng cảm thấy ngao ngán. Từ cái xóm nhộn nhịp không khí Tết nhất kia, chỉ cần băng qua con đường là đã đi vào một khu vực tẻ nhạt, suốt năm không có lấy chút hội hè để thay đổi không khí, không cả dấu hiệu mùa đến mùa đi.

Hanada bước vào quán cà-phê đầu ngã tư không vì lý do gì đặc biệt, cùng lắm là do chút tình cảm quyến luyến với nơi đó. Độ rày, cốc cà-phê bán hai trăm Yen ở mấy chỗ khác đang được yêu chuộng, rẻ mà ngon gấp mấy cốc giá một nghìn Yen trong mấy tiệm khu Kabuki-cho này.

Lơ đãng nhìn đám đông chen lấn, bỗng nhiên y để ý đến bóng một thiếu nữ trạc tuổi con gái mình. Nghe nói con nhỏ được chọn vào đội bóng rổ tranh giải toàn vùng thì chắc nó phải cao to giống mẹ chứ đâu giống mình. Đọc thư nhận được, coi bộ thành tích học tập cũng thuộc loại khá. Từ lúc chia tay tới nay, mỗi đầu tháng nó gửi đều đặn một lá, nhìn tuồng chữ thấy nó viết ngày càng đẹp ra.

Không biết sao Hanada buồn buồn. Con gái y thích chống đối mẹ. Và trong lòng nó, lúc nào hình ảnh cái ông bố xa cách năm năm nay cùng được xem như thần tượng. Mình không đáp lại nguyện vọng của con thì có khác gì thần thánh từ chối lời cầu xin của tín đồ......Nghĩ đến đấy, bất chợt trong đám đông đứng đợi đèn xanh, Hanada bỗng khám phá ra một sự tình cờ đến lạ lùng. Thằng con trai y ! Khoác trên vai cái áo da, thằng nhỏ đang ngồi trên thành rào sắt bên đường cùng đám bạn bè có vẻ sinh viên. Tướng nó nhỏ con, mắt ngay mũi thẳng, chẳng khác năm năm trước bao nhiêu.

Hanada vội phóng ra đường:

- Yotchan, Yotchan (1) ơi !

Miệng cười toe, Hanada đưa tay vẫy vẫy. Thằng con trai hơi kinh ngạc trong giây khắc, bỗng nhấc mông xoay người định biến. Hanada đuổi sát theo giữa đoàn người xuôi ngược, rốt cuộc chộp được tay nó.

- Sao mày , Tết không về nhà hở ?

- Về chớ. Tại chưa lấy được vé xe !

- Này, may quá. Bố định gửi món quà này cho Maa-chan với mày mà Bưu Điện nó lại....

Không thèm nghe hết câu, thằng con giật tay hắn ra và lẫn vào trong giòng người đông nghịt. Đứa bạn tác người cao cao quay lại phía nó với điệu bộ như dò hỏi :

( - Cha đó , ông già mầy hả?

( - Già gì mày, chả nhìn lộn tao với ai chắc.)

Hanada có cảm tưởng nghe những lời xì xào như vậy giữa hai đứa.

*

Tối hôm đó, Hanada lại đi làm.

Ngày cuối năm thuận tiện cho mưu đồ của bọn bất lương. Ngân hàng đóng cửa nên thiên hạ ai cũng thủ đầy nhóc tiền mặt trong túi mà không mảy may đề phòng. Đó là một tối dễ dàng nhất trong năm để tìm ra mấy "khứa" chưa hiểu Kabuki-cho là chốn thế nào, dụ họ vào mấy cái "ba" mà vặt lông.

Trong khi chờ đợi khách bị làm thịt, phải đánh một vòng chào hỏi mấy tiệm quen thân nên sau khi ba hoa chích chòe mỗi nơi xong, Hanada mới tạt vào Cao Hùng.

Tiệm trông nhộn nhịp ra phết. Mới ngồi xuống bên quầy, đã thấy " má " với vẻ mặt khó đăm đăm, đẩy ly uýt-ki pha đá về hướng y.

- Sao kìa ! Làm ăn coi bộ phát tài mà !

- Khách gì mấy ông nội nầy. Dân Showa-kai (4) không hè.

Rồi bực bội lẩm bẩm mấy câu tiếng Tàu mà y không hiểu ý nghĩa. Đại khái như là năm hết Tết đến mà lại bị uống rượu chạc, chán bỏ xừ.

- " Má " không biết điều gì hết. Mỗi năm một lần nhằm nhò gì. Cũng phải biết đền ơn trả nghĩa chứ.

- Không, không được đâu. Làm ăn kiểu Nhựt Bổn, lúc nào cũng nhiêu đó.

"Má" vừa dợm nói gì thêm thì đã thấy Dobashi ngồi xuống cái ghế đẩu cao bên cạnh.

-Thiệt há "má". Cuối năm mà nhè ăn chực uống chực, không khá hả " má ".

-Dạ, em đâu dám.

Dobashi khều "má" đưa mặt lại sát mình, gấp mấy tờ giấy một vạn Yen nhét vào chỗ ngực áo hở hang.

- Ấy chết. Em lấy có sao không?

Má bỗng đổi giận làm lành, nhìn về phía khách cười tươi rói rồi chui xuống thành quầy bước ra, cất giọng the thé, nắm tay mời khách hát karaoke với mình.

Bọn yakuza cười hô hố, hết đứa này đến đứa khác dắt các cô gái chúng vừa ý ra khỏi tiệm.

- Coi kìa, bọn nó chuồn hết rồi, đừng xù xụ nữa. Để họ kiếm chác chút rượu cho nó xong đi. Mà này, Hana-san?

Dobashi nghiêng đầu sát tai Hanada, thì thầm.

- Chuyện nói với chú hôm trước, chú tính giúp tôi chưa?

Tưởng đã quên rồi nhưng nghe nhắc lại việc ấy, Hanada cũng thấy lòng nao nao.

- Dobashi-san, bác thấy em có ra hồn người không?

Để tránh phải trả lời ngay, Dobashi nâng cốc ực một hơi.

- Sao vậy, tự dưng .......

- Tình thật, bữa nay em đụng đầu thằng con ngoài đường, bị nó khinh tái.

Dobashi làm bộ ra chiều suy nghĩ, rồi cả cười:

- A ha... té ra có nhiêu đó mà chú đã làm cái bản mặt tẻ ngoét. Tụi lỏi, đứa nào cũng như đứa đó. Không mắc mớ đến bề ngoài của chú mày gì ráo. Con nít tuổi đó ở "mô" nó cũng " rưa rứa".

- Thật vậy sao bác.

- Dĩ nhiên. Nghe này: chú lo cho con trai sắp đi làm, con gái sắp lấy chồng nhưng đối với chúng, chú chỉ gây thêm phiền phức thôi.

- Chứ bác Dobashi có cháu nào không ?

Dobashi chỉ cười hừm hừm bằng mủi.

- Thôi, cứ mần thử con nhỏ rồi " toa " cho " moa " biết. Thế nào "toa" cũng mết nó cho coi.

Vừa nói, Dobashi vừa ngoảnh lại nhìn trong quán:

- Ủa, mới thấy nó đây mà, sao có ai rước rồi hả ?

- Cái gì, cổ là gái Cao Hùng à ?

- Không, bình thường thì ở đằng tiệm Sylvia kia. Nhỏ mới từ Asakasa chuyển xuống sau này thôi. Hana-san không biết nhỏ đâu ! Chắc tại cứ chạng vạng là đã có khách bao nguyên đêm rồi.

Lúc đó, cặp mắt Hanada và Dobashi bỗng giao nhau. Dobashi như thầm nói tuy hắn định dàn xếp một cuộc hôn nhân trá hình nhưng muốn hứa với Hanada rằng người này là một cô gái xứng đáng được bảo bọc.

- Sống là phải biết dứt khoát chọn lựa, chú ơi. Dứt khoát ! Nếu là người biết thương vợ thương con thì ai đi sống lây lất như kiểu tụi mình. Có phải không, Hana-san?

Dobashi nốc một hơi cạn sạch ly uýt-ki xong mới thốt ra câu nói trên như để hả hết chất độc trong người.

*

Khi Hanada đi thu hết phần chia lời từ mấy tiệm nhậu "trấn lột" rồi trở về tới khu chung cư ở Okubo thì cũng sắp đến giao thừa.

Thực tình, y có đầu óc đâu mà vẽ chuyện năm mới năm me. Bây giờ vô buồng tắm, ngâm mình trong bồn nước nóng, ra tợp ngụm rượu ướp lạnh rồi mở ti-vi xem cho có tiếng người ồn ào là đủ để đón chào năm mới rồi.

Nghĩ thế, Hanada vừa ca ư ử, vừa leo lên bậc thang xỉn màu bồ hóng. Khi vòng qua hành lang phía ngoài phòng, chân y bỗng khựng lại. Có bóng ai đang ngồi xệp trước cửa phòng y. Đèn nê-ông của khu hô-ten hắt những mảng màu lên mái tóc xõa xuống ngang đầu gối.

- Ai đó ?

Người đàn bà ngước mặt lên, đưa tay sửa lại cổ áo khoác mỏng dính cho ngay ngắn, đứng dậy.

- Chào Hana-san !

Cô vụng về cất tiếng hỏi thăm.

- Sao, gấp gáp gì dữ vậy. Bộ tối nay không đi khách à?

Cơ sự xảy ra đột ngột nên những điều Hanada định nói thêm như bị ngáng trong họng. Phía bên kia chẳng thấy trả lời, có lẽ cô nàng không hiểu ý nghĩa câu hỏi.

- Hana ! anh Hana !

Cô gái tay ôm một gói lớn, tiến về phía y. Như muốn phân trần điều chi, cô chìa cho Hanada xem một mảnh giấy con trên đó nguệch ngoạc hình vẽ chỉ dẫn đường đến nhà y.

-Không bữa nay thì bữa khác đến cũng được mà !

Suy nghĩ một chút, cô gái nói như để giải đáp sự ngờ vực của Hanada:

- Khách, nó về rồi.

Nói cho cùng, làm thân yakuza chăng nữa, gặp dịp Tết nhất cũng phải biết về với gia đình. Chắc cô gái này làm xong chuyện cái vèo để trở lại tiệm thì vừa vặn được Dobashi chỉ thị phải đến đây.

- Trăm sự nhờ anh nhé, anh Hana !

Có khi cả Dobashi cũng không rành tên thật của Hanada nên cô ấy mới bắt chước gọi theo gọn lỏn như thế. Trên mảnh giấy chỉ viết theo cách đọc ba âm Ha-Na-san. Khi thấy người con gái vừa nói vừa kính cẩn cúi rạp người xuống, y không khỏi cảm thấy có gì bất ổn. Hôn nhân đâu phải trò hề. Cho dầu giả mạo, một nghi lễ quan trọng trong đời người ta không thể bắt đầu bằng cung cách này. Thật kỳ kỳ sao sao ấy.

Bậm môi để khỏi bật cười, Hanada tra chìa vào ổ khóa, mở cửa phòng.

- Thôi, vào đi vậy. Chưa biết tính sao nhưng kể từ hôm nay, cô cứ tạm xem nơi đây như nhà cô nhé. Ừ nhỉ, phải đánh thêm cái "spare key" nữa.

Chẳng thấy người con gái trả lời. Hầu như cô nàng không thông tiếng Nhật lắm. Lại lôi thôi đây, Hanada nghĩ trong bụng. Những cô Phi Luật Tân hay Đài Loan không biết tiếng còn võ vẽ dăm chữ Anh để truyền đạt ý nghĩ. Dân Trung Quốc, ít ai học qua tiếng Anh, nên khi Hanada dùng chữ "spare key" để chỉ cái chìa khóa đúp phải đánh thêm cho cô, cô ta không nắm được ý .

- Lạnh phải không? Chờ tôi lâu quá hử?

Nói mà như để một mình mình hiểu, Hanada vói tay bật đèn. Quay lại nhìn cô gái vẫn đứng lặng ở ngạch cửa, Hanada khẽ rùng mình. Mới thoáng thôi, y đã hiểu ngay cô ta là cái mối lợi lớn nhất trong đám gái mà chủ chứa không bao giờ chịu để đánh mất.

Bỗng dưng, Hanada đâm ra bối rối, vội hướng cái nhìn của mình về phía lò sưởi.

- Cứ tự nhiên nhé. Tôi sửa soạn nước tắm đây.

Người con gái níu tay Hanada khi anh ta dợm bước vào phòng tắm. Cô làm động tác như muốn nói thôi anh để em làm cho. Không những chẳng cởi áo khoác ngoài , lại chẳng sợ ướt tất, cô bắt đầu cọ bồn tắm.

Hanada bật Ti-Vi, vét mấy món nhắm bày lên bàn. Coi bộ nước đã nóng nhưng chưa đầy bồn nên cô nàng không chịu ra. Cô ta loay hoay trông giống một con búp bê trông thật xinh xẻo nhưng chẳng có chút thần hồn.

- Vô ngâm mình trước đi, đừng làm khách mà, cô hai. Please, tắm trước đi.

Người con gái lúc lắc cái đầu ra vẻ không chịu. Cô ta mang túi giấy của mình vẫn nằm ngạch cửa đặt vào một góc phòng, lấy áo khoác phủ lên như ngượng ngùng về mớ hành lý nghèo nàn.

- Uống tí nhé !

Cô gái gật đầu cười. Khi tia nhìn của Hanada bắt gặp cái nụ cười đang ghé sát mặt mình, y thiếu điều bật ngửa vì cô gái nom xinh không chịu được.

- Uýt-ki ?

Cô gái đưa tay chỉ bình rượu nhỏ như muốn bảo cô thích sake hơn.

Thôi thì trước tiên phải nâng cốc mừng, mà mừng cái giống gì không biết nữa, xong, Hanada mới nhớ ra, lấy tập giấy nháp và cây bút liên tử bày lên bàn. Đối với cô Tàu không thông tiếng Nhật, chỉ còn mỗi lá bài ...bút đàm.

Đặt bút viết tên mình bằng ba chữ Hán, Hoa-Điền Chương (Hanada Akira) xong, hắn đã thấy cô gái nhìn theo nét chữ lẩm nhẩm:

- Howa Dien Chan

- Ha-na-da. Hanada Akira. Biết đọc không?

- Ha-na-da?

Người con gái ra vẻ vui mừng, giật lấy cây bút từ tay Hanada, viết mấy chữ Hán trông thật mềm mại liền bên cạnh.

- Lý Linh Minh (Li Lin Min)

Cô ta đọc tên mình với những âm thanh thánh thót như tiếng chuông rung. Bất đồ, cô lấy bút xóa lia lịa chữ Lý. Hanada vội chụp tay cô, chận lại.

- Khoan mà ! Tôi đã hứa hẹn gì đâu, cô !

Cô ta khéo léo vuột khỏi bàn tay của Hanada, dí bút viết Hoa Điền thay vào chỗ chữ Lý vừa mới xoá. Nghiêm trang đặt cây bút bên cạnh, cô ta nhìn về phía Hanada, chắp hai tay, bập bẹ :

- Hanada Lin Min. Hanada-san ơi, Hanada Lin Min được không ?

Không biết cô đang cầu khẩn hay van lơn nhưng khi tia mắt hắn gặp cái nhìn dìu dịu mà chân thành của cô gái, lồng ngực Hanada chợt nóng ran lên. Y không còn nghĩ xa gần về thân thế của cô gái nữa. Đi tìm cái không khí gia đình ư ?... Nó chỉ là thế này thôi !

- Hanada Lin Min. Hanada-san ơi, Hanada Lin Min nhé ?

- Không được ! Phải đọc Hanada Lei Mei (5) chứ !

Nghe thế, Lin Min chợt thở hắt ra như để vợi hết bao lo lắng chứa chất bấy lâu trong lòng.

- Hanada Lei Mei. Tsui (6). Cảm ơn Hanada-san !

Hanada viết con số 46 vào bên cạnh tên mình và cất tiếng hỏi:

- Cô bao nhiêu? Mấy tuổi hử ?

Lin Min ghi lên giấy 27.

Đến đây, ít nhất Hanada đã mường tượng được cô gái này người Trung Quốc, 27 tuổi, tên là Lin Min. Có tí rượu vào, cô nàng liếng thoắng hẳn. Như muốn thông tin thêm về mình, cô ta ghi chi tiết vào tập giấy nháp bằng những chữ Hán giản thể hơi khó hiểu. Có thể cô muốn giải thích hồi nhỏ mình ra sao và hoàn cảnh nào đã đưa đẩy mình đến đây. Tuy nhiên, Hanada lại coi những chuyện đó không phải có gì đáng nói nếu không bảo là y không muốn để ý tới. Ngay khi hai bên hiểu về quá khứ của nhau đến mức nào đi nữa, có lẽ họ chỉ nắm được cái mặt ngoài giả dối mà thôi.

Dầu sao, Hanada tiếp tục đưa mắt nhìn những điều Lin Min ghi trong cuốn sổ. Chương trình ca nhạc Kôhaku (7) trên truyền hình giữa hai đội ca-sĩ nam nữ hoạt náo vừa chấm dứt thì cái tĩnh lặng của đêm trừ tịch đã len đến không biết tự lúc nào. Khi Lin Min để bút xuống cũng là lúc hai người cảm thấy cái sức nặng của ngọn sóng thời gian ồ ạt đã bao trùm lên họ. Thêm một năm nữa đến rồi.

- Shin Nien Hao(8) Lin Min mỉm cười chúc Tết.

- Akemashite, omedeto (8) ! Hanada chúc mừng trả lại. Thôi, mình đi ngủ đi !

Hanada kéo cái chăn của chiếc giường xếp bằng sắt mua ở một tổ hợp chào hàng bằng tạp chí, thảy lên cái gác sát trần nhà.

- Cô nằm giường này đi, tôi lên ngủ trên kia.

Hanada vừa hoa tay để cố diễn tả, thì Lin Min đã nghiêng nghiêng cái đầu, ra dáng không hiểu tại sao.

- Ngại ngùng gì ! Đừng để ý mất công. Thật mà !

Cách giải thích coi bộ khó hiểu cho cô gái. Hanada dắt tay cô đẩy vào phòng tắm, Dù trong đầu đang tưởng tượng đến cái thân hình mềm mại này đẫm ướt hơi nước nóng nhưng Hanada chẳng thấy dậy lên sự thèm muốn nào cả.

Rốt cuộc, Lin Min trong chiếc áo thun dài tay từ phòng tắm bước ra. Tóc đã bới cao lên nên vẻ thanh tú của khuôn mặt cô càng hiện ra rõ nét.

Lin Min thu người nằm xuống ngủ ở một góc giường. Trên sàn nhà, giữa mấy vệt sáng tối mà cái rèm cửa in lên, cái áo thun lót đã cởi ra bỏ lăn lóc.

Khi Hanada rón rén leo cầu thang để lên cái gác con thì Lin Min khẽ nhỏm dậy, kéo gấu áo ngủ qua một bên, nhường chỗ.

- Được rồi, mấy khi đầu năm đầu tháng, cứ thong thả ngủ một mình đi !

Lin Min lắc đầu, hai tay lại chắp trước ngực. Cô này muốn lời hứa thành vợ thành chồng phải được dứt điểm một cách cụ thể hay sao đây ? Trong cái nhìn khẩn khoản không nói không rằng ấy, Hanada đọc được tất cả sự buồn bã của cô.

- Đừng lo nữa, tôi không dối em đâu !

Như chợt nhớ ra, Hanada mở cái gói hàng mua hồi chiều ở tiệm bách hóa vẫn nằm trên sàn và lục ra hộp quà mua cho con gái, để lên đầu gối quần ngủ.

- Đây không phải nhẫn, nhưng cứ coi như mình hứa hôn đi.

Lin Min ngạc nhiên đón lấy cái hộp, cởi thắt nơ ra, thốt lên tiếng kêu kiểu người Trung Quốc biểu lộ khi mừng rỡ.

- Đeo thử ! Cô đeo chắc chắn đẹp.

Choàng sợi dây chuyền lên cổ mình xong, Lin Min bất giác vươn hai cánh tay tròn lẵn, trắng muốt về hướng Hanada.

Trong cái hôn của hai người đã có thoáng hương vị của sự bất hạnh.

Vừa tiếp nhận đôi tay của Lin Min, Hanada vừa nghĩ thầm chắc cô ả đối xử kiểu này với bất cứ thằng đàn ông nào cũng không chừng.

Nhưng sao thân hình của người con gái anh ta đè lên lại săn cứng như gái tân.

*

Khi hai người mở mắt ra thì vừa vặn trưa mồng một.

Đã lâu lắm cả hai mới ngủ được đẫy giấc như vậy. Lin Min khoác tấm chăn lên người, ngồi ở thành giường.

- Shin Nen Hao, Hana-san !

- Ô, chào ! Làm gì đó?

Lin Min đang chí thú lắp lại mấy mẩu hình mà Hanada làm rơi tung tóe lúc ra khỏi nhà và không buồn xếp lại.

- Cha Shi Shem Ma ? Cái này, cái gì?

Chắc cô ta đang tự hỏi nếu mình lắp xong thì trên khung này sẽ hiện ra cái hình thù gì đây.

- Căn nhà đó mà. Đúng hơn là cái chòi con giữa tuyết, giống như chỗ tạm trú của người đi săn, có cả ống khói, nằm giữa rừng tùng bách đại thụ.

Hanada bắt đầu vụng về vẽ một bức tranh trên tập nháp cô gái chìa về phía mình. Đúng là có khung cửa sổ với ánh sáng ấm áp của ngọn đèn, trên hàng hiên, con chó soãi người nằm ngủ. Y tiếp tục đến cả những chi tiết như chiếc xe trượt mà khung xe đã lún phân nửa trong đống tuyết, nằm bên hông nhà..

- Hao ! Lin Min mỉm cười như thể mơ theo.

- Em có sắp lại được cho tôi không ? Đã mất mấy ngày công mới gắn cho ra hình thù, lại lỡ chân đá phải văng tung tóe cả.Tôi thật chán mớ !

Hai người quàng vai chung một tấm chăn và cùng hý hoáy xếp lại khung hình một lúc lâu, tuy không nói không rằng nhưng có cảm tưởng đang nói rất nhiều với nhau.

Tiếng chuông điện thoại cầm tay bỗng reo. Tiếng con gái "Chúc mừng năm mơơơới..." vang vang trong giây nói vừa lọt vào tai là Hanada đã quay phắt lưng về phía Lin Min.

- Nầy bố. Hồi nãy anh con mới gọi điện thoại, nói đã lấy được vé tàu nên mai về tới nhà đấy.

- Thế à. Tốt quá còn gì !

Chắc Yohikazu không hở môi cho ai hay chuyện nó mới chạm trán y.

- Lúc anh ấy gọi, con mới mở miệng nói có việc muốn bàn với ảnh là ảnh đã nổi nóng lên. Chắc bố chưa cho ảnh biết chuyện con bàn với bố hôm trước, hở bố ?

- Tao có biết gì đâu.

- Con bảo con không muốn làm phiền ai cả mà.

- Chắc anh con ghét bố rồi nên con nói thể nào nó cũng chống thôi.

- Bố giúp con nghe bố. Giúp con nghe !

Nghe con gái nói đến câu đó, từ ký ức của Hanada một điều cấn cái bỗng bật tung ra như khi răng cấm cắn nhằm hạt sạn. Chắc chắn đứa con gái đang dùng hết sức bình sinh để giữ chặt y như muốn níu cha nó trở lại cái khung cảnh một gia đình bình thường.

- Thế mẹ đâu?

- Mẹ xuất hành đầu năm với lão ta rồi. Họ định kéo cả con đi nữa. ....À, mà họ về rồi kìa. Thôi, con cúp nghen, xin lỗi bố nhé.

Điện thoại bỗng cắt ngang xương.

Hanada cảm thấy làn da của Lin Min áp lên cái lưng trần của y và hai người ngồi đâu lưng với nhau một đỗi rồi cất tiếng thở dài cùng lúc.

- Vợ hở ?

Trực giác của người đàn bà chăng ?

- Không, vợ ly hôn từ lâu rồi. Nãy là con gái. Hiểu không ? Con gái của anh.

Không biết sao, Lin Min có vẻ hiểu chữ ly hôn có nghĩa là gì. Cô quay lại, gương mặt như vừa trút đi một gánh nặng, áp má mình lên vai Hanada.

- Em cũng ly hôn. Con, một.

Nghĩ ngợi giây lát, Hanada chợt ngẩng đầu lên. Tấm kính trên mặt bàn phản chiếu khuôn mặt Lin Min đang cúi gầm.

- Bỏ con ở lại mà đi hả. Bye bye nó hả ?

Mới vẫy tay ra dấu thì Lin Min đã gật đầu đáp:

- Beijing. Shan-u-men. Con, một.

Beijing đúng là Bắc Kinh rồi. Shan-u-men chắc tên chỗ ở.

Không để cô nàng phải mủi lòng, Hanada mới tự kể chuyện mình :

- Anh, trai, một, gái, một. Hiểu không ? Ở Sapporo. Sapporo trên Hokkaido.

- Sapporo. Tsui. Sapporo.

Cô gái ôm hai cánh tay làm ra vẻ suýt soa như ớn lạnh, chìa bàn tay ra rồi ngước mắt nhìn trời như muốn tỏ ra cô cũng biết Sapporo là một tỉnh miền Bắc, lạnh lẽo và tuyết rơi nhiều.

- Beijing cũng lạnh, rét run. Nhiều tuyết lắm chứ ?

Lin Min gật đầu, mắt nhìn xa xôi ngoài cửa sổ.

Hanada đã từng nghe chuyện trong đám những người lao động trái phép, có những kẻ để chồng con lại, dùng cả thủ đoạn như ly hôn trá hình để rảnh rang sang Nhật kiếm ăn.

-Bỏ đi như thế thì gia đình còn gì !

Biết cô gái sẽ chẳng hiểu mình muốn nói gì nhưng Hanada không kìm được để khỏi thốt ra mấy câu sặc mùi đạo đức. Chính vợ chồng y trước đây cũng giả vờ ly hôn để trốn nợ và để bảo vệ gia đình, ít nhất họ cũng đã làm thủ tục vì mục đích đó. Thế nhưng sự tình mỗi ngày thêm phức tạp, rốt cục, thời gian và không gian đã khiến chuyện thôi nhau trở thành chính thức.

Lin Min không khóc.

Hanada nhìn lên trần nhà và suy nghĩ. Tiền khách bao qua đêm là bốn vạn yen, phần cô gái còn lại trong tay được một vạn đến vạn rưỡi, từ đó mà trừ đi tiền ăn với phần chia tiền mướn phòng, mỗi tháng cô ta giỏi lắm để dành được chừng mười vạn yen. Nhưng mười vạn đó gửi về gia đình trong nước thì có lẽ sẽ là món tiền lớn không tưởng tượng nỗi. Hanada chắt bóp để gửi về Sapporo suốt năm năm nay mỗi tháng cũng chỉ lên tới mười vạn.

Lin Min vẫn loay hoay tìm cách sắp cho được mấy mẩu hình vào khung.

*

Hai thân thể như muốn làm quen với nhau, Hanada và Lin Min quyến luyến không rời , đến lúc họ chợt ý thức ra thì đã hết ngày mồng ba.

Dobashi ghé chung cư thăm họ nhằm chiều mồng bốn.

- Điện thoại chẳng ai thèm bắt. Không thấy mặt mũi đâu cả, tưởng có chuyện gì rồi. May quá !

- Shin nen hao !

Lin Min tươi tắn chào.

- Được rồi, được rồi. Thì Shin nen hao. Ta lên quận đi. Giấy tờ cô này đâu đã vào đó. Còn hơi kẹt chút đỉnh nhưng sẽ thông qua thôi. Không biết Hana-san có tin nổi không chớ đầu năm đầu tháng mà thành được bảy đám rồi. Chắc " moả " là ông mai số một ở xóm Shinjuku này đa.

- Bảy đám !

Ra vẻ không muốn đi vào chi tiết, Dobashi xua xua Hanada ra, và quay lại giải thích cho Lin Min bằng một thứ tiếng Hoa khá lưu loát.

- Khùng hay sao mà mới ra giêng hai vợ chồng đã xúm lại chơi lắp hình. Mà coi bộ lắp gần xong rồi hả. Để tôi tác thành lè lẹ cho mấy người nhờ.

Trong xe Dobashi, Lin Min nín thinh không nói một lời.

Ủy Ban Hành Chánh Quận ồn ào nhộn nhịp chẳng khác phòng đợi sân bay quốc tế. Bên trong quầy các bàn giấy, nhân viên thông dịch tíu ta tíu tíu tít. Bên ngoài, người đủ mọi màu da đứng đợi đông nghẹt.

Lúc nộp đơn làm đám cưới, mọi chuyện rốt cục trót lọt hết. Tháo cặp kính râm ra, Dobashi oai vệ như một viên tư chức, không thèm để ý bọn dân ngoại quốc tới bắt chuyện làm quen. Anh ta lo mọi thủ tục đám cưới cho hai người chẳng khác nào ông mai lành nghề.

- Những lúc này mới thấy công việc của Ủy Ban là quí hóa há. Chúc mừng hai người nghen. Thôi, mình dzọt đi.

Như đám hung thủ chạy trốn khỏi phạm trường, bọn họ bỏ Ủy Ban Hành Chánh Quận lại sau lưng, lẫn vào đám đông. Hanada nhìn quanh quất bốn bên rồi đặt câu hỏi:

- Bây giờ bọn em ra sao đây, bác ?

- Đâu có ra sao ! Dắt mối với chiêu đãi chịu nhau thì lấy nhau, chớ sao ! Tôi chỉ nhúng tay giúp chút đỉnh thôi, ai xía vô được.

- Vậy Lin Min sẽ chồng con đàng hoàng ?

- Ê, giỡn chơi sao chú ! Dobashi la lên và cả cười, tay trao cho Hanada cái phong bì đựng số tiền thù lao đã hứa. Hanada cảm thấy lưng mình nhột nhạt như vướng cái nhìn buồn bã của Lin Min, đang đi sau y một bước.

- Cảm ơn bác, em xin nhé ?

- Được, chú cứ cầm, tôi có đau lòng xót dạ gì đâu ! Tiền này coi như con bé nó vay thêm đấy thôi !

- Thế cô ấy nợ bao nhiêu tất cả ?

- Ai biết bao nhiêu ! Chú muốn tìm hiểu thì cứ dẫn xác đến đằng trụ sở Showa-kai mà hỏi. Đến đó để mà coi ai thiếu ai bao nhiêu à, cái chú Hana này hay thật !

- Nếu cổ trả nợ thì còn tiền gửi về nuôi gia đình không, bác ?

- Chuyện làm ăn, hai bên phải nghĩ cho nhau. Dân yakuza thời buổi này cũng không tàn ác đến nỗi sang đoạt hết để người ta cạn cả tiền gửi về nhà đâu !

Hanada kéo tay áo của Dobashi, đứng lại. Nếu cơ sự đã thế, hắn muốn đặt câu hỏi để xác nhận một chuyện :

- Này bác Dobashi, nếu con bé sạch bách nợ thì được tự do chứ gì ?

Gương mặt Dobashi chợt đanh trở lại đúng như mặt viên thanh tra hình sự :

- Này Hana, chú muốn nói gì ?

- Em định hỏi có ngày cô ấy cũng phải hoàn lương, có chồng có con như ai chứ !

Mấy lần Dobashi muốn trả lời tình thật nhưng cứ bị ngúc ngắc khó nói, rốt cục, như không tự kìm hãm được, hắn phá lên cười ngặt nghẽo, cay độc :

- Nợ nần còn mớ bên nầy với mớ bên kia nữa chớ chú. Đường giây Bắc Kinh lôi thôi lắm. Không biết từ lúc nào họ tính toán như vậy nữa.

Dobashi ấn vai Lin Min, kéo cô rời Hanada.

- Còn chống nổi hai chưn thì cô này còn phải đi làm. Tôi nói chú nghe ! Cả chú với tôi cũng vậy thôi. May có cái đất này mới kiếm được miếng cơm mấy năm nay. Nói chuyện mai sau chi cho nó tức cười.

*

Mãi đến xế trưa hôm sau, Lin Min, mặt mũi hốc hác, mới tra cái chìa khoá đúp vào ổ khóa để mở cửa căn phòng của hai người. Em mới về ! Cô gái nói, nửa muốn nhìn mặt Hanada nửa không dám, rồi vào dưới vòi sen tắm một đỗi lâu.

- Có gì vậy? Trong người mệt hử ?

Hé cửa phòng tắm nhìn vào hỏi thăm, nhưng Hanada thấy Lin Min đang để mặc cho vòi sen tưới ướt lưng, úp mặt vào lòng bàn tay mà khóc.

- Hana-san. Em xin lỗi. Xin lỗi anh nghen.

Không biết học ở đâu, Lin Min quì dưới đất, dập đầu xuống sàn phòng tắm, xin lỗi lấy xin lỗi để hệt như cung cách Nhật Bản.

Tối hôm qua, lòng Hanada đầy thống hận. Tuy nhiên, y nghĩ trong cùng giây phút đó, Lin Min phải đau khổ biết bao khi nằm trong vòng tay những người đàn ông lạ.

- Thôi, xin lỗi làm chi em, số tụi mình nó vậy. Không sao, anh không nghĩ xấu cho em đâu.

- Em, vợ. Vợ Hana-san.

-Biết rồi. Thôi, không khóc nữa. Không được khóc !

Đêm ấy, Lin Min lại dịu dàng đáp lại sự âu yếm của Hanada.

*

Sự việc xảy ra cách đó ít lâu, vào đúng một chiều mưa lạnh. Mưa dai dẳng như thế đã mấy hôm rồi.

Hanada đang lảng vảng kiếm mối trên con đường Ủy Ban Hành Chánh Quận thì bỗng nghe tiếng còi xe cấp cứu hụ chói tai chạy băng qua. Lọt được vào đám đông người hiếu kỳ, hắn vừa kịp thấy xe cấp cứu ngừng trước tiệm Cao Hùng.

- Lại có vụ ăn kẹo đồng nữa rồi. Trời đất quỉ thần!

Người ta khiêng một chiếc băng ca len lỏi giữa đám đông hoảng hốt. Theo sau là nhân viên xe cấp cứu đang hộ tống cho "má" Đài Loan, hai cánh tay băng bó, vừa chạy vừa bù lu bù loa như người loạn trí.

Bọn dắt mối đứa nào đứa nấy mặt mày xanh lét, nhìn về hướng Hanada. Trên xe cấp cứu, một nhân viên cứu thương đang cúi xuống, tất bật làm động tác xoa bóp tim cho người bị nạn.

-Ô kìa, Hanada !

Một nhân viên hình sự quen biết với y, kéo mép nón lên, tiến lại gần. Bọn kiếm mối ngại tai bay vạ gió, lảng đi mất.

- Bộ mày hồi nãy có trong quán à?

- Không, em mới tới tức thì.

-Thế à, may cho mày. Con mụ Cao Hùng bị đạn lạc đó.

- Ai vậy, tụi nào nhắm ai vậy, hở thầy ?

Lúc đó, xe cứu thương rú còi rồi chạy như biến.

- Dobashi chớ ai. Thiệt không khá. Bắn cái đùng trúng chỗ này, chả đang ngồi trên quầy nguyên con.

Nhân viên hình sự vừa giương dù cho Dobashi núp mưa, vừa lấy tay xoa xoa chỗ gân cổ hắn.

- Vô đây, tao hỏi cái nầy coi !

Không đợi ừ hử, anh ta ẩy Hanada vào trong xe đi tuần.

- Mày biết gì về Dobashi nói hết cho tao nghe ! Cha nội có dính vô chuyện làm ăn của nó không ?

- Chuyện làm ăn nào, em sao biết. Em quen chớ đâu có thân !

-Con mẹ mày ! Người hình sự lừ y. Bộ mầy chắc ăn là tụi tao chỉ thảy vô bóp một hai đêm rồi cho về tiếp tục ăn no ngủ kỹ sao chớ. Nè, Hanada, ngoài cái tội cản trở lưu thông công lộ, bọn tao còn thiếu gì luật để "úm " tụi bay.

- Nói thật mà, em có hay biết gì đâu.

- Hả, chắc không ? Mầy chuyên môn trấn lột ở khu này mà. Một ngày thịt được ít nhất ba bốn mống chớ gì. Tao chỉ cần kêu tụi nạn nhân của mầy tới điều tra là có chục đứa đâm đơn kiện liền.

Luật bất thành văn của khu Kabuki-cho là người đi lừa cũng như kẻ bị lừa đều mắc kẹt như nhau. Cảnh sát không thèm ra sức đánh dẹp mấy cái ba trấn lột, họ chỉ thủ mấy lá đơn khiếu nại của nạn nhân để làm áp lực khi cần người điềm chỉ .

- Mầy không làm hôn thú giả là gì ?

Viên hình sự ném một câu hăm dọa vào giữa mặt Hanada, đang ấp a ấp úng.

- Hôn thú giả gì thầy, nói tội nghiệp. Em chỉ....

- Chỉ chỉ cái gì ? Nè, Hanada, đừng giỡn mặt chính quyền ! Mày chớ quên rằng cảnh sát hay hành chánh quận đều là nhà nước hết, nghe chưa !

- Bề gì một bên cũng là dân sự, chứ thầy !

Viên hình sự khuỳnh cái cùi chỏ tay áo ướt nước mưa hích vào cằm Hanada.

- Mở miệng ra là dân sự, dân quyền...Bộ tụi bay là két hay sao ? Nói cho mà biết, xưa giờ giữa cảnh sát tụi tao với bọn yakuza không có lý luận khó khăn kiểu đó. Thằng Dobashi dịch vật không hiểu trời trăng cứ lộn xộn mới lãnh đủ. Hiểu chưa, vi phạm luật chơi là toi mạng !

- Luật chơi nào ?

- Chớ sao ! Ở xóm này, không theo đúng luật pháp chăng nữa cũng ít khi ăn cơm tù nhưng hễ phạm luật chơi là đi đong liền. Rước họa vào thân tại nhiêu đó.

Hanada câm như hến. Viên hình sự rút còng sắt ra, gõ lên đầu gối y.

- Về bót đi. Hanada, tao nói thiệt chớ không hăm đâu. Tội danh lừa đảo chắc chắn lãnh án từ hai tới ba năm. Dân ma cô ma cạo thứ mày là rác rưởi của khu Kabuki-cho này mà.

Như muốn chấm câu cho lời đe dọa, những giọt mưa mùa đông rơi lộp độp trên nóc xe tuần cảnh làm cho toàn thân Hanada phát rét.

Y đành khai hết tự sự.

Lúc thốt ra cái tên Lin Min, tim Hanada bỗng thắt lại. Chắc không vì chuyện này mà cô bé bị liên lụy đâu nhỉ. Nhưng hắn không hiểu tội tình gì mà viên hình sự chép cả tên cô vào cuốn sổ tay.

- Chớ vợ em có bị gì không, thầy ?

- Vợ nào ? Mầy nói ai?

- Thì vợ em chớ ai. Tuy không biết nhau nhiều nhưng cũng là vợ em.

Viên hình sự cười ha hả. Người cảnh sát ngồi bên tay lái cũng quay lại cười góp.

- Thôi, chuyện đó cũng chẳng có gì đáng cười. Yên trí đi, tụi tao không làm được gì bọn bay đâu.

- Không phải chuyện đó, em muốn hỏi từ nay cổ sẽ ra sao thôi ?

Viên hình sự mắt nhìn ra màn mưa dày ngoài đường phố, trả lời :

- Ừ, hớ ! Dobashi đã ra nông nỗi này thì hết hòng làm ăn được ở vùng này rồi. Bọn chung quanh nó không để cho yên đâu. Chuyện đó, tụi Showa-kai nắm hết. Nếu còn thương tình đôi chút thì tụi nó còn để làm ăn nội đêm nay thôi.

Bước xuống khỏi xe tuần cảnh, Hanada cảm thấy bợn dạ và ói ra trên mặt lộ giữa trời mưa. Viên hình sự giương dù che cho cái lưng đang rét run của y, tay chìa vuông mùi-soa.

- Đừng tưởng làm như mầy là cứu giúp được con nhỏ. Đó là cái chắc.

- Thầy nói vậy là ý gì ?

- Thiệt mày khùng hết cỡ. Viên hình sự vừa đảo mắt xem có kẻ hiếu kỳ nào chung quanh không, thì thầm với hắn:

- Tới cơ sự này thì Sở Cư Trú chẳng làm được gì, đuổi về nước cũng không. Có nghĩa là con đó sẽ bị lôi cổ đi khắp địa phận của bọn Showa-kai và bị để xài xể đến hộc cơm luôn. Có thương thì cùng lắm là đợi nó chết rồi tới lãnh xác về. Khôn hồn đừng héo lánh xóm này nữa, tụi yakuza biết thừa là mầy cặp kè với con nhỏ rồi.

Viên hình sự đỡ Hanada đứng dậy rồi vỗ lưng hắn:

- Còn chuyện này hơi thừa nhưng cũng nói cho mà nghe....

Hình sự bỏ nhỏ vào tai y:

-Xe buýt của tụi Showa-Kai cứ mười giờ mỗi tối là đi ruồng. Buýt định kỳ từ Công Viên Trung Ương thẳng đường tới địa ngục đó, nghe con !

*

Căn phòng có ánh đèn.

Trên bếp ga, y như Hanada chỉ dẫn dặn dò, bát canh bột đậu nành miso còn tỏa hơi nóng, nồi cơm điện có tiếng cơm sôi.

- Lei Mei ơi ?

Không thấy cái xắc tay của Lin Min, Hanada kêu tên vợ để kiểm cho chắc.

Chợt tập giấy nháp dùng để bút đàm giửa hai người đập vào mắt y. Mấy hàng chữ Hán viết tháu không biết muốn nói gì. Chỉ thấy ở phía cuối có đề " Tái Kiến " với " Linh Minh " mà thôi.

Hanada đứng khựng, thở dài. Khung trò chơi lắp hình đã sắp xong đâu vào đấy, được đặt ở trên giường. Trên cái đệm ngồi, còn in rõ hình chiếc mông, chứng tỏ cô bé đã dành chút thì giờ còn lại để lắp ráp cho xong.

Từ căn phòng, Hanada vọt ra đường. Y nghẹn ngào không biết bây giờ mình phải làm gì.

Y chộp cái tắc xi đang trờ tới. Không biết từ lúc nào mưa nặng hạt thêm.

Vừa cho người lái xe biết mình muốn đi đâu thì anh ta đã tỏ ra ngờ vực :

- Ông khách nói Công Viên Trung Ương hả. Nó rộng lắm. Khúc nào ?

- Chú cứ chạy cho tui một vòng. Chờ người ta mà !

Tài xế tránh lối đổ vào Shinjuku thường bị kẹt xe, chạy vòng đường tắt sau khu Kashiwagi. Trên mấy ngôi nhà chọc trời mới xây ở khu Shintoshin, ánh đèn đỏ chớp tắt như thể đang đánh dấu thời gian trôi qua.

Chợt Hanada tự đặt câu hỏi trong đầu về cái tương lai u ám của mình. Mai, mốt, ngày tháng rồi sẽ kế tiếp trôi qua mà chắc mình sẽ cứ đứng ngu ngơ, chôn chân một chổ. Cái giòng thời gian rất vô tình, rất bất công ấy, có chờ đợi ai đâu. Bây giờ cũng như biết bao lần, tấm thân y như thể trơ trơ giữa giòng nước xiết vì chẳng biết tiến thoái ra sao. Ôi, cái cảnh phòng đợi ở phi trường Chitose ngày tất tả bỏ quê hương lại đằng sau ! Rồi lúc bước chân đến khu phố Kabuki-cho này, đứng bên bờ cái bồn phun nước của quãng trường kia. Con nhỏ tình nhân, thấy như làm tròn nhiệm vụ, đã đá mình cái rụp, tếch đi mất dạng ngoài ga Ueno. Đứa con trai coi mình chẳng ra cái giống gì trong đám đông xô bồ giữa ngã tư đèn xanh đèn đỏ.

Thêm một tấm thân khác đang đứng tựa trời trồng ở cái chốn này đây.

Chiếc tắc-xi giảm tốc độ, đánh một vòng ngoài thành Công Viên Trung Ương. Trước đền thần đạo trên con phố Junisô, một chiếc xe buýt cỡ nhỏ đã chực sẳn. Tắc-xi lướt chậm qua thì bọn trai trẻ như dân canh chừng cũng đảo mắt nhìn theo.

- Chú ngừng đây, cho tôi xuống.

Bước xuống tắc xi, Hanada tiến lại gần một gã trẻ tuổi quen mặt .

- Ê, cha kia, sao léng phéng ở đây, hả !

Thằng trẻ tuổi xem chừng còn để ý đến cái bóng tối bao chung quanh Hanada hơn là con người y.

- Trong xe có con nhỏ nào tên Lei Mei không ? Tôi muốn gặp cô ta.

-Bộ mơ ngủ hay sao, tía. Ai mà nhớ tên từng đứa một.

Hanada chẳng nói chẳng rằng tiến lại chiếc xe thì thằng kia đã túm lấy cổ áo hắn. Cùng lúc, từ trong bóng tối mấy thằng trẻ khác cũng túa ra.

- Gì mậy, phải mầy dân bắt mối không? Sao dẫn xác tới đây chi ? Ê, muốn cái gì hả ?

Bị đá thốc vào bụng, Hanada ngã nằm giữa vũng nước. Chiếc xe buýt con rồ máy chạy.

- Hana-san, Hana-san !

Lin Min thò đầu ra ngoài khi xe chuyển bánh và gọi thất thanh. Hanada hất tay bọn trẻ, nhảy qua rào sắt và đuổi theo chiếc buýt.

- Anh Hana. Tsai Chien. Xin lỗi nghen. Tsai Chien(9)!

- Ơi, Tsai Chien nhé. Nhớ viết thư. Hiểu không ? Viết thư nghe!

Lin Min thò đầu ra ngoài cửa xe, buồn bã lắc đầu. Có lẽ vì cô ta không biết địa chỉ hoặc không muốn viết thư cũng nên. Không đâu, cô ấy có muốn viết chăng nữa cũng đâu sành tiếng Nhật. Hanada cứ tạm cho rằng cái cử chỉ lắc đầu kia hẳn có nghĩa như vậy.

Bất đồ, Lin Min vạch ngực áo khoác, giật đứt sợi giây chuyền trên cổ ra. Trong khi ấy, Hanada cố gắng đuổi theo chiếc buýt mỗi lúc mỗi tăng tốc độ.

- Hana-san, Hana-san !

-Được rồi, trả lại làm gì. Cái đó, tặng em mà.

-Hana-san, Hana-san !

-Được rồi, có chút đó thôi mà!

-Hana-san, Hana-san !

Không hiểu ý Hanada, Lin Min ném trả sợi dây chuyền về hướng y.

-Rán làm ăn, giữ gìn sức khoẻ nghe.Cố gắng lên!

Thấy dầu mình đang nói những câu chia tay thật tầm thường đang vụt đến trong đầu nhưng trong hoàn cảnh này thì tựa hồ như đang rủa cô ta "Chết phứt đi ! ", Hanada mới dừng chân.

-Hana-san, Hana-san !

Lúc tiếng kêu không đủ sức vọng đến nơi nữa, Lin Min chắp hai tay lại trước bộ ngực trắng ngần.

- Đừng làm thế, Lei Mei ơi !

Hanada vừa lẩm bẩm một mình, vừa nhặt sợi dây chuyền rơi trên mặt đất. Cơn mưa lạnh đã biến thành mưa tuyết.

Lin Min quăng trả sợi dây chuyền biết đâu chẳng có dụng ý xa xôi. Có khi cô nghĩ anh đàn ông đang đuổi theo mình để đòi lại món nữ trang cũng không chừng ?

Trong màn mưa tuyết bốn bề, một mình Hanada lầm lũi.

*

Leo lên cái đình trú chân của công viên, Hanada châm một điếu thuốc.

-Ông hai ơi, còn thuốc lá cho tụi tui xin!

Một bọn vô gia cư không biết kéo đến khu này tự bao giờ, đang xúm xít vây quanh cái lò sưởi tạm. Vừa móc nguyên bao thuốc lá đưa ra, bọn họ liền chuyền cho ít rượu trong cái cốc giấy.

-Ngon thì không ngon nhưng ấm bụng, ông hai ơi. Mà cũng chả dở đâu nhá. Có tới đây lai rai với tụi tui không?

Hanada ngẩng đầu về phía mấy ngôi nhà chọc trời cao nghệu. Dưới chân, từ chỗ này mà nhìn, Hanada thấy những dinh thự ấy chẳng giúp người ta hiểu được gì về cảnh đời đô hội ban đêm. Chúng chỉ giống những tấm mộ bia khổng lồ nhưng vô nghĩa.

Tiếng Lin Min gọi mãi tên mình vẫn còn vang bên tai Hanada. Cúi miệng xuống cái cốc, mùi hăng hắc của một thứ rượu không rõ gốc gác làm Hanada hơi khựng lại.

-Dở khẹt phải không. Kẹt quá cũng uống đại đi. Uống thét rồi quen mà.

Chung quanh cái đình trú chân, những bông tuyết dày rơi xuống nãy giờ đã tụ thành đống. Ngước nhìn chăm chăm về hướng dãy nhà chọc trời, Hanada có cảm tưởng mình và bọn không cửa không nhà đang đáp một chiếc thuyền tạc bằng đá và bơi dần lên thinh không.

Chuông điện thoại trong túi áo bỗng reo lên.

-A-lố, a-lô. Hanada đây !

-Vâng, a-lô, đây cũng là Hanada ạ !

Tiếng đứa con gái tươi sáng, vượt màn đêm đen xa xôi tìm đến với y. Nghe câu chào đầy vẻ nghịch ngợm của con, Hanada bỗng ú ớ không biết trả lời làm sao.

-Uả, có gì thế bố. Sao bố êm ru vậy?

-Maa-chan, chính con mới im đó chứ ! Sao thế ?

-Này nhé bố....Tiếng đứa con gái trở thành ủ dột.

-Anh hai nhất định không cho con đi đâu cả. Ảnh nói chắc bố cũng không muốn con lên.

Giữ im lặng thì không xong nhưng biết nói thế nào trả lời nó đây.

-Nói gì đi chứ bố. Con...con...phải đổi họ đó nghe bố. Lão đó cứ chạy theo bắt con phải đổi họ theo lão, không thì không được.

-Con không lấy họ mẹ được sao?

Hanada chợt nhận ra khẩu điệu của mình sao mà quá lạnh lùng.

-Con không chịu thế đâu. Con muốn con lúc nào cũng mang tên Hanada Masae thôi. Nhưng lão cứ nói mang họ Hanada mà chẳng bao giờ thấy Hanada, người gì như cô hồn vất vưởng đâu đâu. Lão nói khó nghe quá bố nhỉ ? Con chịu hết nổi!

Tiếng đứa con gái nhỏ lại, nghèn nghẹn ở cuối câu.

-Maa-chan, bố không cho phép con ăn nói ngang ngược. Con cứ làm đúng lời ông ấy cho bố nhờ.

-Con, con bỏ nhà con đi cho mà xem. Con lên ở với bố đó, bố lãnh trách nhiệm đó nghe.

Con gái cứng đầu thế này, chẳng hiểu giống ai. Đang không biết tính thế nào, bỗng dưng cái câu mà y bao lần rắp tâm nói vọt bắn ra khỏi cửa miệng:

- Không được nhé Maa-chan! Lúc này bố không đủ sức " cáng " con đâu. Anh con nghĩ về bố thế nào là đúng thế ấy, con ạ.

-Tại sao hở bố. Con ghét bố quá. Làm gì có chuyện như thế !

Đứa con gái khóc. Nó khóc vì van vỉ mà cũng chẳng ăn nhằm. Phía sau tiếng khóc, văng vẳng như có ai đang nói gì. Tiếng người tựa hồ từ máy truyền hình vọng ra, hay là, giữa một trận cãi cọ trong nhà, con gái y trơ vơ thất thế phải chạy ra ôm điện thoại lần cuối để cầu cứu cha. Như một sợi dây mong manh giữ cái cầu treo với bờ đất, tiếng khóc tỉ ti của đứa con gái tưởng chừng sắp đứt đoạn.

Nắm chặt trong bàn tay sợi dây chuyền đã bị bứt đôi, Hanada thu hết can đảm :

-Bố nói thật con nghe, bây giờ bố hết là bố của con rồi, nếu con còn ăn nói kiểu đó, bố không gửi tiền về nữa đâu.

-Con không cần tiền, con thèm vào tiền của bố !

-Thôi, đừng điện thoại cho bố nữa nghe? Nhớ nhé, Maa-chan, bố không muốn bắt điện thoại mày nữa. Đừng làm phiền tao nữa!

Đứa con gái như á khẩu vì ngạc nhiên. Một lúc sau, điện thoại lặng lẽ cúp.

Chắc trên Sapporo, giờ này, trời cũng đang đổ tuyết.

Hanada ôm ngực tức tưởi.

-Nè, ông hai, tới đây " dzô " với tụi tui cái coi.

Bọn vô gia cư như chẳng đành lòng nhìn thảm cảnh của y , lên tiếng rủ rê.

Đưa cái cốc giấy lên môi, Hanada nghĩ thầm : cái thứ rượu này coi vậy mà uống cũng được đến.

Asada Jirô

(Dịch xong ngày 30/05/2003)

Chú Thích

"Tỏ Tình Với Người Vợ Không Quen" có đặc điểm sử dụng nhiều tiếng lóng (zogugo) của giới bình dân Nhật Bản. Người dịch cũng cố gắng đi trong chiều hướng đó.

Chú thích

(1) Maa-chan, tiếng gọi tắt và thân mật của Masae cũng như Yotchan là tiếng gọi tắt của Yoshikazu.

(2) Yakuza, đoàn thể phạm tội sinh sống ngoài vòng pháp luật và kiếm ăn bằng cách dùng bạo lực uy hiếp người khác.

(3) Gửi Chai hay Keep Bottle, tập tục bắt nguồn từ việc các hãng mua rượu của quán với giá đắt và đặt chai tại chỗ để nhân viên có thể mời khách hàng đến uống mà không phải bỏ tiền túi ra.

(4) Showa-kai, tên một tổ chức băng đảng yakuza quản lý khu vực Kabuki-cho, xóm ăn chơi giữa trung tâm Tokyo, có lẽ mang tên đó vì thành lập dưới thời thiên hoàng Chiêu Hòa hay Showa (băng đảng thường cực hữu và bảo hoàng)..

(5) Lei Mei la cách đọc chữ Linh Minh theo âm Hán Nhật.

(6) Đối (Tsui trong nguyên văn), tiếng Trung Quốc có nghĩa là vâng, phải rồi.

(7) Kôhaku (Hồng Bạch Ca Hợp Chiến) : chương trình ca nhạc thi đua để định thắng bại giửa hai đội nam (bạch) và nữ (hồng) ca sĩ được tuyển lựa trình diễn vào mỗi đêm giao thừa từ 50 năm nay, rất được khán thính giả Nhật yêu chuộng.

(8) Hai câu đều có nghĩa Mừng Năm Mới. Câu tiếng Hoa là "Tân Niên Hảo".

(9) Tsai Chien (Tái Kiến) tiếng Hoa nghĩa là chào từ biệt.

Mối tình của vị cao tăng chùa Shiga - Shigadera shônin no koi

Tác giả: Mishima Yukio

Biên dịch và chú thích: Nguyễn Nam Trân

Lời người dịch

Năm 1946, Jean Cocteau (1889-1963) dựng phim Giai Nhân và Ác Thú (La Belle et La Bête). Năm 1954, Mishima Yukio cho đăng lần đầu tiên Mối Tình Của Vị Cao Tăng Chùa Shiga (Shigadera Shônin no Koi). Cả hai đều khai triển đề tài tình yêu tuyệt đối qua sự hòa điệu giữa những đối tượng mà bản chất vốn không thể hòa điệu nếu không nói là tương phản. Dựa trên một chi tiết nhỏ từ pho sách cũ, Mishima đã khéo dàn dựng rồi miêu tả biến chuyển bên trong tâm lý hai nhân vật chính, đúng ra hai tượng trưng. Điều đó làm cho bối cảnh của đoản thiên này giống như thế giới quan niệm có tính phổ quát thấy trong lớp lang một vở tuồng Nô hiện đại mà ông thường viết.

Trong cuộc đời, có những mối tình ngắn ngủi thoáng đến thoáng đi, hoặc kéo dài "trong một tháng trong một năm" như cách nói của nhà văn nữ F. Sagan. Cũng có những mối tình lâu dài " tưởng trong giây phút mà thành thiên thu" hay "đem xuống tuyền đài chưa tan". Nhưng tất cả không biết đáng kể hay không nếu đem đặt bên cạnh mối tình lạ lùng của vị cao tăng chùa Shiga.

Một

Chưa chịu bỏ công khảo chứng gì cả mà đã bắt đầu vào chuyện, tôi xin chịu mang tiếng là người không chuẩn bị kỹ càng. Căn cứ duy nhất tôi có hiện nay chỉ là truyền thuyết chép lại trong Thái Bình Ký [1] quyển 37. Và như quí vị đều biết, nếu đem so sánh với câu truyện đời xưa liên quan đến ông tiên Nhất Giác [2] bên Thiên Trúc thì chi tiết về mối tình của vị cao tăng chùa Shiga [3] trong quyển sách vừa nhắc đến chỉ có thể xem như là quá sơ sài.

Trong thâm tâm, tôi thực tình không định tìm hiểu sự thể mối tình lạ lùng đó mà chỉ đơn thuần muốn biết biến chuyển tâm lý của các nhân vật thế nào thôi. Trong lòng họ, lúc ấy chắc có sự rối ren do xung khắc giữa tình yêu và tín ngưỡng. Bên trời Tây, không thiếu gì trường hợp như vậy nhưng ở Nhật Bản, chuyện đó kể ra rất hiếm. Trong yếu tố tình yêu của kiếp này rõ ràng đã thấy chen vào vấn đề những kiếp về sau. Cuộc sống hiện tại và những kiếp tương lai tranh giành chỗ đứng không những trong tâm trí của vị lão tăng mà của cả người đàn bà được ông yêu. Phóng đại một chút thì câu chuyện tình của họ được thành hình đúng vào thời điểm cấu trúc của cái thế giới hai người tưởng tượng đang ở trong một trạng thái chênh vênh, chưa biết sẽ sụp đổ hay không. Nếu nói cho chính xác thì vào thời của hai người nghĩa là khoảng giữa triều Heian [4] về sau, tư tưởng Tịnh Độ [5] rất phổ biến trong dân chúng nhưng chưa hẳn là một tín ngưỡng mà chỉ là sự khám phá một thế giới vô cùng rộng lớn bằng tâm trí.

Theo sách Vãng Sinh Yếu Tập [6] của đức tăng thống Huệ Tâm [7] thì cho dù có nói đến thập lạc tức mười điều vui thỏa để ca ngợi cõi Tịnh Độ thì chỉ mới làm cái việc kể sơ sơ về một sợi lông trên chín bộ lông bò [8] . Mười điều vui thỏa ấy là cái vui "thánh chúng lai nghênh", cái vui "liên hoa sơ khai", cái vui "thân tướng thần thông", cái vui "ngũ diệu cảnh giới", cái vui "khoái lạc vô thoái", cái vui "dẫn tiếp kết duyên", cái vui "thánh chúng câu hội", cái vui "kiến Phật văn pháp", cái vui "tùy tâm cúng Phật" và cái vui "tăng tiến Phật đạo". Đất trên cõi Tịnh Độ là lưu ly, đường trên Tịnh Độ do những sợi dây vàng dệt lại mà thành. Mặt đất tiếp liền nhau, không thấy bến bờ. Mỗi một khu vực trên đó đều có năm trăm ức cung điện lâu đài làm bằng bảy thứ quí giá : kim, ngân, lưu ly, pha lê, xa cừ, san hô, mã não [9] và mỗi giường nằm cẩn đầy châu báu đều có những lớp vải vóc tuyệt đẹp trải lên. Trong điện trên lầu có không biết cơ man nào các vị thần tiên đang cùng nhau tấu nhạc, cất tiếng ca hát tán tụng công đức của Như Lai. Trong sân những giảng đường, tinh xá, cung điện, lầu gác đều có hồ tắm mát. Hồ bằng hoàng kim thì dưới đáy trải một lớp cát bằng bạch ngân còn hồ lưu ly thì có cát thủy tinh. Mặt trước hồ bao phủ bằng một vùng sen lấp lánh ánh sáng, khi gặp làn gió nhẹ lại lay động và sinh ra muôn màu muôn vẻ. Thêm vào đó, những loài chim như vịt trời, ngỗng, uyên ương, hạc, khổng tước, anh vũ, già-lăng-tần-gia [10] ( loài chim có khuôn mặt mỹ nhân và giọng ca thánh thót) cũng như những giống chim có trăm sắc quí, ngày đêm không ngừng cất tiếng lảnh lót để ngợi ca Đức Phật. Thế nhưng cho dù tiếng hát có ngọt ngào đến đâu, nếu trên đó tập họp đông đảo chim chóc như thế này thì quả là có hơi ồn ào.

Những khoảnh rừng bên hồ hay cạnh bờ sông toàn loại cây quí giá. Lùm cây bằng vàng tía, cành bạch ngân, hoa san hô, tất cả soi bóng trên mặt nước trong như gương. Trên tầng trời rộng, không có gì ngoài những sợi dây báu đong đưa không biết bao nhiêu là quả chuông cũng là báu vật, vang vọng thanh âm của Phật pháp nhiệm mầu. Ngoài ra còn biết bao nhiêu nhạc khí lạ lùng, không cần người đánh cũng phát ra tiếng và lan mãi về xa trên bầu trời trong vắt, hư không.

Nếu khi bụng đói muốn ăn gì tự nhiên sẽ thấy hiện ra trước mắt mình không biết bao nhiêu thứ kỳ trân mỹ vị trên mặt bàn thất bảo và trong những mâm bát cũng bằng thất bảo. Nhìn màu sắc, ngửi thấy mùi hương thôi bỗng cảm thấy trở nên thanh khiết, no lòng và thân thể như được nuôi dưỡng đầy đủ. Sau khi không cần phải ăn gì mà đã xong bữa cơm thì cả mâm bát lẫn bàn ăn thoắt cái đã biến mất.

Quần áo cứ thế phủ lên người mình một cách tự nhiên, chẳng cần may khâu, giặt giũ, nhuộm màu hay tu sửa gì cả. Chẳng có đèn đuốc mà lúc nào ánh sáng cũng theo đến bên người. Không cần chi phòng ấm phòng lạnh, nhiệt độ trong năm luôn luôn thích ứng với thân thể. Trên cõi cực lạc đó lúc nào cũng tràn ngập trăm ngàn loại hương thơm dịu dàng và có những cánh sen không ngừng bay lả tả.

Vẫn theo chương nhan đề Quan Sát Môn trong Vãng Sinh Yếu Tập, những kẻ đến chiêm bái lần đầu sẽ không được phép vào sâu tận bên trong, họ chỉ được phép đứng ở bên ngoài và phải tập trung tất cả tinh thần cũng như trí tưởng tượng để hình dung ra cái bao la vô hạn của cõi Tịnh Độ. Dựa vào sự tưởng tượng để thoát ra khỏi giới hạn của tục giới là con đường ngắn nhất để lên đến nơi đó. Nếu ta có trí tưởng tượng phong phú, trước hết chỉ cần tập trung tinh thần vào một cọng sen. Từ đó, cọng sen sẽ mở cho ta những chân trời bát ngát.

Đóa sen, nếu nhìn dưới kính hiển vi và suy luận theo thiên văn học, là nền tảng của vũ trụ và cũng là một phương tiện giúp ta khám phá vũ trụ. Đầu tiên, trên mỗi một cánh hoa đã có sẵn tám vạn bốn nghìn đường gân, mỗi đường gân lại tỏa ra tám vạn bốn nghìn tia sáng. Hơn thế nữa, cho dầu đóa sen kia nhỏ bé thế nào, đường kính của nó không thể dưới hai trăm năm mươi du-tuần [11] . Nếu ta đồng ý với thuyết xem mỗi du-tuần là ba mươi dặm thì một đóa sen với đường kính bảy nghìn năm trăm dặm chỉ là một cái hoa thuộc loại nhỏ mà thôi.

Một đóa sen có tám vạn bốn nghìn cánh, giữa mỗi cánh lại có một trăm ức hạt trân châu phát ra mỗi viên cả ngàn tia sáng. Trên mỗi cái đài trưng bày những đóa hoa mỹ lệ như thế đều có bốn cột báu được dựng lên cao vút, từng trụ một giống như một ngàn vạn ức núi Tu Di [12] . Bức màn che trên mỗi trụ có dát năm trăm ức hạt ngọc quí, mà mỗi hạt đó lại chiếu rọi tám vạn bốn nghìn tia sáng, mỗi tia lại sinh ra tám vạn bốn nghìn màu vàng khác nhau, và mỗi màu vàng lại còn biến ảo khôn lường.

Sự tập trung tâm trí để khám phá được hình ảnh đó gọi là Hoa Tọa Tưởng (Trầm tư về tòa sen nơi Phật ngự) và thế giới quan niệm, bối cảnh cho câu chuyện tình sau đây, cũng có qui mô ngang với thế giới tưởng tượng đó.

Hai

Sư cụ chùa Shiga là một vị lão tăng đạo đức cao dày.

Mày cụ trắng như tuyết, thân hình già nua mảnh khảnh đến nỗi phải dựa vào thiền trượng mới lê chân đi được.

Trong ánh mắt của con người đã dày công tu hành như cụ, cái gọi là cuộc sống trong kiếp hiện tại không có gì khác hơn là bụi bặm rác rưởi. Cây tùng con cụ tự tay trồng từ ngày mới về sống ở cái am này nay đã cao vút tận trời xanh, cành trên ngọn vi vu đón gió. Nhà tu hành xa lánh cõi đời ô trọc này đã lâu như thế thì có lẽ trong lòng cũng tưởng đã an nhiên, và thầm nghĩ không còn điều gì đủ làm mình lo lắng nữa.

Cho nên khi nhìn những kẻ giàu sang, vị lão tăng không khỏi nở một nụ cười thương cảm và thầm hỏi tại sao họ không ý thức được rằng những khoái lạc mình đang tìm đến chỉ là mộng ảo. Khi giáp mặt một người đàn bà dung nhan xinh đẹp, ngài chỉ thấy tội nghiệp cho mấy gã đàn ông còn vướng vào vòng phiền não, nổi trôi trong chốn mê lầm.

Nếu như con người không còn có một sự đồng cảm nào với động cơ đang xoay vần sự sống của kiếp hiện tại thì kể từ giây phút đó, cuộc đời trở thành bất động. Trong con mắt của vị lão tăng, ông chỉ thấy cái tướng bất động của cuộc đời. Nó vỏn vẹn là bức tranh vẽ trên mặt giấy hay bức địa đồ của miền đất xa lạ nào đó. Khi con người đạt đến chỗ dứt bỏ được mọi đam mê phiền não, sẽ không còn biết cả sợ hãi. Do đó, vị lão tăng không hiểu vì cớ gì lại phải có địa ngục nữa. Cụ biết rõ là, trong mọi tình huống, cái kiếp hiện tại không còn có uy quyền gì đối với mình cả nhưng vốn là người khiêm tốn, không bao giờ cụ nghĩ rằng ấy là kết quả công đức tu hành.

Nói về thân thể thì cụ hầu như gầy rạc. Khi có dịp nhìn lại mình, những lúc như khi tắm rửa, cụ lấy làm vui sướng khi thấy chỉ còn lớp da khô đét bọc lấy bộ xương mảnh mai. Thân thể đến mức này thì có thể coi như đã thuộc về người nào khác và cụ có thể sống một cách hòa hợp bình yên với nó. Để nuôi thân, có lẽ thức ăn ở cõi Tịnh Độ thích hợp cho cụ hơn hơn là đồ ăn thức uống ở chốn trần gian.

Đêm đêm nằm ngủ, cụ chỉ mơ mình đang ở trong cõi Tịnh Độ. Thế rồi khi choàng mình tỉnh giấc, cụ cảm thấy buồn vì hiểu rằng sống trong kiếp hiện tại chỉ là vướng mắc vào một giấc mộng đầy những biến đổi đau thương.

Vào xuân, gặp tiết thưởng hoa, người kinh đô đổ xô đến thôn Shiga. Điều đó không phiền hà gì cho vị lão tăng bởi vì từ lâu, cái tâm cụ đã an nhiên không còn bị dao động trước người đời. Một buổi chiều nọ, cụ lê thiền trượng, từ thảo am lần bước xuống ven hồ. Lúc đó bóng tối đã len vào những tia nắng yếu, mặt hồ không thoáng gợn. Một mình bên bờ nước, vị lão tăng thực hành phép Thủy Quán Tưởng (Trầm Tư Về Nước) [13] . Cũng vào lúc ấy, có chiếc xe bò kéo của một nhà quyền quí đang đi vòng hồ, tiến gần và ngừng lại bên cạnh chỗ vị lão tăng đang đứng. Đó là chiếc xe ngự của hoàng phi Kyôgoku (14) . Nàng đến Shiga để thưởng thức tiết xuân và trên đường về, như muốn chào từ biệt cảnh hồ, đã cho xe ngừng lại, vén bức rèm tò vò bên song lên ngắm cảnh.

Vị lão tăng bất giác nhìn về hướng đó. Và vẻ yêu kiều của bà phi bỗng đập vào mắt cụ! Trong một giây, ánh mắt của vị lão tăng và hoàng phi gặp nhau. Vì đôi mắt của vị cao tăng vẫn đăm đăm không rời nên bà phi cũng không tránh né. Tuy không thể khoan dung trước những cái nhìn vô lễ nhưng người đứng trước mặt mình là một nhà sư già khổ hạnh nên nàng không thấy trong ánh mắt kia có một động cơ trần tục của thường nhân.

Bà phi vội rủ rèm cửa xuống và chiếc xe bò lại bắt đầu chuyển bánh. Xe qua khỏi ngọn đèo Shiga rồi mất hút trên con đường về hướng kinh đô. Có lẽ khi trời chập tối, xe sẽ nương theo con đường qua Ngân Các Tự để vào thành. Vị lão tăng vẫn đứng lặng nhìn theo cho đến khi cỗ xe nhỏ dần và khuất bóng sau những lùm cây.

Cái kiếp hiện tại bị cụ khinh rẻ chỉ cần một nháy mắt đã đủ sức để trả thù vị cao tăng bằng cái sức mạnh khủng khiếp của nó. Kẻ tưởng mình đã bình yên chân vại nay sắp sửa thành trúc chẻ ngói tan.

Khi trở về am, vị lão tăng ra trước Phật đường, cố niệm danh hiệu Đức Thế Tôn nhưng chỉ thấy hình ảnh của những vọng tưởng ngoi lên khuấy phá. Cụ tự nhủ hình dáng đẹp đẽ kia chỉ là một ảo ảnh, xác thịt đó hiện ra trong chốc lát nhưng rồi sẽ bị hủy diệt. Tuy đã hết sức chống chế nhưng vẻ đẹp không diễn tả nỗi của bà phi vừa đánh gục cụ trong một khoảnh khắc bên hồ đã ràng buộc tâm hồn cụ bằng một sức mạnh chưa từng thấy và đến từ một chốn xa vời. Mặt khác, dù trên phương diện nào, cụ cũng không còn trẻ nữa để có thể đinh ninh rằng cảm xúc đang có là một trò đùa ranh mãnh của xác thịt đối với mình. Xác thịt là cái không thể thay hình đổi dạng một sớm một chiều như thế. Chỉ có thể hiểu là tinh thần của cụ đã biến chất như vừa ngâm trong một thứ độc dược mạnh như thần và hiệu lực tức khắc.

Vị lão tăng biết giữ giới, cụ chưa từng đụng đến thân xác phụ nữ. Nhờ sự chiến đấu với bản thân để tránh điều đó tự thời trẻ, cụ đã hiểu rằng xác thịt đàn bà không có gì khác hơn là đối tượng của nhục dục. Xác thịt thuần túy duy nhất chỉ có trong trí tưởng tượng. Bởi vì xem xác thịt là một cái gì trừu tượng chứ không hiện thực cho nên cụ đã dựa vào sức mạnh của tinh thần để chiến thắng được nó. Cụ đã thành công, và cho đến nay, trong số những người quen biết với cụ, không có một ai bợn chút nghi ngờ về sự thành công đó.

Thế nhưng khuôn mặt của người đàn bà đã vén rèm cánh cửa tò vò để nhìn quanh hồ, tuy là xác thịt đấy nhưng có một vẻ hồn nhiên sáng ngời mà cụ không biết đặt cho nó cái tên nào. Để một thoáng hi hữu này hiện ra trước mắt, chỉ có lối suy nghĩ duy nhất là trong chốn sâu thẳm của tâm hồn cụ, phải có cái gì ngầm ngầm ẩn núp và đánh lừa được cụ từ lâu lắm rồi nhưng nay mới xuất đầu lộ diện. Chính nó, cái kiếp hiện tại này, vốn yên tĩnh từ bấy nhiêu lâu, đã đột ngột bước ra từ một tấm tranh và bắt đầu khuấy động.

Cụ thấy mình như người hai tay bịt tai và đứng giữa đường lớn trong kinh đô, nơi ngựa xe qua lại đông đúc. Thế rồi người đó bất chợt buông tay. Lúc ấy, tiếng động ồn ào trên đường phố sẽ đùng đùng nhất loạt bao vây. Cảm thấy cuộc sống chuyển động, nghe được âm thanh của nó bên tai tức là đã nhập sâu vào vòng trong của kiếp hiện tại vậy. Đối với một người đã đoạn tuyệt với cuộc đời như vị lão tăng, đây là giây phút cụ tìm về mối liên hệ cũ.

Giờ đây, giữa khi đang đọc kinh, nhiều khi cụ bắt gặp mình đang buông tiếng thở dài não nuột. Tưởng rằng phong cảnh thiên nhiên làm mình chia trí, cụ bèn đưa mắt ra ngoài cửa am nhìn mây bay trên rặng núi chiều nhưng cụ không còn thưởng thức được vẻ đẹp mà chỉ thấy tâm hồn mình cũng đang bồng bềnh và rối bời như đám mây bay. Lúc ngắm vầng trăng, tâm trí cụ cũng thường lạc qua hướng khác, còn khi đứng trước Phật đài những mong lòng được thanh tĩnh thì khuôn mặt của Đức Phật bỗng biến dạng và mang toàn đường nét của bà phi. Thế giới của vị lão tăng trở thành một vòng tròn chật hẹp: trong đó, vị lão tăng ở phía này và đối mặt với cụ là người đẹp cung đình.

Ba

Hoàng phi Kyôgoku quên bẵng chuyện vị lão tăng chăm chú ngắm mình bên bờ hồ Shiga. Chỉ được ít lâu, tiếng đồn rồi cũng lọt vào tai, lúc ấy nàng mới chợt nhớ. Thì ra có người trông thôn bắt gặp cảnh nhà sư già đưa mắt nhìn theo chiếc xe ngự của hoàng phi và biết rằng kể từ ngày đó cụ không còn bình thường nữa, mới đem báo lên một vị quan trong triều đang đến Shiga xem hoa.

Đối với tin đồn này, dĩ nhiên hoàng phi phản ứng bằng cách giả tảng như không. Nhưng vì lão tăng nổi tiếng là người đức độ trong triều, nếu tin đồn này là sự thực, kể ra nó cũng vuốt ve chút lòng tự ái của nàng. Nhất là khi mà nàng đã chán ngấy sự đeo đuổi của đám đàn ông phàm tục.

Hoàng phi thừa biết là mình đẹp nhưng xưa nay nàng vẫn bị thu hút bởi những sức mạnh mạnh hơn nhan sắc ví dụ tôn giáo, vốn xem địa vị cao sang và nhan sắc của nàng là đồ bỏ đi. Vì lý do đó, nàng hết sức mộ đạo. Đã chán cõi đời tục lụy nên nàng đặt lòng tin vào giáo lý Tịnh Độ bởi vì nó dạy rằng tất cả những cái hoa mỹ của kiếp hiện tại đều là nhơ bẩn đáng tránh. Tôn giáo đã đem được nguồn an ủi đến cho một người mỏi mệt vì cuộc đời hào nhoáng cực điểm của thời mạt pháp.

Bọn vương tôn công tử chạy theo phụ nữ thường tôn sùng hoàng phi như hiện thân của tất cả cái tao nhã của thế giới cung đình. Nhân vì người đàn bà quí phái này chưa từng ban bố tình yêu cho một ai cho nên họ nhận xét như thế cũng đáng. Dưới mắt mọi người, hoàng phi tuy làm tròn phận sự người vợ nhưng không tỏ vẻ yêu hoàng đế tự đáy lòng. Hình như nàng chỉ mơ tưởng đến một thứ tình yêu không thể có trong cõi đời này.

Nhà sư chùa Shiga được tiếng là con người đức độ. Tuổi tác lại cao. Việc cụ hoàn toàn xa rời thế tục thì khắp nơi trong kinh thành, không ai không biết. Nếu như tin đồn cho rằng cụ đắm đuối nhan sắc của bà phi là sự thật, có nghĩa là cụ sẽ hy sinh tất cả những kiếp về sau trên cõi tây thiên cực lạc đã đến trong vòng tay mình. Không thể có sự mất mát nào to tát hơn nhưng cũng không có món quà tặng nào vĩ đại hơn.

Hoàng phi không hề bị quyến rũ bởi những khách phong lưu trong cung đình, ngay cả trước những chàng trai trẻ đẹp, nàng cũng dửng dưng. Diện mạo của bọn đàn ông đó không có gì đáng kể. Phải là một người nào đó đem được cho nàng một tình yêu mạnh mẽ nhất, sâu sắc nhất. Nàng chỉ quan tâm đến con người như thế. Chỉ người đó may ra mới làm rung động trái tim nàng.

Đàn bà khi đã nuôi trong lòng một mục đích gì rồi thì quả là con vật đáng gờm. Nếu là một khách buôn hương bán phấn, nàng ta sẽ thỏa mãn nếu có ai đem của cải vật chất đời này đến cung phụng. Thế nhưng hoàng phi là người đã có đủ mọi thứ của cải, nàng chỉ đợi mỗi người đàn ông dám dâng hiến cho nàng của cải những cuộc đời sau.

Trong triều, tiếng đồn về sự si mê của vị cao tăng ngày càng lan rộng, đến nỗi hoàng đế cũng nhắc tới với giọng nửa đùa nửa thật. Hoàng phi không tỏ ra vui vẻ gì trước những lời bóng gió ấy, nàng chỉ giữ một thái độ lạnh lùng. Nàng biết rằng có hai lý do cho phép người trong triều có thể an tâm đùa cợt về một điều chính ra họ không được phép. Một là khi nói về sự si mê của vị lão tăng, họ muốn ca tụng cái nhan sắc đã đưa một nhà tu hành đạo đức cao vời đến chỗ lầm lạc, hai là họ tin rằng, trên thực tế, người đàn bà quí phái như nàng làm gì lại đi đáp lại mối tình của một cụ già.

Hoàng phi mường tượng ra khuôn mặt của vị lão tăng mà nàng đã nhìn qua khung cửa chiếc xe nhưng khuôn mặt ấy không giống bất cứ khuôn mặt người đàn ông nào đã tỏ lòng yêu thương nàng từ trước đến nay. Sao tình yêu có thể nẩy mầm từ trái tim của một người không có chút hy vọng gì để được ai yêu, đó là điều nàng không hiểu nổi! Nàng nhớ lại lối diễn tả kiểu "tình tuyệt vọng, nỗi thảm sầu" mà các thi nhân cung đình đã viết ra hòng gợi được chút yêu thương trong lòng người đẹp đang thờ ơ với họ. Nếu đem so sánh với hoàn cảnh của vị lão tăng đang yêu, thì số phận của những anh chàng này còn khá hơn, dầu nàng không khỏi cảm thấy thơ phú họ viết chỉ là khuôn mòn sáo rỗng.

Chắc quí vị khi đọc đến đoạn này đều ý thức rằng hoàng phi không phải là hiện thân cho sự tao nhã cung đình mà chỉ là người mong chờ một mối tình lớn để đời mình có phần nào ý nghĩa. Cho dù ở địa vị cao sang, nàng chỉ là một người đàn bà, nếu không được yêu thì tất cả quyền lực trên đời chỉ là trống rỗng. Trong khi đàn ông chung quanh nàng dùng chiến tranh để tranh đoạt thì nàng cũng có cách của mình, cách thức rất đàn bà, để chinh phục thế giới. Nàng cười những người đàn bà quen biết đã xuống tóc đi tu bởi vì một người đàn bà tiếng là từ bỏ cuộc đời, làm sao có thể quay mặt lại với những gì mình đang có. Nàng nghĩ may ra đàn ông mới có thể vứt bỏ những gì họ có mà thôi.

Vị lão tăng đã một lần vứt bỏ cuộc đời. Cụ ta còn đáng mặt đàn ông hơn tất cả bọn công khanh. Và cũng như đã từng vứt bỏ cái kiếp hiện tại, lần này vì hoàng phi, cụ sẵn sàng vứt bỏ những kiếp tương lai.

Người đàn bà quyền quí và mộ đạo này nhớ đến Liên Hoa Tưởng, phép tu cho nàng hình dung ra đóa hoa sen có bề rộng đến hai trăm năm mươi du-tuần. Thay vì một đóa sen nhỏ nhìn thấy trước mắt, chỉ có đóa sen vĩ đại như thế mới cân xứng với nguyện vọng của nàng. Cũng giống như khi nghe tiếng cây ngoài vườn thì thào trong gió, nàng thấy nó không có nghĩa lý gì đối với âm nhạc trên cõi Tịnh Độ lúc những hàng cây báu reo lên trước trận gió lành. Khi nàng nghĩ về những nhạc khí treo trên thượng giới, không người đánh cũng vang lên, mới thấy những loại đàn cầm hay sáo trong cung chỉ vây quanh mình toàn thứ âm thanh buồn bã, tẻ nhạt.

Bốn

Vị lão tăng chùa Shiga đang chiến đấu.

Suốt thời trẻ, trong khi còn phải chế ngự xác thịt, cụ có mục đích làm sao đạt đến cõi cực lạc trong một kiếp sau. Thế nhưng nay tuổi đã cao, trong cuộc chiến tuyệt vọng này, cái tình cảm cho rằng mình đã có những mất mát không thể nào tìm lại được không hề rời khỏi cụ.

Mối tình của cụ đối với bà phi không thể nào thành, sự thể đã rõ như ban ngày. Có còn gì để nghi ngờ! Mặt khác, cụ cũng hoàn toàn ý thức nếu còn vương vấn nàng, cụ chẳng thể nào siêu sinh Tịnh Độ. Vị lão tăng trong bao nhiêu năm sống cuộc đời an nhiên tự tại, nay chỉ vì một hành động xảy ra trong chớp mắt, đã bị bóng tối bủa vây, không thấy được tương lai.

Có thể lòng can đảm là cái từng giúp cụ trong quá khứ chiến thắng hồi trai trẻ đã bắt nguồn từ sự tự tin và lòng tự hào. Nó giúp cụ từ khước tất cả những khoái lạc mà nếu muốn, chỉ cần đi tìm là có ngay. Nhưng vị lão tăng giờ đây đã đánh mất lòng can đảm. Trước khi chiếc xe ngự của bà phi tiến đến bên hồ Shiga, cụ những tưởng Niết Bàn của kiếp lai sinh đã đến trong vòng tay. Nay chợt tỉnh ra, cụ chỉ thấy chung quanh màn đen của kiếp hiện tại và không biết cái gì sẽ chờ đợi mình nếu còn muốn tiến thêm bước nữa.

Rồi những phép tu Hoa Tọa Tưởng, Tổng Tưởng Quán, Tạp Lược Quán đều trở thành vô dụng. Mỗi lần cụ bắt đầu tập trung tâm trí thì khuôn mặt mỹ miều của bà phi lại hiện ra. Đứng trước hồ, cụ đã thử lại phép Thủy Quán Tưởng nhưng cũng bằng thừa. Từ phía dưới làn sóng lăn tăn, khuôn mặt đẹp như ngọc của bà phi chập chờn nổi lên.

Có thể suy ra đây là hậu quả tự nhiên của trạng thái yêu đương. Nó đã làm sự tập trung tư tưởng của vị lão tăng không những chẳng có lợi mà còn có hại. Cụ bèn thử làm cho lòng mình lắng lại bằng cách để tản mạn sự suy nghĩ. Nếu cụ ngạc nhiên vì sự tập trung tư tưởng đã làm cho lòng mình mê lầm hơn, thì khi cố gắng chia trí để thoát ra khỏi nó, vô hình chung cụ đã chấp nhận sự mê lầm là có thật. Cụ cảm thấy bị đè bẹp dưới một sức ép, và thay vì chiến đấu chống lại nó trong tuyệt vọng, thì cứ từ bỏ chuyện chạy trốn nó mà tập trung tư tưởng để nghĩ về hình bóng của bà phi thì có khi còn khỏe đầu hơn.

Vị lão tăng tìm ra được niềm vui khi tô điểm chung quanh cái khuôn mặt huyền ảo của bà phi những hình ảnh tôn nghiêm như thể đang trang trí một pho tượng Phật. Làm như thế, đối tượng tình yêu của cụ mỗi lúc càng huy hoàng rực rỡ, mỗi lúc càng xa vời, càng khó có thể đụng đến. Thế nhưng điều đó làm lòng cụ tràn ngập niềm vui. Sao lại như thế? Đáng lý ra phải tạo ra hình ảnh bà phi trong thân xác một người đàn bà phàm tục, gần gũi với đời phàm tục mới là chuyện tự nhiên. Như thế thì cho dù chỉ là ảnh ảo, ít nhất nó cũng đem lại cho người đang yêu một đôi điều hữu ích.

Suy nghĩ về điều đó, vị lão tăng chợt nhận rằng hình ảnh bà phi mà cụ đã tô vẽ không chỉ hoàn toàn là vật chất và cũng không phải hoàn toàn là một hình ảnh chỉ có trong đầu. Cụ chỉ vẽ lại cái yếu tính của nàng đấy thôi. Tìm được cái yếu tính ấy trong hình ảnh người đàn bà là một điều hết sức lạ lùng nhưng không phải là chuyện bất khả. Cho dù vướng vào lưới tình, vị lão tăng đạo đức kia vẫn còn có khả năng đi tìm cái yếu tính bằng cách trừu tượng hóa sự vật, vì trong quá khứ cụ đã dày công tu hành. Hình dáng bà phi giờ đây đã nhập lại làm một với hình ảnh đóa hoa sen vĩ đại rộng đến hai trăm năm mươi du-tuần. Ngả lưng trên mặt nước và được vô vàn đóa sen nâng lên, thân hình của bà trải ra bao la, rộng hơn cả ngọn núi Tu Di, rộng hơn diện tích một vương quốc.

Vị lão tăng càng tạo ra hình ảnh một bà phi khó đạt đến chừng nào thì cụ càng phản bội giáo lý Đức Phật một cách lộ liễu chừng nấy. Lý do là nếu mối tình là một vật không thể đạt tới thì sự giải thoát linh hồn cũng không thể nào đạt tới, bởi vì hai điều này đã buộc chặt với nhau. Vị lão tăng càng tuyệt vọng trong tình yêu bao nhiêu thì tâm trí cụ còn đâm rễ sâu vào trong những vọng tưởng và tà niệm. Chỉ có khi cụ còn coi tình yêu, cho dù xa vời, là một vật có thể đạt được thì cụ mới còn khả năng từ bỏ nó. Mối tình vô vọng đối với một đối tượng không đạt đến được như bà phi sẽ bất động, muốn bỏ cũng không được, khác gì một hồ nước đọng bao trùm cả mặt đất, không thể đổ đi đâu.

Không hiểu vì sao vị lão tăng mong mỏi được nhìn khuôn mặt của bà phi một lần nữa nhưng cụ chỉ sợ rằng khi nhìn khuôn mặt nay đã nhập lại làm một với đóa hoa sen vĩ đại, nó sẽ sụp đổ, tan biến mất đi chăng! Nếu chuyện đó xảy ra thì cụ nhất định sẽ ngộ đạo và lần này được giải thoát. Nhưng chính viễn tượng này cũng làm cho cụ sợ hãi.

Tình yêu vô vọng của vị lão tăng bắt đầu tìm đủ mọi mưu mẹo kỳ lạ giúp cụ tự đánh lừa. Cuối cùng, khi lấy quyết định lên đường đến gặp bà phi, cụ những tưởng đã chữa trị được phần nào chứng bệnh xâm nhập và hành hạ mình bấy lâu. Cái niềm vui khó tả đã đến khi lấy được quyết định chỉ là kết quả sự ngộ nhận là mình đã có thể thoát ra khỏi nanh vuốt của tình yêu.

Năm

Không một ai trong đám hầu cận của hoàng phi tỏ ý hoài nghi về hành vi của nhà sư già mệt nhọc dựa vào thiền trượng có đầu hình chim câu [15] đứng trầm ngâm ở một góc vườn trong ngự sở. Bóng dáng những nhà tu hành hay bọn khất thực đến bên vườn để cầu xin bố thí không phải là chuyện lạ lùng.

Một thị nữ vào bẩm với hoàng phi. Nàng hững hờ nhìn qua bức mành về hướng đó. Dưới bóng những chùm lá non, nhà sư già tiều tụy trong lớp áo tu đen sờn với dáng ủ rủ. Nhìn một đỗi, hoàng phi nhận ra người đang đứng đó đúng là vị lão tăng có lần bắt gặp bên bờ hồ Shiga, nàng mới biến sắc.

Sau một lúc chần chờ không biết phải xử trí thế nào, nàng ra lệnh cho mọi người không cần phải để ý làm gì tới người đang đứng trong vườn. Bọn thị nữ vâng lời, để mặc nhà sư.

Lòng hoàng phi dậy lên một nỗi lo lắng. Lần đầu tiên nàng cảm thấy như vậy.

Trong cuộc đời mình, nàng đã từng gặp biết bao người chối từ cuộc sống hiện tại nhưng chưa bao giờ giáp mặt một người dám vứt bỏ những kiếp tương lai. Gặp người đó cũng như thấy một điềm gở. Điều này khiến nàng đâm ra sợ hãi. Tất cả những khoái cảm nàng tưởng tượng ra khi nghĩ về mối tình của vị lão tăng bỗng tan biến đâu mất. Nếu mối tình ấy trọn vẹn đến nỗi cụ dám từ chối và dâng cho nàng tất cả những kiếp về sau thì những kiếp lai sinh đó cũng không thể lọt vào tay nàng mà không tì vết.

Bà phi ngắm nghía y trang hoa lệ và hai bàn tay đẹp đẽ của mình rồi nhìn nhà sư già nua xấu xí trong manh áo sờn rách đang đứng bên một góc vườn. Kết hợp được hai thứ hoàn toàn đối nghịch như thế thì chỉ có thể là nhờ hấp lực của địa ngục. Hình ảnh đó không giống chút nào với những gì đã xảy ra trong một giấc mộng huy hoàng từng đến với nàng. Giờ đây vị lão tăng là một người ngoi lên từ đáy âm ty chứ không có dung nghi đức độ cao dày và quầng ánh sáng của cõi Tịnh Độ tỏa sáng sau lưng như nàng từng mơ. Cái ánh sáng tượng trưng cho cõi Tịnh Độ toát ra từ con người ấy nay hoàn toàn mất dạng. Không thể nhầm lẫn được, đó vẫn là vị lão tăng nàng đã thấy bên bờ hồ Shiga, nhưng cớ sao, nay lại giống một người hoàn toàn khác.

Cũng như tất cả những người sống trong cung cấm, hoàng phi Kyôgoku có khuynh hướng dè dặt đối với cả tình cảm của mình. Khi có cái gì lý ra làm cho mình cảm động hiện ra trước mắt, nàng vẫn giữ thái độ e dè đó. Cho dầu nhìn rõ bằng chứng mối tình của vị lão tăng, một mối tình không gì cao cả hơn mà nàng đã ước mơ tự thuở nào, hoàng phi chỉ cảm thấy thất vọng vì không dè nó chỉ biểu hiện dưới dáng dấp quá đỗi tầm thường.

Dựa vào thiền trượng lê bước tới được kinh đô, vị cao tăng chùa Shiga hầu như quên hết mệt mỏi. Khi lén đến khu vườn gần nơi ngự sở của hoàng phi Kyôgoku và nghĩ rằng người đàn bà yêu dấu có lẽ đang ở phía sau rèm, cụ như người vừa bước ra từ những cơn mộng ảo.

Bây giờ, khi tình yêu của cụ trở thành thanh khiết vô trần, hình ảnh kiếp lai sinh bắt đầu lôi cuốn cụ trở lại. Vị lão tăng có cảm tưởng cụ chưa bao giờ tưởng tượng cõi Tịnh Độ có thể mang một hình thái cụ thể đơn thuần như thế này. Sự mong ngóng được về cõi Tịnh Độ ai ngờ cũng giống như tình yêu nhục cảm. Giờ đây, cụ chỉ còn cần làm một thủ tục sau cùng là đến gặp bà phi để thổ lộ tình yêu của mình thì đủ xóa sạch được những vọng tưởng mê lầm của kiếp hiện tại bấy lâu gây chướng ngại không cho cụ đạt đến những kiếp lai sinh. Chỉ cần có bấy nhiêu thôi!

Khom tấm thân già trên thiền trượng để đứng cho vững, đối với cụ bây giờ cũng là chuyện nặng nhọc. Ánh nắng chói chang của một ngày tháng năm xen qua kẽ lá đổ xuống đỉnh đầu. Cụ thấy choáng váng, bao nhiêu lần phải bám chặt lấy cây gậy. Nếu bà phi sớm nhận ra điều đó và mời cụ vào thì có thể thủ tục sẽ hoàn thành chóng vánh. Và lúc đó, cánh cửa của cõi Tịnh Độ cực lạc sẽ mở ra chờ đón cụ. Vị lão tăng trông đợi mỗi điều ấy. Cụ mệt đến gần lả nhưng vẫn ráng tựa vào cây gậy mà chờ. Mãi đến khi trời đã về chiều. Thế rồi bóng tối dâng lên. Dù vậy vẫn chưa có tín hiệu gì từ phía bà phi.

Dĩ nhiên hoàng phi làm thế nào biết được vị lão tăng đã nhìn thấy cõi Tịnh Độ đằng sau hình ảnh của nàng và thông qua nàng. Nàng nhìn về mảnh sân đằng trước xuyên qua bức rèm. Nhà sư già vẫn đó. Ánh nắng chiều xế xuống sân. Cụ hãy trơ trơ.

Hoàng phi bỗng cảm thấy sợ hãi. Bà ngỡ người đứng trước mặt mình chính là hồn oan của những vọng tưởng mê lầm mà kinh kệ nhiều lần nhắc tới. Bà cảm thấy nỗi lo âu bị đọa địa ngục dâng lên trong người. Làm cho vị cao tăng đạo đức như thế vướng vào mối mê lầm thì nhất quyết cõi Tịnh Độ sẽ không bao giờ tiếp nhận nàng. Chỉ có địa ngục với những cảnh tượng khủng khiếp của nó thường ngày vẫn nghe nói sẽ đến với nàng thôi. Lúc này thì hình ảnh của tình yêu tuyệt đỉnh mà nàng ao ước đã bị phá vỡ. Được người khác yêu như trường hợp của nàng chỉ là chịu sự đọa đày trong địa ngục. Khác hẳn viễn tượng đẹp đẽ về nàng mà vị lão tăng nhìn thấy, cái mà nàng thấy chỉ là sự khủng khiếp của địa ngục xuyên qua nhà sư già.

Thế nhưng là con người kiêu hãnh, bà phi không dễ dàng gì để cho nỗi sợ hãi đó khuất phục. Mặc kệ, nhà sư già có đợi chờ đến lúc ngã quị thì đã sao! Khi đưa mắt nhìn ra ngoài qua tấm rèm và thấy hình dáng nhà sư đáng lẽ đã ngã gục vẫn còn lặng lẽ trơ ra đó, bà không khỏi cảm thấy bực bội.

Màn đêm rơi xuống. Thêm có ánh trăng dọi vào, dáng gầy guộc của nhà sư đang chầu chực trông chẳng khác nào một bộ hài cốt.

Hoàng phi Kyôgoku lo âu đến nỗi không tài nào nhắm mắt. Chẳng thèm nhìn ra ngoài rèm nữa, nàng quay lưng lại hướng ấy. Tuy nhiên nàng vẫn cảm thấy tia nhìn của vị sư già. Ôi thôi, mối tình này không phải là một mối tình tầm thường. Thế nhưng sự sợ hãi được yêu và sự sợ hãi phải bị đọa địa ngục, ngược lại đã làm cho bà tập trung được tâm trí khấn nguyện để được thác sinh vào cõi Tịnh Độ. Đó là cõi Tịnh Độ mà bà ấp ủ trong lòng và quyết tâm giữ gìn cho nó không bị tổn hại. Cõi Tịnh Độ của bà không giống cái cõi Tịnh Độ của vị cao tăng vì nó không can dự gì đến mối tình của cụ đối với nàng. Nàng nghĩ rằng nếu như mình cất tiếng gọi nhà sư, cái cõi Tinh Độ nàng đang khấn nguyện tìm về sẽ bị sụp đổ tan tành.

Nàng tự nhủ tình yêu một chiều của vị cao tăng đâu có liên hệ gì đến mình. Cụ ta tự ý yêu như thế mặc cụ. Đâu có chút lý do nào ngăn cản được con đường đi về cõi Tịnh Độ của mình!

Dù suy nghĩ như vậy, khi đêm càng khuya và trời càng thấm lạnh thì bà phi cũng mất dần tự tin. Mới đây thôi, bà còn nghĩ nếu nhà sư già có kiệt lực, ngã lăn ra chết, bà cũng chẳng đoái hoài.

Vị cao tăng vẫn đứng như thế trong vườn. Khi ánh trăng lẩn khuất, bóng của cụ hiện ra kỳ quái như một ngọn cây khô quắt.

" Không, không, ta với cái bóng kia không liên can gì với nhau hết!". Bà phi gào lên trong lòng. Cơ sự xảy ra vượt ra ngoài tầm suy nghĩ của nàng. Có thể là điều hiếm có nhưng trong một thoáng như thế này, bà phi quên quấy mình là một mỹ nhân. Bảo rằng lúc đó bà cố ý quên đi thì có vẻ đúng hơn.

Cuối cùng, bầu trời xen một vài vệt trắng. Trong cái lờ mờ của buổi hừng đông, vị lão tăng vẫn còn đứng nguyên đấy.

Hoàng phi thua cuộc. Bà đành lên tiếng gọi thị nữ ra ngoài vườn mời nhà sư đến trước rèm.

Vị lão tăng đã đạt đến mức độ vong ngã, không biết xác thịt mình hãy còn hay đã bị hủy diệt. Cụ hết phân biệt nổi kẻ đang chờ đợi mình là bà hoàng phi hay là kiếp lai sinh. Khi nhận ra bóng người thị nữ bước xuống khu vườn nửa sáng nửa tối để đến kề bên, cụ cũng không hình dung ra được những gì sẽ xảy ra tiếp đó.

Thị nữ truyền lại lời mời của hoàng phi. Lão tăng đáp lại bằng một âm thanh giống như tiếng kêu kinh hãi, không phải tiếng người.

Phía trong bức rèm chỗ bà phi ngồi tối đen, người từ bên ngoài không thể nhìn được hình dáng của bà.Vị lão tăng quì xuống trước bà, hai tay bưng mặt khóc.

Cụ khóc một hồi lâu, không có lấy một lời. Khóc và chỉ biết khóc, tưởng như tiếng khóc sẽ không bao giờ dứt.

Trong lúc đó, bên dưới bức rèm và từ trong chỗ bóng tối lờ mờ, một bàn tay trắng muốt như tuyết đang chìa ra phía ngoài.

Vị cao tăng chùa Shiga đưa hai tay ra đón nhận và ấp ủ bàn tay của người mình yêu thương. Cụ áp bàn tay đó lên trán mình, rồi lên má.

Hoàng phi Kyôgoku cảm được cái lạnh từ bàn tay thô kệch đang chạm đến tay mình. Sau một lúc, bàn tay đó bỗng nóng lên rồi dần dần ướt đẫm. Bà cảm thấy không chút thoải mái khi bàn tay của mình đang thấm ướt nước mắt của ai đó.

Thế nhưng bầu trời đã trắng bạch và khi hoàng phi nhận ra ánh sáng bắt đầu len vào sau rèm, trong lòng người đàn bà có con tim đạo hạnh này bỗng nhiên một linh cảm lạ lùng từ đâu đến xâm chiếm: không còn nghi ngờ gì nữa, cái bàn tay không quen biết đã ấp ủ tay ta bên kia tấm rèm chỉ có thể là bàn tay của chính Đức Thế Tôn.

Một cảnh tượng huyền ảo như sống dậy trong lòng hoàng phi. Đó là khung cảnh cõi Tịnh Độ với nền bằng lưu ly, với vô số lâu đài cung điện bằng thất bảo, với bóng dáng những vị thần tiên đang tấu nhạc, với những khu hồ hoàng kim trải cát thủy tinh có muôn nghìn đóa hoa sen lấp lánh ánh sáng, với lũ chim gia-lăng-tần-la ríu ra ríu rít... tất cả đều như vừa được tái sinh. Nếu trên thực tế đó là quang cảnh của cõi Tịnh Độ mà hoàng phi tin rằng mình sẽ thừa hưởng thì kể từ nay, nàng có thể sẳn sàng chấp nhận tình yêu của vị lão tăng. Hoàng phi chỉ còn đợi người đàn ông có bàn tay của Đức Phật lên tiếng gọi: "Hãy vén rèm lên!" mà thôi. Vị lão tăng có thể cầu xin nàng điều đó. Có thể nàng sẽ vén rèm cho cụ. Cũng như trong buổi gặp gỡ bên bờ hồ Shiga, có thể hoàng phi Kyôgoku sẽ cho phép nhà sư già được nhìn thấy khuôn mặt tuyệt mỹ của nàng. Và nàng cũng có thể mời cụ bước vào bên trong nữa...

Hoàng phi Kyôgoku chờ đợi.

Thế nhưng vị lão tăng chùa Shiga không thốt lên lấy một lời. Cụ không cầu xin điều gì cả. Bàn tay già nua đang nắm chặt lấy bàn tay của người đẹp cuối cùng rồi cũng buông ra. Cụ để bàn tay trắng muốt như tuyết đó trơ trọi trong ánh sáng của buổi bình minh.

Vị cao tăng đi khuất. Hoàng phi cảm thấy tim mình buốt giá.

Vài ngày sau, có tin đưa đến là vị cao tăng đã viên tịch trong thảo am của người. Từ đó, hoàng phi Kyôgoku bắt đầu ngồi nắn nót chép những trang kinh để tiến cúng nhà chùa. Đó là Vô Lượng Thọ Kinh, Pháp Hoa Kinh, Hoa Nghiêm Kinh, toàn những bản kinh quí hiếm.

(Dịch xong tại Tôkyô, ngày 17/09/2007.)

Tham khảo

1) Aury, Dominique, 1983, Le prêtre du temple de Shiga et son amour (dịch Mishima theo The Priest and His Love), trong Yukio, Mishima, La Mort en Eté, Gallimard, Paris.

2) Mishima, Yukio, 1978, Shigadera shônin no koi, trong Mishima Yukio, Misaki nite no Monogatari, Shinchô Bunko, Tôkyô.

2) Morris, Ivan, 1962, The Priest and His Love (dịch Shigadera shônin no koi), trong Morris, Ivan chủ biên, Modern Japanese Stories, An Anthology, Charles Tuttle Co, Tokyo, bản in lần thứ 23, 1997.

Chú Thích

[1] - Taiheiki, tiểu thuyết lịch sử Nhật Bản ghi lại giai đoạn biến loạn tranh giành vào thời trung cổ Nhật Bản. Gồm 40 quyển, tương truyền do một nhà sư, Kojima Hôshi viết. Sáng tác khoảng 1368-75 hay 1375-79.

[2] - Ikkaku Sennin (Nhất Giác Tiên Nhân), còn gọi là Ikkasen (Nhất Giác Tiên) hay Dokkakusen (Độc Giác Tiên), người được xem như là một tiền thân của Đức Phật. Người nước Bà La Nại bên Ấn Độ, vốn do nai sinh ra trong rừng, đầu có một sừng. Tu thiền định lâu năm nên có pháp thuật. Vì oán hận nhà vua nên vị này làm cho trời hạn hán. Sau bị một dâm nữ do nhà vua gữi đến quyến rũ làm mất phép thần thông. Từ đấy mưa lại chan hòa. Sự tích này đã thành đề tài của tuồng Nô của Konparu Zenchiku (1405- khoảng 1470).

[3] - Còn gọi là Suufukuji (Sùng Phúc Tự) một ngôi chùa cổ xây từ năm 668 bên cạnh kinh đô khi đó còn là Nara. Một trong mười ngôi chùa lớn đương thời nhưng nay không còn dấu tích.

[4] - Triều đại trung cổ Nhật Bản dài khoảng 400 năm.

[5] - Tư tưởng cho rằng có một thế giới thanh tĩnh cực lạc thiên biến vạn hóa ở Tây Phương, nơi có Phật A Di Đà và chư Phật. Con người nếu tu hành có thể thác sanh về đấy. Bắt đầu ở Trung Quốc, sau trở thành một phái tôn giáo ở Nhật với giáo tổ là tăng Hônen (Pháp Nhiên, 1133-1212).

[6] - Ôjô Yôshuu, sách nhà Phật, 3 quyển do tăng Genshin (Nguyên Tín, 942-1017) trứ tác, hoàn thành năm 986, khuyên người niệm Phật để được vãng sinh cực lạc.

[7] - Hay Eshin Sôzu, tên thường dùng để gọi tăng Genshin, cao tăng phái Tendai (Thiên Thai), từng du học bên Trung Quốc.

[8] - Cữu ngưu nhất mao, chữ của Tư Mã Thiên trong bức thư gữi cho bạn là Nhiệm Thiếu Khanh."Phản lệnh bộc phục pháp thụ hình, nhược cữu ngưu vong nhất mao". Ý nói là "một chuyện nhỏ không thấm vào đâu".

[9] - Thất bảo. Còn gọi là thất trân.

[10]- Theo âm Phạn ngữ Kalavinka, thú đầu người mình chim, có giọng hát ngọt ngào, ở trên đỉnh Tuyết Sơn hay cõi cực lạc.

[11] - Theo âm Phạn ngữ Yojana, đơn vị đo lường thời cổ Ấn Độ. Một Yojana rộng đến 7 đến 9 dặm Anh.

[12] - Tức Tu Di Sơn (Shumisen) do chữ Phạn Sumeru là đỉnh núi ở trung tâm thế giới của nhà Phật, có Đế Thích và Tứ Thiên Vương cai trị, vây xung quanh bởi bát sơn bát hải.Mặt trời, mặt trăng và các ngôi sao lại quay vòng bên ngoài.

[13] - Thủy Quán Tưởng, chữ nhà Phật để chỉ sự tập trung tinh thần để suy nghĩ về dòng nước trong trên cõi Tịnh Độ. Đây là quán tưởng thứ 2 trong số 16 phép (thập lục quán) được giảng trong Quán Vô Lượng Thọ Kinh.

[14] - Kinh Cực, tên một khu vực và cung điện trong thành Kyôto. Thường ám chỉ gia đình quyền thần và ngoại thích Fujiwara no Michinaga, đời đời có nhiều con gái gả cho các thiên hoàng.

[15] - Trượng có hình đầu chim bồ câu (câu trượng) để mừng người trên 80 tuổi vì bồ câu là giống chim ăn không bị hóc.

Đêm đầu - Shoya

Tác giả: Hayashi Mariko

Dịch thuật: Nguyễn Nam Trân

Bà vốn người tỉnh Yamanashi, một vùng gần Tôkyô. Sau khi tốt nghiệp ngành nghệ thuật ở Đại Học Nihon, đã hành nghề trong lãnh vực thảo án quảng cáo (copywriter). Năm 1982, nổi tiếng với Runrun wo katte okô ni kaeru " Đi mua Runrun rồi về !". Sang năm 1986, viết tiếp Saishuubin ni ma ni aeba " Nếu kịp chuyến bay cuối " và Kyôto made " Cho đến Kyôto ". Lần lượt đoạt các giải thưởng văn chương lớn như Naoki (1986), Shibata Rentarô (1995) và Yoshikawa Eiji (1998), những giải mang tên các nhà văn danh tiếng Nhật Bản. Viết rất dồi dào và ăn khách. Tác phẩm tiêu biểu của bà là Fukigenna Kajitsu " Những trái cây khó ở ", trong đó nhân vật nữ chính đã ngoại tình và không làm sao rứt ra khỏi một anh nhân tình giỏi việc truy hoan. Lý do là dù có yêu chồng, nàng không tìm thấy được lạc thú nhục thể bên cạnh ông ta. Cảnh tượng này đã phản ánh tình trạng xã hội Nhật Bản hiện đại khi sự ngoại tình của các bà chứ không phải của các ông mới trở thành thời sự.

Trong một ý nghĩa nào đó, Hayashi Mariko cũng là một tiếng nói đòi quyền sống và mưu cầu hạnh phúc của người phụ nữ.

Đêm đầu

(Shoya)

Có lẽ vì trời cứ mưa dầm dề nên lũ cỏ dại mọc càng mạnh, chúng vươn rễ dài và cắm sâu vào lòng đất. Mỗi lần đưa tay liềm xuống tận gốc mà thấy rễ cỏ vẫn còn đâm sâu như muốn trêu mình, Sumio không khỏi chậc lưỡi chán ngán.

Sau vườn chợt có tiếng xe ngừng bánh. Kyôko, con gái ông đang tiến lại gần nhưng Sumio không quay lại nhìn, làm ra vẻ bình thản, chỉ lên tiếng hỏi con mới về à. Không chào trả lại cha, Kyôko cứ thế nói luôn :

-Đúng là cỏ đã tới lúc phải cắt, hở ba !

Vẫn lom khom người, Sumio nhìn con gái. Cô ta có cái tật mỗi khi trong lòng ngổn ngang trăm mối là hay tỏ ra thèn thẹn. Từ vị trí này mà nhìn lên, ông thấy cái cằm của con gái mình đã xệ xuống thành một thứ cằm đôi.

-Ba nè, hồi nãy bác sĩ nói hẳn ra rồi đó ! Họ bảo nếu nhà thương có giường trống là con nên nhập viện...

-Vậy sao ? Hơi phiền đó nghe !

Sumio lúc ấy đứng thẳng người lên, lấy chiếc khăn lông quấn đầu xuống lau mặt. Mới nghe hai chữ " nhập viện ", cả người ông đã toát mồ hôi ướt đẫm Mặt trời giữa hạ lúc đó cũng vừa đứng bóng.

-Ba chưa dùng cơm hả ba. Hay để con nấu miến sômen cho ?

-Thôi được, đừng bày vẽ. Nằm nghỉ một chút có phải hơn không ?

-Không sao, không sao mà. Có nhọc mệt gì đâu ba !

Mở vòi nước ngoài vườn rửa tay xong, đi ngang sân để vào trong nhà, Sumio thấy Kyôko đang bận tay xắt thái cái gì. Nghe tiếng dao lành nghề của con gái đi đúng nhịp thoăn thoắt, Sumio thấy mỗi năm nó càng giống tiếng dao người vợ quá cố của mình. Ăn miến sômen phải có ít nhất năm thứ gia vị . Tía tô xanh, bột gừng nhuyễn, mè, hành lá và cá ngừ khô bào thành lát, tất cả đều đã được đem bày ra trên những cái đĩa con con. Mẹ nó ngày xưa cũng giống như vậy. Và Sumio không khỏi cảm thấy qua tất cả những nghi thức phiền phức cũng như sự cẩn thận đó, cái bạc phước của số kiếp người phụ nữ.

Chuyện Kyôko than trong người không được khỏe, hay chóng mặt như thiếu máu, đã xảy ra hồi cuối " Tuần Lễ Vàng " (1) tháng năm vừa rồi.

-Thêm vào đó.....

Kyôko bỗng nghẹn lời. Cô không biết phải giải thích thế nào những biến chuyển trong cơ thể đàn bà của mình cho cha hay.

-Con còn bị băng huyết nữa ba !

Sumio ra mặt giận hỏi tại sao con không nói sớm hơn. Vợ ông, Taeko, bị ung thư vú di căn đi khắp nơi, chết cách đây đã ba năm.Cả mẹ lẫn dì lớn của Taeko, hai chị em đều chết vì ung thư.

" Coi bộ phía nhà bên mẹ có cái noi như vậy, ăn uống gì mày cũng phải coi chừng nghe con ! ". Sau khi an táng vợ ít lâu, trong một lúc khá say, Sumio có lần bảo Kyôko như thế.

-Con không sao đâu ba !

Kyôko đã bình tĩnh trả lời.

-Con có sinh con đẻ cái như dì với mẹ đâu mà ba lo !

Nghĩ mình buột miệng nói hớ, Sumio đã khổ tâm nhiều vì câu nói đêm đó.

Không chịu nỗi sự lo âu về triệu chứng dự báo một điều chẳng lành, Sumio đã bực mình quát tháo :

-Sao không chịu đi bệnh viện sơm sớm, hả. Sáng mai đi ngay coi !

Ngày hôm sau, thấy Kyôko trở về về khuôn mặt rạng rỡ, Sumio mừng như thoát nạn, ông cảm thấy gánh nặng trên người có ai đó đã cất đi.

-Họ nói con chỉ bị u lành ở tử cung.

Sumio nghĩ mình mới nghe lần đầu tiên hai chữ " tử cung " từ miệng con gái.

-Hình như đàn bà, cứ bốn người lớn thì một người mắc phải. Có điều cái u của con hơi to. Bác sĩ mắng con, bảo sao đợi đến nước này mới đi khám.

Cái vui bệnh của con mình không phải là ung thư đánh bạt cả mối lo, Sumio không nghĩ ngợi xa xôi hơn nữa. Kyôko hình như cũng có tình cảm tương tự, nói ra những câu không mấy e dè:

-Thật tình bụng con cứng hẳn, ba ạ. Ngồi vào bồn tắm cứ tưởng mình mập ra như mấy bà có tuổi.

Cách đó mấy hôm, trong khi đang ăn sáng, cô bỗng buột miệng :

-Này ba, coi bộ không chừng phải cắt lấy nó ra.

-Cắt cái gì ?

-Cắt tử cung.

Kyôko, răng cắn môi dưới.

Hình như nỗi tiếc hận vì đã phải hướng về phía người cha mà phát âm hai tiếng " tử cung " thêm một lần nữa còn lớn hơn nỗi lo buồn về sự nghiêm trọng của bệnh trạng.

-Làm gì có chuyện láo như vậy. Ai bảo con thế ?

-Bác sĩ Endô. Con mới đi khám hôm qua.

Endô là ông bác sĩ phụ trách cô ở bệnh viện thành phố gần nhà. Sumio có cảm tưởng có lần nghe con nhắc đến tới cái tên đó nhưng cũng có khi chưa từng nghe thấy bao giờ.

-Ai đời trước mặt con gái chưa chồng mà lại ăn nói như thế à ?

Bàn tay cầm đũa run run, Sumio đặt nó xuống.

-Con gái chưa chồng cái gì ! Ba biết con năm nay bao nhiêu không ?

Kyôko nói, cười nhẹ như người đang húng hắng ho.

-Bác sĩ còn hỏi con có ý định lập gia đình hay không. Nghe con than tới tuổi này đâu nghĩ gì nữa thì bác sĩ mới nói thôi để...

Kyôko năm nay bốn mươi hai tuổi. Nếu là phụ nữ làm việc nơi thành thị thì cô đã được ghép với một hình dung từ nào khác rồi nhưng ở thôn quê, cứ sống trong nhà trong cửa thì chỉ có thể gọi là " gái già " mà thôi. Cho dầu người ta không còn khả năng lấy chồng hay có mang chăng nữa, nhưng nếu đòi cắt lấy tử cung đi mất thì quả là tàn nhẫn. Sau khi bị kích động, cơn giận trong người Sumio bỗng trào lên :

-Bề gì cũng chỉ là ý kiến của anh lang vườn ở bệnh viện thành phố thôi chứ gì. Thiên hạ nói từ ngày thay giám đốc, không có bác sĩ nào cho ra hồn. Tốn bao nhiêu thì tốn, con cứ đi kiếm bệnh viện nào khá hơn, bác sĩ nào giỏi hơn mà khám đi.

-Ba kỳ quá !

Kyôko làm ra vẻ mặt tươi cười nhưng không thành công nên hơi nhăn nhúm. Cô được cái nước da trắng của bà mẹ để lại nhưng giờ đây qua cái tuổi bốn mươi hai, còn đâu vẻ tươi nhuận nữa. Làn da giống như mảnh vải khô động đậy, mỗi lần thay đổi nét mặt thì bên má và khóe miệng đã hiện ra những nếp nhăn. Vì thế mỗi lần cô cười, khổ cái, gương mặt đâm ra già thêm.

-À, được rồi. Để mai tao điện thoại cho Takada. Trên đó là nhà thương tỉnh, họ làm ăn khá hơn đây.

Người tên gọi Takada đối với Sumio là trong vòng họ hàng. Gia đình họ có một cậu con trai tốt nghiệp đại học y khoa ở Tôkyô, anh ta trở về làm việc ở một bệnh viện lớn có liên hệ với Đảng Cộng Sản. Phải đó, nếu là anh chàng thì chắc chắn là quen biết nhiều bạn bè trong ngành y. Tìm ra được điều ấy, Sumio cảm thấy nhẹ nhàng sảng khoái ngay. Đến đây, ông ta lớn tiếng gọi con :

-Còn mày, từ rày về sau không biết thế nào nhưng cái quí báu nhất của người con gái đừng để mất đi dễ dàng như vậy nghe !

-Ba kỳ ghê!

Kyôko cười buồn. Bên khóe miệng hằn mấy nếp nhăn giống như khuôn mặt của một người đã ngoại năm mươi.

-Tại sao con nhỏ nó không chịu trang điểm há?

Bất chợt cơn giận ở đâu kéo đến ngập lòng.Tại sao nó lại không mặc chịu mặc quần áo đẹp đẽ hơn, tô môi tươi tắn hơn ? Mày cứ xuề xòa như thế này, không quan tâm chuyện chưng diện, thành thử những điều bất hạnh nó mới đến với mày đó.

Bao nhiêu câu chữ như trào lên trong lồng ngực nhưng Sumio cố gắng đè nén không cho nó thoát ra đầu lưỡi. Bởi vì hơn ai hết, Sumio biết rằng suy luận như thế là vô lý.

Nỗi cay đắng ấy đã đến với ông cách đây một tháng. Kyôko sau đó đi kiểm tra lại ở bệnh viện nơi con trai Takada làm việc. Hôm nay là ngày cô nhận kết quả.

Thấy con gái biết mình biết sẽ phải chịu một cuộc giải phẩu quan trọng nhưng khi về đến nhà vẫn sửa soạn cơm nước cho mình như mọi ngày, Sumio tội nghiệp con vô cùng. Một nỗi buồn thương đơn thuần, không còn vương chút giận dữ, xuyên suốt lòng ông.

- Cái con nhỏ này...

Sumio đưa mắt nhìn cô con gái đang lẳng lặng sửa soạn nấu miến.

....chẳng lẽ để cho nó bị cắt mất tử cung trong khi cả đời chưa biết một người đàn ông !

Có thể Kyôko hãy còn trinh. Ông chỉ phán đoán theo trực giác của một người cha. Lúc Kyôko mới ngoài hai mươi thì Sumio còn âm thầm xem việc đó là một điều đáng hãnh diện. So sánh với thời nay thì ở miền quê dù là hai mươi năm về trước, thiên hạ còn có hơi bảo thủ nhưng trước khi lấy chồng, đa số các cô gái vẫn đã biết chuyện này chuyện nọ. Riêng Sumio cố giữ cho con gái mình được trinh trắng.

Lúc đó Sumio cứ ước mơ là khi con gái có một tấm chồng thì sau ngày cưới, ông sẽ có dịp nghe chàng rể cảm kích nói với mình :

-Con xin cảm ơn ba đã trao em Kyôko xinh đẹp nguyên vẹn như thế này cho con.

Thế nhưng chàng rể trong mộng ấy đã không hiện ra.

Sumio chưa bao giờ nghĩ rằng không có ai thèm lấy con gái mình. Nhìn chung quanh, có biết bao nhiêu cô bất tài vô tướng, không có nết na, thua xa hẳn con mình, đều lần lượt bước lên xe hoa.Thế rồi ai nấy cũng mang bầu, phát phì, trở thành những bà mẹ không ít thì nhiều hạnh phúc.

Sumio có lần tự hỏi có nên để cho Kyôko đi theo cái con đường tròn trịa bình thản ấy hay không. Và ông nghĩ rằng chắc hẳn cô sẽ không đi theo con đường đó.

Gia đình Sumio từ xưa vốn là đại điền chủ trong vùng. Ngày nay, quanh chòm xóm, những kẻ cất được một cái nhà nho nhỏ xinh xắn có nhà để xe chứa được hai chiếc một lúc, hỏi ra đều là con cháu những người đã làm tá điền cho gia đình ông. Sumio nghĩ bọn con gái của những cặp vợ chồng đó làm gì đã có đẳng cấp của con mình nếu không nói là khó mà đem ra so sánh với cô. Không phải vì cha mẹ thương con mà nói chứ ông thấy Kyôko có phẩm cách hơn bọn thiếu nữ trong vùng. Có lúc lái xe ngang qua trường của con, ông thấy con mình khác hẳn đám nữ sinh cùng mặc đồng phục nhà trường kiểu lính thủy. Từ trong đám bạn, Kyôko đã nhận ra bố và đưa tay vẫy. Tuy là chung một kiểu quần áo nhưng với mái tóc cắt ngắn, Kyôko nổi bật trong đám với vẻ thanh khiết đáng yêu.

Kyôko lúc đó tuy không thể gọi là đẹp được nhưng da thịt cô tươi tắn, mặt mũi nhỏ nhắn tròn trịa. Mấy người bà con lớn tuổi ai nấy đều tấm tắc khen Kyôko giống bà nội thời trẻ như đúc. Mẹ của Sumio là người con gái đầu tiên trong vùng đã đậu vào trường nữ học trên tỉnh. Hình dáng của bà với mái tóc dài thắt cái nơ to, ngồi trên xe kéo về thăm nhà hồi đó vẫn làm cho bọn con nít chạy theo reo hò. Bà là chị cả của ba chị em gái, mười tám tuổi đã đi lấy chồng và đám cưới lớn thế nào, mấy chục năm sau người ta còn nhắc nhở. Ví dụ chuyện những thứ áo xống, đồ đạc dành cho đám cưới đã phải đặt mãi tận Kyôto, còn những sính lễ sang trọng đàng trai mang xuống thật nhiều đã làm chóa mắt mọi người như thế nào...

