Thiếu tướng Reigna Helen, cục trưởng cục tình báo quân sự Đức “Những đội quân nước ngoài ở phương Đông”, ngay từ năm 1944 đã đi đến kết luận rằng sự diệt vong của Hitler đã đến gần… Helen đã thảo một bản kế hoạch luân chuyển và rút lui các nhân viên tin cẩn nhất vào hoạt động bí mật. Kế hoạch được Himmler tán thưởng rồi đưa trình lên Hitler và Helen được phong lên cấp bậc trung tướng… Cuộn micro phim dài hàng ngàn mét được gấp rút chuẩn bị để chụp danh sách các điệp viên của cục tình báo do Helen chỉ huy. Cuộn phim được cuộn vào trong những chiếc hộp nhỏ bằng kim loại và niêm phong cẩn thận.

Tiểu thuyết Hiệp hai của nhà văn nổi tiếng Liên Xô (cũ) A. Taradankin và I. Phesenco được viết dựa trên những sự kiện có thật xảy ra sau chiến tranh thế giới lần thứ hai và những năm gần đây, về cuộc chiến đấu thầm lặng giữa một bên là tình báo Hitler, Mỹ, Anh, NATO và bên kia là các, chiến sĩ phản gián của Liên-xô, CHDC Đức.

THAY LỜI TỰA

Thiếu tướng Reinga Helen, cục trưởng cục tình báo quân sự Đức “Những đội quân nước ngoài ở phương Đông”, ngay từ năm 1944 đã đi đến kết luận rằng sự diệt vong của Hitler đã đến gần và đó là điều không thể nào tránh khỏi. Trong tình trạng hoảng loạn bao trùm lên cả nước Đức hồi đó, Helen là một trong số rất ít người không hoảng sợ trước nguy cơ bị trả thù, mà biết bắt đầu hành động.

Helen đã thảo một bản kế hoạch luân chuyển và rút lui các nhân viên tin cẩn nhất vào hoạt động bí mật. Kế hoạch được Himmler tán thưởng rồi đưa trình lên Hitler và Helen được phong lên cấp bậc trung tướng.

Theo kế hoạch này, trong những điều kiện vô cùng cẩn mật, một cuộn micro phim dài hàng ngàn mét được gấp rút chuẩn bị để chụp danh sách các điệp viên của cục tình báo do Helen chỉ huy. Cuộn phim được cuộn vào trong những chiếc hộp nhỏ bằng kim loại và niêm phong cẩn thận.

Vào một đêm tối trời tháng hai năm 1945, dưới tiếng đệm của những làn đạn đại bác, từ thị trấn nhỏ Sosen, ngoại thành Berlin, nơi đóng quân của bộ chỉ huy các lực lượng lục quân phát xít, ba chiếc xe tải bịt kín mít và một chiếc xe bọc thép hộ tống từ từ đi ra. Đoàn vận tải bí mật này vượt qua những quãng đường núi lởm chởm ổ gà một cách dễ dàng rồi đến vùng thượng lưu Bavaria, ở đây, ba chiếc xe tải cùng với chiếc xe bọc thép vượt biên giới. Một đoàn người ăn mặc giống hệt các vận động viên leo núi khoác lên vai những chiếc túi nặng rồi biến vào núi.

Đoàn người đến một căn cứ nằm sâu trong núi, một túp lều gọi là Elenslam, vào một đêm giông tố bão bùng. Ở đây, trưởng đoàn, không phải ai xa lạ, mà chính là Reinga Helen cùng với hai sĩ quan SS cận vệ dồn những hộp kim loại kia vào những chiếc thùng dài rồi đem giấu vào chiếc hầm bí mật đã được đào sẵn từ trước. Sau bữa ăn tối, điều mà sau này mới rõ, hai sĩ quan cận vệ “đột nhiên” cảm thấy khó chịu và mấy phút sau lăn ra chết. Xác họ bị quẳng xuống một vực sâu gần đấy.

Ở Elenslam, những “nhà du lịch” còn sống sót tiếp tục sống hơn hai tháng. Ở đây, hàng ngày, đài và vô tuyến điện thông báo cho chúng biết tình hình cục diện chiến tranh. Được tin chiến cuộc kết thúc, Helen liền hạ lệnh cho các nhân viên của hắn xuống núi và ra đầu hàng nhưng chỉ được đầu hàng quân Mỹ! Còn chính hắn và một số tay chân thân cận khác thì mấy ngày sau mới xuống. Có mặt trong đoàn thiết giáp thuộc quân đoàn bảy của Mỹ, Helen yêu cầu, phải lập tức đưa hắn về quân đoàn bộ. Tại đây, hắn yêu cầu phải nhanh chóng đưa hắn về bộ chỉ huy của cục tình báo Mỹ.

Không phải chờ đợi lâu, một chiếc xe quân cảnh có hộ tổng cẩn thận được phái đến. Chiếc xe này được lệnh phải nhất nhất tuân theo mệnh lệnh của người Đức bí ẩn này.

Và đây, bước cuối cùng của cuộc chạy đua: Helen được tướng Paterson, một thủ lĩnh của CIC, cơ quan tình báo bảo vệ an ninh cho quân Mỹ ở Đức, tiếp.

- Ngài Helen, tôi hy vọng ngài đã không gặp khó khăn gì trên đường đi? - Paterson hỏi hai người bạn đồng nghiệp Đức.

- Cảm ơn tướng quân, mọi việc đều hoàn toàn thuận lợi!

- Thế thì tuyệt! Bây giờ ngài đi nghỉ đi. Tôi sẽ không quấy rầy ngài. Chúng ta nói chuyện sau.

- Chân thành cảm ơn ngài đã che chở cho chúng tôi. Nếu có thể, nhờ ngài chuyển tới Tổng thống Truman lòng biết ơn sâu sắc nhất của chúng tôi. Chúng tôi biết và nhớ rằng chính ngài Tổng thống đã nói: “Nếu thấy quân Nga sắp thắng, chúng ta sẽ giúp đỡ quân Đức”.

- Than ôi! - Paterson khoa hai tay lên trời - Ngài nên nhớ rằng tất cả những gì đã xảy ra sau chiến dịch Stalingrad và sau này, lúc cuộc chiến tranh sắp kết thúc, hoàn toàn không nằm trong kế hoạch của chúng tôi…

Sáng hôm sau, được biết cấp bậc của “tên tù binh” Đức, Allen Dalles, cục trưởng cục tình báo châu Âu, sau này là kẻ cầm đầu CIA, đã đáp máy bay đến Visbac. Việc này càng tăng thêm tốc độ của các sự kiện kế tiếp. Ngay ngày hôm đó, Helen và một số nhân viên tin cẩn khác cùng với những tài liệu quan trọng nhất của cục tình báo phát xít, đáp chuyến máy bay đặc biệt đi Washington.

Và lại những cuộc gặp gỡ thân mật nữa. Trong phạm vi rất hạn chế của các nhà lãnh đạo tình báo Mỹ, mà cụ thể là: Cục trưởng cục tình báo chiến lược Mỹ - tướng Wiliam Donovan, cục phó Magrude, nhà lý thuyết cục tình báo Mỹ - giáo sư Sheman Kent và một nhân vật quan trọng khác, Helen đã báo cáo về những “kho báu” của mình, và đã làm cho các ông chủ mới phải hoa mắt bởi những hiểu biết sâu rộng về nghiệp vụ và những tài liệu phong phú về Liên Xô của hắn. Để kết thúc, Helen đề nghị thành lập ngay những cơ quan tình báo gián điệp tại Đông Âu để tiến hành các hoạt động phá hoại chống các nước này và thu thập các tài liệu có liên quan đến Liên Xô.

Các nhà lãnh đạo tình báo Mỹ từ lâu chỉ biết mơ ước về một đề nghị như thế, nên đã không do dự, đồng ý đề nghị này của Helen.

Còn về phía mình, ngoài những điều kiện khác, hắn đã đưa ra những yêu cầu sau:

- Toàn bộ nhân viên, mà trước hết những nhân vật lãnh đạo của các tổ chức tình báo gián điệp đã được thành lập, phải là người Đức, trừ những điệp viên được tuyển dụng và huấn luyện ngay ở các nước mục tiêu.

- Không ai có quyền giao những nhiệm vụ nhằm chống lại “những quyền lợi của nước Đức” cho Helen và bất kỳ nhân viên nào của hắn, dù là trực tiếp hay gián tiếp. Và những quyền lợi này phải do chính Helen xác định.

Một khi Tây Đức trở thành một quốc gia độc lập và toàn vẹn lãnh thổ, Helen và cơ quan của hắn sẽ trở lại phục vụ cho nước Đức mới.

Thế là trong những ngày, khi mà những người đứng đầu của bốn cường quốc ngồi lại xung quanh chiếc bàn tròn trong điện Saesilenchov ở Postdam để vĩnh viễn kết liễu chủ nghĩa phát xít, quét bỏ nguy cơ chiến tranh ở châu Âu, thì ờ Washington, một thành viên của bộ tứ - Tổng thống Hari Truman, đã làm một bước đầu tiên cho cuộc “chiến tranh lạnh”. Và hơn thế nữa, cuộc chiến tranh thầm lặng bí mật nhằm chống lại Liên Xô và các nước đang có ý định xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nhiều tên quân phiệt và tội phạm chiến tranh có nhiều tội ác, không những không bị trừng phạt mà còn trở lại tiếp tục hoạt động, bất chấp cả lời khuyên của Helen, và không chỉ tuân theo mệnh lệnh của hắn…

CHƯƠNG I

1

- Tôi mời anh đến đây là để hỏi xem anh đã nghỉ ngơi thế nào và đã chuẩn bị xong cho chuyến đi Brussels chưa?

- Cảm ơn tướng quân! Tôi đã chuẩn bị đâu vào đấy. Công việc đào đất và cái yên tĩnh đồng quê, dĩ nhiên, bao giờ cũng làm cho thần kinh bớt căng thẳng, song phải thú thực rằng những ngày gần đây tôi đã sống với công tác trước mắt… nhiều lúc tôi muốn được ngồi lên xe để vù ngay đến Rensburg.

- Nghĩa là anh đã sẵn sàng? Rất sung sướng được nghe anh nói như thế. Tôi tin tưởng anh sẽ hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc. Ý tôi muốn nói những kinh nghiệm của anh, và cả việc anh đã từng ở đấy. Hồi đó là năm…

- Mùa hè năm 1956, cùng với vị thủ tướng đã quá cố. Người Nga là những người hết sức mến khách. Họ đã để cho chúng tôi nghỉ lại ở khách sạn Xô viết, một trong những khách sạn tốt nhất Moscow. Họ tham quan quanh thành phố. Tuy vậy, chúng tôi còn có thời gian để đi bách bộ, mà cái đó đặc biệt có lợi…

- Thế còn thứ ngoại ngữ ấy ra sao rồi? Tôi muốn nói đến trình độ hiểu biết tiếng Nga của anh?

- Chuyến đi hồi đó làm cho tôi sung sướng. Tôi đã đến được cả những vùng Baltic. Song, việc lợi dụng sự có mặt ở Moscow để làm những việc quan trọng hơn đã không thành. Bộ chỉ huy cho rằng chúng tôi bị cơ quan phản gián Nga theo dõi nên đã chỉ thị cho chúng tôi phải tuyệt đối thận trọng, và chuyển tôi sang kiểm tra hoạt động của các sĩ quan thuộc cục A-I và A-III.

- Còn bây giờ anh sẽ phải giữ một vai trò khác. Trước tiên, đây là một công việc độc lập và có mục tiêu rõ ràng. Tôi chưa kịp làm quen với các chỉ tiết của kế hoạch, song cảm thấy rằng mục tiêu mà các bạn đồng nghiệp của ta ở Đại Tây Dương đang quan tâm. Anh đã xác định được cách tiếp cận thuận lợi rồi thì phải.

- Vâng, đúng thế. Một nhân viên của tôi đã làm được một số việc.

- Vâng, tôi đã xem qua báo cáo của anh. Anh đã quyết định đến đó bằng cách nào chưa?

- Theo tôi, con đường thuận lợi nhất vẫn là qua Bắc Âu. Sau khi ở lại Brussels một vài ngày, tôi sẽ đi Oslo và Stokholm và sau đó đến Moscow.

- Tuyệt lắm! Anh có muốn hút thuốc không?

- Không, thưa tướng quân. Chỉ còn ít lâu nữa là tròn hai mươi ngày kể từ ngày người bạn đồng nghiệp của tôi - Paul Kad - mất. Hồi anh ấy còn sống, tôi đã thề là sẽ không bao giờ hút thuốc. Còn rượu thì chỉ uống trong những trường hợp hết sức cần thiết. Và tất cả những cái đó là để giữ gìn sức khỏe cho cuộc đấu tranh vĩ đại của chúng ta. Cho đến nay, như tướng quân thấy, tôi vẫn giữ trọn lời thề đó.

- Có phải anh nói cái đó là có nhã ý khuyên tôi từ bỏ những thói đáng yêu đó không? Nhưng dù sao, tôi cũng vẫn thành thật cảm phục nghị lực của anh. Thôi, chúc anh thành công, và mong anh sẽ sớm đưa đến cho tôi những tin tức đáng mừng.

- Vâng, thưa tướng quân…

2

Petrov cảm thấy đau đầu choáng váng và tâm trạng nặng nề, ủ dột. Nếu về nhà thay quần áo và tắm nước lạnh thì không kịp đến tòa báo, điều mà anh không muốn. Thế là đành phải đến tòa soạn trong bộ complet sang trọng với chiếc áo nylon và chiếc cà vạt thắt chặt như thít lấy cổ.

Hôm qua, anh đã phải diện tất cả những thứ đó vào để đi dự đám cưới cô con gái của một người bạn. Đám cưới tổ chức tại nhà nghỉ, vui nhộn và say sưa. Anh đã uống quá nhiều rượu và thế là bây giờ…

Petrov đưa tay sờ râu trên má, đẩy cửa bước vào căn phòng lớn của tòa soạn. Gần cửa và dọc tường, tất nhiên, chẳng còn chỗ nào trống, bởi thế, mặc dù không muốn, anh cũng phải ngồi sau cái bàn dài bên cạnh các cán bộ biên tập.

Sau khi nêu lên những điểm hôm và điểm mạnh của số báo trước và thống nhất nội dung cho số báo hôm sau, tổng biên tập đột nhiên quay sang nói với Petrov:

- Alesandr Mikhilovich, theo tôi, hôm nay anh là người xứng đáng nhất có thể đại diện cho tờ báo của chúng ta đến dự cuộc họp báo tại Sokolniki. Ở đấy, hiện đang có một cuộc triển lãm quốc tế, điều này chắc anh biết. Giấy mời đây. Thế thôi nhé. Tôi sẽ không nghe bất kỳ sự từ chối nào.

- Tôi nghĩ là bắt tôi từ đây đi thẳng đến Kurin còn hơn là đến chỗ họp báo - Petrov nói, giọng khẩn khoản, nhưng tổng biên tập đã gạt đi và trước khi sang vấn đề khác, ông nói:

- Không sao. Anh cứ đến đó và cố gắng viết khoảng bốn chục dòng là được.

Ra khỏi tòa soạn, việc đầu tiên Petrov quyết định phải làm là đi cạo lại bộ râu. Anh đi xuống tầng một và chẳng mấy chốc, Masa - cô gái đã từng hớt tóc và cạo râu cho anh suốt mười năm nay, đã được nghe anh kể hết về đám cưới hôm qua và câu chuyện không may hôm nay.

Anh đến Sokolniki vừa lúc cuộc họp báo bắt đầu nên không còn thời gian để chạy vào nhà ăn, uống chai bia như anh mơ ước suốt dọc đường.

Ông chủ tịch khu triển lãm, sau khi đọc bài diễn văn khai mạc, đã trình bày một thông báo ngắn cho giới báo chí. Sau đó, đến lượt đại diện của các công ty tham gia triển lãm lên phát biểu cảm tưởng. Cuốn sổ ghi chép của Petrov dày đặc tên người, tên vật và chữ số. Đã đến lúc phải đưa đánh máy những gì thu thập được, nhưng các phóng viên vẫn thi nhau phỏng vấn, thành ra cuộc họp cứ kéo dài mãi, nặng nề và chậm chạp.

Cuối cùng, ông chủ tịch cảm ơn mọi người và tuyên bố cuộc họp chấm dứt. Petrov là một trong những người đầu tiên rời khỏi phòng họp. Anh lao nhanh xuống nhà ăn. Chai bia lạnh và mấy miếng bánh mì phết trứng cá đã làm tinh thần anh sảng khoái. Anh mua thêm chai bia và miếng bánh mì nữa.

- Anh cho phép tôi đứng cùng chứ? - Một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi, đeo kính đen rất mốt che gần kín nửa khuôn mặt, cũng cầm trong tay một chai bia, miếng bánh mì phết trứng cá, đến bên bàn hỏi Petrov.

- Vâng, xin ông cứ tự nhiên - Petrov dịch ra nhường chỗ.

Người đàn ông gật đầu cảm ơn và trước lúc ăn, ông ta bỏ kính lau một cách cẩn thận bằng chiếc mùi xoa nhỏ.

“Lạ thật! Hình như mình đã gặp người này ở đâu một lần rồi. Ở đâu nhỉ?” - Petrov rời bàn ăn, cố nhớ xem mình đã gặp người đàn ông ở đâu? - Đặc biệt là đôi mắt, đôi mắt chăm chú màu nước thép trông rất quen và cả cặp lông mày nữa. “Không, chắc ông ta cũng là nhà báo và mình đã gặp trong những lần họp báo như hôm nay?”. Không, không phải những người bạn đồng nghiệp ở Moscow anh quen hết. Với con người này, anh đã gặp một nơi nào đó khác hơn. “Nếu ông ta không đeo kính vào ngay thì chắc thế nào mình cũng nhận ra” - Petrov nghĩ và thầm rủa trí nhớ của mình, cái trí nhớ mà từ trước tới nay chưa phản anh lần hào. Nhưng đôi mắt kia nhất định anh đã từng nhìn thấy và thậm chí còn nhìn thấy rất gần, nó liên quan đến một điều chẳng lấy gì làm tốt đẹp.

Và đột nhiên như bị kim châm, anh giật thót mình… “Liutse!”. Không lẽ?! - Petrov bước chậm lại - Ma quái thế nào ấy. Khuôn mặt thì không giống lắm. Chỉ có đôi mắt và cặp lông mày. Anh dừng lại, châm thuốc hút và nhìn về phía chiếc bàn anh vừa bỏ đi.

Người đàn ông vẫn còn đứng ăn ở đấy. Vừa ăn, ông ta vừa đưa mắt nhìn khắp lượt những khách hàng đang đứng ăn “trong căn nhà nhỏ”. Không. Không phải Liutse. Petrov đã bình tĩnh trở lại, nhìn người đàn ông lạ mặt một lần nữa, và lần này anh nhận thấy phía dưới dái tai ông ta giật giật, má phải hơi nhíu lại. Petrov nhớ là đã nhìn thấy cả cái đó. Thế nhưng, anh vẫn cố xua đuổi cái ý nghĩ ngờ vực ấy. “Không. Mình lầm. Nhưng không lẽ trên đời này lại có thể có hai người giống nhau đến thế? Và cả cái chứng phong giật nữa? Liutse? Mình phải xem lại!”. Nghĩ thế, Petrov lại đứng nấp sau một cây cột lớn. Người đàn ông uống cạn cốc bia, nhìn đồng hồ rồi lững thững đi vào phòng triển lãm. Ông ta lần lượt xem hết vật này đến vật khác, dừng lại hồi lâu để đọc các bảng chú thích, cầm xem các tờ quảng cáo nhiều màu sắc sặc sỡ. Petrov theo ông ta sang phòng bên. Ở đấy, ông ta dừng lại và bỏ kính xuống lau, có lẽ là vì thói quen hơn là vì cần thiết. Từ góc phòng, sau một toán người xem triển lãm, một người đàn ông cao kều mặc chiếc áo da lộn, với chiếc túi lớn mà các phóng viên nhiếp ảnh vẫn thường mang, đột nhiên xuất hiện. Anh ta dừng lại bên người đàn ông lạ mặt mà Petrov đang theo dõi. Cả hai nhìn nhau một lúc, rồi kéo nhau vào góc phòng, thì thầm với nhau những điều gì đó. Sau cùng, gã cao kều móc túi lấy ra một mẩu giấy, có lẽ là một tấm danh thiếp, trao cho người đàn ông đeo kính, cúi đầu chào rồi chuồn thẳng.

Petrov theo riết người đàn ông đeo kính cho đến lúc hắn ra cửa, đến tận bến taxi. Anh cảm thấy rất bực mình khi có chiếc xe mang đèn xanh chạy đến. Cửa chiếc xe taxi đóng lại và con người mà Petrov thấy rất giống kẻ thù của anh ngày xưa mất hút. Chán nản, Petrov vứt điếu thuốc đang hút dở xuống vỉa hè và bước vào cửa tàu điện ngầm.

Xong việc ở tòa soạn, Petrov đã dành số thời gian còn lại trong ngày để đấu tranh với bản thân. Anh cố xua đuổi cái cảm giác khó chịu về cuộc gặp gỡ vừa rồi với người đàn ông đeo kính ở Sokolniki. Đêm hôm đó, anh thao thức mãi, không sao ngủ được. Vừa nằm xuống, anh lại nhỏm dậy châm thuốc hút, và cuối cùng quyết định sáng dậy sẽ đến gặp Phomin để kể lại cuộc gặp gỡ kia. Có thể anh nhầm và Phomin sẽ cười anh, nhưng nhất định phải nói cho ông ta biết mọi chuyện, bằng không, anh sẽ không sao an tâm được.

3

Đại tá Phomin bước vào phòng làm việc và như thường lệ, ông đưa tay mở cửa sổ. Thành phố đã thức dậy từ lâu. Những âm thanh sôi động của thành phố lớn này hầu như không lọt được vào phòng ông. Qua tiếng động đều đều, ông hình dung thấy những dòng xe và dòng người đi bộ vô tận chạy trên các đại lộ lớn của thủ đô. Khu nhà của ông đứng sâu trong ngõ, giữa những hàng cây lâu năm, um tùm lá.

Từ ngày lãnh đạo cục yêu cầu các nhân viên không được ở lại cơ quan nếu không có lý do đặc biệt, Phomin thường đến chỗ làm rất sớm. Trong những phút yên tĩnh buổi sáng như thế, bao giờ ông cũng kịp làm và suy nghĩ kỹ được nhiều việc. Công việc làm ông quên hết cả ngày tháng. Có lúc, ông bực bội, thầm trách cuộc đời mình vất vả, nhưng những giây phút ấy chóng qua, và ông phải thừa nhận là ông yêu thích và tự hào với công việc của mình. Ông còn lấy làm sung sướng khi con trai ông cũng đi theo con đường của bố.

Phomin trải mấy tờ báo và tạp chí mới lên bàn. Ông đưa mắt lướt nhanh các tên mục, các bài được cho là quan trọng, hay, hoặc thậm chí “giật gân” được in bằng những mẫu chữ to, đậm.

Báo Sự thật đưa tin về phong trào thi đua xã hội chủ nghĩa trong các xí nghiệp cơ khí, chế tạo máy, về việc vừa khai thông thêm một đoạn mới trên sông đào Karakum; Tin thắng lợi vụ mùa ở các nông trang tập thể; Đoàn ca múa nhân dân trung ương “Bạch dương” đang thăm và biểu diễn ở Nam Mỹ; Ở Moscow, một đoàn văn công Tiệp Khắc đang biểu diễn; Một cuộc triển lãm quốc tế khai mạc ở Sokolniki…

Tin quốc tế khá nhiều, hầu hết các báo đưa tin về nạn lạm phát. Phóng viên thường trú ở nhiều nước tư bản chủ nghĩa gửi bài nói về các cơn “sốt” tài chính, về sự giảm giá của đồng đô la, về những nền kinh tế suy thoái và nạn thất nghiệp đang ngày càng tăng.

Nhiều báo đăng những đề nghị của các nhà hoạt động chính trị, kinh tế, về việc cần phải tổ chức một cuộc họp toàn châu Âu, để bàn về những vấn đề an ninh và hợp tác. Dư luận tiến bộ Cộng hòa Liên bang Đức hoan nghênh và ủng hộ Chính phủ, yêu cầu nhanh chóng phê chuẩn các hiệp ước đã ký với Liên Xô và Ba Lan. Trong lúc đó, Frans Straus, lãnh tụ của Hội xã hội¹ và chủ tịch Hội dân chủ² Rayno Basen, đã tổ chức một chiến dịch điên cuồng chống lại những “Hòa ước phương Đông” và trắng trợn tuyên bố đòi lại những vùng đất của Đông Đức, đòi xem xét lại biên giới hiện tại. Họ là những người đứng đầu các đảng phái hữu, đi theo con đường của Adolf Tatden, một “quốc trưởng” của đảng phát xít mới NDP, kẻ đã thất bại nhục nhã trong kế hoạch phục thù, phải nhục nhã rút lui khỏi vũ đài chính trị. Tuy nhiên, bọn phát xít mới vẫn tiếp tục tồn tại và hoạt động.

Hội Xã hội.↩

Hội Dân chủ.↩

Phomin không nhịn được cười khi đọc đến bài châm biếm về việc “Diven”, tờ báo riêng của ông vua báo chí Tây Đức Arsen Springe, đã phải đút lót mất hai trăm năm mươi nghìn mark để mua bản quyền quyển “Hồi ký của Helen” in ở nhà xuất bản “Von Khazer Unzkelet”. Báo chí phương Tây đã làm ầm ĩ lên, chủ yếu về việc như thể “tác phẩm” này có nhiều “phát hiện mới” về cuộc đời của Martin Boman, người phụ tá tin cậy nhất của Hitler. Sau chiến tranh, nhiều nguồn tin cho hay Boman đã chạy sang Mỹ Latin, tiến hành nhiều phẫu thuật, thay đổi hoàn toàn hình dạng bên ngoài, và cho đến nay vẫn còn sống ở đây. Thế nhưng, trong quyển “Hồi ký của Helen”, theo hãng thông tan Mỹ AP thì Boman đã chạy sang phía Hồng quân Liên Xô khi dinh của Hitler bị bao vây, và Boman được Liên Xô che chở, là nhân viên tình báo của Liên Xô, và vừa chết ở Liên Xô cách đây không lâu…

“Ai là người cần sự lừa dối này? - Phomin tự hỏi. Cũng thế, một lần nó đã được dựng lên ở một trong những cơ quan tuyên truyền của bọn phản động Tây Đức. Nhưng những lời bịa đặt ấy ngớ ngẩn đến nỗi thậm chí tờ báo New York Times phải viết: “Việc cho xuất bản “Hồi ký của Helen” rõ ràng là sẽ làm mọi người phản đối đường lối đối ngoại hợp tác với phương Đông của Vili Brant”.

Nhưng Springe đã không thèm đếm xỉa đến những điều đó mà chỉ nghĩ đến việc đầu độc những người đang ủng hộ đường lối hòa bình, hợp tác với các nước xã hội chủ nghĩa ở Tây Đức, mà trước hết là đầu độc đồng bào hắn.

Về Springe, Phomin biết rõ. Trước kia, hồi còn chiến tranh, hắn từng làm việc cho thông tấn xã Hitler và có liên quan chặt chẽ với Helen. Sau chiến tranh, Springe chuyển sang phục vụ cho các ông chủ Anh và Mỹ đang chiếm đóng nước Đức, còn Helen thì như mọi người đã biết, hợp tác chặt chẽ với cơ quan tình báo Mỹ và giờ đây là chủ nhân của Bullac nổi tiếng, gần Munich.

Phomin cũng biết, qua các bạn đồng nghiệp Tiệp Khắc, chính chủ nhân Pullac đã vạch ra kế hoạch chiếm Tiệp Khắc năm 1968 và ủng hộ bọn phiến loạn phản cách mạng. Ở các trạm kiểm soát biên giới có ghi danh sách những người ra và vào Tiệp Khắc. Từ biên giới, những danh sách đó được chuyển tới tận tay đồn trưởng đồn cảnh sát biên phòng ở Munich trên đường phố Kening, số 17, và sau đó chuyển bằng xe thư đi Pullac.

Ngay sau khi chiến tranh vừa kết thúc, từ ngày còn công tác ở Enburg, đại tá Phomin đã biết khá chi tiết về những hoạt động của cơ quan tình báo này. Nhóm này gồm những nhân viên xuất sắc nhất của cục tình báo Tây Đức lúc đầu lấy tên một cách khiêm tốn là “Bộ tham mưu”, sau đó đổi thành “Liên cục tình báo Tây Đức” trực thuộc thủ tưởng Liên bang.

Ngân sách hàng năm chi phí cho Pullac là một trăm triệu mark với hơn năm nghìn nhân viên chuyên hoạt động ở các nước xã hội chủ nghĩa. Ở Pullac còn có danh sách những người có thể cung cấp tin hay có trở thành cộng tác viên nếu cần.

Sau khi Helen về hưu, người học trò và người bạn của hắn hồi còn ở cơ quan tình báo “Những đội quân nước ngoài ở phương Đông” là trung tướng Gnet Vesen lên thay. Vesen là người đã từng hoạt động nhiều năm ở NATO.

Và đây là tin về NATO. Tuần báo Nước ngoài đăng nguyên văn bình luận của một tạp chí Washington. Bài bình luận có đoạn viết: “Trong quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh khác ở Tây Âu đã có bước phát triển mới. Theo lời nhiều nhà phát ngôn Tây Âu thì cho đến bây giờ họ mới hiểu ra rằng cần phải thận trọng trong quan hệ với nước Mỹ ngày nay, khác hẳn với nước Mỹ trước đây trong suốt một phần tư thế kỷ họ đã cộng tác. Gần đây, Mỹ yêu cầu các nước đồng minh Tây Âu phải tăng thêm kinh phí cho những hoạt động của NATO và chịu nhân nhượng Mỹ hơn nữa về các vấn đề khác, chính sách cứng rắn của Mỹ cũng làm Tây Âu lo sợ thật sự. Nhiều nước Tây Âu cho rằng đây là một sự chèn ép của Mỹ. Thủ tướng Anh đã tỏ ra lo lắng về việc Mỹ có xu hướng hành động độc lập, không cần thảo luận với các nước đồng minh khác”…

Nhưng những mâu thuẫn nội bộ đó thực ra hiện nay chưa có ảnh hưởng gì đến các hoạt động của NATO. Cuộc chạy đua vũ trang vẫn đang tiếp diễn. Hàng loạt căn cứ quân sự mới mọc lên. NATO vẫn tiến hành tập trận chung, vẫn tiếp tục cuộc “chiến tranh lạnh”, cuộc chiến tranh mà chính ông, đại tá Phomin, phải tham chiến…

Phomin nhẹ nhàng đẩy mấy tờ báo sang góc bàn, mở tủ lấy ra một tập tài liệu. Nhiều tờ, ông ghi nhanh một vài chữ hay chỉ ký tên, nhưng nhiều tờ ông đính thêm những tấm bìa có ghi nhận xét khá dài. Bức điện ông nhận được từ Cộng hòa dân chủ Đức là một trong những tờ như thế. Cơ quan an ninh Cộng hòa dân chủ Đức báo tin cho ông là theo những tài liệu họ nhận được thì gần đây, từ Renburg - Brussels, một điệp viên có cỡ đã tới Liên Xô qua con đường Scandinavia. Theo họ thì đó là nhân viên của cục tình báo thuộc bộ chi huy các lực lượng vũ trang khối NATO ở châu Âu. Trong bức điện không ghi rõ họ tên và đặc điểm nhận dạng tên đó.

“Tin tức ít thế này thì lần sao ra?! - Phomin nghĩ - Biết bao nhiêu “vị khách du lịch” như thế vẫn thường qua con đường Scandinavia”… - Ông cầm bút vẽ vào góc bức điện một chữ “K” lớn rồi khoanh lại, ghi rõ những gì cần làm.

Chuông điện thoại réo.

- Evgeni Nikolaievich đấy à?

- Vâng, tôi đây.

- Chào anh. Chắc là anh không nhận ra tôi?

- Ai? Alesandr Mikhilovich Petrov?

- Vâng, chính tôi. Anh vẫn còn nhớ cơ à?

- Nhớ chứ… Hay quá. Tôi vẫn thường đọc các bài báo của anh đấy. - Phomin nói, giọng thân mật.

- Evgeni, anh có thể để mấy phút tiếp tôi được không? Tôi có việc rất cần gặp anh. Rất cần. Anh không bận chứ?

- Vâng, mười hai giờ trưa nay tôi đợi anh ở phòng tiếp khách nhé. Biết đường chứ?

- Vâng. Thể thì tốt quá.

Phomin đặt ống nghe xuống. Ông băn khoăn không biết cái gì đã bắt người chiến sĩ biên phòng cũ nhớ tới ông. Hay là anh ta lại muốn kiếm cái gì đó làm đề tài viết báo? Nếu thế thì tại sao trong giọng nói của anh ta lại có vẻ lo lắng như vậy? Lại còn nói rất quan trọng nữa?

4

Mười hai giờ kém mười, khi Phomin bước vào phòng tiếp khách thì Petrov đã có mặt ở đấy. Thấy Phomin vào, anh đứng dậy đi về phía ông.

- Đã lâu lắm chúng ta không gặp nhau - Phomin nói rồi chìa tay ra bắt - Chúng ta đã mất hết liên lạc.

- Thực tình tôi cũng muốn gặp anh nhưng điều kiện không không cho phép - Petrov nói, mỉm cười vẻ mệt mỏi.

- Thế lâu nay anh có đi xem bóng đá không? Tôi còn nhớ lần cuối cùng chúng ta cùng xem bóng đá, thế mà cách đây đã hơn ba năm rồi đấy.

- Đúng thế. Hồi đó chúng ta xem trên sân “Dinamo”. Rồi một lần anh gọi điện cho tôi, bảo cùng vào rừng hái nấm. Và từ đổ đến nay biệt tăm, Hình như anh đi công tác. Thôi thế là đủ. Chúng ta bắt đầu vào vấn đề đi, Anh có chuyện gì phải gặp tôi thế?

- Tôi muốn nói chuyện này với một mình anh thôi, được chứ?

- Tất nhiên - Phornin nói rồi dẫn bạn vào phòng làm việc của mình.

- Thật tình tôi không biết phải bắt đầu từ đâu - Petrov khoát tay nói “Thật khó tin. Tối hôm qua tôi đã thức trắng, trằn trọc suốt đêm. Tôi nghĩ nếu mình nhầm thì sao… Tóm lại là tôi đã gặp Liutse ở Sokolniki. Cái thằng đã vượt biên giới mùa hè năm 1947 ấy mà. Anh còn nhớ chứ?

- Tất nhiên rồi. Những sự kiện như thế trong công tác của chúng ta không phải dễ xảy ra luôn. Một trường hợp đặc biệt. Nhưng anh không nhận nhầm đấy chứ? Thôi được, bây giờ anh hãy thuật lại thật tỉ mỉ cho tôi nghe đi.

- Sáng hôm ấy, sau khi bàn bạc thống nhất nội dung số báo cho ngày hôm sau, tôi được cử đến Sokolniki và ráng ngồi suốt buổi họp báo. Sau khi bế mạc, tồi chạy vội vàng xuống nhà ăn để kiếm tí gì lót dạ và uống ít bia. Tôi đang đứng uống bia bên cạnh một chiếc bàn thì một người đàn ông tiến lại. Hắn đứng tuổi, ăn mặc sang trọng, đeo kính rất mốt, to, che kín nửa khuôn mặt. Lúc hắn bỏ kính thì tôi nhận ra đó là Liutse. Thực ra tôi dùng từ “nhận ra” ở đây có thể là không đúng lắm. Đôi mắt và hai hàng lông mi trông rất quen và hình như tôi đã thấy được ở đâu một lần rồi. Lúc đầu, tôi không tin ở mắt mình và thế là tôi quyết định theo dõi người đàn ông lạ mặt đó. Tôi đã theo riết, nhìn suốt từ đầu đến chân. Khuôn mặt thì không giống Liutse, nhưng cái chứng phong giật ở má và dái tai thì không còn nghi ngờ gì nữa. Anh biết hắn có cái chứng ấy chứ? Hơi một tí thôi. Vâng, tôi theo riết lắm.

- Người lạ mặt không biết anh theo dõi chứ? - Phomin cau mày hỏi - Và không định bỏ trốn?

- Không. Tôi đã hành động rất thận trọng. Tôi nghĩ là hắn ta không biết bị tôi theo riết. Sau đó hắn lên taxi và mất hút.

- Có thế thôi à?

- Vâng.

- Anh vào đây là rất tốt - Phomin đứng dậy bước đến bên Petrov, nhẹ nhàng đặt tay lên vai anh.

- Cảm ơn anh! Những điều anh vừa nói, đối với tôi không có gì là quá đột ngột. Cũng có thể… Tối nay, tôi sẽ kiểm tra lại việc đó. Chuyến đi này của Liutse, tất nhiên là nếu hắn ta còn sống và khỏe mạnh là rất có thể. Không biết bây giờ hắn ta đang hoạt động cho ai? Tất nhiên, nếu được gặp lại Liutse thì đó là một điều rất hay.

- Chắc bây giờ hắn già lắm, bởi vì từ đó đến nay đã hai mươi lăm năm rồi còn gì?

- Vâng, đúng thế. Cả chúng ta nữa, chúng ta cũng chẳng trẻ ra tí nào - Petrov gật đầu tán thành - Thời gian thật chẳng thương tiếc ai. Và khuôn mặt của Liutse cũng khác đi nhiều, chỉ có đôi mắt… đôi mắt vẫn như xưa.

- Đấy, anh cứ thế xác minh người đàn ông đeo kính ấy chính là Liutse đi. Và suy cho cùng thì Liutse bây giờ không phải là Liutse của hai mươi lăm năm về trước…

Hai người bước ra khỏi phòng. Phomin tiễn Petrov một quãng rồi quay về phòng làm việc, lấy quyển sổ công tác ra ghi lại những điều Petrov vừa kể. Cũng có thể người đàn ông kia là “vị khách du lịch” mà cơ quan an ninh Đông Đức đã nhắc đến trong bức điện lúc sáng. Tất cả đều có thể lắm, tất nhiên là nếu Petrov không nhận nhầm.

Phomin cầm bút viết họ, tên và ngày, tháng, năm sinh của Liutse vào sổ, mặc dù việc đó đã xảy ra cách đây hai mươi lăm năm về trước. Xong việc, ông sang phòng bên bảo người thư ký vào phòng lưu trữ tìm hồ sơ của Liutse.

Chiếc cặp giấy màu xám sậm đã sờn nát vì lấy ra lấy vào quá nhiều. Nó là một thí dụ khá tiêu biểu và đáng chú ý về một vấn đề phức tạp đang giải quyết dở. Trên cặp là một dòng chữ to, kẻ đậm: “Hồ sơ N° 62 về Mars Liutse, hắn cũng chính là…”.

Phomin mở cặp, lật lật những tờ giấy đã ngả màu vàng. Đó là biên bàn hỏi cung, quyết định và tài liệu của hội đồng xét nghiệm. Chỉ có một vài tờ được đánh máy còn phần lớn là viết tay. Cả của ông, cả của người khác. “Tất cả mọi thứ trên đời này đều đổi thay với thời gian, nét chữ của người ta cũng thế” - Phomin nghĩ thầm. Ông tì khuỷu tay lên bàn, đưa bàn tay bưng mặt và ngồi như thế một hồi lâu. Sau đó, như sực tỉnh, ông bỏ tay xuống, đọc lại một số tài liệu. Vừa đọc, ông vừa nhớ lại thời gian và hoàn cảnh, lật từng tờ một của số tài liệu đó.

5

Đó là quãng thời gian không bao giờ quên. Chiến tranh Thế giới Thứ hai vừa kết thúc, cả nhân loại đang sung sướng, hân hoan, hạnh phúc trong niềm vui chiến thắng. Những vết thương do một thảm họa chưa từng có trong lịch sử gây nên còn ăn sầu trong trái tim mọi người. Triệu triệu con người ai cũng nghĩ rằng từ đây sẽ vĩnh viễn không bao giờ và không còn ai dám phá hoại hòa bình, nền hòa bình đã phải đổi bằng bao nhiêu đau khổ và xương máu.

Nhưng đó chỉ là mộng tưởng. Thực ra cuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn. Phomin đã được đặt vào một vị trí, và từ chỗ đứng của mình, ông nhìn thấy rõ những lực lượng bí mật, bao gồm một mạng lưới do thám và phá hoại, chống lại hòa bình, chống lại tổ quốc và những dân tộc đã quyết định chọn con đường xã hội chủ nghĩa để phát triển.

Giờ đây, hai mươi lăm năm đã trôi qua, những sự kiện xảy ra hồi đố hiện lên rõ nét trong trí nhớ của ông.

Ông lại thấy những mái ngói xám đỏ, những đỉnh tháp cao của các thành phố Đức, với những hàng cây tươi mát. Những con đường lát bê tông rộng, màu xám, thẳng tắp và kéo dài như trượt dưới bánh xe. Những công viên mới xây dựng với những con đường thẳng như dây chăng ngang dọc. Những đống gạch vụn còn khét mùi hoa hồng tươi đỏ, những bờ tường bám đầy dây leo… Và người, khắp nơi ông đều thấy người. Họ rất khác. Trước hết, ông cố nghĩ về những người bạn cũ của mình, và ông lấy làm ngạc nhiên là khó khăn lắm ông mới hình dung ra được những khuôn mặt quen thân và điều đó làm ông cảm thấy buồn. Nhưng biết làm thế nào được, đã một phần tư thế kỷ rồi còn gì?!

Phomin cố hình dung ra Ktorov, người mà khi còn công tác ở Enburg, ngày nào ông cũng gặp, người mà ông đã nguyện sẽ suốt đời học tập. Nhiều lúc ông có cảm tưởng là chỉ cần nhắm mắt lại là lập tức hình ảnh Ktorov sẽ hiện ra trước mắt. Thế nhưng không, Phomin chỉ còn có thể hình dung được đôi mắt mệt mỏi nhưng rất chăm chú và đám tóc bạc trên đầu của con người mà ông quý mến, kính trọng đó.

Rồi ông nghĩ đến Rosin. Có người bảo là hiện nay Rosin đang chỉ huy một đơn vị ở biên giới Turmenia. Rosin là một người to khỏe, vai rộng, tháo vát và nhanh nhẹn. Ông đã quên nét mặt của Rosin, chỉ nhớ rõ hàm răng trắng, đều mỗi khi anh ta cười. Rosin hay cười to, dễ làm người ta vui lây.

Còn Guskov nữa! Anh ta bây giờ là một kiến trúc sư nổi tiếng. Phomin đã nhiều lần nhìn thấy Guskov trên vô tuyến, trong phim thời sự, đã được đọc những bài báo của anh ta trên tạp chí Tia lửa. Phomin đã mấy lần gọi điện nói chuyện thân mật với anh ta nhưng chưa có dịp gặp lại…

Và rồi ký ức đưa ông vè với Skitalech, lúc ấy là một trung úy trẻ. Phomin còn nhớ Skitalech có lần đã ngượng chín mặt khi nghe có người văng tục. Ông vừa gặp Skitalech cách đây không lâu, anh ta đã thay đổi nhiều, già dặn, nghiêm khắc hơn.

“Ôi, Skitalech! - Phomin thầm nghĩ - Nếu hồi đó anh không sơ hở thì có lẽ cái hồ sơ này đã vĩnh viễn nằm ở phòng lưu trữ với dòng chữ “Vụ án đã kết thúc lúc…”. Nhưng buộc tội anh ư? Không, trong hoàn cảnh đó ai cũng sẽ…

Còn kẻ thù?

Phomin cũng căng óc cố hình dung ra khuôn mặt của Liutse, nhưng vô hiệu.

Thế thì tại sao Petrov lại có thể nhận ra Liutse? Cái đó cũng dễ hiểu thôi. Nếu được nhìn Liutse một lần thì chắc cũng sẽ nhận ra. Đấy, bộ óc của con người là thế đấy!

Hồi đó ngài như thế nào, hở ngài Liutse… Marcut… Gans… mà ngài có nhiều tên thật đấy! Không biết bây giờ ngài mang tên gì nhỉ?

CHƯƠNG II

1

Đã lâu chưa có một đêm nào ấm áp và yên tĩnh như đêm ấy. Các chiến sĩ công an đi tuần tra đêm thật chẳng có ao ước nào hơn. Xung quanh yên tĩnh đến nỗi dù muốn hay không, mắt cũng cứ trĩu lại. Mãi đến gần sáng, trời mới nổi gió nhè nhẹ và lúc đó mọi người cảm thấy ớn lạnh. Buồn ngủ.

- Nhanh lên! - Chuẩn úy Petrov quay lại giục mấy đồng chí đi sau rồi bước gấp hơn.

Đêm ấy, Petrov và hai chiến sĩ trẻ người Đức vừa mới nhập ngũ đi tuần tra biên giới. Suốt đêm, họ đã đi suốt các điểm quy định và giờ đây đang trở về doanh trại. Từ đó sẽ có một tổ ba người khác đến thay. Nếu tính đồng hồ thì chỉ còn mấy phút nữa họ sẽ gặp nhau. Ba người lần theo một con đường nhỏ, họ cúi gập người để khỏi bị chạm vào những cành cây thấp, vượt qua những đám cỏ đẫm sương, ẩm ướt. Bên phải là một khoảng đất trống, rộng, bằng phẳng, hai năm trước được quy định là đường ranh giới phân chia theo hiệp ước Postdam 1945.

Từ ngày Petrov đến đây, vùng này đã thay đổi nhiều. Những người dân Đức, cách đây không lâu, nhìn anh và những người lính Nga đội mũ xanh, mang phù hiệu với con mắt ngờ vực, cố đoán họ thuộc binh chủng gì, và sẽ cư xử ra sao. Nhưng thời gian trôi qua, họ quen dần. Ngày ngày, những người dân Đức thấy các chiến sĩ Hồng quân Liên Xô cùng với con em họ kề vai sát cánh đi tuần tra, những ngờ vực tự nhiên tan biến đi. Nhờ biết tiếng Đức, thậm chí Petrov đã quen thân được với một số người ở đây.

Trời sáng nhanh. Cánh rừng lúc nãy còn tối om như một bức tường thành kín mít, giờ đã nhìn rõ từng cây, như thể chúng tự tách xa nhau.

- Đồng chí chuẩn úy! - Một người lính đi sau khẽ gọi.

Petrov quay lại và nhìn về phía người lính trẻ đang đưa tay chỉ. Ở đấy, một người đang vượt qua bụi cây, đi về phía biên giới. Nhìn thấy các chiến sĩ biên phòng, người kia không những không chạy trốn mà còn vẫy tay và cứ thế tiến về phía họ.

- Chào các đồng chí! - Người kia nói to, vẻ sung sướng khi bước lại gần - Tôi đang tìm đến các đồng chí đây. Tôi muốn đến thành phố, có việc cần - Người kia nói nhanh, lẫn lộn cả tiếng Nga, tiếng Ba Lan và tiếng Ukraina.

- Đứng lại! - Petrov ngắt lời - Giơ tay lên! Có vũ khí không?

- Không! - Người lạ mặt trả lời nhưng vẫn đứng yên ngoan ngoãn giơ hai tay lên cho Petrov khám, thậm chí còn gật đầu như muốn nói: “Cần thì xin mời khám”.

- Anh vào thành phố làm gì? - Petrov hỏi.

- Tôi cần đến gặp ngài tư lệnh. Có chuyện quan trọng cần nói. Vâng, đúng thế đấy ạ. Tôi là một công dân Ba Lan. Tôi tên là Sigimun Vusponski. Tôi có thể đến chỗ ngài tư lệnh được không? Tôi cần trao một bản tài liệu quan trọng về gián điệp cho ngài tư lệnh.

“Thôi. Không cần phải nói với tôi những cái đó - Petrov ngắt lời - Anh không yêu cầu, chúng tôi cũng giải về đồn. ở đấy, anh tha hồ mà nói. Chắp tay sau lưng! Đi!

Người lạ mặt im lặng gật đầu, cúi xuống nhặt chiếc áo mưa mà anh ta đã đánh rơi lúc bị khám, vắt qua vai rồi cùng với ba chiến sĩ đi về phía con đường mòn dẫn về đồn. Đi được một quãng thì gặp ba chiến sĩ khác đi đến.

2

Chỉ còn mấy phút nữa là hết phiên trực, Phomin cảm thấy đầu nặng trĩu, anh muốn nằm xuống, nhắm mắt lại để quên đi tất cả, dù chỉ trong chốc lát. Anh đứng dậy, mở toang các cửa sổ. Một luồng gió mát lạnh ùa vào mang theo cả hương thơm của hoa cỏ làm anh thấy dễ chịu, tỉnh táo. Thường thì giờ này, thành phố đã náo nhiệt lắm, nhưng hôm nay chủ nhật nên vẫn còn rất yên tĩnh, mọi người đang nghỉ ngơi sau một tuần lao động vất vả. Thỉnh thoảng, một chiếc tàu điện chậm chạp, lắc lư bò trên đường ray, vẻ như còn ngái ngủ.

Khu biệt thự riêng của tên bác sĩ phát xít phát tài trong thời kỳ Hitler cầm quyền, bây giờ đã bỏ chạy sang phương Tây, được cấu trúc không phải để cho cơ quan làm việc… nhưng rồi cũng đành chịu vậy. Ba tuần trước lúc chiến tranh kết thúc, cái thành phố cổ kính xinh đẹp này đã bị những trận ném bom vô nghĩa của máy bay đồng minh Anh, Mỹ tàn phá. Bây giờ vấn đề nhà ở quả hết sức nghiêm trọng, và cũng khó kiếm nổi một ngôi nhà thích hợp để làm việc. Gian phòng mà hiện giờ Phomin đang làm việc, mọi người đã phải tốn bao nhiêu công sức mới tu sửa lại được. Đó là một căn phòng rất rộng, rộng đến nỗi Phomin không thể nào quen được. Nhiều lần anh đã nghĩ đến chuyện phải ngăn nó ra, thu hẹp lại.

Chuông điện thoại reo, khô khan và đứt quãng.

- Đại úy Phomin nghe đây - Anh cầm ống nghe, mắt chăm chú nhìn vào tấm biển nhỏ xíu gắn trên máy điện thoại với dòng chữ: “Chú ý. Chú ý…”

- Evgeni Nicolaievich đấy ạ, chào anh! - Phomin nhận ra giọng nói quen thuộc của Rosin, đồn phó đồn công an biên phòng Marienbon - Tôi không làm anh thức giấc đấy chứ?

- Không. Trực ban ai lại ngủ. Còn anh, có chuyện gì mà phải gọi điện cho tôi sớm thế?

- Tôi cũng trực mà. Nghề chúng ta là thế đấy. Có một việc cần thông báo với anh.

- Việc gì?

- Hồi đêm, các chiến sĩ công an biên phòng vừa giải về đồn một người lạ mặt. Anh ta tự xưng là người Ba Lan, tên là Vusponski. Anh ta nói rất nhiều chuyện lạ, chỉ liên quan tới anh… Nếu anh không phản đối, tôi sẽ cho chuẩn úy Petrov giải Vusponski lên ngay cho anh.

- Từ bên kia biên giới sang à? Tất nhiên, đồng chí cứ cho người giải lên đây. Tôi sẽ nói với đồng chí gác cổng cho vào - Nói rồi, Phomin cho gọi sĩ quan trực ban.

- Báo cáo đại úy, tôi - chuẩn úy Petrov được lệnh giải Vusponski lên, có mặt. Đây là giấy tờ của anh ta - Nói rồi, Petrov đặt chiếc phong bì lớn màu tro lên bàn.

- Cảm ơn đồng chí chuẩn úy! - Phomin bắt tay Petrov.

Phomin và Petrov là hai người bạn thân nhau từ lâu. Họ quen thân nhau không phải chỉ vì cả hai đang cùng chiến đấu trên một mặt trận gay go, nguy hiểm, mà còn vì cả hai đều yêu thích thơ, nhất là thơ của Puskin, Esenin, Bloc… Họ thích đọc thơ và làm thơ. Một lần, Petrov đã đưa cho Phomin một quyến sổ trong đó là những bài thơ anh viết bằng nét chữ li ti, và Phomin đã sung sướng đọc hết, cả một số truyện ngắn và một chùm thơ về đề tài chiến tranh.

Song, ít khi họ có thời gian để yêu thích văn học. Thường thì họ chỉ gặp nhau để trao đổi công việc.

- Thưa đại úy, bây giờ tôi có thể trở về đơn vị được rồi chứ? - Petrov hỏi.

- Vâng. Đồng chí có thể trở về đồn ngay bây giờ. Đồng chí nên về để nghỉ ngơi, vì theo tôi biết thì đồng chí đã phải đi tuần tra suốt đêm qua.

3

Vusponski là một thanh niên khoảng hai mươi lăm - hai mươi bảy tuổi, người cao, vai rộng, khuôn mặt trông dễ thương và cởi mở. Anh ta mặc một áo vét màu nâu nhàu nát, chiếc áo sơ mi bẩn, không rõ màu gì, đi đôi giày có màu vàng đã vẹt gót.

- Mời anh ngồi. Các đồng chí công an biên phòng báo với tôi là anh muốn báo cáo một việc quan trọng - Phomin nói rồi đưa mắt nhìn Vusponski.

- Vâng. Đúng thế, thưa ngài đại úy - Vusponski đứng dậy nói với tác phong quân sự.

- Anh cứ ngồi, không cần phải đứng dậy - Phomin chuyển sang nói bằng tiếng Đức - Trước tiên, anh cho tôi biết lai lịch của anh. Anh là ai? Từ đâu đến? Và vì sao phải vượt qua biên giới tìm đến chúng tôi?

- Vâng. Tôi hiểu. Tên tôi là Sigimun Vusponski, người Ba Lan, năm nay hai mươi sáu tuổi. Cuối năm 1943, bọn Đức bắt tôi và mẹ tôi sang Đức. Chúng tôi bị bắt làm công cho một tên địa chủ người Đức ở miền Nam Bavaria cho đến năm 1945. Sau đó chúng tôi bị đuổi đến Hannover và bị tống vào trại tập trung hỗn hợp. Ở đây, mẹ tôi bị ốm nặng. Mặc dù tôi đã cố gắng chạy chọt để được về nước nhưng mọi cố gắng của tôi đều chỉ tốn công vô ích…

Vusponski nói rành rọt. Anh ta nhìn thẳng vào mặt đại úy Phomin và nói tiếng Đức rất sõi, hầu như không pha giọng Ba Lan. “Anh ta nói tiếng Đức khá đấy” - Phomin nhủ thầm, anh vẫn ngồi im nghe Vusponski nói, thỉnh thoảng lại cúi đầu xuống quyển sổ trước mặt, ghi chép.

- Ban quản trị trại không thích những ai tỏ ý muốn trở về Tổ quốc - Vusponski nói tiếp - Những ai khăng khăng đòi về thì hoặc là bị đánh đập đến tàn tật, hoặc là bị treo cổ. Nhưng ai cũng được tự do xin vào làm ở các mỏ đồng. Nếu không có mẹ đang ốm bên cạnh thì hồi đó tôi đã tìm cách để trở về Tổ quốc Ba Lan thân yêu của tôi rồi - Vusponski nói một cách chân thành, cởi mở.

- Thôi thế là tạm đủ. Bây giờ anh hãy cho tôi biết lý do anh vượt biên giới? - Phomin hỏi và đưa thuốc mời. Vusponski lấy một điếu, thong thả vuốt lại cho thẳng, châm lửa rồi khoan khoái rít liền mấy hơi dài. Sau đó anh ta đặt nó lên mép chiếc đĩa gạt tàn, cúi đầu ngồi im hồi lâu. Phomin cũng ngồi im, kiên nhẫn chờ đợi.

- Tôi được biết là cách đây hai ngày, Henric Mevit đã bí mật vượt biên giới - Vusponski nói tiếp - Hồi còn chiến tranh, Mevit là đại tá trong quân đội phát xít

- Mevit là ai? Và anh biết những gì về con người đó?

- Hồi Ba Lan bị quân Đức chiếm đóng, Mevit đã là chỉ huy bọn tiếp vận ở Ba Lan. Nếu tôi không nhầm thì bọn này có nhiệm vụ tiếp nhận và chuyên chở các hàng chiến lược… Nhưng tôi muốn gặp ngài tư lệnh không phải vì chuyện đó - Nói đến đây, Vusponski dừng lại, lộ vẻ hồi hộp - Tôi cho rằng hiện nay Mevit đang hoạt động cho cục tình báo Anh… Tôi có mang theo một tấm bản đồ… ở trong chiếc phong bì mà đồng chí công an vừa đưa cho ngài… Đáng lẽ tôi không nhúng tay vào việc này, dù sao đây cũng là một việc nguy hiểm. Nhưng tôi nghĩ… - Vusponski không nói hết câu, nhún vai rồi im bặt.

Phomin rút từ chiếc phong bì ra tấm bản đồ được gấp nhiều lần và trải nó lên bàn. Chỉ cần nhìn lướt qua cũng đủ biết đó là một bản đồ quan trọng, trong đó có ghi vị trí đóng quân của Hồng quân Liên Xô và nhiều cơ quan hành chính khác.

- Anh lấy tấm bản đồ này ở đâu? Tại sao anh lại đưa nộp tấm bản đồ cho chúng tôi? Và một điều quan trọng nữa là anh có thể cho tôi biết tấm bản đồ này là của ai? Và người đó hiện giờ đang ở đâu?

Nhận thấy Vusponski nhìn bao thuốc lá với vẻ thèm thuồng, Phomin mỉm cười nói:

- Anh cứ hút tự nhiên.

- Cám ơn! - Vusponski châm thuốc hút rồi nói - Nếu ngài cho phép, tôi sẽ xin kể trước chuyện tôi gặp Mevit, như thế có lẽ ngài dễ hiểu hơn mọi chuyện.

- Vâng. Anh kể đi.

- Hồi còn ở Hannover, tôi không có việc làm ổn định. Nhiều lúc tôi làm thuê cho xưởng sửa chữa ô tô trên đường Công tước Anbestrasse. Lúc thì lau xe, lúc thì nạp xăng hay làm một số công việc nguội đơn giản. Một hôm, hồi ấy là đầu tháng ba, tôi đang làm việc ở xưởng thì một chiếc xe thể thao phóng như bay đến rồi dừng lại trước cổng. Chủ xe yêu cầu đổ thêm xăng vào thùng và lau chùi xe. Tôi nhận ra người đó nhưng không tài nào nhớ được là đã gặp ở đâu, lúc nào. Ông ta đưa chìa khóa xe cho chủ xưởng để sau này cho người đánh xe đến nhà số 22 trên đường Công tước Anbestrasse.

Lúc mọi việc đã xong đâu đấy, tôi xung phong lái xe đến giao cho ông kia. Thấy tôi, ông ta gọi lại, mời hút thuốc và cho tôi một đồng mark. Trở về xưởng, cuối cùng tôi đã nhớ ra là người kia ở… xin lỗi, ngài cho tôi xin cốc nước - Vusponski đột nhiên im lặng.

- Mời anh - Phomin đưa cho Vusponski cốc nước. “Đúng chỗ hồi hộp nhất thì anh ta lại im lặng - Phomin nghĩ - Anh ta có ý định gì chăng? - Phomin không dám chắc rằng sự im lặng vừa rồi của Vusponski là có một cái gì đó cố ý, nhưng dù sao, anh vẫn quyết định đối phó lại bằng cách cho tạm dừng cuộc nói chuyện. Chờ anh ta uống hết cốc nước, Phomin rót thêm cốc nữa. Vusponski chậm rãi uống từng ngụm như muốn cố tình kéo dài sự im lặng nặng nề. Lúc này Phomin hiểu ra rằng sự im lặng của Vusponski là cố tình.

- Xin lỗi, - Phomin nói - Hình như từ sáng đến giờ anh chưa ăn gì thì phải? Thế mà tôi lại quên không hỏi xem anh có đói hay không, thật là…

- Không sao, không sao, tôi có thể nán thêm một chốc nữa - Vusponski đáp, vẻ bối rối - Xin phép được tiếp tục?

- Không. Anh đi ăn sáng đã, và nghỉ ngơi vài tiếng. Chúng ta sẽ gặp sau…

Tiễn Vusponski và người lính bảo vệ vào phòng bên, Phomin quay ra nói với đồng chí trực ban mang cơm vào cho anh ta, rồi đi ăn sáng. Vì là chủ nhật nên anh không muốn làm phiền cấp trên của mình một khi chưa nói chuyện xong với Vusponski. Mà thực ra, một vài giờ trong lúc này cũng chẳng có gì quan trọng lắm. Nhìn đồng hồ, Phomin quyết định sẽ tiếp tục câu chuyện vào lúc chín giờ rưỡi…

Phomin vừa ngồi ăn sáng vừa suy nghĩ đến người thanh niên Ba Lan vừa rồi. Thực tình, anh ta đã để lại cho anh những ấn tượng khá tốt, và anh muốn tin vào những lời nói của người thanh niên đó. Nhưng Phomiri cảm thấy rằng hình như Vusponski đang cố tình chơi trò ú tim với anh. Và việc đột nhiên anh ta dừng lại đúng ở chỗ hồi hộp, gay cấn nhất đã nói lên điều đó. “Nhưng sao anh ta lại không làm bộ một tí cơ chứ? Không phải tự nhiên mà anh ta tìm đường tới đây tán gẫu. Anh ta đến để nói một chuyện quan trọng. Suy cho cùng, trong mỗi một con người đều có cái tính tự cao mà nhiều lúc họ muốn nhân mạnh. Mình lại mò vào lĩnh vực tâm lý rồi! - Phomin tự nhủ - Đây mới chỉ là mở đầu, mình còn đủ thời gian xem xét…

- Chuyện xảy ra vào năm 1943 - Vusponski kể tiếp khi hai người gặp lại - Hồi đó tôi làm thợ nguội trong một xưởng sửa chữa ô tô trên tuyến đường Warszawa - Keniberg. Có cần kể tỉ mỉ không ạ? Hay là bỏ qua những chi tiết nhỏ nhặt?

- Không, chính những chi tiết nhỏ nhặt lại là những điều cần thiết - Phomin bình tĩnh trả lời - Anh hãy cổ nhớ rõ ngày? tháng, họ tên.

- Một hôm, hồi ấy tôi còn nhớ là vào đầu năm 1943, chúng tôi đang cặm cụi làm việc thì một chiếc xe loại to, màu đen, nhãn hiệu Mercedes 8 đến xưởng. Theo nó là mấy chiếc ô tô đi hộ tống. Cửa mở, một sĩ quan Đức bước ra. Nhìn phù hiệu, tôi biết hắn là đại tá công binh. Chủ xưởng, ngài Cavanski, nhìn thấy một sĩ quan cao cấp như thế thì đâm hoảng, xun xoe chạy đi chạy lại. Thằng sĩ quan Đức, bằng tiếng Ba Lan, ra lệnh cho chủ xưởng phải chữa ngay xe cho hắn, còn hắn cùng với mấy tên sĩ quan cận vệ đi vào một khách sạn nhỏ cạnh xưởng.

Theo lệnh chủ xưởng, tôi và hai thợ lành nghề khác là Dacretski và Sepic cho xe lên cầu chữa.

Phần vì sợ, phần thì muốn thằng sĩ quan Đức xéo đi cho khuất mắt, chúng tôi làm việc rất khẩn trương. Chữa xong, chúng tôi liên báo ngay cho chủ xưởng. Thằng sĩ quan Đức lên xe chuồn thẳng. Sepic ghé tai tôi nói nhỏ: “Anh có biết thằng ấy là ai không? Hắn là Henric Mevit, chỉ huy cái bọn cướp phá Ba Lan đấy. Lính của hắn ngày ngày vẫn vơ vét nguyên liệu và thiết bị kỹ thuật của ta”.

Nói đến đây, Vusponski thở dài, ngả lưng vào ghế:

- Thật đáng ngạc nhiên, phải không ngài đại úy? Từ đó đến nay, bấy nhiêu năm trôi qua, chủ nghĩa phát xít đã diệt vong từ lâu, thế mà tôi, một công dân Ba Lan vẫn không được trở về Tổ quốc, và vì mẩu bánh mì, tôi vẫn phải làm việc cho kẻ đã từng cướp bóc, giày xéo lên quê hương thân yêu của tôi như bốn năm trước đây.

- Vâng, tôi biết anh đang dằn vặt, đau khổ - Phomin nói - Thế bây giờ anh định làm gì?

- Thưa đại úy, tôi sẽ hành động… Qua báo chí, tôi được biết hiện nay tòa án quân sự tối cao đang lùng bắt và xét xử bọn tội phạm chiến tranh. Tôi nghĩ chính quyền chiếm đóng Anh thế nào cũng quan tâm đến Mevit. Tôi đã viết một bức thư nói rõ những điều tôi biết, nhưng chờ mãi vẫn không thấy trả lời. Trong lức đó, tôi vẫn tiếp tục theo dõi Mevit. Tôi biết hắn đã đến đây, và điều làm tôi ngạc nhiên là bây giờ hắn không phải là Mevit nữa, mà là Gans Ioakhim Kliughe, một thương gia giàu có. Tôi đã gửi thêm một bức thư tố giác. Trong, thư, tôi có nói rằng Mevit hiện đang núp sau một tên giả. Nhưng rồi tôi cũng lại không nhận được một điều gì.

Phomin nhìn Vusponski và nhận thấy ánh mắt anh ta đầy vẻ căm thù thực sự.

- Rồi cuối cùng những cố gắng của anh kết thúc ra sao?

- Ồ, chuyện dài lắm! Tôi không làm. ngài mệt đấy chứ?

- Không, anh cứ kể tiếp đi.

- Một hôm, nhân có dịp tốt, tôi đánh xe tới nhà hắn. Một cô gái đi ra. Tôi khen nịnh cô ta và chúng tôi nói chuyện với nhau. Thì ra cô ta là người hầu gái của Kliughe. Sáng hôm sau, tình cờ trong lúc đi dạo phố, tôi lại gặp cô gái đó và được biết cô ta tên là Elza. Từ đó, tôi lân la đến gặp và tán tỉnh Elza luôn. Nhiều lần, tôi gạn hỏi Elza về Mevit nhưng cô ta, vì mới được vào làm nên không biết gì cả.

Một lần, tôi đến tìm gặp Elza, Kliughe không có nhà. Thấy tôi, Elza sợ hãi báo rằng Kliughe dặn là không được cho bất cứ ai vào nhà khi hắn đi vắng. Tôi đã phải nói khéo: “Anh đến đây với em chứ đâu phải đến với Kliughe”, rồi tôi đi thẳng vào căn phòng cô ta đang dọn dẹp. Vừa bước vào đến nơi, tôi trố mắt ngạc nhiên… Ngài có biết tôi thấy gì treo trên tường không? Cạnh chiếc bàn làm việc là bức ảnh Mevit oai vệ trong bộ quân phục đại tá. Sau đó, tôi nhìn thấy tấm bản đồ, cái làm tôi rất quan tâm.

- Anh đã làm thế nào để lấy được tấm bản đồ ấy? - Phomin hỏi.

- Lúc đó tôi không lấy ngay. Tôi giả vờ tán tỉnh Elza. Một lát sau, nhân lức cô ra khỏi phòng, tôi đến gần bàn nhìn thật kỹ tấm bản đồ và hiểu ra rằng vì sao những bức thư tố giác của tôi không được trả lời. Người xưa có câu: “Diều hâu thì không bao giờ móc mắt diều hâu” mà, Mevit bây giờ là nhân viên tình báo của Anh. Và còn điều này nữa, thưa đại úy. Trên bàn có tấm hộ chiếu ghi tên Kliughe do đồn công an thành phố Venigherot cấp. Mà theo chỗ chúng tôi biết, thưa ngài đại úy, thì thành phố này thuộc địa phận Đông Đức..

Hai hôm sau, tôi lại tìm gặp Elza. Lần này, Elza cho tôi biết Kliughe đi vắng, bởi vậy chúng tôi có thể ở với nhau. Hôm ấy, tôi đã lấy cắp tẩm bản đồ lúc đó vẫn nằm nguyên trên bàn như cũ, nhưng được gấp lại cẩn thận thế này - Vusponski hất đầu về phía chiếc bản đồ.

Ngay đêm hôm ấy, tôi quyết định đến đây tìm ngài… Còn sau đó thế nào thì ngài đã biết rõ.

- Mevit hay Kliughe, năm nay bao nhiêu tuổi?

- Khoảng bốn hai, bốn lăm gì đó.

- Anh có thể viết lại tất cả những gì anh vừa nói với tôi được chứ?

- Vâng, tất nhiên.

Phomin dẫn Vusponski vào căn phòng đối diện với phòng trực ban, đặt lên bàn chiếc bút máy và tập giấy rồi đi ra,

- Ai đấy? - Trung úy Skitalech đến thay ban, nhìn thấy Vusponski đang ngồi viết, hỏi Phomin.

- Một người vừa ra trình diện. Và phải nói rằng đó là một người đáng quan tâm. Nếu những điều anh ta vừa nói với tôi là sự thật thì một “vị khách” quan trọng sẽ bí mật vượt biên giới sang địa phận chiếm đóng của chúng ta, nếu không muốn nói là đã sang rồi.

4

- Xin lỗi là tôi đã làm phiền đại tá trong ngày chủ nhật, nhưng có một việc cần phải trao đổi với đồng chí. Tôi vừa kết thúc một cuộc nói chuyện với Vusponski - Phomin nói rồi thuật lại mọi chuyện cho đại tá nghe.

- Khoảng 3 giờ rưỡi tôi sẽ đến - Đại tá Ktorov nói - Trong lúc chờ đợi, đồng chí hãy liên lạc với các đồng chí công an của ta ở đồn Venigherot và kiểm tra lại xem có phải họ đã cấp hộ chiếu cho Kliughe không?

Phomin gọi điện cho Vusponski rồi đến phòng trực ban.

- Skitalech, tôi dẫn người thanh niên Ba Lan kia đến chỗ anh nhé. Tôi có việc phải đi đây một lúc. Phải cạo lại bộ râu và tắm rửa một tí. Không thể để mặt mày đầy râu và bẩn thỉu thế này mà lại bắt tay vào việc được.

- Vâng, đồng chí đại úy cứ dẫn sang - Anh thiếu úy mim cười - Hay đồng chí cứ để anh ấy ngồi viết bên phòng đó cũng được, tôi sẽ mở cửa giám sát hộ.

- Còn một việc nữa, đồng chí cho gọi một người phiên dịch đến đây cho tôi. Tốt nhất là cô Sura.

Khu tập thể của các nhân viên cục ở trên, cùng một phía với phòng làm việc, bởi thế, nửa giờ sau, đại úy Phomin đã trở lại mày râu nhẵn nhụi với vẻ sảng khoái tựa hồ như anh không phải thức trắng đêm qua vậy. Anh còn kịp thay cả quần áo. Anh mặc bộ màu ghi mới, chiếc áo sơ mi trắng rất vừa vặn, làm tôn nước da rám nắng của anh. Khi đại úy vào thì cô phiên dịch Sura đã có mặt ở đấy. Cô ngồi bên chiếc bàn có đặt chiếc máy chữ, vừa đọc vừa gỗ, và không bỏ qua cách ăn mặc của thủ trưởng.

- Evgeni Nicolaievich, chào anh. Hôm nay diện quá - Cô cười - Nhìn anh, tôi cứ tưởng anh đi gặp người yêu cơ đấy.

- Sura ạ, chính Suvorov ngày xưa đã từng hạ lệnh cho các vị tướng của mình lúc ra trận cũng như khi duyệt binh, phải cạo râu, ăn mặc chỉnh tề - Phomin nhìn vào tờ giấy đánh máy - Dịch hết được không? Không có gì phải hỏi chứ?

- Vâng. Anh ta viết sắp xong và tôi cũng chỉ một lát nữa là dịch hết. Nhanh thôi mà.

Phomin nhìn Skitalech:

- Này đồng chí trực ban, khi nào anh ta viết xong, anh dẫn anh ta đi nghỉ nhé. Bây giờ tôi phải lên gặp thủ trưởng.

- Vâng. Đại tá cũng vừa gọi điện hỏi anh.

Nửa giờ sau, đại úy Phomin đã có mặt tại phòng làm việc của đại tá. Ktorov mời anh ngồi rồi cầm tấm bản đồ.

- Chắc anh đã kiểm tra xong tất cả, có thể mở ra xem được chứ?

- Vâng, thưa đại tá.

Đại tá Ktorov vừa mở tấm bản đồ vừa hỏi:

- Anh đã gọi điện hỏi đồn công an ở Venigherot chưa? Ở đấy người ta biết gì về Kliughe?

- Tôi đã nói chuyện với thiếu tá Guskov. Anh ấy hứa là sẽ giúp đỡ nhanh chóng.

- Thế còn cái anh thanh niên vừa ra trình diện ấy thế nào? Thái độ anh ta ra sao?

- Theo tôi, anh ta là một người thật thà, cởi mở. Còn những cái khác, tôi chưa có nhận xét dứt khoát.

Skitalech mang những tờ đánh máy cuối cùng ghi lời khai của Vusponski vào, và Ktorov bắt đầu cầm đọc.

- Hay đấy! - Ông nói khi đã đọc xong - Thế các anh nghĩ thế nào về Mevit - Kliughe?

- Nếu những lời khai của Vusponski là đúng sự thật thì Kliughe là một nhân vật quan trọng, có thể hắn là một đầu mối liên lạc, và bởi vậy, cơ quan tình báo Anh sẽ không dại gì mà dùng hắn làm một điệp viên thu thập tài liệu bình thường.

- Cũng có thể là như thế - Ktorov gõ gõ chiếc bút chì lên mặt bàn - Điều đáng nghi ngờ là một người không tài nào có thể quan sát được một địa bàn rộng lớn như thế này. Nhưng thôi, chúng ta phải chờ những tin tức từ Venigherot. Còn bây giờ, trong lúc chờ đợi, cứ cho dẫn anh ta lên đây.

Mấy phút sau, đại úy Phomin dẫn Vusponski vào.

- Vusponski, chào anh! - Ktorov nói - Mời anh ngồi.

- Cảm ơn ngài… - Vusponski lúng túng đua mắt nhìn Phomin vì thấy Ktorov mặc thường phục.

- Đại tá - Phomin nhắc anh ta.

- Cảm ơn ngài đại tá! - Vusponski kính cẩn nhắc lại và ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh bàn.

- Thế nào, vượt biên giới có khó khăn lắm không?

- Không, thưa ngài đại tá, không khó lắm. Bên kia biên giới người ta tuần tra, canh gác rất ít.

- Anh đến biên giới bằng cách nào?

- Lúc đầu tôi đi nhờ một chiếc xe tải, sau đó thì đi bộ.

- Mẹ anh, theo bản ghi đây, hiện giờ vẫn còn ở Hannover, phải không?

- Vâng!

- Hiện giờ bà làm gì?

- Cái đó tôi đã nói hết vói ngài đại úy. Mẹ tôi đang bị bệnh lao phổi, cũng chính vì vậy mà chúng tôi phải ở Hannover. Nhờ bị bệnh, mẹ tôi và tôi được chuyển từ trại tập trung vào thành phố.

- Mẹ anh có làm việc ở đâu không?

- Mẹ tôi làm việc trong một hiệu may tư. Mẹ tôi là một thợ may giỏi. Đỡ bệnh một tí, mẹ tôi nhận làm việc ấy. Thật ra làm việc ở đấy, người ta trả lương rất ít, nhưng dù sạo thì cũng còn hơn là không làm gì.

- Anh còn có bà con, anh em gì ở Ba Lan nữa không?

- Thưa ngài đại tá, không ạ. Bố tôi mất từ năm 1940, bây giờ chẳng còn ai. Lúc tôi bị bắt và bị đày sang đây, vì không muốn xa tôi nên mẹ tôi cũng đi theo.

- Anh có thể ở lại chỗ chúng tôi thêm một vài ngày nữa không?

- Được ạ. Tôi nghĩ chẳng có ai tìm tôi ở bên kia. Trước khi đi, tôi đã báo với mẹ tôi đi Berlin có việc cần và có thể ở lại đó một vài ngày.

- Thế thì tốt lắm - Ktorov nói rồi đứng dậy - Evgeni Nicolaievich, anh bố trí cho anh Vusponski ở khách sạn nhé. Anh ấy cần nghỉ ngơi - Rồi quay về phía Vusponski, ông nói tiếp - Anh cứ nghỉ ngơi thoải mái, khi nào thấy chán, cứ tự do đi tham quan thành phố, vào rạp chiếu bóng, rạp hát… Nói tóm lại, hôm nay anh hoàn toàn thoải mái. Ngày mai, 11 giờ, anh đến đây, chúng ta sẽ nói chuyện tiếp.

- Cảm ơn ngài đại tá! Tôi hiểu. Thật tình tôi cũng cảm thấy mệt mỏi.

- Ta đi thôi chứ? - Phomin hỏi đại tá. Ktorov mỉm cười hài lòng về kiểu xưng hô thân mật của Phomin.

Lúc Phomin từ khách sạn về, Skitalech báo tin:

- Grigori Vasilevich nhờ tôi nói hộ là các anh không được đi đâu xa, lát nữa thiếu tá Guskov sẽ đến.

- Như thế có nghĩa là anh ta đã tìm được một cái gì đó, có thể anh ta mới tự mình đến đây - Phomin nói to vẻ sung sướng - Tôi đi nằm một tí. Lúc nào thiếu tá đến, anh vào đánh thức tôi dậy nhé.

- Vâng ạ,

Nhưng Phomin chưa kịp chợp mắt thì cánh cổng cơ quan mở. Một chiếc xe du lịch lao vào.

- Thế nào, có gì đấy Pavel Nicolaievich? - Phomin hỏi ngay, quên cả chào.

- Từ từ chứ - Thiếu tá vừa nói vừa đưa tay lau mồ hôi trán - Tôi sẽ nói tết cả khi gặp đại tá. Khiếp, hôm nay nóng thật.

Ktorov cho mời hai người vào.

- Đây, Grigori Vasilevich - Thiếu tá Guskov vừa nói vừa rút trong cặp ra một tờ giấy đánh máy đặt lên bàn.

Đại tá cầm lấy, đọc to:

“Theo tài liệu của sở cảnh sát thành phố Venigherot, Hans Yokhim Kliughe sinh năm 1903 tại Hamburg, kỹ sư cơ điện. Theo những tài liệu chưa chính thức thì trước kia, trong thời kỳ chiến tranh, Kliughe có tham gia tổ chức xây dựng quân sự của trường Tôt. Hiện Kliughe làm phóng viên cho tờ báo Doitre Vokhe. Kliughe xuất hiện ở Venigherot trước khi chiến tranh kết thúc không lâu và mua lại tòa biệt thự của người đàn bà góa chồng là Crode. Bà này hiện đang sống với một người thân ở thị trấn gần Munich (vì thế mà không đến hỏi được). Kliughe rất ít khi ở nhà, mỗi tháng khoảng vài lần, thường là ngày nghỉ, còn những ngày khác ở Berlin. Trông coi biệt thự và khu vườn là một phụ nữ đứng tuổi tên là Gretta Etke. Chúng tôi đã tìm được địa chỉ của Kliughe ở Berlin”.

- Các anh làm thế nào để thu nhập được những tài liệu này? - Ktorov hỏi.

- Tất cả mọi việc đã tiến hành một cách khá thuận lợi vì cháu của người phụ nữ trông coi biệt thự cho Kliughe hiện đang làm việc tại đồn công an chúng tôi. Anh ta là một chiến sĩ tốt, năng nổ và biết giữ miệng. Chúng tôi đã cử anh này đến tận biệt thự, và trong khi nói chuyện với Gretta Etke, đã moi được những tài liệu mà chúng tôi đang cần. Ngoài ra, anh ta còn lấy cắp được một tấm danh thiếp của Kliughe - Nói rồi Guskov đưa cho Ktorov một mảnh giấy nhỏ bằng bìa cứng, trên có một hàng chữ viết rất nắn nót “Hans Yokhim Kliughe, phóng viên”. Ngoài ra, thưa đại tá, trước lúc đến đây tôi đã chỉ thị cho các chiến sĩ công an theo dõi khu nhà ấy.

- Tốt lắm. Còn bây giờ anh hãy đọc cái này - Vừa nói đại tá vừa mở tủ lấy tờ khai của Vusponski đưa cho Guskov.

Guskov đọc qua.

- Tất cả thế là rõ.

- Ý kiến của đồng chí thế nào? - Đại tá hỏi.

- Theo tôi thì chúng ta nên khéo léo tìm cách tóm cổ Kliughe ngay - Phomin đứng dậy phát biểu - Hộ chiếu phóng viên đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho hắn trong hoạt động đi lại. Nếu Kliughe là đầu mối liên lạc thì lợi dụng cái đó, hắn sẽ không hẹn ngày giờ gặp các nhân viên của mình, và sự vắng mặt của hắn sẽ không làm cho ai nghi ngờ. Còn nếu hắn hoạt động độc lập thì càng thuận lợi hơn. Theo điều tra của đồn công an Venigherot thì Kliughe chỉ có mặt ở nhà những ngày chủ nhật, bởi vậy nếu thấy hắn xuất hiện thì cần lập tức tóm cổ ngay. Còn nếu hôm nay, vì một lý do nào đó hắn không xuất hiện ở Venigherot thì ngày mai phải tìm hắn ở Berlin,

- Pavel Nicolaievich, ý kiến của anh thế nào? - Đại tá Ktorov hỏi Guskov.

- Tôi đồng ý với ý kiến vừa rồi của đại úy Phomin.

- Tôi cũng thế - Đại tá nói - Nhưng chúng ta sẽ không đợi đến ngày mai. Ngay bây giờ chúng ta sẽ gọi điện cho các đồng chí của chúng ta ở Berlin và yêu cầu họ điều tra tất cả những gì có liên quan đến Kliughe. Đồng thời, chúng ta sẽ tiến hành thẩm tra và hỏi các đồng chí của ta ở Ba Lan xem họ có biết gì về Vusponski không?

5

Về đến nhà, Phomin nhìn thấy thiếu tá Guskov đang ngủ say. Lúc họp xong, anh đã đưa chìa khóa phòng mình cho thiếu tá và khuyên anh ta nên ngủ một giấc cho đỡ mệt trong lúc anh đánh mật mã cho Berlin. Guskov nghe theo và bây giờ đang ngáy một cách ngon lành. “Cứ để cậu ấy ngủ” - Phomin tự nhủ. Anh nhẹ nhàng bước vào bếp chuẩn bị bữa trưa. Nửa giờ sau, khi mọi thứ đã xong đâu đấy, Phomin vào phòng, đến bên cửa sổ, kéo tấm vải che cửa lên. Một luồng ánh sáng lùa vào phòng. Thiếu tá Guskov trở mình, mở mắt ngồi dậy lẩm bẩm:

- Từ trước tới giờ chưa có ai chết vì ngủ nhiều quá.

- Thưa thiếu tá, ngài muốn dùng gì? - Phomin cúi gập người, lấy chiếc khăn vắt ngang tay, bắt chước điệu bộ người hầu bàn - Chúng tôi sẽ xin phục vụ.

- Tuyệt lắm! Thế thì hãy cho tôi một cái tai voi rán với cùi bánh mì - Thiếu tá cũng đùa lại.

Phomin trả lòi bằng một câu nói của một nhân vật trong truyện tiếu lâm.

- Thưa ngài, rất tiếc cùi bánh mì vừa hết, chỉ còn món trứng lập là của những kẻ chưa vợ thôi ạ.

- Thế cũng được, cứ mang ra cho ta!

Cả hai cùng cười. Họ ăn nhanh theo kiểu quân sự.

- Con trai của anh dạo này thế nào? - Guskov hỏi.

- Cảm ơn, cháu Seriogia chóng lớn và ngoan lắm. Cách đây mấy hôm, tôi vừa nhận được thư có ảnh của chú bé trong bộ quần áo màu trắng, tay giữ dây kéo chiếc ô tô nhựa - Phomin rút bức ảnh trao cho Guskov.

- Giống anh lắm, giống lắm; cũng cái trán rộng như trán bố. Năm nay thế là nó lên ba rồi nhỉ?

- Lên bốn - Phomin thở dài và cầm tấm ảnh nhét vào túi áo - À quên, tôi vừa nhận được một bức thư của Trường Đại học Tổng hợp, họ báo tôi biết là sẽ cho tôi bảo vệ luận án và thi Quốc gia trước thời hạn. Thế là chẳng bao lâu nữa, tôi đã đàng hoàng là một luật gia. Tôi sẽ về nước, lúc đó tha hồ mà đi chơi với con trai.