Vân vân và vân vân... là những truyền thuyết về gia đình. Không phải Sumio mà chính là người vợ của ông, Taeko, đã kể lại cho cô con gái.Về làm dâu một gia đình thế gia vọng tộc như vậy, bà đã sớm mang trọng trách mà sau này đã trở thành một niềm tự hào. Nó được thể hiện qua những lời trách mắng. Tự hồi nhỏ, Kyôko đã nghe mẹ nói những câu kiểu như:

-Con nên biết là con không giống con cái các nhà khác. Còn phải làm gương cho họ nữa đấy !

Những lời Taeko nghe từ miệng mẹ chồng ra sao thì nay bà cứ thế nhắc nguyên lại cho con gái.

Tuy trong lòng cũng có đôi điều lo lắng về con nhung Sumio vẫn ở tư thế đàn ông. Mọi sự dạy dỗ con gái, ông đều phú thác cho bà, ít khi bàn thêm vào.Thời đó, người nào làm cha cũng như vậy cả.

Những năm ấy, Sumio tùng sự ở tòa tỉnh trưởng. Tình hình kinh tế đang hồi phát triển mạnh mẽ nên công việc ngập đầu. Việc học hành thi cử, trường trại của con, ông cũng để một tay bà lo liệu.

Kyôko từ bé học thì có chăm nhưng kết quả không xứng đáng với nỗ lực của cô. Trước những kỳ thi quan trọng, lúc cô bị cảm cúm, lúc lại đau bụng. Hồi còn học trung học, có lần cô nói chuyện :

-Con cứ làm sao đó ba, chẳng bao giờ trúng tủ ! Còn mấy đứa bạn không học hành gì hết, cứ đoán mò, chọn đại một trang xem trước lại có xác suất lớn đúng ngay đề thi.

Lúc đó, Sumio đã khuyên con :

-Điểm thi cao kiểu đó có gì hay đâu con ! Điểm tối đa nhờ vận may lâu lâu mới lấy được một lần đâu bằng cái điểm trung bình lấy được thường xuyên do mình cố gắng học hành.

Ôi thôi, chắc mình đã lầm lẫn khi dạy con như thế, Sumio nghĩ mà cảm thấy sầu khổ vô cùng. Con người ta đôi khi, không, không, trước tình thế nào cũng vậy, cần phải có cách thức để đối phó chứ. Sao lúc đó mình lại không trả lời nó kiểu đó.

Rốt cuộc, Kyôko không lọt được vào trường đại học ở Tôkyô mà cô mong mỏi nhất. Cô phải chọn một trường công ở tỉnh nhà dành cho nữ sinh viên. Bạn bè chung quanh đứa nào đứa nấy cũng ráng lên Tôkyô cho bằng được, mặc dầu chỉ vào những tư thục hạng hai hoặc hạng ba. Taeko cứ bảo những nơi ấy không phải là trường, dầu vào được chưa chắc đã có giá trị gì. Với lại cá nhân Kyôko cũng chẳng hề nằng nặc đòi lên học Tôkyô.

Quả thật, tự ngày xưa, Kyôko chưa bao giờ là đứa con gái bướng bỉnh, thích chống đối. Có lẽ chuyện đó cũng không cần thiết đối với cô.

Tuy tính hay cằn nhằn nhưng Taeko, mẹ cô, lúc còn sống, là người mẹ hiền, hay lam hay làm. Bà có cả chứng chỉ dạy mỹ nghệ cho nên trong nhà trang hoàng bao nhiêu thứ như đồ thêu hay bình cắm hoa tươi. Ngày còn nhỏ, Kyôko thường được mẹ tự tay nấu đồ ăn dặm hay may quần áo kiểu Âu cho mặc và cho ngủ trên giường Tây, một thứ hãy còn hiếm hoi vào thời ấy.

Có thể nói cho đến lúc đó, Kyôko được nuôi dạy một cách lành mạnh và sống êm ả như một cô con gái nhà lành. Hậu quả trái ngược của cuộc sống êm ả này chỉ lộ ra vào những năm về sau.

Đó là từ khi Kyôko tốt nghiệp trường nữ đại học, lúc bắt đầu có mấy đám gấm ghé. Về chuyện này, Taeko thường tỏ ra cứng rắn. Khi nói chuyện với chồng thì hay tự mãn :

-Thời buổi này, người như con Kyôko nhà mình cần gì phải đi kiếm ai ! Coi mấy con nhỏ cùng trang lứa với nó kìa. Lên Tôkyô học những thứ trường hạng hai hạng ba gì, về lại đây còn làm dáng làm điệu. Lên đó sứt mẻ hết, coi có được đâu.

Thường ngày Kyôko vẫn bị mẹ theo dõi chặt chẽ. Trước đó, một cậu người cũng dân vùng này, sinh viên đại học nhà nước nữa chứ, thường hay gọi điện thoại đến cho cô. Khi có dịp bà mẹ vẫn tỏ ra khó chịu một cách khéo léo, như thể bảo chàng ta nên bỏ cuộc cho rồi :

-Khi tôi dọ ý Kyôko xem nó muốn chơi với bạn kiểu nào thì nó nói chỉ muốn chơi với bạn quen biết trong nhóm thôi, còn hỏi con có muốn giao du cá nhân không thì nó nói không. Cho nên tôi mới bảo đã vậy thì không nên để cậu mất công điện thoại nữa làm gì.

Bà báo cáo lại với chồng một cách đắc ý nhưng trong bụng Sumio thì nghĩ cần gì phải làm đến thế. Tuổi trẻ có một thời thôi, con trai người ta tìm đến với mình thì cũng phải đối xử nhẹ nhàng. Nếu không có cả niềm vui nho nhỏ chừng đó, làm thân con gái còn có gì là lẽ sống nữa. Phải rồi, cho đến lúc đó, Sumio vẫn tin con gái mình nhất định có một tương lai tươi sáng. Ông nghĩ chẳng mấy chốc con mình sẽ có người đến dạm hỏi mà thôi. Con ông thì phải lấy cỡ bác sĩ hay viên chức ngân hàng. Cho nên gạt phắt được chuyện cậu sinh viên kia như quét một bóng mây thoáng qua có khi lại là đắc sách.

Thế nhưng chuyện đời không êm xuôi như Sumio nghĩ. Một hôm ông nhận được điện thoại từ cô em út. Bà này lấy chồng bác sĩ và là người thích giúp đỡ con cháu, lần nào đến chơi cũng xin lý lịch và hình ảnh của Kyôko mang về.

-Này anh, chuyện của cháu Kyôko đó mà. Em nghe người ta nói ai lấy nó phải đến ở rể đằng anh ? Có thật không hở?

Chuyện đó làm gì có, Sumio tức tốc phủ nhận. Vì chỉ có mỗi một đứa con, gái, Sumio đã định bụng kiếm một anh chàng nào chịu về ở rể để nối dõi tông đường nhưng nhìn tình hình xung quanh, ông đã hiểu đó là một đòi hỏi hết sức vô lý.

-Ừ anh! Gia đình mình từ ngày xưa gốc gác điền chủ nên cứ muốn đòi hỏi nọ kia nhưng bây giờ tàn mạt rồi, nếu còn bắt người ta đến ở rể thì rõ ràng là sai lầm, có phải không anh?

Có thể nói cô em gái đó là người cuối cùng còn được thừa hưởng chút vinh quang của gia đình.Lúc đó nhà ông còn có gia thế, cô tìm được một tấm chồng xứng đáng và cũng được sửa soạn mọi thứ cho phù hợp với với địa vị của mình. Cô em đó lại nói như chận họng :

-Nhà mình sa sút từ bao lâu rồi, đừng có suy nghĩ theo kiểu xưa nữa nghe anh.

Ông nghe mà không khỏi cảm thấy một cơn giận dậy lên trong lòng.

Cô em này đã đánh tiếng giừm cho bốn mối bác sĩ nhưng Kyôko từ chối cả bốn. Theo thuyết của mẹ cô, Taeko, anh thì béo quá, anh thì lại thấp, nghĩa là bốn anh đều có gì không hoàn hảo.

-Đâu phải cứ nghe nói người ta là bác sĩ mà mình đâm đầu vào ngay !

Taeko bèn nới rộng phạm vi một chút, bắt đầu sưu tập cả lý lịch mấy cậu dân ngân hàng hay công chức. Thế nhưng họ toàn là con trai cả trong những gia đình theo nghề nông. Tuy xuất thân từ những đại học tên tuổi ở Tôkyô và được coi như là tinh hoa của địa phương nhưng vì là trưởng nam, tất cả đều bị gọi về sống cạnh cha mẹ.

-Họ bảo không bao giờ để cô phải lam lũ mó tay vào công việc đồng áng kia nọ, nhưng nói là nói thế thôi chớ mình đâu lấy gì làm chắc.

Taeko cứ thở dài.

-Cái tính con Kyôko nhà mình nếu thấy ông già bà già chồng vác liềm ra đồng thì nó không đang tâm tỉnh bơ nhìn theo đâu. Nhưng tôi thì tôi quyết không để cho con nhỏ nhà mình chân lấm tay bùn.

Chuyện nói qua nói lại như thế, Kyôko bước tới cái tuổi hăm lăm bao giờ không hay. Sumio lại nhận được điện thoại từ người em gái :

-Này, chị nhà không được tiếng tốt đâu đó nghe anh !

Chị nhà đây tức Taeko.

Thiên hạ họ cứ nói nhà đó bộ muốn gã con gái cho con vua cháu chúa hay sao. Nào đòi điều kiện không được là trưởng nam, không được là gia đình nhà nông, phải xuất thân đại học tên tuổi, người ngợm còn phải xinh trai nữa kìa. Ở cái chốn quê mùa này đào đâu ra được mấy người như vậy !

Thị trấn này nhỏ thôi nên chắc mấy tấm ảnh với bản lý lịch của Kyôko cứ chạy lòng vòng quanh đây. Sumio tưởng tượng.

-Không những vậy mà họ còn nói nhiều điều không tốt cho con Kyôko nữa mới tội nghiệp chứ. Thế nhưng cháu nó cũng có chỗ không phải. Chuyện hôn nhân cần phải quyết định gọn gàng ngay mà thấy nó không cả quyết chút nào !

Theo chỗ suy nghĩ của Sumio, sở dĩ Kyôko thiếu cương quyết hay lần lữa cũng chỉ vì cô thiếu kinh nghiệm trước đàn ông. Nếu là trường hợp một người con gái đã từng trãi với vài anh thì nhất định có thể trả lời một cách lẹ làng. Bởi vì hiểu đàn ông con trai như thế nào rồi nên khi gặp anh chàng cỡ này cỡ nọ, họ biết dứt khoát ngay, cho đậu cho rớt cũng nhanh.

Sumio nhờ cô em thử nới rộng phạm vi tìm tòi ra xa hơn chút nữa để xem sao rồi cúp máy.

Thế rồi thời giờ lại cứ trôi qua. Gia đình Sumio bắt đầu cảm thấy một sự khuất nhục, tình cảm mà trước đây họ chưa hề nếm bao giờ. Khi Kyôko đến tuổi hăm bảy thì bắt đầu đã có sự từ chối, nhưng lần này từ cánh bọn con trai.

Cùng lúc, điều không lọt được qua mắt bất cứ ai là tầm cỡ của các anh chàng cũng xuống thấp hẳn. Lần đầu tiên khi có anh muốn tái hôn nên mới tìm đến với cô thì Taeko, bà mẹ, đã bất giác thét lên. Sau đó khi có đám hỏi cô chịu lấy người đã có con hay không thì mọi người hết biết nói gì nữa.

Năm cô ngoài ba mươi, nghe ai hiến kế, hai mẹ con có đi lên Tôkyô để nhờ Sở Giới Thiệu Hôn Nhân can thiệp nhưng đã kinh hãi quay về. Taeko hoảng sợ khi biết đến món chi tiêu động trời sẽ phải bỏ ra, còn Kyôko thì hoàn toàn không còn hứng thú khi nghe lối ăn nói sổ sàng của người đàn bà sồn sồn mang tiếng là cố vấn cho cô.

Dù vậy, trong khoảng thời gian dài này, đã có nhiều câu chuyện xảy ra.

Thị trấn kề bên có một cậu con nhà có của từ xưa. Nghe nói cậu ta rất thích Kyôko và sẵn sàng xin làm đám hỏi đám cưới ngay. Thấy lối tiếp cận nhậm lẹ của cậu này có vẻ khả nghi nên Taeko đã thuê thám tử điều tra. Mới vỡ lẽ ra cậu ta vốn có mối liên hệ với một bà lớn tuổi hơn mình mà không được cha mẹ chấp thuận. Vì lo lắng chuyện bà này nên bố mẹ mới hăm he bắt cậu xúc tiến việc Kyôko.

Năm cô ba mươi bốn tuổi, có một ông phó giáo sư đại học nọ muốn đến coi mắt. Quen biết được ít lâu và thấy người đàn ông kia cũng có vẻ thuận lòng, vợ chồng Sumio đều vui mừng coi như đây là dịp may cuối cùng của con gái mình. Thế nhưng trước khi nạp sính lễ có mấy ngày, chẳng biết sao mà Kyôko lại vùng vằng không chịu nữa. Theo cô, một người mới bốn mươi mốt mà tóc bạc như thế thì là nhiều quá, ngón tay lại núc na núc nác nhìn muốn lợm giọng. Hôm cuối cùng, nghe con vừa khóc vừa thổ lộ tâm sự với mẹ nó, Sumio đành coi mọi sự như một chuyện phải xếp vào hồ sơ.

Sau đó còn có vài chuyện mai mối khác nhưng cô toàn là bị từ chối bởi những người tưởng đã xong đến nơi. Nhân vì kẻ mai mối cho họ là trong chỗ thân tình, Sumio mới thẳng thắn hỏi:

-Chắc vấn đề của cháu là tuổi tác ?

-Không, không phải vậy đâu...

Người đang nói chuyện bỗng ngập ngừng.

-Theo tôi nghe được thì họ nói cháu Kyôko nó không có gì gợi cảm. Còn phần tôi thì tôi thấy chính cái điểm đó chứng tỏ cháu là con gái nhà lành, thời buổi này ít ai được như vậy. Hình như bọn con trai bây giờ tụi nó nghĩ hơi khác mình.

Cầm ống nghe điện thoại trong tay, Sumio giận run lên. Bắt con gái người ta phải khêu gợi à, nói thế là thế nào ? Sống cạnh cha cạnh mẹ, ngoan hiền trong trắng như con gái mình thì dù có khờ chuyện đời một chút đã chết ai đâu. Thế rồi vì chừng đó mà bảo nó không gợi cảm và xa lánh nó à ?

Thôi được, Sumio quyết tâm, thế thì từ nay chỉ có ba người, cha mẹ và con gái, hẩm hút bên nhau. Cũng may là đối với Sumio, một người đi làm nay đã nghỉ hưu, muốn sống đủ ăn trong nhà thì cũng dễ thôi.

Hãy còn có ít nhà cho thuê, tiền thu nhập nhờ mấy bãi đậu xe cũng đáng kể, đó là chưa nói đến ý định phá bớt một bãi để xây phòng trọ. Như thế thì lúc hai vợ chồng nhắm mắt xuôi tay thì Kyôko cũng không đến nỗi túng thiếu.

Trong khi đang bắt đầu lập kế hoạch như thế thì bỗng phát hiện chứng ung thư nơi Taeko. Khỏi phải nói, Kyôko đã hết lòng chăm sóc bệnh tình của mẹ. Nữa năm cuối cùng, cô phải vào ngủ luôn trong bệnh viện để túc trực, suốt ngày thoa nắn cho Taeko đỡ đau đớn vì lúc đó bệnh đã bước vào thời kỳ cuối cùng.

-Chính ra có lẽ cháu là người hạnh phúc...

Cái đêm túc trực bên linh cữu mẹ, Kyôko đã nói như thế với người trong thân tộc. Sumio bây giờ vẫn nhớ mồn một dáng điệu của con gái mình lúc đó.

-Thường thường, con gái đã đi lấy chồng thì mấy ai có thể chăm sóc bệnh tình cho cha mẹ. Nhưng cháu đây lại có cái hạnh phúc được trông nom mẹ cháu.

Nghe con gái nói cảm thấy hạnh phúc vì được chăm sóc cho mẹ nó trong những ngày tàn, Sumio không khỏi mủi lòng, âm thầm để mặc nước mắt tuôn rơi.

Lúc đó, phải nói là Kyôko trong tấm áo tang đã thể hiện được tất cả tính bi kịch và cái trang trọng phù hợp với hình ảnh một cô gái quá lứa lỡ thời.

*

Đứng trước tủ, Kyôko đang xếp dọn đồ đạc vào trong cái túi khoác vai đi đường. Cô phân chia đồ đạc phải mang theo vào bệnh viện thành từng nhóm nhỏ và gói ghém cẩn thận trong mấy khuôn khăn vải.

-Xin lỗi ba, con cứ nhắc đi nhắc lại mãi nhưng sáng mai khi con nhỏ Yôko tới, ba nhớ nói nó đọc tấm giấy trong bếp ghi mấy điều con dặn nó nghe. Cái gì cần con đều đã viết lên trên đó hết.

Yôko là người bà con xa đến giúp việc trong lúc Kyôko phải nhập viện.

-À mà còn chuyện này ! Ba nhớ khóa bếp hơi cẩn thận nghe ba...

Kyôko vung tay lên như đang ra lệnh cho lính. Bầu ngực lắc nhẹ dưới tấm áo sơ-mi đan thêu màu trắng. Sumio biết con gái mình người thì gầy nhom nhưng có bộ ngực no đầy như thể mượn được của ai. Nếu Kyôko còn trẻ trung và gặp được cậu con trai nào thương cô thì chắc chắn cô sẽ đem lại hạnh phúc cho chàng ta.

-Thôi, con đi ngủ nghe ba. Bệnh viện bắt con phải đến trước mười giờ sáng.

-Có muốn ngủ chung với ba không ?

Tự nhiên câu nói trên bỗng vuột ra khỏi miệng.

-Đêm nay đặc biệt, ba qua phòng con nằm được chứ gì ?

Đôi môi Kyôko khẽ lay động, cô nói được thôi ba.

-Nhưng con giao hẹn ba không được ngáy đó nghe. Nếu bị mất ngủ là con mệt lắm.

-Được mà. Từ hồi chừa rượu tới giờ ba hết ngáy rồi.

Việc con nhỏ biết mình ngáy ồn khó ngủ chắc là do bà mẹ quá cố của nó học lại. Lòng Sumio bỗng cảm thấy có gì ấm áp.

Từ trong bồn tắm bước ra, Sumio đi vào phòng Kyôko thì đã thấy tấm nệm dùng cho khách đến chơi đã được trải thêm bên mép giường cô. Cạnh cái gối, cô đặt sẵn cả một chiếc quạt.

-Con sợ tối phòng này muỗi ra. Nếu có muỗi thì ba nói con nghen.

-Ừ, được rồi !

Kyôko mặc một mảnh áo ngủ cộc tay bằng vải. Nhìn mấy mẫu hình hoa lá trên đó biết ngay là loại rẽ tiền mua ở siêu thị mà thôi. Coi bộ giặt giũ thường xuyên hay sao mà màu đã phai nhiều.

-Không gợi cảm !

Sumio chợt nhớ lại câu người ta bình phẩm về con gái mình trước đó mấy năm.

Có ánh sáng ở đâu lọt qua khung cửa sổ lắp kính lấp loáng chiếu hắt vào cái tối thẩm của đêm mùa hạ. Có lẽ ánh sáng của ngọn đèn nê-ông từ khu vườn sau nhà.

Dĩ nhiên đây là lần đầu tiên Sumio ngủ ở phòng con gái nên ông hơi trằn trọc. Mà hình như Kyôko cũng trằn trọc như cha. Trên cái giường bên cạnh ông, vẫn chưa nghe tiếng thở đều đều của một người đã tìm được giấc ngủ.

Nếu nó có thao thức thì cũng chẳng có gì làm lạ. Ngày mai vào nhà thương, ba bốn hôm sau là người ta sẽ cắt lấy tử cung ra. Nó đang chờ đợi cái số phần như thế.

Cái tử cung của một đứa con gái chưa một lần biết hơi trai chắc phải đẹp lắm. Mềm mại và đỏ tươi chứ nhỉ !....

Giữa lúc đó thì tiếng của Kyôko cất lên:

-Ba còn thức à?

-Ờ ờ !

-Này, định kể cho ba mà quên. Cái khối u của con đó ba, nghe nói lớn bằng đầu của đứa con nít mới sinh. Buồn cười không hở ba. Con không thai nghén gì mà trong bụng lại có một đứa nhỏ nằm đó.

-Thôi, nói chi chuyện đó con !

Sumio se sẽ gằn giọng. Ông có cảm tưởng như thể những gì mình vừa thoáng nghĩ trong đầu đã bị người khác bắt gặp.

-Mai phải dậy sớm mà, ngủ đi là vừa!

-Vâng, ba.

Ông thấy hình như đứa con gái trở mình.

Sau đó, cả hai im lặng một hồi lâu. Bây giờ xem ra hãy còn kịp. Sumio như đang bị lôi cuốn bởi một ý tưởng không biết ở đâu vừa chợt đến. Ông muốn chạy ra ngoài đường phố, tìm lấy một gã đàn ông nào đó, ai cũng được miễn là hãy còn trẻ trung và hình thù đừng quá khó coi. Thế rồi ông sẽ lôi gã ta về căn phòng này và chỉ cho gã ta thấy đứa con gái đang năm ngủ trên giường :

-Xin làm ơn ôm ấp đứa con gái này hộ tôi. Nó chưa hề biết đàn ông bao giờ mà sắp bị người ta cắt mất tử cung rồi.

Hay hơn như thế nữa là mình...Sumio hít thở thật sâu trong lồng ngực. Chính người cha là mình sẽ làm việc đó với con gái. Chỗ đứa con gái thương yêu nằm cách ông chỉ có mỗi ba mươi phân. Ông muốn để lại cho con kỷ niệm đầu tiên và cũng là cuối cùng của đời con gái. Cho dầu hai cha con có trao đổi xác thịt với nhau thì thử hỏi đã làm gì nên tội nào...

Rốt cuộc, tiếng thở đều đặn đã vọng ra từ chiếc giường bên cạnh. Giấc ngủ bình an mà không ai có thể quấy phá hình như cuối cùng đã đến với Kyôko. Còn mi thì mi cũng ngủ đi thôi chứ, Sumio lẩm bẩm với chính mình.

Hãy ngủ một lượt và thức dậy một lượt với nó. Sumio sau cùng đã hiểu ra đó là cách duy nhất để chia sẻ nỗi bất hạnh của đứa con.

(Dịch xong ngày 21/12/2006)

Nguyễn Nam Trân

Bọn Chiếm Đóng

(Shinnyusha, 1951)

Tác giả: Abe Kôbô

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Dẫn Nhập Của Người Dịch:

Abe Kôbô là một trong những nhà văn hậu chiến Nhật Bản thế hệ Shôwa 30 (từ năm 1955 trở đi) có khuynh hướng đi tìm một thủ pháp mới với mục đích bắt gặp con người toàn thể như một sinh vật có tính xã hội và chính trị. Nhà văn thế hệ nầy đều muốn tìm hiểu đâu là lối sống thích hợp của con người trong điều kiện của xã hội hiện tại.

Abe Kôbô trên giấy tờ được gọi là Kimifusa theo cách đọc âm Nhật của hai chữ Hán Kôbô. Song thân gốc miền bắc (đảo Hokkaidô) nhưng ông sinh ra ở Tôkyô ngày 7 tháng 3 năm 1924. Cha ông, một bác sĩ y khoa tùng sự tại Mãn Châu. Do đó, ông lớn lên ở Phụng Thiên (nay là Thẩm Dương thuộc Trung Quốc) nhưng đã trở về nước để học thuốc và tốt nghiệp y khoa Đại học Đế Quốc Đông Kinh năm 1948. Sau khi Nhật bại trận và cha chết, ông sống cuộc đời nghèo túng nhưng vẫn cố gắng bỏ tiền túi in thơ (1947) và tiểu thuyết (1948). Không hành nghề y như cha, ông theo nghiệp văn như mẹ, một nhà giáo có đầu óc khuynh tả. Đầu tiên, ông sử dụng một bút pháp trừu tượng, xa rời hiện thực, nhưng sau chuyển qua văn phong tiền vệ với khuynh hướng đi tìm những ý tưởng và phương pháp biểu hiện mới mà trung tâm là những câu chuyện ngụ ngôn có tính khoa học giả tưởng.

Đặc điểm của văn chương ông trước tiên là bản chất con người khoa học của ông. Thứ đến là tình cảm thiếu quê hương vì nơi ông gắn bó sâu đậm nhất là Mãn Châu, một nơi về sau đã trở thành một tỉnh của Trung Quốc. Ở Tôkyô, ông có cảm tưởng như mình sống trong một miền đất lạ. Quê hương ông là Mãn Châu có sa mạc ngút ngàn và những cơn bão cát chứ không phải là thành phố Tôkyô xô bồ, lạ mặt. Đặc điểm thứ ba là kinh nghiệm đau thương của cuộc sống khốn cùng sau những ngày Nhật Bản bại trận, lúc người di dân lập nghiệp ở thuộc địa trong số đó có gia đình ông đã phải vượt qua bao khó khăn để có thể về đến mẫu quốc.

Người có ảnh hưởng đến lối suy nghĩ của ông là Abe Rokurô, ông giáo dạy tiếng Đức và là nhà nghiên cứu về triết học của Nietsche [1] và Shestov [2]. Qua Abe Rokurô, ông làm quen được Haniya Yutaka [3].

Trước khi ra trường (1947), ông kết hôn với Yamada Machiko, một nữ sinh viên ngành hội họa. Họ sống đạm bạc trong một căn nhà lợp tạm và đeo đuổi hoạt động nghệ thuật. Bà Machiko đã giúp đỡ ông rất nhiều trong việc trang trí hình bìa những tác phẩm và trong việc dựng phông cảnh khi Abe chuyển qua kịch nghệ.

Tài năng của Abe đa dạng. Ông không những làm thơ, viết văn, dựng kịch, vẽ tranh mà còn chen vào các lãnh vực truyền thanh, truyền hình. Ở đâu, ông cũng chứng tỏ một tài năng phi thường và thí nghiệm không mệt mỏi những thủ pháp diễn đạt mới. Vì lúc nào cũng đi trước thời đại nên không phải ai cũng yêu chuộng ông.

Mumyô shishuu "Tập thơ không tên" (1947) là tác phẩm đầu tay. Akai Mayu "Cái kén đỏ" (1950) giúp ông đoạt giải thưởng văn học hậu chiến, Kabe - S. Karuma nohanzai "Bức tường. tội của S. Karma" (1951) đem giải Akutagawa về tay ông lúc mới có 27 tuổi. Sau đó là một loạt tác phẩm như Daishikan Hyôki "Thời kỳ băng hà thứ tư" (1959), Suna no Onna "Người đàn bà trong động cát" (1962), Ta.nin no kao "Gương mặt kẻ khác" (1964), tất cả đều gây nên tranh cãi. Ngoài các vở kịch như Doreigari "Săn nô lệ" (1955), Yuurei wa koko ni iru "Đây có ma" (1958), sau nầy ông còn viết Hako-otoko "Người hộp"(1973) Hakobune sakuramaru "Chiếc thuyền lợp mái tránh lụt tên gọi anh đào" (1984).

Với lối viết tiền vệ, nhà văn Abe Kôbô được sắp vào số tác giả khoa học giả tưởng qua "Bức Tường - Tội của ông Karuma","Thời băng hà thứ tư"nói trên, cũng như Moetsukitachizu "Bức địa đồ cháy rụi" (1967) mà ông viết theo phong cách nhà văn Pháp Alain Robbe-Grillet. Ông đặc biệt chú trọng tới chủ đề tha hóa (alienation).

Abe Kôbô còn nhảy vào sân khấu như lạc bước vào một mê cung lúc nào không hay. Năm 1955, trong một cuốn tiểu thuyết nhan đề Seifuku "Đồng Phục" ngẫu nhiên có một số đoạn, ông trình bày như đối thoại của kịch. Thế rồi, Yuurei wa koko ni iru "Đây có ma" (1958) của ông đã ra đời 3 năm sau như ta đã biết. Ông đưa lên sân khấu những ảo tưởng (phantasm) của thời mới như ảo tưởng tinh thần, tâm lý hay thương mãi và muốn bắt nọn khán giả. Ông xem sân khấu phải là một loại chất dẻo để khán giả có thể nắn theo ý mình và để lại những dấu tích sự tham dự của họ vào quá trình xây dựng chung giữa nhà viết kịch bản, diễn viên và khán giả đó. Khán giả không thể là vô can. Họ được xem như có khả năng phạm tội. Ông muốn nói như thế về vai trò của người xem kịch khi viết vở Omae ni mo tsumi ga aru "Mầy cũng có tội nữa đấy" (1965). Một ví dụ khác với vở Enomoto Takeaki (1967), trong đó ông mô tả cuộc nổi loạn để thành lập một chế độ Cộng Hòa ở Hokkaidô năm 1870 của Enomoto Takeaki nhưng không phải là không muốn chất vấn khán giả về thái độ họ phải chọn lựa trước sự kiện ấy.

Từ năm 1969, Kôbô chuyển qua dàn cảnh và thành lập trung tâm nghiên cứu và thí nghiệm kịch nghệ Abe Kôbô Studio (từ 1973), thử sửa đổi và dựng lại nhiều vở cũ, chuyển một số tiểu thuyết, kịch phóng thanh, kịch bản phim đã viết thành kịch nói.

Danh tiếng ông vang dội trong lẫn ngoài nước. Hầu như cứ một lần viết một tác phẩm mới, ông lại như nới rộng thêm chân trời văn học. Ông được quốc tế đánh giá cao, tác phẩm được dịch ra nhiều thứ tiếng như Anh, YÙ, Đức.

Tháng 9 năm 1992, ông được Hàn Lâm Viện Khoa Học Nghệ Thuật Hoa Kỳ trao tặng danh hiệu hội viên danh dự. Chẳng bao lâu, một ngày cuối năm, đang ngồi viết trong thư phòng, ông bị tai biến mạch máu não, mê man và được đưa vào bệnh viện cấp cứu. Đầu năm sau, lại nhập viện vì vấn đề tim mạch và mất vào ngày 22 tháng giêng năm 1993, khép lại cánh cửa một cuộc đời hoạt động văn học nghệ thuật không ngừng nghĩ.

Linh hồn của sân khấu tiền vệ

[1] - Frederic Wilhelm Nietsche (1844-1900) đả phá quan điểm Thiên chúa giáo, tìm về đạo đức chủ ý chí của kẻ mạnh (siêu nhân) và cho rằng thần thánh đã cáo chung. Tác phẩm có Bên kia bờ thiện ác, Khai sinh của bi kịch, Zarathustra (một cái tên khác của nhà tiên tri Ba Tư Zoroaster) đã nói thế. Niestsche còn ảnh hưởng tới chủ nghĩa hiện sinh và hậu cấu trúc.

[2] - Triết gia Nga lưu vong ở Pháp. Lev Shestov (1866-1938) cho rằng chân lý là cái vượt lên trên lý trí và muốn đi tìm cái nguồn cội phi hợp lý của sự tồn tại. Được biết đến sau thế chiến thứ nhất như một triết thuyết nói về sự lo âu của con người. Có viết các tác phẩm như Dostoievski và Niestsche, triết học của bi kịch, Chân lý là gì?

[3] - Haniya Yutaka (Thực Cốc, Hùng Cao, 1909-1997), nhà văn và tư tưởng Nhật gốc Đài Loan, nghiên cứu chủ đề bản chất con người.

Vào Truyện :

- 1 -

Đợi mãi mới thiu thiu được thì tiếng chân lao xao của bọn người nào đó ngoài hành lang chợt đánh thức tôi dậy. Họ muốn rón rén, sợ đụng chạm chung quanh nhưng vì thế mà thành vụng về gây hậu quả trái ngược, làm cho tiếng động ùa vào tai tôi. Trùm kín chăn lên đầu, tôi xoay người qua phía khác, những mong dỗ lại giấc ngủ.

Những bước chân sàn sạt như có con rết đang trườn lên cầu thang. Sau khi đi ngang khu nhà xí, nó tiến dần về căn hộ của tôi. "Đồ chó đẻ!", tôi bực mình bụng bảo dạ. "Lại cái tụi nhân viên bảo hiểm khốn nạn kết bè với bọn côn đồ móc túi ăn cướp đây!". Thế nhưng, khi tiếng chân gần hơn và đến trước căn hộ số 8, tôi mới rủa thầm "Chết mẹ!". Rồi khi câu hỏi: "Kiểu này thì cái con đĩ chân còng bữa nay phải tiếp một lượt tới năm khứa à?" mới ngoi trong đầu thì tiếng chân cũng vừa vượt khỏi căn hộ số 8. "Vậy thì..." tôi lại đoán thêm. "Căn số 9 sao hả ta?

Thằng tài xế chết bầm đã bị bọn cướp xe hơi thanh toán rồi chăng?"

Tuy nhiên, tiếng chân của đoàn người cũng đi qua khỏi căn số 9, và nếu tôi không tiếp tục nghe được nó từ phía bức tường cuối hành lang nữa thì chỉ còn mỗi một xác suất là tiếng chân đó đang lần đến phòng số 10, căn hộ của tôi chứ không của ai khác. Lúc ý tưởng ấy mới chớm ra trong đầu, tôi đã bật nẩy khỏi giường như một bẫy chuột vừa sập lò xo, dễ chừng bỏ quên cả cái đầu mình lại trên mặt gối. "Mới tờ mờ đất thế này có ai đi công chuyện gì gấp gáp vậy kìa? Mình có làm cái gì xấu xa đâu nhỉ?". Thật tình tôi đoán mãi mà không ra lý do!

Đồng hồ kim dạ quang đặt ở đầu giường chỉ đúng 3 giờ 20 phút. Tôi vội chuẩn bị bằng cách tuột hai ống tay áo sơ-mi đang xắn xuống cho thẳng thớm rồi lò mò tìm cái quần mình vứt bậy đâu đó bên cạnh. Tiếng chân của đoàn người đến trước cửa phòng tôi từ từ dừng lại.Trong khoảnh khắc, sự im lặng sâu hun hút như đáy vực. Tôi cố nén thở lắng nghe, nhưng trong cái không khí nặng nề như đọng lại trước giờ cơn giông kéo tới bỗng có tiếng côn trùng rền lên, làm tôi đâm ra bực bội, thấy màng nhĩ mình căng lên bùng bùng.

Ban đầu nghe như thể ai đang cào cào nhưng sau đó, tuy nhẹ nhàng, rõ rệt là có tiếng gõ cửa. Như để trả lời với nó, trái tim tôi cũng đập thình thịch cùng một cường độ. Có tiếng nói chuyện thì thầm, rồi tiếng gõ cửa lại nghe rõ hơn trước. "Ai đó?" trong bụng trong gan tôi như có tiếng hỏi nhưng không thốt được thành lời. Từ dưới lưỡi phía cổ họng của tôi, một thứ nước dãi nhớt và đặc từ từ ứa ra.Tiếng gõ cửa lúc càng to và dồn dập. Lần này, tôi định lên tiếng hỏi "Ai đó?" nữa nhưng có cảm tưởng âm thanh ấy không vọt ra được khỏi cửa miệng mà bằng lỗ tai.

"Ông K ơi?", giọng của một người đàn ông trung niên ra chiều tử tế gọi đúng phóc tên tôi. "Xin lỗi đến quấy quả ông giữa đêm hôm!" như thể muốn trả lời cái câu hỏi của tôi chắc chắn vừa thoát ra bằng lỗ tai. Sau đó, lại thêm tiếng một người đàn bà trẻ: "Đêm hôm khuya khoắt..." Tiếng của họ giống như lối ăn nói giữa người thân quen với nhau kéo tôi trở về với hiện thực. Lớp sương mù của nỗi bất an vô lý trong tôi bỗng tiêu tan đâu mất như vừa gặp ánh mặt trời. Thế rồi tôi lại nghe vài tiếng đế giày xát nhẹ lên mặt nền nhà như ai đó muốn giữ ý.

Tôi bật đèn và xỏ chân vào quần vừa cười đau khổ, tình trạng tâm lý gây ra bởi hậu quả bị đánh thức vào giữa đêm hôm như thế này. Không hiểu cái thắt lưng lại biến đi đâu, tôi đành đưa hai tay nắm chặt be quần, không chút chần chừ, nói đúng hơn là hầu như tích cực, ra mở cửa đón tiếp những người khách lạ. Ánh sáng ngọn đèn điện làm tôi vững dạ hơn và sự tò mò khiến tôi đã xử sự một cách nhanh nhẩu.

Trước mặt tôi là một ông trang phục đàng hoàng: quần áo đen dạ hội, cổ thắt nơ con bướm đi cùng một bà ra dáng mệnh phụ trong bộ áo mỏng nhẹ và trang nhã, cả hai đều có nét mặt vui vẻ. Bên cạnh họ có một bà cụ già lụm khụm, tay chống gậy, da dẻ nhăn nheo như đã sống hàng trăm tuổi, miệng cười hở cả lợi. Đằng sau bà ta, một lũ trẻ xếp dài chật cả hành lang, mới nhìn không biết có bao nhiêu người. Đi đầu là một anh chàng lực lưỡng tuổi độ đôi mươi và cuối cùng là một cô bé con đang bế trên tay đứa trẻ sơ sinh. Chúng nó đứng thành một chuỗi dài, xoay đầu bên phải bên trái theo cùng một nhịp và cùng có một nụ cười mím chi trên môi.

- Ông cảm phiền cho!

Người đàn ông ăn mặc lịch sự quay lại lên tiếng, và trong khi tôi chưa phát biểu được câu nào thì bọn họ đã đồng loạt cúi chào rồi xô đẩy nhau ùa hết vào trong phòng. Cộng cả thảy là chín mạng. Thoắt cái, căn phòng của tôi bỗng chật ních người.

Ông kia nói:

- Chật nhỉ?

Người đàn bà phụ họa:

- Ừ, chật thật!

Tôi đưa tay cầm lấy tấm nệm, hấp tấp:

- Chờ tôi dọn bớt!

- Thôi được, cứ để thế đi ông!

Bà cụ già dùng cây gậy cản tay tôi lại và tiếp lời:

- Tôi mệt rồi, cho tôi nằm xuống đó nghỉ một lát đã!

Người gì đâu mặt dày mày dạn! Tôi thật không dè. Lúc đó tôi mới quay qua cái ông kia thì thấy ông đã mở hộc tủ bàn viết của tôi và đang loay hoay lục lọi gì trong đó. Ngạc nhiên, tôi mới nắm lấy tay ông, hô hoán:

- Ơ kìa, ông này làm gì vậy hử!

- Thì kiếm thuốc lá.

Ông trả lời như xem điều đó là chuyện đương nhiên.

- Này, các ông các bà vào nhà tôi định làm gì ở đây hả?

- Làm gì à?

Ông kia nhíu mày ra dáng kinh ngạc, bỗng đổi thái độ một cách trâng tráo:

- Tôi tới đây là đi về nhà tôi mà ông lại hỏi tôi đến để làm gì à?

Ngạc nhiên quá thể, tôi cũng đổi ngay sắc mặt:

- Lếu láo vừa thôi. Căn buồng này là nhà tôi! Ông có say đâu mà ăn nói điên khùng thế! Giữa đêm hôm, xâm nhập gia cư người chẳng có giây mơ rễ má gì rồi bảo chỗ đó là nhà của mình. Đùa bỡn cũng phải có giới hạn thôi chứ!

Ông kia bèn ưỡn ngực, môi dưới trề ra, nheo mắt nhìn tôi một cách khinh thị:

-Người đâu mà không biết phải trái. Giữa đêm hôm khuya khoắt phải cãi lý một chuyện đã hai năm rõ mười như thế này, thật tức đếch chịu được. Đây không bực mình thôi thì chớ. Để rồi tớ sẽ cho thấy ngay bằng chứng đây là nhà của chúng tớ chứ không phải của đằng ấy.

Thế xong ông ta đảo mắt một vòng nhìn đám người nhà:

-Thế nào, các bạn. Trước mặt là cái người đã xông vào chiếm cứ ngôi nhà của chúng ta. Để bảo vệ nơi cư trú của gia đình mình, chúng ta phải mở một phiên họp. Nếu tôi đứng ra làm chủ tịch buổi họp thì mọi người có giao toàn quyền điều khiển cuộc thảo luận cho tôi không?

Bọn con nít châu miệng hô lên:

- Hoàn toàn đồng ý.

Tôi bất chợt thụt cổ lại như e ngại tiếng ồn ào do chúng gây ra sẽ làm mấy người ở các buồng bên cạnh nổi cáu. Cái ông ăn mặc lịch sự mới nói.

- Thế thì, tôi xin được chủ tọa buổi họp. Đề tài cuộc họp là tìm hiểu quyền sở hữu của căn buồng này thuộc về chúng ta hay không. Ý kiến các bạn thế nào?

- Dĩ nhiên căn buồng này là của chúng ta.

Câu trả lời phát ra từ cửa miệng của anh chàng lớn tuổi nhất trong đám trẻ con. Cậu ta vừa nói vừa nhún vai. Tướng cậu ta to con, nặng cũng đến gần một tạ.

- Chuyện hai năm rõ mười như thế mà cũng mất công bàn cãi, ngốc thật!

Anh con thứ với vẻ du côn du kề nói như thể đang giận dỗi. Ngoại trừ bà lão với đứa bé ẵm ngữa còn đang say ngủ, tất cả những người còn lại đều đồng thanh:

- Xin đồng ý!

Người đàn ông lại tiếp lời.

- Nghe rõ chưa nào, tôi nói có sai đâu!

Tôi giận cành hông:

-Các người định giở trò bỉ ổi gì đấy. Kỳ cục vừa thôi chứ!

Nghe tôi nói, ông ta vênh mặt:

- Kỳ cục cái thớ gì! Anh không biết nguyên tắc dân chủ là đa số quyết định à?

Rồi nói như khạc vào mặt tôi:

- Đồ phát xít!

Tôi cố giữ sự bình tĩnh nhưng lên tiếng phản đối:

- Ông muốn nói gì thì nói nhưng căn hộ này là của tôi và ông không có quyền gì cả. Xin ông vui lòng ra khỏi nới đây. Cút ngay lập tức! Từ rày về sau tôi sẽ không dại dột để cho bọn khùng điên như mấy người vào nhà nữa đâu!

- Đồ phát xít!

Người đàn ông xụ mặt xuống và buông ra câu chửi.

- Thằng như mày thì nếu có gì không hợp ý mình là cả gan dùng đến bạo lực để lấn áp tiếng nói của đa số ngay. Mày phải là giống thú vật mới đành lòng đuổi người già và trẻ con hiền lành đáng thương ra ngoài đường giữa lúc đêm hôm như thế này. Để bảo vệ quyền tự do của mình, chúng tao phải....

Đến chỗ này, thằng lớn tuổi nhất trong đám trẻ con tiếp lời:

- Phải võ trang cho hàng ngũ những người theo chủ nghĩa nhân bản!

Đứa em kế của nó bồi thêm:

- Phải đấu tranh chống cường quyền bằng sức mạnh của chính nghĩa!

Tức thời, tôi đã thấy mình bị ba người nghĩa là gã đàn ông với hai đứa con trai của y, bao vây.

Gã đàn ông đe dọa:

- Tao có đai đen năm đẳng nhu đạo, trước kia từng huấn luyện cho trường dạy cảnh sát đó nghe!

Thằng con trai cả cũng nói:

- Tôi có thời là tuyển thủ đấu vật đấy.

Đứa con trai thứ phụ họa:

- Còn tôi, tôi có học đánh bốc.

Hai đứa con trai từ hai bên trái và bên mặt tiến đến giữ lấy tay tôi trong khi cha của chúng đưa nắm đấm thọi thẳng vào ức tôi một quả trí mạng. Quần tôi bỗng tụt khỏi lưng và rơi xuống đất. Thế rồi trong cái tư thế khuất nhục đó, tôi ngất đi không biết gì nữa.

- 2 -

Khi tôi lấy lại thần hồn thì trời đã sáng bảnh.

Tôi nằm cong queo. Người ta đã đẩy tối xuống dưới gầm bàn.

Bọn người đến chiếm đóng tối qua chưa có ai thức giấc. Chúng nằm chồng chất đứa này lên đứa kia trên đống quần áo chăn đệm trải ra bừa bãi ngay giữa nhà tôi và ngáy pho pho. Ánh mặt trời ban mai lấp lánh lọc qua mấy tàng lá xanh, nhảy múa bên cửa sổ. Tiếng kèn rao hàng của người bán đậu phụ nghe lanh lảnh trên đường phố. Khung cảnh sinh hoạt thường nhật mà tôi có cảm giác là một hiện thực, nay lại kết hợp với một hiện thực khác - sự hiện diện của những kẻ chiếm đóng ngạo mạn kia - đang bày ra rõ ràng trước mắt tôi và làm cho tôi sợ hãi.

Nằm chính giữa bọn chúng là gã đàn ông ăn mặc lịch sự. Hắn ta đang ngáy, đầu gối lên khuỷu tay, cái áo khoác đắp lên bụng. Phía trái của hắn, bà cụ già, người đã khoảnh mất tấm nệm giường của tôi, nằm ngủ. Cái hàm dưới đong đưa hết bên mặt tới bên trái với sự đều đặn của chiếc đồng hồ quả lắc. Bên cạnh bà ta là người đàn bà với bộ quần áo mỏng nhẹ đang nằm tênh hênh, một cánh tay và một bàn chân lấn cả vào tấm nệm của bà lão. Dưới ánh sáng ban ngày, bộ quần áo óng ánh trên thân người đàn bà trông thật kỳ dị. Nó giống như loại y trang đặc biệt mặc trên sân khấu ôpêra dành cho diễn viên đóng vai người ngoại quốc đến từ một nước nào không rõ. Áo màu xanh lục, xếp thành nhiều nếp và có những dải hồng buông lơi không theo một thứ tự nào cả. Nó giống như miếng da cá được đánh vảy một cách vụng về. Gấu váy bà ta vén lên cao làm tôi nghĩ nó được cố tình để hớ hênh nên cảm thấy xốn xang khó chịu. Bên phải gã đàn ông ăn mặc lịch sự, hai cậu con cả và con thứ, đầu như muốn lọt tỏm vào bụng bố, đang nằm mặt đối mặt và đua nhau kéo gỗ. Mỗi lần tiếng thở cất lên là mớ tóc của người đối diện lại rung rinh. Dưới chân ông bố, cô con gái khoảng trên dưới mười bảy tuổi của hắn, tóc thắt bím, người gấp lại thành hình thước thợ, đang ôm đứa bé sơ sinh mà ngủ. Mặt của cô ta trông khá xinh. Phía trên đầu ông bố, nghĩa là ngay trước cái bàn tôi bị đẩy vào dưới gầm, cậu trai và cô gái, cả hai với vẻ tinh nghịch, đang nằm sấp mặt, đầu đối đầu trong một tư thế khá rắc rối. Cậu con trai chắc đang nằm mơ thấy mình đang chạy nên đôi lúc cổ chân vung lên như bị điện giật. Cô gái thì miệng cứ cục cựa như đang lẩm bẩm, kiểu này coi bộ cô ta ăn nói đáo để phải biết.

Tôi đưa mắt nhìn căn phòng một lần nữa. "Không, đây không phải là một giấc mơ", trong bụng tôi thầm nghĩ và khi vừa rầu rĩ lò mò bò ra khỏi gầm bàn thì đã cảm thấy toàn thân mình kêu răng rắc như những thanh tre bị bẻ đôi. Nghe tiếng động, người đàn bà đưa chân đá vào hông bà lão làm bà ta vội vã trở mình quay lại, nhưng may là cả bọn không ai bị đánh thức cả.

Tay bấu chặt cái lưng quần đang chực rơi vì vẫn chưa đeo thắt lưng, tôi cảm thấy trơ trọi như một chiếc đũa lẻ của một đôi đũa dùng xong vứt đi, khép nép vào đứng một góc phòng. Bất chợt cơn giận từ đâu tràn đến: "Đây là căn buồng của mình. Không thể nào để chúng nó muốn nói gì thì nói, làm gì thì làm. Không tức sao được! Đáng lý ra mình phải vùng lên và tống cổ bọn chúng ra ngay từ đầu". Càng nghĩ ngợi, tôi càng thấy đó là một việc hiển nhiên, thế nhưng cùng lúc, hình ảnh bị ăn đòn tối hôm qua đã để lại trong đầu tôi một ấn tượng khiếp đảm. "Thế thì phải giải quyết vấn đề này một cách hợp pháp. Chắc chắn không ai chịu im lặng trước hành vi ngang ngược và trái với đạo lý thông thường như thế này. Xã hội có qui ước của nó chứ!"

Tôi chuẩn bị đi ra khỏi căn phòng không cho ai hay biết. Vừa lấy cái áo khoác móc trên tường xuống, tôi chợt nhận ra sợi thắt lưng mình tìm mãi không thấy đang mắc trên đó. Luồn tay qua ống tay áo xong, tôi kiểm điểm đồ vật bên trong các túi mới thấy cái ví của mình đã không cánh mà bay. Cả cái bật lửa, tẩu thuốc lẫn bọc thuốc lá rời cũng biến đi đâu. Cái thẻ để đi xe hàng tháng vẫn còn đó nhưng ảnh của S (cô bồ của tôi) và mấy tấm vé cơm vẫn quen kẹp vào một nơi thì đã mất dạng. Vật còn sót lại nguyên vẹn chăng chỉ là một mẩu bút chì gãy và quyển sổ tay.

Tôi hơi chưng hửng nhưng thực tình điều đó có gì đáng để tôi ngạc nhiên đâu! Dầu sao tôi cũng muốn đi ra để hít thở không khí của cuộc đời hãy còn biết nghĩa lý của bên ngoài và cũng để thủng thẳng suy nghĩ tìm mưu đối phó. Sau khi men theo bức tường đi lần ra, tôi rón rén tiến được đến cánh cửa ra vào. Thế nhưng khi vừa hết phập phồng vì ngỡ mình đã thoát hiểm, một bàn tay từ đằng sau bỗng đặt nhẹ nhàng lên vai tôi. Đó là bàn tay của cô con gái có khuôn mặt xinh xắn. Cô nhìn quanh với vẻ lo lắng rồi ghé mặt sát bên tôi thì thầm, hơi thở của cô thoang thoảng mùi sữa:

- Này, em khuyên anh thực tình. Trong lúc cả nhà chưa thức giấc, hãy chịu khó đun nước pha trà đi. Nếu được thì sửa soạn cơm sáng luôn thể. Mấy ông anh của em, sáng nào họ cũng dễ phát cáu. Nếu không bằng lòng, thế nào họ cũng triệu tập một cuộc họp và đặt anh vào một tình huống bất lợi cho coi!"

Kiểu đó thì tôi còn biết ăn nói làm sao nữa! Không trả lời cô ta, và vẫn cầm đôi giày trên tay (tôi hạ nó xuống, định xỏ vào chân nhưng nữa chừng lại đổi ý), nhẹ nhàng mở cánh cửa rồi bước ra bên ngoài. Giọng thì thào của cô bé như muốn đuổi theo tôi:

- Giày và quần áo là đồ em cho anh mượn tạm thôi đấy. Hôm qua, sau khi anh đi ngủ rồi, một phiên họp được triệu tập và mọi người đã ra quyết định như thế.

Cô chặn cánh cửa đang muốn đóng sập lại và nói tiếp:

- Giữ kín chuyện em thông tin cho anh nhé. Họ biết được sẽ nổi giận mắng em đó. Em thì em hiểu hoàn cảnh anh. Em có cảm tình với anh.

Người con gái chỉ gửi đến tôi một nụ cười qua ánh mắt rồi lật đật trở vào phía cuối phòng.

Bước được ra đến bên ngoài, điều tôi nghĩ trước tiên là phải tìm người để vấn kế về chuyện này. Cùng lúc, ý tưởng đó đưa tôi đến chỗ vô cùng hối hận về lối sống của mình từ trước đến nay. Bây giờ mới đâm ra tiếc hận: Phải chi mình biết giao hảo thân thiện với bạn láng giềng ở các căn hộ chung quanh. Có ai có thể chia sẻ nỗi niềm của mình đâu. Chẳng những thế, mình còn trở thành trò cười cho họ nữa.

Thận trọng từng bước một, tôi rón rén ra đến phía trước khu nhà xí, lúc đó mới xỏ được chân vào đôi giày. Xả xong cái bầu tâm sự, tôi đến bên bồn rửa mặt, khỏa nước rồi quệt ống tay áo sơ-mi chùi mặt, lúc đó mới sảng khoái đôi chút. Trong người tôi, sự can đảm như được nhóm bùng lên và tôi hạ quyết tâm:

-Được rồi, để mình đi báo mụ quản gia xem sao.

Phải nói đây là một quyết tâm vô cùng to lớn. Lý do người mà tôi sắp đi kể khổ và mong được sự ủng hộ đồng tình là cái mụ quản gia to tướng như con khỉ độc, mặt mũi ngu ngơ khờ khệch, tham lam thì gấp đôi người thường, miệng mồn đanh đá mỗi bận đi thúc tiền mướn nhà. Con người ấy, mỗi khi hình dung ra, tôi chỉ thấy đó là một kẻ địch mà mình chưa bao giờ có gan chạm trán.

Mụ quản gia lúc đó đang chống cùi chỏ trên thành cửa sổ nhìn ra mặt đường, phì phèo ống điếu cầm trên tay theo nhịp chương trình tập thể dục mà máy ra-đi-ô bắt đầu phát thanh ra rả. Đôi mắt ti hí nhiều lòng trắng của mụ liếc xéo một cách hằn học về phía mấy bà nội trợ đang tụ tập bên cạnh vòi nước máy công cộng. Thấy tôi tiến tới, mụ chẳng thèm động đậy, chỉ ném vòng quanh người tôi một tia nhìn lạnh lùng. Mỗi khi đôi môi ngậm ống điếu hé ra, tôi có cảm tưởng trên đó có những đường xếp nếp màu tím nhạt, và khóe miệng mụ như muốn lay động để chuẩn bị bật ra một âm thanh kiểu như "Tiền nhà đâu?". Tôi nghĩ mình phải ra tay trước nên vội vàng tiến đến gần, cúi đầu chào và nở một nụ cười mà chính tôi cũng không thấy có hiệu quả bao lăm:

- Thưa thím, tôi có một chuyện nhờ thím giúp cho.

Nghe tôi nói, cặp môi của mụ căng ra và run lên bần bật làm tôi đâm hoảng, vội cụp vòi:

- Dạ, hôm qua, hôm qua, có một bọn hết sức kỳ cục...

Thế rồi tôi đem nguyên những chuyện xảy ra tối qua kể ra một hơi. Nghe xong, mụ quản gia chỉ gõ ống điếu nghe một cái cộp rồi ngoảnh mặt nhìn ngoái lại:

- Cha mẹ ơi, ông nói cái chi chi, tui chẳng hiểu ất giáp gì hết.

- Khó khăn gì đâu mà thím không hiểu! Chỉ xin thím chứng minh cho bọn đó biết căn hộ số 10 thuộc về tôi thôi mà.

- Tui đâu cần biết căn hộ nào thuộc về ai đâu. Ở đây chỉ cho người nào trả tiền nhà sòng phẳng mướn phòng thôi hè. Hể trả đủ tiền thì dầu người đó là ai, tôi không cần biết.

- Nhưng mà cái việc trả tiền nhà nó phải đi đôi với quyền được cư trú chứ. Nay tôi là người trả tiền mướn căn hộ số 10 đó, cớ sao có những kẻ cha căng chú kiết đâu đâu không liên hệ với tôi lại có quyền xông vào chiếm đóng như thế?

- Quyền với chẳng quyền. Người mướn nhà làm gì cứ việc tự do, điều đó chẳng dính líu tới tui. Nói ngắn gọn cho ông dễ hiểu: căn hộ đó há, tụi tui không cho người mướn mà cho tiền mướn.

Mụ quản gia ngẩng đầu lên nguýt tôi một cái dài rồi tiếp tục:

- Thôi đừng bày đặt chuyện nọ kia. Hình như ông còn thiếu tiền nhà tháng này đó nghe. Để đầu óc thanh thản kiếm cách thanh toán nó đi ông ơi!

Khi xuống dưới nhà gặp mụ, tôi đã nghĩ sự việc sẽ không dễ dàng nhưng đầu ngờ bị đối xử một cách thô bạo như vậy. Chưng hửng, định đi ra ngoài mà rốt cuộc tôi lại đứng ngẩn ngơ trên bậc thang đá trong sân một đổi lâu, quên cả thời gian đang trôi qua.

- Ê, chào ông!

Bất chợt có ai vỗ vai và chụp lấy cánh tay tôi.

-Sao, coi bộ đang tính kế gì đó phải không cha?

Đó là cậu con thứ trong cái gia đình đã đến chiếm đóng nhà tôi. Miệng cậu ta ngậm cái bàn chải đánh răng của tôi mới toanh vừa mua về, quanh miệng bọt còn trắng hếu. Vừa lúc đó thì bà góa tướng dâm dật ở căn hộ số 3 cũng đang cầm cái quạt hỏa lò tình cờ đi tới.

- Dạ, chào bà!

Cậu ta bèn đưa cái tay đang nắm bàn chải đánh răng lên vẫy chào thân thiết như bạn bè quen biết lâu ngày. Bà góa cũng gửi lại một cái nhìn đầy tình ý rồi tiếp tục đi len qua giữa tôi và cậu con trai. Thế mà cậu ta hãy còn chạy theo và nắm lấy tay ả:

- Chết chưa, thuốc đánh răng dây ra cả đây. Xin lỗi nhé!

Câu ta đưa tay ra thoa nhẹ bên hông ả làm bộ phủi phủi rồi quay về phía tôi:

- Cha nội ơi, ông già ổng đang triệu tập buổi họp, liệu mà đến tham dự ngay đi!

Bà góa này từ truớc vẫn thường khi thì đưa mắt tống tình tôi, khi thì nhằm lúc không có ai ngoài hành lang, cố tình vén váy hoặc sửa lại nếp nhăn trên bí tất như muốn mời mọc. Tuy nhiên, tôi chưa hề chứng tỏ mình thiết tha gì đến ả, hay nói cho chính xác hơn, trước mặt ả, tôi chẳng có mảy may hứng thú. Vì lý do đó, cho dù chứng kiến cái cảnh đú đởn sống sượng giữa ả và tên con trai khó thương kia, tôi không hề thấy ghen tuông mà chỉ mường tượng sức mạnh toa rập của các thế lực thù địch. Khi nghĩ rằng kể từ đây chúng sẽ dùng nó để hủy hoại dần dần cuộc sống của mình, tôi không khỏi cảm thấy khó chịu.

Tôi không thèm đáp lời cậu ta và đang sửa soạn đi ra thì lại nghe hắn gọi chận tôi lại:

-Hội nghị sắp bắt đầu, không tham dự là chịu thiệt đó nghe cha. Đi nhanh lên!

Tôi phản ứng như thể muốn chống trả bằng cách nhanh chân bước ra ngoài đường nhưng nói như thế cũng không hoàn toàn đúng. Có thể là tôi chỉ bị động tác mạnh bạo của mình dẫn dắt thôi. Cuối cùng tôi bỗng quyết chí tiến phía bót công an tuy thường ngày mấy ông này không phải là hạng người tôi tin cậy cho lắm. Có lẽ vì tôi lúc đó không biết phải làm gì và rốt cuộc, cái chỗ còn sót lại mà tôi có thể đi tới là chỗ tôi ít muốn tới nhất. Nơi đó đã có hai vị nhân viên nhà nước, một trẻ một già, đang ngã lưng vào thành ghế, miệng hút thuốc với dáng điệu uể oải. Lúc tôi bắt đầu trình bày tình cảnh của tôi thì tay công an trẻ cố tình quay lưng lại để mặc kệ tôi, rồi như chợt nhớ ra điều gì, lật lật mấy trang sổ tay của mình và hý hoáy ghi chép gì vào đó. Chỉ có ông đồng nghiệp lớn tuổi hơn chịu nghe tôi trình bày nhưng với vẻ ủ dột, lâu lâu như thể khuyến khích kiểu chú cứ nói tôi nghe cho bằng cách ừ à chấm câu hoặc lắc đầu. Ông công an già ấy bảo:

- Té ra cơ sự như vậy đó? Mấy chuyện kiểu này, tụi tôi nghe đã ngấy lỗ tai. Anh cũng thấy, ờ, mà chắc anh không thấy không biết chừng, bọn tôi công chuyện ngập đầu đây nè. Chịu khó lần sau trở lại nghe, may ra lúc ấy tôi có chút thời giờ rảnh.

- Thế nhưng, thầy thông cảm cho, đối với tôi chuyện này gấp lắm, không thể chần chừ một phút được. Thầy coi, ví đựng giấy tờ bị họ tịch thu, nhà thì họ chiếm đóng, lộng hành tan hoang...

- Vé đi xe tháng còn trong tay chớ gì. Có gì cản trở việc anh đến sở làm đâu! Hơn nữa, cái trường hợp của anh, đứng ở địa vị tụi tôi, khó can thiệp lắm. Trước hết, anh nói anh không quen biết mấy người đó, điều này chỉ là chủ trương của riêng anh, chớ đã có gì làm chắc! Qua những ví dụ anh đưa ra thì tôi đã thấu hiểu lập trường của anh rồi nhưng nếu họ tự xưng là bạn bè thân thiết của anh , hỏi thử anh có bằng chứng nào trong tay để đánh đổ lập luận của họ không, hở?

- Lẽ phải và thường thức thôi cũng đủ.

- Bậy rồi, bao nhiêu đó không có ý nghĩa gì hết. Đối với chúng tôi, chỉ có chứng cứ cụ thể mới có giá trị. Anh đã thấy dù làm gì thì làm, dàn xếp câu chuyện này theo cách nào cũng đều gặp khó khăn chưa? Nếu anh cho phép tôi trình bày ý kiến cá nhân thì xin nói là tôi rất nghi ngờ khả năng mình giải quyết vấn đề. Nên thôi, đừng nổi nóng làm gì, ráng làm sao cho nó êm thắm.

Tôi chưa kịp lên tiếng đáp lời thì tay công an trẻ đã xen vào với vẻ bực dọc:

- Nếu vẫn cứ chộn rộn, chính anh sẽ mới là kẻ phạm pháp đấy nhé.

Anh ta vứt toẹt điếu thuốc lá, làm bộ đưa tay như để bắt lấy ống điện thoại nhưng bất thần quay phắt người lại, đẩy tôi ra bên ngoài.

Cứ như thế, tôi không về nhà, và tuy rằng hãy còn chưa đến giờ làm việc, đi thẳng đến sở luôn.

- 3 -

Buổi trưa vào giờ nghỉ, tôi mời cô S đi ăn cơm. Chợt nhớ ra mình không còn ví tiền. Tôi ngượng chín, S bèn an ủi tôi một cách nhẹ nhàng:

-Không sao, hôm nay là ngày mình lãnh lương mà!

Nếu như mọi lần nghe nhắc như thế thì tôi đã vui ra mặt nhưng hôm nay, không hiểu vì sao, câu nói ấy nó lại làm tôi buồn thiu. Sự thiếu tin tưởng về quyền sở hữu đối với những gì thuộc về mình làm tôi mỗi lúc thêm lo.

S bảo với tôi cô sẽ đem cái hình mới chụp thay thế cái hình cũ đã tặng tôi (vốn bị bọn người lấn chiếm đánh cắp mất cùng với mớ phiếu ăn cơm rồi). Cái hình cô đưa ra rất dễ thương, ăn đứt tấm hình cũ. Tôi muốn hứa với cô là sẽ giữ chặt nó không cho ai đụng đến hay nói một câu gì từa tựa như vậy, hợp với trạng thái tâm lý của một người đang ở tuổi của cô, thế mà không tài nào thực hiện được. Mấy lần tôi nhấp nhỏm, định nói phăng tất cả sự thực cho cô hay nhưng nghĩ rằng ngay chính bản thân mình lúc này còn chưa nắm rõ toàn bộ vấn đề, dù có giải thích thì chỉ làm đầu óc cô ta thêm rối loạn vô ích, đành bỏ cuộc không đả động tới nữa.

Sau bữa cơm, tôi cảm thấy mình cô đơn như bị hút dần lên không trung, trong khi dòng thời gian thì trôi rả rích, gây đau đớn như đường nước tiểu của một người mắc chứng viêm niệu đạo. Đầu óc tôi mông lung, quên trước quên sau, công việc không tiến lấy một bước và rốt cục, chịu không nổi nữa, tôi đâm ra giận dữ. Đến giờ tan sở thì khuôn mặt tôi hầu như xạm lại như chàm. Chính tình cảm của kẻ đang đứng bên bờ tuyệt vọng đã nung nấu ý chí chiến đấu của tôi. Ra về, tôi quyết tâm phải đánh nhau một trận với bọn chiếm đóng mới được.

S có dáng chờ đến giờ tan sở xem tôi có mời mọc gì không như mọi lần nhưng lúc đó, tôi hầu như không giải thích dài giòng, chỉ dúi vào tay cô phong bì đựng tiền lương và nói:

-Hôm nay em đem cái này về nhà giữ hộ anh. Mai chủ nhật, mình xem xi-nê đi. Anh sẽ đến đón.

Chưa kịp dứt câu, tôi đã vội vã bỏ đi như té chạy, đến khi ngoái lại mới thấy S đang nhìn mình ngơ ngác, khuôn mặt của nàng giống như bức tranh của Picasso, nghĩa là biểu lộ cùng một lúc những đường nét vô cơ không ăn nhập gì với nhau, một sự biểu lộ tình cảm khó lòng dùng lời để miêu tả.

Tôi chạy một lèo qua khỏi cái sân trong của khu chung cư và vừa dợm chân bước lên cầu thang thì có tiếng đàn bà gọi giật tôi lại:

-Ông K! ... Mấy người khách ở đằng nhà ông trông hay đáo để!

Đó là cái bà góa, không kìm hãm nổi tiếng cười đang dán sát vào câu nói.

Tôi nghĩ đến một câu nói gì đó để trả đũa, một câu nói châm chích được cả bà ta lẫn thằng con trai thứ nhà kia, nhưng nghĩ mãi không ra nên đành nhịn chịu cho qua.

Trong căn phòng của tôi, gia đình họ ngồi thành vòng tròn và đang ăn dở bữa cơm tối. Ông bố đưa mu bàn tay lên chùi miệng xong, cất tiếng cười ha hả:

- Trời ơi, anh mới về đấy à. Sáng nay đi đâu mất đất, bỏ cả bữa điểm tâm!

Thế rồi đột nhiên ông ta thay đổi hẳn thái độ một cách kinh hoàng:

- Đi mà chưa pha sẵn cho chúng tôi được bình trà. Anh có biết là chúng tôi thắc mắc lắm không? Xử sự theo kiểu đó thì...

Lúc ấy, bà vợ miệng ngừng nhấp trà trong tách, cũng làm ra vẻ ngạc nhiên:

- Xử sự theo kiểu đó thì...

Sau đó thì ông chồng lại tiếp lời:

- Thì chúng tôi khó lòng chấp nhận. Chúng tôi đã phải tự phân chia công việc: nào là mua nồi niêu, chụm lò bếp. Thật không thể kham nổi. Toàn là công việc vặt vảnh chưa hề quen tay, nhất là ở một nơi lạ nước lạ cái như ở đây. Tôi mong từ rày về sau anh phải sống có ý tứ hơn. Dù sao, may mắn hôm nay anh vừa lãnh lương chứ với mớ tiền còm sót lại trong cái ví rỗng tuếch của anh, sau khi đi mua những dụng cụ cần thiết, bây giờ chúng tôi không còn một xu dính túi. Tôi phải thông báo anh biết bởi vì chúng tôi không muốn để anh phải khổ tâm. Thế nhưng, từ rày về sau, mỗi khi đi, đứng, vào, ra, anh đều phải có kế hoạch và cần bàn bạc với chúng tôi truớc đã.

Khi về đến nhà, tôi hừng hực khí thế đấu tranh thế đó mà bây giờ chỉ còn là con chó chịu để cho người ta vuốt mõm một cách dễ dàng. Đột nhiên, bao nhiêu câu nói sửa soạn trên đường về, tôi bỗng quên bẵng lúc nào không biết.

- Thôi, đứng tẩn ngẩn tần ngần ở đó làm gì nữa. Lên đây ngồi đi anh!

Cô con gái lớn chiếm cái chỗ ở cuối bàn, hưởng ứng lời ông bố, nhếch qua một bên nhường khoảng trống và đưa mắt như cười với tôi. Không biết làm gì khác, tôi đành ngồi xuống cạnh bên cô.

- Nhưng trước đó...

Anh con trưởng vội nói trong lúc tôi vừa mới kịp thở:

- Dọn dùm đống chén bát rồi pha hộ bình trà cái đã?

Tôi bất giác nhỏm dậy, nói ào ào một hơi như người đang lăn tuột xuống một con dốc đứng:

- Đừng lên có lên giọng lếu láo. Mắc mớ gì tôi phải làm chuyện đó. Không những thế, tôi còn có quyền tống cổ cả đám nhà anh ra khỏi nơi đây. Tôi không còn nhường nhịn nổi gia đình mấy người thêm một nấc nào nữa. Cút đi cho được việc!

- Đi ra khỏi đây à? Bọn mình làm gì có ý định như thế, phải không nào?

Anh con lớn tưng tửng đưa mắt nhìn chung quanh và cả bọn đồng loạt cười hô hố, cả đến thằng bé con cũng hinh hích cười theo. Tôi giận run lên, không biết phải xử trí như thế nào và cảm thấy nước mắt ứa lên, như chực trào ra.

- Cái anh này coi bộ chưa quen với lối diễn tả tình cảm theo trào lưu tân tiến như gia đình mình. Đừng cười cợt người ta tội nghiệp.

Nếu cô con gái không xoa dịu đồng bọn như vậy, tôi nghĩ chắc chắn mình sẽ có có hành động hung bạo như một người loạn trí đang lên cơn. Lời nói của cô ta giống như một mũi đinh đóng ghịt phản ứng của tôi lại.

Ông bố lúc đó mới bảo:

- Thôi được, tốt hơn hết mình sẽ quyết định mọi việc một cách dân chủ. Anh K này coi bộ chưa được huấn luyện để có một thái độ sống hợp thời. Tuy mất công một chút nhưng trước bất cứ việc gì, chung ta đều cần mở một cuộc hội thảo để giúp anh K thấm nhuần không khí dân chủ mới được. Thế thì, chiếu theo thông lệ, mình bầu người chủ tọa buổi họp, rồi ta sẽ lấy quyết định xem anh K có nhiệm vụ thu dọn chén bát anh đun nước pha trà hay không. Ai làm chủ tọa nào?

Bọn con nít đồng thanh:

- Xin trao toàn quyền cho người hướng dẫn chương trình.

Ông bố nói:

- Thế thì tôi nhận sự phân công điều khiển buổi họp và xin đặt vấn đề để quí vị xét xem anh K có những nhiệm vụ ấy hay không. Nếu vị nào nghĩ rằng K phải thi hành nhiệm vụ thì chịu phiền đưa tay lên để bảo vệ ý kiến của mình.

Ông ta vừa dứt lời thì nhanh như cắt, cả bọn hùng dũng đưa tay lên và mắt thì lườm tôi dường như muốn bảo là chuyện hiển nhiên hai năm rõ mười, cần gì bàn cãi. Điều tôi ngạc nhiên nhất là thằng bé oắt tì, tuy chưa biết nói, cũng bi bô, giương cao cánh tay ngắn củn của nó không chút chần chờ.

- Thôi, như thế là xong. Hầu như tuyệt đại đa số rồi. Ngày xưa thì bọn thiểu số dùng võ lực để cai trị đa số, để chống đối lại chúng, ngoài bạo lực cá nhân không có đường nào khác. Thế nhưng trí tuệ con người cho đến ngày nay đã tiến rất xa cho nên tiếng nói của đa số đã được biểu hiện bằng những phương pháp lý luận có tính cách thuần lý. Ta phải kết luận như thế mới thích hợp với bản chất con người hơn, có phải không nào?

Ông bố vừa xoa tay vừa nhìn tôi với vẻ đắc chí. Anh con thứ, Jirô, đứng bên cạnh, lên tiếng hỏi:

- Bố, cho xin điếu thuốc!

- Thuốc men cái gì! Mày biết bố đâu phải là chủ sạp thuốc lá mà cứ xin. Đừng có đòi hỏi mấy chuyện lôi thôi chẳng ra đâu vào đâu.

- Bố giỡn con sao? Con đã phải nhịn hút từ ba tiếng đồng hồ rồi. Để tôi nổi nóng thì mọi người sẽ biết tay.

- Thôi, hiểu rồi, Jirô!

Anh con cả lên tiếng:

- Đừng dọa dẫm nhau làm gì nữa, phải suy nghĩ để giải quyết vấn đề. Nếu bố có chia cho mầy một hai điếu thuốc thì chỉ là cách giải quyết nhất thời. Còn bố nữa, tuy là tính bố xưa nay vẫn như vậy, nhưng vừa rồi phát ngôn cũng có hơi quá lố. Tốt hơn nhà mình nên lợi dụng buổi họp này để thảo luận nghiêm túc làm sao giải quyết vấn đề tài chánh có hơn không! Hồi này bố có hé lộ cho biết may mắn hôm nay là ngày lãnh lương của anh K. Chi bằng bảo anh ấy xuất món tiền ấy ra rồi chúng mình thảo một dự án ngân sách.... Anh K, dốc tiền lương anh ra xem nào!

Điều tôi dự đoán đã đúng phong phóc. Một làn sóng nóng hổi chạy suốt người tôi như thể xương cốt tôi đang bị điện giật.

- Tôi không biết các người dựa trên bằng chứng gì để nói như thế nhưng riêng về khoản lương của tôi, hiện nay tôi chưa được lãnh và cho dầu có trong tay đi nữa, không lý chi tôi phải đưa cho mấy người cả.

Ông bố đáp lời:

- Anh nói gì khùng khùng điên điên dễ sợ như vậy. Đã là người lương thiện thì không ai thèm nói dối và đã là trí thức thì khó để bị người khác đánh lừa. Cho nên tôi thấy chỉ có giả thuyết mà anh nhắc tới đoạn cuối cùng trong những lời anh vừa phát biểu là phản ánh được sự thực. Thôi đi anh, còn đống chén bát phải dọn, thằng Jirô nó lại sắp sửa nổi khùng vì đến cử, lại nữa cuộc họp dự thảo ngân sách là việc trọng đại cũng chưa đi đến đâu. Mau mau xùy tiền ra đây!

Thế rồi, ông ta kết luận bằng một dọng đầy hăm dọa:

- Thời giờ là tiền bạc, đừng có chần chừ nữa. Không thôi sẽ bắt trả thêm tiền lãi đấy.

Tôi nói sẳng:

- Không có, biết lấy gì mà đưa!

- À ra thế! Nếu ý anh đã quyết thì chúng tôi sẽ có cách!

Ông ta đưa mắt hội ý thật nhanh với hai cậu con trai và tiếp lời:

- Miệng thì nói túi không có gì trong khi trên thực tế anh đã lãnh lương xong rồi về đây để ăn nói với giọng điệu thiếu trách nhiệm như thế, hỏi có khác gì làm một hành vi bạo lực. Ngôn ngữ là một dụng cụ rất hữu ích, không thể thiếu được trong sinh hoạt cộng đồng với điều kiện là mỗi thành viên của nó phải biết sử dụng một cách văn minh. Thế mà anh, anh lại dùng nó một cách bừa bãi, tùy hứng. Đó là bạo lực của bọn phát xít! Trước thái độ như thế, anh nghĩ chúng tôi phải đối phó bằng cách nào?

Hai cậu con đứng bật dậy và đến kẹp lấy tôi vào giữa. Tarô, cậu cả, hét lớn:

- Chỉ có cách là dùng phương pháp khoa học để xem xét anh ta ngay thực hay gian dối mà thôi!

Cậu hai Jirô bồi thêm:

- Nếu anh cản trở cuộc điều tra, chúng tôi buộc lòng dùng tới võ lực!

Hai đứa hai bên nắm chặt cánh tay tôi, tôi cố gắng vùng vẫy nhưng chúng khỏe hơn tôi nhiều. Cuối cùng, vì kiệt lực, tôi đành đứng im, nghĩ mình đâu có gì trong người, cứ để chúng làm gì thì làm vì dầu sao, cũng chỉ là công cốc. Ông bố, với đôi tay không ngờ được huấn luyện thành thạo đến thế, lục lọi khắp người tôi và tìm ra được cái thẻ đi xe tháng trao lại cho cô con gái đang đứng bên cạnh.

- Không có gì, lạ thật!

Ông ta ngẩng đầu lên để trao đổi một cái nhìn với hai cậu con. Còn tôi, trong bụng tự nhủ:

- Cho bọn mày biết!

Trong lúc đó, bà vợ ông ta đã giật phắt cái bọc đựng thẻ đi xe từ tay con gái, và phát biểu bằng một giọng the thé:

- Ôi cha mẹ ơi, trời đất ơi, cái thằng dê cụ. Lại thêm một tấm ảnh của con nhỏ đó nữa! Thằng này dê chính hiệu. Tởm thật!

Mụ đã khám phá ra tấm ảnh cô S.

- Bà làm gì vậy!

Tôi kêu lên. Cô gái cũng nói:

- Thôi, má trả lại cho người ta.

Tarô, cậu con cả, vẫn khư khư nắm cánh tay tôi, cười khẩy:

- Má ơi, khoan xé tấm ảnh đó đã. Nó được việc lắm. Đằng sau có ký cái tên S không? Đúng là tên con nhỏ đằng sau cái ảnh má mới xé tối qua. Nó thể nào cũng giúp mình truy ra được chỗ cái thằng nhải ranh phát xít này dấu phong bì tiền lương đó má!

- Chắc chắn là như thế, anh K ạ. Nhìn thấy cái tướng anh, tôi cũng đoán được đây chỉ là tình yêu một chiều từ phía anh thôi. Tuy nhiên coi bộ giữa anh với cô ấy cũng có vẻ thân mật đấy chứ!

Ông chồng nói xong thì mụ vợ thêm vào:

- Thân mật? Ai nói với ông là thân mật! Thằng cha này chỉ là một con dê cụ, đáng kinh tởm!

Ông chồng dịu giọng:

- Thôi, đừng nói vậy mà bà! Anh K này là người có mưu lược đấy chứ!

- Này, con có ý kiến!

Tarô buông tay ra khỏi cánh tay tôi một chút, giằng lấy bọc đựng thẻ đi xe từ tay nẹ mình và kêu lên:

- Tại sao ba má không giao việc này cho con, một người có nhiều kinh nghiệm trong ngành thám tử điều tra.

Jirô vội nhảy ra đứng ngáng trước mặt:

- Anh hai, chờ cái coi! Em không dám nghi ngờ gì anh nhưng đã là chuyện liên quan đến tiền bạc, hành động một mình là thiếu thận trọng. Để cho ai nấy đều cảm thấy thoải mái, em xin anh cho em được đi cùng, anh nhé!

- Chú Jirô có lòng như thế, anh xin cám ơn. Nhưng anh thấy mình nên thực tế. Chuyện không dễ như ngồi đó ăn sẵn đâu. Cần phải đi thăm dò cho ra manh mối và điều đó đòi hỏi một kỹ thuật khá đặc biệt. Chi bằng để anh hành động một mình có lẽ tiện hơn.

Jirô hất hàm ám chỉ tôi, hắn nói:

- Chứ còn cái tên này, bộ mình không có cách buộc hắn khai ra?

- Dùng thuật thôi miên của bố hả. Thực tình anh không có gì để chống đối "phương pháp" ấy nhưng mà...

Môi Tarô thoáng điểm một nụ cười chế riễu. Ông bố của anh ta chận ngang:

- Tarô, ai cho mày ăn nói kiểu đó?

- Thôi thôi, con không có ý nói móc bố đâu. Có điều là giết gà đâu cần phải dùng đến dao trâu của bố. Vấn đề của chúng ta là trong nhà hiện nay không còn một trinh. Nếu nhà mình có xê dịch cũng chỉ còn biết nương tựa vào mỗi cái thẻ đi xe tháng này. Nó cho phép một người sử dụng thôi nên ngoài con ra không ai đi thêm được.

Thế rồi hắn quay sang phía Jirô:

- Hơn nữa, suy đi tính lại anh thấy rằng sau khi dọ hỏi được nhà con nhỏ đó rồi còn phải lập kế nữa. Chắc chắn con này hãy còn non nớt lắm. Để kiếm cách đánh lừa nó thì một mình anh nói chuyện tay đôi coi bộ dễ hơn.

Jirô chưa chịu:

-Ve gái là nghề tủ của em mà. Cho em tháp tùng với. Em đã có cách xoay xở để khỏi tốn tiền vé xe điện, chuyện này xong ngay. Chứ để một mình anh phái đối đầu với đàn bà con gái, em thấy hơi ớn cho anh.

- Chú mày nói gì lạ vậy! Người giỏi chinh phục đàn bà con gái không có ai tán tỉnh sống sượng như chú mày đâu. Hồi nãy, chưa gì mày đã nhanh tay sờ soạng bà góa ở dưới nhà rồi. Kiểu đó sau này sinh sự lôi thôi lắm đó em. Bây giờ, nếu có muốn thử, tao cho đi ngay, để xem giữa tao và mày, con nhỏ chịu đứa nào.

Ông bố cỏ vẻ bực bội, chen vào ngăn hai cậu con:

- Thôi đi chớ, mấy cậu. Chưa đứa nào có đủ kinh nghiệm mà đã khua môi múa mỏ. Thôi để tôi...

Lúc đó bà vợ bật khóc, lắc đầu quầy quậy:

- Coi đó, lại dở thói già dê.

Cô con gái cũng lên tiếng:

- Ba ơi là ba!

Cậu con trai và cô con gái nhỏ nhìn nhau khúc kha khúc khích trong khi bà lão đưa tay lên bụm cái miệng sún răng cười ngờ nghệch. Ông bố lại nói tiếp:

- Hừ, thôi muốn sao cũng được. Thằng Tarô đi một mình đi. Cả nhà tin tưởng nơi mày đó. Nếu mầy tỏ ra thành thực thì tụi tao hứa về sau sẽ không đụng đến một sợi lông chân của con nhỏ S ấy. Phải không, Jirô?

- Đồng ý đứt đi chứ. Tôi đâu có thích gì bọn con gái loi choi.

- Vẫn cái giống dê.

Bà mẹ vừa nói, vừa khúc khắc ho.

- Thôi được, tôi đi đây!

Tarô chào mọi người và hướng về phía tôi cười toe toét.

Tôi có cảm tưởng trái tim mình giống như một thân cây chết đã bị côn trùng đục ruỗng, rơi thành từng mảnh vụn xuống dưới chân. Bất chợt, tôi ý thức được cô con gái của họ đang nhìn tôi một cách thương hại nên vội đưa mắt qua nơi khác. Nước mắt không trào ra được, chảy ngầm theo đường mũi, thấm tận đáy lưỡi tôi.

- Thôi, đi nhanh cho được việc

Cậu con thứ đi theo sau người anh, đứng trên ngạch cửa giục như thế rồi ngoái lại đằng sau, lẩm bẩm, không biết nói với ai:

- Tôi cũng ra ngoài một chút. Không phải hẹn hò với mụ góa dưới nhà đâu nhé! Mà có hẹn đi nữa, rút lời lại cũng dễ thôi. Mục đích của tôi là kiếm điếu thuốc lá, hút cho nó tỉnh người.

......................................................................................

Tôi thọc tay vào túi quần, thơ thẩn nhìn qua cửa sổ cảnh ngày đang sập tối. Một vầng trăng quái dị trông như lòng đỏ của quả trứng khủng long chín hồng đào từ từ leo lên trên mái nhà hàng xóm. Bất giác, không biết ai xui khiến mà đôi chân tôi tự dưng chuyển động và tôi bắt đầu bước ra khỏi phòng.

- Đi đâu vậy hử?

Tiếng gọi của ông bố khả kính làm tôi giật bắn người, quay lại nhìn. Thì ngay lúc đó tôi cảm thấy có một vật gì mềm và ẩm đập vào trán tôi. Hai đứa bé trai và gái nấp sau lưng bà lão đang rũ ra cười. Vật mềm đó là một miếng kẹo cao su. Ông bố từ từ tiến lại gần tôi và bảo:

-Anh không có chuyện làm à? Còn bao nhiêu công việc kia kìa! Đừng thấy mấy đứa con trai tôi không có nhà mà đã tưởng bở đâu nhé! Tôi từng báo cho anh biết là tôi có năm đẳng nhu đạo, xưa làm huấn luyện viên ở trường dạy cảnh sát công an rồi cơ mà. Thôi, nhanh nhanh bắt tay vào việc đi. Như thế, anh sẽ thấy cuộc sống chung của chúng mình thoải mái, vui vẻ hơn ra.

Nãy giờ đang ở bên cạnh theo dõi mọi chuyện, cô con gái can thiệp vào:

- Ba ơi, anh K có quen mấy công việc này đâu. Ảnh không phải là người xấu, chỉ có cái xã hội cổ lỗ đào tạo ra con người ảnh mới xấu thôi. Cho nên ảnh còn chưa thoát ra được lối suy nghĩ phong kiến coi việc rửa chén bát là phận sự đàn bà con gái. Con chắc chắn như vậy. Thôi cứ giao cho con điều khiển ảnh ít nhất trong bước đầu đi.

- Mày khùng hay sao mà bênh thằng cha này dữ vậy?

Ông bố sa sầm nét mặt mắng con. Cô gái chẳng chịu thua, chống trả:

- Không phải vậy đâu ba. Ảnh làm vỡ chén bát thì mình tính sao? Hơn nữa trong sự dân chủ cũng phải có tinh thần nhân đạo nữa chứ. Cưỡng ép người ta làm gì!

Họ bắt tôi mang một rổ đựng chén bát. Tôi đi theo cô gái như một thằng người máy. Trong những căn hộ, từ kẽ hở những bức tường xám, mấy bà nội trợ tò mò nhìn tôi với cái nhìn xoi mói nhọn tựa kim đâm. Như thế, tôi tiến về phía cái máy nước công cộng tối tăm, chỗ để rửa ráy.

Nếu không nói đến cái tâm tình riêng tư lúc này, chính ra công việc chả nặng nhọc gì.

- Anh thạo hơn tôi nghĩ.

Cô gái khen như vậy và nói thêm nhiều điều nữa như để an ủi tôi nhưng tôi trước sau vẫn ngậm câm. Trong lòng, tôi nghĩ ngay cả sự tồn tại của tôi cũng là một điều chướng mắt.

Trên đường trở lại căn phòng, khi đi ngang qua trước căn hộ số 3, tôi nghe có tiếng động kỳ lạ và tiếng người đang rên rỉ. Tôi nói móc:

- Ông anh hai của cô đấy!

Đến lượt cô gái nín thinh.

Trong căn phòng, hai đứa bé trai và gái đang chơi trò đấu vật với nhau làm bụi bặm tung cả lên. Bà mẹ lưng dựa tường, cái váy hớ hênh lật lên để lộ cả đôi chân to, đang ngủ say. Bà lão thì đang ngắm vầng trăng bên cửa sổ, cười ngờ nghệch trong khi đứa bé con được đặt trên đùi khóc thét lên như nhà cháy. Ông bố ngồi bên bàn viết, chăm chú đọc một quyển sách của tôi, dáng bình thản như không.

Ông ta rứt điếu thuốc đã tắt ngấm ra khỏi môi:

- Xong rồi à? Thế thì bây giờ cho bình trà đi chứ!

Tôi trả lời cụt lũn:

- Không có trà.

- Tôi không hỏi anh có trà hay không! Tôi chỉ bảo anh pha trà cho tôi thôi. Thái độ của anh như thế thì làm thế nào có một sinh hoạt cộng đồng cho được, hử?

- Đã không có thì đành chịu thôi.

- Anh cố gắng ra tay thì việc gì cũng xong tất. Trong Kinh Thánh có dạy ta phải ra sức làm việc thiện. Ai không xao lãng điều ấy thì khi đến lúc, sẽ gặt hái những điều tốt lành. Chúa Giê-su cũng dạy không phải nhận mà cho mới là điều quan trọng. Vậy thì anh hãy làm sao để những người chung quanh có cái hạnh phúc nhận được kết quả việc thiện anh làm. Còn nếu như anh lấy cớ là không đủ tin tưởng nơi chúng tôi mà không làm là anh có ý sĩ nhục chúng tôi đó.

Tôi không thèm trả lời và chực bỏ ra ngoài thì ông ta như chợt nhớ điều gì, kêu với tôi lại:

- Khoan, khoan! Coi bộ anh đang bất mãn. Chớ có dấu tôi. Anh đang định trốn thoát khỏi đây chứ gì? Hừm, Đừng hòng! Ai để anh đi! Đứng đó mà nhen lửa cho tôi. Con Kikuko, mượn người ta ít trà về đây cho ba. Nếu họ không cho thì đằng kia có mấy cuốn sách kìa, lấy năm sáu cuốn đem bán lấy tiền cho tao...

- 4 -

Đồng hồ đã điểm nửa đêm. Lúc ấy mới thấy Tarô chân nam chân xiêu về nhà. Rõ ràng cậu cả đã khá xỉn. Mọi người trong nhà bỗng im phăng phắc, chỉ có cậu hai Jirô đưa mắt trừng ông anh trong tư thế như một người đang múa may. Đang cất tiếng hát " Con ếch ngoài sân, con chim trên trời...", anh ta chợt giật mình, nấc cụt một cái rồi chõ đôi mắt nhìn thằng em: "Ê, bộ tao lạ lắm sao mà mày dòm kỹ vậy? Hừm, tao không ưa kiểu mày nhìn. Dang ra, cho tao yên!"

Ông bố tiến một bước về phía trước, hỏi:

- Sao, tiền đâu?

- Tiền, tiền gì?

- Tiền chớ tiền gì. Không lẽ mày lấy đi uống hết rồi sao?

- Uống gì? Uống rượu à? Thì uống hết đó. Thấy cái mặt thế này mà còn chưa hiểu à ? Tệ quá sức!

- Ê Tarô, đâu phải cứ nói lấy tiền đi uống hết là xong chuyện. Mày cũng hiểu điều đó chứ!

- Không hiểu gì hết. Tôi chẳng những uống, còn ăn nữa kia! Cũng phải thưa gửi à? Để tôi yên!

Dần dần, hai bên càng lúc càng nóng máy và Jirô cũng tham gia vào cuộc cãi vã. Căn phòng sát khí đằng đằng, chỉ còn không biết bên nào sẽ ra tay trước. Rốt cuộc họ túm lấy nhau và một cuộc ẩu đả đã diễn ra.

Mấy người ở căn hộ bên dưới thọc cán chổi lên trần nhà giộng ầm ầm, còn hàng xóm hai bên thụi nắm đấm vào vách tường. Trong dãy phố, người đang ngủ đều thức dậy hết, tất cả nhốn nháo như ong vỡ tổ. Cuối cùng, coi bộ đuối sức, cả bọn bắt đầu dịu lại. Giữa khi đó, Tarô bỗng phá lên cười và ném ra giữa nhà một phong bì trắng. "Gì đó mày!", ông bố nhảy bổ lại vồ lấy, đếm nhanh tám tấm giấy bạc một nghìn yên và kiểm lại với con số ghi trên phong bì. "Cái thằng ngu thật. Phải chi mày nói trước thì có phải cả nhà đỡ tốn ca-lo-ri rồi không!"

Cậu con cả vẫn tiếp tục cười.

- Lâu ngày được thể thao một bữa, thật quá đã! Mỗi lần có dịp căng thẳng giống như được uống thuốc bổ óc. Chớ cả nhà mấy người thiếu suy nghĩ đến độ tưởng tôi đem hết tiền của chúng mình đi nhậu hết sao? Uống là do con nhỏ nó mời đó! Con S dễ thương đếch chịu được.

Vừa nói, hắn vừa đảo mắt nhìn tôi:

- Chắc tôi mê nó mất. Ngày mai đã hẹn đưa nó đi xi-nê rồi đấy!

- Đồ dê! Đồ mắc dịch! Coi bộ không còn ai ngó ngàng gì đến tôi nữa rồi.

Bà mẹ thút thít nói như khóc.

Tarô chiêu một ngụm trà nguội rồi nằm xuống khoanh thành đống. Cả bọn trở lại tư thế cũ nhưng lần này với vẻ hồ hỡi. Mỗi người mỗi kiểu, ai nấy đều thở dài nhẹ nhõm. Ông bố giữ chịt phong bì đựng nguyên tháng lương của tôi nhưng đồ chừng trong lòng vẫn có gì bồn chồn. Thế nhưng, chính tôi mới là người cảm thấy bồn chồn hơn cả. Đột nhiên một cơn giận khủng khiếp bỗng dâng trào và xâm chiếm toàn thân, tôi bèn can đảm đứng lên thách đố với họ. Kết quả thế nào, không cần phải viết ra cũng hiểu. Phiên họp được triệu tập rồi một nghị quyết đưa ra xác nhận món tiền kia thuộc về bọn người chiếm đóng. Hơn thế nữa, tôi còn được cậu hai tặng cho một đấm như trời giáng khiến con mắt bên phải sưng vù.

Ông bố ra điều khổ tâm:

- Đồ phát xít! Dạy được cái thằng này cho thuần còn khó hơn là dạy chó. Này anh K, tại sao anh không cố gắng để mau có được một nếp sống hiện đại và văn minh như chúng tôi? Tất cả là vì hạnh phúc của anh đấy nhé! Tôi đã có cơ hội nghiên cứu ngôn ngữ của loài chó rồi đấy chứ.

Ông ta nói với một vẻ tự mãn:

- Nếu nghiên cứu của tôi thành công, tôi sẽ đem đến cho xã hội một sự thay đổi rất vĩ đại. Khổ là nếu có nói rõ mọi chi tiết thì cỡ đầu óc như anh không thể nào thâu nhận được đâu. Chỉ cho anh biết việc làm của tôi dựa trên nền tảng công trình nghiên cứu của Pavlov về sự phát sinh có tính sinh vật của ngôn ngữ. Bằng phương pháp thôi miên, tôi đã truyền đạt vào đại não của loài chó một thông tin hết sức đặc biệt và tạo được trong đó một trung khu ngôn ngữ dưới hình thức tiếp thu có tính cách tập đắc. Anh thấy sao? Không hiểu nổi chứ gì! Mà trong nhà này không phải chỉ có mình tôi như thế. Ai nấy đều có lãnh vực chuyên môn cả đấy. Người nào cũng đóng góp về học thuật một cách xuất sắc cho xã hội. Chuyên môn của thằng cả nhà tôi là tâm lý học thực nghiệm về phạm tội, lãnh vực nghiên cứu của thằng hai là tâm lý về tình dục của phụ nữ trong giai đoạn tắt kinh và dĩ nhiên, nó sử dụng vợ tôi như vật thí nghiệm. Còn bà mẹ của tôi, tuy ngày nay không còn xông xáo trên tuyến đầu nữa nhưng ngày xưa là nhà phân tích tâm lý nam giới đấy. Đặc biệt bà còn là chuyên gia có uy tín trong việc thẩm định điểm mù tâm lý nơi nhân viên bán hàng ở những cửa hiệu bách hóa. Hai đứa con nhỏ của tôi, tuy còn thơ ấu, sẽ thừa kế công tác của bà nội. Chị của chúng, tính khí hơi khác đời một chút, nhưng là một nhà thơ đó nhá. Mai mốt thôi, nó sẽ xuất bản thi tập nhan đề "Tình yêu nhân loại". Còn đứa nhỏ nhất, chưa biết nói bao lăm mà nhờ được huấn luyện, đã biết đưa tay biểu quyết rõ ràng trong những cuộc họp. Nó lại giúp tôi tài liệu thực nghiệm trong việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ cho loài chó nữa kia. Tóm lại, sinh hoạt của một gia đình văn minh tiến bộ như chúng tôi đại khái là thế. Anh thấy sao, có đáng ngạc nhiên không? Nếu anh chịu tham gia vào công trình của gia đình chúng tôi thì không những việc nghiên cứu của chúng tôi sẽ tiến xa hơn mà bản thân anh cũng trở thành một con người có trình độ văn hóa cao cấp.

Bây giờ tôi mới nhận ra là ngoại trừ cô con gái còn đang rấm rứt khóc, cả nhà họ đã lăn ngủ khì. Ông bố nhìn thấy, ngạc nhiên lên tiếng:

- Sao vậy, con?

Vén mái tóc phủ lòa xòa trên trán qua bên bờ vai, Kikuko để lộ gương mặt xanh xao buồn bã, trả lời:

- Không hiểu sao, con thấy buồn buồn.

Giọng ông bố nghiêm nghị:

- Chớ suy nghĩ vẩn vơ. Chớ đánh mất lòng tin!

Quay lại nhìn những người khác trong gia đình đang ngủ vùi, ông ta bảo:

- Ngủ đi!

Thế rồi, hướng về phía tôi:

- Anh K này! Tôi là người biết chấp hành nguyên tắc dân chủ nên sẽ không bao giờ cưỡng ép anh. Tôi chỉ có một gợi ý, mong anh lắng tai nghe. Căn buồng này chật chội, không đủ diện tích lẫn dưỡng khí cho mười mạng người chất cả vào đây. Thế nhưng ban ngày tôi vừa xem xét thì thấy dưới mái nhà có một gầm dùng làm chỗ chứa đồ, chưa có ai ở. Nếu trong nhà này có một người đơn sơ và khiêm tốn biết được một chỗ như thế, thì ý theo anh, người ấy sẽ xử sự ra sao?

......................................................................................................

Suốt đêm, tôi nằm trong chỗ chứa đồ đầy nhện giăng và phải chiến đấu chống trả lũ chuột nên không tài nào chợp mắt. Sợ hãi và khuất nhục làm tôi khó ngủ và cảm thấy toàn thân bứt rứt như nổi gai. Trong bụng, tôi thề sẽ trả đũa và hoạch định được chương trình hành động cho cuộc phản công kể từ ngày mai như sau:

1. Đi gặp cô S bạn tôi trước khi thằng Tarô ra khỏi nhà (cô ta hiện đang lâm vào cảnh nguy hiểm. Tôi sẽ giải thích tất cả về cảnh ngộ của tôi và yêu cầu cô ấy phải hạ quyết tâm đứng về phía tôi trong cuộc chiến đấu này).

2. Kiếm một luật sư đứng đắn.

3. Dán bích chương tố cáo hành vi chiếm đóng của bọn chúng cho người trong chung cư biết (Trước đây đã có tiền lệ là khi anh thủy thủ ở căn hộ số 2 dán bích chương phản đối việc tăng tiền nhà, mọi người trong chung cư đã hứa ủng hộ việc anh ta làm).

.......................................................................................................

Tiếng chuyến tàu điện đầu tiên trong ngày đã vọng tới. Trong khi tôi đang chuẩn bị ra khỏi nhà thì có ai đang lục đục đi nhà xí. Cái thang đưa lên kho chứa đồ này lại nằm bên cạnh khu nhà xí nên thay vì đi ra khỏi nhà ngay, tôi thấy tốt hơn nên nán lại một chút. Trong khi chờ đợi, tự nhiên sự mệt mỏi từ đâu đổ ập tới và không biết tự lúc nào, tôi lăn ra ngủ say như chết.

- 5 -

Tôi thức giấc khi nghe tiếng ai gõ cốc cốc vào nắp kho chưa đồ.Không biết từ phía nào, một luồng ánh sáng màu da cam len vào bên trong. Ngày đã sáng rõ tự bao giờ. "Nhanh lên, nhanh lên!". Nghe tiếng ai gọi, tôi vội quệt dãi rớt và mở nắp kho ra thì thấy Kikuko, cô con gái lớn.

- Em tới kiếm anh đó.

Cô con gái nói xong và ngồi xuống sát cạnh tôi.

- Chắc anh đói bụng!

Nói xong, cô trao cho tôi mấy mẫu bánh mì vụn có trét chút bơ.

- Bây giờ mấy giờ?

- Hơn mười hai giờ trưa rồi.

- Chết cha!

Thấy tôi quờ quạng tìm cách đứng lên, cô gái nở một nụ cười bẽn lẽn:

- Chuyện chị S phải không? Trễ rồi anh ơi!

- Không biết mấy người còn muốn hành tôi tới mức nào!

- Đó là nguyên tắc trong giao tế giữa con người. Tội tổ tông mà anh.

- Đồ quân ăn cướp!

- Tôi nghiệp cho anh.

- Một lũ khùng điên!

- Anh muốn nói ai? Bọn họ hở anh? Họ đúng là những người kỳ cục nhưng không đến độ điên khùng như anh nghĩ. Trừ má em thôi, một mình má em đầu óc bất bình thường. Khi bả nói "Đồ dê, đồ mắc dịch!" này kia là bởi vì bà ấy mơ tưởng những chuyện tình dục hay có khi bà ấy chỉ quen thói lập lại mấy tiếng mà ba em hay nói thôi. Ngoài ra bả đã quên hết tiếng người rồi.

Bô ngạc nhiên nhìn khuôn mặt cô gái.

- Vậy cô đứng về phía tôi à?

- Chớ sao? Tại em thương anh mà!

Tôi lập tức thay đổi điểm một trong kế hoạch mà tôi đã soạn thảo. Trước tiên, tôi phải kéo Kikuko về cánh mình và gieo rắc sự chia rẽ trong hàng ngũ kẻ địch.

- Thế cô chịu giúp tôi thực hiện kế hoạch không?

- Giúp chứ. Không giúp thì em đến đây làm gì!

- Tôi muốn thoát khỏi cái cảnh hiện thời. Chắc cô cũng vậy?

- Vâng, em muốn trốn đi đâu cho thực nhanh.

- Trốn đi à? Em nói có lý! Phải trốn đi, mình không thể nào tiếp tục sống mất hết lý trí như thế này.

- Tình yêu, anh ơi. Không phải lý trí, tình yêu mới là vấn đề. Chỉ có sức mạnh của tình yêu giúp mình tiếp tục sống.

- Phải, phải. Bởi vì ở đâu không có lý trí là không có tình yêu.

- Không, ngược lại chứ. Không tình yêu, làm gì có lý trí!

- Dĩ nhiên. Tôi nói sai.

Tôi trả lời, làm bộ ngoan ngoãn và thành thực nghe theo:

- Dù sao chăng nữa, chúng mình suy nghĩ giống nhau và kẻ từ đây, mình phải đứng chung một chiến hào. Lần đầu tiên gặp em, anh đã biết ngay là em không giống họ. Hình như em biết làm thơ. Em còn xinh đẹp như một thiên thần; nếu em ta xa lánh gia đình và biết sống đời độc lập, có thể rồi anh cũng đâm ra yêu em.

- Trong một xã hội dân chủ thì ai cũng độc lập.

- Thế thì mình suy nghĩ đi, tính cách nào để đuổi bọn chúng ra khỏi nơi đây.

- Đuổi họ ra khỏi nhà hở anh. Không phải mình đi trốn họ sao anh?

- Cần gì phải trốn! Việc gì phải chịu khuất nhục như thế nữa. Chỉ cần tống cổ chúng đi thôi!

Gian buồng này rõ ràng là của anh. Còn nếu như mình bỏ trốn, với tình hình khan hiếm nhà đất hiện thời thì biết đi đâu bây giờ!

- Không, anh hiểu sai ý em rồi. Đối với em, trốn đi là một trạng thái tâm hồn thôi. Mình trốn đi nghĩa là nhân danh tình yêu mà chịu đựng mọi khó khăn.

- Nói cái gì, em chấp nhận sự việc đang xảy ra trước mắt hay sao?

- Không đâu anh! Nhưng em thấy mình không thay đổi được gì cả. Bởi vì phải trả lại cho César những gì thuộc về César!

- Thế à, rốt cuộc thì em cũng...

Tôi đứng dậy, đưa tay phủi cái mạng nhện đang dính trên mặt và nói tiếp:

- Em cũng chỉ là kẻ thù của tôi, một nhân viên phản gián mà thôi. Không thể nào tin tưởng em được!

- Em đã thừa biết thế nào anh cũng nghĩ về em như vậy. Em từng bao lần yêu những người như anh mà chưa hề một lần được đáp lại.

Kikuko đứng dậy, mùi thơm mái tóc nàng phả nhẹ vào bên má tôi. Giọng nói của nàng nghe buồn thương, tôi cảm thấy như có âm hưởng của sự chân thực toát ra từ bên trong cơ thể. Lòng tôi bỗng dao động. Nhưng tôi không có quyền để cho mình bị dao động. Câu "Từng bao lần" khe khẽ lập đi lập lại trong tâm trí, bất chợt tôi cảm thấy mình như hiểu được ý nghĩa của mấy tiếng đó. Nó khiến tôi phải buột ra câu hỏi :

- Thế là em muốn nói không chỉ mỗi một mình tôi là kẻ bị gia đình em đến "viếng". Hãy còn có nhiều người chung hoàn cảnh?

Cô gái gật đầu chấp nhận và cúi gầm mặt trong khi tôi gằn giọng:

- Những người đó bây giờ ra sao?

Hai cánh tay trắng trẽo như những con cá đang bơi luồn dưới bóng ghềnh đá duỗi ra về phía ngực tôi, giọng cô gái nghe buồn thương và đẹp làm sao:

- Họ mỏi mệt và đã "yên nghỉ" cả rồi.

- Có nghĩa là họ chết hết phải không?

Hình như cái kho chứa đồ dưới mái nhà có phép mầu. Nó chợt đến phủ lên đôi mắt của tôi hay sao đó mà khiến tôi kéo cô gái lại gần, ôm lấy và lặng lẽ hôn cô nhè nhẹ. Không biết lúc đó nước mắt của ai đã chan hòa trên đôi má và xóa hết khoảng cách giữa hai bên.

- 6 -

Đêm hôm ấy, tôi bị bọn chiếm đóng cưỡng ép đóng đinh phong kín cái nắp đậy phía khu nhà xí và khơi một cái lỗ trên trần chỗ chứa đồ trong căn phòng làm cửa ra vào cho mình. Kết quả là muốn đi từ cửa ra vào nằm dưới mái nhà cũng phải thông qua căn phòng mới ra ngoài được. Tôi hoàn toàn trở thành con vật bị chúng canh chừng chặt chẽ.

Những ngày sống trong tủi nhục cứ thế mà kế tiếp. Tôi là tên nô lệ của bọn chiếm đóng. Ngày nào đi làm, tôi cũng bị cậu em và cô em gái, hai nhãi ranh được cử theo, kèm sát. Dọc đường, hai đứa thay phiên nhau lúc đi chỗ này lúc đi chỗ nọ, phỗng của người ta hết kẹo cao su đến kẹo ca-ra-men, nhiều khi cả đồng hồ lẫn xâu chuỗi đeo cổ, tệ hại hơn nữa, chúng còn đánh cắp cả mấy thứ như tuốc-nơ-vít hoặc thuốc ngừa thai là những thức mà chúng còn chưa biết dùng để làm gì. Tối về nhà, có lắm lúc bọn chiếm đóng thảy cho tôi mấy thức ăn bỏ mứa nhưng vì đói quá, tôi vẫn phải sục vào.

Gặp S ở sở, cô không thèm cả cúi đầu chào tôi. Có muốn gợi chuyện, cô cũng khéo léo tránh né và như muốn bảo thầm với tôi: "Anh làm sao có thế sống kiểu đó mãi!". Được hai tuần, bỗng cô thôi việc. Thế nhưng tôi nghĩ đúng là mình vẫn còn yêu S.

Thường thường khi trở về căn phòng, vẫn luôn luôn có một người được phân công canh chừng tôi. Ít nhất cũng có bà vợ tính khí bất thường ít khi ra khỏi nhà. Trong một khoảng thời gian đầu xem ra bà cũng có ý tống tình với tôi một cách lạ lùng (chính ra thì bà không phân biệt ai tất, bà ta còn làm điệu làm bộ ngay cả với những vật gì mắt nhìn không thấy được nữa kìa). Khi thấy tôi không thèm đếm xỉa gì tới, bà đột ngột đổi hẳn thái độ và bắt đầu tỏ ra căm ghét. Cô con gái họ thì vẫn tiếp tục cho thấy cô cảm mến tôi nhưng vì không bao giờ có dịp gặp riêng nên tình cảm đó không thấy tiến xa thêm chút nào. Giả sử có tiến thêm đi nữa, thì qua lần gặp gỡ bí mật giữa hai người, tôi đã biết lòng cảm mến của cô ta cũng có đặt một số điều kiện khó vượt qua.

Vì cớ gì tôi lại không bỏ trốn? Không phải sự đi trốn được xem như một trạng thái trong tâm hồn theo kiểu Kikuko đề nghị nhưng là một cuộc tẩu thoát như một hành động thực sự. Thực ra tôi chưa hề vứt bỏ ý chí đấu tranh và tôi vẫn còn nuôi một niềm hy vọng nào đó. Tôi vẫn ngấm ngầm chờ đợi một cơ hội.

Hôm đó, dịp may đã đến với tôi. Trên con đường từ sở về, tôi thấy có một rạp xiếc được dựng lên ở góc đường. Tôi vẫn biết hai nhãi ranh được gửi theo canh chừng tôi ngứa ngáy muốn vào xem lắm rồi. Tôi bèn khôn khéo xúi giục chúng, bảo cứ vào xem, tôi sẽ đợi bên ngoài. Thế là đẩy được hai đứa bé vào bên trong. Một xuất kéo dài tiếng rưỡi, trong khoảng giờ trống đó, tôi vội chạy đến cái văn phòng luật sư mình đã ngắm sẵn. Đó là một gia đình đông đúc đến sợ luôn. Không biết bao nhiêu là người lớn trẻ con, chạy ra chạy vào như đèn cù, lúc biến lúc hiện. Cuối cùng mới thấy một người đàn ông thấp bé, ốm yếu và mệt mỏi nhất bước ra. Đó là ông chủ nhà. Khi tôi mách ông ta rằng có mạng nhện vướng trên đầu thì ông ta tỏ vẻ hết sức bối rối và đưa tay lên gãi một cách máy móc. Cảnh đó khiến cho một người như tôi mà còn phải thấy có cái gì không tin tưởng được.

Khi tôi bắt đầu trình bày lý do đến gặp ông và luật sư có vẻ thoáng hiểu được nội dung thì ông bất thần đưa ngón tay lên môi ra hiệu:

- Suỵt, nói khẽ thôi!

Trong khi tôi tiếp tục phát biểu thì thấy ông cứ dáo dác nhìn chung quanh như có gì lo lắng. Đến khi tôi nói xong thì mặt ông đã xanh như chàm đổ.

- Chỉ có thế thôi à?

Ông nói mà giọng khàn khàn. Sau đó, đứng dậy nắm lấy cánh tay tôi như muốn đẩy ra ngoài:

- Nếu chuyện như thế thì quả đáng thương thật nhưng tôi rất tiếc không giúp gì ông được. Chúng tôi không đủ sức bảo vệ ông. Hiện thời....

Ông bỗng hạ thấp giọng:

...ngay trong nhà tôi bây giờ bọn chiếm đóng cũng đã đột nhập. Ông thấy tận mắt đó! Gia đình chúng có đến 13 người. Ông độc thân nên chưa đến nổi, chứ tôi vợ con đùm đề, bi thảm lắm ông ơi. Bà xã tôi đã dắt lũ con bỏ nhà ra đi, không, chính ra phải nói họ bị bọn chiếm đóng tống khứ thì mới chính xác. Ngoài việc mấy người giúp việc cho tôi bị đuổi cổ, chúng thanh toán gọn văn phòng tôi chừa một người từ thư ký đến thừa phái. Chỉ trong vòng một tháng, tôi sụt đến ba chục kí-lô. Chỉ thêm một tháng nữa thì chắc là tôi không còn kí nào nữa.

Lúc chào từ giã, tôi nắm chặt tay ông và nói:

- Mình làm bạn với nhau đi!

Nhưng ông chỉ buồn bã lắc đầu:

- Không, không. Ông đừng tìm đến tôi làm gì nữa.

- 7 -

Đây là cố gắng cuối cùng của tôi.

Mỗi lần quay về nhà, tôi đều bị lục soát thân thể một cách tỉ mỉ, thật vô cùng khốn khổ. Tuy vậy cố tìm những kẻ hở của họ, tôi cũng tạo cơ hội lượm lặt đó đây vào mẫu giấy vụn và kiếm được thời giờ để chép ra ba mươi tấm truyền đơn bươm bướm với nội dung như sau:

"Hỡi các bạn trong chung cư,

Cùng những công dân hãy còn lương tâm và lý trí trong thành phố.

Đây là một tiếng kêu uất ức của một người bạn của quí vị hiên đang gánh chịu sự xâm nhập gia tư của một bọn kỳ quái.

Một gia đình tôi vốn không quen biết đã đột nhập vào căn hộ của tôi và chiếm đoạt nó, cai quản toàn bộ sinh hoạt của tôi. Tôi không còn một chút tự do nào và sắp chết đói đến nơi. Thế nhưng tôi vẫn phải lao động để nuôi chúng. Những điều phi lý như thế này đều đã được bọn chúng cho thực hiện dưới mỹ từ là những quyết định do đa số, dựa trên số người của gia đình chúng để hợp pháp hóa. Hỡi các bạn, nếu chúng ta làm ngơ trước những hành động phi lý này, xã hội sẽ bị băng hoại chứ không có một đường nào khác. Đây không phải là vấn đề của cá nhân tôi mà thôi. Nó cũng là số phận mà nay mai các bạn cũng sẽ gặp phải. Chúng ta phải đoàn kết lại để chống lại cái đa số không thỏa đáng đó. Đặc biệt mong những bạn trong chung cư từng đứng lên chống đối vụ tăng tiền nhà, xin hãy vì sự tự do đích thực, đoàn kết lại thêm một lần nữa. Sự đoàn kết của các bạn sẽ bảo vệ được bản thân tôi. Đồng thời nó sẽ bảo vệ chính các bạn.

Đả đảo bọn đa số ngu ngốc và vô nghĩa!

Hoan hô những người đa số chân chính!"

Vấn đề là ai "đem chuông đi buộc cổ mèo" đây! Tôi chưa tìm ra cơ hội để đem mấy tấm truyền đơn đó đi dán. Tuy nhiên, tôi nghĩ ngày lãnh lương kế tiếp lại sắp đến nơi, nếu không quyết định cấp tốc, mình sẽ phải nếm thêm một lần nữa sự thống khổ, viễn ảnh của một tháng rỗng túi. Một hôm, tức quá đâm liều, mượn cớ đi nhà xí, tôi đem mấy tấm truyền đơn vào dán bê bết lên mấy bức tường trong đó.

Chưa dán xong ba tấm, đã nghe giọng mũi của ai "Hừm" mình đằng sau. Quay người lại đã thấy ông bố và cậu trưởng nam.

- Thằng này giỏi!

Cha con chúng đưa mắt nhìn nhau, môi chỉ thoáng nụ cười nhạt, không thèm tháo gỡ mấy tấm truyền đơn đã dán xong mà còn làm như muốn để cho tôi cứ việc tiếp tục dán. Tôi không biết xử trí như thế nào, dán xong độ mươi tấm thì chợt ngừng tay lại.

- Tưởng biết thân biết phận, té ra lại có âm mưu. Bản chất phát xít của tên này đáng sợ thật!

Anh con trai nói với cha như thế và ông bố cũng gật gù biểu đồng tình. Ông ta nắm lấy tay tôi lôi đi:

- Này, mời anh này tới đây!

- Con gỡ hết xuống nghe ba?

- Không, cứ để nguyên đó mà đi kiện chứ! Như thế nó mới biết tay bọn mình!

Tôi bị họ lôi kéo mạnh bạo trên cả mức cần thiết về đến tận nhà. Ông bố hằn học chìa mấy tấm truyền đơn bươm bướm còn sót lại cho cả bọn xem, thuật lại mọi chuyện với giọng bực bội. Anh con thứ hai lúc đó đang sửa soạn đi đâu cũng dừng tay chăm chút sắc đẹp, ưỡn ngực lên gân trừng mắt dọa tôi nhưng rồi không hiểu nghĩ gì lại thay đổi điệu bộ, miệng cười có vẻ đắc chí. Kikuko làm như đau xót, nhìn thẳng vào tôi với dáng buồn bã và trong ánh mắt của cô, tôi thấy có gì như trách móc. Còn tất cả những người khác thì dĩ nhiên chẳng có một chút quan tâm.

Ông bố lúc ấy mới từ tốn bảo tôi:

- Anh K này! Đương nhiên là anh phải chịu mọi trách nhiệm về mấy tấm truyền đơn. Điều thứ nhất: Trong khu chung cư này có qui định là ai muốn dán gì lên tường đều phải đóng món tiền một trăm yên cho mỗi tấm. Đó là chi phí sử dụng tường và bồi thường thiệt hại vì đã làm bẩn tường. Anh đã dán mười tấm, vị chi phí tổn là một nghìn yên. Dĩ nhiên bọn tôi không có trách nhiệm gì trong vụ này cả. Ngoài ra, khi dán truyền đơn, anh đã được sự đồng ý của người quản lý chung cư chưa? Chắc chắn là chưa chứ gì? Phạm luật như thế, anh phải nộp phạt năm trăm yên nữa. Không nói anh cũng rõ là chúng tôi ủng hộ lập trường của người quản lý. Cũng vì lý do đó, người quản lý ngược lại đã hoàn toàn ủng hộ lập trường của chúng tôi. Nhân vì số người cư trú trong chung cư chưa thanh toán tiền nhà có đến hơn phân nửa, anh đừng hòng bọn họ dám theo anh để chống lại cánh quản lý! Lũ còn lại toàn là dân có vợ, hai thằng con nhà tôi đã lập được những mối liên hệ tốt với các bà trên mức độ tình bạn cả rồi. Thế thì anh còn ...

- Đồ dê, đồ mắc dịch!

Đột nhiên bà vợ vừa khóc tấm tức, vừa nói liên tu như để cắt lời ông bố. Bà cụ đưa tay vuốt lưng bà ta, ra chiều an ủi. Bên cạnh mẹ, Kikuko mặt tái mét, cúi gầm mặt. Còn tôi, chỉ biết lẳng lặng bước ra ngoài, đi tìm mấy tấm truyền đơn mình đã cất công dán lên để gỡ hết xuống.

Lời Kết

Rồi mỗi đêm, gặp hôm trời nổi gió, từ kẻ hở trên nóc nhà của anh K trong khu chung cư, lúc nào cũng có những tấm truyền đơn bươm bướm bay ra. Vài mươi bức, vài trăm bức, rồi con số lên đến vài nghìn bức. Chúng nương theo làn gió, bay tán loạn khắp thành phố. Không ai biết những tấm truyền đơn ấy từ đâu bay đến. Thế nhưng hàng chục, hàng trăm rồi hàng nghìn nạn nhân đã đọc những tấm truyền đơn ấy.

Bọn người chiếm đóng một hôm đã làm việc lạ lùng: đâm đơn kiện những tấm truyền đơn ấy. Cái cớ của họ là những tấm truyền đơn ấy đều nhiễm vi trùng. Cục vệ sinh trong thành phố sau khi tiến hành kiểm tra, đã xác nhận quả là trong những tấm truyền đơn ấy có một loại vi trùng nguy hiểm thật. Cho dù ông luật sư có lương tâm của chúng ta đã lên tiếng rằng bất cứ đồ vật nào không được trang bị khử trùng cũng đều có khả năng bị nhiễm thứ vi trùng này thôi nhưng người ta đã làm ngơ trước lập luận của ông. Thế rồi đạo luật cấm lưu hành loại truyền đơn ấy đã được phê chuẩn. Nhưng dù sao, trước khi đạo luật được chính thức bố cáo thì từ cái mái căn hộ trong khu chung cư, không ai còn thấy những tấm truyền đơn đó bay ra nữa. Kiệt quệ vì bị hiếp đáp và đói khát, rốt cuộc anh K đã "yên nghỉ" . Cổ treo lên cái rường quá thấp, chân anh phải gập lên ngang tầm đầu gối.

ABE KOBO

Nguyên tác đăng trên tạp chí Shinchô, số tháng 11 năm Shôwa 26 (1951)

Dịch xong tại Tôkyô ngày 5 tháng 3 năm 2008.

Nguyễn Nam Trân

Một Cái Chết Vô Can

(Mukankeina Shi, 1961)

Tác giả: Abe Kôbô (1924-33)

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Có khách tới thăm. Hai chân chụm lại hướng về phía cửa ra vào, mặt úp xuống, nằm sóng sượt. Khách đã chết.

Dĩ nhiên A. không dễ gì ý thức ngay tình cảnh lúc ấy. Phải mất một vài giây trước khi sự kinh ngạc làm hắn choàng ngợp. Mấy giây đồng hồ đó như được phong kín trong một sự yên tĩnh đến nghẹn thở, giống như tờ giấy trắng căng phồng hơi điện.

Tiếp theo đó, bao nhiêu vi ti huyết quản chung quanh vành môi A. bắt đầu co rút thật gấp, đồng tử hắn mở banh, cảnh vật chung quanh trắng bạch ra. Lỗ mũi hắn chợt trở nên rất thính, ngửi thấy cả mùi da thịt còn tanh dậy lên. Người tên A., chủ nhân căn hộ số bảy trong chung cư M. này, như được cái mùi ấy ùa tới đánh thức, run bắn lên và bắt đầu hiểu được sự nghiêm trọng của tình hình. Một người đàn ông không quen không biết, không ai cho phép, đã đến nằm chết trong phòng hắn. Chỉ cần nhìn cánh tay phải bị bẻ quặt một cách không được tự nhiên phía trên đầu thì chẳng còn gì để nghi ngờ nữa, đúng là người khách đó đã chết thật.

A. lặng lẽ lướt nhìn bên ngoài cánh cửa ra vào mà hắn chưa khép kỹ. Cần cổ hắn bật tiếng kêu đánh rắc như tiếng ai bẻ que diêm. Trừ cái tay vịn bên thành cầu thang ánh lên lấp lánh, hắn không thấy có gì động tĩnh. Thở dài nhẹ nhõm, A. vội đóng kín cửa và hơi lấy làm lạ, không hiểu tại sao mình lại cảm thấy nhẹ người như thế. loại ổ hết sức bình thường nhưng bản làm bằng hợp kim khá dày, bên trong lại lót một lớp cao su nên rất mềm, vặn khóa vào vừa khép được khít khao vừa đỡ tốn sức. Khi gan ngón tay cái của hắn ấn lên chìa...hắn có cảm giác khoan khoái thấy ổ khóa hơi dội ngược...Bất đồ, lúc ấy, một ý nghĩ từ đâu ập đến làm hắn muốn nghẹn thở. Không, mình không thể nào lầm. ...Rõ ràng lúc về nhà, mình nhớ có tra chìa vào quay một vòng trước khi mở cửa mà. Thây ma làm gì có thể dùng chìa khóa lại và tự nhốt bên trong! Từ giây phút phát hiện ra xác chết giữa phòng cho đến lúc đó, A đã cố tìm mọi cách để xua đuổi ý nghĩ rằng đây là một vụ án mạng trong khi mọi chi tiết đều chứng minh ngược lại. Không phải chỉ chừng ấy...Sự thể xảy ra như thế này còn có nghĩa là trước tiên kẻ nào đó đã mở khóa vào nhà hắn một cách trái phép.

Nếu vậy, ắt ai đó đã dựng kế hoạch và dàn cảnh hết sức tinh vi. Không chỉ mỗi mình xác chết mà ngay chính hắn cũng đều là quân bài cần thiết bị lôi kéo vào trong kế hoạch phạm tội. Họ nhắm mình ngay từ đầu. Nghĩ đến cái ác ý không dè đó, làn da của hẳn trở nên nhạy cảm và nổi hết gai ốc. Việc hắn không kêu cứu ai đến giúp mình ngay hay không tính toán về khả năng đó có thể là phản ứng bắt nguồn từ bản năng tự vệ của hắn chăng?

Lại nữa, chìa khóa của căn buồng này khó thể nói là thứ tốt hảo hạng. Hình thù có vẻ ăn khớp với ổ khóa đấy nhưng cơ năng của nó đến mức độ nào thì còn đáng nghi lắm lắm. Có một dạo đã lâu, hắn đánh mất chìa và phải nhờ người quản lý cho mượn tạm cái chìa của ông ấy, hắn đã mở được chẳng có vấn đề. Hắn cũng phải xoay đi xoay lại một hồi đấy nhưng cái chìa vạn năng của ông quản lý xem khá ăn khớp với cái ổ. Chỉ cần có chiều ngang và độ dày vừa đủ, có lẽ bất cứ chìa nào cũng mở cánh cửa này được. Thế thì căn buồng của hắn không phải là cái đích bị nhắm đặc biệt, nó chỉ được chọn do tình cờ có vị trí gần nhất ở cầu thang đi lên. Ngoài ra, hồi tưởng rằng mình đã mở khóa khi đi vào nhà có khi chỉ là một ảo giác sau khi thấy chìa khóa tra vào có hơi vướng mắc trong ổ. Cánh cửa chưa hề đóng bao giờ cũng nên... Nói thì nói chứ điều đó không làm sao giảm được sự nghiêm trọng của vấn đề. Tự đưa ra bao nhiêu lối giải thích nhưng không có lối nào làm hắn thỏa mãn hoàn toàn.

Cơn hoảng sợ trở lại xâm chiếm, hắn quay đầu thử nhìn xác chết. Cần cổ hắn lại đánh rắc một tiếng tựa que diêm bị bẻ gãy. Cái xác như toát ra một nỗi phẫn uất. Dù đang nằm đấy bất động nhưng nó cho ta cảm tưởng đang có những chuyển động không nhận ra được nhưng liên tục chẳng khác cây kim đồng hồ treo tường. Có lẽ do tư thế của nó chăng? Cái xác làm ta liên tưởng đến bức ảnh chụp bắt được động tác của một vũ công đang tung người lên múa. Thân thể được gập lại một cách giả tạo: cánh tay trái nằm kẹp dưới thân mình kể từ bờ vai trở xuống trong khi cánh tay mặt oằn ra bên ngoài, trông kỳ dị như bị lệch khớp. Vầng trán úp xuống một điểm trên sàn, đang gánh chịu sức nặng của cả đầu lẫn cổ. Dù vậy, nửa người phía dưới thì lại nằm suôn đuột như vừa mới được chỉnh lại cho ngay ngắn. Rõ ràng sau khi chết rồi, có ai khác đã cho tay vào cái xác này.

Xác chết mặc một cái quần màu xanh dương, không còn nếp. Đầy vết nhầu phía sau đầu gối. Giày nâu nhạt, gót đã vẹt, đế cao su dính mấy hạt cát to. Trên lai quần cũng có dấu cát. Một vệt đen chạy dài từ mông xuống tới bên trong cặp đùi. A. nghĩ anh chàng này chắc bị bóp cổ chết vì hắn có lần nghe thiên hạ kể là kẻ treo cổ chết thường đái ra quần vào giây phút cuối cùng. Áo vét anh ta mặc có đường xẻ rãnh sau lưng, màu xanh lơ và tươi. Vạt áo vắt lên cho thấy cả sơ mi nhưng chẳng hiểu vì sao anh ta không đeo thắt lưng.

Thế rồi, A vội vã đảo mắt nhìn một vòng quanh căn buồng. Hình như đâu vẫn còn đấy cả. Lối vào phòng nơi có đặt bồn rửa mặt...nước vẫn tiếp tục rịn ra. Vẫn cái vòi nước bắt không chặt... Lớp chiếu lát trên sàn lối vào...Căn phòng rộng sáu tấm tatami ...với cái trần bằng ván ép được mấy thanh gỗ dát theo hình chữ thập đỡ lên...bàn, ghế, kệ sách nhỏ...bức tường có trổ một cánh cửa sổ rộng hơi nhô ra...tất cả tắm trong ánh sáng vàng vàng cam của mặt trời chiều đã ngả về Tây. Bên vè cửa sổ là một chậu cây gì đó lá đã rụng gần hết và chiếc khăn lau mặt xài lâu ngày đã tơi tã...

Tuy nhiên, A. không nhìn thấu phần bên trong chiếc giường kê sát rạt vào bức tường phía Bắc, khuất sau tấm màn bằng vải rẻ tiền màu lá úa in lỗ chỗ hình mấy con cá. Hắn thử lắng tai xem có gì động tĩnh nhưng chỉ hoài công. Tiếng ồn ào ngoài đường phố đã che lấp tất cả. Trong tai hắn đầy mọi loại tiếng động. Tiếng lò xo cút kít của một chiếc xe ba bánh không biết đang chạy về hướng nào, tiếng ba bốn con chó hùa nhau sủa dai dẳng, tiếng cười giòn giã của mấy người đi dạo, tiếng ai đó rửa soong chảo, âm thanh một chuyến xe điện lướt ngang qua, cả tiếng còi hụ của một chiếc tàu biển nào đó từ xa dội lên không trung rồi vọng lại.

Tấm màn cửa lay động. Để ý thì tự nãy giờ hình như nó vẫn lay động như thế. Vậy mà trong lòng, A. vẫn chẳng thấy gì đáng lo. Không chừng trong vô thức, A. thầm nghĩ rằng cái có thể đe dọa hắn, dầu là gì đi nữa, không làm sao đến từ phía đó được. Hắn cởi giày, cố ý tránh nhìn phía xác chết, liếc vội về hướng cái giường và tiến dần đến đó. Dĩ nhiên cái giường trống không, dấu vết chiếu chăn y nguyên tình trạng lúc hắn đi ra khỏi nhà. Hắn thấy mình hơi thiếu cảnh giác. Rốt cuộc, để chắc ăn, hắn kiểm tra ngay cả dưới giường xem và chỉ nhận ra màu men trắng của cái bô dùng đi vệ sinh ban đêm lóe lên một cách yếu ớt.

Hơi tẽn tò, A. kéo tấm màn lại rồi nhìn về hướng xác chết một lần nữa. Từ phía này, hắn nhìn rõ hơn bên trên thân thể con người đó. Mái tóc cắt ngắn sát, hơi cứng... cổ áo như được ai cố tình kéo lên cho thật cao...màu trắng của nó tương phản với cần cổ cáu bẩn đầy nếp nhăn...lỗ tai tái mét rủ xuống...ngón tay xanh gầy như được đánh một lớp phấn...còn móng thì đã thâm tím...

Tuy không nhìn rõ khuôn mặt xác chết nhưng A. hầu như chắc là mình chưa hề gặp người này. Lật đật đi kiểm kê những vết thương trên người nạn nhân, hắn hết xoay quanh bên này đến bên kia cái xác và dí mắt vào mọi góc cạnh giữa nó và sàn nhà. Hắn nghĩ điều quan trọng nhất là phải xem máu có dây bẩn ra sàn hay không. Có lẽ đây là một việc làm không đúng lúc nhưng động tác này có hiệu quả cần thiết để đưa hắn ra khỏi trạng thái tê liệt vì kinh ngạc từ nãy giờ. Nhìn suốt khắp nơi nhưng không nhận ra vết máu vết me gì cả, A bèn ngừng tìm tòi và chỉ chăm chú vào vùng cằm của người chết. Hắn thấy một sợi râu cạo hãy còn sót, đơn độc chĩa thẳng lên trời từ sau chiếc cằm.

Bất chợt bao nhiêu ý tưởng ồ ạt trào lên một loạt như vỡ đê...Không đâu, chưa phải là những ý tưởng bởi vì chúng hãy còn chưa được diễn tả bằng lời nói. Chúng hãy còn ở trong trạng thái xung động nhưng đã giống như một bầy sinh vật vô danh chỉ cùng chung ý muốn là tẩu thoát. Tuy nhiên, trong khi đang cố tìm môt hướng ra, chúng vì hành động quá đỗi thiếu đấu pháp nên làm cho người ta có cảm tưởng đó là một bầy gia súc đang dồn cục trước một lối ra đã bị phong tỏa. Chẳng hiểu thực tình chúng đã bị chẹn mất đường hay chăng! Không đâu, đường ra vẫn còn ở đó đấy chứ! A. thừa biết nếu chịu khó quay lại thôi, hắn sẽ tìm thấy lối thoát. Dĩ nhiên muốn quay lại nhìn, phải có nhiều can đảm. Hiện thời, cái đang làm cho hắn lo sợ lại không có gì khác hơn là chính cánh cửa để thoát thân ấy. ..Thế nhưng muốn chấm dứt nỗi bất an và nỗi khiếp sợ, hắn không thể làm cách nào khác hơn ngoài việc chọn lấy giải pháp này.

Không cần phải nói, giữa hắn và xác chết, chẳng hề có mối liên hệ cỏn con nào. Sự thực rành rành, chắc như đinh đóng cột. Tuy vậy, ngoài hắn ra, có ai biết cho là hắn không dính dáng gì với cái án mạng này. Để thiên hạ tin, buộc lòng hắn phải trưng bằng cớ. Chỉ có bằng cớ nào thật hùng hồn cho thấy hắn không hề có mặt tại phạm trường mới thuyết phục nổi mấy người cảnh sát. Tình thế của hắn hiện nay là như vậy. Bằng chứng hùng hồn đó sẽ là tấm giấy thông hành giúp hắn bước ra khỏi cửa một cách an toàn khi cần thiết. Hắn không biết phải mất bao nhiêu thời giờ cũng như không hiểu chuyện đó có khó thực hiện chăng, nhưng điều chắc chắn là việc hắn quả quyết mình vô tội và việc trưng được bằng cớ để chứng minh sự vô tội đó, là hai sự kiện hoàn toàn độc lập. Công lý hai đường song song sẽ không hề gặp nhau đã đành khó chối cãi nhưng chứng minh được là điều bất khả. Trong khi ấy, định lý cho rằng hai đường không song song sẽ cắt nhau tại một điểm thì chứng minh dễ cái một. Dù sao, cho đến khi mọi sự sáng tỏ hẳn hòi, thật tình khó lòng đưa ra bất cứ một kết luận nào gọi là thông suốt.

Thế mà không hiểu tại sao hắn chưa chịu đi ra cho xong? Cánh cửa nằm ngay trước mặt kia mà. Việc gì cứ phải chần chờ? Dĩ nhiên, đã đến nước này thì khó lòng không trưng bằng cớ. Có điều nên chờ xem thái độ của người gác-dan cái đã. Chỉ cần đợi thêm một tẹo thôi. Hơn nữa, cứ hành động thong dong như người vô tội có lẽ tự nhiên hơn. Thấy mình như thế, thiên hạ có thể tỏ ra khoan dung với mình dầu khi mình thiếu đôi chút giấy tờ. Nếu may mắn hơn, họ còn đâm ra thương tình, tử tế giúp mình đi tìm bằng chứng nữa là....Nhưng trên thực tế, họ có làm y như mình nghĩ không nhỉ?

Chuyện này chẳng lẽ lại bình thường, có thể bất cứ xảy ra ở đâu, để đến nỗi người ta có thể giải quyết bằng những phương tiện bình thường hay sao? Một cái xác không biết từ đâu, chẳng thèm báo trước, đến nằm chình ình trong một căn phòng, chuyện như thế có lý nào được xử lý hành chính máy móc như cuộc khiếu hiện xảy ra hằng ngày? Không, hắn nghĩ không thể như thế được! Đây là một chuyện cực kỳ quái đản, ngoại lệ, cảnh giác bao nhiêu vẫn chưa đủ. Thu thập đầy đủ chứng cớ để biện hộ cho sự ngay thật của mình dễ hay khó không phải là vấn đề ở đây. Điều quan trọng là hắn phải trưng cái thẻ thông hành đó khi bước ra khỏi cửa, bản thân việc này là một cái bẫy nguy hiểm đối với hắn.

Vừa lúc đó chợt có tiếng ai ho ngoài hành lang. Mặt A. co dúm lại. Hắn đứng không động đậy, chong tai nghe. Gai ốc nổi khắp người, chúng chích vào da thịt và lan ra thành những vòng đồng tâm từ chân lên đầu...Rồi hắn bỗng không nghe thấy gì nữa. Hình như hắn từng trải qua cảnh đó trong quá khứ. Ngôi chung cư này xây cất thế nào mà tiếng động từ những căn hộ khác có thể vọng ra ngoài. Không phải bất cứ mọi tiếng động, chỉ riêng vài thứ ngày thường không thể nghe được như tiếng xé giấy hay tiếng thở dài. Vâng, tiếng động lần này có khi cũng cùng một loại như thế.

Dầu sao A. cũng lấy lại được bình tĩnh, ngẩng cằm lên, miệng mở ra và hít hơi vào thật sâu...Đột nhiên, hắn vội ngậm miệng lại, mắt tránh cái xác chết và nhìn sang chỗ khác như e mình hít phải cái độc khí toát ra từ nó. Giờ thì chưa sao nhưng nếu cái xác có bốc mùi cũng là điều khó lòng tránh khỏi. Thế rồi trong lòng hắn lại dậy lên một mối lo mới: lúc cái xác bắt đầu bốc mùi mình phải tính sao đây? Dù chưa hề có kinh nghiệm ngửi thấy mùi thối rữa, nhưng hắn nghĩ tưởng tượng ra được thì cũng không khó. Chắc chắn phải lợm giọng và khó chịu lắm!

Hắn không thể đứng như trời trồng ở chỗ đó mãi dù có khả năng là bao nguy hiểm đang chờ đón lúc hắn đi qua cửa. Và cái đang hờm sẵn đằng sau cánh cửa đó không phải chỉ vô hại như tiếng ho khúc khắc mơ hồ của ai đâu; ngay xác người trước mặt hắn đây chưa chắc đã chịu nằm yên mãi cho. Ngoài ra, bọn bạn làm cùng sở hay những người hắn không ngờ tới có thể bất chợt đến thăm hắn nữa mới khổ chứ...Đó là chưa nói đến những chuyện xui xẻo hơn...Thêm vào đấy, mùi xú uế của cái xác chết này bắt đầu lan tỏa ra khắp căn buồng như lặng lẽ khoe rằng ta đây cũng đang có mặt. Đối với A., nếu sợ nguy hiểm mà thúc thủ ngồi lại đây thì có nghĩa là hắn đã buông trôi hy vọng thoát thân. Như người bị trăn cuốn mà đầu con trăn lại đang ngậm lấy đuôi của nó, hắn hoàn toàn rơi vào trong cái vòng luẩn quẩn, và để tìm một lối thoát, bắt buộc hắn phải cắt đại thân con vật làm đôi ở một chỗ nào đó.

Nói thì dễ chứ cái đuôi con trăn, không phải muốn cắt là sẽ cắt được. Nhìn qua, tưởng như cắt ở khúc nào cũng chẳng thay đổi bao nhiêu nhưng thực ra không đúng. Cắt ở khúc nào rất quan trọng. Do đó, dù đã một lần hạ quyết tâm, hắn lại đâm ra dùng dằng mất thêm thời giờ để đi tìm giải pháp tốt nhất. Trong khi đó, vòng thân con vật mỗi lúc càng siết chặt.

A. rùng mình. Nhiệt độ bắt đầu hạ. Ánh mặt trời chiều vừa mới chói lòa bên cửa sổ không biết đã tắt ngấm khi nào. Từ bao lâu rồi ấy nhỉ. Độ rày chiều xuống nhanh thật. Mới phút chốc thôi mà hắn ngỡ như đã lâu lắm. A. vội liếc chiếc đồng hồ đeo tay. Đã năm giờ mười. Tại sao ngay lúc ấy mình lại không xem giờ? Mẹ kiếp! Lòng hắn tràn trề hối hận. Đầu óc mụ đi rồi chắc, hình như mình không còn có thể tin tưởng nơi nó.

Chốc nữa thôi, trời sẽ tối hẳn. Nếu không còn phân biệt được vật gì cả, bắt buộc hắn phải bật đèn. Hình ảnh một khung cửa sổ hắt ra ánh sáng khi nhìn từ bên ngoài lướt nhanh qua đầu. Hắn liền cảm thấy có một luồng khí nóng chạy suốt cần cổ. Người nào đó có thể nhận ra ánh đèn này. Khi đã có người thấy hắn rồi thì còn đâu bằng chứng vắng mặt nào dùng để phản biện nữa. Chắc chắn hắn sẽ bị gán cho cái tội danh dấu diếm xác chết ngay lập tức.

Nhưng ngược lại, hắn không thể cứ để căn phòng tối hù. Trước tiên, hắn không biết xoay xở trong bóng đêm. Giả dụ có nghĩ ra được một giải pháp hay, hắn cũng không có điều kiện biến nó thành hành động. Ngoài ra, hắn không thể đoan chắc mình sẽ trăm phần trăm an toàn trong bóng tối. Ở khu chung cu này, một tiếng động dù nhẹ nhất như tiếng ho ban nãy có thể lan ra thật xa một cách không ngờ. Tiếng giày hắn bước, tiếng hắn vặn thìa khóa, tiếng hắn hoay hoay với nắm đấm cửa hay lách cách bên những lá chắn lỗ khóa... biết đâu chẳng được kẻ nào đó in vào trí nhớ, để ý rằng hắn có trở về phòng. Lại nữa, cũng có thể có người tình cờ mục kích việc hắn đang làm. Những người như thế, khi thấy cửa sổ không có ánh đèn, ắt sinh nghi, rồi nếu biết cả về sự tồn tại của xác chết, sẽ kết hợp hai chuyện với nhau và cho trí tưởng tượng tha hồ làm việc.

Dù làm gì đi nữa, tình thế thật bi đát. Giờ đây, cách có thể giúp hắn rứt ra khỏi các xác chết này là dàn cảnh như thể hắn chưa hề trở về nhà bao giờ hoặc làm cho mất tiêu cái xác nầy. Ngoài hai phương án ấy, hắn thấy không có cách khác trừ nhắm mắt, xuôi tay và đem tự sự việc mình khám phá xác chết trong nhà đi trình cảnh sát.

Nhất quyết không trình! Bởi vì đó chính là điều mà kẻ sát nhân rắp tâm xúi hắn làm. Ai biết cái bẫy nào đang được giăng ra? Viên sĩ quan cảnh sát có thể cười nhạt và hỏi trả lại hắn: " Một người không liên can gì với anh à ? Chắc không đấy ?" Khi người ta còn chưa nêu được bằng chứng buộc tội, hắn sẽ mặc kệ họ nói gì thì nói. Tuy nhiên mặt khác, hắn cũng chưa tìm ra phương pháp thanh minh cho mình. Nếu hắn quen biết nạn nhân, chuyện tìm bằng cớ hãy còn tương đối dễ. Chứ bây giờ, trừ phi họ tin vào lời nói của hắn, việc chứng minh xác chết là người mình không hề quen biết đã trở thành một điều vô cùng khó khăn, hầu như vô vọng...

Như thế, thân con trăn càng lúc càng cuộn tròn và bao quanh.

Bóng tối lan dần trong ngõ ngách của căn buồng. Màu da xác chết cũng sậm hẳn lại. A. chợt nhớ ra mình chưa nhìn khuôn mặt của nạn nhân một cách kỹ càng. Nếu muốn nhìn cho kỹ thì còn đợi đến chừng nào. Hắn hầu như tin chắc mình không hề quen biết người này nhưng gương mặt người ta khi chết có thể khác đi một cách đáng kể so với tướng mạo lúc còn sống.

Hắn vẫn do dự chưa vội mó tay vào xác chết. Hắn muốn sao chỉ cần mỗi một động tác mà cũng xong việc. Trước tiên, túm lấy mớ tóc để nâng cái đầu lên và cùng lúc, kéo nó qua bên trái.... Coi bộ cũng thông đấy tuy rằng kết quả là chỉ hơi kéo được cái đầu qua một bên thôi. Cho chắc ăn, hắn bèn tự thử với cái đầu mình. Nói chung có vẻ suôn sẻ nhưng vẫn chưa hoàn toàn. Tốt hơn lấy cả hai tay mà xoay nó. Cái đầu người chết vốn nặng, mình phải vận hết sức. Hắn không muốn đụng tới nó bằng tay trần nên lấy cái khăn mặt treo bên vè cửa sổ bao quanh bàn tay phải. Sau đó sẽ vứt khăn đi. Hắn quì một gối xuống bên cạnh cái xác và chuẩn bị sẳn sàng. Vấn đề là khi cho hai tay xuống rồi, phải làm một phát thật nhanh thật gọn.

Cần cổ người chết cứng dễ sợ. Hắn có thể xoay để lật nó qua một bên nhưng không thể làm xong cái một. Lúc đầu hắn tính nhầm cách phân bố sức lực, quá đà và đánh mất thăng bằng, đến nỗi bổ nhào ngay lên cái xác. Bây giờ xác ấy là một khối cứng nhắc, chắc là hiện tượng co quắp thấy nơi người chết.

A. phải xoay cần cổ cái xác một cách chậm rãi để nó khỏi rít lên như cưỡng lại. Mái tóc người chết ẩm lạnh. Rốt cuộc khuôn mặt anh ta được lật ngửa, hướng về phía hắn. Bộ tịch cái miệng trông như người ăn phải của chua. Đôi mắt hé mở, một chút tròng đen hé lộ sau riềm mi. Gò má lộ rõ, khuôn mặt hơi thưỡi. Chung quanh lỗ mũi có nét như đang làm trò hề. Ngoại trừ nước da hơi lạ lùng, toàn thể khuôn mặt và dáng vẻ trông dễ coi, hiền lành như người đang bối rối vì bị bắt gặp ngủ dậy trễ.

A. chợt muốn rú lên nhưng không thành tiếng và nhảy qua một bên. Cả người hắn run lẩy bẩy và có cảm tưởng mình không kềm hãm nổi các khớp xương lóng tay lóng chân khỏi bật tung ra bất cứ lúc nào. Lúng túng, hắn rảy cái khăn mặt đang bao bàn tay mặt, nhắm khuôn mặt xác chết và thiếu điều vứt mạnh lên đó. Tuy không trọn vẹn, cái khăn cũng đã phủ gần hết nó.

Nỗi sợ hãi của hắn không vì một lý do nào mới mẻ. Chắc chắn khuôn mặt đó không có chi tiết nào để giúp hắn nhận ra là ai. Hình như sự thiếu óc tưởng tượng của hắn đang bị người đó phục thù chút chơi. Lý do là hắn cũng từng nghĩ khuôn mặt kẻ chết không có một nét có cá tính nào để mà mong đợi. Hắn không cưỡng nổi để khỏi buông ra những tiếng rên rỉ từng hồi một rồi chập choạng bước đi vòng quanh cái đầu của xác chết, băng ngang căn phòng rồi gục mình trên mặt bàn. Hai tay chống xuống để giữ thân hình, hắn đưa mấy ngón tay xoa nắn thái dương.

Hắn mải miết xoa nắn hai bên trán như thế một đỗi lâu. Rồi bất chợt, hắn nhỏm người dậy và biết mình phải làm gì. Tất cả những gì cần làm là đưa cái xác ra khỏi chốn này. Không ai biết nó đang nằm đây ngoại trừ hắn và phạm nhân, người đã đến đặt nó. Nếu như có ai khác biết được, chắc họ đã không giữ im lặng lâu la như thế này mà đã thừa cơ hội làm cho mọi sự vỡ lở ra rồi. Bây giờ nếu hắn thủ tiêu được cái xác thì dĩ nhiên, phạm nhân thực sự sẽ không dại gì lên tiếng phản đối mà chính hắn cũng sẽ thoát cảnh bị nghi ngờ.

Điều duy nhất hắn cần là một giải pháp có tính quyết định như việc chặt cái thân con trăn làm đôi. Nếu dời được xác chết đi, hắn không những thoát ra khỏi cái vòng luẩn quẩn mình đang kẹt trong đó mà còn xua được nỗi sợ hãi canh cánh bên lòng khi đứng trước cánh cửa. Khi cắt một chỗ ở vòng xoắn trên thân con trăn, nó sẽ nới lỏng ra. Mâu thuẫn về cánh cửa cũng thế, nó sẽ tự dưng biến mất. Ít nhất, có thể hiểu như vậy! Cần gì suy nghĩ rối ren. Tuy hắn cho rằng mình đã tính hết mọi sự nhưng trên thực tế, phải chăng hắn chưa hề tính toán được gì cả! Sự thể bây giờ đã đổi khác. Tình thế có thể cứu vãn nếu hắn biết dung hợp khả năng suy luận với phán đoán cụ thể. Chuyện dời cái xác không phải là một hành động phi lý sinh ra từ hoàn cảnh tuyệt vọng. Nó có cơ sở vững chắc và có nhiều lý do xác đáng để biện minh.

Việc thử đứng ở lập trường của một người khác để phán đoán cũng là điều hữu ích đối với hắn. Đặc biệt là khi dời cái xác, hắn sẽ có lợi hơn khi ở trong tư thế người đã đem nó đến đặt ở chỗ này. Tìm thấy một xác chết vô danh ngay giữa nhà mình, vấn đề vì quá giản dị nên việc giải quyết mới thành khó khăn. Tuy vậy, nhờ cơ hội suy nghĩ về những câu hỏi mà phạm nhân thường tự đặt cho chính y mà A. có thể tìm ra nhiều cách thức đánh giá tình hình. Nói ví dụ, phạm nhân có xác suất là người ở ngay trong khu chung cư này. Chuyện tin được bởi vì cái xác đã được đưa tới đây giữa thanh thiên bạch nhật, chẳng hạn trong khoảng 10 tiếng đồng hồ mà A. vắng nhà. Có ai vác cái xác như thế này đi xuyên qua thành phố giữa ban ngày đâu. Dẫu có cho rằng nó đã được di chuyển nội trong khuôn khổ khu chung cư thôi thì cũng gọi là thỏa đáng.

Dĩ nhiên, chưa có thể đoan chắc phạm nhân có chủ ý chọn căn buồng của hắn làm nơi đặt cái xác hay y chỉ tiện đâu vứt đấy. Dầu sao, có lẽ hàng xóm của hắn, nhiều người biết là ban ngày dân trong chung cư không mấy ai có nhà và ổ khóa căn buồng hắn dù được khóa cũng chẳng khác gì bỏ ngỏ. Nhưng nói gì thì nói, không chỉ riêng căn buồng của hắn mới ở trong tình trạng như thế. Trong số mười lăm căn buồng ở tầng trệt lẫn tầng hai, có biết bao nhiêu căn ở trong tình trạng ấy. Hơn nữa, căn hộ của hắn vì nằm ngay đầu cầu thang đi lên tầng hai khiến cho nó trở thành đối tượng lựa chọn hết sức lý tưởng nếu phạm nhân là người sống ở tầng trệt. Đây chỉ là một sự phỏng đoán có hơi quá lố nhưng biết đâu không chứa đựng phần nào sự thực.

Điều hắn chắc mẫm là cả cái xác lẫn kẻ giết người đều không thể nào có mối quan hệ gì với hắn. Về mặt lý thuyết, có thể chấp nhận rằng người nào đó đã mưu đồ làm khốn hắn và cái xác chết chẳng qua một phương tiện để thực hiện. Thế nhưng sau khi thử điểm mặt một vòng những người thân thuộc, hắn không thấy ai có thể hành động đáng sợ như vậy. Hắn cũng không tài nào nhớ mình đã làm gì để chuốc lấy hận thù với người khác cả. Có thể kẻ giết người chủ tâm nhắm một người không quen biết. Một người tuyệt đối vô can càng tốt. Chứ không có lý do nào khác để người bị mắc vào tròng lại là hắn được.

Hắn không tìm ra điều gì có thể ngăn trở kế hoạch hắn di chuyển xác chết. Có lẽ là không. Nói có lẽ bởi vì trừ phi phạm nhân đã khéo dàn cảnh làm người ta nghĩ hắn có dính dáng với xác chết. Điều này đâu phải hắn chưa từng nghĩ tới. Nếu mình là thủ phạm, A. nghĩ, nhất định mình đã tính đến mọi diễn tiến của kế hoạch ngay cả khả năng này từ đầu. Thủ phạm có nhiều cách thức. Ví dụ y có thể làm cho người gác dan trong chung cư đinh ninh là người tên A. có đem một ông khách về ngủ qua đêm. Hay là từ ngoài y vờ gọi điện thoại về chung cư nhờ kiếm mình. Rồi khi người gác dan nói ông A. đó không có nhà thì hắn sẽ nói với một giọng nạt nộ hăm he kiểu xã hội đen là mình nhất định đang nằm dài ở trong buồng và trách mình đã không tôn trọng giao kèo. Tự nhiên, người gác dan sẽ tin chắc anh chàng này đây là đồng bọn của mình.

Đứng vào địa vị của thủ phạm, A. nghĩ mình phải xử sự như vậy, nghĩa là chỉ cần gây được ấn tượng mạnh nhưng đừng có lộ diện.

Tuy nhiên nước cờ nói trên chỉ gây bất lợi cho hắn khi nào xác chết còn nằm trong phòng. Nếu việc đó không xảy ra, ngay từ đầu đã không có chuyện. Còn như khi người ta lục soát từng nhà một trong khu chung cư thì không có người thuê nhà nào tránh khỏi sự nghi ngờ và kẻ nào vướng cái xác chết trong buồng mình sẽ là người bị buộc tội. Cho dù người ấy có quả quyết mình vô can, việc cái xác nằm giữa nhà ông hay bà ta là chứng cứ sờ sờ khó lòng chối cãi. Lúc ấy, một lần nữa, ông hay bà đó sẽ được yêu cầu phải chứng minh được là mình không liên can gì với xác chết và mình không có mặt lúc án mạng xãy ra. Nhưng đâu là cách giản dị nhất và an toàn nhất để tống khứ xác chết? An toàn hơn cả việc đào cái hố và chôn nó xuống?

Giờ đây, vấn đề cụ thể là phải chọn căn buồng nào để chuyển cái xác này qua? A. đứng tựa lưng vào thành cửa sổ, nhìn trừng trừng cánh cửa nằm bên kia cái xác chết, làm như xuyên qua cánh cửa, hắn có thể đánh một vòng đến từng ngõ ngách của khu chung cư. Thế nhưng hắn thấy bên ngoài sao mà ồn ào hơn dự tưởng. Bây giờ là sáu giờ kém năm chiều. Hầu hết dân cư trong khu chung cư là người đi làm, dù một mình hay cả hai vợ chồng, nên họ ít khi đi ra đi vào. Tuy vậy, đây là khoảng thời gian trong ngày bất tiện cho hắn nhất. Dĩ nhiên, tiếng động và sự chộn rộn luôn luôn là tấm phên che đậy nên ngược lại, hắn có thể đem những điều kiện tự nhiên ấy phục vụ cho mục đích của mình. Việc di chuyển xác chết sẽ êm thắm nếu hắn biết phối hợp tiếng động bắt buộc phải gây ra với những nhịp chân vừa mới bước qua. Ít nhất, hắn không cần phải lo lắng mỗi khi mở hoặc đóng cửa.

A. đã có sẵn một chương trình để di chuyển xác chết. Hắn sẽ dùng cái mẹo học được trong một cuốn phim và hắn rất thán phục. Nghĩa là hắn sẽ làm như đang đỡ một người say. Thường ngày, A. ít khi vừa đi vừa nắm tay ai cho nên việc tựa kề bên vai một thân thể là chuyện cực chẳng đã, nhưng thôi, đây không còn là lúc kén cá chọn canh. Hơn nữa, gói cái thây trong một tấm chăn bông dấu dấu diếm diếm chỉ tổ khêu gợi sự tò mò của thiên hạ. Hắn phải biết lợi dụng cái tri thức thông thường của người đời là hễ xác chết thì phải dấu biến, mà làm ngược lại. Có thể đấy là nguyên tắc được thủ phạm áp dụng khi đem xác chết bỏ vào căn phòng một người hoàn toàn vô can. Vật nào dấu đều có ngày bị khám phá ra. Nếu bề gì cũng bị lộ thì chi bằng từ đầu, kiếm cách kiểm soát để cho sự khám phá đó đi theo chiều hướng thuận lợi cho mình.

Vào giờ này, đem xác chết xuống tầng dưới là một việc mạo hiểm. Cho dù có khéo ngụy trang đến đâu, khi thực hành, chưa chắc tránh nổi sự dòm ngó. Hơn nữa, thường thường khi di chuyển, người ta thường đi từ phía cổng ngoài để tiến về bên trong chung cư. Nghĩa là, giờ đây phải là lúc hắn vừa mới về đến nhà. Nếu bây giờ hành động ngược lại thì sẽ không giống ai, thiếu tự nhiên, gây suy nghĩ cho những kẻ nhận ra điều đó và đánh thức sự tò mò không lành mạnh nơi họ. Sau khi đánh giá tình hình cụ thể, hắn thấy mục tiêu kế hoạch của mình chỉ còn là một trong những căn buồng nằm ở tầng hai chớ chả đâu khác.

Chỗ lý tưởng nhất để dấu cái xác có lẽ là một trong ba căn hộ nằm xa hơn cái buồng của hắn so sánh với vị trí cầu thang đi lên. May thay, ba căn đó ban ngày không mấy khi có ai ở nhà. Dĩ nhiên hắn nào biết hôm nay giờ này những người sống trong đó đang làm gì ở đâu.Vì nhớ là chưa nghe có tiếng giày, hắn đồ chừng họ vẫn chưa về. Căn hộ sát bên cạnh hắn nhất là của một anh chàng độc thân to lớn, rậm râu, có khuôn mặt tròn quay và cái tật hay chậc lưỡi, tiếng chậc to đến nổi đứng bên này tường hãy còn nghe. Anh ta làm nghề chào hàng cho một tiệm chuyên về máy hàn ống, và khi uống rượu say mèm trở về nhà buổi tối thì hễ càng say anh chậc lưỡi càng nhiều. Trừ hai ba bận tình cờ gặp nhau ở nhà tắm công cộng, A. không bao giờ trao đổi với anh ta lấy một câu.

Sau căn đó là buồng một anh chàng còng lưng với đường râu quai nón dưỡng thật dài hai bên má. Anh ta sinh sống làm sao, A. cũng chẳng biết nhưng cứ mỗi khi A. đi ngang phòng, lúc nào hắn cũng thấy anh ta đang nghêu ngao hát mấy khúc như âm nhạc cải cách. Anh này đi về không có giờ giấc gì cả; có khi anh ta vội vội vàng vàng hết ra lại vào, có khi im hơi lặng tiếng cả mấy ngày liền. Đôi lúc anh gây ồn ào bằng cách vặn ra-di-ô to hết nấc như thể đang nổi cơn khùng, nhưng khi có ai chịu không nổi, đến trước cửa để cằn nhằn thì thấy trong buồng trống trơn.

Căn hộ thứ ba nằm ở cuối hành lang là của một cặp vợ chồng. Khổ một nỗi là A. hầu như không biết gì về họ cả cho dù hắn cũng chẳng cần gì thông tin để có thể thực thi kế hoạch. Chỉ cần biết họ là người không quen biết, hắn đã thỏa mãn. Thật vậy, càng không quen biết, càng dễ hành động...

Thế nhưng khi nghĩ rằng cặp vợ chồng có thể hốt hoảng khi khám phá ra cái xác chết được vác vào để trong nhà, A. hơi tội nghiệp họ. Đã là vợ chồng với nhau, mỗi người đều có trách nhiệm trước những lo âu của người khác, do đó sự đau khổ và bối rối của họ có thể nhân gấp đôi. Không đủ nghị lực ngồi đó bình tĩnh chờ đợi cuộc điều tra của nhân viên cảnh sát sẽ xảy ra, họ có thể chạy ra khỏi cửa và như thế, rơi đúng ngay vào cái bẫy thủ phạm đã giăng ra... A. tự nhủ : "Điều đó không phải lỗi tôi gây ra. Tôi là kẻ trong cùng hoàn cảnh như mấy người nhưng đã khôn khéo nghĩ được cách thoát thân đó thôi. Mỗi người phải tự lực nghiên cứu để tìm ra một giải pháp cho mình chứ! Còn có biết bao nhiêu là buồng của những người không quen biết kia kìa!". Nghĩ tới chỗ nầy, hắn thấy người đem cái xác bỏ vào nhà hắn có thể là nạn nhân của một hoàn cảnh tương tự khi có ai khác đã chở cái xác đặt ngay nhà họ! Biết đâu cái xác này chẳng được chuyển hết căn hộ này sang căn hộ khác như chạy lòng vòng theo một chu trình quái đản! Ý nghĩ kỳ cục này làm cho hắn nghiến chặt hàm răng lại. "Thôi nghĩ sâu xa chi cho mệt xác! Mình chỉ làm như người ta từng làm cho mình trước đây thôi". Tìm ra được điều này, nỗi buồn phát xuất từ mặc cảm phạm tội của hắn chợt như tan biến.

Hắn sẽ hành động từng bước một như thế này. Trước tiên, dĩ nhiên là hắn phải biết trước chắc chắn những căn hộ mục tiêu của hắn hiện không có ai, sau đó mới mở khóa để sẵn. Theo kinh nghiệm đã có với ổ khóa nhà mình, hắn tự tin sẽ mở chúng trót lọt dù, bằng cách này hay cách khác. Ít nhất hắn phải mở được một trong ba căn. Hắn sẽ lần lượt thử cả ba xem sao. Tùy theo kết quả dễ hay khó mở, hắn sẽ quyết định dùng căn nào. Thế rồi hắn sẽ trở lại phòng mình và từ cửa sổ, kiểm soát động tĩnh ngoài đường phố. Hắn thử tính toán mình cần bao nhiêu thời giờ tất cả? Kể từ khi có bóng người lọt vào tầm mắt của hắn cho đến khi người ấy đi vào bên trong khu chung cư và đến chân cầu thang, phải mất bao nhiêu lâu? Hắn thử dùng mắt đo sơ đoạn đường: cần ba mươi lăm giây đồng hồ. Nói khác đi, nếu lúc bắt đầu kế hoạch mà hắn không thấy có ai, hắn phải thu vén mọi việc trong vòng ba mươi lăm giây còn an toàn này. Hắn sẽ xốc vai xác chết và bước ngay ra ngoài hành lang, để cánh cửa buồng mình bỏ ngỏ. Cách đó không những giúp hắn tiết kiệm được vài giây mà còn dùng nó như tấm bình phong để che đậy việc làm. Đó là lợi điểm khi chọn một trong một trong những căn hộ ở cuối hành lang. Hắn nhẩm lại trong đầu những giai đoạn kế tiếp: đẩy cái xác vào trong căn hộ mục tiêu, khóa cửa lại như cũ rồi bước lui về phòng. Hắn thử nhớ ra từng động tác một rồi thực tập lại trong buồng mình. Tính ra phải mất đúng hai mươi tư giây. Còn thừa những trên mười giây. Nhỡ trường hợp xác chết có đánh rơi giày hay có một sự cố tương tự, hắn hãy còn đủ thời giờ để lượm lên.

Dần dần hắn không còn cảm thấy ấn tượng kinh hoàng trước xác chết nữa tuy vẫn không thể nào xem nó như một người bạn đường lý thú. Thật vậy, cái anh chàng ngu ngốc này không thể nào thương được. Anh ta gây bao phiền toái, đang ở chỗ này lại di chuyển ra chỗ khác, làm khốn khổ cả những người mà anh ta chưa hề quen biết. Nhưng thôi, ta chỉ còn phải kiên nhẫn thêm chút nữa, hắn nghĩ. Giờ đây, xác chết bắt đầu trở thành cái bóng xạm đen và tưởng chừng đã mất hết trọng lượng.

A. lấy cái chìa khóa phòng mình ra khỏi túi. Hắn tung lên trời rồi chụp lấy, tung hứng mấy lần, xoa xoa vuốt vuốt nó trong lòng bàn tay. Còn mười phút nữa... Hắn nghĩ chỉ còn độ mười phút nữa thôi. Lúc đó trời sẽ tối, muốn đọc báo cũng không thấy mặt chữ nên dù có lười đến đâu thì người ta cũng phải đứng dậy bật đèn. Như thế, khi không thấy có ánh đèn lọt qua ngạch cửa, biết chắc mọi người đều vắng nhà, hắn sẽ bắt tay vào việc...

Hắn đưa một điếu thuốc lên môi và đi kiếm que diêm.

Thế nhưng khi nghĩ tới câu chuyện này, hắn thấy buồn cười không chịu được. Tống khứ một cái xác chết ra khỏi nhà đâu có gì thay đổi việc giữa hắn và cái xác có mối liên hệ nào hay không. Ừ, cái mà luật pháp có thể trách cứ không phải là mối quan hệ giữa hắn và xác chết mà là sự vụng về của hắn khi để lâm vào một tình huống buộc phải chứng minh rằng mình không liên can gì đến nó. Nói cho cùng, luật lệ là văn bản và cưỡng bách nhưng nếu biết giải thích với thiện chí thì trong đó cũng còn có tình người. Tóm lại, con người thường vẫn hưởng tự do miễn đừng hành động quá vụng về.

Dĩ nhiên, con người nếu hành động vụng về đều có thể gặp nguy hiểm mà không ý thức. Nhưng đó có nhất thiết là điều đáng trách móc không? Kế hoạch di chuyển xác chết này có thể chỉ một trò diễu dở nếu người mà hắn sắp đem xác chết thảy vào nhà lại là chính cái người đã đem xác chết đến đặt giữa nhà hắn trước tiên. Đây không phải là chỗ mà pháp luật tỏ ra công bình vô tư đó sao! Khỗ nổi, cái ý nghĩ độc đáo này chẳng gỡ rối cho hắn được tí nào. Ôi chao, có gì đây? Cái gì làm lồng ngực mình đau nhói lạ lùng?

Hắn đưa tay lần mò trên mặt bàn, cố gắng lục lọi giữa đống tạp chí bừa bãi, nhấc cả cái khay nhôm chất đầy bát đĩa đựng đồ ăn thừa, nhưng một que diêm cũng không thấy. Mẹ kiếp! Hắn nhớ rành rành mình có để diêm ở đây mà. Hay là cái xác đã cuổm nó nhét vào trong túi rồi?

Bất giác trong đầu hắn lóe ra một tia sáng. Cái giả thuyết buồn cười là xác chết đã cuổm mấy cây diêm của hắn dấu đi kết hợp với nhận xét xác chết như đã được thủ phạm di chuyển lòng vòng, đã trở thành một tiếng còi báo động vô cùng mạnh mẽ và kinh hãi. Phải rồi, bằng chứng cụ thể làm gì mà không có. Tại sao mẹo vặt như thế mà bây giờ mình mới nghĩ ra? Thủ phạm chỉ cần khéo léo sắp xếp một chút thì việc chận cho xác chết hết chạy vòng tròn đâu có khó. Ví dụ lấy cái hộp diêm trên bàn nhà hắn và dúi vào túi xác chết. Cái hộp diêm đặc biệt đó lấy ở "Ba Con Mèo", tên một tiệm cà phê hắn thích lui tới. Hình in trên hộp hơi dễ đập vào mắt. Ba con mèo có vằn đen và xanh lá cây trên một nền vàng kim, xếp cạnh nhau như một xâu cá khô. Hình như trên hộp, hắn có ngoáy một hai chữ để ghi nhớ điều gì đó. Cho dù không hề ghi chép gì chăng nữa, hắn khó thể chối được là hộp diêm đó không liên can gì tới mình. Sao mà mình lại bất cẩn đến thế! Nói tóm lại, cái khó khăn để hắn chứng tỏ sự trong trắng của mình không chỉ nằm ở phạm vi lý thuyết. Và hộp diêm chỉ là một trong những bằng chứng cụ thể. Nó còn có thể là tấm danh thiếp, tấm ảnh hay sợi tóc của hắn vướng chung quanh ngón tay xác chết chẳng hạn. Tất cả mọi đồ vật tản mát trong căn phòng này đều có thể đóng vai trò tang chứng đó.

Điếu thuốc lá rơi khỏi môi hắn. Hắn để mặc cho rơi. Chưa bao giờ hắn để ý là một điếu thuốc cũng có sức nặng như lúc này. Như dò hỏi, hắn quay lưng dòm ra ngoài cửa sổ nhưng không còn tìm đâu ra vầng ánh sáng mà hắn chờ đợi. Chung quanh góc cạnh mỗi vật chỉ còn một quầng trong trong mờ mờ bao bọc. Để gỡ được từ xác chết bất kỳ vật gì có thể dùng làm bằng chứng lập được mối liên hệ giữa đôi bên, hắn bắt buộc bật đèn lên, và như thế, lại tạo ra thêm một chứng cứ rõ ràng là hắn có mặt trong nhà vào giờ đó....

Nếu làm được thì hắn đã muốn thanh toán cái xác chết trước khi bật đèn lên. Dĩ nhiên hắn chưa hề từ bỏ ý định di chuyển cái xác. Hắn định bụng tiếp tục tiến hành nó ngay sau khi kiểm điểm là trên cái xác hoàn toàn không còn cái gì có thể dùng làm bằng chứng buộc tội hắn nữa. Ngay khi loại trừ tất cả những khả năng buộc tội đang dính trên xác chết, hắn còn phải giải quyết vấn đề là làm sao chứng tỏ hắn chả có liên hệ gì với cái xác. Một khi di chuyển được nó đến một chỗ nào rồi, hắn sẽ bình tâm bật đèn lên. Thật ra, để đèn sáng còn tốt hơn vì nó chứng tỏ được là hắn vô tội. Thế nhưng nếu việc lục soát cái chết là điều kiện tiên quyết để kế hoạch dời xác của hắn thành công một cách trọn vẹn và ánh sáng cần cho mục đích đó, hắn thấy mình không có cách nào khác hơn là tin tưởng vào khả năng thành công của mình và xúc tiến bằng cách bật đèn ngay bây giờ. Thây kệ những gì có thể xãy ra nếu mình vẫn không rời khỏi cái xác, hắn bật đèn lên.

Ánh sáng chói chang như thể gây chấn động đối với hắn làm hắn bắt đầu đổ mồ hôi. Thần kinh hắn đã hết chịu nổi? Không gian chung quanh như thu hẹp lại và tất cả mọi đồ vật bức bách hắn đến ngột ngạt, đòi lập lại mối liên hệ cũ với hắn. Hơn hết, cái xác tươi mới nằm ra đó cũng như muốn lên tiếng là có tôi đây. Những bức tường và đồ vật quen thuộc trong phòng thì không nói gì chứ đến cái xác kia cũng đòi hỏi như vậy thì hắn không thể chấp nhận được. Nhưng đã lỡ bật đèn rồi. Cái xác giống một tảng đá bất di bất dịch nằm giữa con suối như để làm nổi bật dòng nước. Thế rồi dòng thời gian bắt đầu cuồn cuộn chảy chung quanh cái xác, từ từ nhưng chắc chắn, đã lôi kéo A. đến gần nó hơn.

Hai cái túi áo khoác, bên mặt lẫn bên trái, đều nằm khuất phía dưới xác chết. Mấy túi quần cũng vậy, khó mà khám xét khi tử thi trong tư thế này. Không cách nào khác hơn là lật nó lên để người chết nằm ngữa mặt ra. Rồi hắn ước lượng phải dùng đến bao nhiêu sức cho việc nâng lên đặt xuống, có bao nhiêu lực cản, tính toán vị trí, phương hướng và kết quả có thể đạt được. Hắn muốn tiếp xúc với xác chết càng ít chừng nào càng tốt chừng nấy. Sao không thử đặt cái cán chổi ở dưới làm đòn để bẩy cái xác nhỉ? ...Hay là bước qua phía bên kia các xác rồi nắm lấy vè áo mà kéo.... Cứ xem độ cứng của cái cần cổ người chết khi nãy, bây giờ cánh tay mặt đang duỗi ra chắc không thua gì đá. Hắn có thể lật xác chết lên dễ dàng bằng cách kéo mỗi cái cổ tay thôi. Nhưng nhìn cái cổ tay đó, đủ biết nó đã chết từ lâu rồi. Sự chết ngưng tụ tại đây còn rõ rệt hơn là trên khuôn mặt. A. lo ngại rằng nếu vô ý sờ phải chỗ này, hắn sẽ bị nhiễm cái chết tức khắc. Hắn mới lấy mấy trang giấy một tạp chí đang mở giở chừng kẹp hai bên cổ tay người chết, nắm lấy nó và kéo. Thế nhưng ngược với mọi dự đoán của A., cả cổ tay lẫn khuỷu tay đều lung lay. Thì ra cánh tay này đã bị bẻ quặt một cách khác thường ngay lúc đầu nên bây giờ nó vẫn cong vòng theo một góc cạnh lạ lùng.... Xương cánh tay chắc đã gãy từ lâu. Cái xương gãy nơi người chết thường dễ làm ghê tởm hơn cùng một chấn thương nơi người còn sống. Chẳng lẽ khi gãy rồi thì gân xương không còn cứng lại được sao? Hoặc là có chuyện gì khác xảy ra cho nó?

Dù sao, hắn phải thu xếp cái việc lo lắng đến muốn ói này càng sớm càng tốt. Hắn nhặt chiếc giày lăn lóc trên thềm xi măng ở cạnh lối vào và mắc nó vào bàn chân mặt của mình. Có thể hơi thô bạo nhưng hắn dự định sẽ lật ngược cái xác lên bằng cách đá hất vào thân mình người chết. Hắn không ngừng vận sức ẩy cái xác bằng bàn chân; trước tiên là phần trên thân người, sau đến mông và đôi chân lần lượt đổ qua một bên cái bịch và mặt ngữa lên trên. Tất cả đều đúng theo dự định duy chỉ có cái áo khoác màu xanh của xác chết đã bị vấy một vệt trắng do chiếc dày của hắn in lên. Một luồng khí lạnh lan khắp châu thân và cảm thấy việc mình vừa làm giống như một điềm gở mà giờ đây có hối cũng không kịp. Hắn vội vã đi tìm cái bàn chải quần áo để chà xát cho sạch vết bẩn. May mắn là nó sạch đi ngay và nếu người nào không để ý, sẽ khó lòng nhận ra được.

Thế nhưng cái vết giày chẳng phải là mối lo lớn cho lắm nếu so sánh với chuyện xảy ra sau đó. Trong khóe mắt hắn chợt bắt gặp một vệt màu nâu nhạt, mà ban đầu hắn ngỡ là miếng giấy gói đồ, đang dính vào dưới cổ áo của người chết. Kéo cái cổ áo sơ-mi của nạn nhân ra để nhìn cho rõ, hắn nhận ra chiếc áo ấy đã bị rách và cái mà hắn vừa nhìn thấy là mảnh vải đã bị rách ra. Cái chấm nâu là một vệt máu khô đã phai màu.

Hành động như phản xạ, hắn nhìn xuống chân mình, nơi cái thây vừa nằm sấp ngực mới đây thôi. Quả như hắn đã tiên liệu, có một vệt máu màu sét rỉ to cỡ một đồng bạc nhôm một yên. Hình thù của nó không được cân đối, giống như một mụn ghẻ với một cái vè óng ánh bao quanh và một nốt đỏ hơi trong chính giữa. Có lẽ một vài giọt máu đã thấm qua lớp vải chỗ áo bị rách và đọng khô lại trên mặt sàn.

Phản ứng của hắn trước cú sốc không dữ dằn như hắn tưởng tượng. Nó chỉ là một nỗi kinh ngạc làm tê liệt tứ chi. Sau một lúc, hắn cúi xuống nhặt cái khăn lau mặt mới rơi xuống sàn khi hẳn lật ngửa cái xác và bắt đầu lau chùi vết máu một cách máy móc. Hắn nhổ nước bọt lên vết bẩn và chùi thêm một hồi nữa. Chẳng mấy lúc mặt sàn lát chiếu đã sạch nhưng mấy chỗ máu thấm len vào từng thớ chiếu nhỏ vẫn không đi hết được. Hắn bèn bước về phía bồn rửa mặt để nhúng ướt cái khăn. Trên lối đi, hắn lơ đãng nhìn khuôn mặt xác chết đang nằm ra đó. Nó có lấm tấm mấy đốm thâm thâm ở phía trái tức là cái phía bây giờ ngửa lên nhưng hồi nãy hãy còn úp sấp. Nhưng coi nào, lần đầu khi hắn có dịp nhìn nó thì những đốm này chỉ tập trung ở vùng chung quanh mũi và phía dưới cằm. Có lẽ đây là dấu hiệu của hiện tượng người ta gọi là "vết bầm dập của xác chết". Có phải những cái đốm này cũng thay đổi vị trí theo trọng lực của quả đất mỗi khi người ta đổi chỗ xác chết? Thành ra, gọi là cái xác chứ nó không còn gì khác hơn là miếng bọt biển ướt đẫm một chất nước có màu.

Chiếc khăn lau ẩm ướt không giúp hắn bao nhiêu để tẩy cho được vết bẩn đã bám vào thớ chiếu xanh nhạt. Phải chi có được một thứ dung dịch nào dễ bốc hơi hơn, ét xăng hộp quẹt máy, cồn hay thuốc tẩy mực. Trong khi chờ đợi, thử tẩy bằng xà phòng xem sao! Đó là phương pháp hắn áp dụng khi nhỡ bị đứt da chảy máu lúc cạo râu và thấy khá có hiệu quả. Trước hết, hắn bôi ít xà phòng cạo râu chung quanh vết máu đọng, rồi đập đập lên đó với một miếng vải thật ướt cho đến khi bọt dậy. Vắt khăn, lau hai ba lần như vậy thì quả là vệt máu đã biến mất, nếu không nhìn kỹ, khó lòng nhận ra. Khốn nỗi, tấm chiếu chỗ đó vì được chà xát kỹ lưỡng nên cũng sạch bong.

Kiểu đó, hắn không thể đánh lừa ai được. Ngay cả một người vô tâm nhất cũng nhìn thấy chỗ trắng đó trên mặt chiếu. Nếu một mai hắn có bị tình nghi thì đây là chứng cớ sẽ làm tiêu ma đời hắn. Nghe nói có một loại thí nghiệm hóa học mà khi dùng nó, người ta có thể khám phá ra cả những vệt máu lờ mờ nhất. Người kiểm tra chỉ cần nhỏ những giọt hóa chất ấy lên, vết máu sẽ phản ứng và phát ra một màu xanh huỳnh quang.

Tóm lại, xác chết làm như muốn lợi dụng cái vệt máu khô bé xíu này để cài then cố thủ trong căn phòng. Dự tính di chuyển cái xác bây giờ đã mất hết ý nghĩa. Trước sau gì vết máu cũng sẽ bị khám phá dù xác chết đã được khuâng đi đâu chăng nữa. Một khi cái xác bị phát hiện, người ta sẽ đến từng nhà điều tra và nhân viên hình sự sẽ xem xét từng căn hộ một, bất luận dân cư trong đó là đối tượng tình nghi hay không. Dấu tẩy xóa mới đây trên tấm chiếu mặt sàn này chắc chắn làm họ mừng hết lớn. A. sẽ hết sức khốn đốn, không thể che đậy nó bằng bất cứ món đồ nào trong nhà vì cái vết máu khả nghi ấy nằm giữa lối ra vào!

Hắn nghĩ bụng không biết cái vết máu này đang chuẩn bị chuyện chi để tiết lộ cho nhân viên công lực khi họ khám phá ra nó đây? Chắc chắn là cuộc điều tra sẽ theo đúng bài bản. Trước hết, những nhà điều tra sẽ so sánh vệt máu đó với các loại máu khác và đưa ra mọi thứ giả thuyết. Sau đó họ sẽ chú ý đến vấn đề giờ giấc. Lúc ấy, vai trò của vệt máu mà A. muốn tẩy xóa sẽ là yếu tố quyết định bởi vì nó chứng minh được rằng lúc xác chết nằm trong buồng hắn, vết thương hãy còn mới toanh, nói cách khác, chỉ trước hay sau thời điểm nạn nhân chết một lúc. Khám phá đó đủ gây khó khăn để cuối cùng bắt chẹt hắn. Vệt máu nhất định sẽ bám sát, không để hắn thoát.

Như người không rửa được thật sạch cáu ghét dính vào tay, cứ phải cố rửa đi rửa lại cho kỳ sạch, hình ảnh vệt máu làm hắn quá dao động nên A. chẳng còn nghĩ ngợi, tay cứ thế lục soát đồ vật trong túi nạn nhân xem anh ta mang theo những gì. Dẫu bây giờ tình thế hầu như đã đến chỗ tuyệt vọng, hắn vẫn không thể chấp nhận việc thủ phạm tạo ra một bằng chứng dối trá nhưng đủ nguy hiểm để buộc tội mình. Hơn nữa, ngay một kẻ sắp tự tử, có chết cũng phải thu vén mọi thứ chung quanh cái đã chứ!

Tuy nhiên túi nào túi nấy trống rỗng. Không có tấm danh thiếp của A. , không có hộp diêm quán "Ba Con Mèo". Không mảy may một vật gì có thể gợi ý là có mối liên hệ giữa A. và xác chết. Không một cắc bạc, một chiếc khăn tay, một que diêm rời, không cả một mẩu giấy vụn với vài chữ ghi số điện thoại, nghĩa là những vật mà ta thường thấy trong túi quần mọi người. Cái xác trông sạch sẽ như mới vừa đem tự tiệm giặt ủi về hay vừa được ai dùng máy hút bụi đi xong một đường. Tất cả đều dược chuẩn bị kỹ càng, ngay cả nhãn hiệu của cái áo khoác cũng đã được cắt gỡ đi. Không còn một bằng chứng gì giúp hắn biết tông tích người chết, ngoại trừ mấy hạt cát lớn còn dính vào dưới đế giày và trong lai quần. Bộ quần áo hắn mặc cũng chỉ là loại may sẵn bán hàng loạt.

Tình hình không khá ra nhưng cũng chẳng xấu đi. Rốt cục, A. có tiến lên cũng lại như quay về chỗ cũ và trong một ý nghĩa nào đó, hắn đã dự tưởng mọi sự rồi sẽ xảy ra như thế. Thủ phạm láu cá thật, không để lại bằng chứng như kiểu này còn hay hơn là vụng về đưa ra những bằng chứng giả mạo. Chỉ cần không có vệt máu khốn kiếp này, mọi sự đã trôi chảy êm xuôi cho mình rồi!...Thật tình, thủ phạm đâu cần phải tạo làm chi chứng cớ nào khác...

Có tiếng chân nhẹ nhàng như dè dặt. Ai đó đang bước lên thang gác. Tiếng giày cao gót, không vững chãi cho lắm. Nàng ta hay sao?...Không, hôm nay mới thứ tư mà!...Ai vậy nhỉ? Tại sao cô ấy lại đến nhằm ngày thứ tư?...Hắn lật đật kéo cái xác đẩy vào dưới gầm giường thật nhanh, nhanh đến độ chính hắn cũng không ngờ...Cái bô vệ sinh bị xác chết đẩy va đổ vào tường kêu thành tiếng. Tiếng bước ngắn và chập choạng đi ngang qua trước buồng hắn rồi có tiếng tra chìa khóa nhẹ nhàng vào cánh cửa căn hộ cuối hành lang.

Hắn thở hào hển, thè lưỡi liếm môi nhưng dù làm mấy lần, môi vẫn còn khô. Không những môi hắn khô mà còn phồng và nẻ. Bây giờ, người đàn bà hàng xóm đã về, hắn có hơi bận tâm cho khả năng thành công của kế hoạch mình một chút. Nhưng điều đó không khiến hắn phải hấp tấp bởi vì trong đầu hãy còn lắm chước. Nếu thấy sự có mặt kia gây cản trở, hắn sẽ dụ bà ta ra khỏi phòng bằng cách gọi, ví dụ, từ một điện thoại công cộng góc đường. Dù sao, hắn đã lỡ lên đèn trong nhà và giờ này hết ngại gì có ai khác bắt gặp. Khi người gác-dan reo chuông gọi bà ta xuống nghe, hắn sẽ bỏ lửng ống nói và đi về buồng mình. Rồi trong khi bà ta đang ở trong phòng gác dan đợi người muốn nói chuyện với mình bên kia đầu giây - thật ra không hề có ai - hắn sẽ thanh toán cái xác thật nhanh. Chẳng lẽ thời gian bà ta thôi đợi và cúp điện thoại ra về lại ngắn hơn 24 giây đồng hồ! A. hài lòng khi thấy mình sáng trí biết nghĩ ra giải pháp nhanh như vậy.

Hơn thế nữa, đợi đến khi hai trong ba căn hộ kế bên đã có người về và chỉ một gian còn lại là trống thôi thì kế hoạch hành động của hắn sẽ gặp rắc rối. Tuy không phải hoàn toàn hết hy vọng nhưng độ nguy hiểm cao hơn rất nhiều. Nếu muốn thanh toán xác chết thì có lẽ phải thi hành lúc này thôi. Thế nhưng, nếu làm một việc không có hiệu quả thì chỉ tốn công vô ích. Có lẽ việc dàn cảnh công phu thế này thế nọ, ngược lại, chỉ tổ làm cho lập trường của mình càng khó bào chữa. Cái vết máu khốn nạn này, không cách nào tránh được nó đi sao, hỡ trời!

Sau khi dời xác chết, hắn mới khó chịu khi thấy cái chỗ nó nằm bây giờ sao mà rộng thênh thang. Và trên cái khoảng không gian rộng rãi này, màu trắng trên tấm chiếu còn lại sau khi chùi vết máu, lộ rõ như đập vào mắt. Bất chợt A. bị cám dỗ bởi ý tưởng phải làm sao nới rộng chu vi có màu trắng này. Lúc đầu khi ý tưởng chưa thành hình, nó chẳng qua là một xung động sinh lý. Thế nhưng, khi hắn bắt đầu ý thức ra điều đó và thấy được ý nghĩa to tát của việc làm, lập tức nó lớn phồng như thổi. Đúng, đúng đấy, muốn làm mất khoanh trắng này đi, hắn bắt buộc xát xà phòng lên phần sàn có lát chiếu và rửa sạch tất cả.

Từ chỗ đó, hắn tiến thêm một bước nữa. Sao ta không làm biến mất hết chiếu trên sàn, hử? Dĩ nhiên hắn không thể đem bỏ đằng trước nhà như mớ đồ phế thải. Người ta sẽ có cớ tóm hắn ngay. Chi bằng cắt thành từng mảnh nhỏ rồi đem đốt dần trong cái gạt tàn thuốc. Hắn đã mua một cái gạt tàn đặc biệt, khá lớn để khỏi đem đi đổ tàn thuốc thường xuyên, không ngờ lại tiện lợi quá sức. Sau đó, hắn có thể đem tro đi đổ trong nhà xí và giật nước là xong.

Mọi chuyện như thế là giải quyết rồi. Sau đó hãy còn dư thời giờ để nghĩ đến xác chết. Không đêm nay, còn ngày mai.

Những thanh chiếu dát ở lối ra vào cháy dễ dàng, toát nhiệt. Hắn thích thú tách chúng ra từng sợi một, liệng hết sợi này đến sợi khác vào ngọn lửa. Mỗi sợi cháy tàn là mỗi bước hắn tiến gần đến tự do. Nhưng eo ôi, khói ghê quá. Hắn ho lụ khụ và chùi nước mắt lia lịa. Nếu chỉ có khói thôi, hắn còn chịu được, thế nhưng mùi cháy khét mới là vấn đề. Người gác-dan cực kỳ nhạy cảm với tất cả các loại mùi, ông ta mà nhận ra nó thì biết sao đây? A. nhìn lên và thấy căn phòng đã mù mịt khói. Bóng điện như bị sương mù bao phủ, chỉ thấy lờ mờ. A. vẫn chưa đốt xong mớ sợi lát đầu tiên. Thế thì không còn hy vọng gì nữa. Hắn trút mớ nước chuẩn bị sẳn trong ấm lên trên ngọn lửa. Một cột khói trắng bay lên không trung và, đánh cắc, cái gạt tàn nứt làm đôi.

Dù gặp khó khăn đến đâu chăng nữa, phải tẩy rửa hết mọi thứ. Hắn đổ đầy nước vào bồn rửa mặt, xắn quần xắn áo lên và bắt đầu lau chùi sàn sạt. Để chứng minh mình vô tội, phải chịu đựng cực nhọc như thế.

Làm được một đỗi, A. bất chợt nhận ra mình không khéo đã ngu dại đi thụt lùi mất. Có khi chính cái vệt máu mà hắn đang hì hục tẩy cho sạch lại có thể cứu đời hắn, nó là chứng cứ duy nhất có thể gíup hắn thoát khỏi mọi nghi ngờ. Nói cách khác, nếu xác chết được xem xét thận trọng, việc suy luận một cách chính xác giờ giấc nạn nhân bị giết có thể thực hiện dựa trên trình độ co cứng của xác chết và vết bầm dập trên thân thể, vân vân và vân vân. Khi đã rõ về điều đó, nhà điều tra có thể hình dung ra xác chết đã được khuân bỏ vào phòng hắn ở thời điểm nào. Vệt máu có thể được đánh giá như bằng chứng cụ thể không chối cãi được. Chỉ cần hắn có bằng cớ mình đã vắng mặt ở thời điểm có vấn đề ấy - và quả như vậy, hắn không hề rời bàn giấy suốt ngày hôm nay cho đến giờ tan sở - thì sự chứng minh hắn vô tội sẽ không gặp khó khăn nào.

Thế nhưng khi hắn nghĩ tới điều đó thì nguyên cái sàn đã được lau chùi sáng choang. Thuốc tẩy độ này sao mà có tác dụng mạnh thế. Hắn đứng há hốc nhìn chung quanh cái sàn bóng loáng như mới tinh. Biết làm sao giải thích lý do có cái màu trắng quái gở này cho người khác đây? Trắng đến như vậy chỉ lôi cuốn sự chú ý của bọn hiếu kỳ và làm cho thiên hạ sinh nghi. Trong khi đó để cho dây máu thì có có thể gỡ tội, thế mà ...

Tệ nhất là khi vừa khám phá ra xác chết, hắn lại không nói cho ai biết mà còn dấu kín nó một nơi. Không còn cách gì để tự bào chữa nữa rồi. Hắn đã làm hết cách này đến cách khác nhưng chỉ để hủy hoại bằng cớ là mình vắng mặt lúc ấy. Bây giờ chờ đợi thêm nữa thì tình huống chỉ càng xấu đi thôi. Cái hay nhất là đừng để bị dao động nữa, phải hạ quyết tâm đi ra thú thực mọi việc cho nhà chức trách. Mà phải làm càng sớm càng tốt.

Ôi chao, còn cái sàn trắng hếu này! Kết cuộc, coi bộ không tài nào làm cho nó trở lại như xưa. Thôi đừng chết nhát, phải tiếp tục chiến đấu đến cùng với cái xác chết chứ nhỉ? Dù sao, hắn thấy mình cần có can đảm. Muốn đi ra thú thực hay ở lại vật lộn với cái xác, cái hắn cần là lòng can đảm.

Sao Ó đêm

Nguyên tác : Yodaka no Hoshi

Tác giả: Miyazawa Kenji

Người dịch : Quỳnh Chi

Ó đêm là một giống chim thật xấu xí. Mặt mày nhem nhếch như dính tương mi-xô trên mặt, mỏ chim gì mà bèn bẹt, há hốc đến tận mang tai, chân thì bước loạng choạng không đi xa được tới vài thước. Các loài chim khác chỉ nhìn thấy mặt của Ó đêm là đã ghét rồi.

Ví dụ như chim én, tuy chẳng phải là giống chim đẹp đẽ gì cho lắm, nhưng chúng cũng cảm thấy mình hơn hẳn Ó đêm. Vì vậy những khi chiều xuống, hễ gặp Ó đêm là y như rằng chúng liền ngoảnh mặt quay đi, nhắm nghiền mắt lại. Những con chim chích bé tí mà lắm mồm lắm miệng thì hễ vừa thấy Ó đêm từ đằng xa là chúng đã dèm pha:

-Hứ ! Lại dẫn xác đến. Nhìn cái bộ dạng của hắn kìa ! Thật là làm xấu mặt cả bọn chim chóc chúng ta !

-Này, lại còn cái mỏ mới to bèn bẹt làm sao ! Chắc hẳn là hắn có dây mơ rễ má với bọn ếch nhái gì ấy đấy thôi !

Cứ như thế mãi. Ồ, nếu không phải là Ó đêm, mà chỉ là Ó thôi, thì cái thứ nhãi ranh như lũ chim chích này, có lẽ chỉ mới nghe tên Ó, đã thất sắc, run lẩy bẩy, sợ co rúm cả người lại mà nấp dưới lá cây. Nhưng Ó đêm thì chẳng phải là anh em hay họ hàng thân thích gì với chim Ó, mà trái lại Ó đêm còn vào hàng đàn anh của con chim bói cá đẹp đẽ, hay của chim ruồi đẹp như ngọc trong các loài chim. Chim ruồi thì hút mật hoa, chim bói cá thì bắt cá, còn Ó đêm thì bắt muỗi hay những sâu bọ có cánh bay trong đêm. Ó đêm lại không có móng vuốt sắc bén hay cái mỏ nhọn hoắt, thì hẳn là làm gì có con chim nào, dù yếu đến mấy, thèm sợ Ó đêm.

Nếu thế thì sao lại có cái tên Ó kèm theo trong tên Ó đêm, kể cũng lạ. Nhưng thực ra là vì những khi Ó đêm ra sức vỗ cánh lướt gió bay đi, thì trông cứ như là chim Ó, lại thêm tiếng kêu lanh lảnh, quả thực là có vẻ gì cũng giống chim Ó thật. Khỏi phải nói, cũng chính vì thế mà chim Ó để bụng chuyện này và bực mình lắm. Vì vậy, hễ trông thấy mặt Ó đêm là chim Ó liền vươn vai, cao giọng bảo Ó đêm phải đổi tên ngay, phải đặt tên lại ngay lập tức.

Thế rồi cuối cùng vào một buổi chiều nọ, chim Ó đã tìm đến tận nhà Ó đêm, mà bảo rằng:

-Này, có nhà đấy không hả ? Mày chưa chịu đổi tên à ? Mày thật là đồ vô liêm sỉ, không biết xấu hổ là gì cả ! Mày phải biết là mày với ta khác nhau cả một trời một vực, nghe chưa ! Chẳng hạn như ta có thể bay khắp bầu trời xanh, còn mày thì chỉ những hôm trời kéo mây đen âm u, hay đến đêm tối, mới thò mặt ra. Còn đây này, hãy nhìn móng vuốt và mỏ của ta, rồi hãy so sánh với của chính mày mà xem !

- Bác chim Ó ơi, bác nói thế thì cũng quá quắt lắm. Tên của tôi nào phải là do tôi tự tiện đặt lấy đâu, mà là do thần thánh ban cho đấy chứ.

-Không ! Tên của ta, nói là do thần thánh ban cho thì nghe còn được, chứ còn tên của mày, nói cho đúng ra là mày đã mượn cả chữ "đêm " , lẫn chữ "Ó " tên của ta, mà đặt cho mình. Nào, hãy trả lại cho ta !

-Bác chim Ó ơi, không được đâu ạ.

-Không phải là không được. Để ta bày cho mày một tên hay lắm. Tên " Kho Nhớn" . Tên "Kho Nhớn " hay lắm phải không ? Và hễ đổi tên thì phải làm lễ trình diện khai báo tên mới đặt lại, nghe chưa. Làm lễ trình diện là như thế này này, mày phải đeo trước ngực một tấm bảng viết tên Kho Nhớn, và phải ra trình diện chỗ công chúng, cúi đầu chào, miệng nói " Dạ thưa, từ nay tên tôi là Kho Nhớn ạ "

-Tôi không làm như thế được đâu ạ.

-Không ! Phải được ! Mày phải làm thế ! Đến sáng ngày kia, nếu mày không làm thế thì ta sẽ vồ mày cho chết ngay tức khắc. Ta sẽ vồ cho chết, nghe chưa ! Sáng sớm ngày kia ta sẽ đến tận từng nhà, hỏi xem mày đã đến trình diện chưa. Hễ có nhà nào, chỉ một nhà thôi, nói rằng mày chưa đến, thì lúc đó kể như là mày sắp tàn đời rồi đấy, nghe chưa !

-Làm thế thì có phải là quá quắt quá không hả bác ? Nếu phải làm như thế thì thà là tôi chết đi còn hơn. Xin hãy giết tôi chết ngay lúc này đi.

-Thì mày hẵng về nghĩ cho kỹ đi. Tên Kho Nhớn cũng không xấu xí gì mà.

Chim Ó nói rồi giang đôi cánh rõ rộng, bay về phía tổ của mình.

Ó đêm nhắm nghiền mắt lại, nghĩ ngợi:

-Không hiểu sao mà ai cũng ghét mình thế nhỉ. Chắc là tại mặt mình như có dính tương mi-xô, miệng thì ngoác ra. Nhưng mà cho đến nay mình đâu có làm điều gì sai trái đâu. Lúc mà chim non của chim vành khuyên bị rơi ra khỏi tổ, đã được mình cứu đem về lại cho, thế mà chim vành khuyên lại giật lấy con chim non trong tay mình, làm như thể là giật lại cái gì trên tay kẻ trộm không bằng, lại còn chê cười mình thật tàn nhẫn. Thế rồi bây giờ lại bắt mình phải làm một chuyện đau khổ là phải đổi tên thành Kho Nhớn, phải đeo tấm bảng viết tên trước ngực.

Cảnh vật chung quanh đang mờ tối dần. Ó đêm đã rời tổ bay đi. Mây nghịch ngợm thỉnh thoảng lại lóe sáng và sà xuống thấp. Ó đêm bay gần như sát với tầng mây, lặng lẽ lượn qua lượn lại giữa trời.

Thế rồi Ó đêm bỗng há miệng thật to, giang cánh thật thẳng, giống hệt như một mũi tên, lao vút đi. Vô số những loại côn trùng có cánh nhỏ li ti như muỗi đã chui tọt vào cổ họng Ó đêm.

Đang bay là là, cả người sắp chạm mặt đất, Ó đêm lại dựng thẳng cánh bay bổng lên trời. Mây đã trở sang màu xám. Trên ngọn núi đằng kia có ánh lửa cháy đỏ rực.

Khi Ó đêm bay vút đi, bầu trời như thế bị cắt làm đôi. Một con bọ rầy lọt vào cổ họng Ó đêm đang ra sức quằn quại. Ó đêm liền nuốt chửng bọ rầy vào bụng, lúc ấy thấy rờn rợn như nổi gai ốc trên sống lưng.

Mây trời giờ đã đen thẫm lại, chỉ còn ở phương đông có ánh lửa cháy trên núi vẫn còn rực đỏ, thật là khủng khiếp. Ó đêm thấy lồng ngực đau như nghẹn thở, lại bay lên trời.

Lại có một con bọ rầy khác chui vào cổ họng Ó đêm, vùng vẫy như thể đang cào vào thành cổ của Ó đêm. Ó đêm cố nuốt chửng lấy bọ rầy, nhưng thấy ngực mình như bỗng nhói đau, Ó đêm bật khóc lớn thành tiếng, vừa khóc vừa nhắm bầu trời mà bay vòng quanh mãi.

Ôi hàng đêm đã có bao nhiêu là bọ rầy với muỗi bị mình giết chết. Thế rồi bây giờ chỉ có mỗi một mình mình bỏ mạng vì chim Ó. Chỉ có thế mà đã thấy khổ như thế này. Ôi ! Khổ, khổ quá ! Mình sẽ thôi không ăn muỗi nữa để cho bị đói mà chết vậy. Ôi, nhưng có lẽ trước khi kịp làm như thế thì mình đã bị chim Ó giết chết rồi. Không! Trước khi bị chim Ó giết chết, mình phải bay tới tận phương trời xa thẳm đằng kia mới được.

Ngọn lửa đốt trên núi như giòng nước cứ loang rộng dần, đến cả mây cũng như đang bốc cháy đỏ rực.

Ó đêm bèn bay thẳng đến chỗ của đứa em là chim bói cá. Chim bói cá thật đẹp, cũng vừa thức giấc, đang ngắm đám cháy trên núi ở đằng xa. Rồi khi thấy Ó đêm xà xuống, chim bói cá gọi:

-Anh ơi, tối nay anh có chuyện gì gấp thế .

-Không, lần này anh sắp đi xa, nên trước khi đi anh muốn đến gặp em một tí đấy mà.

-Anh ạ, anh không nên đi xa. Chim ruồi đã đi xa lắm rồi, nay anh lại đi nữa thì em sẽ bơ vơ chỉ còn có mỗi một mình thôi.

-Thì cũng đành vậy chứ biết sao. Hôm nay xin em đừng nói gì cả. Còn em, chỉ trừ những lúc chẳng đặng đừng phải bắt cá thì cũng được. Ngoài ra em đừng có bắt cá chỉ để đùa nghịch thôi đấy nhé. Thôi, vĩnh biệt em.

- Anh ơi, anh làm sao thế ? Anh hãy đợi một tí nữa nào.

-Không, có nán lại thì rốt cuộc mình cũng phải chia tay nhau thôi. Cho anh gửi lời thăm chim ruồi nhé. Thôi vĩnh biệt em, ta sẽ không còn gặp nhau nữa. Vĩnh biệt ...

Ó đêm vừa khóc vừa quay về. Đêm hè ngắn ngủi cũng sắp tàn, trời rạng sáng dần. Lá dương xỉ hút đẫm sương sớm ướt sũng, ngời lên màu xanh mướt, đang nhẹ rung.

Ó đêm cất tiếng kêu lanh lảnh cao vút. Thế rồi nó dọn thật sạch lòng tổ chim, sửa lại lông cánh trên người cho thật ngay ngắn chỉnh tề, rồi lại bay vụt ra khỏi tổ.

Sương tan, mặt trời cũng vừa mọc từ đằng đông. Ó đêm cố gượng cho khỏi bị lảo đảo vì choáng ngợp bởi ánh nắng mai, rồi vừa bay như một mũi tên về phía đó vừa gọi :

-Ông mặt trời ơi ông mặt trời, xin ông hãy dắt tôi về nơi ông. Dù tôi có bị chết cháy cũng không sao đâu ạ. Thân hình tôi tuy xấu xí, nhưng khi bốc cháy có lẽ cũng tỏa ra được một tia sáng le lói. Xin hãy cho tôi đi cùng với ông.

Ó đêm cứ bay mãi vẫn không thể tới gần mặt trời, trái lại mặt trời cứ mỗi lúc một một xa dần, nhỏ dần, và cất tiếng bảo Ó đêm rằng:

-Ngươi là Ó đêm đấy phải không? Chắc nhà ngươi đang khổ sở lắm. Vậy thì đêm nay ngươi hãy thử bay lên trời mà bàn với các vì sao. Vì ngươi không phải là giống chim ban ngày.

Ó đêm vừa cúi đầu chào một cái thì bỗng lảo đảo rơi xuống nền cỏ trên cánh đồng hoang. Và rồi như thể là đang nằm mơ, Ó đêm thấy thân mình khi thì đang bay lên tới gần những ngôi sao màu đỏ và vàng, khi thì bị gió thổi bạt đi, hay là bị chim Ó vồ quắp lấy người.

Có cái gì lạnh buốt bỗng rơi trên mặt. Ó đêm mở mắt ra. Thì ra đó là sương đêm từ một cành lau đã nhỏ xuống. Đêm đã xuống từ lâu. Nền trời đêm xanh thẫm. Những vì sao lấp lánh khắp trời.

Ó đêm bay lên trời. Đêm nay núi vẫn bốc cháy đỏ rực. Ó đêm bay lượn vòng giữa vùng sáng mờ nhạt được ánh lửa trên núi từ xa chiếu lại, và trong ánh sáng lạnh lẽo của những vì sao. Rồi Ó đêm lại bay lượn thêm một vòng nữa, đoạn lấy hết sức nhắm tới chòm sao Orion đẹp đẽ ở phía trời Tây mà vừa lao thẳng tới vừa lên tiếng gọi :

-Ông sao ơi, Ông sao xanh phía trời Tây ơi, ông làm ơn đưa tôi tới chỗ của ông nhé. Dù tôi có bị chết cháy cũng không sao đâu.

Sao Orion còn mải hát bản hùng ca, nào có để ý gì đến Ó đêm. Ó đêm chỉ chực bật khóc, lảo đảo rơi xuống, mãi mới đứng lại được, rồi lại cất cánh bay lên.

Lần này Ó đêm trực chỉ sao Đại khuyển ở hướng Nam mà vừa bay vừa gọi:

- Ông sao ơi, ông sao màu xanh ở hướng Nam ơi, xin ông làm ơn đưa tôi tới chỗ của ông, cho dù tôi có bị chết cháy cũng không sao

Sao Đại khuyển đủ màu xanh tím vàng thật đẹp, vừa bận rộn nhấp nháy vừa bảo Ó đêm:

-Đừng có nói nhảm ! Nhà ngươi là ai mới được chứ ? Nhà ngươi chỉ là giống chim thôi chứ gì. Nhà ngươi muốn bay tới đây thì còn phải đến mất hàng trăm triệu quang niên đấy.

Nói rồi sao Đại khuyển quay đi.

Ó đêm thất vọng lảo đảo rơi xuống, rồi lại cất cánh lượn hai vòng, đoạn lấy hết sức mình trực chỉ sao Đại Hùng tinh ở hướng Bắc mà vừa bay tới vừa gọi:

-Ông sao Đại Hùng màu xanh ơi, ông làm ơn đưa tôi tới chỗ của ông với.

Sao Đại Hùng từ tốn đáp:

-Đừng có nghĩ quẩn nữa. Hãy bình tĩnh lại một chút mà suy nghĩ nào. Những lúc như thế này, thì tốt nhất là nên nhẩy xuống biển có băng sơn trôi lềnh bềnh, hoặc nếu không có biển gần nhà thì đâm đầu vào cái cốc nào có đựng đầy đá lạnh ..

Ó đêm thất vọng quá, lảo đảo rơi xuống, lượn qua lượn lại bốn năm vòng. Sau đó Ó đêm lại một lần nữa, nhắm tới ngôi sao Thiên Ưng vừa mọc lên bên bờ sông Ngân ở hướng Đông mà vừa bay tới vừa gọi:

-Ông sao trắng xóa ở đằng đông ơi, xin ông làm ơn đưa tôi tới chỗ của ông, dù tôi có bị chết cháy cũng không sao.

Sao Thiên Ưng đáp:

-Không được, không thể nào được. Làm sao mà được chứ. Muốn thành ngôi sao thì phải có danh giá hẳn hoi, hơn nữa còn cần phải có bộn tiền nữa mới được.

Ó đêm mất hết cả tinh thần, hai cánh khép lại, rơi xuống mặt đất. Khi chỉ còn chừng vài tấc nữa là chấm đất, Ó đêm bỗng bay vụt lên trời như một ngòi pháo thăng thiên. Ó đêm bay lên giữa trời, tất cả lông cánh đều xù ra, dựng ngược cả lên, như khi sắp bị diều hâu hay gấu vồ.

Thế rồi Ó đêm cất tiếng kêu lanh lảnh. Tiếng kêu của Ó đêm nghe giống hệt như tiếng của chim Ó. Các loài chim chóc còn đang ngủ ngoài đồng hoang hay trong rừng đều tỉnh giấc, run rẩy ngơ ngác ngửng nhìn lên bầu trời đầy sao sáng.

Ó đêm mải miết bay thẳng mãi lên không trung. Đám lửa cháy trên núi trông chỉ còn như mẩu tàn thuốc lá còn cháy dở. Ó đêm vẫn bay lên cao, thật cao.

Hơi thở ra đông cứng lại trắng xóa trước ngực vì lạnh. Khí trời ở trên cao loãng dần nên Ó đêm phải liên tục vỗ cánh dồn dập. Thế mà những ngôi sao bé li ti ở đằng xa trông vẫn bé li ti như lúc nẫy, chẳng thấy khác trước chút nào. Ó đêm thở hào hễn như cái ống bễ lò rèn. Khí hàn và sương lạnh như những mũi gươm đâm vào ngực. Đôi cánh của Ó đêm đã mỏi đến tê dại.

Thế rồi Ó đêm ngước đôi mắt rưng rưng ngấn lệ nhìn trời một lần cuối. Vâng, đó là phút lâm chung của Ó đêm. Ó đêm không còn biết là mình đang rơi xuống hay đang bay lên, đang cắm đầu xuống hay đang ngửng đầu lên, Ó đêm không còn nhận ra được nữa. Chỉ biết là thấy lòng nhẹ nhàng thanh thản, cái mỏ lớn tướng có dính máu tuy đã bị ngoẹo sang một bên nhưng quả là khẽ nhoẻn miệng cười.

Một lát sau, hai tròng mắt của Ó đêm đã mở ra trừng trừng và trông thấy chính thân xác của mình bây giờ đang âm ỉ cháy, tỏa ra làn ánh sáng xanh biếc như ánh lửa lân tinh.

Ngay bên cạnh Ó đêm là chòm sao Tiên Hậu. Ánh sáng xanh biếc của giòng sông Ngân cũng ở ngay đằng sau đó.

Và thế rồi ngôi sao Ó đêm cứ thế tiếp tục cháy, cháy mãi và cháy mãi.

Còn cháy mãi cho đến tận bây giờ.

Nguyên tác: Yodaka no Hoshi của Miyazawa Kenji ( 1896 - 1933 )

Người dịch : Quỳnh Chi (24/2/2009)

Endô Shuusaku

(1923-1996)

Nguyên Tác: Endô Shuusaku

Dịch và giới thiệu: Nguyễn Nam Trân

NIỀM TIN KI-TÔ-HỮU TRÊN QUÊ HƯƠNG THẦN ĐẠO

Cùng với Yasuoka Shôtarô, Kojima Nobuo, Miura Shumon, Yoshiyuki Junnosuke... nhà văn Endô Shuusaku (Viễn Đằng, Chu Tác, 1923-1996) thuộc thế hệ thứ ba đến sau chiến tranh, bắt đầu có tên tuổi trên văn đàn từ giữa thập niên 1950 và là một trong những cây bút Nhật Bản cận đại được Âu Mỹ chú ý nhiều nhất. Ông đoạt tất cả các giải thưởng văn chương lớn ở Nhật từ Akutagawa, Noma, Shinchô đến Tanizaki.

Sinh ra ở Tôkyô nhưng theo gia đình sang Đại Liên thuộc Mãn Châu, Endô Shuusaku chỉ về nước sống với mẹ và anh ở Kobe năm 1933 từ khi cha mẹ ly hôn, rồi chịu phép rửa tội theo đạo Công Giáo, tên thánh là Paul. Từ đó, tôn giáo trở thành một ám ảnh suốt đời, thường làm cho ông bị xâu xé bởi con người Nhật Bản truyền thống và con chiên ngoan đạo cùng cư ngụ trong bản thân. Năm 1945, ông vào học văn chương Pháp ở Đại Học Keiô, yêu thích F.Mauriac, G. Bernanos và các nhà văn công giáo đương thời. Giai đoạn này, ông đăng nhiều bài nghị luận trên tạp chí Mita Bungaku (Mita là địa danh khuôn viên trường Keiô, sau trở thành tên một trường phái văn học). Ông có sang Pháp du học ở Đại Học Lyon (ông sẽ đề cập quãng đời nầy trong Ryuugaku "Du học" và các truyện ngắn khác), du lịch và hành hương nhiều nơi ở Âu Châu và Trung Đông. Khi bước vào làng văn, ông đoạt giải Akutagawa với Shiroi Hito « Người trắng » (1955). Sau đó viết Umi to dokuyaku « Biển và thuốc độc » (1958) nói về những thí nghiệm sinh vật trên lính Mỹ bị Nhật bắt trong chiến tranh. Liên quan đến tín ngưỡng thì có một loạt tác phẩm quan trọng như Chinmoku « Lặng thinh » (1966), Shikai no hotori « Bên bờ Biển Chết » (1973), Yesu no shôgai « Đời chúa Giê-su » (1973), Samurai (1980) . Chinmoku nói về sự lựa chọn khó khăn của những tín hữu trong thời cấm đạo, không biết phải chịu cực hình và tuẫn đạo hay dẫm lên thánh giá, bội đạo, để sống còn. Cuối đời, ông viết Fukai Kawa « Deep River » hay « Sông Sâu", một trầm tư có tính tôn giáo về sự chết. Ông còn có tác phẩm hài hước như tập tùy bút Korian (Hồ Ly Am) và các tập tiểu luận khác. Ngoài ra, Shuusaku còn được biết đến như là người của sân khấu và điện ảnh nữa .

Nhiều nhà phê bình đánh giá ông là một tiểu thuyết gia dùng thủ pháp "độc thoại nội tâm" bậc thầy. Được xem như "Graham Greene Nhật Bản", ông có vinh dự nằm trong danh sách hiếm hoi các nhà văn Nhật Bản đề cử cho Giải Nobel văn chương.

1.Qua trạm Fuda-no-tsuji (Fuda no Tsuji, 1963)

2. Người đàn ông bốn mươi (Yonjussai no otoko,1964)

QUA TRẠM FUDA-NO-TSUJI

(FUDA NO TSUJI, 1963)

Truyện ngắn nhan đề Qua trạm Fuda no Tsuji được trích từ một trong ba tập 6,7 và 8 thu thập các truyện ngắn của Endô Shuusaku thuộc toàn tập gồm 15 quyển do nhà Shinchô xuất bản. Nhân vật « Chuột Nhắt » trong tác phẩm này có cái gì gợi cho chúng ta nhớ đến Ả Q., Khổng Ất Kỷ của Lỗ Tấn hay Chí Phèo của Nam Cao. Thế nhưng kẻ bị vùi dập khinh khi như một loài sâu bọ đó lại có thể đem đến niềm hy vọng cho đồng loại qua một hành động cao cả, để vào phút cuối cùng của cuộc đời, « Chuột Nhắt » đã ngẩng mặt làm người, khỏi phải mang cái tiếng « sống trong sự hèn nhát và khi chết được chôn chung một lỗ với sự hèn nhát ».

Trong thư phòng, tháng 12 năm 1970

Mỗi lần leo lên xe điện đường trong thành phố Tôkyô, cứ y như rằng gã đàn ông ấy lại nhớ đến thiên tùy bút của Kafuu[1] đọc hồi còn sinh viên. Trong tác phẩm đó, Kafuu kể lại kinh nghiệm của mình khi vừa quan sát đám hành khách lên xuống chiếc xe điện già nua từ một trạm ven đường cho đến trạm cuối cùng, vừa thử tưởng tượng ra cuộc đời của từng người khách. Ngày nay, dù từ lâu gã đã chia tay với cái thế giới của sách vở, thế nhưng mỗi lần leo lên xe điện đường, không hiểu vì sao mẩu tùy bút ấy của nhà văn bao giờ cũng hiện về trong trí nhớ.

Đó là buổi xế trưa một ngày thu, trời đang mưa. Ngả lưng trên chiếc ghế cứng nhắc của toa xe điện, gã đi về hướng Ginza, trung tâm thành phố.

Phải bao nhiêu năm rồi ấy nhỉ, gã mới đi họp hội đồng song để gặp lại mấy đứa bạn cùng lớp một thời đã quây quần bên nhau chung một dãy bàn. Thật tình mà nói, mặc bộ đồ tây nhàu nát và đi đôi giày tàn tạ như bây giờ ra trình diện chúng bạn là điều gã rất ngại ngùng, nhưng hôm qua, khi một đứa trong bọn điện thoại đến sở làm, gã vì yếu lòng, đã lí nhí lên tiếng nhận lời có mặt mất rồi.

Toa xe hầm hập một cái mùi quyện đủ thứ, từ mùi ẩm ướt của những chiếc dù, mùi bùn tanh lẫn mùi mồ hôi người. Gã đàn ông vừa quan sát lũ người đi làm và đám học sinh trung học, những người giống như gã nghĩa là chả có gì đặc biệt, và tuy không học đòi bắt chước Kafuu, gã thử hình dung ra cuộc sống của bọn người này. Anh chàng trung niên đứng ngay trước mặt gã trong chiếc áo vét mà ống tay đã sờn kia biết đâu chẳng là một nhân viên chào hàng ngành bảo hiểm. Có thể anh ta đang sống trong căn nhà nhỏ ngoại ô, đi làm xong về đến nhà là đã phải ngồi đối mặt với bà vợ, cau có nhai miếng cơm chiều, xong bữa lại nằm lăn ra lẳng lặng nghe ra-đi-ô. Gã có cảm tưởng những chi tiết một ngày sinh hoạt của người đàn ông trung niên này đang hiện ra trước mắt. Ngồi xế qua một bên là cô con gái mang cái băng quanh cần cổ. Cô ta có lẽ mắc chứng viêm khí quản cho nên tận bây giờ mỗi ngày vẫn còn phải nhẫn nại ngồi như con bò chân chỉ trong phòng đợi của một bệnh viện tối tăm nào đó.

Khi tưởng tượng ra những cảnh đời như vậy, đương nhiên gã đàn ông thực tình ngán ngẫm cho người trong cuộc. Gã có lần nhủ thầm: "Ôi chao, ngày ngày cứ sống như thế thì chán thật!" nhưng trong lúc này, mặc một bộ quần áo cũ nhàu nát trên đường đi dự buổi họp mặt bạn đồng song, gã mới thấy nhận xét kia như đang quay ngược lại để áp dụng cho trường hợp của mình.

Từ khung cửa sổ cáu bẩn của toa xe, phố xá hiện ra sau màn mưa. Cảnh tượng những con đường nhầy nhụa bùn đất được đào xới lên để xây đường cao tốc và những ngôi nhà bị đập vỡ, như đưa khu phố trở lại giữa thời chiến tranh. Trên hàng cột giây thép dơ dáy, thấy dán đủ thứ loại quảng cáo từ oden[2] hiệu Kibun đến máy truyền hình Sanyo.

Một thanh niên mặc áo đi mưa bằng cao-su hợp chất đang sửa chữa chiếc xe tải ngừng lại bên vệ đường. Xưa giờ, gã đàn ông trên xe điện chúa ghét những ngôi nhà bẩn thỉu những con đường bẩn thỉu và bầu trời mưa gió. Gã không thể nào nghĩ rằng có một vật gì nối kết mình với thế giới bên ngoài cho được.

-Fuda no Tsuji. Thưa quí khách, đã đến trạm Fuda no Tsuji.

Khi nghe cái giọng mệt mỏi của người soát vé vọng lên từ sau lưng đám hành khách, gã đàn ông nãy giờ hững hờ nhìn khung khách phố phường trải ra dưới màu trời đã về chiều, chỉ nhận ra có cái trạm xăng và vài bin-đinh nho nhỏ với gò đất đen và lùm cây bao chung quanh. Đằng sau gò đất là một khu chung cư hạng sang màu trắng, gã còn nhớ ngay trên khu mộ địa nhỏ bé nằm dưới chân nó, người ta có trồng một cây long não[3]. Dù chỉ trong một khoảnh khắc thôi, từ chiếc xe điện đường cũ kỹ, gã lại có dịp nhìn qua khung cửa sổ về hướng gò đất và khu mộ địa, nơi mà hai mươi mốt năm về trước, cũng một ngày mưa như thế này, gã đã có mặt ở đó .

Hôm ấy, gã đang đi quanh dưới chân gò với ông thầy dòng người ngoại quốc có biệt danh là "Chuột Nhắt" [4], cả hai đều run rẩy trong mưa lạnh. Thân hình gầy yếu như gập đôi, "Chuột Nhắt" đang cố gắng đi mà giống như là bò lên con đường ngập đầy cỏ gai. Ông ta vụng về thật, ngay cách cầm dù cho gọn cũng không rành. Cái khuôn mặt chuột nhắt bé choắt [5] chứng cứ của bản tính nhát nhúa, giống hệt hỗn danh người ta đặt cho ông, lúc đó đã ướt nhẹp nước mưa.

-Đợi một chút coi, cái cha này …!

Ra một góc giữa đám cỏ gai, gã đàn ông nấp nửa thân người sau chiếc dù đi mưa, trút hết tất cả những gì chất chứa đầy bọng đái tự nãy giờ, lén đưa mắt trông chừng ông thầy dòng. Hai ống chân gầy guộc xỏ trong cái quần đã dính đầy bùn, ông ta cứ bươn bả đi tới trước, trông chẳng khác một con chuột nhắt.

-Anh Inoue ơi, xóm Kodenma nằm phía nào vậy?

Cuối cùng, khi đã đặt chân trên đầu mỏm đất, ông thầy dòng mới hỏi. Gã đàn ông nghe tiếng của ông ta lẫn vào trong tiếng mưa và những trận gió tối.

-Chắc là đầu đằng kia! Phía Nihonbashi đó!

Inoue trả lời một cách miễn cưỡng.

-Nhờ anh lên chỗ này xem hộ. Từ đây mình có thấy được nó không?

Nói cái gì vậy kìa, gã đàn ông tặc lưỡi, mặt lộ vẻ bực mình dù chỉ vì một cái cớ không đáng, rồi men con đường mòn leo lên gò.

"Chuột Nhắt" là ông thầy dòng người ngoại quốc hiện giúp việc tại Đại Học G.[6] ở Yotsuya, nơi gã đàn ông theo học. Thầy dòng không phải là linh mục nên ông ta chỉ có quyền tham gia vào công việc trong trường hay chạy vặt cho nhà chung.

Dĩ nhiên "Chuột Nhắt" không phải tên thật của ông ta. Nghe đồn tên thật của ông là Baflosky hay là Biflosky gì đấy, người Đức gốc Do Thái, một cái tên khó khăn, nếu muốn phát âm, thiếu điều răng phải cắn nhằm lưỡi, nên bọn sinh viên trong trường này không bao giờ gọi đến. Lúc gã đàn ông, sau mấy lần thi nhập học các nơi khác không đỗ, tìm được cách vào ghi danh ở cái đại học nhà chung này, thì từ lâu bọn học trò đã tặng cho ông thầy dòng cái hỗn danh "Chuột Nhắt" kia rồi. Không chỉ riêng hình dáng bên ngoài, cả tính tình ông ta cũng có gì hèn yếu. Mỗi khi ông ta chường cái mặt chuột nhỏ choắt trắng trẻo ra chỗ cửa sổ văn phòng để trao cho ai cái thẻ sinh viên hay giấy chứng nhận đang theo học thì cái dáng điệu của ông họ thấy ông giống hệt con chuột nhát nhúa đang thò đầu ra khỏi cửa hang.

"Chuột Nhắt" bị bọn học trò hiếp đáp như thế không chỉ vì cái tính sợ sệt của ông thôi đâu. Khi chiến tranh đến hồi khốc liệt, những người ngoại quốc sống trên đất Nhật, kể cả công dân của các quốc gia đồng minh như Đức, đều trở thành đối tượng của sự hiềm nghi. Đặc biệt một đại học do tổ chức tôn giáo như Hội Truyền Giáo Cơ Đốc đứng ra kinh doanh thì hình như luôn luôn bị cảnh sát và quân đội tìm đủ cách kiểm soát. Nhiều khi học sinh còn gặp cả mật vụ[7] trong khuôn viên nhà trường đang theo dõi những hoạt động nhà chung. Trước khi gã đàn ông nhập học một năm, có xảy ra sự kiện đền thần đạo Yasukuni[8] và đã thành vấn đề. Các báo chí đều đăng tải chuyện các sinh viên có tín ngưỡng riêng đã từ chối lệnh của Bộ Giáo Dục bắt buộc mọi người phải đến đó lạy chào vào những ngày thiên hoàng ban chiếu chỉ.

Một năm sau khi biến cố ấy xảy ra, có một viên trung tá mới từ chiến trường ở miền bắc Trung Quốc trở về, được gửi đến Đại Học G. với tư cách ủy viên quân sự nhà trường.[9]

Những buổi sáng mùa đông, khí trời lạnh sắc như một sợi giây cung căng thẳng, đám sinh viên vẫn thấy viên sĩ quan cưỡi ngựa nhong nhong qua lại bên bờ hào Yotsuya. Đã mang trong người sự bực bội của anh chàng nhà quê lần đầu tiên thấy cảnh tỉnh thành, trung tá lại càng muốn phô trương sức mạnh của mình trong cái trường có quá nhiều linh mục ngoại quốc này. Dận trong đôi ủng đánh bóng kỹ lưỡng lên nước một màu đồng sáng loáng, trung tá thường cột ngựa lại trước cửa trường, rồi với cái mặt đỏ bao quanh bằng hàm râu quai nón, ông ta nghiêm nghị đón nhận những cái cúi chào của đám sinh viên. Bọn học trò đang hút thuốc hay đứng choán cả hành lang và trước lớp học, cứ mỗi lần nghe tiếng đôi ủng da cồm cộp tiến gần đều đưa mắt nhìn nhau thật nhanh, dụi điếu thuốc vứt đi và chạy trốn vào trong lớp.

Không chỉ có bọn sinh viên khiếp sợ trung tá. Nhiều khi giữa giờ học, người ta vẫn nghe tiếng ủng da từ phía ngoài hành lang dần dần đến gần. Mấy vị linh mục giáo sư ngẩng đầu lên khỏi trang sách giáo khoa và tỏ ra khó chịu. Và khi tiếng cọt kẹt của đôi ủng da bước ngang qua rồi xa xa dần, các vị ấy vẫn ngóng tai theo, và một hôm, trong đám giáo sư ngoại quốc ấy có một vị thì thầm như nguyền rủa:

-Đồ mất dạy![10]

Có một câu chuyện bây giờ vẫn làm gã đàn ông rùng mình. Đó là một ngày trời mây mù, nhằm lúc thiên hoàng hạ chiếu. Hôm đó, như qui định, cả đám học sinh đều tụ tập ở cái sân con trong trường để nghe một người đọc chiếu chỉ và cùng chào quốc kỳ. Lá cờ in hình mặt trời mọc màu úa nhạt treo ủ rũ dưới bầu trời nặng mây.

-Nghiêm chào!......

-Tan hàng!

Khi hiệu lệnh ấy vừa được hô lên thì đột nhiên viên trung tá ngăn đám giáo chức đang lục đục chuẩn bị di động. Ông ta leo lên khán đài và trong một lúc lâu, ném những tia nhìn nghiêm khắc xuống đám sinh viên phía dưới. Tuy thấy dáng điệu ấy khôi hài giống như một đưa con nít đang muốn ra tay xem thử sức mình đến đâu nhưng chẳng một ai dám cất tiếng cười hay huýt sáo trước cảnh tượng đó.

-Này, chúng mày……..

Trung tá có cái tật là khi hăng tiết lên thường nói lắp.

-……….là một lũ khố… khố … khốn nạn. Không chỉ chúng mày thôi….mà cả đại học, cả tụi ngoại quốc kia…cả bọn nhân viên đề….đề…đều thối nát hết!

Lúc đó, gã đàn ông có đưa mắt thử nhìn đám giáo chức đang đứng trên khán đài, người nào người nấy không căng thẳng thì cũng đực mặt ra. Trên bầu trời phủ đầy mây như mớ bông gòn cũ, có tiếng ì ầm như tiếng nổ của động cơ máy bay. Một trận gió lốc quét qua một góc sân trường cuốn lên rác rưởi vào trong đám bụi vàng. Thế nhưng mọi người đều nín thinh trước những lời tuyên bố hằn học, vô lễ.

Trong đám sinh viên cũng có kẻ từng xử sự y hệt lời lẽ của viên trung tá. Xử sự giống ông ta có nghĩa là trong quá khứ, họ cũng cố tình miệt thị và chống đối những linh mục giáo sư người ngoại quốc và các thầy dòng nhân viên nhà trường. Thế rồi, với cái bầu không khí như thế, khuôn mặt "chuột nhắt" của cái con người vẫn thập thò cái đầu bên cánh cửa sổ nhỏ để trao những thứ thẻ sinh viên hay giấy chứng minh tòng học càng lúc càng chuyển sang màu tái mét vì sống trong khiếp sợ.

Giữa đám linh mục và thầy dòng người ngoại quốc thân hình to lớn, "Chuột Nhắt" thấp bé một cách đặc biệt. Ngay cả khi đem so sánh với đám sinh viên gầy nhom vì sống thiếu thốn trong hoàn cảnh chiến tranh thì cái khổ người đầu cổ tay chân, tất tất đều nhỏ bé của ông, vẫn đập vào mắt người ta. Không những thân thể thấp bé mà nhân vì động tác và cách diễn tả của ông có phần nào giống Harold Lloyd[11], một danh hề ngày xưa, ông đã trở thành cái đích để đám sinh viên thiếu suy nghĩ cười cợt. Chúng không ngừng kể đi kể lại cho nhau hàng loạt những mẩu chuyện chứng minh cái tính nhút nhát yếu đuối của ông ta.

Có thể đưa câu chuyện như sau để làm ví dụ. Mới năm ngoái thôi, một anh sinh viên lớ ngớ làm sao mà rơi từ lớp học trên lầu ba xuống đất. Hình như trong lúc đùa nghịch với bạn bè, anh tựa vào cánh cửa sổ lắp kính, chẳng ngờ khung cửa bị long ra. Khi anh ta đụng phải mặt đất, người chung quanh chạy bay đến nơi thì anh ta đã ngất rồi, tay và chân ghim đầy những miễng kính vỡ. Sau khi họ đem băng ca tới khiêng anh ta đi, đám học sinh có mặt tại chỗ mới nhận ra "Chuột Nhắt" mặt tái mét, đang tựa người vào cái cột giây thép cho khỏi ngã. Hình như chỉ cần nhìn mặt mũi đầy thương tích và bê bết máu của nạn nhân là ông thầy dòng đã hoa cả mắt.

Thêm một vụ này nữa, do cậu con ông y sĩ nhà trường kể lại cho đám sinh viên. Số là cũng cách đây một năm, "Chuột Nhắt" mắc phải chứng viêm màng bụng rất nặng phải nhập viện. Ông thầy dòng của chúng ta không tín nhiệm thầy thuốc người Nhật, khóc lóc van xin cha bề trên gọi một ông bác sĩ ngoại quốc tới bằng được.

-Đừng để tôi chết. Tôi sợ chết lắm!

Người sốt cao, mồ hôi đổ như tắm, "Chuột Nhắt" chẳng chút hổ thẹn và bất chấp người khác đàm tiếu, cứ ỉ ôi kêu khóc với tất cả, từ mấy người y tá đến bọn sinh viên tới thăm. Bên giường bệnh "Chuột Nhắt" có chưng tấm ảnh chụp mẹ và em gái mình. Trong phòng đầy một mùi hăng nồng như phó mát, mùi đặc biệt toát ra từ thân thể những người da trắng. Thế nhưng điều làm bọn sinh viên cười thích thú nhất là câu chuyện bộ phận sinh dục của "Chuột Nhắt" mà cậu con viên y sĩ trong trường kể lại đã trông thấy tận mắt. Cậu ta tiết lộ:

-Con cò thằng chả………..chỉ bé bằng hạt đậu!

Không những thân thể bốc lên một mùi hăng nồng như phó mát, sợ chết đến nỗi kêu khóc như con nít, nay còn thêm cái tội có bộ phận sinh dục không lớn hơn hạt đậu! Câu chuyện này không những làm cho đám sinh viên cười cợt mà còn khiến chúng đâm ra khinh miệt ông thầy dòng ấy nữa. Huống chi trong giai đoạn có chiến tranh với dân da trắng nên lắm khi, bọn sinh viên bày nhiều trò dã man để đày đọa con chuột nhắt nhát nhúa đó.

Gã đàn ông được dịp tiếp xúc với "Chuột Nhắt" một buổi chiều ở vào thời điểm như thế.

Chiều hôm ấy, đã tan học rồi mà gã vẫn còn nấn ná lại trường nhưng không hẳn vì có công chuyện gì đặc biệt. Trong phòng học bụi bặm chẳng còn một bóng sinh viên, gã tựa cằm lơ đãng ngắm bầu trời đỏ bầm ở bên ngoài cùng mặt nước dưới hào và những mái nhà dân đang sẫm màu dần theo bóng chiều.

Giữa khi đang lơ đãng như thế bỗng gã nghe tiếng ủng da cồm cộp từ phía hành lang xa vọng tới. Lúc đầu gã không chú ý vì đâu ngờ lại có tiếng ủng da trong một giờ muộn màng như thế này, nhưng khi ý thức được tiếng động đó một cách rõ ràng thì, tựa một hành động phản xạ, gã vội chạy ra ngoài hành lang như muốn thoát khỏi căn phòng.

-Này, đứng lại cái coi. Sao chú mầy vô phép không chào ta!

Gã luống cuống đứng nghiêm nghe ông ủy viên quân sự trách mắng cái tội thất lễ, hỏi tên hỏi tuổi xong còn ra lệnh cho hắn phải lập lại lời hiểu dụ trong chiếu chỉ thiên hoàng đã ban ra.

Gã đàn ông ấp úng. Gã quên mất mình đã được dặn dò trong những giờ tập huấn là phải luôn luôn thuộc nằm lòng những lời hiểu dụ này. Để chữa thẹn, hắn hơi phác một nụ cười nhẹ trên khuôn mặt và đây là điều lẽ ra hắn không nên làm.

-Đồ khi quân phạm thượng!

Gã lảnh ngay nguyên một quả đấm như búa bổ vào giữa mặt. Đưa tay trái lên để che mặt thì cánh tay ấy lại ăn thêm một quả khác. Và nếu như lúc đó cái người mang tên "Chuột Nhắt" kia không tình cờ bước vào phòng thì gã còn được thưởng thêm mấy đấm nữa.

"Chuột Nhắt" bước vào đấy không phải với chủ tâm giải cứu gã. Chẳng qua đôi khi có dịp mở cửa văn phòng nằm ở cuối hành lang, đưa cái mặt hề Harold Lloyd nhìn vào mà thôi. Ông thầy dòng cứ đứng khựng như chôn chân, đôi mắt sợ sệt chăm chăm nhìn một dòng máu mỏng như tơ rịn xuống từ má gã đàn ông và cái khuôn mặt đỏ thẫm của viên trung tá.

Nếu vào một dịp khác, người sĩ quan ủy viên quân sự hẳn đã bỏ đi rồi nhưng hiện giờ thì cặp mắt của ông ta chạm phải đôi mắt kinh ngạc của thầy dòng đang nhìn mình. Có lẽ chỉ cần đối tượng trước mắt là một người da trắng là đủ làm bùng nổ cái mặc cảm cố hữu đặc biệt của người Nhật nơi ông. La hét hai ba tiếng gì đó mà không ai hiểu muốn nói gì, ông ta đưa tay chụp mạnh người thầy dòng mang tên "Chuột Nhắt" và đẩy dúi ra ngoài hành lang.

-Cá…cá…i cái giáo dục của bọn mày cũng như của cái trường này sai lầm từ căn bản, biết chưa?

Sau khi tiếng ủng da của trung tá xa dần, gã đàn ông lấy tay đưa lên chùi máu trên mép và nhổ nước bọt ra ngoài cửa sổ. Nhổ xong, gã quay đầu nhìn lại thì ở một góc hành lang bây giờ đã tối đen, "Chuột Nhắt" vẫn đứng như trời trồng ở đó. Đưa mắt lảng đi chỗ khác, gã đàn ông bước ra ngoài.

Với cái không khí căng thẳng như thế, trong đám các linh mục ngoại quốc và nhân viên nhà trường, cũng có kẻ cố gắng muốn làm một cái gì để giữ cho truyền thống của học đường được tiếp tục. Chẳng hạn một tháng một lần, các sinh viên khoa sử đứng ra chủ trì những cuộc họp của Nhóm Nghiên Cứu Ki Tô Giáo, tổ chức trong một căn phòng đọc sách nhỏ của thư viện nhà trường. Việc này có thể xem như là một hành động đề kháng âm thầm đối với bầu không khí thời ấy.

Tuy gã đàn ông hoàn toàn không có hứng thú gì đối với đạo Ki-Tô nhưng vì muốn thoát ra khỏi cái bầu không khí sát phạt nặng nề để được dễ thở đôi chút nên cũng có đến họp với nhóm, được đâu một lần. Hôm đó, ông giáo sư trẻ tuổi người Nhật của khoa sử đang nói chuyên về một di tích đạo Ki-Tô ở Tôkyô. Gã đứng lơ đãng đằng sau một nhóm sinh viên có đến khoảng ba mươi người và dĩ nhiên nội dung ông giáo phát biểu chẳng có gì lôi cuốn gã. Không những thế, khi nhìn đám sinh viên đang chăm chú ghi ghi chép chép vào tập vở và mấy linh mục ngoại quốc tóc bạc nghiêm trang ngồi nghe, gã còn cảm thấy hối hận không hiểu tại sao đã dẫn xác đến cái chỗ không ăn nhập gì với mình để làm gì.

Chuyện ông giáo kể hắn không hiểu rõ cho lắm nhưng hình như ở cái nơi gọi là Fuda no Tsuji[12] mà ông ta nhắc tới, dưới thời Tướng Quân Iemitsu[13], đã xảy ra cuộc hành hình năm mươi người tín đồ đạo Ki-Tô.

Năm Genna thứ năm (1619)[14], quan binh đi tróc nã nhận được tin mật báo có những tín đồ Thiên Chúa đang ẩn nấp trong thành Edo, bèn tìm bắt và tống tất cả bọn vào nhà ngục ở xóm Kodenma[15]. Hai tháng sau, những người bị giam giữ này, kể cả hai linh mục ngoại quốc, bị bắt trói dẫn từ Muromachi qua các xóm Kyôbashi, Hamamatsuchô, Mita[16], rồi lôi ra bãi hành hình ở Fuda no Tsuji. Ở đó, họ bị cột vào năm mươi cái cọc để đợi thiêu sống.

Gã đàn ông bây giờ vẫn nhớ lỏm bỏm vài chi tiết của câu chuyện đó. Một trong những điều được kể lại là đời sống trong tù thời ấy mà ông giáo sư trẻ đã đọc cho nghe, trích dẫn từ văn kiện cũ do một nhân chứng đương thời, tu sĩ San Francesco.

Hồi đó, nhà ngục Kodenma chia làm bốn khu. Trần thì thấp, người ta chỉ đục thông mỗi cái lỗ đủ cho cái đĩa đưa cơm nên hầu như không có lấy một chút ánh sáng. Khi vừa đến trước cửa ngục thì ngoại trừ manh khố dưới hạ bộ, tín đồ đã bị tước đoạt tất cả từ quần áo, đồ vật tùy thân cho đến xâu chuỗi mân côi [17] để cầu kinh mà họ trân trọng còn hơn bản mệnh. Và bọn ngục lại cứ như thế xô đẩy và tống tất cả vào bên trong.

Căn nhà lao hẹp, tối như hũ nút, ở đó lũ tù nhân đều ngồi hay quì như chồng chất bên nhau. Khi đám tín đồ vừa mới đặt chân vào chưa yên chỗ thì họ đã va phải những cái thân hình ốm yếu xương xẩu ấy. Cùng lúc, một cái mùi thối tha khủng khiếp bốc vào mũi họ.

Mỗi căn phòng trong nhà lao chiều sâu chỉ có khoảng mươi mét, bề rộng không hơn bốn mét, tù nhân bị bắt phải ngồi dàn ra thành ba hàng. Tù hàng thứ nhất và hàng thứ ba đâu mặt nhìn nhau trong khi hàng thứ hai ngồi xen kẽ ở giữa. Dù ngồi hay quì, họ đang ở trong tình cảnh bị nén lại gần như cơm nắm cá, chẳng cách chi đứng lên được. Tay chân cũng không tài nào duỗi ra. Chấy rận mặc tình bò qua bò lại trên thân người tù bây giờ chỉ quấn độc mỗi manh khố.

Vì thân hình không cử động được nên tù nhân, kể cả những con bệnh nằm ở phía trong, cứ như thế mà đi tiểu đi đại vương vãi ra đấy. Khi chân ướt chân ráo vào tới nhà lao mà đám con chiên đã cảm thấy mùi xú uế chính là vì lý do ấy. Mỗi ngày một bận, cơm nước được cho vào qua cái lỗ bé xíu đậy bằng nắp gỗ. Cơm chưa tới nơi đã bị những kẻ có sức lực đoạt lấy ăn trước. Nước thì chỉ cho có hai lần một ngày nhưng với cái nóng không chịu nỗi của nhà tù và cái ngột ngạt vì nhân số quá đông, tù nhân cứ phải luôn miệng xin nước hoặc thè cái lưỡi khô nẻ ra một cách vô vọng.

Ngoài cửa ngục, không kể bọn lính canh gác còn có hai mươi bốn người cai ngục luôn miệng quát tháo, đi tuần tra. Mỗi khi bên trong ngục có gì xôn xao ồn ào, những anh cai ngục này sẽ leo lên bên trên và đổ những đồ xú uế vào. Chính vì bị xối lên người bằng những vật ô uế như thế mà thân thể tù nhân trông bẩn thỉu đến độ không còn phân biệt được ai với ai nữa. Dĩ nhiên không ngày nào lại không có người chết. Đôi khi có những xác chết bị bỏ đó hàng bảy tám hôm. Mùi xác chết dần dần thối rữa quyện lại với mùi cứt đái làm đám tín đồ khổ sở vô cùng.

Buổi chiều tối, khi ông giáo trẻ trưng bức thư tu sĩ San Francesco viết ra như một bằng chứng để trình bày về cuộc sống của nhà tù xóm Kodenma thì trong căn phòng đọc sách, có những tiếng thở dài hay tiếng thở hắt nổi lên, và thân thể mọi người động đậy lao xao như từng cơn sóng nhỏ. Chiến tranh dần dần trở nên khốc liệt, đường phố cũng tối tăm, lương thực mỗi ngày không còn no đủ, thế nhưng Tôkyô bây giờ nếu đem so sánh với Edo thuở đó thì vẫn còn khá hơn nhiều.

Cũng giống như những sinh viên khác, gã đàn ông khi nghe kể lại câu chuyện, có cảm tưởng sự kiện tàn bạo cũng như cảnh tượng thê thảm đó chẳng khác nào một khúc phim câm. Họ thấy những chi tiết đó không có gì quan hệ với cuộc sống của bọn mình và đã hoàn toàn thuộc về một thời đại xa xưa.

Trong đám tín đồ bị tống vào ngục có hai linh mục Tây Ban Nha và một samurai tên Hara Mondo[18]. Mondo thuộc họ Hara, một gia đình dòng dõi đất Chiba, ông ta từng là cận vệ của Tướng Quân Iemitsu. Thế nhưng dù người chung quanh đã thuyết phục và cảnh cáo, ông ta vẫn không chịu bỏ đạo Ki-Tô.

Sau khi Hara bị bắt hai lần, họ cắt đứt nhượng chân và khắc ấn có dấu thập tự lên mặt rồi tống giam ông vào ngục Kodenma.

Lúc nghe chuyện nói về mấy người tuẫn đạo, gã đàn ông có cảm tưởng mình là người đang đứng giữa một trận mưa, trông dõi về xa nơi họ đứng, một ngọn đồi có nắng dọi. Không phải vì những người có đức tin này thuộc về một thời đại đã xa xôi trong quá khứ. Họ thật sự là những người có niềm tin vững chãi và sức mạnh nội tâm mà một kẻ bản chất vô thần như gã không tài nào hiểu được. Nhưng người ta cũng có thể bảo rằng động cơ thúc đẩy họ là sự cuồng tín nữa. Tuy vậy, khi nghe ông giáo dạy sử kể lại những giây phút cuối cùng của đám tín đồ, không biết tại sao gã bỗng đau lòng liên tưởng đến câu chuyện mới xảy ra vài đêm trước, khi mình bị viên trung tá hành hung trong cái hành lang vắng lạnh đó. Gã hãy còn nhớ thật rõ ràng cái cảnh mình căm tức chạy ra khỏi phòng, đưa cánh tay trái lên che lấy mặt.

Trước khi buổi họp chấm dứt, gã đàn ông chợt bắt gặp mình đang nán lại trong một góc phòng đọc sách cùng "Chuột Nhắt" và một đám sinh viên khác. Gã nhớ lại hôm trước, "Chuột Nhắt" cũng bị hạ nhục, đứng một chỗ như trời trồng cho đến khi viên trung tá túm lấy bộ áo nhà dòng, lôi xềnh xệch ra ngoài. Gã thấy việc ông thầy dòng còn đến chường mặt ngồi đây, xem như không hề có chuyện gì, thật buồn cười và có gì giống như hành vi của một con chuột thực. Không, không phải buồn cười, phải nói là ngụy thiện thì đúng hơn. Cảm tưởng của gã về sự ngụy thiện của ông ta bắt đầu từ lúc nhận ra thái độ của "Chuột Nhắt" lúc nhập viện, đến mùi hôi hám giống như phó mát tanh phát ói cũng như cái của quí chỉ lớn bằng hạt đậu của ông ta, cả ba như hòa nhập vào nhau.

Cuộc họp tan, gã đàn ông vừa nén một cái ngáp, vừa lẩn vào trong mùi người chua ngòm của đám đông học sinh đi xuống cầu thang thì đằng sau lưng, với đôi mắt sụp mí núp sau mục kỉnh, "Chuột Nhắt" bước đến sánh vai với gã:

- Này , Fuda no Tsuji là chỗ nào vậy anh?

- Fuda no Tsuji?

- Anh không nghe chuyện về Fuda no Tsuji vừa kể xong à?