“Anh bạn Phomin thân mến của tôi - Thiếu tá nghĩ thầm - Tuổi đời thì chưa là bao, nhưng đã chịu bao nhiêu thử thách và cay đắng. Bố mất. Vợ bị bom. Anh đã lặng lẽ gánh chịu tất cả, không hề buồn phiền, chán nản. Mà cái công việc vất vả này cũng chẳng làm anh khô khan, hờ hững. Lại còn đủ sức để học tập nữa…”

- Thôi, chắc là đến giờ rồi - Phomin nói.

Hai người vừa đến cầu thang thì gặp Skitalech chạy ra, vội vàng hỏi:

- Các anh ngồi đâu mà lâu thế? Xe đến từ lâu. Kasatkin đang đợi các anh đấy.

- Cảm ơn anh! Chúng tôi lên xe đây - Phomin nói - Nếu ngày mai, đến 10 giờ tôi chưa về kịp thì anh đến gặp Vusponski một mình. Anh phải làm gì với Vusponski thì đại tá sẽ nói với anh sau. Thôi, tôi đi nhé.

- Chúc các anh đi đường mạnh khỏe và mọi sự tốt lành - Skitalech gật đầu nói. Trong thâm tâm, anh vẫn cảm thấy hơi tiếc vì không được cùng đi với đại úy Phomin và thiếu tá Guskov để điều tra tên điệp viên mà theo anh là rất khôn ngoan và bí hiểm này.

CHƯƠNG III

1

TỐI MẬT

“Cục tình báo Anh

Thưa ông!

Tôi bắt đầu thực hiện phương án hai của kế hoạch “Enba Aiarsu”. Chiến dịch đang được tiến hành có kết quả. Thiếu tá E.Stak

Hannover”

Đọc lại báo cáo một lần nữa, Stak bỏ nó vào phong bì, niêm phong cẩn thận. Hắn gọi thư ký đến và ra lệnh cho gửi ngay. Sau đó hẳn đến trước tấm bản đồ lớn che gần hết bức tường trong phòng. Đó là bản đồ tỉnh Sarsonhia Ankhan. Stak chăm chú nghiên cứu khu vực thành phố Enburg. “Ván cờ” đã bắt đầu. Và lần này thì hắn không sử dụng những con tốt đen nữa. Đối thủ của hẳn liệu sẽ dùng những con cờ gì đây?

Khi mọi việc xong đâu đấy, Stak bỏ tất cả tài liệu vào tủ sắt, khóa lại và đi ra khỏi phòng. Trước khi đi, hắn gọi cô thư ký vào dặn:

- Algnie, hôm nay tôi sẽ không có mặt ở đây. Cô nói với Braun là nếu có gì thì cứ gọi điện tới biệt thự cho tôi.

Một giờ sau, Stak đã ngồi đàng hoàng trong biệt thự riêng của mình ở một vùng ngoại ô thành phố. Hắn nóng lòng muốn biết người của Braun mà hẳn tha thiết được gặp đã về chưa nhưng Braun vẫn im lặng. “Nếu núi không về với sông thì…”. Không thể chờ hơn được nữa, Stak cầm điện thoại lên gọi:

- Ranf đấy ạ? Chào anh. Không nghe rõ gì cả. Hôm nay tôi được đọc những tài liệu có liên quan đến Liutse. Theo tôi thì hắn chính là người chúng ta đang cần đấy. Anh có thể mời hắn đến chỗ tôi được chứ? Buổi chiều thì tốt nhất. Gì cơ? Không thấy lão già à? Hắn vừa gọi điện cho tôi cơ mà? Đang chuẩn bị. Thế thôi nhé. Tôi chờ. Chúc anh mạnh khỏe…

Những tia nắng mặt trời xuyên qua tán lá xum xuê của một cây nho dại lọt vào phòng, nhảy múa. Stak đi lại cửa sổ châm thuốc hút. Một luồng gió nhẹ mang theo hương thơm của hoa cỏ ùa vào phòng. Nhìn những bông hồng đỏ tươi dưới vườn, Stak cảm thấy hài lòng vì chọn được một người làm vườn cần mẫn, chịu khó. “Nhưng cũng đã. đến lúc đưa hắn vào việc. Hắn quanh quẩn với mấy bụi hoa như thế là đủ” - Nghĩ thế, Stak lại bên bàn cầm tờ báo cáo của một nhân viên mới gửi từ Enburg về, đọc: “Tôi đã được chủ khách sạn “Ca-cút” cho biết người mà ngài đang cần có nghỉ lại ở đây, nhưng cách đây mấy hôm đã ra đi, không biết đi đâu”.

“Không biết đi đâu?” - Stak hỏi thầm, hắn cố xua đuổi cái ý nghĩ đáng sợ là nhân viên của hắn có thể đã bị bắt. Tạm thời chưa làm được gì đáng phấn khởi lắm. Kế hoạch Aiarsu được chuẩn bị kỹ lưỡng và hắn đặt nhiều hy vọng. Nếu nhân viên của hắn bị bắt thì một mắt xích sẽ bị đứt, và việc thực hiện nhiệm vụ quan trọng nhất của kế hoạch sẽ bị hoãn lại vô thời hạn. Cái tin Stewart sẽ đến thăm hắn trong một ngày gần đây cũng không làm hắn lo lắng: “Sếp” bao giờ cũng nhìn mọi việc với con mắt của một người thực tế. Thất bại là thất bại, biết làm thế nào. Thậm chí, Stak còn phải tự thú nhận là hắn đang hồi hộp chờ đợi cấp trên của mình để được cùng chia sẻ những ý nghĩ, phương án và những điều ngờ vực.

2

- Anh sẽ là khách của tôi mấy ngày đấy! - Lời mời của Stak vang lên như một mệnh lệnh.

Người đối diện với hắn gật đầu im lặng, tiếp tục uống cocktain bằng chiếc ống hút màu vàng.

- Ngài Liutse, ở đây, tôi sẽ để ngài làm quen với thứ vũ khí mới. Những thứ đó không những sẽ bảo vệ tính mạng cho ngài, mà còn giúp ngài hành động.

Liutse vẫn không nói gì, chỉ nghiêng đầu lịch sự.

“Vị khách của mình thật ít nói - Stak nhủ thầm và vừa tiếp tục hút thuốc, vừa quan sát Liutse. Hắn thấy mỗi lúc một có tình cảm hơn với người đang ngồi trước mặt - Đây mới thực sự là kẻ đại diện cho bọn quốc xã Đức, kẻ kế thừa xứng đáng của Dinfrit. Hơn thế nữa, hắn khá đẹp trai”…

Thật ra, có thể nói Liutse đẹp nếu cái cằm hắn không quá dài như thế. Stak còn để ý thấy Liutse có chứng phong giật trên má phải và ở dái tai. Mặc dù cái đó rất khó nhận ra nhưng cứ mỗi lần như thế, vẻ mặt cau lại trở nên khắc khổ và độc ác hơn.

- Thôi, có lẽ hôm này chúng ta làm quen với nhau thế là đủ - Stak nói rồi ấn nút chuông điện ở tường để gọi người hầu - Chắc đi đường mệt, anh đi nghỉ chứ? Người hầu của tôi sẽ dẫn anh đến phòng nghỉ. Còn ăn tối và rượu thì muốn gì, anh cứ bảo cô ấy. Có một điều tôi muốn khuyên anh là không nên gần gũi với những người trong nhà này. Sáng mai chúng ta sẽ trao đổi tỉ mỉ hơn về công việc….

- Ngài Stak, ngài gọi tôi có việc gì đấy ạ? - Một người đàn bà trẻ, dễ coi bước vào.

- Berta, đây là khách của tôi. Còn phải làm gì thì chắc cô cũng biết rồi.

- Cám ơn ngài Stak! - Liutse đứng dậy nói - Thực tình, tôi cũng cần nghỉ ngơi một chút cho lại sức. Mới hôm qua thôi, tôi còn phải lặn lội trong những vùng núi Thụy Sĩ. Phải thú nhận rằng vất vả lắm tôi mới đến được đây. Cảm ơn ngài! - Liutse cúi chào rồi đi theo người đàn bà ra khỏi phòng.

Còn một mình trong phòng, Stak vứt chiếc ống nhỏ khỏi cốc, tu một hơi đến tận đáy rồi đi đến tủ rượu. Choáng váng vì hơi men, hắn tự pha cho mình một cốc cocktain nữa và ngồi xuống ghế bành. Hắn chẳng bật đèn. Mọi vật xung quanh chìm trong bóng tối lờ mờ trông hệt như những bóng ma đang chập chờn.

Lúc đầu hắn nghĩ về Liutse, về việc cục tình báo Đức đã biết chọn và đào tạo những nhân viên của mình như thế nào. Và đột nhiên không hiểu vì sao, luồng suy nghĩ đưa hắn về với chính bản thân hắn. Cuộc đời đã nâng đỡ hắn. Như phần lớn tổ tiên hắn, Stak tốt nghiệp trường nghiệp vụ Iton, nơi hàng năm vẫn cung cấp cho chính phủ và nữ hoàng Anh những đồ đệ trung thành với Anh quốc³. Trong cuộc họp gia đình, mọi người ai cũng khuyên Stak vào làm việc ở Bộ Ngoại giao. Nhưng ở đời có ai học hết được chữ ngờ. Vào một ngày mưa mù của tháng 10 năm 1937, lúc mà thậm chí cả người dân London nổi tiếng thích du lịch cũng phải co ro ngồi ở nhà thì Stak được triệu tập lên Bộ Ngoại giao, và ở đây người ta giới thiệu hắn với trung tá Stewart.

Thành phố Iton nằm trên bờ sông Thame gần London.↩

Sau một cuộc nói chuyện ngắn ngủi, Stewart đưa Stak đến công viên Ridrener ở Verseise. Ở đây, trong khung cảnh ấm cúng của biệt thự, bên cạnh lò sưởi, Stewart tiếp tục câu chuyện bỏ dở. Hắn nói:

- Trước kia tôi cũng từng học ở Iton, ra trường năm hai mươi - Rồi Stewart và Stak kể tên các giáo sư và thầy dạy. Cả hai cười thoải mái khi nhớ lại các trò chơi và mẹo vặt của sinh viên ngày xưa, và rồi bây giờ cũng thế. Cuộc nói chuyện của họ trôi qua trong bầu không khí thoải mái dễ chịu. Mãi sau, Stewart mới đi thẳng vào vấn đề chính.

Sau khi nói một hồi về tình hình chính trị châu Âu và quốc tế, Stewart đề cập đến những quyền lợi của nước Anh, về những người con trung thành đang bảo vệ những quyền lợi đó. Hắn nói:

- Đã qua rồi cái lúc mà chúng ta có thể sử dụng một cách thiếu chọn lọc những người thuộc các giai cấp hạ đẳng, thiếu giáo dục kỹ lưỡng vào một việc tối quan trọng là tình báo. Chúng ta cần phải biết bảo vệ những quyền lợi, địa vị của mình trong xã hội, bảo vệ những người thay mặt chúng ta ở trong các cơ quan lãnh đạo xã hội đó. Nói như thế không có nghĩa là chúng ta phải ra tay trực tiếp. Không! Nhưng chúng ta phải chiếm lấy vai trò lãnh đạo. Anh đồng ý với tôi chứ?

Stak cảm phục trung tá Stewart và thầm thấy giá trị của mình, bởi vì chính hắn đang được cục tình báo chú ý tin cậy. Hơn nữa hắn thích cái tương lai mà Stewart vẽ ra trước mắt hắn. Vì thế, khi Stewart hỏi Stak có muốn phục vụ Tổ quốc ở cương vị này không thì hắn đã không ngần ngại đồng ý ngay. Sau đó, câu chuyện chuyển sang cụ thể và chi tiết hơn. Hóa ra, những hiểu biết mà Stak nhận được ở trường chưa đủ để hoạt động tình báo. Bởi thế, sắp tới Stak sẽ phải đến học ở một trường huấn luyện đặc biệt phía Bắc nước Anh.

Lúc Stak chia tay trung tá Stewart ra về thì mưa đã tạnh. Trời lạnh và ẩm ướt. Mặt đồng hồ chuông điện Westminster vàng nhạt như ánh mặt trăng đang lúc ẩn lúc hiện giữa sương mù.

Về nhà, Stak không kể cho ai biết các chi tiết của cuộc nói chuyện vừa rồi, mà chỉ nói là ở đấy người ta giao cho hắn một công việc gần giống công việc mà hắn đã chọn theo lời khuyên của gia đình.

Ngày hôm sau, Stak đưa cho gia đình một danh sách dài những thứ hắn sẽ cần đến trong thời gian học sắp tới, rồi như một việc đương nhiên phải làm, hắn lên đường tới trường.

Con đường tình báo của Stak cũng được bắt đầu từ đấy.

Kẻ thù của Stak bao giờ cũng là người Đức, cả khi ở trong trường và sau này cũng vậy.

Stak ngồi nghĩ về Liutse, người mà mới đây thôi còn là kẻ thù của hắn. Hồi ấy, nếu gặp nhau thì chúng sẽ bắn nhau không thương tiếc, nhưng bây giờ lại cộng tác với nhau. Thực tình, trong thâm tâm Stak thấy thương hại Liutse, người mà giờ đây không còn Tổ quốc, đang phải tìm đến những ông chủ mới, dựa vào đó để tìm cách cứu vớt sự phá sản của những ước vọng điên rồ… Từ trước, Stak vẫn coi Hitler là một tay phiêu lưu, còn những người như Liutse là nạn nhân của sự phiêu lưu đó. Song giờ đây cả hai đang cùng đứng bên này chiến tuyến, còn bên kia là nước Nga cộng sản và những đồng minh của họ như gần đây báo chí phương Tây vẫn nhắc đến.

Chuông điện thoại reo vang, ngắt quãng luồng suy nghĩ của Stak. Hẳn cầm ống nghe:

- Xin chào! Stak đấy à? - Trong ống nghe là tiếng nói quen thuộc của cấp trên hắn.

- Vâng, tôi nghe đây, thưa ngài!

- Chắc là anh đang nóng lòng chờ tôi phải không? Thế nào tôi cũng sẽ đáp máy bay đến chỗ anh. Có lẽ ngày mai…

- Tôi sẽ rất sung sướng được tiếp ngài.

Bỏ ống nghe xuống, Stak mở tủ lạnh lôi ra một chai soda, ngửa cổ uống hết một nửa. Rồi hắn mở tủ lấy một tập tài liệu và chăm chú đọc từng trang một, phải chuẩn bị kỹ cho cuộc gặp gỡ sắp tới với tướng Stewart.

3

Chiếc Vander vượt qua những đường phố đông đúc, chật hẹp, phóng nhanh trên con đường nhựa. Đường thẳng tắp, hai bên là những hàng cây anh đào xanh tốt. Một vài cây đã có quả chín và người ta bắt đầu thu hoạch. Phomin và Guskov im lặng ngồi ngắm mặt đường phẳng lì màu xám đang trải dài trước mặt họ. Thỉnh thoảng, một chú thỏ sợ hãi chạy vụt qua đường. Những lúc như thế, cả hai không ai bảo ai, đều nhổm dậy, quay đầu nhìn. Ở đây, sau chiến tranh, trên những bãi rộng có không biết cơ man nào là thỏ. Chúng hay chạy ra đường cái, bất chấp mọi nguy hiểm và nhiều lúc làm cho người lái xe phải bực mình.

Chiếc xe chạy đến con đường vào một thành phố nhỏ, giảm tốc độ, chạy từ từ. Những đường phố nhỏ hẹp, cong queo, lởm chởm ổ gà. Những ngôi nhà cổ với những chiếc cửa sổ bé xíu, tối om, giống hệt như những pháo đài nhỏ kiên cố. Cái thành phố tí hon cổ kính này nằm cách xa các tuyến xe lửa và ô tô quan trọng, công nghiệp hầu như không có gì, bởi thế mà không được ai chú ý phát triển.

- Thế là chúng ta đã đi được nửa đường rồi đấy - Thiếu tá Guskov nói khi chiếc xe ra khỏi thành phố.

Phía xa, cái tháp cao ngất của tòa biệt thự Venigherot hiện dần lên rõ nét. Tòa biệt thự này đã đứng như thế hai trăm năm mươi năm nay, và như một người đứng gác, canh giữ cửa ngõ cho một trong những vùng đất màu mỡ nhất của nước Đức là Garsa.

- Nước Đức có nhiều di tích lịch sử thật đấy! - Phomin nói.

- Đúng thế - Thiếu tá Guskov đồng tình - Chỉ có mấy hôm nữa là tròn một năm rưỡi kể từ ngày tôi sang đây công tác; Càng ngày tôi càng ngạc nhiên trước những khám phá mới về kiến trúc kỳ diệu của nước này. Tôi vẫn thường đi dạo chơi giữa phố, chiêm ngưỡng những công trình kiến trúc xưa tuyệt mỹ. Nhưng đẹp nhất là ngôi nhà trước Nhà hát lớn. Dân phố ở đây vẫn quen gọi nó là “Nhà Gothic”. Nó đã đứng như thế một trăm năm nay… Còn bạn thân Nhà hát lớn à? Với cái dạng như ngày nay, nó đã có từ quá lâu rồi. Đó là công trình kiến trúc vô giá!…

Thiếu tá Guskov nói một cách say sưa, rõ ràng là anh đang nói đến một chủ đề mà anh ưa thích. Kiến trúc đã từng là ham thích, ước mơ của Guskov, và có lẽ anh đã dành cả cuộc đời cho nó nếu hoàn cảnh không bắt anh rẽ sang con đường khác như thế.

- Khi nào rỗi, lên chỗ tôi chơi - Guskov nói với Phomin - Tôi sẽ giới thiệu cho anh những điều kỳ diệu của kiến trúc… Như nhà thờ thánh Sinvestri chẳng hạn. Nó đã được xây dựng từ thế kỷ XIII cơ đấy, Hay ngôi nhà Gadet Stes, nếu tôi không nhầm thì nó được xây từ năm 1543. Nhưng nguy nga tráng lệ nhất vẫn là tòa biệt thự kia. Từ độ cao một trăm hai mươi mét, nó có thể nhìn rõ cả một vùng rộng lớn xung quanh thành phố. Người ta xây xong nó từ năm 1680, nhưng mãi đến năm 1883, sau mấy lần sửa chữa lớn, nó mới được hoàn tất…

- Thế thì thành phố Venigherot có từ bao giờ?

- Nếu tin vào những tài liệu ghi chép thời cổ thì nó đã có từ năm 1229.

- Thật cũng lạ, nhiều lúc tôi không hiểu nổi là tại sao anh lại làm sĩ quan tình báo. Theo tôi thì anh sinh ra là để làm kiến trúc sư - Phomin nói rồi mỉm cười.

- Anh Phomin ạ, anh đừng cười và cũng đừng nói đến chuyện đó. Kiến trúc là mơ ước đẹp đế của tôi thời niên thiếu. Nhưng nếu cha ông chúng ta và cả chúng ta nữa, khi nào cũng làm nhũng gì chúng ta muốn mà không phải là những gì cuộc sống, Tổ quốc đòi hỏi, thì có lẽ giờ đây tôi không sống ở cái thành phố này, và anh cũng không ở Enburg. Hơn thế nữa, có thể một thằng Đức nào đó bây giờ đã thiết lập một trật tự mới theo kiểu Hitler ở thành phố Vladimir thân yêu của tôi rồi cũng nên… Mà thôi, sắp đến nơi rồi đấy.

Chiếc xe quay ngoặt vào chỗ rẽ rồi dừng lại bên bục kiểm soát. Người gác cổng nhận ra thiếu tá Guskov, nâng chiếc thanh chắn cửa cho xe vào. Một sĩ quan mang lon thượng úy ra đón.

- Cozelov, có gì mới không? - Guskov hỏi.

- Thưa thiếu tá, không. Chúng tôi vẫn tiếp tục theo dõi khu nhà của Kliughe. Không thay gì đáng nghi ngờ. Đồng chí công an Crode có vào đây, nhờ tôi báo cáo với thiếu tá là hai tuần trước có một người lạ mặt đã đến nhà Kliughe. Hắn tự xưng là từ chỗ Kliughe đến. Sau khi xem xét kỹ nhà cửa, vườn tược, hắn đi thẳng.

- Đó là một tin mới, hay đấy. Người lạ mặt kia đến đấy làm gì? Anh nghĩ thế nào? - Guskov quay sang hỏi Phomin.

Phomin nhún vai không trả lời.

- Lẽ nào Kliughe lại định bỏ cái biệt thự của mình để đi nơi khác. Không thể như thế. Với danh nghĩa là phóng viên lưu động, Kliughe rất dễ hoạt động, và tôi nghĩ cái biệt thự chẳng hề làm phiền hẳn.

- Hiện nay chúng ta biết quá ít về Kliughe. Không hiểu sao Kliughe cứ thích đến Hannover luôn như thế, và còn sống ở đấy nữa. Anh có thấy điều này đáng nghi ngờ không? Nhưng thôi, chẳng nên đoán trước. Tôi tin là ngày mai mọi việc có thể sẽ sáng sủa hơn. Bây giờ là mười tám giờ. Có thể hắn sẽ về nhà. Chúng ta cố chờ…

Ngôi nhà của thiếu tá Guskov nằm cạnh biệt thự của Kliughe, bởi thế hai người quyết định ngồi ở đấy chờ tin báo Kliughe xuất hiện. Cơm chiều xong, trò chuyện một lúc, hai người ngồi vào bàn cờ. Thời gian trôi nhanh, hoàng hôn buông xuống lúc nào không biết. Vợ Guskov, chị Maria Nicolaievna, vì không muốn quấy rầy chồng và bạn của anh, đã đi nghỉ.

- Thôi, anh bạn, đợi nữa cũng chỉ mất công vô ích. Hôm nay chắc Kliughe không về đâu - Thiếu tá nói.

- Vâng. Một giờ nữa nếu không có gì mới thì chúng ta sẽ đi Berlin. Tám giờ sáng mai thế nào chúng ta cũng đến nơi. Có lẽ anh không cần đi với tôi. Hãy cử một người nào đó cũng được. Kasatkin chẳng hạn, anh ta quen với công việc này.

- Cái đó tí nữa hãy hay - Thiếu tá suy nghĩ một lúc rồi nói - Nhưng thôi, tôi sẽ cùng đi với anh.

Hai người thu xếp mọi thứ rồi cùng đi đến cục.

- Thưa thiếu tá, vẫn không có gì thay đổi - Trung tá Kozelov báo cáo khi Phomin và Guskov vào phòng trực ban - Chúng tôi đã rút đi một số điểm quan sát, chỉ để lại một điểm bên này đường trước biệt thự.

- Thế cũng được - Thiếu tá nói - Nhưng sáu giờ, khi chuyến tàu đầu tiên đến, anh phải lập tức cho bố trí lại các điểm quan sát. Còn bây giờ, anh đi gọi Smirnov đến đây hộ tôi.

Mấy phút sau, đại úy Smirnov bước vào. Guskov nói với anh ta rằng trong lúc anh và Phomin đi vẳng, nếu Kliughe xuất hiện thì lập tức cho người giữ lại và giải ngay về Enburg.

- À, còn một việc này nữa - Phomin nói - Anh hãy gọi điện báo lên khu là tôi và thiếu tá Guskov đã đi Berlin nhé.

Xe chạy, Phomin mở đài. Một điệu nhạc jazz uể oải vang lên. Rồi tiếp đến là một điệu tango rầu rĩ được chơi đi chơi lại nhiều lần. Điệu tango vừa dứt, một bài hát ngắn, vui nhộn bắt đầu. Người hát được đệm bằng đàn guitar và kèn Saxophone. Chốc chốc sóng bị nhiễu, máy rè, lẫn lộn với nhạc là những tiếng cười, tiêng ồn đủ loại, hỗn độn…

Trăng đã lên cao. Hai bên đường cây ken dày, đen kịt. Họ vượt qua một thành phố nhỏ đang thiu ngủ, hoang vắng, với những đường phố hẹp và sâu như những đường cảnh trong núi.

Phomin không biết mình đã thiếp đi lúc nào. Còn Guskov thì đã gật gù rất lâu trước đấy. Nhờ được nghỉ ngơi thoải mái ở Venigherot, Kasatkin lái xe rất vững, thỉnh thoảng lại đưa mắt nhìn sang phía đại úy Phomin đang ngủ say, cái đầu lắc lư. Trong bóng tối, dưới ánh sáng của cặp đèn pha bỗng xuất hiện một tấm biển nhỏ chỉ đường báo hiệu có chỗ ngoặt - trong thời kỳ chiến tranh, đoạn đường này bị phá, chưa chữa lại kịp. Kasatkin từ từ giảm tốc độ để khỏi làm hai người tỉnh dậy. Anh cho xe leo lên mô đất ven đường, nhưng khi xuống, chiếc xe chồm lên, Phomin cựa mình rồi mở mắt, quay sang hỏi người lái xe:

- Tôi ngủ thiếp đi lâu chưa? Chắc đã hai tiếng, sắp sáng rồi còn gì. Sao anh không đánh thức tôi dậy? Thế là bỏ mất buổi phát thanh thời sự của đài Moscow… - Anh bật đài.

Xa xa, phía trước mặt đã nhìn rõ những ngôi nhà. Một người đàn ông bước ra đường, giơ tay xin xe. Kasatkin nhìn Phomin, vẻ dò hỏi:

- Thế nào?

- Dừng lại.

Xe phanh rít rồi dừng hẳn. Người đàn ông chạy lại, nhưng khi nhìn thấy tấm biến số xe quân sự liền lúng túng hỏi:

- Xin lỗi, tôi tưởng là xe tư.

- Có chuyện gì thế? - Phomin thò đầu ra hỏi.

- Không, không - Người đàn ông lùi lại mấy bước, lắp bắp - Vợ tôi chuyển dạ, gấp lắm, nhưng không biết làm thế nào để đưa lên bệnh viện được. Tôi chạy ra đây định đón một chiếc xe nào đó, nhưng.

- Thể nhà anh ở đâu? Chị ấy vẫn còn có thế đi được chứ?

- Anh không hỏi đùa đấy chứ? - Người Đức hỏi vẻ nghi ngờ.

- Thể thì dìu chị ấy ra đây, nhanh lên! - Phomin nói.

Người đàn ông chạy đi và mấy phút sau dìu một người đàn bà nhỏ bé đi ra. Guskov mở rộng cửa, dịch ra nhường chỗ cho chị ta ngồi vào ghế sau, cắn răng chịu đau.

Trời sáng rõ. Ánh mặt trời chiếu đỏ những ngọn cây. Những hạt sương long lanh trên cỏ.

- Đi đường nào? - Phomin hỏi người đàn ông ngồi bên khi chiếc xe rẽ vào con đường ngoại ô thành phố.

- Cứ theo đường này đi một quãng nữa rồi rẽ sang phải. Gần đến rồi. Ngôi nhà xám kia - Người đàn ông vừa nói vừa chỉ tay về phía trước mặt.

Xe dừng lại. Một cô y tá choàng một chiếc khăn dài trắng chạy ra, nhanh nhẹn dìu người đàn bà vào trong.

Người đàn ông vào theo. Một lát sau, anh ta quay lại lúng túng nói:

- Cảm ơn các ngài, Maria và tôi sẽ suốt đời nhớ ơn các ngài.

- Chúc vợ anh mẹ tròn con vuông và mong rằng con anh sẽ không bao giờ nhìn thấy cái cảnh kia - Phomin đưa tay chỉ ngôi nhà bị bom.

- Tôi cũng hy vọng như thế. Chiến tranh là đau thương, là tang tóc, là đổ vỡ. Xin các ngài tin cho, ở nước Đức chúng tôi không phải ai cũng muốn chiến tranh… Xin lỗi, cảm ơn các ngài! - Người đàn ông nói rồi bước lại gần, rụt rè chìa tay về phía trước. Phomin nắm chặt bàn tay ấy.

- Kasatkin, anh ngồi sang bên này nghỉ một lát, để tôi lái cho - Phomin nói.

- Thưa đại úy, đồng chí… - Kasatkin đang lúng túng chưa biết làm sao thì Phomin đã mở cửa ngồi vào trước tay lái, thế là anh đành phải nhường chỗ. Chiếc xe lại chạy bon bon trên các đường phố. Một chiếc xe chở rác đi ngược chiều. Trên vỉa hè thỉnh thoảng đã có người đi lại.

Đó đây, các bà nội trợ đã đem phơi những tấm mền dày lên bậu cửa sổ.

4

- Các đồng chí ăn sáng bây giờ chứ? - Thay cho lời chào, người trực ban hỏi - Nhà ăn mở cửa rồi đấy.

- Không, cảm ơn! Tí nữa - Phomin nói - Tốt hơn hết là đồng chí hãy cho tôi biết, các đồng chí đã làm gì theo yêu cầu của chúng tôi.

- Thưa đại úy, cho đến thứ sáu vừa rồi, quả là Kliughe có làm phóng viên lưu động cho tờ báo Doitre Vokhe. Nhưng thứ bảy, không hiểu vì sao hắn đột nhiên xin thôi việc. Các đồng chí công an mới điều tra được, việc này trước lúc các đồng chí đến đây mấy phút. Kliughe có sống ở nơi ghi trong báo cáo hay không thì chúng tôi không biết chắc. Không có một tài liệu gì nói lên rằng hắn là một người đáng nghi ngờ. Đấy, tất cả chỉ có thế. Chúng ta sẽ làm gì bây giờ?

- Cần phải lập tức đến nhà Kliughe ngay. Có thể là hắn đang ở nhà. Đồng chí trực ban gọi về đồn xin cử ngay một công an đến làm nhiệm vụ đặc biệt.

- Mà đồn công an cũng ở ngay cạnh nhà Kliughe - Anh ta nói - Có gì đồng chí cứ gọi điện đến đấy, chúng tôi sẽ giúp đỡ. Các đồng chí cán bộ ở đấy đã được thông báo chuyện này.

Chiếc xe của Phomin vừa đến đồn thì một người mặc thường phục chạy ra hỏi:

- Có phải xe của đại úy Phomin không đấy?

- Vâng.

Người mặc thường phục tự giới thiệu:

- Tôi là Otto Lindenao, đồn trưởng đồn công an.

- Thế thì mời đồng chí lên xe đi với chúng tôi. Bộ chỉ huy đã gọi điện báo trước cho các đồng chí rồi chứ?

- Vâng. Bộ chỉ huy chỉ thị cho tôi phải cùng các đồng chí lùng bắt một người khả nghi nào đó.

- Người khả nghi đó là Iokhim Kliughe. Bây giờ thế này nhé, anh hãy vào nhà Kliughe trước. Nếu hắn ở nhà thì anh hãy nói cho hắn biết anh là ai và bắt hắn phải xuất trình giấy tờ. Chúng tôi vào sau tùy cơ ứng biến. Anh hiểu chứ?

- Vâng, thưa đại úy!

Khu phố nơi Kliughe sinh sống, nhà cửa ít bị bom tàn phá. Lindenao tìm đến cổng nhà Kliughe nhưng nó bị khóa chặt. Hai bên tường là những nút bấm chuông điện, các tấm biển nhỏ ghi số nhà và họ tên các chủ hộ. Cửa nhà số bảy không thấy biển đề. Lindenao móc túi lấy ra một chùm chìa khóa, thử hết cái này đến cái khác. Cuối cùng anh tìm được cái chìa khóa cần thiết Chiếc cửa từ từ mở.

“Một anh chàng tinh ý đấy!” - Phomin tự nhủ thầm.

Nhà không có thang điện. Mọi người thong thả leo lên thang gác, rồi dừng lại trước cửa căn phòng số bảy ở tầng ba. Họ im lặng nghe ngóng. Xung quanh yên tĩnh, vẳng vẻ. Lindenao thận trọng vặn ổ khóa nhưng vô hiệu. Và đột nhiên…

- Ai đấy? - Có tiếng người từ trong phòng vọng ra.

- Công an. Mở cửa ra!

- Xin chờ một tí. Để tôi mặc quần áo đã.

Mọi người đứng im chờ đợi. Một phút, hai phút, rồi ba phút trôi qua mà không thấy ai ra mở cửa.

- Ngài Kliughe, nhanh lên đi chứ! - Lindenao sốt ruột nắm lấy chốt cửa giật mạnh.

- Guskov, anh chạy xuống xe lấy hộ cái xẻng lên đây. Còn chúng tôi tạm thử cái này xem có được không - Phomin nói rồi đưa vai ấn mạnh vào cửa Lindenao cũng chạy đến giúp sức nhưng mọi cố gắng của họ đều vô ích.

- Xẻng đây - Thiếu tá Guskov vừa hổn hển thở, vừa đưa xẻng cho Phomin.

Phải khó khăn lắm Phomin mới luồn được lưỡi xẻng vào khe cửa. Anh dùng hết sức bình sinh cạy rồi dùng vai ấn mạnh vào cánh cửa, nó mới chịu mở. Ba người lao nhanh vào nhà. Phòng ăn, phòng ngủ đều vắng tanh. Một chiếc va li lớn mở toang nằm giữa nhà. Cửa vào nhà bếp đóng. Guskov đưa chân vào đạp mạnh, làm thủng một mảng lớn.

- Rõ khỉ, thế là nó chuồn mất rồi - Thiếu tá nói như thét khi thấy cánh cửa sổ mở toang và một sợi dây treo lủng lẳng. Dưới đất, một người đàn ông lom khom chạy về phía nhà để xe.

- Hắn kia kìa. Xuống nhanh lên! - Guskov nói rồi chạy như bay xuống cầu thang.

- Lindenao, đồng chí ở lại canh phòng - Phomin nói to rồi chạy theo thiếu tá xuống cầu thang.

Khi hai người xuống đến nơi thì nhìn thấy cách đấy khoảng một trăm mét, một chiếc xe màu xám lao vút ra.

- Nhanh lên, Kasatkin! Phải đuổi theo cho bằng được. Nhanh lên anh bạn - Phomin nói to, Guskov đã ngồi sẵn trong xe.

Đôi tay to, khỏe của Kasatkin vững vàng vặn tay lái vòng qua các chỗ ngoặt. Chiếc Vander nặng nề lúc đầu còn bị bỏ lại sau, nhưng đã dần dần tăng tốc độ. Khoảng cách giữa hai xe ngắn dần. Đang lao nhanh, đột nhiên chiếc xe của Kliughe phanh két rồi rẽ vào một con đường cấm. Thế là xe của Phomin cũng đành phải rẽ theo. Trước mặt đột nhiên xuất hiện một chiếc xe tải cỡ lớn. Kasatkin nháy neon xin đường. Chiếc xe tải vội dừng lại, chắc là phần nào đoán hiểu sự việc.

Phải nói rằng Kliughe là một tay lái xe có tài. Hắn cho xe lao lên vỉa hè, lúc lượn vòng, lúc rẽ trái, rẽ phải, theo những đường phố ngoằn ngoèo nham nhở hố bom mà xét ra hắn rất quen thuộc. Kliughe vượt ra khỏi thành phố, chay về phía con đường vòng Berlin. Theo tính toán của hắn thì đến Senefon, hắn sẽ nhảy ra khỏi xe rồi tìm cách vượt biên giới chạy sang Tây Berlin.

Ít ra thì Phomin và Guskov cũng nghĩ như thể.

Và đây, con đường vòng Berlin. Đường vắng tanh. Xe của Kliughe nhỏ nhẹ hơn nên lại bắt đầu bỏ rơi đối thủ. Còn chiếc Vander chậm chạp hơn, nhưng rồi cũng lấy đà, lao mạnh mẽ về phía trước. Phomin hồi hộp, lo lắng. Theo tính toán của anh thì chỉ mười phút nữa. Kliughe sẽ đến Senefon, đoạn đường này nằm sát biên giới. Và nếu như đến lúc ẩy chưa đuổi kịp thì…

- Kasatkin, nhanh lên, nhanh lên! - Phomin luôn miệng giục.

Kasatkin đã cho xe chạy hết tốc lực, gió rít rào rào ngoài cửa nhưng khoảng cách giữa hai xe vẫn chưa được rút ngắn đáng kể. vẫn còn 200 mét mà sắp đến biên giới rồi. Bên kia là địa phận đóng quân của Mỹ. “Nguy quá!”. Phomin nhanh nhẹn tháo tung tấm bạt trước xe. Một luồng gió ùa đến, đập vào mắt. Anh rút khẩu Mauser, tì lên vai, bóp cò. Phomin không nghe tiếng súng nổ, chỉ cảm thấy người khẽ giật. “Một, hai - Vừa bắn anh vừa đếm - Phải bắn vào lốp sau, bên phải”.

Chiếc xe màu xám đang lao nhanh, đột nhiên nghiêng về một bên rồi dừng hẳn lại, xuýt nữa thì lăn xuống rãnh. Kliughe mở cửa xe nhảy ra. Hắn nhanh nhẹn chạy tới dãy hàng rào dây thép gai ngăn cách giữa Đông Đức và Tây Berlin.

Cùng lúc ấy, chiếc Valdere cũng phanh két lại, Phomin nhảy xuống vừa nghĩ cách đối phó vừa chạy theo Kliughe, quát to:

- Đứng lại! Đứng lại!

Đang đà chạy nhanh, Kliughe vấp phải một tảng đá ngã xuống đất, tay ôm gối. Phomin đã kịp lao tới, thấy hắn đang nhăn mặt vì đau đớn và tức giận.

- Ngài Kliughe, việc gì mà phải vội vã thế? Ngài phải nhảy từ tầng ba xuống làm gì cơ chứ? Đứng dậy! Giơ tay lên! Giơ lên! Guskov, anh giúp tôi xem trong túi ngài có cái gì thừa không.

Ngoài bao thuốc lá và nhũng tờ giấy tùy thân, họ chẳng tìm thấy ở Kliughe một thứ gì khác. Khám xét xong, Phomin và Guskov phải vất vả lắm mới dìu được Kliughe. Bên phải đuôi xe có mấy lỗ thủng do Phomin bắn trượt, nhưng một viên đã trúng đích. Một chiếc lốp xẹp, bị thủng, xơ vải.

- Kasatkin, anh thay bánh mới vào xe của Kliughe rồi lái nó về - Phomin ra lệnh - Tôi sẽ lái chiếc Valdere. Anh thử mở xe của hắn xem có bánh dự phòng không.

Kasatkin mở đuôi xe:

- Thưa đại úy, có ạ. Đâu sẽ vào đấy. Chỉ một tí là xong ngay.

- Chúng tôi sẽ chờ - Phomin nói rồi đến bên chiếc Valdere. Trong xe, Guskov đang ngồi cạnh Kliughe - Đồng chí Guskov này, anh nghĩ thế nào nếu chúng ta không quay trở về Berlin nữa? Tôi sẽ gọi điện cho các đồng chí công an ở đó để họ làm các việc còn lại.

Và hai người làm đúng như thế.

5

- Mời các đồng chí ngồi xuống! - Ktorov nói khi Phomin và Guskov bước vào - Tôi muốn các đồng chí cứ thư thả, vừa hút thuốc vừa kể, thời gian bây giờ không thành vấn đề nữa rồi - Và như để chứng minh cho lời nói của mình, ông thong thả rút thuốc ra hút.

Đại úy Phomin và thiếu tá Guskov nhìn nhau, thở dài: “Biết làm sao được, nếu thủ trưởng yêu cầu như thế”. Rồi cả hai ngồi xuống, cũng rút thuốc ra hút.

Ktorov vừa hút thuốc vừa đi đi lại lại trong phòng, xếp mấy quyển sách vào tủ, xem lại các tập tài liệu, lấy một số bỏ vào ngăn bàn, sắp xếp lại bàn làm việc. Cuối cùng, ông dập thuốc, nói:

- Thôi, chúng ta bắt đầu!

Phomin báo cáo một cách vắn tắt tất cả những gì đã xảy ra. Anh cảm thấy thích thú với chính mình, và thiếu tá Guskov ngồi bên cũng gật đầu tỏ vẻ hài lòng. Đại tá Ktorov nghe xong, cau mày:

- Rất may là các đồng chí đã tóm được Kliughe. Và như người ta vẫn thường nói: “Không ai xét xử kẻ chiến thắng”, nhưng khi bắt Kliughe, các đồng chí đã phạm một sai lầm lớn. Tôi rất ngạc nhiên đấy… Các đồng chí có hai người, đồng chí lái xe nữa là ba. Người ta lại cử thêm cho các đồng chí một đồng chí công an hình sự nữa. Cả một đội quân còn gì. Thế mà các đồng chí đã không thèm bố trí xem xét trước, cứ thế lao vào phòng… Đồng chí Phomin ạ, rõ ràng là đồng chí đã tính nhầm, nếu cấc đồng chí biết thận trọng thì chắc rằng không đến nỗi phải phóng xe đuổi theo như thế, và cũng chẳng cần nổ súng nữa.

- Vâng, đại tá nói đúng - Phomin đỏ mặt vì ngượng - Chúng tôi đã hành động quá hấp tấp. Thưa đại tá; thực tình chúng tôi cứ cuống lên khi nghe tin Kliughe bỏ việc, và không thấy tấm biển chỉ số phòng hắn ở.

- Nhưng không sao, đó cũng là bài học cho tương lai - Đại tá Ktorov nói, giọng ông đã trở lại thân mật - Bây giờ các đồng chí có thể đi nghi. Phomin, nếu đồng chí muốn thì cứ về nhà nghỉ cũng được. Đồng chí còn có một nhiệm vụ nữa, bây giờ, khi Kliughe đã bị bắt, chúng tôi cần phải tiến hành khám xét kỹ lưỡng ngôi nhà của hắn ở Venigherot. Nhưng việc này cần phải kết hợp với các đồng chí công an nhân dân ở đấy.

- Thưa đại tá, rõ! Tôi sẽ không ở lại đây. Cơm trưa xong, tôi phải về nhà.

- Thiếu tá Guskov, thế nào, đồng chí sẽ đi tham quan Leipzig với chúng tôi chứ? Tôi được biết là đồng chí hiểu biết nhiều về lịch sử và kiến trúc. Hy vọng đồng chí sẽ là người thuyết minh cho chúng tôi.

- Thưa đại tá, vâng ạ! Tôi cố gắng làm tất cả những gì tôi có thể làm được. Hơn nữa tôi cũng muốn đến Leipzig một lần nữa - Nói rồi thiếu tá Guskov quay sang phía Phomin - Thế nào, thưa cha, cha sẽ thết tôi bữa trưa nay chứ?

- Cái gì? Cha? Thế là thế nào? Tôi không hiểu - Đại tá ngạc nhiên nhìn Phomin.

- Thưa đại tá, đúng với nghĩa của nó. Quả là suýt nữa đồng chí Phomin đã làm cha rửa tội cho một đứa bé sắp ra đời đấy ạ - Thiếu tá Guskov cười. Anh kể lại cho đại tá nghe việc Phomin đã chở người phụ nữ chuyển dạ đẻ đến bệnh viện như thế nào.

- Nếu đứng trên quan điểm kỷ luật mà xét thì các đồng chí đã phạm kỷ luật. Bởi vì xe của các đồng chí đã chở một người phụ nữ trong lúc đang thi hành một nhiệm vụ quan trọng. Nhưng nếu xét hành động của các đồng chí trên quan điểm nhân đạo - Đại tá thân mật nhìn sang Phomin - thì đó là một việc làm tốt, đáng khen ngợi. “Nếu không cảm thấy mình yêu mọi người thì hãy ngồi thật yên một chỗ và hãy làm việc với mình, với đồ vật, làm bất cứ việc gì anh muốn nhưng không phải với con người”. Các đồng chí có biết ai nói câu ấy không? Không à? Đại văn hào Lev Tolstoi. Sở dĩ tôi sực nhớ đến câu nói ấy bởi vì công tác của chúng ta sẽ không còn ý nghĩa gì nếu chúng ta không có tình yêu thương con người, những con người mà chúng ta có trách nhiệm bảo vệ… Thôi, các đồng chí đi nghỉ đi - Nói rồi Ktorov đứng dậy, ra hiệu là cuộc nói chuyện đã kết thúc - Còn tôi, việc nhiều lắm - Rồi ông tiễn hai người ra cửa.

Phomin giở tập hồ sơ về Kliughe. Mới có mấy ngày mà số tài liệu đã đầy một cặp. Trong số đó có những tài liệu rất quan trọng, xác nhận rằng hồi đại chiến, Kliughe là đại tá trong quân đội phát xít Đức. Tên thật của hắn là Hans Iokhim Mevit. Người ta đã tìm thấy trong phòng của Kliughe khẩu súng ngắn có khắc tên hắn. Một bức điện vừa nhận được từ Warszawa với nội dung: Đại tá Mevit từ tháng tư năm 1942 đến tháng 11 năm 1943 đã làm việc trong bộ máy của Quốc vương Frank ở Ba Lan. Hiện nay, các cơ quan an ninh Ba Lan đang truy lùng “tên tội phạm chiến tranh” này.

“Phải bắt đầu từ điều này, - Phomin nghĩ - Kliughe chắc chắn sẵn sàng nói tất cả những tội trạng của hắn ở Ba Lan. Bởi vì hắn sẽ đổ tất cả những cái đó lên đầu của Hitler như những tội phạm chiến tranh khác khi đứng trước tòa án binh. Kliughe sẽ nói tất cả những cái ấy để giấu những hoạt động gián điệp của hắn hiện nay”.

Như thế là những lời khai của Vusponski là hoàn toàn đúng. Buổi hỏi cung bắt đầu.

Kliughe khập khiễng bước vào phòng, hắn cúi chào và ngồi xuống chiếc ghế đối diện với Phomin. Mới có mấy giờ mà hắn đã thay đổi quá nhiều. Hắn hốc hác, phờ phạc hẳn đi, đôi mắt đỏ ngầu…

- Chân anh bây giờ đã đỡ chưa? - Phomin hỏi.

- Cảm ơn ngài! Bác sĩ đã khám và bảo là bị bong gân, chấn thương, đã băng bó cẩn thận. Bây giờ tôi thấy đỡ đau hơn.

- Nghĩa là đã tốt để trả lời các câu hỏi của tôi chứ, ngài Mevit?

- Vâng, tôi sẵn sàng, thưa ngài sĩ quan.

- Tại sao anh lại phải vội vã trốn khỏi phòng mình như một thằng ăn trộm vậy? Mà lại theo cái kiểu trung cổ ấy?

- Thưa ngài, thú thật tôi không còn con đường nào khác. Dù sao thì cách đó cũng đưa lại cho tôi một ít hy vọng. Và quả tôi đã kéo dài được thời gian… Nếu như không vì tay súng khá chính xác của ngài làm thủng lốp xe tôi, thì như ngài biết đấy, có thể tôi đã…

- Cảm ơn anh đã quá khen, nhưng đó là kết quả, tôi muốn biết nguyên nhân vì sao anh phải chạy trốn cơ!

- Thì chính ngài đã hai lần gọi tên thật của tôi còn gì. Đó là nguyên nhân rồi đấy. Chắc ngài muốn biết những hoạt động của tôi hồi chiến tranh ở Ba Lan?

Phomin gật đầu.

- Vâng, tên thật của tôi là Hans Iokhim Mevit, sinh năm 1902 ở Berlin, sĩ quan quân đội. Tất cả dòng họ tôi đã phục vụ nước Đức một cách trung thành, tận tụy. Năm 1937, tôi tốt nghiệp học viện quân sự và sau đó phục vụ ở nhiều đơn vị khác nhau. Năm 1940, tôi được điều về bộ chỉ huy lục quân ở Berlin. Năm 1942, tôi sang Ba Lan và làm việc dưới quyền chỉ huy của Fran. Tôi đã ở đấy cho đến tháng 11 năm 1943…

- Cụ thể anh đã làm những gì ở Ba Lan?

- Công việc của tôi hồi đó là tịch thu các máy móc công nghiệp và những nguyên liệu có tính chất chiến lược.

- Nói một cách chính xác hơn là tổ chức ăn cắp có kế hoạch những của cải của Ba Lan.

- Cái đó tùy ngài. Ngài muốn gọi là ăn cắp cũng được.

- Tiếp tục đi!

- Từ Ba Lan, tôi lại về bộ tư lệnh. Hồi đó nhiều người trong hàng ngũ sĩ quan đã hiểu ra rằng chiến tranh đã đi đến giai đoạn kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của Hitler. Tôi hy vọng sẽ có đàm phán với đồng minh Anh, Mỹ nhưng… Trước lúc chiến tranh kết thúc, tôi đã nhờ một người bạn kiếm cho tôi một cái hộ chiếu với cái tên khác: Kliughe. Trước đó, nhờ gặp may, tôi mua được một khu đất nhỏ và một biệt thự ở Venigherot. Thật tình, tôi không bao giờ muốn ở trên địa phận đóng quân của Liên Xô. Phải thú thật rằng nhiều lúc tôi định trốn ra nước ngoài, bởi vì đó là con đường tốt nhất. Thậm chí, tôi đã thử làm điều đó. Hồi đầu tháng 3, tôi đã đăng một bài báo bắn tin là tôi đã chết trong một trận oanh tạc bằng máy bay của đồng minh Anh, Mỹ. Đến tháng tư, với đầy đủ mọi giấy tờ và một lý lịch trong sạch; tôi dọn đến Venigherot sống. Tất cả chỉ có thế thôi. Tôi biết là không thể giấu được nữa nên đã nói hết sự thật.

- Thế còn con đường công danh của anh trong nghề phóng viên?

- Sau chiến tranh, khi tất cả bình thường trở lại, tôi xin vào làm việc trong tờ báo Detire Voikher. Ở đấy, tôi là phóng viên lưu động, làm việc tích cực và không hề nghĩ điều này làm các ngài quan tâm.

- Thế còn những việc anh đã làm ở Ba Lan, mang tính chất ăn cướp thật sự đối với cả một dân tộc thì thế nào? Anh quên à?

- Tôi là quân nhân. Tôi có trách nhiệm phải thi hành mệnh lệnh của cấp trên, và tôi cố làm tròn nghĩa vụ của mình…

- Những cái đó đã cũ và lỗi thời quá rồi, ngài Mevit ạ. Nghĩa, vụ, mệnh lệnh, danh dự - Phomin ngắt lời Kliughe - Tất cả những cái đó đã được những đồng lõa của anh nhai đi nhai lại nhiều lần trước tòa án quân sự tối cao ở Nuremberg. Nếu anh thấy mình không có tội thì tại sao anh lại liều lĩnh nhảy qua cửa sổ một cách vội vã, mạo hiểm khi chúng tôi đến như vậy?

- Việc các bạn đồng nghiệp của tôi bị đưa ra xét xử trước tòa án đã làm tôi hoảng sợ Giữa các ngài và tôi có quan điểm khác nhau về vấn đề này. Dù sao thì trước kia tôi cũng là một sĩ quan cao cấp trong quân đội Hitler. Tôi không muốn giáp mặt với các ngài và thấy cần phải chạy trốn tới chỗ khác yên tĩnh hơn.

- Cái gì đã bắt anh phải bỏ việc ở tòa báo? Anh định đi đâu?

- Tôi muốn về sống yên tĩnh, ở Venigherot, ở đây tôi sẽ làm vườn. Làm báo thì dù sao cũng phải đi đây, đi đó khá vất vả..

- Hôm nay thế là đủ. Bây giờ anh hãy nghe tôi đọc lại biên bản - Đọc xong, Phomin hỏi - Đúng cả chứ?

- Vâng ạ.

- Tôi có thể viết vào đây rằng biên bản này được ghi lại đúng như lời khai của Mevit, và đã được đọc lại cho Mevit nghe, bằng tiếng Đức được chứ?

- Thưa ngài, tất nhiên.

- Anh ký vào đây - Phomin nói rồi đưa mấy tờ giấy cho Kliughe. Hắn cúi xuống ký nhanh rồi đứng thẳng dậy, hai tay ép sát quần.

- Thưa ngài, ngài có thể cho tôi mấy điếu thuốc được không ạ? - Hắn hỏi.

- Cứ cầm lấy cả bao - Phomin nói rồi đẩy bao thuốc về phía Mevit.

- Cảm ơn ngài! - Mevit nói rành rọt như báo cáo, rồi với lấy bao thuốc, thở dài ngồi xuống. Hắn nhìn Phomin vẻ lúng túng và mấy phút sau, người trực ban dẫn hắn tập tễnh đi ra khỏi phòng.

CHƯƠNG IV

1

“Pullac - 6km”. Paun Khazer hay Paun Thép, như các bạn đồng nghiệp của hắn vẫn thường gọi, thở phào nhẹ nhõm khi nhìn thấy tấm biển chỉ đường. Hắn tiếp tục cho xe phóng nhanh. Hai bên đường thấp thoáng những dòng chữ cấm ngoặt xe vì có thể xảy ra nguy hiểm chết người. Nhưng Khazer bất chấp tất cả, thậm chí còn tăng tốc độ, quay mạnh vô lăng, phóng thẳng và chẳng mấy chốc đã dừng lại trước hai cánh cửa to nặng khép kín một bờ thành bằng đá cao và kiên cố.

Xe vừa dừng, chiếc cửa con bên cạnh đã mở và một người mặc quân phục không rõ cấp bậc gì bước ra. Khazer nói số của mình và bằng cách này, ở đây người ta sẽ hiểu anh là ai, rồi xuống xe và xuất trình hộ chiếu. Người mặc quân phục cầm lấy rồi bỏ đi vào. Khazer đứng chờ. Bây giờ, Khazer mới cảm thấy mỏi mệt: đầu đau, vai và hai tay mỏi nhừ, hai chân đau ê ẩm, khó khăn lắm mới đỡ được thân hình vạm vỡ của hắn. Khazer muốn mau mau được ngả lưng nằm nghỉ. Mười lăm phút sau, người mặc quân phục quay ra trao hộ chiếu cho Khazer rồi ra lệnh cho người gác cổng mở cửa cho xe vào, Không cần giữ ý tứ, người gác cổng chậm chạp xem xét chiếc xe xong rồi mới quay vào, bấm một nút chuông nào đó trên tường và hai cánh cửa sắt từ từ mở ra. Rồi anh ta đưa tay ra hiệu với Khazer là xe có thể vào được.

- Ngài Betkher không thể tiếp ngài trước mười một giờ. Tôi sẽ báo cáo với ngài ấy. Bây giờ là bảy giờ, còn phải chờ bốn giờ nữa. Trong lúc chờ đợi, ngài có thể nghỉ ngơi ở khách sạn - Người mặc quân phục nói với Khazer rồi dẫn hắn đi vào.

Viên sĩ quan trực ban, một người ít nói, cao gầy, lặng lẽ đưa chìa khóa phòng cho Khazer.

“Một vài năm trước, ở đây không chặt chẽ như thế này” - Khazer tự nhủ và lấy làm hài lòng. Vào phòng, hắn cởi quần áo, trải giường và vài phút sau đã ngủ thiếp đi…

Khazer ngồi ở phòng đợi để gặp Betkher. Sau khi đã nghỉ ngơi thoải mái, hắn thấy sảng khoái như thể trước đây hắn không hề phải ngồi suốt mười tiếng liền sau tay lái. Quá mười một giờ ít phút, cửa phòng mở, Betkher bước vào, chào Khazer rồi mời hắn vào phòng làm việc.

- Mời anh ngồi, rất sung sướng được gặp anh! Nhưng có một điều làm tôi khó hiểu là cái gì đã bắt anh đến đây khi chưa có lệnh gọi?

- Mong ngài tha lỗi. Tôi đến đây là để báo cho ngài một tin vui và trao cho ngài những tài liệu quan trọng về Stak.

- Có tin gì mới?

- Hôm qua ở biệt thự của Stak, người mà tôi đang phục vụ một cách “trung thành”, đã xuất hiện một người của ta.

- Ai? Đến với mục đích gì?

- Thưa ngài, người đó là “Nam tước”.

- “Nam tước”? - Betkher sung sướng xoa hai tay vào nhau - Cảm ơn anh, Khazer! Tin đó thực sự là một món quà quý đối với tôi. Kể tiếp đi.

- Theo chỗ tôi hiểu, hiện giờ Stak đang chuẩn bị tung “Nam tước” vào Enburg để tiến hành một nhiệm vụ gì đó rất quan trọng. Tôi nghĩ ở Enburg, một số nhân viên của Stak có thể đã bị bắt. Rất tiếc là chúng ta không có những tài liệu chính xác về việc này.

- Tôi không ngạc nhiên khi thấy cho đến hôm nay “Nam tước” vẫn chưa xuất hiện. Có thể điều kiện chưa cho phép, nhưng tôi nghĩ là “Nam tước” sẽ giữ đúng lời hứa và sẽ đến với chúng ta một ngày gần đây. Còn giữa “Nam tước” với các cơ quan tình báo Anh thì quan hệ khá phức tạp. Tôi còn nhớ chính anh đã cho về chầu âm phủ ít nhất là một tá phi công Anh. Nhưng dù sao thì… - Betkher đứng dậy - chúng ta cũng sẽ giúp đỡ “Nam tước”. Anh có nhiệm vụ phải bắt liên lạc với anh ta, chuyển lời chào của tôi, và nếu cần, cứ cộng tác với “Nam tước”. Trong công tác tình báo, “Nam tước” là một người vô giá, phải tìm cách bảo vệ anh ta. Những người như thế là tương lai của nước Đức đấy. Còn những vấn đề khác thì chắc anh đã hiểu. Anh phải thận trọng để bọn Anh không thể nghi ngờ gì được “Nam tước”. Anh hiểu chứ? Khi trở về, anh dẫn “Nam tước” đến đây. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về Stak. Đã đến lúc tôi phải làm quen với hắn.

- Rõ! - Khazer đứng thẳng người, bắt tay từ biệt.

2

Đó là một mệnh lệnh không phải được thực hiện ngay. Một giờ sau, chiếc xe con của Khazer đã lao vun vút ngược lại. Khazer hài lòng về cuộc gặp gỡ vừa rồi với chỉ huy và cảm thấy mình là một anh hùng thực sự. Mọi cái đều trôi chảy. Hẳn còn hài lòng vì một lẽ nữa, đó là việc kỷ luật ở Pullac ngày càng nghiêm khắc hơn. Cái đó nói lên rằng tình báo Đức giờ đây đang được hồi sinh như con chim Phoenix đã vùng dậy từ đám tro tàn chiến tranh. Và không chỉ hồi sinh mà còn biết hoạt động tích cực, bất chấp bọn tình báo Anh. Tình báo Đức cũng đã bắt đầu tìm cách thoát khỏi sự chi phối của người Mỹ, những người ở đâu cũng tự cho như mình là chủ. Tất cả đang phát triển tốt đẹp - Khazer thầm nghĩ và cho xe phóng nhanh hơn về đến biệt thự thì đã khuya, Khazer mở cửa, đánh xe vào ga ra rồi đến ngay phòng Berta.

- Berta, người mới đến ở phòng nào? - Khazer hỏi nhỏ khi đã đánh thức Berta dậy.

- Ngài muốn hỏi ngài Liutse ấy à? Người ta đã bố trí cho ngài ấy ở trên gác. Còn ngài Stak không có ở nhà, ngài ấy đánh xe vào phố từ chiều.

- Thế càng tốt - Nhìn thấy Berta sửa soạn đứng dậy, hắn giơ tay ra hiệu cứ nằm yên, nói - Thôi cố ngủ đi.

Khazer nhẹ nhàng leo lên tầng hai, đến hành lang, hắn im lặng đứng lại nghe ngóng. Xung quanh im ắng, mọi người đang ngủ say. Hắn nhẹ nhàng bước từng bước một trên tấm thảm dày trải dọc hành lang đến trước cửa phòng Liutse. Hắn dừng lại nhìn quanh, đẩy cửa phòng bước vào. Hắn đóng chặt cửa rồi mò mẫm bật chiếc đèn ngủ ở đầu giường. Ánh sáng vàng nhạt chiếu rõ khuôn mặt Liutse đang ngủ.

- Mars! - Khazer nắm vai Liutse lay nhẹ. Liutse từ từ mở mắt rồi ôm chầm lấy Khazer.

- Mặc quần áo vào và theo tôi. Nhanh lên! - Khazer nói. Liutse mỉm cười, hắn lặng lẽ ngồi dậy và nhanh nhẹn mặc quần áo. Một phút sau, cả hai như bóng ma chập chờn theo nhau xuống tầng hầm, dọc theo dãy hành lang dài, mờ tối. Đến cuối hành lang, Khazer lấy chìa khóa mở cửa và dẫn Liutse vào một căn phòng lớn, được chiếu sáng, đầy đủ tiện nghi.

- Mời anh ngồi - Khazer mời rồi đưa tay chỉ vào chiếc ghế tựa - Ở đây hoàn toàn yên tĩnh, không ai ngờ vực như thế. Anh có thể sờ vào ngực tôi để tin rằng tôi còn sống. Tốt hơn hết là anh hút thuốc đi. Hay là chúng ta cùng ăn một chút gì cho đỡ đói? Nói thật với anh là tôi không thể nào chịu được. Vừa từ Pullac về, lao vào đây tìm anh ngay. Để tôi chạy vào bếp kiếm cái gì chén nhé.? Anh sẽ cùng ăn với tôi chứ?

- Không. Xin cảm ơn!

- Cái đó tùy anh.

Khazer chạy vào bếp và một lát sau đi ra, hai tay bưng cái mâm đầy những thức ăn ngon: một con gà luộc lạnh, bơ, pho-mát, khoai tây rán, bắp cải luộc, pa tê…

- Còn có cả rượu nữa - Khazer đặt mâm xuống bàn, quay về phía Liutse nháy mắt ranh mãnh - Anh ngồi dịch lại đây. Thế. Tốt lắm! Chúng ta cùng ăn - Vừa nói, Khazer vừa mở tủ kính lấy ra chai rượu Martini được sản xuất từ năm 1918 rồi rót vào hai chiếc ly nhỏ.

Liutse uống hết ly rượu nhưng không ăn tí gì. Hắn ngồi yên chờ Khazer ăn xong, xem hắn định nói gì, Nhưng Khazer không chờ ăn xong, bắt đầu ngay:

- Trước tiên, tôi xin chuyển tới anh lời chào của Betkher. Ngài ấy có nói với tôi là cho đến bây giờ ngài vẫn chưa quên những lời hứa của anh…

- Đối với tôi, nước Đức là cao quý và thiêng liêng hơn hết - Liutse đứng dậy nói - Paun, anh biết rằng tôi vẫn luôn phục vụ nước Đức và chỉ phục vụ nước Đức.

- Cái đó không làm tôi ngạc nhiên, bao giờ tôi cũng hiểu anh, Mars ạ. Chúng ta sẽ nói đến cái đó sau, bây giờ phải bàn đến công việc, không còn thời gian nữa. Chủ nhà có thể quay trở về bất ngờ và hắn cũng quấy rầy chúng ta. Bởi vậy, anh hãy cho tôi biết người ta phái anh đi đâu, lúc nào và làm gì?

- Hai ngày nữa tôi sẽ đến Berlin, và sau đó từ Berlin tôi sẽ đi Enburg. Theo những tài liệu của Stak thì hiện nay: ở Enburg có một phòng thí nghiệm đang thực hiện một đơn đặt hàng rất quan trọng của Liên Xô. Thực tình, cho đến bây giờ tôi vẫn chưa hình dung được gì nhiều, nhưng bọn Anh thì rất quan tâm đến điều đó.

- Thế càng tốt. Anh sẽ đi cùng với ai?

- Hình như chỉ có một mình tôi.

- Ngài Betkher đã chỉ thị cho tôi phải cộng tác với anh trong công tác này. Bởi vậy, nếu có gì khó khăn, anh phải lập tức báo cáo cho tôi. Và kể anh cũng nên biết bây giờ tôi là chủ của anh em Stons, những người chủ thực sự của biệt thự này. Tôi có thể đi lại thoải mái trong các vùng chiếm đóng, trong đó có cả vùng chiếm đóng của bọn Nga. Anh cứ gửi thư cho tôi theo địa chỉ: Hannover, hòm thư 2235-X. Tôi sẽ nhận ngay. Thế thôi nhé, Chúng ta chia tay nhau ở đây. Cả hai cần phải nghỉ ngơi…

Liutse trở về phòng, nằm trăn trở mãi không sao ngủ được. Hai ngày qua, bao nhiêu ấn tượng chồng chất, bao nhiêu ý nghĩ quay cuồng trong đầu hắn. Và cái làm hắn sung sướng là giờ đây, hắn lại được trở về phục vụ cái sự nghiệp mà hắn đã mơ ước từ hồi còn trẻ và đã thề là sẽ theo đuổi suốt đời.

3

Tiếng súng lục nổ ran gay gắt như tiếng roi quất, phá tan cái yên tĩnh của một buổi sáng đẹp trời. Bằng một cử chỉ nhanh nhẹn, đẹp mắt của một nghệ sĩ xiếc, Liutse bỏ khẩu Walter sang bên, thong thả buông ống tay áo xuống rồi theo Stak đến bên tấm bia.

- Tuyệt thật! - Stak reo lên, vẻ khâm phục - Thật không thể chê vào đâu được! Cả bẩy viên trúng vòng mười .

- Nghề của tôi mà lại - Liutse cười - Song bây giờ rất tiếc là ít khi được sử dụng đến cái tài đó. Nhưng dù sao, tôi vẫn hy vọng là sẽ có một ngày, khi… - Môi Liutse bĩu ra. Thấy Stak đang chăm chú nhìn mình, hắn không thèm quay mặt đi mà nhìn lại với ánh mắt sắc lạnh - Với tài bắn súng của tôi thì khi xảy ra chuyện gì, trong vòng ba mươi mét, không ai có thể vào gần được. Nhưng ngài hứa là sẽ cho tôi xem một loại vũ khí mới cơ mà?

Stak ra hiệu cho Liutse đi theo. Cả hai vào nhà. Stak mở chiếc tủ sắt gắn với tường và lấy ra một đôi găng tay bằng da.

- Đây, anh cầm lấy - Hắn trao cho Liutse một chiếc găng - Nó không phải là loại găng bình thường, mà là một thứ vũ khí lợi hại.

Liutse cầm chiếc găng nhìn thật kỹ, mân mê.

- Dưới lớp da có một mạng dây bằng kim loại - Stak vừa nói vừa đưa tay vuốt ve chiếc găng - Những chiếc pin nhỏ xíu này khi nối với mạng dây sẽ tạo ra một luồng điện có hiệu thế cao. Chỉ cần xỏ tay vào găng, ấn nút tự động, thế là đâu vào đấy. Đây là một loại vũ khí không bao giờ hỏng và hiệu nghiệm nhất hiện nay. Cũng có thể dùng một loại pin có điện tích lớn hơn. Nếu như dùng loại pin này… - Stak vừa nói vừa lấy ra mấy hòn pin bằng bao diêm - thì khi bắt tay hoặc ôm, đối thủ của anh có thể sẽ chết ngay hay bị ngất đi…

- Khá tốt đấy, nhưng nó không phải là loại vũ khí mới. Chúng tôi đã dùng những đôi găng kiểu này để tra tấn khi hỏi cung, - Liutse nói rồi đưa chiếc găng tay cho Stak - Nhưng cái đó dù sao cũng chỉ là phương tiện để đi đến mục đích. Từ nãy tới giờ, ngài chưa nói gì với tôi về kế hoạch cả.

- Vâng, bây giờ chúng ta sẽ nói đến từng bước của kế hoạch - Stak rất hài lòng vì đã gợi được tính tò mò của Liutse - Anh ngồi xuống và hãy nghe tôi nói - Stak ngồi xuống chiếc ghế đối diện với Liutse, ngả lưng vào thành ghế và bắt đầu nói chi tiết của kế hoạch.

Liutse ngồi im nghe Stak mà không hề một lần nào ngắt lời hắn, suốt nửa tiếng đồng hồ. Nói xong, Stak đứng dậy đến bên tủ.

- Tí nữa thì tôi quên. Với cái cựa thép này, anh có thể dễ dàng cắt đứt một thanh sắt bằng ba ngón tay trong vòng vài phút, cầm lấy, thế nào mà chẳng có lúc cần đến nó. Tôi nhắc lại, đến Enburg, việc đầu tiên là phải bắt liên lạc với nhân viên của tôi. Lúc đầu anh có thể dựa vào anh ta. Anh nhớ kỹ địa chỉ rồi chứ? Tốt lắm! Tiếp đến, anh sẽ tìm gặp Helmut, biệt hiệu là “Dulken”. Hắn ta hiện đang làm việc trong nhà xe của công ty cổ phần. Mật hiệu liên lạc là “Bác Bốp có lời chào anh” và “Hoa tiêu sẽ không đến”. Anh hãy nhớ lấy địa chỉ này của anh ta: Enburg, phố Monte Carlostrasse 11, phòng 2. “Dulken” là một người đáng tin cậy, anh có thể tin tưởng hắn. Thôi thế là tạm đủ - Stak thở phào nhẹ nhõm - Bây giờ anh cứ đi nghỉ. Nếu có gì muốn hỏi, sáng mai tôi sẽ trả lời. Ngày kia anh sẽ đến Berlin.

Stak tiễn Liutse về rồi vội vã chuẩn bị vào phố. Trong lúc nói chuyện với Liutse, Marie đã gọi điện làm nũng, yêu cầu hắn phải đến ngay. Trong thâm tâm, khi có điện thoại của Marie, Stak rất sung sướng và đã đến lúc phải nghỉ ngơi, tiêu khiển. Thời gian gần đây, hắn đã làm việc cật lực. Tranh thủ lúc cấp trên chưa đến chứ không thì khó mà kiếm nổi một phút rỗi.

Vất vả lắm, Stak mới mở được đôi mi nặng trĩu. Đêm qua hắn đã làm quá sức, hắn cảm thấy đầu đầu, cổ họng khô đắng và khó thở. “Giá bây giờ được một chai soda thì tuyệt” - Hắn nghĩ thế nhưng chẳng buồn trở mình. Mệt quá! Hắn nằm yên nheo mắt ngắm những hạt bụi nhỏ li ti bơi trong luồng ánh sáng ban mai. Rideau che không kín cửa sổ, ánh sáng lọt qua các khe vải chiếu sáng căn phòng rộng và rất quen thuộc với hắn. Trên chiếc đi văng vứt lộn xộn một đống quần áo đàn ông lẫn đàn bà. Bên chiếc vỏ chai sâm banh là một đôi giày đàn bà rất đẹp. Stak nheo mắt ngắm tình nhân của hắn. Ả nằm kê má lên lòng bàn tay, không hiểu sao lại mỉm cười trong mơ. Cái lối sống trụy lạc cũng không cướp đi nổi cái màu hồng khỏe mạnh trên má ả. Đôi mi mắt trên của ả tô màu xanh nhạt. Ả đẹp, không ai chối cãi điều đó, nhưng ai dám nghĩ là sau cái vẻ đẹp đầy quyến rũ của một trinh nữ như thế là một mụ đàn bà dâm đãng giàu kinh nghiệm, bướng bỉnh và hay làm dáng. Tính phóng đãng của Marie cùng lúc vừa hấp dẫn, vừa làm Stak lánh xa. Và sự dính líu của hắn với ả làm hắn lo sợ nhất. Đã nhiều thế hệ nay, dòng họ Stak đã dày công tạo cho mình cái vẻ bề ngoài lịch sự, đứng đắn trong quan hệ gia đình. Người ta có thể tha thứ cho một người đàn ông khi anh ta quan hệ bất chính một vài lần với một người đàn bà nào đó, nhưng anh ta ăn nằm thường xuyên và bằng cách ấy, có thể đe dọa làm tan vỡ hạnh phúc gia đình riêng của mình thì xin lỗi, điều này không thể nào chấp nhận được.

Hắn đi lại với ả này đã hơn một năm nay. Không đủ sức để xa ả, hắn khất lần khất lữa việc Iren - vợ hắn và cậu con nhỏ Robi đến thăm hắn, và họa hoằn lắm, đi đâu ngang, hắn mới ghé vè thăm nhà.

- Marie! - Stak khẽ gọi.

Marie uể oải mở mắt mỉm cười.

- Hình như soda hôm qua vẫn còn, em lấy cho anh một chai đi.

Marie đứng dậy và biết Stak đang ngắm mình, ả lấy chiếc áo choàng bằng vải voan mỏng khoác lên thân hình lõa lồ của mình, rồi ỏng ẹo đi ra khỏi phòng ngủ. Stak hơi nheo mắt - Như thế dễ chịu hơn.

- Đây - Ả đưa chai soda ướp lạnh cho Stak - Còn đây là pijama.

Stak đưa chai lên miệng, ngửa cổ uống ừng ực một hơi hết nhẵn rồi thở phào khoan khoái. Chai nước đã làm cho hắn sảng khoái. Hắn đứng dậy đi vào nhà tắm và cạo râu, tắm nước lạnh xong, hắn đi vào nhà ăn. Ở đấy, Marie đang pha cà phê. Stak nhấm nháp cà phê, thấy đầu óc tỉnh táo lại dần.

- Bây giờ anh thấy như sống lại, và anh sẵn sàng làm lại tất cả từ đầu - Stak uống hết cốc cà phê, đứng dậy.

- Ét⁴ anh đừng đi lâu quá nhé, xa anh, em buồn lắm - Marie nũng nịu.

- Marie, em yêu thương! Ngày kia đã là thứ bẩy rồi, anh sẽ cho người đánh xe đến đón em và như thế là anh lại được sống bên em hai ngày…

Tên gọi Stak một cách thân mật.↩

Stak ôm hôn Marie và chạy xuống theo cầu thang, hắn suy nghĩ về việc mấy hôm nữa cấp trên của hắn sẽ đến, và sự im lặng của Vusponski và Liutse, người mà hắn đang đặt tất cả hy vọng.

Về đến biệt thự, hầu như suốt ngày Stak chỉ bận rộn về Liutse. Hắn tự tay kiểm tra lại mọi thứ cần thiết như giấy tờ, đồ dùng. Cái đó vượt ra ngoài thói thường của hắn. Chính hắn cũng không biết vì sao, nhưng hắn cảm thấy rất tin Liutse.

Chiều đến, khi mọi việc đã được chuẩn bị đâu vào đây, Stak mở tiệc chiêu đãi trước lúc Liutse lên đường. Hắn nói:

- Chúng tôi được biết một số chi tiết về tiểu sử của anh, thấy rằng không phải lúc nào anh cũng yêu thích người Anh chúng tôi. Nhưng chúng tôi đánh giá rất cao khả năng và kinh nghiệm của anh, nhất là trong bất kỳ tình huống nào, bằng mọi cách, anh cố đạt được mục đích đặt ra, và tôi hy vọng những khả năng và kinh nghiệm đó từ nay sẽ được đem phục vụ lợi ích chung của chúng ta. Để giúp anh thực hiện nhiệm vụ một cách dễ dàng, chúng tôi đã phái một nhân viên đến Enburg đột nhập vào phòng thiết kế ở đó. Nếu mọi việc được tiến hành thuận lợi, thì người đó sẽ chịu dưới quyền chỉ huy của anh. Ngoài ra, để đánh lạc hướng các cơ quan phản gián Liên Xô, xung quanh mục tiêu, chúng tôi đã gài một loạt nhân viên khác. Mọi chỉ thị và tất cả các thủ tục cần thiết, tôi sẽ gởi cho anh theo địa chỉ đó. Tất nhiên, chúng ta viết thư trao đổi cho nhau bằng mật mã hoặc ký hiệu. Sáng chủ nhật tới sẽ có một chuyến tàu liên vận đi đến Berlin. Hành khách của tàu này sẽ không bị kiểm tra ở trạm biên giới Merienbon, anh sẽ đi chuyến tàu ấy đến Berlin. Đến ga “Vườn bách thú”, anh sẽ trà trộn trong các đám đông dạo chơi ngày chủ nhật. Thôi nhé, như người La Mã ngày xưa hay nói: “Cờ đã bày, xin mời đi!”. Chúc anh thành công…

CHƯƠNG V

1

Đoàn tàu tốc hành đi Berlin từ từ chạy vào ga Enburg rồi dừng lại. Hành khách đổ ra đường chờ tàu. Ở toa hành lý, mọi người đứng chen chúc nhau chờ lấy hành lý của mình. Liutse hòa vào dòng người, lững thững bước ra sân ga. So với lần trước hắn đến, nhà ga bây giờ thay đổi khá nhiều. Được một quãng, hắn dừng lại nhìn xung quanh xem nên đi đâu. Hắn nghĩ không nên đi vội nên đã vượt qua đường tàu điện đến ngồi nghỉ trên một chiếc ghế dài ở một công viên nhỏ cách đấy không xa. Công viên này gắn liền với những kỷ niệm trước kia của hắn. Đúng, chính công viên này chứ không phải nhà ga hay sân bay mà bây giờ bị chiến tranh tàn phá chưa khôi phục lại kịp.

Hồi ấy là năm 1937. Chuyến tàu chiều Berlin - Hannover đã đưa hắn về đây. Lần ấy là lần đi phép đầu tiên sau khi hắn tốt nghiệp một cách xuất sắc trường chuyên nghiệp Fank Enburg. Hắn về thăm thành phố nơi hắn đã sinh ra và lớn lên. Hắn chỉ ghé về thăm chứ không có ý định ở lại, bởi vì ở đây, ngoài những nấm mồ của người thân, chẳng còn gì có ý nghĩa với hắn. Và nếu như không cần phải bán cái gia tài của gia đình để lại thì chắc hắn chẳng bao giờ mất công về đây làm gì. Thế đấy…

Hẳn quăng mẩu thuốc hút dở xuống đất rồi đứng dậy. Lúc ở trên tàu, hẳn đã nhờ người trưởng toa gửi hộ chiếc va li vào phòng gửi hành lý, bởi thế bây giờ, với chiếc áo bạt vắt ngang vai, hắn nhẹ nhàng, thong thả rảo bước về phía trung tâm thành phố. Hắn đau lòng nhận thấy chiến tranh đã đem lại cho thành phố quê hương những vết thương không bao giờ lành được. Thậm chí thành phố đã được tu sửa cẩn thận, những viên gạch cũ được xếp thành đống gọn gàng, tất cả những cái đó cũng không thể xóa nhòa được những cảnh tượng khủng khiếp mà chiến tranh đã đem lại. Nhiều ngôi nhà bị bom đạn phá nhìn ra phố bằng những còn mắt cửa sổ không kính…

Nhìn những người qua lại với cách ăn mặc và vẻ mặt của họ, hắn cố tìm xem những con người này, thành phố này có gì khác với những con người và thành phố bên kia ranh giới. Và cái đập vào mắt hắn trước tiên là những chiếc cần cẩu cao như những cánh tay thép vươn dài bên những ngôi nhà đang sửa chữa hay xây dở. Ở đâu cũng căng đầy những khẩu hiệu mà hắn không hiểu, kêu gọi toàn dân hăng hái thi đua nhanh chóng khôi phục lại đất nước.

Hắn bĩu môi: “Một cách tuyên truyền của cộng sản…”. Một điều nữa làm hắn ngạc nhiên là ở đây không có tiếng rít của những đoàn xe chở lính đi tuần tra trên đường phố, cái mà ở thành phố bên Tây Đức rất phổ biến. Hắn nghĩ rằng quân đội Liên Xô làm như thế vì không muốn tỏ ra mình là người chiến thắng, điều mà quân đồng minh Anh, Mỹ khi nào cũng thích nhấn mạnh. “Bọn đỏ ở đây sống yên tĩnh, giản dị. Mà như thế có nghĩa là chúng tin vào sức mạnh của mình, tức là mọi việc của chúng đều ổn, điều mà các nhân viên tình báo đối phương bao giờ cũng sợ. Và cái đó không phải là một cái gì khác mà chính là mánh khóe về tâm lý để làm cho người Đức tin rằng bọn chúng đang để cho họ tự do. Khá đấy! Cũng có thể có người nào đó rơi vào cái bẫy ấy, nhưng tất nhiên không phải là người Đức. Đối phó với người Đức thì kẻ thù bao giờ cũng là kẻ thù. Và mình, Liutse đang có mặt ở đây là chứng minh điều đó”.

Trước mặt hắn là một ngôi nhà to, xám xịt, không hiểu sao còn nguyên vẹn được sau chiến tranh. Các bờ tường chi chít những vết đạn nhưng vẫn đứng vững. Thấy tấm biển quảng cáo với các món ăn ngon nhưng không quá đắt, tuy vẫn theo giá kinh doanh, Liutse bỗng cảm thấy bụng đói cồn cào.

Vào khách sạn, hắn đến bên chiếc gương lớn, cẩn thận chải lại mái tóc và nhìn xem có ai theo dõi hay không. Hắn đưa mắt tìm một chiếc bàn nhỏ ở góc phòng rồi đi lại. Với nụ cười nghề nghiệp, người phục vụ nhanh nhẹn đưa cho hắn quyển thực đơn, rồi bằng một cử chỉ đẹp mắt, sửa lại mảnh vải trải bàn. Liutse không ngờ ở đây lại có nhiều món ăn đến thế. Đặt món xong, hắn tò mò hỏi thêm có phải tất cả những loại rượu Nga. ghi trong sổ thực đơn khách hàng có thể gọi mua được không. Nghe người phục vụ bảo “có”, hắn vứt quyển sổ xuống bàn, bảo đem lại cho hắn một cốc lớn rượu vodka và một chai nước chanh.

Liutse ngồi ăn một cách chậm chạp, vừa ăn vừa đánh giá tài nghệ của người nấu. Cốc vodka đã làm đầu óc hắn choáng váng, giúp hắn trút được sự căng thẳng và nỗi lo sợ theo đuổi hắn từ lúc xuống tàu. Giờ đây, nhớ lại buổi nói chuyện với Stak trước lúc lên đường, hắn cau mày chua chát nghĩ: “Hắn đã lên lớp mình, chỉ bảo tưng ly từng tí như người ta chỉ bảo một thằng nhãi ranh. Giá bây giờ tìm được “Sinva” và nghỉ một chốc thì tuyệt”.

“Còn sau này? Sau này tốt nhất là phải hành động độc lập”. Hắn đã hứa suốt đời làm theo một trong hai mươi lời khuyên của các ông thầy kinh nghiệm của hắn khi hắn đang học ở trường huấn luyện đặc biệt: “Đừng bao giờ tin ai. Người làm công tác tình báo nếu tuân theo cái đó sẽ tránh được mọi thất bại. Trong công tác tình báo, người sống lâu nhất là người biết hoạt động độc lập”.

Nếu hắn biết được rằng Stak đã đẩy hắn vào một nhiệm vụ nguy hiểm như thế thì hắn chăng bao giờ đến đây. Và cả con người mà giờ đây hắn đang tìm cách bắt liên lạc thực ra chỉ là một nhân viên mới, chưa được thử thách gì. Nhưng hẳn đã không biết điều đó. Hắn nhìn đồng hồ. Còn lâu mới tối. Để giết thời gian, hắn lững thững đi vào sân vận động, ngồi xuống một ghế trống. Trong sân có trận đấu đang ở giai đoạn quyết liệt. Các cầu thủ bóng đá nhà nghề chơi rất hăng say nhưng kỹ thuật rất tồi. Và đột nhiên ký ức của thời thơ ấu hiện lên rõ nét trong tâm tư hắn.

Năm ấy, cách đây đã lâu lắm rồi, từ ngày hắn còn là một cậu học sinh của trường tại Muler, trường của những con nhà giàu và có quyền thế, hắn đã là một vận động viên xuất sắc về môn bóng đá. Cậu bé Liutse đã bao nhiêu lần tranh giải trên cái sân cỏ này. Và cũng chính nơi đây, người ta đã tổ chức những buổi nói chuyện với thanh niên Đức về vai trò, nhiệm vụ của họ, và hạnh phúc được sống trong thòi kỳ của những cuộc thập tự chinh vĩ đại mới, thời kỳ chinh phục toàn cầu của nước Đức vĩ đại.

Một hồi còi đổ dài báo hiệu trận đấu kết thúc. Hắn đứng dậy đi về phía công viên. Trời sẩm tối, ánh điện mờ mờ le lói dưới những vòm cây. Qua công viên đến một đường phố lớn, hắn đi thẳng đến quán cà phê “Bình minh” mà hắn đã thấy lúc chiều.