Gã đàn ông bâng quơ nhớ lại chuyện năm mươi người tuẫn đạo bị hành hình ở Fuda no Tsuji mới được nhắc đến trong buổi diễn giảng. Thế nhưng gã không hài lòng cho lắm khi thấy thay vì chọn một trong những sinh viên khác để mà hỏi, "Chuột Nhắt" lại đến ngỏ lời với gã. Có lẽ cái cha này vì nghĩ mình cũng là nạn nhân như hắn đêm hôm trước nên mới coi như đồng bọn của hắn đây! Hoặc giả hắn muốn đem sự yếu đuối của bản thân ra bày tỏ cho mình hòng lấy lòng? Nghĩ đến đó, đang đến lưng chừng mấy bậc thang, gã bỗng dừng chân lại và đăm đăm nhìn vào mặt "Chuột Nhắt".

- Vâng, Fuda no Tsuji thì tôi có biết!

- Nếu thế, anh hướng dẫn tôi đến Fuda no Tsuji nhé?

- À, cái đó…

Gã đàn ông bị du vào thế kẹt, miệng ấp úng.

Dù vậy, một buổi chiều trời mưa, hai người cũng đã lên đường về phía Fuda no Tsuji. Xuống trạm xe, cuốc bộ theo hướng Shinagawa một đỗi thì họ gặp một ngôi chùa tên là Chifukuji[19], nó nằm cùng một dãy với mấy hiệu bán thuốc lá và tiệm rau quả. Một chỗ trong chùa này ngày xưa là bãi hành hình, đó là điều "Chuột Nhắt" đã được ông giáo trẻ dạy sử ở buổi diễn giãng kể cho nghe.

Phía sâu trong khuôn viên chùa Chifukuji có mấy nấm mộ, ở cuối dãy mộ là một gò đất màu đen, cỏ gai mọc um tùm. Phía dốc dẫn lên đầu gò, xen vào giữa đám sắn dây bò lan là hai cây cọ cùng một cây long não có đã lâu đời, cành tỏa rộng. Thêm vào đó, phía bên trên hãy còn khu rừng con um tùm những sồi và tầm ma còn sót lại như dấu tích duy nhất của một thời xưa.

Trong màn mưa sương, gã đàn ông và "Chuột Nhắt", hai người cùng giương dù đứng trên gò. Bầu trời trên kia cũng như những ngôi nhà và đường phố đã bắt đầu bị sương mù của buổi chiều cùng với đêm đen bao vây một lượt. Những ống khói của các cơ xưởng phía biển Shinagawa còn làm cảnh vật nhòe nhoẹt thêm.

- Thế thì xóm Kodenma là chỗ đằng kia sao?

- Chắc thế!

Dĩ nhiên trong lớp sương mù dày như thế này, nhất định không thể biết xóm Kodenma nằm ở hướng nào nhưng gã đàn ông vì cảm thấy bực mình nên cứ nói đại cho xong chuyện.

Hồi đó, đám tín đồ bị kéo đi vòng vòng từ xóm Kodenma qua các khu Shimbashi, Mita…mỗi người đều bị bắt phải đeo trên vai một tấm biển[20] ghi tên tuổi họ. Nào là Kakuzaemon, Yusaku, Kudayuu, Shinshichirô, Kisaburô…toàn là tên của người dân rất bình thường, có thể tìm ra bất cứ nơi nào trong thành phố Edo. Thế nhưng ở cuối đoàn tín đồ đó, có một người được đặt trên lưng con ngựa không yên, đó là Hara Mondo[21].

Trên pháp trường, năm mươi chiếc cọc đã được cắm sẳn. Dưới mỗi chiếc cọc, những bó củi chất đống. Người đi xem nhiều đã tụ tập không xiết kể, kẻ mở cơm hộp ra ăn, người nhâm nhi trà nóng trong lúc đợi xem hành hình.

Đột nhiên trong đám tù nhân có một người đàn ông, khi vừa thấy quang cảnh pháp trường, đã bắt đầu khóc toáng lên, xin được phép bỏ đạo. Tức thì hắn được cởi trói lập tức và phóng thích ngay tại chỗ.

Sau khi trói đám tín đồ vào cọc, kẻ chấp pháp đi một vòng để châm lửa. Hôm đó trời có gió nên lửa mượn sức gió bùng lên ngay, rồi lửa và khói trùm kín ngay đám người đang bị trói vào cọc. Hai giáo sĩ Tây Ban Nha chết trước tiên, sau đó là Hara Mondo, trong khi còn tưởng ông ta đang quơ tay như đang ôm lấy một vật gì trên người thì đầu đã xụi xuống một bên vai.

Lúc đang đứng trên bãi hành hình, gã đàn ông có cảm tưởng hình ảnh của khúc phim cũ mấy hôm trước bây giờ lại như đang được diễn lại bên gót chân mình và điều đó không khỏi làm gã thấy trời đất quay cuồng. Gã không thể nào gạt ra khỏi lòng mình cái tình cảm cho rằng thế giới của đám người tín đồ tuẫn đạo này là một cõi trời nào đó thật xa xôi, không có chút liên hệ gì với thế giới gã đang sống. Hành vi phải nói là siêu nhân của họ chỉ có những người mạnh mẽ, đã được tuyển chọn mới hoàn thành được. Cuộc sống của họ không cùng một kích thước, không cùng một thế giới đối với cuộc sống của gã.

Lúc ấy, gã đàn ông mới đưa mắt nhìn qua khuôn mặt ướt đẫm của "Chuột Nhắt" như dò xét. Gã hầu như có thể tưởng tượng ra điều ông thầy dòng này đang suy nghĩ. Mình chỉ là một sinh viên bình thường chứ không phải tín đồ Thiên Chúa cho nên những người tuẫn đạo này đối với mình chỉ là kẻ thuộc về một thế giới nào khác. Riêng người mang cái tên "Chuột Nhắt", tuy tính khí giống như loài chuột thật đi nữa, một khi đã lặn lội đến cái nước Nhật này để làm thầy dòng thì ít nhất ông ta cũng phải biết so sánh đức tin của người ngoại quốc tử đạo với cái tính nhát nhúa ươn hèn của mình mà cảm thấy muôn vàn hổ thẹn chứ! (Thế nhưng coi bộ ông sao mà không khá chút nào. Tôi đã không ra gì mà ông còn tệ hại quá mức!).

Gã đàn ông cứ suy diễn từ cách hành xử của mình là đủ thấy được những hạn chế nơi "Chuột Nhắt". Kẻ đã hèn thì lúc nào cũng hèn thôi. Làm sao có thể trở thành Hara Mondo hay những con người can đảm và cương nghị như đám tín đồ tuẫn đạo cùng với ông ta. Cả gã và "Chuột Nhắt", đêm hôm đó trong hành lang, đã để mặc cho viên trung tá hành hung mà không đủ sức chạy trốn nữa là! Cả hai cùng thuộc về một giống người, không cần đợi cho thân xác bị khủng bố, cuộc sống tinh thần đã bị tước đoạt hết ý nghĩa rồi. Gã hay "Chuột Nhắt" cũng vậy thôi, họ là hạng mà trước khi đặt chân đến di tích pháp trường này, chắc chắn sẳn sàng dẫm chân lên ảnh Chúa[22] hay dẫm lên bất cứ một vật gì.

-Ông còn gia đình bên nước ông không?

Lần đầu tiên gã mới tỏ ra muốn tìm hiểu về cuộc đời của "Chuột Nhắt" cho nên khi câu hỏi vừa buột ra khỏi miệng mình, gã thấy ông thầy dòng hầu như người trong mơ chợt tỉnh giấc, quay người ngạc nhiên:

-Hả?

-Bên Đức, ông còn bà con, thân nhân?

-Có, mẹ và em gái tôi sống ở Kohln.

-Cái gì đưa đẩy ông thành thầy dòng vậy?

Tay vẫn cầm dù, "Chuột Nhắt" làm thinh trước câu hỏi của gã. Tuy mưa tạnh rồi nhưng khu vực chung quanh hai người đã chìm hẳn vào trong bóng tối. Gã đàn ông cẩn thận từng bước cho khỏi trượt, đi khỏi gò đất vừa mới leo lên khi nãy và xuống mặt đường.

Thế rồi từ ngày đó, dầu gặp nhau ở trường, gã cũng chẳng có cơ hội trao đổi với "Chuột Nhắt". Chiến tranh ngày một khốc liệt, Nhật đến giai đoạn bắt đầu chịu những trận dội bom. Thay vì đến trường nghe giảng, sinh viên mỗi ngày phải đi làm việc ở các cơ xưởng dưới Kawasaki[23] . Vùng Yotsuya chung quanh nhà trường bị cháy, gã đàn ông cũng chẳng để ý đến việc "Chuột Nhắt" không biết đã mất dạng khỏi văn phòng sinh viên vụ của đại học từ thời điểm nào! Có tin cho hay ông ta bị gửi về bên Đức và gã quên bẵng đi cả việc mình cùng ông ta từng leo lên cái gò ở Fuda no Tsuji.

Khi xe điện đường đã qua khỏi trạm Fuda no Tsuji, trong một thoáng, gã nhớ lại chuyện xảy ra hai mươi mốt năm về trước. Nhớ là nhớ vậy chứ trong lòng không thấy có một chút hoài cảm.

Xuống xe ở ga Shinbashi, trong màn mưa chen lẫn ánh đèn nê-ông, những chiếc ô tô buýt và tắc xi chạy bắn cả bùn lên. Chỗ họp mặt của nhóm bạn đồng song là một tiệm ăn tên Fuugetsu. Khi đến đấy, gã mới cảm thấy hôm nay nếu mình ở nhà thì chắc hay hơn. Bộ đồ tây nhàu nát của gã ướt dầm nước mưa trông càng thảm thương, trong khi đám bạn bè có lẽ đến bằng tắc-xi, đầu tóc vẫn rẽ ngôi ngay ngắn, lại diện cả khăn mùi xoa ló trên ngực áo vét. Cũng có người vỗ vai gã ra điều xúc động vì đã lâu ngày không gặp, thế nhưng khi nhận được một cử chỉ như vậy, lòng gã chỉ nặng trĩu vì có cảm tưởng người ta đang tội nghiệp gì mình.

Gã đàn ông ngồi trong góc cái bàn ăn hẹp và dài, vừa nghĩ tiếp nếu mình không tới chắc lại hay hơn, vừa im lặng nhấp tách trà đỏ. Quanh bàn ăn, bọn bạn bè kể lể cho nhau công việc làm ăn buôn bán, tin tức dạo sau này, trao đổi danh thiếp…Thế rồi câu chuyện chuyển qua đề tài về lời đồn đại chung quanh những người hôm nay vắng mặt cũng như kỷ niệm về các ông thầy cũ. Gã hơi ganh tị đưa mắt nhìn đám bạn bè chung quanh đang ra sức móc nối lại một cách giả tạo những tình cảm cũ.

-Thằng Sayama giờ ra sao?

-Nghe nói ở dưới tỉnh Mie. Làm nghề chở hàng đường biển.

-Úi chà, chở hàng đường biển à?

-Có nhớ ông giáo tên Roku không?

-Có, có chứ! Vẫn đi dạy đó nghe.

Trong lòng gã bỗng dâng lên một tình cảm khó chịu khi thầm nghĩ không hiểu vì cớ gì bọn họ bây giờ lại làm bộ thiết tha đến ngôi trường cũ một cách lạ lùng như vậy. Gã thì chẳng thiết tha đến cái quái gì cả mà cũng chẳng có xúc cảm nào đối với bất cứ một ai trong nhóm bạn học ngày xưa.

-"Chuột Nhắt" thế nào? Nhớ không? Trước làm ở văn phòng đấy!

Chỉ có lúc đó gã đàn ông mới ngừng nhấp trà và ngẩng đầu lên khỏi cái tách, lắng tai nghe. Hơn một phân nửa người trong nhóm vẫn còn nhớ "Chuột Nhắt" là ai. Khi một kẻ trong nhóm vừa cười vừa miêu tả khuôn mặt và dáng điệu của ông thầy dòng nhát nhúa ấy thì họ đã lau nhau:

-A, a, cái cha đó à?

-Nếu là cha đó…..thì tôi có nghe một câu chuyện lạ lắm!

Người vừa nói ra là Mukai, một anh học trò cũ được giữ lại làm giáo sư trong trường. Anh ta kể rằng sau khi trở về Đức, vì là gốc Do Thái, "Chuột Nhắt" đã bị bắt và tống vào trại tập trung. Chỗ ấy có tên là Dachau, một nơi gần biên giới Ba Lan. Thế rồi biệt vô âm tín.

-Có điều gần đây hình như ông Bita đã đọc được một bài báo viết ở bên đó nói như thế này này…

Ông Bita là một linh mục ngoại quốc, giáo sư dạy Luật trong trường. Linh mục đã đọc trong một tờ báo bên nước đó kể lại rằng ở Dachau, có một người thầy dòng đứng ra chịu chết thế cho một người bạn đồng tù. Khi một người Do Thái cũng bị giam chung một trại với ông bị phạt phải bỏ đói cho đến chết, ông thầy dòng này xin được lảnh án thay và sau đó đã chết.

-Họ nói ông đó đã có thời đến Nhật truyền giáo nữa kia!

-Không lẽ "Chuột Nhắt"?

-Chẳng hiểu nữa. Hình như bài báo không ghi chép tên tuổi. Ông Bita chỉ nói…

-Sao lại có thể là "Chuột Nhắt" được! Cứ xem tính tình hắn thì biết…Với lại, thằng chả có tới Nhật truyền giáo hồi nào đâu!

Trong một lúc khá lâu, nhóm bạn bè đó nhắc cho nhau nghe cảnh "Chuột Nhắt" sợ hãi đến nỗi xây xẩm mặt mày, chuyện cái bộ phận đàn ông lớn không hơn hạt đậu của ông thầy dòng, rồi cười nói oang oang. Họ cười anh chàng "Chuột Nhắt" với gương mặt giống vua hề Harold Lloyd, vẫn hay nhô đầu ra khỏi ô cửa phòng học vụ tối tăm để trao cho sinh viên mấy tấm thẻ sinh viên và tem phiếu giảm giá. Cũng là anh chàng "Chuột Nhắt" lúc nào cũng bước hấp tấp đi lòng vòng trong khuôn viên đại học, miệng luôn luôn nở một nụ cười cầu tài. Bọn sinh viên tốt nghiệp có mái tóc rẽ đường ngôi thật ngay ngắn và những chiếc mùi soa nhô lên khỏi ve áo, sau khi hát xong bài ca hiệu đoàn của trường cũ, cuối cùng đã giải tán.

Cuộc họp tan xong, kẻ trước người sau bắt tắc-xi, hướng về phía một quán rượu ngoài phố Ginza để nhậu tiếp đợt hai. Gã đàn ông một mình leo lên xe điện đường ra về giữa cơn mưa. Chiếc xe điện vẫn như hồi chiều nghĩa là hầm hập một thứ mùi ẩm ướt quyện đủ mùi dù đi mưa, mùi bùn đất và hơi người. Gã đàn ông vừa ngắm đám hành khách trong xe, cũng như gã, những con người không có gì đặc sắc, rồi gã lại bắt chước Kafuu để tưởng tượng ra cuộc đời bọn họ. Anh chàng ngồi ngay trước mặt gã đang móc ra cây bút chì hý hoáy viết cái gì đó trên tờ báo chuyên cá độ đua xe đạp mở banh ra trước mặt. Cô gái đi học lớp đêm về ngủ gà ngủ gật, cuốn từ điển Anh văn Reader’s Crown nằm trên đầu gối. Cả đám hành khách trong toa với gã nào có khác chi, họ đang sống một cuộc đời tẻ nhạt, chắc chắn là sống trong sự hèn nhát và khi chết cũng sẽ được chôn chung một lỗ với sự hèn nhát. Thế nhưng, khi xe chạy ngang qua trạm Fuda no Tsuji, gã đàn ông đưa mấy ngón tay lên chùi cánh cửa sổ đã nhòe vì nước mưa, dí đầu sát vào đó như muốn nhìn cho rõ phong cảnh bên ngoài.

Đằng sau ánh đèn tù mù của những ngôi nhà và tiệm quán, màu đen của gò đất như nổi hẳn lên. Cái trại Dachau nơi "Chuột Nhắt" bị giam cầm, nó ra sao ấy nhỉ? Mấy năm về trước, gã đã có dịp xem vài cuộn phim thời sự về các trại tập trung nên cũng rõ về quang cảnh những nơi này. Nó không khác bao nhiêu so với nhà ngục xóm Kodenma, nơi đám tín đồ Ki-Tô giáo ngày xưa đã bị tống giam. Nếu "Chuột Nhắt" đã từng sống ở một nơi như thế thật thì điều đó đáng làm cho gã phải kinh ngạc. Thế rồi, gã nghĩ, nếu đúng như người ta kể, "Chuột Nhắt" đã vì bạn đồng tù và vì tình yêu thương chịu chết thay người, thì nó không phải chuyện xa xưa mãi tận thời Edo mà là một sự kiện mới đây và ảnh hưởng thấm thía tới tâm tình của chính gã trong lúc này. Ai và cái gì đã thay đổi được thái độ của "Chuột Nhắt"? Ai và cái gì đã nâng "Chuột Nhắt" lên đến một tầm cỡ như thế? Gã đàn ông lắc đầu, hết ngắm cô gái đang ngủ gà ngủ gật trên chiếc ghế đằng trước mặt đến nhìn anh thanh niên đang chúi mũi vào tờ báo cá độ đua xe đạp. Gã thầm nghĩ, giữa đám hành khách như vậy, vâng đúng thế, trong đám đông bình thường này, chắc hẳn có một người với khuôn mặt khôi hài giống Harold Llyod, mặc cái quần bùn bê bết lên tới đầu gối, đang ngồi đó rung đùi[24]. Đó là "Chuột Nhắt".

(Dịch xong tại Tôkyô ngày 13/ 06/2008. Cập nhật 16/04/2015)

Người Đàn Ông Bốn Mươi

(YONJUSSAI NO OTOKO, 1964)

Cứ mỗi 10 năm, Endô Shuusaku lại viết một truyện ngắn có tính tự truyện như thể muốn đánh dấu chặng đường vừa đi qua. Ít nhất là vào thời ông ở các lứa tuổi bốn mươi (1963), năm mươi (1973) và sáu mươi (1983).

Đoản thiên "Người đàn ông bốn mươi" đã được viết ra để nhớ đến thời gian ông đạt tới cái tuổi "bất hoặc"(không còn ngờ vực hay bị dao động) như lời Khổng Tử xưa kia đã trình bày trong Luận Ngữ. Tính tự truyện có thể nhìn thấy qua thể nghiệm bệnh phổi của Suguro, nhân vật chính (Suguro là cái tên xuất hiện trong nhiều tác phẩm của Endô Shuusaku). Ngoài ra, trong đời thường, nhà văn của chúng ta đã mắc chứng ho lao, phải giải phẩu, ngay từ thời du học ở Lyon (Pháp) và cho đến cuối đời, vấn đề sức khoẻ đã thường trực ám ảnh tâm trí cũng như văn nghiệp ông.

Trầm tư về tôn giáo của Endô Shuusaku ở đây xoay quanh những câu hỏi ông hãy còn phải tự đặt cho mình ở giữa tuổi bốn mươi liên quan đến sự bất lực của con người khi tìm về Thượng Đế, bản chất của tội lỗi cũng như quyền buộc tội và tha tội.

Nằm ở Bệnh viện đại học Keiô (Tôkyô) tháng 3 năm 1961.

1

Suguro nghĩ rằng đã là con người thì ai đôi khi cũng nghĩ đến lúc mình có thể chết, nhưng chết ở nơi đâu hay chết trong một gian phòng như thế nào là cái hầu như chưa ai hình dung được.

Ở bệnh viện, nếu chết, họ chỉ được người ta xử lý như gửi đi một kiện hàng.

Vào một buổi chiều, bên cạnh phòng Suguro nằm, một con bệnh mắc chứng ung thư đường ruột đã chết.Tiếng than khóc của gia đình vọng đến tai anh trong chốc lát.Cuối cùng khán hộ chở ông ta lên băng-ca và đưa xuống nhà xác. Sáng hôm sau, khi các bà nhân viên vệ sinh đến quét dọn gian phòng trống đó, họ vừa làm việc khử trùng vừa hát líu lo.

Đến chiều thì đã có con bệnh khác trám vào chỗ ấy. Không có ai báo cho người bệnh mới đến là nơi ông ta nằm, hôm qua vừa có người chết. Và con bệnh mới cũng không cách chi tìm được một thông tin như thế.

Bầu trời quang đãng. Cuộc sống ở bệnh viện trôi qua như không có gì xảy ra, bữa cơm chiều vẫn được đem đến phân phát bình thường. Bên dưới cửa sổ, ô tô, xe buýt chạy xẹt qua xẹt lại. Tất cả như đang muốn cùng nhau che dấu một việc gì.

Hôm ấy nhằm hai tuần trước cuộc giải phẩu lần thứ ba, Suguro nhờ vợ mua hộ cho anh ta một con nhồng[25].Khác với khi nói đến cưởng hay vàng anh, khi tên của con chim hơi đắt giá này vừa mới buột ra ở đầu cửa miệng, anh bắt gặp chút thảng thốt hiện ra trên khuôn mặt vợ mình.

- Được chớ, có sao đâu!

Nàng vẫn gật đầu đồng ý và cố nở một nụ cười. Đôi má thấy có hóp đi vì mệt mỏi sau những tháng dài trông nom bệnh chồng. Cái cười mỉm miệng này, trong thời gian nàng nuôi bệnh, Suguro đã thấy mấy lần rồi. Bác sĩ đến, trên tay là một tấm phim chụp quang tuyến còn ươn ướt, ông soi nó trước ánh đèn rồi bảo:

- Chỗ bệnh lậm đến thế này chắc phải mổ thôi!

Được báo tin sẽ phải bị cắt đi sáu cái xương sườn, trong một thoáng, Suguro đã câm lặng như muốn nén nỗi lo lắng vào bên trong thì khi đó, cái mỉm cười can đảm của người vợ đã hiện ra như để nâng đỡ tinh thần anh. Giữa đêm khuya, lúc ca giải phẫu đầu tiên vừa xong và mới tỉnh thuốc mê, hãy chưa hoàn hồn, hình ảnh đầu tiên bồng bềnh trước mắt anh vẫn là khuôn mặt của vợ với nụ cười nhẹ nhàng đó. Rồi ngay cả lúc cuộc giải phẩu lần thứ hai bị thất bại và Suguro rơi vào trong một trạng thái tinh thần hầu như kiệt quệ, nụ cười ấy vẫn không hề biến mất từ khuôn mặt nàng.

Ba năm nằm nhà thương, tiền dành dụm đã hao hụt đi nhiều. Trong tình trạng như vậy mà anh còn đòi mua một con nhồng đắt giá thì chắc chắn không phải là người biết nghĩ.Thế nhưng hiện thời thì Suguro, vì một lý do riêng tư, đã nằng nặc muốn mua con chim kia cho được.

Có lẽ người vợ chỉ nghĩ đơn thuần đây là sở thích hơi ngông của con bệnh nên gật đầu nói:

- Để ngày mai em ra gian hàng ở hiệu bách hóa xem sao nhé!

Buổi chiều hôm sau, dắt theo đứa con, hai tay đong đưa hai túi hàng lớn, nàng bước vào phòng bệnh. Đó là một ngày tháng chạp mây u ám. Một túi đầy mấy thứ quần áo, đồ ngủ và đồ lót của chồng vừa được giặt xong. Còn cái túi kia là một khăn vải vẽ　hoa văn lạ mắt, nghe từ đó tiếng sột soạt của một thân chim đang lay động.

- Mắc không em?

- Bố đừng lo cho mệt. Họ có xuống giá cho mình mà.

Đứa con trai lên năm có vẻ mừng rỡ, khom lưng trước cái lồng chim và chăm chú nhìn vào bên trong.

Con nhồng khắp người lông đen nhánh nhưng trên đầu có mấy lằn vàng sáng.Nó đậu không động đậy trên một thanh ngang, chòm lông trước ngực hơi bù xù có lẽ vì bị lắc qua lắc lại suốt cuộc hành trình bằng xe điện để đến đây.

- Như vậy, khi mẹ con em ra về rồi, bố cũng có bạn đỡ buồn.

Đêm bệnh viện tối u và dài. Sau 6 giờ chiều, người ta không cho phép gia đình đi thăm được nán lại. Suguro ăn một mình, ngủ cũng một mình, chỉ biết ngửa mặt nhìn đăm đăm trần nhà.

- Cách cho chim ăn hơi rắc rối một chút đấy. Người bán chim bảo phải thấm nước vào mồi bột dành cho nó và vo thành viên to cỡ đầu ngón tay trỏ.

- Cho ăn mồi to cỡ đó có làm nó bị mắc nghẹn ở cuống họng không hở?

- Không đâu. Ngược lại nhờ đó nó lại có thể bắt chước được nhiều giọng.

Thằng con đưa ngón tay chọt chọt thì con nhồng tỏ vẻ hoảng sợ, đứng nép vào một góc lồng.Người vợ đi khuất về phía gian bếp dành cho bệnh nhân để sửa soạn mấy món ăn dặm cho chồng.

- Con chim này biết nói đủ thứ đó! Nhớ dạy cho nó để vào lần sau, nó nói được nhiều nhiều khi con tới nghe ba!

Nghe con nói vậy, Suguro vừa gật đầu vừa nhoẻn miệng cười. Sáu năm về trước, đứa trẻ cũng đã ra đời trong khu sản khoa của nhà thương này.

- Ừ nhỉ, mình dạy nó cái gì bây giờ ? Hay con dạy nó lập lại tên con đi vậy!

Sương chiều bắt đầu bủa vây gian phòng người bệnh. Từ cửa sổ nhìn ra, những dãy nhà trong bệnh viện lần lượt lên đèn. Tiếng động của chiếc xe phân phát phần ăn đang đi qua ngoài hành lang nghe ken két.

- Thôi nghen. Hôm nay không có ai trông nhà, bố cho phép mẹ con về bây giờ nhé!

Người vợ đã sửa soạn xong mấy món ăn dặm, bọc mấy cái đĩa vào trong giấy kính nhựa, đặt nó lên trên ghế, miệng nói:

- Không muốn ăn cũng ráng ăn cho hết nghe bố.Trước khi mổ phải ăn đủ chất để lấy sức chứ!

Bảo thằng con nói con chào, bố nhớ giữ gìn sức khoẻ, xong, bà ta kéo nó ra khỏi căn phòng người bệnh nhưng còn quay lại nói với:

- Bố cố gắng lên, bố nhé!

Thế rồi, khuôn mặt nàng lần nữa lại điểm cái nụ cười nhẹ ấy.

Bệnh viện chợt trở nên im ắng. Trong lồng, con nhồng động đậy sột soạt. Vẫn ngồi bên giường, Suguro lặng lẽ ngắm đôi mắt buồn bã của con chim trên cái thanh đu ngang. Biết đòi hỏi của mình là ngông cuồng nhưng Suguro vẫn vòi vĩnh vợ phải mua cho mình con chim đắt giá. Thật ra, anh có một số lý do.

Vì hai lần giải phẩu đều thất bại và bây giờ anh đang đợi người ta cắt đi một bên phổi, Suguro rất đau khổ khi phải gặp người khác. Khi nói đến lần giải phẩu thứ ba này, miệng các bác sĩ bao giờ cũng nói chắc như bắp nhưng thái độ và ánh mắt của họ lại làm cho anh lo ngại về sác xuất thành công của nó. Đặc biệt trong trường hợp riêng anh thì sau lần giải phẩu thứ hai thất bại, màng phổi đã bị dính chặt vào thành ngực. Đem tách chúng rời nhau ra, có nguy cơ xuất huyết nhiều và đó là điều nguy hiểm nhất. Nghe nói từng có một số bệnh nhân ở vào trường hợp của anh đã tắt thở giữa ca mổ. Suguro giờ đây không còn sức để tỏ ra mình có tinh thần cao hay bông đùa về bệnh trạng của mình cho khách đến thăm nữa rồi. Vì vậy, lý do thứ nhất để nuôi nhồng của anh là việc anh nghĩ mình chỉ còn có con vật này là người bạn hợp tình hợp cảnh để tâm sự.

Sắp đến tuổi bốn mươi, Suguro bỗng đâm ra thích tìm hiểu có gì trong ánh mắt những con súc vật như chó và chim chóc. Nhìn từ một góc cạnh nào đó sẽ thấy những đôi mắt đó lạnh lẽo, không có hơi ấm tình người nhưng dưới một góc cạnh khác, mới nhận ra được là những đôi mắt ấy chất đầy nỗi buồn. Suguro có lần nuôi cưởng. Một hôm, con chim lăn ra chết. Trước khi thở hơi cuối cùng trong bàn tay anh, con chim nhỏ, với cái màng bao tròng trắng đục ra, dần dần lạc thần mà vẫn cố chống trả với tử thần, còn ráng mở mắt thêm một, hai lần nữa.

Cũng như cặp mắt con chim ấy, Suguro cảm thấy có những đôi mắt chất chứa nỗi buồn tương tự đang quan sát cuộc đời của chính anh. Đặc biệt những đôi mắt đó nhìn chòng chọc vào anh kể từ khi có cái biến cố vào một ngày trong quá khứ. Những đôi mắt đó như đang mở trừng trừng. Không chỉ nhìn chòng chọc mà thôi, chúng tựa hồ muốn tố cáo việc gì đó.

2

Một thủ tục cần thiết trước khi giải phẩu là soi khí quản để kiểm tra. Sử dụng một cái kính đính vào một ống kim loại, người ta thọc trực tiếp nó vào phổi theo đường miệng để nhìn rõ bên trong. Bệnh nhân thường gọi nó là "barbecue" (xâu thịt nướng). Hình ảnh người bệnh nằm ngửa trên giường, thanh kim loại đi sâu vào trong người khiến họ có cảm tưởng mình chẳng khác nào một xâu thịt xiên. Người bị kiểm tra bằng cách này có khi miệng khạc ra cả máu, thân thể quằn quại đau đớn làm các cô khán hộ phải ra sức giữ chặt cho yên.

Cuộc kiểm tra xong xuôi, Suguro vừa lấy giấy chậm vết thương còn chảy máu chung quanh chân răng vừa trở lại phòng mình thì vừa lúc đó, vợ anh lại đưa con trai tới nơi.

- Mặt bố tái mét kìa!

Sau hai lần chịu giải phẩu, cơ thể của Suguro dường như đã chai lỳ với thống khổ. Đau đớn trở không còn là đối tượng của sợ hãi nữa.

- Bố ơi, con nhồng thế nào?

- Nó chưa học được câu nào cả!

Suguro ngồi trên giường, một lúc mới điều chỉnh được nhịp thở chút đỉnh.

- Trước khi em tới, "con bé Yasu" trên Ômori có gọi điện thoại đến nhà. Nó bảo hôm nay sẽ đi với anh chồng đến thăm bố đấy.

Vợ anh lưng quay đằng sau, vừa đeo tấm tạp dề vào người, vừa thông tin cho anh. Vì người đàn bà quay lưng lại phía mình cho nên nét mặt của nàng lúc đó như thế nào, Suguro không sao đoán biết.

- Đi với chồng à?

- Vâng.

Yasuko ở Ômori là cô em họ vợ anh. Bốn năm về trước, cô ấy đã kết hôn với một viên chức thuộc Vụ Kế Hoạch Bộ Kinh Tế. Người chồng của cô cho Suguro cảm tưởng anh ta là một nhà kinh doanh với tinh thần thực dụng, đầy sức sống, thân thể vạm vỡ, cổ bạnh vai u.

- Chuyện "con bé Yasu" trên Ômori đến thăm ... nếu bố thấy trong người chưa lấy lại sức sau đợt kiểm tra, thì để em gọi điện thoại từ chối nó.

Có thể vợ anh bảo thế vì không chịu nổi sự im lặng quá lâu, không có lấy một câu trả lời của chồng mình.

- Không sao đâu em. Người ta cất công tới thăm mà!

Suguro nằm trên giường, mặt ngước lên. Hai tay khoanh vào nhau, đôi mắt dán vào trần căn phòng bệnh, nơi có mấy chỗ ngả màu vì nước mưa thấm vào. Cái vè của mấy chỗ dột đã vàng xỉn. Trời cũng đã mưa vào buổi chiều hôm đó nhỉ!

Tuy vậy, hôm ấy, quang cảnh là một căn phòng dùng để xưng tội, nhỏ và tối tăm hơn phòng dành cho con bệnh như thế này, Suguro thì đang ở trong tư thế quì, ngăn cách với ông linh mục tu sĩ già người ngoại quốc miệng nồng mùi rượu vang, bằng một cái màng lưới tết bằng kim loại.

- Miseraetur tui Omini potens Deus...

Sau khi đưa một cánh tay lên và đọc lời cầu nguyện bằng tiếng La-Tinh, người tu sĩ quay người qua một bên, yên lặng chờ đợi những gì Suguro sẽ phát biểu.

- Con....

Suguro nói được đến đó thì câm miệng. Đã lâu, anh ta không có dịp bước vào một căn phòng xưng tội và có hơi do dự khi phải nói cho người khác biết về câu chuyện đó. Thế nhưng, hôm nay, anh đã can đảm đến đây để có thể bóc mảnh vải băng vốn đã dán chặt vào thịt trên miệng của vết thương mình.

- Con... Con ....Ngày còn nhỏ, con đã chịu phép rửa tôi theo ý chí của cha mẹ chứ không phải thực lòng mình muốn, cho nên trong một quãng thời gian dài, con chỉ đi nhà thờ theo thói quen và hình thức mà thôi.Thế nhưng, cũng kể từ hôm ấy, con hiểu rõ rằng con không thể nào vứt bỏ được bộ quần áo mà cha mẹ đã quyết định mặc cho con dù nó không được cắt đúng ni tấc của mình. Rồi qua bao năm tháng, bộ quần áo cha mẹ mặc cho đã trở thành một phần của đời con. Con biết rằng nếu con vứt bỏ nó đi thì con sẽ không còn gì, tâm hồn và máu thịt, ngay cả những gì đang bảo vệ mình.

- Nói nhanh lên đi!

Với hơi thở nặng mùi rượu đang phả ra chung quanh, người linh mục già hạ giọng thôi thúc.

- Có người đang đợi đến phiên mình đấy.

- Trong một quãng thời gian dài, con không dự lễ Misa. Con đã có những hành động thiếu tình yêu thương...

Suguro để miệng anh tuôn ra liên tu bất tận những tội không đâu.

- Con không phải là một người chồng và người cha gương mẫu trong gia đình.

Những điều mình đang thốt ra đây có đáng buồn cười không nhỉ! Quì xuống mà lẩm ba lẩm bẩm ba câu kỳ cục ngu ngơ. Trong đầu Suguro lúc đó hiện ra những khuôn mặt bạn bè, từng người từng người một, anh tưởng tượng nếu họ thấy cảnh này thì sẽ cười cợt và khinh miệt anh biết bao. Những lời anh thốt ra không chỉ có vẻ hài hước mà còn chứa cả sự ti tiện trong con người ngụy thiện của anh nữa.

- Có chừng đó thôi sao?

Suguro có cảm tưởng lúc này là lúc anh đang sắp làm một hành động giả dối nhất:

- Thưa vâng, chỉ có chừng đó thôi ạ!

- Này nhé! Đọc kinh "Kính mừng Marie Đức Mẹ Chúa Trời" ba lần đi. Nhớ cho là bao tội lỗi của chúng ta thì khi chết, Chúa đã gánh chịu hết cả rồi....

Lời dạy dỗ thật đơn giản và một sự tha tội cũng thật đơn giản đã được ban ra bằng giọng điệu hầu như là công thức. Nói xong, ông linh mục già người ngoại quốc kia lại đưa cánh tay lên và lẩm nhẩm mấy lời cầu nguyện bằng tiếng La-Tinh.

- Thôi, cứ yên tâm và đi đi!

Suguro đứng dậy, tiến ra phía cánh cửa căn phòng. Tại sao chỉ cần làm một hành vi nhỏ nhặt như thế này mà người ta được tha thứ tội lỗi? Suguro còn nhớ lời của ông tu sĩ bảo là tội lỗi của chúng ta Chúa đã chuộc cho bằng cách gánh hết trên lưng mình khi ngài chết đi. Đầu gối Suguro hãy còn hơi đau, chắc vì đã phải quì quá lâu. Anh có cảm tưởng đằng sau lưng mình, một cặp mắt buồn bã đang chăm chú nhìn theo. Cặp mắt ấy còn buồn bã hơi cả đôi mắt của con cưỡng nằm chết trong bàn tay anh ngày nào.

- Chào, chào, chào...

- Con nói nhanh thế thì con nhồng làm sao học được.

Suguro từ trên giường dích đôi dép trên sàn nhà, xỏ vào chân, cùng cậu con trai đi ra ngoài bao lơn nơi có đặt cái lồng của con nhồng rồi hai người ngồi sụp xuống bên cạnh. Con vật hơi nghiêng đầu như thể ngạc nhiên, nghe ngóng những gì cậu bé nói.

- Này, chào đấy nghe. Chào, nói đi!

Chiếc lồng chim trùm lưới sắt trông sao giống như căn phòng xưng tội buổi tối ngày nào. Giữa mình và người tu sĩ ngoại quốc già nua kia cũng có một tấm lưới sắt được dựng đứng lên. Rốt cuộc, hôm ấy mình đã không nói được điều đó. Mình không thể nói.

- Nói thành tiếng đi mày. Không chịu nói hở, cái con nhồng này!

Nghe tiếng của con, vợ anh ngạc nhiên quay lại nhìn:

- Chắc nó không nói được, đó con!

Suguro ngượng ngập cúi đầu. Vừa lúc ấy, có tiếng gõ cửa rồi một khuôn mặt đàn bà trắng trẻo nhìn vào. Đó là Yasuko, em họ của vợ anh.

3

- Em xin lỗi nhiều lắm nghe. Cứ nói đến thăm anh, đến thăm anh...mà không làm. Chồng em ảnh cũng mắng em vì chuyện đó đấy!

Yasuko mặc một chiếc kimono kiểu Ôshima màu trắng khoác haori có vân nhỏ, đặt xách tay ngang tầm đùi, cùng ngồi xuống ghế với chồng và nói như thế.

- Có đem chút quà mọn, anh chị dùng lấy thảo.

Quà của nàng đem đến là một hộp bánh nướng của hiệu Izumiya. Đó là loại bánh trái nổi tiếng ngang hàng với loại bánh bông lan của tiệm Nagasakiya mà khách đến thăm bệnh hay chịu ơn ai hầu như đều mua để biếu xén.

Suguro nghĩ bâng quơ. Giống như loại bánh nướng đó, khuôn mặt của chồng Yasuko – ông công chức Vụ Kế Hoạch Bộ Kinh Tế kia – đang biểu lộ tình cảm của một người đi viếng thăm bà con đang bệnh vì nghĩa vụ. Lỡ mình có chết, Suguro thầm nghĩ, anh ta sẽ đi dự đám ma, cũng đeo băng tang đen trên cánh tay chớ chẳng phải không. Thế nhưng khi vừa về đến nhà, anh ta sẽ tức tốc nhờ bà vợ Yasuko rải muối lên người để xả xui ngay trước cửa vào cũng không chừng!

- Em thấy sắc mặt của anh coi bộ khá ra đấy. Lần mổ này chắc không sao đâu. Nhất định mà, không có chuyện gì rủi ro xảy đến cho anh đâu. Cứ nghĩ là năm tuổi nó tới sớm, mình thanh toán vận hạn trước cho xong là được.

Nói xong, Yasuko quay qua phía người chồng ngồi bên cạnh, như thúc giục một sự đồng tình:

- Phải không mình!

- Ờ, ờ!

- Ông chồng em đây xưa nay vì chưa biết bệnh tật là gì, ngược lại, mới nguy hiểm. Cứ mượn cớ họp hành kia nọ, ảnh cứ tiệc tùng thâu đêm liên tiếp. Bệnh mà đổ ra là hết cách. Riêng anh nhà đây, trái lại, mới là người sống dai. Mình cẩn thận cho em, mình nghe!

- Ờ , ờ!

Chồng của Yasuko miệng ờ ờ chấm câu, tay thò vào túi lấy gói thuốc lá hiệu Peace. Mắt anh ta chợt bắt gặp ánh mắt của Suguro trong một giây, bèn cất nó vào.

- Hút đi chớ. Không sao mà!

- Dạ không.

Anh chồng hơi bối rối, lắc đầu.

Yasuko và vợ Suguro bắt đầu bàn những chuyện giữa đàn bà với nhau.Toàn là chuyện về những người bạn thời xa xưa của họ mà Suguro lẫn anh chồng của Yasuko hình như đều không quen biết. Hết chuyện cô nào bà nào lấy ai và đang sống vùng nào, qua chuyện một người thầy dạy môn vũ cổ điển định khai trương và sắp sửa một cuộc trình diễn ở đâu đó để chiêu mộ học trò. Hai người đàn ông bị đặt bên lề cuộc đối thoại không biết làm gì hơn là nhìn nhau một cách bâng quơ trong im lặng.

- Cái obi em mang dễ thương quá đấy nhé, Yasuko.

- Đâu có chị. Thắt lưng này, đồ rẻ tiền mà.

Trên nền áo kimono Ôshima màu trắng, Yasuko quấn một chiếc obi đỏ tươi.

- Màu đỏ như vậy hợp với em lắm. May ở tiệm nào?

- Mitsudaya đằng Yotsuya ... đó chị!

Người vợ của Suguro ít khi ăn nói kiểu châm biếm như thế. Anh biết rằng nàng thường xem việc đeo obi màu này kiểu này kém thanh nhã nhưng cớ sao hôm nay cô ta lại dối lòng đi khen khéo Yasuko. Anh nghĩ một lý do có thể là ngày nay nàng không có trong tay loại obi như thế nữa. Từ hồi lấy nhau đến giờ, nàng đã mất dần, hết kimono và obi này đến kimono và obi khác.Trong thời gian ba năm anh nằm nhà thương, Suguro để ý là nàng đã lặng lẽ bán lần hồi mấy tấm kimono của mình. Nhưng khi phát hiện ra rằng không phải chỉ vì lý do đó mà người vợ mới có giọng điệu châm chọc, Suguro chợt giật bắn.

Cái obi màu đỏ của Yasuko làm Suguro nghĩ đến màu máu. Ngày anh đưa cô nàng đến một bệnh viện sản khoa ở Setagaya, máu đã bắn đầy lên cái áo của ông bác sĩ khám nghiệm cô. Máu đó là máu của Yasuko chứ chẳng của ai khác. Nói đúng hơn, trong giòng máu đó còn có một phần máu của anh nữa. Nó là máu của một vật thể mà anh và Yasuko đã cùng nhau tạo ra.

Hồi đó, vợ Suguro nằm ở khoa sản ở bệnh viện anh đang chữa trị. Không phải để đợi ngày sanh mà để đối đầu với nguy cơ đẻ non rất nguy hiểm nên nàng phải nhập viện gần nửa tháng. Cứ như thế, đứa bé con anh đã sinh ra nhưng chỉ nặng chưa đầy bảy trăm gam và phải được nuôi trong lồng kính. Bác sĩ phải tiếp tục chích kích thích tố cho vợ anh trong một thời gian dài.

Vì thuở đó, Yasuko hãy chưa chồng, cô thường xuyên đến thăm người chị họ. Quà cô đem đến thời đó là bánh kem Bavarois chứ không phải bánh nướng hiệu Izumiya như bây giờ. Cô vứt đi mấy loại hoa màu lộn xộn cắm trong bình nơi phòng người bệnh và thay vào đó bằng những đóa hoa hồng. Chỗ cô đang học vũ là khu Samon-machi vốn ở gần nhà thương nên sau khi tập tành, trên đường về, cô thường ghé bệnh viện, thật là tiện lợi.

Khi tiếng chuông báo hiệu giờ thăm viếng đã chấm dứt, Suguro kéo cao cổ áo khoác, sánh vai Yasuko bước ra ngoài. Quay đầu nhìn lại, khu sản khoa của nhà thương trông giống như một con tàu nằm im trên bến cảng trong bóng đêm. Qua những cánh cửa sổ nhỏ, đã thấy anh đèn của các gian phòng từng cái một.

- Bây giờ, anh một mình về nhà rồi lại một mình nấu cơm ăn chứ gì? Tội nghiệp anh quá! Nhà không có cô giúp việc nào, phải không anh?

Đầu rụt vào trong tấm khăn san, Yasuko đã có thể nói một câu như vậy.

- Biết làm sao! Đi mua mấy thứ đồ hộp trên đường về vậy.

- Nếu thế thì... em đến sửa soạn cho anh bữa cơm chiều nhé! Chịu không?

Giờ mà nghĩ lại Suguro không thể nào phân biệt rõ ràng là mình đã bước một bước trước để dụ dỗ Yasuko hay ngược lại, chính nàng làm như vậy để dụ dỗ anh. Thế nhưng, chuyện đó mà có thì cũng chẳng đáng bàn. Mối quan hệ giữa hai người, không biết phải chăng là do tình yêu và sự cô đơn đã kết hợp với nhau để sinh ra, đã bắt đầu tự ngày ấy. Khi Suguro kéo giật cánh tay của Yasuko, người con gái dường như đã đợi sẵn, đôi mắt mở lim dim và người xiêu hẳn về phía anh. Hai người đã ngả chồng và đan lấy nhau trên chiếc giường mà vợ Suguro đem từ nhà cha mẹ về hồi họ mới cưới. Khi mọi việc xong xuôi, Yasuko đã ngồi trước tấm kính bàn trang điểm của vợ anh, vươn hai cánh tay trần và ngẩng đầu lên lên để sửa lại mái tóc rối.

Thế rồi nhằm cái ngày trước hôm vợ anh nhập viện trở lại và lần này để thực sự sinh con, Yasuko đã sợ hãi đến báo tin cho Suguro:

- Anh ơi, hình như em có mang. Làm sao bây giờ?

Anh ta lúc đó có một khuôn mặt thật khó thương và đã nín thinh.

- Thôi, em biết rồi. Anh sợ, có phải không? Đúng là sợ chớ gì! Đâu dám nói em cứ đẻ đi!

- Không phải vậy đâu, nhưng mà...

- Hèn quá. Anh thật khiếp nhược!

Nói đến đó, nàng bắt đầu cất tiếng khóc.

Sau khi vợ anh nhập viện, Suguro cảm thấy hụt hẫng, cứ ngồi chết lặng trong căn phòng 6 chiếu trong nhà. Ánh nắng hướng tây từ cánh cửa sổ bằng kính rọi lên trên hai cái giường. Một trong hai cái giường ấy là giường người vợ, nơi hôm nào anh và Yasuko đã ngả chồng lên nhau quấn quít.Trên một góc của mảnh chiếu nơi ánh nắng chiều rọi xuống, Suguro bất chợt nhận ra có một vật gì màu đen và nhọn tựa một cây kim đang lấp lánh. Một cái kẹp tóc đàn bà. Cái kẹp ấy là của vợ anh hay là vật hôm đó Yasuko đánh rơi, anh không biết nữa. Thế nhưng, Suguro đã đặt cái vật đen đen nhỏ bé ấy vào lòng bàn tay một hồi lâu và đăm đăm nhìn nó.

Nhờ một người bạn cũ thời trung học mách nước, Suguro đã đưa Yasuko tới cái bệnh viện nhỏ chuyên về sản khoa trong khu Setagaya. Anh không biết phải dùng chữ gì khi hỏi thăm người ta, phá thai hay trục thai đây. Một người không rành chuyện đời cho mấy như anh thì chọn được đúng chữ quả là một việc khó khăn.

- Ông bà là vợ chồng?

Khi người nữ khán hộ có nhiệm vụ tiếp khách mở cánh cửa kính tò vò để đặt câu hỏi, Suguro chỉ biết giữ im lặng, khuôn mặt căng thẳng. Bên cạnh anh, có tiếng Yasuko trả lời rõ mồn một:

- Vâng, đúng thế!

Sau khi Yasuko cùng với người nữ khán hộ đi khuất, Suguro vừa ngồi co ro trong căn phòng đợi nhỏ bé và lạnh lẽo, hồi tưởng lại nét mặt của Yasuko khi nàng thốt ra cái câu trả lời rành rọt, không chút chần chừ: "Vâng, đúng thế!".

Mấy con dán đang bò trên bức tường của gian phòng đợi. Tường lại có những vệt ố to như bàn tay. Suguro lật mấy trang một tờ tạp chí cũ nhàu nát đặt lên đùi trong một khoảng thời gian khá lâu, dĩ nhiên đầu óc dĩ nhiên nghĩ vẩn vơ về mấy chuyện khác. Anh thừa nhận rằng là người từ bé đã chịu phép rửa tội theo đạo Công giáo, anh không thể chấp nhận một hành động gọi là trục thai. Tuy nhiên bây giờ hành vi này cũng như chuyện tình cảm xảy ra với Yasuko đang đùn anh vào thế kẹt. Anh tưởng tượng đến khi tất cả vỡ lỡ ra, vợ anh và gia đình anh đều biết.Vì hạnh phúc gia đình, anh muốn nhắm mắt làm ngơ trước mọi chuyện. Mãi một lúc sau thật lâu, Suguro mới thấy dáng người bác sĩ già mở cửa bước vào nhưng trên chiếc áo choàng làm việc của ông, có những tia máu bắn nghiêng dính lên, chắc là máu Yasuko. Bất chợt, anh đưa mắt nhìn qua chỗ khác.

- Mấy hôm trước, tụi em đi Izu mới về. Không phải để tắm suối nước nóng đâu nhé. Em đi theo để xách đồ đánh "gôn" cho cái anh này đó. Anh chị có để ý dạo sau này em dần dần béo ra không? Chồng em cứ khuyên, thôi, em cũng học đánh "gôn" đi. Thời buổi này, vụng về cách mấy ai cũng chơi "gôn" nên em bắt chước người ta!

Người vợ của Suguro lần nữa lại nở nụ cười cố hữu, lắng nghe câu chuyện của cô em họ. Ông anh vợ có lần kể cho Suguro hay rằng từ ngày con gái, Yasuko và Yoshiko, người vợ của anh, luôn luôn có thái độ tỵ nạnh với nhau Hai người cùng đi học vũ cổ điển nhưng đến lúc ra trình diễn, sau khi vợ anh múa điệu Tamaya, Yasuko đã bật khóc vì chỉ được thầy cho múa điệu Sagimusume kém đẳng cấp hơn. Cho nên giờ đây, khi đưa ra đề tài chơi "gôn", nhất định cô đang muốn so sánh ông chồng bệnh hoạn của bà chị với người chồng khoẻ mạnh của mình. Còn ông chồng ấy thì vẫn ngồi đối mặt với Suguro và thái độ không tỏ ra có gì thay đổi. Anh ta chẳng nói chẳng rằng, nếu không muốn bảo là có vẻ như đang muốn cuộc viếng thăm vô vị này chấm dứt cho nhanh.

- Ông bà là vợ chồng?

- Vâng, đúng thế!

Từ sau câu hỏi và câu trả lời cũng như nét mặt thản nhiên của Yasuko trong cái bệnh viện sản khoa nhỏ bé ấy, Suguro còn được gặp lại cô nàng một lần nữa, vào dịp cô kết hôn.

Tiệc cưới được tổ chức ở khách sạn P.. Trước cửa ra vào, cô dâu chú rể đứng xen giữa ông mai bà mối để lần lượt cúi đầu chào khách đến dự. Theo dòng người, khi đến lượt vợ chồng Suguro đi ngang qua trước mặt họ, ánh mắt của anh và Yasuko, lúc đó trong bộ y phục tuyền trắng của nàng dâu, đã gặp gỡ nhau nhưng đôi mắt của cô chỉ mở lim dim như mắt một pho tượng Phật. Nó chăm chắm nhìn vào anh. Thế rồi, cô khẻ lặng lẽ cúi đầu.

- Chúúc mừừng cô chúú...

Suguro lí nhí nói không thành tiếng. Lúc ấy, một lần nữa, bức tường ngôi bệnh viện sản khoa ở Setagaya và cái choàng trắng của ông bác sĩ dây máu Yasuko lại hiện ra trong trí anh như những cái bóng lung linh. Chàng rể vẫn chắp hai tay phía trước và đứng thẳng không động đậy chẳng khác một người nộm. Dĩ nhiên Suguro đoan chắc rằng gã đàn ông này không hề biết gì về sự việc đã xảy ra.

Khi tiệc tùng đã vãn, Suguro và vợ rời thềm khách sạn, lúc ấy không còn một bóng người. Khi họ đang chờ một chiếc taxi trống chỗ để bắt, vợ anh lẩm bẩm như đang nói một mình:

- Con bé Yasuko chắc thở phào...

- Ừ, phải rồi, lấy vợ lấy chồng xong xuôi là đánh dấu một giai đoạn quan trọng...

Tuy trả lời bằng một câu nói hầu như thông thường nhưng giọng của Suguro có vẻ ràn rạn. Đột nhiên, anh nghe:

- Mọi sự đều đã được giải quyết êm đẹp. Kể cho cả anh ....cho cả chúng mình nữa...

Chân Suguro khựng lại, anh quay lại nhìn trộm vợ. Không hiểu vì sao, trên khuôn mặt của nàng, nụ cười mỉm đang từ từ tỏa nhẹ. Thế rồi, nàng nhanh nhẹn chui vào chiếc taxi vừa trờ tới đậu lại trước mặt họ.

(Ôi chao, cái con ranh này, sao nó biết tài thế!). Đặt người xuống nệm xe, trong chốc lát, hai người không trao đổi thêm với nhau một câu nào. Nụ cười của người vợ vẫn còn thoang thoảng trên môi. Anh muốn đọc ý nghĩa của nụ cười ấy. Duy anh chỉ chắc chắn có một điều là từ rày về sau, vợ anh sẽ không bao giờ nhắc đến câu chuyện hôm nay thêm một lần thứ hai.

- Giải phẩu xong, trăm sự đâu lại vào đấy thôi, anh ạ! Nhưng em phục "chị Yoshi" quá thể. Suốt ba năm trời, chị phải luôn luôn chăm sóc cho anh.

Yasuko quay đầu về hướng giường Suguro nằm:

- Anh mà được ra khỏi nhà thương, nhớ cưng chị cho thật nhiều không thôi bị phạt đó nghe!

- Ô, phạt thì đã bị phạt rồi còn gì!

Suguro ngẩng đầu nhìn trần nhà, húng hắng ho:

- Cứ thấy đây thì biết.

- Lại ăn nói kiểu đó nữa!

Yasuko cố tình nói to lên và cười.

- Em cứ nói với chồng em hoài. Nè, có đúng như thế không, mình? Có phải em cứ nói sao mà "chị Yoshi" tội nghiệp quá thể, đúng không?

- Chắc không đến nỗi vậy đâu, em. Em không thấy chị ...khờ khạo hay sao?

Ba người mỗi người một câu nói với những cái gai nhọn họ muốn dấu đằng sau ý nghĩa ngoài mặt của nó. Chỉ có mỗi anh chồng của Yasuko thì chẳng hiểu gì – hai bàn tay đặt trên đùi, ngón cái đưa lên hạ xuống – làm như chán ngán vì bị bắt ngồi lâu.

- Có lẽ mình cũng phải xin kiếu anh chị mà về thôi. Để người bệnh mệt là không nên.

- Vâng, đúng rồi. Em xin lỗi đã không để ý để tứ gì cả!

Mấy chữ "không để ý để tứ" mà Yasuko vừa thốt ra một cách vô tâm lại làm cho lòng Suguro đau điếng. Câu nói đó đã đủ tóm tắt được nội dung cuộc nói chuyện tay tư. Người chồng của Yasuko cũng "không để ý để tứ". Ba người còn lại thì làm ra vẻ "không để ý để tứ" nhưng đều không mở miệng nói ra điều đó mà thôi. Chỉ với một việc này, họ dường như vì anh và cũng vì họ mà muốn tự đánh lừa.

- Chào, chào...

Ngoài bao lơn, đứa trẻ vẫn còn đang hướng về phía con nhồng và tiếp tục dạy cho nó nói:

-Nói đi, nhồng! Không chịu nói sao, hở mày?

4

Hôm đó, chỉ còn ba hôm nữa sẽ đến ngày giải phẩu. Cuộc sống cho đến bữa ấy vẫn yên tĩnh bỗng bận bịu hẳn ra. Các cô khán hộ theo anh suốt buổi, hết đo sức hô hấp và cơ năng làm việc của hai lá phổi lại lấy máu nhiều lần để xét nghiệm. Không những họ muốn biết loại máu mà còn muốn xem máu tuôn ra từ thân thể của Suguro khi ở trên bàn mổ phải mất bao nhiêu lâu mới đông lại được.

Lúc đó nhằm thượng tuần tháng 12. Vì lễ Giáng Sinh đã gần kề, trong giờ nghỉ trưa, tiếng tập hợp xướng của các cô nữ sinh trường khán hộ phụ thuộc bệnh viện vang đến tận khu vực bệnh nhân nằm. Mỗi năm, trong nhà thương này, có thông lệ là trong đêm Giáng Sinh, các cô khán hộ đến giúp vui cho các em bé đang được chữa trị trong khu nhi khoa.

- Giải phẩu lần này chỉ cần chuẩn bị như mọi lần thôi cũng đủ, phải không bác sĩ?

Suguro hỏi thăm người thầy thuốc trẻ đang ghé qua căn phòng. Người trực tiếp cầm dụng cụ mổ cho anh phải là một vị giáo sư nhưng anh bác sĩ này chắc chắn sẽ phụ giúp ông ấy.

- Như ông thì quá quen với việc mổ xẻ rồi. Lần này không có gì phải sửa soạn đặc biệt đâu!

- Lần trước tôi như con cá rút xương...

Bệnh nhân thường diễn tả như vậy khi nói đến việc họ bị cắt xương trên ngực.

- Còn lần này, mất đi lá phổi trái chắc thành đi tàu bay một cánh quá!

Người bác sĩ trẻ chỉ biết cười gượng gạo rồi đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ.Tiếng hợp xướng mừng lễ Giáng Sinh từ bên ngoài tràn qua cửa sổ âm vang rộn ràng làn điệu một khúc dân ca:

Một tiếng còi xe hỏa hú,

Đoàn tàu đã đưa mình rời khỏi ga Shinbashi ...

- Xác suất thành công độ bao nhiêu, bác sĩ?

Mắt vẫn không rời người đối thoại, đột ngột Suguro bật ra câu hỏi:

- Tôi muốn hỏi kỳ giải phẩu lần này, liệu tôi có qua nổi không?

- Sao bây giờ ông lại ăn nói bi quan như vậy! Không sao đâu mà.

- Thật không hở bác sĩ?

- Ờ, thật chứ ....

Thế nhưng lúc đó, giọng của người bác sĩ nghe có vẻ chần chừ xen lẫn ngượng ngùng.

- Thật mà.

Hakone, ngọn đèo chớn chở,

Hàm Cốc Quan nào có sánh bằng...

Tôi chưa muốn chết. Không, tôi không muốn chết. Cho dù cuộc giải phẩu lần thứ ba này có cực khổ đau đớn đến đâu, tôi cũng không muốn chết. Tôi hãy còn chưa hiểu gì về cuộc đời và ý nghĩa của nó. Tôi là đứa làm biếng, lười chảy thây, đang tự dối mình. Kỳ thực, người ta một khi đụng đến một con người khác thì không chỉ đụng chạm sơ qua mà thôi. Tôi đã hiểu là nhất định nó sẽ để lại dấu vết. Nếu tôi không đụng chạm tới họ, con người ấy biết đâu sẽ chẳng có một cuộc đời khác. Ví dụ như trường hợp của vợ tôi, của Yasuko.

- Tao muốn sống chứ. Tao...

Sau khi người bác sĩ đi khỏi đó, Suguro hướng về phía con nhồng mới được đem từ ngoài bao lơn vào trong phòng mình và hạ giọng nói với nó như thế. Tấm giấy báo lót trong lồng giờ đã dây bẩn phân chim. Những mẩu nhỏ của mấy viên thực phẩm làm mồi cho nó còn sót lại, vương vãi. Con nhồng hình như đang thu tròn cái thân thể đen nhánh, đôi mắt của nó buồn bã, nhìn đăm đăm về phía Suguro. Cái mỏ màu xanh xám quằm quặp kia trông sao mà giống cái mũi ông linh mục ngoại quốc. Khuôn mặt của nó có cùng một dáng điệu với ông ta, lúc đang phả hơi thở nồng mùi rượu vào mặt anh. Và giữa ông thầy tu ấy với Suguro cũng được ngăn cách bởi một cái lưới bằng kim loại.

Chuyện của mình với Yasuko, không thể nào làm khác hơn. Việc đưa cô ấy đi bệnh viện sản khoa cũng vậy, chẳng tìm ra cách giải quyết khác. Có gì gọi là tội lỗi! Hành động này chỉ liên quan tới Yasuko và mình thôi, chấm dứt ở đó. Chỉ có điều là nó đã khơi dậy những vòng sóng, từ một thành hai, hai thành ba. Mọi người đều đã cùng nhau lấp liếm.

Con nhồng gục đầu im lặng như thể đang ngóng tai nghe điều anh nói. Giống y cái cảnh ở trong phòng xưng tội, ông linh mục cũng đã ngồi im lặng, đầu quay ngang về phía anh như thế.

Đột nhiên con nhồng bay vụt từ thanh ngang dưới lên thanh ngang trên và lúc đó nó rùng mình một cái, để rơi xuống một cục phân tròn.

Đêm xuống. Trong hành lang, tiếng chân của mấy bác sĩ và nữ khán hộ trực ban ghé thăm tình hình của bệnh nhân nghe xa, xa dần.

- Không có gì lạ chứ?

- Vâng, không ạ!

Ánh sáng những chiếc đèn bấm họ cầm trong tay di động dọc theo bức tường tối của gian phòng con bệnh. Trong chiếc lồng chim che bằng khăn vải, con nhồng lục cà lục cục gây ra vài tiếng động.

Một vòng sóng sinh ra một vòng sóng khác, cứ thế mà thêm một vòng thứ ba. Người đầu tiên ném hòn đá xuống mặt nước để gây ra vòng sóng đầu tiên là mình. Rồi lần này, nếu mình chết trong khi giải phẩu thì những vòng sóng chắc sẽ tỏa rộng ra và lan mãi, hết đợt này đến lượt khác. Hành động của con người không thể nào tự nó kết thúc. Mình đã khiến cho những người chung quanh cùng nhau tạo ra một sự đánh lừa. Nhưng nếu trong bệnh viện người ta tìm cách xóa đi cái chết của một con người thì giữa ba con người này, suốt cuộc đời, dù có muốn đánh lừa cũng không sao xí xóa được tất cả.

(Còn ba hôm nữa là đến ngày giải phẩu rồi. Nếu mà mình qua khỏi, chắc sẽ được ăn thêm một cái Tết trong bệnh viện nữa ấy nhỉ)

Bởi vì Tết năm nay, Suguro tròn 40 tuổi. Lòng sẽ không còn gì để nghi ngờ nữa. "Tứ thập nhi bất hoặc" kia mà!

Sau đó, Suguro nhắm mắt lại và cố dỗ giấc ngủ.

5

Buổi sáng hôm giải phẩu đã tới. Trong khi khu bệnh viện hãy còn tối, Suguro đã được các cô khán hộ đánh thức. Đêm hôm trước, họ cho anh uống mấy liều thuốc ngủ Himinar nên anh cảm thấy hơi nặng đầu.

Sáu giờ rưỡi, họ cạo lông ngực nơi phải mổ, bảy giờ rưỡi, họ súc cho sạch ruột. Đến tám giờ, họ đánh thuốc mê đợt đầu bằng cách tiêm Pansco và cho anh uống thêm ba viên thuốc khác màu trắng.

Vợ anh và mẹ của cô đẩy nhẹ cánh cửa phòng, cô nhìn vào bên trong và khe khẻ nói:

- Hình như anh ấy hãy còn đang tỉnh ...

- Bộ khùng sao. Có chừng này thuốc làm gì đã ngủ được. Đâu phải lính mới tò te.

- Thôi, anh đừng nói nhiều không tốt.

Bà mẹ vợ của anh khuyên can, dáng lo lắng.

- Con nằm yên một chỗ thôi nhé!

Con bé Yasuko chắc cũng đã quên béng hôm nay là ngày mình phải lên bàn mổ. Có lẽ cô nàng vẫn với mái tóc có chiếc kẹp như làm bằng kim loại đang bận pha cà phê hay làm món gì đó cho đức ông chồng nhân viên Vụ Kế Hoạch của Bộ Kinh Tế.

Hai người nữ khán hộ trẻ xuất hiện với chiếc băng ca:

- Nào, ông Suguro, mình đi thôi!

- Các cô chờ cho một chút.

Thế rồi, anh ta quay lại nói với vợ:

- Mình đem con nhồng ngoài lan can vào đây hộ. Để tôi còn nói mấy câu chia tay với nó nữa chứ!

Người chung quanh ai nấy đều mỉm cười trước câu nói khôi hài của anh.

- Vâng, vâng!

Người vợ đem chiếc lồng chim vào phòng. Từ trong lồng, con nhồng hướng về Suguro và nhìn anh với đôi mắt buồn bã của nó. Cái chuyện tao không thể nói cho ông linh mục trong phòng xưng tội, tao chỉ nói được với mày. Dù không hiểu gì cả, mày đã nghe tao thú thật chuyện đó.

- Thôi được, tôi sẳn sàng rồi!

Suguro được dìu lên băng ca, mặt ngửa lên trời. Xe băng ca chuyển động, cút kít đi về hướng hành lang.Vợ anh bước song song bên cạnh, cho tay kéo giữ lại tấm chăn len đang chực rơi.

- Ông Suguro đấy à. Gắng chiến đấu nhá!

Đằng sau anh, có tiếng ai gọi như thế.

Nhìn phải, nhìn trái, anh thấy những căn phòng bệnh nhân và phòng làm việc của nữ khán hộ dạt ra hai bên. Sau khi đi qua khỏi khu nhà bếp, người ta đẩy anh vào bên trong thang máy.

Chiếc thang máy lên tới lầu năm, xe băng ca vẫn tiếp tục cút kít tiến lên trong hành lang đầy mùi thuốc khử trùng. Ở trước mặt nó là căn phòng mổ, cửa đóng chặt.

- Bà Suguro ạ, bà chỉ được phép đến đây thôi!

Ngưòi nữ khán hộ thông báo cho vợ anh. Bởi vì từ chỗ này, không một người nào trong gia đình được đi tiếp.

Vẫn nằm ngó lên không, Suguro đưa mắt nhìn vợ. Trên gương mặt hom hóp đi của nàng, nụ cười nhẹ cố hữu lại thoáng hiện. Khi có một chuyện gì xảy ra, hầu như lúc nào nàng cũng nở nụ cười ấy.

Vào đến phòng mổ, Suguro phải cởi áo ngủ, đôi mắt liền bị che. Sau khi được đặt nằm trên chiếc bàn mổ, có mấy cánh tay kéo tấm vải vừa mới được phủ lên người anh gắn vào những cái móc. Họ lại đắp chăn nóng ấp chân anh chắc muốn giúp huyết quản nở rộng để tiếp máu vào cho dễ. Anh nghe có tiếng lách cách hình như là của mấy thứ dụng cụ kim loại chạm vào nhau.

- Ông biết cách thức dùng thuốc hơi gây mê rồi chứ?

- Vâng ạ!

- Vậy chúng tôi đặt ống vào miệng ông nhé!

Mùi cao su xông lên mũi Suguro và cả miệng lẫn mũi anh đều bị cao su trùm kín.

- Ông lập lại đúng như chúng tôi đếm đi!

- Vâng!

- Môột.

- Môột

- Haai.

- Haai.

Trong đầu anh, khuôn mặt và đôi mắt người vợ hiện ra. Coi bộ con bé này nó đã biết hết mọi chuyện. Có điều là nó đang chờ đợi mọi sự lắng xuống cho đâu vào đấy thôi. Không biết tự hồi nào mình đã biến nó thành một người hay tự dối lòng như thế.

- Naăm.

- Naăm.

Thế rồi đầu óc Suguro nhòa nhạt đi, không còn ý thức gì nữa.

Anh cảm thấy chỉ có một hay hai phút trôi qua từ lúc bước vào cơn mê cho đến khi mở mắt. Thực ra, phải đến đêm hôm đó, anh mới từ từ thoát khỏi ảnh hưởng của thuốc gây mê.

Trong đầu anh lúc ấy gương mặt của người bác sĩ trẻ trồi lên. Có cả nụ cười nhẹ cố hữu của người vợ.

- Ồ, ... chào mọi người.

Anh định khôi hài một chút nhưng lại rơi nhanh vào giấc ngủ sâu. Khi mở mắt lại lần thứ hai thì đã gần 4 giờ sáng.

- Ồ, ... chào mọi người.

Anh chào lần nữa nhưng không thấy bóng dáng vợ mình đâu cả. Mỗi người nữ khán hộ đang bạo tợn quấn cái băng vải đen của máy đo huyết áp trên cánh tay mặt của anh để xem sức ép của máu thế nào. Mũi của anh được đặt ống cao su dưỡng khí để thở và dưới chân có gắn kim tiêm tiếp máu vào người. Lồng ngực bên trái là hai cái lỗ đen ngòm. Chúng được nối với bên ngoài bằng nhiều ống làm bằng sợi vinyl. Suguro nghe tiếng máy đang đẩy liên tục những giọt máu ứa từ trong người anh qua những ống nhựa ấy vào một cái bình thủy tinh. Anh thèm uống nước không thể tả.

- Nước... cho miếng nước!

- Không được đâu.

Anh nghe tiếng chân của người vợ đi sửa soạn túi nước đá để chườm vừa bước trở vào gian phòng.

- Nước, cho nước!

- Bố ráng nhịn một chút.

- Mổ mất mấy giờ hở em?

- Mất sáu giờ.

- Làm phiền mọi người quá!

Anh muốn nói một câu tạ lỗi như vậy nhưng không đủ sức.

Suguro thấy trong lồng ngực của mình như có nhồi một tảng đá lớn. Thế nhưng cái đau đớn về thể xác như vậy, anh đã quá quen.

Một vệt sáng nhạt lộ qua khung cửa sổ. Khi biết bình minh sắp đến, lần đầu tiên Suguro mới ý thức mình vừa tai qua nạn khỏi và nghĩ đi nghĩ lại là hãy còn may mắn. Tự dưng lòng anh bỗng vui rộn ràng.

Tuy vậy, máu vẫn ứa ra và lẫn vào nước bọt. Thông thường tình trạng này sẽ chấm dứt hai ba hôm sau khi mổ xong và đó là chứng cớ máu từ vết thương trong phổi đã ngừng tuôn ra. Thế mà mãi năm hôm sau, trong nước bọt của Suguro vẫn còn dây dưa chút máu. Ngoài ra, khổ hơn nữa là cơn sốt chưa hạ.

Nhiều bác sĩ lần lượt thay nhau vào phòng theo dõi bệnh tình anh, khi bước ra, họ thầm thì to nhỏ ngoài hành lang. Suguro biết ngay ít nhất họ đang nghi ngờ là phân nhánh khí quản của anh có thể hở ra và rò rỉ. Trong trường hợp đó, vi khuẩn sẽ vào khí quản làm nó bưng mủ, cần mổ đi mổ lại nhiều lần nữa. Các bác sĩ bèn tức tốc tiêm thêm thuốc kháng sinh và bắt đầu bắt anh uống Irotycin.

Đến tuần thứ hai, máu không còn vướng vào đờm dãi nữa. Sốt cũng bắt đầu hạ xuống đôi chút.

- Bây giờ chuyện đã qua tôi mới nói ông nghe...

Vị giáo sư kéo ghế ngồi xuống bên giường Suguro và vui vẻ lên tiếng...

- Ông may mắn lắm đấy. Kỳ rồi, toàn gặp những chuyện ngặt nghèo...

- Ngay giữa lúc giải phẩu, thưa giáo sư?

- Vâng. Giữa khi mổ, tim ông có ngưng đập vài giây. Lúc đó chúng tôi phải phản ứng thật nhanh. Nhưng mạng ông còn to lắm, ông ạ.

Người bác sĩ trẻ đứng bên cạnh cũng cười và góp lời:

- Chắc ngày thường, ông Suguro ăn ở biết tu nhân tích đức!

Một tháng sau, vin vào đoạn giây mắc quanh thành giường, rốt cuộc Suguro đã có thể ngồi dậy. Hai chân bày ra xương xẩu, bảy cái xương sườn và một bên phổi không còn nữa. Suguro bất giác đưa bàn tay gầy guộc vỗ về cái thân thể thảm hại của mình.

- Ừ nhỉ, thế cái con nhồng của tôi đâu?

Trong suốt thời gian chiến đấu chống trả bệnh tật, Suguro quên khuấy con vật mà anh đã gửi ở phòng trực của các cô khán hộ để họ chăm sóc.

Người vợ cúi gầm:

- Nó chết rồi!

- Tại sao lại chết?

- Chẳng qua là các cô khán hộ lẫn em đều không có thời giờ ngó ngàng tới con nhồng. Vẫn đem mồi cho nó ăn đàng hoàng nhưng nhằm hôm trời lạnh gắt, mọi người lại để quên nó ngoài bao lơn mà không đem cất lồng chim vào phòng.

Suguro ngồi thừ người một lúc, không nói gì.

- Em xin lỗi anh vậy. Nhưng em có cảm tưởng là nó đã chết thế cho anh...Em đã đem xác nó về nhà mình và chôn cất ngoài vườn.

Chuyện nói trên có xảy ra cũng chẳng có gì làm lạ. Đương nhiên, làm sao vợ anh có thể thong thả để tâm mà lo lắng cho một con chim!

- Còn cái lồng?

- Vẫn để ngoài bao lơn.

Đầu óc hoa lên nhưng Suguro gượng nén, xỏ chân vào đôi dép dưới sàn.Vừa tỳ tay vào tường, anh bước từng bước một ra đến ngoài bao lơn. Đến nơi anh mới thấy đỡ váng vất.

Bầu trời thật quang đãng. Xe hơi và xe buýt vẫn chạy xẹt qua xẹt lại trên con đường nằm bên dưới cửa sổ. Ánh sáng mùa đông nhàn nhạt chiếu lên trên chiếc lồng chim trống trải. Trong lồng, con chim chỉ còn để lại đôi ba vết tích của nó: những bệt phân trắng bám trên thành cây đu và chỗ đựng nước uống đã khô queo thành một vệt nâu. Trong cái lồng chim trống trải ấy, duy còn đọng lại một thứ mùi. Không chỉ là mùi của con nhồng nhưng còn cả cái mùi cuộc đời mà Suguro để lại. Đó là mùi hơi thở của anh khi tâm sự về đời mình với con vật bị nhốt trong chiếc lồng này.

- Từ bây giờ, mọi việc thông suốt rồi đấy, bố nhé!

Vừa đỡ cho chồng mình khỏi ngả, người vợ nói với anh như vậy.

- Đâu, đâu thế được.

Suguro dợm trả lời nhưng đã giữ lại kịp.

(Dịch xong tại Tôkyô ngày 20 tháng 3 năm 2015)

Chú thích

[1] - Nagai Kafuu (永井荷風 1879-1959), nhà văn sở trường về tiểu thuyết và tùy bút với văn phong duy mỹ, từng sống nhiều năm ở Âu Mỹ, nổi tiếng trên văn đàn từ cuối đời Meiji (1868-1912). Nhan đề tùy bút của Kafuu ông nhắc đến ở đây có thể là “Khúc Hát Fukakawa” (Fukakawa no Uta, 1909).

[2] - Món nhậu bình dân gồm đậu phụ, trứng, củ cải trắng, chả bột cá… ninh trong nước dùng.

[3] - Nguyên văn kusunoki (camphor tree), một loại cây đến từ miền Nam, cao khoảng 20m, toàn thân có hương thơm, tháng 5 ra hoa trắng pha vàng.Thường được trồng ven đường.

[4] - Nguyên tác nezumi, con chuột.

[5] - Nguyên văn hatsuka-nezumi hay nankin-nezumi, tên một giống chuột. Thường chỉ chuột nhắt trong nhà.

[6] - Có thể là Sophia University (Jôchi Daigaku) nơi Shuusaku đã theo học dự bị đại học năm 1942.

[7] - Nguyên văn kempei (hiến binh) nhưng trong bối cảnh Nhật Bản trước thế chiến, không phải hiến binh (cảnh sát tư pháp hay quân cảnh) thuần túy mà có nghĩa là mật vụ chính trị.

[8] - Tịnh Quốc Thần Xã, đền thờ chiến sĩ trận vong Nhật Bản nhưng nơi này thờ chung họ với cả các chiến phạm hạng A Thế Chiến thứ 2. Sự tồn tại của nó đã tạo ra nhiều phức tâm và tranh cãi chính trị cho đến cả ngày nay.

[9] - Chế độ haizoku shôkô (phối thuộc tướng hiệu) thời chiến ở Nhật, đặt sĩ quan quân đội trong nhà trường.

[10] - Nguyên văn tiếng Pháp: Paysan! (Đồ nhà quê!).

[11] - Harold Lloyd, 1893-1971, tài tử hài hước điện ảnh Mỹ thời phim câm.

[12] - Fuda = mộc giản, bảng bố cáo. Tsuji = ngã tư đường. Một địa danh vẫn còn trong thành phố Tôkyô.

[13] - Tokugawa Iemitsu (Đức Xuyên Gia Quang, 1604-1651) tướng quân đời thứ ba của giòng họ, người đã bố cáo chính lệnh bế quan tỏa quốc và trong 28 năm cai trị, xây dựng được nền tảng vững vàng cho Mạc Phủ Tokugawa.

[14] - Niên hiệu Nguyên Hòa (1615-1624).

[15] - Tức xóm Ngựa Trạm.

[16] - Tất cả những địa danh này nay đều nằm ở trung tâm Tôkyô.

[17] - Nguyên văn rosario

[18] - Hara Mondo原主水, 1587-1623), nhân vật có thực, một trong những con chiên Nhật Bản thời Edo sơ kỳ. Thuộc giai cấp hatamoto thân tín, năm1603, ông là samurai đứng đầu đội cận vệ của Shôgun Ieyasu. Được giáo sĩ Morehon (Pedro Morejoacuten 1562-1639) rửa tội ở Ôsaka, có tên thánh là Juan. Vì ủy ban thanh tra của mạc phủ phát giác là tín hữu vào năm 1612, ông bị khắc thập giá lên mặt, cắt gân chân và đuổi khỏi thành Shunpu, nơi Ieyasu hưu trí. Tuy vậy, Hara vẫn đeo đuổi việc giảng đạo nên năm 1623 bị bắt lần thứ hai và kỳ này, bị xử chết thiêu trên giàn hỏa ở khu Takanawa (Edo) cùng với 50 người khác kể cả giáo sĩ Jeromino de Angelis (1568-1623) .

[19] - Trí Phúc Tự

[20] - Cũng gọi là fuda như trong Fuda no Tsuji.

[21] - Đây không hẳn là một đặc quyền dành cho tội phạm xuất thân từ đẳng cấp samurai. Có thể vì Hara đã bị cắt mất nhượng chân, không thể đi đứng bình thường.

[22] - Nguyên văn fumie 踏み絵 tức là ảnh Đức Mẹ Maria, thập tự giá khắc lên gỗ, đồng vv…, các thánh tích mà giáo đồ bắt buộc phải dẫm lên để chứng minh ý chí bội đạo. Fumi 踏み = dẫm bằng chân, chà đạp; e絵 = tranh ảnh. Chính quyền Tokugawa đã tổ chức những buổi như vậy trong những ngày đầu xuân khoảng thời gian từ 1628 đến 1857.

[23] - Thành phố kỹ nghệ ở ngoại ô, nằm giữa Tôkyô và Yokohama.

[24] - Nguyên văn binpô-yusuri = rung đùi. Người Nhật cũng xem đây là một cái “tướng bần” vì thích nhàn, không thể làm việc gì to tát được.

[25] - Nguyên văn kyuukanchô (mynah bird)

Truyện Chàng Hôichi Cụt Tai

Nguyên tác : Hirai Teiichi dịch Lafcadio Hearn (từ Anh ra Nhật)

Người dịch : Nguyễn Nam Trân (từ tiếng Nhật)

Lời người dịch:

Gió luồn qua ngàn liễu bến Matsue (Tùng Giang), thành phố nhỏ nhìn ra biển Nhật Bản bốn mùa phong vũ. Đến nay, liễu vẫn thắm xanh trên bến như cái thuở con người phiêu bạt Lafcadio Hearn (1850-1904) đến định cư để tìm hiểu một nền văn hóa xa lạ đối với ông. Hearn (người Nhật đọc là Haan hay Herun) sinh năm 1850 ở quần đảo Ionia, Hy Lạp. Cha Ái Nhĩ Lan, mẹ Hy Lạp. Từ khi cha mẹ ly hôn, ông rày đây mai đó cho đến năm 1890, ngày đặt chân lên đất Phù Tang. Lấy tên Koizumi Yakumo (Tiểu Tuyền Bát Vân), ông viết nhiều tùy bút, biên khảo về đất nước và con người Nhật Bản.

Hearn lớn lên ở Pháp, chu du Mỹ, Canada, Martiniques... trước khi sự tình cờ đưa ông cập bến Yokohama năm đã 40 tuổi. Yêu mến phong cảnh hữu tình đất Matsue, ông sống một chuỗi ngày thật hạnh phúc ở đây, sau vì bệnh hoạn phải xuống Kumamota rồi lên Tokyo dạy Anh ngữ ở những đại học nỗi tiếng như Waseda, Tokyo, trước khi qua đời năm 1904 vì nghẽn mạch tim.

Viết văn, ông chịu ảnh hưởng Robert Stevenson, Gustave Flaubert, Guy de Maupassant, những nhà kể truyện nỗi tiếng. Ông muốn từ bỏ thế giới Tây Phương để mạo hiểm đến những miền đất lạ như nhiều nghệ sĩ cùng thời, trong đó có Paul Gauguin và Pierre Loti.

Hearn đặc biệt yêu thích những truyện kinh dị không cứ gì của Nhật mà của quần đảo Antilles, của cả Trung Quốc. Lúc mới đến Nhật, chưa rành mặt chữ, phu nhân Setsuko đọc truyện ma quái Nhật cho ông nghe. Ông soạn lại bằng tiếng Anh, sau mới được dịch ra Nhật ngữ. Người ta biết Hearn nhiều qua tập Kaidan (Quái Đàm) mà "Truyện Chàng Hôichi Cụt Tai" (Miminashi Hôichi no Hanashi) này là một .... Nguyên tác (chỉ dài có một phần ba bản văn) vốn mang tên "Tì Bà Bí Khúc Khấp U Linh" lấy từ tác phẩm cổ điển "Ngọa Du Kỳ Đàm" do một ẩn sĩ tên Nhất Tịch Tản Nhân soạn, bản cổ nhất còn lưu lại in năm 1782.

Tham khảo:

1) Hirakawa Sukehiro, Koizumi Yakumo, Kaidan, Kidan, (Tiểu Tuyền Bát Vân, Truyện Kinh Dị) Kodansha, 1990.

2) Hirakawa Sukehiro, Koizumi Yakumo, Kureơru Monogatari, (Tiểu Tuyền Bát Vân, Truyện cổ vùng đảo Antilles) Kodansha, 1991.

3) Lafcadio Hearn (Tashiro Michitoshi dịch), Kaidan, Kidan (Truyện Kinh Dị), Kadogawa, 1956, ấn bản năm 1995.

4) Lafcadio Hearn (Hirai Teiichi dịch), Kaidan, Iwanami, 1940, ấn bản năm 2000.

Cách đây hơn bảy trăm năm, vùng Dan no Ura ngang eo biển Shimonoseki là nơi xảy ra trận quyết chiến giữa hai giòng họ Minamoto và Taira. Ở Dan no Ura, một nhà Taira từ đàn bà con nít đến cả vị ấu chúa mà ngày nay người ta còn nhớ đến qua cái tên Thiên Hoàng Antoku (An Đức) đều bị tuyệt diệt. Từ đó đến nay bao nhiêu nước đã chảy qua cầu mà một vùng biển Dan no Ura vẫn còn xì xào về những chuyện kinh dị về hồn ma vất vưởng của dòng họ Taira. Đừng nói chi đến những con cua Heike (một tên khác của Taira) trên lưng mang hình mặt người như muốn giữ lại dấu tích oán hờn của các chiến sĩ Taira, (lũ cua mà người kể truyện đã có lần nhắc đến trong một tác phẩm khác), trên một vùng biển đó, người ta đã nghe, đã thấy bao nhiêu là sự kiện kỳ quái. Ví dụ cái cảnh hàng nghìn ánh lửa ma trơi không biết đâu ra, lướt trên ngọn sóng trong những đêm tối đen. Dân chài thường gọi đó là "quỉ hỏa", loại ánh sáng xanh lè lạnh lẽo. Nào đã thôi đâu, những ngày gió lớn, lúc đó từ ngoài khơi lại vọng về những tiếng thét gào cuồng nộ như âm thanh sát phạt trên bãi chiến trường.

Xưa đã thế nhưng ngày nay những con ma Taira còn lộng hành hơn trước nữa. Ma hiện ra trên thuyền bè đi lại ngoài khơi, tìm cách nhận đắm hoặc chờ những ai đang bơi lội giữa giòng, bất thần chụp lấy rồi kéo họ xuống đáy biển. Cái chùa A Di Đà lập lên ở vùng Akamagaseki (nay là Shimonoseki) vốn nhằm mục đích cúng tế, an ủi vong linh những con ma Taira ấy. Phần đất cuối chùa nơi sát biển, nhà chùa có dành ra một khu chôn cất, dựng bia mộ khắc tên vị thiên hoàng chết đuối cùng như tên quần thần của người, mọi năm đến ngày giỗ chạp, đều lập đàn tràng giải oan. Từ khi A Di Đà Tự lập ra, rồi đến khi bia đá dựng lên thì quỉ quái họ Taira cũng bớt quấy người. Dù vậy, những chuyện quái dị không vì thế mà hoàn toàn chấm dứt, điều đó chứng tỏ vong linh kia vẫn chưa được phiêu diêu về cõi thọ.

Vài trăm năm trước ở vùng Akamagaseki có một chàng mù tên gọi Hôichi (Phương Nhất). Hôichi nổi danh về tài đánh tì bà và hát theo điệu đàn. Cái tài đánh đàn kể truyện anh chàng vốn có từ ngày còn bé. Khi hãy còn là một gã thiếu niên, tài chàng đã vượt cả thầy học. Chả thế mà mấy chốc Hôichi đã trở thành nhạc sư tì bà, sở trường về khúc "Truyện hai nhà Minamoto-Taira tranh hùng (1). Người ta bảo khi Hôichi chơi đến đoạn nói về cảnh thủy chiến ở Dan no Ura thì não nùng ai oán đến "quỉ thần cũng phải cảm thương nhỏ lệ".

Lúc Hôichi chưa có danh chi, chàng ta rất nghèo. May nhờ có một người tri kỷ nâng đỡ anh. Người ấy là hòa thượng trụ trì chùa A Di Đà, một nhà tu hành tinh thông cả thi ca âm luật, lâu lâu vẫn gọi Hôichi đến chùa đánh tì bà cho cụ nghe. Hòa thượng thấy chàng trẻ tuổi tài cao, thường mến muốn giúp đỡ đến độ mời chàng đến trọ hẳn. Hôichi cảm lòng tốt của cụ, bèn nhận lời. Từ đó, Hôichi vào ở hẳn một gian hậu liêu. Cảm cái ơn cho nơi ăn chốn ở, hễ đêm nào không có khách mời chơi đàn, Hôichi vác tì bà đến đánh để hòa thượng giải sầu, và như thế thành lệ.

Chuyện xảy ra vào một buổi chiều mùa hạ. Hôm đó, một đàn việt có tang ma, sư cụ phải đi đọc kinh suốt đêm, mấy chú tiểu chú điệu đều tháp tùng. Hôichi ở lại canh chùa một mình. Trời nóng hầm, Hôichi lò mò ra ngoài hàng hiên trước phòng ngủ để kiếm chút hơi mát. Hàng hiên này nhìn ra khu vườn nhỏ phía sau chùa. Hôichi ra ngồi đây với ý định chờ sư cụ về nhưng ngồi một mình mãi không làm gì cũng buồn, chàng mới bắt đầu dạo một khúc tì bà. Quá nữa đêm mà sư cụ vẫn chưa về. Hôichi dợm vào phòng nằm duỗi tay chân một chút thì thấy không khí trong phòng hãy còn nóng, chàng ta mới ra ngoài lại. Vừa trở ra, Hôichi bỗng nghe tiếng chân người tư øcánh cổng sau tiến lại gần. Ai đó đi xuyên qua cảnh vườn con, tiến về phía hàng hiên. Đang phỏng đoán như thế thì chàng ta thấy bước chân kia đã tới sát trước mặt mình, đứng sựng lại. Nhưng người đó không phải là hòa thượng. Một giọng to, khỏe cất lên gọi tên chàng mù. Giọng trịch thượng, kẻ cả như giọng samurai gay gắt gọi người dưới:

- Hôichi!

Hôichi quá kinh hoàng đến độ trong một chốc không cất thành tiếng. Giọng nói kia lại như ra lệnh:

- Hôichi!

- Thưa vâng!

Chàng mù lí nhí trả lời chả bù với giọng nói nhanh như gió cuốn của người lạ. "Thưa tôi mù loà, không thấy đường. Vị nào đang gọi tôi đấy ạ..."

- Ngươi chớ sợ.

Giọng nói bỗng có phần dịu lại, người lạ tiếp lời: "Ta nhân đóng quân ở gần vùng này, có việc mới ghé qua đây. Chủ quân của ta là bậc cao quí, xưa vẫn ra vào chỗ cung cấm. Nay bề trên và đoàn tuỳ tùng của ngài ghé trọ qua đêm ở vùng Akamagaseki này, biết đến trận quyết chiến ở Dan no Ura nên ghé vãng cảnh. Bề trên nghe đồn tài kể chuyện của ngươi rất cao diệu, ngài muốn nghe một khúc. Vậy ngươi hãy mau mau lấy đàn theo ta đến chỗ dừng chân của các bậc tôn quí. Các vị ấy đang chờ ngươi đó!"

Thời ấy, samurai đã ra lệnh thì mọi người phải răm rắp tuân theo. Hôichi vội vội vàng vàng xỏ dép, vác đàn, đi theo người lạ. Người vũ sĩ nắm tay Hôichi một cách gọn gàng, kéo chàng ta đi nhanh như tên bắn. Bàn tay người lạ rắn như thép nguội, mỗi bước đi, bên sườn có tiếng lách cách như thể đang mang giáp trụ. Có lẽ người lạ là vũ sĩ cận vệ của một nhà quyền thế nào đó. Cái sợ hãi buổi đầu đã bớt dần. Hôichi điềm tĩnh trở lại và trong lòng bắt đầu rộn lên một niềm hãnh diện. Bởi vì anh chàng nhớ ra lúc nãy người lạ có nhắc đến mấy chữ "một bậc cao quí ngày xưa vốn ra vào chỗ cung cấm", như vậy tài đàn của mình đã lọt đến tai một bực đệ nhất công hầu nào rồi. Vừa nghĩ đến đó thì người vũ sĩ bỗng dừng bước. Hôichi lắng tai nghe và có cảm tưởng hai người đang đứng trước một cánh cổng lớn. Ở chốn xa thành thị phố xá như thế này, ngoài chùa A Di Đà chắc không làm sao có một cái cổng lớn cỡ này. Hôichi đang nghi hoặc thì tùy giả đã cất tiếng dõng dạc:

- Khai môn!

Không phải đợi lâu, có tiếng song hồng mở nặng nề, hai người đã bước vào bên trong cửa. Đi qua khỏi một khu đình viên khá rộng, cả hai đến một cánh cửa khác. Dừng chân ở đó, tuỳ giả lại hô lớn:"Có ai trong đó không, xin được bẩm đã đem Hôichi về đến đây rồi". Nói xong, có tiếng chân người từ bên trong đi ra, lại có tiếng vách giấy mở ra, tiếng rèm cửa cuốn lên, giọng đàn bà con gái xì xào. Nghe họ trò chuyện với nhau, Hôichi thầm nghĩ những người này phải là bọn thị tỳ trong một phủ đệ. Chàng mù đâm ra lo lắng không biết người ta sẽ dắt mình đi đâu. Chưa kịp nghĩ ngợi gì, có người đã đưa tay dắt chàng ta đi lên năm sáu bậc thang. Đến bậc cao nhất, có lệnh phải cởi dép. Bàn tay đàn bà lại tiếp tục dắt Hôichi đi qua những khu hành lang lát gỗ nhẵn thín và dài tưởng chừng bất tận. Chàng mù rẽ quặt không biết bao nhiêu lần ngõ ngách, cột trụ, xuyên qua mấy gian phòng trải chiếu rộng thênh thang trước khi được đưa vào trong một gian đại điện. Hôichi nghĩ ôi chao, đại điện này hẳn là nơi tụ tập các vị tôn quí vì hắn nghe tiếng vạt áo lụa chạm nhau sột soạt như tiếng lá trong rừng xao động, tiếng người đông đảo đang trò chuyện với nhau. Họ đang thì thầm những gì, Hôichi không hiểu rõ nhưng ngôn từ họ dùng là của nơi gác tía lầu son.

Hôichi được lệnh cứ tự nhiên. Người ta bày trước mặt chàng một tấm nệm tròn, mềm mại và bảo ngồi lên. Hôichi đang nắn lại giây đàn thì một giọng đàn bà đã cất lên, dường như tiếng của lão chủ quản trong cung:

- Mi hãy so dây, bắt đầu dạo khúc "Truyện Heike" cho bề trên thưởng thức đi. Nhưng nếu bà ta chỉ nói chừng đó thì Hôichi không biết phải bắt đầu từ đâu. Truyện nhà Taira dài lắm, kể biết mấy đêm mới xong. Hôichi mới đánh bạo:

- Dám thưa Truyện Heike khá dài, một buổi không sao kể hết. Chẳng hay bề trên muốn nghe đoạn nào?

Hỏi đến đây thì giọng lão bà lại trả lời:

- Hãy kể cho ngài nghe đoạn quyết chiến ở Dan no Ura. Trong cả một Truyện Heike, đoạn này nghe buồn thấm thía nhất đấy.

Hôichi bèn từ từ cất giọng, kể lớp nói về trận thủy chiến khủng khiếp. Tiếng đàn khéo làm sống lại nào là tiếng mái chèo quạt nước, tiếng đoàn thuyền lao lên xung trận, tiếng tên bay xé gió, tiếng chân rầm rập xen với tiếng quân reo hò, tiếng đao kiếm giáp trụ chạm vào nhau soang soảng, tiếng người bị đâm ngã ùm xuống nước. Trong lúc Hôichi đang ra sức trình tấu, chung quanh người nghe đã bắt đầu xuýt xoa tán thưởng. "Làm sao lại có tay đàn tuyệt vời như thế nhỉ" , "Ngay ở kinh đô, cũng chưa nghe ai đánh hay đến vậy", "Dưới gầm trời này, hỏi ai hơn được Hôichi!", bao nhiêu lời khen tặng lọt vào lỗ tai chàng mù. Trong lòng Hôichi rộn một niềm tự hào, chàng lại ra sức đàn hát. Tán thưởng tưởng còn như không dứt thì chung quanh bổng nhiên trở lại im lặng như tờ. Lúc ấy, khúc đàn đã tiến dần đến đoạn tả thảm cảnh nhà Taira, một đoàn người đẹp, trẻû thơ bổng nhiên gặp cảnh tuyệt mệnh, thương tâm, nhất là cảnh hai bà phi bồng ấu chúa trầm mình dưới giòng nước bạc. Người nghe ai nấy ngậm ngùi thở dài, chợt nổi lên đâu đây tiếng nấc tức tưởi nghẹn ngào rồi tiếng khóc oà vang. Tiếng khóc vỡ ra như không cầm lại được, chính Hôichi cũng phải ngạc nhiên không ngờ mình đã động mối thương tâm của người nghe đến thế. Tiếng khóc kéo dài một hồi lâu rồi như vơi đi, bốn bề bỗng yên tĩnh trở lại. Trong cái im lặng đó, giọng bà lão lại cất lên:

- Người đàn như thế thật trên đời có một không hai. Đã đành từng nghe tiếng người đồn dãi nhưng hôm nay xem mi trổ tài mới biết lời đồn kia còn thua sự thật. Đức vương thượng rất hài lòng. Ngài còn giáng chỉ cho chúng ta bảo phải ban cho mi nhiều tặng vật để thưởng công. Vậy kể từ đêm nay, trong suốt sáu đêm, mỗi đêm ngươi phải tới đây đánh đàn tiếp cho chúng ta nghe. Nếu đức ngài không phải lên đường thượng kinh gấp, thì ngày mai, cũng vào giờ khắc này, sẽ có người gọi mi tới dinh nầy. Kẻ dẫn đường cho mi hôm nay ngày mai sẽ đến đón. Ta chỉ có một điều căn dặn ngươi là chuyện bề trên ngự đến vùng Akamagaseki này, ngươi không được hé môi cho ai. Đức ngài vi hành tới vùng này nên không muốn trong hay ngoài biết. Hôm nay như thế là xong, ngươi có thể lui về chùa được rồi.

Hôichi rạp mình chào xong, bàn tay thị nữ lại dắt chàng ta ra tận cửa, ở đó, người tùy giả lúc nãy đã đợi để đưa hắn về chùa. Vũ sĩ đưa Hôichi trở lại mái hiên chùa, rồi từ giã quay về. Lúc Hôichi trở lại chùa trời đã sáng bạch nhưng việc anh ta qua đêm ở ngoài, chẳng có ai để ý. Hòa thượng coi bộ đêm đó về khuya lắm, tưởng là chàng mù đã đi ngủ từ lâu nên chẳng bận tâm. Sáng hôm sau, Hôichi có nằm nướng một chút lấy sức nhưng cái chuyện kỳ lạ đêm qua, anh ta không để lọt ra ngoài một tiếng. Nửa đêm hôm đó, người vũ sĩ lại đến tìm Hôichi đi trình tấu ở chỗ các bậc tôn quí hội họp, và cũng như đêm trước, chàng thu lượm được muôn ngàn lời tán tụng. Tuy nhiên, trong lúc Hôichi đi đánh đàn, ở chùa người ta bổng phát giác sự vắng mặt của chàng mù. Khi về chùa lúc hừng sáng, chàng ta được gọi đến trước mặt sư cụ. Sư cụ không bằng lòng chút nào, luôn miệng trách mắng:

- Hôichi, ta nói điều này chỉ vì ta lo cho ngươi thôi. Đã mù lòa, một thân một mình mà bỏ chùa đi đâu suốt đêm đến sáng. Thật không có gì nguy hiểm hơn. Nếu có đi đâu sao không bảo tụi nhỏ đứa nào nó dắt đi mà tự ý đi một mình như vậy. Thế chớ đến nay, người đã đi những đâu?

- Bạch sư cụ thứ lỗi cho con. Chỉ vì con có chút việc riêng mà ban ngày ban mặt không thu xếp xong phải kéo đến tối đấy ạ.

Hòa thượng coi mòi Hôichi không chịu nói thực, cụ không bực mình mà chỉ ngạc nhiên. Đây là chuyện không bình thường chút nào, hẳn có lý do chi đây. Hoậc giả chàng mù này đang gặp chuyện gì chẳng lành, bị ai lừa lọc gì chăng. Lo thì lo nhưng hỏi thêm không tiện, hoà thượng chỉ còn biết ra lệnh cho mấy điệu phải trông chừng nhất cử nhất động của chàng mù. Hễ mà đến đêm Hôichi còn bỏ chùa đi đâu nữa thì phải tức tốc theo dõi.

Đêm ấy, khi Hôichi vừa ra khỏi chùa thì đã có người biết. Mấy chú tiểu chú điệu liền xách lồng đèn theo dấu anh chàng. Thế nhưng trời đang mưa, đường tối mịt. Bọn nhà chùa vừa ra tới ngõ lớn thì đã hút mất bóng Hôichi. Làm như thể Hôichi có chuyện phải nhanh chân đi gấp. Không thấy đường mà đi được nhanh như thế thật có trời mới hiểu, nhất là đường sá gập ghềnh. Bọn nhà chùa bèn thử xuống dưới xóm, đến những nhà Hôichi quen biết xem hắn ta có ghé đó không. Họ điểm từng nhà hỏi thăm, không sót đâu cả thế mà chẳng ai rõ tung tích chàng mù. Lúc không còn biết đi đâu mới theo ven bãi lui gót trở lại chùa thì họ chợt hoảng kinh. Trong khu nghĩa địa chùa A Di Đà, bổng văng vẳng tiếng tì bà dồn dập. Phía khu mộ địa tối om vẫn chập chờn đôi ba ánh lửa ma trơi như mọi hôm. Theo ánh lửa đèn lồng, bọn trai trẻ nhà chùa rốt cục tìm ra Hôichi trong nghĩa địa. Giữa cơn mưa tầm tã, Hôichi đang ngồi thẳng lưng trước lăng Thiên Hoàng Antoku, tay đàn miệng hát, dáng điệu đau đớn thiết tha, kể sự tích cuộc tranh chiến ở Dan no Ura. Chung quanh Hôichi toàn là bia, là mộ, ngổn ngang gò đống, và trên đó, hàng hàng lớp lớp những ngọn lửa quỉ lạnh lẽo chập chờn. Từ trước đến giờ, chắc chắn chưa có ai thấy một nơi nào mà ma trơi tụ tập nhiều như ở đây.

- Chú Hôichi ơi, chú ơi!

Bọn trai trẻ gào lên. "Chú Hôichi ơi, ma nó ám chú rồi!"

Chàng mù như không đếm xỉa gì đến lời nói đó. Không những thế, chàng ta càng mạnh tay đàn, cao giọng hát, dồn hết tâm lực như kể truyện trận quyết chiến Dan no Ura. Bọn nhà chùa nắm vai Hoichi, lay lấy lay để và nói như thét vào tai :"Chú Hôichi, chú Hôichi ơi, theo bọn tôi về chùa thôi!" Bỗng lúc đó, Hôichi quay lại chúng, nói như mắng:

- Trước mặt bậc cao quí như thế này mà chúng mày dám ồn ào. Coi chừng mất đầu đấy nhé!

Lời nói chẳng ăn nhập gì đâu vào đâu làm bọn trai trẻ nhà chùa không khỏi phì cười. Đã đến mức này thì họ biết Hôichi gặp đúng của gì rồi. Họ bèn hè nhau dùng sức kéo Hôichi dậy và bốc hắn về chùa. Theo lời dạy của sư cụ, họ thay quần áo khô và cho hắn ăn hắn uống. Thế rồi hòa thượng giục Hôichi phải tường trình về hành vi lạ lùng của hắn.

Ban đầu, Hôichi còn trù trừ không muốn nói nhưng cuối cùng, nghĩ đến sư cụ xưa nay vẫn chu đáo với mình, mà mình lại làm phiền, mới đem tình thực giãi bày. Từ chuyện người samurai nửa đêm đến tìm mình cho đến những chuyện gì đã xảy ra từ đó đến nay, đều thuật lại cho nhà sư.

Hòa thượng lúc đó mới nói:"Hôichi, thật tội nghiệp cho ngươi. Ngươi đang gặp nạn lớn đấy. Khổ nỗi là ngươi không chịu kể cho ta chuyện này sớm hơn. Trăm điều nguy khốn xảy đến cho ngươi cũng vì do cái tài đánh đàn tì bà. Tuy nhiên, lúc này ngươi phải tỉnh táo để tìm cách chấm dứt cơ sự này. Mấy đêm nay ngươi chẳng đi đánh đàn ở nhà ai cả, chỉ ra ngồi ở khu mả họ Taira trong nghĩa trang nhà chùa đó thôi. Thật ra, hồi hôm, bọn nhỏ nó tìm ra ngươi giữa đêm mưa trước lăng thiên hoàng Antoku đấy. Có thể là ma dẫn lối quỉ đưa đường cho ngươi nhưng những gì ngươi đã gặp đều là huyễn ảnh thôi. Một khi đã nghe lời ma quỉ thì chúng sẽ trói buộc ngươi mãi mãi. Nay đã đến tình cảnh này chỉ còn có cách không bao giờ chịu nghe theo chúng nữa, nếu không có ngày chúng phanh thây. Thật đấy, chẳng chóng thì chầy chúng sẽ giết ngươi thôi... Mà này, Hôichi, hôm nay lại có đàn việt mời đi cầu siêu suốt đêm, bắt buộc ta phải rời chùa, không thể ở bên ngươi được. Dầu sao, trước khi đi ta cũng sẽ viết kinh lên trên người để làm bùa hộ mạng cho ngươi.

Trước khi tắt nắng, hòa thượng bảo Hôichi phơi trần ra rồi cùng tăng sĩ trông việc sổ sách kho đụn, cả hai lấy bút lông xúm lại viết kinh lên người chàng mù. Từ ngực đến lưng, cả trên đầu, trên mặt, tay chân, cùi chỏ... ngay cả gan bàn chân cũng được chép đầy Ban Nhược Tâm Kinh, coi như toàn thân không thiếu chỗ nào. Chép kinh xong, hòa thượng mới ôn tồn:

- Đêm nay, khi ta đi xong, ngươi nhớ ra ngồi chỗ hàng hiên hậu liêu mà chờ. Tất nhiên ma kia sẽ đến đón. Thế nhưng dù có chuyện gì xảy ra chăng nữa, nhất thiết ngươi không được trả lời, không được động đậy. Cứ câm như hến, ngồi đấy thiền định theo phép Tam Muội, chuyên tâm vô niệm cho ta. Hễ ngươi rục rịch hay mở mồm là ngươi tới số đó nhé. Nói vậy chứ ngươi đừng sợ hãi gì, có gì xảy ra cũng chớ mở miệng kêu cứu, kêu cứu chỉ tổ chết sớm. Cứ làm đúng từng li từng tí lời ta căn dặn thì ngươi sẽ thoát hiểm từ đây.

Tối đến, hòa thượng cùng tăng sĩ thủ kho ra đi. Hôichi đúng lời sư cụ dặn, ra ngồi trước hàng hiên. Chàng mù đặt cây đàn tì bà trên sàn ván, ngồi nghiêm trang nhập định. Tâm thần yên ắng, không một tiếng ho khẽ, không một hơi thở mạnh. Cứ như thế, Hôichi ngồi chờ từ giờ này sang giờ khác. Dần dà, đã nghe tiếng chân bước từ chỗ phía khách vãng lai tiến về phía mình. Tiếng chân đi ngang cửa gỗ, thông qua khu vườn đến bên hàng hiên, dừng lại trước mặt Hôichi.

- Hôichi! Vẫn cái giọng khỏe, oang oang, cất tiếng gọi. Thế nhưng lần nầy, chàng mù nén thở, im tiếng, châu thân bất động.

- Hôichi! Tiếng quát lần thứ hai lanh lảnh rợn người. Lần thứ ba nó trở nên hằn học.

- Hôichi!

Hôichi vẫn ngồi im như tượng đá. Giọng nói kia không giữ được sự bực bội:

- Không trả lời! Quái! Thằng khốn nạn kia nó biến đi đâu nhỉ?

Tức khắc đã nghe tiếng chân bước thô bạo lên hiên. Tiếng chân xáp gần Hôichi rồi bỗng nhiên khựng lại. Hôichi cảm thấy trống ngực đập thình thịch, người run lẩy bẩy. Bên cạnh, vẫn không có một tiếng động nào.

Thoạt nhiên , cái tiếng nói thô bạo kia bỗng ghé sát bên tai chàng mù:

- Tì bà thì có mà nhạc sĩ tì bà không thấy. Chỉ có hai cái lỗ tai treo ở đây! ... Có tai mà không nghe để trả lời. Chắc muốn trả lời mà không có miệng. Cả người chỉ còn lại cặp tai! ... Được rồi, đến thế này thì ta chỉ còn cách đem cặp tai này cho bề trên để có chứng cứ là ta đã làm đúng mệnh lệnh của ngài.

Chỉ trong một sát na, Hôichi đã cảm thấy hai ngón tay cứng như thép nguội giật lấy tai hắn ta, rồi xoẹt, hai tai đã đứt lìa. Khỏi phải nói chàng mù đau nhói đến tâm can nhưng cắn răng không thốt nửa lời. Tiếng chân kia từ từ bước xuống khỏi hàng hiên, đi qua khu vườn, xa dần về phía cổng hậu rồi mất hút. Hôichi cảm thấy hai bên đầu có cái nước gì nóng nóng đang ròng ròng chảy xuống nhưng vẫn không dám đưa tay lên sờ.

Tờ mờ đất, hòa thượng mới khăn gói về chùa. Đến nơi, cụ đã tức tốc chạy xuống phía hiên hậu liêu. Bỗng sư cụ dẫm lên cái gì nhờm nhớp, trượt chân suýt ngã. Rồi cụ bỗng hoảng hốt vì dưới ánh sáng ngọn đèn lồng, đó là một vũng máu. Nhìn ra thì trên hàng hiên, Hôichi vẫn ngồi chính tọa trong tư thế nhập định, từ vết thương, máu nhỏ xuống nhuộm đỏ cả người.

- Hôichi đó hả ! Sư cụ ngạc nhiên kêu "Trời Phật ơi, làm sao đến nỗi bị thương thế này ? "

Nghe tiếng hòa thượng, Hôichi biết nguy hiểm đã qua, bật lên khóc rồi bù lu bù loa kể sự thể những gì xảy ra đêm qua.

- Tội nghiệp ơi là tội nghiệp !

Hòa thượng không cầm được tiếng than. "Trăm sự cũng tại ta bất cẩn. Viết kinh lên khắp người của ngươi mà lại không viết lên tai. Thấy chỗ tai hẹp, khó viết ta mới cậy thủ kho viết giùm, mà chính ta cũng chẳng chịu kiểm xem hắn có viết cho chưa. Để đến nỗi này là do ta sơ ý... Nhưng có hối cũng đã muộn, điều gấp rút bây giờ là trị liệu cho ngươi chóng bình phục. Hôichi, chớ có buồn nữa, phải vui lên vì kể từ nay, tai qua nạn khỏi rồi. Chắc chắn ma quỉ chẳng còn đến đây hạch sách quấy nhiễu ngươi nữa đâu ."

Nhờ lương y tận tâm, chẳng bao lâu, vết thương của Hôichi đã lành lặn. Câu chuyện kinh dị xảy đến cho chàng mù được đồn đãi nhanh chóng, danh tiếng chàng nổi lên như cồn. Bao nhiêu nhà giàu có cao quí đua nhau tới vùng Akamagaseki để thưởng thức ngón đàn của chàng, thi nhau cho vàng tặng lụa. Chẳng mấy lúc Hôichi trở thành giàu có. Thế nhưng vì câu chuyện quái dị kể trên mà Hôichi mang cái hỗn danh là "chàng Hôichi cụt tai".

Nguyên tác : Hirai Teiichi dịch Lafcadio Hearn (từ Anh ra Nhật)

Người dịch : Nguyễn Nam Trân (từ tiếng Nhật)

(đã đăng ở Hợp Lưu)

Chú thích

(1) Cuộc thư hùng giữa hai giòng họ quyền thần Taira, (Bình, còn gọi là Heike (Bình gia)) và Minamoto (Nguyên, còn gọi là Nguyên thị (Genji)) thời trung cổ Nhật Bản, cũng giống như những cuộc tranh phong Trịnh Nguyễn, Lê Mạc của ta. Tháng 3 năm 1185, danh tướng Yoshitsune nhà Minamoto đánh tan đoàn chiến thuyền Taira ở Dan no Ura và mở màn cho chính trị mạc-phủ Kamakura. Cả một nhà Taira bị diệt vong, thiên hoàng Antoku (cháu ngoại họ Taira, tuổi hãy còn thơ) cũng chết trong trận thủy chiến. Sinh hoạt của hai giòng họ đã để lại những cổ điển bất hủ như Genji monogatari (Nguyên thị vật ngữ), một tác phẩm phong lưu được coi như truyện Kiều của Nhật, hay anh hùng ca Heike monogatari (Bình gia vật ngữ).

Quán ăn mè nheo lắm chuyện

(Chuumon no ôi ryôriten)

Miyazawa Kenji

Hai vị công tử ăn mặc y hệt binh sĩ quân đội Anh hoàng, khoác súng săn bóng loáng trên vai, dắt theo hai con chó to như gấu trắng, đang đạp lá khô rào rạo, bước trên con đường khá sâu trong núi. Họ vừa đi vừa tán gẫu:

- Cái vùng núi rừng này sao mà quái thế! Chả có lấy một bóng chim bóng thú. Bây giờ tớ muốn gặp bất cứ thứ gì miễn là pằng pằng được cho đỡ ngứa tay thôi.

- Nếu mà có con nai nào nằm phơi cái bụng vàng ra đây để tụi mình nện hai ba phát hỏi thăm sức khỏe thì hết ý nhỉ. Tớ cứ tưởng tượng lúc nai chạy loanh quanh mấy vòng rồi ngã đánh ầm.

Hiện họ đã đi khá sâu vào trong núi đến nỗi người thợ săn chỉ đường cho họ cũng lạc mất dấu. Họ không biết mình đang loanh quanh ở đâu. Tệ hơn nữa, cảnh núi rừng khủng khiếp quá thể nên hai con chó săn to như gấu trắng kia bỗng thấy đầu óc choáng váng một loạt, hộc lên hộc xuống rồi sùi bọt mép lăn quay ra chết.

- Thế là tớ mất toi hai nghìn bốn trăm đồng yên bỏ ra mua con nỡm này.

Một trong hai vị công tử lật sơ mí mắt một con chó chết, vừa xem vừa bình phẩm.

- Còn phần tớ thì thiệt mất những hai nghìn tám vì con này cơ đấy!

Công tử thứ hai lắc đầu ngán ngẫm.

Sắc mặt công tử thứ nhất bỗng nhợt nhạt, cậu kia nhìn mặt bạn rồi bảo:

- Tớ muốn quay về thôi, cậu ạ!

- Ừ, tớ cũng thấy gây gây lạnh và hơi đói. Thế mình về nhé!

- Hôm nay chấm dứt ở đây được rồi. Có gì trên đường về mình ghé cái nhà trọ tôi qua, bỏ mười yên mua vài con chim núi đem về cùng là được.

- Ở đó, bọn họ còn bán cả thỏ rừng. Rốt cuộc, không phải vậy mà cũng giống vậy. Thôi, mình về!

Thế nhưng kẹt cho hai cậu là dù họ có muốn về cũng không biết phải đi lối nào.

Gió giật từng cơn, cỏ xào xạc, lá lao xao và cành cây rung lách cách.

- Đói bụng quá đi thôi. Từ nãy giờ đói đau thắt cả ruột.

- Tớ có hơn gì cậu đâu. Thiếu điều bước hết nỗi rồi.

- Sức đâu mà đi. Tớ muốn có cái gì dằn bụng ngay thôi.

Hai công tử nói với nhau như thế khi họ đứng giữa đám cỏ lau.

Cũng vừa lúc đang nhìn dáo dác chung quanh, họ chợt thấy một căn nhà gạch sang trọng cất theo lối Tây Phương hiện ra. Ngoài hiên nhà có tấm biển đề:

Restaurant Hiệu Cơm Tây

Wild Cat House - Quán Mèo Rừng (2)

-Này cậu! Vừa vặn quá! Sao ở chốn này lại có được cái quán. Mình vào đi nhé!

-Tớ ngại quá, tiệm nào mà mở ra nơi đây. Nhưng thôi, chắc phải có cái gì ăn chứ!

-Dĩ nhiên. Không thấy biển đề kia à?

-Ta vào đi vậy. Tớ mà không có cái gì vào bụng là xỉu ngay bây giờ!

Hai người đứng trước tiền sảnh.Nơi này lợp toàn ngói bằng sứ trắng, trông thật hoa lệ. Thế rồi họ thấy trên cánh cửa kính để mở có khắc một hàng chữ vàng như sau:

Bất cứ vị nào cũng mời bước vào trong. Xin đừng e ngại.

Wild Cat House - Quán Mèo Rừng

Hai người hết sức mừng rỡ, nói với nhau:

-Cậu thấy không. Mọi sự rồi cũng suông sẻ thôi. Suốt ngày mình thiếu may mắn bao nhiêu nhưng bây giờ cũng có cái hên như thế này. Coi bộ họ muốn nói ở tiệm này mình cứ ăn mà chẳng phải lo trả tiền.

-Có lẽ cậu nói đúng. Câu nói của họ chắc ngụ ý như thế.

Hai người mới đẩy cửa vào trong và gặp ngay cái hành lang. Đằng sau cánh cửa kính, họ lại thấy khắc mấy chữ vàng:

Đặc biệt hoan nghênh các vị khách trẻ và béo tốt.

Hai người thấy viết được đặc biệt hoan nghênh, không khỏi vui mừng.

-Này cậu, cứ như bọn mình là hết sức được hoan nghênh đấy nhé!

-Tụi mình đáp được cả hai điều kiện kia mà!

Họ đi xâm xâm dọc hành lang thì vừa vặn gặp một cánh cửa sơn màu xanh dương.

-Cái nhà này kỳ ghê ta! Sao mà nhiều cửa nẻo vậy kìa!

-Nhà kiểu Nga đó. Ở trong núi sâu lạnh lẽo nên phải bố trí như thế.

Khi họ dợm mở cánh cửa thì thấy trên đó lại ghi một giòng chữ màu vàng:

Quán chúng tôi đòi hỏi lắm chuyện. Dám mong quí khách niệm tình.

-Làm ăn khá quá hả! Ở giữa rừng -núi như thế này!

-Nhằm gì! Mấy hiệu ăn lớn ở Tôkyô cũng đâu nằm ngay ở ngay phố chính.

Hai người vừa nói với nhau vừa mở cánh cửa thì ở mặt trái của nó, họ thấy viết:

Khách đặt món ăn rất đông. Cảm phiền đợi đến phiên mình.

-Viết thế này là muốn nói cái gì?

Một trong hai cậu hơi nhăn mặt.

-Hừm. Chắc họ muốn cho biết không hở tay vì nhiều khách đặt món ăn nên xin lỗi trước.

-ƯØ, chắc thế. Tớ chỉ muốn họ nhanh nhanh đưa mình vào cái phòng nào đó.

-Rồi sắp cái bàn để mình ngồi nhỉ!

Có điều rắc rối là hai người bỗng thấy một cánh cửa khác hiện ra và bên cạnh nó có treo tấm kính. Dưới chân đã bày sẵn một bàn chải có cán dài.

Trên cánh cửa thấy ghi một hàng chữ đỏ.

Yêu cầu quí khách chải tóc và gạt bùn sạch giày nơi đây.

-Phải đàng hoàng sạch sẽ như thế chứ.Hồi nãy ngoài tiền sảnh, tôi đã nghĩ đây không phải là quán cho dân rừng rú.

-Tiệm này đòi hỏi khắt khe. Chắc chắn thể nào cũng thường có khách hạng sang tới ăn.

Cả hai bèn chải tóc gọn gàng rồi gỡ bùn dính vào đôi ủng.

Sau đó thì sao? Vừa khi họ đặt lại bàn chải lên kệ gỗ thì thoáng cái nó đã tan biến đâu mất. Một luồng gió thổi thốc vào gian phòng.

Hai người ngạc nhiên, tựa sát nhau rồi mở cánh cửa bước vào gian bên kia. Bọn họ nghĩ thầm nếu bây giờ không ăn một món gì nóng để lấy sức thì không làm tiếp được những gì có thể đòi hỏi sau đó.

Đằng sau cánh cửa, họ lại thấy có viết mấy chữ kỳ lạ:

Hãy để tất cả súng đạn nơi đây.

Nhác thấy bên cạnh đã có cái kệ đen. Một trong hai cậu mới nói.

-Đúng rồi, đi ăn mà lại mang súng thì đâu phải phép.

-Chính thế. Tớ nghĩ dân tới đây ăn toàn là mấy ông lớn.

Hai cậu công tử mới tháo súng và cởi băng đạn. Họ đặt tất cả lên cái kệ.

Họ thấy tiếp đó một cánh cửa màu đen.

Làm ơn cởi bỏ giày mũ và áo khoác.

-Sao, cởi ra nhé!

-Đành làm theo chớ biết sao giờ. Chắc khách đang ngồi trong kia toàn mấy ông lớn.

Hai cậu cởi áo ngoài và mũ khoác lên cái đinh treo, xong tháo cả giày rồi lẹt bẹt đi vào sau cánh cửa. Đằng sau, đã thấy viết thêm hàng chữ:

Kẹp ghim cà vạt, cúc cài tay áo, kính mắt, ví tiền, tất cả những vật làm bằng kim loại hay có đầu nhọn đều phải bỏ lại.

Xế ngang bên cánh cửa là một tủ sắt uy nghi sơn đen, cửa đã mở sẵn. Có cả chìa khóa cài lên đàng hoàng.

-Chắc họ nấu nướng bằng điện nên không cho mang kim loại vào sợ nguy hiểm. Đặc biệt những vật nhọn. Tớ đoán thế.

-Có lẽ. Thấy thế thì biết là khi ra về họ sẽ tính tiền ở chỗ này.

-Không khéo là như vậy!

-Chắc chắn phải thế thôi.

Hai người hết tháo kính, lại cởi bộ cúc trên ống tay�rồi cho tất cả vào trong tủ sắt, sập khóa cẩn thận.

Đi thêm một quãng, cả hai lại gặp một cánh cửa khác. Đằng trước cánh cửa thấy có đặt cái vò. Trên cửa viết như thế này:

Xin dùng kem trong vò thoa kín mặt mũi tay chân.

Nhìn lại thấy đúng là trong vò có chứa một loại kem sữa bò:

-Bảo bôi kem là để làm gì thế nhỉ?

-Này nhé! Bên ngoài lạnh, trong nhà thì ấm, da mình làm gì chẳng nứt nẻ. Bôi kem là để đề phòng hờ đó. Mới biết quán này tiếp toàn hạng người sang trọng. Không chừng chúng mình sẽ có dịp gần gũi với những nhà quí tộc.

Hai cậu mới lấy kem trong vò bôi lên mặt, lên tay. Xong lại cởi cả tất để thoa chân. Bôi bao nhiêu mà vẫn còn thừa kem thành thử họ lại vờ bôi thêm lên mặt để nhân đó thử nhấm nháp.

Sau đó họ vội vã mở cánh cửa và tiến vào bên trong. Đằng sau cánh cửa thấy viết:

Quí vị thoa kem đầy đủ chưa? Đã bôi lên cả hai tai chưa nào?

Nơi đó lại có để một vò kem nhỏ.

-Đúng, đúng. Tớ quên mất, không bôi kem hai tai. Suýt nữa thì bị nẻ tai. Cái ông chủ hiệu này chu đáo thật.

-ƯØ, ông ta để ý cả đến từng chi tiết. Có điều là tớ đang đói đây mà đi suốt hành lang nãy giờ vẫn chưa tìm ra được cái ăn

Vừa nói đến đó, họ đã đến nơi có cánh cửa kế tiếp.

Cơm sắp xong xuôi.

Quí vị chỉ còn đợi khoảng mười lăm phút.

Sẽ được xơi thôi.

Trong khi chờ đợi, xin rưới nhanh ít nước hoa lên đầu hộ cho.

Trước cánh cửa đã để sẵn một một bình đựng nước hoa vàng ánh. Hai người thi nhau tưới lên đầu mình thứ nước hoa đó nhưng sao thứ này lại thoảng mùi giấm.

-Nước hoa này chua như giấm. Sao lại thế nhỉ?

-Chắc người ta lộn thôi. Chị giúp việc có lẽ bị cảm mạo chi đó mà chế nhầm chăng?

Hai người mở cửa rồi bước vào bên trong.

Đằng sau cánh cửa, có viết một giòng chữ lớn như thế này:

Quán đòi hỏi lắm chuyện chắc làm phiền quí khách. Xin thứ lỗi. Chỉ quấy quả bấy nhiêu thôi. Bây giờ xin quí khách vào trong xát muối lên người nhiều vào.

Hai cậu công tử đã thấy một vại gốm đựng đầy muối để ngay ngắn. Nhưng sau khi hết chuyện này chuyện khác lại xảy ra, trong lòng các cậu đã dậy mối ngờ. Hai cái mặt bóng đầy kèm ngoảnh lại nhìn nhau.

-Có thấy kỳ không nào?

-Tớ cũng lấy làm lạ!

-Quán có thể đặt lắm món nhưng đó là phía bên quán họ đòi hỏi mình làm.

-Cho nên theo ý tớ, khi gọi là Quán Cơm Tây không phải có nghĩa chỗ làm cơm Tây cho người ta đến xơi mà ngụ ý là nơi bắt khách làm thành món ăn rồi dọn họ ra. Cho nên cái quán này là ừ à........nó là.....ừ à.......

Cậu ta không đủ sức nói tiếp nữa, chỉ run lập cà lập cập, nói cà lăm...

-Thế thì chúng mình...à mà........

Cậu kia cũng lắp ba lắp bắp, không thêm được lời nào cả..

-Thôi, trốn cho mau....!

Một trong hai cậu lẩy bẩy muốn đẩy cánh cửa sau lưng nhưng cửa vẫn không nhúc nhích một phân.

Phía trong cùng hãy còn một cánh cửa nữa, trên đó tạc hình dao và nĩa bạc, có hai lỗ khóa thật to.

Ôi chao, quí vị đã bỏ nhiều công sức.

Nhưng mọi sự đâu vào đấy cả rồi.

Xin mời vào bên trong ngay cho.

Trên cửa không những ghi như vậy thôi đâu mà từ hai lỗ khóa có hai đôi mắt xanh lè đang dò xét họ.

-Ôi chu choa...! Một cậu lập cà lập cập...

-Ôi chu choa...! Cậu kia cũng lập cà lập cập theo.

Hai cậu bỗng khóc òa.

Thì cùng lúc, phía bên kia cánh cửa lại vọng ra tiếng nói:

-Không xong. Hai đứa nó biết rồi.Coi bộ tụi nó không chịu xát muối.

-Chứ gì nữa! Ông chủ mình viết bậy quá. Sao lại ngu đến nỗi tội nghiệp chúng nó nọ kia!

-Viết thế cũng đâu nhằm gì. Tụi mình có được mẩu xương nào đâu!

-Thế thì thế nhưng tụi nó mà không chui vào đây, mọi trách nhiệm sẽ đổ lên đầu mình đấy chứ!

-Gọi nhé? Gọi chúng nó nhé? Kìa, quí khách ơi, đến đây với chứ. Chén bát đã rửa sạch, rau đã bóp muối sẵn sàng rồi.Bấy giờ chỉ còn cần sắp quí khách với rau lên mấy cái đĩa trắng tinh kia thôi. Đến đây nhanh lên nào!

-Nầy, đến nhanh đi, đến đi. Hay quí khách không thích rau? Nếu không thích rau sống thì để bắc lửa xào nó lên nhé. Nhưng bề gì cũng đến gấp cho.

Hai cậu công tử lòng đau như cắt, mặt dúm dó ra như tờ giấy nhàu, đưa mắt nhìn nhau run rẩy, thút thít khóc.

Phía trong cửa lại nghe như có ai cười khúc khích, rồi ở đó vọng ra tiếng gọi:

-Mời vào, mời vào. Khóc làm gì? Đã cất công bôi kem lại để cho nó vữa ra à? Này, đến giờ rồi đấy nhé. Vào đây mau!

-Nhanh lên nào. Ông chủ đã đeo khăn ăn, cầm dao lên và thè lưỡi liếm môi rồi đấy. Chỉ còn đợi quí khách vào thôi.

Hai cậu công tử chỉ biết khóc, khóc, khóc và khóc!

Vừa vặn lúc đó thì đằng sau họ có tiếng gâu gâu rồi gầm gừ...và hai con chó săn, to như gấu trắng, phá toang cửa nhảy xổ vào phòng. Hai cặp mắt trong lỗ khóa bỗng biến mất. Lũ chó xộc mũi đánh hơi, sục qua sục lại trong phòng.

Đùng một cái, chúng gâu một tiếng rõ to rồi phóng vào phía cánh cửa bên trong. Cánh cửa bật ra đánh ầm, nuốt chửng hai con chó đang chạy bay vào.

Trong khoảng tối đen đằng sau cánh cửa, nghe có tiếng meo, meo, rù rù... rồi có tiếng xô xát và rền rĩ.

Căn phòng chợt biến mất như một ngọn khói và hai cậu công tử của chúng ta thấy mình đang đứng giữa đám cỏ, lạnh lẽo và run như cầy sấy. Từ áo khoác, đồ ghim cà vạt, đôi ủng cho đến ví tiền của họ, tất cả vẫn còn treo lủng lẳng trên cành cây hay bày ra giữa đám rễ cây. Một luồng gió thổi qua làm đám cỏ lại xào xạc, vòm lá lao xao và cành cây rung lên lách cách.

Lũ chó đã quay lại, chúng thở hồng hộc và từ sau lưng chúng, có ai đang lên tiếng gọi:

-Mấy cậu! Mấy cậu ơi!

-Ới, ơi!

Hai cậu công tử đã lấy lại chút thần hồn, cũng gọi trả.

-Chúng tôi ở đây này. Đến mau lên!

Người thợ săn dẫn đường đội cái mũ bện bằng rơm cũng vừa đến nơi làm hai cậu cảm thấy an tâm.

Xong, hai cậu ngốn nghiến mấy cái bánh bao người thợ săn mang đến cho rồi lên đường trở lại Tôkyô, dọc đường không quên bỏ mươi đồng Yen mua ít con thịt đem về.

Thế nhưng lúc đến nhà và sau khi đã ngâm người trong bồn tắm, hai cái mặt đã có lúc dúm dó như tấm giấy vò nhàu kia không còn bao giờ trở lại bình thường như trước nữa.

(Dịch xong ngày 8 tháng 10 năm 2006)

Thổ Thần và Con Chồn

(Tsuchigami to kitsune)

Miyazawa Kenji

Tượng đồng Miyazawa Kenji dựng trên sân ngôi trường cũ ở Hanamaki, quê ông.

(Ảnh báo International Herald Tribune, 2006)

(1)

Tít bờ phía bắc của cánh đồng Ippongi (Một Cây) có nổi lên cái gò, trên đó mọc toàn loại cỏ có gié nhọn như đuôi chó. Ngay giữa gò trơ trọi mỗi một cây phong. Đó là một cây phong nữ xinh xắn.

Thật ra cây không cao to gì lắm nhưng thân nó đen nhánh, cành vươn ra đẹp đẽ, đến tháng năm thì vòm hoa nở trông như chòm mây trắng, còn vào thu thì lá vàng lá đỏ và bao nhiêu màu sắc nữa rụng xuống bời bời.

Vì thế từ những giống chim giang hồ như chim cu gáy hay chim bách thiệt cho đến những con chim bé như chim tiêu hay chim bạch nhãn, tất cả đều đến tụ họp trên cây. Chỉ có điều là khi mấy con chim ưng trẻ hay giống chim to nào tìm đến thì các loài chim nhỏ từ xa đã để mắt cảnh giác chúng rồi và không bao giờ dám lại gần.

Nàng phong này vốn có hai người bạn. Một người là ông thổ thần sống cách nó chỉ có khoảng năm trăm bước trong một vùng đất trũng sình lầy và một người nữa là con chồn nâu lúc nào cũng từ phía nam cánh đồng đi tới.

Nàng phong coi bộ thích chú chồn hơn. Lý do là thổ thần, tuy mang tiếng là thần đấy nhưng tính nết lão ta lại quá hung hãn, tóc để bùi nhùi như bó bông gòn, mắt thì đỏ ngầu và quần áo cứ kéo lê lếch thếch bên người như mớ rong biển. Thổ thần lúc nào cũng đi chân trần, móng chân để dài và đen thui. Ngược lại, chú chồn hết sức thanh lịch và ít khi làm cho ai phải nổi cáu vì mình.

Thế nhưng nếu so sánh cho rốt ráo thì điều đáng nói là thổ thần rất thẳng thắn trong khi chú chồn có hơi đểu giả một chút.

(2)

Đó là một buổi chiều đầu hạ. Nàng phong kia đang mang đầy những chiếc lá mới mềm mại hương thơm lựng. Trên bầu trời, dòng sông Ngân như vệt sữa đang chảy ngang qua và những vì sao lung linh run rẩy, chợt sáng chợt tắt.

Vừa lúc đó, dưới đất, chú chồn tay cầm một quyển thơ, tìm đến thăm nàng phong. Hắn mặc một cái áo khoác màu xanh đậm mới may, đôi giày da màu nâu đỏ nghiến nhè nhẹ dưới mỗi bước chân.

-Đêm yên tĩnh quá nhỉ?

-Vâng.

Nàng phong dịu dàng trả lời.

-Này, cô có thấy chòm sao Bò Cạp đang bò qua bầu trời đằng kia không? Bên Tàu, người ta thường gọi ngôi sao màu đỏ trong chòm đó là sao Hỏa đấy.

-Ngôi sao ấy không phải là Hỏa Tinh à?

-Nó khác với Hỏa Tinh chứ. Hỏa Tinh (3) là một hành tinh, còn ngôi sao Hỏa tôi nói là một định tinh cơ.

-Hành tinh với định tinh khác nhau thế nào?

-Này nhé, hành tinh là ngôi sao tự nó không phát ra ánh sáng.Nhờ nó nhận ánh sáng từ một ngôi sao khác mà người ta tưởng như là nó sáng. Còn định tinh tự nó đã sáng rồi. Ví dụ mặt trời dĩ nhiên là một định tinh. Nay ta thấy nó lớn và làm ta lóa mắt nhưng nếu nhìn nó từ một nơi thật xa thì nó cũng giống như những ngôi sao bé khác thôi.

-Ôi chu cha, ông mặt trời chỉ là một ngôi sao thôi à.Thế thì trên bầu trời này phải có biết bao nhiêu ông mặt trời, không, bao nhiêu là ngôi sao, ý, không phải, bao nhiêu là mặt trời đó há!

Chú chồn mĩm cười khoái trá:

-Ờ, cô hiểu như thế thì cũng tạm được!

Chồn lại cười vênh váo, vòng hai tay rõ cao trước ngực.Tập thơ hắn đang kẹp xộc xệch dưới nách nhiều lúc tưởng suýt rơi đến nơi nhưng sao vẫn bám được vào chỗ đó

-Các ngôi sao cái thì màu da cam, cái thì xanh, đủ loại màu nhưng chúng đều có cớ cả đấy.Này nhé, lúc đầu tất cả các thiên thể chỉ giống như những đám mây với hình thù không rõ rệt. Bây giờ trên trời hãy còn những đám mây như thế. Trong những chòm sao như Tiên Nữ (4) , Lạp Hộ (5) hay Lạp Khuyển chẳng hạn. Trong chòm Lạp Khuyển thì chúng là đám mây có hình cái xoáy nước. Có loại được gọi là hoàn trạng tinh vân vì có hình tròn. Còn nếu giống miệng cá thì được gọi là ngư khẩu tinh vân (7) nữa. Tinh vân như thế thì trên bầu trời nhiều lắm.

-Trời ơi, em muốn xem một lần cho biết. Chòm sao giống hình miệng cá chắc đẹp hết chỗ nói!

-Đẹp chớ sao không hở cô. Tôi đã xem nó ở biết bao nhiêu lần ở đài thiên văn.

-Em cũng muốn đi xem ghê.

Được, để rồi tôi cho xem. Nói thật cô hay, tôi đã đặt mua một chiếc viễn vọng kính của Đức đấy. Sang xuân, khi kính tới nơi thì thế nào tôi cũng cho cô dùng thử.ngay.

Chồn nói liều như thế không suy nghĩ nhưng sau đó thì cu cậu tự nhủ ôi thôi ta lại nói dối với người bạn duy nhất của ta rồi. Tuy nhiên, ta chẳng hề có ác ý.Ta chỉ định làm vui lòng cô nàng thôi. Được rồi, sau này ta sẽ nói rõ sự thật cho cô ấy vậy.

Chồn lặng người một lúc, suy nghĩ miên man như thế. Nàng phong thì nào có biết, cứ mừng rơn và bảo:

-Thích quá. Anh lúc nào cũng dễ thương với em.

-Chớ sao, nếu cô muốn tôi còn làm được bao nhiêu thứ khác nữa chứ. Có muốn đọc tập thơ này không. Của cái ông tên là Heine (8) viết đấy. Chỉ là bản dịch thôi nhưng hay đáo để.

-Anh cho em mượn đọc có được không?

-Được chứ sao không. Cầm lấy thủng thỉnh mà đọc! Bây giờ, tôi phải đi có việc một chút. Thế nhưng, hình như tôi có điều gì quên nói với cô thì phải.

-Chuyên về màu của các ông sao đấy anh!

-Đúng, đúng đấy. Thôi để lần sau đi nhé.Tôi không dám làm phiền cô lâu.

-Không, có chi đâu anh!

-Tôi còn tới nữa mà. Thôi, chào cô.Tôi để cuốn thơ lại cho cô mượn. Thôi, chào nhé.

Chồn nói xong, vội vã bỏ ra về. Còn cây phong, nàng để mặc cho chòm lá của mình xạc xào trong luồng gió Nam lúc bấy giờ đang thổi tới, lần giở những trang thơ mà chồn ta để lại dưới ánh sáng mờ mờ của dòng sông Ngân và của ngàn sao dát trên bầu trời. Tập thơ đó đầy những bài tuyệt đẹp ví dụ bài Lorelei (9) của Heine. Nàng phong đọc nó suốt cả một buổi tối. Chỉ đến khi sao Kim Ngưu (10) hiện ra ở phương Đông bầu trời trên cánh đồng hoang sau ba giờ sáng thì nàng phong mới bắt đầu lim dim buồn ngủ.

-Này, cô có thấy chòm sao Bò Cạp đang bò qua bầu trời đằng kia không?

Bình minh đã rạng. Mặt trời lên cao.

Cỏ lấp lánh ánh sương và ngàn hoa đua nở. Từ phía đông bắc của cánh đồng, thổ thần, người tắm trong ánh nắng nên toàn thân như nhuộm màu đồng nung chảy, đỉnh đạc đi đến. Dường như đang tư lự điều gì, lão ta vừa khoanh tay trước ngực vừa chậm rãi bước

Cây phong dù có vẽ ngại ngùng nhưng cũng huơ huơ những cành lá xanh lấp lánh về hướng thổ thần đang tiến đến. Bóng của chúng lướt tha lướt thướt quét qua quét lại trên mặt cỏ.

-Phong ơi! Chào cô nhé.

-Em xin chào ông.

-Này cô, ta có nhiều chuyện thắc mắc hết sức. Có bao nhiêu là chuyện ta không sao hiểu nổi.

-Chuyện gì mà ông không hiểu thế ông?

-Ví dụ nhé, tại sao cỏ sinh ra từ đất đen mà lại có màu xanh. Hoa của chúng có cái trắng, cái vàng? Đó là những chuyện ta không hiểu.

-Có phải bởi vì trong hạt giống của cỏ đã có sẵn màu xanh và trắng rồi, hở ông nhỉ?

-À, à, phải rồi. Cô nói như thế thì quả là thế nhưng ta vẫn chưa nắm được tại sao. Ví dụ mấy cái nấm mùa thu, cũng từ dưới đất ngoi lên, nào có hạt giống gì đâu mà cũng có cái màu đỏ, cái màu vàng, cái đủ màu đủ sắc kia nữa đấy. Không hiểu nổi!

-Thế thì ông thử đi hỏi anh chồn xem sao?

Chỉ vì cây phong chợt nhớ đến câu chuyện hết sức lôi cuốn về bầu trời sao cô nghe tối qua nên mới ngõ lời như thế.

Nghe thế, thổ thần liền đổi ngay sắc mặt. Ông ta vung nắm đấm lên:

-Cái gì? Chồn à? Thế thằng chồn nói những gì nào?

Giọng của cây phong bỗng trở thành rưng rưng:

-Anh ấy có nói gì đâu nhưng em nghĩ có khi anh ấy giải thích được chút ít.

-Chồn cáo mà dạy được thần thánh à? Ai bảo cô như thế hử?

Cây phong sợ hết vía, mình mẩy tứ chi run lên bần bật. Thổ thần thì nghiến răng trèo trẹo, hai tay đang khoanh khuỳnh lên cao, bước qua bước lại. Cái bóng đen của lão in đến đâu trên mặt cỏ thì ở đấy, lá cỏ cũng sợ hãi run lên.

-Cái giống chồn là thứ nguy hại cho xã hội. Chúng toàn nói láo nói lếu, không những làm biếng, hèn nhát mà còn ganh tỵ hết cỡ nữa chứ. Đồ súc vật, cái tụi đó!

Lúc đó, cây phong bèn nói lãng qua chuyện khác:

-Hình như lại sắp đến ngày lễ hội ở đền ông rồi đấy ạ?

Thổ thần mới dịu giọng đôi chút.

-Phải rồi. Hôm nay mồng ba tháng năm. Chỉ còn sáu hôm nữa thôi.

Thế nhưng sau khi nghĩ ngợi gì đó, lão lại nổ bùng cơn tức giận:

-Loài người thật là giống không xài được. Mấy lúc sau này, gặp ngày lễ của ta, chúng chẳng chịu đem gì đến cúng kiến cả. Do đó, lần này nếu có đứa nào bén mảng trước tiên đến địa phận của ta, ta sẽ kéo nó dìm xuống đáy đầm bùn cho chúng biết tay!

Thổ thần vừa nói vừa nghiến răng trèo trẹo.

Cây phong mới nhận ra rằng những cố gắng xoa dịu thổ thần của nàng đã mang đến toàn hậu quá trái ngược nên không biết làm gì hơn là để mặc cành lá của mình đong đưa theo làn gió nhẹ. Còn thổ thần thì toàn thân đã đỏ rực lên vì tắm trong màu nắng chiều, hai tay khoanh lên cao trên ngực và răng vẫn nghiến trèo trẹo. Lão có vẻ đang nghĩ tới nghĩ lui và càng nghĩ càng tức lộn ruột. Rồi như không kìm hãm nỗi nữa, lão rống lên mấy tiếng rồi bực dọc chui về hang động của mình.

(3)

Chỗ thổ thần cư ngụ khoanh vùng được cho một trường đua ngựa cỡ nhỏ. Đó là một cái đầm lạnh lẽo ẩm thấp phủ đầy rêu và lau sậy, cỏ hoang mọc um tùm, ở vài nơi, gai góc chen giữa đám dương liễu thân thấp chủn và oằn oại. Những vệt phèn đỏ như rĩ sét trồi lên mặt đầm úng nuớc nhầy bùn gây ra một cảm giác khó ở.

Chính giữa miếng đất ấy là cái gò giống hòn đảo con và trên đó có một cái miếu thổ thần bằng gỗ cao chỉ độ hai thước.

Về đến hòn đảo đó rồi, thổ thần nằm duỗi người dài trước miễu. Rồi gãi sồn sột hai cái chân đen thui dài ngoẵng của mình. Lão chợt thấy một con chim đang bay trên trời vút ngang qua đầu mình. Lập tức lão trở mình nhõm dậy và "Hù!" một tiếng. Con chim nghe kêu, ngạc nhiên, chao mình suýt rơi xuống đất, rồi cánh nó như tê liệt, mất hẳn độ cao, sà thấp xuống và trốn về đằng xa.

Thổ thần cười cười rồi bật dậy. Lão dán mắt về phía ngọn đồi không xa mấy nơi có cây phong mọc, mặt biến sắc và đứng đực mặt. Thế rồi đưa tay lên đầu vò bứt tả tơi mớ tóc bờm xờm của mình

Lúc đó từ phía Nam trũng đất, một gã tiều phu đang tiến lại. Có lẽ anh chàng lên ngọn núi Mitsumori kiếm củi. Bằng những bước nhanh, anh ta men theo con đường nhỏ bên bờ trũng đất. Như thể đã biết chuyện về thổ thần nên lâu lâu anh ta lại ném một cái nhìn lo âu về phía miếu. Tuy vậy, gã tiều phu này không thể nào nhìn thấy hình ảnh của vị thần.

Khi thổ thần vừa nhận ra gã tiều phu, mặt lão ửng hồng lên vì sung sướng. Thế rồi lão vươn cánh tay mặt về phía đó chụp lấy gã còn tay trái thì nắm cườm tay phải để dồn sức kéo lấy nó về phía mình. Điều kỳ lạ xảy ra là tuy gã tiều phu nghĩ mình đang đi trên đường mà thật ra gã cứ tiến dần vào vùng đất trũng. Rồi như ngạc nhiên về điều đó, gã dấn buớc cho nhanh, mặt bắt đầu tái và mồm há rộng để thở.Thổ thần bèn từ từ vặn tréo nắm tay mặt. Tiều phu đang bước nhanh bỗng như bị vật gì ngáng lại, miệng gã ú ớ còn chân cứ đi lòng vòng một chỗ. Hình như gã cũng muốn thoát cho mau khỏi vùng đất trũng nhưng dầu hết sức cố gắng, chỉ xoay quanh được mỗi một nơi. Rốt cuộc gã chỉ còn biết òa khóc, nhấc hai tay lên định ù té chạy. Điều đó hình như làm cho thổ thần khoái trá, lão không cần nhấc mình ngồi dậy, chỉ cười khinh khỉnh và đưa mắt nhìn gã tiều phu chẳng mấy chốc đã kiệt sức, choáng váng ngã gục xuống nước.Lúc đó thổ thần mới từ từ đứng lên, lội bì bõm đến, vác thân hình gã tiều phu vừa ngã xuống ném cái ình về phía cánh đồng cỏ. Gã tiều phu rên ư ử mấy cái và hơi nhúc nhích một chút nhưng có lẽ vẫn chưa lại hồn.

Thổ thần bật cười khanh khách. Tiếng cười của hắn biến thành những âm ba quái gỡ vọng về phía trời xa.

Tiếng cười bay cao lên không trung lại dội về rơi ngay đúng chỗ cây phong kia. Nàng phong mặt mày bổng đổi sắc, những tia nắng lọc qua vòm lá của nàng cũng trở thành tái xanh, và nàng bắt đầu run lẩy bẩy.

Thổ thần như không nhịn nổi, đưa cả hai tay vò đầu bứt tóc, bụng thì nghĩ: "Sở dĩ ta khó chịu trong người thế này, trước tiên là tại cái thằng chồn. Mà tại cái con phong kia còn hơn cả thằng chồn nữa chứ. ƯØ, tại cả thằng chồn lẫn con phong.Thế nhưng mà mình không giận được cái con phong mới cay. Con phong mà tử tế thì ta cũng bỏ qua cho thằng chồn. Ta có bần tiện chăng nữa thì cũng mang cương vị một ông thần. Bây giờ phải bận tâm vì một con chồn thì thật muối mặt.Nhưng nó cứ ám ảnh thì ta biết sao đây! Thôi ráng quên cây phong ấy đi cho được việc. Nhưng làm cách nào để quên nó bây giờ! Sáng nay thấy nó mặt xanh lè run lẩy bẩy, trông thương quá làm ta không tài nào quên được.Ta nổi khùng nên mới ăn hiếp cái thằng người tội nghiệp kia cho đã nư nhưng rốt cục chả giải quyết được gì cả. Lúc giận dữ quả thật không ai lường được việc mình làm".

Thổ thần càng nghĩ lòng càng tê tái. Trên bầu trời, một con chim ưng đang dương cánh bay qua nhưng khác với lần trước, thổ thần chẳng làm gì cả, chỉ im lặng đưa mắt nhìn.

Ở một nơi cách đó xa khơi mù tít chợt có tiếng súng của đám kỵ binh đang diễn tập nổ lốp đốp như tiếng muối ném vào lửa. Từ trên bầu trời, vệt sáng màu xanh biếc tuôn tràn lên khắp cánh đồng. Làm như thể hớp được sinh khí đó, gã tiều phu nãy giờ bị ném ra giữa đám cỏ bắt đầu tỉnh táo trở lại, hoảng hốt lòm ngòm bò dậy rồi đảo mắt dòm quanh.

Thế rồi lấy lại thần hồn, như tên bắn, gã chạy trốn khỏi nơi đó và phóng một lèo về hướng núi Mitsumori.

Nhìn cảnh tượng đó, thổ thần cất tiếng cười to.Tiếng cười của lão lại vọng lên từng không, đến giữa chừng lại rơi đánh bịch xuống chỗ cây phong

Cây phong một lần nữa lại đổi màu lá và cả người run rẩy nhưng khá nhẹ nhàng nên khó ai nhận ra.

Thổ thần bước tới bước lui lòng vòng quanh ngôi miếu của mình một hồi thì hình như tạm lắng dịu, hình bóng lão cũng tan biến vào trong điện thờ.

(4)

Đó là một đêm tháng tám, sương mù thật dày. Thổ thần cảm thấy cô đơn và buồn đến nẫu người nên lão bất chợt rời cái miếu để ra bên ngoài. Thế rồi dù muốn hay không, bàn chân đã đưa lão về chỗ có cây phong. Không hiểu tại sao, mỗi lần nghĩ đến cây phong thì lão thấy hồi hộp và se sắt con tim. Dạo này, lão cảm thấy tâm thần có khác đi, thư thái hơn, cho nên lão muốn mình không phải bận lòng vì con chồn hay cây phong nữa. Tuy không muốn nghĩ nhưng lão không sao đuổi được hai nhân vật đó ra khỏi đầu. Lão vẫn tự nhủ ngày đêm "Dù tính tình mi có ti tiện nhưng mi vẫn đứng ở cương vị một ông thần. Nó chỉ là cây phong thì nào có gì đáng kể đối với mi!". Thế nhưng buồn vẫn hoàn buồn, nhất là chỉ cần nghĩ một chút về con chồn thì lão đã cay cú ngay, toàn thân phừng phừng bốc hỏa.

Chìm đắm trong dòng suy nghĩ, dần dần lão đã gần tới cạnh cây phong. Khi lão nhận ra rõ ràng mình đang ở trên đường đi đến chỗ của nàng ta, tim lão đã như nhảy múa reo vui trong lồng ngực. Lâu rồi không gặp chắc nàng cũng trông ngóng mình chứ chẳng chơi! Càng nghĩ thổ thần càng tin chắc về điều đó và cảm thấy mình thực tệ vì đã bỏ bê nàng bấy lâu. Thổ thần xăm xăm đạp cỏ bước tới, lòng như mở hội. Thế nhưng bước chân dũng mãnh kia chợt khựng lại và một bức màn xanh buồn bã bao trùm lên đầu lão. Bởi vì chồn ta đã có mặt ở đó rồi. Tuy trời đã tối hẳn nhưng dưới ánh trăng mờ và sau bức màn sương mù, lão vẫn nghe được tiếng của con chồn vọng lai:

-Vâng, dĩ nhiên rồi. Đâu phải vì có sự phù hợp với nguyên tắc đối xứng một cách máy móc mà gọi là đẹp được. Cái đẹp đó có chăng nữa chỉ là cái đẹp không hồn.

-Em hoàn toàn đồng ý với anh!

Giọng nàng phong trả lời dịu dàng.

-Cái đẹp thực sự không giống như một mô hình hóa thạch. Mọi người đòi hỏi phải tuân theo luật đối xứng nhưng thật ra chỉ cần có trong đầu cái tinh thần đối xứng là đã tốt rồi.

-Em thật tình cũng nghĩ vậy, anh ạ.

Giọng nói thỏ thẻ của nàng phong lại cất lên.

Lúc ấy, thổ thần cảm tưởng như có những lưỡi lửa hồng đang liếm khắp người lão. Nhịp thở lão mỗi lúc càng hổn hển đến mức độ không chịu nổi nữa. Thổ thần thầm trách mình: "Có gì đâu mà mi lại đau khổ đến thế! Cùng lắm chỉ là mẩu chuyện ngắn ngủi trao đổi giữa một cây phong và con chồn trên cánh đồng không này mà thôi. Để chút việc đó làm bấn loạn tâm trí mà mi cũng đòi xưng thần xưng thánh à?".

Con chồn lại cất tiếng:

-Vì thế nên quyển sách nào viết về mỹ thuật cũng đều bàn đến điều này.

- Thế anh có nhiều sách viết về mỹ thuật hở anh?

Nàng phong ướm hỏi.

-Ờ, nhiều thì tôi không dám nói nhưng sách viết bằng tiếng Nhật, Anh hay Đức đại khái tôi đều có cả. Quyển mới ra thì hãy còn bên YÙ, chưa qua đến nơi.

-Chắc đằng nhà anh phải có cả một thư viện?

-Không đâu, chỉ loe hoe vài cuốn thôi cô ạ. Vì tôi dùng chỗ để sách làm cả nơi nghiên cứu nên bừa lắm, góc thì kính hiển vi, góc thì mấy tờ London Times (Luân Đôn Thời Báo), có cả tượng ông Julius Ceasar bằng cẩm thạch nằm lăn lóc ra nữa kia.

-Chao ôi, thế thì tuyệt quá. Thật là tuyệt vời đó anh!

Con chồn hinh hích một tiếng không biết để tỏ vẻ khiêm tốn hay tự mãn, thế rồi sau đó, trong phút chốc, không nghe họ nói gì nữa cả.

Giờ đây, thổ thần đứng không yên mà ngồi cũng không yên.Nghe những lời chồn ra oai thì thấy rõ ràng hắn ăn đứt mình."Cho dù ti tiện thì thần vẫn là thần", cái lý lẽ mà lão luôn luôn nhắn nhủ với chính mình coi bộ lần này không còn hiệu quả nữa. Tức chết đi được, lão chỉ muốn chạy vùng ra banh thây xé xác con chồn. Thế nhưng chuyện như thế thì mình cũng không nên mơ tưởng đến, nếu mà làm, rốt cuộc mình sẽ trở thành giống gì đây, thấp kém hơn cả con chồn mất thôi. Ta phải hành động thế nào cho phải? Lão rầu rĩ, muốn cào cấu ngực mình.

-Thế cái viễn vọng kính anh nói hôm trước vẫn chưa tới nơi ạ?

-Ơ, cái kính viễn vọng hôm trước hả. Chưa tới đâu! Không biết sao mà lâu thế. Đường tàu bè từ bên Âu Châu qua đây lúc này khá kẹt. Khi nào kính đến nơi, tôi sẽ mang đến cô ghé mắt xem.Cái vòng bao chung quanh Sao Thổ nom đẹp lắm cô ạ.

Thổ thần đưa tay lên bưng lấy hai tai mình và chạy vù về hướng Bắc. Nếu cứ im lặng mà nghe họ nói với nhau như thế này thì lão sợ rằng sẽ không lường được phản ứng của mình.

Lão cứ mê mãi chạy như bay cho đến lúc hết hơi và ngã sóng soài dưới chân ngọn núi Mitsumori.

Thổ thần vừa vò đầu bứt tócvừa lăn lộn trên bãi cỏ. Thế rồi lão cất tiếng gào khóc. Tiếng khóc của hắn giống như một cơn sấm không đúng mùa vang dội vào không gian, làm cho khắp cả đồng cỏ chỗ nào cũng nghe thấy. Thổ thần tiếp tục khóc cho đến khi ngày rạng ra, và sau đó thất thểu bước lui về cái miếu của mình.

(5)

Thế rồi, chẳng bao lâu sau mùa thu đã tới. Cây phong hãy còn xanh ngắt nhưng đám cỏ đuôi chó chung quanh đã phô những cái gié vàng diệp lấp lánh đong đưa trong gió và đó đây quả cây lan dại chín tới đỏ ối.

Buổi sáng ấy có nắng vàng trong vắt, thổ thần thấy người thật khoan khoái. Tất cả những điều khó chịu trong đầu suốt dịp hè đã tan loãng làm thành những vòng tròn sương mù mơ hồ lượn lờ trên đầu lão. Thế rồi cái tính nết khó khăn ác độc không tưởng tượng nỗi của lão cũng biến đi đâu mất. Lão cảm thấy rằng cho dầu cây phong kia có muốn trò chuyện với con chồn thì lão cũng để mặc chúng, và nếu chúng có vui vẽ với nhau thì càng tốt cho chúng thôi. Trong lòng nhẹ nhàng, thổ thần tiến bước về phía cây phong với ý định thổ lộ điều đó cho nàng.

Nàng phong đã nhìn thấy thổ thần từ xa và cũng như mọi lần, nàng không khỏi lo lắng, run rẩy đón chờ.

Thổ thần đến gần, chào hỏi một cách nhẹ nhàng:

-Chào cô phong. Hôm nay trời đẹp quá nhỉ?

-Em chào ông. Vâng, hôm nay trời thực đẹp.

-Sự vận hành của mặt trời thật cần thiết. Mùa xuân sắc đỏ, mùa hè sắc trắng, còn vào thu lại vàng. Khi mùa thu vàng nho sẽ có màu tím. Đáng quí thật!

-Ông dạy chí phải ạ.

-Hôm nay ta thấy trong người rất sảng khoái. Từ dạo hè đến giờ, ta phải chịu đựng nhiều điều khó chịu nhưng từ sáng hôm nay, lòng ta nhẹ nhỏm ra.

Nàng phong dợm nói điều chi nhưng không hiểu vì sao, có gì đè nặng trong ngực nên không thốt được thành lời.

-Giờ đây ta sẵn sàng chết cho bất cứ ai. Ngay cả đổi mạng ta để cứu một con giun phải chết nếu nó chưa muốn chết.

Thổ thần nói và nhìn về phía bầu trời xanh ở đằng xa. Mắt lão ánh lên đen lánh.

Lần nữa, nàng phong định trả lời nhưng lại cảm thấy có điều gì hết sức nặng nề trong lòng cho nên chỉ biết thở dài thườn thượt

Lúc đó, chính lúc đó, chồn ta bỗng từ đâu đi đến.

Vừa nhìn thấy bóng thổ thần, mặt chồn chợt biến sắc.Thế những không lẽ quay về, chồn đành tiến lại gần, người thì run lẩy bẩy.

-Chào em phong.Có phải ông thổ thần đứng cạnh em đấy không?

Chồn hỏi thăm. Hôm nay chàng ta đi một đôi dày bằng da màu đỏ, khoác chiếc áo rain coat đi mưa nâu nhưng vẫn đội cái nón mùa hè.

-ƯØ, có ta là thổ thần đây. Trời đẹp há?

Thổ thần tình thật vui vẻ như thế. Chồn cố dấu để tình cảm ghen tuông của mình khỏi hiện lên nét mặt, nói với cây phong:

-Xin lỗi đến quấy rầy lúc em đang có khách. Đây là quyển sách tôi hứa hôm trước. Còn cái viễn vọng kính thì để đêm nào trời quang tôi sẽ đem đến em xem. Thôi, chào em!

-Ôi chao, em cảm ơn anh.

Trong lúc cây phong đang nói thì chồn đã lỉnh đi về mất, nó không thèm chào thổ thần một tiếng. Cây phong liền tái xanh tức khắc và cả thân hình lại run lên nhè nhẹ.

Trong một chốc lát, thổ thần chỉ biết thẩn thờ nhìn theo bóng chồn đi nhưng lão bất chợt sực tỉnh vì ánh nắng loang loáng từ đôi giày da màu đỏ của chồn phản chiếu khi nó bước trong đám cỏ. Liền sau đó, có gì như bật dậy trong óc lão. Còn chồn thì cứ hiên ngang bước đi về phía xa, dáng điệu hầu như thách đố. Thổ thần giận sôi lên. Mặt lão xám xịt lại. "Sách về thẩm mỹ với kính viễn vọng là cái chó gì, để rồi mầy xem ông!". Nghĩ xong lão liền phóng lên đuổi theo chồn. Cả lá lẫn cành của cây phong hoảng hốt cùng rung lên một lượt.Cảm thấy có gì chẳng lành, chồn ta quay đầu ngó lại, vừa vặn thấy thổ thần, toàn thân đen kịt, đang bay đến như một cơn giông. Chồn sợ hãi, mặt trắng bệt ra, mồm miệng méo mó, cũng chạy biến như con trốt.

Thổ thần cảm thấy đồng cỏ chung quanh lão như đang bốc lửa cháy rực. Ngay cả khung trời xanh lấp lánh ở đằng xa cũng đột ngột biến thành một cái hố đen ngòm và từ đó những ngọn lửa đỏ bùng lên dữ dội.

Cả hai bên phì phò ra sức rượt đuổi chẳng khác hai chiếc xe lửa. Chồn chạy mà như đang nằm mơ, trong đầu nó, chỉ còn đủ chỗ cho một ý nghĩ: "Thôi, thôi, thế là tiêu tan tất cả, tiêu tan tất cả! Viễn vọng kính, viễn vọng kính, ơi là viễn vọng kính!".

Phía trước họ là một ngọn đồi trọc màu đỏ. Chồn chạy vòng chung quanh tìm cho được lỗ tròn của cái hang mình khoét dưới chân đồi. Giữa lúc chồn đang cúi đầu và hai chân sau đang tung cao để chui vào trong hang thì thổ thần đã nhào tới chụp được nó từ phía đuôi. Một giây sau là cả người chồn đã bị thổ thần gô lại và vặn tréo, đầu nó ngoẹo trong cánh tay của lão và mồm chẩu ra như đang phác một nụ cười.

Thổ thần bèn ném chồn lên mặt đất và chà đạp bẹp nhẹp người nó bốn năm bận.

Thế rồi lão đột ngột chui vào hang chồn. Bên trong tối tăm và trống trơn, chỉ có mỗi cái sàn bằng đất đỏ được nện cứng cẩn thận.Thổ thần mồm há hốc có lẽ vì có gì làm lão ngạc nhiên, xong chui ra bên ngoài.

Thổ thần bèn thọc tay phanh phui cái đãy đựng đồ trong chiếc áo đi mưa của con chồn, giờ đây đã là cái xác không hồn. Vật mà chồn cất trong đó chỉ có hai gié cỏ gà khô nâu mà bọn chồn thường dùng làm lược chải lông. Từ cái mồm há hốc tự nãy giờ của thổ thần cứ như thế mà phát ra những âm thanh khó có ai dự tưởng, đó là tiếng khóc của lão.

Những giọt nước mắt đó tuôn xuống như mưa rơi trên xác chồn. Chồn nằm chết, đầu của nó duỗi thẳng và trên môi như còn thoáng điểm nụ cười.

(Dịch xong ngày 15 tháng 10 năm 2006)

Đám hạt dẻ và mèo rừng

(Donguri to yamaneko)

Miyazawa Kenji

Vùng Đông Bắc Nhật Bản thanh u và nghèo khó, quê hương của Miyazawa Kenji.

(Ảnh nhật báo Nihon Keizai Shinbun, 2006)

Một chiều thứ bảy, Ichirô nhận được tấm bưu thiếp với nội dung kỳ lạ như thế này:

Ngày 19 tháng 9.

Kính gửi ông Kaneta Ichirô,

Được biết ông khỏe, thế là không gì vui hơn.

Ngày mai tôi phải xử một vụ kiện hơi rắc rối, mời ông đến nhé. Xin đừng mang theo súng ống.

Trân trọng chào ông,

Mèo Rừng

Võn vẹn chỉ có thế. Chữ viết xấu như quào, mực lem luốc dây ra cả đầu ngón tay cậu ta nhưng Ichirô cảm thấy sung sướng vô cùng. Cậu kín đáo cất tấm bưu thiếp vào trong cặp đi học của mình và suốt ngày cứ vui vẻ chạy nhảy tung tăng.

Đêm đó dầu đã chui vào chăn rồi mà Ichirô vẫn không tài nào dỗ giấc ngủ. Đầu óc cậu ta cứ bị ám ảnh với hình ảnh nụ cười "khinh khỉnh" của Mèo Rừng và quang cảnh vụ kiện sẽ được xét xử ngày mai.

Nói thế chứ khi Ichirô thức giấc thì trời đã sáng bạch. Bước ra đằng trước nhà xem, cậu ta thấy những ngọn núi ở chung quanh đang vươn mình đứng dậy, dàn hàng dưới bầu trời xanh như thể chúng mới được dựng lên cách đây không lâu. Ichirô lùa vội miếng cơm rồi một mình lấy con đường men theo khe núi trèo lên thượng nguồn.

Mỗi lần có trận gió sớm quét nhanh qua, từ trên cây dẻ, hạt rụng xuống tung tóe. Ichirô ngước mặt nhìn lên cây, hỏi:

-Dẻ ơi, Dẻ. Chú có thấy Mèo Rừng đi ngang qua đây không?

Cây Dẻ trầm ngâm một lát rồi mới trả lời:

-Mèo Rừng à? Hồi hừng sáng có thấy ông ta ngồi xe ngựa phóng như bay về hướng Đông.

-Hướng Đông à. Tôi cũng đang trên đường đi về hướng Đông đây mà. Lạ nhỉ! Thôi, để tôi đi xem đoạn nữa xem sao. Cảm ơn Dẻ nhé!

Cây Dẻ không nói gì, tiếp tục rắc những hạt dẻ xuống khắp mặt đất.

Ichirô đi thêm một đổi thì đã đến Thác Thổi Sáo. Sở dĩ thác mang cái tên này vì ở vào khoảng giữa kè đá trắng tinh có một chỗ hở ra thành hình cái lỗ nhỏ. Nước đổ ào ào xuống thung lũng xuyên qua nơi đó tạo ra những âm thanh nghe như tiếng sáo.

Ichirô cất tiếng hỏi Thác Thổi Sáo:

-Này, này, hỡi người thổi sáo, Mèo Rừng có đi ngang chỗ này không?

Thác trả lời bằng một giọng cao trong như tiếng hót:

-Mèo Rừng hồi nãy phóng xe đi về hướng Tây rồi!

-Lạ quá, nếu hướng Tây thì là hướng nhà tôi. Thế nhưng thôi, để tôi đi thêm chút nữa xem sao.Cảm ơn người thổi sáo nhé.

Nhưng lúc đó thác đã tiếp tục thổi sáo trở lại như cũ.

-Ichirô đi thêm một thôi đường nữa thì thấy dưới chân một cây giẻ gai, vô số nấm trắng đang họp thành đội hàng, chơi một điệu nhạc kỳ dị, kèn trống ồn ào.

Ichirô khom người xuống hỏi chúng:

-Này mấy chú nấm.Có thấy Mèo Rừng qua đây không nào?

Nói xong thì đám nấm trắng bèn trả lời:

-Hồi sáng sớm, Mèo Rừng đã phóng xe ngựa đi về hướng Nam rồi.

Ichirô chỉ biết lắc đầu kinh ngạc:

-Nếu hướng Nam thì nằm phía bên kia rặng núi. Kỳ cục quá ta! Thôi, cứ đi thêm một khúc nữa hẵn hay. Cảm ơn nấm nhé!

Nhạc đội nấm đã trở lại bận rộn với điệu nhạc huyên náo của chúng.

Ichirô đi thêm một chút nữa bỗng chợt thấy có chú sóc đang chuyền thoăn thoắt trên ngọn một cây hồ đào. Ichirô bèn vẫy tay bảo sóc ngừng để hỏi thăm:

-Này, sóc ơi. Mèo Rừng có đi ngang qua đây không vậy?

Nghe thấy thế, trên cành cao, sóc đưa tay ngang trán nhìn Ichirô rồi trả lời:

-Hồi mới tờ mờ sáng, Mèo Rừng đã phóng xe ngựa đi về hướng Nam rồi.

-Phía Nam à! Lạ lùng quá! Ít nhất có hai người trả lời với ta một kiểu như thế. Nhưng thôi, hãy tiến lên thêm một quãng nữa thử xem. Cảm ơn sóc nhé!

Thế nhưng sóc đã biến mất dạng. Chỉ thấy mấy cành cao trên ngọn cây hồ đào lay động và thoắt cái, có ánh nắng loáng loáng trong khóm lá của cây giẻ gai bên cạnh trong giây lát.

Ichirô đi thêm một đổi nữa thì thấy con đường men theo khe núi hẹp dần rồi mất hẳn nhưng lại có một con đường mòn mở ra ở phía nam của cái khe ấy, đưa anh về hướng một khu rừng cây cao tối sầm. Ichirô theo con đường ấy mà trèo lên. Cành cây đen chồng lên nhau thành nhiều tầng, che kín cả trời xanh, đường thì dốc đứng. Mặt Ichirô đỏ ké, mồ hội đổ thành giọt lớn. Bỗng nhiên, qua khỏi con dốc ấy, trời sáng hẳn đến chói cả mắt.Trước mặt anh là một cánh đồng vàng chóe, lá cỏ reo lên trong gió. Những hàng cây lớn màu xanh ô-liu vây bọc chung quanh.

Ở ngay chính giữa cánh đồng, Ichirô nhận ra có một người đàn ông hình thù kỳ lạ, thấp bé, đầu gối co lại, trong tay cầm một cái roi da, đang im lặng nhìn về phía mình.

Ichirô từ từ tiến đến bên cạnh người đó nhưng bỗng đột ngột ngừng bước. Anh thấy gã ta chỉ có mỗi một mắt, con mắt không thấy đường thì trắng nhỡn và động đậy không ngừng. Gã mặc một cái áo khoác lạ lùng nửa thầy nửa thợ. Không những thế, chân gã khoành ra như thể chân dê núi, đặc biệt mấy đầu ngón chân lại giống vá xúc cơm. Ichirô tuy kinh hoàng nhưng cũng cố lấy lại bình tỉnh, hỏi thăm:

-Thưa, ông có quen biết Mèo Rừng không ạ?

Gã đàn ông đưa con mắt còn lại liếc ngang Ichirô rồi nhăn mặt cười khó chịu:

-Ngài Mèo Rừng sắp về bây giờ. Ông là Ichirô chắc?

Ichirô chưng hửng, thụt lùi một bước:

-Vâng, tôi là Ichirô. Sao ông lại biết?

Nói xong đã thấy gã đàn ông quái dị ấy nhe răng cười khỉnh:

-Đã đọc bưu thiếp rồi chứ hả?

-Đọc rồi ạ. Vì thế hôm nay tôi mới đến đây.

-Văn chương lủng củng lắm hả?

Gã đàn ông cúi mặt nhìn xuống đất, trông có vẽ buồn bã làm Ichirô thấy tội nghiệp:

-Đâu, tôi thấy hay đáo để.

Nghe trả lời, gã đàn ông có vẻ hài lòng, thở phào, mặt đỏ bừng đến cả mang tai, phanh ngực áo ra như muốn gió lùa hơi mát vào trong người.

-Thế chữ viết cũng coi được chứ?

Gã lại hỏi. Ichirô nhịn cười không nổi, trả lời:

-Coi được chứ. Người học hết năm thứ năm chưa chắc đã viết hơn!

Gã đàn ông bỗng xụ mặt.

-Ông muốn bảo là học trò năm thứ năm tiểu học?

Câu hỏi yếu ớt, nghe mới thê thảm. Ichirô vội vã đính chính:

-Không, sinh viên năm thứ năm đại học chứ.

Nghe xong, gã đàn ông vui trở lại, mồm miệng cười nói tía lia.

-Chính tôi thảo cái bưu thiếp ấy đấy!

Ichirô buồn cười nhưng ráng nín, hỏi thăm:

-Thật ra chức vị ông là gì vậy?

Gã đàn ông chợt nghiêm nghị đáp:

-Tôi là người đặc biệt phụ trách đánh xe cho ngài Mèo Rừng đấy.

Lúc ấy, gió bỗng ào ào thổi tới, cả vùng cỏ đều ngã rạp xuống như làn sóng. Ông phụ tá đặc biệt kia bỗng khom lưng cúi chào một cách trịnh trọng.

Kìa, chúng đã tới. Trông chúng chẳng khác gì đàn kiến!

Ichirô lấy làm quái lạ mới quay lại nhìn thì đã thấy Mèo Rừng, khoác bên ngoài một tấm áo như thể chiến bào màu vàng có thêu vân, hai con mắt xanh tròn xoe, đang đứng đó nhìn mình.Khi anh vừa nhận ra rằng Mèo Rừng có đôi lỗ tai nhọn đứng thẳng tắp như mọi con mèo thì Mèo Rừng đã khẽ nghiêng người. Ichirô cũng lễ phép chào:

-Ô, xin chào ông. Hôm qua tôi vừa nhận được bưu thiếp. Cảm ơn ông ạ.

Mèo Rừng đưa tay lên vuốt chòm râu cho thẳng thớm, ưỡn ngực:

-Chào ông. Cảm ơn ông đã quá bộ đến chơi. Thực ra, từ hôm kia đã bắt đầu có một cuộc tranh chấp khá phức tạp. Vì không thể phán quyết dễ dàng nên tôi muốn mời ông đến để hỏi ý kiến. Giờ thì ông nghĩ ngơi cho khỏe đi. Bọn hạt dẻ cũng tới ngay thôi. Năm nào cũng như năm nấy, tôi cứ khổ tâm vì mấy vụ kiện tụng kiểu này.

Mèo Rừng lấy trong áo ra một hộp thuốc lá vấn và đưa một điếu đặt lên môi và chìa hộp thuốc về phía Ichirô:

-Ông xơi một điếu?

Ichirô ngạc nhiên, đáp:

-Không dám.

Mèo Rừng cười có vẻ kênh kiệu:

Ư ừmm. Ông còn trẻ, không sao!

Rồi đánh diêm cái xoẹt, làm bộ nghiêm sắc mặt, thở phù ra ngọn khói xanh. Còn gã đánh xe cho Mèo Rừng thì đứng phăng phắc bên cạnh đợi lệnh, hình như gã đang lên cơn ghiền thuốc lá, nước mắt cứ ràn rụa vắn dài.

Trong lúc đó thì Ichirô bỗng nghe dưới chân mình có tiếng nổ lốp đốp như ai rắc muối lên lửa. Hoảng hồn, anh cúi mình nhìn xuống thì trên mặt cỏ, rãi rác từ chỗ nọ đến chỗ kia, có những vật thể hình tròn vàng ánh chiếu lấp la lấp lánh.Nhìn kỹ thêm chút nữa thì anh thấy đó là những hạt dẻ, tính ra cũng hơn ba trăm, chúng đều mặc quần màu đỏ và đang cố sức tranh cãi ồn ào náo nhiệt.

Mèo Rừng vứt điếu thuốc lá, tức tốc ra lệnh cho gã đánh xe:

-Kìa, chúng đã tới. Trông chúng chẳng khác gì đàn kiến. Này, rung chuông mau lên coi! Hôm nay, ở chỗ đó có nắng tốt đấy. Cắt cỏ phía đó cho ta!

Gã đánh xe bèn nhanh nhẩu lấy cái liềm lớn lận trong lưng ra cắt phăng phăng đám cỏ ở miếng đất trước mặt Mèo Rừng. Từ bốn phía đám cỏ, đám hạt dẻ lấp lánh đều

ùa ra cả đấy, ồn ào như vỡ chợ.

Gã đánh xe bấy giờ mới rung chuông kính coong kính coong. Tiếng chuông âm vang kính coong kính coong khắp khu rừng cây. Đám hạt dẻ vàng từ từ im lặng. Không biết tự lúc nào Mèo Rừng đã lấy cái áo choàng dài bằng xa-tanh đen mặc lên, ngồi bệ vệ giữa đám hạt dẻ. Ichirô có cảm tưởng cảnh tượng này đã từng thấy trong bức tranh vẽ đoàn người đi tham bái đức Phật bằng đồng ở Nara. Sau đó, gã đánh xe còn vung roi da quất hai ba bận nghe đôm đốp. Trời trong xanh không một gợn mây. Đám hạt dẻ lấp lánh trông thật đẹp mắt.

Mèo Rừng ngồi bệ vệ giữa đám hạt dẻ

-Hôm nay là ngày thứ ba của phiên tòa đấy nhé. Liệu hồn các ngươi mà thỏa thuận với nhau đi!

Mèo Rừng nói với vẻ lo âu nhưng cũng cố gắng giằn giọng. Khổ cái vừa dứt lời thì đám hạt dẻ đã nhao nhao:

-Không, không, không thể được.Dầu muốn nói thế nào, hạt dẻ đầu nhọn mới là kẻ quan trọng nhất. Mà đầu tôi lại nhọn hơn cả ai hết.

-Sai, sai rồi. Đầu tròn mới quan trọng chứ. Tròn nhất là tôi đây!

-Phải to mới được. To mới oai chứ. Tôi to nhất, vậy tôi quan trọng nhất.

-Không đúng. Sao to bằng tôi được. Hôm qua quan tòa đã phán quyết như thế mà.

-Lại nói nhảm rồi, phải tính chiều cao chứ! Chiều cao mới quan trọng.

-Người có sức đẩy mạnh mới quan trọng. Lấy sức đẩy làm tiêu chuẩn quyết định đi!

Tất cả mọi người la hét om sòm để tranh lấy phần phải, bảo cái này cái nọ, nhặng xị như một đàn ong, không còn biết đâu vào đâu. Mèo Rừng lúc ấy phải gắt lên:

-Quậy như thế đủ rồi! Chúng bay biết đây là đâu không? Im ngay! Im ngay!

Gã đánh xe lai vung roi đập đôm đốp thị uy và đám hạt dẻ yên ắng trở lại. Mèo Rừng mới vuốt râu cho thật ngay ngắn, nói:

-Phiên tòa đã kéo dài đến hôm thứ ba, các ngươi phải khôn hồn mà thỏa thuận với nhau đi.

-Nói thế sao được. Đầu phải nhọn mới ...

Và nọ nọ kia kia........

-Hết chịu nổi chúng bay.Phải biết đây là đâu chứ!Im ngay, im ngay.

Gã đánh xe lại vung roi vụt đôm đốp và tất cả đám hạt dẻ hết ồn ào. Mèo Rừng thì thầm với Ichirô:

-Đấy, ông thấy chưa. Bây giờ tôi phải tính sao đây?

Ichirô mới cười trả lời:

-Nếu thế thì ông chỉ cần bảo bọn này như sau: Trong bọn các ngươi ai ngu nhất, ai khùng nhất, ai vô tích sự nhất sẽ là người quan trọng nhất. Tôi có lần nghe người ta dùng câu nói đó khi giảng đạo!

Mèo Rừng gật gù có vẻ như chợt hiểu ra. Hắn mới vén cái cổ áo xa-tanh để cái chiến bào thêu vàng lộ ra ngoài một tí cho oai, trịnh trọng sửa soạn ban bố phán quyết của mình cho đám hạt dẻ:

-Được rồi, lắng tai mà nghe! Đây là phán quyết: Trong đám các người, đứa nào hèn kém nhất, điên khùng nhất, ngu ngốc nhất, vô tích sự nhất, đầu óc tối tăm nhất sẽ là người quan trọng hơn cả.

Đám hạt dẻ tự nhiên xìu xuống. Bọn chúng nín thin thít.

Khi ấy, Mèo Rừng mới cởi áo choàng xa-tanh đen ra, vừa lau mồ hôi trán vừa cầm lấy tay Ichirô. Gã đánh xe cũng khoái chí vung roi lên đập chí cha chí chát. Mèo rừng nói:

-Cảm ơn ông thật nhiều. Một phiên tòa rắc rối như thế này mà ông chỉ cần có một phút rưỡi đã giải quyết hộ xong. Xin ông vui lòng từ nay nhận chức thẩm phán danh dự cho tòa án của tôi. Khi nào nhận được thiếp mời, xin ông cảm phiền quá bộ đến nhé. Tôi sẽ không quên tạ lễ ông trọng hậu đâu.

-Đến thì xin vâng. Thế nhưng lễ lạc tôi không dám nhận.

-Không được.Ông nhận cho tôi nhờ. Ông không nhận là làm mất mặt tôi đấy. Từ nay, trên thiếp tôi sẽ đề tên ông là Ngài Kaneta Ichirô và gọi nơi đây là Pháp Đình. Ông thấy viết thế đã đúng cách thức chưa?

-Vâng, sao cũng được.

Khi Ichirô vừa dứt lời thì Mèo Rừng như còn có điều gì muốn bổ túc nên cứ đưa tay lên vuốt hàm râu và mắt thì hấp ha hấp háy. Lát sau, dường như đã quyết tâm, hắn mới cho biết tiếp:

-Ngoài ra, về phần văn từ trong thiếp mời thì xin được viết kiểu này nhé: "Nhân vì có việc quan trọng cần xét xử, yêu cầu ngài đến trình diện vào đúng ngày mai".

Ichirô bật cười nói:

-Hả, kiểu viết như thế hơi kỳ cục đấy nhé. Tôi khuyên ông dẹp dùm nó đi.

Mèo Rừng có vẻ thất vọng vì không tìm ra được kiểu nói nào hay hơn, mặt cúi gầm trong ít lâu, tay thì vẫn mân mê chòm râu nhưng cuối cùng đành bỏ cuộc.

-Thế thì thôi, ông cho tôi giữ nguyên cách viết lúc đầu vậy. Còn về phần lễ tạ hôm nay thì tôi xin biếu ông hoặc một thăng hạt dẻ bằng vàng hoặc một đầu cá hồi muối, tùy ông lựa chọn.

-Tôi thích hạt dẻ bằng vàng hơn ạ.

Mèo Rừng coi bộ mừng ra mặt vì Ichirô không chọn cái đầu cá muối, mau mắn quay sang ra lệnh cho gã đánh xe của mình,.

-Mang tới đây cho ta một thăng hạt dẻ bằng vàng. Nếu không đủ một thăng thì pha loại hạt dẻ mạ vàng vào cũng được. Nhanh lên!

Gã đánh xe bèn tóm mấy cái hạt dẻ khi nãy bỏ vào trong cái đấu, cân xong rồi hô lên:

-Đúng một thăng!

Mảnh chiến bào của Mèo Rừng bay phần phật trong gió. Hắn vươn vai duỗi người thẳng ra, sụp mi mắt xuống, ngáp vội một cái rồi nói:

-Tốt lắm. Bây giờ, thắng xe cho ta ngay!

Chiếc xe ngựa vốn làm bằng một cái nấm trắng khổng lồ được đánh tới. Kéo nó là một con ngựa hình thù kỳ quặc với bộ lông xám tro như chuột.

-Này để tôi đưa cậu về nhà.

Mèo Rừng mời. Hai người leo lên xe. Gã đánh xe đã cho vào trong đó cái đấu đầy ắp hạt dẻ bằng vàng.

-Đốp, đốp, chát!

Chiếc xe ngựa ra khỏi cánh đồng. Cây cối bờ bụi lung linh nhạt nhòa dần như làn khói. Trong khi Ichirô nhìn đấu hạt dẻ vàng thì Mèo Rừng làm ra dáng dửng dưng, mắt dõi về đâu mãi xa.

Chiếc xe ngựa càng tiến về phía trước màu vàng của hạt dẻ cứ dần dần cứ nhạt đi. Được một đỗi, khi chiếc xe ngựa dừng lại thì mấy cái hạt dẻ ấy đã lấy lại màu nâu thiên nhiên của nó. Thế rồi, chiếc chiến bào màu vàng của Mèo Rừng, gã đánh xe và cả chiếc xe ngựa, tất cả đã biến mất cùng một lượt. Ichirô mới nhận ra là anh đang đứng trước ngôi nhà của mình, trên vẫn cầm cái đấu hạt dẻ.

Từ đó về sau Ichirô không bao giờ còn nhận được thiệp mời với dòng chữ "Trân trọng chào ông" của Mèo Rừng nữa. Nhiều khi anh ngẫm nghĩ nếu mình cứ để cho hắn mặc tình viết "Yêu cầu ngài đến trình diện" kia nọ thì có phải hay hơn không!

(Dịch xong ngày 22/ 10/2006).

Chú thích

(1) - Nguyên tác Golden Week, tuần có những ngày nghĩ lễ liên tục.

(2) - Tiếng Anh có sẵn trong nguyên tác.

(3) - Mars. Tiếng Hán là sao Huỳnh Hoặc.

(4) - Tiên Nữ (Cô Tiên Bị Xiềng) hay Andromeda

(5) - Lạp Hộ (Thợ Săn) hay Orion (Hiệp Sĩ).

(6) - Lạp Khuyển (Chó Săn) hay Hunting Dogs

(7) - Fish-Mouth Nebulae.

(8) - Heinrich Heine (1797-1856) thi sĩ trữ tình người Đức.

(9) - Truyền thuyết của Đức nói về một nàng yêu nữ trên kè đá dốc đứng bên bờ sông Rhine, giữa Mainz và Koblenz, có tiếng hát quyến rũ làm mê hoặc những người lái thuyền đi ngang qua đó, để cho thuyền đắm.

(10) - Taurus. Con gọi là sao Tất, một ngôi sao trên đường hoàng đạo.

Thổ Thần và Con Chồn

(Tsuchigami to kitsune)

Miyazawa Kenji

(1)

Tít bờ phía bắc của cánh đồng Ippongi (Một Cây) có nổi lên cái gò, trên đó mọc toàn loại cỏ có gié nhọn như đuôi chó. Ngay giữa gò trơ trọi mỗi một cây phong. Đó là một cây phong nữ xinh xắn.

Thật ra cây không cao to gì lắm nhưng thân nó đen nhánh, cành vươn ra đẹp đẽ, đến tháng năm thì vòm hoa nở trông như chòm mây trắng, còn vào thu thì lá vàng lá đỏ và bao nhiêu màu sắc nữa rụng xuống bời bời.

Vì thế từ những giống chim giang hồ như chim cu gáy hay chim bách thiệt cho đến những con chim bé như chim tiêu hay chim bạch nhãn, tất cả đều đến tụ họp trên cây. Chỉ có điều là khi mấy con chim ưng trẻ hay giống chim to nào tìm đến thì các loài chim nhỏ từ xa đã để mắt cảnh giác chúng rồi và không bao giờ dám lại gần.

Nàng phong này vốn có hai người bạn. Một người là ông thổ thần sống cách nó chỉ có khoảng năm trăm bước trong một vùng đất trũng sình lầy và một người nữa là con chồn nâu lúc nào cũng từ phía nam cánh đồng đi tới.

Nàng phong coi bộ thích chú chồn hơn. Lý do là thổ thần, tuy mang tiếng là thần đấy nhưng tính nết lão ta lại quá hung hãn, tóc để bùi nhùi như bó bông gòn, mắt thì đỏ ngầu và quần áo cứ kéo lê lếch thếch bên người như mớ rong biển. Thổ thần lúc nào cũng đi chân trần, móng chân để dài và đen thui. Ngược lại, chú chồn hết sức thanh lịch và ít khi làm cho ai phải nổi cáu vì mình.

Thế nhưng nếu so sánh cho rốt ráo thì điều đáng nói là thổ thần rất thẳng thắn trong khi chú chồn có hơi đểu giả một chút.

(2)

Đó là một buổi chiều đầu hạ. Nàng phong kia đang mang đầy những chiếc lá mới mềm mại hương thơm lựng. Trên bầu trời, dòng sông Ngân như vệt sữa đang chảy ngang qua và những vì sao lung linh run rẩy, chợt sáng chợt tắt.

Vừa lúc đó, dưới đất, chú chồn tay cầm một quyển thơ, tìm đến thăm nàng phong. Hắn mặc một cái áo khoác màu xanh đậm mới may, đôi giày da màu nâu đỏ nghiến nhè nhẹ dưới mỗi bước chân.

-Đêm yên tĩnh quá nhỉ?

-Vâng.

Nàng phong dịu dàng trả lời.

-Này, cô có thấy chòm sao Bò Cạp đang bò qua bầu trời đằng kia không? Bên Tàu, người ta thường gọi ngôi sao màu đỏ trong chòm đó là sao Hỏa đấy.

-Ngôi sao ấy không phải là Hỏa Tinh à?

-Nó khác với Hỏa Tinh chứ. Hỏa Tinh (3) là một hành tinh, còn ngôi sao Hỏa tôi nói là một định tinh cơ.

-Hành tinh với định tinh khác nhau thế nào?

-Này nhé, hành tinh là ngôi sao tự nó không phát ra ánh sáng.Nhờ nó nhận ánh sáng từ một ngôi sao khác mà người ta tưởng như là nó sáng. Còn định tinh tự nó đã sáng rồi. Ví dụ mặt trời dĩ nhiên là một định tinh. Nay ta thấy nó lớn và làm ta lóa mắt nhưng nếu nhìn nó từ một nơi thật xa thì nó cũng giống như những ngôi sao bé khác thôi.

-Ôi chu cha, ông mặt trời chỉ là một ngôi sao thôi à.Thế thì trên bầu trời này phải có biết bao nhiêu ông mặt trời, không, bao nhiêu là ngôi sao, ý, không phải, bao nhiêu là mặt trời đó há!

Chú chồn mĩm cười khoái trá:

-Ờ, cô hiểu như thế thì cũng tạm được!

Chồn lại cười vênh váo, vòng hai tay rõ cao trước ngực.Tập thơ hắn đang kẹp xộc xệch dưới nách nhiều lúc tưởng suýt rơi đến nơi nhưng sao vẫn bám được vào chỗ đó

-Các ngôi sao cái thì màu da cam, cái thì xanh, đủ loại màu nhưng chúng đều có cớ cả đấy.Này nhé, lúc đầu tất cả các thiên thể chỉ giống như những đám mây với hình thù không rõ rệt. Bây giờ trên trời hãy còn những đám mây như thế. Trong những chòm sao như Tiên Nữ (4) , Lạp Hộ (5) hay Lạp Khuyển chẳng hạn. Trong chòm Lạp Khuyển thì chúng là đám mây có hình cái xoáy nước. Có loại được gọi là hoàn trạng tinh vân vì có hình tròn. Còn nếu giống miệng cá thì được gọi là ngư khẩu tinh vân (7) nữa. Tinh vân như thế thì trên bầu trời nhiều lắm.

-Trời ơi, em muốn xem một lần cho biết. Chòm sao giống hình miệng cá chắc đẹp hết chỗ nói!

-Đẹp chớ sao không hở cô. Tôi đã xem nó ở biết bao nhiêu lần ở đài thiên văn.

-Em cũng muốn đi xem ghê.

Được, để rồi tôi cho xem. Nói thật cô hay, tôi đã đặt mua một chiếc viễn vọng kính của Đức đấy. Sang xuân, khi kính tới nơi thì thế nào tôi cũng cho cô dùng thử.ngay.

Chồn nói liều như thế không suy nghĩ nhưng sau đó thì cu cậu tự nhủ ôi thôi ta lại nói dối với người bạn duy nhất của ta rồi. Tuy nhiên, ta chẳng hề có ác ý.Ta chỉ định làm vui lòng cô nàng thôi. Được rồi, sau này ta sẽ nói rõ sự thật cho cô ấy vậy.

Chồn lặng người một lúc, suy nghĩ miên man như thế. Nàng phong thì nào có biết, cứ mừng rơn và bảo:

-Thích quá. Anh lúc nào cũng dễ thương với em.

-Chớ sao, nếu cô muốn tôi còn làm được bao nhiêu thứ khác nữa chứ. Có muốn đọc tập thơ này không. Của cái ông tên là Heine (8) viết đấy. Chỉ là bản dịch thôi nhưng hay đáo để.

-Anh cho em mượn đọc có được không?

-Được chứ sao không. Cầm lấy thủng thỉnh mà đọc! Bây giờ, tôi phải đi có việc một chút. Thế nhưng, hình như tôi có điều gì quên nói với cô thì phải.

-Chuyên về màu của các ông sao đấy anh!

-Đúng, đúng đấy. Thôi để lần sau đi nhé.Tôi không dám làm phiền cô lâu.

-Không, có chi đâu anh!

-Tôi còn tới nữa mà. Thôi, chào cô.Tôi để cuốn thơ lại cho cô mượn. Thôi, chào nhé.

Chồn nói xong, vội vã bỏ ra về. Còn cây phong, nàng để mặc cho chòm lá của mình xạc xào trong luồng gió Nam lúc bấy giờ đang thổi tới, lần giở những trang thơ mà chồn ta để lại dưới ánh sáng mờ mờ của dòng sông Ngân và của ngàn sao dát trên bầu trời. Tập thơ đó đầy những bài tuyệt đẹp ví dụ bài Lorelei (9) của Heine. Nàng phong đọc nó suốt cả một buổi tối. Chỉ đến khi sao Kim Ngưu (10) hiện ra ở phương Đông bầu trời trên cánh đồng hoang sau ba giờ sáng thì nàng phong mới bắt đầu lim dim buồn ngủ.

-Này, cô có thấy chòm sao Bò Cạp đang bò qua bầu trời đằng kia không?

Bình minh đã rạng. Mặt trời lên cao.

Cỏ lấp lánh ánh sương và ngàn hoa đua nở. Từ phía đông bắc của cánh đồng, thổ thần, người tắm trong ánh nắng nên toàn thân như nhuộm màu đồng nung chảy, đỉnh đạc đi đến. Dường như đang tư lự điều gì, lão ta vừa khoanh tay trước ngực vừa chậm rãi bước

Cây phong dù có vẽ ngại ngùng nhưng cũng huơ huơ những cành lá xanh lấp lánh về hướng thổ thần đang tiến đến. Bóng của chúng lướt tha lướt thướt quét qua quét lại trên mặt cỏ.

-Phong ơi! Chào cô nhé.

-Em xin chào ông.

-Này cô, ta có nhiều chuyện thắc mắc hết sức. Có bao nhiêu là chuyện ta không sao hiểu nổi.

-Chuyện gì mà ông không hiểu thế ông?

-Ví dụ nhé, tại sao cỏ sinh ra từ đất đen mà lại có màu xanh. Hoa của chúng có cái trắng, cái vàng? Đó là những chuyện ta không hiểu.

-Có phải bởi vì trong hạt giống của cỏ đã có sẵn màu xanh và trắng rồi, hở ông nhỉ?

-À, à, phải rồi. Cô nói như thế thì quả là thế nhưng ta vẫn chưa nắm được tại sao. Ví dụ mấy cái nấm mùa thu, cũng từ dưới đất ngoi lên, nào có hạt giống gì đâu mà cũng có cái màu đỏ, cái màu vàng, cái đủ màu đủ sắc kia nữa đấy. Không hiểu nổi!

-Thế thì ông thử đi hỏi anh chồn xem sao?

Chỉ vì cây phong chợt nhớ đến câu chuyện hết sức lôi cuốn về bầu trời sao cô nghe tối qua nên mới ngõ lời như thế.

Nghe thế, thổ thần liền đổi ngay sắc mặt. Ông ta vung nắm đấm lên:

-Cái gì? Chồn à? Thế thằng chồn nói những gì nào?

Giọng của cây phong bỗng trở thành rưng rưng:

-Anh ấy có nói gì đâu nhưng em nghĩ có khi anh ấy giải thích được chút ít.

-Chồn cáo mà dạy được thần thánh à? Ai bảo cô như thế hử?

Cây phong sợ hết vía, mình mẩy tứ chi run lên bần bật. Thổ thần thì nghiến răng trèo trẹo, hai tay đang khoanh khuỳnh lên cao, bước qua bước lại. Cái bóng đen của lão in đến đâu trên mặt cỏ thì ở đấy, lá cỏ cũng sợ hãi run lên.

-Cái giống chồn là thứ nguy hại cho xã hội. Chúng toàn nói láo nói lếu, không những làm biếng, hèn nhát mà còn ganh tỵ hết cỡ nữa chứ. Đồ súc vật, cái tụi đó!

Lúc đó, cây phong bèn nói lãng qua chuyện khác:

-Hình như lại sắp đến ngày lễ hội ở đền ông rồi đấy ạ?

Thổ thần mới dịu giọng đôi chút.

-Phải rồi. Hôm nay mồng ba tháng năm. Chỉ còn sáu hôm nữa thôi.

Thế nhưng sau khi nghĩ ngợi gì đó, lão lại nổ bùng cơn tức giận:

-Loài người thật là giống không xài được. Mấy lúc sau này, gặp ngày lễ của ta, chúng chẳng chịu đem gì đến cúng kiến cả. Do đó, lần này nếu có đứa nào bén mảng trước tiên đến địa phận của ta, ta sẽ kéo nó dìm xuống đáy đầm bùn cho chúng biết tay!

Thổ thần vừa nói vừa nghiến răng trèo trẹo.

Cây phong mới nhận ra rằng những cố gắng xoa dịu thổ thần của nàng đã mang đến toàn hậu quá trái ngược nên không biết làm gì hơn là để mặc cành lá của mình đong đưa theo làn gió nhẹ. Còn thổ thần thì toàn thân đã đỏ rực lên vì tắm trong màu nắng chiều, hai tay khoanh lên cao trên ngực và răng vẫn nghiến trèo trẹo. Lão có vẻ đang nghĩ tới nghĩ lui và càng nghĩ càng tức lộn ruột. Rồi như không kìm hãm nỗi nữa, lão rống lên mấy tiếng rồi bực dọc chui về hang động của mình.

(3)

Chỗ thổ thần cư ngụ khoanh vùng được cho một trường đua ngựa cỡ nhỏ. Đó là một cái đầm lạnh lẽo ẩm thấp phủ đầy rêu và lau sậy, cỏ hoang mọc um tùm, ở vài nơi, gai góc chen giữa đám dương liễu thân thấp chủn và oằn oại. Những vệt phèn đỏ như rĩ sét trồi lên mặt đầm úng nuớc nhầy bùn gây ra một cảm giác khó ở.

Chính giữa miếng đất ấy là cái gò giống hòn đảo con và trên đó có một cái miếu thổ thần bằng gỗ cao chỉ độ hai thước.

Về đến hòn đảo đó rồi, thổ thần nằm duỗi người dài trước miễu. Rồi gãi sồn sột hai cái chân đen thui dài ngoẵng của mình. Lão chợt thấy một con chim đang bay trên trời vút ngang qua đầu mình. Lập tức lão trở mình nhõm dậy và "Hù!" một tiếng. Con chim nghe kêu, ngạc nhiên, chao mình suýt rơi xuống đất, rồi cánh nó như tê liệt, mất hẳn độ cao, sà thấp xuống và trốn về đằng xa.

Thổ thần cười cười rồi bật dậy. Lão dán mắt về phía ngọn đồi không xa mấy nơi có cây phong mọc, mặt biến sắc và đứng đực mặt. Thế rồi đưa tay lên đầu vò bứt tả tơi mớ tóc bờm xờm của mình

Lúc đó từ phía Nam trũng đất, một gã tiều phu đang tiến lại. Có lẽ anh chàng lên ngọn núi Mitsumori kiếm củi. Bằng những bước nhanh, anh ta men theo con đường nhỏ bên bờ trũng đất. Như thể đã biết chuyện về thổ thần nên lâu lâu anh ta lại ném một cái nhìn lo âu về phía miếu. Tuy vậy, gã tiều phu này không thể nào nhìn thấy hình ảnh của vị thần.

Khi thổ thần vừa nhận ra gã tiều phu, mặt lão ửng hồng lên vì sung sướng. Thế rồi lão vươn cánh tay mặt về phía đó chụp lấy gã còn tay trái thì nắm cườm tay phải để dồn sức kéo lấy nó về phía mình. Điều kỳ lạ xảy ra là tuy gã tiều phu nghĩ mình đang đi trên đường mà thật ra gã cứ tiến dần vào vùng đất trũng. Rồi như ngạc nhiên về điều đó, gã dấn buớc cho nhanh, mặt bắt đầu tái và mồm há rộng để thở.Thổ thần bèn từ từ vặn tréo nắm tay mặt. Tiều phu đang bước nhanh bỗng như bị vật gì ngáng lại, miệng gã ú ớ còn chân cứ đi lòng vòng một chỗ. Hình như gã cũng muốn thoát cho mau khỏi vùng đất trũng nhưng dầu hết sức cố gắng, chỉ xoay quanh được mỗi một nơi. Rốt cuộc gã chỉ còn biết òa khóc, nhấc hai tay lên định ù té chạy. Điều đó hình như làm cho thổ thần khoái trá, lão không cần nhấc mình ngồi dậy, chỉ cười khinh khỉnh và đưa mắt nhìn gã tiều phu chẳng mấy chốc đã kiệt sức, choáng váng ngã gục xuống nước.Lúc đó thổ thần mới từ từ đứng lên, lội bì bõm đến, vác thân hình gã tiều phu vừa ngã xuống ném cái ình về phía cánh đồng cỏ. Gã tiều phu rên ư ử mấy cái và hơi nhúc nhích một chút nhưng có lẽ vẫn chưa lại hồn.

Thổ thần bật cười khanh khách. Tiếng cười của hắn biến thành những âm ba quái gỡ vọng về phía trời xa.

Tiếng cười bay cao lên không trung lại dội về rơi ngay đúng chỗ cây phong kia. Nàng phong mặt mày bổng đổi sắc, những tia nắng lọc qua vòm lá của nàng cũng trở thành tái xanh, và nàng bắt đầu run lẩy bẩy.

Thổ thần như không nhịn nổi, đưa cả hai tay vò đầu bứt tóc, bụng thì nghĩ: "Sở dĩ ta khó chịu trong người thế này, trước tiên là tại cái thằng chồn. Mà tại cái con phong kia còn hơn cả thằng chồn nữa chứ. ƯØ, tại cả thằng chồn lẫn con phong.Thế nhưng mà mình không giận được cái con phong mới cay. Con phong mà tử tế thì ta cũng bỏ qua cho thằng chồn. Ta có bần tiện chăng nữa thì cũng mang cương vị một ông thần. Bây giờ phải bận tâm vì một con chồn thì thật muối mặt.Nhưng nó cứ ám ảnh thì ta biết sao đây! Thôi ráng quên cây phong ấy đi cho được việc. Nhưng làm cách nào để quên nó bây giờ! Sáng nay thấy nó mặt xanh lè run lẩy bẩy, trông thương quá làm ta không tài nào quên được.Ta nổi khùng nên mới ăn hiếp cái thằng người tội nghiệp kia cho đã nư nhưng rốt cục chả giải quyết được gì cả. Lúc giận dữ quả thật không ai lường được việc mình làm".

Thổ thần càng nghĩ lòng càng tê tái. Trên bầu trời, một con chim ưng đang dương cánh bay qua nhưng khác với lần trước, thổ thần chẳng làm gì cả, chỉ im lặng đưa mắt nhìn.

Ở một nơi cách đó xa khơi mù tít chợt có tiếng súng của đám kỵ binh đang diễn tập nổ lốp đốp như tiếng muối ném vào lửa. Từ trên bầu trời, vệt sáng màu xanh biếc tuôn tràn lên khắp cánh đồng. Làm như thể hớp được sinh khí đó, gã tiều phu nãy giờ bị ném ra giữa đám cỏ bắt đầu tỉnh táo trở lại, hoảng hốt lòm ngòm bò dậy rồi đảo mắt dòm quanh.

Thế rồi lấy lại thần hồn, như tên bắn, gã chạy trốn khỏi nơi đó và phóng một lèo về hướng núi Mitsumori.

Nhìn cảnh tượng đó, thổ thần cất tiếng cười to.Tiếng cười của lão lại vọng lên từng không, đến giữa chừng lại rơi đánh bịch xuống chỗ cây phong

Cây phong một lần nữa lại đổi màu lá và cả người run rẩy nhưng khá nhẹ nhàng nên khó ai nhận ra.

Thổ thần bước tới bước lui lòng vòng quanh ngôi miếu của mình một hồi thì hình như tạm lắng dịu, hình bóng lão cũng tan biến vào trong điện thờ.

(4)

Đó là một đêm tháng tám, sương mù thật dày. Thổ thần cảm thấy cô đơn và buồn đến nẫu người nên lão bất chợt rời cái miếu để ra bên ngoài. Thế rồi dù muốn hay không, bàn chân đã đưa lão về chỗ có cây phong. Không hiểu tại sao, mỗi lần nghĩ đến cây phong thì lão thấy hồi hộp và se sắt con tim. Dạo này, lão cảm thấy tâm thần có khác đi, thư thái hơn, cho nên lão muốn mình không phải bận lòng vì con chồn hay cây phong nữa. Tuy không muốn nghĩ nhưng lão không sao đuổi được hai nhân vật đó ra khỏi đầu. Lão vẫn tự nhủ ngày đêm "Dù tính tình mi có ti tiện nhưng mi vẫn đứng ở cương vị một ông thần. Nó chỉ là cây phong thì nào có gì đáng kể đối với mi!". Thế nhưng buồn vẫn hoàn buồn, nhất là chỉ cần nghĩ một chút về con chồn thì lão đã cay cú ngay, toàn thân phừng phừng bốc hỏa.

Chìm đắm trong dòng suy nghĩ, dần dần lão đã gần tới cạnh cây phong. Khi lão nhận ra rõ ràng mình đang ở trên đường đi đến chỗ của nàng ta, tim lão đã như nhảy múa reo vui trong lồng ngực. Lâu rồi không gặp chắc nàng cũng trông ngóng mình chứ chẳng chơi! Càng nghĩ thổ thần càng tin chắc về điều đó và cảm thấy mình thực tệ vì đã bỏ bê nàng bấy lâu. Thổ thần xăm xăm đạp cỏ bước tới, lòng như mở hội. Thế nhưng bước chân dũng mãnh kia chợt khựng lại và một bức màn xanh buồn bã bao trùm lên đầu lão. Bởi vì chồn ta đã có mặt ở đó rồi. Tuy trời đã tối hẳn nhưng dưới ánh trăng mờ và sau bức màn sương mù, lão vẫn nghe được tiếng của con chồn vọng lai:

-Vâng, dĩ nhiên rồi. Đâu phải vì có sự phù hợp với nguyên tắc đối xứng một cách máy móc mà gọi là đẹp được. Cái đẹp đó có chăng nữa chỉ là cái đẹp không hồn.

-Em hoàn toàn đồng ý với anh!

Giọng nàng phong trả lời dịu dàng.

-Cái đẹp thực sự không giống như một mô hình hóa thạch. Mọi người đòi hỏi phải tuân theo luật đối xứng nhưng thật ra chỉ cần có trong đầu cái tinh thần đối xứng là đã tốt rồi.

-Em thật tình cũng nghĩ vậy, anh ạ.

Giọng nói thỏ thẻ của nàng phong lại cất lên.

Lúc ấy, thổ thần cảm tưởng như có những lưỡi lửa hồng đang liếm khắp người lão. Nhịp thở lão mỗi lúc càng hổn hển đến mức độ không chịu nổi nữa. Thổ thần thầm trách mình: "Có gì đâu mà mi lại đau khổ đến thế! Cùng lắm chỉ là mẩu chuyện ngắn ngủi trao đổi giữa một cây phong và con chồn trên cánh đồng không này mà thôi. Để chút việc đó làm bấn loạn tâm trí mà mi cũng đòi xưng thần xưng thánh à?".

Con chồn lại cất tiếng:

-Vì thế nên quyển sách nào viết về mỹ thuật cũng đều bàn đến điều này.

- Thế anh có nhiều sách viết về mỹ thuật hở anh?

Nàng phong ướm hỏi.

-Ờ, nhiều thì tôi không dám nói nhưng sách viết bằng tiếng Nhật, Anh hay Đức đại khái tôi đều có cả. Quyển mới ra thì hãy còn bên YÙ, chưa qua đến nơi.

-Chắc đằng nhà anh phải có cả một thư viện?

-Không đâu, chỉ loe hoe vài cuốn thôi cô ạ. Vì tôi dùng chỗ để sách làm cả nơi nghiên cứu nên bừa lắm, góc thì kính hiển vi, góc thì mấy tờ London Times (Luân Đôn Thời Báo), có cả tượng ông Julius Ceasar bằng cẩm thạch nằm lăn lóc ra nữa kia.

-Chao ôi, thế thì tuyệt quá. Thật là tuyệt vời đó anh!

Con chồn hinh hích một tiếng không biết để tỏ vẻ khiêm tốn hay tự mãn, thế rồi sau đó, trong phút chốc, không nghe họ nói gì nữa cả.

Giờ đây, thổ thần đứng không yên mà ngồi cũng không yên.Nghe những lời chồn ra oai thì thấy rõ ràng hắn ăn đứt mình."Cho dù ti tiện thì thần vẫn là thần", cái lý lẽ mà lão luôn luôn nhắn nhủ với chính mình coi bộ lần này không còn hiệu quả nữa. Tức chết đi được, lão chỉ muốn chạy vùng ra banh thây xé xác con chồn. Thế nhưng chuyện như thế thì mình cũng không nên mơ tưởng đến, nếu mà làm, rốt cuộc mình sẽ trở thành giống gì đây, thấp kém hơn cả con chồn mất thôi. Ta phải hành động thế nào cho phải? Lão rầu rĩ, muốn cào cấu ngực mình.

-Thế cái viễn vọng kính anh nói hôm trước vẫn chưa tới nơi ạ?

-Ơ, cái kính viễn vọng hôm trước hả. Chưa tới đâu! Không biết sao mà lâu thế. Đường tàu bè từ bên Âu Châu qua đây lúc này khá kẹt. Khi nào kính đến nơi, tôi sẽ mang đến cô ghé mắt xem.Cái vòng bao chung quanh Sao Thổ nom đẹp lắm cô ạ.

Thổ thần đưa tay lên bưng lấy hai tai mình và chạy vù về hướng Bắc. Nếu cứ im lặng mà nghe họ nói với nhau như thế này thì lão sợ rằng sẽ không lường được phản ứng của mình.

Lão cứ mê mãi chạy như bay cho đến lúc hết hơi và ngã sóng soài dưới chân ngọn núi Mitsumori.

Thổ thần vừa vò đầu bứt tócvừa lăn lộn trên bãi cỏ. Thế rồi lão cất tiếng gào khóc. Tiếng khóc của hắn giống như một cơn sấm không đúng mùa vang dội vào không gian, làm cho khắp cả đồng cỏ chỗ nào cũng nghe thấy. Thổ thần tiếp tục khóc cho đến khi ngày rạng ra, và sau đó thất thểu bước lui về cái miếu của mình.

(5)

Thế rồi, chẳng bao lâu sau mùa thu đã tới. Cây phong hãy còn xanh ngắt nhưng đám cỏ đuôi chó chung quanh đã phô những cái gié vàng diệp lấp lánh đong đưa trong gió và đó đây quả cây lan dại chín tới đỏ ối.

Buổi sáng ấy có nắng vàng trong vắt, thổ thần thấy người thật khoan khoái. Tất cả những điều khó chịu trong đầu suốt dịp hè đã tan loãng làm thành những vòng tròn sương mù mơ hồ lượn lờ trên đầu lão. Thế rồi cái tính nết khó khăn ác độc không tưởng tượng nỗi của lão cũng biến đi đâu mất. Lão cảm thấy rằng cho dầu cây phong kia có muốn trò chuyện với con chồn thì lão cũng để mặc chúng, và nếu chúng có vui vẽ với nhau thì càng tốt cho chúng thôi. Trong lòng nhẹ nhàng, thổ thần tiến bước về phía cây phong với ý định thổ lộ điều đó cho nàng.

Nàng phong đã nhìn thấy thổ thần từ xa và cũng như mọi lần, nàng không khỏi lo lắng, run rẩy đón chờ.

Thổ thần đến gần, chào hỏi một cách nhẹ nhàng:

-Chào cô phong. Hôm nay trời đẹp quá nhỉ?

-Em chào ông. Vâng, hôm nay trời thực đẹp.

-Sự vận hành của mặt trời thật cần thiết. Mùa xuân sắc đỏ, mùa hè sắc trắng, còn vào thu lại vàng. Khi mùa thu vàng nho sẽ có màu tím. Đáng quí thật!

-Ông dạy chí phải ạ.

-Hôm nay ta thấy trong người rất sảng khoái. Từ dạo hè đến giờ, ta phải chịu đựng nhiều điều khó chịu nhưng từ sáng hôm nay, lòng ta nhẹ nhỏm ra.

Nàng phong dợm nói điều chi nhưng không hiểu vì sao, có gì đè nặng trong ngực nên không thốt được thành lời.

-Giờ đây ta sẵn sàng chết cho bất cứ ai. Ngay cả đổi mạng ta để cứu một con giun phải chết nếu nó chưa muốn chết.

Thổ thần nói và nhìn về phía bầu trời xanh ở đằng xa. Mắt lão ánh lên đen lánh.

Lần nữa, nàng phong định trả lời nhưng lại cảm thấy có điều gì hết sức nặng nề trong lòng cho nên chỉ biết thở dài thườn thượt

Lúc đó, chính lúc đó, chồn ta bỗng từ đâu đi đến.

Vừa nhìn thấy bóng thổ thần, mặt chồn chợt biến sắc.Thế những không lẽ quay về, chồn đành tiến lại gần, người thì run lẩy bẩy.

-Chào em phong.Có phải ông thổ thần đứng cạnh em đấy không?

Chồn hỏi thăm. Hôm nay chàng ta đi một đôi dày bằng da màu đỏ, khoác chiếc áo rain coat đi mưa nâu nhưng vẫn đội cái nón mùa hè.

-ƯØ, có ta là thổ thần đây. Trời đẹp há?

Thổ thần tình thật vui vẻ như thế. Chồn cố dấu để tình cảm ghen tuông của mình khỏi hiện lên nét mặt, nói với cây phong:

-Xin lỗi đến quấy rầy lúc em đang có khách. Đây là quyển sách tôi hứa hôm trước. Còn cái viễn vọng kính thì để đêm nào trời quang tôi sẽ đem đến em xem. Thôi, chào em!

-Ôi chao, em cảm ơn anh.

Trong lúc cây phong đang nói thì chồn đã lỉnh đi về mất, nó không thèm chào thổ thần một tiếng. Cây phong liền tái xanh tức khắc và cả thân hình lại run lên nhè nhẹ.

Trong một chốc lát, thổ thần chỉ biết thẩn thờ nhìn theo bóng chồn đi nhưng lão bất chợt sực tỉnh vì ánh nắng loang loáng từ đôi giày da màu đỏ của chồn phản chiếu khi nó bước trong đám cỏ. Liền sau đó, có gì như bật dậy trong óc lão. Còn chồn thì cứ hiên ngang bước đi về phía xa, dáng điệu hầu như thách đố. Thổ thần giận sôi lên. Mặt lão xám xịt lại. "Sách về thẩm mỹ với kính viễn vọng là cái chó gì, để rồi mầy xem ông!". Nghĩ xong lão liền phóng lên đuổi theo chồn. Cả lá lẫn cành của cây phong hoảng hốt cùng rung lên một lượt.Cảm thấy có gì chẳng lành, chồn ta quay đầu ngó lại, vừa vặn thấy thổ thần, toàn thân đen kịt, đang bay đến như một cơn giông. Chồn sợ hãi, mặt trắng bệt ra, mồm miệng méo mó, cũng chạy biến như con trốt.

Thổ thần cảm thấy đồng cỏ chung quanh lão như đang bốc lửa cháy rực. Ngay cả khung trời xanh lấp lánh ở đằng xa cũng đột ngột biến thành một cái hố đen ngòm và từ đó những ngọn lửa đỏ bùng lên dữ dội.

Cả hai bên phì phò ra sức rượt đuổi chẳng khác hai chiếc xe lửa. Chồn chạy mà như đang nằm mơ, trong đầu nó, chỉ còn đủ chỗ cho một ý nghĩ: "Thôi, thôi, thế là tiêu tan tất cả, tiêu tan tất cả! Viễn vọng kính, viễn vọng kính, ơi là viễn vọng kính!".

Phía trước họ là một ngọn đồi trọc màu đỏ. Chồn chạy vòng chung quanh tìm cho được lỗ tròn của cái hang mình khoét dưới chân đồi. Giữa lúc chồn đang cúi đầu và hai chân sau đang tung cao để chui vào trong hang thì thổ thần đã nhào tới chụp được nó từ phía đuôi. Một giây sau là cả người chồn đã bị thổ thần gô lại và vặn tréo, đầu nó ngoẹo trong cánh tay của lão và mồm chẩu ra như đang phác một nụ cười.

Thổ thần bèn ném chồn lên mặt đất và chà đạp bẹp nhẹp người nó bốn năm bận.

Thế rồi lão đột ngột chui vào hang chồn. Bên trong tối tăm và trống trơn, chỉ có mỗi cái sàn bằng đất đỏ được nện cứng cẩn thận.Thổ thần mồm há hốc có lẽ vì có gì làm lão ngạc nhiên, xong chui ra bên ngoài.

Thổ thần bèn thọc tay phanh phui cái đãy đựng đồ trong chiếc áo đi mưa của con chồn, giờ đây đã là cái xác không hồn. Vật mà chồn cất trong đó chỉ có hai gié cỏ gà khô nâu mà bọn chồn thường dùng làm lược chải lông. Từ cái mồm há hốc tự nãy giờ của thổ thần cứ như thế mà phát ra những âm thanh khó có ai dự tưởng, đó là tiếng khóc của lão.

Những giọt nước mắt đó tuôn xuống như mưa rơi trên xác chồn. Chồn nằm chết, đầu của nó duỗi thẳng và trên môi như còn thoáng điểm nụ cười.

(Dịch xong ngày 15 tháng 10 năm 2006)

Đám hạt dẻ và mèo rừng

(Donguri to yamaneko)

Miyazawa Kenji

Vùng Đông Bắc Nhật Bản thanh u và nghèo khó, quê hương của Miyazawa Kenji.

(Ảnh nhật báo Nihon Keizai Shinbun, 2006)

Một chiều thứ bảy, Ichirô nhận được tấm bưu thiếp với nội dung kỳ lạ như thế này:

Ngày 19 tháng 9.

Kính gửi ông Kaneta Ichirô,

Được biết ông khỏe, thế là không gì vui hơn.

Ngày mai tôi phải xử một vụ kiện hơi rắc rối, mời ông đến nhé. Xin đừng mang theo súng ống.

Trân trọng chào ông,

Mèo Rừng

Võn vẹn chỉ có thế. Chữ viết xấu như quào, mực lem luốc dây ra cả đầu ngón tay cậu ta nhưng Ichirô cảm thấy sung sướng vô cùng. Cậu kín đáo cất tấm bưu thiếp vào trong cặp đi học của mình và suốt ngày cứ vui vẻ chạy nhảy tung tăng.

Đêm đó dầu đã chui vào chăn rồi mà Ichirô vẫn không tài nào dỗ giấc ngủ. Đầu óc cậu ta cứ bị ám ảnh với hình ảnh nụ cười "khinh khỉnh" của Mèo Rừng và quang cảnh vụ kiện sẽ được xét xử ngày mai.

Nói thế chứ khi Ichirô thức giấc thì trời đã sáng bạch. Bước ra đằng trước nhà xem, cậu ta thấy những ngọn núi ở chung quanh đang vươn mình đứng dậy, dàn hàng dưới bầu trời xanh như thể chúng mới được dựng lên cách đây không lâu. Ichirô lùa vội miếng cơm rồi một mình lấy con đường men theo khe núi trèo lên thượng nguồn.

Mỗi lần có trận gió sớm quét nhanh qua, từ trên cây dẻ, hạt rụng xuống tung tóe. Ichirô ngước mặt nhìn lên cây, hỏi:

-Dẻ ơi, Dẻ. Chú có thấy Mèo Rừng đi ngang qua đây không?

Cây Dẻ trầm ngâm một lát rồi mới trả lời:

-Mèo Rừng à? Hồi hừng sáng có thấy ông ta ngồi xe ngựa phóng như bay về hướng Đông.

-Hướng Đông à. Tôi cũng đang trên đường đi về hướng Đông đây mà. Lạ nhỉ! Thôi, để tôi đi xem đoạn nữa xem sao. Cảm ơn Dẻ nhé!

Cây Dẻ không nói gì, tiếp tục rắc những hạt dẻ xuống khắp mặt đất.

Ichirô đi thêm một đổi thì đã đến Thác Thổi Sáo. Sở dĩ thác mang cái tên này vì ở vào khoảng giữa kè đá trắng tinh có một chỗ hở ra thành hình cái lỗ nhỏ. Nước đổ ào ào xuống thung lũng xuyên qua nơi đó tạo ra những âm thanh nghe như tiếng sáo.

Ichirô cất tiếng hỏi Thác Thổi Sáo:

-Này, này, hỡi người thổi sáo, Mèo Rừng có đi ngang chỗ này không?

Thác trả lời bằng một giọng cao trong như tiếng hót:

-Mèo Rừng hồi nãy phóng xe đi về hướng Tây rồi!

-Lạ quá, nếu hướng Tây thì là hướng nhà tôi. Thế nhưng thôi, để tôi đi thêm chút nữa xem sao.Cảm ơn người thổi sáo nhé.

Nhưng lúc đó thác đã tiếp tục thổi sáo trở lại như cũ.

-Ichirô đi thêm một thôi đường nữa thì thấy dưới chân một cây giẻ gai, vô số nấm trắng đang họp thành đội hàng, chơi một điệu nhạc kỳ dị, kèn trống ồn ào.

Ichirô khom người xuống hỏi chúng:

-Này mấy chú nấm.Có thấy Mèo Rừng qua đây không nào?

Nói xong thì đám nấm trắng bèn trả lời:

-Hồi sáng sớm, Mèo Rừng đã phóng xe ngựa đi về hướng Nam rồi.

Ichirô chỉ biết lắc đầu kinh ngạc:

-Nếu hướng Nam thì nằm phía bên kia rặng núi. Kỳ cục quá ta! Thôi, cứ đi thêm một khúc nữa hẵn hay. Cảm ơn nấm nhé!

Nhạc đội nấm đã trở lại bận rộn với điệu nhạc huyên náo của chúng.

Ichirô đi thêm một chút nữa bỗng chợt thấy có chú sóc đang chuyền thoăn thoắt trên ngọn một cây hồ đào. Ichirô bèn vẫy tay bảo sóc ngừng để hỏi thăm:

-Này, sóc ơi. Mèo Rừng có đi ngang qua đây không vậy?

Nghe thấy thế, trên cành cao, sóc đưa tay ngang trán nhìn Ichirô rồi trả lời:

-Hồi mới tờ mờ sáng, Mèo Rừng đã phóng xe ngựa đi về hướng Nam rồi.

-Phía Nam à! Lạ lùng quá! Ít nhất có hai người trả lời với ta một kiểu như thế. Nhưng thôi, hãy tiến lên thêm một quãng nữa thử xem. Cảm ơn sóc nhé!

Thế nhưng sóc đã biến mất dạng. Chỉ thấy mấy cành cao trên ngọn cây hồ đào lay động và thoắt cái, có ánh nắng loáng loáng trong khóm lá của cây giẻ gai bên cạnh trong giây lát.

Ichirô đi thêm một đổi nữa thì thấy con đường men theo khe núi hẹp dần rồi mất hẳn nhưng lại có một con đường mòn mở ra ở phía nam của cái khe ấy, đưa anh về hướng một khu rừng cây cao tối sầm. Ichirô theo con đường ấy mà trèo lên. Cành cây đen chồng lên nhau thành nhiều tầng, che kín cả trời xanh, đường thì dốc đứng. Mặt Ichirô đỏ ké, mồ hội đổ thành giọt lớn. Bỗng nhiên, qua khỏi con dốc ấy, trời sáng hẳn đến chói cả mắt.Trước mặt anh là một cánh đồng vàng chóe, lá cỏ reo lên trong gió. Những hàng cây lớn màu xanh ô-liu vây bọc chung quanh.

Ở ngay chính giữa cánh đồng, Ichirô nhận ra có một người đàn ông hình thù kỳ lạ, thấp bé, đầu gối co lại, trong tay cầm một cái roi da, đang im lặng nhìn về phía mình.

Ichirô từ từ tiến đến bên cạnh người đó nhưng bỗng đột ngột ngừng bước. Anh thấy gã ta chỉ có mỗi một mắt, con mắt không thấy đường thì trắng nhỡn và động đậy không ngừng. Gã mặc một cái áo khoác lạ lùng nửa thầy nửa thợ. Không những thế, chân gã khoành ra như thể chân dê núi, đặc biệt mấy đầu ngón chân lại giống vá xúc cơm. Ichirô tuy kinh hoàng nhưng cũng cố lấy lại bình tỉnh, hỏi thăm:

-Thưa, ông có quen biết Mèo Rừng không ạ?

Gã đàn ông đưa con mắt còn lại liếc ngang Ichirô rồi nhăn mặt cười khó chịu:

-Ngài Mèo Rừng sắp về bây giờ. Ông là Ichirô chắc?

Ichirô chưng hửng, thụt lùi một bước:

-Vâng, tôi là Ichirô. Sao ông lại biết?

Nói xong đã thấy gã đàn ông quái dị ấy nhe răng cười khỉnh:

-Đã đọc bưu thiếp rồi chứ hả?

-Đọc rồi ạ. Vì thế hôm nay tôi mới đến đây.

-Văn chương lủng củng lắm hả?

Gã đàn ông cúi mặt nhìn xuống đất, trông có vẽ buồn bã làm Ichirô thấy tội nghiệp:

-Đâu, tôi thấy hay đáo để.

Nghe trả lời, gã đàn ông có vẻ hài lòng, thở phào, mặt đỏ bừng đến cả mang tai, phanh ngực áo ra như muốn gió lùa hơi mát vào trong người.

-Thế chữ viết cũng coi được chứ?

Gã lại hỏi. Ichirô nhịn cười không nổi, trả lời:

-Coi được chứ. Người học hết năm thứ năm chưa chắc đã viết hơn!

Gã đàn ông bỗng xụ mặt.

-Ông muốn bảo là học trò năm thứ năm tiểu học?

Câu hỏi yếu ớt, nghe mới thê thảm. Ichirô vội vã đính chính:

-Không, sinh viên năm thứ năm đại học chứ.

Nghe xong, gã đàn ông vui trở lại, mồm miệng cười nói tía lia.

-Chính tôi thảo cái bưu thiếp ấy đấy!

Ichirô buồn cười nhưng ráng nín, hỏi thăm:

-Thật ra chức vị ông là gì vậy?

Gã đàn ông chợt nghiêm nghị đáp:

-Tôi là người đặc biệt phụ trách đánh xe cho ngài Mèo Rừng đấy.

Lúc ấy, gió bỗng ào ào thổi tới, cả vùng cỏ đều ngã rạp xuống như làn sóng. Ông phụ tá đặc biệt kia bỗng khom lưng cúi chào một cách trịnh trọng.

Kìa, chúng đã tới. Trông chúng chẳng khác gì đàn kiến!

Ichirô lấy làm quái lạ mới quay lại nhìn thì đã thấy Mèo Rừng, khoác bên ngoài một tấm áo như thể chiến bào màu vàng có thêu vân, hai con mắt xanh tròn xoe, đang đứng đó nhìn mình.Khi anh vừa nhận ra rằng Mèo Rừng có đôi lỗ tai nhọn đứng thẳng tắp như mọi con mèo thì Mèo Rừng đã khẽ nghiêng người. Ichirô cũng lễ phép chào:

-Ô, xin chào ông. Hôm qua tôi vừa nhận được bưu thiếp. Cảm ơn ông ạ.

Mèo Rừng đưa tay lên vuốt chòm râu cho thẳng thớm, ưỡn ngực:

-Chào ông. Cảm ơn ông đã quá bộ đến chơi. Thực ra, từ hôm kia đã bắt đầu có một cuộc tranh chấp khá phức tạp. Vì không thể phán quyết dễ dàng nên tôi muốn mời ông đến để hỏi ý kiến. Giờ thì ông nghĩ ngơi cho khỏe đi. Bọn hạt dẻ cũng tới ngay thôi. Năm nào cũng như năm nấy, tôi cứ khổ tâm vì mấy vụ kiện tụng kiểu này.

Mèo Rừng lấy trong áo ra một hộp thuốc lá vấn và đưa một điếu đặt lên môi và chìa hộp thuốc về phía Ichirô:

-Ông xơi một điếu?

Ichirô ngạc nhiên, đáp:

-Không dám.

Mèo Rừng cười có vẻ kênh kiệu:

Ư ừmm. Ông còn trẻ, không sao!

Rồi đánh diêm cái xoẹt, làm bộ nghiêm sắc mặt, thở phù ra ngọn khói xanh. Còn gã đánh xe cho Mèo Rừng thì đứng phăng phắc bên cạnh đợi lệnh, hình như gã đang lên cơn ghiền thuốc lá, nước mắt cứ ràn rụa vắn dài.

Trong lúc đó thì Ichirô bỗng nghe dưới chân mình có tiếng nổ lốp đốp như ai rắc muối lên lửa. Hoảng hồn, anh cúi mình nhìn xuống thì trên mặt cỏ, rãi rác từ chỗ nọ đến chỗ kia, có những vật thể hình tròn vàng ánh chiếu lấp la lấp lánh.Nhìn kỹ thêm chút nữa thì anh thấy đó là những hạt dẻ, tính ra cũng hơn ba trăm, chúng đều mặc quần màu đỏ và đang cố sức tranh cãi ồn ào náo nhiệt.

Mèo Rừng vứt điếu thuốc lá, tức tốc ra lệnh cho gã đánh xe:

-Kìa, chúng đã tới. Trông chúng chẳng khác gì đàn kiến. Này, rung chuông mau lên coi! Hôm nay, ở chỗ đó có nắng tốt đấy. Cắt cỏ phía đó cho ta!

Gã đánh xe bèn nhanh nhẩu lấy cái liềm lớn lận trong lưng ra cắt phăng phăng đám cỏ ở miếng đất trước mặt Mèo Rừng. Từ bốn phía đám cỏ, đám hạt dẻ lấp lánh đều

ùa ra cả đấy, ồn ào như vỡ chợ.

Gã đánh xe bấy giờ mới rung chuông kính coong kính coong. Tiếng chuông âm vang kính coong kính coong khắp khu rừng cây. Đám hạt dẻ vàng từ từ im lặng. Không biết tự lúc nào Mèo Rừng đã lấy cái áo choàng dài bằng xa-tanh đen mặc lên, ngồi bệ vệ giữa đám hạt dẻ. Ichirô có cảm tưởng cảnh tượng này đã từng thấy trong bức tranh vẽ đoàn người đi tham bái đức Phật bằng đồng ở Nara. Sau đó, gã đánh xe còn vung roi da quất hai ba bận nghe đôm đốp. Trời trong xanh không một gợn mây. Đám hạt dẻ lấp lánh trông thật đẹp mắt.

Mèo Rừng ngồi bệ vệ giữa đám hạt dẻ

-Hôm nay là ngày thứ ba của phiên tòa đấy nhé. Liệu hồn các ngươi mà thỏa thuận với nhau đi!

Mèo Rừng nói với vẻ lo âu nhưng cũng cố gắng giằn giọng. Khổ cái vừa dứt lời thì đám hạt dẻ đã nhao nhao:

-Không, không, không thể được.Dầu muốn nói thế nào, hạt dẻ đầu nhọn mới là kẻ quan trọng nhất. Mà đầu tôi lại nhọn hơn cả ai hết.

-Sai, sai rồi. Đầu tròn mới quan trọng chứ. Tròn nhất là tôi đây!

-Phải to mới được. To mới oai chứ. Tôi to nhất, vậy tôi quan trọng nhất.

-Không đúng. Sao to bằng tôi được. Hôm qua quan tòa đã phán quyết như thế mà.

-Lại nói nhảm rồi, phải tính chiều cao chứ! Chiều cao mới quan trọng.

-Người có sức đẩy mạnh mới quan trọng. Lấy sức đẩy làm tiêu chuẩn quyết định đi!

Tất cả mọi người la hét om sòm để tranh lấy phần phải, bảo cái này cái nọ, nhặng xị như một đàn ong, không còn biết đâu vào đâu. Mèo Rừng lúc ấy phải gắt lên:

-Quậy như thế đủ rồi! Chúng bay biết đây là đâu không? Im ngay! Im ngay!

Gã đánh xe lai vung roi đập đôm đốp thị uy và đám hạt dẻ yên ắng trở lại. Mèo Rừng mới vuốt râu cho thật ngay ngắn, nói:

-Phiên tòa đã kéo dài đến hôm thứ ba, các ngươi phải khôn hồn mà thỏa thuận với nhau đi.

-Nói thế sao được. Đầu phải nhọn mới ...

Và nọ nọ kia kia........

-Hết chịu nổi chúng bay.Phải biết đây là đâu chứ!Im ngay, im ngay.

Gã đánh xe lại vung roi vụt đôm đốp và tất cả đám hạt dẻ hết ồn ào. Mèo Rừng thì thầm với Ichirô:

-Đấy, ông thấy chưa. Bây giờ tôi phải tính sao đây?

Ichirô mới cười trả lời:

-Nếu thế thì ông chỉ cần bảo bọn này như sau: Trong bọn các ngươi ai ngu nhất, ai khùng nhất, ai vô tích sự nhất sẽ là người quan trọng nhất. Tôi có lần nghe người ta dùng câu nói đó khi giảng đạo!

Mèo Rừng gật gù có vẻ như chợt hiểu ra. Hắn mới vén cái cổ áo xa-tanh để cái chiến bào thêu vàng lộ ra ngoài một tí cho oai, trịnh trọng sửa soạn ban bố phán quyết của mình cho đám hạt dẻ:

-Được rồi, lắng tai mà nghe! Đây là phán quyết: Trong đám các người, đứa nào hèn kém nhất, điên khùng nhất, ngu ngốc nhất, vô tích sự nhất, đầu óc tối tăm nhất sẽ là người quan trọng hơn cả.

Đám hạt dẻ tự nhiên xìu xuống. Bọn chúng nín thin thít.

Khi ấy, Mèo Rừng mới cởi áo choàng xa-tanh đen ra, vừa lau mồ hôi trán vừa cầm lấy tay Ichirô. Gã đánh xe cũng khoái chí vung roi lên đập chí cha chí chát. Mèo rừng nói:

-Cảm ơn ông thật nhiều. Một phiên tòa rắc rối như thế này mà ông chỉ cần có một phút rưỡi đã giải quyết hộ xong. Xin ông vui lòng từ nay nhận chức thẩm phán danh dự cho tòa án của tôi. Khi nào nhận được thiếp mời, xin ông cảm phiền quá bộ đến nhé. Tôi sẽ không quên tạ lễ ông trọng hậu đâu.

-Đến thì xin vâng. Thế nhưng lễ lạc tôi không dám nhận.

-Không được.Ông nhận cho tôi nhờ. Ông không nhận là làm mất mặt tôi đấy. Từ nay, trên thiếp tôi sẽ đề tên ông là Ngài Kaneta Ichirô và gọi nơi đây là Pháp Đình. Ông thấy viết thế đã đúng cách thức chưa?

-Vâng, sao cũng được.

Khi Ichirô vừa dứt lời thì Mèo Rừng như còn có điều gì muốn bổ túc nên cứ đưa tay lên vuốt hàm râu và mắt thì hấp ha hấp háy. Lát sau, dường như đã quyết tâm, hắn mới cho biết tiếp:

-Ngoài ra, về phần văn từ trong thiếp mời thì xin được viết kiểu này nhé: "Nhân vì có việc quan trọng cần xét xử, yêu cầu ngài đến trình diện vào đúng ngày mai".

Ichirô bật cười nói:

-Hả, kiểu viết như thế hơi kỳ cục đấy nhé. Tôi khuyên ông dẹp dùm nó đi.

Mèo Rừng có vẻ thất vọng vì không tìm ra được kiểu nói nào hay hơn, mặt cúi gầm trong ít lâu, tay thì vẫn mân mê chòm râu nhưng cuối cùng đành bỏ cuộc.

-Thế thì thôi, ông cho tôi giữ nguyên cách viết lúc đầu vậy. Còn về phần lễ tạ hôm nay thì tôi xin biếu ông hoặc một thăng hạt dẻ bằng vàng hoặc một đầu cá hồi muối, tùy ông lựa chọn.

-Tôi thích hạt dẻ bằng vàng hơn ạ.

Mèo Rừng coi bộ mừng ra mặt vì Ichirô không chọn cái đầu cá muối, mau mắn quay sang ra lệnh cho gã đánh xe của mình,.

-Mang tới đây cho ta một thăng hạt dẻ bằng vàng. Nếu không đủ một thăng thì pha loại hạt dẻ mạ vàng vào cũng được. Nhanh lên!

Gã đánh xe bèn tóm mấy cái hạt dẻ khi nãy bỏ vào trong cái đấu, cân xong rồi hô lên:

-Đúng một thăng!

Mảnh chiến bào của Mèo Rừng bay phần phật trong gió. Hắn vươn vai duỗi người thẳng ra, sụp mi mắt xuống, ngáp vội một cái rồi nói:

-Tốt lắm. Bây giờ, thắng xe cho ta ngay!

Chiếc xe ngựa vốn làm bằng một cái nấm trắng khổng lồ được đánh tới. Kéo nó là một con ngựa hình thù kỳ quặc với bộ lông xám tro như chuột.

-Này để tôi đưa cậu về nhà.

Mèo Rừng mời. Hai người leo lên xe. Gã đánh xe đã cho vào trong đó cái đấu đầy ắp hạt dẻ bằng vàng.

-Đốp, đốp, chát!

Chiếc xe ngựa ra khỏi cánh đồng. Cây cối bờ bụi lung linh nhạt nhòa dần như làn khói. Trong khi Ichirô nhìn đấu hạt dẻ vàng thì Mèo Rừng làm ra dáng dửng dưng, mắt dõi về đâu mãi xa.

Chiếc xe ngựa càng tiến về phía trước màu vàng của hạt dẻ cứ dần dần cứ nhạt đi. Được một đỗi, khi chiếc xe ngựa dừng lại thì mấy cái hạt dẻ ấy đã lấy lại màu nâu thiên nhiên của nó. Thế rồi, chiếc chiến bào màu vàng của Mèo Rừng, gã đánh xe và cả chiếc xe ngựa, tất cả đã biến mất cùng một lượt. Ichirô mới nhận ra là anh đang đứng trước ngôi nhà của mình, trên vẫn cầm cái đấu hạt dẻ.

Từ đó về sau Ichirô không bao giờ còn nhận được thiệp mời với dòng chữ "Trân trọng chào ông" của Mèo Rừng nữa. Nhiều khi anh ngẫm nghĩ nếu mình cứ để cho hắn mặc tình viết "Yêu cầu ngài đến trình diện" kia nọ thì có phải hay hơn không!

(Dịch xong ngày 22/ 10/2006).

Chú thích

(1) - Nguyên tác Golden Week, tuần có những ngày nghĩ lễ liên tục.

(2) - Tiếng Anh có sẵn trong nguyên tác.

(3) - Mars. Tiếng Hán là sao Huỳnh Hoặc.

(4) - Tiên Nữ (Cô Tiên Bị Xiềng) hay Andromeda

(5) - Lạp Hộ (Thợ Săn) hay Orion (Hiệp Sĩ).

(6) - Lạp Khuyển (Chó Săn) hay Hunting Dogs

(7) - Fish-Mouth Nebulae.

(8) - Heinrich Heine (1797-1856) thi sĩ trữ tình người Đức.

(9) - Truyền thuyết của Đức nói về một nàng yêu nữ trên kè đá dốc đứng bên bờ sông Rhine, giữa Mainz và Koblenz, có tiếng hát quyến rũ làm mê hoặc những người lái thuyền đi ngang qua đó, để cho thuyền đắm.

(10) - Taurus. Con gọi là sao Tất, một ngôi sao trên đường hoàng đạo.

Con Cá Giếc

Nguyên Tác: Funa

Tác giả: Mukôda Kuniko (1929-1981)

Người dịch : Nguyễn Nam Trân

Lời Người Dịch:

Mukôda Kuniko sinh năm 1929 ở Tokyo trong một gia đình tư doanh ngành bảo hiểm, chị cả của ba người em. Bà tốt nghiệp khoa văn học Nhật Bản trường Nữ Đại Học Chuyên Nghiệp Jissen rồi phụ trách biên tập ít lâu trong tòa soạn một tạp chí ngoại quốc chuyên về điện ảnh, vừa theo đuổi những sở thích cá nhân như trượt tuyết, leo núi và du lịch. Bước vào lĩnh vực truyền hình từ thập niên 1970, bà trở thành một trong những nhà viết kịch bản phim ăn khách nhất Nhật Bản từ trước đến nay. Năm 1976 bà mới chuyển qua viết tiểu luận cho tờ Ginza Hyakuten và chính thức gia nhập làng văn năm 1978 với tập bút ký Thư Tạ Tội Của Cha Tôi ( Chichi no Wabijo ). Ba truyện ngắn về sau gộp lại trong Những Quân Bài Kỷ Niệm (Omoide no Torampu, 1981) giúp bà đoạt ngay giải Naoki.

Ngày 22 tháng 8 năm 1981, bà đột ngột tử nạn phi cơ trên vùng trời Đài Loan giữa khi tài năng đang độ chín muồi và danh thanh lên tột đỉnh, gây xúc động trong quần chúng Nhật Bản (Mukôda boom). Tập truyện Thời May Vận Rủi ( Odoki Medoki) trong đó có Con Cá Giếc (Funa), vốn tập hợp một số truyện ngắn đăng liên tục trên tờ Shosetsu Shincho , chỉ chính thức ra mắt người đọc năm 1985, sau khi tác giả mất .

Mukôda Kuniko hành văn như một ký giả nhật báo hay nhà cước bản truyền hình, ít trau chuốt nhưng giàu tình tíết thú vị , " nhìn thấy và hiểu được những gì người khác không thấy, không hiểu " , phần lớn kết thúc bằng một nhận xét châm biếm, dí dỏm. Truyện thường lồng trong khung cảnh gia đình giai cấp trung lưu (giai cấp chủ yếu của xã hội Nhật) và đề tài xoay quanh sự thiếu thông cảm giữa nam nữ, nỗi lo âu trước ngưỡng cửa tuổi già cũng như niềm cô đơn trong cuộc sống của con người hiện đại.

Người dịch, ngoài việc sử dụng bản Nhật ngữ của nhà Shincho Bunko in năm 1985 (đã nói ở trên), có cơ hội tham khảo bản dịch ra Anh văn của bà Matsumoto Tomone, giáo sư Nhật ngữ ở Mỹ và ở Úc (xem Mr Carp, trong The Name of the Flower, tuyển văn Kuniko Mukôda, Stone Bridge Press, Berkeley, CA, USA, 1994).

"Chết, có ai vô nhà mình ! " Mayumi, đứa con gái lớn, thì thầm. "Cửa bếp mở toang kìa ! Không chạy vào đâu !".

Tuy Mayumi là con mình đẻ ra nhưng Shiomura hơi khó chịu mỗi lần thấy nó suy luận kiểu đó. Thầy dạy dương cầm thì lại khen dồi, bảo nó có độ thẩm âm rất cao. Mỗi khi được dịp, nó đều chứng tỏ mình thính tai và chắc vì cớ đó, còn những hai năm nữa mà cô nàng đã rêu rao khi vào đại học sẽ theo ngành âm nhạc. Nó có lần quả quyết đồng hồ báo thức nhà hàng xóm cách đó hai căn để quên không tắt, hay tiếng rao hàng của người bán khoai lang lùi tro độ rày khang khác, và khi Shiomura cho biết không nghe hoặc không thấy gì thay đổi ráo thì nó gắt ầm, chê bố điếc.

Lần nầy lại bị con coi thường, Shiomura ngoan cố thốt ra một câu chống báng :

- Có ai đâu nào ! Mày chỉ nghe láo.

Năm thì mười họa mới thấy Miwako, vợ Shiomura , về hùa với chồng :

- Có ai đến họ phải lên tiếng chứ !

Đối với Miwako, hôm ấy là một chủ nhật đặc biệt. Thường ngày, cứ mượn cớ chơi gôn kia nọ, giờ này Shiomura đã trốn nhà ra đi từ lâu. Chắc nhờ ông trời tưới cho trận mưa nhỏ nên mấy khi gia đình Shiomura, thêm thằng Mamoru, đứa con trai mười một tuổi là đủ bốn người, mới có dịp quây quần ăn chung một bữa vừa quà sáng vừa cơm trưa. Tuy chẳng có đề tài gì đặc biệt, câu chuyện giữa họ rôm rả ra phết. Có lẽ Miwako hùa theo chồng vì thấy lúc không khí vui nhộn như thế này mà phải bỏ vào bếp để xem động tĩnh thì hơi tiếc.

- Mayumi, coi bộ lỗ tai mầy có vấn đề !

- Tai pa-pa mới có vấn đề chứ bộ. Cả tiếng cười của pa-pa cũng có âm cao bất thường không giống ai.

- Tiếng cười mà cũng có âm cao bình thường với bất thường à ?

- Chớ sao !

Mặt con nhỏ Mayumi phúng phính nên thường bị chúng ghẹo là Xíu Mại, mỗi khi nó nổi xung thì mắt trợn trắng dã giống như Miwako, mẹ nó .

- Pa-pa bảo con nói dối thì cứ thử cười đi. Mỗi mình pa-pa là có tiếng cười khác đời thôi.

Shiomura bị khiêu khích, thử cười thành tiếng nhưng anh ta chợt ngừng lại, lấy cớ là không có gì đáng cười mà cố gắng làm cho bằng được thì hơi kỳ. Nghe thế, ba mẹ con không khỏi bật cười. Thằng bé Mamoru ngày thường vẫn ít nói mà cũng phụ họa, nhưng người cười to và thích thú hơn cả có lẽ là Miwako. Rốt cục, đến lượt Shiomura cười góp, nghĩ bụng một trưa chủ nhật, cả nhà đoàn tụ đông đủ vui đùa như thế này, không biết xét theo âm nhạc thì phải nói thế nào cho đúng, nhưng quả là nghe thích hơn cả một bản hợp xướng.

Người ta tin năm bốn mươi hai hay bị vận hạn nhưng sao ở tuổi này, Shiomura hên ơi là hên. Làm thân tư chức, thật ra chưa thấy gì ảnh hưởng tức thời đến mình, nhưng hồi đầu năm, gặp dịp thuyên chuyển trong sở, ông xếp trực tiếp của anh ta được phong giám đốc điều hành. Tiền vay để mua ngôi nhà đang ở, chỉ còn trả một lèo nữa là xong. Sức khoẻ : huyết áp tốt, bao tử bình thường. Đánh gôn thì đường banh cũng ngọt xớt.