“Bình minh” là một quán cà phê nhỏ nhưng lịch sự và khá đẹp, nằm gọn dưới những vòm cây xanh tốt, xung quanh có những giàn nho xanh che rủ xuống. Đó là quán cà phê được thanh niên thành phố ưa thích nhất. Khó khăn lắm Liutse mới tìm dược một chỗ trống ở góc quán. Mấy người phục vụ chạy đi chạy lại luôn chân, có khách hàng gọi họ theo tên. Ở đây chỉ có rượu nho, bia hơi, kem cốc và các loại nước giải khát khác. Trên cái sân khấu nhỏ xíu, dàn nhạc đang chơi những bản nhạc nhẹ. Từ góc sân khấu xuất hiện một cô gái trẻ, cô đến bên micro, mọi người vỗ tay hoan hô. Rõ ràng là họ đang nóng lòng chờ cô hát. Và cô bắt đầu hát một bài hát Ý. Đúng là cô ta, Lottai. Liutse nghĩ và hình dung lại tấm ảnh mà Stak đã đưa cho hắn xem ở Hannover.

Tiếng hát vừa dứt, cả quán cà phê rộn lên với những tràng vỗ tay kéo dài. Với giọng hát du dương, ấm áp, với những cử chỉ giản dị nhưng có sức thuyết phục, cô gái xứng đáng được mọi người khen ngợi. Bản thân Liutse cũng thích nghe cô hát. Một lúc sau, hắn rút trong túi áo ra một cuốn sổ nhỏ, xé một tờ giấy rồi viết nhanh: “Người viết dòng chữ này sẽ chờ cô ở góc phố Leipzigstrasse và Seneberstrasse sau giờ làm việc. Nếu như cô đến sớm được thì càng tốt. Xin chuyển tới cô lời chào của Bác Bốp”.

Viết xong, hắn gấp tờ giấy làm tư rồi nhờ cô phục vụ trao cho cô gái. Cô phục vụ lắc đầu vẻ nghi ngờ, nhưng vẫn cầm mảnh giấy trao cho cô gái đang hát. Liutse thấy cô gái không đọc ngay, đút mảnh giấy vào túi.

2

- Thái độ Mevit như thế nào? Những dự kiến của đồng chí đều đúng cả chứ? - Thiếu tá Ktorov hỏi khi Phomin đến báo cáo buổi sáng.

- Grigori Vasilevich, tất cả những dự kiến của tôi đều đã được xác minh. Mevit vẫn đinh ninh rằng chúng ta chưa biết gì về hoạt động gián điệp của hắn. Trong khi lấy khẩu cung, hắn tỏ ra bình tĩnh, thậm chí hắn còn vừa nói vừa pha trò việc hắn đã phao tin là hắn đã chết trong một trận oanh kích của không lực Anh, Mỹ nữa.

- Một thủ đoạn không có gì mới lạ. Tôi còn nhớ hồi cuối chiến tranh, một tờ báo Thụy Điển đã đăng bản tin viết là sau cuộc tấn công của Hồng quân Liên Xô vào Berlin, rất nhiều sĩ quan cao cấp của quân Đức và nhiều lãnh tụ của Đảng Quốc xã đã mất tích, bởi thế, đối với đồng minh, việc lập danh sách các sĩ quan Đức không phải là vấn đề dễ dàng và đơn giản… Sau bản tin là một loạt tên của những kẻ bị mất tích. Chúng tôi đã ghi lại một số tên và tiến hành điều tra, đồng chí có biết thế nào không? Những tên ấy vẫn sống trơ ra kia. Thế đấy! Mà thôi, chẳng cần nhắc đến chuyện ấy nữa. Tôi muốn biết Mevit đã đánh giá những hoạt động của hắn ở Ba Lan như thế nào?

- Hắn tự bào chữa, bằng cách nói rằng hồi ấy hắn là quân nhân, bổn phận của hắn là thi hành mệnh lệnh của cấp trên.

- Ở Ba Lan hắn tốt xấu thế nào thì sau này các đồng chí Ba Lan sẽ cho hắn biết. Còn bây giờ, vấn đề cần thiết nhất đối với chúng ta hiện nay là tìm cách biết địa chỉ các nhân viên của hắn. Rõ ràng là hắn sẽ không sẵn sàng tiết lộ điều đó. Nhưng dù sao thì đồng chí cũng cứ thử xem. Để làm được cái đó, đồng chí nên đi vào vấn đề chính.

Phomin về phòng làm việc và cho người dẫn Mevit đến.

- Thế nào? Chúng ta lại tiếp tục chứ? - Anh hỏi khi Mevit đã ngồi xuống chiếc ghế đối diện - Anh cho tôi biết tên, họ và địa chỉ của những người giúp việc của anh.

- Ngài sĩ quan muốn biết họ tên các nhân viên của tôi ở Ba Lan hồi đại chiến phải không ạ?

- Vâng. Thế anh nghĩ chúng tôi định hỏi khác à?

- Không - Mevit lúng túng, cố mỉm cười - Tôi muốn hỏi lại cho chính xác… Than ôi! Than ôi! Rất tiếc là tôi sẽ không thể nói được điều gì cụ thể. Các bạn đồng nghiệp của tôi đã khôn khéo và nhìn nhận trước mọi vấn đề nên tất cả chạy sang phương Tây. Còn tôi, vì không biết trước thời thế và đặt quá nhiều hy vọng vào tấm hộ chiếu mới, nên bây giờ mới phải ngồi đây trước mặt ngài.

- Nghĩa là anh không biết gì về ai cả? Thôi được, nếu thế thì chúng ta bắt đầu vào vấn đề chính. Anh đã bị bắt vì những hoạt động gián điệp nhằm chống lại quân đội Xô viết, anh là nhân viên của cơ quan tình báo Anh.

- Cái gì? - Mevit trợn tròn mắt - Đó là điều vu khống - Hắn hạ giọng nói tiếp - Tôi không hiểu ngài đang nói gì. Ôi! - Hắn vung tay thở dài.

- Giả thử tất cả những cái đó, theo anh, đều là vu khống, thế anh cho tôi biết ngôi nhà ở Hannover trên phố Công tước Anberstrasse 22 là nhà của ai?

- Đó là nhà một người bạn thân của tôi, nơi mà… - Mevit im lặng một giây - nơi mà tôi vẫn đến nghỉ chân mỗi lần phải đến thành phố vì công việc báo chí.

Bây giờ Mevit nói chậm rãi, chắc chắn và dứt khoát, hắn cố tình nhìn thẳng vào mặt Phomin. “Được! Liệu rồi mày có giấu mãi được không?” - Phomin đánh giá cao khả năng tự chủ bản thân của hắn. Anh mở tủ lấy tấm bản đồ mà Vusponski đã đưa cho anh.

- Thế cái này có phải của anh không?

Mevit nhổm dậy và khi nhìn thấy tấm bản đồ, mặt hắn biến sắc, tỏ vẻ lúng túng:

- Hãy bình tĩnh Mevit. Tôi nghĩ là chúng ta không nên làm mất thời gian của nhau. Anh biết phương pháp lăn dấu ngón tay rồi chứ? Đây, tấm bản đồ này, ngoài dấu hiệu khác, còn có cả dấu ngón tay của anh. Còn đây là dấu ngón tay của anh được phóng đại lên nhiều lần. Bây giờ chắc là anh không chối cãi chứ?

- Vâng, ngài nói đúng. Tôi sẽ nói hết, ngài ghi đi - Mevit lau mồ hôi trán, đưa mắt nhìn tập giấy ở góc bàn - Nhưng tôi phải nói với ngài cái gì bây giờ? Cho đến giờ phút này, tôi cũng không thể hình dung được các ngài đã biết những gì về tôi. Và làm thế nào biết được? Tôi không có tên trong danh sách của những người thuộc Đảng Quốc xã, không bị tống vào nhà giam. Sau chiến tranh, người ta không hề động chạm đến tôi, thế thì phải bắt đầu từ cái gì?

Phomin vẫn ngồi im, anh muốn để Mevit được nói tự do.

- Chắc việc đầu tiên ngài muốn biết là vì sao tôi lại làm gián điệp cho cơ quan tình báo Anh chứ gì? Cái đó xẩy ra với tôi hoàn toàn bất ngờ. Một lần, tôi phóng xe đến Hannover để thăm một người bạn gái. Vừa để chiếc xe mô tô ở cổng, chạy vào nhà thì một tên lính Anh không biết từ đâu chạy ra ngay trước mặt tôi, lấy xe của tôi và phóng mất. Lúc đó, không biết ma quỉ nào sai khiến hay sao, tôi đã tìm đến bộ chỉ huy quân Anh để kiện. Đến nơi, người ta giữ tôi lại rồi giao cho một tên thiếu tá. Tên này chẳng cần úp mở gì, nói thẳng rằng cục tình báo Anh biết rất rõ về quá khứ của tôi. Thế rồi bằng một giọng nghiêm khắc, hắn yêu cầu tôi hay nói đúng hơn là khuyên tôi nên làm việc cho cục tình báo nước hắn.

- Và thế là anh đồng ý ngay? Đơn giản thật!

- Mong ngài hiểu cho rằng lúc đó tôi không còn con đường nào khác - Mevit nhún vai - Thử hỏi, tôi có thể làm gì trong hoàn cảnh như thế?

- Còn sau đó?

- Sau đó… Sau đó họ đưa cho tôi một tấm hộ chiếu và một giấy chứng minh thư, trong đó có ghi rằng tôi là nhà báo. Quả họ biết khá rõ về tôi, kể cả việc trước kia tôi thích nghề báo chí và đã từng cộng tác với các tờ báo quân sự. Tôi đã trở thành nhà báo như thế đấy. Sau đó, thằng thiếu tá ấy nói với tôi các vấn đề cụ thể phải làm gì, thu thập tin nào, liên lạc và hoạt động ra sao… Lúc đó người ta khuyên tôi nên làm việc với tờ Deitre Voikhervk hứa sẽ giúp đỡ.

- Chuyện đó xảy ra lúc nào?

- Trước lúc nước Đức bị chia cắt. Hồi đó cục tình báo Anh đã biết trước rằng theo hiệp định sẽ ký kết giữa bốn cường quốc, phần thành phố Venigherot người Anh đang đóng sẽ nằm dưới quyền kiểm soát của Hồng quân Liên Xô. Vì thế, sống trong địa phận chiếm đóng của quân đội Xô viết, tôi lại là phóng viên, sẽ có điều kiện thuận tiện để hoạt động và thu thập tin tức. Còn những gì xảy ra sau đó thì đúng như hắn báo tôi trước. Nhờ có các bức thư giới thiệu, hộ chiếu chứng minh thư hợp lệ, tôi đã hoàn thành nhiệm vụ một cách dễ dàng. ít lâu sau, với sự giúp đỡ của thiếu tá, tôi mua được một chiếc xe con, và từ đó tôi phóng xe đi khắp nơi, tích cực thu thập những tin tức, tài liệu cần thiết. Mà rồi, ông xem tấm bản đồ thì biết đấy.

- Ai đã giúp anh làm việc đó?

- Ngài muốn biết tôi có nhân viên hay không ấy à? Không, thưa ngài đại úy. Ngài có thể tin là tôi hoàn toàn không có nhân viên giúp việc. Tất cả các tin tức, tài liệu đều một mình tôi thu thập và ghi cẩn thận vào sổ. Trừ những khi muốn biết thật tỉ mỉ cái gì đó, tôi mới hỏi người dân ở đấy, chỉ thế thôi. Tất cả những gì thu thập được, tôi đều viết thành báo cáo gửi về cho thiếu tá Stak qua một căn phòng bí mật ở Hannover, hoặc tự tôi đến thẳng biệt thự của ông ấy.

- Anh gặp Stak lần cuối cùng vào lúc nào?

- Ba tháng trước đây. Phải thú thực rằng lần ấy, Stak đã đón tiếp tôi với một thái độ không lấy gì làm thân mật lắm. Tình hình hiện nay có nhiều thay đổi và bọn Anh đã bắt đầu tỏ ra không tử tế với chúng tôi. Và tôi, một đại tá quân đội Đức, không cho phép mình giữ cái vai trò mà thiếu tá Stak đã giao cho tôi mãi được. Lần gặp cuối cùng, tôi đã nói điều đó cho Stak biết. Quan hệ giữa tôi với Stak bắt đầu có những khúc mắc. Từ đó đến nay, tôi không đến gặp hắn nữa nhưng vẫn tiếp tục tiến hành những nhiệm vụ của hắn.

- Thế điện đài, mật mã, tài liệu, hiện giờ anh đang giấu ở đâu?

- Sổ ghi chép, các bản sao những tài liệu mà tôi báo cáo cho Stak, tôi đều cất ở Hannover.

- Cụ thể hơn?

- Tôi đang suy nghĩ một điều là tấm bản đồ kia đã rơi vào tay các ngài bằng cách nào. Không lẽ Elza, người hầu gái của tôi lại có thể làm việc đó?

- Tôi yêu cầu anh trả lời cụ thể. Tài liệu anh giấu ở đâu?

- Một trong những ngăn kéo bàn làm việc của tôi được thiết kế rất tinh vi, đó là cái tủ bí mật. Tất cả những tài liệu quan trọng tôi đều giấu ở đấy. Nhưng những cái đó thì các ngài sẽ không bao giờ tìm được. Còn tấm bản đồ, sở dĩ nó rơi vào tay các ngài là vì tôi chủ quan, thiếu thận trọng. Tất nhiên, bây giờ hối hận thì đã quá muộn. Xin lỗi ngài sĩ quan, tôi có thể hỏi ngài được chứ ạ?

- Vâng, anh cứ tự nhiên.

- Thế những lời khai báo thành thật của tôi có được lưu ý không ạ?

- Cái đó tòa án sẽ lưu ý - “Và hắn ta cũng không hơn gì bọn khác, đã bắt đầu mặc cả, tìm cách để được khoan hồng” - Phomin nghĩ.

3

Lotta vào căn phòng nhỏ dành riêng cho các nghệ sĩ, đứng ngắm mình trong gương một lúc lâu, rồi đến mở toang hai cánh cửa sổ để luồng không khí mát mẻ bên ngoài ùa vào phòng. Sau khi súc miệng và làm mấy động tác thở, cô thả mình xuống chiếc ghế đệm. Còn nửa giờ nữa mới lại đến tiết mục của cô. Lotta bỏ tay vào túi, rút chiếc khăn mùi xoa ra và sực nhớ tới mảnh giấy. Những mẩu giấy như thế đối với cô không có gì mới lạ, hầu như đêm biểu diễn nào cô cũng nhận được và đã quen với điều đó. Thường thì đó là những lời tán thưởng hoặc yêu cầu được gặp cô…

Lotta mở giấy ra đọc và đột nhiên tim đập mạnh. Cái gì thế này? Cô nhìn vào gương và nhận thấy mặt mình biến sắc. Từ lâu cô vẫn sợ cái đó. Nhiều lúc cô đã tự an ủi, hy vọng người ta đã quên mình. Thế nhưng bây giờ, đột nhiên…

Nghĩa là ngay đêm nay cô phải gặp một người của thiếu tá Stak. Không đến ư? Không, cái đó không thể được, cần phải lấy lại bình tĩnh và dũng cảm để đến chỗ hẹn. Dù sao thì cô cũng phải gặp con người đó để nói rằng cô sẽ không bao giờ làm “việc đó” nữa.

Lotta bôi một tí phấn lên mặt rồi đi ra cửa. Một đám đông diễn viên đang đi vào.

- Anh Walter! - Cô gọi người nhạc trưởng - Hôm nay em hơi mệt, cho em về sớm một tí nhé?

- Vâng, trông cô xanh quá. Ra hát bài này rồi cô nên về nghỉ. Cô định hát bài gì?

- Em sẽ hát bài “Anh đi đi, đừng theo em”, bài hôm qua chúng ta vừa tập xong ấy mà.

Tiếng nhạc đệm lôi Lotta về với thực tại. Cô bước ra sân khấu, đưa mắt cố tìm trong đám đông người đã viết mảnh giấy đáng sợ kia. Nhưng làm thế nào có thể nhận được con người mà chưa một lần gặp mặt?!

Không hồ hởi như mọi khi, Lotta hát xong, cúi chào khán giả rồi đi vào phòng,

“Cái bài hát “Anh đi đi, đừng theo em” kia không hiểu có phải định ám chỉ mình không?” - Liutse tự hỏi. Hắn đứng dậy, đến bên hàng cây rậm. Mười lăm phút sau, Lotta mang một chiếc túi con đi ra. Liutse bước liền theo cô nhưng ở hè phố bên kia. Hai người đi như thế đến chỗ hẹn. Biết không có ai theo dõi, Liutse tiến lại gần:

- Chào cô! Tôi từ chỗ Bác Bốp đến - Liutse cất mũ rồi nói.

- Chào ông! - Lotta chào lại - Ông cần gặp tôi có chuyện gì?

- Hiện giờ tôi yêu cầu cô tìm cho tôi một chỗ ở, sau này còn phải tùy theo hoàn cảnh… - Liutse trả lời và nhận thấy Lotta rất bình tĩnh.

- Được, ông có thể ở lại chỗ tôi mấy ngày. Tôi có thuê một căn phòng nhỏ trong nhà một bà lão, và hiện giờ bà ta đi nghỉ vắng nhà.

- Thế là tốt. Trong thời gian đó tôi có thể kiếm ra một chỗ khác tốt hơn - Liutse sung sướng nói. Hắn không ngờ chỗ ở lại được giải quyết dễ dàng như thế. Cô ở phố nào?

- Ở khu Vinghenstass. Có cửa ra vào riêng rất tiện.

- Lotta! Cô cho phép tôi gọi cô như thế được chứ?

- Vâng, tùy ông.

- Suốt ngày hôm nay tôi đã cuốc bộ khắp thành phố, khá mệt, có lẽ tôi gọi taxi cho nhanh vậy.

- Vâng, gần đây có bến taxi. Mà kia, có xe đây rồi - Lotta nói rồi giơ tay lên vẫy. Chiếc xe đang phóng nhanh dừng lại. Hai người lên xe - “Đến Berstrasse” - Lotta quay sang nói với người tài xế.

Cả hai ngồi im lặng. Chiếc xe rẽ vào một ngõ nhỏ. Lotta nói với anh tài xế cho xe dừng lại trước một ngôi nhà mà mấy tầng trên chỉ còn lại những mảnh tường rạn nứt, treo chơi vơi. Liutse trả tiền cho người tài xế rồi đi theo Lotta vào cổng.

- Mời ông vào, - Lotta mở cửa, nói - Áo khoác ông có thể để ở phòng ngoài, đợi tôi một lát để tôi thả bức mành che cửa xuống.

Căn phòng của Lotta sang trọng không khác gì phòng khách của một nhà giàu có. Đủ đi-văng, ghế đệm dạ, đèn chùm… Tất cả những cái đó không cân xứng với mọi thứ xung quanh. Lotta thay quần áo xong, đi ra bảo Liutse:

- Nếu muốn tắm, mời ông vào phòng bên, ở đây có đầy đủ mọi thứ. Còn tôi, tôi sẽ dọn cho ông một chỗ nghỉ tạm ở đi-văng.

- Cám ơn! - Liutse nói rồi đi vào phòng tắm.

Trong tiếng tí tách của nước, Liutse còn mấy lần nghe thấy tiếng bước chân của Lotta đi từ phòng ngoài vào nhà bếp và ngược lại. Một lúc sau, tất cả trở lại im lặng.

4

- Có ai ở trong phòng đại tá thế? - Phomin hỏi đồng chí trực ban.

- Mời đồng chí vào. Đại tá có một mình thôi.

Đang cặm cụi viết, thấy Phomin vào, đại tá Ktorov không đứng dậy mà đưa tay ra hiệu cho Phomin ngồi chờ ở ghế tựa. Viết xong, đại tá gọi cô thư ký vào rồi đưa tập tài liệu cho cô chuyển đi đánh máy.

- Evgeni Nicolaievich ạ, chắc là phải từ biệt Mevit thôi - Đại tá nói rồi trao cho Phomin một tờ giấy - Đây là bức điện tôi vừa nhận được: Các đồng chí ở cục an ninh quốc gia Ba Lan đề nghị chúng ta giao Mevit cho họ để đưa hắn ra tòa án quân sự tối cao. Vấn đề này, bộ chỉ huy ta đã họp bàn và đã nhất trí.

- Cái đó cũng hợp lý.

- Trong những lần hỏi cung, đồng chí thấy thái độ Mevit thế nào?

- Trước những chứng cớ rành rành, hắn phải nhận tất cả. Biên bản hỏi cung đây, đồng chí đọc đi - Phomin nói rồi rút tập hồ sơ đưa cho Ktorov.

- Kể ra Mevit cũng không phải là một thằng ngoan cố lắm - Ktorov nói khi đã đọc hết tập biên bản hỏi cung - Nhưng dù sao thì đồng chí cũng cần gặp Mevit một lần nữa. Hỏi xem hẳn còn biết gì nữa về đối phương của ta. Chúng đang quan tâm gì nhất. Có thể hắn biết đôi chút vè những tổ chức bí mật nào đó nữa cũng nên. Anh kiểm tra lại xem.

- Grigori Vasilevich, chiều nay tôi sẽ cố gắng làm việc đó. Có một điều làm tôi khó hiểu là vì sao Stak lại có thể thả lỏng Mevit hoạt động một cách dễ dàng như thế. Hắn không tiếc con bài của mình hay sao? Bởi vì, suy cho cùng thì có được một nhân viên như Mevit không phải dễ. Hơn nữa, Mevit có nhiều điều kiện rất thuận lợi cho công tác hoạt động tình báo, mà cái đó không phải ở nhân viên nào cũng có.

- Theo tôi thì những lời khai của Mevit một phần nào đã trả lời được câu hỏi của đồng chí. Chắc đồng chí còn nhớ, có lần chính Mevit đã để lộ cho chúng ta biết rằng gần đây, cục tình báo Anh đã không đối xử tốt với các nhân viên Đức. Đấy là nguyên nhân thứ nhất. Ngoài ra, Stak có thể còn có những mưu đồ khác trong việc sử dụng Mevit mà chúng ta chưa biết. Hỏi cung lần này; đồng chí phải làm sao bắt Mevit vẽ tỉ mỉ sơ đồ phòng ở của hắn ở Hannover. Và nhất thiết phải hỏi xem có thật ở trên bàn co tấm ảnh của hắn, điều mà Vusponski đã nói không?

- Đại tá cho rằng Vusponski có điều đáng nghi chăng?

- Ôi, anh bạn của tôi - Đại tá Ktorov nheo mắt cười Hãy thư thả đã, đừng vội. Thứ hai vừa rồi, lúc đồng chí đi vắng, tôi đã gặp và nói chuyện với Vusponski. Phải nói thẳng là trong thái độ và cách nói chuyện của anh ta có một cái gì đó làm tôi không thích lắm. Phải thận trọng. Khi nói đến Mevit, kẻ đã từng cướp bóc, tàn phá, chà đạp Tổ quốc thì anh ta tỏ ra căm thù thế, nhưng về việc trở về Tổ quốc thì anh ta chẳng thèm quan tâm, lo lắng gì. Anh ta có mượn cớ là mẹ…

- Không, đồng chí Grigori Vasilevich ạ, Vusponski đã để lại cho tôi những ẩn tượng rất tốt. Và còn tấm bản đồ nữa. Nói tóm lại…

- Đấy, vấn đề chính là ở cái “tóm lại” ấy đấy. Tôi cũng muốn tin rằng Vusponski là một thanh niên yêu nước, thật thà. Nhưng có những câu hỏi đặt ra cần phải tìm cách trả lợi. Chẳng hạn: Tại sao Vusponski đã không đến báo với ủy ban quân quản ở Venigherot mà lại phải đến đây? Đồng chí có thấy rằng đến Venigherot thì gần và dễ dàng hơn nhiều không? Thế thì tại sao? Đồng chí tin Vusponski, cái đó đúng thôi, nhưng cũng nên kiểm tra lại. Còn một điều nữa làm tôi nghi ngờ là, theo lời Vusponski thì anh ta chỉ gặp Mevit có một lần, thế mà sau bao nhiêu năm lại có thể nhận ra một cách nhanh chóng như thế, mà lúc ấy Mevit lại mặc thường phục. Tôi đã yêu cầu các đồng chí công an nhân dân ở đây theo dõi Vusponski và đây là những báo cáo của họ.

“Ngày 10-7, lúc 11 giờ 30 phút, người mà tôi có nhiệm vụ theo dõi, một thanh niên khoảng 25-27 tuổi, khuôn mặt tròn trặn, tóc rậm, mặc bộ đồ vét màu xám, áo sơ mi đen, giày ngắn cổ màu vàng, không có gì thật đặc biệt, đã đi từ khách sạn ra phía đường tàu điện. Anh ta đã lên tàu điện số 3 đến phố Maklar và từ đó đi bộ tới đại lộ Berlin, hai lần đi qua ngôi nhà số 6 và có ý quan sát những thứ trong vườn. Sau đó quay về phía công viên ăn trưa trong một quán cà phê, rồi ra bãi tắm phơi nắng. Tối đến, vào rạp chiếu bóng và đến 22 giờ 30 phút thì trở về khách sạn. Sau đó không thấy đi đâu nữa”.

- Thưa đại tá, đồng chí cho rằng Stak định dùng con bài Mevit để đánh lạc hướng chúng ta?

- Tại sao lại không? Bởi vì hiện nay giữa Stak và Mevit đang có những mâu thuẫn khó giải quyết. Tôi cho rằng Stak không cần Mevit nữa nên đã dùng nó để làm con tốt đen trong ván cờ sắp tới. Rõ ràng Stak sẽ không đời nào chịu giao Mevit cho chính phủ Ba Lan. Làm như thế, thứ nhất là không lợi và thứ hai sẽ làm tăng thêm mâu thuẫn giữa các nhân viên tình báo Đức đang cộng tác với Stak. Vì lẽ đó mà Stak thí con cờ Mevit. Chúng ta có thể suy luận như thế chứ?

- Vâng, có thể.

- Stak không phải là toàn bộ cục tình báo Anh. Khách quan mà nói thì trong thời gian đại chiến thứ hai, cục tình báo Anh đã thực hiện thành công một loạt mưu đồ của mình với cả người chết lẫn kẻ sống. Thí dụ, trước khi quân Anh đổ bộ lên nước Ý, được biết chính quyền Tây Ban Nha cấu kết chặt chẽ với cục tình báo Đức, cục tình báo Anh đã cho vớt từ tàu ngầm một xác chết mặc quân phục sĩ quan hải quân Anh trên vùng biển gần cửa vịnh Cadiz. Trong túi của cái xác chết đó có mấy bức thư “tối mật”. Những bức thư ấy đề địa chỉ gửi cho các sĩ quan cao cấp quân đội Anh. Cái xác chết thì tất nhiên là có, nhưng những bức thư “tối mật” thì cục tình báo Anh đã bịa ra. Song, mọi việc đã xảy ra theo ý muốn của cục tình báo Anh: xác chết và những bức thư “tối mật” đã rơi vào đúng mục tiêu, và như đồng chí đã biết đấy, chính quyền Tây Ban Nha đã mắc bẫy người Anh. Đồng chí chắc đã được nghe chuyện đó rồi chứ?

Phomin nhún vai.

- Thôi, ta quay lại vấn đề chính, cần phải bàn thêm nữa. Kẻ địch đang hướng vào mục tiêu nào của ta đây?

- Tôi cho rằng, cái mục tiêu đó chính là phòng thiết kế.

- Giả thử kẻ địch đang tìm cách để lọt vào, có thể Vusponski là cái mồi mà Stak đang dùng để nhử chúng ta. Và nếu thật sự như thế thì Vusponski đã phạm một sai lầm, tức là đã lại gần và quá chú ý đến mục tiêu - phòng thiết kế của ta, nên việc làm của anh ta không phải là một việc vô tình. Bởi thế, chúng ta không có quyền bỏ qua những nghi ngờ, dù đó là một sự nghi ngờ nhỏ. Đồng chí đồng ý chứ? Thôi. Bây giờ đồng chí đi hỏi cung Mevit đi. Sáng mai chúng ta sẽ nói chuyện với Vusponski. Lúc nào Vusponski đến, đồng chí nhớ gọi điện cho tôi biết, tôi sẽ đến chỗ đồng chí.

Phomin nhận thấy mình đã quá chủ quan với trường hợp Vusponski. Anh cứ tưởng rằng với anh ta thế là rõ, chẳng có gì phải nghi ngờ nữa. Nhưng thực ra…

5

Buổi sáng yên tĩnh, đầy nắng đã đến thay thế cho một đêm hè ngắn ngủi và nóng bức. Ngoài phố đã rộn lên tiếng chân bước, tiếng nói, tiếng cười của các bác công nhân đang vội vã đến một nhà máy toa xe gần đấy. Chiếc radio quên tắt từ hôm qua đang rè rè trên bàn. Suốt đêm qua, Lotta đã không hề chợp mắt tí nào nên giờ đây cô thấy rất mệt mỏi. Nằm thao thức mãi cũng chán, cô đứng dậy, đi vào buồng tắm. Nước lạnh đã làm cô dễ chịu hơn. Sau đó, cô đặt ấm cà phê lên bếp, vặn nhỏ lửa lại, rồi chạy ra phố mua thức ăn sáng. Khi trở về thì Liutse cũng đã dậy.

- Thức ăn của ông tôi đã dọn sẵn ở bàn - Cô nói.

- Lotta, cảm ơn cô!

Giờ đây, khi ngày đã sáng rõ, cô mới có dịp được nhìn kỹ người khách của mình. Đó là một người cao gày, gân guốc, mái tóc hung chải ngược ra phía sau, vầng trán cao với nhiều nếp nhăn trước tuổi. Đôi mắt màu nâu lạnh lùng nấp dưới đuôi lông mày rậm.

Lotta đoán là Liutse cũng ngắm mình một cách chăm chú. Hắn nhận thấy ở Lotta có một vẻ đẹp khác thường, mái tóc màu đồng hơi đen, tô điểm cho đôi mít tròn, to, màu nước biển nằm duyên dáng dưới cặp lông mày nhỏ dài như hai nét vẽ. Lotta có một thân hình thon thả, đôi chân trắng, dài. “Cô ta là một phụ nữ không bao giờ ưa cái xấu”. Đột nhiên Liutse nghĩ tới lời của Stak đã nói về Lotta.

Lotta quyết định khi ăn sáng sẽ hỏi người ta muốn gì ở cô.

- Ông có thể cho tôi biết người ta chỉ thị cho tôi phải làm gì không? Tôi xin báo để ông biết là những người mà ngài Stak quan tâm đã không đến chỗ tôi. Từ đấy đến nay tôi sống một cuộc sống đơn điệu và hầu như tất cả thời gian tôi đã dành cho việc học nhạc.

- Nếu như họ chưa đến thì sau này thế nào rồi cũng, sẽ đến - Liutse ngắt lời cô gái - Bây giờ tạm thời tôi chỉ biết thế, tôi sẽ cố không làm cô phải bận tâm, lo lắng. Đối với cô, hiện giờ chưa có nhiệm vụ gì. Nhưng tôi yêu cầu cô nhớ cho một điều, tôi là Mars Liutse - người anh họ của cô. Tôi từ tỉnh Blerenburg đến đây tìm việc làm, nghề của tôi là kỹ sư thiết kế các động cơ đốt trong. Tôi đã bị Hồng quân Liên Xô bắt làm tù binh và được thả, hiện giờ là đảng viên đảng Dân chủ Tự do. Nếu ai hỏi, cô cứ nói y như thế.

Lotta gật đầu.

- Một điều nữa, tôi cần có một chìa khóa để tiện lúc đi về - Liutse tiếp - Sáng ra, cô phải cho tôi ăn sáng, cho nên tôi khuyên cô nên dự trữ một số thực phẩm - Nói đến đây, Liutse đứng dậy vào phòng, rút từ túi áo vét ra một tập giấy bạc rồi đặt trước mặt Lotta - Chúng ta sẽ gặp nhau ít thôi, như thế tốt hơn - Liutse tự nhiên trở nên cáu kỉnh. Hắn cũng chẳng hiểu vì sao, có lẽ tại Lotta có vẻ thờ ơ, suốt buổi chỉ ngồi im nghe hắn - Cô nên nhớ rằng tôi là người không ưa những câu hỏi vớ vẩn.

- Được - Lotta nói rồi đến bên tủ kính lấy một chiếc chìa khóa khác trao cho “người anh họ” của mình. Liutse cầm lấy chìa khóa, đi ngay lại cửa, mở thử.

Lotta chưa kịp dọn xong mọi thứ trên bàn thì Liutse đã ra đi. Chờ cho hắn đi khỏi, cô ngao ngán thả mình xuống ghế, ôm mặt khóc.

CHƯƠNG VI

1

Đại úy Phomin dừng lại ở ngưỡng cửa, đưa mắt nhìn đồng hồ: 8 giờ 45 phút. Ktorov đang cúi nhìn trên bàn.

- Đồng chí cho gọi tôi?

- Vâng.

Phomin nhìn thấy một tấm bản đồ lớn thành phố Hannover trải rộng trên bàn.

- Evgeni Nicolaievich này, tôi cho rằng Mevit chưa nói hết những điều hắn biết. Nhưng cái đó không phải lỗi của đồng chí, trong hoàn cảnh này, đồng chí sẽ không thế moi được gì hơn. Tôi nghĩ là nên đột nhập vào nhà Mevit và tìm mọi cách đánh cắp kỳ được những tài liệu ở trong cái tủ bí mật của hắn. Đồng chí nghĩ thế nào?

- Thế cấp trên có cho phép chúng ta vượt qua biên giới để làm việc đó không? - Phomin hỏi.

- Về vấn đề này, cấp trên đã đồng ý. Thực tình lúc đầu các đồng chí ấy còn ngại, cho đó là việc không cần thiết. Theo họ thì Mevit đã nói hết những gì hắn biết. Nhưng tôi, tôi lại không nghĩ như thế, và chính anh cũng không muốn tin là Stak không bao giờ lại dễ dàng giao cho chúng ta một nhân viên như Mevit. Và còn Vusponski nữa. Nếu đồng chí tìm cách kiểm tra lại Vusponski một lần nữa cũng tốt. Thực ra, hiện giờ tôi cũng chưa biết sẽ làm việc đó như thế nào. Phải nghĩ cách. Nhưng dù sao, đồng chí cũng đã đồng ý với tôi như thế, hơn nữa, đồng chí biết đấy, bây giờ là lúc thuận lợi nhất để làm điều đó.

Đại tá Ktorov ngồi xuống rồi mời Phomin cùng ngồi bên cạnh:

- Nghĩa là, nhiệm vụ chính của đồng chí là làm sao lọt vào phòng của Mevit và lấy được số tài liệu trong ngăn kéo của hắn. Luôn tiện, hếu có thể, đồng chí ghé vào chỗ Stak làm việc, cố gắng nắm vững tình hình xung quanh cơ quan hắn. Nhưng tất cả những cái đó chỉ tiến hành khi đã hoàn thành tốt nhiệm vụ thứ nhất. Phải cố tránh mọi sự đụng độ và không được tự tiện hành động nếu chưa có chỉ thị của tôi. Bây giờ sang kế hoạch hành động. Tôi vừa nhận được lá thư của người Đức yêu nước cho hay rằng trong nhà tù ở Hannover hiện giờ có một người Nga. Đây là điều kiện, hay nói đúng hơn là cái cớ để khi cần thiết, đồng chí có thể thanh minh cho chuyến đi sắp tới đến Hannover. Đến Hannover, đồng chí sẽ trao lá thư này cho ủy ban quân quản ở đấy và yêu cầu họ cho gặp Nikonski. Có thể là quân Anh sẽ gây khó dễ nhưng phải kiên trì. Tất nhiên là đồng chí biết trong những hoàn cảnh như thế phải làm gì nhưng những cái đó chỉ được tiến hành khi thấy cần thiết. Thế nào rồi các cơ quan phụ trách vấn đề tù binh cũng sẽ đem vụ Nikonski ra xét.

- Đừng bao giờ cưỡng bức hoàn cảnh, nếu không hoàn cảnh sẽ cưỡng bức lại anh - Phomin cười, nói. Anh biết đại tá rất thích nhắc đi nhắc lại câu đó.

- Đúng, đúng thế - Ktorov mỉm cười - Đây cũng là một trong những trường hợp như vậy. Bởi thế, muốn đồng chí hoàn thành nhiệm vụ, ngoài những chỉ thị, tôi cho đồng chí khá nhiều lời khuyên. Cũng như người dạy thú trong chuyện tiếu lâm “gọi bác đi” ấy mà. Đồng chí đã được nghe chuyện ấy rồi chứ? Chưa à? Thế thì tôi kể cho đồng chí nghe vậy. Một người nọ nuôi một con vẹt rất đẹp. Ngày ngày người đó tập nó nói “gọi bác đi”. Dạy suốt ngày này sang ngày khác nhưng con vẹt vẫn không chịu nói. Một hôm, anh ta đi xem hát về, đột nhiên nghe trong nhà có tiếng nói “gọi bác đi”. Anh ta thận trọng mở cửa phòng và thấy con vẹt đang ra sức mổ vào đầu chú thỏ, vừa mổ vừa nói “gọi bác đi”. Còn chú thỏ thì đang ngắc ngoải, đầu bê bết máu…

Cả hai cười vang. Câu chuyên trở nên thoải mái hơn.

Đại tá Ktorov thường vẫn pha trò khi cần thiết và cho rằng tính hài hước là một trong những phẩm chất tốt đẹp của con người. Một câu nói đùa tế nhị, nhẹ nhàng nhiều lúc có tác dụng như một liều thuốc bổ, giúp chúng ta trút được sự căng thẳng. Phomin, theo kinh nghiệm, biết rằng những người thiếu tự tin thì không thích hài hước, còn những người yêu lao động, dũng cảm, có năng khiếu thì thường sắc sảo và hóm hỉnh, biết đùa vui một cách không ác ý những người xung quanh, và nhiều khi cả chính bản thân mình nữa. Và làm việc với những người như thế thì thật thoải mái và có hiệu suất.

Tiếp đến, Ktorov bàn về những chi tiết nhỏ, có thể không quan trọng nhưng kể biết cũng không thừa, như phải ăn mặc sao cho không khác mọi người, cần học thật kỹ và luyện thật tốt vai mình sắp đóng… Đồng chí hãy đến cho Sokotov, theo tôi biết anh ta có rất nhiều tài liệu về ủy ban quân quản Anh ở Hannover. Luôn tiện đồng chí ghé qua đồn biên phòng, ở đấy hình như có một chiến sĩ là bạn của đồng chí. Hãy hỏi xem tình hình biên giới hiện nay ra sao và hỏi họ, công an biên phòng cũng như các lực lượng dân quân ở đấy xem họ biết gì về các hoạt động bên kia đường ranh giới không. Đồng chí cũng phải tính cách trở về như thế nào nữa, cả trong trường hợp phải rút lui miễn cưỡng. Và cuối cùng là vấn đề phương tiện. Đồng chí định đi bằng xe nào?

- Tôi nghĩ nên đi bằng chiếc xe đua, máy khỏe và có tốc độ lớn.

- Đồng ý. Thôi, thế thôi nhé. Bây giờ đồng chí đi chuẩn bị mọi thứ, còn tôi, tôi sẽ, gọi điện cho Aekseev, đồng chí ấy sẽ đưa cho đồng chí một chiếc lốp mới để đề phòng bất trắc dọc đường, và cố chọn lấy một chiếc nhẫn.

Ktorov nói tất cả những cái đó với vẻ bình tĩnh của một người từng trải đã vượt qua con đường mà cấp dưới của mình sắp đi. Phomin nhận thấy đại tá xúc động.

2

Hàng chục báo cáo, chỉ thị xếp thành một tập cần phải đọc. Chỉ thị mới, báo cáo mới, công tác mới, mà như thế có nghĩa là thêm những lo lắng mới. Đại tá Ktorov không nhận thấy hoàng hôn đã buông xuống từ lúc nào. “Phomin bây giờ đang ở đâu? Sao mãi đến giờ vẫn chưa thấy đến? - Đại tá tự nhận thấy rằng suốt ngày, ông chỉ nghĩ đến kế hoạch chuyến đi Hannover sắp tới của Phomin.

Cuối cùng, cửa phòng mở, đại úy Phomin xin phép được vào.

- Mời đồng chí vào - Đại tá im lặng nhìn Phomin. “Kể quần áo và đầu tóc cũng làm con người thay đổi nhiều thật đấy - Đại tá thầm nghĩ - Mới nhìn thì thấy cũng thế cả thôi, nhưng…” Phomin đứng đó, mái tóc anh bây giờ chải ngược ra sau, đường ngôi như một sợi chỉ trắng nhỏ làm cho khuôn mặt anh khác hẳn đi - cần phải nói rằng ông thợ đã cắt tóc cho anh là một người lành nghề - Đại tá nói.

- Khổ sở lắm mới cắt được cái tóc vừa ý - Phomin cười nói - Đồng chí biết không, phải đến mãi phố Vinhemstrasse cơ đấy. Vào đến hiệu, vừa ngồi xuống ghế thì ông thợ nói ngay: “Ngài có mái tóc rất Nga”. Thế là tôi phải bịa ra chuyện tôi là phiên dịch ở câu lạc bộ sĩ quan Nga, rằng tôi có lần cắt tóc ở đấy không vừa ý nên phải ra đây để sửa cho thành kiểu tóc Đức. Ông ta tin và đã cố gắng làm tôi vừa lòng.

- Còn nhẫn đồng chí chọn được rồi chứ?

- Vâng, nó đây - Phomin nói rồi chìa tay, cho đại tá xem chiếc nhẫn vàng.

- Được đấy. Theo quan niệm của những người Đức thì nhẫn là tượng trưng cho sự giàu có và đáng kính - Đại tá nói rồi nhìn Phomin vè trầm ngâm - Đồng chí có biết tục, đeo nhẫn sinh ra ở đâu và như thế nào không? Tất cả đều bắt nguồn từ phong tục trao nhẫn cưới. Không hiểu vì sao ở nước ta bây giờ người ta không chú ý đeo nhẫn như trước nữa.

Mỗi khi đại tá hồi tưởng hay tập trung suy nghĩ một điều gì là lông mày ông lại di động, như muốn ngăn cách cái trán cao với mái tóc màu đen đã bắt đầu ngả trắng, còn mấy ngón tay thì nắm thật chặt chiếc bút chì, gõ gõ xuống mặt bàn, và bây giờ, trước khi trả lời câu hỏi do chính mình đặt ra, tay ông vẫn mân mê chiếc bút chì, rồi thong thả cắm nó vào chiếc cốc bằng đồng trên bàn.

Phomin chờ Ktorov nói, chăm chú nhìn ông, người mà từ lâu nay anh rất kính phục. Anh có cảm tưởng là giờ đây, khi cả hai phải vùi đầu vào những phương án thực hiện cái kế hoạch sắp tới, không hơi đâu mà nghĩ đến chuyện chiếc nhẫn, nghĩ đến chuyện đùa vui trong lúc này. Thế nhưng cái đó đã xảy ra, mà không phải chỉ có lần này. Và anh nhận thấy đại tá pha trò rất đúng lúc. Có thể nói đó là những phút nghỉ ngơi trước khi bắt tay vào một nhiệm vụ quan trọng.

Đại tá Ktorov mặc chiếc áo vét màu xám, cổ rộng, và thắt chiếc cà vạt đen - chiếc cà vạt mà ông thích và thường đeo hơn cả. Trông đại tá mặc giản dị và lịch sự. Phải chăng đó là sự thể hiện của một tính cách có văn hóa? Đúng thế, văn hóa rút ra từ cuộc sống. Phomin biết đại tá xuất thân từ một gia đình công nhân. Năm 1930, ông tốt nghiệp xuất sắc khoa sử Trường Đại học Tổng hợp Leningrad nhưng không ở lại công tác tại trường. Người ta điều ông về công tác ở cục an ninh quốc gia. Rồi chiến tranh, ông, luôn có mặt ở các vị trí tiền tiêu nguy hiểm nhất trên mặt trận thầm lặng của mình. Ông thuộc vào thế hệ những chiến sĩ công an chân chính của Dzerginski, những người đã cống hiến toàn bộ cuộc đời mình cho sự nghiệp, thông minh, trung thành và tận tụy.

- Tôi đang nói dở chuyện chiếc nhẫn - Đại tá nói - Theo Semeon Sabunski, một nhà hiền triết của thế kỷ thứ XV, thì hồi đó chú rể phải đeo nhẫn sắt để “tỏ sức mạnh của người chồng”, còn cô dâu thì đeo nhẫn vàng để chứng tỏ “đức tính thùy mị và sự trinh bạch của người vợ”. Nhưng theo Kinh Thánh thì lại khác. Kinh Thánh viết rằng chú rể phải đeo nhẫn vàng và cô dâu đeo nhẫn bạc, mà cái đó là để nói lên sự hơn hẳn của người chồng đối với người vợ, vì thế người vợ phải nhất mực tuân theo chồng.

Nói chung thì lịch sử chiếc nhẫn gắn liền với lịch sử của luật hôn nhân, và bắt đầu có từ khi họ trai trả tiền xong, họ gái phải giao cô dâu cho chú rể hoặc chủ gia đình họ trai. Việc hôn nhân từ đấy bao hàm nhiều tính chất độc lập khác nhau: sinh hoạt, tôn giáo, pháp luật. Ở nước Nga, sau Pierre đệ Nhất, lệ trao nhẫn trở thành nghi thức của nhà thờ và là một phần không thể thiếu được của lễ cưới. Trong trường hợp đó, nhẫn tượng trưng cho sự bền vững, sự trong trắng và đẹp đẽ của đôi lứa. Cũng có nơi, nhẫn cưới được xem như chiếc bùa phòng mọi sự bất hạnh… Tôi không làm đồng chí chán đấy chứ? - Ktorov nhìn đồng hồ rồi hỏi.

- Thưa đại tá, không ạ, ngược lại… bao điều hứng thú xung quanh chiếc nhẫn! Tôi không ngờ nó lại có cả một lịch sử lâu đời như thế…

- Tôi là một nhà sử học và cái chính là do tôi thích tò mò, thích hiểu biết… Nhưng thôi, để lần khác. Chúng ta phải kiểm tra lại mọi thứ một lần nữa: hộ chiếu, giấy đi đường, đăng ký xe… tất cả đều đầy đủ và hợp lệ. Tôi đã tự kiểm tra các thứ đó. Còn đây là bức thư chính tay Mevit viết để gửi cho cô hầu gái của hắn. Tất nhiên là đồng chí đến được vào lúc cô hâu gái vắng nhà thì tốt hơn. Mà có gặp cô ta cũng chẳng có gì đáng ngại, bức thư sẽ là vật làm tin chắc chắn nhất. Không biết Mevit có đoán được ý định của chúng ta về việc sử dụng bức thư này không?

- Theo tôi thì có, vì hắn lại mặc cả, yêu cầu lưu ý đến việc hắn khai báo thành thật mọi thứ và giúp ta tiến hành công việc này.

- Hắn có nói thêm gì mới về Stak không?

- Mới thì rất ít. Mevit đã để lộ rằng cơ quan của Stak từ trước đến nay vẫn hoạt động dưới danh hiệu một bộ phận của cơ quan chuyên trách vấn đề trao đổi tù binh, trực thuộc Ủy ban quân quản Hannover, gọi tắt là Xi-In-Tim. Người giúp việc đắc lực của Stak là thiếu tá Braun.

- Cái đó tôi biết - Nghĩa là không có gì mới. Còn gì nữa không?

- Mevit đã cho biết số điện thoại của hắn ở nhà riêng và ủy ban. Theo lời Mevit thì hàng tuần, từ thứ sáu đến thứ hai, Stak không có mặt ở thành phố. Sở chỉ huy của Stak đóng ở tầng hai, bên phải cổng chính. Cổng ra vào bao giờ cũng có một công an vũ trang người Anh và một cảnh sát Đức đứng gác. Xung quanh có hàng chục chiếc xe gắn vô tuyến túc trực. Dọc hành lang trong văn phòng làm việc của các nhân viên Stak lúc nào cũng có đông người. Muốn vào phòng làm việc của Stak, ở cửa thứ ba, phía trái hành lang, trước tiên phải qua hai cô thư ký và phiên dịch của hắn. Cả hai, theo lời Mevit, có lẽ là người Anh. Cửa ra vào ủy ban quân quản luôn mở, ai cũng có thể vào được. Đó là tất cả những gì tôi moi được ở Mevit trong lần hỏi cung, cuối cùng, đồng chí Sokorov đã cho tôi biết một số tài liệu quan trọng hơn.

- Tài liệu gì?

- Dưới quyền chỉ huy của Stak hiện giờ còn có một nhóm người gọi là “nhóm phục vụ tang lễ”.

- A, cái bọn đào huyệt ấy à. Tôi biết! Núp dưới danh hiệu đi tìm những kẻ mất tích, bọn chúng đi khắp đó đây để thu thập tài liệu. Phải nói rằng bọn chúng cũng thông minh ra phết. Có phải thế không? Trước chúng cũng ở lỳ ở đây gần nửa năm cơ đấy.

- Thưa đại tá, còn một chi tiết nữa. Mevit cho rằng, mà tôi nghĩ hắn nói đúng, cơ quan đầu não của Stak không đóng ở đó, mà là ở một chỗ khác, có thể là ở biệt thự mà có lần Mevit đã nhắc đến. Hannover chỉ là nơi tập trung và phân tích bước đầu những tài liệu và tin tức đã thu thập được.

- Tôi đã tự đặt mình vào một tình huống có thể xảy ra - Ktorov nói - Tôi suy nghĩ nhiều về khó khăn ta chưa lường được, về việc biết đâu đồng chí có thể phải chạm trán với người của Stak, thậm chí ngay cả ở nhà Mevit. Ai biết được những gì đã xảy ra ở đấy trong thời gian qua. Thành ra, trong trường hợp ấy, đồng chí có thể bảo là quen thân với ngài Kliughe - Đại tá mim cười - Mà quả thực đồng chí cũng quen biết với hắn đấy chứ, phải không? Đồng chí cứ bảo là biết tin đồng chí đi Hannover, Kliughe đã nhờ đồng chí chuyển giùm cái này, cái nọ. Cái gì mà chẳng được. Nếu chúng có nghi ngờ gì và kiểm tra thì cũng đã muộn rồi. Hơn nữa, đồng chí lại là một nhân vật chính thức, có quyền bất khả xâm phạm, giấy tờ đầy đủ… Còn bây giờ đến chuyện Vusponski. Trong khi khai báo, Vusponski đã có lần nói đến phân xưởng sửa chữa ô tô, nơi anh ta đã làm việc, đồng chí nhớ chứ?

- Vâng, tất nhiên, ở phố Alberstrasse. Nhà Mevit cũng nằm trên phố đó.

- Đồng chí thấy thế nào nếu như đồng chí ghé qua xưởng đó ít phút? Hỏi qua xem có ai là Vusponski không, như thể tìm anh ta để trả một món nợ nhỏ chẳng hạn.

- Có nghĩa là đồng chí vẫn cho rằng cần phải kiểm tra lại Vusponski? Thú thật là tôi không hề nghĩ đến điều đó. Kể ra đây cũng là dịp thuận tiện để làm việc đó. Đồng chí nghĩ thế nào nếu tôi mang một tấm ảnh của Vusponski đến xưởng và hỏi xem đã có người như thế làm việc ở đó chưa?

- Tất nhiên, có thể làm như thế. Nhưng như thế thì đồng chí phải tìm cớ khác. Bảo đến trả nợ mà không biết người là không nghe được. Đồng chí cứ bảo với những người ở đấy rằng đồng chí là người quen của Vusponski. Tóm lại, đồng chí cần phải hành động thật linh động và thận trọng, chớ để lòi đuôi ra. Phải làm thế nào để người ta tin. Sau đó phải lập tức thủ tiêu bức ảnh, không được giữ nó trong người.

- Tôi sẽ cố gắng làm họ tin.

- Theo tôi, đồng chí nên bắt đầu từ việc kiểm tra Vusponski, sau đó hãy làm những việc còn lại.

3

Về đến nhà, không biết đã bao nhiêu lần, Phomin lại giở tấm bản đồ Hannover ra lần theo quãng đường mà ngày mai anh phải đi. Lúc tắt đèn, anh bắt gặp cái nhìn của người phụ nữ trẻ trong chiếc ảnh treo trên tường.

“Ôi Natca, Natca⁵!”.

Những tiếng lá xào xạc ngoài cửa sổ không hiểu sao gợi cho Phomin nhớ lại tiếng sóng vỗ. Anh nằm im, hai mắt mở to, liên tưởng tới tiếng sóng biển quê hương, những hạt mưa xuân ấm áp, liên tưởng tới Natasha: với chiếc áo choàng của anh trên vai, và nhớ tới chính mình lần đó bị ướt sũng nhưng vẫn cảm thấy hạnh phúc nhất đời… Hôm ấy là lần đầu tiên Phomin được gặp Natasha ngoài bốn bức tường của quân y viện. Được các bác sĩ cho phép ra ngoài dạo chơi, Phomin cố tránh sự ồn ào và vui sướng quá mức của những người vừa khỏi bệnh, để được ngồi một mình. Anh lần ra bờ biển và mải mê ngắm cảnh biển với bao nhiêu hòn đảo nhấp nhô, hít thở không khí trong lành. Chiều tối, sau phiên trực, Natasha chạy đến tìm anh, và nếu cô ta đã kịp thay chiếc áo choàng trắng bằng chiếc áo dài bằng lụa, in hoa sặc sỡ, thì trông cô chẳng khác gì một cô bé đang học phổ thông.

Hôm xuất viện, hội đồng y khoa cho rằng cần phải gửi Phomin đi điều dưỡng hai tháng ở trại điều dưỡng gần đấy. Anh đã phải chạy chọt mãi, người ta mới giải quyết cho anh ở ngoại trú, nhưng phải đến ăn cơm ở trại. Thế là anh sống trong ngôi nhà nhỏ bé nhưng ấm cúng, có những giàn nho bao bọc xung quanh của Natasha. Ít lâu sau, hai người cưới nhau. Đám cưới của họ rất đơn giản. Đến dự ngày vui của họ chỉ có hai cô bạn và một vị trung tá đứng tuổi, vẻ hiền hậu, trưởng khoa phẫu thuật quân y viện, nơi Natasha làm việc.

Tên gọi âu yếm của Natasha (ND).↩

Những ngày hạnh phúc ngắn ngủi của họ cũng là những ngày ác liệt nhất của cuộc chiến tranh. Lúc đó, các đoàn quân của Đức đang ồ ạt tiến về phía Đông. Mặc dù thế, đối với Phomin, đó là những ngày vui sướng, hạnh phúc nhất mà trước cũng như sau này, anh không bao giờ có nữa. Những lời tâm tình, những dự định về tương lai, bờ biển Apkhazia ấm áp… Tất cả những cái đó đã thuộc về họ.

Phomin đã bình phục hẳn. Lúc đầu, thật không ai có thể tin rằng anh có thể trở về với tiền tuyến. Một viên đạn xuyên thủng ngực anh và chỉ cách tim nửa centimet. Những ngày đầu mới đến quân y viện, anh mê man bất tỉnh. Trong những ngày ấy, Natasha xuất hiện. Và sự xuất hiện của cô, Natasha của anh lúc này quả là một điều kỳ diệu, thật đúng lúc và đúng chỗ.

Trước lúc về đơn vị, Phomin biết rằng anh sắp được làm bố và những ý nghĩ đó làm anh tự hào. Anh cảm thấy mình già dặn, chín chắn hẳn ra. Rồi anh không khỏi buồn khi phải chia tay Natasha.

Mùa thu năm 1943, Natasha sinh con trai. Không muốn bỏ việc ở quân y viện, Natasha viết thư cho mẹ Phomin và nhờ bà trông cháu hộ. Mẹ Phomin đã viết thư báo cho anh biết rằng bà rất sung sướng được đến ở với con dâu và cháu, vì trước đó bà phải sống đơn độc với nỗi buồn của mình, bố anh đã hy sinh trong trận chiến đấu bảo vệ Moscow. Ở Hagova, ba người đã sống cho đến cuối năm 1944, lúc này Sergei, con anh, đã cứng cáp và Natasha quyết định về sống ở Moscow. Và sau đó…

Sau đó là tháng Giêng năm 1945, cái tháng Giêng đầy băng giá của Moscow, lúc mà lần đầu tiên Phomin được nhìn thấy con trai và cũng là lần cuối cùng nhìn thấy vợ mình. Mấy ngày sau lần gặp gỡ ấy, đồng chí trưởng đoàn tàu cứu thương, nơi Natasha làm việc báo tin cho Phomin biết rằng vợ anh, Natalia Sergeievna Phomina, đã hy sinh trong trận oanh kích của máy bay Đức khi đoàn tàu đang chạy trên đất Ba Lan. Ngày ấy là ngày 6 tháng 2…

“Trước lúc lên đường phải ngủ thật nhiều” - Phomin chợt nhớ tới lời khuyên của đại tá Ktorov. Anh nhắm mắt và bắt đầu đếm. Chưa đếm đến một nghìn, anh đã ngủ thiếp đi. Anh nằm mơ thấy Natasha. Hai người dắt tay nhau chạy trên bãi biển… Những đợt sóng hết dìm hai người xuống rồi lại nâng lên và cuối cùng đánh dạt họ vào bờ đầy sỏi. Natasha cố mỉm cười nhưng đôi mắt không giấu nổi vẻ hoảng sợ.

Phomin vùng dậy như có người đến thúc vào hông. Những tia nắng ban mai nhảy nhót trên tường. Đã đến lúc phải lên đường. Tập thể dục, cạo râu, mặc quần áo, ăn sáng… như mọi ngày, tất cả được tính toán từng phút. Bây giờ lại thêm một việc mới nữa là chải lại tóc đúng như hôm qua.

Nửa giờ sau, Phomin đã ngồi trong chiếc xe con của mình.

- Evgeni Nicolaievich - Người thợ máy gọi - Đồng chí chờ tôi tí đã, tí nữa thì quên. Hôm qua, lúc chữa chiếc xe của Mevit, bọn tôi tình cờ nhặt được cái này trong hòm xe của hắn - Anh ta nói rồi đưa cho Phomin một hộp thuốc lá.

Phomin mở hộp và ngạc nhiên khi thấy bên trong toàn mùn thép nhọn.

- Cám ơn đồng chí! Tôi sẽ mang nó đi theo - Nói rồi anh bỏ chiếc hộp xuống dưới chỗ ngồi - Khi về, tôi sẽ xem sau.

“Mevit thực quả không phải là tay vừa, và chỉ vì không còn con đường nào khác nên hắn mới thú thật. Không, nói đúng hơn là hắn nói một phần sự thật - Phomin nghĩ thầm - Việc hắn bị bắt đã xảy ra quá bất ngờ, nếu không thì cái hộp mùn thép này hắn đã chẳng cất trong cốp xe. Nếu hắn kịp xử trí thì chỉ cần một tí mùn thép này thôi là lốp chiếc xe đang rượt theo hắn sẽ đi đời. Cái trò cũ nhưng không kém phần nguy hiểm!

4

Mỗi lần có dịp đi công tác qua vùng này, Phomin lại mê mải ngắm cảnh đẹp hùng vĩ của pháo đài Enburg, một công trình kiến trúc nổi tiếng của thế kỷ thứ XVI, nằm bên bờ một dòng sông chảy xiết. Và giờ đây, ngồi trên xe, nhìn về phía pháo đài, Phomin liên tưởng tới những ngày xuân năm nay, khi anh đã cùng với đại tá Ktorov và mấy đứa con của ông đi bách bộ suốt ngày xung quanh pháo đài. Hai người lần theo những bức tường viết đầy chữ của nhà tù, nơi nhà thơ Gruzia nổi tiếng, David Gruramisvili, bị giam giữ.

Lần ấy ở pháo đài, Phomin đã được nghe đại tá kể rằng năm 1729, David theo vua Vakhtan 6 tới Moscow, nhập quốc tịch Nga rồi sung vào trung đoàn Gruzia. Cuộc chiến tranh bảy năm vừa bùng nổ, Gruramisvili bị bọn Phổ bắt làm tù binh và bị giam mấy năm liền ở đây, ở pháo đài này. Nhưng xiềng xích, tường đá đã không thể giam cầm được con người đầy nghị lực ấy. Ít lâu sau, David tìm cách vượt ngục trở về với trung đoàn. Về già, David sống ở Migorod xa xôi và không bao giờ được thấy lại Gruzia. David vẫn luôn hướng về Tổ quốc và nhân dân ông với một tình yêu chân thành mà ông đã gửi gắm trong những bài thơ bất hủ của mình.

Đại tá Ktorov có một trí nhớ rất tốt khiến Phomin phải ngạc nhiên. Trong khi kể chuyện, ông có thể nói vanh vách những tên người, những điển tích lịch sử một cách chính xác. Sau lần nói chuyện đó, Phomin đã đặt mua ở Moscow một tập thơ của David.

Hơi nóng từ mặt đường bê tông bốc lên, tạt vào xe ngột ngạt. Chẳng mấy chốc, trước mặt Phomin xuất hiện một ngôi nhà, đó là trạm tiền tiêu của đồn công an biên phòng. Trên chiếc cột cờ cao, lá quốc kỳ Liên Xô phần phật bay trước gió, còn bên kia biên giới là lá cờ nước Anh. Phomin cho dừng xe lại sau chiếc xe hai chiến sĩ công an đi khám giấy, khám xong, họ đến xe của Phomin. Một người là binh nhất, Phomin biết mặt. Anh ta giơ tay lên mới nói: “Xin mời xuất trình giấy tờ”. Anh kia bắt chước đúng giọng bạn mình, dịch câu này ra tiếng Đức.

Phomin bỏ kính đen xuống, rút giấy tờ đưa cho họ. Anh công an lặng lẽ đọc, đọc xong đưa lại tập giấy cho Phomin, chiếc, xe lại phóng đi.

Đường biên giới đã lùi lại đằng sau, Lại đến trạm kiểm soát. Bên cạnh trạm gác, một cái biển to đề bằng ba thứ tiếng Đức, Nga, Anh báo cho mọi người biết rằng bắt đầu từ đây là địa phận chiếm đóng của quân Anh. Bên cạnh chiếc biển ấy là mũi tên chỉ đường “Hannover - 67 km”. Hai tên lính Anh mặc quần soóc, áo để hở cổ, bước đến bên xe xem giấy. Xem xong, một tên vỗ vào mui xe, nói:

- Đi đi!

Xe chạy được hơn một cây số thì có một người đứng bên đường rụt rè giơ tay xin đi nhờ. Phomin cho xe chạy chậm lại, người kia chạy đến hỏi:

- Xin lỗi, xe ông có đến Hannover không ạ?

- Có, ngồi lên - Phomin mở cửa xe.

- Tôi từ Brandenburg tới thăm họ hàng ở đấy… - Người kia nói khi xe vừa chuyển bánh.

- Thế anh qua biên giới mà không có giấy tờ gì à?

_ Giấy làm gì cơ chứ? - Người kia cười xòa - Có cũng thế mà không có rồi cũng thế.

- Anh là người ở đây?

- Không, tôi từ miền Bắc xuống. Nhưng tôi đi qua biên giới nhiều nên tôi biết con đường tắt có thể qua biên giới mà chẳng cần giấy tờ gì cả. Cây số 65 kia! Ông có nhìn thấy lối rẽ sang Kirgov không?

- Có, thì sao?

- Ông có nhìn thấy con đường tắt giữa đồng kia không? Đấy, cứ theo con đường đó mà đi thì một người chứ cả đoàn cũng chẳng ai hỏi giấy tờ gì hết.

- Anh chỉ nói vớ vẩn, làm gì có chuyện dễ dàng như thế.

- Ông không tin à? Thế mà hôm trước tôi vừa lái xe tải vượt biên giới đi chơi đấy, có sao đâu. Ông biết không, một anh bạn của tôi đã chuyển cả gia đình sang sống ở phía Đông đấy… - Nói đến đấy, người kia đột nhiên im bặt. Anh ta đưa mắt nhìn Phomin như sực nhớ rằng mình đã quá bép xép với một người hoàn toàn không quen biết.

Phomin vẫn điềm tĩnh lái xe, làm ra vẻ như không hề quan tâm đến những điều người kia vừa nói. Thỉnh thoảng, để bù lấy những phút giây im lặng, anh lại rút thuốc ra hút và mời người kia cùng hút. Xe vẫn chạy với tốc độ hơn một trăm cây số giờ. Một lúc sau, xa xa, sau màn sương đã hiện dần lên những ngôi nhà cao to của một thành phố lớn. Phomin cho xe rẽ vào con đường của thành phố Hannover và các vùng ngoại ô cũng bị chiến tranh tàn phá mạnh. Đến Keiderplasse, anh dừng xe cho người kia xuống.

Nhớ đến con đường đã chọn, Phomin cho xe đi chậm lại và cố chạy sát vỉa hè. Trên đường phố, giữa những người mặc thường phục, nhan nhản những bộ quân phục Anh. Những tên lính Scotland diêm dúa trong những chiếc áo ngắn cũn vói những chiếc quần soóc sặc sỡ dài quá đầu gối, trông thật ngộ nghỉnh và lạ mắt. Cạnh ga tàu điện, một tốp lính Scotland đang xúm quanh tán tỉnh hai cô gái Đức to béo.

“Mình phải gọi điện dò xem Stak hiện giờ có mặt ở đây không?” - Phomin quyết định. Anh bỏ tay vào túi tìm đồng xu để gọi điện. Dừng lại bên cạnh một trạm điện thoại tự động, anh xuống xe, bỏ đồng xu vào hộp máy, rồi cầm lấy ống nghe. Đợi mãi không thấy đằng kia trả lời, anh bỏ ống nghe xuống và chiếc máy tự động trả lại đồng xu cho anh.

Một phút sau, anh lại bỏ đồng xu vào máy, cầm lấy ống nghe và lần này quay số điện thoại phòng cô thư ký của Stak. Một giây, hai giây rồi ba giây trôi qua, nhưng ngoài những tiếng kéo dài, đều đều, không có một tiếng gì khác, Phomin đã định bỏ ống nghe xuống thì…

- Alô, tôi nghe đây… - Từ đằng kia vọng lại tiếng nói trầm trầm của một người đàn bà.

- Chào bà, bà làm ơn cho tôi nói chuyện với ngài Stak.

- Ngài Stak hiện giờ không có đây.

- Ôi, tiếc thật. Thế ngài ấy sắp đến chưa?

- Tôi cũng không biết nữa. Tốt hơn là sáng mai ông gọi lại.

- Cám ơn bà! - Phomin cám ơn người phụ nữ đầu dây, người đã cho anh biết một tin quan trọng. Nhiệm vụ bây giờ thế là đơn giản hơn nhiều. Anh cầm ống nghe một lúc nữa, lắng nghe những tiếng tút tút, đều đều rồi lên xe đi tiếp. Phổ Công tước Albberstrasse đây rồi. Nhờ những lời khai của Mevit, Phomin đã tìm được xưởng sửa chữa ô tô một cách khá dễ dàng. Bên cổng ra vào có treo một tấm bảng ghi giá tiền các loại sửa chữa ô tô. Vượt qua cổng xưởng một đoạn, anh cho xe dừng lại và đi bộ vào sân xưởng. Một thanh niên mặt mày lem luốc dầu mỡ đang hí hoay bên một chiếc xe hỏng.

- Tôi muốn gặp Stanislav… anh có thể làm ơn chỉ cho tôi anh ấy hiện giờ ở đâu được không?

- Stanislav? - Người thanh niên ngẩng đầu lấy mảnh giẻ lau tay. - Anh công nhân người Ba Lan ấy à? Đã hai tuần nay không thấy anh ta đến xưởng. Ông hỏi anh ta có việc gì thế?

- Stanislav là bạn cũ của tôi. Gần đây tôi được biết anh ấy đang làm việc ở đây. Tôi muốn được gặp một lát. Đây là ảnh của anh ấy. - Phomin nói rồi chìa tấm ảnh của Vusponski cho anh ta.

- Xem nào, xem nào - Người thanh niên nói rồi nghiêng đầu nhìn tấm ảnh - Đây không phải Stanislav đã làm việc ở xưởng chúng tôi. Ở chỗ tôi không có ai như thế này. Thế Stanislav của anh họ gì?

- Vusponski - Phomin trả lời.

- Hình như Stanislav làm việc ở đây cũng có họ. Vusponski thì phải. Anh ta làm việc ở đây chỉ là tạm thời. Nhưng người trong ảnh không phải là Vusponski đã từng làm ở đây. Hay là anh bạn Stanislav của ông làm việc ở một xưởng khác.

- Không! Người ta bảo với tôi là anh ta làm việc ở xưởng sửa chữa ô tô trên phố Công tước Albberstrasse mà.

- Thế thì phố này ngoài xưởng của chúng tôi không còn xưởng nào khác.

- Khổ thật - Phomin làm ra vẻ mặt thất vọng - Như thế có nghĩa là họ đã chi sai cho tôi.

- Vâng, chắc là họ chỉ nhầm - Anh thanh niên đồng tình - Xin lỗi, tôi phải làm gấp cái này - Nói rồi, anh ta cặm cụi cúi đầu vào xe.

“Đấy, Vusponski là con người như thế đấy - Phomin nghĩ khi đã ngồi bên tay lái - Thế mà mình những tưởng là mọi việc đã rõ ràng cả, mà ngay cả đại tá Ktorov lúc đầu cũng im lặng, nhưng đại tá im lặng là cố ý để cho mình phát hiện ra vấn đề và tự nghiên cứu sâu hơn…”.

Phomin xé nhỏ tấm ảnh Vusponski rồi quăng qua cửa xe đang chạy.

Ngôi nhà số 22, Phomin cũng tìm được một cách dễ dàng. Leo lên tầng ba, Phomin dừng lại bên phòng số sáu rồi ấn nút chuông điện. Im lặng. Anh ta ấn thêm một lần nữa. vẫn không thấy ai ra mở cửa. Đang định dùng đến chùm chìa khóa mang theo thì cửa mở. Một cô gái đầu búi khăn đứng trước mặt anh. Có lẽ cô vừa tắm xong.

- Ông hỏi ai? - Cô gái nói với về không hài lòng.

Phomin không trả lời ngay mà bước vào phòng.

- Elza, chào cô. Rất may là cô ở nhà. Ngài Kliughe nhờ tôi chuyển lời thăm hỏi cô và gửi cho cô bức thư này - Phomin nói rồi nhẹ nhàng khép cửa lại.

Cô gái không hiểu ngay được nội dung của mảnh giấy. Đọc xong một lúc sau, cô mới nói được:

- Mời ông vào, tôi chỉ cho ông chiếc bàn đó.

Theo Elza vào phòng làm việc của Kliughe, Phomin đến bên bàn, mở ngăn phía trái rồi rút chiếc ngăn kéo bí mật ra.

- Ôi, thế mà tôi không bao giờ biết cái ngăn kéo đó - Elza càng ngạc nhiên hơn. - Chắc là ngài Kliughe đã chỉ cho ông. Xin lỗi, tôi vào đây một lát.

Sau khi đã xem qua tất cả tài liệu trong ngăn kéo, Phomin đã chọn những gì anh cho là quan trọng nhét vào cặp, khoảng mười bản vừa viết tay vừa đánh máy. Elza bước vào. Cô đã thay bộ quần áo khác và mái tóc đã chải lại.

- Tất cả những gì ngài Kliughe dặn, tôi đã lấy hết - Phomin nói - Tôi vội nên bây giờ phải đi ngay.

- Lúc nào thì ông gặp lại ngài Kliughe?

- Ngày mai.

- Thế thì ông làm ơn cho tôi gửi cho ông chủ mấy thứ, được không ạ? Chẳng có gì đâu, chỉ mấy đôi tất và chiếc khăn mặt. Hôm đi, ngài Kliughe vì vội nên đã không chuẩn bị kịp.

- Cái đó chẳng có gì là phiền phức cả, cô Elza ạ.

Elza đi vào. Phomin tranh thủ quan sát căn phòng một lần nữa. Anh chú ý nhìn kỹ tấm ảnh Kliughe treo trên tường. “Trong ảnh, trông hắn trẻ hơn nhiều và cũng có vẻ trâng tráo, tự tin hơn”. Phomin nghĩ thế rồi đi xuống nhà bếp. Ở đó, Elza đã gói mọi thứ thành một gói nhỏ.

- Đấy, chỉ có thế này thôi, ông làm ơn chuyển giúp.

- Ngài Kliughe quả đang cần những thứ này và sẽ vô cùng biết ơn cô - Phomin nói rồi cầm lấy cái gói - Thôi chào cô. A, tí nữa tôi quên, anh Stanislav có nhờ tôi gửi tới cô lời thăm hỏi sức khỏe.

- Stanislav nào? - Elza ngạc nhiên.

- Anh Stanislav làm việc ở xưởng sửa chữa ô tô ấy mà.

- Không, tôi không hề quen biết ai tên là Stanislav cả.

- Cũng có thể… - Phomin mỉm cười - Chắc là anh ấy muốn gửi lời hỏi thăm tới một cô Elza nào khác… Thôi, chào cô nhé.

- Vâng, chào ông và ông nói với ngài Kliughe hộ tôi là mọi việc ở nhà đều tốt cả. Từ hôm ngài ấy đi, không có thư cũng chẳng có ai đến hỏi thăm. Tiền giặt quần áo tôi đã trả rồi và hiện tôi vẫn còn tiền tiêu…

- Vâng, thế nào tôi cũng nói lại với ngài Kliughe - Phomin gật đầu rồi bước ra khỏi phòng.

Mọi việc có vẻ như thế là ổn. Bây giờ có thể về và càng nhanh càng tốt. Song khi ngồi vào xe, anh sực nhớ tới lời khuyên của đại tá Ktorov và nghĩ rằng cho đến giờ phút này; anh có quyền ghé vào sở chỉ huy của Stak để tự mình quan sát, biết thêm chút ít. Với Stak và các nhân viên của hắn, dù sao cũng có lần anh phải chạm trán, bởi thế vào một tí cũng có lợi.

Cho xe dừng lại trước cổng sở chỉ huy của Stak, Phomin nhìn thấy người lính gác cổng đội chiếc mũ sắt màu trắng, chiếc thắt lưng trắng rộng bản bó chặt lấy hông, khẩu súng trường ngắn nòng khoác sau lưng. Cạnh ngôi nhà, nơi sở chỉ huy của Stak đóng, xe Jeep quân sự, xe con đủ các loại đậu thành hàng dài. Gần cửa ra vào, mấy tốp người đứng túm tụm nhau nói chuyện.

Sau khi giấu kỹ chiếc cặp với một số tài liệu đã đánh cắp được ở nhà Kliughe xuống sàn xe, Phomin đóng cửa xe, chậm rãi bước vào cổng. Người lính gác lơ đãng đưa mắt nhìn anh.

Bước lên thang gác, Phomin không bỏ qua chi tiết nào. Anh chú ý quan sát mọi thứ xung quanh, nhìn kỹ từng người, số người mặc thường phục có vẻ như nhiều hơn. Lên đến tầng bốn, anh phải lách qua từng tốp người đứng chen nhau, đưa mắt đọc những dòng chữ trên tấm biển treo trước cửa phòng, sau đó anh xuống tầng hai rồi rẽ sang trái đến một hành lang rộng. Ở đấy có ít người hơn. Một số người ngồi xung quanh mấy chiếc bàn đầy tạp chí. Hai người khác thì cặm cụi viết một cái gì đó. Đi hết hành lang, Phomin quay lại, đứng trước cánh cửa có dòng chữ “Verboten!”⁶ . “Cấm hay không cái đó không liên quan đến mình, ta cứ vào” - Nghĩ như vậy, Phomin mạnh dạn gõ cửa.

Trong phòng, cạnh chiếc cửa sổ to kiểu Venice mở toang là một chiếc bàn cỡ lớn, đối diện nó là một chiếc bàn khác nhỏ hơn. Một người đàn bà tóc hung đang cặm cụi xếp lại một chồng giấy. Cặp mắt Phomin nhanh chóng thu nhận hết mọi thứ: cánh cửa tủ sắt trên tường, tấm thảm dài trải dưới sàn, những dòng chữ trên các tấm biển treo cửa cho anh biết rằng bên phải là phòng Braun, còn bên trái là phòng Stak. Trong phòng sặc mùi nước hoa và xì gà.

- Chào bà! - Phomin cúi đầu chào người đàn bà tóc hung - Tôi có thể gặp ngài Stak được không?

Người đàn bà ngẩng đầu lên. Một hồi chuông điện thoại reo vang. Sau khi chỉ chiếc ghế tựa mời Phomin ngồi, bà ta đi nhanh vào phòng Braun.

Tiếng Đức trong nguyên bản.↩

“Người phiên dịch chắc là ngồi sau chiếc bàn con, còn người đàn bà tóc hung ngồi sau cái bàn to kia” - Phomin nhìn chiếc máy đánh chữ trên bàn to, nghĩ bụng. Trên bàn còn ba cái máy điện thoại để sát nhau, một chiếc bình pha lê đầy nước và chiếc cặp đàn bà màu đỏ để mở.

Người đàn bà tóc hung quay ra, bỏ một tờ tài liệu gì đó vào máy đánh chữ, gõ gõ mấy cái, sau đó rút ra, lấy hòn tẩy, tẩy mấy chỗ bẩn rồi bỏ đi vào phòng Braun.

Phomin đến ngay bên bàn. “Cục tình báo Anh. Tối mật” - anh đưa mắt đọc nhanh mấy dòng chữ đề ở góc tài liệu. Và rồi chẳng cần nghĩ ngợi gì, anh lấy một tờ cho vào túi.

Lúc người đàn bà tóc hung trở ra thì anh đã lại ngồi vào chỗ cũ, điềm nhiên hút thuốc như chẳng có gì xảy ra.

5

- Ông cần gì? - Mãi bây giờ người đàn bà mới hỏi Phomin, với một giọng thanh thanh dễ nghe. Qua giọng nói, Phomin nghĩ người đàn bà kia giống người Xaxon hơn là người Anh. Phomin nhắc lại yêu cầu của mình là muốn gặp Stak.

- Thế thì ông gặp may - Người đàn bà tóc hung mỉm cười duyên dáng. Vóc người cân đối, khỏe mạnh như một vận động viên thể thao và hàm răng trắng đẹp của Phomin có lẽ đã làm cho người đàn bà thích thú, bởi thế bà tỏ ra dễ dãi và thân mật - Ngài Stak vừa gọi điện báo rằng tí nữa ngài ấy sẽ đến. Ông đi đâu đó khoảng một giờ sau xin mời quay lại.

“Đối với mình, cuộc gặp gỡ Stak sắp tới thực ra cũng chẳng có nghĩa lý gì”. Nghĩ thế, Phomin chào người đàn bà tóc hung rồi bước xuống hành lang.

Ở cổng, Phomin buộc lòng phải đứng chờ rất lâu cho một đoàn ô tô chạy qua. Một chiếc xe con loại to màu đen đã quay đầu bất kể luật lệ làm cho cả đoàn xe đang chạy phải đứng lại. Người cảnh sát giao thông chắc biết rõ đó là xe của ai, giơ tay ra hiệu cho các xe khác phải tránh sang một bên. Chiếc xe màu đen lao nhanh vào cổng, lướt qua xe Phomin, nhảy hẳn lên lề đường, tí nữa thì đè chết người lính đứng gác.

Phomin vô cùng ngạc nhiên khi nhìn thấy Elza từ trong xe bước ra và sau cô ta là một người đàn ông cao khỏe. Một tình huống hoàn toàn không lường trước. “Bây giờ sẽ phiền phức đấy - Phomin vụt nghĩ - Giỏi lắm, mình chỉ còn mười lăm phút để xử lý!”. Như một mũi tên, chiếc xe của Phomin lao lên. “Hãy bình tĩnh, anh bạn - Anh tự nhủ - Bây giờ không được hấp tấp, nếu không cảnh sát sẽ giữ anh lại vì phóng ẩu - Anh thả ga cho xe chạy từ từ. Cái quan trọng là phải tìm cách ra khỏi thành phố. Người đàn ông đi sau Elza vừa rồi là ai? có phải là Stak không? Nếu đúng thì nghĩa là Elza đã báo cho hắn biết về việc đến “thăm” nhà Kliughe của mình. Điều này không còn nghi ngờ gì nữa. Nếu Elza không nói thì chúng lôi cô ta đến sở chỉ huy để làm gì? Nếu mọi việc xẩy ra đúng như mình vừa dự đoán thì chỉ một phút nữa, tất cả con đường qua biên giới sẽ bị đóng. Nhưng không sao, mình sẽ tìm cách qua khỏi trước lúc bọn chúng kịp hoàn hồn ..”.

Phomin nhớ đến lần nói chuyện với Rossin về tình hình tuần tra và canh gác ở biên giới, anh đặt ra hàng loạt phương án để có thể vượt qua biên giới mà không cần qua trạm kiểm soát. Anh nhớ tới cả câu chuyện của người đi nhờ xe và con đường tắt qua cánh đồng gần Kiregov.

Đại lộ đây rồi! Hay quá! Mà lại tương đối vắng. Anh dấn ga cho xe chạy hết tốc lực, bỏ lại đằng sau tất cả những chiếc xe khác. Anh đưa mắt liếc nhìn sang cột số bên đường xem còn bao lâu nữa thì đến biên giới. Đến lúc tưởng chừng như đã yên tâm là thoát nạn thì đột nhiên đằng sau có tiếng còi xe của cảnh sát quân sự. Phomin mở khóa bơm xăng dự trữ. “Hay biết đâu không phải chúng đuổi theo mình mà theo một mục tiêu khác?”. Anh cho xe chạy lên con đường dốc và trước lúc lao xuống, anh quay lại. Bây giờ thì không còn nghi ngờ gì nữa. Đằng sau chiếc xe đen quen thuộc là hai chiếc xe cảnh sát quân sự, thỉnh thoảng chúng lại bấm còi báo động inh ỏi.

Rõ ràng là chúng đuổi theo xe anh. Giữa những tiếng rít inh tai của mấy chiếc còi là tiếng loa ra lệnh cho tất cả các xe trên đường phải dừng lại tránh sang lề đường. Chúng cũng ra lệnh cho Phomin dừng lại nữa.

“Nói dễ nghe đấy!” - Phomin thoáng nghĩ. Con đường phía trước vắng tanh. Anh cho xe chạy như bay và mấy chiếc xe đuổi theo cũng bị rớt lại phía xa hơn. Chiếc kim luôn chỉ tốc độ 160km/giờ. Liệu chiếc xe có thể chịu được cuộc đua này không? Chỉ còn bảy, tám phút nữa là đến con đường vòng Kirgov. Từ đó con đường khó đi hơn. Phomin chợt nghĩ đến hộp mùn thép mà đồng chí sửa xe trao cho anh trước lúc lên đường. Nếu như… Nếu như đến chỗ rẽ ném một ít mùn thép xuống đường, mùn thép của chính bọn chúng. Đầu óc anh căng thẳng. Rất may là anh đã nghĩ đến điều đó. Tốt lắm. Anh thấy mình vui hơn. Nếu Stak, kẻ đang trang bị cho Mevit những mùn thép, biết được rằng những thứ đó giờ đây đang chuẩn bị làm hại hắn thì hắn phải tức giận đến nhường nào…

Còn năm, rồi ba, rồi hai ki-lô-mét nữa thì đến quãng đường vòng. Đã đến lúc hành động! Phomin cho xe chạy chậm lại. Khoảng cách của xe anh và mấy chiếc xe đuổi theo giảm dần một cách trông thấy. Anh mở hé cửa xe, đưa tay bốc mấy dúm mùn thép rải xuống mặt đường.

Xong! Lại có thể cho xe dấn ga phóng nhanh. Có tiếng phanh rít đằng sau. Rồi tiếng lốp nổ đôm đốp. Chúng đã phát hiện ra chướng ngại vật quá muộn. Và kia, đường rẽ đây rồi!

“Phải thế chứ!” - Phomin thầm nhủ và sung sướng cho xe rẽ vào con đường tắt giữa đồng.

6

Stak dập cánh cửa đánh sầm một cái rồi lao vào phòng. Braun lúc ấy đang đọc gì đó cho cô gái đánh máy, quay lại nhìn cấp trên với vẻ ngạc nhiên.

- Sao, anh không tóm được nó à?

- Thật có quỷ mới biết được. Một tên tình báo Nga. Bây giờ thì tôi không còn nghi ngờ gì nữa… Hắn ta là một nhân viên của cục tình báo Nga. To gan thật! - Stak giận dữ gào lên.