" Ốc sên bò trên lá, Chúa ngự trên trời, ai ở đâu yên phận nấy ! " Câu nói đó hình như của Browning (1) ? nhưng chắc mảnh vườn nhà chỉ bé bằng lỗ mũi nên sống ở đây đã bao nhiêu năm mà Shiomura vẫn chưa thấy bóng con sên nào.

Mayumi thì thầm:

- Ấy, có trộm ...

Nó muốn nói trong bếp có người.

Rồi hạ thấp giọng hơn:

- Đấy, kẻ trộm vừa khép cửa đi ra...........

- Khó chịu ghê nghen , con nhỏ này !

Shiomura như muốn bảo nếu nghi ngờ gì sao mầy không tự vào bếp mà xem. Miwako cũng lên tiếng:

- Bếp có gì đáng lấy. Trộm vào nhà này chỉ mất công toi !

Mẹ nó vừa cười vừa đứng dậy . Nhưng khi mới đưa mắt liếc nhìn về phía bếp, Miwako bỗng thốt lên một tiếng kêu kinh ngạc, quay đầu lại với vẻ mặt mất hết tin tưởng.

- Gì vậy má nó. Mất cái gì rồi hả ?

- Không mất gì cả. Chỉ thêm thôi !

Trên nền đất, cạnh cửa ra vào nhà bếp, có ai đặt cái xô nhựa màu vàng, trong đó có con cá giếc dài độ mười lăm phân.

*

- Cái này là giống gì vậy?

Shiomura la hoảng.

- Không phải mầy hả, Mamoru ? Không phải tụi bạn hẹn đem cá đến cho mầy à ?

Mamoru cúi xuống nhìn kỹ con cá, lắc đầu cho biết làm gì có chuyện đó. Miwako cũng như Mayumi đều không có ý kiến.

- Lạ chưa ? Không ai biết tại sao à ? Nó đến đây cách nào ? Cá giếc làm gì có chân !

Đột nhiên, Shiomura đâm ra to tiếng. Cả nhà từ vợ, con gái, con trai đều đứng xuôi xị.

- Thôi, rồi rồi ! Miwako kêu lên. Cá của pa-pa tụi bay, chớ ai !

Shiomura cảm thấy ngực y như có ai xáng cho một chùy sắt đánh ầm.

- Ê, má nó giỡn hoài !

- Bình tỉnh thử nghĩ cho kỹ đi ông ! Shiomura cảm thấy gân chổ lúm đồng tiền trên gò má mình bỗng máy máy giật giật.

- Chớ ba nó có chê ông bạn nào ham câu cá là không biết cách câu không? Ví dụ ba thách họ câu nổi con cá giếc lớn cỡ này. Làm người ta cay cú, lẳng lặng đem cá câu được thảy vào nhà cho mình biết mặt ?

Shiomura hú hồn.

Đỡ quá. Nếu thế Miwako chưa đánh hơi được gì. Tuy vậy, mình chớ để lộ ra nét mặt. Shiomura mới làm bộ thản nhiên, lắc đầu đáp:

- Anh có thằng bạn nào dân câu đâu ! Chẳng có đứa nào hết !

- Thiệt tình ba nó không nhớ ra tại sao à !

- Nói vậy cũng nói. Anh mắc mớ gì phải nhớ ?

Giọng của Shiomura bỗng đanh lại, coi bộ mất tự nhiên.

- Em nghe có người ra mở thùng thơ thì bắt được mấy tờ giấy bạc mười ngàn hổng biết ai bỏ vào thôi, chớ chưa nghe vụ đem cá chép thảy vô nhà thiên hạ bao giờ !

Miwako vừa nói vừa nhìn Shiomura với cặp mắt đượm chút lo lắng.

- Hay mình báo cảnh sát hở ba?

- Phiền mấy ổng ! Tiền bạc gì cho cam !

Không muốn làm rộn cảnh sát và tuy chắc gì quan trọng đến nỗi người ta đưa lên mặt báo, anh ta nghĩ dù sao chuyện bé thế này đừng xé ra to.

- Ba ơi, đây khác gì mình lượm đồ người ta đánh rớt, đâu có quyền giữ , hở ba. Con nhỏ Mayumi dạo sau này ưa lý sự .

- Đồ rơi đồ rớt đã đành nhưng tội xâm nhập gia cư bất hợp pháp, ai chịu đây !

Shiomura cố chầy cối chống trả.

Nhưng tuyệt đối không cho đem ra cảnh sát.

- Xâm nhập gia cư gì một con cá ! Ba nó cũng đừng nói quá !

Miwako cười góp lời.

Thấy vợ mình vui vẻ, Shiomura an tâm trở lại:

- Thôi, phóng sinh nó đi ?

Khi bố nó móc túi định lì xì thằng con chút ít để đền bù, Mamoru nãy giờ đang thọc đầu ngón tay vào xô nước chơi với con cá, mới nói thôi, cho con nuôi nó đi ba. Nó choàng tay ôm cả cái xô vào lòng, nói con không đòi cái bàn trượt có bánh lăn (2) mới làm gì, thay vào đó, con giữ con cá là đủ. Thường ngày thằng bé ít nói nhưng như cóc một khi đã mở miệng, không bao giờ nó rút lại lời. Shiomura từng cấm nó nuôi chó, nuôi mèo, bồ câu đưa thư …với lý do chúng làm bẩn nhà nhưng trường hợp cá giếc, anh ta chưa nghĩ ra cớ. Mayumi phản đối, bảo cá ở đâu lọt vào nhà nghĩ mà kinh, nuôi làm gì, vợ anh ta cũng chần chừ chưa quyết, nhưng thằng lỏi cứ ôm cứng cái xô nên rốt cuộc cả nhà đành chịu thua.

Ba người đó rủ nhau vào nhà kho để kiếm một cái đồ chứa lớn hơn cho con cá. Mỗi Shiomura ngồi lại, lúc bấy giờ mới thấy anh ta mới thở phào một cái như trút đi gánh nặng..

Còn nghi ngờ gì nữa : đúng là Funakichi nhà ta rồi. Không còn nhớ rõ ràng mặt mũi nó nhưng Shiomura nhận ra ngay cái kỳ trên sống lưng như chia đôi thân cá kia. Mới có một năm không gặp mà nom nó béo và to hẳn ra. Shiomura chỉ thắc mắc một điều: cớ gì người đàn bà ấy lại kiếm chuyện đem cá bỏ vào nhà mình như thế này.

Người đàn bà có cái tên là Tsuyuko.

Dạo ấy, cô ta tuổi cỡ băm lăm, có lần lấy chồng rồi nhưng lại dang dở. Cô quen Shiomura hồi mới quay về giúp việc cho người bà con mở cái quán ăn nhỏ gần khu Ikebukuro.

Shiomura vốn yếu rượu, một hôm đến quán, say đến độ cho chó ăn chè, nàng ta phải bỏ công dọn dẹp đến điều. Để đền ơn, Shiomura mua tặng cô cái xắc tay, nhân thế, gặp nhau hai ba lần nữa, rồi trong thời gian ấy, cái việc không ai đợi cũng đến đã đến thật.

Tsuyuko chính ra đâu đẹp hơn ai, người khẳng khiu và yếu ớt nhưng được cái dễ bằng lòng, hễ ai làm được cho cô việc gì dù bé nhỏ đến đâu, cô cũng tỏ ra quí hóa. Đề tài nói chuyện của cô cũng chỉ tầm phào trời mưa trời nắng, ít khi cô biểu lộ vui buồn qua lời ăn tiếng nói mà chỉ bày tỏ tình cảm cụ thể ở trên giường. Lưng Shiomura còn cả vết thương móng tay cô ấy cào cho, ngày hè khi phải tìm cách che dấu nó trước cái nhìn của vợ con, nhiều lần anh ta cũng toát mồ hôi lạnh.

Bỗng có hôm Shiomura ý thức ra việc mình đến thăm Tsuyuko mỗi tuần một lần đã thành thói quen. Khoảng thời gian đó cũng là lúc cô nàng bắt đầu nuôi giếc.

Con cá giếc đó Tsuyuko xin được từ bọn trẻ con hôm chúng nó câu được ở đâu đấy và đang chực ném nó xuống dòng nước một con lạch bẩn. Tình cờ Tsuyuko đi ngang qua, thấy ném cá xuống dòng nước đầy bọt thuốc giặt thì thà giết nó còn hơn, mới nói thôi tụi con để cô xin, rồi đem về nhà, mua cái bồn cá vàng và rộng con giếc vào đó.

Tsuyuko vốn sinh đẻ ở Kasumi-ga-ura là vùng ven biển nên nuôi cá khá thạo.

- Anh thấy nó đang dòm chừng mình, em ạ.

Hồi đó, nàng ta trọ một căn hộ rẻ tiền có hai buồng, một gian rộng tám chiếu, gian kia ba.

Trên đầu tấm nệm trải làm chỗ hai người nằm, cô cho đặt cái bồn cá.

-Không sao mà, tụi cá nó cận thị đó anh !

Nào biết cô thật hay đùa nhưng chưa hết câu, cả người cô đã ôm riết thân mình Shiomura như giây hoa chuông leo quấn quanh sào trúc.

- Thà em ở mãi một mình không sao nhưng lỡ sống hai mình rồi, có khi muốn quên đi cũng quên không nổi. Lúc nào anh không tới thăm, nếu trong phòng không có vật gì động đậy cho có bạn, thiệt em buồn đứt ruột đó anh.

Cô đặt tên con cá là Funakichi (Chú Giếc), lâu lâu lại vỗ béo chú ta bằng mấy hạt cơm vãi.

Rồi hai người xa nhau, nhưng không phải vì Shiomura đã chán Tsuyuko, anh cũng chẳng tiếc gì chút tiền trợ cấp nhỏ nhoi giúp nàng sống. Shiomura cho cổ rơi chỉ vì không muốn gia đình mình đổ vỡ. Trước hết, lý do anh ta lang bang đâu phải vì bất hòa với vợ nhà. Hai nữa, từ khi kẹt đi công chuyện cho hãng bên Xing-ga-po mất cả tháng rồi vào nhà thương vì chứng viêm đại tràng, nằm liệt giường thêm tháng nữa, tự nhiên chân cẳng anh xao lãng luôn việc lui tới nhà tình nhân đến cả năm. Shiomura tự nhủ giữa hai người xưa giờ nào đã thề non hẹn biển gì đâu thì nàng ta chẳng có cớ gì chính đáng để oán hận mình. Thế nhưng bây giờ, như thể cho quay lại cho Shiomura xem trọn cuốn phim quá khứ, Tsuyuko đem con cá giếc đặt trước mặt anh ta.

Shiomura không hiểu nổi hành động thảy con cá giếc vào nhà của Tsuyuko là để biểu lộ lòng căm tức, oán hận hay nhằm mục đích trả thù? Muốn giở ngay điện thoại để hỏi cho ra lẽ nhưng e sẽ sa xuống cái hố ấy thêm lần nữa. Chắc chắn trong lúc cả nhà anh ta vui cười như hội, Tsuyuko đã rình nghe. Khi hai vợ chồng lẫn hai đứa con xúm lại mà cười, Tsuyuko nghe tất cả và nghĩ thế nào về trận cười đó ?

Chẳng thiết cái con cá giếc này chút nào. Phải chi lúc thằng Mamoru dành nuôi, mình tìm cớ thẳng tay từ chối thì phải gọn hơn không !

Bây giờ bàn lui là họ sinh nghi. Bọn con nít chắc mau thích chóng chán thôi. Để đợi ít lâu rồi kiếm cơ hội mà thả nó xuống nước.

Khuôn mặt giếc ta không biểu lộ mãy may tình cảm. Mắt tròn xoe, trơn ướt như ai cắt bao nhựa ny-lông dán lên, chẳng khác mắt mấy con cá chép vẽ treo trên cây nêu ngày hội nhi đồng(3). Nhìn ngang thì thật uy nghiêm nhưng nhìn chính diện thì nó có khuôn mặt hệt ông thủ tướng "độc diễn" Yoshida Shigeru (4) . Cái mặt cáo già khó đoán được bên trong nghĩ gì và cái miệng hay nhóp nhép hớp ra ra hớp vào. Shiomura ngó đăm đăm con cá, có lúc tưởng mình đã bắt gặp cái nhìn của nó nhưng dường như Funakichi chả nhận ra anh ta nên cặp mắt phủ lượt ny-lông đen kia không có vẻ gì như muốn nói "A, ông đấy ạ !" hay " Lâu rồi mình mới gặp lại nhau, ông nhỉ !" khiến Shiomura không sao hiểu được dụng ý của Tsuyuko.

Ngày chủ nhật hôm ấy, nhốn nháo ba chuyện cá giếc, rồi cũng trôi qua.

Vì không tìm ra cái đồ chứa nào đủ chỗ để nuôi cá, thằng Mamoru vay trước mẹ nó ít tiền túi rồi chạy ra tiệm bán cá vàng bên hàng xóm mua về một cái bồn cỡ lớn, vuông vắn, mất của nó hết ba nghìn rưởi yen. Chủ tiệm căn dặn nó đủ điều, nào là không được dùng ngay nước máy mà còn phải đem nước để ngoài nắng ít nhất nửa buổi đến một ngày, không thì cho ít chất hóa học khử nước cái đã. Theo lời chỉ dẫn, Mamoru vặn nước máy vào bồn rồi bỏ vào đó hai viên thuốc khử cơ–lo, màu trắng và tròn như hạt đậu con, hòa tan xong rồi mới đặt cá vào. Không hiểu vì sao, vào được bồn mới là giếc ta đã tung ra một lượng chất thải nhiều đến té ngữa. Nó có vẻ khoan khoái phóng ra những thỏi phân tròn và dài như thanh bút chì con, loại bút người ta vẫn dùng kèm sổ tay bỏ túi.

-Mầy to gan đấy nhé, Funakichi !

Shiomura thì thầm, tưởng như không có ai nghe, chẳng ngờ vợ đang đứng sau lưng.

-Uả, ba đặt tên nó là Funakichi à ?

Anh ta nghe mà phát lãnh.

Ngoài cửa có tiếng người thu tiền báo bấm chuông. Người thu tiền cho tờ Asahi là một bà đứng tuổi, chững chạc, bấm chuông nhẹ nhàng mà ăn nói cũng nhỏ nhẻ, còn người của Yomiuri lúc nào cũng bấm loạn lên gần hỏng máy, làm chuông reo inh cả tai.

Bồn cá được đặt tạm thời chỗ cửa ra vào trên cái tủ giày guốc. Funakichi hình như không ưa cái ồn ào của người thu tiền cho báo Yomiuri, mỗi lần người ấy đến, nó cứ lồng lộn quậy tung thiếu điều muốn vọt khỏi bồn.

Chỗ cửa vào nước tung toé khắp. Có đem giẻ lau ra thấm ngay đi nữa thì trên bậc thềm lên nhà bằng gỗ tếch (teak) và cả bức tường, vẫn còn đầy vết tróc loang lổ có lẽ do chất hóa học dùng để khử nước còn sót lại. Shiomura cay chuyện này lắm vì hồi cất nhà, thợ khuyên cứ dùng ván ép nhưng lấy cớ tiền đường là chổ quan trọng trong nhà nên Shiomura chịu khó chi thêm để gắn danh mộc cho bằng được. Dầu không nghĩ Tsuyuko tìm cách rửa hận tình kiểu này nhưng anh ta vẫn không thể dằn nổi bực dọc và có cảm tưởng huyết áp mình đang lên cao đến nơi.

Nuôi cá mới khó nhọc làm sao. Phân đã nhiều và đồ ăn thừa thối đi dễ làm đục nước. Nước mà bẩn thì thể nào Funakichi cũng hích mõm vào thành bồn kêu long cong, phun ra hút vào những bong bóng nhỏ li ti, như thể tìm dưỡng khí để thở. Nếu mồi dưới dạng viên thì chả có vấn đề trên nhưng coi bộ nó không thích loại này. Mồi phải quệt vào đầu ngón tay đưa cho thì giếc ta mới xơi cho nhưng cứ rỉa xong nó lại đánh rơi ra đục cả nước.

Mamoru mua được một quyển " bách khoa toàn thư" dạy đủ điều về cá giếc đem về nghiền ngẫm. Học hỏi thế nào không biết, một hôm nó bỗng mạnh miệng phát biểu : " Funakichi có họ hàng với chúng mình đấy nhé !" làm bố nó nghe giật cả mình ! Hỏi lý do mới biết ra thế này : cá không có chân nhưng thay vào đó, chúng nó có vây có kỳ và thuộc vào loại động vật có xương sống dưới nước, giống như tổ tiên nhân loại là động vật có xương sống trên cạn. Theo quan điểm thuyết tiến hóa thì cá phải gần gũi với người hơn một số động vật bốn chân trên cạn khác.

Nghe người ta kháo về mình như thế, Funakichi làm ra vẻ mặt hết sức trầm tư như thầm bảo : " Các cậu nghĩ gì, làm gì, tớ đều biết hết ! "

Thế thì con cá này dám biết cả việc Shiomura không muốn mắc cở vì hát Karaoke sai nhịp, đã đi mua sách nhạc về nhờ Tsuyuko tập cho bài " Thuyền Ca " nổi tiếng của nữ ca sĩ Yashiro Aki. Nó làm gì không từng chứng kiến cảnh Shiomura trần truồng như nhộng từ bồn tắm bước ra, vờ múa Thái Cực Quyền làm trò cho Tsuyuko cười, rồi bất ngờ ôm ghì lấy cô nàng kéo lên giường.

Cái may của Shiomura là có người vợ tính ít nghĩ ngợi xa xôi như Miwako. Lúc con cá mới vào nhà, cô ta còn e dè đôi chút nhưng quá ba hôm thì đã coi nó chẳng khác một chú cá vàng tình cờ mua được vào dịp đi hội đền chùa nào đó và chăm sóc nó bình thường, không đặt lại vấn đề gì nữa.

Ghét cay ghét đắng con cá có lẽ mỗi mình Mayumi. Lấy cớ từ ngày có cá nhà cửa cứ tanh rình nên nó tuyệt đối chạy mặt con giếc. Thay vì nhìn mặt cá, nó hay chầm chập nhìn mặt Shiomura và kiếm chuyện với bố.

Lúc lên sở thì không sao nhưng mỗi khi có nhà, ngồi vào phòng khách là Shiomura đã thấy mệt. Đặc biệt những lúc cả nhà đông đủ quanh bàn ăn, tầm mắt anh ta cứ vương vướng cái bồn nước chứa chú giếc nằm xế ngang chỗ đặt ti-vi.

Ngoài bốn người, gia đình họ bây giờ như có thêm một mống, hay đúng hơn, một thành viên nữa, nên cuộc sống không còn êm ả. Chắc tại chừng đó mà gân cổ bên tay mặt Shiomura, cùng hướng với chỗ đặt bồn cá thường bị trẹo gân. Miwako vừa xoa bóp cổ cho chồng vừa đề nghị :

- Hay mình đổi cái bồn cá qua chổ khác đi ba !

- Ăn thua gì tới cái bồn !

- Thiệt không ? Chứ tại sao em cứ thấy mắt ba không lúc nào chịu rời con cá giếc !

Nàng bấm vào huyệt mạnh đến nổi Shiomura phải cất tiếng kêu đau, giật nẩy người.

Shiomura uống bia hết biết ngon, tan sở cũng chẳng muốn về nhà.

Tròng mắt đen bóng như bọc giấy ny-lông của Funakichi vẫn lạ lùng khó hiểu, Shiomura chịu không biết được nó đang nghĩ gì. Mắt của Miwako cùng hơi lồi lồi nâu nâu và cũng khó thăm dò y như mắt con giếc. Cả đến cặp mắt của Tsuyuko mà anh ta cảm thấy đang lởn vởn đâu đây, Shiomura cũng chẳng biết nó chứa những gì bên trong.

Đúng một tuần sau từ hôm chủ nhật con cá giếc vào nhà, Shiomura rủ thằng Mamoru tản bộ với mình.

- Hay cha con ta đi chơi phất phơ ở mấy con phố con chưa tới bao giờ đi. Chịu không ?

Anh ta hỏi thì nó đáp :

- Chịu chứ ba !

Thế rồi hai người lẳng lặng lấy chuyến buýt chạy từ Ikebukuro để xuống trạm Shiinamachi. Đó là nơi có căn hộ của Tsuyuko.

Chính Shiomura cũng không giải thích nổi lý do gì xui anh ta hành động như vậy. Dắt đứa con trai đi đến nhà của người đàn bà mình đã chia tay là việc sẽ có hậu quả khôn lường, anh ta không phải không biết. Biết thì biết mà không làm lại ray rứt mãi.

Mamoru vẫn ít lời như mọi khi, lặng thinh bước theo chân bố nó. Shiomura nhận ra ngay cái siêu thị nhỏ quen biết năm xưa, cả tiệm rau quả, cả hàng cá nữa. Bên cạnh nhà bán áo kimono là tiệm bán chè, trước cửa vẫn thoang thoảng hương chè sấy khô như một năm về trước. Shiomura cảm thấy những cảnh vật đó như đang xát muối vào vết thương lòng.

Anh ta bỏ con đường lớn, buồn rầu lê bước về cái ngõ hẻm dẫn lên khu chung cư. Cái ngõ này anh ta đã đi qua bốn mươi hay năm mươi lần rồi ấy nhỉ. Bây giờ ngộ nhỡ Tsuyuko bất chợt từ trong căn hộ kia tình cờ chạy ra gặp thì ăn nói thế nào đây? Shiomura không tìm ra lời giải.

Đi lại chổ này cả năm thì thế nào hàng xóm trong khu chung cư cũng có người nhớ mặt. Để khỏi phải đụng độ họ, Shiomura bèn vòng bên hông nhà. Vị trí căn phòng của Tsuyuko là cái cửa sổ thứ hai trên tầng hai đếm từ phía cuối dãy.

Tsuyuko hình như đã dọn đi đâu. Cứ thấy mấy thứ quần áo giặt phơi ngoài cửa sổ thì đoán chừng được là đồ của một cặp vợ chồng trẻ tuổi mới ngoài hai mươi có con nhỏ.

Shiomura chợt thấy thằng Mamoru đang ngước mắt ngó theo mình về hướng cửa sổ nhà Tsuyuko. Mamoru lảng thật nhanh qua hướng khác nhưng vẫn không nói không rằng.

Đến mức nầy phải ngừng.

Biết rằng vượt qua giới tuyến sẽ đâm ra nguy hiểm, nhưng Shiomura tựa hồ muốn hành hạ chính mình thêm chút nữa. Đưa thằng Mamoru, người chăm sóc cá, tới đây là để chôn vùi dấu vết cái bãi chiến trường đầy kỷ niệm của một năm về trước. Làm như vậy còn tỏ được lòng cảm kích đối với công lao nuôi nấng con cá giếc của nó. Cũng như chuộc hết tội lỗi đã gây ra cho Tsuyuko.

Shiomura vượt qua nhà tắm công cộng, bỏ thêm một căn, bước vào quán nước bên cạnh. Ngày ấy, mỗi khi cùng Tsuyuko đi tắm về, hai người thế nào cũng vào tiệm này.

Ông chủ quán tuổi ngoại sáu mươi vẫn ngồi nguyên ở cái chỗ của một năm về trước, với bộ mặt cố hữu, trong tay cầm tờ báo đua ngựa. Nhận ra Shiomura, ông ta phất tay lên định nói điều gì nhưng vừa thấy có thằng Mamoru đi sau mới bước vào, lại hạ tay xuống.

Shiomura ngồi đúng chỗ xưa kia vẫn ngồi với Tsuyuko. Anh ta quay lại nói với Mamoru thật to như cố tình để ông chủ quán nghe được:

- Pa-pa xin ly cà phê, con uống gì con ?

- Xô-đa !

Ông chủ quán nhướng mắt nhìn Shiomura kinh ngạc. Tsuyuko hồi đó lúc nào cũng gọi xô-đa.

Hai cha con im lặng nhấp cà phê và xô-đa. Chủ quán làm bộ chăm chú đọc báo cá ngựa nhưng lâu lâu cứ liếc liếc hai bố con.

- ………có mạnh giỏi không hở ta ?

Vừa chìa tiền ra trả, Shiomura vừa đặt câu hỏi.

Anh ta cắt mất hai chử Người đó…đáng lẽ phải được đặt ở đầu câu nhưng ông chủ quán đủ tinh tế để hiểu ra :

-Thì chắc cũng mạnh giỏi làm ăn chớ gì há !

Một năm đã trôi qua từ ngày anh ta không đến nữa, Tsuyuko sinh sống ra sao. ? Cô ta có tìm được người đàn ông nào thay thế vào chỗ anh để dắt cô đi nhà tắm, rồi cùng ghé tiệm cho cô nhấp một ly xô-đa trên đường về ? Shiomura còn muốn tìm hiểu thêm nhưng thấy sau khi thối tiền, ông chủ quán lại chúi mũi vào trang báo nên đành thôi. Chỉ nhìn vẻ mặt ông quán, anh ta có thể tin tưởng rằng Tsuyuko không oán hận anh bao nhiêu. Chẳng qua tình thế bắt buộc, anh ấy đành xử sự như thế thôi. Khi dọn nhà ra đi, Tsuyuko chắc chỉ giận dỗi đôi chút , với cái tâm tình muốn nhắn nhủ " Thôi, thay em mà nuôi Funakichi đi nhé ! " rồi lặng lẽ đem con giếc bỏ vào nhà anh ta chăng? Tưởng tượng như vậy cho đỡ khổ nhưng thực sự có mong gì hơn đâu. Một người lúc nào cũng biết tạo niềm vui cho mình như Tsuyuko thì phải biết cách xử trí để thoát thân khi gặp cảnh khổ chứ ! Mình sẽ hết lòng hết dạ nuôi con cá, cho nó sống hết đời. Ngày nào không nuôi nổi nữa thì đem nó về vùng Kasumi-ga-ura, quê hương của Tsuyuko, mà phóng sinh. Shiomura nghĩ lan man như vậy. Cái ngày phải đi thả Funakichi, anh ta định bụng sẽ không báo cho vợ lẫn Mayumi mà chỉ kéo theo Mamoru, lại chỉ hai bố con thôi.

Trên đường về, Mamoru giữ nguyên im lặng.

Nhớ hồi mới lên năm thì phải, ba nó có dẫn đi xem một trận dã cầu. Lúc về đến nhà, bà mẹ hỏi thăm:

- Mamoru, chớ cu với ba đi đâu mới về đó ?

-Ti-vi.

Kiểu trả lời cộc lốc lần ấy của nó đã trở thành giai thoại trong nhà. Hôm nay, không biết nó sẽ trả lời sao đây ! Lúc ấy chắc Shiomura sẽ đau nhói trong tim thêm lần nữa.

Còn đang chìm trong giòng suy tưởng thì hai bố con đã về đến nhà, để thấy Funakichi đang ngửa trắng bụng, lềnh bềnh trong bồn.

- Hai bố con vừa ra khỏi nhà, nó liền ngoi đầu lên khỏi mặt nước, hụp lên hụp xuống. Tưởng nó chỉ ngụp lặn như thế thôi thì người nó bỗng xoay ngang ra rồi miệng trớ ra không động đậy gì nữa.

Mẹ nó giải thích là bởi không biết đối phó cách nào đành để nguyên xi đợi bố con về, Mamoru nghe mà như không muốn tin, đưa mắt lườm mẹ.

Funakichi nổi lềnh bềnh ra thế rồi mà cặp mắt vẫn mở thao láo tròn xoe như con cá chép vẽ treo đầu cây nêu (3). Nó nằm ngửa, lặng lờ nhàn tản. Những lớp vẩy hình cánh quạt chồng lên nhau hãy còn tươi như rmàu ráng chiều chưa nhạt.

Shiomura nghe tiếng dương cầm chợt im bặt thì đã thấy con Mayumi đến đứng bên cạnh.

- Giống cá giếc lúc chết có ồn ào không nhỉ ? Tưởng con giếc này phải đau đớn khổ sở nghiêng qua lật lại bắn tung nước ra chứ. Hoàn toàn không là không.

Shiomura tỉnh táo như chẳng có gì, vừa nói vừa cười nhẹ :

- Tại nó không muốn để lại di chúc mà !

Ngậm ngùi cho Funakichi thì có nhưng Shiomura cũng cảm thấy mình được giải phóng khỏi bị Tsuyuko ám ảnh, và cái niềm vui thoát nạn lấn át cả nỗi buồn. Anh ta nhớ có thời tưởng tượng Tsuyuko đã ra biển tự trầm vì mình và xác cô trôi dạt nơi nào đó ở vùng Kasumi-ga-ura, nhưng rồi tự cười mình hãy còn mang cái lòng tự ái hão của một gã đàn ông và vội xua ý nghĩ ấy qua một bên.

Thằng Mamoru ở đâu xen vào:

-Má có tống thuốc giặt hay thứ gì vô bồn cá không đó, má !

- Đồ khùng. Má mắc mớ gì làm chuyện đó hở ? Cái thằng vớ vẩn !

Đằm tính như Miwako mà mắt cũng long lên sòng sọc, chỉ còn trơ mỗi lòng trắng. Rồi bỗng trở lại giọng nói ngày thường, quay ra hỏi con :

-Thế nãy mầy với bố đi đâu ?

Mamoru không trả lời, cho tay vào bồn, khẽ ấn vào người con cá giếc.

Con vật nằm nghiêng nghiêng nhưng nó hết là cá rồi. Nó đã thành một vật gì khác, khi nổi khi chìm.

-Nầy, thế nãy mầy với bố đi đâu?

Một lần nữa, Mamoru lại cho tay vào lay lay con cá giếc rồi ấn nó chìm thật sâu dưới nước.

-Gâu gâu !

Nó nhại giọng chó sủa.

Dịch xong ngày 17/06/2003

Nguyễn Nam Trân

Chú thích

(1) Không rõ tác giả định đề cập tới ai, Robert Browning (1812-1889) hay vợ ông ta, Elizabeth Barrett Browning (1806-1861), cả hai đều là thi nhân người Anh.

(2) tạm dịch chử Roller Skate

(3) Koinobori: cá chép bằng giấy hay vải treo trên cây nêu tre ngày Tết Đoan Ngọ để chúc các bé trai khoẻ mạnh, chóng lớn. Giếc ( Funa = Crucian ) trong bài là một loại cá thuộc họ Chép (Koi = Carp).

(4) Yoshida Shigeru (1878-1967), chính khách Nhật Bản thời hậu chiến. Thủ tướng Nhật từ 1948 đến 1954. Người dị tướng, đầu nhọn hàm bạnh nhưng giỏi chính trị, có cá tính mạnh ( "độc diễn" , tạm dịch chử wan-man (one man) của nguyên tác ).

Đảo khỉ

Nguyên tác : Sarugashima

Tác giả : Dazai Osamu

Người dịch : Quỳnh Chi

Hãy tưởng tượng nỗi phiền muộn của tôi sau khi vượt cả một đại dương để tới hòn đảo này. Đảo còn ngủ yên dưới màn sương dày đặc bao phủ, chẳng biết đang là ngày hay đêm. Tôi dụi mắt cố nhìn cho rõ toàn thể diện mạo của hòn đảo. Có vô số những phiến đá to lớn trần trụi dốc dác nằm chồng lên nhau, thỉnh thoảng thấp thoáng thấy có những cửa miệng đen ngòm đang há hốc của các hang động. Không biết đây có phải là núi hay không. Chẳng thấy một ngọn cỏ xanh nào cả.

Tôi lò dò đi bọc theo dưới chân ngọn núi đá.Thỉnh thoảng nghe thấy có tiếng hú ma quái vẳng lại từ một nơi không xa lắm. Không biết đó là tiếng chó sói hay tiếng gấu. Nhưng sau khi đã trải qua những gian nan mệt nhọc trên đường thiên lý, tôi đã trở nên gan dạ, chẳng hề bận tâm vì những tiếng hú ấy, cứ thế đi rảo quanh khắp đảo.

Tôi ngạc nhiên vì phong cảnh trên đảo thật nhàm chán, đến đâu cũng chỉ thấy toàn là đường đá lộc cộc. Bên phải là núi đá, bên trái là những vách đá hoa cương hầu như dựng thẳng đứng, cao vút, áp sát ngay bên cạnh. Con đường ở giữa hai vách núi mà tôi đang đi, bề ngang gần hai thước, cứ mở mãi ra trước mặt.

Mình thử đi tới khi nào không còn đường đi xem nào. Những gian khổ và trăn trở ngày qua giúp tôi giờ có được cái nhuệ khí không biết sợ là gì.

Đi được chừng nửa dậm, tôi lại đang đứng ở địa điểm khi bắt đầu đi. Tôi chợt hiểu đó là một con đường đi vòng quanh núi đá. Chắc hẳn là tôi đã đi vòng quanh tới hai lần cùng một con đường ấy chứ không sai. Tôi mới biết rằng hòn đảo này nhỏ hơn tôi tưởng.

Màn sương dầy đặc loãng dần khiến tôi trông thấy đỉnh núi án ngữ ngay trước trán mình. Có ba đỉnh núi. Ở giữa là một đỉnh núi tròn, có lẽ cao đến gần mười thước. Đỉnh núi này lát những phiến đá phẳng có vân nhiều mầu, triền núi chạy thoai thoải về phía bên trái, tiếp nối với một đỉnh núi nhọn hoắt bên cạnh, phía triền núi còn lại là một vách đá cheo leo dốc dác tuột xuống cho đến khoảng lưng chừng núi thì lại nối tiếp với một cái đồi khá rộng nổi bồng lên. Ở chỗ vách đá ấy có một giòng thác nhỏ rơi xuống cái khe núi bên cạnh đỉnh đồi.

Vách đá gần thác nước thì dĩ nhiên rồi, mà khắp nơi trên đảo cũng đều ẩm ướt xanh biếc vì sương mù. Tôi thấy có hai thân cây. Một cây ở ngay chỗ miệng thác, trông giống như là cây sồi. Trên đỉnh đồi cũng có một thân cây to lớn, hình tướng cổ quái chẳng biết là giống cây gì. Và cả hai cây đều đã héo khô. Tôi đã bâng khuâng ngắm quang cảnh hoang liêu ấy hồi lâu.

Màn sương mỏng tan dần. Ánh mặt trời bắt đầu chiếu xuống đỉnh núi ở giữa. Đỉnh núi còn đẫm sương sáng rực lên. Đó là ánh nắng ban mai. Tôi vẫn còn đủ thư thái để nhận ra đó là ánh nắng ban mai hay nắng chiều. Bây giờ là lúc rạng đông sao nhỉ.

Tôi cảm thấy phần nào sảng khoái, bèn bám vào vách đá mà leo lên đỉnh núi. Đỉnh núi thoạt nhìn thì có vẻ hiểm trở, thế nhưng leo lên rồi mới thấy cũng có từng bậc để đặt chân lên hẳn hoi, không đến nỗi cheo leo lắm. Tôi đã bò đến tận miệng thác nước. Chỗ này có ánh nắng ban mai rọi thẳng xuống, và thấy được cả làn gió nhẹ mơn man trên trán.

Tôi chuyền sang cây gì giống như cây sồi, ngồi xuống đấy. Không biết đây có phải là cây sồi, hay là cây nara hoặc cây momi. Tôi nhìn mãi lên tận ngọn cây. Năm sáu cành nhỏ đã héo, còn chĩa thẳng lên trời, những cành ở gần tầm tay tôi thì đã bị gẫy xơ xác. Thử leo lên xem nào

Mưa tuyết

Đang lên tiếng gọi ta

Có lẽ đó là tiếng gió, tôi bắt đầu leo thoăn thoắt

Gọi ta

Thân phận tù đày

Khi mệt lả thì hay nghe như có nhiều giọng hát đấy mà. Tôi đã lên đến ngọn cây, bèn thử rung những cành cây khô héo trên ngọn cây vài cái

Gọi ta

Số kiếp hẩm hiu

Cành cây khô mà tôi đang đứng bỗng bị gẫy kêu đánh rắc một cái. Tôi bám lấy thân cây, cứ thế mà rơi thẳng tuột xuống đất.

- Bẻ cành hả !

Tôi nghe rõ mồn một giọng nói ấy ở ngay trên đầu tôi. Tôi vịn thân cây đứng lên, đưa mắt đã bị hoa cả lên nhìn quanh tìm nơi phát ra giọng nói ấy. Ồ, tôi bỗng thấy lạnh cả sống lưng. Một con khỉ từ trên vách núi sáng rực dưới ánh nắng mai, đang chậm rãi tuột xuống. Tất cả những gì lâu nay ngủ yên trong tôi, bỗng nhất loạt sáng lóe lên.

- Xuống đây nào. Tớ làm gẫy cành đấy

- Cây ấy là của tớ.

Hắn từ trên vách đá tuột xuống, trả lời tôi như thế, rồi tiến về phía miệng thác. Tôi bèn thủ thế. Hắn nhíu mày làm cái trán bóng lưỡng nhăn lại thành nhiều nếp, đưa mắt nhìn chòng chọc bộ điệu của tôi, rồi cười nhe hàm răng trắng nhởn. Cái cười của hắn làm tôi cáu tiết. Tôi hỏi:

- Nhìn tớ buồn cười lắm sao ?

Hắn đáp:

- Ừ, buồn cười lắm. Đằng ấy vượt biển tới đây hả.

- Ừ.

Tôi vừa nhìn những gợn sóng nước từ phía miệng thác đang sủi lên rồi không ngớt lan xa vừa gật đầu trả lời hắn. Tôi đang hồi tưởng lại lúc còn phải giam mình trong cái thùng gỗ chật hẹp tù túng.

- Tớ cũng không biết gì cả, chỉ có điều là biển rộng lắm phải không ?

Tôi lại gật đầu trả lời hắn:

- Ừ.

- Vậy là cũng như tớ.

Hắn vừa lẩm bẩm thế, vừa vốc nước ở miệng thác lên uống. Không biết từ hồi nào cả hai chúng tôi đã ngồi cạnh nhau.

- Bọn mình cùng quê cả. Chỉ nhìn đằng ấy một cái là tớ biết ngay. Là vì ở xứ chúng mình, tai của ai cũng sáng rực lên.

Hắn nắm tai tôi kéo thật mạnh. Tôi nổi cáu bèn cào vào cánh tay phải tinh nghịch ấy của hắn. Thế rồi chúng tôi nhìn vào mặt nhau mà cùng cười vang. Tôi bỗng cảm thấy rất thoải mái dễ chịu.

Tiếng kêu lanh lảnh vang lên ngay gần chỗ tôi. Tôi ngạc nhiên quay lại thì thấy một bầy khỉ có đuôi to chần chẫn, lông lá xồm xoàm, đang đứng đầy trên đỉnh đồi, cùng hướng về phía chúng tôi mà tru tréo. Tôi đứng vùng lên thì hắn ngăn lại:

- Đừng đừng ! Đừng có quay về hướng đó. Chúng nó là giống khỉ hú. Sáng nào chúng cũng nhìn về phía mặt trời mà hú như thế.

Tôi đứng ngây người ra nhìn. Trên đỉnh đồi nào cũng có những đàn khỉ đang khom người xuống tắm ánh mặt trời.

- Tất cả đều là khỉ à ?

Tôi ngỡ mình đang nằm mơ.

-Đúng thế. Nhưng là giống khỉ khác với bọn mình. Họ khác quê với mình.

Tôi nhìn thật kỹ từng con trong bọn chúng. Có con lông trắng rậm dài mượt phất phơ trong gió ban mai, đang cho khỉ con bú. Có con mặt đỏ gay, cứ ngửng mặt lên trời mà hát bài gì ấy. Có con cong cái đuôi lông vằn vện thật đẹp, đu mình trong nắng. Có con mặt mày nhăn như bị mà cứ lăng xăng đi lại hết chỗ này đến chỗ kia.

Tôi khẽ hỏi hắn:

- Ở đây là đâu thế nhỉ ?

Hắn đáp với ánh mắt u buồn:

- Tớ cũng chẳng biết nữa ! Chỉ có điều là hình như không phải là ở Nhật.

Tôi thở dài:

- Vậy à. Nhưng cây kia hình như là cây sồi Kiso thì phải.

Hắn quay lại gõ bồm bộp vào thân cây đã khô, rồi nhìn lên tận ngọn cây, bảo:

- Không phải đâu ! Cành cây này mọc theo kiểu khác. Vỏ cây thì khi có nắng chiếu vào chỉ hắt lên một màu đùng đục. Vả lại, cây mà không nẩy chồi non thì cũng khó biết được đó là cây gì.

Tôi vẫn đứng yên một chỗ, hỏi hắn, lúc bấy giờ đang đứng tựa vào gốc cây đã héo khô:

- Tại sao cây lại không đâm chồi nhỉ ?

- Tại vì cây đã héo khô từ mùa xuân. Khi tớ tới đây thì đã héo khô rồi. Từ đó tới nay đã qua tháng tư, tháng năm, rồi tháng sáu, tức là đã ba tháng. Không phải là chỉ bị khô héo, mà hình như cũng không phải là cây được trồng theo kiểu cắm xuống đất đâu. Cây không có rễ , chắc là thế. Cây bên kia còn tệ hơn. Bên ấy toàn là một lũ phải gió.

Hắn vừa nói vừa chỉ bọn khỉ hú. Lũ khỉ hú đã hết tru tréo, hòn đảo cũng khá yên tĩnh trở lại.

- Ngồi xuống đây nói chuyện nào.

Tôi ngồi xuống sát ngay bên cạnh hắn.

-Chỗ này tốt đấy chứ ? Trên đảo này thì ở đây là chỗ tốt nhất đấy. Có nắng này, có cây cối này, hơn nữa còn được nghe tiếng nước nữa này.

Hắn vừa nói vừa nhìn xuống giòng thác nhỏ một cách mãn nguyện.

-Tớ ra đời ở vùng gần eo biển phía bắc Nhật bản. Đêm đêm có tiếng sóng mơ hồ vọng về. Tiếng sóng hay lắm. Cứ như là từ từ từ từ mà rót vào lòng mình ấy.

Tôi cũng muốn kể chuyện về quê mình.

-Tớ thì tớ nhớ cây cối hơn là tiếng nước. Vì tớ sinh ra ở tận mãi trong rừng sâu ở vùng núi miền trung nước Nhật. Lá cây có mùi thơm thích lắm.

-Thế thì thích thật rồi. Ai cũng nhớ cây cối cả. Vì thế ở đảo này bất cứ tên nào cũng muốn ngồi ở chỗ có cây, dù chỉ một thân cây thôi.

Hắn vừa nói vừa vạch lông háng ra chỉ cho tôi xem mấy vết sẹo đỏ thẫm :

- Để chiếm được chỗ này, tớ đã phải khổ công như thế đấy.

Tôi nghĩ mình phải rời khỏi nơi đây.

- Tại tớ không biết.

- Được mà, không sao đâu. Tớ ở đây thui thủi có một mình. Từ bây giờ, coi như chỗ này là của cả hai đứa cũng được. Nhưng đằng ấy phải cẩn thận đừng làm gẫy cành nhé.

Sương tan, trời quang đãng hẳn, ngay trước mắt chúng tôi hiện ra một quang cảnh thật lạ lùng. Lá xanh. Màu xanh ngợp cả mắt tôi. Tôi đã nhận ra được lúc này đang vào mùa nào. Ở quê tôi bây giờ là mùa cây chuy ra lá non thật đẹp. Tôi ngửa cổ ngắm những hàng cây lá xanh. Nhưng chỉ một thoáng, giây phút thả hồn mộng mơ ấy đã bị đứt đoạn.

Tôi kinh hoàng giương mắt ra nhìn. Dưới vòm lá xanh có một con đường trải sỏi có vẩy nước trông mát rượi. Những người mắt màu xanh, mặc quần áo màu trắng thật sang trọng, đang lũ lượt kéo nhau đi. Có cả những phụ nữ cắm lông chim trên đầu, nhìn đến lóa cả mắt. Có cả người đàn ông vừa chậm rãi vung vẩy chiếc gậy lớn có bọc da rắn, vừa lần lượt quay sang hai bên hết phải rồi trái mà mỉm cười với mọi người.

Hắn đỡ lấy người tôi, đang mềm nhũn ra vì run sợ, thì thầm thật nhanh bên tai tôi :

- Đừng ngạc nhiên, sáng nào cũng như thế này.

- Có sao không ? Bọn họ đang nhắm vào chúng mình .

Tôi cắn chặt môi dưới, nhớ lại những điều thê thảm đã từng trải từ lúc bị bắt trên núi, cho đến khi được đưa tới đảo này.

- Làm trò đấy. Họ làm trò cho mình xem đấy mà. Cứ yên mà xem, sẽ thấy những điều cũng hay lắm đấy.

Hắn vội vàng nói thế. Rồi một tay vẫn ôm chặt lấy người tôi, một tay chỉ trỏ đây đó trong đám người ấy, hắn giải thích cho tôi nghe : Kia là người vợ, một người đàn bà chỉ biết có hai cách sống: hoặc là làm món đồ chơi cho chồng, hoặc là làm người chỉ huy ông chồng, không chừng là cái rốn của con người cũng có hình dáng như thế. Kia gọi là học giả, là hạng người kỳ cục chuyên sống bằng nghề đưa ra những giải thích chỉ làm phiền cho các bậc thiên tài đã quá cố, hay lên mặt dậy đời cho các bậc thiên tài sắp ra đời; tớ cứ nhìn bọn họ là đã thấy chán ngấy, muốn buồn ngủ rũ cả người ra. Kia là nữ diễn viên, ngày thường điệu bộ đóng kịch còn giỏi hơn cả khi ở trên sân khấu. Ối, cái răng cấm bị sâu của tớ lại nhức lên rồi. Thế còn đấy gọi là địa chủ, đồ nhát gan chỉ lo biện bạch rằng mình cũng lao động tay chân, tớ cứ nhìn cái bộ điệu ấy là thấy nhột nhạt như có con rận bò trên sống mũi. Còn gã đàn ông đeo găng tay trắng ngồi trên chiếc ghế dài đằng kia là cái giống mà tớ ghét nhất. Nhìn kìa, gã vừa xuất hiện là có cơn lốc xoáy toàn phân màu vàng thối hoắc đầy trời đấy là gì.

Những lời hùng biện của hắn tôi chỉ nghe chiếu lệ. Là vì tôi còn đang mải nhìn một cái khác. Đó là bốn con mắt sáng rực như lửa. Những con mắt màu xanh trong vắt của lũ trẻ con của giống người. Từ nãy giờ hai đứa bé này gắng lắm mới nhô đầu lên được khỏi bức tường bằng đá hoa cương xây vây quanh đảo, để dòm vào trong này. Cả hai có vẻ đều là con trai. Gió ban mai thổi vào mái tóc màu vàng ngắn ngủn bờm xờm của chúng. Một đứa mặt đầy tàn nhang, cái mũi đen ngòm. Một đứa có đôi má như cánh hoa đào.

Một lát sau hai đứa bé cùng ngoẹo cổ, ra dáng đang suy nghĩ điều gì. Thế rồi, đứa bé có cái mũi đen ngòm chúm môi nhọn mỏ nói bằng giọng điệu thật ghê gớm điều gì đó vào tai đứa kia. Tôi lấy hai tay lắc người hắn, gọi:

- Chúng nó nói gì thế, nói cho tớ nghe thử. Đứa bé kia đang nói gì thế.

Hắn có vẻ giật mình, ngưng nói ngay lập tức, hết nhìn mặt tôi lại nhìn lũ trẻ đằng kia. Thế rồi, miệng cứ mấp ma mấp máy, hắn trầm ngầm nghĩ ngợi hồi lâu. Tôi cảm thấy có điều gì rất ghê gớm trong thái độ do dự của hắn. Bọn trẻ đã phun ra những lời gì đó dường như rất mãnh liệt về đảo của bọn tôi, rồi biến mất sau bức tường đá, thế mà hắn vẫn còn lúng ta lúng túng, hết gác tay lên trán lại gãi mông, mãi một lát sau hắn mới chậm rãi nói, với nụ cười thậm chí có cả một chút ranh mãnh nơi khóe môi

- Chúng nó chê là : lúc nào đến đây xem, cũng thấy chẳng có gì khác.

" Chẳng có gì khác". Tôi liền hiểu ra hết mọi chuyện. Điều mà tôi ngờ vực đã trúng phóc. " Chẳng có gì khác". Đây là một lời phê bình. Vậy thì kẻ làm trò cho thiên hạ xem, chính là chúng tôi.

- Vậy à. Vậy thì nẫy giờ đằng ấy đã nói dối tớ.

Tôi muốn thoi cho hắn chí chết.

Cánh tay của hắn đang đỡ lấy tôi như siết chặt hơn, hắn đáp :

- Vì tớ thấy tội nghiệp.

Tôi vùi đầu vào lồng ngực rộng lớn của hắn. Tôi thấy xấu hổ cho sự ngu ngốc của mình hơn là tức giận vì lòng tử tế dễ ghét của hắn.

- Đừng khóc nữa. Khóc cũng chẳng làm gì được.

Hắn vừa vỗ nhẹ vai tôi, vừa buồn bã thì thầm.

- Phía trên tường rào bằng đá có cắm một cái biển gỗ dài, thấy không. Mặt sau của tấm biển gỗ quay về phía bọn mình thì nhếch nhác chỉ có vân gỗ nâu đỏ, nhưng phía mặt bên kia của tấm biển ghi như thế nào, đằng ấy có biết không ? Giống người họ đọc những hàng chữ ghi trên ấy. Trên ấy viết rằng " Khỉ có tai sáng rực lên là khỉ Nhật Bản ". À mà không chừng họ còn viết điều gì coi thường mình hơn thế nữa ".

Tôi không muốn nghe điều gì nữa. Tôi thoát ra khỏi vòng tay hắn, chạy bay về phía thân cây héo khô, leo lên đó.Tôi bám chặt lấy ngọn cây, đưa mắt nhìn khắp đảo. Mặt trời đã lên cao. Sương mù trắng xóa ấm áp bốc lên khắp đó đây trên đảo. Cả trăm con khỉ đang nhởn nhơ phơi nắng đùa giỡn dưới khoảng trời xanh. Tôi cất tiếng hỏi hắn, đang gục đầu ở yên một chỗ bên miệng thác :

- Tất cả đều không biết gì cả à ?

Hắn không buồn ngửng lên nhìn tôi, từ dưới đáp vọng lên:

- Biết làm sao được ! Có lẽ chỉ có tớ và đằng ấy biết mà thôi .

- Tại sao không bỏ trốn đi ?

- Đằng ấy định bỏ trốn à ?

- Tớ sẽ bỏ trốn

Lá xanh. Đường trải sỏi. Giòng người lũ lượt.

- Đằng ấy không sợ à ?

Tôi nhắm nghiền mắt lại. Hắn đã nói ra cái điều không nên nói.

Lẫn trong tiếng gió vi vu bên tai, có tiếng hát trầm lắng vẳng lại. Có phải là tiếng hát của hắn ? Tôi thấy âm ấm nơi mí mắt. Đó là bài hát đã làm tôi ngã từ trên cây xuống đất lúc nẫy. Tôi vẫn nhắm nghiền mắt, lắng tai nghe.

- Đừng, đừng, hãy xuống đây nào. Chỗ này tốt lắm. Có nắng chiếu này, có cây cối này, nghe thấy tiếng nước này, và nhất là không phải lo không có cái ăn.

Tiếng gọi ấy của hắn nghe như vẳng lại từ xa, thế rồi cả tiếng cười trầm ấm nữa.

Những mời gọi này cứ như là sự thực. Hay đó chính là sự thực cũng không chừng. Tôi thấy mình mỗi lúc một chao đảo, hoang mang hơn. Thế nhưng, thế nhưng giòng máu, giòng máu ngu xuẩn được nuôi dưỡng từ khi ở trên núi của tôi vẫn một mực kêu to lên rằng :

- .....Không !

Vào giữa tháng 6 năm 1896, văn phòng sở thú thuộc viện bảo tàng Luân Đôn nhận được tin khỉ Nhật bản đã bỏ trốn. Hơn nữa không chỉ một con, mà là hai con.

Nguyên tác : Sarugashima của Dazai Osamu (1935)

Người dịch : Quỳnh Chi ( 27-12-2008)

Tiếng sáo mùa anh đào trổ lá

Nguyên tác : Hazakura to mateki

Tác Giả : Dazai Osamu

Người dịch : Quỳnh Chi

Bà cụ ấy kể rằng...

Cứ mỗi độ hoa anh đào tàn rụng rồi cây anh đào ra lá, tôi thường nhớ lại chuyện xảy ra cách đây đã ba mươi lăm năm trước, khi cha tôi còn sống. Cả gia đình tôi, - tuy nói là cả gia đình nhưng lúc ấy mẹ tôi đã qua đời từ bảy năm trước, lúc tôi mười ba tuổi - chỉ còn lại ba người, gồm cha tôi với tôi và cô em gái. Năm tôi mười tám tuổi, em gái tôi mười sáu, cha tôi được bổ làm hiệu trưởng một trường trung học, ở một thành phố cổ kính có khoảng hai vạn dân trong tỉnh Shimane nằm trên bờ biển Nhật bản. Vì không thuê được ngôi nhà nào đàng hoàng, chúng tôi đành thuê hai căn phòng ở sân sau, trong khuôn viên một ngôi chùa dựng lẻ loi cách xa thành phố, gần chân núi, và ở đấy khoảng sáu năm, đến khi cha tôi phải thuyên chuyển về trường trung học Matsue. Tôi lập gia đình là vào khoảng sau khi tới Matsue, vào mùa thu năm tôi hai mươi bốn tuổi. Thời bấy giờ lấy chồng vào tuổi ấy là đã ế muộn.

Phải chi mà em gái tôi khỏe mạnh thì tôi cũng đỡ nặng lòng được phần nào, nhưng em gái tôi chẳng giống tôi, em rất đẹp, mái tóc thật dài, giỏi giang khả ái, chỉ có điều là ốm yếu quá. Em đã qua đời sau khi gia đình tôi dọn tới thành phố cổ kính ấy, vào mùa xuân năm thứ hai ở đây, năm tôi hai mươi và em tôi mười tám tuổi.

Chuyện xảy ra vào khoảng thời gian ấy.

Từ trước đó ít lâu, em gái tôi đã có vẻ sẽ không qua khỏi được cơn bệnh. Bệnh lao thận là một bệnh nan y, khi biết được thì cả hai trái thận đã bị hỏng hết. Bác sĩ cũng đã cho cha tôi biết rõ rằng người bệnh chỉ còn cầm cự được trong vòng một trăm ngày nữa. Nghe đâu đã vô phương cứu chữa.

Một tháng, rồi hai tháng trôi qua, chẳng mấy chốc sẽ đến gần ngày thứ một trăm, chúng tôi chỉ còn biết bó tay trơ mắt nhìn. Em gái tôi vẫn không hay biết gì cả, có vẻ hơi khỏe, tuy rằng suốt ngày nằm liệt giường, thế nhưng em vẫn vui vẻ ca hát, cười đùa, vòi vĩnh với tôi, khiến tôi càng thấy lòng nặng trĩu, đau xót như thể có kim châm khắp người, và tưởng chừng như muốn phát điên lên được khi nghĩ đến một điều chắc chắn sẽ phải đến, là chỉ trong vài mươi hôm nữa thôi, em sẽ lìa đời. Tháng ba, tháng tư, tháng năm..Vâng, vào giữa tháng năm, tôi không thể quên được ngày hôm ấy.

Khắp đồng đất núi đồi phủ mầu xanh của lá non, trời ấm áp đến độ muốn cởi trần ra tắm nắng. Màu lá xanh mơn mởn rực rỡ đến chói cả mắt, tôi một mình nghĩ ngợi miên man, một tay để vào giữa đai áo obi quấn quanh bụng, cúi gầm mặt xuống, lầm lũi bước theo những con đường đất, vừa đi vừa nghĩ tới nghĩ lui đủ điều, nhưng tất cả đều bế tắc không có lối thoát làm tôi muốn nghẹn thở. Tôi bước đi mà lòng nặng trĩu muộn phiền.

Thùng ! Thùng ! ...

Từ dưới đáy sâu thẳm của địa tầng mùa xuân, dường như từ lớp đất đã có từ hằng chục ngàn tỉ năm trước, đang vọng về không ngớt những tiếng dội nặng nề kinh hoàng như tiếng trống dữ dội vang lên từ đáy địa ngục. Tôi không hiểu những tiếng động khủng khiếp đó là tiếng gì, và thực sự tưởng chừng mình sắp mất trí. Tôi đã đứng sững lại như chôn chân một chỗ, rồi đột nhiên ngã quỵ xuống, ngồi bệt trên đồng cỏ mà bật khóc nức nở.

Về sau, tôi mới biết rằng những âm thanh khủng khiếp lạ lùng đó chính là tiếng súng đại bác bắn đi từ các chiến hạm Nhật bản trong trận đại chiến trên biển. Lúc ấy đúng là lúc đang diễn ra đợt tấn công ồ ạt nhằm tiêu diệt hạm đội Ban Tích của Nga (*), dưới sự chỉ huy của đề đốc Togo. Năm nay lại sắp đến ngày kỷ niệm này của hải quân. Tiếng súng đại bác ấy chắc hẳn đã vang dội khắp thành phố cổ kính trên bờ biển, mọi người chắc đã hoảng loạn tưởng chừng dưới gầm trời này không còn chỗ dung thân. Nhưng lúc ấy tôi nào hay biết gì đâu, chỉ lo nghĩ chuyện của em gái đến gần như muốn phát cuồng, đã tưởng những tiếng động ấy là tiếng trống từ địa ngục vọng về báo điềm chẳng lành, đã ở trên đồng cỏ mà ôm mặt khóc ròng mãi đến lúc chiều sắp tàn, mới đứng lên quay về chùa, thẫn thờ như người mất hồn.

-Chị ơi

Em tôi gọi. Lúc ấy, em tôi đã kiệt sức, gầy xơ xác, có vẻ như cũng đã lờ mờ hiểu ra rằng mình chẳng còn sống được bao lâu. Em không còn kiếm chuyện vòi vĩnh tôi những điều vô lý như trước, khiến tôi càng thêm đau lòng.

-Chị ơi, lá thư này đến từ bao giờ thế ạ ?

Tôi giật mình, buồng tim đau nhói, và cảm thấy rõ là mặt mình đang tái hẳn đi.

-Thư đến từ bao giờ thế hả chị ?

Em tôi có vẻ như hồn nhiên, hỏi.

Tôi vội chấn chỉnh tinh thần trở lại, đáp:

-Vừa mới đến lúc nãy, lúc em đang ngủ. Vừa nãy em đang ngủ mà cười đấy. Chị bèn lén nhét bức thư xuống dưới gối cho em. Em không biết gì cả à ?

-Vâng, em không biết gì cả chị ạ.

Em như sáng rực lên trong căn phòng mờ tối lúc bóng chiều đang ập xuống, nhoẻn miệng cười xinh.

-Chị ơi, em đọc thư này rồi. Lạ quá. Em không biết người này là ai cả chị ạ.

Làm sao lại có chuyện không biết chứ. Tôi biết người gửi thư đó là một người đàn ông tên M.T. Tôi biết mà. Không, tôi chưa gặp người này bao giờ, nhưng mới năm sáu hôm trước, khi dọn tủ cho em, tôi đã tìm thấy trong góc ngăn kéo một bó thư được buộc lại bằng sợi ruy băng, giấu ở trong ấy. Tuy biết là không nên, nhưng tôi đã cởi ruy băng và lén đọc hết. Có độ ba mươi bức thư, tất cả đều là thư của M.T.. Thật ra, ngoài bì thư không hề ghi tên M.T. Nhưng trong thư thì có ghi rõ tên người ấy. Còn ngoài phong bì, ở chỗ tên người gửi, có ghi tên nhiều người con gái. Mà tất cả đều là tên các bạn gái của em tôi. Cho dù có nằm mơ, cả tôi lẫn cha tôi đều không thể ngờ rằng em gái tôi đã thư từ qua lại với bạn trai nhiều đến thế này.

Chắc hẳn là người tên M.T. ấy đã cẩn thận hỏi em tôi, để biết được bao nhiêu là tên các bạn gái của em, rồi lấy tên của hết người này đến người kia mà gửi thư cho em tôi. Tôi phải thầm phục cho sự táo bạo của tuổi trẻ, và đã sợ run bắn cả người lên, khi nghĩ nếu cha tôi hay được thì không biết sự thể sẽ ra sao. Tuy nhiên, tuần tự đọc theo ngày tháng của các bức thư ấy, tôi thấy lòng mình cũng mỗi lúc một lâng lâng rộn rã, thỉnh thoảng tôi còn bật cười khúc khích một mình vì thấy thật đáng yêu, và cuối cùng như thấy cả một khung trời bao la vừa mở ra quanh mình.

Lúc ấy tôi mới tròn hai mươi tuổi, với biết bao nỗi niềm trăn trở thầm kín không sao nói được nên lời của người thiếu nữ. Như một giòng suối cuồn cuộn chảy trong khe núi, tôi đã đọc ngấu nghiến những bức thư ấy, chừng ba mươi bức, cho đến bức thư cuối cùng viết vào mùa thu năm ấy, thì bất giác tôi đã đứng bật lên. Cảm giác như có sét đánh ngang tai chắc hẳn là như thế. Tôi giật bắn cả người suýt bổ ngửa. Tình cảm giữa em gái tôi và người kia không còn là một mối tình diễm tuyệt, mà sau đó đã thành ra nhơ nhớp. Tôi đã đốt những lá thư ấy, đốt hết không còn một bức nào. Vì M.T. là một thi sĩ nghèo nàn sống trong thành phố cổ kính ấy, khi biết em gái tôi bị bệnh hắn đã hèn hạ bỏ rơi em, thản nhiên viết cho em thật tàn nhẫn rằng "Thôi, chúng ta hãy quên nhau đi ", để rồi sau đó, hắn không còn viết cho em tôi một bức thư nào nữa. Nếu tôi cứ im lặng suốt đời không hé một lời nào, em gái tôi sẽ từ giã cõi đời như một cô gái xinh đẹp thơ ngây mãi mãi. Nếu tôi chôn chặt vào đáy lòng mình nỗi khổ đau này thì sẽ không một ai hay biết. Nhưng nay tôi đã biết rõ sự thực và hơn nữa vì thương em, tôi đã tưởng tượng ra không biết bao điều, lòng tôi cũng tràn ngập một cảm giác vừa ngọt ngào cay đắng, vừa đau đớn xót xa. Nỗi đau thương này chính là địa ngục trần gian mà chỉ những người con gái đến tuổi dậy thì mới hiểu được. Tôi đã đau khổ một mình như thể chính tôi đã rơi vào cảnh ngộ bẽ bàng ấy. Lúc ấy, quả thật là tôi cũng hơi không được bình thường.

-Chị ơi, chị đọc thử xem. Thư viết gì mà em chẳng hiểu gì cả.

Tôi bỗng thấy em giả dối đến dễ ghét.

-Chị đọc được à ?

Tôi khẽ hỏi, lúng túng đỡ lấy bức thư từ tay em gái mà tay tôi run lẩy bẩy. Tôi không cần mở ra đọc, cũng đã biết rõ từng câu trong bức thư này. Nhưng tôi phải làm ra vẻ thản nhiên mà đọc. Thư viết như sau. Tôi chẳng cần nhìn kỹ vào bức thư, cất tiếng đọc :

Hôm nay, tôi viết thư này để xin em tha lỗi. Sở dĩ mãi cho đến hôm nay tôi đã không gửi thư cho em, tất cả đều vì tôi đã không có đủ tự tin. Tôi nghèo và bất tài. Chỉ cho một mình em thôi, tôi cũng chẳng làm được gì. Tôi giận cho sự bất lực chẳng làm được gì của chính mình, mà chẳng có gì ngoài những lời, chỉ có những lời, những lời không chút giả dối, chỉ có lời nói để chứng minh cho tình tôi đối với em. Tôi không thể quên em một ngày nào, dù ngay cả trong mơ. Nhưng rồi tôi cũng chẳng làm gì được cho em. Tôi khổ vì thế, nên tôi đã nghĩ đến chuyện chia tay với em. Em càng khổ và tình tôi dành cho em càng sâu nặng, tôi lại càng chẳng dám lại gần em. Em có thấu hiểu cho chăng ? Tôi nói không chút ngụy biện che dấu điều gì. Tôi đã nghĩ rằng phải làm như thế mới đúng. Thế nhưng nay tôi mới biết rằng mình đã lầm. Rõ ràng là tôi đã sai lầm.

Tôi xin lỗi em. Vì rốt cuộc đó chỉ vì sở dục của riêng mình, chỉ vì tôi muốn tỏ ra với em rằng tôi là một con người thật vẹn toàn.

Lâu nay tôi vẫn tin rằng chúng ta bất lực đến đáng buồn, chẳng làm được gì cả, vì vậy cách xử sự khiêm tốn đẹp đẽ chân thật nhất là trao gửi cho nhau những lời nói chân thành, nên cố gắng thực hiện tất cả những gì trong khả năng của mình. Dù một việc nhỏ nhoi nhất cũng quý. Tôi tin rằng nếu có thể gửi tặng không chút ngượng ngùng dù chỉ một bông hoa cỏ ngàn phương, đó cũng là một thái độ can đảm, là nam nhi chi chí.

Tôi sẽ không chạy trốn nữa. Tôi yêu em. Ngày ngày tôi sẽ làm thơ gửi đến em, và ngày ngày tôi sẽ đến bên bức tường rào nhà em để huýt sáo cho em nghe. Ngay ngày mai, lúc 6 giờ tối, tôi sẽ huýt sáo một khúc quân hành để tặng em. Tôi huýt sáo giỏi lắm nhé. Lúc này đây, sức tôi chỉ làm được có thế thôi. Em đừng cười tôi. À mà không, em cứ cười đi. Em hãy khỏe lên. Tôi tin chắc là Chúa vẫn âu yếm nhìn chúng ta từ đâu đó. Cả em và tôi đều là những đứa con yêu của Người. Chắc chắc rồi chúng ta sẽ có được một cuộc hôn nhân đẹp đẽ.

Tôi đợi đã từ lâu

Năm nay hoa đào nở

Nghe nói màu trắng xóa

Nào hay hoa đỏ hồng

Thôi, tôi đi học đây. Mọi chuyện rồi sẽ xuôn sẻ. Hẹn ngày mai nhé.

M.T.

-Chị ơi, em biết...

Em cất giọng trong trẻo thì thầm

-Em cảm ơn chị. Thư này, chị viết phải không.

Tôi xấu hổ quá, chỉ muốn xé vụn lá thư ấy thành trăm ngàn mảnh, tưởng chừng như muốn vò đầu bứt tóc mình. Có lẽ tâm trạng bứt rứt đứng ngồi không yên là như thế này. Tôi đã viết bức thư ấy thực. Biết được em gái mình đang đau khổ, tôi đã nghĩ cách từ nay cho đến ngày em tôi chết, ngày ngày tôi sẽ bắt chước nét chữ của M.T. để viết thư, dù vụng về cũng cố làm cho được bài thơ theo thể waka, và định đến 6 giờ tối sẽ lẻn ra ngoài bức tường rào mà huýt sáo.

Thật là xấu hổ. Tôi xấu hổ quá, vì đã viết một bài thơ thật vụng về. Sự thể quá bất ngờ nên tôi đã không sao đáp lại lời em được.

-Chị ơi, chị đừng lo, không sao đâu.

Em gái tôi có vẻ thản nhiên lạ lùng, và mỉm cười đẹp đến thánh thiện.

-Chị ơi, chị đã thấy bó thư buộc ruy băng màu xanh lục phải không ? Đấy chỉ là thư giả vờ thôi chị ạ. Mùa thu năm kia, em buồn quá nên đã tự mình viết những bức thư ấy, viết tên mình vào chỗ người nhận, rồi đem đi gửi. Chị đừng cười em nhé.

Tuổi xuân thật là quý chị ạ. Từ khi bị bệnh em mới hiểu rõ như thế. Ai lại tự mình viết thư cho mình, sao mà tội lỗi, thảm hại và ngu ngốc thế. Phải chi mà em đã được thực sự giao du với một người con trai ở ngoài đời. Em muốn được ôm thật chặt vào lòng. Chị ạ, cho đến giờ, em chưa từng nói chuyện với người con trai nào, nói gì tới có người yêu. Chị cũng thế phải không? Chị ơi, chị em mình nhầm rồi. Mình đã ngoan ngoãn quá. Ôi, em không muốn chết. Em thấy tội nghiệp cho đôi tay, cho những ngón tay, và mái tóc mình. Em không muốn chết, chị ơi, em không muốn chết !

Lòng ngổn ngang với biết bao tình cảm vừa buồn, vừa sợ, vừa vui, vừa ngượng, tôi chẳng còn biết mình đang như thế nào nữa, chỉ còn biết áp má mình vào gò má gầy guộc của em gái, mặc cho nước mắt ràn rụa.

Tôi khẽ ôm em vào lòng. Đúng lúc ấy tôi nghe thấy có tiếng huýt sáo, thật nhỏ và mơ hồ, nhưng đúng là tiếng huýt sáo khúc quân hành.

Em gái tôi cũng lắng tai nghe. Tôi ngước nhìn đồng hồ thì thấy lúc đó đúng 6 giờ. Nỗi kinh hãi không sao tả xiết khiến chúng tôi cứ ôm chặt lấy nhau, không dám cử động, tai lắng nghe khúc quân hành lạ lùng vẳng lại từ sau vòm lá anh đào trong vườn

Có Chúa. Chắc hẳn là có Chúa. Lúc ấy tôi đã tin như thế. Em tôi đã qua đời sau đó ba hôm. Bác sĩ cũng lắc đầu lấy làm lạ. Có lẽ vì em tôi đã qua đời thật nhẹ nhàng và nhanh chóng quá. Nhưng tôi thì lúc đó tôi không lấy gì làm lạ, vì tin rằng tất cả đều theo ý Chúa.

Nhưng giờ đây, thật là xẩu hổ vì ngày càng có tuổi, càng dễ tối mắt lại bởi vật dục. Có lẽ vì không còn vững lòng tin vào Chúa như xưa nữa, nên tôi đã đem lòng ngờ vực rằng tiếng huýt sáo ấy không chừng là của cha tôi. Có lúc tôi đã nghĩ rằng, có thể đó là cha tôi, khi đi làm về, ở phòng bên cạnh đã nghe trộm được câu chuyện của hai chị em tôi, nên người mủi lòng thương cho đứa con gái của người mà đã đóng kịch cũng nên. Phải chăng đây là màn kịch duy nhất trong đời cha tôi, tính tình vốn rất nghiêm khắc.

Nhưng không lẽ thật sự là như thế thật sao ? Nếu cha tôi còn sống thì tôi còn có thể hỏi cho ra nhẽ. Nhưng cha tôi đã qua đời, tính đến nay đã mười lăm năm rồi. Không, có lẽ đó là Chúa đã động lòng thương.

Tôi muốn tin như thế cho lòng được thanh thản. Thế nhưng càng ngày càng có tuổi, lại càng dễ tối mắt lại vì vật dục, lòng tin vào Chúa cũng lung lay dần, tôi cũng biết rằng mình nghĩ thế là có tội. .

Tokyo, ngày 20/7/2008

Người dịch : Quỳnh Chi

Theo nguyên tác Hazakura to mateki (1939) của Dazai Osamu.

Chú thích

(*) Ngày 8-2-1904, hải quân Nhật đã tấn công vào hạm đội Ban Tích của Nga trong cảng Lữ Thuận trên bán đảo Liêu Đông, mở đầu cho Chiến tranh Nhật Nga.

Hoa Chúc

Nguyên tác : Kashoku

Tác Giả : Funahashi Seiichi

Người dịch : DTTM

Tiệc cưới của hai họ Sumoto và Hitotsubashi đã đến món tráng miệng. Tiến sĩ H, vị chủ hôn trong buổi tiệc cưới đứng lên đọc một bài chúc tụng khách sáo thường lệ của người chủ hôn. Tiếp theo là những lời chúc mừng cô dâu chú rể của những vị khách như ông B, ông O, ông K. Thế rồi, một người có vẻ như là người xếp trông coi đám bồi bàn của nhà hàng đến sau ghế của tôi, vỗ nhẹ vào vai tôi bảo " Xin mời ". Tôi bèn để khăn ăn xuống ghế, đứng dậy.

Kính thưa quý vị, tôi là Higuma, vừa hân hạnh được phép đứng lên chúc mừng cô dâu chú rể. Giữa hàng quý khách đông đủ các vị thân hào nhân sĩ ngày hôm nay, một kẻ vô danh tiểu tốt như tôi mà cũng dám đứng lên thưa chuyện trước quý vị thì quả là không biết thân phận mình. Nhưng cũng xin quý vị lượng thứ, vì tôi được người dẫn chương trình tiệc cưới hôm nay bảo lên chúc mấy câu, chẳng lẽ tiệc vui mà từ chối thì bất tiện, nên tôi mới dám vô phép thế này. Một lần nữa xin quý vị lượng tình tha thứ.

Ờ hèm ( khẽ hắng giọng ).

Sau khi nghe vị chủ hôn giới thiệu, tôi tin chắc rằng đây quả thực là một mối lương duyên có một không hai. Thế nhưng chẳng dấu diếm gì quý vị, tôi xin thưa rằng người biết rõ nhất về cô dâu chú rể chính là tôi, ngoài tôi chẳng còn ai khác. Tôi nói thế này có thể làm phật ý quý vị, nhưng trong quý vị ở đây, bên nhà trai thì cho dù có biết chú rể, mà chẳng biết gì về cô dâu, còn những vị nào biết cô dâu thì lại hoàn toàn chẳng biết gì về chú rể. Như vậy chẳng phải là quý vị chỉ biết có một chiều thôi sao?

Ngài chủ hôn đã giới thiệu về hai họ và cô dâu chú rể để quý vị quen biết nhau, thì phải chăng cũng nhờ biết rõ cả đằng trai lẫn đằng gái, nên tôi mới được phép đứng lên thưa chuyện với quý vị trong tiệc cưới đêm nay, mới hân hạnh được có vinh dự này. Nếu không thì chuyện đã rõ như ban ngày, là đời nào mà tôi lại được lên chúc tụng cô dâu chú rể, trong một bữa tiệc cưới linh đình trọng thể như thế này.

Ờ hèm ! ( Lại hắng giọng )

Chú rể Sumoto Namio là bạn học cùng trường với tôi, đúng ra phải nói là chỗ thâm giao từ lâu. Như quý vị đã thấy, anh quả là một trang thanh niên khôi ngô tuấn tú, lại là người trực tính, lòng dạ thẳng như đốt tre, không cả nể, ghét thói nịnh bợ, nghĩ sao làm vậy. Có lẽ chính cái tính tình cương trực của chú rể đã là nguyên nhân chính giúp anh ta chiếm được cô dâu xinh đẹp mỹ miều này. Xin lỗi quý vị là tôi nói có vẻ hơi lạc đề, nhưng xin quý vị hãy chịu khó nghe thêm chút nữa.

(Ở cuối phòng tiệc , có ai đó nói vọng lên " Nói cho đàng hoàng xem nào ! " )

Anh Sumoto tính tình thì như thế, nên tôi xin làm chứng, cam đoan với quý vị rằng anh ta không hề có chuyện lăng nhăng với phụ nữ. Thậm chí, có khi phải nói rằng anh ta ghét phụ nữ nữa mới đúng. Tôi cũng xin được thưa thêm với quý vị rằng, tôi cũng ghét phụ nữ đấy ạ.

(Ở dãy cuối lại có người la lớn "Đừng có láo toét ! ". Tiệc đang nồng, áng chừng đã có người say , rượu vào lời ra , có ý châm chọc..)

Thế là giữa hai đấng nam nhi cùng ghét nữ nhi đã nẩy nở một tình bằng hữu. Bấy giờ trong đám bạn học có nhiều anh hay la cà đến các chốn thanh lâu ở Shinjuku hay Susaki, hoặc lui tới xóm ca kỹ ở Gotanda hay Otsuka. Nhưng anh Sumoto thì cương quyết phản đối điều này, anh đã cùng tôi giao hẹn, thề quyết giữ mình đồng trinh trong sạch. Trong bữa tiệc cưới hôm nay, nhớ lại tình bạn trong sáng ngày nào, lòng tôi không khỏi bùi ngùi cảm khái vô hạn.

( Phòng tiệc bỗng lặng như tờ ..)

Thuở ấy hai chúng tôi thường hay rủ nhau đi du ngoạn. Anh Sumoto được trời ban cho có tài vẽ, đi đến đâu cũng giỏi lấy giấy ra phác hoạ cảnh núi sông cây cỏ, nét vẽ thật tài hoa khác hẳn người thường. Còn tôi thì bình sinh là đứa tầm thường, chẳng có tài cán gì, chẳng khác nào như thằng tiểu đồng đi theo anh mà thôi. Những nơi chúng tôi thường đến nhất là vùng Shinshu, Joshu, rồi Izu, nhất là quanh vùng núi Asama, chúng tôi cứ mải mê đi mãi đến quên cả thời gian. Chúng tôi chọn cả những vùng có suối nước nóng như Yamada, Manza, Hoshi, Hoppo, Kuma no yu ..Dần dà còn băng qua đường ranh Joshinetsu, phiêu du đến tận vùng Echigo. Đi lang bạt nhiều nơi như thế, nhưng anh Sumoto vẫn thuỷ chung giữ nguyên cái tính ghét nữ giới, tấm lòng thật trong sạch không chút bợn nhơ. Về phần tôi, dĩ nhiên, cũng quyết không thua bạn. Vì vậy tự nhiên tôi và anh Sumoto có cái thú muốn biết trong hai chúng tôi rồi đây ai sẽ là người phá rào trước.

Ờ hèm !

Thưa quý vị, thế còn về cô dâu Hitotsubashi Sueko, hôm nay đã chọn được ngày Hoàng đạo để cử hành hôn lễ thật long trọng ở đền thần, nên có lẽ bây giờ tôi phải gọi cô là cô Sumoto Sueko. Toàn thể quý vị ở đây chắc cũng phải nhìn nhận vẻ đẹp chim sa cá lặn của cô. Hôm nay quả là ngày hôn lễ vui mừng của một cặp giai nhân tài tử. Tôi đã quen cô Sueko nửa năm trước khi cô và anh Sumoto quen nhau. Đó là vào một lần ở Shinshu, sau khi tôi vừa chia tay với Sumoto để anh ấy về Tokyo. Trên con đường lớn sắp đến chỗ rẽ, cô Sueko phóng xe đạp từ phía sau tới, sắp đâm sầm vào tôi. Cô vừa bấm chuông vừa bẻ ghi đông tránh sang bên phải, nhưng không may là tôi cũng tránh sang cùng bên, nên bánh xe của cô đâm vào chân tôi, rồi cứ thế cả hai chúng tôi cùng ngã lăn xuống ruộng.

Dường như cô Sueko bị đụng phải chỗ hiểm nên cô ngất đi, đầu bị húc vào ruộng trồng đậu, chân thì bị xe đạp đè lên. Ống quần của tôi cũng bị rách toạc. Tôi vẫn còn nhớ mãi, lúc đó cô mặc một chiếc áo len cài khuy màu xám nhạt và chiếc váy màu đỏ thẫm, chân trần không đi vớ. Cho đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ rõ mồn một như đang thấy trước mắt cảnh tượng lúc cô bị ngã, sợi dây đeo ở cổ tay cô tuồng như bị đứt, những hạt cườm bằng đá chạm văng ra tung toé bên đường. Tôi đứng dậy lê một chân hơi khập khiễng, dựng chiếc xe đạp đang đè trên người cô lên, lúc đó tôi mới thấy ơ kìa ống chân trắng ngần không đi vớ của cô đang chảy máu là gì ... Tôi nghĩ bụng: nguy to, bèn dẹp chiếc xe đạp sang bên kia đường, và đang định nâng cô Sueko dậy, thì cô còn đang bị ngất, bỗng mở bừng đôi mắt tuyệt đẹp mà nói : " Tôi xin lỗi anh ". Tôi chưa bao giờ được trông thấy một đôi mắt nào thánh thiện và trong suốt đến thế. Người đời thường trân trọng các thứ ngọc bằng đá hay ngọc trai mà họ cho là đẹp, nhưng chẳng qua đó là những vật không hồn, làm sao có thể đem so sánh với đôi mắt của một người con gái đẹp. Chẳng qua vì họ chưa biết đến vẻ đẹp trong đôi mắt của người con gái nên họ mới đem lòng yêu thích kim cương hay ngọc trai. Trên thân thể của người đã có một thứ tuyệt đẹp đến thế, thì kim cương hay châu ngọc phỏng còn có giá trị gì để chúng ta bàn đến nữa.

( Bỗng có người tỏ vẻ sốt ruột )

Cũng vì chuyện này tôi liền viết thư lên Tokyo cho anh Sumoto. Tôi đã viết bức thư ấy trong căn nhà nghỉ mát ở Karuizawa. Nhà làm bằng gỗ, có một chiếc đèn đứng với chân đèn bằng gỗ. Ngay phía trước cửa sổ có một cây hạt dẻ thật cao. Chao đèn phản chiếu hình những bông hoa hạt dẻ trắng như màu tuyết. Tôi đã viết bức thư cho anh Sumoto bên ánh đèn, mở đầu như sau:

" Sumoto à, tôi muốn cho anh xem cái này.

Tôi viết như vậy, có lẽ anh cũng chẳng hiểu đó là gì. Nhưng tôi rất muốn biết, một khi trông thấy rồi anh sẽ nghĩ thế nào. Anh có biết đó là cái gì không? Anh lanh trí lắm, nên tôi có cảm tưởng anh đã đi guốc vào bụng tôi. Đó là sự xuất hiện của một người con gái đẹp. Tôi tưởng chừng như đang thấy nét mặt cau có của anh. Nhưng mà rất đáng để cho anh xem lắm, thật đấy.

Thú thật là từ khi gặp người con gái ấy, tôi đã đổi ý. Một khi đã trông thấy đôi mắt đẹp của người con gái ấy thì tôi không thể nào không thay đổi tôn chỉ của mình bấy lâu. Anh đã biết, lâu nay tôi vẫn nghĩ rằng vẻ đẹp của phụ nữ chỉ là một thứ tà đạo, thân nam nhi mà để bị loạn tâm loạn trí vì thế thì chỉ là hạng người kém hiểu biết, nên tôi vẫn cương quyết làm chủ lòng mình. Thế nhưng nào ngờ hôm nay tôi đã đắm đuối say mê người con gái tình cờ mới gặp. Tôi chưa muốn nói là tôi đã yêu nàng. Nhưng vẻ đẹp của nàng đã làm tâm hồn tôi xao xuyến mất rồi. Tôi đã sinh ra nghi ngờ tự hỏi, tại sao trên đời có đôi mắt đẹp như thế này mà người đời lại quý hoá những thứ không hồn như kim cương hay ngọc trai.

Sumoto ơi, anh hãy tha thứ cho tôi. Lúc này tôi không thể không chế nhạo mình, vì lâu nay đã ngu xuẩn tự giao cho mình cái nhiệm vụ ghét phụ nữ. Có một lần, hôm anh và tôi đi xem tuồng kabuki "Narukami ", lúc đó anh đã chỉ người con gái trên sân khấu mà nói rằng: phụ nữ ai cũng chỉ là hoá thân của loài yêu ma như nàng Kumo no Taema Hime kia. Đàn ông dù cẩn thận thế nào chăng nữa rốt cuộc rồi cũng thành ngu xuẩn. Anh đã bảo anh không muốn trở thành hoà thượng Narukami. Viết đến đây, tôi lại nhớ lại cảnh trên sân khấu lúc bấy giờ. Liệu rồi nàng có phải là nàng Kumo no Taema Hime hay không. Tôi muốn anh nhận xét thử xem sao .

Mong anh mau tới, sớm chừng nào hay chừng ấy ! "

Tôi đã viết một bức thư như thế.

( Tôi vừa nói đến đó, người xếp bồi đã tiến đến đưa cho tôi mảnh giấy giục đã hết giờ, hãy kết thúc nhanh giùm bài chúc mừng cô dâu chú rể .)

Ờ hèm !

Thưa quý vị, người dẫn chương trình của buổi tiệc cưới vừa đưa cho tôi mảnh giấy giục đã hết giờ, đừng dài dòng nữa, hãy đi vào vấn đề chính. Nhưng để quý vị hiểu đích xác đầu đuôi câu chuyện mà tôi không mào đầu như thế này thì e rằng cũng khó trình bày được chân ý.

( Cũng có người la to " Cứ kể tiếp đi ! ") .

Tôi đã nhận được lá thư hồi âm của anh Sumoto, mà từ đầu đến cuối bức thư đầy ắp từng giòng từng chữ toàn những lời công kích gắt gao, coi việc tôi từ bỏ tôn chỉ ghét phụ nữ là một sự phản bội khó lòng tha thứ. Trong căn nhà nghỉ bằng gỗ ở Karuizawa, tôi đã đọc đi đọc lại bức thư ấy không biết bao lần trong ngấn lệ, lòng tràn ngập niềm biết ơn bạn, nhưng đồng thời không phải là tôi không biết rằng đã đến lúc phải giã từ tình bạn.

( Bấy giờ ngưòi xếp bồi lại đến, nắm lấy vai tôi toan lôi tôi đi . Phòng tiệc có vẻ đang xôn xao, nhưng tôi cứ nói tiếp )

Tôi lại viết thư trả lời Sumoto.

" Quan niệm của anh, coi tất cả phụ nữ trên đời hết thẩy đều là yêu ma quỷ quái như nàng Kumo no Taema Hime, chẳng qua chỉ là một thành kiến lệch lạc mà thôi. Trong đôi mắt nàng tuyệt nhiên không hề gợn một chút vẩn đục nào của loài yêu quái ấy. Mà cho dù nàng có phải là nàng Kumo no Taema Hime chăng nữa, thì hoà thượng Narukami, người đã cảm thông với nàng, say đắm nàng, đến nỗi phải phá giới sa đoạ vì nàng, chẳng phải là một người đàn ông hạnh phúc trên đời này hay sao."

( Đột nhiên có người quát gọi đem đồ nhắm tới, phòng tiệc nhốn nháo cả lên, tiến sĩ H chừng như giận đã sôi gan, bèn bỏ về, nhưng tôi lại càng cao giọng nói tiếp ).

Kính thưa tất cả quý ông quý bà trong phòng tiệc, xin quý vị hãy yên lặng mà nghe tôi nói tiếp. Bài chúc của tôi bây giờ mới đến đoạn hay nhất.

( Vì sĩ diện , tôi cứ đứng quay lưng về phía khách dự tiệc cưới mà không buồn quay lại, rồi tiếp tục hùng hồn cao giọng )

Thưa quý vị !

Hoà thượng Narukami đã nhìn thấu được chân tướng của nàng Kumo no Taema Hime, đã biết nàng là yêu quái từ lâu. Nếu cho rằng hoà thượng vì không hay biết nên mới bị nàng quyến rũ mà sa bẫy, thì đó chỉ là một cách nhìn hời hợt. Lẽ nào hoà thượng lại không linh cảm được rằng đó là một con yêu nữ. Tôi cho rằng ngài đã biết nhưng vẫn không tránh được. Thói thường, con nguời ta tuy biết mình sắp gặp nguy, nhưng mà lại hay cứ cắm đầu cắm cổ đâm đầu vào chỗ chết. Hoà thượng thừa biết mình đang bị bùa phép của nàng Kumo no Taema Hime, nhưng ngài vẫn không thắng nổi sức quyến rũ của nàng, cứ đến gần nàng để rồi vương luỵ vì nàng.

Trên sân khấu kabuki, có khi nàng Kumo no Taema Hime cuốn tà áo lên ngay trước mắt hoà thượng, để lộ dưới gấu áo màu đỏ ống chân trần trắng nuốt, có khi nàng lên cơn động kinh ngay trước mặt hoà thượng để ngài phải đỡ nàng,phải xoa từ nhũ hoa cho xuống đến dưới rốn cho nàng. Cho dù là một vị hoà thượng rất đạo hạnh đến đâu đi nữa , trong lúc chạm vào vú, vào rốn và cả hạ bộ của người nữ, lòng trần ắt sẽ nổi dậy, có sa ngã cũng là chuyện thường tình. Người nào vẫn có thể dửng dưng cho dù gặp phải tình huống ấy, quả là đức Phật sống trên đời này. Nếu chỉ là một người bình thường ở đời, thì cho dù đó là một vị hoà thượng hay là ai chăng nữa, nhất định là sẽ không dằn được lòng ham muốn.

Ờ hèm !

Quý vị có mặt ở đây, dù là quý ông hay quý bà, có lẽ đã biết một màn kịch kyogen cũng có tựa đề Narukami, với nhân vật Narukami là một người nữ, ni cô Narukami. Màn kịch mô tả ni cô đã vương vào tục luỵ vì một người đàn ông đẹp trai tên Kumo no Taema no Suke. Có nghĩa là, tôi xin phép thưa không chút khách sáo rằng, cho dù quý vị là hiền nhân quân tử hay thục nữ đoan trang, khó ai tránh khỏi luỵ vì tình. Riêng tôi, từ lúc đã trông thấy giòng máu đỏ trên ống chân trắng trẻo của cô Hitotsubashi Sueko, thật chẳng khác gì nàng Kumo no Taema Hime, tôi không khỏi nghĩ rằng mình đã được thấy một vẻ đẹp tưởng chừng không thể có trên đời.

( Người xếp bồi lại đến , túm lấy vai tôi như muốn tống cổ tôi ra khỏi chỗ ấy. Nhưng tôi cũng gan lỳ, tôi đẩy hắn ra.)

Thư từ qua lại được vài tháng sau, tôi đã đi gặp anh Sumoto để kể cho anh nghe rõ đầu đuôi sự tình. Khác hẳn với thái độ trong thư, bấy giờ anh Sumoto lại ra chiều chăm chú nghe câu chuyện của tôi. Nghe được nửa chừng câu chuyện, tôi thấy anh đã có vẻ nao núng dần.

Ờ hèm ! Ờ hèm !

- Bộ cô ta đẹp đến thế sao ?

- Đẹp thật mà. Chắc anh chỉ gặp cô ta một lần là anh cũng phải lòng ngay.

- Làm gì có chuyện vớ vẩn thế! Đàn bà được khen là đẹp chẳng qua vì họ trang điểm. Cứ bỏ son phấn đi mà xem, thử hỏi trông họ có còn ra gì không ?

- Thôi, chúng ta cứ lời qua tiếng lại thế này cũng chẳng đi đến đâu. Anh cứ gặp cô ta một lần thử xem. Tôi chắc chắn là anh cũng sẽ phải đồng ý với tôi rằng nàng " đẹp thật ", anh sẽ phải trố mắt ra mà nhìn đấy. Tôi muốn anh phải thú nhận rằng anh đã đầu hàng. .

- Cần gì phải gặp, tôi cũng biết đại khái là anh thích kiểu người đẹp như thế nào rồi !

- Dù thích kiểu nào cũng phải công nhận rằng cô ấy đẹp.

- Anh đã nói thế thì .. tôi gặp cô ta cũng được thôi. Nhưng trước hết tôi muốn hỏi anh một điều.

- Điều gì ?

- Theo như thư đầu anh viết cho tôi, thì anh vẫn chưa phải lòng cô ta. Nhưng anh có viết rằng, anh đã phải ngơ ngẩn trước vẻ đẹp của cô ta, có đúng không ?

- Đúng thế.

- Nếu cô ta đã thành người yêu của anh, tôi có gặp rồi khen chê thế nào cũng là vô ích. Nhưng nếu anh cũng chỉ như tôi, và chỉ là vấn đề khách quan, muốn chúng ta cùng xem thử cô ta có đẹp hay không, thì tôi thử gặp cũng được thôi.

- Như vậy cũng được.

Tôi lúng túng đáp. Thế là, anh Sumoto chịu đi gặp cô Sueko.

( Ba người đàn ông lực lưỡng toan điệu tôi ra khỏi phòng tiệc cưới. Nhưng tôi đâu có chịu thua. Đã nói đến đây, thì tôi phải kết thúc câu chuyện chứ, nếu không thì bài chúc của tôi không ra một bài chúc có đóng có mở đàng hoàng.) .

Ờ hèm !

Thế là anh Sumoto đã gặp cô Sueko lần đầu vào khoảng nửa năm sau khi có vụ đụng xe đạp giữa tôi và cô ấy. Đó là vào một ngày mùa đông, nói cho chính xác thì đó là vào tối trước đêm Giáng sinh, trong một buổi hội chợ ở trường cũ của cô Sueko, trường nữ Shida. Ngày hôm ấy, mặc dù trời lạnh cô Sueko vẫn mặc phong phanh, ai lại đúng cái áo len cài khuy màu xám nhạt với chiếc váy hồng, cũng đeo dây chuyền và đeo vòng ở cổ tay, giống hệt như hôm cô phóng chiếc xe đạp bóng loáng, về chỗ có ngã rẽ trên con đường lớn, có cây thông rụng lá và hoa huệ ngày nào . Hôm ấy cô phụ trách kỹ thuật ở hậu trường sân khấu giúp vui cho ngày hội chợ.

Tôi cứ tưởng là hôm ấy cô sẽ mặc một bộ quần áo sang trọng hơn nhiều, nên vừa trông thấy cô tôi đã nghĩ bụng " Hỏng kiểu rồi !". Thế này thì làm sao mà anh Sumoto trầm trồ khen ngợi được. Tiếng là không thèm để ý đến đàn bà con gái, nhưng thực sự anh ta lại kén chọn ra phết đấy. Không đóng bộ cho thật lộng lẫy vào, thì khó mà ăn điểm với anh chàng. Nhưng nào ngờ cô Sueko lại chỉ mặc mỗi một chiếc áo len cài khuy màu xám nhạt, giống như hôm ở Karuizawa. Cô còn đang giúp việc trong hậu trường sân khấu, có vẻ như mặt mày còn dính bụi lem luốc nữa. Tuồng như cô cũng chẳng son phấn gì, lại còn đầu bù tóc rối.

Tôi chỉ vào hậu trường nói:

- Kìa, cô ấy đấy!

Anh Sumoto chỉ nói có mỗi một câu:

- Đấy sao? .

Rồi anh chẳng nói chẳng rằng, tuy rằng cũng có vẻ như đang chăm chú nhìn thật kỹ. Đoạn anh cùng tôi ngồi xuống, ngả lưng vào thành ghế xem văn nghệ, miệng nói:

- Cũng thường thôi.

làm tôi chẳng biết phải trả lời thế nào, trong bụng cứ hối tiếc vì đã để cho anh ta trông thấy cô Sueko không đúng lúc.

Tôi hỏi anh :

- Không chấm được sao?

Anh liền hỏi lại tôi :

- Thế anh chú ý cô ta ở điểm nào mới được chứ?

- Điểm nào thì tôi không nói được. Tôi chỉ nghĩ rằng người như cô ấy thì mình có thể yêu được.

- Nếu nói yêu, thì yêu ai mà chả được. Tất cả các cô gái trong ngày hội chợ này ai cũng đáng yêu. Không có ai là không đáng yêu cả.

Sumoto nói tiếp ra vẻ ta đây:

- Tôi không nói chuyện đáng yêu hay không đáng yêu, mà chỉ muốn nói một cách khách quan về giá trị của người phụ nữ. Hầu như không có người con gái nào đáng gọi là phi phàm cả.

Ờ hèm !

Sau ngày hội chợ được ít lâu, thỉnh thoảng ba chúng tôi lại gặp nhau. Có khi hai thanh niên chúng tôi đến phòng của cô Sueko, cũng có khi cô đến chỗ tôi rồi cùng tôi đến nhà anh Sumoto, lại có những lần cả ba chúng tôi hẹn gặp nhau ngoài phố như Ginza hay Shinjuku.

( Nói tới đây , trước mắt tôi cô dâu chú rể đã biến dạng tự bao giờ. Không những thế, mà tôi còn kinh hoàng nhận thấy tất cả những bông hoa tươi thắm đẹp đẽ trang hoàng trước mặt cô dâu chú rể đều gục đầu rũ xuống. Nhìn những bông hoa héo rũ rượi mà tôi giật mình. Phải chăng bài chúc mừng của tôi đã có ám khí khiến cho cả đến những bông hoa tươi cũng phải héo úa ? Không ! Không đời nào như thế! Trong buổi tiệc mừng hôm nay, tôi chỉ thành thực cố tường thuật lại một cách trung thực, không dám đơm đặt điều gì về con đường tình sử mà cô dâu chú rể đã qua , để nói lên ý nghĩa của cuộc hôn nhân này ) .

Ờ hèm !

Mùa hè năm sau đó, ba chúng tôi lại cùng đi Karuizawa. Chúng tôi bắt đầu cuộc sống chung trong một chiếc chòi gỗ nơi nghỉ mát do tôi đứng tên thuê ở giữa rừng cây xanh, cách con đường nhỏ có sân quần vợt một quãng đường. Thưa các vị quý khách trong buổi tiệc rất đông người hôm nay, quý vị nghĩ sao về cuộc sống đó ? Nói vô phép các ngài, tôi chắc rằng trong các ngài không phải là không có người liền tưởng tượng rằng chúng tôi là những kẻ lập dị, đã sống theo kiểu quan hệ tay ba, hai ông một bà. Một người nữ với hai người nam, trong chữ Hán nếu viết hai chữ nam ở hai bên và một chữ nữ ở giữa, thì đó là chữ "điểu" có nghĩa là đùa bỡn, ỡm ờ. Một người con gái ỡm ờ với hai ngưòi con trai ..là đồ nỡm. Mà hai nguời con trai đùa bỡn với một người con gái thì thật là tội nghiệp cho cô ta. Viết " đùa chết người", với chữ đùa là chữ " điểu " này, là để trỏ việc hai người con trai xúm lại mà làm hại đời một người con gái cho đến chết .

Thế nhưng xin quý vị đừng lo. Ở Karuizawa, ba chúng tôi đã không làm điều gì để quỷ thần phải quở trách. Chúng tôi theo nguyên tắc phân công, mỗi người một việc. Tầng một là phòng khách vách gỗ kiểu tây phương. Các phòng lát chiếu kiểu Nhật ở tầng hai, gồm một phòng sáu chiếu và một phòng ba chiếu. Còn có thêm một phòng làm việc có thể dùng thành phòng ngủ. Phải nói đó là một diện tích quá rộng rãi cho cuộc sống chung của ba chúng tôi. Chúng tôi ai ở phòng nấy, khi ăn xuống phòng khách, theo kiểu góp gạo thổi cơm chung. Ngoài ra đến giờ đọc sách thì tôi làm thầy giáo, còn cô dâu chú rể trong tiệc cưới hôm nay làm học trò, học với tôi các môn như tiếng Pháp chẳng hạn. Giữa tôi với anh Sumoto, nếu bảo ai là người săn sóc cô Sueko nhiều hơn, thì thật là khó nói, vì cách đối xử ân cần với phụ nữ của tôi và của anh mỗi người một khác.

Một hôm cô Sueko bị sốt nặng. Việc săn sóc cô lúc đó mới là gay go, vì hai chúng tôi chẳng phải là anh hay em trai cô. Lúc ấy giữ việc thay túi nước đá trườm cho cô là anh Sumoto, nhưng tôi lại phải lo đập nước đá cho vụn để bỏ vào túi trườm. Ra phố mua nước đá cũng là bổn phận của tôi. Vì không có bình trườm nước nóng, nên hai chúng tôi phải thay phiên nhau hơ tay trên than hồng cho ấm, rồi ấp tay vào hai gót chân nhỏ bé của cô Sueko. Suốt đời tôi không bao giờ quên được cái cảm giác khi ôm gót chân và cổ chân mềm mại của cô lúc đó.

Tối hôm đó, sau khi uống thuốc át xpi rin, cô Sueko bỗng ra mồ hôi ướt đầm khắp người. Tất nhiên là không thể để mặc như thế, mà phải lau mồ hôi và thay áo ngủ cho cô. Một trong hai chúng tôi sẽ nhận nhiệm vụ này, thật là một vấn đề tế nhị và có tính cách quyết định, mà cô Sueko thì lại không chịu để cho cả hai chúng tôi cùng làm. Mà cũng dĩ nhiên là thế.

Ờ hèm !

Tôi và anh Sumoto bèn lấy bộ bài ra để bốc thăm. Ai rút được con ách cơ sẽ được phép lau người cho cô Sueko. Chồng cỗ bài được đặt trên bàn. Trước hết phải định xem ai là người được giở bài trước. Tôi được đi trước. Tôi giở trúng con bích số 6. Đi trước mà lại rủi ro. Đến lượt anh Sumoto giở bài. Anh được con rô số 9. Tiếp đó là tôi được con cơ số 2. Tim tôi đập thình thịch. Rồi anh Sumoto được con cơ số 5. Rồi đến lượt tôi được con đầm chuồn. Anh Sumoto được con rô già, tôi con chuồn 8 ... Rút mãi mà chưa thấy mặt con ách cơ .. Mãi đến lượt thứ 42, khi vừa thấy mặt con ách cơ, thì bấy giờ mồ hôi đã vã ra khắp người tôi, còn anh Sumoto cũng mồ hôi mồ kê nhễ nhại. 42 là số chẵn, vì thế đương nhiên thắng lợi về phía Sumoto. Hai mắt anh như đang bốc lửa và long lên, anh nhìn tôi mà hét lớn :

- Đi ra ngoài !

Tôi thất thểu bước ra ngoài. Tôi đã khóc, khóc vật vã. Làm sao mà không khóc được. Cánh cửa phòng đã khép chặt. Sau đó tất cả đều im phăng phắc, chẳng còn nghe thấy động tĩnh gì cả.

Có lẽ bây giờ cô Sueko đã cởi trần, được cởi bộ áo ngủ ướt đẫm mồ hôi, và anh Sumoto đang được cầm chiếc khăn khô lau tấm lưng và bộ ngực đẹp đẽ của cô. Đã cởi áo rồi thì chắc là cũng phải cởi luôn cả quần, cởi quần lót, cởi cóc xê ... Cô đổ mồ hôi là vì uống thuốc át xpi rin chứ có phải là làm điều gì để thần thánh phải quở phạt đâu. Cô bị trần truồng, cho dù có bị lộ những chỗ kín đáo, cũng không phải là điều bậy bạ. Thế nhưng liệu lúc đó anh Sumoto có đủ bình tĩnh mà cầm lòng được không nhỉ? Hay là anh cũng động lòng như hoà thượng Narukami mà rơi từ trên bệ thờ xuống đất. Phải chăng đúng như điều tiên đoán ngày nào, cô Sueko quả là một nàng Kumo no Taema no Hime.

Trời ! Phải chi mà tôi đổi được vị trí của con ách cơ ấy, thì cái trọng trách tuyệt vời ấy đã về phần tôi, và sự thể sẽ khác hẳn như sáng với tối. Nếu là tôi, tôi sẽ chỉ cởi quần áo để lau mồ hôi cho cô mà không có một ý nghĩ vẩn đục nào. Tôi sẽ rất tỉnh táo. Trước hết là cởi áo để lau bán thân trên, không thể không lau đôi nhũ hoa và dưới nách cho cô. Rồi sẽ từ từ lau xuống dưới, từ ngực xuống dưới bụng và quanh rốn. Rồi cởi quần, lau thật kỹ hạ bộ. Lòng tôi không gợn một mảy may nào ham muốn xác thịt, mà chỉ nghĩ đến chuyện lo lau sạch mồ hôi cho cô mà thôi. Như thế đã đủ để tôi mãn nguyện, không còn gì phải hối tiếc trên đời này nữa. Càng nghĩ tôi càng oán hận con ách cơ. Phải chăng, cũng vì ngày hôm ấy mà viên ngọc quý đang ở trong tay, đã tuột ra khỏi lòng bàn tay tôi mà lăn sang tay anh Sumoto.

Thế nhưng, một lát sau cánh cửa mở, anh Sumoto bước ra, nét mặt hiền hoà hơn cả mọi ngày. Thực tình, giữa hai người dường như không có chuyện gì xảy ra cả, họ đã mời tôi vào phòng, rồi bấy giờ đến lượt giở bài để xem ai sẽ phải đem quần áo dính mồ hôi đi giặt .

Lần này anh Sumoto lại ra hẹn là lá bài J- thằng diễu- . Tôi thận trọng giở từng lá bài, bụng bảo dạ, lần này thì nhất định không để bị thua. Tôi đã nhường cho bạn Sumoto được lau mồ hôi cho cô Sueko, không lẽ lại chịu thua luôn cả cái khoản giặt quần áo cho cô sao. May mắn là đến lá bài thứ 15 thì tôi đựợc. Thế là tôi liền vơ bộ quần áo ướt mèm của cô cho vào giỏ, vội đem ra vò ở sân sau nhà. Đúng lúc ấy, gió thổi lùa vào tàng cây hạt dẻ làm con chim lạ giật mình kêu lên một tiếng và bay vụt đi. Tôi xăn tay áo lên, bắt đầu giặt. Thật là mới thảm thiết, não nùng ai oán làm sao ! Tôi thấy rõ nước mắt mình đang rỏ xuống bộ quần áo ngủ màu trắng của cô Sueko. Tôi đoán là từ hôm hội chợ, anh Sumoto đã đem lòng yêu cô Sueko, và dần dần cô cũng đã phải lòng anh. Tấm tình của hai người đã sâu đậm từ lâu, đến độ không thể dứt ra được nữa, thế nhưng vì tình nghĩa với tôi nên họ vẫn phải dối lòng.

Ô hô ... ( khóc )

Thế nhưng làm sao người ta có thể dối lòng chỉ vì tình nghĩa. Cũng như hoà thượng Narukami dù có phép thần thông đến đâu, cũng không dứt bỏ được tấm tình của ngài với nàng Kumo no Taema Hime. Cái sự nể nang vì tôi đã quen cô Sueko trước, gặp phải ngọn lửa tình nóng bỏng của họ, đã bị thiêu rụi thành tro và bay đi mất giữa khoảng trời cao rộng.

Trời ơi, vẻ đẹp trong đôi mắt của người con gái còn hơn cả thần thánh nữa đấy trời ạ.

Ờ hèm !

Đến đây tôi xin được kết thúc bài chúc vụng về và dài dòng trong buổi tiệc cưới hôm nay, để mừng cho cô dâu chú rể đã tìm được một tình yêu thiêng liêng cao quý. Và tình yêu của họ đã may mắn thành tựu, để có được ngày hôm nay, ngày giao ước sẽ trọn đời bên nhau đến bách niên giai lão, đồng tịch đồng sàng đồng quan đồng quách. Thành thật xin tất cả quý vị trong tiệc cưới hôm nay tha lỗi cho tôi, đã bắt quý vị phải bận tai lắng nghe một bài chúc dài dòng văn tự.

( Tôi nói đến đây, không kịp lau mồ hôi đang vã ra, ngồi xuống. Nhưng nhìn quanh phòng tiệc tối om chẳng thấy một ai. Còn chùm đèn sáng choang như đèn hoa chúc trong ngày cưới lúc nãy, thì đã tắt ngấm tự bao giờ) .

Người dịch : DTTM (Quỳnh Chi)

Dịch từ tiếng Nhật truyện ngắn "Kashoku" của Funahashi Seiichi,

trong tuyển tập Truyện ngắn Nhật Bản (Nihon no Tanpen )

1989, Bungeshunju xuất bản.

Tam Giác Long

Nguyên tác: Torikeratoposu

Tác giả: Higashi Naoko

Người dịch : Quỳnh Chi

-Chỉ nói điêu! Không thể nào tin được. Tôi không chịu đâu.

Bất giác tôi đã kêu lên thế.

Cái gì đó như một người màu trắng, tự xưng là phụ trách việc nhập hồn, đã khơi một cái lỗ, rồi thổi vào đó một hơi thật mạnh.

-Chậc, chúng tôi hiểu được tâm trạng của cô lắm chứ. Vì đột ngột quá mà, có lẽ là không thể tin nổi dù chỉ một mảy may, những người chết vì tai nạn như cô hầu như ai cũng nói thế cả.

-Tai nạn à?

-Cô đã bị chiếc xe rẽ phải ở chỗ ngã tư đâm chết ấy mà. Cô thì đi xe đạp.

Xe đạp… Tôi mơ hồ nhớ lại. Đúng là xe đạp. Ấy là đang đêm, mà thể nào tôi cũng muốn uống Bikkle (1) cho bằng được, nên đã đạp xe đạp ra cửa hàng tiện lợi. Ban đêm muốn đi đâu thì đi xe đạp, để nhỡ bị kẻ tà dâm đuổi theo cũng dễ chạy đi được. Cứ tưởng thế là an toàn, ai ngờ mà lại…

Bikkle, chỉ vì muốn uống Bikkle mà tôi phải chết ư?

-Tôi thấy đèn đường đã xanh hẳn hoi rồi mới băng qua đường mà.

-Đúng rồi, khi đạp xe cô đã giữ đúng luật đi đường. Còn chiếc xe kia, khi rẽ phải, hình như đã không để ý nhận ra cô. Tuy xe chạy tốc độ không nhanh lắm, nhưng cô bị xe đụng nhằm chỗ hiểm, cho nên, có lẽ vì vậy mới ra nông nỗi này. Thật là không may cho cô quá. Cô đã chết ngay lập tức. Nhưng cô yên tâm đi, người lái chiếc xe kia đã không bỏ chạy, và bị lập biên bản là đã bất cẩn làm chết người trong khi đang lái xe đi làm việc.

-Ồng vừa mới bảo "yên tâm đi", nhưng mà tôi bị chết cơ mà, tôi đâu có thể sống lại được nữa đâu nào. Cho dù người kia có bị lập biên bản hay làm sao đi nữa, cũng không cứu được tôi, vì tôi đã chết rồi.

-Vâng, vì vậy..

Người phụ trách nhập hồn đằng hắng rồi nói tiếp:

-Xin thưa với cô là chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho cô có thể nhập hồn.

-Nhập hồn?

-Vâng, những người nào không chấp nhận được việc mình đã phải chết, còn lưu luyến cõi đời này, thể nào cũng muốn gặp ai đó, hay muốn trông chừng ai đó, thì chúng tôi phụ trách việc nhập hồn, bất kể ngày đêm lúc nào chúng tôi cũng giúp họ nhập hồn được.

-Tôi còn luyến tiếc cõi đời này, tôi không chấp nhận được cái chết này, tôi có cả người muốn gặp, muốn trông chừng, có đủ hết cả.

Tôi vừa nói mà vừa nghĩ đến nhiều nhất là Wataru, người đã kết hôn với tôi được hai năm nay. Cũng sắp đến ngày sinh nhật tôi, nên chúng tôi đã hẹn sẽ đi du lịch nước Pháp. Đúng lúc tôi đang hạnh phúc nhất, thế mà chỉ vì đang đêm đi mua Bikkle, tất cả đều đã thành ra mây khói. Tại sao lại ra nông nỗi như thế chứ? . .

Tôi chỉ nghĩ trong đầu, nhưng câu cuối cùng đã bật ra thành tiếng gào thật to.

-Thì cũng vì thế. Cô hãy bình tĩnh lại nào.

Người phụ trách nhập hồn lấy tay chận lên mu bàn tay tôi đang nắm chặt lại và chỉ chực run bần bật vì tức giận. Bàn tay người ấy lạnh toát, hơi ẩm ướt.

-Tôi muốn gặp Wataru.

Nước mắt tôi trào ra.

-Hãy trả tôi về chỗ Wataru của tôi. Hãy trả tôi về đó.

-Được mà.

Người phụ trách nhập hồn gật đầu thật mạnh.

-Cô chỉ việc nhập vào một món đồ nào đó chung quanh cậu Wataru là được. Làm như vậy, cô lại gặp được cậu ta. Mạng sống của cô thì không thể nào lấy lại được, nhưng hai người sẽ có thể cùng nhau ở trên một dòng thời gian.

Tôi nghĩ đến những đồ vật quanh Wataru. Lúc này Wataru đang làm gì nhỉ.

Nếu bây giờ là buổi sáng, có lẽ là Wataru đang uống cà phê. Lúc nào cũng dùng cốc sứ để uống cà phê. Cái cốc ấy, cốc có in hình tam giác long có ba sừng, mua khi cùng đi xem ở viện bảo tàng.

Wataru vốn thích khủng long. Trên cốc có in hình khủng long có ba cái sừng trên đầu. Wataru thường hay sờ vào chỗ sừng ấy mà bảo "Cái sừng này mới là hay đấy", vì vậy lớp men ở chỗ ấy hơi bị mòn. Wataru hay sờ vào chỗ sừng hơi bị mòn ấy, lâu ngày thành ra như một cái tật.

Hôm nay có lẽ Wataru cũng đã lại sờ. Nhưng cho dù Wataru có cất tiếng nói "Cái sừng này.." cũng chẳng có ai chờ nghe tiếp, nên chắc là đang buồn lắm.

-Tôi muốn thành cái cốc sứ in hình khủng long ba sừng.

-Ồ, thế à. Hay đấy. Hôm nay cậu ấy cũng lại dùng cái cốc ấy đấy ạ.Vậy bây giờ chúng tôi sẽ chuẩn bị giấy hợp đồng.

Trên tờ giấy gần như trong suốt lấy ra từ lòng bàn tay người phụ trách nhập hồn, ba chữ "Wataru","Cốc sứ" và "Tam giác long" đang lay động. Người đó bảo tôi" Hãy hà hơi vào", tôi liền ngoan ngoãn làm theo.

Hà hơi vừa xong thì tôi đã thành cái cốc sứ rồi. Cảm giác mà tôi nhận ra được ngay từ giây phút tiếp theo sau đó, là lòng bàn tay quen thuộc. Tay của Wataru. Lòng bàn tay nham nháp.

Wataru làm nghề thiết kế họa đồ, hay cầm bút chì, nên màu chì đen đã ăn vào đường vân tay như một vết xâm. Ngón tay trỏ ấy động đậy như thể đang sờ vào sừng của khủng long, làm tôi thấy buồn buồn như đang bị cù ký. Wataru đang sống. Một điều thật hiển nhiên. Tôi thì đã mất thân thể của một con người, bây giờ đang ở trong tay Wataru.

Bên trong tôi là cà phê hòa tan nóng hổi đang bốc khói. Wataru cầm tôi lên đưa lên môi. Đôi môi khô hơi dầy của Wataru. Thật không ngờ, tôi với Wataru lại hôn nhau theo kiểu này. Tôi -chứa đầy ắp cà phê- chỉ chực khóc vì sung sướng.

Wataru ngậm vào miệng cốc rồi cứ thế dừng lại. Ngón tay cầm quai cốc hơi run rẩy làm tôi cũng run theo, cứ run mãi không ngớt một lát thì tôi được khẽ đặt lên bàn.

Ơ kìa, Wataru ! Sao thế ? Đang khóc đấy hả?

Wataru đang hai tay ôm lấy mặt.

Anh đừng khóc nhé. Em đây. Em đang ở đây này

Cà phê và tôi cứ thế bị bỏ mặc trên bàn, Wataru đã đi làm rồi.

Trong căn phòng tối om, tôi chỉ còn biết đợi cho đến lúc Wataru trở về. Có ánh đèn sáng lên. Wataru đây rồi. Anh đã về đấy hả. Tôi ra sức niệm thầm. Wataru nhìn tôi, rồi cầm lấy tôi bằng cả hai tay như thể ôm vào lòng bàn tay và sờ vào chỗ sừng của khủng long ba sừng. Đoạn như thể là đã dứt khoát chấp nhận một điều gì đó, Wataru uống một hơi đến cạn cốc cà phê đã nguội ngắt. Tôi thầm nghĩ thế là đã có sự thần giao cách cảm.

Wataru đem tôi- bây giờ đã cạn hết cà phê- đi rửa thật kỹ bằng nước nóng chảy ra từ vòi hoa sen. Những ngón tay thô thiển của Wataru chạm vào mọi chỗ trên mình tôi. Wataru thọc mạnh đầu ngón tay xuống tận đáy cốc để cọ sạch cho tôi vết ố và mùi cà phê.

Tôi được úp nhẹ lên giá úp cho ráo nước ở phía trên chậu rửa bát, rỏ nước kêu lộp bộp. Từ trên giá úp có thể nhìn thấy bàn ăn và cả ghế sofa ở tận góc phòng khách.

Wataru ăn cơm, rồi vừa ngồi nghỉ trên sofa vừa xem tivi. Wataru sống một mình nên tôi không thể nghe được tiếng Wataru, nhưng có thể tha hồ nhìn khuôn mặt ấy. Tôi mãn nguyện lắm.

Lại thêm mỗi ngày Wataru đều chạm vào tôi. Là vì mỗi buổi sáng, Wataru đều uống cà phê bằng cái cốc sứ. Tôi có thể chạm vào, tuy chỉ là môi và ngón tay của Wataru, nhưng mà bằng toàn thân mình, nên đó là niềm hạnh phúc không gì bằng cho tôi. Tôi thành cái cốc thật là hay. Thành cái cốc in hình khủng long ba sừng mà Wataru ưa thích, thật là hay.

Thế rồi một năm trôi qua.

Người đàn bà đã xuất hiện thật đột ngột. Đó là vào lúc nửa đêm.

Từ một chỗ nhất định bao giờ cũng thế trên giá úp cho ráo nước, tôi nhìn người đàn bà ấy. Cô ta đang say rượu. Wataru cũng đang ngà ngà say.

-Tôi sẽ ngủ ở sofa.

Wataru nói.

-Cô ngủ ở giường đi.

Wataru, thế này nghĩa là thế nào? Anh định cho người đàn bà này ngủ trên chiếc giường mà chúng ta đã ngủ chung với nhau sao?

-Sao vậy anh?

Người đàn bà hỏi lại Wataru với giọng nũng nịu.

-Mình dùng chung một giường đi.

-Cô nói gì lạ thế. Chỉ là vì không còn chuyến tàu nào nữa nên cô mới tới đây thôi mà.

-Không phải là chỉ vì thế thôi.

Người đàn bà nói. Mắt cô ta không còn có vẻ gì là say rượu, mà là một đôi mắt tỉnh táo.

-Em không chỉ có vậy thôi.

Cô ta đắm đuối nhìn Wataru. Wataru có vẻ như cũng bỗng tỉnh hẳn cơn say, đắm đuối nhìn lại. Đó là ánh mắt của đàn ông.

Đừng! Wataru, đừng để bị lừa đấy! Ra là từ đầu cô ả đã định quyến rũ Wataru. Một cô ả mưu mô, quỷ quyệt đấy ạ. Thứ ác phụ ấy. Tôi biết mà.

Tôi cũng đâu có bảo Wataru suốt đời không được làm quen một người đàn bà nào khác đâu. Thế nhưng, với người đàn bà này thì không được. Tuy cô ta cũng khá đẹp đấy, nhưng trang điểm đậm quá thành ra trông lòe loẹt, tính nết thì xấu xa.

Không được, không được đâu, Wataru à. Đừng để bị mắc bẫy đấy.

Tôi ra sức niệm thầm. Thế nhưng hai người họ đã mặc tôi ở lại trên giá úp, mà đi mất, như bị cuốn vào phòng ngủ.

Wataru! Wataru! Wataru!

Trong căn bếp tối om, tôi cứ gọi mãi, nhưng tiếng gọi của tôi không sao tới được Wataru. Hai người ấy cứ thế ở trong phòng ngủ cho đến sáng hôm sau.

Từ đó người đàn bà ấy thường hay tới căn phòng này. Wataru không còn dùng tôi, tức là cái cốc sứ in hình tam giác long nữa. Là vì người đàn bà ấy pha cà phê bằng một cái cốc khác. Tôi đã bị bỏ quên hẳn trên giá úp cho ráo nước.Tôi không thể nhúc nhích gì được, chỉ biết trân trối nhìn cảnh hai người họ vui vẻ nói chuyện với nhau.

Người đàn bà ngày càng đẹp ra. Wataru cũng ngày càng linh hoạt hơn. Khi người ta yêu thì như thế đấy.

Một năm trước đây tôi cũng đã nhìn Wataru đắm đuối như thế. Và được

Wataru say đắm nhìn lại như thế. Người đã ngồi ở chỗ đó là tôi. Lẽ ra tôi đang ngồi ở chỗ đó mới phải.

Quả là không thể để như vậy được. Tôi không thể để cho Wataru đắm đuối nhìn một người đàn bà khác như vậy được. Này, cô kia, cô hãy xê ra. Chỗ đó là của tôi.

Tôi có làm gì mới được chứ! Chỉ là đang đêm mà đi mua Bikkle thôi, cớ sao mà tôi phải bị phạt như thế này?

Người đàn bà ấy và Wataru hôn nhau ngay trước mắt tôi. Tay Wataru đã chạm vào tay người đàn bà ấy.

Không được. Người đón nhận đôi môi với bàn tay ấy là tôi mới phải. Tôi không chịu như vậy đâu. Tôi không muốn nhìn đâu. Phải nhìn thấy cảnh tượng ấy quả là như ở trong địa ngục. Nhập hồn làm gì thế này! Ôi thôi! Tôi chán lắm rồi.

Này, Wataru! Nếu anh còn cứ tình tứ với người đàn bà này thì chi bằng anh đập vỡ em đi. Đập cho em vỡ nát ra, vỡ tan thành từng mảnh.

Thế nhưng điều mà tôi khẩn khoản cầu xin đã không truyền tới Wataru được.

Một hôm người đàn bà ấy đến, đem theo một chiếc hộp có buộc sợi ruy băng đỏ.

-Anh mở ra đi.

Cô ta bảo Wataru.

-Hả? Cái gì đây nhỉ?

Wataru vừa vui vẻ nói, vừa tháo sợi dây, bóc giấy gói và mở hộp ra.

Trong hộp là một đôi tách hiệu Ginori.

-Cái này..

Wataru nghẹn lời, không nói tiếp được.

-Em mua để mình cùng uống cà phê cho ngon. Cái để đựng cũng quan trọng đấy ạ.

Cô ả nói.

-Ờ..

Wataru vừa trả lời lấp lửng, vừa khẽ liếc nhìn tôi. Đoạn lấy đôi tách Ginori ra ngắm nghía hồi lâu.

-Anh à.

Người đàn bà khơi chuyện.

-Em muốn hôm nào sẽ thay toàn bộ chén bát

-Hả?

Wataru ngửng mặt lên ra chiều ngạc nhiên.

-Không phải là ngay tức khắc cũng được. Em có thể chấp nhận chuyện anh góa vợ. Nhưng chén bát là cuộc sống hàng ngày, phải không? Chén bát mà anh với vợ anh đã dùng với nhau cứ sờ sờ ra đấy. Cứ nghĩ là hai người đã cùng ăn cơm với nhau, như thể là có nhiều thứ đã thấm vào đó, những cái ấy cứ còn đó mãi thôi, là cũng đủ khiến em cảm thấy nặng trĩu trong lòng.