- Tôi hiểu - Braun nói, thầm thích thú khi Stak bực dọc như vậy - Tất nhiên đó là một điều đáng buồn. Hắn ta đã đến đây và ra đi mà không thèm để lại một tấm danh thiếp. Nhưng anh Etvat ạ, tôi thiết tưởng việc đó không có gì to tát để anh phải giận dữ như thế.

- Braun, ôi, nếu anh được nhìn thấy hắn ta lái xe thế nào? Một vận động viên đua xe cũng phải cúi mình trước tài lái xe của hắn. Đã thế, đến quãng đường ngoặt ngay sát biên giới, hắn đã chơi xỏ bọn mình và quăng ra cái quái này,.. - Stak chìa một dúm mùn thép gói trong chiếc khăn mùi soa cho Braun xem.

- Không phải là cái của quái gì mà là mùn thép. Hơn thế nữa, đây là thứ ta sản xuất.

- Cũng may là chúng tôi đã kịp phanh xe lại. Không thì đã đi chầu ông vải cả nút rồi… Thôi, đi vào phòng tôi. Phải hỏi cô ta về thằng khốn nạn ấy mới được. Ít ra cũng phải biết đặc điểm nhận dạng của hắn thế nào. Có ai trong chúng ta nhìn thấy hắn không?

- Thưa ngài thiếu tá, xin lỗi, lúc ngài đến, vì thấy ngài quá vội nên tôi không kịp báo cáo. Trước lúc ngài đến mấy phút, có một thanh niên đến tìm gặp ngài, người đó cũng có những đặc điểm như ngài vừa tả…

- Cái gì? Cái gì? Algnie! Sao quỷ không bắt cô đi? - Stak gào lên - Không lẽ cho đến bây giờ cái đầu bò của cô không nhớ được rằng cần phải hỏi ai, đến đây và làm gì? Algnie, cô quên mất là cô đang làm việc ở đâu. Đây không phải là nơi để cô diện mốt. Thật điên lên được… Braun, anh vào đây và nhớ gọi Elza cho tôi.

Braun theo Stak vào phòng, một lúc sau quay ra, hỏi:

- Algnie, cô hãy xem lại mấy cái bản sao tài liệu gửi cho cục tình báo Anh xem. Cô đã làm gì khi hắn ta ở đây?

- Tôi đưa cho ngài ký tập tài liệu gửi đi Berlin, sau đó đánh máy bản tài liệu mật, tẩy xóa những chỗ nhòe, rồi đưa cho ngài.

- Cô cứ kiểm tra lại thật cẩn thận tất cả một lần nữa bản sao, bản chính… Chẳng hạn, cái bản sao gửi cho cục tình báo Anh bây giờ ở đâu…

Đang châm thuốc hút, nghe câu hỏi của Braun, Algnie run lên, que diêm trong tay tí nữa rơi nhưng may, cô đã ghìm được. Cô ta rít một hơi, nhả khói.

- Bản sao ấy à? Lúc đánh máy xong tôi đốt đi rồi. Đây, tro đây! - Algnie nói rồi đưa chiếc gạt tàn thuốc cho Braun xem. Trong đó lúc nãy cô vừa đốt một mảnh giấy loại.

Chờ Braun quay vào phòng Stak, Algnie như người mất hồn, buông xuống ghế bành và vội vàng lục lọi đống giấy trên bàn nhưng tìm mãi vẫn không thấy bản sao kia đâu. Mặc dù cô nhớ rất rõ rằng lúc nãy, sau khi làm xong, cô đã để nó sang một bên bởi vì theo chỉ thị thì tất cả những tài liệu có chữ “tối mật” sau khi sửa xong thì phải lập tức đưa cho người đã thảo ra nó. Rất may là Braun còn tin lời cô đã đốt đi, không thì… Nghĩ đến mà phát sợ… Có nghĩa là người thanh niên đã đánh cắp nó khi Algnie bỏ vào phòng Braun…

“Bây giờ thì phải ngậm miệng - cô nghĩ - Im lặng và chỉ im lặng - Cô hoàn toàn không quan tâm đến số phận của những người có tên trong tờ giấy kia - Mình không thèm quan tâm đến chuyện đó. Nếu không thì…”.

Algnie rợn gai ốc khi nghĩ đến chuyện nếu bây giờ cô thú nhận… Stak sẽ tống cô vào tù. Và thế là hết, hết tất cả và chẳng bao giờ cô còn hy vọng được tới thăm nước Anh nữa. Bằng bất cứ giá nào, cô cũng sẽ im lặng. Cô quyết định như thế và cảm thấy yên lòng.

7

Trong không khí nóng bức thoang thoảng có mùi hoa cỏ, nhất là mùi hoa lục diệp. Con đường mòn rộng, bằng phẳng giữa rừng dẫn đến một chiếc cầu nhỏ. Bên kia cầu thuộc địa phận chiếm đóng của Hồng quân Liên Xô. Hai chiến sĩ biên phòng đột nhiên xuất hiện, tựa hồ như họ vừa chui từ dưới đất lên. Một đồng chí công an biên phòng đến bên chiếc xe của Phomin và mặc dù biết rõ đó là xe của ai, anh ta vẫn cẩn thận kiểm tra giấy tờ. Anh ta lấy làm ngạc nhiên không hiểu vì sao Phomin lại phải cho xe vượt biên giới bằng đường này.

- Điều kiện bắt buộc như thế, đồng chí ạ - Phomin đưa tay lau mồ hôi trán - Đồng chí chỉ hộ cho tôi đến đồn công an, đường nhanh nhất ấy…

Mười lăm phút sau, Phomin đã có mặt ở căn phòng nhỏ nhưng sạch sẽ của Rossin.

- Đấy, anh thấy chưa, tôi đã bảo mà - Rossin sung sướng chào và tỏ vẻ hài lòng vì trong chiến công của Phomin có phần đóng góp của anh - Một mẻ hú vía nhé!

- Nói thật là mình cũng khá sợ. Bây giờ các cậu chuẩn bị mà tiếp các ông khách người Anh đi.

- Không sao, chúng tôi đã có cách. Đại tá Ktorov có gọi điện hỏi anh đã đi qua chưa,..

- Cậu báo giùm là một giờ nữa tôi sẽ có mặt ở văn phòng.

Phomin bước vào phòng đại tá Ktorov lúc hai giờ rưỡi.

- Khá lắm! - Thấy Phomin vào, đại tá đứng dậy đi về phía anh - Cừ lắm! - Đại tá mời Phomin ngồi - Rossin vừa gọi điện cho tôi xong. Anh ấy báo là tư lệnh thành phố của Anh và một người mặc thường phục nào đó đã đến đồn công an ta. Họ nói rằng, họ đang truy lùng một tên tội phạm nguy hiểm mà các chiến sĩ ta đã cố tình cho vượt biên giới bằng ô tô. Họ còn nói rõ cả biển số xe và yêu cầu ta phải lập tức tìm bắt và giao cho họ. Họ sẽ còn làm phiền phức hơn nữa nếu như Rossin không làm cho họ đuối lý. Cậu ta nói: Xin các ông hiểu cho rằng, trước khi người đó vượt biên giới của chúng tôi thì đã vượt biên giới các ông. Thế thì sao các ông không giữ người đó lại? Chẳng nhẽ việc các ông không giữ nổi biên giới là trách nhiệm của chúng tôi hay sao? Tóm lại, bây giờ ở biên giới, đâu đã vào đấy. Anh kể lại chuyến đi mạo hiểm của anh cho chúng tôi nghe đi, và phải thật tỉ mỉ.

8

Elza sợ sệt ngồi vào góc ghế bên cạnh bàn Stak.

- Cô hãy thuật lại cho tôi nghe, người đàn ông ấy đã làm những gì trong phòng Kliughe? Cô đã gọi người đó là gì nhỉ? Chàng trai dễ thương à?

Elza kể lại tất cả bằng một giọng run run lẫn lộn.

- Cô chưa nói tại sao cô không gọi điện thoại cho tôi hay báo đến đây ngay.

- Anh ta bảo với tôi là từ chỗ Kliughe đến, có mang cả thư, chìa khóa phòng. Tôi cứ nghĩ là ngài biết điều đó…

Braun còn muốn hỏi thêm Elza điều gì đó, nhưng Stak ngăn lại:

- Thôi, đủ rồi. Cô về đi, Elza, cô vẫn phải tiếp tục theo dõi căn phòng. Từ giờ phút này, ngôi nhà ấy sẽ nằm dưới quyền kiểm soát của Ủy ban quân quản Anh. Tất cả những ai đến hỏi thăm Kliughe, cô cứ trả lời là ông ta sắp về. Sau đó gọi điện báo cho tôi ngay và không được ngu ngốc như thế nữa. Cô đừng để cho bất cứ thằng khốn nạn nào cũng có thế đánh lừa cô được. Hiểu chưa?

- Thưa ngài, hiểu rồi ạ.

- Thôi về đi.

“Thế là tai qua, nạn khỏi”. Elza nghĩ thầm rồi rụt rè hỏi:

- Xin lỗi, tôi làm việc đó các ngài có trả tiền không ạ?

- Sẽ trả. Cô sẽ nhận ở đây. Phải cố gắng.

Elza sung sướng ra về, lúc này cô ta đã hoàn toàn bình tĩnh trở lại.

- Bây giờ, anh cần cái nhà ấy làm gì nữa? - Braun hỏi khi Elza đã ra khỏi - Nó chẳng còn gì bí mật với bọn Nga. Chúng đâu có dại dột đến đó một lần nữa.

- Anh Ranf, tôi còn có một số giả thuyết, hay nói đúng hơn là một số điều nghi ngờ muốn được kiểm tra. Nói thật, bây giờ không những tôi chỉ sợ bị tấn công từ phía bọn Nga, chúng đã làm xong việc của mình, mà còn từ phía bọn Đức nữa. Anh có biết tại sao tôi và cấp trên của chúng ta quyết định hy . sinh con bài “nhà phóng viên Mevit” không?

- Cái gì? Anh cho rằng Helen đang chống lại chúng ta à?

- Vâng. Mặc dầu đó cũng mới là giả thuyết. Có nhiều tin tức cho rằng Helen, với sự tiếp tay và nâng đỡ của CIA, đang tiến hành những hoạt động chống lại chúng ta. Và cái đó, những người bạn đồng minh của chúng ta, đứng đầu là Dalles đã biết từ lâu nhưng cứ làm ngơ. Tôi tin rằng bọn Đức cuối cùng sẽ không thèm hợp tác không với chúng ta mà cả với bọn Mỹ nữa. Bọn Đức là bọn Đức, và bao giờ chúng cũng chỉ biết nghĩ đến mình, nghĩ đến sự phục hưng của chúng. Tôi cho rằng đã đến lúc cần phải xem xét lại tất cả những quan hệ giữa chúng ta với chúng để kịp thời có biện pháp đưa chúng vào cũi. Chúng ta tự đánh giá mình quá cao, bọn khốn nạn…

- Đúng lắm, anh Edvat ạ. Có thế mới mong thay đổi được tình hình. Cần phải bắt quả tang khi bọn Đức còn hành động, và như thế là ngoài Elza, nên bố trí theo dõi ngôi nhà Kliughe nữa. Anh có biết gì về những tài liệu mà thằng Nga vừa đánh cắp không?

- Không. Thậm chí tôi không hề biết có những tài liệu đó. Có lẽ đó là những bản sao các tài liệu mà Mevit đã báo cáo cho chúng ta. Anh thừa biết bọn Đức cầu kỳ như thế nào. Kliughe giống một con lừa hơn là một nhân viên tình báo. Nhưng nói chung, với sự “thất bại” của Kliughe, chúng ta đã đạt được mục đích. Rất tiếc là chúng ta không tóm được thằng Nga ấy. Nhưng như thế, bọn Nga cũng đã cắn câu. Sau khi biết Kliughe là người của ta, cơ quan tình báo Nga hẳn sẽ hoàn toàn tin tưởng Vusponski…

- Tôi cũng cho như thế. Tôi chúc anh thắng lợi trong lần đọ súng này. Nhưng tại sao anh tin chắc như thế?

- Thì tôi đã nhận được báo cáo của Vusponski rồi. Hắn viết là mọi việc đều hoàn thành tốt đẹp.

- “Ông già” đã biết tin đó chưa?

- Hiện giờ thì chưa. Tôi nhận được tin đó ngay sau khi “Ông già” vừa gọi điện cho tôi xong. Nhưng không hôm nay thì ngày mai cũng biết, và tin đó với ông ta sẽ là một món quà thú vị. Chiến dịch Aiarsu thế là bước đầu thành công.

- À, anh Edvat này, tôi cứ quên, mãi không hỏi anh là tài liệu về phòng thiết kế ở Enburg mà anh vừa nhận được là tài liệu gì, cái phòng lâu nay anh đã bỏ hết tâm trí theo dõi ấy?

- Ranf, hôm trước vì anh quá vội nên tôi chưa kịp cho anh biết. Đó là tài liệu về những người làm việc ở phòng thiết kế kỹ thuật chúng ta đang quan tâm. Đây, anh xem đi… - Stak kéo ngăn bàn lục tìm mấy bản báo cáo - Đây là những tài liệu của tùy viên quân sự ta từ Moscow gửi về. Ông ta đã đến Berlin cùng với đoàn chuyên gia của Liên Xô ba tuần trước. Người Nga là những người biết giữ bí mật nhưng ông ta vẫn tìm cách biết được tên, họ một số người trong đoàn. Đoàn này sẽ đến làm việc trong các nhà máy của Đức trên địa phận mà hiện nay Hồng quân Liên Xô đang chiếm đóng. Ba người, trong đó có kỹ sư Denisov - Stak nhìn vào tờ giấy và thong thả đọc lại một lần nữa cái tên Denisov như muốn nhấn mạnh và cân nhắc nó - Tiếp đó, tài liệu nói về một phòng thiết kế kỹ thuật nào đó. Anh thấy đấy, lại phòng thiết kế kỹ thuật. Vừa rồi, sau khi nói chuyện với trung tướng Bleiker, tôi được biết thêm là hiện nay ở Downingstreet người ta cũng đang quan tâm nhiều đến cái phòng này. Người ta đã mời Stewart đến đấy. Tôi cho rằng ở đó có nhiều nguồn tài liệu khác, cấp trên đã chỉ thị cho ông ấy phải bằng mọi cách moi cho được những tài liệu có liên quan đến phòng thiết kế này, và như thế là chúng ta phải dồn hết mọi cố gắng vào mục tiêu đó. Tôi đã kịp kiểm tra lại một số điểm và biết chắc chắn là có phòng thiết kế kỹ thuật, và chiến dịch “Aiarsu” có nhiệm vụ thọc sâu vào mục tiêu. Cũng vì thế mà tôi đã lấy Liutse của anh, hắn sẽ là nhân vật chính và con chủ bài của chiến dịch, sắp tới tôi sẽ điều cả Losmann đến đó. Không việc gì phải để hắn ở Lancasterhaus mãi. Tôi đang nóng lòng chờ hắn. Còn tất cả số tài liệu này và vài thứ nữa, tôi sẽ đưa cho anh xem để nghiên cứu thêm.

CHƯƠNG VII

1

- A, Phereman! Mời anh vào. Rất sung sướng được nhìn thấy anh béo tốt thế này. Chắc là vẫn uống nhiều bia như xưa?

Stak gặp người sĩ quan cận vệ cũ của mình một cách cởi mở và không tiếc lời khích lệ

- Chào thiếu tá. Tôi cũng vui mừng được nhìn thấy thiếu tá vẫn khỏe mạnh - Phereman nói rồi bước những bước dài, nặng nề qua căn phòng rộng, đến gần chỗ Stak đang đứng, chìa tay chờ hắn.

- Ngồi xuống. Đã lâu ở đây chưa có một người nào yêu và hiểu biết tường tận cuộc sống như anh.

Nghe xong câu khen ấy, Phereman khịt khịt mũi một cách thích thú. Hắn là một người đàn ông to béo khoảng bốn mươi lăm tuổi, với cái trán vuông, đầu cạo trọc, chiếc mũi to, đôi môi dày, hai mắt ti hí nằm sâu dưới cặp lông mày cong rậm. Hắn thả mình xuống ghế rồi lấy khăn tay lau trán.

- Nóng quá, như ở châu Phi vậy. Lúc đứng đợi taxi ở bến, tôi tưởng rữa ra được. Còn ở đây…

- Tôi hy vọng công việc của anh đều tiến hành thuận lợi - Stak nói rồi ấn nút điện thoại gọi cô thư ký của mình vào - Algnie, cô mang Whisky và soda vào đây cho tôi, và nhớ cho nhiều đá vào nhé. Nước đá sẽ làm cho anh dễ chịu, Alfred ạ. Còn bây giờ, trong lúc chờ đợi, mời anh thử cái này…

- Ồ, “Lahabana” - Phereman sung sướng reo lên rồi đưa điếu xì gà màu xám thon dài lên mũi ngửi.

“Thế mà cũng tự cho mình là kẻ biết hút xì gà, vừa nhìn thấy nhãn hiệu đã reo lên rồi” - Stak nghĩ thầm.

Phereman lấy con dao nhỏ xíu cắt một điếu xì gà rồi châm lửa hút. Hắn ngồi im rít từng hơi dài, hai mắt lim dim ra chiều khoái chí lắm.

Algnie quay vào. Cô mang mấy chai Whisky, soda và một cái đĩa thủy tinh đầy đá. Trước lúc quay ra, cô bật nút quạt trần. Một luồng gió mát tỏa xuống làm tan đám khói thuốc xì gà.

- Anh cứ pha Whisky theo khẩu vị của anh nhé. Chúc mừng cuộc gặp gỡ của chúng ta! - Stak nâng cốc.

- Xin chúc mừng ngài! - Phereman nhắc lại rồi ghé cốc vào môi, đứng dậy.

- Bây giờ chúng ta tranh thủ bàn bạc công việc nhé! - Stak nói rồi đặt cái cốc đã uống cạn xuống bàn - Hiện nay cần tăng cường những hoạt động của anh ở Enburg, mà càng sớm càng tốt. Mục đích là xác định các nhiệm vụ mà phòng thiết kế kỹ thuật mới thành lập đang tiến hành. Đó là bản thiết kế “X” do các kỹ sư Liên Xô và Đông Đức phối hợp nghiên cứu. Anh là người biết Enburg hơn ai hết và…

- Vâng, không phải chủ nhà nào cũng biết nhà mình như tôi biết Enburg - Phereman ngắt lời.

Stak nhìn Phereman vẻ khó chịu.

- Anh cũng nên khoác lác vừa thôi. Nghe đây. Người có thể làm được việc đó tốt nhất là “Phin”. Anh ta tất nhiên biết phải làm gì. Còn với “Dulken” thì tôi cấm anh không được đụng đến. Từ trước đến giờ, ta chưa có một nhân viên nào được như hắn. Bởi thế, không những họ tên mà ngay cả biệt hiệu của hắn, anh cũng nên quên đi. Anh hiểu chứ?

- Vâng, thưa ngài. Tôi sẽ ghi nhớ điều đó.

- Phải bắt cô nhân viên của ta ở đó hoạt động ra trò. Giao nhiệm vụ làm quen với những người công tác ở phòng thiết kế cho cô ta. Và cả cô phục vụ ở câu lạc bộ sĩ quan nữa. Cô ta không còn e ngại nữa chứ?

- Không. E ngại thế nào được. Bây giờ thì cô ta đã nằm gọn trong tay tôi - Phereman giơ ham đấm hộ pháp đáng sợ của hắn ra, làm Stak chợt rùng mình khi nghĩ nếu không may hắn phải trở thành mục tiêu của quả đấm đó.

- Thế là tốt. Anh cứ hứa với họ là cần gì cũng được, vượt biên giới sang vùng chiếm đóng của ta, tiền… Anh không được tiếc tiền. Bản thân anh như thế cũng đã nhận không ít. Đừng tham quá…

Phereman mấp máy định nói điều gì nhưng Stak đã giơ tay ngăn lại.

- Thôi, tôi hiểu… - Nói rồi, Stak lấy một tập giấy bạc lớn quăng ra trước mặt Phereman - Đây là năm nghìn mark. Tiền cọc. Anh ký đi. Nếu cần chuẩn bị giấy tờ gì thì cứ bảo cô thư ký của tôi.

- Về giấy tờ, ngài không phải lo. Tôi đã có đủ cả rồi, còn đáng tin cậy hơn cả giấy tờ thật - Phereman vừa nói vừa đút tiền vào túi.

- Thế thì tốt. Nhiệm vụ của anh là tìm cách biết cho được những người Đức đang làm việc ở phòng thiết kế là ai, và cả bọn Nga nữa. Cụ thể từng đứa một. Đặc biệt cần chú ý đến Denisov. Hình như hắn là người phụ trách ở đấy. Chậm nhất là mười ngày sau anh trở về đây. Nếu không hoàn thành nhiệm vụ thì tốt nhất đừng có vác mặt gặp tôi nữa. Ít ra cũng phải biết được những nét cơ bản, không nhất thiết trong cùng một lúc. Thí dụ ai làm việc trong phòng thiết kế, đồ án “X” là gì chẳng hạn…

2

Liutse bước chậm rãi dọc đường phố, cố ghi nhớ địa hình cái vùng mà giờ đây hắn phải sống. Lúc đầu, hắn đi về phía đối điện với phía mà đêm qua hắn đã cùng Lotta đi taxi. Cái cảm giác khó chịu của lần nói chuyện cuối cùng với Lotta vẫn chưa nguôi hẳn. Ngay từ hôm đầu, Lotta đã tỏ cho hắn biết rằng không nên đặt hy vọng gì nhiều ở cô. Nhưng đó lại là việc của hắn, và cần thiết thì hắn có cách bắt cô phải phục tùng.

Con đường dẫn vào một tòa nhà chỉ còn lại những mảng tường trơ trọi. Một lối mòn nhỏ giữa những đống đất đá, gạch vụn, dẫn tới một chiếc cổng vòm. Qua cổng này, Liutse bước ra một đường phố lớn với cái tên Ottostrasse. “Nó vẫn mang cái tên cũ” - Liutse nhớ lại. Trở về nhà, hắn rất hài lòng nhận thấy từ tầng hai có thể dễ dàng đi sâu vào một cái nhà bị phá một nửa không có người ở, và từ đó có thể đi ra phố Seneberstrasse. Muốn làm việc đó, chỉ cần một cái thang nhỏ để leo từ tầng hai xuống.

Sau khi đã điều tra xong địa hình, Liutse đi đến một ga tàu điện gần đấy. Lại những nơi thân quen. Kia là vườn bách thú, bị bom phá khá nhiều. Xa hơn là rạp xiếc cháy dở, nơi đã gắn bó với bao nhiêu ký ức của thời thơ ấu. Xa tí nữa, trong ngôi nhà mà trước kia là quán ăn thượng hạng, giờ đây là khách sạn dành riêng cho nhân viên ban quân quản của Liên Xô.

Không chờ tàu điện chạy đến công viên, Liutse nhảy tàu xuống đi bộ. Vào giờ này, công viên hầu như không người, chỉ có hai ông già đang loay hoay bên một khóm hoa. Một con đường nhỏ râm mát, chạy dài mãi đến bờ một con sông nước đục ngầu, chảy xiết. Tất cả đều gợi lên trong tâm trí Liutse những ký ức xa xưa, thậm chí cả cái bậc đá hoa cương kia, nơi một lần hắn đã đánh cuộc với bọn trẻ con và đã mặc cả quần áo nhảy xuống sông. Sau đó hắn đã phải nhận một trận đòn ra trò…

Và kia là bức tường thành cổ kính với những tháp canh thành phố. Ở đó, hẳn đã từng chơi trò Digefrid, dùng bìa các-tông để làm mũ bào, áo giáp, đóng giả các hiệp sĩ. Liutse đi về phía nhà thờ. Những trận oanh tạc của không quân Anh, Mỹ đã không làm cho nhà thờ suy suyển, nó vẫn nguyên vẹn như cũ, và Liutse cho rằng có được như vây là nhờ có bàn tay thượng đế. Khu nhà thờ sừng sững, màu xám xịt, vượt hẳn lên pháo đài và ngọn cây cao của công viên. Những ô cửa nhỏ lạnh lùng nhìn thế giới bên ngoài. Vì một thứ tình cảm khó hiểu, Liutse chưa bao giờ tự cho mình là đa cảm. Hắn cất mũ bước vào nhà thờ. Trong ánh sáng mờ ảo, lạnh lẽo, hắn nhìn thấy nhiều người đang đọc kinh, phần lớn là người già. Họ ngồi yên trên những chiếc ghế đá với những quyển kinh trong tay, buồn rầu và bất chấp mọi thứ trên đời. Đứng một lúc, Liutse quay ra và đi về phía những ngôi nhà đông dân trong thành phố.

3

- Anh có thấy rằng sau khi lấy được tài liệu thì phải lập tức rời thành phố là tốt nhất không? - Ktorov hỏi - Chúng ta đã thống nhất với nhau là nên xem qua để có những khái niệm chung thôi, thế mà anh lại…

- Thưa đại tá, lúc đầu tôi cũng nghĩ như thế, nhưng sau đó, khi việc điều tra Vusponski và lấy những tài liệu ở nhà Kliughe được tiến hành một cách dễ dàng, tôi quyết định đến sở chỉ huy của Stak. Tôi đã đến đó chen lấn một lúc lâu. Thú thật, chúng sơ hở quá. Thậm chí tôi phải ngạc nhiên. Đồng chí vẫn thường nói, phải luôn luôn cẩn thận với kẻ địch, không bao giờ được phép đánh giá chúng ngu ngốc hơn mình, nhưng thực tình ở sở chỉ huy của chúng người đông không tưởng được, chen lấn nhau loạn xị. Lúc đó tôi lưỡng lự, suy xét quyết định của mình. Và trước lúc đột nhập sở chỉ huy, tôi biết chắc rằng Stak không có ở phòng làm việc. Cái đó đã dẫn tôi đến quyết định táo bạo. Nhưng dù sao, mọi việc cũng đã kết thúc một cách tốt đẹp rồi. Có phải thế không Grigori Vasilevich?

- Tốt đẹp! Tốt đẹp! Anh cứ nói mãi - Ktorov ngăn không cho Phomin nói tiếp, giọng có vẻ không hài lòng - Rất may là mọi việc đã kết thúc một cách tốt đẹp. Thế nhưng còn sau đó?

- Sau đó, khi nhìn thấy Elza ở sở chỉ huy, tôi mới hiểu rằng mọi việc không trót lọt như tôi tưởng, và sự có mặt của tôi ở sở chỉ huy không còn là điều bí mật nữa. Lại còn cái bản thảo…

Ktorov cau mày.

- Thưa đại tá, đó là phản ứng tức thời khi nhận thấy sự sơ hở của kẻ địch. Một dịp hiếm có…

- Tôi hiểu, và tôi phải phê bình anh về cái đó, bởi vì cái phản ứng tức thời ấy của anh có thể đưa đến những hậu quả như thế nào, có trời mới biết được! - Ktorov giận giữ quăng mạnh chiếc bút chì vào cái ống đồng trên bàn - Thôi, hãy nghiên cứu số tài liệu lấy được. Có lẽ anh biết anh lấy được gì chứ?

- Vâng. Tôi đã xem qua các tài liệu ấy ngay từ lúc đứng bên bàn của Kliughe. Phần lớn là những bản sao báo cáo của hắn. Có cái cần phải xem lại, xem qua thì không hiểu trong đó nói gì. Còn bản sao kia, thưa đại tá, tôi nghĩ đó là một tài liệu quan trọng, mặc dù ngoài hai chữ “tối mật” ngoài lề, tôi chưa kịp xem gì. Và có thể sự mạo hiểm của tôi sẽ không phí. Hơn nữa, đồng chí có thể mắng tôi, có thể thi hành kỷ luật tôi, nhưng lức đó tôi đã không thể kìm nổi. Ngon quá. Chính đồng chí chẳng đã nhiều lần nhắc nhở tôi: “Cần phải chớp lấy thời cơ, biết hành động dũng cảm và cương quyết đấy ư?”.

- Đã đành là thế. Nhưng anh lại tự thanh minh rồi. Anh phải biết rằng “cái phản ứng” của anh có thể phải trả một giá rất đắt - Má Ktorov ửng đỏ, điều đó chứng tỏ ông đang xúc động - Thế là đủ. Chúng ta chấm dứt ở đây - Ông cầm ống nghe - Pravotorov đấy à? Mời đến chỗ tôi - Nói rồi, Ktorov cẩn thận giở bản tài liệu mà Phomin đã đánh cắp được ở sở chỉ huy của Stak.

- Grigori Vasilevich, dù sao, đó cũng là một thời cơ rất tốt - Phomin thở dài.

- Vâng, có phải bao giờ chúng ta cũng phủ nhận vai trò của thời cơ đâu - Đại tá Ktorov nói, giọng đã thân mật hơn - Khoa học duy vật biện chứng dạy chúng ta: “Sự cần thiết tự đặt cho mình một con đường xuyên qua những thời cơ”. Song như thế không có nghĩa là lúc nào cũng đi tìm thời cơ.

Thiếu tá Pravotorov bước vào.

- Đây, cái anh chàng này - Ktorov nói - đã tình cờ kiếm được một bản sao tài liệu và chưa có cơ sở xác đáng cụ thể… - Đại tá Ktorov vui vẻ nhìn Phomin - Anh chàng cứ khăng khăng cam đoan rằng đó là một tài liệu quan trọng. Anh đưa cái này về phòng để các thầy phù thủy của anh làm phép, xem trong đó nói cái gì.

Pravotorov lấy từ trong túi ra một chiếc gắp nhỏ, cặp lấy góc tờ giấy và đem đến bên cửa sổ. Anh giơ mảnh giấy ra ánh sáng, chăm chú xem xét một hồi lâu, sau đó quay lại bàn, rồi thận trọng, anh cho mảnh giấy đó vào giữa hai tờ giấy trắng dày.

- Rất may là anh đã không dùng nó làm khăn mùi soa. Nó bị nhàu nát và nhòe quá. Nhưng cũng con có thể đọc được - Pravotorov nhìn đồng hồ - Hy vọng sau bữa cơm trưa, tôi có thể báo cáo nội dung của tài liệu này cho anh.

- Thế thì tốt. Còn anh, Evgeni Nicolaievich, anh phải xem xét lại tất cả số tài liệu lấy được. Tất nhiên là nếu như anh không cảm thấy cần phải nghỉ ngơi sau một chuyến đi mạo hiểm như thế.

- Bây giờ thì nghỉ ngơi thế nào được. Tôi chưa yên tâm nếu chưa xem lại số tài liệu ấy.

- Tốt lắm! Hãy bắt tay vào việc đi.

Mải nghiên cứu số tài liệu lấy được ở nhà Kliughe, Phomin quên cả ngủ trưa, và nếu Skitalech không mang vào phòng cho anh một miếng bánh mì pa tê thì có lẽ anh phải nhịn đói. Việc nghiên cứu số tài liệu lấy được đã giúp Phomin đi đến kết luận: mặc dù Kliughe đã cố gắng thu thập những tài liệu có tính chất quan trọng về quân sự và kinh tế nhưng hắn ta là một điệp viên tồi. Tất cả các báo cáo của hắn đều mang tính chất thông báo, dựa trên cơ sở quan sát của bản thân. Chỉ có một tài liệu đáng quan tâm. Đấy là mấy tấm ảnh chụp mô hình một chiếc xe tăng Liên Xô vừa được cải tiến lại và trang bị cho một đơn vị tăng. Phomin ghi vào sổ công tác: “Cần phải xác minh Kliughe đã thu được những bức ảnh này bằng cách nào” - Sau đó, anh đã đọc đi đọc lại bản sao bức thư gửi “ngài Von G…” Bức thư đã làm sáng tỏ thêm một hoạt động hoàn toàn mới của nhà “phóng viên” Kliughe. Hắn viết:

“Ngài Von G…

Xin phép được báo cáo với ngài, rằng theo thỏa thuận, tôi sẽ gửi tất cả bản sao tài liệu của tôi suốt từ năm 1945 đến năm 1947 cho E.S. giữ.

Kliughe của ngài

Hannover”,

Tái bút. Người gác cổng ở biệt thự Anber Siske là thượng sĩ “SS” của đơn vị bảo vệ Darsenhauden. Người làm vườn Otto Riumin trước kia đã từng sống ở Nga. Cả hai đều có những nguyên nhân phải trốn tránh chính quyền Nga. Đáng chú ý nhất là cô tiểu thư trẻ Merie Erica Vonstons, người mà theo tôi biết là tình nhân của Stak.

Phomin muốn hỏi cung Mevit ngay nhưng trước tiên cần trao đổi với đại tá Ktorov đã. Anh cất sổ tài liệu vào két và đi tìm thiếu tá Pravotorov.

- Tài liệu quả rất quan trọng.- Thiếu tá - Pravotorov nói khi Phomin bước vào - Tôi đã yêu cầu đại tá chờ; Năm phút nữa mọi việc sẽ xong xuôi và ta sẽ cùng đến phòng đại tá.

Ktorov đang chờ họ. Pravotorov lặng lẽ để trước mặt ông một bản dịch tài liệu, một bản khác đưa cho Phomin.

Góc bên phải của tờ giấy đã ghi rõ hai chữ “Tối mật”, còn góc trái là con dấu đề “Cục tình báo Anh”, phía dưới là nội dung:

“Thưa ông, yêu cầu ông cho chỉ thị mới. Người mà ông phái đến cho chúng tôi, Phereman Adolf, biệt hiệu là “Losman”, hiện sống ở Berlin, Dalem 8. Nhân viên của Phereman, đặc biệt là Iulan Blomber, biệt hiệu là “Phiên dịch cho phòng kỹ thuật thuộc sở hành chính ở Enburg”, rất cần cho việc tiến hành bước một của chiến dịch “Cá heo”: Tôi xin cam đoan với ông rằng “Losman” trước kia là nhân viên của chúng tôi, và mới tạm thời cử đến Berlin.

Với lòng tôn kính chân thành, thiếu tá E. Stak”.,

- Đáng chú ý thật. Anh nghĩ gì về vấn đề này? - Ktorov hỏi.

- Tôi không biết phải làm gì - Phomin nhún vai - Bọn địch đang báo động tất cả mạng lưới điệp viên, tại sao? Có thể lại phòng thiết kế kỹ thuật chăng?

- Tôi cũng nghĩ thế. Cần phải cho rằng địch đã bắt đầu đánh hơi thấy. Việc đoàn chuyên gia của chúng ta vừa từ Moscow đến và những cái khác… Evgeni Nikolaievich, anh là chủ nhân của các tài liệu đó và quân bài đang nằm trong tay anh. Chúng ta sẽ báo cáo việc này lên cấp trên và phải hành động ngay. Anh sẽ phải chịu trách nhiệm điều tra, theo dõi “Losman”, “Phin” và bảo vệ phòng thiết kế. Skitaiech sẽ cộng tác với anh, đồng chí cũng cần tranh thủ sự giúp đỡ của các đồng chí công an ở đây. Không có họ thì chúng ta không làm được việc. Còn bây giờ, anh phải thảo một bản tác chiến. Thảo xong đưa đến đây, chúng ta sẽ bàn và bổ sung. Chiến dịch mà kẻ địch đang tập trung các lực lượng và có thể còn có nhiều chiến dịch khác, theo tôi cũng chỉ nhằm mục đích đột nhập vào phòng thiết kế của chúng ta. Hiện giờ, chúng ta cứ tạm xem đó là giả thuyết, nhưng anh nên hiểu rằng chúng ta không thể ngồi bó tay để kẻ địch tấn công chúng ta. Evgeni Nicolaievich, anh phải suy nghĩ thêm về vấn đề này. Bao giờ cũng phải ở thế tấn công, chủ động. Chứng ta sẽ cùng tiến hành công việc.

4

Ngôi nhà lớn chìm sau dãy hàng rào sắt cao. Thậm chí Liutse lấy làm ngạc nhiên tự hỏi làm sao ngôi nhà và dẫy hàng rào sắt kia lại có thể nguyên vẹn, sừng sững giữa một vùng mà xung quanh chỉ thấy hoang tàn và đổ nát như thế? Những ô cửa tầng một, phía trước được chắn bằng những tấm lưới sắt. Liutse đi ngang qua nhà, nhìn thấy người gác cổng, hắn quay lại. Trên cái sân rộng trước nhà, những chiếc xe con đủ nhãn hiệu đỗ san sát, từ loại “Open” sản xuất năm 1934, đến loại xe BMW mới nhất. Chờ cho người gác cổng quay vào, Liutse nhanh nhẹn chui qua hàng rào, hắn muốn xem có thể vào nhà bằng lối hậu không.

Ngồi thu mình sau một bức tường đổ dở cạnh đống gạch vụn, hắn chú ý quan sát gần hai giờ liền nhưng không thấy gì đáng chú ý. Một mảnh vườn nhỏ sạch sẽ, ở đấy, một bức thành mới, cao, bằng gạch vừa được dựng lên, trên thành tua tủa những dây thép gai. Một người khác ra thay cho người gác cổng cũ. Một chiếc xe chở thực phẩm chạy vào. Vừa lúc 12 giờ 30 phút, từng toán nhân viên đi qua sân, nghỉ trưa. Một giờ kém năm, một người công an khác vào trong nhà và một lúc sau, một người khác đi ra.

“Có nghĩa là có hai vọng gác - Liutse nghĩ thầm - và chúng thay phiên vào những thời điểm khác nhau” - Bụng đói, hai chân mỏi nhừ, tê dại, nhưng Liutse vẫn tiếp tục quan sát. Hai giờ chiều đổi gác ở cổng ra vào, bốn giờ tan tầm làm việc và năm giờ đổi gác trong nhà. Lúc người gác đi ra thì hai người đàn bà cũng đi ra theo. “Hai giờ đổi gác một lần, còn hai người đàn bà kia chắc làm nghề quét dọn cho cơ quan” - Liutse nghĩ.

Liutse không thèm để ý đến người công an gác cổng. Từ buổi sáng hắn đã nhìn thấy người đó. Còn hai người đàn bà kia… hắn rắp tâm theo dõi họ. Trong thâm tâm, hắn nghĩ đến khả năng có thể làm quen với một trong hai người đàn bà đó. Nghĩ thế, hắn nhảy ra khỏi chỗ nấp, rảo bước theo họ.

Qua câu chuyện của hai người, Liutse, vì đi hơi xa nên nghe câu được câu chăng, hắn biết rằng cả hai cùng làm nghề dọn dẹp trong ngôi nhà hắn quan tâm. Người đàn bà còn trẻ tên là Angelina, người kia già hơn được Angelina kính cẩn gọi là bà Graber.

Ngồi ăn tối ở khách sạn, Liutse cố nhớ lại những gì đã nhìn thấy suốt ngày hôm ấy. Hắn đã nhìn thấy những gì? Một vài điều cơ bản để định hướng trong hoạt động sắp tới. Nhưng ngôi nhà, mục tiêu chính của hắn, được canh phòng quá cẩn mặt cả trong lẫn ngoài. Ngay cả việc chỉ vào đến sân thôi nếu không qua vọng gác cũng đã là một việc khó, huống hồ… Trèo qua tường với những hàng dây thép gai dày tua tủa như thế lại càng không thể được. Đây là tất cả những gì hắn đã rút ra được sau một ngày. Chỉ còn cách mua chuộc và lợi dụng Graber… Nhưng việc đó cũng chưa có gì đáng phấn khởi vì ngoài cái tên Marla Graber và nơi bà ta sống, hắn chẳng biết gì hơn, vẫn còn quá ít ỏi.

Trên đường từ khách sạn về, Liuse ghé vào một hiệu thuốc mua mấy viên thuốc ngủ và đau đầu. Lotta không có ở nhà.

Liutse thay quần áo, lấy quyển sổ tay ra ngồi viết nắn nót:

“Cha kính mến,

Con đã đến nơi an toàn. Cô em họ đón tiếp con rất tốt. Con đã nhìn thấy món hàng. Nó vẫn giữ được bề ngoài của nó, nhưng khó lòng vào được bên trong, Khóa kín. Con đang tìm một người để xem xét phía trong. Địa chỉ của con: Elza - 163-13

Mars của cha”

Ngoài phong bì, Liutse đề một địa chỉ ở Tây Berlin. Hắn còn lấy một tấm bưu thiếp loại bình thường, viết mấy chữ gì đó để gửi Hannover, hòm thư 2235-X.

5

Buổi sáng, Phomin được báo là Vusponski đang đợi anh ở phòng khách. Anh gọi điện cho đại tá Ktorov và nhắc ông về việc ông muốn có mặt trong lần hỏi cung này. Mấy phút sau, đại tá đã có mặt ở phòng làm việc của Phomin và yêu cầu anh cho xem biên bản hỏi cung Mevit.

- A… quả đúng có ảnh. Thế là tốt - Đại tá vừa lật lật mấy tờ giấy trên tay vừa nói - Làm thế nào mà Vusponski lại có thể biết được chuyện chiếc ô tô bị hỏng. Theo tôi nghĩ, cái đó có nghĩa là… Chúng nó khôn ngoan khéo bịa chuyện đấy chứ! Thôi, cái đó tôi sẽ trao đổi sau với anh, bây giờ bắt đầu đi, gọi Vusponski vào.

Đồng chí trực ban dẫn Vusponski vào. Hắn mỉm cười tươi tỉnh, chào hỏi Phomin và đại tá Ktorov như những người quen thân từ lâu.

- Chắc anh chán làm khách ở đây mãi rồi nhỉ? - Phomin hỏi.

- Thưa đại úy, ở đây tôi thích lắm. Thời gian qua, tôi đã được nghỉ ngơi lại sức, lại được các đồng chí cho đi tham quan thành phố. Thực tình tôi muốn được ở lại đây, tất nhiên là nếu tìm được công việc gì đó thích hợp. Còn mẹ tôi, tôi sẽ tìm cách xin cho mẹ tôi đến đây nốt, mặc dù tôi biết rằng việc đó không đơn giản. Từ đây chúng tôi sẽ dễ dàng trở về Ba Lan hơn… Xin lỗi, tôi đã nói nhiều quá, mà công việc của các đồng chí thì.., Thưa đại úy, đại úy có bắt được Mevit không ạ?

- Những lời khai báo của anh về Mevit Kliughe đã được xác minh: Hẳn là một tên tội phạm chiến tranh và hiện giờ là điệp viên của cơ quan tình báo Anh ở Tây Đức. Trong quá trình thẩm tra, chúng tôi gặp một số khó khăn, thiết tưởng nếu có sự giúp đỡ của anh thì…

Vusponski nhổm dậy. Mặt hắn hiện rõ vẻ sung sướng thật sự. “Hắn ta đóng kịch tài đấy - Đại tá Ktorov nghĩ - Thế mà lúc đầu mới nhìn qua trông hắn có vẻ thơ ngây, chẳng có gì đáng chú ý…”.

- Trong quá trình hỏi cung Mevit Kliughe - Phomin tiếp - Chúng tôi được biết là hiện nay trong phòng làm việc của hắn ở Hannover có một số tài liệu rất quan trọng. Theo lời hắn thì số tài liệu đó hiện đang được giữ kín trong chiếc ngăn kéo bí mật dưới bàn làm việc của hắn. Anh có biết nó ở đâu không?

- Có, tôi nhớ một lần tôi đã nhìn thấy nó - Vusponski trả lời.

- Thế thì hay quá, giấy bút đây, anh hãy vẽ lại tỉ mỉ sơ đồ bố trí căn phòng, và theo anh, muốn đột nhập vào phòng thì đi bằng lối nào là tiện lợi và an toàn nhất. Anh đồng ý chứ?

Vusponski suy nghĩ một giây, rồi hắn cầm bút và cúi xuống tờ giấy, bắt đầu vẽ.

Phomin đứng dậy đi vòng ra sau lưng Vusponski định nhìn xem hắn vẽ gì, nhưng đại tá Ktorov đã cau mày ra hiệu cho anh đi về chỗ cũ.

- Thưa đại úy, tôi đã vẽ xong - Vusponski nói rồi đưa cho Phomin mảnh giấy có vẽ sơ đồ căn phòng làm việc của Mevit. Sơ đồ thì Vusponski vẽ đúng nhưng sự sắp xếp các đồ đạc trong phòng thì hắn vẽ sai hết. Phomin xem xong, đưa tờ giấy cho đại tá.

- Anh vẽ không sai đấy chứ? - Đại tá Ktorov hỏi.

- Thưa đại tá, không ạ. Tôi tin là tôi vẽ đúng, bởi vì tôi vừa mới đến phòng làm việc của Mevit cách đây có mấy ngày.

- Nếu chúng tôi cho anh gặp Mevit Kliughe, hắn có thể nhận ra không?

Vusponski ngồi im.

- Tôi không dám chắc, nhưng tôi nghĩ là hắn sẽ nhận ra.

- Thôi được, chúng ta gác các vấn đề đó lại sau - Ktorov vừa nói vừa lật lật mấy tập biên bản hỏi cung.

- Bây giờ anh hãy chú ý nghe nhé. Tôi sẽ đọc cho anh một số lời khai của Mevit Kliughe: “Tháng trước, trong một dịp về qua nhà, vì tôi có mua một số bàn ghế mới nên tôi đã cho sắp xếp lại mọi thứ trong nhà, chuyển phòng làm việc vào phòng ngủ, như thế tiện cho tôi hơn. Trong sơ đồ, tôi cũng vẽ như thế. Phía trên bàn vẫn treo tấm ảnh mà tôi đã có dịp nói đến”.

Đại tá đọc đến đó, dừng lại một lúc, cốt để Vusponski có thời gian suy nghĩ.

- Anh thấy thế nào?

Vusponski ngạc nhiên, hết nhìn Phomin lại nhìn Ktorov. Hắn nhún vai:

- Thực tình tôi rất ngạc nhiên. Nhưng tôi tin là tôi không thể nhớ sai được, có chăng, chỉ một ít chi tiết nhỏ.

- Thế nghĩa là Mevit đã khai không thành thật?

- Tôi không biết hắn khai như thế để làm gì? Nhưng tôi nhớ rất rõ sự sắp xếp trong phòng và mọi thứ đúng như trong sợ đồ tôi đã vẽ.

- Không, anh Vusponski ạ, anh đã vẽ sai. Cái đó cũng có thể vì anh đến trước lúc Mevit cho sắp xếp lại phòng.

- Nhưng còn Elza, cô Elza anh quen ấy mà… - Phomin nói lấp lửng.

- Elza sao?

- Cô Elza không nhận anh là người quen…

- Thưa đại úy, căn cứ vào đâu đại úy có thể kết luận như thế?

- Chính Elza đã nói với tôi điều đó - Phomin bình tĩnh trả lời.

- Nói với đại úy?

- Vâng, với tôi. Hôm qua tôi đã có dịp làm quen với cô ta ở Hannover.

Vusponski tái mặt. Mọi việc đã xoay chuyển một cách quá đột ngột làm hắn lúng túng.

- Nhưng, thưa đại úy, Elza có thể vì một cái gì đó mà không thú nhận việc cô ta quen tôi thì sao? - Vusponski tìm cách thanh minh - Đàn bà bao giờ cũng là đàn bà.

- Cứ cho là như thế đi. Nhưng tại sao tất cả những người làm việc ở xưởng sửa chữa ô tô trên phố Công tước Albbersttasse cũng không nhận ra anh?

- Đây là một sự khiêu khích, thưa đại úy - Vusponski nhìn Phomin với vẻ giận dữ - Các ngài không có bằng chứng gì để nghi ngờ và đối xử với tôi như thế này. Bất cứ một người nào đang làm việc ở xưởng sửa chữa ô tô cũng sẽ nói rằng Stanislav Vusponski, tức là tôi, đã làm việc ở đấy.

- Vâng, Stanislav Vusponski đã làm việc ở đó. Nhưng người đó không phải là anh mà là một người khác, người mà các anh đã thủ tiêu để thay thế anh vào cho kế hoạch của các anh thêm phần hiện thực. Chúng tôi đã cho thẩm tra và xác minh lại những lời khai của anh. Với tấm ảnh này - Phomin cầm lấy tấm ảnh Vusponski - chúng tôi đã đến xưởng, chỗ anh làm việc hỏi, và những người làm việc ở đó đã trả lời rằng người trong ảnh không phải là Stanislav Vusponski, người đã làm việc với họ… Anh thấy đấy, cấp trên của anh đã không lường trước được điều này, cũng như bản sơ đồ phòng làm việc của Mevit…

- Đây là những lời vu khống - Vusponski nhắc lại - Các ngài đã lừa dối tôi.

- Nếu anh cố tình không thú nhận thì buộc lòng chúng tôi phải dẫn Mevit Kliughe đến. Chúng tôi sẽ cho, anh gặp hắn. Evgeni Nicolaievich, anh cho người dẫn Mevit Kliughe đến đây.

- Không, không cần - Vusponski run rẩy.

- Anh sẽ nói thật chứ? - Đại tá Ktorov hỏi khi biết tên này đã bị dồn vào chân tường - Phủ nhận và giấu giếm để làm gì? Tất nhiên là đáng tiếc thật, tất cả mọi công việc đã được cấp trên của anh tính toán trước như việc tố giác Mevit và… Tôi khuyên anh nên thành thật. Nếu không, hoàn cảnh của anh nguy khốn thêm. Và nghĩ cho cùng thì anh liều mạng để làm gì cơ chứ? Anh nên nói tất cả sự thật…

Vusponski đưa ống tay áo lau mồ hôi trán.

- Vâng, thưa ngài đại tá - Cuối cùng hắn nói - Tôi hoàn toàn không ngờ. - Vusponski nhìn Ktorov vẻ cầu cứu - Nhưng trước hết, cho phép tôi được giải thích với các ngài…

- Không cần phải dài dòng - Ktorov nói - Và anh cũng chẳng cần phải kể ra đây những câu chuyện hoang đường mà Stak đã mớm trước cho anh. Quả anh được thiếu tá Stak phái đến đây chứ?

- Vâng, thưa đại tá.

- Anh nói đi, đến đây với nhiệm vụ gì? Gặp ai? Liên lạc với Hannover bằng cách nào?

Vusponski không nói ngay, hắn im lặng, vò đầu một lúc lâu. Cuối cùng, hắn yêu cầu cho hắn một điếu thuốc, rồi vừa hút thuốc, hắn vừa nói:

- Cấp trên của tôi dự định bằng cách tố giác Mevit, tôi sẽ lấy được lòng tin của các ngài. Sau đó, tôi sẽ tìm cách ở lại làm việc tại đây… Còn hiện giờ tất cả những gì tôi đã làm được phải viết thư báo về cho cấp trên của tôi theo địa chỉ…

- Theo địa chỉ của mẹ anh? - Phomin hỏi.

- Vâng, nhưng đó chỉ là bề ngoài… - Vusponski ngồi xuống, hắn cúi đầu lau mồ hôi, nói chậm rãi từng tiếng - Kế hoạch mà tôi đang tham gia tiến hành gọi là Aiatsu gọi tắt là A2X… Tôi sẽ nói tất cả những gì tôi biết.

- “Aiarsu” nghĩa là gì? - Ktorov hỏi.

- Thưa ngài đại tá, A2X có nghĩa là trong kế hoạch có hai điệp viên tham gia. Người thứ nhất là Mevit Kliughe và người thứ hai là tôi. Theo kế hoạch đã vạch sẵn, tôi sẽ tố giác Mevit, bằng cái đó lấy lòng tin của các ngài và tạo điều kiện xin làm việc ở đây. Theo tôi hiểu là như thế… về vai trò của mình trong ván cờ, Mevit hoàn toàn không hay biết gì.

- Kế hoạch hay đấy - Ktorov mỉm cười, nhưng cái tên gọi thì quá ư là quái dị. “Aiarsu” là một điển tích của truyện cổ Hy Lạp. Hai người bạn thân, hai vị anh hùng đã từng sống chết có nhau trong một đội quân chống lại quân Thổ, và đây là một biểu hiện mới của “Aiarsu”. Ở đây cũng có hai người cùng chiến đấu trên cùng một chiến tuyến, nhưng một người tìm cách bán người kia để giành thuận lợi cho mình… Bạn tốt đấy chứ? Vusponski, anh không nhận thấy rằng trong cái tên gọi của kế hoạch mà anh đang tiến hành đã cố ý chế giễu anh rồi hay sao?

- Thưa đại tá, tôi không biết thần thoại và lịch sử Hy Lạp, và đây là lần đầu tiên, nhờ đại tá, bây giờ tôi mới hiểu cái đó nghĩa là gì.

- Thế thì đó là một điều đáng tiếc Có thể nói phần đầu của kế hoạch A2X anh đã tiến hành có kết quả. Thế anh đã làm được những gì để tiến hành bước hai?

- Sáng thứ hai vừa rồi, tôi đã viết một bức thư báo cho cấp trên của tôi với nội dung như sau: “Mẹ, tất cả đều tốt lành. Hy vọng là không lâu nữa con sẽ có việc làm theo đúng nghề nghiệp. Lúc đó con sẽ về mang mẹ đến đây ở với con, Stanislav”. Đấy, ngài biết, có gì tôi nói nấy, tôi không giấu giếm gì cả. Mong ngài suy xét để cân nhắc sau này…

- Chúng tôi sẽ xét - Ktorov ngắt lời - Làm thế nào Stak có thể biết và tin được đó là báo cáo của anh?

- Stak biết nét chữ của tôi, thưa đại tá.

6

Nhìn thấy chiếc xe con đang lao nhanh về phía cổng, tên lính gác vội vàng chạy ra mở cửa và đứng nghiêm. Xe lao vào cổng rồi dừng lại, người lái xe nhảy xuống. Một người đàn ông đứng tuổi, cao, hơi gầy bước ra và đi thẳng lên cầu thang. Người phục vụ kính cẩn cúi chào, đỡ áo khoác và mũ của người đàn ông vừa đến. Bằng một dáng đi bệ vệ, người đó đến bên phòng, xô chiếc cửa gỗ sồi to nặng bước vào. Stak vội vàng đứng dậy chào khách.

- Xin chào, Edvat! Anh sống thế nào? - Người mới đến chào hỏi và giơ tay ra bắt.

- Cảm ơn, thưa ngài! - Stak đứng nghiêm, chờ khách ngồi xuống trước nhưng người mới đến không ngồi mà đi đi lại lại trong phòng với bước đi của một vận động viên thể thao từng trải. Với mái tóc cắt ngắn đã điểm bạc, cặp mắt xanh xám, cặp kính to và cái cằm thẳng, Stewart giống một giáo sư hơn là một vị tướng. Hắn mặc bộ quần áo vét màu xám may rộng, trông rất hợp.

- Thưa ngài, ngài dùng một cốc sâm banh chứ ạ? - Stak hỏi với vẻ khúm núm.

- Sẵn sàng!

Thiếu tá Stak mở chiếc tủ lạnh nằm khuất sau giá sách.

- Anh có loại sâm banh ngon đấy - Stewart nói sau khi đã uống cạn cốc rượu.

- Tôi đã để dành từ trước chiến tranh. Bảo quản tốt. Tôi đã mua nó cùng với ngôi nhà này, của công tước Stolx.

- Nhân tiện đi Berlin, tôi tranh thủ ghé qua chỗ anh, thời gian rất ít. Bây giờ anh hãy báo cáo tình hình tiến triển kế hoạch “Aiarsu” ra sao.

Mặc dù đã chuẩn bị tinh thần cho cuộc nói chuyện không lấy gì làm phấn khởi lắm này với Stewart từ lâu, giờ đây Stak không thể không hồi hộp khi nói về quá trình tiến hành kế hoạch và những tình huống khó khăn không lường trước được. Không biết vì sao, đã lâu hắn không nhận được bản báo cáo nào của Vusponski, mặc dù thời gian đầu mọi việc đã được tiến hành một cách thuận lợi và có kết quả. Hắn có cảm tưởng rằng cơ quan tình báo Nga đã cắn câu với cái mồi Mevit.

Stewart ngồi im chăm chú nghe. Chỉ có tiếng gõ đều đều của mấy ngón tay khô dài lên mặt thành ghế nói lên rằng hắn đang bực mình. Khi nghe Stak nói rằng một nhân viên tình báo Nga đã vượt biên giới đến nhà Mevit, đánh cắp tài liệu và sau đó còn đến tận sở chỉ huy, Stewart, một người luôn bình tĩnh, lãnh đạm, đã không kìm nổi tức giận, quát:

- Thế thì có quỷ mới biết được ở đây các anh làm gì! Kế hoạch có thể bị phá sản vì một nguyên nhân nào đó, cái đó tôi hiểu. Nhưng còn việc để cho một thằng Nga đến đây và lọt vào tận sở chỉ huy rồi vượt biên giới trở về an toàn thì… Cái đó không thể tha thứ được, thưa thiếu tá. Tôi bắt đầu nghi ngờ về khả năng của anh. Thật đáng xấu hổ! Không lẽ tôi đã chọn nhầm người đến mức như vậy? Giờ đây, tôi cảm thấy khó xử vô cùng. Vừa rồi đô đốc có mời tôi đến và chỉ thị cho tôi là bằng mọi cách kiểm tra lại báo cáo của ông tùy viên quân sự ở Moscow về bản thiết kế “X”. Thế mà các anh thì cứ giẫm chân tại chỗ…

Stak ngồi im, hết bật rồi lại tắt chiếc máy lửa trong tay.

- Thôi được - Stewart hạ giọng - Tôi hy vọng rồi đây anh sẽ không chịu ngồi khoanh tay. Anh đã chuẩn bị kế hoạch khác rồi chứ?

- Vâng, đúng thế, thưa ngài - Stak đứng phắt dậy. Thế là thoát! - Xin ngài cho phép tôi được trình bày bản kế hoạch “Gladiato” mà tôi đặt rất nhiều hy vọng. Theo kế khoạch đổ, Liutse sẽ tìm mọi cách lọt vào phòng thiết kế kỹ thuật để điều tra và thu thập tài liệu. Liutse sẽ có quyền tự do hành động như tìm cách lợi dụng, mua chuộc một số nhân viên làm việc ở phòng. Tất cả các điệp viên đang hoạt động ở Enburg sẽ được điều đến để hoạt động, tổ chức những vụ phá hoại nhằm đánh lạc hướng điều tra của cơ quan phản gián Liên Xô để che chở cho Kliughe. Để giành thắng lợi cuối cùng, có thể sẽ phải hy sinh một số điệp viên loại nhỏ, nhưng đó chỉ là bỏ con tép để bắt con tôm thôi ạ.

- Anh tin là Liutse có thể làm được việc đó? - Stewart hỏi với vẻ nghiêm khắc.

- Vâng. Không ai nghi ngờ khả năng của hắn. Còn tiểu sử của hắn thì, như ngài biết, không thể chê vào đâu được. Hắn đã lập nhiều chiến công, tất nhiên là cho nước Đức. Liutse lại là đại diện của tổ chức “Huân chương đen” trước kia. Hơn nữa hắn là một người có chí phục thù, một tên cuồng tín, kiên quyết chống chủ nghĩa cộng sản.

- Kế hoạch “Gladiato” không thể loại trừ những phương án tác chiến khác, nhưng cái đó tôi hy vọng anh sẽ báo cáo với tôi sau - Tướng Stewart đứng dậy - Theo yêu cầu của anh, tôi đã chỉ thị điều “Losman” đến. Tôi tin là hắn đã được giao nhiệm vụ. Thiếu tá, tôi báo trước để anh biết, nếu kế hoạch này thất bại thì anh sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm. Còn bây giờ, trước lúc anh mời tôi ăn cơm, tôi sẽ đi dạo một vòng xung quanh biệt thự. Ăn xong, tôi sẽ nghỉ một lúc rồi lên đường…

Bữa cơm thịnh soạn và mấy cốc sâm banh ngon đã làm Stewart sảng khoái. Hắn nói đùa luôn miệng và sau đó, đã không từ chối khi Stak cho người đặt lên chiếc xe con của hắn một thùng sâm banh hảo hạng. “Thế là tai qua nạn khỏi” - Stak thở phào nhẹ nhõm nhìn theo chiếc xe Stewart đang xa dần.

CHƯƠNG VIII

1

Hai viên thuốc ngủ đã làm tròn bổn phận của chúng. Liutse đã ngủ một giấc say. Lotta đi làm về lúc nào hắn cũng không biết. Hắn mặc vội quần áo và ra đi. Đến cửa phòng Lotta, hắn dừng lại một phút nghe ngóng xem cô ta đã dậy chưa. Trong phòng im lặng. “Thế càng tốt” - Hắn nhủ thầm rồi đi ra phố.

Ở bến taxi vào giờ này hầu như không có khách. Mấy người lái xe ngồi chờ khách trong ca-bin, mắt lim dim. Chọn một chiếc xe mới nhất và không thèm hỏi han, Liutse mở cửa ngồi vào ghế sau. Người lái xe quay lại:

- Ông đến đâu?

- Phố Seneber.

Chiếc xe rồ máy rồi lao đi. Đường gồ ghề, lởm chởm những chỗ hỏng vừa chữa lại. Liutse ngồi đếm và xác định từng ổ gà mỗi lần chiếc xe chồm lên.

Ra đến ngoại thành, hắn xuống xe, trả tiền và quyết định đi bộ nốt quãng đường còn lại. Seneber là vùng ngoại ô thành phố không bị chiến tranh tàn phá. Ở đây, mắt sẽ không phải nhìn thấy những cảnh tàn phá quen thuộc. Những ngôi nhà thuộc trung tâm chế tạo vũ khí mà trong thời gian chiến tranh đã từng cung cấp vũ khí cho cả châu Âu vẫn nguyên vẹn. Bên cạnh những ngôi nhà đó là nhà máy sản xuất các loại xe trẻ con. Liutse đến một quảng trường hẹp rồi đến góc phố có treo tấm biển đỏ với hàng chữ “Công ty Kramer và con trai”, lập tức Liutse nhìn thấy người hắn đang tìm gặp. Kramer lơ đãng nhìn về phía hắn rồi lại lúi húi sửa xe. Thong thả bước về phía Kramer, và khi chỉ còn cách hai bước, Liutse lên tiếng:

- Kark, chào anh.

Kramer quay lại, cặp mắt xanh xanh của hắn trợn tròn với vẻ ngạc nhiên và sung sướng khi thấy người bạn cũ gặp hắn một cách niềm nở và cởi mở như vậy.

- Cơn gió nào đã đưa anh đến đây thế? Thế mà tôi cứ đinh ninh là hiện giờ anh đang ở phương Tây cơ đấy - Kramer nói.

- Ôi, một lúc nói thế nào hết được, và anh đừng làm ầm ĩ lên thế. - Liutse quay sang nhìn chiếc xe - Anh còn định đánh vật bao lâu nữa với cái của nợ này?

- Không sao, công việc ở đây cũng nhàn hạ, chằng có gì - Kramer đưa mấy ngón tay dính đầy dầu mỡ gõ gõ vào cửa hiệu. Từ trong nhà, một chú bé chạy ra - Con trai đầu của tôi đấy - Kramer giới thiệu với vẻ tự hào - Con làm một mình nhé, hôm nay bố có khách.

- Vâng ạ.

Kramer quàng tay qua lưng Liutse và cả hai cùng đi.

- Anh chưa quên đường đấy chứ?

- Quên thế nào được! Tôi nhớ lắm, sau chỗ rẽ là nhà anh rồi.

- Đúng đấy. Anh nhớ dai thật. Đấy, chúng ta đến nơi rồi - Kramer mở cửa mời khách vào.

- Các anh gặp may đấy. Tất cả vẫn như cũ, còn nguyên vẹn cả. Ôi chiếc xe hơi ấy bây giờ vẫn còn…

Cả hai bước theo chiếc thang gác nhỏ, sạch sẽ, lên tầng hai.

- Lidi, em xem này - Kramer gọi to và đứng ra một bên nhường cho Liutse bước vào trước.

- Anh ở đây ư? Ở Đông Đức ư? Thật không ngờ! - Người đàn bà vung tay reo lên - Lại có lòng tốt đến thăm chúng tôi ở cái xó xỉnh Genebert này nữa, thật quý hóa quá. Xin mời vào.

Vài phút sau, những chiếc cốc pha lê trong suốt cùng với một chai rượu nho màu hồng nhạt đã được bày biện một cách tử tế trên bàn. Sau những lời thăm sức khỏe, gia đình, Lidi mượn cớ bận việc đi vào nhà trong. Đợi Lidi đi khỏi, Liutse nhìn Kramer, hỏi:

- Chắc anh hiểu tôi đến đây không phải chỉ để gặp anh, mặc dù từ lâu tôi ao ước được gặp lại anh. Tôi đến Enburg có tí việc, tất nhiên là việc có liên quan đến buôn bán. Để làm được việc đó, hiện giờ tôi cần một chỗ làm việc chính thức. Chỗ tạm thời thì có. Cái quan trọng hiện giờ là việc làm… Anh có thể giúp tôi chứ?

Kark không trả lời ngay, sau một lúc suy nghĩ, hắn nói:

- Thật tình tôi không muốn biết anh đến đây có việc gì và định sống ở đây ra sao. Đối với những người xung quanh thì tốt hơn là chúng ta cứ làm như anh không biết tôi và tôi không hề quen anh. Còn việc làm? Cái đó không khó lắm. Tôi đang chuẩn bị sửa chữa một trạm tiếp xăng dầu trên tuyến đường Enburg - Berlin, nếu anh muốn, tôi cho anh làm thầu khoán ở đấy. Thỉnh thoảng một tuần vài lần tôi đến kiểm tra. Công việc của anh là tổ chức và quản lý. Thế nào, anh bằng lòng chứ?

- Thế thì tốt lắm. Cảm ơn anh! Nhưng để khỏi có những sự rắc rối không cần thiết, tôi đề nghị anh ngay hôm nay phải gửi cho tờ báo Morgen Blat một bản tin rao vặt với nội dung là anh cần một kỹ sư xây dựng trong một thời gian ngắn. Và, nếu như ngày mai cái tin đó được đăng trên tờ báo thì tôi sẽ đến với mọi giấy tờ cần thiết, và việc ký hợp đồng, chúng ta sẽ để ngày kia. Anh nên nhớ rằng, tôi, người mà anh quen thân trước kia, đã chết. Người đó hiện giờ không còn nữa. Chỉ có Mars Liutse. Anh hiểu chứ? Cũng cần nói với Lidi là phải giữ mồm giữ miệng.

- Tất nhiên. Nhất là khi cái đó còn liên quan đến những quyền lợi của tôi.

- Kark này, chắc anh quen hết tất cả các chủ xe ở vùng này. Anh thuê hộ tôi một chiếc xe. Bao nhiêu tiền cũng được. Được chứ?

- Khó đấy, nhưng không phải là không thuê được - Kramer đáp - ít ra cũng phải một trăm mark một tuần.

- Không sao. Tôi có tiền.

- Nếu anh thích, tôi sẽ cho anh thuê chiếc xe của tôi. Nó tốt lắm, săm, lốp mới nguyên, máy cũng thế.

- Trời ơi! Thế thì còn gì bằng.

Sau khi làm xong các giấy tờ, thủ tục cần thiết cho việc thuê mượn xe, Liutse và Kramer đến tòa soạn tờ báo Morgen Blat để nhờ đăng cái tin rao vặt kìa. Từ tòa soạn, Liutse lái xe về nhà một mình.

Kramer không nói dối, chiếc xe của hắn quả còn tốt lắm. Liutse cảm thấy hài lòng về những công việc mà hắn đã làm được trong ngày, Hắn thầm nhủ: “Những người bạn chân chính thì bao giờ cũng là bạn tốt”.

Tối hôm ấy Liutse ở nhà, hắn quyết định nghỉ ngơi để tờ mờ sáng mai sẽ đến công ty xây dựng mà Kramer đã giới thiệu. Thế là đâu vào đấy, giờ đây hắn đã có thể ẩn náu đáng tin cậy.

Không đợi đến lúc Lotta đi làm về, Liutse ngả mình xuống giường. Hắn tin rằng hôm nay không cần thuốc ngủ, hắn cũng ngủ say như chết vì bao nhiêu lo lắng, băn khoăn ban đầu bây giờ không còn nữa.

2

- Dẫn người bị bắt vào đây.

Phomin cảm thấy Mevit có vẻ tươi tỉnh hơn, bộ râu quai nón đã được cạo nhẵn.

Thong thả lấy trong tủ ra một tập tài liệu, Phomin để phía phải mình, cạnh Mevit. Mevit nhổm dậy nói:

- Tôi thấy những tài liệu này quen quen - Hắn cười - Cơ quan phản gián của các ông, theo tôi, làm việc không đến nỗi…

- Cảm ơn, ông quá khen. Nghĩa là chúng tôi cũng có thể làm được một việc gì đó?

- Đúng thế, đúng thế! - Mevit nói tiếp - Đã có một thời chúng tôi cho rằng chúng tôi là những người thông minh và mạnh hơn cả. Nhưng sau đó… sau đó, khi tôi được điều đến làm việc ở bộ chỉ huy các lực lượng bộ binh, được gặp một sĩ quan cao cấp của trung tâm tình báo Đức, tôi mới dần dần hiểu ra rằng không phải như thế. Trong một lần nói chuyện thân mật, người sĩ quan cao cấp ấy đã nói cho tôi biết rằng mấy tháng sau khi tấn công Liên Xô, Hitler đã phải thú nhận rằng cục tình báo Đức đã đánh giá sai lầm về tiềm lực kinh tế, quốc phòng của nước này. Nhưng Hitler bao giờ cũng cho rằng quân đội của hắn mạnh hơn nên đã cho tấn công và…

- Mevit, thế thì bản sao bức thư mà tôi đã tìm thấy trong ngăn kéo của ông có phải gửi cho người sĩ quan ông vừa nói đó không?

- Cái gì? - Mevit chồm dậy như người bị điện giật - Ngài đã đến nhà tôi? - Đơn giản, dễ dàng như một cuộc du ngoạn thế ư?

- Vâng, và như ông đã thấy, bây giờ tôi lại ngồi đây với ông. Nhân tiện, tôi chuyển lời hỏi thăm sức khỏe của cô Elza đến ông nữa. Thật là một cô gái cẩn thận! Cô ta còn gửi quà đến cho ông nữa cơ đấy. Cô Algnie, thư ký của ngài Stak, cũng không quên nhờ tôi chuyển lời hỏi thăm tới ông…

- Thật tôi không hiểu gì cả. Không lẽ họ đều là người của các ngài?

- Ông trả lời câu hỏi của tôi đi chứ? Đó là bức thư gửi cho người bạn kia của ông phải không? Ông ta…

Không đợi Phomin hỏi hết câu, Mevit đáp:

- Với công tước Fridrit Von Gebaus, một nhân vật cao cấp của cơ quan phản gián “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông”, tôi quen từ năm 1941, lúc tôi vừa đặt chân đến công tác ở Bendlestrasse. Lúc ấy tôi cung cấp cho ông ta một số tin, sau khi từ Ba Lan về, chúng tôi liên lạc với nhau. Nhờ sự giúp đỡ tận tình và giấy giới thiệu của Fridrit, tôi đã sống lại, sống với cái tên mới: Kliughe - Mevit cố mỉm cười. Hắn muốn biết sự thành thật của hắn có gây ấn tượng gì đối với Phomin không. Phomin gật đầu, ra hiệu tiếp tục - Ba tháng trước khi chiến tranh kết thúc, chúng tôi mất liên lạc với nhau, nhưng một thời gian sau, Gebaus viết thư mời tôi đến chơi…

- Anh có đến không?

- Tôi đã đến gặp ông ta tại khách sạn “Adelon mới” ở Munich. Chúng tôi đã gặp nhau, nói chuyện thân mật như những người bạn tri kỷ. Vì là bạn thân, công tước cho tôi biết, rằng tướng Helen, cấp trên của công tước từ năm 1941, đã tự thảo ra một kế hoạch nhằm rút một phần nhân viên và các tài liệu lưu trữ tối quan trọng để đưa vào hoạt động bí mật với hy vọng sau này sẽ phục hồi cục tình báo Đức lúc đó đang có nguy cơ bị tiêu diệt. Kế hoạch đó đã được bắt đầu thực hiện từ tháng sáu năm 1945, với sự giúp đỡ và che chở của cục tình báo trung ương Mỹ.

“Bây giờ mày mới bắt đầu nói thật đấy” - Phomin thầm nghĩ với vẻ hài lòng. Mevit không còn đóng vai một tên lính mới trong làng tình báo, một đại tá thơ ngây vừa bị lừa dối nữa.

- Cuộc gặp gỡ đó có mục đích gì?

- Công tước đề nghị tôi bỏ nghề làm báo để đến làm cố vấn về các vấn đề Ba Lan cho ông ta ở Munich. Tôi đã chấp nhận đề nghị của ông ta và sau đó đã cho ông ta biết sự cộng tác của tôi với cục tình báo Anh. Biết được điều đó, công tước đã tỏ ra sung sướng và nói rằng tôi cứ tiếp tục cộng tác với cục tình báo Anh, vì cái đó không những không có hại cho công việc của tôi sắp tới, mà ngược lại, còn rất có lợi, mặc dù hiện giờ cơ quan của ông ta đang dựa vào Mỹ.

- Công tước còn đề nghị với ông gì nữa không? - Phomin vừa lật tìm mấy bản sao các báo cáo của Mevit, vừa hỏi - Hãy cố gắng nói thật tỉ mỉ mọi vấn đề để sau này khỏi phải nhắc lại.

- Trời ơi! Tôi đã khai tỉ mỉ với ngài, không bỏ qua một chi tiết, dù là nhỏ nhặt nhất - Mevit vội vàng nói như van lơn - Gebaus chỉ thị cho tôi phải tuyển chọn những người trước kia có tham gia các quân chủng của quân đội Hitler để đào tạo và huấn luyện thành điệp viên mà bây giờ tôi đang phục vụ cho Stak.

- Và ông chống lại hắn? Ai, ài, ài. Ông thật không biết điều tí nào… Thế ông đã chọn cho công tước những ai?

- Người trông coi biệt thự của Stak là Siske Anber, một sĩ quan cũ của sư đoàn SS “Cái đầu lâu”, một bộ phận của nó đã từng bảo vệ trại tập trung của Darsekhauzen. Theo những tài liệu của tôi thì Siske Anber trước kia từng tham gia các vụ giết người hàng loạt trong các trại tập trung, đã từng sống nhiều ở Enburg. Một người nữa là người trồng vườn của Stak, có tên Miller Otto, trước kia là quan chức tại một ga xe lửa, trong thời gian chiến tranh đã từng toàn quyền chịu trách nhiệm một tuyến đường sắt quan trọng ở phía Nam nước Nga. Theo tôi biết thì hiện nay gia đình ông ta đang sống ở Stendan… Sau này ngài sẽ lưu ý đến những lời khai báo thành thật của tôi chứ?

Phomin không trả lời, hỏi tiếp:

- Bây giờ ông hãy cho tôi biết những nhân viên của cơ quan tình báo Helen, kể cả những người có liên quan gián tiếp với nó. Và một vấn đề quan trọng nữa, bằng cách nào ông đã chụp được ảnh chiếc xe tăng mới của chúng tôi?

- Những gì có liên quan đến câu hỏi thứ nhất thì ngoài công tước Gebaus ra, tôi không biết ai cả. Tất cả các nhân viên của cơ quan tình báo Helen đều hoạt động độc lập và hoàn toàn không biết nhau.

Cửa mở, Ktorov bước vào. Phomin đứng dậy bắt tay đại tá. Mevit cũng đứng dậy theo.

- Chào ông, ông cứ ngồi - Nói rồi đại tá quay sang hỏi Phomin - Sắp xong chưa?

- Thưa đại tá, chỉ còn một vấn đề nữa thôi ạ.

- Thế thì tiếp tục đi - Đại tá ngồi xuống. Phomin trao cho ông tập tài liệu.

- Tôi nghe ông, nói tiếp đi - Phomin quay sang nói với Mevit.

- Đây là trường hợp mà tôi không muốn nói ra bởi vì nó có liên quan đến một cô gái.

- Vớ vẩn - Phomin ngắt lời - Nếu cô ta đồng ý làm việc cho ông thì cô ta phải biết trách nhiệm của việc mình làm…

- Xin lỗi. Nhưng thực tế chuyện, đã xảy ra như thế này. Lần ấy, vào một ngày tháng hai, trong lúc đang trên đường về thành phố, tôi thấy một đoàn xe tăng gần Vansleben. Tôi đã tìm cách làm quen với một cô gái tên là Urzula Sumakher. Cô này lúc ấy đang phục vụ ở một nhà ăn sĩ quan. Cô Urzula xinh đẹp đã tìm cách làm quen với một chiến sĩ lái xe tăng. Và thế là đối với cô ta, việc chui vào xe tăng cũng dễ dàng, đơn giản như… xin lỗi, như lên giường vậy. Sau đó cô ta trao cho tôi chiếc túi da có gắn chiếc máy ảnh cỡ nhỏ và nhận ở tôi một món quà. Thế thôi. Từ đó đến nay tôi không gặp cô ta nữa.

- Grigori Vasilevich, tôi kết thúc rồi đấy - Phomin nói - Anh có hỏi gì không?

- Không.

3

Việc tìm mua những vật liệu xây dựng ở thành phố không dễ dàng, đơn giản như Liutse nghĩ. Hắn đã đi hết công ty này sang công ty nọ, cuối cùng mới tìm được chỗ người ta đồng ý bán cho hắn một ít với giá cắt cổ: Ngoài số tiền mà Kramer đưa cho, hắn phải bỏ thêm một số tiền túi khá lớn. Nhưng cái đó đối với hắn chẳng có gì đáng ngại. Cái quan trọng giờ đây là hắn có việc làm. Hơn nữa cái công việc thầu khoán sẽ tạo điều kiện cho hắn hoạt động. Khi vạch kế hoạch đột nhập Đông Đức, Liutse và Stak đã không ngờ rằng mọi việc lại thuận lợi như thế. Bây giờ thì hắn có thể để toàn tâm toàn trí cho công việc.

Mấy ngày liền, Liutse ngồi thu mình sau những bức tường đổ nát gần phòng thiết kế kỹ thuật, dùng ống nhòm quan sát và phán đoán. Hắn chú ý đến một cái tháp tròn của cái giếng ở góc sân. “Từ cái giếng kia, nhất thiết phải có một lối thông - Liutse suy tính - Nó phải được nối liền với một hệ thống cống ngầm” - Liutse đưa ống kính tìm khắp và hắn nhìn thấy một miệng giếng tương tự trên một đường phố gần đấy. Tối đến, Liutse tìm cách chui xuống và tất cả những gì hắn nhìn được đã chứng minh rằng dự đoán của hẳn là đúng. Ở chỗ đường hầm nối liền với hệ thống giếng có chắn bằng những thanh sắt to. Nhưng cái đó không làm cho hằn lo, hắn đã có cách cắt. Và lúc đó…

“Cứ hai giờ đổi gác một lần, như thế, cứ đột nhập vào phòng làm việc vào lúc đổi gác và thủ tiêu người gác - Liutse suy tính, đầu hắn căng ra với bao nhiêu dự tính, phương án - Dù sao thì trong khoảng thời gian đó, mình có thể đánh cắp một số tài liệu. Điều quan trọng hiện giờ là phải xác định được tài liệu để ở phòng nào, ở phòng làm việc hay trong các két sắt của phòng bảo mật? Và có hệ thống báo động tự động không? cần phải nhanh chóng tìm cách làm quen với một người nào đó trong phòng…

Và hắn nghĩ đến việc nên chọn ai.

Hắn chú ý đến một thanh niên trẻ khoảng hai mươi lăm tuổi, thường vẫn đến phòng làm việc trên chiếc xe con cũ, kiểu DKV. Liutse nhận thấy người thanh niên đó thường hay nhìn xuống cốp xe, đưa tay gõ gõ với vẻ lo lắng. Liutse giả vờ đi ngang và biết chắc rằng lốp xe của anh ta đã quá cũ, mòn vẹt. Đợi hết giờ làm việc, Liutse đánh xe đến chờ ở Berlingnestrasse, con đường các nhân viên của phòng thiết kế vẫn thường đi về. Đợi cho chiếc xe của người thanh niên vượt lên trước một quãng, hắn lái xe theo sau. Đến cuối phố, “anh chàng đi săn” - thấy anh thanh niên đội chiếc mũ có cắm lông chim, Liutse đặt cho anh ta cái biệt hiệu như thế - cho xe dừng lại bên cạnh một cửa hàng thực phẩm, vào mua một thứ gì đó, quay ra và cho xe đi tiếp. Liutse vẫn lái xe theo sau cho đến lúc chiếc xe của người thanh niên vượt qua sông về nhà. Kế hoạch làm quen với anh ta dần hình thành trong đầu Liutse. Hắn cho xe quay lại và tìm kiếm khắp nơi, cuối cùng đến một cửa hàng mua được một đôi lốp mới với giá cắt cổ.

“Bây giờ chỉ còn chờ dịp” - Liutse nghĩ thế và đi kiểm tra lại một số địa chỉ liên lạc mà Stak vừa báo cho hắn biết.

4

Trong phòng giờ đây chỉ còn lại Phomin và đại tá Ktorov.

- Theo tôi thì Mevit cũng chỉ biết đến thế - Ktorov nói - Hắn ta đã cố gắng nói hết những điều cơ bản và chính hắn cũng sợ nhầm nữa. Hắn rất muốn tỏ ra biết lập công chuộc tội. Bọn Anh không ngờ đã cho ta một “món quà” quý như thế. Tôi cho rằng cơ quan tình báo Anh đã đánh hơi được việc Mevit làm vật hy sinh trong kế hoạch này. Đó chính là kế “đổi cái đầu đau, lấy cái đầu lành” của chúng.

- Nhưng chúng cũng đang phải đau đầu với Vusponski.

- Vusponski, đồng chí đại úy ạ, tuy không là tốt đen nhưng cũng không phải là nhân vật chính trong kế hoạch này. Cái khó nhất hiện giờ là chúng ta không hề biết một tí gì về Stak ngoài việc hắn là một đối thủ đáng gờm và đang tấn công một mục tiêu của ta. Cần phải tìm cách đối phó kịp thời. Về Gebaus, anh phải bắt Mevit nói một số chi tiết nữa, nhất là các đặc điểm, thói quen của hắn. Có gì, anh xin chỉ thị ở bộ. Phải đặc biệt chú ý tới những hoạt động của các điệp viên cơ quan tình báo Helen, về các chi tiết cụ thể của vấn đề này, chúng ta sẽ họp bàn vào ngày mai. Cùng với những nhiệm vụ trên, anh phải kết thúc hỏi cung Vusponski. Có một chi tiết mới đáng chú ý. Hôm qua, trong lúc khám nghiệm, bác sĩ của chúng ta vừa phát hiện trên vai trái của Vusponski có một vết sẹo nhỏ. Tôi cho rằng vết sẹo đó có liên quan tới việc trước kia Vusponski là sĩ quan SS. Bản nhận xét của bác sĩ sẽ đưa cho anh sau.

- Với Vusponski, tôi có một dự định sẽ làm như sau: Tôi sẽ cho chụp ảnh hắn ta và nói rằng sẽ gửi các tấm ảnh đó cho các báo Ba Lan để mọi người nhận dạng. Tôi nghĩ rằng cách đó sẽ có tác động đến tâm lý của hắn.

- Anh cố hỏi xem, À, còn cái này nữa - Ktorov quay lại nói khi ông đã đứng ở ngưỡng cửa - Anh hãy mời kỹ sư Denisov đến đây hoặc đến chỗ làm việc của anh ấy, báo cho anh ấy biết rằng hiện nay cục tình báo Anh đang chú ý đến phòng thiết kế kỹ thuật nói chung và các nhân viên làm việc trong phòng, mà đặc biệt là anh ấy nói riêng. Anh cứ nói thẳng với họ như thế để họ cảnh giác, thận trọng hơn. Nhất là Denisov. Có thể có khiêu khích. Không được ai trong số họ ra khỏi phạm vi thành phố. Họ đang sống ở phòng tổ chức ủy ban quân quản chứ? Anh hãy cho kiểm tra những người xung quanh, kể cả lái xe, phục vụ… Còn về cô gái Urzula Sumakher, anh hãy báo ngay cho các đồng chí công an ở Vanslaben biết, yêu cầu họ thẩm tra cô gái này và tìm cho ra anh chàng lái xe tăng đa tình nọ.

Liutse đã tìm được ngôi nhà hắn cần. Một cô bé khoảng chừng mười tuổi ra mở cửa cho hẳn.

- Ngài Kenler có nhà không cháu? - Liutse hỏi.

- Thưa ông, bác Stephan không có nhà ạ, nhưng tí nữa chắc bác về. Nếu ông muốn, xin mời ông vào nhà trong ngồi chơi ạ.