-Ờ, anh hiểu được.

Wataru nhíu mày nói.

Sao lại là "Ờ" được! Đừng nói như thế chứ! Không có "hiểu" gì cả!

Ai đời lại bị cô ả trơ tráo này bảo phải thay hết chén bát đi!

-Không phải là ngay tức khắc đâu. Dần dần cũng được. Cứ từ từ thôi cũng được. Tới khi nào đó rồi tất cả..

Cô ta đương nói dở chừng thì có động đất. Động đất rung mạnh không ngờ. Bát đĩa cốc chén trong tủ va chạm vào nhau, phát ra tiếng kêu loảng xoảng. Trên giá úp cho ráo nước, tôi cũng bị rung, phát ra tiếng kêu lạch cạch. Đinh vít của giá úp đã bị lỏng, nên tiếng lạch cạch do tôi phát ra càng lúc càng kêu to hơn.

-Cái này! Ồn quá nào!

Wataru vừa nói vừa cầm tôi lên khỏi giá úp, để cốc trong lòng hai bàn tay như thể đang ôm chặt lấy tôi. Bàn tay đã lâu ngày của Wataru đây. Dễ chịu thật.

Lát sau, cơn rung của trận động đất cũng đã ngớt. Wataru khẽ đặt tôi trên mặt bàn. Rồi đăm chiêu nhìn tôi. Người đàn bà cũng cứ đứng yên bất động nhìn tôi trừng trừng.

-À này..

Một lát sau Wataru mới ôn tồn nói.

-Đôi tách ấy, em làm ơn đem về đi.

-Ơ!

Người đàn bà quay lại nhìn Wataru với vẻ mặt như là không thể nào ngờ được.

-Vừa rồi, anh tưởng chừng là tất cả chén bát trong nhà này sắp vỡ đến nơi. Nghĩ vậy thì..

Wataru nói đến đấy thì nghẹn lời. Người đàn bà lặng thinh. Wataru như muốn nói điều gì đó, nhưng không nói được thành lời.

-Anh xin lỗi.

Wataru nói như thể cố lắm mới bật ra được mỗi một câu ấy, rồi cẩn thận cất lại vào trong hộp đôi tách Ginori vừa mới lấy ra lúc nãy, và đậy nắp hộp lại.

-Cái như thế này không hợp...làm sao ấy..

Wataru gói chiếc hộp vào tờ giấy trở lại giống như lúc đầu, khi người đàn bà đem tới, rồi thắt lại dây ruy băng đỏ. Wataru gói trông vụng về, xộc xệch, nhăn nhúm. Sợi dây ruy băng đỏ thì lệch lạc.

Từ chỗ của tôi có thể trông thấy rõ nét mặt của người đàn bà. Suốt trong khoảng thời gian Wataru loay hoay gói lại chiếc hộp, đôi mắt với vành mi kẻ thật sắc và hàng lông mi bôi đầy mascara thành ra trông sùm sụp của cô ta giương lên rõ to, đôi môi vẽ đường viền thật đẹp và tô son đỏ mấp ma mấp máy nhưng rốt cuộc không thốt được nên lời.

Cô ta lặng lẽ đỡ lấy chiếc hộp mà Wataru đưa cho, rồi ngửng mặt lên mắt trừng trừng hỏi:

-Anh không quên được chị ấy phải không?

-Không phải, cũng không hẳn là như vậy ..

Wataru ấp úng.

-Không phải đâu. Cái này khác. Anh thì cái này, cái này cơ.

Wataru nắm lấy quai cốc, cầm tôi lên.

-Cái này... Gì thế?

-Tam giác long đấy.

Wataru hớn hở nói.

-Ba cái sừng này mới là hay đấy.

Người đàn bà có vẻ ngơ ngác im lặng hồi lâu, lát sau như thể gắng gượng lắm mới nói được một câu:

-Thôi, em về đây. Em đã làm một việc không đâu, thì phải.

-Anh xin lỗi.

Wataru cúi đầu nói.

Người đàn bà vớ lấy cái túi giấy đựng chiếc hộp, đi như chạy ra cửa. Tiếng cửa đóng sầm lại vang lên thật to. Rồi tiếng giầy xa dần.

Watari rửa tôi sơ qua bằng nước lạnh rồi để lên giá úp cho ráo nước. Đoạn mở cánh cửa tủ chén bát ra xem xét từng cái một, xem có cái nào bị vỡ hay không.

Người đàn bà ấy hẳn là sẽ không trở lại đây một lần thứ hai đâu, tôi đoan chắc là thế.

Thế rồi lại có động đất. Lần này nhẹ hơn lần trước, nhưng kéo dài, lâu hơn. Trên giá úp cốc, tôi vừa rung lạch cạch vừa nhìn Wataru đang lo chận giữ tủ chén bát. Ánh mắt của Wataru thì hướng về tôi. Chúng tôi đã nhìn nhau. Tôi vừa rung lạch cạch vừa nghĩ thầm: "Mình đã thắng".

Ai đời Wataru mà với tách Ginori ư! Khôi hài thật! Tôi cười khúc khích.

Tôi là con tam giác long mà Wataru rất thích đấy. Có ba cái sừng. Chỗ này mới là hay đấy phải không anh.

Wataru, anh hãy sờ đi.

Quỳnh Chi dịch(7/11/2016)

Chú thích

(1). Bikkle là một loại sữa chua, sản phẩm của hãng Suntory

Cành hoa trong đêm tối

Nguyên tác: Yamizakura

Tác giả:  Higuchi Ichiyo

Người dịch : Quỳnh Chi

Có hai nhà nọ là Nakamura và Sonoda, ở cách nhau chỉ một bức tường rào chùa Kenninji. Mối giao tình thâm sâu như mạch nước giếng trong vườn, họ đã cùng đón xuân sang dưới cây hoa mơ nở trước hiên nhà, cùng chia nhau cả mùi hương.

Ông Sonoda đã qua đời một năm trước, để lại người con nối dõi là một chàng trai trẻ tên Ryo no suke, năm nay hai mươi hai tuổi, còn là sinh viên đang theo học tại một trường nọ.

Bên nhà Nakamura chỉ có mỗi một cô con gái. Họ cũng đã sinh hạ một mụn con trai nhưng chẳng may vắn số, sau mới được mỗi cô con gái này, nên thương lắm, nâng niu như viên ngọc quý trên tay, chỉ cầu sao cho được như cành hoa trên chiếc trâm cài tóc đừng bị gió thổi bay đi. Tên đặt là Chiyo (Thiên Đại) thì đủ biết lòng cha mẹ mong sao con mình được sống lâu như loài chim hạc.

Người ta vẫn bảo "Xoan thơm từ thuở hai mầm lá non", mà quả thực từ lúc Chiyo mới lên ba lên bốn, tinh anh đã phát tiết ra ngoài, khiến mọi người phải trầm trồ bảo bây giờ đã thế nữa là về sau. Như nụ hoa khi mới hé nở trên núi lúc tháng tư , khiến mặt trăng vằng vặc sau chòm lá trên những cành thông cũng muốn dòm xuống nhìn.

Vẻ yêu kiều tuổi đôi tám lộ ra dưới mái tóc vấn lên cao kiểu Taka-Shimada, xinh như màu áo hồng nhuộm hoa văn lấm tấm Tamako-Shibori. Sắc hồng ở giữa vườn cây xanh biếc thì làm sao mà giấu được. Ngay cả đến những người không quen biết cô tiểu thư nhà Nakamura cũng đồn đãi về cô. Người đẹp có khi cũng phiền đấy.

Thói quen kể cũng lạ thật. Tuy Ryo no Suke biết rằng cánh diều thả ngày gió bắc, bị vướng phải cột điện, chỉ là chuyện ngày xưa còn bé, thế nhưng mỗi khi gặp Chiyo chàng vẫn như khi hai đứa còn chơi đồ hàng, chẳng để ý gì đến dáng dấp đã ra vẻ người lớn của Chiyo. Họ vẫn hồn nhiên gọi nhau một cách thân mật là Ryo và Chi, rồi cuối cùng còn cãi vã:

-Từ nay đừng có qua bên đây nữa nghe!

-Ai thèm qua bên đó làm chi ! Bên đó cũng đừng có qua bên đây nữa nghe!

Xong hờn lẫy không nhìn mặt nhau chỉ được chừng hai hôm, Chiyo đã lại hồn nhiên xin lỗi như khi còn bé:

-Hôm trước Chi hư quá, thôi từ nay Chi không nói thế nữa đâu. Anh đừng giận Chi nữa nghe.

Và thế là bao nhiêu giận hờn cũng tan biến như thể băng tan khi mùa xuân đến, Ryo no Suke liền đáp :

-Đâu có, không phải tại Chi đâu, tại anh cũng bậy đó mà.

Ryo no Suke không biết em gái thì như thế nào, nhưng chàng nghĩ nếu mình có em gái thì chắc cũng dễ thương như thế này.

Chiyo nhí nhảnh trong tà áo yukata, vừa đè lên tay áo của Ryo no Suke vừa nói:

-Anh Ryo này, đêm qua Chi nằm mơ vui lắm, thấy anh học xong rồi ra làm quan, chức gì không biết, mà đội mũ cao, đi xe ngựa sơn đen bóng, ra vào tòa nhà xây kiểu Tây phương.

-Người ta bảo mộng một đằng, thực một nẻo. Vậy là điềm dữ rồi. Không chừng sẽ bị ngã ngựa đó.

Ryo no Suke cả cười nói vậy, thì Chiyo khẽ nhíu đôi mày ngài mà rằng:

-Anh chỉ nói gở! Hôm nay chủ nhật nhưng anh phải ở nhà, không được đi đâu đó nghe.

Chiyo nói nghe có vẻ mê tín dị đoan, không hợp với người theo tây học như Ryo no Suke, nhưng sự chân thật của Chiyo khiến chàng thấy lại đáng yêu.

Bên này đã thân thiết gần gũi, bên kia cũng chẳng chút ngại ngùng. Đời nhiều chuyện buồn phiền, nhưng giữa họ chưa hề có một mảy may nào âu lo, dù chỉ như giọt sương đọng nơi chót lá. Vào giữa tháng hai, khi mùa xuân còn tràn ngập tiếng cười và gió còn rơi rớt lạnh, họ rủ nhau đi xem hoa mơ chùa Tokudaiji, nhằm ngày chợ phiên Marishiten họp trong sân chùa. Tay cầm tay trong ống tay áo ấm áp, Chiyo giao hẹn:

-Anh Ryo, anh mà quên đã hứa gì là Chi giận đó nghe.

-Yên tâm đi, anh không quên mà. Để coi nào...À.. Mà cái gì ..nhỉ ?

-Thấy chưa !?Khi ra khỏi nhà Chi đã dặn đi dặn lại rồi, mà anh vẫn còn quên !

-Đúng rồi ! Anh nhớ ra rồi ! Chi muốn đi xem đồng hồ lên dây cót, có búp bê Ô Sichi biết cử động, phải không ?

-Dễ ghét ! Anh chỉ nói bừa..

-Hay là Chi muốn anh đi bắt sống con gấu dữ ở xứ Tanba về cho Chi ?

-Sao cũng được ! Thôi Chi về đây !

-Thôi, anh xin lỗi. Nẫy giờ anh nói đùa đó mà. Có khi nào tiểu thư Chiyo nhà Nakamura lại nhờ Ryo no Suke này mấy chuyện đó. Đúng ra là tiểu thư đã nhờ mua..mua...

-Thôi, Chi không cần thứ gì nữa hết !

-Đừng hờn lẫy, người ta biết làm sao bây giờ ? À, mà ..vừa đi đường vừa cãi nhau, thiên hạ họ cười chết!

-Chứ không phải tại anh cứ đùa giỡn...

-Thì anh đã xin lỗi Chi rồi. Chà, mải nói nẫy giờ mà đi qua hàng xén lúc nào không hay.

-Làm sao giờ .. Ở phía trước không biết có còn chỗ nào bán nữa ?

-Không biết. Mà này ! Chớ không phải là ai đó vừa mới nói "Không cần thứ gì nữa hết" đó sao ?

-Chi giao hẹn, không nói vậy nữa đó nghe!.

Hai người cứ chuyện trò như thế suốt dọc đường. Ryo no Suke bảo :

-Phía bên phố buôn có trồng nhiều cây, mình sang bên đó nghe.

Thế là Chiyo liền chạy theo, tiếng guốc rộn rã khua vang.

Người đàn bà mù gẩy đàn tì bà với bài hát xẩm " Đời như bông hoa sớm nở tối tàn, như giọt sương ban mai tan trong khoảnh khắc " nghe thật ai oán. Cạnh hàng bán kẹo mạch nha vừa ngọt vừa dẻo, với tiếng mời khách dẻo quẹo " Ăn kẹo mạch nha hạt dẻ hôn...", là quày hàng bán bánh đa xem-bê cứng còng mới nướng vừa nóng hổi vừa dòn tan, kể cũng vui.

-Chi xem kìa, cái thứ hai, phía bên trái.

-A, bông hoa màu đỏ phải không anh.

Chiyo đang mải nhìn, thì từ đằng sau có người vỗ vào lưng cô, gọi:

-Nakamura !

Chiyo giật mình quay lại, thấy một đám con gái, không biết nẫy giờ đã nhìn gì, mà họ bảo:

-Tình tứ quá há !

Một câu nói sỗ sàng không biết là từ cặp môi hoa nào vừa thốt, tiếp theo là một chuỗi tiếng cười dòn của mấy cô thiếu nữ. Rồi bọn họ bỏ đi, để lại cơn gió lạnh chiều hôm. Ryo no Suke nhìn theo, ngao ngán bảo:

-Ai vậy hả Chi ? Mấy bạn học ở trường à ? Nghịch dữ a !

Còn Chiyo thì cúi gầm, mặt đỏ au.

*

* *

Tìm đâu lại sự bình thản trong tâm hồn ngày qua, khi trái tim đã bắt đầu biết rung động để rồi xao xuyến mãi không thôi. Lời tròng ghẹo lửng lơ của mấy cô bạn hôm trước như đã in sâu vào tâm khảm, khiến hoang mang chẳng biết là sao nữa, nhưng hễ nhớ đến lại xao xuyến đến run rẩy cả châu thân. Từ khi đem lòng tưởng nhớ người ta thì hay ngượng ngùng, e sợ đủ điều. Sợ nói thế này người ta cười cho, sợ làm thế kia không biết người ta có ghét mình hay không. Thậm chí người ta chỉ hỏi thăm có vài câu, cũng ấp úng không đáp lại được. Chỉ những nghĩ quanh nghĩ quẩn điều kia nỗi nọ, cứ như người tối ngày lo lật chiếu rũ bụi. Mới hôm trước còn hồn nhiên "Gặp nhau nghe", " Cho xem nào ", tâm hồn lúc ấy còn hời hợt giản dị biết bao. Bây giờ không còn dám gọi người ta là "Anh bên đó " hay "Anh Ryo" nữa. Mà không được nhắc đến người ta thì lại buồn. Nếu không giòng lệ tuôn rơi, làm sao dập tắt lòng ai lửa nồng. Suốt đêm chẳng chợp mắt được, nhớ đến nẫu cả người, rồi mơ màng thấy bóng người chập chờn mông lung. Người ấy dịu dàng đặt tay lên lưng hỏi:

-Chi đang nghĩ gì thế?

Đã toan muốn nói:

-Chỉ tại anh thôi.

Nhưng lại cúi mặt làm thinh. Người ấy lại bảo:

-Có chuyện gì mà giấu anh như thể người dưng vậy?

Nhìn bộ dạng thì chắc là ai mà chẳng biết nên người ấy hỏi:

-Chi đã thương ai rồi phải không? Ai mà có phước được Chi thương vậy ?

Làm mặt thản nhiên mà trách người ta thế, dễ ghét chưa kìa.

-Nếu mà cũng như người khác, thì đâu đến nỗi vóc hạc xương mai thế này. Anh xem đây.

Người ấy ấn nhẹ vào cánh tay chìa ra, rồi ôn tồn hỏi:

-Vậy chớ Chi thương ai ?

Lần này đã toan đáp lại, thì bỗng có tiếng chuông ban mai vang lên bên gối, mở mắt ra mới biết đó chỉ là giấc mộng.

Tiếng chim buổi sáng não nùng, chia tay giấc mộng tao phùng đêm qua. Tình chung buồn nỗi chia xa, tình riêng nuối tiếc xót xa một mình.

Mẹ nhìn mặt hỏi:

-Sáng nay con làm sao thế ? Sao sắc mặt ủ ê làm vậy ?

Dù mẹ làm sao biết được những gì trong mộng đêm qua, nhưng nghe mẹ hỏi, phải cố giấu sắc mặt đang đỏ ửng .

Ban ngày tay cầm kim thêu may mà lòng dạ rối bời, chỉ những muốn khâu kín lại cõi lòng đang ngổn ngang trăm mối. Lúc này thôi đừng thương nhớ nữa. Biết rồi có thành hay không mà nhớ với thương. Lỡ nói ra mà bị người ta hắt hủi thì xấu hổ chết, còn mặt mũi nào nhìn nhau nữa. Bởi coi như em gái, nên người ta mới cho gần cận, nuông chiều. Nếu là bạn đời, hẳn là người ta mơ một người con gái như thế nào kia chứ. Ngay cả đến mình cũng còn nghĩ rằng người được gọi là vợ anh hẳn phải là một trang giai nhân tuyệt sắc, văn chương tài nghệ, đàn địch giỏi giang, mới xứng đôi vừa lứa; huống hồ chính anh, chắc hẳn cũng nghĩ thế. Hở môi nói ra chi chuyện viển vông làm cho mối thâm tình bấy lâu hóa ra nhạt nhẽo cách xa, lúc ấy biết làm sao. Đừng mơ chi chuyện lứa đôi, cứ qua lại như tình anh em lâu nay, thì người ta chẳng nỡ ghét bỏ, còn được nghe lời nói dịu dàng, dù chỉ là người dưng. Đã nhủ lòng dứt mối tơ vương, mà lòng nào có chịu nghe cho, lệ lòng cứ chảy dài trên má, tơ lòng cố gỡ lại rối bời.

Cũng tại người ta quá dịu dàng. Phải chi người ta hờ hững lạnh lùng thì mình đã dứt tình được rồi. Nhưng không dứt được, là tại mình hay tại người nhỉ? Càng thương lại càng giận. Không còn muốn nghe tiếng nói, không còn muốn nhìn thấy dáng hình, bởi hễ nghe tiếng thấy hình thì lại càng thêm thương nhớ, nỗi nhớ thương nung nấu cả tâm can.

Phải chi người ta chẳng đoái hoài, rẻ rúng, hẳn là đã chẳng buồn chẳng khổ. Dù có phải đau lòng, nhưng chẳng thà hai bên như nước với lửa kị nhau, thế mà lòng trí lại thảnh thơi. Được rồi ! Kể từ hôm nay sẽ không gặp, không nói chuyện nữa. Nếu vì thế mà người ta sinh ra phật ý thì đúng là cầu được ước thấy còn gì. Lòng đã quyết như thế rồi, mà chỉ mới vừa nghe có tiếng bên nhà bên vọng sang, đã lại xiêu lòng ngày, lại nhớ thương và nôn nao mong gặp.

Nhưng nhớ và thương cũng chỉ một mình mình biết, ai nào có hay. Người ta vẫn còn nhìn đời bằng ánh mắt vô tư, lòng không chút tơ vương, đâu biết trên đời này có người yêu mình. Người ta không biết nên không thể hiểu được nỗi lòng u uẩn của ai đó. Đàn ông vô tâm cười nói vui vẻ như thế thì biết nói gì đây, cứ nghĩ tới ngày sau mà buồn duyên tủi phận, mùa xuân đâu rồi để hoa xuân không nở, chỉ có vạt cỏ non mới mọc vươn qua hàng rào.

*

* *

-Hôm nay Chi có thấy khỏe hơn chút nào không ?

Ryo no Suke đẩy chiếc bình phong có hai cánh sang một bên, bước vào ngồi xuống bên gối, khiến Chiyo e thẹn vì mái tóc rối bỏ xõa chưa chải, chống tay toan ngồi dậy, để lộ cánh tay gầy guộc.

-Chi phải nằm nghỉ mới được. Khi đau ốm thì phải nằm chứ có chi đâu mà ngại. Còn nếu Chi muốn ngồi dậy một chút thì hãy dựa vào người anh cho khỏi mệt.

Ryo no Suke vừa nói vừa nâng Chiyo ngồi lên.

-Anh Ryo, bây giờ đang mùa thi, phải không ạ?

-Ờ, đúng rồi.

-Đang mùa thi mà anh sang thăm Chi, có sao không?

-Chi lo gì chuyện đó. Đang đau mà lo nghĩ làm chi cho mệt.

-Sợ làm phiền anh.

-Có gì mà phiền với hà ! Chi không phải lo chuyện gì hết, hãy ráng cho mau lành bệnh.

-Cảm ơn anh đã lo cho Chi. Nhưng bệnh của Chi không khỏi đâu.

-Lại nói bậy nà ! Nghĩ quẩn thế thì bệnh còn dây dưa, làm sao khỏi được, cha mẹ lo biết chừng nào. Chi là đứa con hiếu thảo mà nói vậy là không được đó nghe.

-Nhưng bệnh của Chi không thể nào khỏi được mà.

Chiyo nói một cách tuyệt vọng, đôi mắt đăm đăm nhìn Ryo no Suke mà long lanh ngấn lệ. Tuy ngoài miệng Ryo no Suke bảo Chiyo là " Chỉ nói gở !", nhưng chàng cũng nghĩ như mọi người rằng bệnh của Chiyo khó mà lành được. Mỗi ngày Chiyo lại gầy xọp hẳn đi. Đôi má lúm đồng tiền xinh xắn giờ đã lõm sâu xuống, làn da trắng nõn mọi ngày nay nhợt nhạt xanh xao. Mái tóc đen nhánh như có xoa dầu không còn óng ả nữa. Ai trông thấy hình dáng tiều tụy ấy mà không xót xa, huống hồ Ryo no Suke thì còn đau lòng hơn nữa.

Chiyo mặc một chiếc áo đã nhàu có in những bông hoa nhỏ, thắt lưng màu hồng nhạt buộc lại thành chiếc nơ trước bụng. Ryo no Suke không biết chàng còn được trông thấy hình dáng ấy được bao ngày nữa.

Bao nhiêu năm tháng thân cận bên nhau nửa bước chẳng rời, mà sao ta không hiểu được thấu đáy lòng nàng. Tối qua mới nghe cô giúp việc Ô Fuku vừa khóc vừa kể lại rằng trong lúc mê sảng Chiyo đã không ngớt gọi tên mình. "Cũng tại cậu mà cô Chiyo bị ốm", bị nói thế cũng là đáng lắm. Giận cho mình sao không hay biết gì cả, mà cũng giận ai kia đã chôn chặt nỗi niềm riêng.

Sáng nay khi Ryo no Suke sang thăm, Chiyo đã tháo chiếc nhẫn bị lỏng ra trên ngón tay gầy guộc, đưa cho Ryo no Suke, khẽ cười buồn mà rằng:

-Anh giữ cái này làm kỷ niệm của Chi.

Phải chi Ryo no Suke sớm hiểu được tấm tình của nàng thì Chiyo đâu đến nỗi tiều tụy đến như thế. Chàng thấy mình thật nặng tội, ánh mắt nhìn như muốn bảo bọc che chở cho Chiyo, thì nàng lại thều thào hỏi:

-Anh Ryo, anh đã đeo chiếc nhẫn Chi đưa anh sáng nay chưa ?

Ryo no Suke thấy nghèn nghẹn nơi ngực, không nói được lời nào, cứ lặng thinh mà đưa bàn tay trái ra. Chiyo kéo bàn tay ấy lại gần mình, đăm đăm nhìn.

-Anh hãy xem cái nhẫn này như chính em.

Dường như Chiyo muốn nói thế nhưng vẫn không nói lời nào, nước mắt đoanh tròng rồi cứ thế úp mặt xuống gối,

-Chi mệt lắm phải không? Ô Fuku đâu, lấy thuốc cho cô uống nào. Chi làm sao vậy ? Sắc mặt sao xanh quá. Bác ơi, bác lại xem, Chi làm sao rồi ạ !

Ryo no Suke hoảng hốt gọi. Me Chiyo đang tụng kinh cầu nguyện ở phòng bên cạnh và Ô Fuku đang đi lấy nước để lên bàn thờ, cũng hớt hơ hớt hải chạy lại bên gối. Chiyo mở đôi mắt đang nhắm nghiền ra hỏi:

-Anh Ryo ...

-Anh Ryo đang ở bên gối con, ở bên phải con kia kìa.

-Mẹ ơi, mẹ bảo anh Ryo về đi nhé.

-Sao vậy hả Chi ? Anh ở đây có phiền gì cho Chi sao ? anh ở đây cũng có sao đâu.

Nhưng Chiyo vẫn bảo:

-Ô Fuku thưa với cậu dùm cô, xin cậu hãy về đi.

-Sao cô lại nói vậy ? Nãy giờ cậu Ryo vẫn ở bên cạnh cô. Nếu cô thấy mệt thì để con lấy thuốc cho cô uống. Cô gọi bà à ? Bà đang ở sau lưng cậu Ryo đó ạ..

-Mẹ đang ở đây con ạ. Mẹ đây, con nhận ra không ? Mẹ cũng đã cho người gọi cha về với con rồi. Con hãy gắng uống một ngụm thuốc này đi.. Sao thế ? Con thấy tức ngực à ? Phải vậy không ? Trời ơi, mồ hôi ra đầm đìa..Ô Fuku ! Chạy đi mời ông lang tới nhanh lên nào ! Ông ơi, ông đừng đứng đó mà lại đây, làm sao dùm tôi đi ông. Cháu Ryo ! Cháu đưa dùm cho bác cái khăn kia..Con muốn nói gì hả con? Bảo cậu Ryo vui lòng ra về đừng ở lại đây nữa, hả ? Được rồi, để mẹ bảo. Cháu Ryo à, Chiyo nó nói như vậy đó.

Người mẹ đau khổ cuống quýt theo hơi thở dốc mỗi lúc một dồn dập của con gái, trong phút chốc sắc mặt Chiyo nhợt hẳn.

Chắc là không qua khỏi đêm nay. Ryo no Suke không đành lòng ra về lúc này, nhưng nghĩ thương cho Chiyo đến lúc sắp lìa đời vẫn còn giữ gìn ý tứ, nên chàng bèn bước vài bước ra phía ngoài tấm bình phong. Tức thì có tiếng Chiyo, mong manh như tơ trời, vọng ra từ phía sau tấm bình phong:

-Anh Ryo ...

-Gì hả Chi ?

-Mai này Chi sẽ xin tạ lỗi cùng anh.

Trời không gió mà từng cánh hoa anh đào nhẹ rơi ngoài đầu hiên, và có tiếng chuông vang lên trong bầu trời đêm.

Nguyên tác: Yamizakura (23/3/1892 ), Higuchi Ichiyo

Người dịch: Quỳnh Chi (4/2010)

Chiếc chìa khoá

Nguyên tác: Kagi của Hoshi Shinichi

Người dịch : Quỳnh Chi

Cuộc đời của người đàn ông ấy không thể nói là sung sướng được. Từ trước đến nay vẫn là thế, và bây giờ cũng vậy thôi. Tuy nhiên cũng không hẳn là bi đát đến nỗi phải lúc đói lúc no.

Tình trạng ấy quả là dở dở ương ương nhất. Là vì, nếu mà sung sướng, thì như thế cũng có thể mãn nguyện rồi. Còn nếu là bi đát quá không tài nào ngoi lên được, thì có thể an phận, thôi thì đành chịu vậy. Nhưng tâm trạng của người ấy chẳng phải là bên nào cả, nên lúc nào cũng không ngớt chờ đợi một điều gì đó, như cây cỏ buổi ban trưa nắng hạn chờ mưa.

Cũng vì thế, mà có lẽ người đàn ông ấy thành ra hay chú ý đến mọi thứ. Một buổi tối, người ấy nhặt được một chiếc chìa khóa bên vệ đường, trên lối đi yên tĩnh đã vắng bóng người. Chiếc chìa khóa hơi sáng lên dưới ánh đèn đường mờ mờ tối.

Người đàn ông nhặt lên, thấy đó chỉ là chiếc chìa khóa thì hơi thất vọng. Chỉ có thế thôi, thì biết vậy đã lấy mũi giầy đá văng đi, và bỏ đi thì hơn. Nhưng đã lỡ nhặt lên mà đem vứt cũng mất công, nên bèn cho vào túi. Vì vậy, nói gì đến chuyện còn chịu khó cất công đem đến khai báo ở đồn cảnh sát.

Vài hôm sau, người đàn ông mới nhớ đến chiếc chìa khóa ấy bởi mấy đầu ngón tay cho vào túi quần. Để giết thì giờ, người ấy đặt chiếc chìa khóa lên lòng bàn tay và nhìn kỹ lại.

Nhìn vào lúc ban ngày, chiếc chìa khóa trông có vẻ gì khác thường. Hình dáng khác hẳn với những chiếc chìa khóa thường thấy đầy rẫy ra đấy. Hoa văn chạm trổ trên chiếc chìa khóa trông có vẻ như của nước ngoài. Nhưng tuy nói rằng có vẻ như của nước ngoài, xong cụ thể là ở đâu thì cũng chịu, chẳng đoán ra được là vùng nào. Quả là huyền bí. Hơn nữa chiếc chìa khóa vừa có vẻ như hãy còn mới, mà lại vừa tưởng chừng như một món đồ từ thời cổ đại xa xưa. Chiếc chìa khóa làm bằng một chất nằng nặng có màu bạc, nhưng đó là chất gì thì không biết. Một chất liệu cứng, khi gõ vào phát ra âm thanh trong trẻo ngân vang .

Người đàn ông mới nghĩ rằng có thể đó là một món đồ rất quý. Người ấy bèn đọc đi đọc lại thật kỹ những tờ báo trong mấy ngày qua. Nhưng chẳng có bài báo nào đăng tin có chiếc chìa khóa quý bị mất, cũng chẳng có yết thị tìm người nhặt được.

Không chừng đây là chìa khóa của một dinh thự của người nhà giàu ở đâu đó. Người đàn ông tưởng tượng thế. Hẳn là cũng có người muốn có chiếc chìa khóa khác với những chìa khóa thường thấy bán ở hiệu. Có lẽ đây là chiếc chìa khóa đặc biệt do một người như thế bỏ tiền ra đặt làm.

Dùng chiếc chìa khóa này lẻn vào lúc chủ nhà đi vắng, có thể lấy được những thứ đáng tiền không chừng. Ban đầu chỉ là chợt nghĩ đùa thế thôi, nhưng dần dần ý nghĩ ấy một rõ hơn trong đầu. Cho dù đang lẻn vào nhà mà bị bắt gặp, cứ nói rằng mình đem chìa khóa nhặt được đến cho họ, thì cũng là có cớ để biện bạch. Là vì, để xác nhận xem ai là người chủ đã đánh rơi chiếc chìa khóa, thì không còn cách gì khác là dùng nó để mở khóa.

Nếu trót lọt thì thu được một món hời, còn lỡ thất bại cũng không nguy hiểm là mấy. Người đàn ông nghĩ thế rồi bèn bắt đầu hành động, thực hiện kế hoạch. Bắt đầu từ những nhà ở gần chỗ nhặt được chiếc chìa khóa, người ấy đã đến gần cửa một vài ngôi nhà sang trọng đường bệ và lén mở thử.

Đôi lần hành vi ấy bị bắt gặp và bị mắng mỏ. Xong chỉ thử mở xem có đúng là khóa của chiếc chìa khóa ấy không thôi, thì cũng không thể gọi là phạm pháp được, nên cũng chỉ bị mắng chứ không bị gì hơn.

Phạm vi hoạt động của người đàn ông ngày càng mở rộng hơn. Xong rốt cuộc, vẫn chưa gặp được cánh cửa nào mở được bằng chiếc chìa khóa ấy. Hễ có việc đến một tòa nhà cao tầng nào thì nhân thể, người đàn ông lại tra chiếc chìa khóa vào ổ khóa nơi cánh cửa của mọi căn phòng ở đấy.

Thế nhưng, hầu hết là không có ổ khóa nào mà chiếc chìa khóa ấy có thể tra vào được. Cho dù có tra vào được thì cũng không xoay được. Họa hoằn mà có xoay được, cũng chỉ là xoay khống mà không có kết quả gì.

Người đàn ông hiểu ra rằng không dễ gì mà gặp được. Xong người ấy vẫn không nao núng, vì không thể không nghĩ rằng chiếc chìa khóa sẽ đem đến cho mình một điều gì đó thật hạnh phúc tuyệt vời. Thỉnh thoảng người ấy nói với chiếc chìa khóa trong lòng bàn tay.

-Có lẽ là chìa khóa mở cánh cửa hạnh phúc cho ta đấy nhỉ.

-Phải đấy.

Chiếc chìa khóa sáng lóe lên như thể đáp lại như vậy. Có thể đó chỉ là ảo giác của người đàn ông đang mải mê tìm cách mở bằng chiếc chìa khóa. Xong người ấy thực sự tin vào câu trả lời này.

-Mở cái gì, ở đâu thì được nhỉ?

Người đàn ông hỏi tiếp, thì chiếc chìa khóa lại lóe sáng một cách khó hiểu, ra chiều muốn nói điều gì đó, nhưng phức tạp và mơ hồ, không thể nào đoán ra được. Tóm lại là vẫn không có được giải đáp nào cả.

Giữa hy vọng và tuyệt vọng, người đàn ông vẫn tiếp tục tái diễn hành vi ấy để tìm sự hiện hữu của cái ăn khớp với chiếc thìa khóa

Người đàn ông ấy đã thử cắm chiếc chìa khóa vào không biết bao nhiêu là ổ khóa, nhiều không kể xiết. Thế nhưng, tất cả đều chẳng được ổ khóa nào đón nhận, để chỉ hứng lấy sự cự tuyệt trong vô vọng. Đôi khi người ấy cũng đã toan bỏ cuộc. Nhưng lại có linh cảm rằng lần tới biết đâu sẽ gặp được một cái thật là ăn khớp, cho nên đã không đi đến quyết định dừng lại.

Cứ cắm đầu cắm cổ chạy quanh bạ đâu xâu đấy là hỏng. Phải nghĩ ra cách nào có hệ thống cho ra đâu vào đấy, ít tốn công vô ích mới được. Người đàn ông nghĩ lại phản tỉnh đôi chút, mới bèn đến hiệu khóa, làm bộ thản nhiên nói thế này:

-Có một cụ già đãng trí người quen của tôi không tài nào nhớ ra được chìa khóa này là chìa khóa gì, nên cụ đang lúng túng không biết làm sao. Ông làm ơn cho biết cái chìa khóa này là để dùng cho cái gì.

Nhân viên ở hiệu ấy cầm chìa khóa lên ngắm nghía, đoạn lắc đầu nói:

-Hiệu chúng tôi có đủ thứ chìa khóa, nhưng chưa bao giờ thấy có cái nào giống cái này. Có lẽ là vì sở thích hay chỉ để chơi cho vui, mà có người nào đó đã đặt làm riêng cho họ.

Người chủ hiệu đã có tuổi đang ở trong góc hiệu nghe chuyện thì liền đi ra xem, nhưng rốt cuộc cũng trả lời giống như thế.

Người đàn ông còn đến cả viện bảo tàng, nói riêng với họ xin cho thử tra chiếc chìa khóa vào ổ khóa của các thứ như những chiếc hộp từ thời cổ đại trưng bày ở đấy. Nhưng chẳng có cái nào vừa cả. Nhân viên của viện bảo tàng bảo:

-Chúng tôi không rõ từ đâu mà ông có được chiếc chìa khóa ấy, và tại sao mà ông lại tận tình điều tra như thế, nhưng ở đây không có cái nào hợp với chiếc chìa khóa ấy đâu ạ.

Rồi họ dẫn cho vào tận trong kho chứa tư liệu, cho xem những tuyển tập ảnh của những loại chìa khóa ở khắp đông tây kim cổ. Trong đó có rất nhiều loại chìa khóa, khóa to, khóa nhỏ, khóa có ý nghĩa lịch sử, khóa đẹp, khóa kiểu mới nhất. Thế nhưng không tìm thấy trong đó cái nào giống như chiếc chìa khóa mà người đàn ông đã nhặt được. Người đàn ông cảm ơn rồi ra khỏi viện bảo tàng.

Thế nhưng người đàn ông vẫn không ngừng nỗ lực đi tìm cho ra cái tương ứng với chiếc chìa khóa. Ở đây đang hiện hữu một chiếc chìa khóa, thì ở đâu đó phải tồn tại một cái sẽ được mở ra bằng chiếc thiếc chìa khóa ấy. Ắt là phải có. Mà nếu đã có, thì ắt là có thể tìm ra được. Và phải tìm cho ra.

Người đàn ông như đã bị chiếc chìa khóa mê hoặc, hớp hết cả hồn vía, cứ tiếp tục mải miết đi tìm. Cứ tưởng tượng ra cảm giác hào hứng, mãn nguyện và niềm hạnh phúc khi tìm tới được đến đích, thì nề hà gì những điều như là mệt mỏi.

Tính cách dị thường trong hành vi của người đàn ông về chiếc chìa khóa khiến mọi người chung quanh phải chú ý. Nó đã qua khỏi giai đoạn lén lút, mà mặc nhiên trở thành công khai. Thế nhưng vẫn chẳng thấy có ai nghe tin đồn nên tìm đến nhận chiếc chìa khóa ấy, bảo là của mình, mà đòi trả lại. Cũng có kẻ nửa đùa nửa thật đến bảo thế, nhưng lại không chìa ra được cái ăn khớp với chiếc chìa khóa ấy, nên bị lộ tẩy ngay là bịa đặt.

Hễ rảnh rỗi là người đàn ông đi du lịch đó đây. Tuy là đi bằng tiền chắt bóp dành dụm được, nhưng đó là những chuyến đi đeo đuổi điều hằng mong đợi, nên không hề thấy gian khổ. Và người ấy đã đến thăm đủ mọi công trình kiến trúc để thử chiếc chìa khóa, đi khắp đó đây hỏi thăm xem có chiếc hộp hay cánh cửa nào đang gặp rắc rối vì không mở được hay không.

Nhưng đến nước nào hay vùng nào, nỗ lực của người ấy cũng không được đền đáp. Mỗi lần như thế, người đàn ông lại để chiếc chìa khóa trên lòng bàn tay mà thở dài. Hơi thở phà ra làm cho chiếc chìa khóa hơi bị mờ đi, nhưng ngay sau đó lại sáng lấp lánh trở lại, như thể lóe lên thì thầm, nửa như gật đầu nửa như bỡn cợt, rằng "Chưa đâu ạ."

Người đàn ông lại lấy lại nghị lực, tiếp tục những chuyến đi vô định nhưng tràn đầy hy vọng. Những chuyến đi không biết bao giờ mới kết thúc.

Người đàn ông đã thử đi thử lại không biết bao nhiêu lần, đã nếm mùi thất bại không biết bao nhiêu lần. Nhưng càng lúc lại càng cố đeo đuổi hơn. Chỉ cần tìm ra cái có thể mở bằng chiếc chìa khoá này thôi là giải quyết được mọi sự. Chắc hẳn là từ đó sẽ mở ra một thế giới rực rỡ tưởng chừng không thể nào ngờ được, phong phú muôn màu, có tiếng nhạc du dương.

Có khi người đàn ông nằm mơ thấy chỗ muốn tìm đến. Có khi đó là chiếc hộp, là cánh cửa, hay là một cái được bố trí rất lạ lùng. Vừa cảm nhận được là lỗ khóa vừa khít với chiếc chìa khóa, người ấy liền xoay chìa khóa một vòng. Nỗi xúc động và niềm vui khiến người đàn ông bất giác đã reo lên thành tiếng. Nhưng liền tỉnh giấc bởi tiếng reo của chính mình, và thế là tàn một giấc mơ. Trong mơ nên cũng không biết là bên trong hộp hay trong cánh cửa ấy, ổ khóa đã chuyển động như thế nào.

Người đàn ông vẫn hăm hở sống chỉ vì thế. Đó là lẽ sống của người ấy. Người ấy tiếp tục sống với những gợn sóng lòng xao động, thắc thỏm, rạo rực, thất vọng, hay tự dằn vặt mình.

Năm tháng dần trôi, người đàn ông đã già đi. Cùng với tuổi già, một thứ tình cảm khác cũng nẩy nở. Đó là cảm giác mệt mỏi. Vì đã gắng sức không ngừng đi đây đó luôn, nên cảm giác mệt mỏi bắt đầu ẩn náu trong tâm hồn người ấy. Hơn nữa, đó cũng là do sự suy yếu về thể xác.

Mỗi lần đi ra đường, thì quả là người đàn ông vẫn thử đi thử lại chiếc chìa khoá, nhưng số lần đi ra ngoài thưa dần, bước chân cũng chậm chạp hơn. Thế rồi cuối cùng, hầu như người ấy không còn bước ra khỏi cửa nữa.

Đồng thời, trong lòng người đàn ông dần dà cũng có sự thay đổi. Đó là ý tưởng muốn bỏ cuộc, điều mà trước đây người ấy không hề nghĩ tới, thì nay đã bắt đầu chớm nở, rồi lớn dần lên. Có lẽ là không được rồi. Mình đã cố gắng đến thế rồi mà vẫn không tìm thấy đâu cả. Có lẽ phải nói là số mình không may. Có lẽ đã đến lúc đành phải bỏ cuộc thật rồi cũng nên.

Mà cũng có thể là chiếc chìa khóa này chẳng có ý nghĩa gì cả, chỉ là một loại đồ vật để trang trí cũng không chừng. Tuy thế, thử xem kỹ lại, thì không thể không nhận ra rằng người ta đã cố làm cho nó có tính thực dụng. Thành ra cũng không hẳn là chỉ vì lòng luyến tiếc của người đàn ông thôi đâu.

Tuy nói là đành bỏ cuộc, nhưng người đàn ông vẫn không thể dứt khoát mà vứt chiếc thìa khóa ấy đi được. Lâu nay chiếc chìa khóa là một vật bất ly thân, đã cùng sống, cùng đi đó đây, vui buồn có nhau, cùng trải qua một cuộc đời với người ấy.

Người đàn ông bèn nghĩ ra một cách, là tới hiệu khóa, đặt làm một cái như thế này.

-Làm ơn làm cho tôi một cái ổ khóa hợp với chiếc chìa khóa này, để gắn vào cánh cửa phòng trong nhà.

-Ông khách đặt hàng gì mà lạ thế. Thường thì người ta bị mất chìa khóa nên đặt làm chiếc khác cho hợp với ổ khóa, đã có vài lần có người đến đặt làm như thế. Dĩ nhiên là chúng tôi có thể làm được thứ hàng mà ông đặt. Nhưng mà đắt lắm đấy ạ.

-Không sao, đắt cũng được ạ.

Người đàn ông thật lòng đáp. Đã gần đến cuối đời rồi. Sống quãng đời còn lại cùng với kỷ niệm. Đó là cách sống thích hợp nhất, không còn cách nào hơn.

Chẳng bao lâu ổ khóa đã làm xong, và được gắn vào cánh cửa phòng của người đàn ông. Người đàn ông lui về phòng, đóng cửa lại, tra chìa khóa vào ổ khóa và xoay chiếc chìa khóa. Cảm xúc khi chiếc chìa ăn vào ổ khóa truyền đi khắp người qua hệ thần kinh trong cơ thể như thể là đang bị cù nhẹ. Âm thanh mơ hồ vang lên như tiếng nhạc thanh thoát rung đến tận hốc tai.

Một cảm xúc mà người đàn ông hằng khao khát. Dĩ nhiên thực tế thì không hẳn là theo cung cách mong muốn, thế nhưng bây giờ thế là đã có một cánh cửa thích hợp cho chiếc chìa khóa. Một cánh cửa thực sự chứ không còn là ảo ảnh.

Một cảm giác an bình, như thể là yên tâm, hay mãn nguyện hơn cả mong đợi, tràn ngập cõi lòng. Biết vậy đã làm như thế này sớm hơn. Thế nhưng, cũng là vì bây giờ nên mới có thể nói như thế, chứ khi còn khỏe thì chắc hẳn là đã không nghĩ thế đâu.

Đêm đến, lâu lắm rồi, quả là lâu lắm rồi, người đàn ông mới lặng lẽ chìm vào giấc ngủ. Có thể là do mệt mỏi từ lâu nay đã dồn cả lại. Giấc ngủ thật bình yên…..

Thế nhưng, vào lúc nửa đêm. Người đàn ông nghe thấy tiếng xoay của chiếc khóa, và cảm thấy như là cánh cửa đang mở ra. Trong bóng đêm, người đàn ông chợt nhận ra điều đó và bị rơi vào một cảm giác không thể nào diễn tả hết được. Đó là nỗi kinh hoàng.

Một điều không thể nào tin được. Người đàn ông đã bỏ phí cả đời mình, đã mải miết ra sức tìm kiếm đến thế mà vẫn không tìm ra được ổ khóa thích hợp cho chiếc chìa khóa ấy. Cái tương thích với chiếc chìa khóa ấy không tồn tại trên đời này. Ngoài cánh cửa kia ra, không hề tồn tại một cái nào khác. Mãi cho đến khi người đàn ông hiểu ra được điều đó, và hơn nữa là ngay trong đêm đầu tiên, vậy mà có một kẻ không biết là ai đã mở được cửa đi vào phòng….

Có vẻ như là kẻ đó đang tiến lại gần. Người đàn ông trùm chăn, cầu mong đó chỉ là một giấc mơ, cố tin rằng mình đang nằm mơ. Mà thực sự thì đó là chuyện trong mơ cũng không chừng.

-Ôi, không thể tin rằng đây là người thật ở trên đời này.

Người đàn ông vừa run lẩy bẩy vừa nói. Tức thì có một giọng nữ đáp lại:

-Vâng, đúng vậy.

Một giọng nữ nghe thật dịu dàng. Thế nhưng đó là kẻ đã mở cánh cửa kia mà đi vào, một nhân vật không thể mường tượng ra được là ai. Kẻ đó lại khẳng định rằng mình không phải là người ở trên đời này. Không biết là chuyện gì sẽ xảy ra, mình sẽ gặp phải chuyện gì đây. Hay đó là cái chết cũng không chừng. Nếu là cái chết thì mình sẽ chết thôi, âu cũng là chuyện đã đành. Thế nhưng, dù sao thì cũng phải hỏi cho ra điều bí ẩn này. Người đàn ông bèn lấy hết can đảm ra hỏi.

-Người là ai, vì sao mà lại tới đây vậy?

-Ta là nữ thần Hạnh Phúc. Chiếc chìa khóa ấy là do chính ta cố tình đánh rơi đấy. Vì ta định tạo ra một người mà ta muốn giúp sức. Nhà ngươi đã nhặt chiếc chìa khóa ấy lên, nên thế là đã có được tư cách ấy. Cuối cùng nhà ngươi đã làm cánh cửa có ổ khóa cho ta. Vì thế mà ta đến thăm nhà ngươi ngay đây.

Có lẽ đó là nữ thần Hạnh Phúc thật cũng không chừng. Giọng nói ấy không phải là của người bình thường, một giọng nói êm dịu vẳng lại như từ trong mơ. Người đàn ông lại hỏi:

-Nếu thế, tại sao Người không đến sớm hơn, tại sao nếu không có cửa thì Người không tới?

-Ồ, đó là vì nghi thức ban Hạnh Phúc phải được cử hành thật kín đáo. Chỗ nào mà người khác có thể lọt vào là không được. Cần phải có một chỗ cho riêng người đó và ta, ngoài ra không một ai được phép vào đó cả.

-Ra là thế…

-Nào, nhà ngươi muốn được hạnh phúc như thế nào? Tiền tài hay địa vị, một tình yêu tuyệt vời, hay vinh quang chói lọi, muốn gì cứ nói đi. Ngoại trừ trường sinh bất tử hay cải lão hoàn đồng, còn thì bất cứ điều gì cũng được cả.

Sau một lúc lặng thinh, từ trong bóng tối, có giọng nói khàn khàn của người đàn ông đáp lại:

-Tôi không cần gì cả. Cái mà tôi cần bây giờ chỉ là kỷ niệm, thì tôi đã có rồi.

(20/11/2016)

Quỳnh Chi dịch từ nguyên tác Kagi của Hoshi Shinichi

Tiếng Nhạn Đêm Trăng

Nguyên tác:"Yane no ue no Sawan"

Tác giả: Ibuse Masuji

Người dịch : Quỳnh Chi

Chắc là có người thợ săn nào bắn vu vơ trúng phải, hay tay súng nào nghịch ngợm đã nhắm bắn. Tôi đã bắt gặp một con nhạn đang quằn quại đau đớn bên bờ đầm nước. Nó cất tiếng kêu thống thiết trong đầm nước nổi đầy bèo, cánh bên trái đẫm máu của chính nó đang trào ra, chỉ có chiếc cánh bên phải còn tự do vùng vẫy được đang đập cánh một cách tuyệt vọng.

Tôi rón rén bước đến gần con chim bị thương, lấy hai tay vớt nó lên. Hơi ấm từ cánh và toàn thân của con chim thiên di truyền qua tôi, và con chim trĩu nặng không ngờ trên tay đã đem lại cho cõi lòng đang u tối của tôi một niềm an ủi. Tôi bèn nhất định phải chữa cho con nhạn này khỏe trở lại, bèn bưng nó trên hai tay và cứ thế đem về nhà. Đoạn tôi đóng chặt cửa lại và bắt đầu chữa vết thương cho nó, dưới chùm đèn điện có năm bóng.

Nhưng có lẽ nhạn là giống chim vẫn có thể nhìn thấy được trong bóng tối, nên nó đã lấy chân đá đổ lọ cồn với thuốc đỏ để trên mặt bồn rửa mặt, hòng ngăn cản không cho tôi tiến hành cuộc giải phẫu. Vì vậy tôi đành phải làm một việc hơi tàn nhẫn là lấy dây buộc hai chân chim lại, và đè cái ức của chim cùng chiếc cánh bên phải đang vùng vẫy của nó xuống, lại kẹp chiếc cổ dài ngoòng của nó vào giữa hai đùi. Tôi quát:

-Nằm yên nào !

Nhưng con nhạn đã hiểu lầm đến tột độ lòng tử tế của tôi, nên trong suốt thời gian tôi chữa trị cho nó, từ giữa hai ống chân của tôi, tiếng kêu thảm thiết của nó đã vang vọng ra khắp trời lúc canh khuya trong đêm thu ấy.

Sau khi tôi đã chữa xong và mãi cho đến khi vết thương của chim hết rỉ máu, tôi vẫn để con nhạn bị trói chặt, vì e rằng nếu không làm như thế, nó sẽ chạy khắp phòng và vết thương sẽ bị dính bẩn.

Tôi lo lắng không biết mình có chữa lành cho nhạn được hay không. Vì không có dụng cụ giải phẫu, tôi đã phải dùng con dao gọt bút chì để moi bốn viên đạn từ trong cánh nhạn ra. Đoạn dùng cồn sát trùng và bôi thuốc đỏ lên miệng vết thương. Con nhạn bị sáu phát đạn xuyên vào sâu trong da thịt, trong đó có hai viên xuyên thủng cánh đã văng ra ngoài. Có lẽ người nhắm bắn nhạn đã kéo cò súng khi trông thấy nhạn đang bay lên trời. Và sau khi bị trúng đạn con nhạn đã bị rơi nghiêng, một bên cánh chạm xuống mặt nước trước, và có lẽ nó định cứ thế nằm nghỉ, để chiếc cánh bị thương giữa đám bèo cho đến khi lành hẳn. Đúng lúc ấy thì tôi đi ngang qua. Khi ấy tôi đang đi dạo trên bờ hồ với một nỗi buồn không bút mực nào tả xiết.

Tôi để con nhạn vẫn còn đang bị trói chặt ở lại trong phòng, sang phòng bên cạnh rửa tay cho hết mùi thuốc sát trùng, và làm thức ăn cho nhạn. Thế nhưng lúc ấy tôi chợt thấy hết sức mệt mỏi, bèn tựa vào lò than, định chợp mắt nghỉ một lát cho đỡ mệt. Chợp mắt như thế thường dễ bị ngủ thiếp đi hàng giờ lúc nào không biết. Và mãi cho đến khuya mới chợt tỉnh dậy là thường.

Tôi đã choàng tỉnh dậy vào lúc nửa đêm. Tiếng kêu thống thiết của nhạn đã đánh thức tôi dậy. Con nhạn bị thương ở phòng bên cạnh cất tiếng kêu lanh lảnh từng ba tiếng một. Tôi rón rén đến nhìn qua khe cửa, thấy con nhạn chân cánh vẫn bị trói chặt đang vươn cổ lên về phía chùm đèn điện có năm bóng, ra chiều muốn kêu tiếp. Có lẽ con chim thiên di bị thương này đã lầm tưởng bóng đèn điện với vầng trăng khuya.

Khi vết thương của con nhạn đã lành hẳn, tôi bèn cắt ngắn bớt hàng lông cánh ngoài cùng của nó, rồi thả ra nuôi trong vườn nhà. Nhạn hình như là giống chim dễ thuần tính, tôi đi đâu nó cũng đi theo ra tới tận cổng, cứ đến đêm khuya là nó đi vòng quanh nhà không khác nào một con chó giữ nhà lo canh nhà cho chủ. Tôi đã đặt cho nó tên Xa-wan và hay dắt nó ra đi dạo trên lối cỏ quanh đầm nước.

-Xa-wan ! Xa-wan !

Nghe tôi gọi, Xa-wan liền loạng choạng đi theo như người đang buồn ngủ.

Lúc này cảnh sắc quanh đầm nước đã ra vẻ đầu hạ. Trên bờ nước những cộng cỏ xanh cao gần ngập đầu mọc um tùm, vô số lá bèo rộng bản và hoa bèo trắng toát phủ đầy trên mặt nước. Xa-wan có vẻ thích đầm nước này lắm. Nó tuột xuống nước, vùng vẫy quạt đôi cánh ngắn ngủn và ngoáy đuôi, và chừng nào nó còn chưa chán trò tắm nước này thì mặc cho tôi gọi, nó vẫn không chịu lên bờ. Những lúc như thế tôi thường ngả người trên cỏ và đắm mình trong suy tưởng. Thành ra tôi đi dạo ra đầm nước này là để xua đuổi những ý nghĩ buồn rầu của mình chứ không phải là để canh cho Xa-wan vọc nước.

Xa-wan không chỉ thích nổi trên mặt nước, mà còn thích lặn nữa. Đôi khi nó còn ẩn mình dưới nước. Nhưng cũng may là nước đầm trong suốt nên tôi có thể trông thấy Xa-wan đang tìm mồi dưới đáy.

Chim nhạn là loại chim hình như vốn không thích ánh sáng ban ngày hay hơi nóng của mặt trời. Hễ tôi bỏ mặc là nó thường rúc đầu nằm ngủ suốt ngày dưới hàng hiên. Nhưng cứ đến tối ( tôi đã đóng cửa vườn để cho nó khỏi bỏ trốn được) là Xawan khỏe lắm, chỉ tìm cách phá hàng rào hay toan nhẩy qua cổng.

Thế rồi hết hạ sang thu, chuyện xảy ra vào một ngày nọ. Đó là vào một đêm khuya gió lạnh buốt ồ ạt thổi qua. Tôi khoác áo haori nhồi bông bên ngoài áo ngủ, đang hong đôi tất tabi mới giặt hồi chiều chưa được khô trên ngọn lửa trong chiếc lò đốt than. Những lúc như thế, thường thường ai cũng hay trầm ngâm suy nghĩ, ủ tay trong áo và nghĩ bụng sáng mai sẽ thức dậy thật sớm. Và có khi mãi cho đến lúc đôi tất tabi đang hong trên lửa than bị cháy khét mới định thần trở lại... Đúng lúc ấy tôi nghe có tiếng kêu lanh lảnh của Xa-wan. Tiếng kêu kinh động vang dội phá tan màn đêm tịch mịch nửa khuya, tôi đoán chắc là ngoài cửa có chuyện gì đã làm Xa-wan mất bình tĩnh.

Tôi mở cửa xem thử và lên tiếng:

- Xa-wan! Đừng kêu to thế chứ!

Nhưng Xa-wan vẫn không ngừng tiếng kêu thảm thiết. Hàng cây bên ngoài cửa

sổ có lẽ vẫn còn đọng vô số những giọt mưa trên ngọn, chỉ cần chạm nhẹ vào thân cây là hàng trăm ngàn giọt nước sẽ nhất loạt rơi xuống rào rạt. Thế nhưng về đêm, trời đã quang mây đã tạnh, và có trăng.

Tôi nhẩy băng qua cửa sổ ra ngoài xem thử. Xa-wan đang đứng trên mãi tận nóc nhà, vươn cái cổ dài ngoòng của nó lên trời và lấy hết sức mình ra kêu thật to. Trên nền trời, ở phía mà Xa-wan đang vươn cổ hướng về ấy, là một mảnh trăng méo mó, đỏ cạch, vẫn thường thấy khi trăng lên nửa khuya. Và trên nền trời đêm ở mãi tận trên cao, có ba cánh nhạn đang bay khuất dần từ bên trái sang phía bên phải của vầng trăng. Tôi đã chợt hiểu ra rằng ba con nhạn từ trên trời cao và Xa-wan trên mái nhà, đang ra sức cất tiếng gọi nhau. Chẳng hạn Xa-wan kêu từng ba tiếng một thì một trong ba con nhạn kia cũng kêu từng ba tiếng một, chắc là chúng đang nói với nhau điều gì ấy. Tôi đoán là Xa-wan đang hướng về lũ chim bạn mà gọi :

-Cho tôi đi theo với !

Tôi sợ Xa-wan bỏ trốn, nên nói chen vào giữa tiếng kêu của nó

-Xa-wan, tuột xuống khỏi mái nhà mau !

Thái độ của Xa-wan khác hẳn mọi khi, nó làm ngơ, mặc tôi nói gì thì nói, vẫn cứ mải miết kêu gọi ba con chim bạn. Tôi thử huýt sáo rồi vỗ tay gọi Xa-wan, nhưng cuối cùng cầm lòng không đặng, tôi đã phải lấy gậy đập vào cành cây trong vườn và sẵng giọng:

-Xa-wan! Mày leo lên cao thế nguy hiểm lắm! Hãy xuống đây mau! Kìa, mày không chịu xuống hả!

Thế nhưng mãi cho đến khi bóng dáng của ba con chim bạn đã khuất hẳn và không còn nghe thấy tiếng kêu của chúng nữa, Xa-wan vẫn ở lì trên nóc nhà mà không chịu xuống. Nếu có ai trông thấy bộ điệu của Xa-wan lúc này, có lẽ sẽ có thể vẽ ra trong trí tưởng một cảnh tượng như sau. Đó là, qua hình ảnh của Xa-wan trên mái nhà, người ta có thể mường tượng ra được cảnh một nhà hiền triết đã già bị đày ra đảo xa, mười năm sau mới trông thấy một chiếc thuyền đi qua ngoài khơi.

Lẽ ra tôi đã phải lấy dây buộc chân Xa-wan và đầu dây kia buộc vào một chiếc cột nhà để Xa-wan không thể lại leo lên mái nhà. Nhưng tôi không nỡ đang tay làm như thế với Xa-wan. Vì tôi không tin rằng Xa-wan lại phụ tấm lòng ưu ái tôi đã dành cho nó lâu nay mà bỏ trốn đi xa. Tôi chỉ cắt lông cánh Xa-wan cụt ngủn, ngắn đến mức nếu cắt nữa thì sẽ làm Xa-wan bị thương. Tôi không muốn đối xử tàn nhẫn với nó. Và ngày hôm sau đó tôi chỉ mắng Xa-wan vài câu :

-Xa-wan, mày không bỏ trốn chứ ? Đừng có bạc bẽo như thế nghe chưa !

Rồi tôi dọn cho Xa-wan thật nhiều thức ăn, có thể ăn đến ba ngày cũng không hết.

Từ đó Xa-wan có thói quen hễ leo lên mái nhà là cất tiếng kêu lanh lảnh. Và thường là lúc nửa đêm vào những đêm trăng sáng. Những lúc ấy, tôi thường ngồi yên chống khủyu tay trên bàn, hay nằm trên giường vào lúc nửa đêm, tai lắng nghe tiếng những con chim nhạn đang vừa bay về phía trời đêm vừa đáp lại tiếng gọi của Xa-wan. Đấy là những tiếng kêu thật mơ hồ vẳng lại từ nơi xa xăm, phải hết sức lắng tai nghe mới nhận ra được. Có khi tôi lại tưởng chừng như đó là tiếng thở dài cô độc của chính màn đêm, và nếu quả thực là như vậy thì có lẽ Xa-wan và tiếng thở dài của đêm khuya đang tâm sự với nhau cũng không chừng.

Một đêm nọ, Xa-wan lại cất tiếng kêu lanh lảnh như mọi khi. Tiếng kêu nghe gần như là tiếng khóc òa. Nhưng tôi biết là lâu nay những khi leo lên mái nhà Xa-wan vẫn thường chịu nghe lời tôi là không bao giờ tìm cách trốn ra ngoài. Tôi lại ngồi nơi bàn, mong sao Xa-wan thôi đừng kêu nữa, tôi còn nghĩ đến chuyện từ ngày mai sẽ thôi không cắt lông cánh của Xa-wan, để cho nó cái tự do muốn ra đi lúc nào thì đi. Và sau khi vào giường nằm rồi, tôi đã trùm chăn kín mít gắng dỗ giấc ngủ, hệt như ngày còn bé cũng đã làm như thế, để khỏi nghe thấy tiếng mưa gió thảm thiết bên ngoài. Cũng nhờ vậy mà tôi đã không còn nghe thấy tiếng khóc của Xa-wan, thế nhưng hình ảnh của Xa-wan đứng trên nóc nhà hướng lên trời mà cất tiếng kêu, vẫn không xóa mờ được trong tâm trí tôi. Vì vậy hình ảnh Xa-wan trong trí tưởng cất tiếng kêu lanh lảnh thực sự vẫn làm tôi bận lòng. Thế rồi tôi bèn quyết ý.

Tôi định bụng sáng ra sẽ bôi thuốc cho lông cánh của Xa-wan mau mọc lại. Chắc là đôi cánh mới sẽ giúp Xa-wan tha hồ cất cánh bay lên trời cao. Họa hoằn, nếu tôi có cái sở thích cổ lỗ sĩ thì tôi sẽ gắn vào chân Xa-wan chiếc vòng thiếc , trên ấy sẽ có giòng chữ được chạm khắc bằng con dao nhỏ như sau : " Hỡi Xa-wan, hãy nhởn nhơ tung cánh bay lên trời cao, những đêm trăng "

Sáng hôm sau tôi chợt nhận ra là không thấy bóng dáng Xa-wan đâu cả.

- Xa-wan, ra đây nào !

Tôi cuống cả lên vì Xa-wan đã đi đâu mất, không thấy cả dưới hàng hiên lẫn trên mái nhà. Trên mái hiên bằng tôn có một chiếc lông ức chim, rõ ràng là lông ức của Xa-wan. Chiếc lông ấy bị giắt vào vết nối giữa hai miếng tôn, đang khẽ rung theo làn gió nhẹ thổi qua. Tôi hối hả đi ra đầm nước, nhưng ở đó cũng không có hơi hướm gì của Xa-wan. Những hạt cỏ có ngù phất phơ nhẹ như bông gòn của những bông cỏ khô, trên ngọn các cọng cỏ cao ngập đầu mọc trên bờ đầm nước, rơi ra bám đầy trên vai áo và trên mũ tôi.

- Xa-wan ! Xa-wan đâu rồi ? Xa-wan ở đâu ra đây mau. Làm ơn ra đây ..!

Đáy đầm nước phủ đầy lá úa mục nát, tôi biết chắc chắn là Xa-wan không ở dưới ấy. Có lẽ Xa-wan đã được đem theo trên đôi cánh của chúng bạn, lên đường thực hiện chuyến viễn du hàng năm vào mùa này của chúng.

Nguyên tác : Yane no ue no Sawan của Ibuse Masuji (12-1959)

Người dịch: Quỳnh Chi ( 18/11/2009)

Chuyện Của Một Cây Bạch Dương

Nguyên tác: "Aru Han no ki no Hanashi"

Tác giả: Imanishi Sukeyuki

Người dịch: Quỳnh Chi

Mây trắng trôi qua trên đầu tôi. Ngọn gió này đích thị là gió thu.

Tôi thích khi mùa hạ sắp tàn. Đó là lúc lá của tôi sáng rực lên đẹp hơn bao giờ hết. Bầu trời cao hẳn lên và rộng hẳn ra. Mặt đất có vẻ hẹp lại như thể nhìn ngược qua viễn vọng kính, thật đẹp.

Hôm ấy bọn trẻ cũng lại đến đây. Rồi chúng bắt xén tóc trên thân cây tôi.

- Này, cho nó xén tóc đi, một sợi thôi cũng được.

Thằng bé bao giờ cũng nài nẵng thế.

- Chỉ đúng một sợi thôi đấy nhé.

Con bé thận trọng kéo một sợi tóc của mình chìa ra, nhướng mắt ra dấu. Thế là thằng bé bèn cho con xén tóc vừa bắt được xén đứt sợi tóc ấy. Con xén tóc vừa cất tiếng kêu xè xè yếu ớt khác hẳn với hình dáng của nó, vừa tiếp tục xén vụn thành manh mún sợi tóc mà nó vừa xén được của con bé.

- Này, thêm một sợi nữa nhé.

Thằng bé lại nài nẵng.

- Đừng có cho xén nhiều quá đấy!

Con bé lại thận trọng chìa ra thêm một sợi tóc nữa.

Không biết bọn trẻ đã đến đây chơi từ bao giờ. Tôi tưởng chừng như mình đã biết con bé ấy từ lâu lắm rồi.

*

Chuyện xẩy ra đã lâu, lâu lắm rồi.

Dạo ấy, quanh đây là một bãi cỏ rộng dùng làm bãi tập trận. Không có nhà cửa, đường xá, cũng chẳng có dây điện.

Tôi đã đứng chơ vơ ở một chỗ như thế. Tôi cũng không biết mình đã đứng ở đây từ bao giờ. Nhưng chắc hẳn là từ khi thân cây chưa to như bây giờ, và có lẽ cũng chưa cao lắm. Là vì tôi phải cố lắm mới trông thấy khói xe lửa ở ga Hiroshima, ở về phía nam tận cuối bãi tập trận. Làn khói trắng phun lên trời một lúc rồi mới nghe thấy tiếng con tàu ầm ầm chạy qua.

Khi đó, về phía nhà ga Hiroshima, chắc hẳn là còn trông thấy cả ngọn núi Ê- di ở đằng xa. Còn ở phía đối diện với phía nhà ga thì hẳn là thấy núi Futaba. Vậy mà trong ký ức tôi lại không nhớ gì về hai ngọn núi ấy, mà chỉ nhớ dường như đã nghe thấy tiếng còi tàu ở đằng xa tận cuối đồng cỏ rộng mênh mông.

*

Hàng ngày, binh sĩ tới đây tập trận từ sáng đến chiều. Họ từ đằng xa, trông còn bé tí chỉ bằng hạt vừng, lấy tôi làm mục tiêu tấn công mà xông tới. Họ dàn ra thành hàng ngang, lúc thì chồm lên chạy, lúc thì thụp xuống nằm sấp trên mặt đất. Thỉnh thoảng nghe có tiếng hô hoán gì đó, rồi thấy đoản kiếm sáng loáng.

Họ mỗi lúc một tiến gần hơn, cuối cùng đồng loạt cất tiếng hô to

- Xông lên! Xông lên nào!

mà xông vào đến tận chỗ gốc cây tôi.

Tiếng còi vang lên, buổi tập trận kết thúc. Binh sĩ xếp hàng, gác súng lại thành như một đống que diêm, rồi đến giờ nghỉ.

Tất cả những người lính đều đến nghỉ dưới bóng tôi. Những hôm như ngày hè nóng nực, mồ hôi vã ra đen thẫm cả màu áo kaki của mọi người. Mùi mồ hôi và mùi các vật dụng bằng da nồng nặc bốc lên từ dưới chân tôi.

Cho đến bây giờ, vào những buổi trưa hè vắng lặng, có lúc tôi đã mơ hồ nhớ lại cái mùi ấy.

Từ dạo ấy, xén tóc đã thường đến chơi trên mình tôi.

Các binh sĩ thường bắt chúng, cho đấu với nhau.

Ngày xưa, lính tráng ai nấy đều hớt tóc rất ngắn, gần như cạo trọc, nên tóc ngắn quá không thể cho xén tóc xén được.

Nhưng một hôm, có một anh lính tinh nghịch đã nắm lấy đầu bạn mà cho con bọ ấy xén tóc. Thế nhưng con xén tóc đã ngoạm luôn cả sợi tóc lẫn da đầu của anh lính kia.

- Ối đau! Thằng phải gió mày làm cái gì thế!

Có cả những người lính tinh nghịch đã chơi đùa vật lộn với nhau.

Khi nào các binh sĩ cũng vừa ra về vừa hát khúc quân ca:

Đây là đất Mãn Châu xa xôi

Cách quê nhà hàng trăm dậm

Bạn tôi ở dưới tảng đá nơi cuối bãi

Dưới ráng chiều đỏ ối

Không hiểu sao tôi thích âm điệu của câu "Bạn tôi ở dưới tảng đá nơi cuối bãi", cho dù không hiểu nghĩa là gì cả.

Những người lính thường vừa ra về vừa lập đi lập lại hai lần một bài hát, tôi thấy cảnh tượng ấy thật đẹp.

Chiến tranh là như thế nào nhỉ ? Cảnh chiến trận trong ráng chiều đỏ ối, tôi cảm thấy dường như có một vẻ đẹp nào đó.

Thế nhưng đó là chuyện đã lâu lắm rồi. Khi ấy tôi chỉ biết các binh sĩ mà không hay biết gì về chiến tranh. Thế rồi một vài năm tháng trôi qua, tôi cũng không biết là bao lâu.

*

Thân cây của tôi, đứng xa một chút thì sẽ thấy rõ là phía dưới gốc hơi bị ngả nghiêng sang một bên. Có người chê dáng cây xấu xí, nhưng rất ít người biết được nguyên cớ vì sao.

Thân cây tôi đã bị ngả nghiêng như thế là vào ngày hôm ấy đấy ạ.

Đó là một buổi sáng yên tĩnh. Sương rơi đầm đìa, trời đứng gió. Vào lúc sáng tinh mơ, còi đã hụ một lần. Đó là tiếng còi báo động có máy bay địch đang tới.

Thế nhưng, trong khắp thành phố và khắp mọi nơi không đâu có gì lạ. Chỉ có mỗi một người từ phía nhà ga hấp tấp chạy băng ngang qua bãi tập trận.

Có ai đó đang quét những bậc đá thật cao đi lên ngôi đền dưới chân núi Futaba, vẫn như mọi ngày.

Hình như là trong khoảng hai tiếng đồng hồ sau đó, cũng không có xe lửa chạy qua. Rồi tiếng còi chấm dứt báo động lại vang lên. Từ trại lính dường như là nhà kho ở góc bãi tập trận, có năm sáu người lính hấp tấp đi tới. Có lẽ họ đi đâu đấy để ăn sáng. Vẫn chỉ như mọi ngày. Chỉ có điều là vì có còi báo động mà giờ giấc bị dời lại thôi.

Quang cảnh bình thường vẫn như mọi ngày, thế mà tôi nhớ như in, mới lạ.

Trên bầu trời tuy đã hết báo động rồi, thế mà lại có một chiếc máy bay nhỏ sáng loáng màu bạc như sợi băng bằng nhựa lấp lánh, bay tới. Máy bay của Nhật chăng? Chiếc máy bay ấy bay rất cao. Khi tới ngay phía trên Hiroshima, nó bỗng chao mình, sáng lóe lên. Thế rồi một lát sau, trước mắt tôi, một làn ánh sáng, vừa hồng nhạt vừa tim tím như ma nhê bị đốt cháy, đã tỏa ra khắp trời.

Tôi chỉ nhớ được có thế thôi. Một làn gió cực mạnh ập tới, như xô vào tôi, vụt lướt qua.

"Thôi chết, mình bị đổ rồi."Tôi nghĩ thế.

Tôi định thần tỉnh lại là vào buổi trưa. Thân tôi đã bị ngã nghiêng từ chỗ gốc cây. Tán lá xòe ra về phía nam đều đã biến sang mầu nâu nhạt, héo rũ cả xuống.

Buổi sáng nền trời xanh trong vắt là thế, giờ khắp nơi đều u ám. Khói bốc lên từ khắp mọi nơi trong thành phố. Thế nhưng mãi một lúc lâu tôi đã không để ý đến phía dưới chân mình.

Đó là tôi đang đứng giữa một địa ngục.

Bãi tập trận rộng thênh thang giờ đây toàn những người là người, như thể không còn chỗ để đặt chân. Và họ toàn là những con ma. Những cái mặt nhẵn thín không mắt không miệng không tai. Từ những bộ quân phục tả tơi, thò ra những ống chân trần trụi sưng tấy căng phồng của những người lính đã chết. Những con ngựa da bị bong, loạng choạng ngã, đang cố đứng dậy. Không ai nói một lời nào. Chỉ toàn là những tiếng rên rỉ, hay gào khóc. Và rồi, chưa hết, chưa hết, từ phía thành phố, từng dòng người toàn là cũng đều như thế, vẫn tiếp tục đổ về bãi tập trận.

Ở khoảng giữa bãi tập có đào một cái hào thật dài để tập trận.

Dưới hào ấy, nước đọng đỏ ối đục ngầu. Không biết từ lúc nào, những người bị bỏng da thịt lở loét bò đến gần để tìm nước, vục đầu vào rãnh nước cạn ấy mà nằm yên bất động dần, như thể đã uống phải độc dược cực mạnh.

Trời đã về chiều. Nhưng nền trời đỏ rực vì lửa vẫn tiếp tục cháy trong thành phố. Màu trời đỏ rực ấy soi xuống hào nước nơi bãi tập trận, trông cứ như là máu chảy thành sông. Trên những mảng da người bị bỏng lở loét, chất dịch rịn ra từ tuyến bạch huyết ngoằn ngoèo chảy cũng sáng rực lên, trông thật ghê rợn.

Tôi đã ngất đi, không biết bao lần tưởng chừng mình đã bị đổ gục. Hình như chiếc rễ to nhất đã bị đứt ở đâu đó, làm cho đến cả ngọn của cành cây cao nhất cũng đau buốt.

Chốc chốc lại có cái gì từ trên cành của tôi rơi xuống kêu loạt soạt. Hóa ra đó là những con chim sẻ hay chim én, mà đôi cánh đã bị cháy rụi không còn bay được nữa. Chúng cũng không còn đủ sức bám vào cành cây, nên đã rơi xuống đất.

Trời sáng ra.

Vừa đúng một ngày đã trôi qua. Hầu hết những người ở quanh đây từ hôm qua đều đã chết cả. Hào nước đầy ắp xác người chết nằm chồng lên nhau.

Suốt đêm, trong mơ, tôi đã nghe thấy có tiếng trẻ khóc. Nhưng sau đó tôi mới biết đó không phải là chuyện trong mơ. Thực sự đã có một đứa trẻ sơ sinh ở ngay dưới gốc cây tôi.

Tôi đã không để ý nên không biết đứa bé đến đây từ lúc nào. Nó được bế trên tay mẹ. Người đàn bà đi giầy vải mặc chiếc quần thâm, khắp người hình như không bị thương, nhưng đầu quấn một chiếc khăn. Đứa bé bám chặt lấy bầu

ngực ấy. Thế nhưng người mẹ tuy trông có vẻ như không có thương tích gì, xong đầu lại bị thương nặng, hình như là mắt không còn trông thấy rõ.

Bà ta cứ luôn miệng hỏi:

- Bé Mi! Bé Mi! Con có phải là bé Mi không?

Có lẽ người mẹ này đã đi ra ngoài, để đứa bé gọi là bé Mi này ở nhà. Chắc hẳn là lúc đó, đúng lúc đó thì cái điều khủng khiếp ấy đã xẩy ra. Thế rồi, với đôi mắt đã không còn trông thấy rõ, chính bà hay là người nào khác đã tìm thấy đứa bé trong ngôi nhà đã bị sập, rồi bà bế lấy nó, cố lắm mới chạy được đến đây. Nhưng vì không nhìn thấy rõ mặt đứa bé nên bà lo sợ lắm.

May sao đứa bé không bị thương ở mặt, mà chỉ bị bỏng nhẹ ở mông. Đứa bé chỉ được quấn ngang bụng mỗi một cái khăn bẩn thỉu dính đầy đất cát.

Người mẹ vừa ngớt gọi "Bé Mi! Bé Mi!" liên hồi, thì ngất lịm mê man. Bấy giờ đứa bé cất tiếng khóc ré lên. Người mẹ lại lên tiếng gọi con. Nhưng dường như bà ta đang lịm dần đi.

Mặt trời lên cao, ánh nắng chiếu gay gắt chói chang. Tiếng rên của những người nằm liệt một chỗ nghe càng to hơn.

Đứa bé bỗng khóc thét lên ngằn ngặt. Nhưng không có ai ngó ngàng đến nó.

Người mẹ giờ đã nằm yên bất động. Đầu vú mà đứa bé ngậm trong miệng đã cứng đờ. Người mẹ đã tắt thở, tay vẫn còn ôm đứa con nhỏ.

"Không một ai còn có thể đi được tới đây sao?"

Tôi chưa bao giờ chứng kiến một cảnh tượng ghê rợn như thế này.

Ngày hôm ấy, mãi đến lúc trời sắp về chiều, mới có binh sĩ trong đội cấp cứu tới.

Họ lo thu dọn xác chết hơn là lo cấp cứu. Là vì số người chết nhiều hơn.

Đó là những người lính thủy. Họ treo một lá cờ nhỏ của Hội Hồng Thập Tự trên cành của tôi. Rồi căng hai chiếc lều lớn. Bác sĩ quân y tới khám mắt cho những người nằm lăn lóc đó đây, từng người một, làm như thể là lựa cá. Chỉ những người còn thở là được khiêng vào trong lều.

Bé Mi ở dưới gốc cây của tôi cũng được gỡ khỏi tay mẹ và được đưa vào trong lều.

Thế rồi từ trong lều thỉnh thoảng vẫn vang lên tiếng khóc của trẻ con. Mỗi khi nghe thấy tiếng khóc ấy tôi mới yên lòng. À, thế là bé Mi còn sống đấy.

Độ một tuần sau đó, có chiếc xe mang dấu Hồng Thập Tự tới, đem đứa bé cùng với những người khác đi đâu không biết.

Sau đó chỉ còn những xác người bị bỏ lại. Đêm xuống lặng như tờ. Nhưng hình như vẫn có người còn sống ở đâu đó, nên thỉnh thoảng nghe có tiếng rên khe khẽ mơ hồ.

Đến trưa, mọi người trong thành phố kéo đến tìm người thân của họ. Họ nâng mặt của những người nằm sấp lên, nhìn từng người một, khẽ lẩm bẩm:

- Không phải, không phải.

*

Đến cuối mùa hạ, lá trên cây của tôi đều héo và rụng gần hết.

Nhưng tôi đã cố hết sức để mà sống sót. Thế rồi đến mùa thu, một mầm non đã nẩy ra trên thân tôi. Xong chiếc lá ấy chưa kịp lớn thì mùa đông đã đến.

Rồi một năm, hai năm trôi qua.

Bãi tập trận nay đã biến thành ruộng vườn. Đây đó rải rác những túp lều dựng tạm làm nhà ở.

Vào những đêm hè, khi có tiếng trẻ sơ sinh cất lên từ những túp nhà đó, tôi luôn nhớ đến người mẹ đã hỏi trước khi chết :"Con có phải bé Mi không?"

Nhưng những người dọn tới ở quanh đây hầu hết đều từ một nơi xa tản cư tới. Tất cả đều là những người không hề biết gì về chuyện đã xảy ra ở đây trong ngày hôm ấy. Tuy vậy thỉnh thoảng cũng có khi họ bàn tán xôn xao cả lên, là đào đất đã gặp phải xương người.

Tôi đã khoẻ mạnh trở lại như xưa, và cao bổng lên. Chim chóc cũng bay đến đậu. Xén tóc cũng kéo đến làm tổ trên thân tôi.

*

Ngày tháng dần trôi, lại một vài năm nữa trôi qua. Thế rồi, những chung cư xây bằng bê tông đã mọc lên, vây bọc quanh tôi.

Khi công trình xây dựng ấy bắt đầu, tôi cứ ngỡ là cuối cùng mình sẽ bị đốn đi. Thế nhưng một hôm, những người đến giám sát công trình đã ngước lên nhìn tôi mà nói:

- Thế mà khi đó người ta nói rằng: không còn cây cối hay thảo mộc nào còn có thể sống được ở Hiroshima trong vòng 75 năm, đấy.

"Có phải là những người này đã biết tôi từ hồi tôi còn đứng một mình ở giữa bãi tập trận không? Có phải là họ biết những điều kinh hoàng ở bãi tập trận trong ngày hôm ấy không?

Không biết có phải là chính họ đã cho làm một công viên nhỏ chung quanh tôi đấy không? Tôi cũng không biết nữa, chỉ biết là tôi được còn sót lại như thế này.

Tôi hơi cao hơn tòa chung cư ba tầng một chút. Mỗi sáng nghe thấy đủ mọi thứ âm thanh. Đến mùa hè, có thể trông thấy rõ cả trong nhà. Sống trong những khung cửa sổ có cùng một hình dáng ấy là đủ mọi hạng người khác nhau, nói những chuyện khác nhau.

*

Những đứa bé này ...À phải rồi, tôi định nói chuyện về mấy đứa bé này, mà thành ra đã dài dòng kể lể nẫy giờ.

Con bé đã cho xén tóc cắt tóc của nó. Không hiểu sao tôi cứ ngờ ngợ rằng con bé ấy chính là bé Mi đã thoát chết dưới gốc của tôi.

Con bé ấy sống trong căn phòng ở bìa phía đông của tầng ba chung cư. Người trong nhà ấy hình như có nó với bố và mẹ, tất cả chỉ có ba người thôi, mà không hiểu tại sao, lắm lúc chỉ có nó ở nhà một mình thôi. Hơn nữa hình như đúng là nó cũng không gọi mẹ bằng "Mẹ" bao giờ, mà dường như chỉ gọi là"Bác".

Bé Mi có biết rằng mẹ nó đã chết dưới gốc cây của tôi không nhỉ ? Chắc hẳn là không.

Thằng bé thường đến đây chơi là bạn học ở trường của con bé. Thế nhưng nhà nó là hàng rau, nên khi đi học về thì nó thành thằng bé bán rau, đem rau quả các thứ đến giao ở chung cư này.

- Chào bà, cháu mang củ cải đến đây ạ.

Thằng bé biết con bé ở nhà trông nhà một mình, nên khi đi giao hàng nó cố tình để cuối cùng mới đến. Tức thì con bé cũng giả giọng bà cụ non đáp lại:

- Khiếp! Củ cải này già đanh ra rồi còn gì ?

- Đâu có! Ngon thượng hạng đấy chứ ạ. Bà có muốn chê thì hãy đợi tối nay ăn xong rồi hãy chê ạ.

Tới đây hai đứa bé phá ra cười ha hả. Cũng chính thằng bé này đã tìm thấy hàng lô lốc xén tóc dưới gốc của tôi.

*

Một hôm, sau khi giao hàng về thằng bé đến gọi:

- Bé Mi ơi, bé Mi! Xuống đây tớ cho xem cái này hay lắm!

Trên tay thằng bé là con xén tóc thật to, mình có những đốm trắng, đang cất tiếng kêu xè xè.

Thế rồi, cứ mỗi lần đến, thằng bé lại gọi Bé Mi và cho con bọ xén tóc. Bé Mi bảo "Không chịu, không chịu đâu", nhưng lần nào cũng cho xén hai ba sợi.

Nhưng có một hôm, bé Mi không hề nói "Không chịu đâu" một lần nào cả.

- Hay là tớ cho xén hết nhé.

Thằng bé chắc mẩm bé Mi sẽ nói " Không chịu" và bỏ chạy, nên nó vừa nói thế mà vừa nắm một lọn tóc của bé, giật hơi mạnh. Xong bé Mi lại bảo:

- Ừ,... cho xén hết đi... Nữa, xén nữa đi...

Và nó ngước nhìn thằng bé mà cười nhạt với vẻ hơi láu lỉnh chưa từng thấy.

- Bé Mi ngốc quá ! Thế thì thành bà vãi mất còn gì!

Hình như thằng bé đã khóc. Nó vùng vằng đẩy bé Mi ra rồi cắm đầu cắm cổ bỏ chạy về nhà.

Từ hôm ấy, thằng bé hàng rau không còn đến chung cư nữa.

*

Bé Mi bất ngờ nôn ra máu vì bệnh bạch huyết, được đưa tới bệnh viện, rồi chết vào khoảng chừng một tháng sau đó. Thằng bé hàng rau lại mỗi ngày đem rau đến giao ở chung cư. Khi ra về, bao giờ nó cũng đến chỗ tôi, tìm bắt xén tóc. Nhưng hễ tìm thấy, thì nó lại ra sức ném thật mạnh xuống đất cho chết.

Hôm nay, mây trắng lại trôi trên đầu tôi. Ngọn gió này đích thị là gió thu. Theo năm tháng dần qua, càng ngày tôi càng tin rằng có lẽ con bé ấy đúng là bé Mi.

Quỳnh Chi dịch (26/7/2013)

Nguyên tác: Aru Hannoki no Hanashi (1966)

của Imanishi Sukeyuki (1923 -2004)

Chú thích:

1- Tác giả Imanishi Sukeyuki đã từng ở trong đội cấp cứu tới Hiroshima ngay sau khi thành phố này bị bom nguyên tử vào tháng 8 năm 1945. Truyện Aru Hanoki no Hanashi được viết dựa trên những điều tác giả từng trải khi ở trong đội cấp cứu này.

Cuộc phiêu lưu của sách

Nguyên tác: Tabi suru hon của Kakuta Mitsuyo

Người dịch : Quỳnh Chi

Tôi đã bán cuốn sách ấy vào năm 18 tuổi.

Khi ấy tôi đã rời nhà cha mẹ lên Tokyo sống một mình. Căn phòng nhỏ chỉ có một phòng rộng 6 chiếu với nhà vệ sinh. Những thứ khuân từ nhà cha mẹ tới làm cho căn phòng càng thêm chật chội, tiền cha mẹ chu cấp cho cũng cạn ngay vì các buổi đi uống rượu hay đi xem xi nê, tôi bèn tống khứ đi tất cả sách và đĩa hát.

Tôi bê hai túi giấy đựng đầy sách vào một hiệu sách cũ nằm thu mình trong khu phố học. Chẳng có một cuốn sách nào quý, đắt giá cả. Toàn là truyện tranh và tiểu thuyết

Chủ hiệu ngồi trên bệ cao giống như chỗ thu tiền trong nhà tắm công cộng, vừa luôn tay đẩy gọng mục kỉnh cứ bị trễ xuống, vừa gẩy bàn tính, bỗng dừng tay lại khi cầm lên một trong những cuốn sách ấy, đoạn đăm đăm nhìn tôi hỏi:

-Cô bán quyển này sao?

Tôi không hiểu là ông ta muốn hỏi gì. Chẳng phải là ấn bản đầu tiên của một nhà văn đã quá cố. Cũng chẳng phải là một cuốn sách đã tuyệt bản. Đó là một cuốn truyện dịch, cứ đến hiệu sách lớn là mua được thôi.

-Vâng…Cuốn ấy có giá lắm sao ạ?

Tôi hỏi lại. Người chủ hiệu có vẻ phật ý về câu hỏi ấy, lắc đầu rõ mạnh mà nhìn tôi, bảo:

-Này cô, có giá hay không có giá không phải là chuyện đi hỏi người khác, mà tự mình phải định lấy chứ.

-Vâng, đúng là thế, nhưng mà..

Tôi giận dỗi nói. Người ta đến bán sách thì can cớ gì lại bị ông cụ già chủ hiệu sách cũ lên lớp thế nhỉ.

-Mà thôi, sao cũng được

Ông cụ lại gẩy bàn tính trở lại. 3470 yên. Coi bộ là học trò nghèo, thôi thì tính thành 3500 yên. Nãy giờ cúi xuống nhìn bàn tính, chủ nhân mới vừa ngửng mặt lên, cất giọng nói chắc nịch.

Dường như đọc được tôi đang nghĩ gì, ông cụ hỏi:

-Tính thế nào này? Thôi không bán nữa hả?

-Dạ không, bán ạ.

Tôi đáp. 3500 yên thì có lẽ vừa đủ tiền dự tiệc họp mặt tối nay. Tôi trịnh trọng đỡ lấy những tờ tiền giấy và tiền xu mà ông cụ chìa ra.

-Này cô, quyển này mà đem bán, có thật là không sao không?

Tôi đã đặt tay lên cửa ra vào lát kính của hiệu, ông cụ chủ hiệu còn cất tiếng hỏi thêm một lần nữa. Tôi ngoảnh lại, thấy ông cụ cầm quyển truyện dịch ban nãy chìa ra về phía tôi.

-Tại sao ạ?

Tôi lo lắng hỏi.

-Không sao, được thôi. Nếu cô muốn bán thì cứ bán.

Ông cụ nói rồi xếp lại những cuốn sách tôi đem đến, đoạn lui vào nhà sau. Trong vài giây, tôi bâng khuâng nhìn vào khoảng trống chỗ ông cụ đã ngồi nãy giờ.

*

Sau đó ít lâu, tôi đã thắc thỏm không biết sẽ có chuyện gì xảy ra vì mình đã bán quyển sách ấy đi. Tôi lẩn thẩn nghĩ ngợi, giả sử ông cụ chủ hiệu sách cũ là nhà tiên tri hay là gì đấy chẳng hạn, chẳng phải là ông đã cảnh báo cho biết rằng tôi sẽ gặp chuyện chẳng lành vì đã rời quyển sách này hay sao.

Thế nhưng, đã chẳng có điều gì gọi là chẳng lành xảy ra cả.

Ngày tháng vẫn trôi đi như mọi khi, chẳng có gì lạ cả.

Tôi đến lớp, đi ăn uống với chúng bạn, rồi quay về ngủ nơi căn phòng chật hẹp. Chẳng có mảy may nào thay đổi so với khi vẫn còn sách.

Chẳng bao lâu đã đến lúc tốt nghiệp, nói gì đến chuyện bị hỏi đi hỏi lại là có nên bán quyển sách ấy không, mà ngay cả đến chuyện đem sách đi bán cho hiệu sách cũ, tôi cũng đã quên bẵng.

*

Tôi đã đến Nepal khi đi du lịch kỷ niệm tốt nghiệp. Lẽ ra là tôi đi du lịch châu Âu với chúng bạn, nhưng số tiền có được trong tay không đủ để làm thế, rốt cuộc tôi đành đi Nepal một mình cho rẻ hơn là chu du châu Âu.

Đấy là lần đầu tiên tôi đi du lịch một mình, nhưng mọi việc đều xuôn sẻ hơn tôi tưởng. Thăm chùa chiền nổi tiếng nhất ở Kadmandu, xem ngôi chùa nơi hỏa thiêu các thi hài, đi vòng quanh các đường phố bụi bặm của Kadmandu. Rồi từ đó đáp xe buýt đến Pokhara. Tại Pokhara tôi thuê chỗ ở lại Damside, ngày ngày đi thuyền, đạp xe đạp. Nói chung là thong dong nhàn nhã.

Vào cái hôm trời bất chợt đổ mưa ấy, lại thêm cũng nhàn rỗi chẳng biết làm gì, tôi bèn vào hiệu sách cũ ở gần chỗ trọ.

Sách của du khách từ cả thế giới đã đem bán phứt đi chất đầy trong cửa hiệu chật hẹp, không xếp theo ngôn ngữ hay theo loại sách gì cả. Bên cạnh cuốn "80 ngày vòng quanh thế giới" bằng tiếng Đức là cuốn sách dầy kịch bằng tiếng Ý, cạnh cuốn đó là một cuốn sách nấu ăn món Thái, rồi tiếp tới là sách hướng dẫn du lịch Tây Tạng. Hiệu sách cũ tối âm u, lạnh lẽo. Trên chiếc bàn kê trong góc, có một cụ già đeo mục kỉnh dầy cộm ngồi một mình lặng lẽ. Cụ liếm ngón tay lần giở từng trang của cuốn sách to hơn cả khuôn mặt cụ.

Tôi thấy hiệu sách cũ ở bất cứ nước nào cũng vậy, sao mà giống nhau đến thế. Những cuốn sách lặng lờ thu hết mọi âm thanh. Mùi giấy cũ xì. Hơi thở bị nén lại của vô số người mà sách đã qua tay.

Thỉnh thoảng cũng có sách tiếng Nhật xếp xen kẽ vào dẫy sách. Cạnh sách tiếng Anh của Steven King là cuốn sách bìa đã rách bươm của Abe kobo, cạnh cuốn sách chữ Hán không biết đọc là gì là một cuốn sách còn mới tinh của Endo Shusaku.

Mới đầu những cuốn sách dựng lộn xộn không được sắp xếp theo thứ tự làm tôi cáu kỉnh khó chịu, nhưng dần dần tôi chỉ còn đưa mắt lướt nhanh trên những chữ Nhật trên gáy sách.

Tôi vừa lắng tai nghe tiếng mưa rào rạt vọng vào qua cánh cửa hiệu mở toang bỏ ngỏ, vừa đưa mắt dạo quanh từ kệ này sang kệ khác tìm sách tiếng Nhật.

Bất chợt những con chữ thật quen thuộc lọt vào mắt, tôi đứng dừng lại. Tôi đưa mắt dò chầm chậm hòng chộp lấy nó. Giữa những tựa đề sách viết bằng mẫu tự các thứ tiếng của các nước, tôi đang tìm một cái gì đó đã lọt vào tầm nhìn của mình.

Và tôi đã tìm thấy ngay.

Quyển sách ấy nằm chen giữa cuốn hướng dẫn du lịch Mê hi cô của Lonely Planette và cuốn bài hát Mother Goose bằng tiếng Pháp. Đấy là cuốn truyện dịch giống như cuốn sách mà tôi đã đem bán năm mới vào đại học. Tôi đã bị người chủ hiệu sách cũ hỏi cô bán cuốn này thật ư, có sao không. Chính cuốn sách ấy. Chỉ trong nháy mắt tôi liền nhớ lại chuyện hiệu sách trong khu phố học ấy của tôi, với chiếc bàn tính mà người chủ hiệu đang gẩy, với giọng nói khàn khàn của ông cụ hỏi tôi rằng đem bán có được không.

Có gì đâu mà lại hỏi đem bán có được không. Ngay cả ở hiệu sách cũ ở Pokhara của Nepal này mà còn có nữa đấy là gì. Tôi cười khẩy trong mũi, đưa tay rút lấy cuốn sách, lật lật vài trang, thế nhưng chẳng mấy chốc nụ cười đã biến mất.

Trên trang cuối của cuốn sách, câu chuyện chấm dứt có lời bạt, giở tiếp thì thấy có những dòng quảng những sách khác, và trên trang này có một khoảng trống. Trên khoảng trống ấy có ghi chữ K và hình một bông hoa nhỏ, vẽ nghệch ngoạc bằng bút chì bấm.

Quyển sách này không phải là của ai khác mà là của chính tôi đã đem đi bán. Tôi đã nhận ngay ra nó chỉ trong vài giây.

Mẫu tự này và hình vẽ hoa này do chính tôi vẽ khi đang học cấp 3. Khi còn học cấp 3, tôi đã nhịn ăn quà bánh sau giờ học để mua cuốn sách này. Có lần bạn hỏi mượn, tôi vừa nói đùa bảo sách quý đấy nhất định là nhớ trả lại cho tớ nhé, vừa viết mẫu tự đầu của tên mình và vẽ hình bông hoa lên trang sách. Lúc đem bán ở hiệu sách cũ trong khu phố học tôi đã quên khuấy, nhưng trong hiệu sách cũ ở Pokhara, tôi nhớ lại rõ mồn một ký ức thời học sinh ấy.

Như thế này là thế nào nhỉ? Có ai đó đã tới hiệu sách cũ ấy mua cuốn này, rồi đem theo cả trong chuyển du lịch sang Nepal hay sao nhỉ? Đây là một thành phố có nhiều du khách Nhật Bản, nên cũng không phải là không thể có chuyện như thế.

Tôi lật qua vài trang của cuốn sách vừa lấy ra khỏi kệ ấy.

Mình có nên mua lại không? Hay là nên để lại lên kệ sách?

Phân vân nhưng rồi rốt cuộc tôi cũng mua. Tôi nghĩ âu là cũng có duyên gì đây, và sau khi lật qua vào trang tôi mới biết mình đã quên quá nửa câu chuyện trong sách. Vì thế tôi cũng muốn đọc để đốt thời gian.

*

Trong quán trà chỉ có mấy bức tường và mái nhà, gần giống như là xe nước bán dạo ngoài đường, tôi vừa uống trà sữa thật ngọt vừa đọc cuốn sách mình đã mua. Thực sự là tôi đã quên hầu hết câu chuyện. Hay nói đúng hơn là tôi mới nhận ra rằng trước đây tôi đã hiểu sai hoàn toàn nội dung câu chuyện.

Cô gái mà tôi tưởng là em gái người bạn của nhân vật chính, hóa ra là người yêu của anh ta. Không hiểu sao tôi cứ tưởng là họ đã lang thang ở trọ lại nhiều khách sạn, nhưng thực ra là họ đã sống trong một căn phòng thuê rẻ tiền.

Hơn nữa, trước đây tôi có ấn tượng rằng đây là một cuốn truyện viết về tuổi trẻ, kể lại cuộc sống bình dị hàng ngày, nhưng hóa ra không phải vậy, từ doạn giữa trở đi, câu chuyện bỗng bắt đầu trở nên li kỳ, có nhiều đoạn liên tục có những tình tiết thật gay cấn.

Tôi cắm cúi đọc, mê mải tìm những chi tiết trong câu chuyện còn nhớ được mà tôi đã hiểu nhầm nội dung.

Mưa dai dẳng mãi không ngớt. Cậu bé giúp việc trong hiệu dòm vào bìa quyển sách tôi đang mở ra, và nhún vai. Tiếng mưa rền khắp quán trà. Không biết từ bao giờ, hình bóng tôi thời còn học cấp 3 ẩn hiện thấp thoáng giữa những hàng chữ in. Tôi một thuở chưa biết Nepal ở đâu, chưa biết yêu là gì.

*

Tôi lại bán quyển sách ấy một lần nữa ở Kadmandu.

Thật ra thì tôi nghĩ chắc là có duyên gì đấy nên đã định đem về. Nhưng hành lý nặng quá đi mất, tôi đành phải bán lại cuốn sách mua ở Pokhara cùng với chiếc áo khoác cũ mèm và sách hướng dẫn du lịch Nepal, cho một người đi du lịch ba lô bày hàng bán dạo ngoài phố. Anh chàng có vẻ như đã đi vòng quanh khắp thế giới, cái gì của du khách anh ta cũng mua lại rồi đem bán. Tôi còn bán cả đôi bít tất đã thủng, và chiếc quần đùi đã bạc phếch. Tôi đem những thứ ấy tới, thế là anh ta dễ dãi mua hết cho tôi. Tiền bán những thứ ấy, tôi đã đem đi uống bia và ăn thịt trâu xiên que nướng ngay trong đêm hôm ấy. Đó là bữa tiệc mừng có mỗi mình tôi, mừng đêm cuối của chuyến đi Nepal. Trên đường về, tôi đã đi ngang qua chỗ người du khách ba lô bày hàng trên mặt đường dưới ánh sáng của đèn đường. Trong những thứ bày bán, có cả cuốn sách tôi đã bán. Cuốn sách lặng lẽ ở bên cạnh chiếc đồng hồ đeo tay có hình Đô Rê Môn, đang đợi có ai đó cầm lên.

Hiệu sách cũ thì ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có cả. Ở Tiệp cũng có, ở Ý cũng có. Hiệu sách cũ ở Mông Cổ bán hàng ngoài đường, hiệu sách cũ ở Lào mở quầy bán hàng trong dịp lễ hội.

Thế rồi lần thứ ba mà tôi gặp lại cuốn sách ấy là ở hiệu sách cũ trong một khu phố học ở Ireland.

Tôi đã ghé lại khu phố học ấy trong khi đi công tác. Hàng năm vào tháng 10, khu phố này có tổ chức lễ hội âm nhạc rất lớn. Khắp khu phố mỗi ngày đều có trình diễn nhạc jazz, nhạc rock hay nhạc cổ điển tây phương. Tôi đã ở lại khu phố này để làm phóng sự về lễ hội ấy.

Khi làm phóng sự hầu như sắp xong, ngày về nước đã gần kề, thì vào buổi chiều hôm ấy tôi ra khỏi khách sạn, định tới quán rượu, xong quán mà tôi muốn tới còn đóng cửa. Phải chờ một tiếng đồng hồ nữa mới đến giờ quán rượu ấy mở cửa. Lang thang trong phố giết thì giờ, tôi đã đẩy cánh cửa của một hiệu sách.

Tôi cứ tưởng đó là một hiệu sách thông thường, nhưng cửa vừa mở ra, liền có cái mùi cố hữu của hiệu sách cũ ấy. Một mùi rất quen thuộc, như của cơn mưa từ mấy ngày trước để lại, hay đã lặng lẽ thấm vào những dòng chữ trong sách. Phải rồi. Hiệu sách cũ thì ở đâu trên khắp thế giới đều có một mùi như nhau. Cho dù đó là hiệu sách cũ bầy bán trên mặt đường cũng thế.

Vì chỉ là để giết thời gian, nên đối với tôi, đó là hiệu sách thông thường hay hiệu sách cũ đều không sao cả. Tôi lanh lẹ lách mình vào phía trong cửa, vừa ngửi cái mùi cố hữu đầy ắp trong hiệu sách cũ, vừa đưa mắt nhìn gáy những cuốn sách xếp thành từng hàng dài.

Tôi đã quên khuấy cuốn sách mà mình đã đem bán thời còn là sinh viên, và tìm thấy ở Pokhara, rồi lại bán đi một lần nữa ở Kadmadu. Vì vậy, khi nhìn thấy gáy cuốn sách trông quen quen tôi vẫn chưa hiểu gì cả. Sau vài giây ngây người ra nhìn, tôi chợt nhận ra là tôi biết rất rõ về cuốn sách này.

Thế nhưng tôi đã nghĩ không thể nào lại có thể cùng là một cuốn sách. Làm gì có chuyện tình cờ liên tiếp như thế chứ. Để xác nhận rằng đó không phải cùng là cuốn sách mà tôi đã bán, tôi bèn rút cuốn sách đó ra khỏi kệ sách. Sách của tôi thì thế nào cũng có hình vẽ nguệch ngoạc ở trang cuối. Đó là mẫu tự đầu tiên của tên tôi, và hình vẽ hoa thì phải.

Tôi từ từ giở tới cuối sách, lật trang quảng cáo, và thế rồi tôi đã tìm thấy ở đó. Mẫu tự đầu của tên tôi với hình vẽ hoa đã nhạt mầu.

Đó chính là cuốn sách tôi đã đem bán năm 18 tuổi, rồi lại bán lần nữa trong chuyến du lịch khi tốt nghiệp.Tôi chìa cuốn sách ấy ra ở chỗ tính tiền. Rồi cắp nó đi về phía quán rượu định tới. Quán rượu đã mở cửa, nhưng vẫn còn vắng hoe, tôi bèn ngồi xuống chỗ quầy rượu gọi bia, lấy cuốn sách mở ra đọc.

Tôi tưởng chừng như đang lạc vào trong mơ, hầu như đây không phải là sự thực. Từ xứ sở Ireland cho đến lễ hội âm nhạc, cho đến chuyện làm phóng sự, hay hiệu sách cũ, tất cả phải chăng đều chỉ là trong một giấc mơ dài.

Thế nhưng, tôi đã cảm thấy rõ mùi vị sủi bọt của thức uống được bưng ra, cảm thấy tro ở đầu điếu thuốc rơi xuống mu bàn tay nóng thật. Tôi đã uống thức uống ấy, vừa nghe nhạc Ireland mở trong hiệu, vừa đọc lướt qua cuốn sách.

Tôi có cảm tưởng như ý nghĩa của cuốn sách đã đổi khác. Tôi nhớ dường như đó là truyện trinh thám, thì hóa ra không phải vậy, mà chỉ là một cốt chuyện bình dị từ tốn kể lại những mẩu chuyện hàng ngày. Trong trí nhớ của tôi, đó là câu chuyện kể lại bằng giọng văn hơi ngổ ngáo của một tác giả còn trẻ, nhưng hóa ra từng lời từng chữ trong truyện được chọn lựa thận trọng, được đẽo gọt đến mức tối đa để câu văn có được vẻ đẹp giản dị súc tích, dù không theo dõi câu chuyện, chỉ lướt mắt qua câu chữ cũng có một cảm giác khoan khoái dễ chịu.

Và trong góc của quán rượu mờ tối, tôi đã chợt hiểu.

Tôi đã hiểu ra, không phải là về cuốn sách, mà là về chính tôi. Cô gái đã dành dụm từng đồng quà bánh, đã rời nhà cha mẹ, đã biết yêu, và còn biết cả rằng tiếp diễn sau đó cuối cùng không nhất định là sẽ đẹp, đã mất bạn rồi lại được bạn, đã rơi vào nỗi tuyệt vọng sâu thẳm hơn cả những lần đã từng trải trước đó, hơn nữa lại biết thế nào là niềm hy vọng vô bờ bến, biết cách chắp vá lại sau mỗi lần dở dang thất bại, thế nhưng vẫn từng ngày hiểu ra rằng có những cái không thể nào khắc phục được, và cứ thế, cứ mỗi lần trong tôi đầy lên hay vơi bớt đi chút nào, hay bên ngoài thay hình đổi dạng, thì nội dung của cuốn sách tôi đọc lại khác hẳn đi.

Khi ấy, ông chủ hiệu sách cũ đã hỏi tôi “Đem bán có sao không”. Nếu không bị hỏi thế, chắc hẳn là tôi đã không tìm thấy lại cuốn sách ấy trong hiệu sách cũ, ở cả Nepal lẫn Ireland.

Có lẽ đây đúng là cuốn sách mà lẽ ra tôi không nên đem bán. Là vì, chả là nó đã theo tôi đến tận bây giờ đó sao.

Không rõ vì sao, nhưng có vẻ như là cuốn sách này đã cùng tôi phiêu lưu đó đây. Vài năm sau, có lẽ rồi tôi lại gặp lại cuốn sách này ở hiệu sách cũ của một thành phố nào đó, và rồi tôi lại vẫn chưa chán mà còn mua lại nữa. Có lẽ tôi sẽ lại tìm xem thử có dấu vết ở trang cuối hay không, rồi trong quán trà hay quán rượu, trong căn phòng của khách sạn hay ngoài công viên, lại lần giở từng trang sách mà đuổi theo từng câu chữ, và gặp chính mình- có khi đãđổi thay, có khi vẫn không thay đổi gì cả.

Trên đường từ Ireland về nước, tôi sẽ phải ghé lại Luân Đôn. Ở đó tôi định sẽ bán cuốn sách mà lẽ ra tôi không nên bán. Cái ý nghĩ ấy không ngờ đã khiến tôi cảm thấy vô cùng háo hức. Lần tới, không biết cuốn sách còn theo tôi đến đâu. Khi đó tôi sẽ tìm thấy mình ra sao qua cuốn sách này.

Tôi uống cạn món đồ uống, vừa ngắm bọt mầu nâu như cái bóng còn sót lại trong lòng cốc, vừa gấp sách lại. Bấy giờ tôi mới nhận ra là quán rượu đã bắt đầu đông dần lên, đây đó tràn ngập tiếng cười nói vui vẻ của những người lạ, tôi bèn cao giọng nói với người chủ hiệu đứng trong góc sau quầy rượu, đặt thêm một ly nữa.

Nguyên tác: Tabi suru hon của Kakuta Mitsuyo

Người dịch: Quỳnh Chi (28/10/2015)

Chuột - của Hiđari Jingôrô -

Nguyên tác :" Nezumi ", Koten Rakugo Taikei

( Những truyện Rakugo cổ điển)

Người dịch : DTTM

Lời người dịch

Hiđari Jingôrô [1] : nhân vật truyền thuyết (không rõ năm sinh và năm mất) ở thời đại Eâđô (1603?1867), được cho là người thợ mộc nổi danh về tài chạm khắc gỗ và là tác giả của các công trình điêu khắc nổi tiếng, như đền Tôshôgu của giòng họ tướng quân Tôkugawa tại Nikkô [2].

Hiđari Jingôrô xuất hiện trong một vài truyện Kôđan và Rakugô của Nhật bản như Takê nô Suisen (Cành hoa thủy tiên bằng trúc), Mitsui nô Đaikôku (Thần Phúc của nhà Mitsui) và Nezumi (Chuột).

Jingôrô vốn thích ngao du sơn thủy, truyện Chuột kể lại chuyện khi ông ghé lại Senđai, trong chuyến đi đến miền Ôshu.

Jingôrô tính tình hào sảng mà ung dung tự tại, tá túc nơi nhà người thợ cả Masagôrô cũng đã được mười năm... Thật ra cũng là vì Masagôrô chẳng may qua đời sớm, nên chức thợ cả được truyền cho con, là Masagôrô-con; vì vậy Jingôrô ở lại đấy cũng là để trông nom dạy dỗ cho Masagôrô-con. Bản tính vốn ưa ngao du sơn thủy, trong thời gian mười năm ở Eâđô, Jingôrô cũng hay đi đây đó ngoạn cảnh khắp nơi.

- Ta chưa đi thăm Ôshu lần nào cả. Nay ta muốn đến đó thăm Matsushima, Shiôgama , chùa Zưi-gan-ji với các cảnh chúa trên núi, cháu Masa à.

- Vâng, mời chú cứ đi chơi, đừng bận tâm gì cả. Chuyện nhà ở Êđô đến đâu hay đến đấy, không sao đâu ạ. Đã định đi rồi mà chờ đến lúc đi được, nhỡ lại không còn muốn đi nữa, thì thật là vô duyên phải không ạ. Phải đấy, chú cứ để cháu lo chuẩn bị hành trang..Mà này chú ạ, khi đi quanh các xứ ngao du sơn thủy thì khác với lúc ở Êđô, không đem theo lộ phí là không được đâu đấy. Chú thường chẳng để ý gì đến chuyện tiền bạc, nhưng đã đi xa thì chú phải nhớ đem theo tiền đấy nhé. Chú không phải bận tâm, cứ để đấy cháu sẽ lo liệu cả.

Thế là Jingôrô lên đường rời Êđô, một chuyến đi thật nhiều hứng thú.

- Ông ơi ! Ông là người đi đường xa, phải không ạ ?

- Ờ ờ phải đấy, ai đi dép zô-ri, ống chân quấn xà cạp, vai đeo hai cái bị hành lý, hầu như đều là người đi đường xa cả.

- Thế ông đã định nghỉ lại quán trọ nào chưa ạ ? Đằng nào cũng phải ở trọ đâu đấy, vậy thì ông đến trọ quán nhà cháu nhé ?

- À ra chú bé đang đi mời khách trọ đấy à ? Thế à ? Ở đâu cũng thế, hay là tối nay ta ở trọ lại quán của chú bé xem nào !

- Ông đến trọ quán nhà cháu thật à ? Nhưng cháu cũng xin nói trước là quán trọ nhà cháu không to tát gì đâu ạ. Phòng cho khách trọ cũng không đẹp đâu ạ.

- Được, không sao ! Cứ nhìn ta thì biết, thân hình ta chẳng cao lớn gì cho cam, chẳng phải là nếu phòng không rộng đến mười lăm thước [3] thì chật chội không sao đủ chỗ nằm ngủ, sàn nhà không rộng tới hai mươi chiếc chiếu [4] thì không đủ chỗ duỗi chân, phải không nào ? Quán trọ không đẹp, nhưng nếu chỉ trọ lại một đêm thì ở đâu cũng thế.

- Ông đến trọ quán nhà cháu thật sao ? Cháu xin nói trước là cửa ngăn dán giấy shoji bị thủng, lại thêm chiếu dưới sàn thì rách bươm đấy ông ạ.

- Chú bé này chu đáo..đến nơi đến chốn nhỉ ! Nhưng không sao, không sao ! Cho ta tới trọ quán của cháu đi !

- Thế à ...À, mà ông ơi, khi ngủ ông có nằm nệm, có đắp chăn không ạ ?

- Ơ, chú bé này hỏi lạ chưa kìa ! Khi ngủ thì thường là phải trải nệm để nằm và có chăn để đắp chứ !

- Vậy thì cháu xin ông cho cháu xin trước hai mươi xu ạ.

- Phải trả tiền trước à ?

- Không phải là trả tiền trước đâu ạ, mà là vì cháu phải đến hiệu cho thuê nệm, mà nếu không có tiền thì người ta không cho thuê. Vậy nếu ông không muốn bị lạnh thì cháu nghĩ là ông nên đưa cho cháu hai mươi xu.

- Chú bé này nói kiểu gì mà lạ nhỉ ! Vậy sao ? Được rồi ! Cứ nói thẳng ruột ngựa ra thế mà hay đấy ! Này chú bé, hai mươi xu đã đủ chưa ? Đây, tiền đây !

- Dạ, cháu xin cảm ơn ông. Lẽ ra cháu phải dẫn ông về quán trọ, nhưng nếu cháu đưa ông về quán, rồi sau đó mới đến hiệu nệm, thì trễ mất. Ông chịu khó đi một mình về quán nhé. Ông cứ đi mãi, theo con đường chính của thành phố Sendai này, khắc sẽ đến chỗ hai bên đường có đông quán trọ, rồi nhìn sang dãy phố bên phải sẽ thấy một căn nhà thật lớn treo bảng Quán Hổ. Đấy là quán trọ lớn nhất vùng Sendai đấy ạ.Trước mặt quán Hổ là một căn nhà nhỏ, ông phải vừa đi vừa để ý tìm, không thì không nhận ra đâu ạ, là vì nhỏ đến nỗi có khi để ý tìm rồi thế mà vẫn không nhận ra đấy ạ.

- À, à , ra thế ! Thế quán trọ nhà chú bé ở trước quán Hổ, tên là quán gì nào ?

- Quán Chuột ạ.

- Hả ? Quán Chuột à ? Tên hay nhỉ ! Được ! Ta nhớ rồi. Không sao đâu. Chú bé không cần đi theo ta cũng được. Nghe chú tả thế là ta biết rồi.

Lãng du bụi trúc chim trời

Hết bay lại đỗ, đỗ rồi lại bay

Ở quán trọ cũng có cái thú hay lắm, vui lắm cơ.

- Ồ, đẹp quá, phố xá ngoại thành của một vị lãnh chúa được ban năm mươi tư vạn thạch [5] thóc bổng lộc có khác. Dĩ nhiên là đem so với Êđô ở ngay dưới trướng của Ngài Tướng quân có tám trăm vạn thạch thóc, thì quả có phần kém thua, nhưng phố xá đẹp thế này thì không phải là ở xứ nào cũng có. Nhìn đâu cũng thấy khang trang đẹp đẽ. Aø, đây rồi, đây là Quán Hổ, gỗ cũng tốt mà thợ làm cũng khéo nhỉ, được lắm. Quả là "Tên làm sao thì người bào hao làm vậy " , oai phong lẫm liệt ra phết. Thế mới đặt tên là Quán Hổ chứ. Còn Quán Chuột đối diện. Cái này cũng quả là " Tên làm sao thì người bào hao làm vậy " . Sao mà khéo, làm sao mà lại có một căn nhà bé tí tẹo thế này. So với Quán Hổ thì không đáng gọi là một căn nhà, trông cứ như là chỗ vun rác. Bên kia là Quán Hổ thì Quán Chuột bên này bé quá, chỉ đáng là chuột nhắt. Mà thôi kệ, tối nay ta hẵng vào nghỉ lại Quán Chuột này cái đã.

- Xin cảm ơn quý khách đã chiếu cố. Thằng bé nhà tôi nó đã mời quý khách phải không ạ ? Vâng. Lẽ ra tôi phải đi lấy chậu nước và rửa chân cho quý khách, nhưng khổ nỗi tôi lại bị đau lưng ạ.

- À ra thế. Có người lớn nói chuyện được thì lại đau lưng à ! Thôi được ! Không sao !

- Dạ, ở đây có cái chậu..bên cạnh có đôi dép zô-ri. Xin mời quý khách đi ra sông ở sau nhà để rửa chân.

- Hả? Ra thế ! Dép zô-ri là cái này phải không ? Ủa, sao lạ thế này ! Một chiếc dép bị đứt quai rồi !

- Thế à ? Vậy cảm phiền quý khách đi đỡ một chiếc ... nhẩy lò cò vậy ạ

- Nhẩy như thỏ sao !? Thôi cũng được ! Thế nước sạch chứ ?

- Vâng, sông nhỏ lắm nhưng mà nước rất trong, nước sông này chẩy ra sông Hirôsê đấy ạ.

- Vậy à, nước trong thích nhỉ. Phải đấy, có chỗ nước trong thế thì chịu khó đi ra đấy rửa chân, thích hơn là chờ múc nước đem về.

- Ông ! Ông đến nhà cháu rồi đấy à. Ông tìm thấy quán nhà cháu ngay chứ ?

- À, chú bé, ta tìm được ngay . Chú đi thuê nệm về rồi đấy à.

- Vâng, cháu vừa đi về. Xin ông yên tâm, chỉ một chốc nữa là người ta sẽ đem nệm đến ngay ạ. Thế thưa ông, ông có xơi cơm không ạ ?

- Sao mày hay hỏi những câu lạ nhỉ ! Khi đến ở quán trọ thì ai mà chả ăn cơm ?

- Dạ, vì bây giờ mới đi thổi cơm, nướng cá, luộc rau thì trễ bữa mất, hay là để cháu đi mua sushi nhé ?

- Ờ..chỉ trọ một đêm thôi, thì ta ăn sushi cũng được.

- Vậy ông dùng nhiều hay ít ạ ? Hay là cháu mua năm phần ăn nhé ?

- Những năm phần ăn cơ à ? Ta có một mình làm sao mà ăn cho hết. Nhưng chả lẽ chỉ mua một phần ăn thì cũng ..., vậy thì cứ mua hai phần ăn là vừa.

- Không được ạ, là vì cháu cũng đang đói bụng, còn bố cháu cũng thích sushi..

- Thằng bé này, cái gì mày cũng lo liệu chu đáo đến nơi đến chốn đấy nhỉ ! Thôi được, ta hiểu rồi ! Này chú bé, ta có hai hào đây, hãy đi mua hai bình rượu...

- Cháu cảm ơn ông, nhưng cháu không biết uống rượu ạ.

- Không, không. Ta có định cho mày uống rượu đâu nào. Mua rượu rồi còn lại thì mua sushi, năm phần ăn hay mười phần ăn ..thế nào cũng được.

- Xin đa tạ quý khách. Thằng bé nhà tôi vòi vĩnh đủ thứ mà ngài chẳng giận ...

- Không sao đâu ạ, xin ông chủ quán đừng ngại. Cháu là con trai của ông chủ đấy à ? Ông có đứa con giỏi giang lắm. Cháu lên mấy tuổi rồi ạ ?

- Dạ cháu mười hai tuổi.

- Giỏi thật ! Trẻ nhỏ cỡ tuổi ấy quanh xóm tôi vẫn còn đi thả diều, đánh vụ, mà thằng cháu này đã biết ra đầu phố mời chào khách, được người nào hay người ấy, thế là giỏi lắm rồi còn gì. Ông có đứa con ngoan thế thật là có phúc. Thế nhưng thưa ông, tôi cũng xin nói thật là tôi thấy cháu nó mới mười hai tuổi đầu, cháu giỏi giang thì cũng hay thật đấy, nhưng sao ông chủ lại bỏ bê quán thế này. Khách đến trọ ở đây, thế nào chẳng có người cằn nhằn hay bực mình, phải không ạ ?

- Vâng,vâng, đúng thế ạ. Có những vị khách tức giận bảo " Quán trọ gì mà thế này ", rồi họ bỏ đi.

- Chắc là thế. Sao ông không thuê một hai người hầu phòng giúp việc, thì quán mới làm ăn được chứ ?

- Xin cảm ơn quý khách đã có lời khuyên bảo. Vâng, thưa quý khách, ngài đã có lòng lo lắng dùm cho tôi, thì tôi cũng xin được giãi bầy hoàn cảnh của tôi cùng ngài. Thưa quý khách, thực ra trước đây tôi là chủ nhân của Quán Hổ trước mặt đấy ạ.

- Hả ? Sao ông chủ của Quán Hổ nay lại thành chủ Quán Chuột ? !