Liutse đưa tay xoa đầu cô bé rồi bước vào phòng

- Mời ông vào trong này - Cô bé dẫn Liutse vào một căn phòng nhỏ, gọn đẹp và sang trọng - Mời ông ngồi - Nói rồi cô bé bắt chước một người lớn nào đấy trong nhà, đưa lại chỗ Liutse một tập họa báo và đi ra.

Liutse lật giở mấy quyển họa báo ra xem. Khoảng nửa giờ sau, cửa mở, từ ngoài vọng vào tiếng nói nhí nhảnh của cô bé:

- Bác Stephan, có một người đến tìm bác. Cháu đã mời ông ta vào phòng.

- Cháu của bác giỏi lắm, Lu ạ. Bác biết là cháu chẳng bao giờ làm xấu mặt bác mà. Lạ thật, ai có thể đến nhà mình nhỉ? - Nói câu ấy, Stephan, một người cao to, dáng nặng nề mở cửa bước vào phòng. Vừa nhìn thấy người khách, ông ta chau mày hỏi - Hình như chúng ta chưa gặp nhau bao giờ. Ông cần gì?

- Kenler, chào ông! - Liutse đứng dậy - Bác Bốp có gửi lời chào ông - Hạ giọng gần như thì thầm, hắn nói thêm - “Dulken”…

Chủ nhà nhìn người khách với vẻ dò xét rồi kéo dài giọng:

- Chào ông. Cám ơn ông đã mang tới tôi lời hỏi thăm của Bác Bốp! Bác Bốp dạo này có được khỏe không?

- Không sao, vẫn khỏe. Không có ai ngoai cô bé trong nhà này chứ? Ta có thể nói chuyện tiếp ở đây?

- Vâng. Trong nhà không có ai ngoài con cháu gái của tôi. Ông cứ nói tiếp đi.

- Kenler, từ giờ phút này, tôi là chỉ huy của ông. Ông có nhiệm vụ thi hành mọi chỉ thị và mệnh lệnh của tôi. Rõ chứ?

- Xin tuân lệnh! - Kenler đứng nghiêm theo kiểu quân sự - Xin lỗi, ngài là…

- Liutse, Mars Liutse… Ông vẫn đang làm việc ở chỗ cũ đấy chứ?

- Vâng, vẫn ở trạm điều vận xe của ủy ban quân quản Liên Xô.

- Tôi đang muốn biết điều đó. Hiện nay trạm điều vận thường điều xe cho ai?

- Xe của trạm phần lớn là xe chạy công tác, người ta điều đi đâu thì đi đấy. Hay cụ thể hơn, phần lớn số xe được điều cho các cơ quan thương mại quân sự, cho câu lạc bộ sĩ quan, cho các vùng công nghiệp và một số căn cứ quân sự. Có lẽ chỉ thế. Các sĩ quan của Ủy ban quân quản có xe riêng, không dùng xe của trạm. Kể ra thỉnh thoảng chúng tôi cũng phải lái xe cho những người đến công tác ở ủy ban…

- Hượm đã - Liutse giơ tay - Thế có bao giờ ông được nghe cái tên Denisov không? Người đó từ Moscow đến.

- Kỹ sư Denisov? Tôi biết, đã mấy lần tôi lái xe cho anh ta. Thường đi với anh ấy là Victor, già hơn một tí. Tôi vừa lái xe cho họ sáng hôm qua.

- Thế thì anh hãy kể tỉ mỉ những gì anh biết về Denisov?

- Cũng như những người Nga khác, Denisov rất lịch sự, hiếu kỳ và rộng rãi, rất hay mời tôi thuốc lá. Anh ta biết khá thành thạo tiếng Đức. Có thể nói chuyện thoải mái. Bề ngoài à? Cao, vai rộng, còn trẻ - “Dulken” im lặng một lúc, suy nghĩ rồi nói tiếp - Tóm lại là một thanh niên đẹp trai; dễ cảm. Đấy, chỉ có thế.

- Denisov có hay la cà ở các quán cà phê, có thích đàn bà không? Ông cho tôi biết vấn đề đó.

- Thường thì bọn họ ăn trưa ở khách sạn, câu lạc bộ sĩ quan. Tôi chưa thấy họ uống rượu bao giờ; chỉ có một hôm tôi chở anh ta đến cửa hàng mua mấy chai rượu nho. Hôm qua Denisov hỏi tôi Leipzig cách đây xa lắm không. Theo tôi biết thì chủ nhật tới anh ta sẽ đi tham quan thành phố đó.

- Anh ta sẽ đi bằng xe của anh chứ?

- Không. Thường những chuyến đi như thế người ta dùng ô tô buýt.

- Anh có cách nào chụp được một tấm ảnh của Denisov không?

- Tôi cũng võ vẽ nghề ảnh đôi chút Có máy nhưng nghiệp dư thôi.

- Mấy giờ anh đi làm?

- Các cơ quan quân quản của Liên Xô ở đây bắt đầu làm việc từ chín giờ. Nhưng vì phải sửa sang chuẩn bị mọi thứ nên bao giờ tôi cũng đến trạm điều vận lúc tám giờ.

- Thế thì sáng mai, bảy rưỡi tôi sẽ chờ anh ở góc phố cạnh cửa hàng quân đội. Theo tôi biết, chỗ đó gần trạm điều vận của anh. Ở đấy, tôi sẽ giao cho anh một chiếc máy ảnh loại nhỏ. Với chiếc máy ảnh ấy, anh sẽ dễ dàng bí mật chụp ảnh Denisov và những người cùng đi với hắn. Cái đó rất cần cho chúng ta. Anh cố gắng làm sao để được thường xuyên lái cho “các đồng chí đó”, đặc biệt là Denisov.

- Nhưng cái đó đâu có thuộc vào tôi.

- Thì tôi đã bảo anh tìm cách mà lại. Anh hãy cố làm thật tốt, người ta tín nhiệm thì rồi người ta sẽ thích cho anh lái. Phải cố gắng ghi nhớ những gì anh thấy. Rất tiếc là anh không biết tiếng Nga. Nếu từ giờ đến chủ nhật, anh không chụp được ảnh Denisov thì có thể anh phải theo họ đến Leipzig. Nhưng thôi, cái đó ta bàn sau. Đây, năm trăm mark, anh cầm lấy, sau tôi sẽ đưa thêm.

- Cảm ơn anh, Liutse! - Kenler sung sướng nói - Tôi sẽ làm tất cả mọi việc.

- Thôi chào anh. Không cần tiễn. Tôi sẽ tự tìm được đường.

“Với “Dulken” thế là đâu vào đấy - Liutse vừa rảo bước trên đường phố vừa nghĩ. - Và nếu chủ nhật tới, Denisov đến Leipzig tham quan thì mình phải thuyết phục Lotta đi theo để làm quen với hắn. Chỉ cần làm quen thôi, còn sau đó… Mà “Dulken” cũng khá đấy, hắn là một tay biết sẵn sàng làm việc. Nghĩa là tạm thời mọi cái đều ổn. Nhưng dù sao, một mình kể cũng vất vả. Theo kế hoạch, hôm nay Paun sẽ phải đến. Hắn sẽ gánh đỡ cho mình một phần. Mình phải xem có thể hắn đã đến và đang chờ mình”.

Quán cà phê đầy người. Khazer ngồi quay lưng về phía cửa ra vào nhưng qua chiếc gương lớn trên tường, hắn nhìn rõ Liutse đang ngồi một mình bên chiếc bàn tròn ở góc quán.

- Cho tôi một chai Martin và mang lại chiếc bàn tròn đằng kia - Khazer gọi người phục vụ lại, nói rồi lững thững đi về phía Liutse.

- Mars, có gì mà phải buồn thế, hay là anh không muốn tôi đến đây? Thế mà tôi, một thằng ngốc, đã vội vàng đến gặp anh như một chàng trai đến gặp người yêu.

- Paun, anh làm gì mà ầm lên thế? Anh nên nhớ rằng đây là…

- Anh bỏ cái kiểu dạy đời ấy đi. Tôi đến đây sớm hơn và đã quan sát cẩn thận.

Người phục vụ mang lại một chai Martin, hai chiếc cốc pha lê và một chai rượu nho.

- Tôi đã thuê một phòng ở ngay trong quán này - Khazer nói - Hay là chúng mình lên phòng?

- Ở đây cũng tốt lắm rồi. Tôi tin là sẽ không có ai quấy rầy chúng ta. Tôi chờ anh mãi. Thôi, ta bàn công việc, về phần tôi, hiện giờ tôi đã tìm được chỗ làm và chỗ che chở khá tốt, khi cần tôi có thể giúp anh nữa. Hiện nay tôi có hai người giúp việc, cả hai là người của Stak. Người thứ nhất là “Dulken”. Qua lần gặp gỡ đầu tiên, hắn đã để lại cho tôi nhiều ấn tượng tốt. Người thứ hai là một cô gái. Người này không tốt lắm nhưng tôi hy vọng dưới bàn tay của tôi thì rồi đâu sẽ vào đấy. Nhiệm vụ của tôi, anh đã biết, bởi thế tôi chỉ báo cáo vắn tắt. Tôi đã chú ý một thanh niên làm việc ở phòng thiết kế. Nếu không có gì thay đổi, chủ nhật tới tôi sẽ làm quen vói hắn. Tôi sẽ cố tìm hiểu xem hắn là ai, làm gì và sau đó sẽ tìm cách mua chuộc. Ngoài ra, tôi cũng đã tìm ra người kỹ sư người Nga kia. Cái đó xảy ra thật bất ngờ. Tôi đã nói về anh ta với anh trước kia.

- Hượm đã, Mars - Khazer ngắt lời - Theo chỗ tôi biết thì người mà Stak phái đến để tìm cách lọt vào phòng thiết kế đã bị bắt.

- Tiếc thật! Thế mà tôi cứ hy vọng là thế nào cũng sẽ gặp hắn ở đây. Nhưng biết đâu thế lại có lợi cho ta cũng nên. Anh biết đấy, từ trước đến giờ, tôi không bao giờ tin những người không phải tự tôi huấn luyện.

- Đúng thế. Bây giờ anh cho tôi biết, sắp tới tôi phải làm gì?

- Nếu kế hoạch mua chuộc người thanh niên kia của tôi thất bại, hoặc vì một lý do nào đó không thích hợp, thì anh có nhiệm vụ phải đột nhập phòng thiết kế. Nói đúng hơn là chúng ta sẽ cùng nhau làm việc đó.

- Vâng.

- Hiện giờ tôi rất bận, chủ nhật tới, Denisov sẽ đi tham quan Leipzig. Rất tiếc là hắn ta không đi một mình mà đi với đoàn. Tôi có ý định sẽ cho Lotta đi theo để làm quen. Cô ta là người của Stak và là chủ nhà của tôi. Hôm nay, trước lúc đến đây, tôi đã gặp “Dulken” và giao nhiệm vụ cho hắn phải chụp ảnh Denisov. Nếu “Dulken” chụp được ảnh trước chủ nhật thì anh sẽ cùng với Lotta đi Leipzig. Ở đấy, Lotta sẽ tìm cách làm quen với Denisov trong khi đi tham quan.

- Nhưng xe của tôi lại mang biển đăng ký Tây Đức và quá lịch sự nữa.

- Tôi sẽ tìm cho anh một chiếc khác. Anh biết rõ Enburg chứ?

- Không rõ lắm - Khazer trả lời.

- Thế thì ngay từ ngày mai, anh phải làm quen với thành phố, cái đó không thừa đâu. Sau chiến tranh, thành phố có nhiều thay đổi. Chúng ta phải biết thành thạo các đường phố. Tôi sẽ đưa địa chỉ cái mục tiêu chính của chúng ta cho anh. Cố gắng quan sát thật kỹ. Cũng có thể còn có những chỗ tôi bỏ sót.

- Lúc nào chúng ta lại gặp nhau?

- Chiều mai, nhưng không phải ở đây, để tránh mọi sự nghi ngờ. Tốt nhất là ở khách sạn ga, đông người, hơn nữa đến chỗ tôi cũng gần. Tôi sẽ kể cho anh những gì tôi đã làm được và sau đó, chúng ta sẽ bàn kế hoạch hành động cho thời gian tới.

- Anh nói đúng, cần phải vạch kế hoạch cho thời gian tới. “Ông chủ” của anh hiện nay cùng với bọn Anh, Pháp và thậm chí cả bọn Mỹ nữa, chỉ là tạm thời. Chúng nghĩ đến chúng, còn ta, ta phải nghĩ đến ta. Trước lúc đến đây, “sếp” yêu cầu tôi nhắc anh điều đó và gửi lời chúc anh thành công.

- Cảm ơn anh, Paun! - Liutse nói, vẻ trầm ngâm - Đúng thế, và không thể nào khác.

5

- Đây nhé, rất đơn giản. Anh chỉ quay ống ngắm về mục tiêu, lấy ngón tay ấn nhẹ lên cái nút này, thế là đâu vào đấy.

- Xin ông đừng lo, tôi đã hiểu, mọi việc sẽ tốt lành - “Dulken” vừa nói vừa đút chiếc máy ảnh chỉ bằng bao diêm vào túi.

- Lúc nào thì tan tầm?

- Thường thì năm giờ. Nhưng nhiều lúc phải chờ nên muộn hơn.

- Anh có biết ai có xe cho thuê một vài ngày không?

- Có tiền là có xe thôi.

- Thế thì chủ nhật tới anh thuê cho tôi một chiếc. Lúc thuê, anh bảo với chủ xe viết cho một mảnh giấy ủy nhiệm với cái tên… Không, tên chúng ta sẽ điền sau. Cái quan trọng là từ giờ đến chủ nhật, anh phải chụp bằng được ảnh Denisov. Và nếu có thể, anh hãy chụp các phòng làm việc của khu nhà: phòng thiết kế nữa. Việc đó anh làm được chứ?

- Tôi sẽ cố gắng. Tuần trước tôi có làm quen với một trong những người thợ quét sơn làm việc trong đó.

- Ngay ngày mai từ sáu giờ đến bảy giờ, tôi sẽ chờ anh ở công viên, gần tượng Apolo. Anh biết chỗ đó chứ?

- Vâng, tất nhiên. Tôi là thổ dân ở đây mà - “Dulken” trả lời với vẻ tự hào.

Liutse định nói “tôi cũng là thổ dân ở đây chứ kém gì anh” nhưng nghĩ rồi lại thôi, “Pulken” không cần biết điều đó.

- Nếu vì một cái gì đó tôi không đến được thì ngày kia anh sẽ chờ tôi ở đấy - Liutse nói với vẻ ra lệnh - Đây, cầm lấy hai trăm mark mà thuê xe. Thôi nhé, ngày mai chúng ta sẽ lại gặp nhau.

“Còn bây giờ cần phải chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ với anh chàng thợ săn - Liutse nghĩ thế khi “Dulken” khuất sau gốc phố - cần phải hành động gấp rút, nhanh gọn, kết hợp với sự tính toán cẩn thận. Phải tranh thủ thời gian và chuẩn bị nhiều phương án. Bọn Nga có câu châm ngôn: “Đuổi một lúc hai con thỏ thì rút cục sẽ không bắt được con nào”, nhưng trong trường hợp này cần phải đuổi thật nhiều thỏ trong cùng một lúc, để khi cần thiết là có thể tóm được con nào khờ khạo nhất..

6

“Dulken” khoan khoái đưa tay bịt miệng ho nhẹ, rồi thọc tay vào túi áo, rút ra chiếc máy ảnh và tờ giấy mỏng gấp tư.

- Đây là ảnh Denisov và sơ đồ phân bố các phòng thiết kế kỹ thuật. Tôi đã dò biết được đoàn tham quan của Denisov sẽ xuất phát vào lúc chín giờ chủ nhật tới. Hình như họ muốn thăm đài kỷ niệm “Chiến thắng”. Họ sẽ đi bằng ô tô du lịch của cơ quan phản gián Nga.

- Anh nói gì? Ô tô của cơ quan phản gián Ngả? - Liutse hỏi với vẻ ngạc nhiên - Nhưng không sao, cái đó không có gì ảnh hưởng đến kế hoạch của chúng ta. Dù sao thì đúng tám giờ cũng phải có xe…

- Nếu anh cần, tôi có thể giao xe cho anh ngay hôm nay.

- Ừ, như thế có lẽ lại tốt hơn đấy. Chiều nay anh đánh xe đến quán cà phê “Vibo” cho tôi nhé. Anh được việc lắm, Kenler ạ. Tôi rất hài lòng - Nói rồi, Liutse rút từ trong túi ra một chiếc phong bì to, trao cho Kenler - Ở đây là ba trăm mark… Chủ nhật này anh có bận gì không?

- Không, tôi nghỉ.

- Thế thì sẽ không được nghỉ đâu. Anh phải đi chuyến tàu sáng để kịp đến Leipzig trước khi đám người Nga kia đến. Nhiệm vụ của anh là theo dõi xem Denisov đi với ai. Nhưng phải làm sao không ai chú ý đến anh. Anh hiểu chứ?

- Vâng, tôi hiểu, thưa ngài Liutse.

- Khi bọn Nga ra về, anh cũng phải về ngay. Tôi nóng lòng muốn biết kết quả theo dõi của anh. Thôi nhé.

- Vâng, chào ngài! - “Dulken” cúi đầu nói.

Đến lúc này, Liutse rất muốn biết ngay “Dulken” đã chụp được những gì. Lotta vẫn còn ở nhà. Cô đang chuẩn bị để đến quán cà phê.

- Lotta, cô sẽ không có gì phản đối nếu tôi vào bếp ngồi một chút chứ? - Liutse hỏi.

- Xin ông cứ tự nhiên. Ngồi bao nhiêu tùy ý. Tôi phải đi làm ngay bây giờ.

- Lúc nào thì cô về?

- Có việc gì thế?

- Tôi muốn nói với cô một chuyện nhỏ nhưng rất quan trọng. Cô nhớ về sớm. Tôi sẽ chờ cô.

- Nếu không có gì thì tôi sẽ trở về như thường lệ.

- Cô Lotta, tốt hơn là không có chữ “nếu” ấy… - Nói xong, Liutse đóng cửa nhà bếp lại và bắt đầu hiện phim.

Đã lâu hắn mới lại phải làm cái công việc mò mẫm này. Điều kiện lại không đầy đủ, tuy thế, sau hai giờ vất vả, hắn cũng phóng được mấy tấm ảnh Denisov khá rõ. “Thằng cha kỹ sư người Nga này bảnh trai thật. “Dulken” khen là phải” - Nhìn mấy tấm ảnh, Liutse lẩm bẩm một mình, sau đó hắn trải ảnh lên một tờ báo cho chóng khô. Xong đâu đẩy, hắn ngồi chờ Lotta. Đợi một lúc nóng ruột, hắn đứng dậy đi pha cà phê, bày cốc lên bàn.

Lotta đi làm về thậm chí sớm hơn mọi ngày, với vẻ mặt lo âu chờ đợi. Liutse mời cô đến bên bàn. Hắn bắt đầu bằng một giọng nhỏ nhẹ.

- Tôi hy vọng tách cà phê sẽ làm cho cô hết mệt và giúp cô trở nên tinh táo hơn.

Lotta ngồi xuống bên bàn. Cô đỡ lấy tách cà phê nhấp mấy ngụm rồi đặt xuống, như muốn nói cô đã sẵn sàng nghe.

- Lotta, đã đến lúc - Liutse nói Đã đến lúc cô phải thực hiện những gì cô đã hứa với thiếu tá Stak trước đây…

- Tôi không hề hứa với Stak một điều gì cả - Cô gái nói với giọng xúc động, run run - Ông ấy đã giúp tôi…

- Nhiệm vụ mà tôi sắp giao cho cô - Liutse làm ra vẻ không nghe thấy, nói tiếp - không có gì khó khăn cả. Nhất là với một người đẹp như cô.

- Ông nói gì thế? - Cô khoát tay vẻ từ chối.

Liutse nghiêm khắc nhìn cô:

- Đây là tấm ảnh của người mà cô phải làm quen - Hắn nhận thấy mặt Lotta biến sắc - Anh ta là người Nga, kỹ sư Denisov. Một chàng trai trẻ đẹp, thông minh… Bởi thế, nếu cô làm quen với anh ta, cô sẽ không mất gì mà ngược lại, còn có lợi là đằng khác.

Liutse cười. Mặt Lotta mỗi lúc một tái hơn, cô co rúm người như bị lạnh.

- Bình tĩnh! Dù sao thì cô cũng phải làm, không có cách nào khác - Liutse nói, vẻ hăm dọa - Ngày mai là chủ nhật, đúng chín giờ kém mười lăm phút sẽ có xe đón cô ở Austrasse, gần đây thôi. Chiếc xe đó sẽ đưa cô đến Leipzig. Cô sẽ gặp đoàn tham quan của Denisov ở đấy. Để làm quen với Denisov, theo tôi có một cách rất đơn giản…

- Thế là thế nào? Tại sao tôi lại phải làm quen với Denisov? - Lotta ngắt lời hắn.

- Cái đó cô không cần biết. Và tôi khuyên cô không nên quá đa cảm như thế. Nghe tiếp. Đoàn tham quan sẽ đến đài kỷ niệm “Chiến thắng”. Cô cũng sẽ đến đó, cô sẽ tìm cách lại gần Denisov và lúc đó… Thực ra, đáng lẽ tôi không phải dạy cô cần làm gì khi muốn làm quen với một chàng trai. Nhưng tôi phải nói. Lúc đến gần, cô có thể giả vờ đánh rơi khăn mặt, chiếc cặp rồi kêu lên để anh ta đến nhặt giúp. Hoặc cô có thể nghĩ ra một kế gì khác cũng được. Cô là diễn viên kia mà. Sau khi đã làm quen được với Denisov, xe sẽ chở cô về. Điều quan trọng là phải hết sức bình tĩnh và khéo léo - Liutse đứng dậy - Thực tình trước kia, tôi tưởng cô thông minh và dũng cảm hơn nhiều… Cô hãy ngồi suy nghĩ kỹ. Còn bây giờ tôi phải đi có việc. Đừng đợi tôi, Lotta, cô nên nhớ rằng, cô - Trong giọng nói của Liutse có ý hăm dọa - không được làm nhỡ kế hoạch của tôi. Cô hiểu chứ?

Lotta im lặng gật đầu.

- Phải thế mới được.

Thậm chí cả khi Liutse đưa tay xoa má cô, Lotta cũng không chống lại, mà chỉ cúi đầu im lặng.

- Cô nhớ nhé, chín giờ kém mười lăm…

7

Liutse bước vào quán cà phê khá rộng và hầu như trống người của nhà ga. Hắn đưa mắt tìm Khazer và khi đã nhìn thấy, hắn lại ngồi bên. Thấy xung quanh không có ai, hắn rút mấy tấm ảnh đưa cho Khazer.

- Ảnh Denisov đây.

- Thằng cha dễ coi đấy! Ôi! ước gì bắt được hắn và còn sống. Liutse, anh còn nhớ cái trường hợp với Skorexen hồi ở Ý không? Chỉ khác là hồi đó ta hành động để cứu thoát người của mình - Khazer chau mày - Còn đâu nữa cái thời xa xưa ấy! Hồi đó kẻ thù của ta khác hơn. Đúng thế không?

- Đúng thế! Má phải của Liutse hơi giật giật - Đó là một trường hợp đặc biệt, ngoại hạng mà sau này sách vở sẽ còn phải nhắc đến - Hắn nói rồi nhìn đồng hồ - Nửa giờ nữa tôi sẽ gặp người mang xe đến cho anh. Anh nên nhớ rằng ngày mai anh chỉ là thằng lái xe thuê. “Khách” sẽ trả tiền cho anh và anh lái xe cho “khách”. Chỉ thế thôi.

- Còn Lotta thì sao?

- Tôi đã nói chuyện với cô ta. Paun, anh cần hiểu rằng tôi không tin Lotta lắm, bởi thế, anh phải thận trọng. Tôi đã suy nghĩ nhiều nhưng chẳng còn cách nào khác, anh chớ quên là chiếc xe chở đoàn tham quan là của họ. Nhưng dù sao, trong cái trò mèo bắt chuột này mà khởi đầu được, như chúng ta là tốt lắm rồi. Hiện giờ chúng ta đang giữ thế chủ động, chúng ta biết chúng ta cần gì và hành động để đoạt được cái chúng ta đang cần. Còn bọn nó… bọn nó cho đến bây giờ, tôi nghĩ, vẫn chưa biết gì về mưu đồ của chúng ta. Ít ra thì chúng cũng không biết được mặt người của chúng ta. Kế hoạch mà ngày mai anh phải tiến hành, chúng ta cứ tạm gọi là kế hoạch “Leipzig”. Anh thấy thế nào, có nên báo cáo kế hoạch này cho Stak không?

- Theo tôi thì có báo cáo cũng không thừa, cái đó có lợi cho anh. Biết được kế hoạch này, họ sẽ nghĩ rằng chúng ta không khoanh tay ngồi chờ…

CHƯƠNG IX

1

Chủ nhật, trời chưa sáng hẳn, Liutse đã ngồi thu mình gần ngôi nhà của “anh chàng thợ săn”. Một giờ trôi qua. Cả thành phố đã thức dậy. Đường phố đông đúc, nhộn nhịp đến thế mà người hắn muốn gặp vẫn không thấy xuất hiện. “Không lẽ mình phải ngồi rình thế này suốt ngày?” - Hắn cau có nhưng vẫn kiên nhẫn chờ đợi.

Khi hẳn đã mất hết hy vọng, định đứng dậy bỏ về thì đột nhiên đối tượng của hắn xuất hiện. Anh ta vẫn đội chiếc mũ hôm nọ, lái xe về phía trung tâm thành phố. Liutse bám theo sau.

Đến góc phố Berlinstrasse, chiếc xe của anh ta dừng lại. Một người đàn bà trẻ, xinh đẹp đã đứng chờ ở đấy. Anh ta cho cô gái ngồi vào xe rồi chạy thẳng đến bãi tắm. Sau khi đã leo qua một gò đất thấp, chiếc xe dừng lại dưới một vòm cây râm mát.

“Tắm thì tắm” - Liutse lẩm bẩm. Hắn cho xe đi quá lên một quãng, rồi khi đã tìm được một chỗ kín đáo sau cây sồi lớn, hắn dừng lại. Từ chỗ đó, hắn có thể kín đáo quan sát hai người kia. Hai người kia xuống xe thay quần áo tắm rồi khoác tay nhau đi dọc bãi tắm như hai đứa trẻ.

“Đến lúc rồi” - Liutse nghĩ thầm khi hai người kia đã ngâm mình dưới nước. Luồn qua một bụi cây rậm bên con đường mòn nhỏ, phẳng phiu, Liutse lom khom bò tới chỗ chiếc xe của anh kia. Xung quanh vắng tanh, không có một bóng người. Hắn nhanh nhẹn bò sát đến chiếc lốp sau rồi lấy kim chọc mấy nhát vào đó. Thế là đâu vào đấy, hai người kia sẽ không thể nào về đến thành phố nếu không có sự “giúp đỡ” của hắn, tất nhiên là nếu người kia không đem theo lốp dự phòng.

Khi mọi việc đã xong xuôi, Liutse bò nhanh về chỗ xe của hắn, lấy chai cognac, ngửa cổ tu mấy ngụm, rồi thay quần áo tắm, trải chiếc khăn ra đất nằm xuống. Khó khăn lắm hắn mới không ngủ thiếp đi. Một lúc sau, khi nhìn thấy người thanh niên kia loay hoay với chiếc lốp sau, Liutse đứng dậy lững thững đi ra bãi tắm. Hắn lội xuống nước bơi một quãng thật xa, quay lại và sau đó lên nằm ngửa trên bãi cát. Liutse nhìn thấy người thanh niên đi nhanh về phía chiếc xe của hắn. “Cá đang lao đầu vào lưới, chỉ còn kéo lưới lên”… - Nghĩ thế, hắn đứng dậy phủi cát trên người và đi về phía xe.

- Chào ông! - Anh kia chào khi Liutse đến gần - Không biết cái lốp xe của tôi thế nào mà hết nhẵn hơi. Chắc là nắng quá nên các chỗ vá bị hở. Cũ quá rồi. Ông có chiếc săm nào không? Tất nhiên là chúng ta sẽ… Chỉ cần về đến Elburg thôi…

- Thế là anh gặp may đấy - Liutse nói, giọng thông cảm - Hôm qua tôi vừa mua được một bộ săm mới tinh. Anh biết đấy, thời buổi này mua được những thứ đó khó khăn lắm. Nếu tôi không nhầm thì tôi còn có một cái bánh sau nữa, để tôi thử xem có mang theo không…

Liutse mở hộp xe rồi sung sướng reo lên:

- Ôi, thật may mắn cho anh… Tên anh là gì nhỉ?

- Kỹ sư Verne Pharler.

- Anh Verner này, thế này nhé, bây giờ anh tháo toàn bộ cái bánh sau ra và lắp cái này vào. Còn chiếc lốp mới này, anh cầm lấy phòng khi…

Một lát sau, Pharler đứng trước Liutse, người cứu tinh bất ngờ của mình, sung sướng, lúng túng không biết xử sự thế nào cho đúng.

- Tôi biết tìm ông thế nào sau này?

- Tôi không mang danh thiếp theo người. Có lẽ anh phải cố nhớ thôi. Tôi là Mars Liutse, kỹ sư xây dựng. Hay anh cứ ghi địa chỉ của anh cho tôi. Tôi sẽ tìm đến, như thế tiện hơn - Nói rồi, Liutse rút quyển sổ con và chiếc bút chì ra. Pharler đọc địa chỉ của mình, cái địa chỉ mà Liutse đã biết từ lâu…

- Có lẽ tôi phải ký giấy nhận cho ông?

- Không, không cần. Tôi tin anh. Chỉ cần nhìn qua, tôi cũng biết anh là một trí thức tử tế. Chúng ta tin nhau là chính. Ơ kìa, sao chúng ta lại cứ đứng ở đây mãi thế này? Anh quẳng mấy thứ kia vào xe tôi và chúng ta cùng đến chỗ xe anh.

- Cảm ơn ông! Ông thật là người tốt bụng - Verner nói, giọng cảm động.

Chẳng mấy chốc, chiếc xe đã chữa xong. Hai người xuống rửa tay và tắm một lần nữa trước lúc lên xe.

- Thế mà đến giờ ăn trưa rồi đấy - Liutse nói - Từ sáng đến giờ tôi chưa ăn gì. Anh có biết chỗ nào có thể ăn uống đàng hoàng một tí không?

- Nếu thế thì mời ông đi ăn với chúng tôi - Pharler vui vẻ nói - Ông bằng lòng chứ? Berta, em thấy thế nào?

- Em đồng ý cả hai tay - Cô gái cười.

- Thế thì tuyệt - Pharler nói - Gần đây có một chỗ khá lắm.

2

Những người đi tham quan Leipzig đã tập trung đông đủ bên cạnh chiếc xe du lịch cỡ lớn. Chưa đến tám giờ, xe đã đến đợi ở cổng cơ quan. Trời mùa xuân thanh cao, hứa hẹn một ngày khá nóng. Một vài áng mây trắng mỏng, nhẹ nhàng như dải lụa lững lờ trôi trên nền trời xanh. Nhiều lúc tựa hồ run sợ trước độ cao, chúng lặng đi, bất động. Xung quanh yên tĩnh, cái yên tĩnh phảng phất dư âm của đêm.

Mấy phút sau, có hai chiếc xe con đến. Một xe chở các sĩ quan của bộ tư lệnh quân quản, còn chiếc kia chở Enok, vợ, cô thư ký Avgusta và Bukhogon. Phomin đã mời họ đi tham quan, và giờ đây đang vội vàng ra đón họ, để mặc Rossin và Petrov đứng với Skitalech.

- Thế là đủ - Ktorov nói rồi đến bên chiếc xe du lịch - Trưởng đoàn đâu?

- Tôi ở đây - Guskov lên tiếng.

- Tôi chưa biết tên mọi người, bởi thế tôi yêu cầu chúng ta làm quen với nhau. Tôi là Ktorov Grigori Vasilevich.

Mọi người lần lượt tự giới thiệu.

- Tôi là Denisov Victor - Sau một phút lưỡng lự, người thanh niên nói tiếp - Sergeievich.

- Tôi có nghe tên anh. Rất sung sướng được làm quen - Ktorov bắt tay Denisov, người thanh niên dễ cảm với vầng trán cao, thông minh, khuôn mặt đẹp, đôi mắt màu hạt dẻ lúc nào cũng đăm chiêu và vóc người cân đối, khỏe mạnh, hoạt bát. Denisov để lại cho người gặp những ấn tượng dễ mến ngay từ lúc ban đầu.

- Grigori Vasilevich, chào anh! - Enok đi về phía đại tá Ktorov rồi giới thiệu ông với vợ và các nhân viên của mình.

Sau khi nhận lời làm hướng dẫn cho đoàn tham quan, Ktorov và Guskov ngồi xuống cạnh tài xế. Xe vừa chuyển bánh, Ktorov đã đề nghị:

- Các bạn, từ đây đến Leipzig phải đi mất một tiếng rưỡi. Chúng ta sẽ cùng nhau ôn lại lịch sử phát sinh và phát triển của nó. Mọi người ai biết gì sẽ nói nấy. Chúng ta sẽ bắt đầu từ lịch sử của thành phố. Các bạn có ai biết Leipzig được xây dựng vào năm nào không?

Một phút im lặng. Thấy không có ai muốn phát biểu, Ktorov quay về phía Guskov:

- Thôi, thế thì bắt đầu từ anh vậy, Pavel Nicolaievich.

- Nếu tin được các nhà sử học thì khoảng năm nghìn năm về trước, trên vùng đất giữa lưu vực hai con sông Plaise và Enste đã xuất hiện những người đầu tiên của kỷ nguyên đồ đá. Cách đây khoảng một nghìn năm, số người đó đông dần lên và giữa thế kỷ thứ XII bắt đầu xuất hiện thành phố.

- Ai tiếp?

Lura Aleksandrovna rụt rè giơ tay.

- Tại Leipzig - Cô nói - Hằng năm, cứ mỗi khi mùa xuân và mùa thu đến là người ta lại tổ chức hội chợ mà thế giới ai cũng biết.

- Đúng! - Guskov hòa theo - Ai nữa?

- Thế thì cho phép tôi nói - Ktorov đứng dậy - Tạm thời chúng ta sẽ quy định với nhau thế này nhé: Chúng ta, từng người một sẽ nói về di tích lịch sử mà tí nữa chúng ta sẽ tham quan. Hiện giờ xe của chúng ta đang chạy qua một vùng ngoại ô của Leipzig, khu Ropsheisen. Ở đây, Vladimir Ilich Lenin đã từng sống và hoạt động. Và cũng ở nơi đây, năm 1900, tờ báo Tia lửa đầu tiên đã được xuất bản. Leipzig trước kia là một trong những nơi có phong trào cách mạng cao nhất của giai cấp công nhân Đức. Ở đây, Baben và Vimhem Lipnet đã viết những tác phẩm của mình. Nơi đây đã sinh ra người con và người chiến sĩ vĩ đại Kark Lipnet.

Con đường dẫn vào một thành phố lớn, sầm uất. Ở đây, trên những đường phố, trên những bức tường còn ghi lại những dấu vết của cuộc chiến tranh vừa qua.

- Đây là nhà ga chính của Leipzig - Guskov tiếp lời Ktorov - Nó được xây dựng suốt trong mười ba năm, từ năm 1902 đến năm 1915. Chiều dài của dãy nhà chính hơn ba trăm mét. Đó là nhà ga lớn nhất châu Âu với hai mươi sáu đường tỏa đi các ngả. Còn kia là tòa thị chính cũ - Guskov nói tiếp khi xe chạy qua một quảng trường lớn - Nó đã được xây dựng vào thế kỷ thứ XVI, dưới sự chỉ đạo của kiến trúc sư Lotte. Còn xa kia là dãy nhà của sở thương mại. Nó đã được xây dựng cách đây ba trăm năm.

- Cho phép tôi được bổ sung thêm - Enok giơ tay - Tôi nói bằng tiếng Đức, không sao chứ?

- Vâng, tất nhiên.

- Những dãy nhà đang xây kia đã không cho phép chúng ta từ đây nhìn rõ đài kỷ niệm tuyệt mỹ của nhà thơ vĩ đại người Đức, Goethe, người đã học ở Trường Đại học Tổng hợp Leipzig. Bên trái là Metleparsage và khách sạn Auebac nổi tiếng thế giới. Các bạn có nhìn thấy hai nhóm tượng phía trước mặt kia không? Không à? Một của Faust mà Mephisto, một của những người sinh viên bị hóa phép thành đá. Ai đọc Faust của Goethe cũng biết điều đó. Bây giờ các bạn hãy nhìn về phía này, kia là tu viện Thomas Kikher, một công trình kiến trúc của thế kỷ XIII - Chuyển sang nói tiếng Nga, Enok nói tiếp - Trong tu viện còn giữ thi hài của nhạc sĩ vĩ đại nhất nước Đức, Johann Sebactian Bach - ông giơ ngón tay cái lên ra hiệu đã nói hết.

Mọi người vỗ tay hoan hô, tỏ lòng cảm ơn.

- Chúng ta đến nơi rồi đấy, các bạn ạ - Guskov nhỏm dậy - Hiện giờ chúng ta đang đứng trên quảng trường của đài kỷ niệm “Chiến thắng”. Đài đã được xây dựng suốt mười ba năm, từ năm 1900 đến năm 1913, để kỷ niệm chiến thắng vĩ đại của quân Đức chống lại quân xâm lược Pháp. Đài có tháp cao chín mươi mốt mét, bên trong có phòng để thi hài các anh hùng, phòng giới thiệu những chiến công quang vinh của quân đội Đức. Trên đỉnh tháp là một cái sân rộng, từ đó có thể nhìn rõ thành phố. Muốn lên sân đó phải leo một cầu thang lớn nằm trong đài kỷ niệm. Có gì, lát nữa các bạn tự xem sẽ thấy. Thế thôi nhỉ?

- Chúng ta bàn xem cần phải ở đây bao lâu. Một giờ đủ không? - Ktorov hỏi.

Mọi người đồng ý.

- Thế thì xin mời mọi người tập trung ở xe mười hai giờ rưỡi nhé. Sau đó chúng ta còn phải đến tham quan nhà thờ Nga nữa.

Cũng như trong tất cả các cuộc tham quan khác, mọi người lúc đầu còn đi với nhau, nhưng sau đó tản ra thành từng nhóm hai, ba người một…

3

Khách sạn có tên là “Con gấu đen” lúc ấy rất ít khách. Trong lúc Pharler xem thực đơn thì Berta tranh thủ điểm trang lại, bôi ít phấn vào má, tô lại môi, còn Liutse thì ngồi im chăm chú nhìn cảnh vật xung quanh. Khách sạn nằm trên bờ một con sông nhỏ, giàn nho xanh xõa xuống sát mặt nước. Hơi nước bốc lên mát rượi.

- Thật tuyệt! - Liutse nói thành tiếng để khen chung cho cả khách sạn lẫn phong cảnh xung quanh? Hắn thích thú vì tất cả đã diễn ra đúng như hắn muốn.

- Tuyệt thật! - Hắn nhắc lại một lần nữa sau khi đã hớp một ngụm rượu.

Những món ăn ngon và chai rượu nho đã làm bữa ăn thêm phần thoải mái. Liutse gọi cognac, cà phê cho hai người, còn Berta thì đã có rượu mùi nhẹ. Mới nhìn vào, ai cũng lầm tưởng rằng ba người quen thân nhau từ lâu. Họ nói chuyện vui vẻ cởi mở, kể cho nhau nghe những chuyện thú vị xảy ra trong cuộc đời lái xe của họ. Trời tối dần. Cánh rừng gần đó phủ một màu đen bí ẩn. Mặt trăng to, vàng, nhô dần khỏi rặng cây.

- Cho hai cốc cognac và một cốc rượu mùi nữa! - Liutse gọi người phục vụ.

Pharler định từ chối nhưng Berta tỏ ý không hài lòng. Cô ta nói hôm nay là một ngày hiếm có, đẹp trời, và cô muốn ngồi lại ở khách sạn một giờ nữa. Thế là Pharler phải đồng ý. Cognac đã bắt đầu ảnh hưởng đến Pharler và anh ta trở nên dễ dãi, ưa cười nói. Liutse ngồi im theo dõi Pharler. Hắn muốn hỏi về công việc, về phòng thiết kế nhưng vì mới quen nên hắn còn e sợ. “Đừng vội,

anh bạn ạ - Hắn tự nhủ - Đừng vội, mọi việc đều có thời gian của nó”. Hắn hài lòng vì đã làm quen được với người hắn đang cần.

Trả xong phần ăn của mình. Liutse cương quyết không cho Pharler cùng trả tiền cognac và rượu mùi. Cuối cùng, Pharler phải chịu và anh ta đã mời Liutse đến nhà mình chơi.

- Anh Verner này, tôi còn muốn ngồi đây một lát nữa. Bây giờ cũng chẳng còn sớm, đến nhà anh thì đã muộn - Nói rồi hắn đưa mắt nhìn Berta - Tôi còn một chiếc săm mới nữa, nếu anh thấy cần thì cứ lấy mà dùng. Nếu anh không phản đối, chiều mai tôi sẽ lại chơi.

- Vâng. Cảm ơn ông! Tôi sẽ chờ ông lúc năm giờ. Mời ông đến.

Ba người chia tay nhau như những người bạn tri kỷ.

4

Ngả người sau đệm xe, Lotta đảo mắt nhìn cảnh vật hai bên đường. Từ trong bụi cây, một chú thỏ trắng co chân chạy qua rồi ngồi bên vệ đường, dỏng hai cái tai dài lên trời, ngơ ngác nhìn theo chiếc xe đang lao nhanh. Lotta quay đầu nhìn lại, mãi tới lúc chiếc xe rẽ vào một con đường vòng. Mải nhìn, Lotta không nhận thấy xe đã đưa cô vào thành phố, cô giật mình như chợt tỉnh khi người lái xe ít nói hỏi cô:

- Kia là đài kỷ niệm “Chiến thắng” mà tôi được lệnh chở cô đến.

- Cảm ơn! Anh chờ tôi ở đây. Tôi sẽ quay lại ngay… Độ một giờ thôi.

- Vâng. Bao lâu cũng được. Họ trả tiền thuê tôi một ngày…

Chiếc xe du lịch của đoàn tham quan đậu cách chiếc xe con của Lotta không xa. Nó cũng vừa đến xong. Mọi người đang xuống xe. Đứng sau chiếc xe con của mình, Lotta chăm chú theo dõi đoàn người vui nhộn vừa xuống quây quanh một người đang nói. Rồi đoàn người tản ra thành nhiều tốp nhỏ. Cùng lúc đó, Lotta nhận ra Denisov. “Đến lúc rồi”, cô ta nghĩ thầm rồi đi về phía đài kỷ niệm.

Lúc đầu, Denisov cùng mọi người ngẩng đầu nhìn lên đài kỷ niệm, thỉnh thoảng họ nói với nhau một vài câu gì đó. Nghĩa là chưa đến lúc lại gần Denisov vì anh đang đứng ngoài. Lotta đứng cách xa đoàn tham quan và nhận thấy trong đoàn có mấy người Đức.

Đột nhiên cô thấy sợ. “Trời ơi, mình đang làm gì ở đây thế này - Cô thầm nhủ - Tại sao mình phải ngoan ngoãn làm theo lời Liutse?”. Nhưng liền đó, trước mắt cô hiện rõ ánh mắt dữ tợn và giọng nói lạnh lùng, hăm dọa của hắn. Không, bây giờ dù sao cô cũng phải làm cái công việc mà Liutse đã giao cho cô.

Đoàn tham quan lần lượt bước vào phòng trưng bày. Một nhân viên của đài kỷ niệm khuyên mọi người leo lên đỉnh tháp và nói thêm rằng, muốn leo lên đỉnh tháp phải leo hàng trăm bậc thang dốc đứng, vì thế, ai yếu tim hoặc chóng mặt thì tốt nhất ở lại phía dưới.

Lotta đến bên đoàn người tham quan và cảm thấy Denisov đang nhìn cô. Để xua đuổi những ý nghĩ khó chịu, cô tập trung, chăm chú xem. Một lúc sau, vô tình Denisov đi cạnh Lotta, gần đến nỗi Lotta cảm thấy hơi thở nóng hổi của anh bên gáy mình. Và khi cô vấp suýt ngã thật sự thì Denisov đã đỡ cô. Rồi hai người cùng leo lên bậc thang, từng bậc một lên đỉnh tháp. Mọi người vừa leo bậc vừa thở dốc, cuối cùng đã lên tới đỉnh tháp. Ở đấy có một chỗ trống nhỏ khá chật chội.

Lotta tì tay đứng dựa vào thành đá, nhìn xuống. Phía dưới là cảnh thành phố trải rộng với bao màu sắc. Cỏ xanh mọc kín dọc các dãy nhà bị bom phá nặng, che lấp một phần sự đổ vỡ. Cạnh chân tượng đài, các đường tỏa ra chi chít, lác đác những chấm người đi lại trên phố, ô tô nối đuôi nhau bò đi như những con bọ hung chậm chạp.

Lotta cảm thấy chóng mặt. Chiều cao bắt đầu làm cô sợ. Văng vẳng bên tai cô lời dặn dò của Liutse: “Cô cứ giả vờ làm rơi chiếc khăn… Cô là nghệ sĩ cơ mà… tôi không phải dạy cô”… Và rồi, không nghĩ gì cả, cô quay người lại định tỳ người vào bậc thang, đi xuống.

- Cô mệt à? - Một cánh tay to khỏe nhẹ nhàng đỡ cô.

- Cảm ơn anh! - Lotta nhắm mắt lại. Cô không thấy chóng mặt nữa nhưng ý nghĩ một người nào đấy vô hình, đầy phép thuật như Mefistofen của Goethe đang điều khiển mọi việc vẫn làm cô hoảng sợ. Người mà cô có nhiệm vụ phải theo đuổi, làm quen, bây giờ lại chính đang đến với cô, luôn có mặt bên cô.

- Cô để tôi dìu xuống vậy - Denisov ấp úng mãi mới nói được bằng tiếng Đức - Cô giữ vai tôi, ta cùng xuống.

Denisov cố bước thật chậm để Lotta khỏi ngã. Khi cả hai xuống đất, anh dẫn cô lại ngồi ở một chiếc ghế đá.

- Xin lỗi… vì tôi mà anh phải bỏ mất dịp ngắm cảnh thành phố - Lotta khẽ nói.

- Không sao - Denisov ngồi xuống bên cạnh - Tôi đã xem qua rồi. Bây giờ chỉ lo có lạc người trong đoàn không. Ở đây có ngôi nhà thờ kiến trúc Nga, người ta bảo đẹp lắm…

- Tôi không biết. Tôi cũng đến đây tham quan lần đầu, từ Enburg.

- Tôi cũng từ Enburg. Nói đúng hơn là tôi từ nước Nga, tôi là người Moscow. Cô hiểu những điều tôi nói chứ? Nhìn cô quen quá, hình như tôi đã gặp cô ở đâu một lần rồi thì phải?

- Có thể anh đã nhìn thấy tôi ở quán cà phê trên phố Gauberstrasse. Tôi là ca sĩ ở đấy.

- Có thể lắm. Một lần tôi và một người bạn nữa đã ăn cơm ở đấy. Ồ, đúng rồi! Bây giờ thế nào tôi cũng sẽ đến một lần nữa.

- Mời anh lại, tôi sẽ rất sung sướng được tiếp anh ở đấy. Ngày mai nhé. Tôi sẽ hát tặng riêng anh một bài gì đấy - Lotta cảm thấy lúng túng vì cô có cảm tình với người thanh niên ngồi bên. Mọi việc xảy ra không có gì liên quan đến những mâu thuẫn nội tâm mà cô phải đấu tranh, dằn vặt trước lúc đi Leipzig - Thôi cảm ơn anh, tôi đỡ rồi. Anh đi lên với đoàn, kẻo…

- Họ xuống kia rồi - Denisov chỉ tay về phía đoàn người, đứng dậy - Xin nhận lời mời của cô…

- Cũng như đài kỷ niệm “Chiến thắng” - Denisov chợt nghe giọng nói quen quen của Guskov khi anh đến gần - Nhà thờ Thánh Alexia được xây nhân dịp một trăm năm ngày chiến thắng ở Leipzig, và để kỷ niệm chiến công của hai mươi nghìn chiến sĩ người Nga đã ngã xuống ở đây. Nhà thờ được xây theo bản thiết kế của kiến trúc sư Pacrovski, bằng bàn tay của những người thợ khéo léo, vô danh của nước Nga, tiền do nhân dân tự nguyện góp. Đỉnh tháp bằng vàng, hồi đại chiến thứ hai, một viên tướng của quân đội Hitler đã hạ lệnh cho lính leo lên đập xuống và chở đi. Sau chiến tranh đã được xây dựng lại. Trong tu viện là cả một kho báu về nghệ thuật hội họa, tượng và phù điêu về các trận chiến đấu đã xảy ra ở Leipzig.

Có mấy chiến sĩ Hồng quân Xô viết đi tham quan, vì mải nghe những lời giới thiệu của Guskov đã nhập vào đoàn, một người hỏi:

- Xin lỗi, đồng chí có thể cho chúng tôi biết, tu viện đã được xây dựng theo lối kiến trúc nào không?

- Tất nhiên - Guskov mỉm cười - Nhà thờ này được xây dựng theo kiểu nhà thờ Vemexelnia ở Moscow. Có ai hỏi gì nữa không? - Anh nhìn mọi người - Không, thế thì chúng ta cùng đi vào phía trong. Các bạn hãy nhìn kỹ bức tranh Thánh - Anh tiếp tục khi mọi người đã đứng vây quanh - Đây là bức tranh Thánh lớn nhất tu viện. Nó là công trình của một nhà nghệ thuật người Moscow, tên là Emelianov, học trò của Vasnesov. Một phần được vẽ theo kiểu Nga cổ, một phần sao lại các bức tranh Vasnesov đã vẽ trước đây. Bây giờ các bạn có thể lại gần xem, sau đó, chúng ta sẽ đến nơi chôn cất thi hài một số anh hùng đã tham gia trận đánh.

5

Không nghĩ đến việc đã làm quen được với kỹ sư Pharler và chuyến đi của Lotta, Liutse quyết định tìm cách đột nhập vào phòng thiết kế.

Ngay tối chủ nhật hôm ấy, hắn quyết định làm một chuyến mạo hiểm, thọc sâu vào mục tiêu điều tra. Về đến nhà, vẫn chưa thấy Lotta đâu, và mặc dù đang nóng lòng muốn biết kết quả chuyến đi Leipzig của cô, hắn quyết định không ngồi chờ cô về, lại ra đi. Hắn cho xe chạy dọc một phố nhỏ tối om. Hệ thống đèn đường bị chiến tranh tàn phá, chỉ kịp mắc lại ở những chỗ nhà còn nguyên vẹn. Con đường vắng, ít người qua lại, thỉnh thoảng một khách bộ hành soi đèn pin bước vội vã trong đêm. Liutse cho xe dừng lại trên đầu một chiếc nắp cống, chỗ hắn đã quan sát kỹ từ trước, Hắn ngồi im trong xe một lúc, quan sát, thay quần áo, xỏ đôi ủng cao bằng da vào, sau đó dán lên tấm kính trước một mảnh giấy in hình chữ thập đỏ. Làm như thế, hắn yên trí rằng nếu có người nào đó nhìn thấy xe, cũng nghĩ rằng đó là xe cấp cứu ban đêm.

Lấy túi dụng cụ ra, tay cầm cái xẻng và đèn pin, hắn mở nắp cống, gạt sang một bên, rồi bò xuống gầm xe, đu người xuống đường ngầm. Hắn lần theo các thanh vịn đã han rỉ, ẩm ướt, bốc mùi khó chịu, nhiều lần chân bị hẫng. Cuối cùng, hắn xuống được tới đáy, chỉ bây giờ hắn mới bật đèn. Xung quanh, những ống dẫn to tỏa ra bốn hướng. Đứng một giây cho đỡ mệt, hắn định hướng rồi vất vả lê chân lần theo một ống dẫn to, ướt át, ngập ngụa nước bẩn. Chẳng mấy chốc, hắn đã đứng trước cửa song sắt quen thuộc. Hắn đứng lại, châm thuốc, rít mấy hơi thật dài, quăng mẩu thuốc dở xuống nước rồi bắt tay vào việc.

Công việc khó khăn hơn Liutse tưởng. Các song sắt mà hắn quyết định cưa được làm bằng những thanh to cứng bằng ngón tay cái, cái móc khóa cũng vậy. Không khí dưới đường hầm hôi thối, ngột ngạt một cách kinh khủng. Liutse thở gấp, lấy chiếc cưa nhỏ ra và bắt đầu cưa. Tay hắn rộp phồng, phải năm mươi phút sau hắn mới cưa được chiếc móc khóa. Hắn lấy xẻng xúc đống đất sỏi chắn cửa. Quần áo ướt sũng, hắn có cảm giác như lớp bùn nhầy nhụa dưới chân đang sôi lên, đốt cháy người hắn. Mùi không khí tù uất, hôi thối làm hẳn buồn nôn. Hắn nghĩ chỉ cần đứng thêm lát nữa là hắn có thể ngất đi.

Cuối cùng, cánh cửa bị nạy mở, Liutse lách người đi vào. Hắn bước lên ba bước, trong ánh mờ nhạt của chiếc đèn pin, đã nhận ra chiếc cửa hầm trên đầu. “Nó đây rồi à?”. Hắn thận trọng leo lên, dùng vai đẩy nắp hầm. Hắn đã đoán đúng. Ống dẫn đã dẫn hắn vào sâu trong khu nhà phòng thiết kế trong ánh đèn điện mờ mờ. Hắn nhìn thấy khu nhà phòng thiết kế và hài lòng nhận thấy bụi cây rậm bên cửa hầm sẽ giúp hắn tránh sự chú ý của người công an gác cổng ra vào.

“Hôm nay thế là đủ” - Liutse nhủ thầm, bỏ chiếc nắp xuống và lần theo đường hầm quay ra…

6

Trên đường từ Leipzig về, Phomin ngồi cùng ghế với Denisov. Lúc đầu họ nói với nhau những điều họ vừa được nhìn thấy, về những danh lam thắng cảnh của nước Đức, về những người con vĩ đại, về dân tộc Đức cần cù lao động và thông minh đã để lại cho nhân loại nhiều công trình vĩ đại. Câu chuyên dẫn họ về với những kỷ niệm của cuộc chiến tranh tàn khốc vừa qua, cuộc chiến tranh đã mang lại cho cả châu Âu không biết bao nhiêu mất mát, đổ vỡ và thảm họa.

Lúc ấy, bỗng có một đàn vịt trời bay ngang, rất thấp. Lập tức những người thích đi săn bỗng sôi nổi bàn về các loại súng săn. Còn Phomin và Denisov thì biết được rằng cả hai cùng thích câu cá. Họ phàn nàn rằng gần đây công việc đã không cho phép họ được hưởng niềm vui đó. Thế nhưng họ đã quyết định dù sao, thứ bảy tới, họ cũng tranh thủ đi câu cá.

- Thứ bảy này, với tư cách là người ở đây lâu, tôi mời anh đi với tôi. Tôi biết một chỗ rất nhiều cá chép, thậm chí cả cá trảu nữa - Phomin nói.

- Ở Ural, tôi vẫn thường câu được rất nhiều cá măng, cá tre, nhưng chưa bao giờ câu được con cá trảu nào cả.

- Thế thì thứ bảy tới, thế nào anh cũng phải đi với tôi.

- Rất lạ là ngồi ô tô, nhiều lúc tôi cảm thấy chóng mặt, nhưng ngồi máy bay tôi lại thấy hoàn toàn thoải mái. Ở bất cứ độ cao nào, tôi cũng có cảm tưởng như mình là Demon đang “bay trên mảnh đất tội lỗi”. Bởi thế, tôi rất ngạc nhiên thấy độ cao thường vẫn làm cho nhiều người sợ. Như sáng nay chẳng hạn, lúc chúng ta đứng trên đỉnh tháp của đài kỷ niệm “Chiến thắng”, có một cô gái chóng mặt và tôi đã phải dìu xuống…

- Thế mà tôi không biết đấy. Lúc nào thế?

- Trước lúc chúng ta xuống mấy phút - Denisov mỉm cười trả lời - Cô gái khá xinh, cũng từ Enburg đến, là nữ ca sĩ của dàn nhạc nhẹ ở quán cà phê trên đường Gaubertrasse. Tôi đã được nghe cô ta hát một lần. Ấn tượng khá tốt.

- Tôi cũng biết đoàn nhạc đó. Thỉnh thoảng, bộ tư lệnh quân quản cũng có mời họ về biểu diễn ở câu lạc bộ sĩ quan. Cô ta dáng người thon thả, mái tóc màu vàng chứ gì?

- Đúng, nhưng tóc thì màu đồng chứ không phải màu vàng - Denisov cải chính.

- Gớm, anh nhìn kỹ thế, nhớ cả màu tóc… - Phomin cười - Cô ta đã chú ý đến anh à?

- Ngược lại. Tôi đã chủ động làm quen. Trước lúc chia tay, cô ta mời tôi tối mai đến tiệm nghe cô ta hát.

- Anh có thể cho tôi đi cùng chứ, Victor Sergeievich?

- Tất nhiên, xin mời. Nhưng anh không được phá đám đấy nhé!

Cả hai cùng cười. Phía trước đã lấp lánh ánh điện, xe đang chạy về Enburg.

- Victor Sergeievich, tôi cần gặp anh để trao đổi một số vấn đề liên quan tới phòng thiết kế - Phomin nghiêm mặt nói - Theo những tài liệu của chúng tôi thì hiện nay những ông bạn đồng minh của chúng ta đang muốn biết những việc làm của phòng thiết kế, mà đặc biệt là công trình hiện giờ anh đang cùng làm với các kỹ sư Đức. Mấy hôm nữa thế nào chúng ta cũng phải gặp nhau, và lúc đó tôi sẽ cho anh biết đôi điều, và anh sẽ rõ vấn đề hơn.

- Thế đấy, chưa kịp đặt chân đến nơi đã bị người ta theo dõi, hay thật!

- Chẳng có gì đâu, anh bạn ạ - Phomin cau mày nói.

CHƯƠNG X

1

- Nhìn vẻ mặt của anh, người ta khó nhận thấy anh đang suy nghĩ, lo lắng điều gì, nhưng ánh mắt… ánh mắt thì nói lên tất cả. Thế nào, mọi việc tốt lành chứ? Đúng thế không? - Khazer hỏi Liutse.

- Đúng thế, Paun ạ! Đấy là bằng chứng một lẩn nữa khẳng định giả thuyết của tôi, cho rằng kế hoạch càng đơn giản thì kết quả công tác càng tốt và việc thực hiện càng dễ dàng. Tôi đã làm quen với “anh chàng thợ săn” và người yêu của hắn. Bây giờ, bất cứ lúc nào, tôi cũng sẽ là một vị khách quý của họ. sắp tới, tôi sẽ sử dụng cái đó để phục vụ cho ý đồ của chúng ta. Kiếm được một nhân viên của phòng thiết kế để rồi thu thập những tài liệu cần thiết, như thế có nghĩa là chỉ dùng một mũi tên mà diệt được hai con thỏ cùng một lúc. Và như thế tốt hơn việc tự dấn thân vào lửa. Tôi nghĩ thế nào cũng mua chuộc, lợi dụng được hắn.

- Theo nhận xét của tôi về những sự việc tôi đã thấy được, mà những cái tôi nhìn được đó không nhiều lắm, thì Lotta cũng đã thành công trong nhiệm vụ của mình. Ít ra, cô ta đã làm quen được với gã thanh niên kia - Khazer nói.

- Tôi chưa gặp người tôi cử đi theo dõi Lotta, nhưng nếu anh nhìn thấy và có nhận xét như thế, thì chắc là mọi sự tốt lành rồi.

- Điều làm tôi băn khoăn không phải cái đó, mà là thái độ lưỡng lự, thiếu dứt khoát của Lotta. Rõ ràng Stak đã giáo dục cô ta không đến nơi đến chốn. Tôi sẽ phải đảm nhiệm việc đó thôi. Cũng có thể cô ta đang hy vọng và chờ đợi món quà mà tôi đang chuẩn bị trao cho cô ta. Chúng ta sẽ biết sau. Nhưng nếu Lotta vẫn cái đà như thế và không moi được gì ở Denisov thì bắt buộc chúng ta phải thủ tiêu cô ta. Và sau đó, tôi sẽ đi khỏi nhà này. Như thế an toàn hơn. Còn bây giờ - Liutse nhìn đồng hồ - tôi phải đi. Đưa chìa khóa xe đây. Tôi đi trả xe cho chủ nhân của nó.

- Mars, khoan đã! Anh làm như thế rất nguy hiểm. Để tôi chở anh đi có phải tốt hơn không? Giấy tờ thuê xe đứng tên tôi cơ mà.

- Có lẽ thế mà hay hơn đấy.

Mười phút sau, xe của Liutse dừng lại gần cổng chính của công viên trung tâm, Khazer trao chìa khóa xe cho Liutse rồi đi về phía ga tàu điện, còn Liutse thì xuống xe đi sâu vào công, viên, ở đó, “Dulken” đang chờ hắn.

Tượng Apolo đứng biệt lập với ngôi nhà cũ, nơi đây thường là chỗ trú mưa cho những người hay mơ ước hoặc những cặp uyên ương mỗi lần mưa đổ xuống bất ngờ. Tượng được làm bằng thứ đá trắng bóng, trơn nhẵn. Liutse bước vào ngôi nhà cũ lúc ấy vắng tanh, không một bóng người, rồi dựa lưng vào chiếc cột gỗ bóng nhẵn. Rodie, một cô gái xinh đẹp với đôi mắt xanh sâu thẳm ngày xưa, người mà một thời đã làm chọ Liutse mê mẩn, không biết bây giờ còn sống nữa không, và nếu còn sống thì ở đâu? Liutse đột nhiên cảm thấy cô đơn, buồn chán. Cái đó đã làm hắn ngạc nhiên, vì từ lâu, hắn vẫn nghĩ rằng trái tim, tâm hồn hắn không còn biết rung cảm trước những tình cảm lãng mạn ấy nữa.

Nghe tiếng chân bước, Liutse ngẩng đầu và nhận ra “Dulken” đang đi lại.

- Xin lỗi, tôi đến muộn - “Dulken” nói.

- Không sao. Ngồi xuống đây. Nói đi.

- Lotta đã hành động một cách rất khéo léo và con cá đã cắn câu. Tôi đã nhìn thấy Denisov dìu cô ta xuống, rồi cả hai cùng ngồi xuống một chiếc ghế đá. Hai người đã ngồi bên nhau như thế khá lâu và nói với nhau những điều gì đó. Có lẽ chỉ có thế thôi. Lotta thực sự là một cô gái đẹp. Hình như tôi cũng đã gặp cô ta ở đâu một lần.

Không thèm nghe những lời nhận xét của “Dulken”, Liutse nói ngay:

- Tốt lắm, anh “Dulken” ạ. Bao giờ anh cũng mang tới cho tôi những tin tốt lành. Tiếp tục theo dõi Denisov, một tuần nữa chúng ta sẽ gặp lại nhau, cũng ở đây. Những lúc khác, nếu cần gặp anh, tôi sẽ tìm đến nhà. Chìa khóa xe đây, anh cầm lấy. Chứng từ tôi đốt hết rồi. Còn đây là món quà tặng anh… Thuốc lá “Kent” đấy - Liutse chìa cho hắn một bao thuốc lá bọc giấy bạc - Anh đi đi. Tôi ra sau.

Khi Liutse ra khỏi công viên thì chiếc xe không còn nữa…

2

Khác với Mevit, Vusponski trông có vẻ thiểu não hơn, mặc dù bề ngoài hắn vẫn điềm đạm, vẫn cạo râu và chải đầu cẩn thận.

- Người ta đã chụp ảnh anh rồi chứ? - Phomin hỏi khi Vusponski bước vào.

- Vâng, thưa ngài đại úy. Nhưng tôi không hiểu làm như thế để làm gì.

- Để gửi ảnh của anh cho các cơ quan ngôn luận ở Ba Lan, xác nhận xem anh có phải là người như anh nói không. Bởi vì anh đã không chịu nói một điều gì mới về mình…

- Điều mới? Thực tình, tôi không còn gì để nói nữa. Nếu các ngài không tin thì cứ kiểm tra lại.

- Thế còn vết sẹo trên bả vai trái có hình giống…

- Vết sẹo ấy à? Đó là một vết thương. Tháng hai năm 1945, trong một trận oanh kích, tôi bị một mảnh bom…

- Vusponski, anh lại tiếp tục nói dối nữa rồi. Đó là dấu vết còn lại của nét xăm… Tất cả những người phục vụ cho cơ quan SS đều có xăm như thế. Tôi không muốn thuyết phục anh, nhưng tôi thấy tự anh đã làm cho hoàn cảnh của anh phức tạp thêm ra. Anh đã không nghĩ đến nơi đến chốn tất cả mọi vấn đề, không sẵn sàng nói thật. Nếu thế, chúng ta sẽ tiếp tục câu chuyện vào ngày mai. Anh hãy suy nghĩ và cố nhớ lại đi…

3

Đêm ấy, Vusponski trăn trở mãi không ngủ được, cứ mỗi lần nhắm mắt lại là hình ảnh đại úy Phomin lại hiện ra, bên tai hắn lại văng vẳng tiếng nói của anh: “Vusponski, anh sẽ còn định nói dối đến bao giờ nữa? Về anh, tôi đã biết cả rồi. Cả điều anh không phải là Vusponski mà là Cuts và những tội anh đã gây ra cho nước Nga nữa”…

Sau một đêm mất ngủ và phải suy nghĩ căng thẳng, Vusponski mệt mỏi, không còn đủ sức chống lại cơn ác mộng. Những lời cuối cùng của đại úy Phomin “Hãy suy nghĩ và nhớ lại đi…” còn văng vẳng bên tai như một mệnh lệnh. Hắn không muốn nhớ lại, nhưng cứ nhắm mắt là bao nhiêu sự kiện, hình ảnh của quá khứ gần đây, lúc hắn còn ở trên đất Nga, lại hiện lên, quay cuồng trong trí nhớ.

“Hãy suy nghĩ và cố nhớ lại đi…”

Vusponski nằm ngửa trên giường, trước mắt hắn hiện lên rõ nét như trên màn ảnh cảnh đáng sợ. Trong một ngôi nhà gỗ trên đất Nga, hắn ngồi bên cửa sổ đưa mắt nhìn mặt trời đang lên qua lớp kính mờ đục đầy băng bám. Xa xa, một đàn quạ đen lượn vòng…

Cạnh cửa ra vào, một người đàn ông nằm dưới sàn, mặt quay vào tường, đầu quấn chiếc băng đỏ sẫm vì máu. Đó là một sĩ quan Liên Xô bị thương vừa bị bắt làm tù binh. Dùng mọi cách tra khảo vô hiệu, Cuts đã hơi khùng…

Trung úy SS Fisher bước vào, ra lệnh cho hắn phải bắn chết người bị bắt. Cuts đứng dậy lôi người sĩ quan Liên Xô ra ngoài.

Xa xa vọng lại tiêng gầm của đại bác.

Người sĩ quan Liên Xô đứng thẳng người, chửi vào mặt Cuts: “Đồ chó! Hãy lắng nghe tiếng gầm của đại bác! Đấy là tiếng súng của các đồng đội tao đang nã vào đầu chúng mày. Dù có trốn đâu, sắp tới chúng mày cũng sẽ chết”. Cuts bóp cò. Một loạt đạn nổ xuyên thủng ngực người sĩ quan.

Cuts bước qua xác người sĩ quan, không hiểu vì sao hắn cảm thấy sợ, tựa hồ người kia có thể đứng dậy và đi theo hắn như một cái bóng…

Sau đó, cũng ngôi nhà ấy, với những loạt đạn mới và những “cái bóng mới”. Rất nhiều cái bóng…

Vượt qua thời gian, vượt qua mọi thảm họa khủng khiếp của chiến tranh, những cái bóng kia vẫn theo sát hắn. Cuts run sợ những cái bóng ấy, sợ nhưng vẫn tiếp tục gây tội ác, tiếp tục tạo nên những cái bóng khác.

- Không! Không! - Cuts choàng dậy, đưa mắt nhìn quanh như sợ có người nào đó nghe trộm.

“Hay trong mê sảng, mình đã nói hết mọi việc? Không! - Cuts rùng mình - Không có nhân chứng, còn mình thì mình không bao giờ nói!”.

Cuts đứng dậy, đi đi lại lại trong phòng và sau đó, khi đã hơi trấn tĩnh, hắn lại nằm vật xuống giường, định ngủ nhưng mọi việc lại diễn ra như cũ: “Đồ chó! Hãy lắng nghe tiếng gầm của đại bác! Đây là tiếng súng của các đồng đội tao đang nã vào đầu chúng mày…”.

4

Mười một giờ sáng, y hẹn, đại úy Phomin đến phòng làm việc của sở công an Elburg. Ở đây, Enok đang chờ anh.

- Evgeni, chào đồng chí! - Enok sung sướng nói - Có tin gì mới không? Sau lần tham quan Leipzig, đồng chí thấy thế nào?

- Theo tôi thì cuộc tham quan vừa rồi rất tốt. Chúng ta đã được nhìn thấy những kỳ công nghệ thuật vĩ đại, những danh lam thắng cảnh và nghỉ ngơi thoải mái.

- Đúng đấy. Các đồng chí của tôi cũng rất hài lòng. Đồng chí có việc gì cần gặp tôi thế? Có gì đồng chí cứ nói tôi nghe - Enok mời Phomin ngồi xuống chiếc ghế đệm bên bàn làm việc, rồi ngồi xuống chiếc ghế đối diện.

- Thực ra thì chẳng có việc gì quan trọng lắm - Phomin nói - Chúng tôi vừa tìm được một số tên tội phạm chiến tranh, có điều hiện nay bọn hắn đều sống ở bên kia biên giới cả… Nhưng bà con thân thích, gia đình của chúng lại ở bên này. Trong số đó có Anber Siske, trước kia là cai ngục ở trại tập trung Darsehauzen. Hiện giờ gia đình hắn đang sống ở Enburg này, tên thứ hai…

Là một người luôn luôn bình tĩnh, biết tự chủ và lịch sự, nhưng khi nghe Phomin nhắc đến cái tên Siske, Enok không kìm nổi, đứng bật dậy:

- Anber Siske! Các đồng chí đã lần ra manh mối và tìm được “Daika”? Ờ, tất nhiên, các đồng chí không thể nào biết được… “Daika” là cái biệt hiệu mà anh em tù đặt cho thằng đao phủ giết người đó…

Nhận thấy Enok đang xúc động, Phomin chợt nhớ lại những mẩu chuyện về Enok mà anh đã nhiều lần được nghe. Enok đã từng sống trong các trại tập trung khủng khiếp nhất của phát xít Đức suốt mười hai năm liền. Ba năm cuối cùng, anh đã phải sống trong trại tập trung giết người Darsehauzen. Đối với chủ nghĩa phát xít, anh còn một mối thù chưa trả được. Không phải ngẫu nhiên mà sau giải phóng, nhân dân Enburg đã chọn anh vào cơ quan công an nhân dân thành phố. Ngay từ những ngày đầu sau chiến tranh, Enok tích cực tham gia công tác của các phong trào dân chủ, anh đồng tình với những quan niệm cho rằng cần phải liên kết lực lượng của những người cộng sản với những người theo phái xã hội thành một Đảng: Đảng xã hội thống nhất Đức.

- Nghĩa là đồng chí có biết Siske?

- Không những biết hắn mà còn biết hàng trăm đứa như hắn. Tôi biết Siske từ hồi tôi còn là một cậu bé - Enok vừa nói vừa xếp lại những giấy tờ trên bàn, rồi bình tĩnh trở lại, ông rút thuốc ra hút - Lúc tôi mười lăm tuổi, vì không chịu làm kẻ hầu hạ cho tiểu thư Stols, tôi đã tìm cách trốn gia đình đến xin học nghề thợ nguội ở Hannover. Ở đấy, tôi đã làm quen với các đảng viên cộng sản. Năm 1932, đó là thời kỳ như thế nào chắc đồng chí đã biết, theo chỉ thị của Đảng, tôi đến Enburg để tổ chức lãnh đạo công tác đoàn thanh niên ở đấy. Cũng ở đấy, lần đầu tiên tôi chạm trán với Siske. Hồi đó hắn là một trong những nhân tố tích cực của tổ chức “Chiếc mũ thép”⁷, tích cực tham gia các cuộc đột kích các câu lạc bộ công nhân và cung thể thao của thành phố … Một lần, tôi bị bắt. Chúng chạm cho tôi một hình “Tam giác đỏ”⁸, từ đó chúng đưa tôi hết trại tập trung này sang trại giam khác. Năm 1942, chúng đưa tôi về Darsehauzen, ở đấy, tôi lại chạm trán với Siske. Hắn không nhận ra tôi nhưng tôi cũng bị hắn làm tình làm tội đủ thứ - Enok đưa tay chỉ vào hàm răng giả của mình - Đây cũng là kết quả của một đòn tra tấn của hắn. “Daika” là một trong những tên cuồng tín, hung dữ. Hắn nhúng tay vào tất cả các cuộc tra tấn và thủ tiêu hàng loạt tù nhân. Thế mà trước lúc chiến tranh kết thúc không lâu, hắn đột nhiên biến mất. Giờ đây, nhờ các đồng chí, chúng tôi mới biết được rằng hắn còn sống, về tội ác của Siske, hiện giờ còn có nhiều người ở Enburg này đã từng bị giam ở Darsehauzen làm chứng.

“Chiếc mũ thép” là một tổ chức phản động gồm các quân nhân đã phục vụ trong quân đội Đức cũ.↩

“Tam giác đỏ” là dấu hiệu phân biệt tù chính trị trong các trại tập trung của phát xít Đức.↩

Enok ngồi im suy nghĩ.

“Con người chưa lấy gì là già lắm đang ngồi trước mặt mình, ai có thể nghĩ được rằng đã phải trải qua một cuộc sống khổ cực của chế độ nhà tù phát xít như thế. Trải qua bao nhiêu cực hình khổ ải ấy, anh ta vẫn giữ được khí tiết, lòng tin và sự trung thành với lý tưởng cộng sản. Rất may là giờ đây, một phần nước Đức đang ở trong tay những người đáng tin cậy…!” - Phomin nghĩ thầm.

- Còn tên thứ hai? - Enok hỏi Phomin sau một phút im lặng.

- Otto Muller, một nhân viên của cục đường sắt cũ. Nếu không nhầm, hiện giờ gia đình hắn đang sống ở Stendal.

Enok ghi nhanh tất cả những cái đó vào sổ công tác của mình.

- Cám ơn đồng, chí! Chúng tôi sẽ lập tức cho tiến hành điều tra, xác minh ngay. Trong giai đoạn này, khi cơ quan an ninh của chúng tôi còn ở trong thời kỳ trứng nước, bỡ ngỡ, thiếu kinh nghiệm, việc các đồng chí giúp chúng tôi lần theo tung tích những tên như hai tên này là vô cùng cần thiết và quý giá. Nhưng tôi tin rằng, rồi đây…

5

- Lotta, cô giỏi lắm! Cô không chỉ là một ca sĩ có tài mà còn là một nghệ sĩ xuất sắc. Phải nói rằng cô sinh ra để làm nghệ sĩ. Tôi đã chuẩn bị cho cô một món quà nhỏ - Liutse vừa nói vừa trao cho Lotta một bó hoa hồng và một chiếc hộp nhỏ màu đỏ, đựng sợi dây chuyền vàng lấp lánh một cách hết sức cám dỗ.

- Có gì đâu. Mọi việc đã xảy ra một cách tự nhiên. Lúc tôi leo lên đỉnh tháp của đài kỷ niệm thì bị chóng mặt. Denisov tình cờ đứng bên.

Mãi đến bây giờ, Lotta mới biết rằng Liutse đã cho người theo dõi cô ở Leipzig.

- Thôi, cô cũng không nên quá khiêm tốn. Tốt hơn hết là hãy cho tôi biết cô đã nói với Denisov những gì.

- Lúc anh ấy dìu tôi xuống đất, chúng tôi lại ngồi bên nhau trên một chiếc ghế đá. Phải nói rằng Denisov là một người rất lịch sự và dễ mến. Tôi nói cho anh ấy biết rằng tôi là ca sĩ của dàn nhạc ở quán cà phê, và mời anh ấy lúc nào rỗi thì lại chơi. Một lát sau, Denisov chia tay tôi và đến với đoàn tham quan. Đấy, tất cả chỉ có thế.

- Bước đầu mà được như thế là khá lắm rồi. Tôi hy vọng Denisov sẽ giữ lời hứa và sẽ đến gặp cô. Lúc đó, Lotta, cô sẽ phải tỏ ra thân mật hơn với anh ta, đề nghị được dẫn anh ta tham quan thành phố hay đi chơi… Cô phải làm sao cho Denisov cảm thấy mến cô.

- Nếu điều kiện cho phép thì Lotta lúng túng nói.

- Tất cả đều nằm trong tay cô, cô Lotta thân mến ạ! Nhưng… - Liutse cười nham hiểm - Nhưng không được quá đà. Cái đó không nằm trong kế hoạch của tôi. Hãy làm cho Denisov mê mẩn và quên hết mọi sự trên đời này. Và chấm hết. Hiểu chưa?

Lotta không trả lời, cô ngoan ngoãn gật đầu, không nhận thấy Liutse đã ra khỏi phòng từ lúc nào. Cô đứng dậy, lại bên cửa sổ, đưa hai tay ôm lấy mảnh diềm che, đờ đẫn. Đầu cô choáng váng, hai mắt nhòa đi. Cô biết Liutse đã nói là làm. Cô hiểu, tất nhiên sự chú ý của Liutse đối với Denisov là có dụng ý xấu…

“Phải làm gì bây giờ? Làm gì? Chỉ cần Denisov đến, còn sau đó… sau đó mình sẽ biết mình phải làm gì” - Lotta suy nghĩ rất lung, cố xua đuổi nỗi lo sợ đang xâm chiếm lòng mình.

6

Buổi sáng, vừa bước vào phòng làm việc, Phomin đã nhìn thấy một mẩu giấy với dòng chữ: “Vusponski yêu cầu được hỏi cung” của đồng chí trực ban để lại trên bàn.

“Được, xem hắn đã nghĩ ra được những gì mới?”. Phomin cho dẫn Vusponski lên phòng hỏi cung.

- Ngài dự thẩm đã đúng khi nói: rằng những lời khai của tôi có nhiều mâu thuẫn - Vusponski bước vào, nói nhanh câu mà rõ ràng hẳn đã chuẩn bị trước.

Phomin nhận thấy lần này Vusponski dùng chữ “ngài dự thẩm” để xưng hô, đó là một điều mới lạ.

- Anh sẽ khai hết mọi việc, tôi hiểu như thế, đúng không?

- Vâng.

- Thế thì bắt đầu đi.

Phomin trải mấy tờ giấy trắng ra bàn.

- Mùa xuân năm 1941, tôi được điều về một đơn vị SS. Ông bác sĩ, người đã xăm lên bả vai tôi lúc ấy nói: “Cái chữ này sẽ cứu anh thoát chết trong trường hợp nếu anh bị thương cần tiếp máu…”. Từ trước đến giờ, tôi vẫn đinh ninh như thế. Nhưng giờ đây chính chữ ấy đã vạch mặt tôi, bắt tôi phải đổ máu. Giả dối. Vâng đúng thế. Giờ đây, tôi chỉ còn biết nói thật.

Nói xong những điều mà rõ ràng đã chuẩn bị từ trước, Vusponski đưa mắt nhìn Phomin, cố đoán thái độ của anh.

- Tôi đã nhiều lần nói với anh, bây giờ lại nhắc lại một lần nữa, rằng chỉ có khai hết sự thật, anh mới có thể thoát khỏi tình trạng éo le hiện nay. Báo cho anh biết, giờ đây chúng tôi rất khó tin anh. Anh đã tự đến với chúng tôi để lừa dối. Hơn nữa, anh còn cố ý thuyết phục tôi. Tôi khuyên anh lần cuối cùng, hãy khai hết mọi chuyện…

- Thưa ngài đại úy, thực tình tôi không biết làm sao cho ngài hiểu. Hiện giờ tôi không còn con đường nào khác. Tôi chỉ còn biết nói sự thật. Tôi không phải là Vusponski mà là thượng sĩ của sư đoàn “Vi-kinh”. Tên thật cua tôi là Fraderic Men Cuts, sinh năm 1921, tại Dilsendofer. Hiện giờ tôi còn bố mẹ và cô em gái đang sống ở đó. Cuối năm 1939, tôi được đi học trường sĩ quan đặc biệt. Khóa học chưa kết thúc thì năm 1942, người ta điều tôi đến nhận công tác tại một đơn vị đặc biệt và phong quân hàm thượng sĩ. Chúng tôi, gần mấy tiểu đoàn dã chiến, được điều đến mặt trận Stalingrad với kế hoạch đánh tan các đội quân du kích ở đấy. Bởi thế, khi chiến dịch thất bại, chúng tôi không bị bắt làm tù binh như các quân đoàn của Paulius.

Cuối năm 1943, tôi bị thương nặng. Sau khi ra viện, người ta điều tôi về công tác trong một đơn vị đặc biệt bảo vệ sân bay gần Leipzig. Tôi phục vụ ở đấy cho đến cuối cuộc chiến thì bị quân Mỹ bắt làm tù binh.

- Thế tại sao và bằng cách nào, anh trở thành nhân viên của cục tình báo Anh?

- Được tha, tôi trở về gia đình, cần phải kiếm tiền để nuôi sống gia đình, thế mà tôi lại không có nghề nghiệp gì cả. Tôi tìm đến nhà lao Hannover với hy vọng sẽ kiếm được một việc gì đó. Ở đấy, tôi đã gặp Stak… - Vusponski thở dài - Tôi đã được Stak huấn luyện cho cách chụp ảnh, viết, dịch mật mã, sử dụng điện đài. Từ đó, tôi luôn hoàn thành các nhiệm vụ được, giao, Stak tỏ vẻ hài lòng.

- Anh có thể nói thêm gì về kế hoạch “Aiarsu”?

- “Aiarsu” là nhiệm vụ quan trọng đầu tiên của tôi. Theo kế hoạch đó, sau khi đánh lừa được cơ quan an ninh Liên Xô, tôi sẽ xin ở lại làm việc ở đây và sẽ tìm cách đột nhập phòng thiết kế. Sau đó, theo kế hoạch, sẽ có một nhân viên của Stak đến, tôi sẽ hoạt động dưới quyền trực tiếp của người này. Đấy, tất cả chỉ có thế. Những điều tôi vừa nói đều là sự thật.

- Theo tôi thì bây giờ những lời khai của anh mới gần đúng một phần sự thật. Hôm nay thế là đủ. Còn để chuẩn bị cho cuộc nói chuyện ngày mai, tôi yêu cầu anh nhớ lại những địa phương mà đơn vị của anh đã hoạt động thời chiến tranh. Tôi muốn nói đến những địa điểm trên đất Liên Xô…

7

- Đồng chí Phomin đấy à?

- Vâng, tôi đây. Cô Avegusta? - Phomin nhận ra tiếng nói quen thuộc của cô thư ký của Enok.

- Đồng chí chờ cho một tí nhé. Tôi trao máy cho đồng chí Enok.

Một giây sau, Phomin nhận ra giọng nói trầm trầm của Enok trong ống nghe.

- Evgeni, chào đồng chí. Chúng tôi đã nhận được những tài liệu quan trọng liên quan đến Muler và Siske. Tôi đang muốn gặp đồng chí để trao đổi một số vấn đề. Nếu rảnh, mời đồng chí đến chỗ tôi.

Phomin cho gọi xe. Nửa giờ sau, anh đã có mặt tại phòng làm việc của Enok.

- Mới có một ngày mà chúng ta đã tiến hành được khá nhiều việc - Enok vừa mở chiếc cặp tài liệu vừa nói - Chúng tôi đã điều tra và xác minh được, gia đình Siske gồm có vợ, con gái và con rể hiện đang sống bằng nghề làm vườn ở Velghenstad. Chúng tôi đã chụp ảnh được một bức thư của bà Siske gửi cho chồng. Trong thư bà ta có báo tin cho Siske biết sắp tới, đứa cháu đáng yêu của họ sẽ tròn một năm. Bà hy vọng rằng Siske sẽ về thăm và mang quà tặng ngày sinh của cháu. Nhận được thư này, tôi cho rằng thế nào Siske cũng sẽ về. Đây là ảnh của hắn.

Trước mắt Phomin là tấm ảnh chụp của một người rất dễ nhận dạng: cổ dài và nhỏ, vai rộng quá cỡ, đầu nhỏ, hình quả dưa, không cân đối tí nào với đôi vai. Nhìn bức ảnh này, người ta có cảm tưởng là tạo hóa đã nhầm lẫn khi đặt cái đầu lên người hắn. Siske đang cười vẻ lúng túng, tay đỡ trên gối một chiếc bọc trắng, nhô đầu một đứa trẻ nhỏ xíu. Mặt sau của tấm ảnh có dòng chữ: “Gửi bổ Azi”.

- Nhìn vẻ mặt phúc hậu của Siske, không ai dám nói rằng hắn là một tên đao phủ - Enok mỉm cười với vẻ châm biếm.

- Đối với tấm ảnh này, có một câu châm ngôn mà tôi thấy rất hợp: “Quỷ già thì đa cảm”.

- Cái gì đúng thì bao giờ cũng đúng - Enok gật đầu rồi châm thuốc hút - Bây giờ chúng ta cùng bàn một số vấn đề trong kế hoạch của chúng tôi. Để đồng chí khỏi ngạc nhiên, tôi nói trước, tôi đã chuẩn bị một lực lượng khá đông để bắt Siske… Không thể để hắn thoát được. Hắn là một kẻ nguy hiểm, không những bây giờ mà sau này, hắn sẽ còn gây tác hại cho chúng tôi. Tôi xem hắn không chỉ đơn thuần là một nhân viên của cơ quan tình báo nước ngoài, mà còn là kẻ thù của nhân dân Đức, một trong những kẻ đang tìm cách lén lút phá hoại công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa của đất nước chúng tôi. Tôi nói “nước chúng tôi” ở đây với hàm ý cả nước Đức. Hiện nay bọn Anh, Mỹ và những kẻ được chúng nâng đỡ đang lải nhải tuyên truyền và kêu gọi thành lập một liên bang Đức bên kia biên giới. Tôi còn nhớ là ngay từ tháng mười năm 1945, trả lời một phóng viên Mỹ, Konrat Adenauer đã nói: “Tôi cho rằng, điều cần thiết và tốt nhất hiện nay là phải nhanh chóng liên kết ba vùng tạm chiếm phía tây thành một quốc gia liên bang…”. Được, nếu tình hình biến chuyển như thế, chúng tôi cũng sẽ thành lập ở đây một nhà nước xã hội chủ nghĩa. Nhưng thôi, chúng ta trở lại vấn đề Siske… - Enok suy nghĩ một lát rồi tiếp - Có lẽ hắn biết chúng ta luôn chờ hắn, bởi thế hắn sẽ đề phòng, cảnh giác và hành động thận trọng. Với Muler cũng thế. Hiện giờ chúng tôi đã tìm thấy hồ sơ cá nhân của hắn ở phòng lưu trữ tổng cục đường sắt. Đồng chí muốn xem qua không?

Chiếc cặp nhỏ bằng bìa các-tông màu xám. Ngoài bìa, góc phải cặp có in hổi hình con đại bàng đen. Dưới nó là hàng chữ lớn “Cục đường sắt Enburg. Hồ sơ N° 201 - Muler Otto”. Phía trong, giữa trang đầu có dán một tấm ảnh nhỏ. Trong ảnh là một người đàn ông đứng tuổi có bộ lông mày rậm che gần hết cặp mắt ti hí, trên đôi môi dày là hai vệt ria mép kiểu quốc trưởng. Trên túi áo bên trái có hình một chiếc huy hiệu đảng viên Đảng quốc xã. Cuối hồ sơ là lệnh quyết định điều Muler đến chỉ huy một tuyến đường sắt tại Ukraina. Cuối cùng là một mảnh giấy nhỏ với những chữ nhỏ li ti khó đọc, đó là bức thư của Muler gửi cho bộ chỉ huy. Trong thư, hắn báo cáo bộ chỉ huy biết hiện hắn đang chịu trách nhiệm một tuyến đường sắt quan trọng ở Dolgensovo.

Chờ Phomin xem xong, Enok nói tiếp:

- Các đồng chí công an ở Stendai đã cho chúng tôi biết, ba tuần trước, Muler có ghé thăm mẹ. Trả lời câu hỏi của những người xung quanh: Vì sao hắn sống ở Tây Đức mà không về Đông Đức cho gần gia đình, hắn nói rằng ở bên ấy, hắn có việc làm với đồng lương khá giả. Chúng tôi đang tìm cách nhử hắn về, và tôi tin chắc rằng một ngày gần đây, cả Muler lẫn Siske sẽ rơi vào tay chúng tôi.

- Đồng chí Enok, đồng chí có thể cho tôi mang tập hồ sơ của Muler về nhà ít lâu chứ? - Phomin hỏi.

- Vâng, tất nhiên. Tôi chuẩn bị nó cho đồng chí đấy.

- Còn một vấn đề này nữa, đồng chí Enok ạ, chúng ta cần phải thu thập thêm những tài liệu tỉ mỉ về những người thân và có quan hệ với Muler..

Phomin định vào gặp đại tá Ktorov, nhưng đồng chí trực ban bảo ông đang bận, còn lâu mới rỗi, nên đành thôi. Anh đến phòng Pravotorov yêu cầu chụp lại mấy tấm ảnh của Muler. Sau cùng, Phomin đến phòng cô thư ký để kiểm tra lại tất cả những báo cáo chuẩn bị gửi lên bộ chỉ huy.

- Khi nào đại tá xong việc, anh gọi nhé - Phomin nói với đồng chí trực ban rồi trở về phòng làm việc.

Phomin giở tập Tin tức nước Đức ra đọc. Trong đó có nhiều điều Enok đã trao đổi với anh. Một bài phát biểu của Kutsumakher, một nhân vật từ lâu vẫn cố tình tìm cách chia rẽ Đảng xã hội thống nhất Đức. Trên thực tế thì Kutsumakher chỉ là con trai của nhà chính trị Anh, Mỹ, nhưng người đang nuôi dưỡng ý đồ biến nước Đức thành bàn đạp chống chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản. Tại nhiều vùng bên kia ranh giới, ngay từ những ngày đầu chiến tranh, bọn Anh, Mỹ đã tìm cách đàn áp, đè bẹp các lực lượng muốn biến những vùng đó thành một nhà nước dân chủ chống phát xít.

Và không phải ngẫu nhiên mà chính quyền Anh - Mỹ tại hai vùng tạm chiếm đã sẵn sàng đồng ý liên kết lại thành cái gọi là Bidonia. Bidonia hiển nhiên trở thành mảnh đất đầu tiên của những kẻ phục hồi chủ nghĩa phát xít. Thế là những kẻ mới hôm qua thôi còn lẩn trốn, thậm chí sợ nghĩ mình có liên quan với Đảng quốc xã Đức, thì hôm nay nhờ sự nâng đỡ tiếp tay của chính quyền Anh - Mỹ, đang ngóc đầu dậy. Chính chúng bây giờ là người muốn thuyết phục, thậm chí bắt buộc người khác phải hành động như mình.

Phomin lấy làm thích thú khi đọc đến những lời phát biểu của các phóng viên nước ngoài nói về những hoạt động của chính quyền chiếm đóng Liên Xô trên đất Đức, về quan hệ thân thiện giữa quân đội Liên Xô với chính quyền Đức và các tổ chức dân chủ khác. Trong bài phóng sự của Godolsafer, một người Anh đã sống rất lâu trong vùng tạm chiếm của quân đội Liên Xô, có đoạn viết: “Giữa người Nga và người Đức đang có một sự hợp tác trên tình đồng chí, anh em”. Một nghị sĩ Công đảng trong nghị viện Anh thì viết: “Tôi khâm phục người Nga, những người hiện đang hết lòng hết sức giúp đỡ nước Đức, đưa cuộc sống của nhân dân Đức vào nề nếp và tạo điều kiên thuận lợi cho các lực lượng dân chủ hoạt động độc lập. Những vị tướng của quân đội Liên Xô đã để lại cho tôi ấn tượng là họ đang cố gắng giải quyết những khó khăn trong kinh tế để đưa nước Đức đi lên, và họ lấy làm tự hào, sung sướng trước mỗi thành công của nhân dân Đức trong cuộc xây dựng cuộc đời mới”.

Đồng chí trực ban gọi điện báo cho Phomin biết rằng đại tá Ktorov sau khi làm việc xong, đã về nhà.

- Ôi, tiếc thật. Thế mà tôi cứ tưởng sẽ gặp được anh ấy. Phải chờ đến mai thôi.

- Mà anh cũng nên đi nghỉ - Đồng chí trực ban nói - Bây giờ đã sáu giờ tối rồi, vả lại, hôm nay là thử bảy. Nghỉ ngơi cũng là một công việc cần thiết. Nếu không, không lâu nữa anh sẽ chẳng còn đủ sức để lê nổi chân đâu. Tôi khuyên anh đi xem phim ….

8

- Tôi tin là anh sẽ không lạc đường chứ? Chúc anh hạnh phúc! - Phomin nói rồi chia tay Skitalech và cô gái đi cùng với anh ta khi ba người ra khỏi rạp chiếu bóng. Anh đi bộ về nhà, dọc theo con đường nhỏ hai bên có cây cao.

Anh cảm thấy buồn. Cái cảm giác ấy lâu nay vẫn thường đến với anh sau những giờ làm việc. Anh rất sung sướng khi thấy Ktorov đang ngồi trên chiếc ghế đại gần đài phun nước.

- Sao, cũng không ngủ được à? Hồi tôi còn ở cái tuổi anh ấy mà, chỉ cần đến bên giường là hai mắt đã ríu lại, lăn ra ngủ như chết - Ktorov vui vẻ nói.

- Không. Tôi vừa ở rạp chiếu bóng ra, định đi dạo một lát thì gặp anh.

- Thế thì ngồi xuống đây. Cơm tối xong, tôi cảm thấy người khó chịu, có lẽ do làm việc căng quá. Gia đình tôi giờ này đã ngủ, còn tôi thì… Vả lại đêm nay trời đẹp.

Phomin ngồi xuống cạnh Ktorov.

- Grigori Vasilevich, lúc chiều tôi tìm gặp anh nhưng không được. Tôi muốn…

- Không! Anh bạn, để lúc khác. Bây giờ chúng ta sẽ không nói chuyện công tác.

Cả hai ngồi im, tận hưởng bầu không khí trong lành và vẻ đẹp của đêm miền Nam. Gió thổi làm những hạt nước bắn tung, rơi nhè nhẹ xuống hai người.

- Giá bây giờ mà có một cốc trà đặc thì tuyệt - Ktorov nói.

- Cái gì chứ thứ đó thì không khó lắm. Đến chỗ tôi, tôi sẽ thết anh nước trà với quả ướp hảo hạng.

- Có khuya quá không? - Ktorov nhìn đồng hồ - Gần mười hai giờ rồi… Nhưng không sao. Nào đi!

Trong lúc chờ Phomin pha trà và chuẩn bị các thứ, Ktorov với lấy tập thơ của Goethe trên bàn rồi mở trang Phomin gấp đánh dấu từ trước - “Trở thành con người có nghĩa là trở thành chiến sĩ”.

“Giỏi thật, cậu ta còn tranh thủ đọc được sách nữa!”. Ktorov thầm nghĩ rồi lại gần giá sách. Sách của Phenimo, Cuper và Jack London, bên cạnh là một cuốn sách giáo khoa về luật, về tâm lý xã hội, thậm chí cả một tác phẩm dày của Plutag bằng tiếng Đức nữa.

- Xin mời, tôi đã chuẩn bị xong.

Ktorov quay đầu lại thì đã thấy trên bàn, bên cạnh tách trà và hai chiếc cốc còn có đĩa táo và chai rượu nho.

- Genia, mình phục thật! Cậu lấy đâu ra những thứ này?

- Của mẹ tôi đấy. Bà cụ vừa gửi cho tôi hồi tháng năm nhân ngày Quốc tế lao động. Đây là món nho khô. Bà cụ biết tôi vẫn thích món này từ nhỏ. Tôi vẫn chờ dịp…

- Này ông chủ nhà mến khách, ta làm một bàn cờ chứ? - Ktorov hỏi khi đã thử đủ các món.

- Xin sẵn sàng.

Cả hai cúi đầu xuống bàn cờ, chăm chú nghĩ từng nước đi. Mấy phút sau, Phomin đã dồn Ktorov vào thế bí.

- Evgeni Nicolaievich, anh có thấy hiện nay trong ván cờ chúng ta đang chơi với Stak, chúng ta đang ở thế phòng thủ không? - Ktorov nói sau khi đã gỡ được một nước bí. - Đã đến lúc, như người ta vẫn nói, chúng ta phải tìm cách bắt đối thủ vào tròng. Chúng ta không nên cứ giăng lưới rồi khoanh tay ngồi chờ.

- Những ngày gần đây, tôi nhân thấy có nhiều biến chuyển đáng lo ngại. Tôi đã suy tính kỹ. Có thể là Muler chăng?

- Muler? - Ktorov không trả lời mà chỉ nhắc lại, không hiểu ông đang bận suy nghĩ về những điều Phomin vừa nói hay đang tìm cách gỡ nước cờ - Có thể. Chúng ta phải chờ tin từ Dneprotrovsco. Nhưng theo tôi, những cái đó chỉ là ngoài rìa, vấn đề hiện nay là cần phải thọc sâu vào trung tâm.

- Chiếu tướng! - Phomin nói.

- Thế là tôi thua đến nơi rồi. Không thể cứu vãn nổi nữa. Thôi đầu hàng. Ta làm ván nữa. Tôi cho rằng - Ktorov vừa sắp cờ, vừa nói tiếp - Trung tâm có thể là Stauber. Anh còn đợi gì nữa? Bày quân ra chứ - Ktorov mỉm cười, liếc nhìn vẻ mặt ngơ ngác của Phomin.

- Tôi cho rằng Stauber có thể là trung tâm, nhưng Grigori Vasilevich ạ, thật khó lòng lần ra manh mối của hắn.

- Anh đừng bao giờ tìm những con đường dễ dàng! Công tác phản gián không có nghĩa chỉ là phòng thủ. Trên nguyên tắc thì phòng thủ, hay nói đúng hơn là cách phòng thủ tốt nhất là tấn công, tấn công có tổ chức và có chuẩn bị từ trước Thấy chưa, anh lại đang tấn công tôi. Lúc nãy, gặp anh, tôi đã không cho anh nói đến công tác, thế mà… Thôi, tôi chịu thua. Anh thật không biết điều một tý nào, cả hai bàn đều thắng thủ trưởng. Nhưng không sao, chủ nhật tới tôi sẽ cho anh một ván cờ với Stauber. Được chứ?

CHƯƠNG XI

1

- Không có gì phải buồn, mọi việc rồi sẽ tốt lành cả thôi Meri ạ. Rất may là Stak đã tự gọi điện và hứa sẽ đến đây. Trong việc này, cô không liên quan gì cả, đừng sợ.

- Nhưng như thế là từ nay tôi sẽ mất hẳn Stak, thưa ngài Betkher.

- Tôi hiểu sự lo lắng của cô: Stak là một người đàn ông hấp dẫn và cũng có thể ông ta mê cô. Nhưng mọi việc không vượt ra ngoài quan hệ đó. Gần đây, tôi có cảm tưởng hình như cô quên mất rằng Tổ quốc chúng ta đang bị giày xéo. Nước Đức nhất thiết phải được khôi phục từ hoang tàn và đổ nát của chiến tranh, phải giành lại được thế mạnh và sự vĩ đại của mình. Tôi không muốn nói đến vấn đề ranh giới tạm thời hiện nay. Trong sự nghiệp lớn lao đó, Stak sẽ còn có ích đối với chúng ta. Lẽ dĩ nhiên, Stak không phải là viên gạch đầu tiên trong cái nền tảng mà chúng ta đang xây hiện nay. Tôi có thể đã quá nhiều lời với cô rồi đấy. Thế là đủ. Cô nên tỏ ra dũng cảm hơn, cô là một người đàn bà Đức, một quý tộc cơ mà. Cô hãy cho tôi biết từ chỗ Stak đến đây đi mất bao nhiêu phút.

- Thưa ngài, độ mười lăm, hai mươi phút gì đấy.

- Cô hầu gái của cô không có nhà chứ?

- Thưa, không ạ. Sau lần nói chuyện với ngài hôm qua, tôi đã cho cô ấy nghỉ suốt ngày hôm nay.

- Thế thì tốt. Tôi yêu cầu cô một điều, sau khi giới thiệu tôi với Stak, cô phải ra khỏi phòng này, chúng tôi có chuyện phải nói thẳng thắn với nhau.

- Vâng, thưa ngài Betkher - Meri trả lời rồi im lặng nghe ngóng.

- Hình như Stak đã đến.

Ngoài hành lang, tiếng chân bước mỗi lúc một rõ dần và một phút sau có tiếng chuông điện gọi giật.

- Em đã chuẩn bị xong chưa? - Stak bước vào cửa, hỏi thay lời chào - Ồ, em không phải một mình… - Hắn cau may, khó chịu khi nhìn thấy lưng người đàn ông ngồi trên chiếc ghế bành, qua cánh cửa hé mở.

- Lúc nãy gọi điện, em định báo cho anh biết nhưng anh đã bỏ ống nghe xuống - Meri nói vói vẻ thanh minh - Người kia là bạn thân của gia đình em. Anh vào phòng đi, em sẽ giới thiệu người đó với anh. Vào đi.

Stak bước vào phòng, vẫn còn bực tức. Người khách của Meri đàng hoàng đứng dậy. Đó là một người đàn ông gầy, tầm thước, với phong thái rất nhà binh. Hắn bước tới trước mặt Stak, rồi nhìn với vẻ không lấy gì làm thân thiện lắm.

- Thiếu tá Edvat Stak - Stak tự giới thiệu - Còn ông?

- Rất hân hạnh - Gã người Đức nói nhưng không chịu giới thiệu tên mình, và trước sự ngạc nhiên của Stak, quay sang nói với Meri.

- Thôi, cô có thể đi ra, khi nào có gì cần, tôi sẽ gọi - Rất hân hạnh, thưa ngài Stak - Gã kia nhắc lại rồi nhìn Stak với vẻ lạnh lùng, soi mói - Ngồi xuống, tôi có chuyện cần nói với ngài - Nói rồi gã kia mở chiếc khuy áo vét màu đen may rất đẹp, nhẹ nhàng ngả lưng vào ghế bành. Stak biết người đang ngồi trước mặt hắn là một sĩ quan. Còn người kia thì bắt đầu bằng một câu nói rất lạ - Tôi sẽ không phản đối nếu ngài gọi tôi một cách đơn giản là đại tá.

Trước một cử chỉ trịch thượng và hống hách như thế, Stak giận sôi người. Hắn cố kiềm chế, hỏi:

- Xin lỗi, tôi không hiểu ngài là đại tá của quân đội nào? Lẽ dĩ nhiên không phải của quân đội Đức, bởi vì từ lâu, tôi đã không nghe nói đến quân đội đó. Và sau nữa, ở cái tuổi ngài mà đã là đại tá thì tôi e là quá sớm đấy.

Người kia không thèm để ý đến những lời châm biếm của Stak.

- Thiếu tá ngồi xuống. Chúng ta là người của cùng một quân chủng, có điều thuộc hai quân đội khác nhau. Còn cấp bậc? Ngài nên hiểu rằng người ta phong cấp bậc cho quân nhân không phải dựa vào tuổi tác, mà dựa vào khả năng và việc làm của họ.

- Nhưng dù sao, ngài thuộc quân đội nào? Ngài muốn nói chúng ta là bạn đồng nghiệp? Rất hân hạnh. Tôi không hiểu tại sao ngài lại muốn gặp tôi ở đây. Ngài có thể đàng hoàng gặp tôi tại bộ chỉ huy cơ mà.

- Edvat - Gã kia khẽ nói - Ngày mai tôi bận. Tôi muốn kết thúc phần công việc của mình trong hôm nay. Bây giờ ngài sẽ hiểu vì sao. Ngài hãy bình tĩnh và không nên nóng nảy như thế, bởi vì nóng nảy cũng chỉ vô ích.

Stak cảm thấy rất khó chịu và bứt rứt như có ai xát muối vào lòng. Một cảm giác lâng lâng tựa hồ như cảm giác của những lần đánh đu quá cao thời nhỏ. Cái gì? Sự sợ hãi? Nhưng sợ gì? Và rồi Stak ngồi xuống ghế.

- Tốt lắm! Ông bạn đồng nghiệp, ngồi xuống và chú ý nghe tôi nói - Người kia nói với giọng kẻ cả - Ngài sẽ nghĩ sao nếu như một ngày gần đây tướng Stewart, cấp trên của ngài, nhận được tin nói rằng tất cả những tài liệu trong tủ của ngài và của cấp dưới ngài từ lâu đã không còn là điều bí mật đối với chúng tôi? Ngài hãy nhìn đây, đây là những bản chụp các tài liệu bí mật nhất của ngài - Người kia nói rồi mở cặp rút một tập ảnh, quẳng trước mặt Stak.

Stak không biết làm gì hơn ngoài việc xem những tấm ảnh đó. Hắn cố gắng để giấu sự run rẩy của đôi tay. Quả thằng Đức khốn kiếp này có tất cả các tài liệu quan trọng nhất giấu trong tủ mật cơ quan hắn. Cái đó không cho phép hắn nghi ngờ đến ý định của người kia. Stak ý thức được rằng tính mạng hắn bị đe dọa, chính cái đó đã tiếp cho hắn nguồn sức mạnh. Hắn nhìn gã người Đức, mỉm cười khinh bỉ.

- Chỉ có thế này thôi à? Ngài thật quá ngây thơ, thưa ngài đại tá. Tất cả những thứ ngài vừa cho tôi xem chỉ là những thứ vứt đi.

- Ngây thơ ở chỗ nào? - Betkher hỏi. Hắn nhận thấy Stak, cái mồi mà hắn đang muốn vồ lấy, không muốn tự nguyện vào tròng.

- Cơ quan của tôi ở ủy ban quân quản chỉ là cái vẻ bề ngoài, nếu không, sao tôi lại thơ ngây chịu cho các cô gái người Đức các ngài làm việc ở đấy. Còn tài liệu à? - Stak hất đầu chỉ tập giấy ảnh - Có thể sau khi biết điều ấy, tôi sẽ bị khiển trách, nhưng không phải ngài sẽ không bị gì. Cái lối tự mãn và tự kiêu của ngài sẽ giết ngài. Mấy tờ giấy này chỉ là chuyện vớ vẩn. Có gì mới lạ đâu. Một bản danh sách vài chục nhân viên của tôi là người Đức! Điều đáng ngạc nhiên, tôi nghĩ, phải là tính càn rỡ của ngài cơ. Phải chăng hiện giờ các ngài đã tự bảo đảm được cho mình? Không lẽ các ngài không biết rằng ai là người đang che chở cho các ngài?

Stak cảm thấy đang giành lại được vị trí ban đầu và đang ở thế chủ động tấn công. Bây giờ thì hắn ra mặt khinh bỉ đối thủ của mình.

- Ông bạn đồng nghiệp, ông hãy suy nghĩ kỹ và cố nhớ lại ai là người đã cứu các ông ra khỏi chiếc thòng lọng của quân Nga? Ai? Nói đi chứ. Không lẽ ông thực sự hy vọng rằng sẽ vớ được một món bở trong việc các ông biết những bí mật của cơ quan tình báo tôi? Chỉ cần một lời nói của tôi cũng đủ để ông không tồn tại nữa trên đời này. Vả lại hiện nay quyền lợi của chúng tôi đang trùng với quyền lợi của người Mỹ. Ông không nên quên chúng tôi vẫn còn là bạn đồng minh của nước Mỹ. Ông tính nhầm to rồi. Còn điều này nữa, ông có biết gì về việc nước Mỹ đang cố gắng thành lập khối quân sự Bắc Đại Tây Dương không? Trong khối quân sự đó, rất cần cả những nhân viên tình báo. Tức là chúng tôi, các ông và người Mỹ. Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương sẽ tập hợp các lực lượng Tây Âu lại để chống các nước phe xã hội chủ nghĩa.

- Thế ngài có biết ý đồ thành lập khối quân sự đó là của ai không? Của một người Đức chúng tôi: Anold Recbeck, một tướng lĩnh có tài. Ngay từ năm 1946, cùng với tướng Hoffman, ông ta đã thảo một kế hoạch nhằm liên kết Anh, Pháp, Đức để chống lại cộng sản. Tổ chức đó sẽ hoạt động nhờ sự viện trợ tài chính lớn của Mỹ…

- Thực tình, nếu ông biết và hiểu điều đó thì ông định chia rẽ mối quan hệ giữa chúng ta để làm gì? Ông đang hành động một cách dại đột, đang tự dấn thân vào chỗ chết đấy. Thưa đại tá, cấp trên của ông sẽ không bao giờ tha thứ cho ông đâu.

Nói những điều đó, Stak định dùng đòn tâm lý để dồn đối phương vào thế bị động, nhưng người Đức kia vẫn tỉnh bơ, im lặng ngồi nghe.

- Không nên vội vàng, ngài thiếu tá ạ. Dĩ nhiên, trong việc này không thể bỏ qua tình hình chính trị được. Nhưng dù sao, tôi cũng không có ý định thay đổi câu chuyện mà tôi đã mở đầu - Betkher khoát tay - Điều này chỉ liên quan đến ngài và chỉ một mình ngài thôi. Chúng tôi biết rất rõ về những vấn đề liên quan đến tài chính của ngài. Chúng tôi muốn nói đến hoàn cảnh gia đình ngài hiện nay. Theo chỗ tôi biết thì gia đình ngài hiện không thể gọi là khá giả. Hiện giờ, nhờ có của hồi môn của bà vợ mà gia đình ngài cũng tạo được cái vẻ đàng hoàng bên ngoài. Nhưng rồi tương lai, cái đó sẽ hết, và như thế ngài phải hy vọng vào việc thăng quan tiến chức. Bởi thế mà ngài đừng nên làm cho hoàn cảnh của ngài phức tạp thêm ra.

- Ô hô! Thật la một bước ngoặt lớn! - Stak vỗ đùi - Còn gì nữa không?

Gã người Đức im lặng, không thèm trả lời, đứng dậy mở cửa phòng, gọi:

- Meri, mang cà phê và tí gì cay cay ra đây, nhưng đừng nặng quá!

Không phải chờ đợi lâu, một phút sau Meri bước vào, bê theo một chiếc đĩa lớn có để hai cốc cà phê đang bốc khói và một chai rượu mùi.

- Cho phép tôi được suy luận đôi chút - Gã người Đức nói tiếp khi Meri ra khỏi phòng - Ngài nhìn kỹ cái này. Ngài ngạc nhiên lắm phải không? Đây là món quà dành riêng cho vợ ngài - Gã người Đức chìa ra một tập ảnh chụp khi Stak đang ngủ với Meri đủ các kiểu - Ngài thấy thế nào?

Mặt Stak biến sắc. Chỉ cần một trong những chiếc ảnh kia rơi vào tay Iren thôi. Thế là hết. Hạnh phúc gia đình sẽ tan biến. Cái trò chơi cổ xưa nhưng bao giờ cũng có tác dụng lớn. Các ý nghĩ ảm đạm lại thay nhau quay cuồng trong đầu Stak. Meri là người đàn bà như thế nào? Tại sao cho đến bây giờ hẳn vẫn không sao dứt bỏ được mối quan hệ với ả? Tình yêu ư? Dục vọng ư? Không! Tất cả chỉ là hắn mềm yếu quá!

Gã người Đức ngồi im để Stak đủ thời gian thấm đòn và ý thức rõ hoàn cảnh bất lợi của mình. Hắn rót mấy giọt rượu mùi vào chiếc cốc nhỏ, ngả người vào ghế bành, uống từng ngụm một.

- Thật không ngờ… - Stak buông thõng.

- Nhưng chưa hết đâu, thưa ngài thiếu tá - Gã người Đức uống thêm một ngụm cà phê rồi nói với vẻ đắc thắng - Một số ảnh có thể sẽ đến tay một cơ quan nào đó. Lúc đó, người ta sẽ biết các sĩ quan của cục tình báo Anh, những người đại diện cho giới quý tộc Anh, ở đây đã giải trí như thế nào. Tôi cho rằng cái này không những chỉ liên quan đến ngài, vì ngài đã chết, mà còn liên quan đến ông anh của ngài, và thậm chí cả bố vợ của ngài nữa. Nếu chuyện này lộ ra thì tôi dám chắc với ngài rằng họ sẽ vĩnh viễn phải rời khỏi vũ đài chính trị. Nếu tôi không nhầm thì hiện giờ anh của ngài đang giữ một chức quan trọng trong nhà nước, còn bố vợ của ngài là một nhân vật của đảng bảo thủ.

Stak ngồi im, cố lấy lại bình tĩnh để tỉnh táo suy nghĩ. Hắn cảm thấy mỗi lúc một căm thù con người đang ngồi trước mặt, căm thù cái vẻ bình tĩnh, đôi mắt lạnh lùng của người đó, căm thù nhưng bất lực. Không sao nói lên được, hắn hiểu hắn đã bị một đòn không sao đỡ nổi. Stak từng nhiều lần đứng ở tư thế của kẻ chiến thắng để tận hưởng thỏa thích sự vùng vẫy bất lực của kẻ thù, và trước sự bất lực ấy, hắn thấy mình mạnh thêm lên. Một cảm giác rùng rợn như một luồng gió lạnh ùa đến làm Stak run rẩy, choáng váng.

- Có ngốc mới tự dày vò và làm khổ mình như thế, ngài Stak ạ - Gã người Đức nói với vẻ an ủi - Thực tình cũng chăng có gì đặc biệt xảy ra. Tất cả có thể đâu lại vào đấy, tất cả, tất nhiên là nếu ngài muốn. Danh dự nước Anh sẽ không sứt mẻ, cả danh dự của ngài cũng thế. Ngài hoàn toàn có thể yên tâm là sẽ không ai động đến ngài.

- Thế cuối cùng ngài cần gì ở tôi?

- Chuyện nhỏ thôi. Không có gì ghê gớm cả. Lợi dụng mối quan hệ thân thích giữa ngài và thiếu tướng Stewart, ngài phải xin phép để được về nước trong một ngày gần đây. Sau khi về nước, ngài phải gặp ông anh trai của ngài, người mà hiện giờ đang giữ một chức vụ quan trọng trong chính phủ Anh, và phải dùng ảnh hưởng của ngài, bắt ông ta chấm dứt việc nói xấu nước Đức mà hiện ông ta đang tiến hành trên diễn đàn của tờ báo mà chủ báo là bố vợ của ngài. Ông anh của ngài trong thời gian gần đây vẫn không ngớt lên tiếng nguyền rủa, chửi bới, nói xấu nước Đức chúng tôi. Thật buồn cười! Ngài hãy bảo với ông anh của ngài lấy ông Churchill, một con người biết nhìn xa trông rộng, mà làm gương. Những lời lẽ tuyệt hay của ông ta ở Fulton… Nói tóm lại, bằng mọi cách, ngài phải làm cho ông anh của ngài hiểu ra rằng, kẻ thù của nước Anh hiện nay là nước Nga, chứ không phải là những người Đức đáng thương, không may của chúng tôi. Phải giúp đỡ chúng tôi, bằng không, nền văn minh châu Âu sẽ diệt vong. Sao người ta lại có thể chặt cái cành mà người ta ngồi trên đó? Tôi hy vọng ngài hiểu ý tôi,

- Có thế thôi à? - Stak hỏi với vẻ ngạc nhiên - Ngài không có yêu cầu gì có liên quan đến cơ quan tình báo của tôi?

- Trời ơi! Chúng tôi cần gì đến những cái đó? Trong lĩnh vực này, thiết tưởng, bao giờ chúng ta cũng tìm được tiếng nói chung.

- Thưa ngài đại tá, ngài hãy làm ơn đừng tước hai cô nhân viên xuất sắc cửa tôi. Ai à…

Betkher vui vẻ cười to. Câu nói cuối cùng của Stak là lá cờ trắng đầu hàng.

- Có lẽ ngài nói đúng. Catherin Reigneker, cô nhân viên đánh máy với biệt hiệu “Stela”, hiện giờ tôi không cần nữa. Nhưng có điều ngài không được quá khắt khe với cô ta, còn bây giờ tôi có cái này muốn phiền ngài… Để đảm bảo chắc chắn, tôi muốn ngài sẽ viết cho tôi một bản cam đoan. Như thế tốt hơn. Tôi sẽ đọc cho ngài…

“Thế là mình đã bị hẳn xỏ mũi - Stak thầm nhủ, cầm lấy tờ giấy và cái bút gã người Đức đã chuẩn bị từ trước - Thì đã sao? - Suy cho cùng thì mình và hắn đang chiến đấu trên cùng một chiến tuyến mà bên kia là nước Nga cộng sản và đồng minh của nó. Mà có thể rồi đây, trong tương lai không xa, khi người Mỹ thành lập khối Bắc Đại Tây Dương, mình còn phải cộng tác với người Đức nữa”. Nghĩ thế, Stak cảm thấy nhẹ nhõm như vừa trút được gánh nặng.

- Ngài đọc đi! - Hắn nói.

2

- Tôi thấy hình như anh đang nóng lòng muốn trao đổi với tôi về những dự kiến của mình! - Ktorov nói với Phomin khi anh bước vào - Anh cứ trình bày đi, tôi sẽ vừa đi vừa nghe.

Phomin báo cáo lại một cách vắn tắt kết quả cuộc hỏi cung Vusponski lần cuối, rồi chuyển ngay sang vấn đề chính, về cuộc nói chuyện với Enok. Sau cùng, anh rút trong cặp ra một tờ giấy trao cho Ktorov:

- Còn đây là tài liệu về Blombe.

Ktorov cầm lấy mảnh giấy và đọc: “Phiên dịch viên của đoàn chuyên viên kỹ thuật thuộc cục quản lý thành phố, Blombe Iulian Karlovic sinh năm 1890. Trước chiến tranh đến sống ở Enburg. Từ năm 1941 đến năm 1945 làm phiên dịch cho tổng cục đường sắt. Từ tháng tám năm 1945 sang làm phiên dịch cho cục quản lý thành phố. Theo nhận xét của những người cùng làm việc thì ông ta là một người trung thực. Có vợ là Meri Eric Palevski, sinh năm 1900, hiện đang sống tại khụ nhà riêng, số 5, phố Siletstasse (trước kia là phố Geringstrasse)”.

- Tôi đã bàn với đồng chí Enok và mấy cán bộ ở đấy và đã đi đến nhất trí là sẽ bắt giữ Blombe - Phomin nói - Chúng ta sẽ tùy thái độ và những lời khai của Blombe để quyết định cần phải làm gì tiếp.

- Về vấn đề này, tôi đồng ý với cách giải quyết của anh. Rất tốt là quan hệ của chúng ta với các đồng chí bên cơ quan công an ngày càng được thắt chặt. Cộng tác với họ, chúng ta sẽ mạnh hơn lên. Chúng ta sẽ dễ dàng tiến hành việc truy nã các tội phạm chiến tranh hiện còn lén lút tìm mọi cách phá hoại công cuộc khôi phục và xây dựng của chúng ta, đỡ mất công và mạo hiểm hơn khi mỗi lần phải đón một vị khách nào đấy của “Bác Bốp” gửi sang. Theo tôi thì mọi việc bây giờ đã rõ ràng: Mevit và Cuts chỉ là những kẻ bọn chúng tung ra nhằm đánh lạc hướng chúng ta. Vì thế, anh cần phải thông báo cho các đồng nghiệp của ta tất cả những tin tức quan trọng nhất mà ta có. Enok và các đồng chí bên công an nắm vững vấn đề hơn và thi hành mọi biện pháp cần thiết để bố trí công tác tuần tra bảo vệ phòng thiết kế kỹ thuật. Anh phải thường xuyên liên lạc với họ và phải có biện pháp kịp thời.

- Tôi hiểu, Grigori Vasilevich.

- Còn việc anh muốn tham gia bắt Siske ấy mà, tôi nghĩ không cần thiết, không nên lấy rìu chém ruồi. Các đồng chí công an sẽ làm tốt việc đó. Tôi tin như thế. Thời gian qua họ đã tỏ ra là những chiến sĩ linh hoạt và biết hành động độc lập. Cần phải tạo điều kiện cho họ quen dần với công tác này, bởi vì chúng ta không thể ở đây suốt đời. Rồi đây, khi chúng ta rút đi, Enok và những người như anh ta phải đảm đương mọi việc. Còn về Muler thì đó lại là chuyện khác. Anh đã gọi điện cho Dnepropetrovsk rồi chứ?

- Vâng. Họ hứa là sẽ gấp rút chuẩn bị tài liệu và gửi đến đây ngay.

- Anh Phomin ạ, cũng cần phải nói rằng trong khi tiến hành điều tra Muler, anh đã tỏ ra không sáng suốt cho lắm.

- ?!

- Vâng, đúng thế. Anh phải suy luận mà xem. Việc bắt giữ Muler rõ ràng là dễ dàng và đơn giản hơn Stauber. Bất kỳ lúc nào chúng ta cũng có thể tìm cách lôi được hắn về bên này. Gia đình, vợ con của hắn hiện đang ở đây, như thế tất nhiên phải có những mối quan hệ qua lại. Nhiều lúc ý nguyện muốn nhanh chóng làm tê liệt kẻ địch đã không cho chúng ta thấy một khía cạnh khác, quan trọng hơn của vấn đề, cũng như một bụi cây nhỏ nhiều lúc không cho ta nhìn thấy khu rừng bao la sau nó. Trường hợp này, anh cũng thấy đấy, Evgeni Nicolaievich ạ, anh nên hiểu rằng sau bụi cây còn có cả một khu rừng… Điều tra Staber là một việc khó khăn, phức tạp. Muốn làm việc này cần phải tìm một người Đức, trong số các nhân viên của đồn công an Enok. Tại sao như vậy?

- Tôi nghĩ rằng đó là vấn đề thuộc về tâm lý - Phomin trả lời với vẻ thiếu tự tin.

- Vâng, nhưng không phải nghĩ rằng, mà quả đúng như thế. Rõ ràng là Stauber sẽ đi đến thỏa thuận một cách dễ dàng với một người cùng quốc tịch. Dứt khoát phải thỏa thuận. Ả nhân viên có tên trong danh sách này vẫn làm việc bình thường như cũ, Stauber cũng thế. Mà như thế có nghĩa là ả đã giấu việc đánh mất bản sao tài liệu. Bởi thế, giờ đây chỉ cần đưa bản sao và các bản dịch bằng tiếng Anh, Đức ra thì lập tức ả sợ bị phát giác, tất nhiên phải làm theo những yêu cầu của ta. Suy cho cùng thì ả không còn con đường nào khác… Đúng thế không? Anh đồng ý chứ?

- Vâng, đúng thế, thưa đại tá cần phải hành động ngay.

- Thế thì ta bắt đầu. Sau đây anh sẽ cùng với Enok chọn trong số các nhân viên của anh ta một người giàu kinh nghiệm nhất. Mà rồi Enok sẽ làm việc đó. Phải khai thác ở Mevit tất cả những gì có thể khai thác được, trong lúc hắn còn ở đây, trong tay chúng ta. Còn Skitalech thì cứ để anh ta viết quyết định giao Mevit cho cơ quan an ninh quốc gia Ba Lan và chuyển hồ sơ của hắn cho tòa án tối cao. Để cho anh ta biết rằng trong công tác phản gián, biết dũng cảm, táo bạo, mạo hiểm chưa đủ, nhiều lúc cần phải biết giải quyết cả những công việc bàn giấy với cây bút trong tay nữa. Mà anh thì có thời gian để làm việc khác. Đó là tất cả những gì phải làm trong mấy ngày tới - Ktorov nói rồi mỉm cười mệt mỏi - Công việc có thể nhiều thật đấy, như người ta vẫn nói…

Trở về phòng làm việc, vừa đến cửa, Phomin đã nghe tiếng chuông điện thoại trong phòng réo vang. Anh chạy vào, cầm ống nghe.

- Evgeni đấy à, chào anh. Anh có thể chúc mừng tôi được rồi đấy - Enok nói to - Tối hôm qua chúng tôi đã bố trí và tóm gọn Siske ngay ở cửa vào. Hắn chống cự ghê lắm, nhưng mọi việc đã được giải quyết tốt đẹp.

- Xin chúc mừng đồng chí. Đáng mừng thật. Tôi nghĩ là đồng chí cũng sung sướng không kém.

- Nếu những dự đoán của tôi không sai thì ngày mai sẽ có báo cáo về việc bắt giữ Muler. Chúng tôi đã gửi cho hắn bức điện khẩn. Tôi cho rằng thế nào hắn cũng sẽ phải về. A, anh nhớ báo cáo tất cả cho Grigori Vasilevich hộ tôi nhé.

- Vâng. Nhất định rồi.

Thấy Phomin đang vội vã bước vào, Ktorov rất. ngạc nhiên:

- Có chuyện gì thế?

- Một tin rất mới, đáng mừng. - Phomin nói rồi báo cáo nội dung cuộc nói chuyện vừa rồi với Enok cho đại tá nghe.

- Anh thấy chưa? Anh đang định tham gia thì nhân viên của Enok đã làm gọn đâu vào đấy, Với Siske, cứ để tòa án nhân dân Đức xét xử, vì ở đây khó tìm được những nhân chứng người Xô viết chúng ta, còn nhân chứng người Đức, như Enok chẳng hạn, thì rất nhiều. Với chúng ta, nhưng lời khai của Siske chỉ có thể dùng làm tài liệu tham khảo một khi vấn đề có liên quan đến Hannover. Rất có thể là hắn sẽ khai ra một số vấn đề cụ thể về các hoạt động của Stak và Stauber. Còn bây giờ, tôi xin phép được khuyên anh nên nghỉ ngơi buổi chiều như thế nào. Nếu không định đi xem phim thì xin mời anh tập luyện cờ để chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ sắp tới với thủ trưởng. Tôi đang hy vọng sẽ trả xong món nợ hôm trước - Ktorov nói vui vẻ - Tất nhiên là không phải hôm nay. Lúc khác, khi nào rỗi hơn… nếu như có thể…

- Xin nghe theo lời khuyên của đại tá.

- Anh bảo đồng chí trực ban đưa chiếc cặp tài liệu màu vàng cho. Anh ta biết cặp nào. Trong cặp gồm những tài liệu khá thú vị. Anh đọc để tham khảo thêm cũng không thừa.

Phomin về nhà với chiếc cặp tài liệu màu vàng mà anh vừa lấy được ở phòng trực ban. Cơm nước xong, anh giở tập tài liệu ra và cặm cụi đọc, mải mê đến nỗi quên mất buổi phát thanh thời sự của đài Moscow mà bao giờ anh cũng nghe. Trong cặp gồm toàn những tin tức của phòng thông tin, các bài báo, bài bình luận mới nhất phân tích tình hình hai miền nước Đức. Hầu như ở đâu cũng thấy mấy chữ “chiến tranh lạnh”.

Các tờ báo phương Tây, trong đó có cả những tờ báo của Anh, Mỹ, ra rả chửi rủa tướng Mỹ Tenford Tayler, người mà năm 1946, trong phiên tòa xét xử những tội phạm chiến tranh tại Nuremberg, đã kiên quyết đòi xét xử không những chỉ những nhân vật cao cấp như Ioder, Reserer, Denis và Keiten, mà đòi phải xem toàn bộ tổng tham mưu Đức như một cơ quan độc ác. Ông nói: “Chỉ hái những quả độc trên cây thôi chưa đủ, cần phải đào tận gốc, trốc tận rễ cây đó. Làm thế chỉ có lợi. Cái cây đó chính là tập đoàn quân phiệt Đức… Nếu chúng ta không đào tận gốc cái cây mang quả độc đó thì rồi đây nó lại sinh ra những quả khác… Chủ nghĩa quân phiệt Đức liên quan trực tiếp đến số phận của bất cứ người nào, tổ chức nào ủng hộ sự phục hồi sức mạnh quân sự của nước Đức..

Phomin đã đọc những lời nói bất hủ đó trong một bài báo rất cũ, giờ anh đang so sánh với những lời nói của Taylor trong một bài báo gần đây nhất, bài báo lên án bọn tư bản độc tài. Taylor⁹ đã dẫn ra những số liệu và bằng chứng hùng hồn lấy từ các tủ mật phát xít, có thể làm cho bài báo có sức mạnh của một quả bom nguyên tử. Mà sự thật đã phần nào chứng minh điều đó. Ông vạch ra rằng trong chiến tranh thế giới thứ hai, nhiều nhà chính trị, kinh tế Đức đã bí mật liên hệ với bọn tư sản Anh - Mỹ, các tờ báo tư sản vì họ không có quyền tự do kinh doanh… Taylor đã lên án không những chỉ riêng các tập đoàn tư bản lũng đoạn, mà là cả thế giới tư bản độc quyền nói chung. Bởi thế, chúng đã tìm mọi cách để bịt miệng ông lại. Ông đã không nói hết được tất cả những gì muốn nói.

Sau phiên tòa Nuremberg, Taylor bị cách chức.↩

Giờ đây, chủ nghĩa tư bản quốc tế đang tìm cách nâng đỡ, khuyến khích bọn tư bản phát xít Tây Đức, và vô cùng tức tối khi nhìn thấy tài sản của bọn tư bản độc quyền, bọn tội phạm chiến tranh và bọn quân phiệt cũ bị nhà nước Đông Đức quốc hữu hóa và đang trở thành tài sản chung của toàn dân…

Phomin cảm thấy sung sướng khi đọc tới đoạn: Tại Đông Đức đã quốc hữu hóa một số nhà máy và cơ sở công nghiệp từng chiếm 40% tổng sản lượng công nghiệp cả nước, xóa bỏ hoàn toàn chế độ nửa phong kiến địa chủ và hơn sáu trăm nghìn gia đình nông dân đã được chia ruộng. Dưới sự lãnh đạo của Đảng xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức, các cơ quan nhà nước mang tính chất chống phát xít và dân chủ đang được chuyển dần thành các công cụ hiệu lực của giai cấp công nhân, nông dân, tiến tới gạt bỏ hoàn toàn những người có liên quan đến chủ nghĩa phát xít.

Khắp nơi, nhân dân Đông Đức tích cực tham gia chiến dịch phát giác bọn tội phạm chiến tranh. Tính đến ngày 1-1-1947, 18.061 trong số 18.328 tên quân phiệt Đức bị bắt được đưa ra tòa xét xử.

Ở Tây Đức, mọi việc đã xảy ra khác hẳn: nhiều tên tội phạm chiến tranh không những không bị đưa ra tòa, mà còn được chính quyền Anh, Mỹ nâng đỡ. Cuộc “chiến tranh lạnh” mà giờ đây Phomin, một trong những chiến sĩ phải đứng ở hàng đầu, là một bằng chứng hùng hồn để chứng minh điều đó. Và cũng như trước kia, địch thủ của anh cũng là những Siske, Kliughe, Cuts, Muler, nhưng chỉ khác là bây giờ chúng không dàn thành hàng ngang để xung phong dưới âm thanh rầm rập, thúc giục của những hồi trống trận, mà lén lút, chui rúc, tìm mọi cách lọt vào bất cứ kẽ hở nào, như những con rắn độc, và mỗi con rắn độc như thế mang trong mình một lượng nọc độc kinh khủng.

“Ai sẽ là địch thủ của mình trong lần đọ sức tới? - Phomin thầm nghĩ khi những ý nghĩ đưa anh về với công việc - Ai?”.

3

Liutse cho xe dừng trước cổng nhà Pharler. Trời nhá nhem tối. Những ngọn đèn suốt ngày ngủ say, bây giờ đã dậy, mở to những con mắt độc nhất của mình nhìn xuống dòng sông. Một cửa sổ để hở, ánh sáng luồn qua tấm màn che lọt ra ngoài. Liutse đưa tay ấn nút điện. Một phút sau, chiếc cổng tự động mở, một người cao dỏng đứng chờ ở ngưỡng cửa.

- Chào anh Mars! - Chủ nhà bước xuống, chào khách - Thế mà tôi cứ tưởng là anh quyết định tặng tôi đôi săm nên không đến đòi nữa.

- Tội gì mà chẳng hy sinh tí xíu để được làm quen với những người như anh - Liutse cũng trả lời bằng giọng bông đùa - Thực tình tôi cũng chưa cần đến chúng - Liutse nói rồi dừng lại ở bậc cửa với vẻ của một người khách đang chờ được chủ nhà mời vào. Còn Pharler, sau một phút lưỡng lự, đưa tay ra hiệu mời khách đi theo.

- Anh cứ tự nhiên - Pharler dẫn Liutse vào một căn phòng rộng bây giờ là bếp, nhưng trước kia có lẽ là phòng ăn - Xin lỗi, tôi đang dở tí việc, anh chờ tôi một lúc nhé.

- Vâng, nếu anh còn bận thì cứ đi mặc tôi. Tôi sẽ ngồi chờ anh và tốt hơn hết là anh cứ cho tôi ngồi với anh. Đồng ý chứ?

Pharler không muốn cho khách vào phòng riêng nhưng nghĩ không tiện từ chối, đành đồng ý.

Hai người vào một căn phòng họp có hai ô cửa nhỏ nhìn ra vườn. Trên chiếc bàn con kê đối diện với cửa phòng đặt một chiếc máy vô tuyến cỡ nhỏ với những chiếc nút mạ kền lấp lánh. Xung quanh ngổn ngang các phụ tùng bán dẫn, sơ đồ, dụng cụ.

- Ôi! Ở đây là cả một đài phát thanh! - Liutse ngạc nhiên thốt lên - Nếu tôi biết anh bận thì tôi đã không đến. Phiền anh quá! - Nói rồi, Liutse châm thuốc hút, ngồi xuống chiếc ghế bành, chăm chú ngắm bức tranh mầu treo trên tường. Đó là một bức tranh vẽ cảnh biển động. Những đợt sóng bạc đầu màu xám đang giận dữ đuổi nhau. Trên bức tranh là tấm ảnh chân dung của một người đàn ông bận quân phục sĩ quan có dải vải tang màu đen viền quanh.

“Hay lắm! - Liutse thầm nghĩ - Đây sẽ là một đề tài cho mình khai thác, dò hỏi hắn”.

Trong phòng, dây điện cháy tỏa ra một mùi khét lẹt. Pharler cặm cụi, hí hoáy bên vô tuyến với chiếc mỏ hàn trong tay. Một lúc sau, anh ta tắt máy, hàn lại chiếc điện trở hỏng. Xong việc, anh bỏ mỏ hàn xuống quay lại nói với Liutse:

- Thế là đâu vào đấy. Xin lỗi, tôi đã bắt anh chờ quá lâu. Tối nay vào hai mươi hai giờ, tôi phải nói chuyện với câu lạc bộ “những người ham thích radio” ở Sverin, vì thế phải kiểm tra lại hệ thống thu phát. À quên, tôi có thể trả lại anh đôi săm hôm trước. Ta đi xuống nhà xe, tôi sẽ kiếm sau.

- Chuyện đó anh đừng lo. Thực tình tôi cũng chưa cần đến nó. Khi nào có, anh mang đến cho tôi cũng được.

- Anh không đùa đấy chứ? Thế mà từ hôm đó tới giờ tôi cứ băn khoăn cảm thấy như người có lỗi… Bây giờ nếu anh không bận, mời anh uống với tôi một tách cà phê cho vui. Anh không phản đối chứ?

- Thế thì còn gì bằng! - Liutse sung sướng nhận lời ngay - Hình như trong xe tôi còn có cả một chai rượu, để tôi chạy ra xem sao.

Chờ Liutse ra khỏi, Pharler cẩn thận đóng cửa chiếc phòng nhỏ có kê chiếc máy vô tuyến lại, rồi đi xuống bếp sửa soạn pha cà phê.

“Thế này là thế nào? - Liutse tự hỏi khi nhìn thấy chiếc cửa phòng đóng kín. Phải chăng đây là biểu hiện thiếu tin tưởng của Pharler đối với mình? Hay đó chỉ là tính cẩn thận của hắn?” - Liutse tự hỏi, tay mân mê chiếc túi đựng chai rượu và một ít thức nhắm.

- Có lẽ lát nữa hãy pha cà phê, tạm thời bây giờ ta dùng món quà này của thiên nhiên cái đã - Pharler vừa nói vừa đặt chiếc đĩa đầy nho, táo lên bàn.

- Verne, anh cho phép tôi được hỏi anh điều này nhé - Liutse hất đầu chỉ về chiếc cửa đóng kín - Anh sử dụng vô tuyến mà không sợ chính quyền ở đây à?

- Tôi sẽ nói anh hiểu, vị cứu tinh của tôi ạ. Ở vùng này ấy mà, hiện nay tôi là một trong những người sử dụng vô tuyến giỏi nhất, vì thế, sở công an với sự đồng ý của bộ tư lệnh quân quản Xô viết ở đây đã cho phép tôi được tự do sử dụng vô tuyến, ở Enburg này, hiện giờ những người biết sử dụng vô tuyến với trình độ như tôi chỉ còn lại năm người. Thế anh quan tâm đến điều này làm gì? Hay anh cũng là người ham mê cái nghề này?

- Tôi cũng thích. Nhưng sở thích chính của tôi là ô tô cơ.

Khi chén rượu thứ ba đã cạn, Pharler cảm thấy đầu choáng váng, giọng anh trở nên lè nhè, điệu bộ uể oải.

- Anh Mars ạ, cũng cần nói cho anh biết rằng chính nhờ cái tài sử dụng vô tuyến ẩy mà giờ đây tôi mới được cái diễm phúc ngồi uống rượu với anh như thế này. Nếu không thì có lẽ tôi đã làm mồi cho cá như anh ruột của tôi lâu rồi.

- Té ra tấm ảnh treo trên tường kia là ảnh của ông anh ruột anh?

- Vâng, đó là ảnh của anh trai tôi, một sĩ quan trong hải quân Đức. Tàu anh tôi đã bị hải quân Nga nhận chìm trong một trận thủy chiến tại một vùng biển phía Bắc.

- Thế thì ta phải cạn chén để tưởng nhớ đến những người thân đã mất - Liutse nâng cốc đứng dậy, vẻ xúc động - Tưởng nhớ tới những người đã ngã xuống ở chiến trường. Mong sao tinh thần dân tộc Đức đời đời sống mãi!

- Tinh thần, tinh thần - Pharler cười méo mó - Nhắc đến nó làm gì? Tinh thần đó đã không giúp ta tránh khỏi thất bại thảm hại và bị quân Nga tiêu diệt…

- Anh Pharler, tôi thấy vấn đề này còn có nhiều điều chưa biết - Liutse nhỏ nhẹ - Anh nên nhớ rằng, ngay từ khi có nguy cơ thất bại, những người thông minh, tôi nghĩ anh sẽ không phản đối nếu tôi gọi họ là niềm kiêu hãnh, tự hào và hy vọng của nước Đức chúng ta, đã nghĩ đến chuyện từ đổ vỡ, điêu tàn, thành lập một nước Đức mới. Và giờ đây ở phương Tây, những lực lượng mới đang được hình thành, đang lớn mạnh và một lúc nào đó, sẽ giải phóng Đông Đức khỏi bàn tay cộng sản, trả lại cho Tổ quốc những phần đất bị cướp - Liutse vừa nói vừa chăm chú theo dõi thái độ của Pharler - Họ ở bên kia là thế, còn chúng ta, những người ở bên này, anh Verne thân mến của tôi ạ, chúng ta có trách nhiệm phải chờ đợi và chuẩn bị sẵn sàng để giúp đỡ họ. Ở bên kia, những người của chúng ta như thế đấy. Thế còn anh? Thực tình tôi biết quá ít về anh. Anh là một người Đức, thế mà không những anh không chống lại bọn Nga mà còn cam tâm làm việc cho chúng. Thế thì làm sao còn gọi anh là người Đức được?

- Anh Mars, đúng tôi là người Đức. Nhưng tôi không hiểu tại sao anh lại đưa những chuyện đó ra đây nói với tôi. Chính tôi cũng đã từng cầm súng chiến đấu. Suốt thời gian chiến tranh, tôi làm nhân viên dự báo ở một căn cứ tàu ngầm tại đảo Rughen, anh đã được nghe tên cái hòn đảo ấy rồi chứ? - Nói đến đây, mắt Pharler sáng lên - Còn việc tôi làm việc cho quân đội Nga? Vâng, tôi đang làm việc cho họ và cho mình nữa Tôi đang làm cái công việc mà tôi yêu thích. Mà thôi, tôi không muốn nói về chiến tranh nữa. Thế là đủ lắm rồi.

Pharler uống một hơi cạn chén rượu, châm thuốc hút rồi ngả lưng vào thành ghế, lắc đầu như để xua đuổi sự choáng váng, nói tiếp:

- Người Nga khá lắm. Rồi họ sẽ cho đồng minh Anh, Mỹ biết họ là những người như thế nào. Và đến lúc đó, anh Mars ạ, thậm chí cả châu Mỹ xa xôi bên kia đại dương cũng không còn là xa xôi đối với họ nữa.

- Chuyện vớ vẩn! Cái gì sẽ tạo cho họ khả năng đó? - Liutse hỏi, làm ra vẻ không quan tâm lắm.

- Về vấn đề đó, tôi không được biết tỉ mỉ, nhưng một số việc hiện giờ đang được chuẩn bị ở đây… Họ có những cái đầu thông minh lắm, anh Mars ạ. Thực thế… Họ là những người thông minh, có tài. Đặc biệt là Denisov, trong số họ có một kỹ sư tên như thế…

- Verne, ở đấy là ở đâu? Anh đang làm gì, mà kể ra cái đó cũng không quan trọng lắm. Nhưng anh đang tự mâu thuẫn rồi đấy. Anh có biết trong lúc anh ra sức làm việc cho họ thì họ lại cho Denisov theo dõi anh không?

- Anh nhầm rồi, Mars ạ. Denisov là chuyên gia có tài trong lĩnh vực của mình. Anh ta cùng làm việc với chúng tôi. Anh ta đến đây không phải để theo dõi, giám sát tôi mà là để giúp chúng tôi làm việc. Chính chúng tôi đã mời anh ta đến. Tôi rất tiếc là chẳng bao lâu nữa con người tài ba đó lại trở về nước Nga. Denisov là một người đáng yêu, con trẻ, mới ba mươi mà đã là một nhà bác học nổi tiếng…

- Lúc nào Denisov về nước? - Nhìn thấy Pharler say mềm. Liutse hỏi, không còn giữ ý nữa.

- Anh ta sẽ về nước một khi kết thúc. - Pharler lắc đầu rồi đưa tay hăm dọa Liutse - Anh quá tò mò đấy, anh bạn thân mến ạ. Ở đời, có những điều không được hỏi. Hôm nay vì vui miệng nên tôi đã nói quá nhiều. Mới đây, người ta vừa nhắc chúng tôi không được nói lên những công việc của mình đang làm, mặc dù đó chỉ là những dụng cụ máy móc… Thôi, tôi đi pha cà phê đây…

Pharler đứng dậy, bước loạng choạng xuống bếp và đánh rơi chiếc ấm cà phê xuống sàn.

“Có lẽ mình đã quá liều lĩnh, cần phải hành động thận trọng hơn. Cũng may là hắn ta say mềm va ngày mai sẽ chẳng còn nhớ gì nữa - Liutse tự nhủ - Nhưng lúc này là lúc thuận tiện nhất để dò hỏi hắn. Được điều gì hay điều nấy. Sau đó mình sẽ hăm dọa tố giác. Xem chừng hắn cũng chẳng phải là hạng người can đảm”.

Pharler quay lại rót cà phê vào hai chiếc tách nhỏ. Cả hai ngồi im, thưởng thức cái hương vị thơm ngọt của thứ cà phê mà Pharler đã pha chế theo kiểu Thổ Nhĩ Kỳ. Mùi thuốc lá lẫn vào mùi cà phê tỏa ta khắp phòng.

- Anh Verne, thế anh phải làm gì trong cái công việc bí ẩn lúc nãy anh vừa nói? - Liutse cố gợi chuyện chủ nhà.

- Tôi là một nhà toán học. Toán là sở thích và niềm say mê của tôi, sau đó mới đến vô tuyến. Toán học, anh Mars ạ, toán học hấp dẫn hơn cả thơ trữ tình nữa. Thậm chí cả Berta, người yêu của tôi, nhiều khi cũng không thể nào lôi tôi ra khỏi những công thức toán học kia. Nhiều lúc kể cũng buồn cười. Sở dĩ đến nay tôi vẫn chưa dám cưới Berta làm vợ, vì tôi biết vợ tôi thế nào cũng bỏ tôi đi tìm người khác khi thấy tôi đêm đêm chong đèn thức suốt đêm với những tính toán và những con số nhằng nhịt như thế. Chuyện này tất nhiên anh phải bí mật, không được nói cho ai biết, nhất là phụ nữ. Anh mà nói cho họ biết thì tôi gay đấy.

- Verne, anh nói chuyện đâu đâu ấy… Anh là một người kỳ lạ.

- Cái đó cũng là một bí mật riêng của tôi - Pharler lúc này đã say mềm, hai mắt nhắm nghiền, đầu nghẹo sang một bên, thậm chí cà phê đặc cũng không làm anh ta tỉnh hơn - Tôi cũng đang cố giải quyết các vấn đề riêng tư của tôi, nhỏ thôi, mà rồi từ nhỏ chuyển sang lớn cũng dễ.

- Thôi, bây giờ đã muộn, tôi về đây - Liutse nói rồi đứng dậy - Tôi ngồi ở đây thế cũng là lâu quá rồi.

Pharler nhìn đồng hồ:

- Dù sao, cũng đã muộn, vào phòng vô tuyến mở máy bắt liên lạc bây giờ cũng vô ích, đã quá giờ. Hay anh ngồi lại với tôi một lúc nữa? Không muốn à? Thế thì thôi, để tôi tiễn anh về vậy.

- Không cần. Anh lên giường ngủ đi. Anh say quá rồi đấy, anh Verne ạ. Tôi sẽ còn đến thăm anh.

“Thật là một buổi tối có ích. Mình đã biết thêm được bao nhiêu điều mới mẻ và quan trọng. Phòng thiết kế kỹ thuật thực tế được canh phòng cẩn mật thật nhưng dù sao mình cũng đang đi đến đích bằng cả ba con đường. Qua Verne, qua mối quan hệ Lotta - Denisov và qua cách đột nhập thẳng vào phòng - Ngồi trên chiếc xe đang phóng nhanh, Liutse tự nhủ như thế - vấn đề quan trọng lúc này là phải hành động tiếp. Phải tiếp tục công việc chuẩn bị và kiên nhẫn chờ cơ hội”.

“Phải chờ đợi ư? Sao mình lại không tìm cách xem những tài liệu, những công tác, tính toán của Verne? Có thể những cái đó một phần nào nói lên những công việc mà bọn Nga đang làm tại phòng thiết kể kỹ thuật và mình sẽ gửi cho Stak những tài liệu hắn đang mong đợi. Mà rồi, nhân tiện bắt Pharler vào thế bí, biến dần nó từ đỏ sang nâu nâu chẳng bạn. Dĩ nhiên là phải làm thế. Phải lôi Khazer vào cuộc, bắt hắn theo dõi bọn Nga và chuẩn bị cho mình một hậu phương vững chắc. Cơ quan phản gián Nga, theo lời Verne, đang rất cảnh giác, đề phòng và bảo vệ phòng thiết kế kỹ thuật cẩn mật. Bọn công an Đức cũng thế. Chính Verne đã nói: “Họ đã nhắc nhở chúng tôi không được nói với anh những công việc đang làm”…

“Nhưng không sao. Mình sẽ có cách. Bây giờ phải bắt đầu từ việc đánh cắp những công thức và tính toán của Verne..

4

Bước vào phòng làm việc của Enok, Phomin ngạc nhiên thấy ông đang chăm chú ngắm nghía những hình vẽ kỳ dị nào đó: mấy nét thẳng, nguệch ngoạc gắn với nhau thành một hình người. Phía trên là một vòng tròn có các tia tua tủa xung quanh như mặt trời.

- Bài tập vẽ của thằng cháu nội tôi đấy - Enok giải thích - Nó vẽ để tặng ông, cứ nhét vào túi áo tôi. Nó nói người đang đứng này là tôi. Anh thấy có giống không? - Enok cười - Còn con trai anh thế nào?

- Cảm ơn đồng chí, cháu vẫn khỏe, chóng lớn và cũng thích vẽ. Mẹ tôi lâu lâu lại gửi cho tôi một tập tranh của cháu. Mới đó mà hơn một năm tôi xa con trai. - Hy vọng là đến mùa thu này, tôi sẽ được về nhà thăm nó. Có gì mới không đồng chí?

- Mọi việc vẫn như cũ, không có gì mới cả, đồng chí Evgeni. Chỉ tiếc là không thể kéo dài thời gian trong ngày ra thêm ba, bốn giờ nữa. Tôi đã mất đi một quãng đời khá dài vô ích, nghĩ mà sợ. Giờ đây, tôi phải tranh thủ từng giây một, vừa phải làm việc, phải tự học, lại vừa phải dạy những đồng chí khác. Quả là tôi ghen với bọn trẻ bây giờ đấy. Chúng sướng quá. Mà rồi có lúc còn phải nghỉ ngơi, giải trí nữa chứ, Hôm qua, tôi xem ở Postdam buổi biểu diễn của đoàn nghệ thuật Aleksandrov nổi tiếng của các anh. Tuyệt thật! Đó mới thật là nền nghệ thuật chân chính. Trên thế giới không có một quân đội nào có một đoàn nghệ thuật sánh được với Aleksandrov.

- Ấy thế mà cũng có lần người ta đã thử đọ tài rồi đấy,.. Năm 1945, sau buổi biểu diễn của đoàn ca múa nghệ thuật Aleksandrov phục vụ các sĩ quan quân đội đồng minh Anh, Mỹ, tướng Bresly, chắc là đồng chí biết ông ta, tư lệnh trưởng Bộ tư lệnh quân đội Mỹ, vì muốn tỏ ra cho mọi người biết rằng quân đội Mỹ cũng không kém, đã cho máy bay đến Paris chở nhà vĩ cầm Haifes đến đây, bắt ông ta mặc quân phục Mỹ và ra sân khấu. Haisfe là một cây vĩ cầm tài ba nổi tiếng, điều đó cả thế giới ai cũng phải công nhận, nhưng lần ấy bộ quân phục Mỹ làm ông ta chật chội khó chịu, và thế là buổi diễn đã không đạt kết quả mỹ mãn như Bresly mong muốn… Cách đây ba tuần, tại Berlin, tôi đã được xem vở kịch “Đồng ba xu” của nhà viết kịch Brech do chính tác giả đạo diễn, Hay lắm, tiếc là thời gian quá ít.

- Brech ư? Brech là niềm hy vọng, tự hào của nước Đức chúng tôi. Ông ta là người đã đặt nền tảng cho nền nghệ thuật hiện thực chủ nghĩa của chúng tôi đấy.

Chuông điện thoại reo, Enok với tay cầm ống nghe. Mấy phút sau, ông bỏ ống nghe xuống rồi xếp mấy bức tranh lại, cho vào ngăn tủ và nói:

- Đấy, đồng chí thấy không, muốn nói chuyện một chốc về cuộc đời cũng chẳng yên. Thế nào, bây giờ ta chờ dẫn Siske đến chứ?

- Chờ tí nữa, đồng chí ạ. Tôi đang muốn trình bày với đồng chí một việc quan trọng - Phomin nói rồi, báo cáo kế hoạch của anh và Ktorov về việc gài Stauber vào cơ quan tình báo Stak cho Enok nghe.

- Tốt lắm! - Enok nói - Tôi đồng ý. Người thực hiện kế hoạch táo bạo đó cứ để tôi chọn. Hai ngày nữa tôi sẽ báo cáo với đồng chí về kế hoạch cụ thể…

Đồng chí trực ban dẫn Siske vào. Cuộc hỏi cung bắt đầu. Lúc đầu Siske phủ nhận tất cả. Enok, mặc dù rất bực nhưng cũng cố ghìm và đã bình tĩnh kể lại những lần gặp gỡ giữa ông và Siske ở trại giam. Thế là Siske không còn chối, cãi được nữa. Hắn căm giận gào lên:

- Rất tiếc là tao đã không nhận ra mày hồi đó. Không thì mày đã quỳ lạy trước mặt tao để xin được chết. Con chó đỏ khốn kiếp!

Phomin nhận thấy vất vả lắm Enok mới kiềm chế được bản thân, không nổi nóng đáp lại những lời hắn nói. Enok bấm chuông cho gọi người dẫn hắn ra, rồi chờ bình tĩnh trở lại, quay sang nói với Phomin:

- Đấy, đồng chí thấy không, hồi đó chúng tôi đã phải sống trong trại giam với những thằng cai như thế đấy. Chúng tôi sẽ xét xử hắn trước những tù nhân ở trại tập trung Darsehauzen, nơi hắn đã gây ra tội ác. Tôi nghĩ là hắn cũng sẽ biết thân. Đồng chí có muốn thẩm vấn Muler không?

- Ở đây thì không. Nếu đồng chí đồng ý, tôi sẽ đưa Muler về chỗ tôi, vì hắn đã từng gây tội ác ở Tổ quốc tôi.

- Đúng đấy. Đây là hồ sơ của hắn. Còn bây giờ đến vấn đề Blombe. Yêu cầu của các đồng chí đã được thực hiện - Enok đưa cho Phomin một mảnh giấy.

“Ngày 22 vào lúc 17 giờ, tôi cùng với một số đồng chí khác chịu trách nhiệm theo dõi Blombe Iulian. Nhìn thấy hắn ra khỏi căn nhà số 5 ở phố Sinlestrasse với vợ là bà Blombe. Hai vợ chồng đến ga tàu điện gần đấy, Blombe lên tàu điện số 11, còn bà vợ thì quay về.

Đến ga xe lửa chính, Blombe xuống, vào phòng bán vé mua một vé đi Eisenak, sau đó mua một tờ báo rồi đi vào phòng đợi số 2. Mấy phút trước lúc tàu chạy, tôi đã đến ngồi bên Blombe, chìa tấm thẻ đỏ công an an ninh ra và ra lệnh cho ông ta đi theo. Blombe đã không tỏ vẻ hoảng hốt mà hỏi tôi bằng một giọng rất bình tĩnh: “Anh nhầm chăng?”. Sau đó, khi tôi trả lời là không có sự nhầm lẫn, ông ta đã đi theo tôi ra xe và về đồn. Dọc đường, Blombe không hỏi gì cả. Thiếu úy Alsenman, người chịu trách nhiệm cảnh giới việc bắt giữ Blombe ở nhà ga xe lửa, đã tiến hành một cách khéo léo, đến nỗi chung quanh không ai hay biết gì cả.

Trung úy G.Bukngonse”.

- Như thế có nghĩa là Blombe đang ở đây. - Có thể cho gọi Blombe lại đây được không?

- Tất nhiên - Enok gọi điện và mấy phút sau một đồng chí công an dẫn Blombe vào. Đó là một lão già, mặc bộ vét màu đen cũ nhưng là chải cẩn thận, vầng trán rộng với nhiều nếp nhăn hằn sâu, lông mày màu vàng. Tất cả cái đó đã làm hắn già hơn cái tuổi 50 của mình.

Enok mời Blombe ngồi.

- Xin cảm ơn! - Blombe nói rồi vén tà áo, nhẹ nhàng ngồi xuống, đưa mắt lơ đãng nhìn khắp phòng.

“Hắn ta bình tĩnh một cách lạ lùng - Phomin nhận xét - Thế là thế nào? Phải chăng hắn đã đoán biết rằng mình không biết một tý gì về các hoạt động của hắn, hay sự bình tĩnh đó là biểu hiện của sự phó mặc cho số phận? Nếu đó là sự phó mặc cho số phận thì thật nguy hiểm. Hắn sẽ không khai gì?”.

- Blombe, ông có hiểu vì sao ông bị bắt về đây không? - Phomin hỏi.

- Thưa các ngài, tôi đã sống nhiều và đã nhìn thấy nhiều sự đời nên không gì có thể làm tôi ngạc khiên. - Nếu các ngài cho rằng cần phải bắt tôi về đây thì có nghĩa là phải làm như thế.

- Ông cho rằng việc bắt ông là không có bằng cớ? - Enok hỏi xen vào.

- Thưa các ngài, mọi sự trên đời này đều do Thượng đế định liệu, nhưng tôi không có tội gì cả.

- Blombe, chúng tôi sẽ không đi sâu bàn về tiểu sử của ông lúc này. Chưa phải lúc. Nói đúng hơn là cái đó đối với chúng tôi không còn là điều bí mật. Tôi hy vọng và tin rằng ông còn đủ can đảm và trí thông minh để trả lời thành thật những câu hỏi của chúng tôi. Chúng tôi có đủ bằng chứng để kết luận rằng hiện ông đang hoạt động cho một cơ quan tình báo Anh và đang tiếp tục liên lạc với một điệp viên biệt hiệu là “Hoa tiêu” - Phomin nói.

Chỉ đôi mi dày hơi nhấp nháy là nói lên việc Blombe có nghe rõ lời của Phomin…

- Bây giờ ông phải trình bày cho chúng tôi biết người ta đã gài ông như thế nào? ông đã gặp “Hoa tiêu” lần cuối cùng ở đâu, lúc nào? Và bao giờ lại gặp hắn?

Blombe vẫn ngồi yên, hai mắt lim dim, bắt đầu bằng một giọng chậm rãi, khàn khàn:

- Vâng, tôi sẽ cố gắng để khai hết với các ngài. Chắc các ngài đã biết, từ năm 1941 đến năm 1945, tôi làm phiên dịch tại một trại giam của tổng cục đường sắt. Trại này nằm dưới quyền chỉ huy của một ngài sĩ quan Gestapo tên là Alfret Phereman, người đó chính là “Hoa tiêu” mà các ngài đang tìm. Hồi đó tôi chỉ làm chỉ điểm viên cho Phereman. Khi quân Anh tiến vào nước Đức, hay nói đúng hơn là sau thất bại hoàn toàn của Hitler, Phereman đã khôn khéo và nhanh chóng tìm được chủ mới. Đầu năm 1947, vì không muốn rơi vào tay các ngài, Phereman đã tìm cách vượt qua biên giới chạy sang Tây Berlin. Theo chỗ tôi biết thì cái đó cũng nhờ có sự giúp đỡ của các ông chủ người Anh. Lúc đầu, Phereman vẫn thường lui tới đây, nhưng mấy năm gần đây, hắn chỉ xuất hiện có một lần. Ít ra thì theo tôi biết như thế.

- Hiện nay ông còn liên lạc với hắn nữa không?

- Thỉnh thoảng tôi vẫn nhận được thư của “Hoa tiêu”, tôi cũng viết thư trả lời. Các ông có thể tìm thấy địa chỉ ông ta trong sổ tay của tôi. Làm phiên dịch ở ủy ban hành chính thành phổ, tôi thu thập được những tài liệu về các kế hoạch của chính quyền quân quản Xô viết có liên quan đến nền công nghiệp Đông Đức. Nếu tin những cái mà Phereman viết trong những lá thư và tiền thưởng gửi tôi, thì hắn rất hài lòng về những cái tôi cung cấp cho hắn.

- Blombe, ông đã nghĩ gì khi quyết định tiếp tục làm việc cho Phereman? - Phomin ngắt lời - Việc ông đang làm, xét cho cùng không có gì tác hại đến chúng tôi. ở đây, tôi muốn nói đến bộ tư lệnh quân quản Xô viết, ông làm như thế trước tiên là làm hại nhân dân ông, những người đã chịu không biết bao nhiêu đau thương tang tóc vì cuộc chiến tranh vừa qua. Ông đang làm việc cho một cơ quan tình báo Anh, như thế nghĩa là chống lại Tổ quốc ông, Tổ quốc đã tha thứ cho quá khứ đẫm máu của ông, nhận ông trở lại làm công dân và có thể sắp tới còn bảo đảm tuổi già cho ông nữa.

- Tôi không phải là Hamlet, nhưng lúc đó, vấn đề đặt ra là “Hành động hay không hành động” Từ chối đề nghị của Phereman có nghĩa là số tù nhân ở trại tù binh tăng thêm một người. Đồng ý tức là “hành động”, hay nói một cách khác, tức là sống, mà cuộc sống, thưa các ngài, dù phải sống quỳ thì cũng là cuộc sống. Không, tôi không phải là một vị anh hùng. Việc quân đội Xô viết đến tiếp quản vùng này cũng không làm thay đổi được tình trạng nan giải của tôi. Tôi không còn cách lùi lại: Ở đây tôi có gia đình, vợ con và tất cả những gì để an phận lúc tuổi già. Nhưng bây giờ tôi hiểu rằng mọi hy vọng, an ủi của tôi chỉ là ảo ảnh, bởi vì, tục ngữ Nga có câu “Dây dài có nút” mà… Và kết quả là tôi phải ngồi đây trước các ngài. Giờ đây, nếu tôi có thể làm được một việc gì để chuộc tội thì tôi sẽ cố gắng làm - Blombe kết thúc một cách đột ngột - Tôi xin thành thật nói như vậy, các ngài suy xét và điều quan trọng là từ trước đến giờ, tôi chưa hề có nợ máu với ai cả - Giọng Blombe nhỏ dần, nhỏ dần rồi bặt hẳn.

- Ông có biết ai trong số những người có liên quan với Phereman? - Enok hỏi.

- Có, tôi có biết một số người trong đám tù binh, nhưng chẳng ích lợi gì vì từ lâu họ không còn sống ở đây. Hiện giờ họ tản mát khắp nơi. Nhưng… theo lời của Phereman thì ở đây cũng còn có một số điệp viên của hắn. Chỉ có điều đáng tiếc là tôi lại không biết.

Blombe ngồi yên.

- Ông có muốn nói gì nữa không? - Phomin hỏi sau một hồi lâu im lặng.

- Tôi đã nói tất cả những cái chính. Còn nếu các ngài muốn biết chi tiết hơn thì tôi có thể nói thêm.

- Tất nhiên chúng tôi rất cần biết những chi tiết cụ thể, nhưng tốt hơn hết là ông hãy viết tất cả những cái đó vào giấy. Người ta sẽ đưa giấy bút cho ông, và vì ông thông thạo tiếng Nga, đề nghị ông cứ viết thẳng bằng tiếng Nga.

- Ngài có cho phép tôi được hy vọng… - Blombe quay sang hỏi Phomin - Tôi sẽ cố gắng…

- Ông cứ viết đi, chúng tôi sẽ xem xét sau.

Blombe được dẫn ra khỏi phòng.

- Ý kiến đồng chí thế nào? - Phomin hỏi Enok.

- Lão già khá tinh ranh, nhưng theo tôi thì hắn ta đã nói thật. Mà suy cho cùng hắn cũng chẳng cần giấu giếm làm gì. Hắn không đến nỗi ngốc, và biết rằng nói thật, có thể sẽ được khoan hồng…

- Tôi nghĩ, trong lúc chờ đợi, chúng ta nên dùng Blombe làm cái mồi nhử “Hoa tiêu” đến đây. Chúng ta sẽ bắt hắn viết một lá thư cho Phereman. Rất tiếc là chúng ta không thể biết chính xác khi nào thì hắn ta đến đây. Nhưng dẫu sao, đồng chí cũng nên chuẩn bị ba, bốn tổ phục kích để có tín hiệu là hành động ngay được.

- Về người thì không lo. Mới rồi tôi được bổ sung một số đồng chí vừa tốt nghiệp trường đặc biệt ra. Nếu cần, “cựu binh” tôi cũng có. Họ là những người giàu kinh nghiệm hoạt động bí mật và đấu tranh với bọn Gestapo. Tôi tin là họ sẽ làm được mọi việc.

5

Đại tá Glenkhazer Berkhe trở về Bullac với tâm trạng sung sướng của một người đã hoàn thành công việc được giao một cách tốt đẹp. Helen chắc sẽ hài lòng về hắn.

Berkhe gắn bó với tướng Reinga Helen không chỉ vì hai người làm việc với nhau đã nhiều năm. Đại tá là một trong những người đã ủng hộ và giúp đỡ Helen thực hiện kế hoạch lâu dài của mình ngay từ năm 1941. Vì thế mà giờ đây Berkhe có thể đến Helen bất cứ lúc nào, không cần phải báo trước, và có thể nói chuyện xưng hô thân mật, mặc dù hắn là cấp dưới.

Tên sĩ quan trực ban vụt đứng dậy, giơ tay chào. Berkhe im lặng gật đầu chào hắn rồi mở cửa phòng bước vào.

Căn phòng nhỏ, trưng bày giản đơn. Ngoài bức chân dung hoàng đế Friderich, không có gì đập vào mắt. Cạnh chiếc bàn lớn, chiếm gần nửa phòng, một người mặc thường phục đang ngồi chăm chú đọc sách. Người này không có gì đáng chú ý nếu không có bộ ria mép màu đen mà lúc nào cũng có thể cạo bỏ. Trên bàn là một chiếc kính đen to, gọng đồi mồi đắt tiền. Đó là vật “bất ly thân” của Helen. Hễ ra ngoài là hắn mang kính, bất kể ngày hay đêm. Cũng vì thế mà từ lâu hắn có thêm cái biệt danh “Ông tướng đen”.

- Reinga, chào anh - Berkhe mệt mỏi thả mình xuống ghế bành.

- A, anh Berkhe! Vừa về đấy à?

- Vâng. Vừa về xong, định đến đây báo cáo với anh kết quả chuyến đi rồi mới về nhà nghỉ và… Thú thực mấy hôm nay “Hoàng hậu” đã làm tôi lo lắng thực sự. Về “Hoàng hậu”, con chó yêu của tôi, tôi đã nhiều lần nói chuyện với anh. Không hiểu sao từ hôm kia đến nay nó bỏ ăn, toàn thân nóng như lửa, nằm lì một chỗ suốt ngày. Tôi đã gọi điện báo cho Greta đi mời bác sĩ…

Biết tướng Helen đang nóng lòng muốn được nghe những kết quả của chuyến đi Hannover, Berkhe tìm cách cố kéo dài câu chuyện, nhưng thấy Helen là một người hết sức điềm tĩnh, không tỏ ra nôn nóng, hắn mất hết hứng thú, hỏi:

- Anh Reinga, chắc là ngài Bobi không hề hay biết gì về chuyện chúng ta tự tiện nắn gân các đồng nghiệp Anh?

- Bobi? - Helen và Berkhe vẫn thường gọi vị đại diện cục tình báo Mỹ CIA tại Tây Đức như thế - Đã ba ngày nay, ông ta không thèm gọi điện cho tôi. Hiện giờ ông ta đang hân hoan với thắng lợi mà chúng ta vừa tạo cho ông ta. Và nói chung là sau kế hoạch “Bohemia”¹⁰… Tôi đã đề nghị với ông ta là nếu không có gì cần thiết thì đừng làm phiền tôi. Và anh thấy đấy, cho đến nay ông ta vẫn giữ lời hứa. Còn anh, anh định nói với tôi điều gì nào?

Bohemia là tên của kế hoạch mà trong đó một điệp viên của Helen năm 1948 đã tìm cách đánh tráo 3 sĩ quan tình báo Tiệp Khắc và đánh cắp được một số tài liệu quan trọng. Việc này đã gây ra những hậu quả tai hại.↩

- Về cơ bản, chúng ta đã nắm được những tài liệu mà cơ quan tình báo Anh đã thu thập được qua các nhân viên của họ. Tôi đã hệ thống hóa các tài liệu đó và đến gặp Stak. Như tôi đã nói với anh, hiện giờ ông anh trai của Stak là thượng nghị sĩ trong nghị viện Anh, một người có thế lực và có quan hệ rộng rãi với các nhân vật có tai mắt trong chính phủ. Chưa giở hết các ngón, Stak đã đổ, giờ đây có thể coi như hắn đã trở thành người của ta. Thực ra, cho đến giờ phút này, tôi vẫn chưa biết sử dụng Stak thế nào cho tốt. Tôi nghĩ, tốt hơn hết là cứ đợi đến khi hắn về nước. Ở Anh, hắn sẽ mang lại cho ta nhiều lợi ích hơn. Còn hiện giờ Stak và bọn Anh nói chung vẫn còn dùng ta làm công cụ cho chúng.