- Vâng, Số là năm năm trước vợ tôi qua đời. Lúc ấy, chỉ riêng kẻ giúp việc trong quán cũng đến ba mươi người. Một mình tôi trông coi không xuể, nên nhiều người cũng lo lắng dùm, khuyên nên tục huyền, giới thiệu cho cũng nhiều mối. Nhưng rút cuộc tôi đã chắp nối với Ô-Kôn là người làm lâu năm, đứng đầu cai quản các cô hầu phòng giúp việc trong quán. Ô-Kôn thông thạo mọi việc trong quán, nên đâu vào đấy cả, tôi cũng mừng vì đã chọn được người vợ kế tử tế. Thế nhưng đúng vào dịp lễ Thất tịch năm ấy... Quý khách biết đấy, lễ Thất tịch ở Senđai thì nhộn nhịp phải biết, người đi xem hội đông vô kể, lữ quán nào cũng không còn chỗ trống. Quán trọ của tôi tầng trên tấng dưới đều đầy khách trọ. Bấy giờ mới xẩy ra chuyện cãi cọ giữa mấy người khách trọ trên gác hai, họ lấy bát đĩa choảng nhau, ném cả tô chén. Tôi sợ nhỡ có người, dù bên nào,mà bị thương thì cũng phiền, nên mới chạy lên gác định can gián. Nhưng tôi chen vào giữa toan giảng hòa đã chẳng được mà lại còn bị bên này xô, bên kia đẩy, không biết có ai đó đã đẩy một cái làm tôi bị ngã từ trên gác, lăn tuột xuống tầng dưới. Cầu thang gỗ lau sạch bóng, ngày thường hễ chân đi bít tất ta-bi bằng vải mới là cũng suýt bị trượt rồi, cho nên đã bị ngã xuống cầu thang thì không làm sao ngừng lại nửa chừng, cứ thế lăn tuột một mạch xuống tầng một. Khi đó ngang lưng tôi bị va mạnh xuống nền nhà, nhằm vào chỗ phạm, từ đó tôi không đứng lên được nữa. Ngay sau khi ngã tôi đã được khiêng vào đặt nằm ở nhà sau, nào mời thầy, chạy thuốc, ra đền chùa khấn vái đủ cả, nhưng vẫn không khỏi. Cái lưng của tôi vẫn cứ mềm oặt ra. Khoảng nửa năm sau đó, chủ nhân Quán Ngựa Câu là bạn thân từ ngày bé, có khi còn đánh nhau, ở cách đây một căn, sang thăm, bảo " Này Uhei..Tên tôi là Uhei ...Mày có để mắt nhìn mình mẩy thằng bé bao giờ chưa ? Tao biết cái lưng mày bây giờ bị oằn xuống không còn dựng đứng lên được, nhưng tao không ngờ là mày còn có mắt mà như mù nữa kia.Tao không còn muốn bè bạn gì với một đứa như mày..." Vừa nói xong hắn đã nhấp nhổm bỏ ra về. Tôi gọi giật lại " Này bác Quán Ngựa Câu ", nhưng tôi không thể nào đứng lên để níu hắn lại. Tôi còn chưa kịp hiểu tại sao hắn nói chuyện gì mà nghe lạ quá, lòng còn đang nghi hoặc, thì đúng lúc ấy thằng bé nhà tôi đi học về. Tôi bảo "Con cởi trần ra cho bố xem nào ", nhưng cháu không chịu cởi áo. Tôi phải quát tháo mãi cháu mới miễn cưỡng cởi trần ra. Chợt nhìn qua tôi đã hết hồn, vì khắp người thằng bé đầy thương tích. "Sao thế ? ", tôi hỏi thì cháu đáp rằng " Tại con đánh nhau với trẻ con hàng xóm ". "Chỉ nói bậy ! Trẻ con đánh nhau làm sao mà bầm dập thế.. Khai thật ra mau không thì bố không tha ". Tức thì thằng bé còn đang ở trần, bỗng ôm chặt lấy cổ tôi, vừa khóc vừa nói "Bố ơi, sao mẹ lại chết ..". Tôi chợt nhớ ra là lâu nay tôi mải lo chuyện của mình mà chẳng ngó ngàng đến con. Tôi bèn cho gọi viên quản lý tới. Lúc đó Quán Chuột này còn là cái nhà kho để chứa đồ. " Này bác quản lý, hãy cho người quét dọn ngay cái nhà kho trước mặt, ta với thằng Unokichi sẽ dọn sang ở bên đó. " Viên quản lý đáp " Dạ, ông chủ quả là có con mắt hơn người. Phòng nào còn tốt ta cũng nên đem cho khách trọ thuê. Tôi sẽ cho các cô hầu phòng dọn dẹp bên ấy ngay ". Trên gác có hai phòng, ở dưới có hai phòng, hai bố con tôi ở còn rộng chán. Tôi và con tôi dọn sang đây, ba bữa cơm thì từ trước đến giờ vẫn có người làm bưng đến. Nhưng chỉ được một tháng sau thì chỉ còn hai bữa, cuối cùng còn một bữa. Cho cháu sang lấy cơm thì viên quản lý cốc vào đầu và đánh thằng bé mà bảo " Người ta đang bận bù đầu lo cho khách, ai có thì giờ đâu mà nuôi người ốm, hả ! "..Tôi giận quá đi mất. Cho dù là trẻ con đi nữa nhưng bề nào cũng là con nhà chủ, người ăn người làm mà dám đánh con chủ ư. Bụng thì giận sôi cả lên, nhưng khổ nỗi là lưng thì oặt oẹo không sao đứng lên được. Chủ Quán Ngựa Câu đến bảo " Thôi bác cũng đừng giận, chắc là gặp đúng lúc đang rối trí vì đông khách, nên anh ta mới làm thế, chứ cũng chẳng phải là thực sự dám đánh đâu. Đừng lo, tôi sẽ cho người nhà bưng cơm đến cho bác, không sao ". Từ đó ba bữa cơm mỗi ngày là do Quán Ngựa Câu đem đến cho. Một hôm chủ Quán Ngựa Câu lại đến, mặt mày tối sầm lại mà hỏi tôi rằng " Uhei ! Bác nhượng Quán Hổ cho thằng quản lý Ushizô từ hồi nào vậy ? " " Không phải à, không có chuyện đó à ? Tên Ushizô làm nhiều điều tệ quá, nên hôm nọ tôi đến cằn nhằn thì nó bảo¨ Ông Quán Ngựa Câu à, Quán Hổ chúng tôi không còn dính dáng gì với ông chủ trước đây nữa. Ông xem đây này¨. Cái mà tôi được chìa cho xem là một tờ giấy chuyển nhượng có đóng dấu hẳn hoi. Con dấu của bác đâu rồi ? ". Nghe nói thế tôi mới chợt nhớ ra ...thì đã muộn. " Chết rồi ! Lâu nay tôi vẫn giao cho ÔKôn giữ con dấu ". Chủ Quán Ngựa Câu bảo " Được rồi ! Tôi hiểu rồi ! Bác đừng lo ! Tôi không để bố con bác lang thang đầu đường xó chợ đâu". Thế là ngày ngày ba bận Quán Ngựa Câu đem cơm đến cho cha con tôi. Con tôi nó nói rằng " Bố ạ, mình để bác Quán Ngựa Câu đem cơm đến cho không, thì giống như là ăn mày. Trên gác có hai phòng, dù xấu xí, nhưng hay là ta mời khách đến trọ, bố ạ. Con sẽ ra đầu phố mời khách về, dù là chỉ được một vài người, nhưng miễn là ta tạm sống đỡ qua ngày là được. ". Thưa ông, sự tình là như thế. Và thế là con tôi ra đầu ngõ nài nẵng mời cho được khách tới trọ.

- À, ra thế. Thế nhưng sao ông lại đặt tên quán là Quán Chuột ?

- Vâng, vì Quán Hổ trước đây đã bị tên quản lý chiếm mất, còn đây vốn là cái kho có nhiều chuột. Thế mà cha con tôi dọn vào thì chẳng khác nào như đã chiếm mất chỗ của lũ chuột, nên vị tình chuột mà tôi lấy luôn tên Chuột để đặt cho quán.

- À ra thế. Tên Quán Chuột kể cũng hay đấy. Ông à, ở nhà có mảnh gỗ nào không ?

- Mảnh à....mảnh giấy chùi mũi thì cũng có đấy ạ.

- Không, không, tôi không cần giấy chùi mũi. Tôi nói mảnh đây là những mảnh ván hay mẩu gỗ vụn cưa ra từ các các miếng ván hay đầu cột đầu kèo ấy, ở nhà ta có không ạ ?

- Vâng, đây vốn là nhà kho, nên gỗ vụn thì ở góc nhà có cả đống đấy ạ.

- Vậy à. Tôi sẽ đẽo cho ông một con chuột, để quán sẽ có thêm một vài người khách đến trọ.

- Ồ, quý khách khéo tay biết chạm gỗ cơ à. Ở Senđai này có một nhân vật nổi tiếng về điêu khắc gỗ đấy ạ. Lại có người chuyên chạm trổ các thứ cho ngài lãnh chúa Senđai của chúng tôi. Ồ, tôi quên chưa ghi tên quý khách vào sổ của quán. Vâng tôi không đứng lên được, nhưng vẫn còn cầm được cây bút lên mà viết. Xin quý khách cho biết nguyên quán của ngài ở đâu ạ.

- Ở Takayama, xứ Hi đa.

- Vậy ra là ngài từ Takayama đến Senđai à.

- Không, không phải là từ Takayama đến thẳng đây đâu ạ. Tôi đã lên Êđô, xem nào, đã 10 năm rồi. Bây giờ vẫn còn lông bông ..cái thân ở đậu nhà người ta..

- Thế ạ. Tại Êđô quý khách ở đâu ạ ?

- Xin ông chủ ghi vào sổ trọ cho là " Jingôrô, trú tại nhà của thợ mộc Masagôrô ở phố Nihônbashi Tachibana "

- .........Ô thế ra ngài là ngài Jingôrô ở Hiđa ư ?

- Ấy ấy, ông chủ đừng có biến sắc, trợn mắt lên như thế mà làm tôi khó ở quá. Đệ nhất ...gì đâu, đừng có nói đùa. Thiên hạ người ta gán cho tôi các danh hiệu, nào là " Đệ nhất nghệ nhân Nhật bản " nào là " danh tài " thế thôi, chứ chính tôi, tôi lại chẳng nghĩ như thế bao giờ. Ông chủ ạ, ông đừng kiểu cách mà mất tự nhiên. Ông cứ yên tâm, để đấy cho tôi.

Dù cho có cả đống tiền chất trước mặt, những nếu đã không thích làm thì Jingôrô chẳng buồn mó tới cái đục, nhưng dù chẳng được một xu nào, một khi đã có ý muốn làm thì ông lại để hết tâm trí vào mà đẽo gọt chạm trổ. Sáng ngày hôm sau Jingôrô đã đẽo xong một con chuột.

- Này chú bé, ở đằng kia có cái chậu phải không. Hả ? Chậu không đẹp lắm hả ? Nhưng có đang dùng làm gì không đấy ? Ta lấy dùng được không ? À, đấy là chậu mượn của người ta à ? Xong.. cho ta mượn được chứ ?

Chậu được đem ra để trước quán. Trong có để con chuột vừa đẽo, trên miệng có đậy lưới đan bằng tre

- Ông chủ quán à, nếu có duyên và khi nào có dịp, ta lại gặp nhau nhé.

- Xin đa tạ quý khách.

***

- Xem kìa, Quán Chuột đấy. Nghe đâu quán này có quen biết với ngài Jingôrô. Ở chỗ kia có đề " Chuột Phúc, tác phẩm của Hiđari Jingôrô ở Takayama xứ Hiđa "... Ồ, hóa ra ..ở Quán Chuột à. Vậy mà lâu nay mình không nghe nói gì cả. Ông chủ Quán Chuột ơi, có ai ở nhà không ?

- Chào ông, ông đến có chuyện gì ạ ? Lâu quá không gập ông, tôi lại tưởng hay là ông đau ốm gì chứ. Nào, nào, mời ông ngồi nghỉ, để tôi pha trà mời ông nhé ?

- Cảm ơn ông chủ. Này ông chủ, tôi hỏi điều này khí không phải, ở đây có đề " Chuột Phúc của Hiđari Jingôrô " , mà có phải là ở quán của ông chủ không ?

- Vâng, ở đây đấy ạ.

- Ở đây thật à..Nếu vậy, thì..vậy ra là ông chủ đây là chỗ thân thiết với ông Jingôrô à ?

- Làm gì mà gọi là thân thiết, ông đừng nói thế chứ... Ngượng lắm ạ.

- Không việc gì mà ông chủ phải ngượng cả. Vậy à, vậy sao ? Ông Jingôrô nổi tiếng ấy mà ..Thế ..đâu rồi ? Cái gọi là " Chuột Phúc " ấy ở đâu ?

- Ở đằng kia kìa. Cái chậu ấy đấy, ở trong chậu ấy.

- Thế à, cho tôi xem nhé. Đây à, ở trong này à ? Ô, ở trong này thật. Con chuột này lông màu lạ thật. À, vì là chuột đẽo bằng gỗ mà. Ô, nó động đậy ! Động đậy ! Con chuột này ...cử động được !

- Làm cái gì mà ồn cả lên thế. Chỉ được cái hấp tấp nhanh nhẩu đoảng ! Con vật đẽo bằng gỗ thì làm sao mà cử động được chứ. Tự mình cứ nhấp nha nhấp nhổm nên mới trông thấy chuột cũng động đậy theo thì có. Dở hơi.. Cứ cái thói hay láu táu. Ô hay...Nó động đậy, cử động thật !

- Thấy chưa ? Nó cử động thật, phải không ? Sao ? Giỏi thật ! Jingôrô nổi tiếng có khác..

À ! Tớ thấy rồi ! Đằng sau lưng Chuột Phúc có viết... " Quý vị nào hễ đã xem con chuột này, bất kể là người trong vùng hay quý khách từ xa đến, xin hãy trọ lại Quán Chuột " Thôi chết rồi ! Như thế là tối nay mình phải trọ lại Quán Chuột sao ? !

- Dở hơi..Từ làng tớ đến đây cách có mười một đinh [6] việc gì phải trọ lại Quán Chuột cơ chứ ? !

- Cách mười một hay mười hai đinh thì cũng phải chịu. Ngài Jingôrô tiếng tăm lừng lẫy đã bảo phải trọ ở đây, thì phải cứ thế mà làm .

- ..Đúng rồi, không thể không làm theo ! Phiền quá ..Cũng tại mình đã xem món đồ quý hóa này.. ! Mụ vợ tớ hay ghen lắm, cứ thử nói đến ở quán trọ Senđai mà xem, thế nào mụ chả thét " Cái gì ? ! Senđai có cách nhà là bao xa mà phải vào quán trọ ? Chỉ muốn đàn đúm chơi bời ở đâu đấy chứ gì ? "

- Thôi đành vậy, cứ để tớ nói hộ cho là có tớ cùng đi. Thôi mình vào trọ đây nhé. Ông chủ Quán Chuột ơi, cho chúng tôi ở lại đêm nay nhé.

- Vâng, hai ông muốn trọ lại đêm nay à ? Xin cảm ơn quý khách.

Hai người này vào trọ Quán Chuột, nghe được chuyện của quán, bảo nhau

- Chủ Quán Hổ là người tệ bạc thế cơ à

Và thế rồi chuyện này được đồn đãi truyền đi khắp nơi.

- Cứ đến mà xem con chuột của ngài Jingôrô cử động được

- Cử động được à ? Thật không ? Vậy ta cũng muốn xem thử.

Đến Quán Chuột để xem chuột. Hễ đi xem chuột thì ở Quán Chuột. ... Tin đồn cứ thế lan ra khắp Senđai, và chẳng bao lâu đến khắp các chốn gần xa.

- Đến Quán Chuột, hỏi chuột đâu cho xem nào..

- Ở Quán Chuột một đêm thì cũng được, để được xem con chuột của người thợ lừng danh

Khách trọ gần xa lũ lượt kéo về, Quán Chuột làm ăn phát đạt hẳn lên..

- Ông Quán Chuột ơi, cho chúng tôi năm người vào trọ nhé.

- Xin cảm ơn quý khách. Quán chúng tôi có hai phòng trên gác, hai phòng ở nhà dưới, thì hiện đã có bốn mươi sáu khách trọ rồi ạ. E rằng quý khách có đến ở lại cũng không có chỗ mà nằm ngủ.

- Được mà, không sao. Chẳng phải là ngựa, nhưng chúng tôi sẽ ngủ đứng một tối cũng được.

- Cũng không có chỗ đứng mà ngủ đâu ạ, chỉ còn có cách là đánh đu vào trần nhà thôi đấy ạ ..

- Thế thì cứ như là những quả hồng phơi treo trên sào ấy còn gì ...

Khách trọ lũ lượt kéo đến đông như thế đấy. Quán phải xây thêm ra trên bãi đất trống phía sau quán, nào thuê người hầu phòng, nào thuê đầu bếp..cứ thế mà ăn nên làm ra mãi ..Trái lại Quán Hổ trước mặt thì cứ thưa khách dần, nay bớt một người, mai bớt thêm hai người, cuối cùng thì chẳng có một người khách nào đến trọ. Quán có đến ba mươi người hầu phòng mà chẳng có một người khách trọ, chẳng khác nào có ngọc quý mà lại bị bỏ xó, Ushizô tức điên lên được..

Kể ra thì Ushizô cũng có cái lý của hắn. Số là Ushizô và Ôkôn đã dan díu với nhau từ lâu, và họ vẫn tưởng rằng chủ nhân đã biết nhưng cứ giả lơ đi cho họ. Thế mà sau khi bà chủ qua đời, nào ngờ ông chủ lại lấy Ôkôn làm vợ kế, Ushizô hận lắm, " Quân súc sinh ! Đi lấy vợ người ! " , và hắn vẫn rình rập sơ hở của chủ, chỉ chờ có dịp..May sao cho Ushizô là vào tối hôm Thất tịch, chủ nhân đã bị xô ngã rơi từ gác hai xuống đất và bị đau lưng, thừa cơ chờ đến giữa tháng ba, Ushizô kéo vạt áo Ôkôn gạ gẫm

- Ôkôn này !

Thế là lửa lại bén vào củi cháy dở đã bị tắt nửa chừng, tình cũ không rủ cũng lại. Đến nước này thì hai cha con Uhei và Unokichi như cái gai trong mắt, họ ra sức mà hành hạ, rồi đuổi hai cha con vào xó nhà kho trước quán, và chiếm luôn cả Quán Hổ. Thế nhưng nay Quán Hổ chẳng có được một người khách, thì còn nước nôi gì nữa.

" Quân súc sinh ! Đồ dở hơi ! Được ! Bên ấy đã nhờ Jingôrô đẽo chuột, thì ta cũng có cách ! "

Số là dưới trướng của ngài lãnh chúa Đatê xứ Senđai có một người thợ chạm nổi tiếng giỏi nhất xứ, hay nói đúng hơn là giỏi nhất nước Nhật, tên là Iiđa Tangê. Tangê là người thợ giỏi đến độ đã từng so tài chạm chim ưng đậu trên cây tùng với Jingôrô, ngay trước mặt IêMitsu, vị Tướng quân đời thứ ba của giòng họ Tôkugawa. Trong cuộc tranh tài này Tangê đã bị thua, từ đó danh hiệu giỏi nhất nước Nhật về tay Jingôrô. Ushizô đã đến xin gặp Tangê.

- Tôi xin hậu tạ ngài, bao nhiêu cũng được. Số là ..sự tình như thế ..như thế..nên Jingôrô đã đẽo cho Quán Chuột một con chuột. Con chuột này cử động được, nên quán của tôi chẳng còn một người khách nào đến trọ. Xin ngài đẽo cho quán tôi một con Hổ. Tôi xin hậu tạ ngài, bao nhiều cũng được..

Thế là Iiđa Tangê bèn đẽo một con Hổ, đẽo xong đem đặt ngồi chễm chệ nơi đầu tay vịn cầu thang đi lên gác hai của Quán Hổ, như thể là con Hổ này đang nhìn sang lườm con chuột bên Quán Chuột đối diện...Tức thì con chuột bên Quán Chuột bỗng cứng đờ người ra, không còn dám cử động thập thò như trước nữa.

- Bố ơi bố, chuột nhà ta không cử động được nữa rồi !

- Cái gì ? ! Chuột không cử động nữa à ? Tại sao thế ? Cái gì thì nói cho ra đầu ra đuôi, đừng có khóc ! Quán Hổ ? Có con Hổ ngồi bên ấy à ? Đâu, ở đâu, đứa nào ? Ối giời, quân súc sinh ! Ghê gớm đáo để thật.. !

Uhei tức đến cành hông.. bỗng nhổm dậy được. Thực ra thì không phải vì tức cành hông mà nhổm dậy được đâu, chẳng qua là vì cái lưng của anh ta đã thẳng được từ hai năm nay rồi, nhưng anh ta cứ tưởng là không khỏi nên không thử đứng lên. Uhei liền tức tốc viết thư gửi Jingôrô ở phố Nihônbashi Tachibana tại Êđô.

Thư viết : " Lưng tôi thì nay lại đứng thẳng được, nhưng chuột thì đã mất hồn"

Đọc thư này xong, Jingôrô liền đến tận Senđai, có dẫn theo cả Masagôrô- con.

- Thưa tiên sinh, xin đa tạ ngài đã giúp tôi từ độ ấy.

- Không có gì. Cảm ơn ông chủ đã báo tin cho tôi biết. Sao thế ? Vừa nãy cháu Unôkichi đã ra đầu phố đón tôi. Ồ bây giờ cháu lớn quá, tôi không nhận ra đấy. Mãi đến khi nghe gọi " Thưa chú ", tôi mới nhận ra đấy là cháu Unôkichi.

- Xin cảm ơn tiên sinh. Nhờ ơn ngài cả. Xin ngài xem đấy, cơ ngơi của quán đã được mở rộng thêm, nhờ vậy mà tôi cũng thuê thêm được nhiều kẻ ăn người làm.

- Tốt, tốt lắm. Tôi đã đọc thư, nghe nói chuột không động đậy nữa. Tại sao thế nhỉ ?

- Thưa ngài, sự thể là như thế này..

Uhei bèn kể lại mọi chuyện.

- À, ra là Iiđa Tangê đẽo hổ à. Thế con hổ ấy ở đâu ? Hả ? Ở ngay chỗ tay vịn cầu thang của Quán Hổ trước mặt à ? Hà hà.. Đấy là hổ do Tange đẽo đấy à ? Cháu Masa này, cháu thấy con hổ ấy thế nào ?

- Dạ dạ...Thưa chú, cháu còn nhỏ tuổi, tay nghề chưa có gì gọi là đáng kể, cho dù chú có bảo cháu đẽo thử, cháu cũng chưa làm được, thế nhưng cháu nghĩ là cháu cũng biết nhìn ra . Theo cháu thì con hổ này chưa thật khéo. Mắt hổ nhìn đằng đằng sát khí hận thù.

- Thế à, ta cũng không nghĩ rằng con hổ ấy khéo chút nào cả. Này chuột, khi ta đẽo mày, ta đã quên hết sự đời chung quanh, chỉ để hết tâm trí vào để đẽo gọt nên mày. Sao thế ? Mày sợ con hổ ấy à ?

- Ơ ! Đấy là hổ à ? Thế mà chuột tôi cứ tưởng là mèo chứ !

Tokyo, 5/2/2008

Nguyên tác : " Nezumi ", Koten Rakugo Taikei

( Những truyện Rakugo cổ điển),

nhiều tác giả, nxb Daiichi Shobo, 1988.

Người dịch : DTTM - Quỳnh Chi

Chú thích

[1] Chân dung Hiđari Jingôrô

[2] Phù điêu "Con mèo ngủ " ở đền Toshogu, tương truyền là tác phẩm của Hiđari Jingôrô

[3] Thước = một thước vào khoảng 33, 3 cm

[4] Chiếu = một chiếc chiếu Nhật thường dài 191cm, rộng 95,5 cm

[5] Thạch = một thạch là đơn vị dùng để đong, bằng một trăm thưng

[6] Đinh = 1 đinh là một quãng đường dài 109 mét

Đôi cánh

(Tsubasa, 1951)

Một câu chuyện kể theo kiểu Gautier

Nguyên tác: Mishima Yukio

Dịch: Nguyễn Nam Trân

Mishima Yukio (1925-70), văn tài lớn của Nhật Bản, cũng là nhân vật gây nhiều tranh cãi trong đời thường vì những ý tưởng ái quốc cực đoan và cái chết đầy kịch tính. Dù bài bác quan điểm chính trị quá khích của cá nhân ông, ta phải tiếc cho một con người trí thức uyên bác, tinh tế và một cây bút có văn phong hoa lệ, tân kỳ. Như một cầu thủ thừa sức bao sân, Mishima lúc sinh thời đã bay nhảy trong nhiều lãnh vực nghệ thuật từ truyện ngắn, truyện dài, tùy bút, nghị luận, kịch nghệ đến điện ảnh.

Đoản thiên Đôi Cánh (Tsubasa) dưới đây được đăng tải lần đầu trên số báo tháng 5/1951 của tạp chí Bungakukai (Văn học giới) trước khi in lại trong nhiều tuyển tập của nhà văn. "Một chuyện kể theo phong cách Gautier", câu nói kèm theo tựa đề trên đây ngụ ý là khi sáng tác,ông đã lấy cảm hứng từ cách viết phi hiện thực của nhà văn lãng mạn Pháp Théophile Gautier (1811-1872).

Một đôi cánh trắng mọc từ vai xuống lưng

Hai đứa thường gặp nhau nơi người bà của chúng sống ẩn dật. Cứ mỗi tuần hai lần, Yôko có thói quen đem bánh ngọt và thức ăn mẹ làm riêng ở nhà đến cho bà. Và bà của cô cũng có thói quen mỗi ngày là đánh một giấc trưa dài bốn tiếng đồng hồ.

Ở nhà, bà chỉ có một chị giúp việc tính khí khờ khạo tên là O-Tetsu làm bạn. Vì O-Tetsu ngớ ngẩn như vậy nên đôi khi đùa, bà hay sai bảo kiểu : "Cô ngốc ơi, mang trà lên cho bà!", " Cô ngốc ơi, khách ra về rồi đấy nhé!"

Còn Yôko thì mỗi ngày thứ bảy, sau khi tất tả từ trường về nhà thì phải đem ngay bánh trái hay các thức ăn mà mẹ cô đã làm sẳn, giống như cô bé quàng khăn đỏ, đến nơi bà ở khoảng một tiếng đồng hồ trước khi cụ già thức giấc.

Bà của cô sống đời ẩn dật nằm lưng chừng một quả đồi cao nhìn xuống dòng sông Tamagawa. Nhà chỉ có năm buồng nhưng vườn thì rộng thênh thang. Ở một góc vườn là hòn giả sơn với cái đình hóng mát. Từ chỗ đó là con đường, một phía đi về hướng cây cầu nhỏ bắc ngang dòng suối của khu vườn, một phía ăn thông dưới cái cổng vòm luồn ra tới bên ngoài. Để khỏi làm vướng tầm mắt nhìn xuống dòng sông, hòn giả sơn được xây hơi chếch về một bên vườn. Vì có những bụi cây con bao bọc chung quanh, từ phía ngôi nhà chính nên khi đưa mắt nhìn ra đình hóng mát, trừ những ngày mùa đông lá rụng thưa thớt, thường người ta chỉ có thể thấy mỗi cái mái.

Ngày nào trời đẹp, sau khi mang quà của mẹ đến giao cho O-Tetsu xong, Yôko thường ra ngoài vườn, leo lên đình hóng mát, rồi lại trở xuống, ra mở cánh cửa cổng vòm đứng chờ. Sugio trên đường từ trường về cũng canh chừng giờ giấc để đến đó. Xong, hai đứa lúc thì cùng nhau tản bộ dọc bờ sông Tamagawa, có khi thì Sugio leo theo cô lên đình hóng mát để trò chuyện. Hai đứa rất yêu cái đình. Tầm ngắm từ ngôi đình này thật đẹp mà lại có cái thú là kín đáo, ở đây không bị người nhà bắt gặp. Khi nào thinh thích thì có thể hôn nhau tí ti.

Sugio là con trai ông bác của Yôko, vị chi cậu là anh họ. Nhưng thực ra, lợi thế tự nhiên đã làm cho cậu trở thành ông anh họ kiêm cả chức người yêu. Vì hai đứa giống nhau ở nhiều điểm nên đôi lúc còn bị người ta nhầm là anh em ruột. Sự giống nhau như người nhà thường đem đến cho chúng một thứ tình cảm ngọt ngào. Hai đứa chẳng phải chỉ giống nhau đơn thuần. Có thể nói trong cái giống nhau của chúng có một sự đồng điệu không lời, một sự thông cảm từ trong ý nghĩ, và một lòng tin tưởng thầm lặng của người này đối với người kia. Đặc biệt hai đứa có cùng đôi mắt trong vắt. Đôi mắt ấy giống như một cái máy lọc nước, biết gạn đi mọi loại nước bẩn để chúng trở thành thứ nước tinh khiết có thể uống được. Nó không ngừng tẩy sạch chất ô uế đang làm vẩn đục cuộc đời. Không chỉ thế thôi đâu! Ta có thể hiểu là cái máy lọc nước này lại còn cung cấp làn nước trong trẻo đó cho kẻ sống chung quanh. Ngày nào dòng nước tuôn ra từ đôi mắt của chúng thấm đẫm được thế giới này thì nhất định bao ô trọc của cõi đời sẽ trở thành tinh khiết.

Một buổi sáng Sugio và Yôko chợt nhận ra hai đứa đang đứng đâu lưng với nhau trong một toa xe điện chật. Chúng đang trên đường đến lớp.Thường ngày, cơ hội gặp nhau như thế này hầu như không thể có nhưng vì hôm trước, Sugio qua đêm ở nhà một người bà con khác và đi thẳng từ đó đến trường cho nên cả hai đều không hay rằng chúng đã lấy cùng một chuyến xe. Dạo đó đang độ mùa thu nên trong không khí thoang thoảng hương hoa cúc.

Cả Sugio lẫn Yôko đều cảm thấy sau lưng có một làn hơi ấm nhưng không giống hơi ấm có thể cảm thấy được từ da thịt người thường. Hai đứa nghĩ thầm không hiểu có phải do ánh sáng mặt trời đang chiếu rọi vào lưng của mình hay không! Nó tựa hồ hơi ấm do một luồng ánh sáng thanh tĩnh tự cõi xa xôi nào đó mang đến. Lúc đó, không đứa nào có ý lén nhìn gương mặt người đứng sau lưng để xem sao. Thế nhưng Yôko thì cô cảm nhận được bờ vai rộng của một anh con trai trong bộ đồng phục may bằng vải "séc" [1]màu đen và Sugio cũng cảm thấy có đôi vai nhỏ nhắn mềm mại của một cô con gái trông bộ đồng phục nữ sinh kiểu lính thủy. Rồi giữa khi đó, cùng với sức chèn ép xô đẩy vào nhau của đám hành khách trong toa xe điện nghẹt người, hai đứa đều cảm thấy trên vai của mình một sức mạnh phấn khích đang chuyển động. Cả hai đều tự hỏi chẳng lẽ mình đang mọc cánh. Hình như có mấy cái cánh đang chồng lên nhau thành tầng, xếp lại và nằm ép trên lưng khiến chúng phải kín đáo ghìm lấy hơi thở. Đôi khi, có một sức đẩy nào từ bên ngoài làm cho hai cái lưng cọ xát vào nhau thì cả hai đều ngượng chín người. Chúng đang muốn dấu đi đôi cánh của mình nên có hổ ngươi cũng là điều hợp lý. Ngay giờ đây, bất cứ ai nếu phải dấu diếm một vật gì thừa thải và lạ lùng như chúng thì có cảm thấy bối rối cũng là chuyện bình thường.

Hai đứa muốn bật lên cười khúc khích vì cảm thấy sau lưng đôi cánh như đang cù lét chúng. Lúc đó, lần đầu tiên chúng mới lách người qua một bên để hai khuôn mặt có thể nhìn thẳng vào nhau. "Ủa, em Yôko đấy à?". Sugio mắt mở tròn và kêu lên. "Lâu rồi mình không gặp nhau đấy nghe anh!". Yôko đáp lại.

Hai anh em họ hôm đó thực ra không có chút hứng thú nào để lên lớp, chúng bàn với nhau hay là mình đi xem xi-nê. Thế nhưng không muốn cuộc gặp gỡ tình cờ này đem đến một kết quả thiếu nghiêm túc, rốt cuộc Sugio chọn đi đến trường thay vì rong chơi và Yôko cũng nghe theo ý kiến ấy. Ở nhà ga nơi Sugio phải đổi tàu, sau khi cậu xuống xe, Yôko đi theo tiễn chân đến tận cửa toa của đoàn tàu mà hành khách đã xuống vơi quá nửa. Chỉ một khoảnh khắc trước khi cánh cửa khép lại, cô mới chìa tay ra bắt một cách vội vã như biết sắp có một sự chia cắt đột ngột.

Hôm đó, trong giờ Anh văn, Yôko bị khựng lại trước một chương sách khá lạ lùng. Đó là một tiểu truyện về nhà văn William Blake[2] được viết khá dễ hiểu. Đầu chương, cô thấy những câu như sau đây đã làm rung động lòng mình: "Khi còn nhỏ, chú bé Blake có lần một mình đi chơi ngoài cánh đồng vắng và bất chợt nhận ra ở trên ngọn một thân cây lớn có đàn thiên sứ đông đảo đang vẫy cánh lượn bay. Chú bé bèn chạy về nhà kể lại cho mẹ. Không những chẳng thèm tin con, bà mẹ còn mắng chú là ngu xuẫn và tẩn cho một trận". Vừa nghe ông thày dịch đoạn văn đó, thiếu nữ vừa đọc đi đọc lại những dòng chữ ấy và ngẫm nghĩ: "Câu chuyện thấy được thiên sứ chỉ khiến cậu bé Blake đâm ra nửa tin nửa ngờ. Thế nhưng rõ ràng là cậu bé đã tin chắc như đinh đóng cột về điều đó từ khi bị mẹ mắng và cho ăn đòn. Hẳn là sự trừng phạt hay roi vọt của bà mẹ là một thủ tục tất yếu để củng cố hoàn toàn lòng tin nơi chú bé. Ông thày chỉ biết cười trước hành động của bà mẹ Blake, thái độ của ông như thế là sai lầm. Bà mẹ là người đã đóng được một cách trung thực vai trò của mình mà thôi".

Lối suy luận kiểu này tình cờ phảng phất một hương vị sắc tình (erotic). Có phải chăng đó là kiểu trừng phạt mà thiếu nữ đang muốn nếm?

Cũng trong thời gian đó, Sugio đang ngồi trong lớp nhưng cậu chẳng để vào tai những lời thày giảng. Cậu chỉ nghĩ đến cô em họ, sau mấy năm không gặp, bây giờ đã lớn phồng như thổi. Đầu óc cậu tập trung vào chuyện đôi cánh của Yôko. Loanh quanh luẩn quẩn cậu tự hỏi vì cớ gì Yôko lại có thể mọc cánh như thế. Từ đó trở đi, ý tưởng muốn nhìn cho được đôi cánh của Yôko không bao giờ lìa khỏi tâm trí cậu. Để đạt được việc đó, cậu phải được thấy Yôko khỏa thân. Khổ là Sugio chỉ mong mỏi được thấy đôi cánh của Yôko chứ không phải muốn nhìn cô em họ trần truồng.

Cậu ta nghĩ : "Nhất định em ấy có cánh! Chỉ vì nó mọc ra từ từ theo tuổi tác nên dù người thân trong nhà cũng không thể nhận ra được". Được cái thuận lợi là em ấy đã đến tuổi đi tắm o-furo [3] một mình nên chẳng bao lâu nữa đã có thể tự để cho đôi cánh phát triển mà không để ai nhìn thấy. Chắc chắn là như thế. Nếu không thì dù có muốn giữ cho mình sự bí mật, em ấy cũng không tài nào giữ nổi. Một người bà con lắm chuyện nào đó đã phải loan tin đồn về nó đến tai mình rồi chứ!"

Cô gái đứng nhìn ra cửa sổ, đôi cánh mở rộng

Sau đó ít lâu, Sugio đã bắt đầu thấy một Yôko mọc cánh trong những giấc mơ của cậu. Cậu chỉ nhìn được hình ảnh khỏa thân mờ nhạt trong ánh hoàng hôn của cô bé, người đang tựa vào thành cửa sổ và quay lưng lại phía mình. Một đôi cánh trắng bọc lấy khoảng thân thể từ vai xuống lưng giống như tấm áo khoác. Khi Sugio tiến lại gần thì thiếu nữ dù vẫn đứng nguyên tư thế nhìn ra cửa sổ nhưng đôi cánh bỗng xòe ra, bộ lông vũ chập vào nhau như muốn ghì chặt cậu lại. Sugio ngột ngạt đến nổi phải la toáng lên rồi choàng tỉnh cơn mê. Thế nhưng cậu không hề hay biết là, về phía người con gái, trong lòng cô đã âm thầm nuôi ý nghĩ rằng Sugio có một đôi cánh mọc sau lưng giống như cô.

"Mùa hè sang năm chắc mình sẽ có cơ hội đi tắm biển cùng với Yôko. Mình sẽ quan sát chiếc lưng trần của em ấy xem có dấu hiệu gì có một đôi cánh đang mọc ra từ đó hay không. Chắc mình cũng có thể cho tay sờ thử. Nhưng bây giờ mới là mùa thu, phải còn lâu lắm mình mới thỏa mãn được điều nguyện ước thầm kín đó". Sugio còn lo sợ thêm một nỗi: nếu như cậu không thấy được một phần nhỏ của đôi cánh ấy lộ ra thì có lẽ đưa đến kết quả là nỗi thất vọng sẽ làm cho cậu không còn yêu cô ấy nữa.

Sau đó, dù hai người đôi ba dịp để gặp nhau nhưng họ không bộc lộ những hoang tưởng hơi trẻ con, những điều ao ước hay nỗi lo sợ của riêng mình. Nhất định là nếu một trong hai bày tỏ cho kẻ đối diện điều mình tin là người ấy có cảnh thì sẽ chuốc lấy sự cười cợt hay khinh miệt từ phía kia. Hơn thế nữa, làm sao họ có thể bắt người kia chấp nhận một ảo tưởng trẻ con như thế trong khi chính mình còn không có lý do rõ rệt nào để tự thuyết phục về điều đó... Hai anh em họ mỗi người nhìn vào mắt người kia như dò xét. Giữa đôi đồng tử trong xanh xinh đẹp của người đối diện, hình như cả hai đều thấy tựa hồ có một lối mòn đưa thẳng, thẳng mãi về hướng một cánh đồng xa diệu vợi để rồi khuất hẳn bên kia chân trời.

....Yôko mở cái cửa cổng vòm và đứng đợi bên lề đưòng. Đó là một ngày đầu mùa hạ năm Shôwa 18 (1943). Bởi vì nơi đây hơi xa trung tâm Tôkyô nên khả năng bị dội bom có lẽ cũng ít hơn, nhà cửa chưa phải sơ tán và chủ nhân những ngôi nhà đó cũng không vội ra đi. Hố phòng không nếu đào thì cũng chỉ làm cho có nên cái hầm tránh bom nằm theo chiều ngang và rất kiên cố mà bà của Yôko cho đào ở một bên hòn giả sơn đã là đầu mối cho sự ganh tỵ và cười cợt trong chòm xóm. Nói cách khác, khi nhìn thấy một cái hầm tránh bom kiên cố như thế, ngược lại, thiên hạ chỉ cảm thấy lo lắng thêm. Có lẽ những người xấu miệng kháo nhau là cái hầm an toàn đó nay mai sẽ thành kim tỉnh đựng tro cốt của bà già chính là những kẻ đang lo sợ cho sự an toàn của bản thân hơn cả.

Yôko đứng trước cửa cổng vòm. Thay vì mặc quần dài - cái cô ghét - bên dưới cái áo kiểu lính thủy cộc tay, Yôko mặc thêm một chiếc váy xếp nếp thẳng li lai. Trước ngực, cô thắt một giải "nơ" trắng, mỗi khi gió thổi, nó ngập ngừng không dám bay lên như cả thẹn vì sợ phải làm phồng ngực áo. Hai cánh tay trần của cô trắng muốt, nhìn mà cứ ngỡ là hai giải lụa lấp lánh ánh sáng. Dù mùa hè đã đến mà chúng vẫn giữ màu trắng như tuyết tàn đọng lại.

Rốt cuộc, bóng Sugio với chiếc áo mặc để làm việc mang trên tay, áo sơ-mi trắng và quần dài bó lại trong đôi ghệt, đã thấy từ trên dốc đi xuống. Hai đứa vui mừng đưa ngay hai bàn tay còn đẫm mồ hôi ra bắt lấy nhau.

Lúc đó hoa đỗ quyên hầu như mãn khai chung quanh đình hóng mát. Trắng có, hồng tươi có. Hoa cánh nhiều màu pha lẫn vào nhau cũng có. Ngoài tiếng ong vo ve như hơi thở nhẹ của người đang chìm trong giấc ngủ trưa, con đường lát sỏi vắng vẻ của ngôi đình chỉ in rợp bóng thẫm của những lùm đỗ quyên im ắng. Ở một nơi như vậy, không ai có thể ngờ rằng mình đang sống giữa thời buổi chiến tranh.

Hai đứa ngồi bên nhau trên chiếc ghế dài làm bằng loại ván thô đóng thuyền, cùng đưa mắt nhìn dõi về mặt sông xa sáng lóa trong cái nắng của buổi chiều tháng năm. Thoáng thấy một sợi dây cần câu ve vẩy trong không gian, nhưng khi vừa ánh lên thì nó chợt biến mất. Sugio đặt câu hỏi:

- Em có nhìn thấy cá không?

- Không, anh!

- Anh cũng không. Dám chắc cái mà mình thấy giống như con mòng là cái phao thôi.

Thế rồi hai đứa cùng tưởng tượng ra khuôn mặt bí xị của ông thợ câu vừa bắt hụt cá và cười như nắc nẻ. Sau tiếng cười dòn chỉ còn cái im lặng của một tấm kính dễ vỡ. Và hai đứa đều hiểu lý do gì đã khiến cho chúng phải trầm ngâm.

Ngoài xa, trên khung trời rộng, những đám mây tản ra rồi cuộn vào nhau tạo thành hình thù những đoá hoa diên vỹ (iris). Vượt lên khỏi màu xanh của bờ bên kia là màu vàng của những cái ghế gắn trên một guồng xe quay để dạo chơi giữa không trung, đang được treo lơ lửng một cách lạ lùng. Chúng có vẻ như nôn nao chờ đợi một ai đó từ trên trời giáng hạ. Từ khi chiến tranh đến hồi khốc liệt, máy móc đủ loại trong khu giải trí này đều đã phải ngưng hoạt động để tiết kiệm điện. Hôm ấy đúng là một ngày tạnh ráo nên khung trời rộng ra và xanh ngăn ngắt. Bầu trời ở Tôkyô nếu có thể xanh như thế, đêm đến lại trong vắt và đầy sao như thế, cũng là vì kỹ nghệ sản xuất không còn phấn chấn làm cho bụi khói trong khu vực thủ đô giảm đi nhiều. Tuy nhiên hãy còn lý do khác nữa. Vẻ đẹp của thiên nhiên trong giai đoạn trận chiến sắp tàn này đã làm ta tự hỏi phải chăng có sự góp sức âm thầm của linh hồn những người đã chết để tạo ra. Thiên nhiên có đẹp là vì được chăm bón bằng cái chết. Nếu vào giai đoạn cuối cuộc chiến mà bầu trời cứ đẹp và xanh ngăn ngắt như thế này, chẳng phải cũng bởi vì màu xanh trong những khu mộ địa càng ngày càng mượt mà óng ả hay sao?

Thực thế, phong cảnh hai đứa đang nhìn ngắm đang được bao trùm bằng ánh sáng huy hoàng của sự chết. Mỗi viên cuội dưới lòng sông dường như đều mang hình ảnh ấy. Như thế, hai người anh em họ trẻ trung, đầy sức sống, đã đâu đôi cánh của chúng lại, cùng lắng tai nghe tiếng trái tim hai đứa đang đập mạnh. Tiếng vọng họ nghe từ trái tim của người bên cạnh như có cùng một nhịp điệu, ăn khớp với tiếng đập của trái tim mình làm sao! Làm như hai người là một sinh vật duy nhất trên mặt đất này mà đôi tim cùng chung nhịp đập vậy.

Giữa lúc này, những điều họ suy nghĩ cũng chỉ là một. Thế nhưng khi họ chưa nói thành lời thì nó đã trôi qua cho nên hai người vẫn không hề hay biết về điều người kia đang ấp ủ trong đầu. Về phần Sugio, anh nghĩ: "Người con gái mày chắc có một đôi cánh và bây giờ cô đang chực bay lên đấy. Chuyện này mình không thể lầm được!". Yôko thì lại nghĩ như sau: "Người con trai này nhất định phải có đôi cánh. Khi anh ấy bất chợt ngoái đầu nhìn lại phía sau lưng thì không phải vì muốn xem có ai đang đi đến hay không đâu! Như hồi học tiểu học, nhiều khi học trò phải quay đầu lại kiểm soát cái cặp đựng sách vở đeo trên lưng, anh cũng bất chợt quay nhìn nơi có đôi cánh quen thuộc đang mọc ra đấy thôi. Anh ấy làm sao che mắt mình được!"

Việc xác nhận được điều đó trong ý nghĩ của mình làm cho hai đứa vừa vui nhưng cũng vừa buồn. Nói cách khác, nếu chúng để mặc cho sức mạnh nội tại của tình yêu cổ vũ thì ngay tức khắc cả hai đã có thể cùng nhau bay bổng đến bất cứ đến một khung trời nào trong tầm mắt – như từ nơi đây đến tận bên kia bờ của con sông xa tắp kia. Khi nghĩ như vậy thì việc mang đôi cánh đã nhuộm được một chút màu sắc hiện thực lên những ý tưởng viễn mơ của chúng. Thế nhưng cả hai đều tin rằng chỉ người kia mới là kẻ có đôi cánh trên vai, và họ thấy khó nói làm sao cho người mình yêu hiểu về sự mất mát khi người ấy cất cánh bay đi để mình phải ở lại. Hai đứa hầu như đoan chắc rằng người mình yêu một ngày nào đó sẽ ra đi và không còn ở bên cạnh nữa.

Sugio bảo:

- Tuần sau anh phải rời Tôkyô đấy!

- Sao vậy anh?

- Lao động quân sự ở thành phố M.

- Trong quân xưởng ấy à?

- Ở một nơi đóng máy bay.

Yôko tưởng tượng Sugio sẽ đi đến một nơi người ta chế ra nhiều đôi cánh. Cậu bị bắt buộc trình bày mẫu mã chế tạo cho công nhân lao động ở đó xem. Nếu thế thì cậu chỉ cần đem đôi cánh trắng to lớn lấp lánh sẳn có trên vai ra cho họ là đủ. Sau đó, chắc phải đến giai đoạn thực nghiệm, trình bày những tính năng của đôi cánh. Cậu hẳn phải phải bay một vòng cho họ xem thử chứ. Có khi phải ngừng lại một chốc trong không trung. Rồi còn vẽ bảng thiết kế nữa! Như khi đo ni tấc để làm mẫu, người ta chắc sẽ đo cả ni tấc đôi cánh. Tuy nhiên đó là một đôi cánh thiên nhiên nên không ai có thể chế được một cách hoàn hảo. Chắc người ta sẽ nhìn cậu với cặp mắt đầy đố kỵ. Rồi họ sẽ bắt cậu bay thử thêm một lần nữa. Cậu bay. Lúc đó họng súng sẽ ngắm ngay vào đôi cánh của cậu. Cánh của cậu sẽ nhuộm đầy máu và thân xác cậu rơi thẳng xuống. Như một con chim bị đạn, trong chốc lát, đôi cánh ấy sẽ đập cuồng loạn khi cậu ngã lăn chiêng trên mặt đất. Cậu sẽ chết ... Đôi mắt cậu không còn động đậy, chúng chứa chất sự u ẩn của một con chim nhỏ bị người ta giết.

Nghĩ đến đấy, Yôko cảm thấy bất an và muốn ngăn Sugio lại nhưng cô thừa biết làm sao mình có thể để chuyện ấy không thể xảy ra. Cô lo lắng hỏi thăm chừng nào hai đứa lại có dịp gặp nhau. Lúc đó, để cô vững bụng, Sugio mới cho biết là mỗi tháng một lần nhằm ngày nghỉ, dù chỉ ngắn ngủi thôi nhưng hai đứa sẽ tìm ra cơ hội.

Cậu hẳn phải bay thử một vòng cho họ xem

Thực ra, trong lòng Sugio, sự tiếc nuối là mình đã không thực hiện được điều mong muốn buổi đầu nào có kém nỗi buồn chia tay. Mùa hạ còn chưa tới. Cứ nhìn chiến sự bây giờ thì việc lấy được một ngày hè để đi tắm biển là điều không ai dám chắc. Lại nữa, mối liên hệ hãy còn rụt rè giữa hai người khiến cho Sugio không sao có được cơ hội kiểm soát cái chỗ Yôko mang đôi cánh trên người.

Thấy dáng điệu lúng túng của Sugio khi định mở miệng nói điều chi nhưng lại cứ chần chờ, Yôko đâm ra hiểu theo một cách khác. Hay là anh ấy định thú thực với mình là ảnh đang có cô nào, nếu không phải điều đó thì hẳn là ... cái điều chưa nghĩ tới mình đã đủ mắc cỡ. Chắc chắn chỉ một trong hai thôi. Thế nhưng cách phỏng đoán nào cũng làm cho cô bé không cảm thấy hài lòng. Cô làm mặt giận, cứ ngồi làm thinh.

Cái điều Sugio mở miệng nói ra sau đó là điều cô không hề chờ đợi. Vẫn cái giọng bình thường mỗi ngày, anh phát ra một câu nói tỉnh tuồng giống như đang làm thói quen là đưa mũi giày đá lăn những hòn sỏi dưới chân:

- Hay là hai đứa mình qua thăm bà đi em.Mấy lần anh muốn lên bà nhưng lại ngượng nên không dám gặp, bỏ về mất. Coi bộ lâu lắm anh sẽ không có dịp gặp bà.

- Vậy thì tốt quá! Để em thưa bà là trên đường về em tình cờ gặp anh và kéo anh cùng đến chơi, nghen? Thế nào bà cũng mừng lắm.

Cô bé vui vẻ làm lành và trả lời như thế.

Hai người quay lại nhìn về phía ngôi nhà thì thấy trên ống khói, thỉnh thoảng có vài đợt khói mỏng bay lên. O-Tetsu đang đun nước tắm cho bà. Cứ hai ngày một bận, sau khi ngủ trưa dậy, bà có thói quen ngâm mình trong bồn tắm. Không hiểu lời đề nghị của Sugio có liên quan gì đến việc những làn khói nhẹ đang tỏa lên bầu trời xanh hay không, ai mà biết được!

Bà của chúng vừa mới thức dậy sau giấc trưa. Cạnh bên gối bà nằm hãy còn đặt sấp một cuốn tiểu thuyết của Kyôka [4] mới xuất bản lần đầu. Bìa sách trông thật đẹp với hình ảnh một đóa hoa phù dung to tướng in kiểu tranh khắc gỗ. Bà ngồi bệt xuống giường tiếp hai đứa, trên vai khoác một chiếc áo thêu màu xanh lam trông rất nhã. Bên cạnh bà và ngay trên sàn là cái bàn thấp bày nón sắt và bị vải dày để trùm đầu phòng khi phi cơ oanh tạc. Nếu ngay giữa ban đêm mà có còi hụ báo nguy thì bà sẽ lấy cái bị trùm lấy đầu, đội nón sắt lên trên rồi nằm mọp dưới sàn, mở ra-đi-ô theo dõi tin tức.

- Lâu lắm bà mới gặp lại Sugio đấy nhé! Ngoảnh đi ngoảnh lại mà cháu đã ra dáng đàn ông rồi. Cháu thì có xinh trai đấy nhưng chưa bằng ông chúng mày ngày xưa đâu đó. Cháu chỉ đẹp tàm tạm thôi nghe. Còn con Yôko cũng vậy. Cháu chỉ trên bình thường một nấc. Nhưng như thể đã đủ. Cũng như đi xin xăm, nên tránh xin quẻ Đại Cát. Nhìn nét mặt, bà thấy các cháu là những kẻ biết phải trái, như vậy là có được quẻ Cát rồi đấy.

Bà nói vui như thế rồi phá lên cười.

Hai cô cậu quay mặt lại nhìn nhau. Thế nhưng khi bà quan sát thấy ánh mắt long lanh của Sugio và Yôko thì lại nói thêm:

- Ôi chao, hai đứa bay coi bộ khắng khít với nhau quá rồi mà còn muốn dấu cả bà à. Anh em họ như bay thì dễ phải lòng nhau. Thôi, dẹp chuyện đó qua một bên là tốt hơn nghe các con. Bà cũng không ngờ Sugio lại có thể đi yêu con bé ranh này. Cháu phải kiếm cô nào xinh xắn cỡ bà mới được nha con. Nhưng trên đất Nhật này chắc không có người thứ hai đẹp như bà đâu!

Bà chẳng tiếc lời tấn công tới tấp làm Sugio thiếu điều muốn lỉnh đi cho nhanh; thế nhưng bà đã cắt để chia phần chiếc bánh bông lan mà Yôko vừa mang lại khiến cậu phải nấn ná ở thêm. Vừa khi đó O-Tetsu xuất hiện, báo cho bà hay là nước tắm vừa đủ nóng. Bà đi tắm trước tiên, sau đến phiên Sugio rồi cuối cùng là Yôko. Lúc đầu Yôko không định bụng đi tắm nhưng vì Sugio bảo mình cũng đi nên cô bắt chước theo. Trong một tình huống đột ngột như thế này, cô gái nào cũng không quên chiều ý người cô thương. Qua hành động bắt chước, cô nàng như muốn biểu lộ tình yêu của mình. Đó là đặc điểm làm ta phân biệt được rõ ràng tình cảm của một thiếu nữ như cô nếu đem so sánh với một người đàn bà ở tuổi trung niên.

Sugio và Yôko hơi bối rối khi phải giao đầu với nhau ở cánh cửa vào buồng tắm. Sugio ra ngoài, ngồi xuống bên hàng hiên của gian tiền đường trước cửa phòng tắm và đưa mắt nhìn lên bầu trời đang từ từ ngả bóng chiều. Có tiếng động cơ của một đơn vị máy bay trinh sát bay về căn cứ rền lên từ xa.

Giờ đây, chắc Yôko đã cởi bỏ cái áo tay ngắn kiểu lính thủy nên thế nào những vùng da thịt trắng nuột hơn cả hai cánh tay trần của cô cũng đang in lên trên tấm kính trước mặt. Chắc giờ đây đôi cánh của cô đang bị hơi nước nóng phủ mờ và thấy như đuợc quét lên trên bằng một lớp sơn trắng óng ả. Có lẽ cô đang quì trên tấm ván dùng để gạn nước làm bằng gỗ trắc bá, đôi cánh co rụt lại vì hổ ngươi. Nếu như Sugio xuất hiện vào lúc này ngay nơi đó thì nhất định sẽ làm cô thẹn thùng đến độ làm ửng hồng như có màu ánh hừng đông đang nhuộm lên tận đầu mút của đôi cánh ấy.

Sugio không khỏi xua đuổi ý tưởng có lẽ đây là dịp may cuối cùng để cậu có thể nhìn thấy đôi cánh của Yôko. Cậu đứng ngồi không yên, cuối cùng bật dậy và ra chỗ đằng trước phòng tắm; chần chừ ở dó một đỗi rồi đi qua đi lại dọc hành lang, tự giận mình sao mà mình thiếu can đảm đến thế.

Cánh cửa làm bằng kính mài ráp của gian phòng tắm vì đẫm hơi nước nên từ từ đổi qua màu trắng đục như sữa, tựa màu của mặt hồ vào buổi sáng. Có tiếng róc rách như tiếng sóng nhỏ táp vào kè đá vọng lại từ bên trong phòng tắm. Cuối cùng cô gái cũng từ cái bồn bằng gỗ bước ra. Cô không ngờ rằng cánh cửa kính thô ráp nửa trong nửa đục đang làm lộ những đường nét vàng kim trên thân thể không che đậy của mình. Yôko xoay qua xoay lại, nhanh tay lau da thịt cho khô. Trong khi đó, Sugio chăm chú theo dõi động tác của đôi cánh tuy nhiên hơi nước mờ mờ không cho phép cậu thấy những đường nét rõ ràng hiện ra sau từng động tác đó. Cậu chỉ mường tượng như có một vầng sương mù, một đôi cánh trắng hư ảo đang treo lên trên bờ vai nhỏ nhắn. Thế mà Sugio tin rằng cậu đã thấy được đôi cánh ấy.

* * *

......... Gần một năm trời trôi qua kể từ ngày hôm đó. Sugio vẫn chưa nhìn thấy được đôi cánh của Yôko. Cơ hội gặp gỡ của họ cũng hiếm. Tuy nhiên hai kẻ yêu nhau vẫn không lơi là việc trao đổi thư từ. Hai cô cậu hứa sẽ yêu nhau và còn thề thốt cho tương lai. Thành thực mà nói, họ chỉ mới thề thốt mà thôi. Những lời ước nguyện của hai đứa trẻ trong trắng kia nếu chôn lấp được, để cho nỗi lo âu của thế giới và của thời đại không thể lan rộng ra, thì sẽ khiến cho ta có cảm tưởng rằng, giống như khi dùng vữa hồ để đặt được từng viên gạch một lên nhau một cách vững vàng, ta sẽ xây lên được một mái nhà kiên cố và ấm cúng một ngày nào đó. Hai đứa trẻ này không có một sức mạnh nào khác. Đứng trước một nỗi lo lắng, chúng chỉ có thể phóng ra một câu nói. Như cách những người dân bán khai sắp sửa bị tiêu diệt phải nương tựa vào thần chú, hai đứa chỉ còn biết gửi lòng tin vào ma lực của những lời thề thốt vô hiệu quả [5].

Trong một trận oanh tạc vào tháng ba năm sau, Yôko đã chết.Lúc đó, trường của cô gửi đám nữ sinh lên một tòa nhà thuộc trung tâm thành phố để giúp đỡ quân đội lo một số công chuyện. Trên con đường đến chỗ làm, cô tử nạn vì trúng bom.

Nhóm của cô còn có ba người bạn khác nhưng mỗi một mình cô là ăn mặc áo cộc tay kiểu lính thủy với cái váy có đường nếp thật thẳng thớm. Trong khi cả bọn vừa bước ra khỏi nhà ga gần trung tâm thành phố thì bất chợt có vài hồi còi báo động vang lên. Ba người bạn vội vàng nhảy xuống cái hào tránh bom gần nhất mà họ thấy. Thế nhưng không hiểu sao Yôko lại chậm chạp và lạc lối đằng sau. Từ trong bờ hào, giữa bom nổ đạn bay, mấy người bạn gào lên gọi tên Yôko. Rốt cuộc họ thấy cô xuất hiện và đang băng qua con đường lớn lúc đó chợt sáng rõ, im ắng, không có một bóng ma. Cô gái đang gấp rút chạy đến một nơi ẩn nấp và khi chỉ còn khoảng hai mươi mét nữa là tới đích thì một mảnh bom đã đánh trúng cô từ phía sau lưng.

Yôko bị bom cắt mất đầu. Cô gái dù mất đầu vẫn tiếp tục quì trên mặt đường, và như được một sức mạnh lạ lùng nâng lên nên không chịu ngả. Duy, hai cánh tay xòe ra như đôi cánh, đập lên đập xuống tất bật ...

Nghe được tin này, Sugio than thở khôn cùng, cậu chỉ muốn chiến tranh giết chết cả mình cho xong. Thế nhưng cũng như bao nhiêu người vẫn tiếp tục sống, Sugio hãy còn sống cho đến bây giờ. Tốt nghiệp đại học xong, cậu trở thành nhân viên mẫn cán trong một hãng buôn.

Sugio không hề hay biết là Yôko đã từng tin rằng cậu cũng mang một đôi cánh sau lưng. Về đôi cánh của Yôko thì thực sự cậu tin chắc chắn chúng hiện hữu. Yôko đã chết để cho điều cậu tin là có bằng cớ.

Một buổi sáng, đi xuống con dốc rất đứng ở trước mặt nhà về hướng đại lộ nơi xe điện đường chạy qua chạy lại vào một buổi sáng mùa thu nắng đẹp, Sugio có cảm tưởng như có ai đang đặt một bàn tay trên bờ vai mình. Cậu quay lại nhìn nhưng không thấy bóng dáng nào cả. Cậu thử sờ lên vai. Vẫn hoàn không. Thế nhưng không hiểu vì sao kể từ hôm ấy, cậu cảm thấy trên vai có cái gì nằng nặng. Cậu lắc đầu với vẻ ngờ vực, lắc vai rồi lại bước tiếp.

Vào một buổi sáng mùa thu nắng đẹp

Lần đầu tiên Sugio có cảm tưởng mình đang đeo một đôi cánh trên vai là đúng vào ngày hôm đó. Dù vậy cậu không nhận ra chúng là những cái cánh. Những người khác chung quanh cậu, có lẽ vì quá bận rộn cũng không nhận ra nốt. Chỉ có cái cậu nhân viên hãng buôn chân chỉ, lầm lì này phải khổ sở vì vai mình căng cứng một cách lạ lùng, mỗi ngày mang hai cái cánh đồ sộ và vô tích sự mà đến sở làm. Một lao động đáng buồn cười như thế mà bản thân cậu ta cũng không nhận thức được, cứ việc sáng sáng đeo theo đôi cánh phất phơ đến hãng, chiều chiều phất phơ đeo chúng về nhà. Hầu như cậu không bao giờ đi một đường chổi phủi bụi cho nó nên đôi cánh kia đã ố bẩn đi, lông cánh xám xỉn giống như cánh của một con chim nhồi rơm.

Mang đi rồi cứ thế mà mang về. Hai món đồ đòi hỏi biết bao nhiêu là cố gắng vô ích này có hình thù như thế nào, Sugio cũng không biết nữa. Nếu chỉ cần không có đôi cánh ấy thôi thì có lẽ cuộc đời của cậu cũng phải nhẹ nhỏm đi đến bảy phần mười. Đeo đôi cánh để mà bước trên mặt đất quả là không tiện chút nào.

Mùa xuân đã đến. Từ hôm qua Sugio phải cởi áo choàng.

Nói thế chứ dù đã bỏ áo choàng nhưng vai cậu vẫn còn đau cứng như có vật gì nặng trĩu tụ lại bên trên.

Sự thực là đôi cánh đáng bực mình mà cậu không thể thấy được đang bíu lấy cái vai như có một com chim ưng đứng bất động trên đó, đưa đôi mắt nhìn ngang khuôn mặt của cậu một cánh trang nghiêm.

.... Rồi sẽ có hay chăng một người biết khuyến cáo Sugio về điều mà cậu không hề lưu ý là, đôi cánh trên vai tiếp tục làm một trở ngại kín đáo cho con đường tiến thân của mình và để nhắc cậu rằng cần phải vứt bỏ chúng đi?

Đăng trên Tạp chí Bungakukai số tháng 5 năm Shôwa 26 (1951)

Dịch xong ngày 15 tháng 4 năm 2016

Tư liệu tham khảo:

1) Mishima Yukio, Tsubasa (tr. 100-117) trong Manatsu no shi (Chết giữa mùa hè), 1970, Tuyển tập truyện do tác giả tự chọn, Shinchôsha xuất bản, ấn bản lần thứ 57, Tôkyô, 2013. Nguyên tác.

2) Marc Mécréant (thuộc Groupe Kirin) dịch Mishima Yukio, Les ailes (Tsubasa, trang 21-36), trong Les ailes, la grenade, les cheveux blancs et 12 autres récits, Editions Picquier, Paris. Bản tham chiếu.

3) Hình ảnh mượn từ Internet.

__________________________________________

Chú thích

[1] - Serge: ( phiên âm là séc hay xẹt ) tiếng từ gốc Hòa Lan để chỉ một loại vải đặc biệt dệt bằng sợi bông vải và tơ lụa để mặc cho mát trong mùa hè.

[2] - William Blake (1757-1827), thi nhân và họa gia người Anh, khuynh hướng lãng mạn và thần bí nhưng để lại nhiều tùy bút và nghị luận phê bình xã hội sâu sắc.

[3] - Ở Nhật, có lẽ vì lý do an toàn, trong nhà con cái trai hay gái đều đi tắm trong bồn nước o-furo chung với cha hay mẹ cho đến một lứa tuổi nào đó.

[4] - Kyôka: Izumi Kyôka (1873-1939), nhà văn khuynh hướng duy mỹ, chuyên viết truyện kinh dị huyền ảo.

[5] - Đoạn này có thể phản ánh tư tưởng "ngôn linh" (kotodama) trong văn hoá Nhật Bản, vốn tin vào sức mạnh của ngôn từ.

Đoá Cúc Muộn

Nguyên tác : Bangiku

Tác giả : Hayashi Fumiko

Văn Lang Tôn Thất Phương dịch

Lời người dịch:

Hayashi Fumiko(1903-1951) rất nổi tiếng về phân tích tâm lý phụ nữ - đặc biệt là phụ nữ nghèo - trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Nhưng với "Bangiku" thì nhân vật nữ của bà không nghèo chút nào, mà phần diễn tả tâm lý lại sâu sắc, chứng tỏ tài nghệ của Hayashi Fumiko không chỉ hạn chế trong một lãnh vực duy nhất. Tuy qua đời sớm, sự nghiệp viết lách không đến được 24 năm, nhưng bà để lại được trên 85 cuốn sách và hơn 200 tác phẩm khác gồm truyện ngắn, thi tập, đoản văn, vv... Khi nói về tác phẩm nào hay nhất của bà, giới văn học Nhật Bản đồng thanh nhất trí: truyện ngắn thì Cúc Muộn (Bangiku), truyện dài có Phù Vân (Ukigumo).

Bài dưới đây dịch theo nguyên văn của nhà xuất bản Chikuma Shobo, Tokyo 1978. Tuy nhiên để tránh rườm rà, những tên người hay địa danh nào không cần thiết đều được bỏ bớt. Có một điểm nhỏ xin lưu ý: người Nhật xem cúc là loài hoa quý, đài các, không phải thứ "liễu ngõ hoa tường".

Kin để ống điện thoại xuống, tiếng nói ở đầu giây bên kia còn như văng vẳng: "Vâng, lát nữa, khoảng năm giờ, sẽ đến". Kin nhủ thầm - lâu lắm không gặp, cũng hơn cả năm rồi chứ nhỉ! Mới có ba giờ, còn đến hai tiếng nữa. Trước hết là phải đi tắm mới được! Kin dặn cô giúp việc tối nay cho mình ăn sớm hơn một chút, rồi lật đật bước vào phòng tắm. Vừa cho thân mình chìm từ từ trong làn nước ấm, Kin miên man suy nghĩ : "Nhất định phải cho thấy mình đẹp hơn hồi hai đứa chia tay mới được. Nếu để nhận ra được mình đã luống tuổi thì kể như là hết "... Kin để thì giờ ngâm trong bồn nước khá lâu.

Tắm xong, Kin mở tủ lạnh lấy nước đá ra đập nhỏ, cuốn trong hai lần khăn mỏng, rồi đến ngồi trước kiếng cẩn thận xoa khắp gương mặt đến hơn mười phút. Cái lạnh làm da mặt Kin đỏ lên, mất hết cảm giác. Từ bên trong, chút ý nghĩ về cái tuổi đã 56 của mình tự nhiên len đến. Nhưng qua bao nhiêu năm kinh nghiệm trong nghề, Kin dư sức biết làm thế nào để che vết tích của thời gian. Kin lấy ra một hộp kem dưỡng da thượng hạng, loại nhập cảng, xoa đều lên mặt. Nhìn vào kiếng, Kin thấy một người đàn bà lớn tuổi có gương mặt tái ngắt như người chết đang mở lớn đôi mắt nhìn mình.

Điểm trang thêm một lát, Kin thấy cái mặt của mình sao mà phát chán. Nhưng trong trí Kin cũng hiện ra ngay những hình ảnh của chính mình ngày xưa, được in trên những tấm bưu thiếp, tươi đẹp, trẻ trung. Kin vén vạt áo lên, nhìn vào đùi. Còn đâu nữa cái tròn lẳng căng nhựa sống của những ngày xưa cũ. Bây giờ, gân xanh thấy rõ dưới làn da. Được một cái là hai đùi vẫn còn khép sát vào được với nhau. Cứ mỗi lần đi tắm, Kin vẫn thường khép hai đùi lại và đổ nước trên chỗ hủng để thích thú thấy nước được giữ lại, chứng tỏ còn sát lắm, làm Kin thấy an tâm về tuổi tác của mình. Phải, đối với đàn ông, mình vẫn còn hấp dẫn. Điều này là tất cả đối với Kin, nó cho Kin sức mạnh để mà sống. Kin luồn tay vào phía bên trong giữa hai đùi, vuốt ve nhè nhẹ và tưởng tượng đây là bàn tay của một người nào khác. Vẫn còn mềm mại êm ái, thấy như vuốt những lông tơ trên tấm da nai mịn có tẩm thêm dầu.

Kin trực nhớ đến một bức vẽ trong cuốn sách của Saikaku nói về hai cô gái đẹp ngồi gảy đàn Samisen ở miền Isê. Người ta giăng những chiếc lưới đỏ quanh chỗ hai cô ngồi. Trước khi hai cô bắt đầu gảy đàn, khách đến xem thi nhau ném tiền vào kẽ lưới xem tiền của ai có thể đụng vào được người đẹp. Cái hình ảnh một mỹ nhân xinh như tranh vẽ ngồi sau những chiếc lưới màu đỏ, bây giờ đối với Kin đã là một dĩ vãng quá xa vời. Những ngày còn trẻ, Kin sống theo vật chất, trong mắt chỉ có đồng tiền. Nhưng bây giờ luống tuổi, nhất là sau khi đã sống qua một thời chiến tranh khốc liệt, Kin thấy cuộc sống thiếu người đàn ông thì thật trống trải và quá bấp bênh. Càng già, sắc đẹp càng biến đổi đi, mà tính chất của vẻ đẹp cũng cứ mỗi năm lại khác ra một chút. Nhưng Kin không dại đến nỗi đi mặc những thứ màu mè sặc sỡ để che dấu tuổi tác. Có nhiều phụ nữ, khi đã ngoại năm mươi, thường hay mang chuỗi để che bớt cái thiếu thốn trên ngực, hay mặc váy có nhiều sọc đỏ - coi cứ giống như mặc vải lót; hay mặc áo xa-tanh láng bóng, lùng thùng; hay đội mũ rộng vành để che đi vết nhăn trên trán. Kin coi rẻ những thứ tiểu xảo đó, cũng như ghét cái kiểu những bà mặc kimono mà có thêm một viền đỏ quanh cổ, trông thật rẻ tiền.

Kin không hề mặc âu phục bao giờ. Cái áo được chọn hôm nay là chiếc kimono thẳng nếp có màu chàm đậm gần như đen, làm nổi bật cái trắng muốt của giải tơ mềm chạy viền từ cổ xuống đến ngực. Chiếc obi để thắt quanh lưng là lụa vàng thật nhạt, có pha những đường trang trí kiểu Hakata. Sợi giây cuốn dưới obi thì có màu xanh nhẹ mà khi mặc áo Kin sẽ cẩn thận không để phần chuôi của nó ló ra phía trước. Kin cũng sửa soạn thân mình rất kỹ càng: nâng ngực cho cao thêm, siết eo cho nhỏ xuống, bụng thì quấn chặt đến sát rạt, mông thì chêm một chút cho thấy cao và cong lên. Tóc Kin vốn màu nâu. Màu này đi đôi với làn da trắng của gương mặt rất hợp, không cho ai nhận ra được là tuổi người phụ nữ đã quá năm mươi. Thân hình Kin cũng cao ráo, nhờ đó khi mặc kimono thì phần phía dưới vạt áo úp vào một cách gọn ghẽ, thấy tươm tất, nhẹ nhàng.

Kinh nghiệm dạy cho Kin một điều quan trọng mà mỗi lần sắp gặp người đàn ông nào Kin cũng không quên, đó là uống một ly rượu nhỏ. Kin đứng trước tấm gương, nốc nhanh một ly sakê lạnh, rồi đi đánh răng súc miệng tức khắc để làm mất mùi. Với Kin, chất rượu có hiệu quả diệu kỳ, không loại mỹ phẩm nào trên đời sánh kịp. Nó làm cho đôi mắt được phớt một màu hồng dìu dịu và mở ra rất to, long lanh. Bây giờ gương mặt của Kin - sau khi có thoa một lớp phấn màu xanh nhạt và phủ lên một lớp kem mỏng có pha glycerine - đã trở nên láng lẩy tươi tắn, trông trẻ hẵn ra. Kin thoa màu son đỏ thật đậm lên môi. Chỉ có làn môi là nơi duy nhất trên người Kin chịu dùng màu đỏ.

Kin cũng không hề sơn móng tay bao giờ. Càng lớn tuổi thêm lại càng thấy không cần thiết, chỉ tổ bày tỏ sự thiếu thốn thèm khát bên trong. Cứ xoa tay với kem, rồi cắt từng móng cho sát vào, và chà vào vải cho láng là được. Nơi tay áo, phần ở cổ tay thì Kin nghĩ nên có màu gì nhạt, cho nên chọn thứ có sọc hồng nhạt và xanh. Xong xuôi, Kin thoa nước hoa lên hai vai và cánh tay, lựa thứ có mùi thật dịu, ngọt ngào. Không bao giờ nên thoa lên hai trái tai, không bao giờ!

Kin vẫn biết dù sao mình cũng chỉ là nữ giới: chẳng thà chết sớm, hơn là sống lâu làm một bà già bẩn thỉu cọm rọm giữa lòng đời. Kin nhớ đến lời của một bài hát cũ mà mình vẫn thích:

Chả giống như người thiên hạ đâu

Chi để cho ai thấy bạc đầu

Cứ như những đoá hoa hồng đó

Lòng này mơ được thế từ lâu.

Giá phải sống chẳng có người đàn ông nào chung quanh - ôi, mới có nghĩ đến thế thôi mà đã thấy bồn chồn trong dạ. Kin liếc nhìn những cánh hoa hồng do ông Itaya mang đến tặng: màu hoa rực rỡ, làm nhớ đến những ngày tháng vàng son cũ! Có 1 thứ cảm giác gì đầy hoài niệm pha thích thú khi nghĩ về cái thưở xa xưa lúc trước, những thói quen, những điều mình thích, những sung sướng ... mọi thứ đều với thời gian mà thay đổi cả. Những khi nằm ngủ một mình, nửa đêm tỉnh giấc, Kin thường âm thầm đếm xem có bao nhiêu người đã qua trong đời mình kể từ thưở còn là con gái. Đã có người này, người này, rồi người này ... à, còn người này, người này nữa ... nhưng mà so với người kia, người này đến trước với mình, hay đến sau? Cứ mỗi lần miên man với cái điệp khúc hồi tưởng như thế, Kin thấy kỷ niệm kéo về rào rạt trong lòng. Có nhiều phụ nữ thường ứa nước mắt khi nghĩ đến lúc chia tay với người xưa, nhưng Kin chỉ thích nhớ về những ngày mới gặp gỡ ban đầu. Có lẽ một phần nào đó Kin đã học theo người xưa trong truyện Isê, nhưng phải nói là Kin rất thích nằm nhớ về những người đàn ông cũ như thế mỗi khi cô đơn nằm thao thức trong đêm.

*

Khi nãy nhận điện thoại, Kin không ngờ là Tabê liên lạc lại với mình. Bây giờ cái cảm giác cứ như đang nhìn một ly rượu đào thượng-hạng ngon nồng, mời mọc. Chắc chắn là Tabê đến để tìm lại dĩ vãng! Hẵn trong lòng còn vương vấn mãi những kỷ niệm của ngày xa xưa ấy, nên mới muốn về tìm lại chút dư âm! Nhưng giờ này không phải lúc để thở than và hoài niệm về quá khứ, lại càng không phải là lúc để lộ ra vết tích về cao tuổi hay nghèo nàn. Phải làm sao tỏ ra mình biết trân trọng, và tạo được một không khí dễ thương thân mật "thời gian này riêng của đôi ta"! Làm sao để khi về rồi, Tabê sẽ tự nhủ "người yêu cũ của tôi vẫn không khác với thưở nào, còn đẹp lắm" ...

Trang điểm xong, Kin đứng dậy xoay mình qua lại ngắm nghía trong gương. Còn chỗ nào chưa được không nhỉ! Kin cẩn thận nhìn một lần chót, rồi mở cửa bước ra phòng ăn. Khay cơm đã dọn sẵn. Kin ngồi đối diện với cô tớ gái, ăn bữa cơm nhẹ - một chén cơm với canh mixô, và chút ít rong biển. Xong xuôi, Kin đập một cái trứng sống, bỏ hết, chỉ nuốt cái lòng đỏ.

Xưa nay Kin không có thói quen mời đàn ông ăn cơm với mình. Kin thấy không cần. Việc gì phải tỏ ra giỏi, đi nấu thức này món kia cho cẩn thận để được đàn ông khen? Làm việc nội trợ, có chi hay đâu mà thích thú? Mình đã không định lập gia đình thì cần gì phải cho đàn ông thấy đây sẽ là một người nội trợ đảm đang? Còn các ông ư? Họ có đem bao nhiêu vật quí giá đến biếu cũng là việc tự nhiên thôi. Kin không bao giờ giao tiếp với những ai không có tiền. Đàn ông mà nghèo thì chả có gì hấp dẫn. Khi gần gũi với Kin, người nào mà để áo vét lôi thôi thiếu chải chuốt, hay có đồ lót đứt nút nhưng cứ để thế mà dùng, Kin thấy chán ngán đến tột cùng. Với Kin, việc ân ái chính là nghệ thuật, cứ mỗi lần như thế là cả hai cùng tạo một sự hài hoà đặc sắc khác nhau. Kin nhớ lại từ khi còn rất trẻ thiên hạ đã bảo nhau sao mình giống cô Manryu, một người đẹp nổi tiếng ở vùng Akasaka. Sau khi lấy chồng rồi cô ấy vẫn còn đẹp, và Kin có thấy được một lần, lấy làm hâm mộ sắc đẹp, cứ tấm tắc hoài. Kin hiểu rằng để được đẹp bền lâu, điều quan trọng nhất là phải có tiền.

Kin trở thành geisha khi mới lên 19. Vô nghề chưa bao lâu đã nổi tiếng, vì Kin quá đẹp, chứ tập luyện tay nghề thì chả có bao nhiêu. Lần tiếp khách đầu tiên, Kin gặp một người Pháp đã đứng tuổi. Ông ta đi chu du vùng Viễn Đông, và ghé đến Tokyo. Cuộc gặp gỡ cũng thơ mộng. Ông ta say đắm Kin, gọi Kin là Marguerite Gautier Nhật Bản, làm Kin cũng có cảm giác mình là nhân vật tiểu thuyết Trà Hoa Nữ thực sự. Tuy chuyện chăn gối thì ông yếu xịu, nhưng Kin không quên được ông ta. Ông tên là Michel, chắc bây giờ cũng đã qua đời ở một nơi nào đó phía bắc nước Pháp. Hồi mới về nước, Michel có gửi tặng Kin một chuỗi đeo tay có gắn ngọc Opal và nhiều hạt kim cương nhỏ long lanh. Kin quý nó lắm, ngay trong những ngày khốn khó nhất của thời chiến tranh cũng không bán đi. Những người đàn ông khác có liên hệ với Kin lúc trước, về sau cũng ăn nên làm ra và có tên tuổi, nhưng rồi chiến tranh loạn lạc, bây giờ không biết họ ở đâu.

Người ta đồn đãi với nhau là "tài sản của Aizawa Kin nhiều lắm". Thực sự thì Kin đâu có bao nhiêu. Chỉ vẻn vẹn một cái nhà Kin đang ở - may mà hồi chiến tranh chưa bị cháy - và một ngôi biệt thự nằm cạnh bờ biển ở Atami. Mà biệt thự này lại do đứa "em gái nuôi" đứng tên, nên lúc sau chiến tranh thấy giá nhà lên cao, Kin đã bán quách. Kin cũng không muốn bắt chước những người geisha khác đi mở một tiệm ăn hay trà đình gì đó để làm kế sinh nhai. Thực sự là Kin chẳng làm gì, chỉ sống ngày-lại-ngày với một cô giúp việc bị câm - tên Kinu - cũng do cô em nói trên kiếm cho.

Cuộc sống của Kin cũng đơn giản hơn người ta tưởng. Đi xem phim hay xem hát cũng không, đi dạo quanh quẩn ngoài phố cũng chả thích. Kin không muốn ra ngoài lúc ban ngày, ngại thiên hạ thấy được mình đã luống tuổi. Ánh mặt trời bao giờ cũng làm cho cái già nua thấy rõ ra, dù có ăn mặc sang trọng đến mấy cũng chả che dấu được. Cho nên Kin sống như một loài hoa ưa bóng mát, lấy thú đọc sách làm vui. Có người khuyên nên kiếm một đứa con nuôi để sau này nhờ vả khi tuổi già sức yếu, nhưng Kin không muốn suy nghĩ sau này già thì sẽ ra sao. Hoàn cảnh cũng đã làm Kin quen sống một mình từ khi còn bé.

Kin không biết gì về cha mẹ của mình. Chỉ còn nhớ được quê là Kosagawa, ở gần Akita, và khi lên năm tuổi thì được một gia đình ở Tokyo nhận làm con nuôi. Kin đổi ra họ Aizawa từ đó. Cha nuôi của Kin tên Kyujiro. Ông sang làm việc xây cất bên Trung Quốc rồi bặt tin luôn từ khi Kin còn ở Tiểu Học. Mọi sự trông vào ở mẹ nuôi - tên là Ritsu - một người khá giỏi chuyện làm ăn. Bà biết đầu tư trong cổ phiếu, và mua nhà cho thuê, nhờ đó chả mấy chốc trở nên khá giả. Nói đến gia đình Aizawa ở vùng Ushigomê, ai cũng biết là giàu.

Thưở đó trong vùng có tiệm làm vớ (tabi) của ông Tatsuirất nổi tiếng và có uy tín. Gia đình Tatsui có một cô con gái rất đẹp tên Machiko. Machiko thường ngồi may hàng ngay dưới tấm rèm xanh trước cửa tiệm, mái tóc nghiêng nghiêng giắt hoa đào, cổ áo viền xa-tanh màu đậm, làm bao nhiêu người điên đảo, kể cả những chàng trai của trường đại học nổi tiếng như Waseda. Người ta nườm nượp tới mua hàng, nhiều chàng còn tặng thêm tiền, để lên bàn rồi lặng lẽ rút lui. Kin lúc đó nhỏ hơn Machiko khoảng 4-5 tuổi, nhưng thiên hạ cũng đã kháo nhau là cô bé quá xinh. Xa gần nức tiếng trầm trồ về hai đoá hoa tươi biết nói.

Từ khi có một tay cờ bạc tên là Tori-goêhay tới lui với bà mẹ thì gia đình bắt đầu xuống dốc. Khi đó Kin mới lên 19. Rồi bà mẹ đâm ra nghiện nặng, say sưa mãi, những chuỗi ngày đen tối của Kin cứ kéo dài. Cho đến một hôm, trong lúc nửa thật nửa đùa,Tori-goêlàm tới, cướp mất của Kin đời người con gái. Trong cơn hốt hoảng rả rời, Kin bỏ nhà ra đi, rồi trở thành một geisha ở vùng Akasaka sang trọng. Machiko cũng bạc mệnh. Cũng khoảng thời gian đó, khi phi cơ vừa mới bắt đầu bay trong nước, người ta mời Machiko mặc áo kimonolớn đi với chuyến bay. Không may phi cơ bị rớt, tai nạn này báo chí xa gần đều có loan tin. Riêng phần Kin thì khi vào nghề rồi mới đổi tên thành Kin-ya. Chả mấy chốc mà các tạp chí đăng ảnh của Kin rất nhiều. Sau đó, khi các bưu thiếp có ảnh người đẹp trở thành mốt phổ biến, hình của Kin cũng được in bán khắp nơi.

Những chuyện trên bây giờ đã thành quá khứ xa vời, nhưng Kin cũng chưa quen với cái cảm giác là mình đã ngoài 50 tuổi. Cũng có khi Kin nghĩ là mình sống tới chừng này thì cũng đủ, nhưng cũng có lúc lại nghĩ sao thời thanh xuân chả được bao lăm. Mẹ nuôi giờ cũng đã mất, gia sản cũng đã về tay người con gái ruột là Sumiko - sinh ra sau khi đã nhận Kin - cho nên Kin chẳng có chút trách nhiệm gì phải vướng bận với gia đình.

*

Kin quen Tabê vào khoảng 1942-1943, lúc chiến tranh Thái Bình Dương vừa bùng nổ. Khi ấy Kin nghỉ làm đã ba năm, về thuê một phòng trong nhà Sumikođể ở. Vợ chồng Sumiko có cho sinh viên ở trọ nên Kin mới gặp Tabê. Nếu so tuổi ra thì cứ như mẹ với con, nhưng cả hai tự nhiên thấy thích nhau. Có lẽ nhờ bề ngoài của Kin trông cứ trẻ như mới 37-38, với hai nét mi đậm đà, dễ bắt mắt người ta. Năm sau, Tabê xong đại học thì bị động viên ngay, đeo lon thiếu úy, nhưng binh đoàn còn đóng ở Hiroshima. Kin có xuống đó thăm Tabê hai lần.

Trong lần thứ nhất, khi Kin vừa ngồi chưa yên chỗ trong khách sạn thì Tabê đã đến. Vì Tabê mặc quân phục nên mùi hôi của da thuộc cứ làm Kin thực ngạt thở. Tuy vậy Kin cũng ở với Tabê đến hai đêm. Đã mệt mỏi vì lặn lội đường xa mà Tabê lại mạnh quá làm Kin mệt ứ hơi, về sau Kin kể lại với người quen là lúc đó Kin ngất ngư gần chết. Kin có đi thăm Tabê lần thứ nhì, nhưng sau đó hết muốn đi nữa, dù Tabê có gửi điện tín thúc giục nhiều lần. Sau đó, Tabê chuyển đi Burma (Miến Điện), sau chiến tranh khoảng một năm mới về nước, có lên Tokyo để tìm Kin. Trông người Tabê già mọp, loạt răng cửa lại gãy mất, Kin vỡ cả mộng. Sau đó Tabê nhờ có ông anh cả - làm luật sư - giúp vốn cho để buôn bán xe hơi nên trong vòng một năm thấy sang trọng hẵn ra. Gặp Kin, có khoe là sắp cưới vợ. Bẵng hơn cả năm trời Kin chưa gặp lại lần nào.

Nhà của Kin đang ở nằm trong khu Numabukuro. Ngôi nhà này rất sang, có gắn điện thoại hẳn hoi, nhưng hồi đó Tokyo còn bị ném bom liên miên nên Kin mua được với giá rẻ mạt. Nhà chỉ cách nơi vợ chồng Sumiko ở độ vài chục thước, nhưng nhà của Sumiko thì bị bom làm cháy rụi cả, vợ chồng Sumiko phải qua tá túc với Kin, chiến tranh xong thì Kin mới bảo đi ra. Hai vợ chồng trở về miếng đất cũ xây lại được căn nhà, nhờ vật giá lúc đó cũng còn rẻ. Sumiko vẫn cám ơn Kin về chuyện đã cưu mang mình.

Về cái biệt thự ở Atami thì Kin cũng đã bán xong khá lâu. Thu vô được ba trăm ngàn, Kin đem mua ngay mấy căn nhà ọp ẹp, cho tân trang lại rồi bán ra với giá gấp đến mấy lần. Với chuyện tiền nong thì cái đầu Kin rất tỉnh. Kinh nghiệm cho Kin biết nếu mình không hấp tấp thì tiền bạc sinh sôi nẩy nở rất dễ, cứ như trái banh bằng tuyết lăn xuống dốc, càng lăn xa thì càng hoá ra to. Khi cho ai vay, Kin không cần lấy lời nhiều, nhưng đòi phải có gì bảo đảm chắc chắn. Kin cũng không tin ở chuyện gửi tiền vô ngân hàng, hễ có bao nhiêu là lo xoay chuyển thật nhanh, không bắt chước dân nhà quê cứ lo cất trong nhà trum trủm. Những tính toán về tiền bạc này nọ thì Kin thuê chồng của Sumiko lo liệu. Kinh nghiệm cho Kin biết nếu chia cho người ta ít phần trăm trong số tiền lời thì thiên hạ sẽ lo làm rất tận tâm.

Trong căn nhà rộng bây giờ chỉ có mỗi Kin và cô tớ gái. Coi thì buồn bã nhưng Kin không thấy buồn chút nào, vì Kin vốn không thích đi đâu. Cũng chẳng nuôi chó vì Kin nghĩ không ích lợi gì, có phòng kẻ trộm thì lo đóng cửa ngõ cho chắc chắn, khoá cho cẩn thận thì vẫn tốt hơn, do đó nhà Kin cửa ngõ rất kỹ lưỡng. Sống chỉ có hai người thôi cũng có cái thoải mái. Cô tớ gái không nói được, cho nên có khách đàn ông đến, dù là ai đi nữa, Kin cũng không sợ chuyện lời vào tiếng ra. Dù sao có lúc Kin cũng tự nhiên thấy bất an, cứ nghĩ biết đâu số mình sẽ bị ai đó giết không chừng, nên hơi lo về cái không khí của căn nhà quá tịch mịch. Kin cứ để radio nói suốt ngày là vì thế.

Người thường hay đến với Kin hiện nay là ông Itaya Kiyoji, chủ một tiệm hoa ở Chiba. Ông này là em ruột của người đã mua cái nhà của Kin ở Atami nên quen nhau. Lúc đầu thì Itaya chỉ gặp Kin có vài lần, nhưng sau đó hầu như tuần nào cũng đến. Tuổi ông ta mới tứ tuần mà trên đầu không còn sợi tóc nào nên trông già hơn nhiều. Hồi chiến tranh, ông có mở hãng buôn ở Hà Nội, sau này về nước nhờ người anh giúp vốn để mở một trại trồng hoa, nhờ thế nên Kin cứ có hoa tươi cắm đầy nhà. Hôm nay thì bó hoa trong bình là loại hoa hồng vàng "Castanien". Nhìn những cánh hoa xinh, Kin nhớ lại mấy câu của một bài ca nào đó:

Khi Ichô đổ lá vàng

Vườn hồng hẳn đã mấy lần đẫm sương?

Cánh hoa vàng thắm nõn nường

Đẹp như ai tuổi xa dần thanh xuân!

Kin yêu những cánh hoa hồng vàng tươi thắm, mùi hương của chúng bao giờ cũng gợi nhớ nhung. Từ khi nhận điện thoại của Tabê, Kin miên man suy nghĩ, thấy tình cảm của mình nghiêng nhiều về phía Tabê. So với Itaya, Tabê trẻ hơn. Hồi ở Hiroshima tuy Kin phải vất vả với Tabê, nhưng lúc đó Tabê đang là quân nhân sống lâu ngày trong trại, tuổi lại còn trẻ nên hơi mạnh bạo ít nhiều thì cũng dễ hiểu, nhớ lại cũng thấy vui vui. Ngay cả những điều không vui trong quá khứ, sau một thời gian, đôi khi cũng gây cho ta nhiều hoài niệm, huống chi!

*

Cũng đâu khoảng năm giờ rưỡi Tabê mới đến, mang theo gói quà với nhiều thứ quý như rượu whisky, phó mát, giăm bông. Đến gần chiếc ghế để bên cạnh lò sưởi, Tabê buông mình xuống một cái rầm. Trông người chả còn vẻ gì là những trẻ trung của ngày xưa: áo vét thì xám, quần màu lục đậm đen, cứ giống như một ông thợ máy. Tabê mở lời:

- Thấy vẫn vậy, lúc nào cũng đẹp!

- Vậy sao? Cám ơn, tưởng cũng đâu sắp hết thời rồi!

- Đâu có, coi hấp dẫn hơn bà-nhà của tôi nhiều!

- Ủa, chị còn trẻ mà?

- Trẻ thì trẻ, nhưng mà dân nhà quê!

Vừa nói, Tabê vừa đưa cái hộp bằng bạc đựng thuốc lá ra mời và tự tay châm lửa cho Kin. Vừa lúc cô tớ gái bưng ra một khay lớn đầy phó mát và giăm bông cắt sẵn, cùng với hai cái ly uống rượu. Tabê buột miệng:

- Cô này coi khá quá!

- Phải, nhưng mà không nói được đâu nghe!

Cô gái cúi đầu chào Tabê một cách kính cẩn, đôi mắt nhu hoà; còn Tabê thì nhìn vào thân hình cô chòng chọc. Thường ngày Kin không chú ý lắm, nhưng bây giờ tự nhiên thấy cái trẻ trung của cô ta bỗng trở nên gai mắt. Kin kéo Tabê trở lại câu chuyện:

- Mọi sự đều suông sẻ cả ?

- Ơ ! Ai? Việc tôi ấy à ? Tháng sau thì đứa nhỏ sinh ra rồi !

- Ủa, vậy sao? Kin vừa nói vừa cầm chai whisky rót vào ly của Tabê. Anh ta cầm lên ực một cái cạn sạch, rồi rót lại cho Kin trả lễ.

- Sống thoải mái quá nhỉ !

- Anh nói sao ?

- Ngoài đời thì giông bão đủ thứ mà ở đây chả có gì thay đổi, lúc nào cũng sung túc đầy đủ, thực là kỳ diệu. Chắc chắn là có ông nào đó chu tất cho đủ cả chứ gì ? Làm đàn bà sướng thật !

- Sao mỉa mai chi quá vậy. Tôi cũng có làm gì xúc phạm đâu mà bị nói như thế?

- Không có, không có, đâu có ý mỉa mai chi đâu, đừng giận nghe! Tôi chỉ định nói cô là người sung sướng, thế thôi. Định nói là đàn ông đi kiếm sống thì khó khăn hơn đàn bà nhiều, rồi tự nhiên diễn tả thành như thế thôi. Ở đời này, muốn sống yên cũng không được - khôn sống mống chết - đôi khi không hại ai thì người ta cũng hại mình. Tôi đây, ngày nào cũng phải như đánh bạc để mà sống chứ phải đâu !

- Nhưng ... chuyện buôn bán lúc này khá lắm mà?

- Khá quái gì, cứ giống như đi lắc lư trên sợi giây, ù cả tai để kiếm tiền đó chứ !

Kin không nói gì, ngồi yên nhắp nhắp ly rượu. Dưới chân tường vọng lên tiếng của một con dế nào đó, nghe sao mà buồn bã, lẻ loi.

Tabê uống thêm một ly nữa, rồi đột nhiên vói qua trên lò sưởi, nắm tay Kin thật chặt. Bàn tay Kin không đeo nhẫn, cứ như một chiếc khăn lụa, thật mềm. Kin cứ ngồi yên nín thở để cho Tabê nắm một cách thụ động, bàn tay để lỏng, lạnh ngắt, mềm nhũn. Đôi mắt đã ngà ngà hơi men của Tabê nhìn Kin, thấy những hình ảnh của ngày xưa kéo về trong trí - Trước mắt mình, Kin đang ngồi đó, vẫn đẹp như xưa. Cái cảm giác sao mà lạ kỳ. Trong đời con người, theo năm tháng dần trôi, mọi sự lúc nào cũng đổi thay, tình cảnh có khi lên, có khi xuống; nhưng người đàn bà này của mình ngày xưa thì chẳng thấy đổi thay gì cả, và đang ngồi đó thực, rõ ràng. Những vết nhăn nho nhỏ dưới viền mắt cũng vẫn còn đó, giống hệt thưở trước. Nét mặt cũng thế, đường nét vẫn không thấy khác đi gì cả! Làm sao biết được người này đang sống như thế nào? Từ đó đến nay, bao nhiêu là biến chuyển lớn lao trong xã hội đã xảy ra, nhưng có vẻ cuộc sống chẳng bị chút ảnh hưởng gì, lại khá tiện nghi là đằng khác. Nơi đây có đủ cả, tủ áo, lò sưởi, hoa hồng tươi thắm cắm khắp nơi ... và người ấy đang ngồi đó mĩm cười, trước mắt mình, rõ ràng, thực sự! Tuổi thì chắc cũng phải hơn 50 rồi, nhưng vẫn còn đầy vẻ quyến rũ, nồng nàn ... Nghĩ đến đây, tự nhiên trong trí Tabê cái hình ảnh của người vợ trẻ ở nhà bỗng hiện ra. Trong căn gác chung cư, giờ này đang lo làm việc nội trợ, tuy chỉ mới 25 tuổi nhưng đã nhiều mệt mỏi ...

Kin mở ngăn kéo lấy ra một ống điếu nhỏ bằng bạc, đặt điếu thuốc vào, châm lửa hút và lặng lẽ quan sát Tabê. Hai cái đùi của Tabê cứ rung rung làm Kin thấy khó chịu. Có phải đây là dấu hiệu đang gặp khó khăn về tiền bạc? Kin nhìn Tabê, thấy chẳng còn chút nào tình cảm nồng cháy của những ngày ở Hiroshima thưở trước - Cái khoảng trống giữa mình với Tabê thế mà thực diệu vợi, bây giờ đây gặp lại mới nhận ra được. Thấy sao quá chơi vơi, sao mà lòng lại tự nhiên buồn, sao mà tất cả những gì thân thiết của ngày xưa bỗng phút chốc trở nên nguội lạnh! Phải chăng vì thân thể của người đàn ông này đã quá quen thuộc nên chẳng có gì hấp dẫn nữa? Sao mà thấy không an tâm được, ngồi gần nhau mà tình cảm thực là xa!

- Có quen ai, mượn giùm cho tôi bốn trăm ngàn được không?

- Tiền à? Bốn trăm ngàn là nhiều lắm đó.

- Phải, đang kẹt quá, không biết có cách gì không?

- Có lẽ không được đâu. Bây giờ tôi không đi làm cho nên không có thu nhập gì, bàn chuyện này có vẻ không phải lúc.

- Vậy sao? Trả tiền lời thật nhiều cũng không được sao?

- Chả có tiền làm sao mà nói được hay không chứ! Chuyện này tôi không làm được đâu.

Kin bỗng nhiên cảm được bầu không khí sao trở nên rờn rợn, và thấy nhớ những lúc bình yên bên cạnh ông Itaya. Nén nỗi thất vọng về Tabê, Kin nhấc người dậy nâng ấm nước đang sôi trên lò sưởi rót vào bình trà.

- Nếu không có thì thôi hai trăm ngàn cũng được, tôi cám ơn nhiều!

- Anh hay quá à, ai lại đi nói chuyện tiền với tôi! Anh đã biết là tôi không có tiền mà ? Giá có nhờ được ở đâu thì tôi cũng đã đi vay để mà sống rồi. Chắc anh đến để nói chuyện mượn tiền, đâu phải để thăm nhau?

- Đâu có, đến thăm đó chứ. Đến để gặp lại thôi, nhưng mà nói ra là vì nghĩ chuyện gì thì mình cũng tâm sự với nhau được.

- Thử nhờ ông anh một lần nữa xem sao?

- Tiền này dùng vào chỗ không thể đi bàn với anh ấy được!

Kin lại ngồi yên lặng, miên man nghĩ chắc tuổi trẻ của mình cũng chỉ một hai năm nữa là hết. Bây giờ mới hiểu cái tình yêu nồng nhiệt khi xưa có vẻ chẳng còn chút dư âm nào trong cả hai. Nhưng đó hình như cũng chẳng phải tình yêu, đúng hơn là một thứ đam mê thu hút lẫn nhau giữa trai gái, cứ lăn quyện vào nhau như lá vàng bị hút theo cơn gió cuốn ào ào. Bây giờ mình ở đây, Tabê đang ngồi đó, thế mà cả hai không còn chút gì với nhau nữa, ngoài cái điều đã quen với nhau ngày xưa. Có chút cảm giác gì như hụt hẫng khẽ len đến làm Kin thấy trong lòng buồn buồn, tê tái.

Đang ngồi nhắp trà, Tabê dường như nhớ được nên ra vẻ tươi cười, hỏi nho nhỏ: "tối nay ngủ lại được không"? Kin nhìn Tabê, ngạc nhiên: "Không được đâu, cứ giỡn hoài!" Nói xong, Kin nheo mắt với Tabê, hàm răng giả trắng đều ánh lên trông thật đẹp với nụ cười chưa tắt.

- Trời ơi, sao mà lạnh lùng vậy không biết! Có nói chuyện tiền bạc gì nữa đâu! Chỉ thử vòi vĩnh người xưa một chút mà sao khó quá không biết! Nhưng mà, ở đây cứ như một thế giới khác chứ nhỉ ! Thời buổi khó khăn mà cô thực là giỏi, có gì đi nữa cũng vượt qua được cả. Cái này thì mấy cô mới lớn chịu bó tay thôi. À, cô có hay nhảy đầm không?

Kin cười bằng mũi, nghĩ thầm: Nói chuyện mấy cô còn trẻ. Mấy cô ra sao, làm thế nào biết được!

- Nhảy? Có biết gì đâu! Anh có hay nhảy không?

- Cũng có chút chút.

- Vậy sao? Chắc là với người nào tuyệt lắm. Cho nên mới cần tiền, phải không?

- Cứ nói bậy! Đâu có kiếm được tiền nhiều đến độ đem lo cho mấy chuyện như vậy!

- Ơ, nhưng mà nhìn trang phục thế này, nếu không phải làm gì khá thì đâu mà tề chỉnh hẳn hoi như thế!

- Bề ngoài đó thôi, thực ra rỗng túi rồi! Dạo này chuyện làm ăn cũng bầm dập ngóc lên té xuống, hết chịu nổi.

Kin bật cười lớn nhìn Tabê, thấy mái tóc rậm dợn phồng ấy vẫn còn vương xuống trên trán. Mặc dù cái trẻ trung của thuở học trò khi trước không còn nữa, nhưng những đường nét trên khuôn mặt - tuy là không thanh tú lắm - cũng cho thấy được sự cường tráng của một người đàn ông ở tuổi trung niên. Dè dặt như con thú sống trên đồng hoang khi đã đánh được hơi gì lạ, Kin bước lại gần Tabê, vừa châm trà vừa hỏi, nửa đùa nửa thật:

- Nghe đâu tiền sắp phá giá, có phải không?

- Bộ có tiền nhiều lắm hay sao mà lo quá vậy ?

- Coi kìa, mới đó lại trở lại chuyện tiền nhiều với ít, anh thực là lạ! Nghe người ta đồn ngoài chợ thì cũng hỏi cho biết vậy thôi chứ!

-Ừm, nước Nhật bây giờ sao mà làm được chuyện vô lý thế. Nhưng không có tiền thì hơi đâu mà lo!

- Phải rồi! Kin vừa nói vừa nghiêng chai whisky rót cho Tabê.

- A .. à, bây giờ mà được lên Hakonê hay chỗ nào yên tĩnh như vậy để nghỉ thì khoái lắm. Ở đó mà ngủ luôn một hơi hai ba ngày thì tuyệt!

- Anh mệt lắm sao?

- Cũng tại cứ lu bu lo kiếm cho ra tiền.

- Nhưng ... anh mà có bao giờ phải lo gì chuyện tiền! Chắc là nghĩ đến cô nào nhiều quá đó thôi!

Tuy không ưa cái sự mực thước quá đàng hoàng của Kin trong cách đối xử, Tabê cũng thấy Kin hay hay, cứ như đang nhìn một món đồ cổ sang và quý giá. "Nếu đêm nay mà mình ngủ lại, thì cũng như mưa xuân đổ xuống ruộng cằn", Tabê vừa nghĩ thầm như thế vừa nhìn vào khuôn mặt của Kin. Những đường nét ở cằm như thế này là biểu hiện của một người cương nghị. Tự nhiên hình ảnh còn mơn mởn của cô tớ gái câm bỗng hiện ra trong trí. Cô ta không đẹp, nhưng kinh nghiệm với nhiều phụ nữ khác nhau cho Tabê biết rằng sự trẻ trung là một điểm tốt không có gì sánh bằng. Tabê nghĩ thêm: Giá hôm nay là lần đầu tiên gặp Kin, chắc mọi sự đã không khó khăn như thế này. Mà sao bây giờ thấy Kin lại có vẻ khá già nua ...

Kin như linh cảm được ý nghĩ đó, bèn lật đật đứng dậy đi sang phòng bên cạnh, đến thẳng chỗ có tấm kiếng lớn, lấy ra một ống hormone chích vào tay. Rồi vừa cầm miếng bông gòn chà lên chỗ mới chích vừa soi mình trong kiếng, Kin thấy cần chấm thêm lên mũi mình một chút phấn. Thực là chán, trai gái mà không đậm tình với nhau thì mới đi làm những việc vô duyên như thế này! Kin nghĩ thế mà buồn, bất giác ứa nước mắt. Nếu mà người ngồi ngoài kia là Itayathì Kin đã có thể dựa đầu trên gối ông ta mà khóc, hay làm nũng nọ kia. Nhưng với Tabê thì khác, Kin không biết rõ là mình thích hay ghét bây giờ. Một phần thì muốn để về phứt đi cho xong, một phần thì Kin lại muốn ghi giữ chút gì là hình ảnh mình trong tim anh ta. Chàng này, từ lúc chia tay với mình đến nay, hẳn đã quen rất nhiều cô khác!

Kin đi rửa tay, rồi trên đường trở lại phòng khách, ghé nhìn thử vào phòng cô tớ gái. Kinu đang cúi mình cắt giấy báo thành những miếng mẫu để học may, cái mông to ngồi trên chiếu, tóc búi cao đưa cái ót cao trắng mịn coi thật đẹp. Cái thân hình săn chắc thấy sao mà ngon mắt!

Trong phòng khách, Tabê đang nằm dài lim dim trên sàn nhà. Kin bước ra, lại gần tủ trà bật radio lên, cố ý để cho tiếng khá lớn. Khúc giao hưởng số 9 của Beethoven vang lên rộn rã. Tabê bật người dậy, uống thêm 1 ly whisky rồi nói:

- Nhớ hồi đó mình đi chơi trong vùng sông ở Shibamata không? Trời mưa to, đến lữ quán thì chỉ có lươn nướng, mà phải ăn không vì họ hết cơm.

- Nhớ chứ! Đâu cũng khoảng trước khi anh vô lính thì phải. Hồi đó thực phẩm đã thiếu lắm rồi. Có nhiều hoa đỏ để trong phòng nữa, còn nhớ hai đứa mình làm đổ cái bình hoa không?

- Phải rồi, còn nhớ chứ! Mặt Kin bỗng trở nên đầy đặn lại, nhìn thấy trẻ hẵn ra. Tabê rủ:

- Khi nào có dịp mình lại đi nữa nghe!

- Đi thì đi, nhưng dạo này cũng đâm ra hơi lười rồi! Chỗ đó chắc bây giờ muốn ăn gì cũng có ...

Nói đến đây, trong trí Kin lại hiện ra những hình ảnh ở Shibamata, nhưng không phải là kỷ niệm chung với Tabê. Lúc ấy mới hết chiến tranh, và người đi chơi với Kin là Yamazaki. Yamazaki vừa mới chết gần đây thôi, sau khi mổ bao tử. Kin như còn thấy được mọi chi tiết: Căn phòng hơi tối ở bên bờ sông Edo trong một ngày nóng hâm hấp cuối mùa Hạ, những tiếng ì ầm của cái máy bơm nước, tiếng ve kêu ra rả, trên bờ đê nhìn ra từ cửa sổ thì có nhiều xe đạp đua với nhau để đi lấy hàng, khi xe chạy những bánh xe bạc phản chiếu ánh sáng loang loáng. Tuy lúc đó chả phải là lần hò hẹn đầu tiên với Yamazaki, nhưng cái hình ảnh trẻ trung và việc chưa biết gì mấy về đàn bà của Yamazaki làm Kin nhớ mãi, coi như một kỷ niệm vàng mười. Khi đó, đồ ăn thức uống cũng đã phong phú nhiều, chiến tranh cũng đã chấm dứt nên tinh thần mọi người cũng nhẹ nhàng ra, nói chung là mọi sự khá yên tĩnh. Lúc trở về thì trời đã tối, xe buýt chạy về hướng Shin-koiwa bằng đường dành riêng cho quân xa...

- Sau khi mình chia tay nhau thuở ấy rồi, có quen ai đặc biệt hay không?

- Anh hỏi về tôi?

- Phải !

- Người đặc biệt thì ngoài anh ra đâu có ai!

- Vậy là không phải nói thật rồi!

- Ơ, sao anh nói vậy ? Không phải thế sao? Người như tôi, ai mà tìm tới?

- Không tin đâu !

- Vậy sao? Nhưng mà từ nay trở đi tôi sẽ ráng vươn lên, sống cho có ý nghĩa.

-Ừ, con đường trước mặt còn dài mà !

- Đúng, sống thật lâu, cho đến khi già lụ khụ luôn !

- Từ rày, thôi đừng lăng nhăng bậy bạ với ai nữa nghe.

- Cái anh này, mất bớt đi đâu cái hiền lành hồi trước hết cả! Sao mà ăn nói như vậy được không biết? Hồi xưa anh khá hơn nhiều mà!

Tabê cầm cái điếu con của Kin lên hút mấy cái, vị đắng tràn đầy cả lưỡi. Thấy Tabê rút khăn ra nhổ phì vào trong đó, Kin cười, bảo "không siêng lau chùi nên chắc bị nghẹt". Rồi Kin đỡ lấy cái điếu, gõ mạnh trên tờ giấy bổi.

Tabê vẫn thắc mắc không hiểu là Kin sống như thế nào. Thời buổi này ai ai cũng vất vả khó khăn mà nơi đây chẳng thấy dấu vết gì là lận đận cả, có vẻ như muốn kiếm ra vài ba trăm ngàn thì cũng dễ dàng thôi. Tabê chẳng thiết tha gì chuyện ôm ấp chung đụng với Kin, chỉ muốn tìm xem Kin sung túc đến mức nào. Sau khi đi quân đội về, Tabê hăng hái nhảy ra làm kinh doanh, nhưng chỉ mới nửa năm thì số vốn ông anh giúp cho đã tiêu pha cạn hết, cô tình nhân lại sắp sinh con. Trong lúc nguồn cơn bối rối, Tabê nghĩ đến Kin, những mong có gì cứu gỡ. Nhưng Kin của ngày hôm nay không còn là một người tình hết lòng hết sức như ngày xưa nữa, khiến Tabê bàng hoàng thấy cái khoảng cách giữa hai người sao đã quá xa. Lâu lắm mới gặp nhau mà Kin không tỏ ra vui mừng nồng nhiệt gì, cung cách tiếp đãi thì thật đúng đắn, vẻ mặt và cử chỉ lại rất chừng mực, lễ nghi, thấy khó mà tiến gần lại được.

Tabê thử nắm tay Kin thật chặt một lần nữa. Nhưng Kin không chạy qua bên kia lò sưởi với Tabê mà cứ để yên bàn tay như thế, bàn tay kia thì tiếp tục lau cái điếu đều đều. Qua biết bao năm tháng, bây giờ cả hai đã mang trong mình những tình cảm phức tạp rất khác nhau. Mỗi người sống theo con đường riêng của mình, ngày lại ngày tuổi tác cứ chồng chất thêm, đẩy những kỷ niệm xưa lui dần, không còn tìm lại được. Giống như nhau, cả hai đều lặng lẽ so sánh người cũ của mình trong hiện tại với lúc trước. Thấy sao như đắm chìm trong một vòng huyễn ảo, gặp nhau mà mỗi người đã quá mệt mỏi với con đường đi phức tạp của riêng mình. Ở thực tế bây giờ, không thể hy vọng có sự ngẫu nhiên như trong tiểu thuyết, vì tiểu thuyết có khi còn đẹp hơn, dễ dàng hơn. Những gì ở đây hôm nay chính là cái thực trạng lạ kỳ của cuộc đời - có hai người tìm gặp nhau để thấy mình chối bỏ lẫn nhau!

Có lúc Tabê suy tính là mình có thể giết Kin, nhưng lại ngại ngùng khi nghĩ nếu giết một người - dù tầm thường như thế này - cũng thành mang tội. Giá có giết một hai người đàn bà - thứ không ai thèm để ý đến - thì cũng có sao đâu, nhưng chỉ vì thế mà phí đời mình thì thật quá ngu! Sao lại phải giết một bà già, thấp hèn như sâu bọ, nhưng dù sao cũng không tội tình gì, và đang sống yên ổn ở nơi đây? Chắc chắn trong hai cái tủ áo kia phải có áo kimono chất đầy ắp. Hồi trước, có lần mình đã được xem một chuỗi đeo bằng ngọc dát kim cương nhận từngười nào tên Michel hay gì gì đó, bây giờ những thứ tương tự hẵn phải có cất đâu quanh đây. Cái nhà này cũng chắc chắn là của cô ta ...

Tabê nghĩ thêm là nếu có giết một người đàn bà đang ở với một cô gái câm thì cũng chẳng khó nhọc gì, nhưng bỗng thấy sao những hình ảnh của ngày xưa tự nhiên lại sống dậy trong lòng rất mãnh liệt: người đàn bà này, khi mình còn đi học, trong suốt khoảng thời gian chiến tranh xáo trộn ấy, đã từng là người mình thương mến yêu đương! Không biết vì đang say hay sao mà Tabê lại thấy Kin tuy đang ngồi đó nhưng cái bóng thì ăn sâu vào trong da của mình một cách kỳ lạ. Trong trí thì không muốn đụng vào Kin - dù là chỉ đụng vào tay thôi - nhưng bao kỷ niệm cùng Kin trong những ngày đằm thắm thuở xưa lại cứ thắm thiết trong lòng, rất sâu đậm .

Kin đứng dậy đi về phía tủ áo, lấy ra một tấm hình của Tabê thời còn đi học.

- Ồ, cái này hay quá!

- Ở trong nhà của Sumiko nhưng cô ấy cho lại đó. Chắc là chụp trước khi mình gặp nhau. Hồi đó trông anh như một công tử nhỉ, mặc kimonovới sọc trắng, thấy đẹp không! Cứ đem về đi cho chị nhà xem với. Coi đẹp lắm, không giống cái người hay nói chuyện xóc hông bây giờ chút xíu nào !

- Té ra cũng có một thời tôi được như thế này nhỉ!

- Dĩ nhiên! Nếu anh cứ như thế này mà phát triển ra tử tế đàng hoàng thì ông Tabê cũng là một người đáng kể lắm chứ!

- Nghĩa là định nói tôi không nên người chứ gì?

- Phải !

- Á, cũng tại cô đó, với tại cuộc chiến tranh quá dài !

- Ủa, lo đi đổ lỗi kìa! Không phải như anh nói đâu, tại anh hoá đục ra đó.

- À, đục! Người ta ai cũng thô tục! Thế cả!

- Vậy mà tội nghiệp tôi không, có lòng giữ tấm hình này thực là lâu!

- Thì cũng thành chút kỷ niệm ít nhiều gì đó, chứ cô có cho tôi cái nào đâu ?

- Hình tôi ?

- Phải!

- Thôi đi, sợ chụp hình lắm. Nhưng mà hình tôi lúc làm geisha thuở trước, có gửi ra mặt trận cho anh mà?

- Làm rớt đâu mất rồi!

- Đó, thấy không, tôi thật thà hơn anh nhiều!

Bức "thành đồng" ngăn cách hai người - thể hiện qua cái lò sưởi ở giữa - có vẻ vẫn không suy suyển bớt chút nào. Bây giờ thì Tabê đã say khướt, còn Kin thì từ đầu chí cuối chỉ mới uống chưa được lấy nửa ly. Tabê cầm tách trà lạnh lên ực một hơi, rồi buông thõng tấm hình xuống bàn một cách hờ hững.

- Coi chừng khuya quá hết tàu điện, không về được.

- Bộ định đuổi về lúc tôi đang say thế này sao?

- Phải, nhà này toàn đàn bà con gái, hàng xóm người ta bàn tán !

- Hàng xóm? Người như cô mà thèm giữ ý với họ à?

- Vâng, giữ ý chứ!

- Tối nay ông ấy tới hả ?

- Ôi, ngài Tabê này, quá sức rồi đó nghe! Anh nói cái kiểu này tôi ghét lắm đó !

- Chả sao, kiếm không ra tiền thì hai ba ngày cũng chưa về được. Hay là ở lại đây ?

Kin đưa hai tay lên ôm đầu, tròn xoe hai mắt sững sờ nhìn cái miệng vừa nói xong của Tabê. Cả một mối tình ấp ủ nghìn thu bỗng vụt biến mất! Lặng nhìn người đàn ông trước mắt, Kin chả còn thấy đâu là cái đã gây cho mình bao xao xuyến trong những ngày xưa, nơi con người này cũng chả còn chút gì là sự biết mắc cỡ của thời thanh niên lúc trước. Kin cũng muốn chìa ra một ít tiền để tống đi cho xong, nhưng nghĩ lại, thấy có cho con người đang say sưa này một xu thôi cũng không đáng. Thà để tiền cho những người ngây thơ khờ khạo còn hơn. Đàn ông mà không biết tự trọng thì chả ra gì. Trong đời Kin đã có biết bao người ngây thơ tìm đến, và Kin yêu cái ngây thơ đó, xem như một cái gì quý giá cao thượng. Xưa nay Kin chỉ thích người đàn ông nào mà Kin cho là lý tưởng, cho nên với thực tế hôm nay, Tabê đã trụt xuống cái vị trí của những kẻ mà Kin xem là quá tầm thường. Khi Tabê không chết ngoài trận tuyến mà lại trở về được bình yên, Kin cho đó âu cũng là số mệnh. Giờ này nghĩ lại, lẽ ra với những vất vả khi xuống Hiroshima thuở đó, Kin đã có thể dứt tình với Tabê được rồi.

- Làm gì mà nhìn chòng chọc vào mặt người ta vậy?

- Ủa, vậy lúc nãy anh cũng nhìn tôi như thế thì sao? Chắc là nghĩ gì xấu trong đầu chứ gì?

- Đâu có, vì nghĩ đến cô Kin lúc nào cũng đẹp nên chiêm ngưỡng đó thôi.

- Phải, tôi cũng vậy, vì nghĩ anh Tabê bây giờ thực là oai, cho nên...

- Nói ngược chứ gì!

Tabê đang ngồi tưởng đến chuyện giết Kin, nhưng ráng kèm được ý nghĩ để nói trớ thành chữ "nói nguợc".

- Anh sướng quá nhỉ, từ đây sắp bước vào lứa tuổi tinh hoa phát tiết của đời người.

- Thì cô, cũng còn lâu chán!

- Tôi ư? Hết rồi! Cứ vậy rồi tàn thôi. Muốn hai ba năm nữa là đi về nhà quê sinh sống!

- Vậy lúc nãy nói sống thật lâu, để rồi lang chạ nọ kia, đó là nói giỡn phải không?

- Trời, tôi có nói vậy đâu! Tôi là người sống với kỷ niệm. Chỉ có vậy thôi. Tại sao mình không là bạn tốt với nhau?

- Lại trớ qua chuyện khác rồi. Thôi đừng có nói như kiểu mấy cô học trò còn nhỏ nữa. Kỷ niệm thì ra sao mà chả được!

- Vậy à, nhưng mà ... gợi lại chuyện đi Shibamata cũng là anh chứ ai!

Hai đầu gối của Tabê bắt đầu rung rung trở lại. Thấy quá cần tiền. Tiền! Phải làm sao để mượn Kin cho bằng được, năm chục ngàn thôi cũng đỡ rồi.

- Thật tình cô không xoay được sao? Tôi lấy cái tiệm ra làm bảo đảm mà ?

- Ủa, lại nói chuyện tiền ? Nói với tôi cũng không ích gì đâu. Tôi thực ra không có xu nào, cũng chẳng quen ai giàu. Nhìn tôi có vẻ thế nhưng thực ra thì túi rỗng. Không chừng còn phải mượn anh để mà sống nữa là !

- Chuyến này, tôi mà thành công thì sẽ đền ơn cho cô thật nhiều. Cô là người mà tôi không bao giờ quên đâu !

- Thôi, anh nhiều lời quá, đừng nói mấy cái vuốt ve đó nữa ... Anh đã bảo anh sẽ không nói về tiền nữa mà!

Một ngọn gió thu lạnh lẽo mang đầy hơi nước bỗng thổi thốc vào phòng. Tabê cầm thanh sắt để khêu lửa lên. Thoáng trong một giây, hai chân mày của Tabê nhíu lại, đầy vẻ giận dữ. Như bị bóng hình huyễn hoặc nào đó lôi kéo, Tabê ghì thanh sắt thật chặt. Một tia chớp chạy nhanh vào mạch máu kích thích cả toàn thân của Tabê. Kin lo ngại nhìn theo bàn tay anh ta. Sao mà cái quang cảnh bây giờ cứ như là mình đã có thấy đâu trước đây rồi?

- Anh say quá, thôi nghỉ lại đêm nay cũng được!

"Thôi nghỉ lại đêm nay!" Tabê nghe mấy tiếng này, bèn thả thanh sắt ra, rồi đứng dậy đi loạng choạng vào phòng vệ sinh. Nhìn theo từ phía sau lưng, Kin như đọc được ý nghĩ của Tabê, bật cười khan, khinh bỉ. Cuộc chiến tranh này làm cho con người đổi thay hết cả! Kin với lên tủ trà lấy xuống mấy viên thuốc ngủ. Chai whisky vẫn còn một phần ba. Chừng này mà cho uống hết, để anh ta ngủ một đêm thật thẳng giấc, rồi sáng mai sẽ tống đi. Phần mình thì đêm nay không chợp mắt được là chuyện chắc!

Kin cầm tấm hình của Tabê lên, đưa vào ngọn lửa nóng. Một ít khói bốc lên, lan nhanh ra khắp chung quanh. Thấy cô Kinu từ bên ngoài khẽ hé cửa nhìn vào, Kin đưa tay ra dấu, bảo sửa soạn chăn nệm cho Tabê. Xong, Kin cắt 1 lát phó mát mỏng đưa lên đốt để át mùi giấy vừa cháy.

Tabê trở lại, tay vin vào vai cô tớ gái, đang còn đứng ngoài đã hỏi vọng vào:

- Ủa, đốt cái gì thế?

- Muốn nướng chút phó mát ăn thử xem sao, không ngờ nó rớt xuống lửa!

Giữa đám khói trắng của giấy cháy lúc nãy, một làn khói đen cuốn lên nhanh, hoà lẫn tất cả, làm cái chụp đèn thủy tinh tròn bỗng hoá ra lờ mờ như mặt trăng khi nằm lẫn trong mây. Mùi dầu cháy thế mà cũng khá nồng. Kin thấy ngột ngạt khó chịu, đứng lên đi mở toang hết các cửa trong nhà.

Hayashi Fumiko

Viết xong tháng 11-1952

Văn Lang Tôn Thất Phương dịch

Canberra, 8-2003

Table of Contents

Hà Đồng - Kappa .

Đồi Khỉ (Saruzuka)

Mùa xuân đi xe thổ mộ - Haru wa basha ni notte

Mười đêm mộng mị - Yume juya

Một chùm nho

Zumi Kyôka

Nhà ẩn tu núi Koya - Koya Hijiri

Kẹo Óc Chó

Tên trộm - Watakushi

Tỏ tình với người vợ không quen

Mối tình của vị cao tăng chùa Shiga - Shigadera shônin no koi

Đêm đầu - Shoya

Bọn Chiếm Đóng

Một Cái Chết Vô Can

Sao Ó đêm

Endô Shuusaku

Người Đàn Ông Bốn Mươi

Truyện Chàng Hôichi Cụt Tai

Quán ăn mè nheo lắm chuyện

Thổ Thần và Con Chồn

Con Cá Giếc

Đảo khỉ

Tiếng sáo mùa anh đào trổ lá

Hoa Chúc

Tam Giác Long

Cành hoa trong đêm tối

Chiếc chìa khoá

Tiếng Nhạn Đêm Trăng

Chuyện Của Một Cây Bạch Dương

Cuộc phiêu lưu của sách

Chuột - của Hiđari Jingôrô -

Đôi cánh

Đoá Cúc Muộn