- Anh muốn nói đến những người Đức hiện đang làm việc cho cơ quan tình báo Anh ấy à?

- Đúng, dù sao điều đó cũng làm tôi khó chịu.

- Không sao, cứ bình tĩnh, Glenkhazer ạ. Anh nên hiểu rằng tôi cũng không sung sướng gì khỉ phải chịu tách vỏ cho người Mỹ ăn hạt như hiện nay - Helen nói rồi đứng phắt dậy - Nhưng điều quan trọng không phải là cái đó. Vấn đề ở đây là nhờ sự giúp đỡ của Anh, Mỹ, chúng ta đang dần dần được hồi sinh và gây được những ảnh hưởng rộng rãi. Rồi đây, khi đã đứng vững vàng trên đôi chân của mình, chúng ta sẽ hất chân họ, và thế là họ không còn là chủ nhân của ta nữa. Cuộc chiến tranh vừa qua đã đem lại cho chúng ta những bài học xương máu, nó đã dạy chúng ta biết nhìn xa hơn… Chúng ta đã thất bại trong cuộc chiến tranh vừa qua… Nhưng hiện nay tình hình đang tạo cho ta những khả năng mới. Tình trạng ngày càng căng thẳng giữa Đông và Tây Đức đang làm thay đổi thái độ của các nước Tây Âu với chúng ta. Vấn đề cấp thiết hiện nay là ta phải nắm được quyền lãnh đạo chính trị. Anh, Mỹ, Pháp và các nước khác sẽ giúp chúng ta làm việc đó. Nói đúng hơn, chúng ta đang cùng với họ làm việc đó. Phải chờ đợi, anh bạn ạ. Mọi sự trên đời này đều có thời gian của nó. Lúc nào anh nghỉ ngơi thoải mái xong tôi sẽ cho anh xem báo cáo của Skosen về tình hình hiện nay tại Tây Ban Nha. Trong báo cáo, Skosen¹¹ cho tôi biết là Anh đã tìm và bắt liên lạc được với nhiều đồng nghiệp của chúng ta. Họ đang ở phố Goia và Akhim Oste cũng đang ở đó. Anh nhớ chứ? Bố của Akhim Oste là người trước kia đã từng làm việc với một đô đốc của quân đội Hitler, và là người am hiểu nhất về tình hình Tây Ban Nha. Ở Tây Ban Nha, hiện giờ chúng ta không phải chỉ có một mình, nghĩa là anh bạn ạ, ta vẫn có bạn bè để nhờ cậy khi cần thiết. Thôi, tôi nói quá nhiều rồi đấy, anh đi nghỉ đi.

Otto Skosen là kẻ đã tổ chức bắt cóc Musolini. Sau này hắn bị du kích Ý bắt.↩

Nếu lúc vào gặp Helen, Berkhe hí hửng bao nhiêu, thì giờ đây ra về, hắn càng tiu nghỉu bấy nhiêu. Bằng câu chuyện của mình, Helen đã làm lu mờ những thành, tích của Berkhe. “Được tiếp là tốt lắm rồi, vì dù sao mình cũng là cấp dưới” - Berkhe tự an ủi.

6

“Và thế là cái bánh xe lại bắt đầu quay - Phomin thầm nhủ lúc anh từ sở công an về - Chưa kịp đối phó với kế hoạch “Aiarsu” thì địch thủ loại cỡ là “Hoa tiêu” cùng với một mạng lưới điệp viên đã xuất hiện (tất nhiên, nếu như những lời khai của Blombe là đúng sự thật). Chúng sẽ chui vào đâu? Cũng cái mục tiêu là phòng thiết kế chăng? Có phải Phereman biệt hiệu “Hoa tiêu” là con chủ bài mà Stak đang tung ra không? Mà chỉ một mình Stak thôi à? Theo những tài liệu của cơ quan phản gián Liên Xô thì hiện nay bọn điệp viên của Helen cũng đang ngày càng mở rộng hoạt động, và rồi bọn Mỹ cũng không ngần ngại ra sức lôi kéo những tên tội phạm chiến tranh, biến chúng thành những điệp viên của mình.

Thậm chí cả những người trước kia không biết tình báo là gì, những tên có nợ máu chạy sang phương Tây hay những kẻ có của cải hoặc nhà máy bị quốc hữu hóa ở Đông Đức, bây giờ cũng đang tìm cách phá hoại. Chúng thi nhau nói xấu và vu khống chính quyền nhân dân ở Đông Đức. Và trong cái mớ bòng bong ấy, không phải dễ dàng một lúc xác định được ai là thù, ai là bạn”.

Phomin còn nhớ mùa thu năm 1946, lợi dụng tình hình còn rối ren, bọn phản cách mạng đã tung ra một sắc lệnh giả số 139, nói rằng các công ty lớn sẽ không bị quốc hữu hóa. Sau này, người ta điều tra và biết rằng đó là sắc lệnh do các công ty “AEG”, “Telephunken” của Tây Berlin bịa ra. Báo chí tư sản đã một thời làm ầm lên vì chuyện đó. Cũng trong thời gian này, các công ty lớn đã ráo riết tìm cách gài người của chúng vào các cơ quan lãnh đạo ở Đông Đức để tìm cách phá hoại công tác quốc hữu hóa các công ty tư bản độc quyền.

Đến nay, tình hình đỡ căng thẳng hơn, chính quyền cả hai bên đã được củng cố, ủy ban kinh tế thực sự nắm quyền lãnh đạo. Tuy nhiên, trên mặt trận chính trị, cuộc đấu tranh vẫn gay go như trước.

Phương Tây tuyên truyền rùm beng cái gọi là “Kế hoạch Marchal”. Với kế hoạch đó, núp dưới chiêu bài giúp đỡ, viện trợ kinh tế, bọn tư bản Mỹ cho vay hoặc tung hàng hóa vào một số nước châu Âu để kìm hãm sự phát triển kinh tế của nước đó và đồng thời đàn áp các phong trào cách mạng. Tháng bảy năm 1947, trung ương Đảng xã hội thống nhất Đức đã vạch trần những mưu đồ đen tối của kế hoạch “Marchal” đó. Trong tuyên bố của Ban chấp hành trung ương Đảng đã nhắc lại những bài học kinh nghiệm mà giai cấp công nhân Đức đã rút ra được trong những năm 20. Sự giúp đỡ của bọn tư bản Mỹ hồi đó đã đưa nước Đức đến khủng hoảng kinh tế, đến chủ nghĩa phát xít, đến chiến tranh.

Chính sách viện trợ của Mỹ cũng sẽ dẫn đến những hậu quả như thế, nếu không nói là xấu hơn - bản tuyên bố viết - Liên minh với các tập đoàn công nghiệp Tây Âu, Tây Đức sẽ là mối đe dọa lớn của thế giới. Các tập đoàn tư bản lũng đoạn ở Tây Đức vẫn không hề bị suy yếu về quyền lực. Thay cho sự phát triển một nền kinh tế theo đường lối hòa bình, xuất hiện một trung tâm thống trị kinh tế gồm các tập đoàn tư bản lũng đoạn muốn gây ra một cuộc chiến tranh mới. Thay cho việc công nhận tham gia quản lý xí nghiệp và kinh tế, đã xuất hiện một tập đoàn lãnh đạo phục vụ đắc lực cho bọn tư bản nước ngoài và các công ty độc quyền Đức.

Phomin, ở cương vị công tác của mình, biết rõ tình hình nước Đức. Anh đã lập một hồ sơ riêng và ngày ngày thu thập những bài báo, số liệu, tin tức quan trọng vào tập hồ sơ đó. Anh đã làm việc đó theo lời khuyên của Ktorov. Và bây giờ số tài liệu đã lên đến mấy tập dày cộm. Anh thường xuyên sắp xếp chúng thành từng loại, hệ thống lại để khi cần là có thể lấy ra ngay. Trong quá trình đọc sách, báo, anh đã tự luyện cho mình khả năng biết phân tích, đánh giá các sự kiện. Trong số tài liệu Phomin đã thu thập được, phần lớn là tên tuổi các lãnh tụ, tên các thành phố, các tổ chức chính trị, những sự kiện chính trị, kinh tế quan trọng và các tài liệu liên quan khác. Anh nhớ khá nhiều trong số tài liệu đó: tên người, tên các thành phố, tổ chức, các điều luật hay văn bản nhà nước. Phomin cũng trích chép một số bài trong chiếc cặp màu vàng mà Ktorov thỉnh thoảng cho anh và các sĩ quan khác mượn đọc để tham khảo. Mà suy cho cùng đó cũng là một hình thức giáo dục chính trị nghiệp vụ cho cấp dưới, vì tài liệu bao giờ cũng là một khâu quan trọng trong công tác.

Ktorov vẫn thường nói với các sĩ quan của mình: “Muốn hiểu kẻ địch, trước tiên phải biết hắn đang nghĩ gì, nghĩ như thế nào và tin cái gì”.

Giờ đây, suy nghĩ về công việc của mình và những vấn đề đặt ra trước mắt, Phomin hình dung rõ ràng tình hình chính trị chung của môi trường mà anh và Enok phải hoạt động. Trên cơ sở đánh giá tình hình đó, có thể đi đến một số kết luận về những con người, những biến đổi trong tâm lý kẻ địch tùy theo hoàn cảnh của chúng. Thái độ và tâm lý của Blombe cũng rất dễ hiểu. Rõ ràng là hắn đã phân tích, đánh giá tình hình chính trị trong nước từ lâu, và trước lúc bị bắt đã xét lại những quan niệm và quy tắc sống của mình. Thực ra, không thể nói rằng Blombe đã đột nhiên thay đổi quan niệm bạn thù trong nhận thức. Nhưng dù sao hắn cũng không thể không nhìn thấy những gì đang ngày càng xảy ra chung quanh, và cũng không thể thờ ơ với những cố gắng vượt bậc của chính quyền nhân dân trong công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh và khôi phục kinh tế. Trong suy nghĩ của Blombe đã xuất hiện một bước ngoặt lớn. Suốt quá trình cộng tác của mình, Phomin đã được biết rất nhiều trường hợp những người phạm tội tự tìm đến anh và kể hết những sai lầm, tội lỗi của mình. Họ muốn sống khác trước, và không chỉ sống mà còn suy nghĩ nữa.

“Liệu Ktorov sẽ nói gì đây?” Phomin tự hỏi rồi đặt tập biên bản hỏi cung Blombe lên bàn đại tá Ktorov. Không vội vã, Ktorov đọc chậm rãi từng đoạn, xem đi xem lại nhiều chỗ. Cuối cùng, đọc xong, ông trầm ngâm nhìn Phomin:

- Anh có muốn tôi đoán anh đang nghĩ gì không? Anh đang nghĩ rằng tôi sẽ nói: “Có thể tin Blombe”. Phải không nào?

- Vâng, anh đoán đúng… Nhưng sao anh lại nghĩ như thế?

- Điều đó không có gì phức tạp. Biên bản hỏi cung đã để lại một ấn tượng mà ai đọc cũng hiểu là Blombe đã khai hết sự thật. Mà thực ra, hắn cũng chẳng muốn giấu. Hơn nữa cứ nhìn mắt anh là tôi đoán được ngay. Với tôi, anh không thể chơi trò ú tim được! Thôi, thế là tốt. Còn ý anh thế nào?

- Lúc đầu, khi mới vào hỏi cung Blombe, tôi có cảm tưởng như y thờ ơ với tất cả. Y tỏ ra quá bình tĩnh và bàng quan. Nhưng sau đó, y bắt đầu khai, và thậm chí còn tỏ ý muốn lập công chuộc tội nữa. Tất nhiên, tạm thời tôi chỉ yêu cầu y viết tỉ mỉ những hành động của mình, nói rõ những tin tức đã cung cấp cho “Hoa tiêu” và nhiều vấn đề khác nữa. Nếu Blombe biết được ta đang định nhờ y giúp đờ thì…

- Tôi hiểu - Ktorov mỉm cười - Chúng ta cứ thử tin y. Còn ý kiến của Enok?

- Đồng chí Enok cũng cho rằng Blombe cố làm chúng ta tin với một hy vọng sẽ được tha. Và sau nữa, anh Grigori Vasilevich ạ, chúng ta không có nhiều để chọn. Nói đúng hơn là chỉ một cách. Không có sự giúp đỡ của Blombe thì chúng ta khó lòng tóm được Phereman. Không ai biết mặt Phereman, ảnh của hắn không có. Thả Blombe ra lúc này rồi cho người theo dõi để kiểm tra và lần ra những đầu mối liên lạc cũng chỉ vô ích. Trong lúc đó, Phereman có thể xuất hiện ở đây, thu thập những tài liệu cần thiết và chuồn thẳng mà không ai biết. Và nếu hắn được tin Blombe đã bị bắt thì có trời cũng không thể lôi hắn sang bên này được nữa.

- Anh không cần phải thuyết phục tôi. Về việc này tôi đã đồng ý với anh. Anh cứ hành động theo kế hoạch. Muler, như anh biết, sẽ không thể sử dụng vào việc này được. Anh phải thú nhận, mà không riêng gì anh, cả tôi nữa, chúng ta phải thú nhận rằng từ lâu chúng ta đã nuôi dưỡng hy vọng sẽ dùng Muler trong việc này. Đó là một sai lầm. Một kẻ như hắn sẽ không bao giờ chịu giúp chúng ta. Phải treo cổ hắn từ lâu mới phải. Anh đã đọc bức thư của công nhân đường sắt viết về hắn chưa?

- Đọc rồi. Thật rùng rợn.

- Bây giờ thì sớm muộn rồi hắn cũng phải chịu hình phạt trước những tội lỗi của mình.

CHƯƠNG XII

1

Giờ đây, khi mọi việc đã đâu vào đấy, Liutse buồn rầu nghĩ rằng hắn đã tốn nhiều thời gian công sức vào công việc tu sửa lại trạm xăng cho Kramer, mặc dù nếu không có cái công việc đó thì hắn không thể yên thân thực hiện kế hoạch của mình, và điều quan trọng là hắn sẽ không tìm đâu ra chỗ ẩn thân.

Đã đến lúc phải bàn giao công trình trạm xăng cho Kramer.

- Anh Mars, thật tôi không ngờ anh lại có thể làm xong nhanh đến thế - Kramer lấy làm hài lòng khi nhìn thấy trạm xăng đã được tu sửa tử tế - Anh Mars ạ, thật anh không thể hình dung được tôi hài lòng và biết ơn anh đến mức nào. Ngày mai tôi sẽ đến đồn công an đăng ký, và công việc kinh doanh của tôi sẽ được mở rộng. Anh còn ở đây bao lâu nữa?

- Một hoặc hai tuần gì đó.

- Thế thì bây giờ anh đến chỗ tôi, chúng ta sẽ ăn mừng sự kiện nho nhỏ này.

- Tốt lắm - Liutse đồng ý ngay - Thực tình bây giờ tôi cũng chẳng còn việc gì để làm nữa. Thế là lại thất nghiệp. Anh nên hiểu cho tôi điều đó…

Hôm đó, Liutse phải ở lại nhà người bạn cũ Kramer của mình. Mặc dù hẳn rất nóng lòng muốn đi ngay nhưng một việc đã giữ chân hắn lại. Đó là việc hẳn phải tìm cách giữ lại các giấy tờ chứng nhận hắn đang làm việc ở Enburg. Liutse không giao lại cho Kramer mà rồi Kramer cũng chẳng đòi nữa, nghĩ cứ để Liutse khi nào nhớ, thấy cần thì đưa cũng được.

Chiều tối, Liutse đánh xe về phía cuối thành phố, ngang qua nhà Pharler, thấy Pharler đang cặm cụi bên bàn làm việc. “Làm đi, làm đi, anh bạn - Liutse khẽ nói qua kẽ răng “Rồi đây, những cái đó sẽ đưa lại lợi ích cho tao. Hay là mày cũng đang muốn làm việc cả cho tao nữa, anh bạn yêu vô tuyến?”.

Dọc đường, Liutse ân hận là đã không kịp nắn gân mua chuộc Pharler thử xem anh ta là người như thế nào về mặt này. Lúc đó có lẽ mọi thứ sẽ đơn giản hơn nhiều. Nhưng thực tình thời gian cũng quá ít ỏi.

Đến nhà, Liutse thận trọng kiểm tra lại khẩu súng giảm thanh Stak giao cho hắn, rồi lấy đôi găng tay điện, niềm tự hào của kỹ thuật tình báo Anh, ra ướm thử. Đặc biệt, hắn chú ý tới các hệ thống khóa an toàn. “Mình sẽ tìm cách lọt vào, còn sau đó thế nào sẽ liệu. Phải bắt đầu từ ngày mai.

2

- Evgeni Nicolaievich, nghe tiếng anh trong ống nghe, tôi liền sực nhớ đến câu chuyện anh nói với tôi trên xe hôm chúng ta đi tham quan Leipzig - Denisov nói - Tôi nghĩ có lẽ thế thật, đúng thế không? Và tôi đã lập tức bỏ công việc để đến đây. Có chuyện gì anh cứ nói cho tôi biết.

- Vâng, đúng đấy Victor Sergeievich ạ. Nhưng vấn đề hiện giờ không phải là chỉ khuyên anh thận trọng, cảnh giác chung chung, mà cụ thể hơn nhiều. Lần trước, trong câu chuyện giữa tôi và anh, tôi đã cho anh biết hiện nay cục tình báo Anh chú ý hết sức đến công trình của các anh đang tiến hành trong phòng thiết kế kỹ thuật. Bây giờ chúng tôi biết được thêm là chúng đang chú ý đến anh. Vâng, vâng, chú ý đến chính bản thân anh, có lẽ anh không hình dung nổi.

- Thế mà tôi không nhận thấy…

- Cũng có thể như thế, anh Victor Sergeievich ạ. Anh bận luôn, mải mê vùi đầu vào công việc nên nhiều lúc anh có thể không để ý thấy. Tất nhiên bọn địch làm những việc đó hết sức khôn khéo, kín đáo. Và sau nữa là từ khi cuộc chiến tranh kết thúc đến nay, đã có một khoảng thời gian khá dài để nhiều người sao nhãng việc cảnh giác. Chúng ta không còn nhạy bén với môi trường xung quanh như trong thời kỳ chiến tranh, nhất là đối với những người đang ở xung quanh ta. Rất tiếc là tôi không thể giúp anh được gì hơn ngoài việc khuyên anh phải thận trọng và cảnh giác hết sức. Một lời khuyên nghe đến nhàm tai, nhưng rất đúng.

- Anh có biết ai là kẻ đang rắp tâm theo dõi tôi không?

- Ôi, nếu chúng tôi biết được kẻ đó thì, đồng chí Victor Sergeievich thân mến của tôi ạ - Phomin mỉm cười buồn rầu - thì mọi việc sẽ đơn giản biết chừng nào….

- Ở đây, tôi tiếp xúc với rất ít người - Denisov nói, đôi mắt lộ vẻ âu lo, mệt mỏi - Chúng ta có thể soát lại từng người một. Trong số cư dân ở đây, năm thì mười họa tôi mới ghé chơi nhà giáo sư Shaf. Ông ta là một người rất tốt, một nhà bác học nổi tiếng, một chiến sĩ chống phát xít và từng là tù nhân cũ của các trại tập trung giết người của phát xít Đức. Ở nơi làm việc?.,. Ở đấy tôi chỉ tiếp xúc với một số nhân viên trong phòng. Tên của họ thì chắc anh biết. Ngoài những người đó ra, tôi không còn quen ai là người Đức cả, trừ những lái xe vẫn thường lái xe cho tôi và cô gái đáng yêu Lotta kia. Cô gái mà tôi đã làm quen hồi chúng ta đi tham quan Leipzig ấy mà, anh còn nhớ chứ?

- Cái cô bị chóng mặt trên đài kỷ niệm “Chiến thắng” và anh đã dìu cô ta xuống chứ gì? Anh đến thăm cô ta rồi chứ?

- Chưa. Tôi phải đi công tác luôn, tới các cơ sở thực hiện đơn đặt hàng của chúng ta. Tôi nhớ là hôm trên xe, cả hai chúng ta đồng ý là sẽ cùng tới thăm cô ấy - Denisov mỉm cười - Thế đấy. Từ đó đến nay, ngoài câu lạc bộ sĩ quan ra, tôi không hề đi đâu hết. Tôi vẫn thường đến chơi billiards ở câu lạc bộ, điều đó anh biết.

- Thôi, chúng ta không nói đến những người quen của anh nữa - Phomin ngắt lời - Đối với tôi, điều quan trọng là báo trước cho anh để anh đề phòng. Còn kẻ đang theo dõi anh là ai? Tôi nghĩ cái đó chúng ta sẽ tìm sau. Bây giờ chúng ta bàn đến chuyện khác. Chủ nhật tuần này, tôi muốn rủ anh đi câu cá, anh thấy thế nào?

Phomin tiễn Denisov ra cổng và đi ăn tối. “Có lẽ nên cử một người nào đó đến lái xe thường xuyến cho Denisov - Phomin nghĩ, trên đường đến nhà ăn - Chọn người của Cục hay của các đồn biên phòng cũng được. Có thể điều Petrov được không? Anh ta là một chiến sĩ rất tốt. Phải trao đổi vấn đề này với Ktorov ngay hôm nay…”.

3

Trưa, góc phố yên tĩnh và vắng vẻ. Liutse dừng xe, nhìn về phía ngôi nhà Pharler. Hắn chỉ thấy hai ông bà già đang lững thững đi dọc phố, dưới bóng cây râm mát.

Lối vào nhà Pharler bị một bụi cây rậm chắn ngang thành thử khó lòng nhận ra. “Cẩn tắc vô ưu” - Liutse lẩm bẩm rồi đi đôi găng tay điện vào. Hắn mở cổng không khó lắm nhưng phải khá vất vả với chiếc khóa cửa vào nhà. Hắn nhẹ nhàng khép cửa, đi một vòng quanh nhà. Bấy giờ là ban ngày nên hắn có thể quan sát mọi thứ kỹ càng hơn. Nhìn căn phòng khó có thể tin được rằng trong nhà chỉ có một thanh niên chưa vợ, vì mọi thứ được sắp xếp một cách gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ hết mức. Bây giờ chỉ còn một trở ngại duy nhất ngăn Liutse đi tới mục đích là chiếc ống khóa của phòng làm việc của Pharler. Tất cả các dụng cụ mở khóa Liutse mang theo đều bất lực. Phá cửa để vào tức là sẽ để lại dấu vết mà cái đó không nằm trong tính toán của Liuise. cần phải tìm một giải pháp khác.

Bực mình vì trở ngại không lường trước, Liutse đâm bổ đến lục tìm trong các ngăn kéo của cái tủ lớn chiếm gần nửa gian bếp. Trong một ngăn kéo, hắn sung sướng tìm được một chìa khóa nhưng không có cái nào vừa. Hắn chạy đến lục lọi chỗ để hoa quả, và thật may mắn cho hắn, trên gác, bên hộp đựng cà phê, hắn nhìn thấy một chiếc chìa khóa nho nhỏ, dài dẹt. “Bao giờ mình cũng gặp may” - Liutse mỉm cười khi mở được cửa phòng. Trong phòng tối mờ, hắn lại bên chiếc cửa sổ nhìn ra vườn, đưa tay nhẹ nhàng vén tấm màn che cửa lên. Một luồng ánh sáng hắt vào, chia căn phòng ra làm hai. Liutse nhìn đồng hồ và chạy đến bàn làm việc của Pharler. Trong ngăn kéo thứ nhất, hắn nhìn thấy một chiếc cặp bằng bìa cứng mầu vàng. Ngoài bìa đề “Những tính toán bổ sung của công trình K2 XC-B”. Bên trong là một tập giấy dày, nhằng nhịt những công thức, con số khó hiếu. Liutse đếm tất cả có mười hai trang. “Chỉ cần mười phút là mọi việc đâu sẽ vào đấy” - Hắn nhủ thầm rồi lôi chiếc ghế lại gần cửa sổ và rút chiếc máy ảnh nhỏ xíu trong túi ra.

Đang cặm cụi chụp ảnh thì đột nhiên có tiếng người làm hắn giật nẩy người và tí nữa thì đánh rơi chiếc máy ảnh trên tay.

- Bây giờ tôi mới hiểu là tại sao anh tốt bụng đến thế!

Liutse nhìn lên và thấy Pharler đang đứng thủ thế ở ngưỡng cửa với cây gậy lớn trong tay.

- Nếu tôi không nhầm - Pharler tiếp, giọng bình tĩnh - thì cảnh này đã xảy ra như sau - “Ôi, chào anh, thực tình tôi không ngờ anh về sớm thế” - Pharler bước vào phòng - Nghĩa là nếu tôi không vì quên một công thức mà trở về đây thì có lẽ anh đã lấy hết tất cả cái công trình của tôi rồi. Có phải thế không, ngài Liutse?

- Tôi rất tiếc. - Liutse phân bua - Nhưng hoàn cảnh đã bắt tôi phải bí mật vào phòng khi anh vắng nhà - Hắn vừa nói vừa tráo chiếc máy ảnh sang tay trái đặt nó lên bậu cửa sổ, tay phải thọc vào túi quần…

Nhưng cái đó đã không lọt qua mắt Pharler, anh quát:

- Đứng im, không được động đến vũ khí! Tao sẽ quật mày chết trước khi mày kịp nổ súng - Pharler nói rồi vung gậy lên.

- Làm gì có vũ khí - Liutse mỉm cười nhăn nhở, rồi đưa tay bật công tắc đôi găng tay điện. Xong, hắn từ từ rụt tay ra - Đây, anh xem, tôi chỉ có đôi găng tay - Thực tình tôi định nói chuyện với anh tử tế đi đến thống nhất, nhưng anh là người… Anh cho rằng chiến tranh kết thúc, như thế có nghĩa là tương lai của đất nước Đức không còn nữa, nhưng anh đã lầm. Nước Đức vẫn sống. Chúng tôi sẽ phục thù, hiện đang có những người…

- À, ra mày là một thằng Gestapo khốn nạn - Pharler vung gậy lao về phía Liutse.

- Đừng hấp tấp, con ạ. Làm thế chỉ về chầu diêm vương sớm.

Liutse nhanh nhẹn né mình tránh đòn và lao vào Pharler. Pharler rú lên một tiếng rồi ngã nhào xuống sàn. Toàn thân anh run bắn lên, giãy mấy cái rồi lịm luôn. Mặt anh tái dần, hai mắt mở to nhìn lên trần nhà. Mấy giọt nước mắt chảy ra, lăn tròn trên gò má.

- Đã bảo đừng hấp tấp tìm cái chết làm gì - Liutse. nói nhỏ, hệt như muốn nhắc lại lần nữa với Pharler, rồi hắn buông tay nạn nhân, cánh tay rơi xuống sàn nhà như một cành củi khô.

“Đôi găng tay, nhìn bề ngoài chẳng có gì, thế mà lợi hại hơn cả súng ngắn, nhẹ nhàng và điều quan trọng là không để lại dấu vết gì. Cái bọn Anh thế mà thông minh thật - Liutse lẩm bẩm rồi thò tay vào túi tắt mạch điện - Bây giờ phải làm gì? Với xác chết của Pharler thì mọi việc rất đơn giản. Mình sẽ tìm cách bố trí để người ta tin là hắn bị điện giật trong khi chữa vô tuyến. Còn với tập tài liệu? Mình sẽ không lấy nó. Tốt hơn hết là cứ chụp ảnh”.

Chụp hết những tờ giấy còn lại trong cặp, Liutse đút nó vào ngăn kéo và lôi chiếc ghế lại chỗ cũ. Sau đó hắn thận trọng kéo lê xác Pharler lại cái bàn có đặt máy vô tuyến, rồi để xác anh lên ghế. Sau một hồi lâu vất vả, hắn mới đặt cho xác chết ngồi được đúng tư thế hắn muốn. Sau cùng, hắn để vào tay Pharler chiếc pin-xết bằng sắt, còn tay kia hắn đưa lên đặt ngay ở nút điều chỉnh làn sóng của vô tuyến. Xong việc, hắn bật công tắc cho đài nói.

“Phải cho sáng hơn” - Nghĩ thế, hắn đến bên cửa sổ thứ hai vén bức màn lên, rồi nhìn qua một lượt xem có để lại dấu vết gì không. Nhận thấy một vài vết bẩn trên sàn nhà bóng loáng, hắn chạy ngay vào nhà tắm, lấy chiếc khăn thấm nước, lau sạch. Sau cùng, khi an tâm là mọi việc đã đâu vào đấy, Liutse nhìn một lần nữa và cảm thấy hài lòng với công việc của mình.

Điều duy nhất làm hắn lo lắng là chiếc xe của Pharler đậu ở gần nhà. Hắn định nổ máy đưa xe vào nhà xe vì để xe ở đó lâu, nếu có người nhìn thấy sẽ nghi ngờ. Nhưng hắn không dám ở lại lâu hơn nữa. Hắn lên xe nổ máy và chiếc xe lao về phía trước.

Và lần này hắn cũng gặp may, đường phố vắng tanh, không một bóng người qua lại…

4

- Sura, có tin tức mới từ sở công an không? - Phomin ghé vào phòng cô thư ký, hỏi.

- Có đấy ạ. Ở trong chiếc cặp này. Tôi đã dịch ra tiếng Nga.

“Tối mật.

Bộ công an. Đồn công an K-5, Enburg

Theo những tài liệu hiện có ở đồn công an số 6, thì cô Lotta trước kia sống bằng nghề làm thuê tại Serbudo, ngoại thành Hannover. Tháng mười năm 1945, đến sinh sống ở Enburg. Không có tài liệu xác minh trước kia Lotta tham gia tổ chức phụ nữ quốc xã. Từ tháng 12 năm 1945 đến tháng 2 năm 1946, cô ta tham gia đoàn ca múa Thivoli, sau đó chuyển sang làm diễn viên cho đoàn ca múa nhạc thanh niên “Jazz xanh”. Ở đó, cô ta làm việc cho đến bây giờ. Theo ý kiến của những người cùng làm việc với Lotta thì cô ta là một người hiền hậu và tốt bụng. Đối với những cải cách dân chủ trong nước, cô có thái độ ủng hộ, đối với chính quyền nhân dân cũng thế”,

“Ít quá - Phomin gãi đầu - Một điều đáng chú ý là không biết cái gì đã bắt Lotta chuyển từ Hannover đến Enburg? Và tại sao lại đến ở trong vùng chiếm đóng của Hồng quân Liên Xô mà không ở chỗ khác? A, mà mình thật ngớ ngẩn, hồi đó làm gì đã chia vùng như hiện nay.

Ôi Lotta, Lotta, cô là ai, cô đang nghĩ gì? Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi giữa cô và Denisov đã làm chúng tôi phải đau đầu. Có thể cô là người tốt, có thể lắm, nhưng cái tên Hannover trong tài liệu vừa rồi… Hiện giờ cương vị công tác của cô đang tạo cho cô những khả năng to lớn: Đoàn văn công của cô vẫn thường được mời đến phục vụ tại câu lạc bộ sĩ quan và nhiều căn cứ đóng quân khác. Bề ngoài, cô là một cô gái đẹp, khiêm tốn. Chính Denisov đã khẳng định điều đó và nói là chủ động làm quen với cô. Tất nhiên là phải tin cô, nhưng dù sao cũng phải kiểm tra. Và nếu cô thực sự là một người tốt, không tham gia vào một công việc đen tối nào thì chúng tôi chỉ còn biết sung sướng, vui thay cho cô…”.

Phomin thở dài, rồi cầm lấy bức thư khác của Enok. Trong thư, Enok báo lại những biện pháp đã được tiến hành nhằm tăng cường bảo vệ phòng thiết kế, các trạm gác mới đã được bố trí quanh đó.

Theo lời khuyên của đại tá Ktorov, vấn đề Blombe được đưa ra bàn bạc tay ba giữa Enok, Phomin và Skitalech.

- Tôi cho rằng - Enok phát biểu - Blombe sẽ sung sướng như một người sắp chết đuối vớ được cây gỗ nếu ta đưa ra đề nghị này. Trong mấy ngày qua, tôi đã liên tiếp gặp lão. Lão không có tội lỗi gì lớn và đang chờ đợi sự khoan dung của chúng ta. Tôi đã nghiên cứu. kỹ những bản sao các tài liệu mà lão đã gửi cho “Hoa tiêu”. Phần lớn, đó là những tài liệu chung chung. Nhiều cái lấy từ các báo của chúng ta. Lão làm việc không nhiều, không tận tụy với “Hoa tiêu” lắm. Tất nhiên, nếu những bản tự khai của lão là đúng.

- Anh cho tôi xem tờ khai của lão một lần nữa - Phomin nói.

Enok trao cho Phomin một tập giấy viết tay với nét chữ to, chân phương. Đây là bản tiếng Nga, Enok giữ bản dịch tiếng Đức. Phomin đọc rồi đưa cho Skitalech.

- Đồng chí nói đúng, đồng chí Enok ạ. Nếu bản tự khai này đúng sự thật thì những tài liệu Blombe cung cấp cho Phereman rất ít giá trị, mặc dù nó khá nhiều. Blombe không hề đả động gì đến phòng thiết kể. Về điều này có hai giả thuyết, một là Blombe không hề hay biết gì về phòng thiết kế kỹ thuật. Điều này khó có thể có. Hai là lão biết nhưng vì sợ ta chú ý, sợ tội thêm nặng nên không dám viết ra.

- Đồng chí Evgeni, tôi có một đề nghị. Không biết đồng chí nghĩ thế nào nếu chúng ta mời vợ Blombe đến đây? Theo điều tra thì vợ Blombe là một người thông minh và có ảnh hưởng rất lớn đối với chồng, mặc dù bà ta không biết gì về những hoạt động đen tối của hắn. Chúng ta sẽ nói thẳng cho bà ta biết về những tội lỗi của chồng mình, và báo là cuộc sống gia đình sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào thái độ thành thật của chồng bà ta. Nói tóm lại, chúng ta sẽ dùng bà ta để gây áp lực với Blombe.

- Cũng được - Phomin nói - Có lẽ như thế mà lại hay. Skitalech, anh nghĩ thế nào?

- Tôi ít kinh nghiệm về lĩnh vực này, nhưng theo tôi thì kế hoạch của Enok khá độc đáo.

- Thế thì tôi sẽ lập tức cho người đi mời bà ta đến - Enok nói - Nhẹ nhàng thôi, cốt đừng để bà ta phải hoảng sợ, và ta sẽ yêu cầu bà ta không cho ai biết về việc này. Sau khi bà ta đến, ta dẫn Blombe vào.

Blombe được dẫn vào phòng trước. Trông lão thiểu não, khổ sở, râu mọc dài nên trông già hẳn đi. Trước khi ngồi xuống, lão không quên đưa tay sửa lại chiếc quần để khỏi hỏng li.

- Ông Blombe, chúng ta có thể tiếp tục câu chuyện được chứ? - Phomin hỏi.

- Vâng, thưa ngài.

- Phereman có phải là tên thật của “Hoa tiêu” không?

- Theo chỗ tôi biết thì đó là tên thật của hắn.

- Vợ ông có biết Phereman không?

- Thưa có, hắn có đến nhà tôi hai, ba lần và tôi đã có lần giới thiệu hắn ta với vợ tôi, như là bạn đồng nghiệp.

- Tại sao trong tờ khai ông không viết về phòng thiết kế kỹ thuật của giáo sư Sade?

- Thưa, tôi cũng mới được nghe nói về nó cách đây không lâu, và vì, nó không thuộc ủy ban hành chính thành phố mà trực thuộc Bộ kinh tế, nên tôi không quan tâm, không báo gì cho Phereman.

- Trước kia ông có tham gia Đảng quốc xã không?

- Không. Tôi không tán thành tư tưởng của Đảng đó.

- Blombe, đừng nói dối - Enok xen vào.

- Rất tiếc là tôi không biết lấy gì để xác minh những lời nói của mình. Nhưng tôi không bao giờ tán thành những quan điểm của Đảng quốc xã.

- Giờ đây, nếu chúng tôi tạo điều kiện để giúp ông tỏ thái độ trung thực của mình thì sao? - Skitalech hỏi rồi đưa mắt nhìn Enok và Phomin, sợ mình đã lỡ lời sớm quá chăng.

- Các ngài cứ tin ở tôi - Blombe nói - Tôi sẵn sàng làm tất cả những gì có thể làm được.

- Được, chúng tôi tin ông - Phomin nhìn Enok - Ông phải giúp chúng tôi bắt Phereman.

- Tôi xin sẵn sàng. Nhưng bắt ở đâu và bằng cách nào, xin các ngài nói cho biết.

- Bắt như thế nào? vấn đề này chúng tôi sẽ bàn chung, ở đâu? Cái đó cũng còn phải bàn bạc cụ thể. Còn lúc nào? - Phomin chậm rãi châm thuốc hút - Một ngày gần đây, Phereman sẽ xuất hiện ở Enburg - Nói rồi anh đưa bao thuốc mời Blombe, lão lấy một điếu, châm lửa rít một hơi dài rồi ho sặc sụa.

- Xin lỗi, tôi không nghiện, xin các ngài cứ tin ở tôi. Các ngài cứ nói đi, tôi phải làm gì. Và rồi Phereman có khôn khéo thế nào đi nữa thì…

- Thường hắn liên lạc với ông bằng cách nào?

- Thường thì hắn gọi điện thoại cho tôi và giao hẹn sẽ gặp nhau một chỗ nào đó. Nơi gặp thường thay đổi luôn, lúc quán cà phê, lúc ở quán bia, khi lại ở công viên, và có lúc ngay ở nhà ga. Tôi trao cho hắn một số tài liệu đã chuẩn bị từ trước, và nếu không có gì đáng ngại thì hắn xem qua một lượt và hỏi tôi một vài chi tiết cụ thể. Còn nếu điều kiện không cho phép thì tôi chỉ báo cáo bằng miệng. Thời gian và nơi gặp không bao giờ hẹn trước. Trong việc này hắn rất thận trọng.

- Cách bao lâu Phereman lại gặp ông một lần?

- Thường thì mười hoặc mười lăm ngày gì đó. Nhưng cũng có lúc hắn gọi điện đòi gặp tôi ngay sau lúc chia tay một ngày. Phereman là một thằng tinh ranh, nhanh nhẹn và khỏe như một con trâu thiến. Bởi thế không phải dễ dàng mà tóm được hắn đâu.

- Thời gian giữa lúc gọi điện và lúc gặp nhau là bao lâu?

- Phereman hay gọi điện cho tôi trước lúc tan tầm. Bao giờ cũng thế, trước lúc gặp tôi, hắn ta, tôi tin là thế, kiểm tra thận trọng xem xung quanh có gì đáng nghi ngại không. Trước kia, khi còn chiến tranh, hắn chải tóc và để râu kiểu Hitler. Bây giờ thì khác, đầu và râu hắn lúc nào cũng cạo nhẵn. Hắn hay đeo kính đen. Còn một đặc điểm nữa là Phereman thuận tay trái.

- Ông Blombe, bây giờ chúng tôi sẽ cho mời bà vợ ông đến đây. Chúng tôi sẽ nói cho vợ ông biết về những tội lỗi của ông, và trước mặt vợ, ông phải hứa là sẽ hết lòng giúp chúng tôi trong việc bắt Phereman. Sau đó, về phía chúng tôi, chúng tôi hứa sẽ trả tự do cho ông, nếu như…

- Vợ tôi? Để làm gì? - Blombe khua tay - Không cần phải thế!… Các ngài, một lần nữa tôi xin các ngài tin ở tôi và tạo mọi điều kiện cho tôi…

Một đồng chí công an bước vào báo với Enok là vợ Blombe đã được mời đến và đang ngồi chờ ở phòng khách.

5

- Chào đồng chí đại úy! - Một giọng nói quen quen ngắt luồng suy nghĩ của Phomin. Anh quay lại và nhận ra chuẩn úy Petrov, không hiểu vì sao lại mặc thường phục và đang đứng lên.

- Petrov, chào anh! Sao lại ăn mặc thế kia?

- Báo cáo đại úy, tôi vừa được chuyển ngành sang binh chủng khác. Được lệnh phải mặc đồ thường phục này. Bây giờ tôi là tài xế của kỹ sư Victor Sergeievich Denisov, và sẽ cùng sống với các nhân viên của đồng chí ở đây.

- Thế là tốt. Anh có thích công tác mới này không?

- Tôi rất hài lòng. Chuyển động là cuộc sống mà - Petrov cười - Làm nghề lái xe đi đây đi đó cũng hay.

- Còn sự nghiệp thơ ca thì sao?

- Tôi vẫn tiếp tục viết, cách đây không lâu tôi có gửi mấy bài cho một tờ báo và đã đăng. Và cả một bài viết về những người bạn chiến đấu nữa, không phải thơ mà là một bài ký. Hiện giờ tôi đang tích cực chuẩn bị để thi vào khoa báo chí Trường Đại học Tổng hợp theo lời khuyên của đồng chí.

- Khá lắm! Thế mà anh không đưa thơ cho tôi đọc. Từ hôm đó đến nay có viết được bài nào không?

- Có. Nhưng đồng chí đọc vào lúc nào mà bảo tôi đưa? Mấy lần tôi đến tìm mà đồng chí cứ đi công tác đâu mất. Tôi thấy lúc nào đồng chí cũng có vẻ mệt. Chắc là phải làm việc nhiều.

- Đúng thế, Sasha ạ. Victor Sergeievich bây giờ đang ở đâu?

- Ở khách sạn câu lạc bộ sĩ quan, chúng tôi ăn tối ở đấy. Tôi đã ăn ở tiểu đội rồi. Còn anh ấy bây giờ mới bắt đầu.

- Thế thì tôi phải đi tìm Denisov. Tôi cũng đói lắm rồi.

Phomin không tìm thấy Denisov ngay vì phòng ăn quá rộng. Denisov đang ngồi một mình bên chiếc bàn gần góc phòng, chăm chú xem bảng thực đơn.

Denisov ngẩng đầu:

- Evgeni Nicolaievich, lại đây. Hay quá. Ngồi xuống đây. Một mình buồn quá. Hôm nay không biết mấy cô nhân viên làm ăn thế nào mà tôi chờ mãi chẳng thấy ai ra. Điều này làm tôi sực nhớ đến Moscow - Denisov mỉm cười - Thật thế, nhân viên phục vụ của khách sạn Moscow bao giờ cũng rề rà, chậm chạp. Bao giờ cũng đợi chán mới được ăn. Thế ra anh cũng chưa vợ à? Lần trước vì vội, tôi chưa kịp hỏi…

- Biết nói với anh thế nào bây giờ - Phomin gãi đầu - Tôi có một đứa con trai là Xeriogia, còn mẹ nó… Thôi, tôi sẽ kể chuyện đó cho anh nghe sau.

- Còn tôi thì anh thấy đấy, vẫn chưa vợ con gì. Tôi sống một thân một mình đã quen, gặp đâu ăn đấy, lúc ở nhà ăn, lúc ở khách sạn - Denisov buồn bã nhận xét - Thực ra tôi cũng không muốn sống như thế nhưng công việc, và rồi chiến tranh… Hôm nay anh có rỗi không? Tôi muốn cùng anh đi xem chiếu bóng, được chứ? Lúc tôi đi qua câu lạc bộ, tôi thấy người ta đang xúm đen xúm đỏ ở đó. Đang có phim “Chiến công của người chiến sĩ tình báo” của nhà đạo diễn Borit Bamet. Kadesnhicov đóng vai chính. Phim nói về những người đồng nghiệp của anh đấy, Evgeni Nicolaievich, ta đi chứ?

- Anh định xem buổi mấy giờ?

- Ăn cơm xong, đi ngay.

- Được. Nếu là phim của Borit Bamet thì tôi cần phải xem.

- Sao lại thế?

- Trước kia tôi có quen thân với gia đình Bamet, và từ nhỏ tôi đã ưa thích những bộ phim của ông ta. Kìa, hình như cô nhân viên phục vụ đang đi đến chỗ ta.

Phomin và Denisov đến thì cũng bắt đầu chiếu. Cả hai ngồi im, chăm chú nhìn lên màn ảnh, thỉnh thoảng lại rỉ tai nhau một điều gì đó. Đó là một bộ phim hay, và rõ ràng được người xem ưa thích. Đèn bật sáng, mọi người ồn ào kéo nhau về, vừa đi vừa tranh luận. Người thì bảo chuyện do phim bịa, người thì bảo đó là chuyện thật.

- Ta có nên làm cốc bia không? - Phomin hỏi.

- Xin sẵn sàng, nhất là gặp lúc nóng thế này.

Thế là cả hai rẽ vào quán bia bên đường.

- Nghĩa là anh quen với Barnet? - Denisov hỏi.

- Vâng. Lúc nãy vừa thấy ông ta trên màn ảnh, tôi tưởng như mình được trở về Tổ quốc và gặp lại những người thân quen. Barnet là một thiên tài, ông ấy vừa viết kịch bản, vừa đạo diễn vừa là diễn viên. Ông ấy là một người rất tốt bụng. Trước kia, chúng tôi cũng ở chung nhà với Bamet. Trước chiến tranh, ông ấy thường ngồi lì làm việc ở nhà. Cho đến bây giờ, tôi vẫn còn nhớ ông đã viết kịch bản bộ phim “Ông lão đánh xe” như thế nào. Sau khi viết xong, ông đã gọi tôi, đứa cháu trai Toka, bà mẹ và chị gái đến rồi đọc cho nghe. Bộ phim này được hoàn thành ngay trước khi chiến tranh bắt đầu. Hôm phim quay xong, ông đã dùng xe riêng chở tất cả đến xưởng để xem chiếu thử. Phải nói rằng đó là một bộ phim hay tuyệt. Rất tiếc là vì chiến tranh bùng nổ, phim đã không được đem công chiếu. Elena Alekseievna, mẹ của Bamet, có kể lại rằng Maiacovski đã nhiều lần đến chơi nhà ông ấy và thậm chí có lần tán tỉnh vợ ông ấy nữa. Còn Gilai, nhà điêu khắc nổi tiếng, cũng đã có lần đến chơi nhà Borit Vasilevich. Hiện nay trong ngôi nhà của chúng tôi còn giữ một kỷ niệm vô giá của ông ta. Đó là những bức tranh tuyệt đẹp mà Gilai đã chạm trổ trên cái lò sưởi tại phòng lớn. Hiện giờ Elena Alekseievna vẫn còn giữ mấy tác phẩm của Gilai mà chính ông đã mang đến tặng. Quyển “Những cuộc phiêu lưu của tôi”, “Moscow thành phố, con người” đều được xuất bản lần đầu… Lâu quá rồi chúng ta không được nhìn thấy Moscow…

Denisov nghe trong giọng nói của Phomin có một cái gì đấy hơi buồn.

- Evgeni Nicolaievich, nếu anh biết tôi hiểu và thông cảm nỗi buồn của anh như thế nào ! Chính tôi giờ đây cũng da diết nhớ Moscow. Suốt đời công tác nay đây mai đó. Những năm gần đây, nếu có ở Moscow thì may lắm cũng được một vài ngày. Nhớ Tổ quốc là một căn bệnh mà nếu như nói theo danh từ khoa học thì đó là căn bệnh di truyền. Và Maiacovski, người mà anh vừa nhắc tên, đã từng viết:

Mảnh đất,

Nơi không khí

Ngọt ngào như nước quả.

Anh có thể quên,

Có thể

Bỏ đi qua.

Nhưng mảnh đất

Đã cùng anh

Sống chết.

Vĩnh viễn muôn đời

Phải quý phải yêu.

- Thế nhưng anh vẫn còn hạnh phúc hơn tôi - Phomin nói - Chẳng bao lâu nữa anh lại được trở về Tổ quốc rồi.

- Thú thật với anh là tôi cũng muốn giải quyết nhanh công việc ở đây để về. Tôi đã gọi điện cho cấp trên ở Moscow, và đã báo kết quả của thí nghiệm. Họ đã đồng ý cho tôi trở về. Chắc cùng lắm cũng chỉ một tuần nữa.

- Còn tôi, tôi sẽ phải còn ở đây lâu, cần phải giúp đỡ những người bạn đồng nghiệp Đức tiễu trừ bọn phá hoại. Nếu không chúng ta thì còn ai vào đây nữa.

CHƯƠNG XIII

1

Denisov dậy muộn. Đêm qua vì phải đi công tác xa lại về muộn, anh cảm thấy mệt mỏi và mất ngủ. Ngoài trời ngột ngạt, oi bức. Anh thấy buồn và cô quạnh, các bạn của anh đều đã đi tham quan Dresden hết từ hôm qua. Anh ở lại thành phố bên bờ sông này, theo lời khuyên của một người bạn Đức. Ở đây ít ra cũng có thể tắm biển, phơi nắng thỏa thích.

“Mình thử gọi điện cho Phomin xem, nếu anh ấy không bận thì mời anh ta đến làm mấy ván cờ, hay chơi bóng chuyền vậy” - Denisov nghĩ thầm…

Phomin không có nhà mà cơ quan cũng thế. Denisov định chạy đi tìm Petrov, nhưng sực nhớ là anh đã cho anh ta nghỉ cả ngày, nên lại thôi.

“Ăn sáng xong mình sẽ ra bãi tắm” - Denisov quyết định. Từ hôm đến đây, anh đã ra bãi tắm hai lần, cả hai lần ấy, theo lời dặn của Phomin, đều đi với bạn bè, còn bây giờ, khi mọi người đi vắng hết thì sao? Mặc! Sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra đâu…

Denisov gọi taxi và bảo đưa đến câu lạc bộ sĩ quan.

- Ông chờ tôi một lúc - Anh nói với bác tài xế và đi nhanh vào nhà ăn mua ít bánh mì giò, mấy chai bia đem ra bãi tắm.

- Chào anh! - Một giọng nữ làm anh giật mình.

Anh quay lại và nhận ra cô gái hôm đi tham quan Leipzig. Cô ta mặc chiếc áo dài xanh, bó chặt lấy thân hình thon thả. Nhìn thấy cô, Denisov lúng túng không biết nói gì. Cô gái hiểu ý mỉm cười.

- Anh còn nhớ hôm đi tham quan ở Leipzig chứ? Suốt chiều hôm sau tôi đợi anh và rất buồn khi không thấy anh đến.

- Vì điều kiện… Hôm ấy tôi phải đi công tác - Denisov lúng túng, chân nọ đạp chân kia. Một hồi lâu anh mới mạnh bạo hỏi - Hình như cô chuẩn bị đi đâu à?

Cô gái ngạc nhiên, nhìn anh rồi nhún vai:

- Không, không định đi đâu gấp lắm.

- Thế thì tuyệt. Chúng ta sẽ cùng nhau ra bãi tắm. Taxi đợi tôi ngoài cổng. Cô ở đây lâu, chắc biết nơi nao có bãi tắm tốt.

- Sao, đi bây giờ ấy à?

- Vâng. Tất nhiên, nếu cô không bận. Đi ngay bây giờ.

Cô gái im lặng lưỡng lự một lúc.

- Quyết định đi chứ? - Denisov giục

- Tôi biết mấy chỗ tắm tốt…

- Thế có nghĩa là… Mời cô lên xe trước, tôi ra ngay.

Lotta chưa biết làm thế nào thì Denisov đã ôm một gói mấy chiếc bánh mì giò, bia đi ra. Anh mở cửa xe, để tất cả lên ghế.

- Mời cô ngồi.

Denisov và cô gái mãi mới tìm được một chỗ vừa ý dưới một vòm cây râm mát xa bờ sông. Bãi tắm chật ních người, Denisov trải một tấm vải lên cỏ, bới cát vùi mấy chai bia xuống rồi bẻ mấy cành cây đậy lại.

- Thế là ổn. Bây giờ ta làm quen với nhau. Tôi là Denisov, Victor, người Nga.

- Lotta - Cô gái chìa bàn tay xinh xắn cho Denisov, tự giới thiệu.

- Cô ngồi xuống đi, Lotta. Đã đến bãi tắm thì chúng ta phải mặc quần áo tắm, nào thay đồ đi.

- Anh cứ tự nhiên - Lotta nhún vai.

Denisov đã định cởi quần áo ngoài thì đột nhiên sực nhớ là không hỏi xem Lotta có mang theo quần áo tắm không.

- Rõ chán cho tôi! Đầu với óc - Anh đập tay lên trán - Bao giờ cũng thế, tôi là người không biết lường trước. Xin lỗi… hình như cô không mang theo quần áo tắm? Lúc nãy chúng ta có thể ghé lại nhà cô, sao cô không làm ơn nhắc tôi?

- Không, không sao. Hôm nay tôi không muốn tắm.

Một phút im lặng nặng nề trôi qua. Lotta ngồi xuống cạnh Denisov rồi đưa cánh tay run run sửa lại mái tóc và các nếp váy.

- Thật bất tiện quá… - Denisov nói - Lotta, ở đây có chỗ nào cho thuê quần áo tắm không?

- Có. Nhưng thôi đừng bận tâm đến cái đó. Anh Victor ạ, xin anh… - Cô gái không thể nói hết câu, mỉm cười thiếu tự nhiên.

Denisov nhận thấy trong thái độ của cô gái có sự thay đổi. Lotta ngồi im, đầu cúi xuống.

- Cô uống bia nhé? - Để phá tan bầu không khí im lặng khó chịu, Denisov hỏi.

- Cám ơn anh, không! - Lotta trả lời nhỏ nhẹ - Tôi muốn… Anh có thể nghe tôi kể lại một câu chuyện chứ?

- Nhất định rồi, cô cứ nói đi. Có chuyện gì xảy ra à?

- Vâng, nhưng không phải bây giờ, lâu lắm rồi. Anh đừng ngạc nhiên nhé - Cô gái lại mỉm cười - Lát nữa anh sẽ được nghe cả những lời xưng tội…. Đúng thế, những lời xưng tội. Nhưng dù sao thì tôi cũng phải nói tất cả chuyện này với anh…

Một quả bóng nhựa to, nhiều màu lăn đến bên chân Lotta. Một cậu bé mặc chiếc áo lính thủy chạy đến, lúng túng đứng nhìn, không biết phải làm gì.

- Cầm lấy, cháu - Lotta nói rồi ném quả bóng cho cháu bé. Chú bé vồ lấy, cười toét miệng rồi ba chân bốn cẳng chạy về phía mẹ đang gọi dưới bờ sông.

Lotta ngồi im, nhớ lại…

Một con đường bị xe tăng cày xới nham nhở. Các hố nước bẩn và lạnh. Một đoàn người phần lớn là phụ nữ, trẻ con, quần áo tả tơi, lê bước trên con đường ngập bụi. Tiếng lính quát tháo nghe rợn người: Nhanh lên! Nhanh lên!

Một ga xe lửa có những hàng rào dây thép gai gỉ ngăn cách những đoàn tàu dài với những toa xe cũ kỹ, lỗ chỗ vết đạn. Một người đàn bà bế đứa con mặc chiếc áo lính thủy đã bạc màu. Chị cúi xuống đặt cậu bé xuống đất. Cậu bé nhe răng cười, chạy trên sân ga. Tiếng cười làm mọi người hoảng sợ. Người đàn bà chạy theo định giữ cậu bé lại.

- Đứng lại! - Tên lính quát.

Không để ý đến tiếng quát, người đàn bà vẫn tiếp tục chạy theo cậu bé. Tên lính nâng khẩu súng tiểu liên lên. Người đàn bà đứng lại dang tay chực ôm lấy cậu bé.

Một loạt đạn nổ. Chú bé ngã xuống.

- Trời ơi! Chúng nó giết con tôi. Trời ơi… - Người mẹ kêu thét lên - Trời ơi! - Rồi lao về phía tên lính. Lại một loạt đạn nổ…

Lotta quay đầu nhìn theo chú bé mặc chiếc áo lính thủy lúc nãy, bây giờ đang cười to, tung tăng chạy theo quả bóng.

“Lotta sẽ nói gì với mình bây giờ?” - Denisov tự nhủ khi nhận thấy Lotta xúc động.

- Chuyện tôi kể sẽ rất dài và xin lỗi, khá rắc rối nữa - Lotta bắt đầu bằng một thứ tiếng Nga rất sõi - Dù sao thì tôi cũng…

- Cô cũng biết tiếng Nga à? - Denisov ngạc nhiên hỏi. Anh sẵn sàng đón nhận bất cứ điều gì. Một câu chuyện ly kỳ, những điều bất ngờ nhất… Và anh thậm chí đã giật mình khi thấy Lotta chợt thay đổi và bảo anh chuyện cô kể sẽ rất dữ… Anh sẵn sàng lắng nghe tất cả, nhưng việc Lotta đột nhiên nói chuyện với anh bằng tiếng Nga…

- Tôi biết là thế nào anh cũng sẽ ngạc nhiên - Lotta tiếp, giọng cô đã bình tĩnh hơn - Nhưng anh hãy cố gắng nghe hết câu chuyện của tôi, rồi sau đó anh muốn thế nào thì tùy ý…

Denisov đưa tay vuốt lại mái tóc, ngập ngừng nói:

- Thôi được, cô cứ nói đi.

- Tôi là người Nga, Liutmila Nicolaievna Borisova. Bố là nhân viên kế toán làm việc trong ủy ban hành chính thành phố Odessa. Mẹ là giáo viên tiếng Đức của một trường trung học. Cả hai đều đã hy sinh trong một trận ném bom ngay từ những ngày đầu chiến tranh, lúc ấy tôi chưa đầy mười bảy tuổi. Suốt thời gian Odessa bị phong tỏa, tôi làm việc ở một bệnh viện và bị bắt khi bọn Đức ập vào thành phố. Tôi bị chúng giải về Đức, cùng với một đoàn người nữa toàn là đàn bà và trẻ con. Đến Đức, chúng cho không hay bán, điều này thì tôi không biết, tất cả đoàn người cho công tước Von Stons. Mãi sau này tôi mới biết ông ta là một chủ xưởng giàu có. Tên quản lý điền trang của Stons không bắt tôi phải làm việc như mọi người mà tách riêng làm việc khác. Tất cả bắt đầu từ đó…

Denisov vẫn ngồi im lắng nghe. Miệng nhai nhai một chiếc lá. Còn Lotta vẫn nói, cô nói nhanh hơn, như sợ Denisov đứng dậy bỏ đi không thèm nghe hết câu chuyện.

- Bọn chúng giao tôi cho tiểu thư Marta, và tôi trở thành hầu gái cho bà ta. Hồi đó chiến tranh đã bắt đầu lan đến hậu phương của Đức. Để tránh bom đạn, tiểu thư và con gái phần nhiều sống ở Thụy Sĩ. Phải nói rằng tiểu thư Marta và chồng bà đối xử với tôi rất tốt. Có lần vui miệng, bà ta kể cho tôi nghe chuyện về con trai bà, có lẽ là đảng viên cộng sản và đang bị giam trong trại tập trung của bọn phát xít.

Trước khi chiến tranh kết thúc, tất cả những người làm công cho công tước Von Stons đền bị bắt đến các trại tập trung. Còn tôi, nhờ có Marta nên không bị bắt đi. Sau đó không biết Marta, đã làm thế nào để kiếm cho tôi một tấm hộ chiếu Đức với cái tên Lotta.

“Cô ấy nói những cái đó với mình làm gì? - Denisov tự hỏi - Và sao lại là lúc này? Cô ta có thể nói tất cả những điều này từ lâu và không phải ở đây với mình mà ở bộ tư lệnh quân quản, tại sao cô ta giấu quốc tịch của mình lâu như thế?…”. Linh tính cho Denisov biết những điều Lotta vừa nói chưa phải là điều quan trọng nhất. Anh ngước nhìn đôi mắt xanh của Lotta và hoảng sợ. Đôi mắt ấy giờ đây không còn vẻ u buồn như mấy phút trước nữa, mà long lanh đầy vè cương quyết, thậm chí có một nét gì đó đáng sợ.

- Sau chiến tranh - Lotta tiếp - biệt thự của gia đình Stons rơi vào tay một thiếu tá người Anh tên là Edvat Stak. Ông ta đuổi chúng tôi đi và lôi người của mình về. Lúc đó là cuối năm 1945. Một lần tôi bị gọi lên gặp Stak, hắn đã tiếp tôi một cách niềm nở, tỏ ra biết rất rõ về tôi và cả tấm hộ chiếu giả với cái tên Lotta nữa. “Sao cô lại phản bội Tổ quốc? Sao cô không tìm cách trở về?”. Lúc đó, tôi rất lúng túng và trả lời rằng tôi rất muốn được về Tổ quốc nhưng không biết làm cách nào. “Tôi sẵn sàng giúp cô - Stak nói - Nhưng ai còn tin cô? Bây giờ cô là người Đức. Còn nếu như có một người nào đó tin rằng cô là một người Nga thì rồi không chóng thì chầy, cô cũng sẽ bị đày đi Siberi” - Nói rồi, Stak đưa cho tôi một tờ báo Pasev¹² viết bằng tiếng Nga. Hắn chỉ cho tôi đọc một bài báo viết ở Liên Xô, người ta ráo riết theo dõi, lùng bắt những người trước kia bị đày sang Đức nay trở về như thế nào. Chắc anh không thể hiểu lúc đó tôi đã tuyệt vọng đến chừng nào. Suốt mấy năm trời phải sống xa Tổ quốc, tôi chỉ ấp ủ một hy vọng duy nhất là được trở về, thế mà đột nhiên… Anh tin tôi chứ?

Denisov vẫn ngồi im.

Lotta thở dài, hai giọt nước mắt lăn trên gò má.

- Sau đó mấy ngày - Lotta nói tiếp - Stak lại cho gọi tôi lên, nói rằng đối với tôi chưa phải đã mất hết hy vọng, và nếu tôi hoàn thành được một nhiệm vụ nho nhỏ thì hắn sẽ cấp cho các giấy tờ cần thiết để về nước. Nhưng trước hết phải đến Enburg, làm quen với thành phố và sau đó kiếm một việc làm gì đó trong cơ quan của quân đội Xô viết, như làm phiên dịch, thư ký… nhưng tuyệt đối không được lộ quốc tịch. Khi đã xin được việc làm, Stak sẽ cho một người khác đến, người đó sẽ cho tôi biết cần phải làm gì, và lúc đó tôi sẽ được về nước Nga. Vì chẳng có ai xung quanh để hỏi ý kiến, tôi đã nhận lời, mặc dù hồi đó cũng đã nghĩ có thể trở về nước bằng những con đường khác.

Pasev - một tờ báo phản động của bọn Bạch vệ, lưu hành ở nước ngoài.↩

Hôm chuẩn bị lên đường đi Enburg, Stak đến trao cho tôi một số tiền và nói rằng, nếu sau này không muốn làm việc cho hắn thì chỉ việc trả lại số tiền đó và mọi việc sẽ ổn.

Lúc nãy, tôi đã nói với anh rằng vợ chồng tiểu thư Marta là những người tốt. Nhiều hôm Marta cho tôi đến chơi piano. Ở Odessa, tôi có theo học lớp nhạc. Đến Enburg, tôi không tìm việc làm trong cơ quan quân đội Xô viết như lời dặn của Stak, mà xin vào làm việc ở tiệm “Thivoly”. Thời gian đầu tôi chỉ làm nghề hầu bàn, nhưng về sau, một hôm, mấy nhạc sĩ nghe tôi hát, họ thích và cho tôi vào dàn nhạc. Tôi viết thư cho Stak nói rằng tôi có thể hoàn lại số tiền mà hắn đã trao trước lục đi Enburg, và thậm chí còn hỏi cần phải làm gì để chóng được về nước. Thư trả lời của Stak đã làm tôi hoảng sợ. Đến lúc đó tôi mới biết rằng tôi đã sa lưới. Trước đó tôi cứ nghĩ Stak là người Anh, mà là nước đồng minh của Nga thì thế nào hắn cũng giúp. Thế nhưng…

Lotta xúc động, môi run run, cô đưa tay bịt miệng để khỏi bật ra tiếng khóc.

- Cách đây không lâu, có một người từ chỗ Stak đến tìm tôi. Người đó đến nhà xin nghỉ lại mấy hôm. Và lần này, cũng vì nhẹ dạ tôi đã đồng ý, thật dại dột. Người đó tuyên bố rằng tôi chỉ là thứ đồ chơi trong tay hắn, và vì thế mà hắn muốn làm gì thì làm. Thực tình tôi cũng không biết làm thế nào nữa. Và rồi… - Lotta vừa nói vừa đưa mắt nhìn Denisov, vẻ sợ sệt - Xin anh đừng hiểu nhầm. Chắc anh còn nhớ lần gặp nhau ở Leipzig. Lần gặp mà… Tối thứ bảy trước hôm chúng ta gặp nhau, người kia đưa cho tôi một tấm ảnh của anh và ra lệnh phải đi Leipzig bằng mọi cách… Tóm lại, hắn bắt tôi phải làm quen với anh…

Denisov đứng phắt dậy như người bị bỏng. Lotta thấy thế, giữ anh lại.

- Không, không, tôi đã không làm gì hại anh. Anh Victor, anh hãy nhớ lại xem. Mọi việc hôm ấy đã xảy ra một cách tự nhiên. Lúc leo lên đài kỷ niệm, tôi bị chóng mặt thật. Anh hãy tin như thế. Tối hôm ấy tí nữa thì tôi thắt cổ tự tử. Trước đấy, tôi đã định nói hết sự thật với anh về tôi và Mars, người đó tên như thế. Hắn là một con người đáng sợ, và hình như đang rắp tâm tìm cách hại anh. Nhưng tôi không muốn thế. Tôi đã tha thiết yêu cầu anh đến và suốt ngày chờ anh… Tất nhiên lúc ấy làm sao anh có thể biết được chuyện tôi muốn nói với anh quan trọng như vậy…

2

- Alô! Tôi là Enok, K-5 đây, đồng chí làm ơn cho tôi nói chuyện với đại úy Phomin, tôi cần nói chuyện với đồng chí ấy về một vấn đề rất quan trọng.

- Tôi đi tìm ngay bây giờ - Đồng chí trực ban bỏ ống nghe xuống và chạy đi tìm Phomin.

Đang ngồi ở phòng lưu trữ, nghe báo có điện của Enok, Phomin chạy ngay đến chỗ máy điện thoại.

- Đồng chí Enok đấy à? Có chuyện gì thế? Cái gì? - Phomin nhíu mày hỏi lại - Kỹ sư Pharler? Hiểu rồi. Tôi đến ngay.

“Biết chọn ai đi với mình bây giờ? - Phomin suy tính - Skitalech không có nhà - Anh đưa mắt nhìn qua cửa sổ, thấy Petrov - Nếu anh ta không bận lái xe cho Denisov thì tốt quá”. Phomin chạy ra sân.

- Sasha, anh có muốn đi với tôi không?

- Thưa đại úy, có! - Không cần hỏi phải đi đâu, Petrov đồng ý ngay.

- Denisov sẽ không tìm anh chứ?

- Không, hôm nay tôi nghỉ.

- Thế thì mặc quần áo dân sự vào và nhớ mang theo vũ khí đấy nhé. Nói với đồng chí trực ban rằng đó là lệnh của tôi. Nhanh lên! Tôi đợi anh ở xe.

Mười lăm phút sau họ đã có mặt trong phòng làm việc của Enok.

- Ta lên xe thôi. Ở đấy mọi người đang chờ chúng ta - Enok nói.

Mấy chiếc xe con đậu lại trước cửa một ngôi nhà nhỏ nhắn nằm khuất sau bụi cây. Bên cửa ra vào, một đồng chí công an ôm súng đứng gác.

Trong căn bếp, nơi một đồng chí công an dẫn Enok, Phomin và Petrov vào, người ta đang phỏng vấn một cô gái. Cô gái khóc sụt sùi, mắt sưng húp. Bên chiếc bàn gần đấy, một đồng chí công an khác đang gõ đều đều trên chiếc máy đánh chữ, ghi lại các bằng chứng. Đội trưởng đội thẩm tra báo cáo vắn tắt tình hình cho Enok và Phomin nghe. Chuyện xảy ra như sau: Pharler hẹn Berta, người yêu của anh, đi chơi. Cô gái chờ mãi không thấy, đành phải đến nhà tìm. Đến nơi, Berta thấy xe của anh để ở trước cổng, nghĩ rằng anh đang ở nhà, cô bấm chuông nhưng mãi không thấy ai ra mở cửa. Cuối cùng chờ mãi nóng ruột, cô ta đành liều leo qua tường vào nhà. Vào đến nơi thấy cửa nhà đóng chặt. Cô đi quanh một vòng đến bên cửa sổ kiễng chân nhìn vào, hoảng hồn khi thấy Pharler đang ngồi bất động bên máy vô tuyến trong một tư thế rất lạ. Cô chạy đến bên cửa đấm thình thình, nhưng Pharler vẫn không hề nhúc nhích… Sau đó Berta chạy đến đồn công an.

- Lúc chúng tôi phá được cửa bước vào thì điều trước tiên chúng tôi xác định được là kỹ sư Pharler đã chết - Đội trưởng thẩm tra kết thúc - Trong khi chờ các đồng chí đến, chúng tôi quyết định chưa khám nghiệm hiện trường và xác chết.

Enok, ông bác sĩ và Phomin dừng lại bên ngưỡng cửa. Từ căn phòng toát ra một mùi khét lẹt. Pharler ngồi gục đầu trên chiếc vô tuyến. Tay trái cầm chiếc cặp nhỏ gác lên cái biến thế, tay phải buông thõng xuống, các ngón tay cứng đờ, co quắp, tím xạm.

Cảm thấy khó thở, Phomin châm thuốc hút. Mọi người làm theo, chỉ có bác sĩ là không. Ông ta bước lên phía trước, định vào phòng.

- Khoan đã - Enok ngăn ông ta lại - Hãy để đồng chí kia chụp ảnh hết các dấu vết đã, rồi chúng ta sẽ vào.

- Xin lỗi - ông bác sĩ nói rồi sửa lại đôi găng tay cao su.

Trên bàn, chiếc biến thế vẫn chạy rè rè, các bóng đèn trong vô tuyến đã nóng rực vì chạy quá lâu. Bác sĩ, Enok và một đồng chí công an thận trọng đỡ Pharler nằm xuống sàn nhà. Họ mở cửa sổ. Trong phòng trở nên dễ thở hơn. Phomin chú ý quan sát mọi thứ trong phòng, sau đó đi qua phòng bên nhưng không tìm thấy dấu vết gì đáng nghi chứng tỏ trước khi chết nạn nhân đã phải vật lộn với người nào đó. Cuộc khám nghiệm tử thi tạm thời cũng không đem lại những kết quả mong muốn.

- Anh ta chết vì điện giật đột ngột - Ông bác sĩ nói - Các đồng chí hãy nhìn vào bàn tay của tử thi. Tôi cho rằng kỹ sư Pharler khi làm việc đã vô tình chạm tay trái vào cực dương của dòng điện trong lúc tay phải giữ cực âm, vì thế đã tạo thành một mạch kín, và kết quả như các đồng chí thấy… Nhưng khoan, ai làm ơn lấy cái kính lúp trong túi hộ tôi. Lạ thật… - Bác sĩ xem xét cánh tay trái của tử thi bằng kính lúp rồi nói chậm rãi - Lòng bàn tay bị… bỏng, điều đó dễ hiểu, nhưng có điều đáng nghi ngờ là…

- Đồng chí cho phép tôi xem - Phomin nói rồi cầm lấy chiếc kính lúp trong tay bác sĩ.

Trong sống bàn tay trái của tử thi, trên lớp da mỏng hằn rõ những vết bỏng nhỏ. Enok, người quan sát sau anh cũng chú ý đến chi tiết đó.

- Đậy xác Pharler lại và mời Berta vào đây… - Enok ra lệnh cho đồng chí công an đứng bên - Cần phải xác minh một số vấn đề.

Berta bước vào, cố không nhìn về phía xác chết lúc này đã được đậy bằng một mảnh vải trải giường màu trắng.

- Cô Berta, xin lỗi. Nhưng đây là vấn đề cần thiết. Cô có hay đến đây không?

Cô gái gật đầu.

- Nếu thế thì cô hãy chú ý xem mọi thứ trong phòng có gì thay đổi không?

Cô gái im lặng nhìn quanh phòng rồi nói:

- Hình như tất cả vẫn còn nguyên chỗ cũ. Hai hôm trước tôi có đến đây quét dọn và sắp đặt lại mọi thứ để ngày mai hoặc chậm nhất là ngày kia, mẹ của anh Pharler sẽ trở về. Hôm nay bà cụ đang ở thăm con gái tại Sevenemiunze.

- Người yêu của cô thuận tay trái phải không? - Phomin hỏi.

- Không.

- Cảm ơn cô. Bây giờ cô có thể ra ngoài được - Phomin bảo Berta rồi quay sang nói với Enok - Có điều khó hiểu là tay bị bỏng là tay trái. Theo chỗ tôi biết thì những người thợ điện khi làm việc dưới điện cao thế, không có gì bảo hiểm, thường vẫn để tay trái sau lưng. Tôi cho rằng Pharler dù sao cũng phải tuân theo nguyên tắc đó.

- Và rồi những vết bỏng trên lớp da ở sống bàn tay nữa… Hay đây là vụ giết người được che giấu cẩn thận? - Enok nhận xét sau một lúc suy nghĩ.

- Có thể, dù sao thì cũng cần phải điều tra, nghiên cứu cẩn thận. Có thể, vì sơ suất Pharler đã bị điện giật chết, và nếu thế, đây chỉ là trường hợp ngẫu nhiên đáng tiếc. Vả lại… - Phomin đưa tay gãi đầu - Trong những vụ liên quan đến tự sát hay ám sát, nếu chỉ dựa vào một giả thuyết thôi thì cũng chưa đủ, thậm chí cả những khi sự việc tưởng như quá rõ ràng…

- Đồng chí Phomin ạ, trong lĩnh vực này, chúng tôi còn rất ít kinh nghiệm… Trên cương vị công tác của chúng ta, lòng yêu nước, tinh thần hăng hái nhiệt tình không chưa đủ, cần phải có kinh nghiệm nghề nghiệp. Đúng thế không, đại úy?

- Tôi hiểu, đồng chí Enok ạ.

- Hay việc này có liên quan đến phòng thiết kế kỹ thuật, vì kỹ sư Pharler làm việc ở đấy mà. Phải chăng trong cái chết của anh ta có bàn tay của Phereman?

- Cũng có thể - Phomin đáp - Bây giờ cần phải nói chuyện tiếp với Berta.

Berta lúc này đang ngồi ở phòng bên, nhìn ra cửa sổ, thút thít khóc.

- Xin lỗi là chúng tôi làm phiền cô, nhưng cần phải xác minh những nguyên nhân gây ra cái chết của Pharler. Cô hãy bình tĩnh và cố nhớ lại xem, lâu nay người yêu của cô có nói chuyện với cô về những người bạn, kẻ thù hoặc những người quen mới của mình không? Hay anh ấy gần đây có điều gì không vui không?

- Không. Anh ấy không nói gì với tôi, về tình tình thì gần đây anh ấy chẳng có gì thay đổi. Còn người quen à? Không biết chuyện này có liên quan gì đến chuyện xảy ra hôm nay không, nhưng chủ nhật trước, chúng tôi có làm quen với một người đàn ông tên là Mars, và hình như làm nghề thầu khoán thì phải. Chúng tôi ăn tối với nhau ở khách sạn…

- Thế anh chị đã quen với ông ta trong điều kiện nào?

- Chúng tôi đã chủ động đến làm quen. Hôm đó không may xe của anh Pharler xuống hơi cả hai bánh. Anh ấy đi tìm người mượn tạm thì gặp ông Mars.

- Chị còn nhớ mặt người đó không?

- Vâng. Ông ta là một người đàn ông lịch sự, khá cao, tóc vàng, mắt xanh, vầng trán cao, mặt hơi gãy, da rám nắng… Đấy chỉ có thế. À, còn một điều này nữa, ông ta đi xe du lịch màu xám nhãn hiệu DKV. Mặc bộ quần áo trắng.

- Từ đó đến nay, anh Pharler có gặp ông ta lần nào nữa không?

- Có. Anh ấy có nói với tôi là mấy hôm sau ông ta có đến nhà để lấy lại đôi lốp. Vâng, có lẽ chỉ thế… Ngoài ra, tôi không biết gì hơn.

- Berta, tôi yêu cầu cô một việc, nói đúng hơn là tôi khuyên cô - Phomin nói - Có thể rồi đây ông Mars sẽ tìm gặp cô, đến đưa đám tang Pharler chẳng hạn. Nhưng có gặp ở đâu chăng nữa, cô cũng không được nói cho ông ta biết câu chuyện hôm nay giữa cô với chúng tôi.

- Thế các ông nghi ngờ ông Mark à?

- Mọi việc đều có thể xảy ra, Berta ạ. Nếu cô còn nhớ, xin cô cho chúng tôi biết số xe của Mars. Khi gặp Mars, nếu ông ta hỏi vì sao Pharler bị chết thì cô cứ bảo là anh ấy chết vì vô tình bị điện giật.

- Ông nghi ngờ Mars à? - Berta hỏi lại.

- Chúng tôi cần phải tìm ra thủ phạm - Enok nói xen vào.

- Vâng, xin các ông đừng lo., Berta nhìn Enok rồi quay sang gật đầu với Phomin - Tôi sẽ lấy lại can đảm và cố để cho ông ta không thể nghi ngờ một điều gì, cho dù ông ta là thần hay quỷ đi nữa.

- Có gì, khi cần cô cứ gọi điện cho chúng tôi, theo số điện thoại này - Phomin trao cho Berta mảnh giấy có ghi số điện thoại của mình.

- Cảm ơn ông! Ông có thể nói cho tôi biết nên làm thế nào bây giờ không?

- Chúng tôi sẽ mang xác Pharler về đồn công an để các bác sĩ tiến hành khám nghiệm và giữ ở đấy cho đến khi mẹ anh ấy về. Cô đã hứa là cô sẽ điện cho bà mẹ Pharler biết chuyện này, phải không?

- Vâng, tôi sẽ gọi điện cho cụ - Berta thở dài rồi bước ra cửa.

- Đồng chí Enok, mặc dù bây giờ chưa có những cơ sở xác đáng để nghi ngờ Mars nhưng cũng cần phải tìm cách tìm cho ra người đàn ông đó - Phomin nói - Anh cho nhân viên của anh chuẩn bị. Ta sẽ cùng tìm.

3

- Phải làm gì bây giờ? - Denisov hỏi Lotta, nhưng rồi lại tự bảo mình - “Cần phải tìm gặp Phomin ngay. Anh ấy đã báo trước phải đề phòng, thế mà mình lại ngốc nghếch, còn cười anh ta nữa”.

Denisov vội vàng đứng dậy mặc quần áo. Lotta vẫn khóc, nằm im trên cỏ, trông cô bất lực và đáng thương.

- Cô cứ yên tâm. Tôi biết cần phải làm gì rồi. Xin lỗi, tôi sẽ gọi cô là Liutmila nhé. Cô đã nói hết sự thật như thế là rất tốt. cần phải vội mới được. Tôi có người quen, người đó sẽ giúp cô. Cô hãy ngồi dậy và dũng cảm lên. Điều quan trọng bây giờ là làm sao tìm được một chiếc taxi ngay để về thành phố.

Cả hai đều vội vàng chạy ra đường cái. Nhưng thật không may cho họ, không có chiếc taxi nào. Rồi Denisov giơ tay vẫy, bất luận xe nào chạy qua.

Mãi đến lúc hai người quyết định đi bộ đến trạm xe buýt thì mới có chiếc chạy lại. Cả hai ngồi bên nhau ở ghế sau và suốt quãng đường không hề nói với nhau một câu nào. Denisov ngồi im, giữ bàn tay lạnh buốt của Lotta trong tay anh, còn cô thì lơ đãng nhìn về phía trước như không có anh ngồi bên…

“Sau những việc đã xảy ra, mình xử trí như thế có đúng không? Và tại sao mình lại làm như thế? Có lẽ không. Mình chỉ là một anh chàng ngốc nghếch, quá tự tin và đa cảm - Denisov tự nguyền rủa mình, không vì thế mà lòng anh nhẹ hơn - “Lotta - Liutmila”, “Lotta - Liutmila” - Anh lẩm bẩm nhắc đi nhắc lại hai cái tên đó và cảm thấy thương hại, muốn giúp đỡ cô gái đang ngồi bên.

Đến cổng cơ quan phản gián, Denisov tự giới thiệu mình và bảo là anh cần gặp đại úy Phomin để trình bày một vấn đề tối quan trọng.

- Evgeni Nicolaievich không có ở đây - Người gác cổng nói - Anh có thể nói chuyện với đồng chí sĩ quan trực ban - rồi anh ta quay số, đưa máy cho Denisov.

- Alô! Đại úy Phomin bao giờ thì về? - Denisov cầm ống nghe lên hỏi.

- Tôi không biết đích xác lúc nào đại úy về. Có thể là chiều tối.

- Rất tiếc! Khi nào về, nhờ anh bảo đại úy gọi điện cho tôi ngay, bất kể giờ nào trong ngày. Tôi sẽ chờ. Tôi là kỹ sư Denisov. Anh nhớ nói ngay nhé, vấn đề rất quan trọng.

Denisov quay ra. Liutmila đang ngồi chờ anh trong xe taxi.

- Thật chúng mình không gặp may tí nào. Người quen của tôi không có nhà. Đành phải đợi. Có thể mai anh ấy mới về. Xin cô cứ bình tĩnh và can đảm. Nhưng không sao, cô đừng lo, mọi việc, rồi đâu sẽ vào đấy. Tôi chắc là chẳng bao lâu nữa thì cô sẽ được trở về Tổ quốc. Đừng lo nghĩ vớ vẩn làm gì, hôm nay tôi sẽ không để cô một mình đâu. Bây giờ chúng ta sẽ cùng đến khách sạn “Gloria” ăn trưa…

4

Phomin không rẽ vào phòng làm việc của mình mà đi thẳng đến phòng khách sạn của đại tá Ktorov, và mặc dù đã được đồng chí sĩ quan trực ban báo trước là đại tá còn bận, anh vẫn mở cửa bước vào.

- Grigori Vasilevich - Vừa bước đến ngưỡng cửa, Phomin đã gọi to, nhưng rồi anh im ngay khi nhìn thấy đại tá đang nói chuyện điện thoại với một người nào đó.

Đại tá Ktorov đưa tay ra hiệu mời Phomin ngồi chờ và tiếp tục câu chuyện. Phomin ngồi xuống ghế. Năm phút sau, đại tá quay sang phía Phomin hỏi:

- Có chuyện gì vội vã thế?

- Xin lỗi. Nhưng có một tin rất quan trọng.

- Thế thì nói đi.

- Nhờ sự giúp đỡ của Enok, gần đây tôi đã làm quen được với một số nhân viên làm việc ở phòng thiết kế. Chúng tôi đã cho thành lập ở đó một nhóm bí mật theo dõi tình hình nhằm tăng cường bảo vệ phòng. Việc Pharler chết đột ngột đã bắt chúng ta phải cảnh giác hơn. Hôm qua, một công nhân của phòng đã kể cho tôi một câu chuyện đáng chú ý… Theo lời anh ta thì gần đây, Graber, bà già tạp vụ của phòng hay lân la dò hỏi những chuyện không cần thiết. Cách đây một tuần, bà ta đã hỏi anh ta cách sắp xếp, bố trí các két sắt trong phòng bảo mật, năm tháng sản xuất của chúng, xê-ri nào… Bà ta bảo là người chồng đã khuất của bà ta trước kia làm ở nhà máy két sắt, mà có thể chính ông ta làm ra những cái két mà bà bây giờ hàng ngày vẫn lau chùi. Anh ta đã nói cho bà ta biết là két sắt để ở phía trong, thậm chí còn để lộ số liệu một số két sắt nữa. Sau đó anh ta mới nhớ ra rằng những chiếc két ấy đã được sản xuất sau chiến tranh và bà kia chắc phải biết điều đó. Anh ta đâm ra nghi ngờ, vì một bà già vốn cáu kỉnh, cục cằn, không hiếu sao hay bỗng ướt át, tình cảm, nhớ thương chồng như vậy… Câu chuyện của anh công nhân nọ xem ra không có gì đáng chú ý, nhưng tôi đã cho điều tra. Với địa chỉ của Graber, tôi đến đồn công an. Ở đấy, một đồng chí tên là Bludner đã xác định giúp tôi bà ta là ai. Qua điều tra, tôi được biết chồng bà ta trước kia không hề làm két sắt, mà chỉ là người bán bánh mì, chết khi chiến tranh sắp kết thúc… - Phomin im lặng một phút để dò xét thái độ của đại tá.

- Anh cứ nói tiếp đi.

- Gần đây có một gã đàn ông đến xin nghỉ trọ trong nhà bà ta. Người này có những đặc điểm giống Mars. Số xe cũng hệt như số chiếc xe đã đậu gần nhà Pharler hôm nọ. Những người xung quanh nhà bà ta bảo rằng người đàn ông kia là người họ hàng bên chồng Graber.

- Bây giờ anh định làm gì?

- Tôi định sẽ tổ chức một cuộc phục kích.

- Thế anh định bắt Mars mà không cần phải điều tra à?

- Vâng. Tôi cho rằng chúng ta đã tìm được đầu mối. Nếu cứ ngồi chờ lỡ thấy động, hắn trốn mất thì sao?

- Anh nói đúng. Hiện giờ có những cơ sở bắt buộc chúng ta phải hành động gấp. Những biện pháp phòng ngừa của chúng ta, anh thấy đấy, bây giờ đã đưa lại những kết quả nhất định. Tôi muốn nói tới việc chúng ta đã cho tăng cường lực lượng bảo vệ phòng thiết kế, việc sử dụng Blombe, và điều cốt yếu là mối quan hệ giữa chúng ta với các tầng lớp nhân dân Đức ở đây. Nhờ những cái đó mới có được cái tin quan trọng hôm nay… Bây giờ chúng ta có thể rút ra những kết luận sơ bộ, anh có biết những kết luận ấy là gì không?

- Anh muốn nói đến nhóm gián điệp…?

- Đúng. Đây là một nhóm gián điệp được tổ chức chặt chẽ và có thể không phải chỉ một nhóm. Cho đến bây giờ ở một chừng mực nào đó, chúng ta đã xác định được mục đích của chúng.

- Theo tôi thì Phereman lãnh đạo một trong những nhóm đó - Phomin nhận định - Hắn ta vừa bắt đầu giở trò và đang tìm mọi cách để đột nhập vào phòng thiết kế. Lúc đầu tôi cho rằng Phereman và Mars chỉ là một. Nhưng gần đây tôi thấy dự đoán của mình là sai. Các đặc điểm bề ngoài không trùng khớp nhau. Phereman và Mars là hai điệp viên hoạt động riêng biệt. Mars là một địch thủ gan lì và lợi hại, và theo tôi có nhiều quyền lực lớn. Và cái tin vừa rồi là một bằng chứng nói lên rằng Mars có nhúng tay vào vụ ám hại kỹ sư Pharler. Đại tá thấy thế nào?

- Có thể là như thế. Việc hắn nghĩ ra cái trò lốp xe quả thật đơn giản mà khôn khéo. Chính Pharler phải tìm đến hắn. Nếu trên chiếc lốp xe cũ của kỹ sư Pharler không có mấy vết thủng thì chúng ta chắc đâu đã để ý đến hắn. Tôi không muốn nói đến những tin tức mà chúng ta vừa nhận được hôm nay. Nhưng tôi có nhận định rằng địch thủ của chúng ta đang cố làm nhanh nhiệm vụ để tẩu thoát. Bởi vì nếu không vội thì hắn ta đã không ám hại kỹ sư Pharler, mà tìm những con đường khác an toàn hơn. Rõ ràng là vì quá vội vàng nên hẳn đã quyết định thủ tiêu kỹ sư Pharler để đoạt lấy số tài liệu. Hắn đã thủ tiêu Pharler như thế nào? Điều này cần phải điều tra nghiên cứu để đi đến những kết luận chính xác. Nhưng rõ ràng là kẻ thù đã chuẩn bị từ trước và ngụy trang rất khéo léo. Thực ra, cho đến bây giờ, đây vẫn chỉ mới là giả thiết. Từ đó đến nay anh có nghe tin gì về cô người yêu của Pharler không? Cô ta đã gọi điện cho anh chưa?

- Thưa đại tá, chưa.

- Như thế lại hay hơn đấy. Nghĩa là Mars không muốn tìm gặp Berta. Hắn tin chắc rằng hắn đã đánh lạc hướng điều tra của chúng ta trong vụ này. Bây giờ đến chuyện những chiếc két sắt. Nếu Mars quan tâm đến những chiếc két sắt đó thì rõ ràng là bà già tạp vụ đã làm việc dưới sự chỉ đạo của hắn… Và chúng ta không có quyền loại bỏ cái khả năng hắn có thể liều lĩnh tìm cách đột nhập vào phòng thiết kế. Thực ra, cho đến bây giờ tôi cũng chưa hình dung được chúng sẽ vào phòng thiết kế bằng cách nào. Còn anh, Evgeni Nicolaievich ạ, anh cũng nên biết qua về những chiếc két sắt này. Chúng được sản xuất ở đâu, ai sản xuất… Biết đâu Mars sẽ đi tìm chìa khóa. Và như thế có thể chúng sẽ lần ra được đầu mối…

- Ngày mai tôi sẽ làm việc đó.

- Nên tiến hành ngay hôm nay. Không nên để chậm trễ. Chúng ta cần đi trước sự kiện…

Phomin vừa từ phòng đại tá Ktorov đi ra thì đồng chí trực ban gọi to:

- Đồng chí đại úy, hôm qua kỹ sư Denisov đến tìm anh nhưng anh không có nhà. Anh ấy nói rằng khi nào anh về thì gọi điện cho anh ấy ngay.

- Hôm qua à?

- Vâng. Tôi định báo với anh lúc nãy nhưng thấy anh vội nên…

Phomin chạy đến máy điện thoại.

- Victor, có chuyện gì xảy ra thế? Tôi về lúc nào ấy à? Về hơi khuya. Sao lại tiếc? Anh đã cùng Liuda đến tìm tôi? Xin lỗi, nhưng Liuda nào thế? Cái gì? Vâng tất nhiên… Tôi sẽ chờ anh.

- Tình hình mỗi lúc mỗi rối ren, căng thẳng thêm - Phomin lẩm bẩm bỏ máy điện thoại xuống, chạy như bay đến phòng đại tá Ktorov.

- Grigori Vasilevich. Thật là một điều sửng sốt. Nữ ca sĩ Lotta là người Nga và tên là Liutmila Borisova.

- Lotta Bo?

- Vâng, chính cô ta. Anh còn nhớ là tôi đã báo cáo với anh…

Mười giờ kém, Denisov cùng với một cô gái đến phòng đại úy Phomin. Đến cửa, anh nhường cho cô gái vào trước rồi bước vào. Cô gái tỏ ra lúng túng. Phomin, mặc dù đã chuẩn bị tinh thần trước, nhưng khi cô gái bắt đầu câu chuyện, cũng rất hồi hộp. Anh gọi cô thư ký của mình vào. Denisov thỉnh thoảng lại nói một vài câu giải thích, nhưng những lời giải thích của anh chỉ làm cho câu chuyện thêm khó hiểu.

- Victor, anh cứ để cô Borisova tự nhiên. Tôi tin rằng cô ấy biết rõ hơn anh. Anh chỉ làm cô ấy lúng túng thêm và bỏ những chỉ tiết cần thiết.

- Vâng, vâng! - Denisov khoát tay, đến ngồi xuống một chiếc ghế ở góc phòng.

Biết Phomin là một nhân viên dự thẩm và đang cần sự thật, Liutmila tự nhiên thấy không cần phải ngần ngại, đã kể lại tất cả.

- Cô nói rằng hắn ta không cho cô biết họ, chỉ nói tên là Mars? Chỉ có thế thôi thì quá ít, Liutmila ạ? Cô không biết gì về mối liên lạc của hắn ở Enburg này à? Tôi muốn hỏi những người của hắn, cô có biết gì về cái đó không?

- Không. Tôi không biết ai cả.

- Thế sau khi bỏ nhà cô, hắn đi đâu?

- Tôi cũng không biết nữa. Hắn không tin tôi nên không nói gì với tôi. Hắn chỉ muốn bắt tôi làm theo lệnh của hắn, mặc dù ngay buổi nói chuyện đầu tiên hôm mới gặp, tôi đã nói với hắn rằng tôi không thể giúp gì cho hắn. Và những người mà hắn đang tìm gặp, tôi không biết ai hết, bởi vì ngoài nơi làm việc, tôi không đi đâu cả. Ở nhà, chúng tôi gặp nhau rất ít. Thường là buổi sáng. Hôm đi, hắn nói rằng sau này hắn có thể còn trở lại.

- Tất nhiên, dù sao thì cô cũng đã nhận lời thực hiện nhiệm vụ hắn giao là làm quen với kỹ sư Denisov.

- Không! Không! Trong việc này Liutmila không liên quan gì cả - Denisov nóng nảy đứng dậy nói to.

- Victor, anh cứ bình tĩnh, để mặc tôi - Phomin ngắt lời - Tôi có nhiệm vụ phải điều tra…

- Hôm ở Leipzig, khi đến bên Victor, thậm chí tôi đã quên hết lời dặn của Mars. Sau đó, trên đường về, tôi nghĩ tôi sẽ nói với Mars là không làm quen được. Có thế thôi. Xin cứ tin là tôi hoàn toàn không muốn nhúng tay vào cái công việc mà theo tôi là đen tối và không tốt này. Hôm đó, thực tình tôi bị chóng mặt thật, cũng may có Victor đứng bên đã dìu tôi xuống. Tôi đã không hề đóng kịch tý nào.

- Đóng kịch?

- Vâng. Đó là cách nói của Mars.

- Thế còn sau đó?

- Hôm đó mãi khuya tôi mới về đến nhà. Mars đến, mang theo một món quà và chúc mừng tôi đã hoàn thành nhiệm vụ một cách xuất sắc. Lúc ấy tôi mới hiểu là tôi bị theo dõi, có thể chính Mars mà tôi không biết. Sau đó hắn chỉ thị tôi tìm cách gặp lại Victor, tôi đã liều lĩnh nói dối là cái đó tôi không làm nổi vì Denisov không bao giờ đến quán cà phê, nơi tôi làm việc. Không hiểu đúng hay không nhưng tôi có cảm giác như Mars tin tôi thật. Sau đó mấy hôm, Mars đột nhiên thu dọn đồ đạc và ra đi. Trước lúc đi, hắn gọi tôi đến nói rằng sẽ có người khác đến lấy va li cho hắn.

- Hắn đến nhà cô bằng xe con?

- Vâng. Hắn có chiếc xe du lịch. Nó xuất hiện hai, ba ngày sau khi hắn đến. Lần ấy đúng là hắn đã đi xe đến.

- Nếu biết được số xe của hắn thì tốt quá…

- Tôi có thể nói với ông điều đó - Liutmila nói nhanh sau một phút im lặng - Hôm ấy, khi Mars ra về, tôi nhìn qua cửa sổ và tình cờ nhìn thấy số xe 69-23-23. Trước đó, tôi cũng có lần nhìn thấy số xe đó nhưng không biết là xe của ai. Tôi nghĩ có lẽ tôi nhớ đúng bởi vì trí nhớ của tôi không đến nỗi… Từ lâu, vì nghề nghiệp bắt buộc phải nhớ các bản nhạc, lời hát nên tôi đã tự luyện cho mình một trí nhớ tốt… Hơn nữa, trong số xe có bốn chữ số giống nhau. Nếu nhầm thì nhầm hai con số đầu 69. Nhưng tôi nghĩ là không nhầm.

- Có được trí nhớ như cô thì thật là tuyệt - Lần đầu tiên, Phomin mỉm cười - Nếu cô không nhầm thì đó là một điều đáng mừng. Victor, bây giờ anh hiểu rồi chứ, đây là cả một chuỗi dây xích. Thậm chí không phải là dây xích nữa, mà là một chùm móc câu. Tôi muốn hỏi cô câu cuối cùng. Tại sao cô không nói với chúng tôi chuyện này sớm hơn? Trong trường hợp này, tôi không muốn nói rằng, nhất thiết cô phải đến nói với chúng tôi, cơ quan an ninh quốc gia, mà có thể là bộ tư lệnh quân quản Xô viết chẳng hạn?

- Thực tình tôi không biết trả lời thế nào. Lúc đầu, tôi không hình dung được mọi chuyện nên đã tin lời Stak. Sau đó, bẵng đi một thời gian không thấy gì, tôi an phận với hoàn cảnh của mình và thầm hy vọng người ta sẽ để tôi yên. Nhưng đến lúc Mars chỉ thị cho tôi làm quen với Victor, tôi mới hiểu ra là tôi đã nhầm. Tôi đã tìm cách từ chối không làm theo chỉ thị của Mars, nhưng hắn đã dọa nạt. Vì sợ nên tôi đành phải tuân theo. Tôi không dám chống lại Mars, nhưng định bụng làm quen với Victor, tôi sẽ nói hết cho anh ấy biết mọi chuyện. Có như thế tôi mới có thể giúp Victor tránh khỏi tai họa. Đó cũng là lối thoát duy nhất của tôi. Sau này, nếu bắt được Mars, ông sẽ xác minh những lời tôi nói đúng như sự thật.

- Thôi, hôm nay thế là đủ - Phomin nói - Để tránh những rắc rối có thế xảy ra, từ nay, tạm thời cô không được gặp Victor. Còn về phần cô, cô cũng không phải lo lắng gì cả, chúng tôi sẽ không để cô một mình. Nếu Mars đến, cô cứ đối xử như trước. Hắn giao cho cô nhiệm vụ gì cô cứ nhận, đừng từ chối. Còn đây là số điện thoại của tôi. Nhưng phải cẩn thận. Qua ống nghe, nếu cô nghe có giọng phụ nữ thì cứ hỏi “Ai đấy?”. Cô chỉ được nói nếu như đầu dây đằng kia người ta trả lời: “Tôi, Aleksandra Alekseievna đây”. Cô đến trình diện với chúng tôi như thế này là rất tốt. Thực ra, nếu cô đến sớm thì hay hơn. Còn sau này thế nào, chúng ta sẽ bàn sau, khi chúng tôi bắt được Mars.

- Chắc ông không thể hình dung nổi, giờ đây, sau khi nói hết mọi chuyện với ông, tôi có cảm tưởng như vừa trút được gánh nặng như thế nào - Liutmila nói rồi ôm mặt khóc nức nở.

- Liutmila, cô nên cứng rắn hơn. Hơn bao giờ hết, lúc này cô cần bình tĩnh và tỉnh táo - Phomin nói rồi quay sang phía Denisov - Victor, chắc bây giờ anh đã hiểu tình hình nghiêm trọng như thế nào rồi chứ? Tôi yêu cầu anh phải thận trọng hơn. Hai, ba ngày tới, anh không nên ra khỏi thành phố một mình. Anh có thể làm việc ở nhà, cần gặp ai, anh cứ gọi điện mời họ đến. Sau này, nếu tình hình có gì thay đổi, tôi cho anh biết….

- Xin tuân lệnh - Denisov vung hai tay lên cao, đáp.

5

- “Mấy ông bạn đồng minh” người Anh, nếu quả đúng là họ, đã không đếm xỉa gì đến những mất mát vừa qua, vẫn liên tiếp tung hàng loạt điệp viên vào địa phận chiếm đóng của ta. Họ quá tò mò muốn biết những công việc chúng ta đang tiến hành. Thật chẳng kịp xoay xở nữa. Cả cục ta lúc nào cũng bấn lên. Nhưng “Con chim” của anh có lẽ là to nhất. Đó là Mars. Anh đã có kế hoạch bắt hắn chưa?

- Có. Nhưng hiện giờ mới chỉ là những nét chung chung thôi. Mọi việc cứ chất đống lên. Tất cả các nhân viên của ta, ai cũng bận rộn suốt ngày đêm. Tôi đã bàn với Enok về việc hiệp đồng tác chiến. Anh ấy có bốn, năm chiếc xe trang bị máy đàm thoại hai chiều, chúng ta sẽ báo cho những người tham gia cuộc vây lùng này nhận dạng Mars. Các đồng chí công an sẽ được biết số và mác xe của hắn. Khi cần, chúng ta có thể dùng một số mô tô tuần tiễu của ta nữa. Tôi và Enok sẽ chỉ huy một xe và chịu trách nhiệm kiểm soát vùng trung tâm thành phố. Tôi sẽ điều một đồng chí nào đó ở bộ phận bảo vệ cùng đi, có thể là Petrov chẳng hạn. Bây giờ anh ta rỗi và tôi đã yêu cầu Denisov không được ra khỏi thành phố, nói theo cách nói của ta là tôi đã khéo léo “giam lỏng” anh ta.

- Thế anh định không sử dụng tôi à? - Ktorov hỏi nửa đùa nửa thật.

- Sao lại không? - Phomin lúng túng - Nhưng tôi nghĩ…

- Anh nghĩ… tôi biết mà. Thôi, tôi sẽ tìm cho mình một chỗ đứng, nhưng anh nhớ phải thường xuyến báo cáo tình hình cục diện cho tôi. Lúc cần, tôi sẽ đem lực lượng dự bị đến. Mọi bất ngờ có thể sẽ xảy ra. Nhưng tôi tin là các đồng chí công an sẽ bắt được Mars thôi. Báo cho Enok biết là chúng ta cần bắt sống hắn.

6

Mọi chỉ thị, công việc, Enok đã làm xong, bây giờ chỉ còn chờ đợi. Ông rất sung sướng khi thấy Phomin đến.

- Thật không ngờ tình hình lại xoay chuyên một cách bất ngờ đến thế - Enok nói như ông đã được dự cuộc nói chuyện giữa Phomin với Ktorov vừa rồi - Bao nhiêu tin tức dồn dập bay về trong suốt mấy ngày gần đây. Trong lúc chúng ta tiến hành lùng bắt Mars, Blombe đến Eiselnak “công tác” ba ngày. Cuối thời gian đó, “Hoa tiêu” có thể xuất hiện ở đấy.

- Còn Graber, tôi đã bố trí người theo dõi ngôi nhà của bà ta.. Để “người họ hàng” kia khỏi nghi ngờ, tôi quyết định chưa đụng đến mụ.

Cuộc nói chuyện bị tiếng chuông điện thoại báo cáo kết quả cuộc lùng bắt cắt ngang, vẫn chưa có tin tức đáng mừng. Enok và Phomin định đi xuống nhà ăn, nhưng lại bị gọi lên ngay tổng đài.

- Chú ý! Chú ý! Tôi là FP-2, tôi là FP-2. Vào lúc mười tám giờ ba mươi, chúng tôi đã phát hiện được một chiếc xe mang nhãn hiệu DKV-1000, biển số 69-23-23 gần khách sạn Svasdle. Xe đang tiến về phía thành phố. Tôi chờ lệnh… Tôi chờ lệnh…

Enok cầm lấy ống nghe.

- Tôi là FP - trung tâm. Nghe rõ. Phải lập tức giữ chiếc xe đó lại trước lúc nó vào thành phố. Tôi nhắc lại. Phải lập tức giữ chiếc xe đó trước lúc nó vào thành phố. FP-3, FP-4 phải nhanh chóng đến phục kích ở đầu cầu Polton. Người trong xe, tìm cách bắt sống. FP-2 phải thường xuyên báo về tổng đài tĩnh hình diễn biến của cuộc truy lùng. Tôi sẽ cho xe đến đấy ngay.

- Anh cùng đi với tôi chứ? - Enok hỏi Phomin.

- Vâng, tôi ngồi xe sau, chúng ta sẽ xử trí tùy theo hoàn cảnh.

7

- Paun, anh có thấy rằng đã đến lúc chúng ta phải kết thúc mọi việc không? Nói thật, tôi chán ở đây lắm rồi. Thời gian bò chậm không tưởng được. Bây giờ mà mới hơn sáu giờ.

- Giá được ngủ một giấc thì tuyệt.

- Đúng đấy. Đêm nay sẽ là đềm nặng nề. Mà phải làm xong tất cả trong đêm nay mới ác chứ.

- Ta sẽ đến nhà anh. Dù sao thì cũng phải nghỉ ngơi chút ít.

Đang ngồi ngoảnh mặt ra cửa khách sạn, Khazer đột nhiên cau mày, nói nhỏ với Liutse:

- Xem kìa, có mấy thằng công an đang vào đây.

- Chúng nó vào nốc cà phê đấy - Liutse nói - Bọn nó không được phép uống trong giờ làm việc. Thôi được, anh ra trước đi, tôi trả tiền xong, ra sau…

Chiếc xe của Liutse vừa vòng qua bụi cây, ra đến đường cái thì một chiếc xe công an xuất hiện.

- Và hình như bọn chúng theo mình, Paun - Liutse nói - Lên đạn đi. Mọi việc có thể xoay chuyển sang chiều hướng xấu.

- Cái gì? - Khazer vì ngồi sau không nghe ra, hỏi.

- Lên đạn đi! Gần đây có một con đường vòng đến đấy, chứng ta sẽ cho xe lần theo nó và ra đường cái.

Liutse cho xe ngoặt vào một con đường đất hẹp nhưng khá phẳng và thẳng như một sợi chỉ, hai bên có cây che mát.

- Nếu bọn nó cũng cho xe chạy theo con đường này thì mọi việc có thể sẽ rắc rối. Bằng bất cứ giá nào chúng mình cũng phải vào cho được thành phố. Ở đấy đông đúc, dễ lẩn trốn hơn. Chúng ta sẽ nhảy khỏi xe một khi đến phố, và mỗi đứa sẽ chạy một ngả, chứ ở đây, thế nào cũng bị tóm. Tớ thử cho xe phóng nhanh hơn.

Liutse dấn hết ga và chiếc xe lao như bay về phía trước. Chiếc “Open” của công an khá vất vả với con đường quá hẹp thế này, nhưng dần dần cũng đuổi kịp xe Liutse.

- Paun, bắn đi! Đây là thời cơ tốt nhất để nổ súng.

- Chú ý! Chú ý! Tôi là FP-2! Tôi là FP-2! Chúng nó đã nã súng. Xe của chúng tôi đã bị trúng đạn không thể đuổi được nữa. Tôi xin nhắc lại: Xe màu xám. Nhãn hiệu DKV - 1000, số xe 69-23-23. Nó đang chạy về phía cầu, ít phút sẽ tới thành phố. Chờ lệnh.

- FP - trung tâm đây. Nghe rõ. Cảm ơn!

Chiếc xe của Enok mở hết tốc lực phóng như bay qua cầu Polton. Phomin lúc nãy ngồi cùng xe với Enok, giờ đã sang xe mình. Biết khá rõ vùng này, anh quyết định sẽ chờ xe của Liutse ở đầu con đường nhỏ mới sửa lại dẫn vào thành phố, vì theo dự tính của anh, Liutse phải cho xe chạy theo con đường đó.

Phomin bảo Petrov cho xe chạy dọc bờ sông phía trái và dừng lại bến một gốc cây lớn. Vừa lúc ấy, anh nhìn thấy chiếc xe màu xám của Liutse đang lao nhanh tới.

- Nổ máy. Cho xe đuổi theo. Nhanh lên, Sasha! Qua quãng này cho xe rẽ sang phải, chúng ta sẽ đón đầu.

- Tối nay mười một giờ đến nhà tao - Liutse nói với Khazer.

Khazer nhanh nhẹn, khéo léo mở cửa xe và lao ra, Mats cho xe quay lại, nhưng vì tốc độ quá lớn nên xe hắn lao vào đống sắt gỉ. Hắn cho xe lùi lại chạy ra phía cầu, nhưng một lát sau đã phanh rít lại. “Thế là mình bị sa lưới”. Một ý nghĩ thoáng qua trong đầu hắn khi nhìn thấy một chiếc xe nằm chắn đường cách hắn bốn, năm chục mét và hai người, một mặc thường phục, người kia mặc quân phục, đội chiếc ca lô màu xanh đứng cạnh.

Nhanh như cắt, Liutse nhảy ra khỏi xe và chạy về phía ngôi nhà đổ nát gần đấy. Chỉ một loáng, hắn đã nhảy lên mái nhà và mất hút…

Một mảnh gạch bị đạn xé bắn vào má Phomin làm anh đau nhói. “Đấy, cứ tưởng dễ bắt sống hắn” - Anh nghĩ rồi lấy khăn mùi xoa bịt lấy vết thương nhưng những mảnh khác lại rơi vào đầu anh làm anh choáng váng…

Phomin rút súng ra bắn mấy phát về phía vừa có tiếng súng. Đằng sau có tiếng xe phanh kít, mấy chiến sĩ công an đang chạy đến. Có tiếng thất thanh, Phomin ngoái đầu lại và nhìn thấy một chiến sĩ công an biên phòng đưa tay ôm ngực rồi ngã gục.

- Quân khốn kiếp! - Phomin rít lên. Anh giằng lấy khẩu tiểu liên trên tay người chiến sĩ vừa ngã xuống, lia luôn mấy băng vào các cửa sổ mà anh nghĩ có thể Liutse đang nấp, bắn… Cùng lúc ấy, Petrov và một chiến sĩ công an nữa chạy đến, cả ba cùng nhau nhả đạn.

- Thận trọng! - Phomin thét, lúc này anh đã nhìn thấy Liutse nhảy qua mái nhà - Không được bắn! Petrov! Ghé lưng lại đây!

Petrov gò lưng, cúi xuống. Phomin nhanh nhẹn nhảy lên lưng, anh bám vào một thanh xà ngang to. Anh đưa mắt nhìn lên mái nhà nhưng không thấy Liutse đâu. Tay cầm súng, Phomin dùng chân tung người nhảy lên mái nhà. Cách đó khoảng mười lăm mét, anh nhìn thấy Liutse đang bò.

- Đứng lại! Chạy tao bắn - Phomin quát to.

Liutse lóp ngóp đứng dậy vung tay, nhưng lúc ấy, mái ngói bị sụp và hắn rơi tụt xuống phía dưới. Phomin cầm súng đuổi theo và cũng trượt chân ngã nhào theo, cũng may mà rơi vào đống cát, hai chân anh lút sâu xuống, khẩu súng văng ra xa. Anh đứng dậy đưa tay dụi mắt, tay kia quờ quạng tìm súng và chợt nhìn thấy Liutse đang lóp ngóp bò dậy.

“Mars! Chính nó - Phomin nhận ra địch thủ của mình - Súng ngắn hắn đâu? A, cũng bị rơi. Cũng đang tìm”.

Liutse nhìn Phomin đang quờ quạng trên cát với vẻ hằn học, nhưng rồi hẳn mỉm cười thọc tay vào túi đeo đôi găng tay và bình tĩnh tiến về phía đối thủ của mình…

8

Sau một hồi chui rúc trong dãy nhà đổ nát, Khazer leo lên một bức tường cao. Hắn với tay nhanh nhẹn leo tường và nhảy sang bên kia. Một ông già mặt dài thuỗn, mặc chiếc áo dài đen nhìn hắn chòng chọc bằng đôi mắt nhợt nhạt nấp dưới đôi lông mày rậm rập. Ông ta lẩm bẩm đọc kinh. Xa xa, tiếng súng ở bên kia bức tường vẫn vọng lai.

- Thưa cha, bọn Nga đang truy nã cọn…

- Đi theo cha - Ông già nói.

Lão cha đạo bước nhanh trên con đường lát đá âm u, lạnh lẽo. Khazer bước theo sau. Cả hai đi một hồi lâu qua một khu vườn rộng đến bên một bức tường đá, lão già lấy khóa mở chiếc cửa thấp bé làm bằng những tấm gỗ dày, nặng, đưa tay làm dấu, nói:

- Thượng đế đã gửi con đến đây… Con hãy đi với thượng đế.

Khazer đi qua, đóng chặt cửa sau lưng. Hắn lấy khăn lau hai bàn tay rớm máu, phủi những vết bẩn trên quần áo, thọc tay vào túi quần rồi vội vàng đi về phía trung tâm thành phố, dọc theo một phố nhỏ và bẩn.

“Bây giờ mà vớ được chiếc xe thì tốt” - Khazer mong. Đột nhiên từ góc phố xuất hiện một chiếc xe taxi, tựa hồ như nó đã đứng đây đợi Khazer từ lâu.

- Đến vườn bách thú - Khazer nói với tài xế rồi thở dài nhẹ nhõm, ngả mình vào thành ghế. Giờ đây, hắn có thể nghỉ lấy hơi đôi chút. Hắn nghĩ đến số phận của Mars và không hiểu vì sao lại có tiếng súng. Trong thâm tâm, Khazer hy vọng là Mars đã chạy trốn trót lọt. Hay nói đúng hơn là hắn mong muốn như thế, bởi vì hắn phải chịu trách nhiệm trước cấp trên về tính mạng của Mars. “Có tiếng súng nổ, như vậy rõ ràng đã xảy ra đụng độ - Khazes suy tính - Và nếu Mars bị bắt thì chỉ có thể giải về Cục phản gián Nga. Hay về đồn công an? Không, nhất định phải về cục phản gián…”.

Sau khi trả tiền taxi, Khazer chậm rãi lần theo một đường phố nhỏ, đến một dãy hàng rào bằng cây xanh um. Sau dãy hàng rào ấy, theo lời Mars, là cơ quan phản gián Nga.

Hai chiếc xe con, một chiếc màu xanh của đồn công an, chiếc khác màu đen mang nhãn hiệu Liên Xô đang đậu trước cổng, cổng mở, hai chiếc xe từ từ đi vào.

“Thế là có lẽ chúng nó đã tóm được Mars - Khazer lẩm bẩm rồi thong thả đi qua cổng - Nhưng xe của Mars đâu?”.

Mười lăm phút sau, hắn quay lại đường cũ. Một người đàn ông mặc chiếc áo da màu xám từ trong cổng bước ra. Khazer theo sau.

9

Phomin nhìn chằm chằm vào đôi găng tay màu nâu sáng trên tay Mars: “Tại sao đột nhiên hắn lại cần đến găng tay vào lúc này?… Để làm gì?… Thật khó hiểu. Và buộc mình phải suy nghĩ về sự khó hiểu đó. Thật vớ vẩn. Đến nước này rồi mà còn quẩn quanh suy nghĩ lung tung. Hắn khỏe hơn mình, nhưng chậm chạp hơn…”. Phomin suy đoán và đột nhiên, như một luồng điện, anh nhớ ngay đến tác hại của đôi găng tay trên tay đối thủ. Anh chợt nhớ tới buổi nói chuyện vừa qua, tới mảnh giấy màu xanh nhạt thông báo tin tức hàng ngày… Anh rợn người, toát mồ hôi trán. Anh không sợ một cuộc đọ sức bằng tay không, trong đó cần sự nhanh nhẹn, tháo vát, mưu trí và sức mạnh, bởi vì về mặt này, anh đã được rèn luyện đầy đủ, nhưng còn đôi găng kinh, khủng kia…

Liutse đang đưa hai tay ra phía trước, từ từ tiến lại phía anh, hắn đi tới với tư thế của một kẻ đã nắm chắc phần thắng. Phomin nhìn thấy cổ hắn giật giật.

“Mọi việc xoay chuyển quá bất ngờ, thậm chí mình không còn đủ thời gian để vớ lấy một viên gạch” - Như một cái máy, Phomin bốc một nắm cát rồi quăng mạnh vào mặt Liutse lúc đó đang chực nhảy bổ tới.

Sự việc xảy ra nhanh đến nỗi Phomin không kịp nghĩ đến việc phải làm gì. Liutse bị một nắm cát vào mặt, hắn không tài nào mở mắt được mà cũng không dám đưa tay lên dụi. Hai mắt nhắm nghiền, hắn đứng yên rồi từ từ đưa hai tay lên thái dương và rít lên qua kẽ răng:

- Mày định bắt sống tao à? Đừng hòng. Mày sẽ được chứng kiến một người Đức chân chính chết như thế nào…

Phomin nhảy một bước dài về phía trước, cúi người xuống rồi dùng hết sức mạnh tống một quả đấm trời giáng vào cằm Mars. Mars lảo đảo rồi ngã dúi dụi. Phomin lao tới bồi thêm cho hắn một quả nữa. Đột nhiên, anh thấy bàn tay đau nhói, cố kìm mình để khỏi bật ra tiếng kêu.

- Petrov, cẩn thận! Không được đụng vào tay hắn.

Đang chạy về phía Mars, nghe tiếng kêu, Petrov đứng khựng lại.

- Cái gì thế? Tôi muốn cho hắn…

- Chạm vào tay hắn là chết - Phomin nói qua kẽ răng - Xem xem, trong ống tay áo của hắn thế nào cũng có dây điện, hãy cắt đứt nó đi…

Cảm thấy khó thở, đầu óc choáng váng, Phomin cố gắng trở mình và nhận thấy ống tay áo bên trái đẫm máu. “Cái gì thế này? Máu? Mình bị thương. Nhưng bây giờ không còn đáng sợ nữa” - Phomin lẩm bẩm.

- Đúng, có dây điện thật - Petrov giơ đôi găng vừa lột được lên cao, nói to.

Cùng lúc ấy, Enok chạy đến. Ông dùng còng khóa tay Liutse lại. Hắn nằm im trên đất, thỉnh thoảng mới khẽ động đậy.

- Đại úy, đồng chí bị thương - Petrov đỡ Phomin dậy, và như để động viên, anh nói thêm - Anh giáng cho Mars một quà quá mạnh. Anh để tôi cởi áo vét và băng bó vết thương - Petrov nhẹ nhàng đưa khăn lau sạch vết thương và băng lại. - Bị thương xoàng thôi. Phần mềm. Chỉ mấy ngày là khỏi - Anh nói để động viên Phomin.

- Còn một tên nữa đâu?

- Tên nào? - Petrov không hiểu.

- Lúc nãy trong xe của Mars có hai tên.

10

Khazer đi theo người đàn ông mặc chiếc áo da xám vào một quán bia nhỏ. Qua cách chào hỏi của người kia, hắn đoán biết người, đàn ông là khách quen của quán.

Ngồi xuống một chiếc bàn cạnh người đàn ông. Khazer kêu người hầu bàn mang đến một cốc bia lớn. Người đàn ông vừa uống bia một cách chậm rãi, vừa nói chuyện với chủ quán và một người ngồi bên cạnh, người này xem chừng là khách quen của chủ quán. Qua câu chuyện giữa hai người, Khazer biết được họ của người mà hắn đang rắp tâm theo dõi là Zev. Ông ta là thợ máy, sống ở gần đây, đâu nhà bên cạnh thì phải. “Cần phải tìm cách làm quen với hắn - Khazer nghĩ - Biết đâu rồi đây hắn lại là người giúp được mình”.

Người đàn ông kia vẻ không vội vã lắm, uống cạn cốc thứ nhất, ông ta gọi thêm cốc nữa, vừa uống vừa tiếp tục nói chuyện với chủ quán. Rồi ông ta rút thuốc ra hút, sau cùng, khi điếu thuốc trên tay đã cháy hết, ông ta đứng dậy lững thững bước ra. Khazer đứng dậy ra theo. Đi được một quãng, người đàn ông rẽ vào một ngõ hẻm rồi mất hút, điều đó làm cho Khazer rất bực mình.

“Đuổi theo ư? Không được! Ngày mai mình sẽ tìm cách gặp hắn - Khazer lẩm bẩm - Còn bây giờ phải tìm một chỗ ở mới. Mình sẽ đến ở nhờ trong trạm xe trên đường quốc lộ, ở đấy nhiều khách tứ phương đến trọ, dễ lẩn…”.

CHƯƠNG XIV

1

Đợi cho mọi người đến đông đủ và ngồi yên vào chỗ, Ktorov bắt đầu bằng một giọng trầm trầm, như muốn báo là đến lúc phải bàn vào công việc.

- Các đồng chí! Những sự kiện xảy ra gần đây cho thấy hơn lúc nào hết, chúng ta cần phải hết sức cảnh giác. Và mặc dù đó là điều cần thiết trong công tác của chúng ta nhưng hôm nay tôi vẫn muốn nhắc lại ở đây. Chúng ta đang ở trong giai đoạn các cơ quan tình báo nước ngoài ráo riết tung điệp viên vào hậu phương của ta. Giờ đây, không chỉ có Anh, Mỹ mà còn cả cục tình báo của Helen nữa. Ngay tháng này chúng ta đã được “hân hạnh” tiếp chuyện với “các vị đại diện” của Helen. Bọn này đã bị bắt khi chúng đang thừa hành nhiệm vụ trong vùng đóng quân của ta. Sau này, chúng ta có thể còn phải chạm trán với các điệp viên của Helen, bởi vậy tôi thấy cần thiết phải trình bày với các đồng chí về cục tình báo đó. Trước tiên, tôi xin nói về Helen. Hắn là ai? - Ktorov đứng dậy đi dọc theo dẫy bàn - Sau thất bại thảm hại của các tập đoàn quân phát xít tại các chiến trường ngoại ô Moscow, khi tình hình chiến cuộc đã xoay chuyển hoàn toàn bất lợi đối với quân đội Hitler, bộ tư lệnh Đức lúc này mới đi đến kết luận là chúng đã không có tài liệu chính xác về tiềm lực kinh tế, quân sự của nước Nga. Bởi thế, theo đề nghị của tướng Hanzer, trung tá Helen, lúc ấy đang là sĩ quan cận vệ của hắn, được bổ nhiệm làm cục trưởng cục tình báo mới được thành lập với cái tên “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông”…

Nhiệm vụ của cục này là phải bằng mọi cách thu thập những tài liệu có liên quan đến tiềm lực quân sự của quân đội Xô viết. Ở đây, tôi cần phải nhắc đến những hoạt động của các đồng minh của chúng ta. Chắc là các đồng chí đã biết, ngay từ những ngày đầu sau chiến tranh, bọn Donovan¹³ và Dalles¹⁴ đã tìm cách cấu kết với Kanarit¹⁵, Kantenbruner¹⁶ và các thủ lĩnh khác của cục tình báo phát xít Đức, để đi đến thỏa thuận ký kết một hiệp ước hòa bình riêng rẽ như thế nào. Sự tan rã của tập đoàn quân phát xít tại mặt trận Stalingrad và sau đó, cuộc phản công như vũ bão của quân đội Xô viết đã không để cho chúng thực hiện ý đồ ngông cuồng đó. Niềm hy vọng khôi phục lại chế độ tư bản ở các nước đông Âu của Mỹ và Anh cũng tan biến.

Mùa xuân năm 1945, thật bất ngờ nhưng không có gì đáng ngạc nhiên, Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã nhận được một tài liệu quan trọng. Đó là danh sách các điệp viên của cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” do chính Helen, lúc này đã là trung tướng, trao tận tay.

Thượng tướng Donovan Wylliam là người lãnh đạo cục tình báo chiến lược OSS của Mỹ từ năm 1941 đến năm 1947. Năm 1947, cùng với sự thay đổi bộ máy an ninh quốc gia, OSS được cải tổ thành trung tâm tình báo Mỹ - CIA do Dalles cầm đầu.↩

Dalles Alen - trùm CIA cho đến năm 1961.↩

Đô đốc Kanaris Vinhem, chỉ huy trưởng bộ phận thứ ba của bộ chỉ huy tối cao các lực lượng vũ trang, tức là cục trưởng cục tình báo Đức.↩

Kantenbruner, cục trưởng cục an ninh quốc gia, kiêm cục trưởng cục tổng cảnh sát Đức.↩

Ktorov im lặng một lúc, trầm ngâm suy nghĩ, rồi quay lại phía bàn, mở sổ tay xem, nói tiếp:

- Tôi đang nói với các đồng chí về Helen. Tôi xin nhắc lại con đường công danh của hắn. Năm 1939, khi quân Đức tấn công Pháp, Helen làm sĩ quan liên lạc cho bộ tư lệnh OKX do công tước Brakicher chỉ huy. Sau đó hắn làm sĩ quan cận vệ cho thượng tướng Gheser mà tôi đã nhắc đến. Tháng 10-1944, Helen lúc này là trung tá, 38 tuổi, từ bỏ chức vụ cận vệ sang lãnh đạo cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” và thảo ra kế hoạch “Berbarocha”, kế hoạch ồ ạt tấn công Liên Xô.

Ktorov mở tủ lấy ra mấy tấm sơ đồ. Tìm được sơ đồ cần thiết, ông đưa cho Skitalech, nói:

- Anh treo hộ cái này lên cho tôi. Thưa các đồng chí, đây là sơ đồ cơ cấu bộ chỉ huy tối cao của Đức hồi đại chiến. Tôi nghĩ chúng ta cần phải ôn lại lịch sử chiến tranh, bởi vì nó có liên quan trực tiếp tới công tác của chúng ta. Với các đồng chí mới, đây là những điều vô cùng bổ ích.

Chờ Skitalech căng bản đồ xong, Ktorov cầm lấy chiếc thước nhỏ bằng kim loại, nói tiếp:

- Cơ cấu chung của bộ chỉ huy tối cao Đức vào đầu cuộc chiến như sau: Đứng đầu quân đội là Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang - Hitler, với hai bộ tham mưu riêng. Tiếp đến là ba bộ Tổng tham mưu: lục quân - OKX, không quân - OKL và hải quân - OKM. Trước kia, Cục tình báo Đức trực thuộc lục quân, bây giờ tách ra trực thuộc Quốc trưởng.

Phân tích vai trò của các bộ tổng tham mưu, Ktorov đặc biệt chú trọng đến cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” vì Helen là người đã xuất thân từ đó. Để kết thúc, ông nói:

- Helen đã tỏ ra xứng đáng với sự tin cậy của tướng Gheser. Hắn đã cho mọi người biết tài tổ chức và lãnh đạo của hắn. Là một nhà ngoại giao xuất sắc, Helen không những vẫn giữ được quan hệ tốt với cấp trên cũ của mình là Canaris mà còn chiếm được cảm tình của Himmler. Sau này Helen trở thành một nhân vật có vai vế trong Bộ tham mưu lục quân và được phép đến dinh Quốc trưởng để báo cáo tình hình về quân đội Liên Xô. Bây giờ các đồng chí chắc đã hiểu vì sao Helen lại tiến nhanh đến thế?

Ktorov gỡ tấm bản đồ, ngồi xuống bàn rồi rút trong ngăn kéo ra một chiếc phong bì lớn.

- Đây là ảnh các nhân viên của cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đồng”. Trong ảnh, người có dấu thập là Helen.

Mọi người chuyền nhau xem.

- Có chiếc nào lớn hơn không? - Một người hỏi. - Ảnh này nhỏ quá mà lại bị nhòe nữa, xem chẳng rõ.

- Có. Nhưng trong ảnh đó Helen đeo kính đen rất khó nhận. Cần phải nói rằng Helen có tài lẩn trốn các ống kính của thợ chụp ảnh. Hắn thích ở sâu trong bóng tối hơn. Chính trong bóng tối, hắn đã vạch các kế hoạch và hy vọng không những giấu kín các bí mật của mình, mà còn trở lại tiếp tục cuộc chiến tranh bí mật chống chúng ta nữa. Hắn đã chấp thuận những điều kiện của Mỹ, cấu kết với Mỹ để tiếp tục chống Liên Xô và các nước đang xây dựng chủ nghĩa xã hội. Kết quả là chúng đã tung vào vùng đóng quân của chúng ta hàng loạt điệp viên mới, nhằm khiêu khích, phá hoại… và cái đó các đông chí đã thấy.

- Đại tá muốn nói đến tên điệp viên người Đức mà Phomin đang quan tâm? - Skitalech nói để tỏ ra mình là người am hiểu tình hình.

- Không phải quan tâm, mà là làm việc thực sự - Ktorov cải chính với vẻ nghiêm nghị - Và đó là một công việc khó khăn, phức tạp.

Skitalech lúng túng, hiểu rằng mình quá hấp tấp và đã lỡ lời. Ktorov tiếp:

- Hiện nay, bằng cách này hay cách khác, bọn địch đang tăng cường các hoạt động phá hoại trên địa phận chúng ta. Tên điệp viên Mevit mà Phomin có trách nhiệm phải điều tra, vừa hoạt động cho cục tình báo Anh vừa cho Helen, người thực tế được hắn xem là ông chủ chính thức. Giờ đây, chúng ta phải cảnh giác hơn nữa, phải thận trọng trong công tác điều tra… - Ktorov đưa mắt nhìn mọi người trong phòng - chúng ta không thể loại trừ khả năng bọn chúng có thể cộng tác với nhau, tổ chức một cuộc bạo động chẳng hạn. Gần đây, các nước Tây Âu đã thành lập cái gọi là khối quân sự Bắc Đại Tây Dương để chống lại chúng ta. Chúng ta cần phải am hiểu tình hình quốc tế. Không được bỏ phí thời gian, phải tranh thủ học tập, đọc sách báo, suy nghĩ, so sánh. Đấy là tất cả những điều tôi muốn nói với các đồng chí trong buổi họp hôm nay. Ai có ý kiến gì cứ tự nhiên. Các đồng chí có thể hút thuốc.

Mọi người châm thuốc hút. Trong phòng rộn hẳn lên.

- Không ai hỏi gì à? Thế có nghĩa là đều rõ cả. Tôi xin nói thêm - Ktorov lại đứng dậy - Đọc báo cáo của các đồng chí, tôi sung sướng nhận thấy các đồng chí đang lớn lên về mọi mặt và dày dạn thêm trong công tác. Mặc dù trong số các đồng chí thỉnh thoảng còn có những đồng chí nhiều lúc sử dụng những biện pháp chưa đúng lắm, còn nặng tính phòng thủ mà thiếu tư tưởng tiến công. Các đồng chí phải làm sao để các chiến sĩ của mình hiểu được rằng, người chiến sĩ an ninh hiện nay chỉ biết một số thói quen nghề nghiệp, những môn võ thuật thôi thì chưa đủ. Người đó phải là một kỹ sư toàn năng, phải biết hành động mau lẹ, chính xác, sẵn sàng đánh trả và đánh trả có hiệu quả những đòn của đối thủ, đoán trước mọi hành động của chúng.

- Đồng chí cho phép tôi… - Guskov đứng dậy nói.

- Vâng, cứ tự nhiên.

- Các đồng chí, tôi cho rằng chúng ta cần phải quan hệ rộng rãi hơn nữa với các tầng lớp nhân dân ở đây. Từ trước đến nay, chúng ta đã làm nhưng làm chưa tốt. Để hiểu nhau hơn, tôi thấy chúng ta cần phải tích cực học tiếng Đức, tìm hiểu lịch sử của đất nước họ. Phải giải thích cho họ thấy được những mục tiêu phấn đấu, hướng phát triển của Tổ quốc mình, nếu không, họ không tránh khỏi nghi kỵ và ngờ vực chúng ta.

Guskov nói xong, ngồi xuống.

- Thưa đại tá, cho phép tôi…

- Vâng, xin mời đồng chí Phomin.

- Ý kiến của tôi trước tiên có liên quan trực tiếp đến các đồng chí mà cương vị công tác bắt buộc thường xuyên phải tiếp xúc với các lực lượng công an ở đây. Vừa rồi, tôi cùng với họ điều tra một số vụ án khá rắc rối. Qua đó, tôi nhận thấy họ là những người hăng say, nhiệt tình nhưng thiếu kinh nghiệm và hiểu biết quá ít. Họ chỉ biết làm theo chúng ta. Bởi vậy, khi hợp đồng tác chiến, dù đó là công tác lùng bắt bọn phá hoại, điều tra một vụ án mạng hay đơn thuần xác minh một việc gì đó, phải để cho họ tự làm. Các đồng chí cố gắng giải thích vì sao các đồng chí lại làm thế chứ không phải khác. Các đồng chí sẽ thấy họ là những học sinh chăm chỉ, thông minh như thế nào. Mà kinh nghiệm thì - Phomin kết thúc - các đồng chí ngồi đây không thiếu…

- Anh nói như đọc trước những ý nghĩ của tôi ấy - Ktorov mỉm cười - Tôi muốn bổ sung thêm là hiện tại các vùng kiểm soát của ta đang diễn ra những biến chuyển lớn lao. Tôi còn nhớ một câu bất hủ của Vladimir Ilich Lenin khi nhà nước Xô viết vừa thành lập. Người nói: “Mọi cuộc cách mạng chỉ có giá trị một khi nó biết bảo vệ những thành quả của mình”. Chúng ta, như đồng chí Phomin đã nói, là những người giàu kinh nghiệm, bởi vậy, phải giúp đỡ những người bạn đồng nghiệp Đức bảo vệ những thành quả mà quân đội ta đã dành cho họ. Có thế chúng ta mới hoàn thành sứ mạng quốc tế cao cả của mình, sứ mạng mà Đảng và Nhà nước đã tin tưởng giao cho chúng ta… Nếu không còn ai có ý kiến gì nữa thì cuộc họp coi như kết thúc - Ktorov nói rồi đi đến chỗ Phomin.

- Thế nào, vết thương có đau lắm không, Evgeni Nicolaievich? Anh có thể tiếp tục làm việc được chứ? Nếu còn đau thì chưa lên vũ đài vội.

- Không sao. Vết thương xoàng thôi - Phomin đáp, khẽ giơ cao cánh tay bị băng.

2

“Thật chó má, sao mãi đến giờ chúng nó cũng không thèm lôi mình lên hỏi cung?” - Liutse lẩm bẩm, cau có, hắn không còn đủ sức chờ đợi nữa, Hắn muốn cái việc phải đến, đến càng nhanh càng tốt, Không muốn ngồi im một chỗ, Liutse bước những bước dài trên nền đá lạnh giữa bốn bức tường chật hẹp của phòng giam. Đi đi lại lại thế, hắn cảm thấy dễ chịu hơn là cứ ngồi im một chỗ chờ đến lúc được gọi lên phòng hỏi cung. Từ hôm hắn bị bắt, đã bốn ngày trôi qua mà chẳng có ai thèm hỏi han gì, tựa hồ như họ đã bỏ quên hắn. “Thế là thế nào? Hay cái thằng Nga ấy bị ốm? Bởi vì mình còn nhớ là đã bồi cho hẳn một viên đạn vào tay. Nhưng nếu thế thì phải có thằng khác thay chứ?

Ừ, mà số hắn thật rủi ro, trước hết là gặp cái mái nhà ọp ẹp chết tiệt kia. Sau nữa, thật xúi quẩy, không hiểu sao thằng Nga kia lại vớ được nắm cát, làm hắn - một địch thủ đáng gờm trong những trường hợp thế này - bỗng trở thành một con mèo mù đáng thương hại. Và rồi cả cú đấm vào hàm… - Liutse nhăn mặt, đưa tay sờ vào chỗ cằm bị sưng.

Có tiếng mở cửa loảng xoảng.

“Hình như chúng nó đến - Liutse đứng nép mình vào tường - Bây giờ à?”.

Một chiến sĩ công an mở cửa bước vào, ra hiệu cho Liutse chắp tay ra sau, đi ra, dọc theo một hành lang dài rồi theo thang gác đi lên.

Trong phòng, một sĩ quan đang ngồi sau chiếc bàn lớn. Liutse không nhận ngay ra Phomin, người đã thắng hắn trong cuộc đọ sức mấy hôm trước, bởi vì trong bộ quân phục sĩ quan, trông anh già và oai vệ hơn.

- Ngồi xuống! - Phomin nói.

- Xin cảm ơn! - Liutse cố nhoẻn miệng cười rồi nói với vẻ hằn học - Nếu tôi không nhầm thì chính anh đã cho tôi được cái hân hạnh ngồi đây trong hoàn cảnh này?

Nhớ tới lời khuyên của đại tá, Phomin tự nhắc mình phải bình tĩnh, kiên nhẫn và thận trọng. Một lúc lâu sau, anh đáp:

- Vâng, ông đã không nhầm. Tôi đã làm hết sức mình đế ông có mặt ở đây. Còn những gì có liên quan đến hoàn cảnh của ông hiện nay thì đó là kết cục thường tình của những người như ông. Ở đây, tôi muốn nói đến cái nghề giết người và phá hoại của ông.

- Thực tình tôi không biết phải đề cao ông như thế nào, nhưng những lời nói của ông vừa rồi chỉ có tác dụng đối với những kẻ yếu bóng vía… - Đôi mắt xám của Liutse nhìn Phomin với vẻ ngạo mạn.

- Hồi còn nhỏ, chúng tôi vẫn thường gọi cái vẻ ông đang nhìn tôi bây giờ là trò nhìn nhau - Phomin nói - Nhưng cái nhìn của ông thật đáng ghê sợ.

“Tao còn già đặn hơn mày nhiều, anh bạn thân mến ạ - Liutse nhủ thầm - Và tao sẽ chỉ nói những gì tao tự cho là cần thiết…”

- Tôi muốn nói cho ông biết một điều - Hắn nói - là bây giờ tôi đã làm quen với ý nghĩ thế nào mình cũng chết. Mấy hôm trước, ông đã không cho tôi được chết một cách xứng đáng. Ông cũng cần phải thừa nhận rằng cuộc đấu khẩu sắp tới giữa tôi với ông chỉ là một việc làm vô ích. Tôi không mất gì, không có gì phải hối tiếc, mà như thế có nghĩa là tôi sẽ không sợ ai và không sợ bất cứ cái gì - Liutse rít qua kẽ răng - Ông đang đứng trước một công việc không lấy gì làm dễ lắm.

Phomin châm thuốc hút. Không đợi mời, Liutse đưa tay với bao thuốc trên bàn. Thấy thế, Phomin rút ngay trong ngăn kéo ra một bao thuốc nguyên đưa cho hắn. Cả hai ngồi im lặng hút thuốc, nhìn nhau chằm chằm.

Phomin cố đoán tâm lý đối thủ qua bàn tay run run đang cầm thuốc lá, qua cách hắn cố ý rít từng hơi thuốc dài, nhả khói. Cả cách hắn nhìn chằm chằm vào Phomin cũng để lộ sự hồi hộp của hắn. Phía trái mắt hắn tím bầm, sưng húp. Phomin vô tình đưa mắt nhìn những ngón tay còn sưng của mình. “Thôi, có thể bắt đầu được rồi đấy”.

Anh kéo tập giấy lại trước mặt, mở nắp bút và bắt đầu bằng câu hỏi mà bất cứ cuộc hỏi cung nào cũng phải bắt đầu như thế:

- Họ, tên?

Liutse không trả lời ngay. Hắn ngồi im một lúc lâu, rồi nhếch mép:

- Mars Svasse, nếu cái đó không làm ông hài lòng thì Rumpen, hay thậm chí tiến sĩ Goebels.

- Tôi muốn biết tên thật của ông.

- Ôi, trời đất ơi! Không biết tôi phải gọi ông là gì nhỉ? Nếu tôi không nhầm thì ngài mới là đại úy, phải không ạ?

- Vâng, ông không nhầm.

- Thế thì tốt lắm. Thưa ngài đại úy, những cái như họ tên thật thì những người như chúng tôi không bao giờ thèm nhớ. Chúng tôi quên nó, coi như không có.

- Thì ông cứ cố nhớ lại xem. Quanh co làm gì chứ? Ông nên nhớ rằng đây không phải là rạp xiếc, cũng không phải là sân khấu, và ông, theo chỗ chúng tôi biết, cũng không phải là thằng hề…

- Tôi rất lấy làm sung sướng nếu như nhớ lại được, nhưng…

- Ông có cần tôi giúp không?

Liutse đưa mắt nhìn Phomin vừa nghi ngờ, vừa như dò hỏi. Hắn có biết gì về mình, hay là? - Hắn ngồi im suy nghĩ - Có thể trong bốn ngày qua, hắn đã biết được một cái gì đó về mình. Hay là chúng đã tóm được Paun? Nếu thế thì thật đáng buồn. Nhưng chắc là không, vì hắn đã nhảy xe trước lúc bọn chúng phát hiện ra mình… Vớ vẩn! Cái thằng đại úy kia không hề biết gì về mình đâu, nhất là quá khứ, bởi lẽ ngay cả các nhân viên của “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” cũng ít người biết được những hoạt động trước kia của mình nữa là…

- Ngài cố gắng giúp tôi cũng chỉ vô ích - Liutse nói với vẻ khinh miệt - Trí nhớ tôi tồi lắm.

- Nhưng dù sao chúng ta cũng cứ thử xem…

Trong giọng nói của Phornin không có vẻ đòi hỏi. Anh nói với Liutse như một người lớn nói với một cậu bé bướng bỉnh, bằng cái giọng của một người biết trước rằng thế nào hắn cũng phải hối tiếc vì sự im lặng dại dột của hắn. Và cái đó đã làm Liutse phát cáu. Giờ đây, không hiểu vì sao, hắn bắt đầu nghĩ đến những hậu quả sắp tới, điều mà từ trước đến nay hắn không bao giờ nghĩ đến. “Mấy hôm trước, trong khi tháo chạy, mình đã cho một tên trong bọn nó về chầu âm phủ… Tất nhiên, giờ đây chúng nó sẽ thẳng tay với mình.., Mình không sợ. Mình đâu phải là thằng hèn! Thằng Liutse này không bao giờ sợ chết! Nhưng… chết trong khói lửa của chiến trận là một chuyện, còn ngồi chờ đợi và nghĩ đến lúc chúng nó lôi ra, bắt đứng úp mặt vào tường… lại hoàn toàn là một chuyện khác”. Hắn thầm nghĩ rồi châm thuốc hút.

- Thế nào? Ngài đại úy, thử đi chứ? Để tôi xem ngài làm được gì?

- Bây giờ, tôi cứ tạm ghi tên họ như trong giấy tờ của ông.

- Xin mời! Viết đi, Mars Liutse, sinh năm 1919 tại Dilsburg. Không có bà con thân thích. Đại úy thuộc Bộ Tham mưu tối cao, ngang cấp như ông thôi.

- Hiện nay ông làm gì và gần đây sống ở đâu?

Trong những ngày dài ngồi đợi gọi lên hỏi cung, Liutse đã suy nghĩ, cân nhắc những gì cần phải phủ nhận và đã đi đến kết luận, về Lotta, hắn sẽ không nói. Thời gian đầu mới đến Enburg, hắn tin là không ai biết. Còn về bà chủ nhà trọ mới đây của hắn thì phải khai. Bà ta là một mụ đàn bà tầm thường, không hay biết gì về hắn và cũng chưa làm được gì. Kars thì khỏi phải lo: có ghé súng vào đầu, hắn cũng không khai. Như vậy hắn sẽ dễ dàng xoay trở hơn. Thế nhưng, hắn tự hỏi: “Mình đã sơ hở chỗ nào nhỉ?”?

- Ngài nhắc lại câu hỏi đi - Liutse ngẩng đầu - Tôi chưa hiểu…

- Một câu hỏi rất dễ hiểu. Hiện nay ông làm gì và thời gian gần đây ông ở đâu? - Phomin điềm tĩnh nhắc lại.

- Hồi mới đến Enburg, tôi làm nghề thầu xây dựng. Gần đây tôi vừa sửa xong một trạm xăng. Hiện nay chưa tìm được việc mới. Ở nhờ nhà Grazer, số 2 phố Maiseristrause.

- Ông xem việc gì là chính, việc xây dựng ông vừa nói đến hay là công việc đang cố tình che giấu? Tôi muốn nói đến nhiệm vụ ông được giao.

- Với những giấy tờ, tài liệu và những bằng chứng mà ngài đang có trong tay thì im lặng chẳng có nghĩa lý gì - Liutse đưa tay xoa xoa chỗ đau ở cằm - Thầu xây dựng là công việc chính thức của tôi, và nếu ngài cần, tôi sẽ gọi người làm chứng.

“Thật quỷ quái! Không biết rồi chúng nó có lôi Kars đến đây không?” - Liutse lo lắng nghĩ, rồi hắn tiếp:

- Còn cái việc thứ hai, cái mà ngài muốn biết thì chỉ là một việc vụn vặt như một cuộc dạo chơi công viên…

- Nếu tôi không nhầm thì mục đích của cuộc dạo chơi công viên đó là phòng thiết kế kỹ thuật?

- Đúng.

Là một tay tình báo sành sỏi, già đời, Liutse biết rằng phủ nhận việc hắn có tham gia các hoạt động tình báo của cục tình báo Anh, cục tình báo đang rất chú ý, quan tâm đến phòng thiết kế kỹ thuật Enburg, trong trường hợp này là ngu xuẩn. Ít ra cũng phải tỏ ra mình có vẻ thành thật đôi chút. Hơn nữa, cái đó còn có lợi cho việc cứu vớt sinh mạng hắn sau này.

- Thiếu tá Stak là ông chủ trực tiếp của ông phải không? - Phomin hỏi.

- Không riêng gì Stak mà cả món tiền của ông ta nữa. Ngài nên hiểu rằng, tiền là cái đại dương mênh mông mà sự sợ hãi, tình yêu và danh dự đều nhấn chìm trong đó…

- Nếu nhìn tiền của những kẻ như ông thì cũng có thể là như vậy thật. Nhưng chính nhờ lương tâm, tình yêu, danh dự mà chúng tôi đánh bại đội quân Hitler, và chỉ cho thế giới biết các học thuyết của hắn đáng ghê tởm như thế nào.

- Thưa ngài đại úy, nếu tôi nghĩ không sai thì hình như ngài đang định cho tôi một bài lý luận chủ nghĩa xã hội? Ngài định đọc cho tôi, một người mà bóng tối của địa ngục bao giờ cũng gần gũi hơn bất cứ mọi thứ ánh sáng nào của đèn rửa tội?

- Không, tôi không định lên lớp ông. Nhưng nhắc nhở ông, tôi cũng có thể nói một số điều. Bismarck¹⁷ chẳng hạn. Tôi hy vọng là ông đã được nghe về con người đó?

- Cứ cho như thế.

- Đấy, chính Bismarck đã khuyên nên sống hòa thuận với nước Nga. Mà không phải chỉ ông ta, rất nhiều người có đầu óc tỉnh táo khác cũng đã nói đến điều đó. Chẳng hạn tướng Sect, tham mưu trưởng của quân đội Đức cũ, đã có lần nói: “Nếu nước họ tiến hành chiến tranh với nước Nga, thì họ sẽ tiến hành một cuộc chiến tranh không hy vọng”.

- Cả hai người đó đã chết từ lâu rồi - Liutse nói một cách trâng tráo.

- Lòng kính trọng người sống bắt nguồn từ sự kính trọng những người đã khuất.

- Ai phục vụ Tổ quốc một cách tận tụy thì người đó không cần đến tổ tiên… - Liutse mỉm cười méo mó.

- Không? Tại sao? - Phomin đáp lại bằng một giọng điềm nhiên chậm rãi. Anh cố nhớ xem câu Liutse vừa nói là của ai. Anh còn nhớ là anh đã đọc câu đó ở đâu một lần rồi. Và anh sung sướng nhớ ra rằng câu đó là của Voltaire¹⁸.

Bismarck Otto (1815-1898): công tước, một nhà hoạt động nhà nước và nhà ngoại giao của Đức (ND).↩

Voltaire Fransois Merie, họ thật là Arouet (1694 -1778), nhà văn và là một nhà triết học nổi tiếng của Pháp (ND).↩

- Ngài Liutse, theo tôi, câu nói của Voltaire mà ngài đã nói vừa rồi trong trường hợp này thích hợp với tôi hơn là ngài. Bởi lẽ ở đây, tôi đang bảo vệ những quyền lợi của Tổ quốc tôi, nhân dân tôi và thực hiện nhiệm vụ quốc tế cao cả, giúp đỡ những người lần đầu tiên trong lịch sử nước Đức đang xây dựng một nhà nước thực sự dân chủ. Ông đang hành động chống lại nhân dân ông, Tổ quốc ông, và vì thế mà câu nói “Một khi con người không biết sẽ đi về đâu thì đối với họ không có ngọn gió nào xuôi chiều cả” của Seneca¹⁹ đúng với ông hơn.

Liutse cau mày, hắn nhận thấy anh chàng người Nga đang ngồi trước mặt hắn không phải tay vừa và không đơn giản như hắn tưởng.

“Hiệp đầu đấu lý có lẽ thế là mình đã thắng - Phomin hài lòng về kết quả của cuộc hỏi cung - Nhưng liệu nó có đưa lại lợi ích gì không?” - Nghĩ thế, anh nói tiếp:

- Nếu tôi không nhầm thì khi nói “Bóng tối của địa ngục bao giờ cũng thích hợp với tôi hơn bất cứ ánh sáng nào của đèn rửa tội”, ông đã - trích dẫn câu của Dante²⁰. Bây giờ ông vẫn giữ ý kiến đó chứ?

- Thế ngài cho ánh sáng của đèn rửa tội là hơn à? Nhưng nếu như tôi không thích nó?

- Tôi khuyên ông nên nhớ những lời này của Delacroix²¹ “Nhà chật thì thậm chí cả đến giấc ngủ cũng không yên”.

Seneca Lucius Annacus sinh vào khoảng năm 63 trước công nguyên và mất năm 56 sau công nguyên: Nhà triết học Hy Lạp, nhà hoạt động chính trị và là nhà văn (ND).↩

Dante Liutsegher (1265 -1361) - Nhà thơ nổi tiếng người Ý (ND).↩

Delacroix Eten (1798 -1863) - Nhà hội họa thiên tài Pháp.↩

- Thế thì cần phải làm gì để…

- Tôi nghĩ đã đến lúc có thể kết thúc cuộc thi văn chương ở đây và bắt đầu vào vấn đề chính. Ông được phái đến đây với nhiệm vụ gì? Từ đâu đến? Đã liên lạc với những ai ở đây và đã làm được gì?

“Mình có thể cứ tiếp tục chối quanh - Liutse nghĩ - Chỉ nói những gì chúng nó biết hoặc sẽ biết..

- Tôi từ Hannover đến với nhiệm vụ thu thập những tài liệu có liên quan đến phòng thiết kế kỹ thuật Enburg, và nếu có thể, tìm cách đánh cắp công trình và kết quả nghiên cứu của nó. Để khỏi bị theo dõi, lúc đầu, tôi đã xin vào làm thầu khoán tu sửa lại trạm xăng cho chủ hãng ô tô Kars Kramer ở Senelech. Tôi đã chữa xong cho ông ta một số trạm xe và trạm cấp xăng. Công việc chính của tôi tất nhiên là tìm cách đột nhập phòng thiết kế. Thời gian đầu, mọi việc đều tiến hành thuận lợi. Bà chủ nhà trọ của tôi, chắc các ngài biết, là một bà già làm tạp vụ ở phòng thiết kế. Qua bà ta, tôi biết được sơ bộ cách sắp xếp các phòng làm việc và hệ thống bảo vệ của phòng. Tôi đã chuẩn bị cho mình một con đường để lọt vào phòng qua đường ngầm thông nước, định thứ hai này sẽ thử lần đầu, nhưng có lẽ vì trong khi chuẩn bị, tôi đã để sơ hở gì đó nên bị lộ và vì thế phải ngồi đây. Chắc là mụ đàn bà kia đã nói với các ngài về tôi? Đúng không? - Liutse tìm cách đò đoán xem nguyên nhân nào đã dẫn hắn đến thất bại.

Phomin thầm mỉm cười, nhận thấy câu hỏi quá ngớ ngẩn của đối phương.

- Mọi thứ cần thiết và các nhiệm vụ đều do Stak giao cho anh?

- Vâng. Và cả tiền nữa.

- Ông đã liên lạc với ai ở Enburg?

- Tôi hoạt động độc lập. Ngài có thể điều tra nếu như…

- Cái chết của kỹ sư Pharler là do bàn tay của ông?

- Tôi không hiểu ngài đang nói gì! Điều mà ngài vừa nói không liên can gì đến tôi - “Cần phải thú nhận chăng? - Liutse phân vân chưa biết nên làm thế nào. Mình sẽ nhận, dù sao thì Berta cũng sẽ nhận ra mình, một khi chúng mời cô ta đến” - Tôi nghĩ Pharler không liên quan đến việc này - Hắn nói - Tôi chỉ tình cờ làm quen với anh ta trên bãi tắm, sau đó có đến nhà chơi một lần, đang định đến một lần nữa thì bị bắt, chắc Pharler đã nói với các ngài về tôi…

3

Hai ngày sau, Khazer mới tìm cách gặp được Zev, người đàn ông trong quán bia.

Hôm ấy, nhìn thấy Zev đang lững thững đi trên hè phố, hắn phóng lên trước một quãng, cho xe dừng lại, mở nắp đầu máy và cúi xuống giả vờ hí hoáy sửa chữa. Đợi Zev đến gần, hắn gọi to:

- Này ông bạn. Ông làm ơn quay máy giúp tôi. Hình như hỏng bộ phát lửa thì phải.

- Anh nói hỏng bộ phát lửa? - Zev đến gần và hỏi với vẻ con nhà nghề - Ồ, xe thể thao, máy tốt lắm. Chỉ cần biết cách sử dụng và chăm sóc nó. Nào, anh cầm vô lăng quay đi. Tôi già hơn anh mà.

Khazer nghe lời.

- Có trời mà biết được, sao tay lái lại hỏng thế này? Nhưng không sao, đâu sẽ vào đấy.

Khi xe đã được “chữa” xong, Khazer vỗ vai ông già bảo:

- Tôi xin được mời ông một cốc rượu. Gần đây có nơi nào có rượu ngon không?

- Không cần phải đi đâu xa. Rượu ngon? Ngay chỗ kia kìa - Zev vừa nói vừa đưa tay chỉ về quán rượu gần đấy.

Chủ tiệm cười to khi nghe Zev kể chuyện vì sao ông được thết rượu. Khazer đã mua hai cốc rượu và hai cốc bia lớn.

- Rõ ràng là con nhà phong lưu - Zev nói.

- Có gì đâu, tôi là chủ hãng buôn mà.

- Ô hô! Anh từ Tây Đức sang đấy à?

- Vâng. Từ Tây Đức.

- Tình hình bên ấy thế nào?

- Cũng thường thôi. Như người ta vẫn thường nói, ở đâu không có chúng ta thì ở đấy tốt đẹp. Nhưng suy cho cùng thì ở đâu cũng có thể sống được nếu có tiền và đôi bàn tay vàng như ông. Tôi thấy ông là công nhân lành nghề, thế mà hình như ông không có một chỗ làm tử tế, phải không?

- Sao lại không? Tôi có chỗ làm thường xuyên, khá tốt và lương hàng tháng cũng không đến nỗi nào. Hai vợ chồng tôi tiêu xài thoải mái, thế mà vẫn để dành được ít nhiều.

- Ở đâu mà làm ăn có vẻ khá giả thế? - Khazer nói rồi gọi thêm hai cốc rượu nữa.

- Ở Podestrasse.

- Ở đâu? Ở đâu?

- À, tôi quên, anh không phải là dân địa phương nên không biết, ở G.P.V, Cục phản gián Nga đấy mà…

- Ôi! Nếu biết thế thì tôi chẳng dám nhờ ông. Thế ông làm gì ở đó? Cán bộ chứ?

Ông già bật cười, chủ tiệm thấy thế cũng cười theo. Lát sau, Zev nói:

- Không. Cán bộ cán biếc gì đâu. Tôi chỉ là thợ sửa chữa ô tô ở đấy.

- Ở địa vị ông, tôi chẳng bao giờ làm việc ở đấy. Có dùng vũ lực bắt tôi làm, tôi cũng không làm. Chui vào đấy có khác gì chui vào Gestapo, sợ chết đi được.

- Ồ, anh bạn thân mến, anh nhầm rồi! Người Nga họ rất lịch sự, vui tính, nhưng có một cái khổ là không bao giờ uống rượu - Zev nói rồi cười xòa, lấy làm hài lòng về câu nói đùa của mình - Mà anh biết không, họ không bao giờ tự cao, tự đại, bao giờ đến xưởng cũng bắt tay, chào hỏi thân mật chứ không phải như cái bọn Gestapo mà anh vừa nói - Zev chìa ngón tay phải ra, ra hiệu - Cái bọn ấy có một thời không coi ai ra gì. Tôi là người Đức thật đấy nhưng tôi thì tôi bóp chết bọn nó. Nhiều đứa hiện nay vẫn còn sống và thỉnh thoảng chờ người ta hở ra là cắn trộm.

- Thỉnh thoảng người ta còn bắt được đấy - Chủ tiệm đứng bên, nói xen vào.

- Không lẽ cho đến bây giờ mà người ta vẫn còn bắt được? - Khazer hỏi với vẻ ngạc nhiên.

- Chứ sao? - Zev đáp lại với vẻ tức giận - Chẳng có gì phải giấu. Hôm kia, ở chỗ tôi, người ta vừa tóm được một thằng. Có bắn nhau cơ đấy.

- Thế có ai việc gì không? - Thấy Zev đã ngà say, Khazer mạnh dạn hỏi.

- Nghe đâu cái thằng chó chết ấy bắn chết một người, hôm nay vừa chôn xong.

Khazer đứng dậy.

- Thôi, cảm ơn ông. Tôi đi đây, chứ ngồi với ông, ông nói chuyện phát khiếp lên được. Có thể chúng ta sẽ còn gặp nhau nhiều. Hầu như hôm nào tôi cũng qua đây mà.

Khazer cho xe phóng nhanh, tựa hồ như vậy, hắn có thể xua đuổi được những ý nghĩ không vui đang ám ảnh hắn. Thế là Liutse đã bị bắt và hắn không thể giải thoát. Một mình hắn sẽ làm được gì? Tốt hơn hết là phải cao chạy xa bay khỏi nơi này ngay, kẻo không lại phải chịu cái số phận hẩm hiu như Liutse.

Dừng xe trước một khách sạn nhỏ, Khazer đi vào ăn tối ở đấy và hắn cảm thấy dễ chịu hơn. Ăn xong, hắn đánh xe về nhà và quyết định sẽ cố đợi thêm một vài ngày nữa. Liutse là một người biết chơi bài cao tay và khá mạo hiểm…

Trong Cục phản gián Nga làm gì chẳng có những người Đức và không phải thằng nào cũng “đỏ” như cái lão Zev kia - Khazer nghĩ - Cần điều tra thêm. Mà cái đó có thể thông qua lão Zev. Phải tìm cớ thích hợp gặp lại lão, và lần này, phải cho lão ta uống thật say mới được”.

4

Vừa bước vào phòng làm việc, Enok đã thấy báo có Blombe gọi điện. Ông ta yêu cầu cho gặp ngay. Có tin mới.

- Hãy đợi tôi ở bưu điện. Trước cổng chính. Tôi sẽ tìm ông ở đấy - Enok nói to qua ống nghe, sau đó gọi điện cho Skitalech.

Mấy phút sau, Enok và Skitalech đã có mặt ở chỗ hẹn.

- Thưa các ngài, hắn ở đây - Blombe nói - Chiều qua, lúc tôi đi làm về, Phereman đến tìm tôi và lôi tôi vào tiệm bia trên đường Svasenvanstrasse. Thú thật, lúc đầu tôi hoảng. Hắn đến bất ngờ quá, cứ như đoán được ý tôi vậy. Như thường lệ, lúc đến, chúng tôi trao đổi một số tin tức cần thiết? Sau đó, lần này hắn yêu cầu tôi lấy cắp bản danh sách những người Đức đang làm việc ở phòng thiết kế mà các ngài hay nhắc đến. Hắn còn nói nếu có thể thì đánh cắp một số tài liệu về công việc mà phòng đó đang tiến hành.

- Ông trả lời thế nào?

- Tôi nói là với nhiệm vụ khó khăn như thế thì chưa chắc tôi đã làm nổi. Cứ để cho tôi suy nghĩ một thời gian đã. Lúc đó hắn nói là nếu tôi làm được việc đó thì sẽ được thưởng một món tiền rất lớn. Trước kia chưa bao giờ hắn hứa với tôi như thế. Hắn hẹn với tôi sau năm ngày sẽ trở lại, nhưng hắn sẽ không gọi điện, mà gặp tôi trên phố. Đây, các ngài xem - Blombe vừa nói vừa rút một tập giấy bạc mới tinh ra - Hắn đã đưa trước cho tôi 500 mark.

- Tìm được Phereman bây giờ không phải là chuyện đơn giản - Skitalech thở dài - Hắn sẽ không gọi điện, mà tự tìm gặp Blombe. Cũng may mà hắn còn nói sẽ gặp lại ông ta sau năm ngày, không thì chẳng biết đâu mà lần.

- Đồng chí Skitalech, thời hạn đó chỉ là ước định thôi - Enok nói - Nhưng dù sao thì vấn đề bây giờ cũng phức tạp hơn. Tìm Phereman trong thành phố đông người như thế này cũng chẳng khác gì bắt một con cá giữa đại dương mênh mông. Cũng may là chúng ta có thời gian để chuẩn bị. Chúng ta sẽ tìm cách. Blombe, ngày mai chúng ta lại sẽ gặp nhau ở đây. Chúng tôi sẽ nói cho ông cách giải quyết.

- Tôi xin tuân lệnh các ngài!

Câu chuyện đã được bàn bạc xung quanh một chiếc bàn trong bưu điện lúc này đang vắng người. Lúc nói chuyện, cả ba cầm bút hí hoáy trên giấy, giả vờ viết điện báo. Xong, Enok và Skitalech đi ra cửa, Blombe theo sau.

- Ông tin chắc là Phereman đã không nhìn thấy chúng ta? - Enok hỏi.

- Vâng. Tôi tin là hắn không theo dõi tôi. Chúng tôi quen nhau từ lâu và hắn không có lý do để nghi ngờ lòng trung thành của tôi.

Enok và Skitalech chia tay Blombe ở cửa bưu điện. Ngồi trong xe, họ nhìn thấy ông ta đang khom lưng rảo bước về phía tòa nhà thị chính.

- Chúng ta sẽ bắt đầu từ cái gì bây giờ? - Skitalech hỏi Enok khi hai người trở về sở.

- Đồng chí Skitalech, tôi có ý định là cứ để Blombe gặp Phereman và nói với hắn là đã tìm cách đánh cắp số tài liệu hắn đang cần. Nhưng phải chờ một vài ngày sau mới lấy được. Để Phereman không nghi ngờ, chúng ta sẽ giao cho Blombe số “tài liệu” đó để trao cho hắn. Tài liệu gì chúng ta sẽ bàn sau. Lợi dụng lần gặp gỡ này, tôi sẽ cho các nhân viên của tôi theo dõi Phereman, tìm cách biết chỗ ở và các đầu mối liên lạc của hắn để khi có thời cơ là tóm ngay.

- Cần phái bắt quả tang - Skitalech nói.

- Cái đó chúng ta cũng sẽ bàn kỹ. Tôi vừa nghĩ ra một kế. Tại sao chúng ta lại không nhử Phereman đến nhà Blombe để bắt hắn ở đấy?

- Vâng, nhưng gần đây hắn ta không muốn đến nhà Blombe, thậm chí ngày cả ngày gặp, hắn cũng không giao hẹn dứt khoát.

- Chúng ta tìm cách bắt hắn đến. Bảo Blombe không được ra khỏi nhà. Đợi mãi không thấy Blombe, Phereman tất phải gọi điện đến chỗ ông ta làm việc. Ở đấy, chúng ta sẽ trả lời là Blombe bị ốm. Trong lúc đó, thời gian vẫn cứ trôi đi, và thế là Phereman phải tự dẫn thân vao lưới. Đúng thế không nào?

- Hay đấy - Skitalech cười to thoải mái, quên mất ý định ban đầu phải luôn tỏ ra đạo mạo, nghiêm khắc, hai tay xoa vào nhau - Rất hay!

- Hôm nay thế nào cũng phai trao đổi vấn đề nay với đại úy Phomin. Hôm trước, anh ấy yêu cầu tôi phải báo cáo cho anh ấy tất cả những gì có liên quan đến phòng thiết kế, mà Phereman thì quan tâm đến nó. Hơn nữa, cũng cần bàn về việc, chuẩn bị “tài liệu” để Blombe trao cho Phereman. Chúng ta sẽ giúp ông ta xứng đáng với số tiền thưởng - Enok cười.

- Đồng chí Enok, đồng chí có cho cái thằng mà chúng ta vừa tóm được cùng nhóm với Phereman không?

- Có thể. Đồng chí Ktorov cũng nghĩ thế. Cái đó dễ kiểm tra thôi.

- Dễ? - Skitalech nhìn Enok vẻ ngạc nhiên.

- Có gì đâu. Chỉ cần biết được Phereman là…

- Có gì đâu à? Đồng chí hay đùa thật đấy, đồng chí Enok ạ.

5

Chiều hôm ấy, Phomin lại gọi Liutse lên phòng hỏi cung. Lần này, anh quyết định đi thẳng vào vấn đề vì đã có đủ bằng chứng.

- Liutse, ông thừa biết kỹ sư Pharler đã chết. Hình như giữa anh ta và ông có một mâu thuẫn gì đó phải không?

- Pharler chết? - Liutse giả vờ ngạc nhiên - Sao lại thế? Tội nghiệp! Anh ta thật tử tế. Khổ thân cho cô người yêu của anh ta. Tôi biết cô ấy. Một cô gái đẹp và thông minh. Anh ta bị chết vì chuyện gì thể?

- Pharler chết bởi đôi găng tay điện của ông.

- Cái đó cần có bằng chứng. Thú thật tôi đã mua chuộc được anh ta, tôi đang cần anh ta sống để làm việc cho tôi, và tôi đang trên đường đi đến thắng lợi. Quả điều ông vừa nói với tôi hoàn toàn bất ngờ.

- Anh cố chờ rồi sẽ có đủ bằng chứng về tội lỗi của anh và tay chân của anh…

Phomin cố tình nói hai chữ “tay chân” để thăm dò thái độ của Liutse, nhưng mặt hắn không hề thay đổi. Lúc ấy trong xe hắn có hai người và người thứ hai đó đã bẳn vào xe công an đuổi theo. Bây giờ hắn ở đâu? Không thể hỏi thẳng Liutse như thế được.

- Tôi có thể hút thuốc? - Liutse hỏi rồi đưa tay với bao thuốc trên bàn.

- Vâng, cầm lấy.

- Khi bị bắt, trong ví của tôi còn một số tiền khá lớn về phần ăn uống, tôi không dám phàn nàn, với tôi thế là tạm đủ. Nhưng không có thuốc lá, thưa đại úy, tôi không tài nào chịu nổi. Ngài có thể ra lệnh cho người ta lấy số tiền đó mà mua cho tôi ít bao được không?

- Thuốc lá nằm trong tiêu chuẩn hằng ngày của tù nhân, nếu ông thấy không đủ thì tôi sẽ cho người tăng thêm số thuốc phát hằng ngày lên gấp đôi. Còn số tiền của ông, không ai đụng đến, nó đã được ghi vào biên bản và sẽ nguyên vẹn.

Lần hỏi cung buổi chiều đã không đem lại điều gì mới. Liutse khăng khăng từ chối đã ám hại kỹ sư Pharler. Hắn chỉ thú nhận là có quen với anh ta, điều mà hắn đã thú nhận trong lần hỏi cung buổi sáng. Phomin cũng không hy vọng hắn “cởi mở” hơn.

Đại tá Ktorov cầm biên bản hỏi cung Phomin vừa đưa, lật lật rồi nhìn anh với vẻ thông cảm:

- Anh mệt lắm phải không? Tôi biết. Thời gian gần đây trông anh không được khỏe, cần phải nghỉ ngơi. Xong vụ này thế nào cũng cho anh về thăm con trai, nghỉ ngơi lấy lại sức khỏe. Nhất định thế.

Ktorov đọc bản hỏi cung, đánh dấu những chỗ ông cho là đáng chú ý.

- Lát nữa Enok và Skitalech sẽ đến đây. Họ vừa gọi điện cho anh, nhưng anh không có nhà. Xem họ có tin tức gì mới không - Ktorov nói - Còn bây giờ, trong lúc chờ họ đến, tôi sẽ nói cho anh biết nhận định của tôi về Liutse. Có thể nói rằng hắn là một tay tình báo lành nghề. Anh biết đấy, trong lúc hỏi cung, hắn tỏ ra rất bình tĩnh và không che giấu nghề tình báo của mình. Tôi có cảm tưởng hắn là người có học thức, được giáo dục và cái chính là dày dạn kinh nghiệm… Hắn đã lấy những kinh nghiệm ấy ở đâu ra? Nhiệm vụ của anh là phải lột được cái mặt nạ hắn đang đeo. Trong việc này rất cần kiên nhẫn, đừng nôn nóng, điều này tôi đã nói với anh nhiều lần, nhưng tôi vẫn cứ nhắc lại.

- Thú thật, tôi không biết bắt đầu từ cái gì và tấn công hắn từ mặt nào nữa.

- Theo tôi thì anh bắt đầu từ việc hắn ám sát kỹ sư Pharler là đúng. Đấy, anh phải làm sao bắt hắn thú nhận đã ám sát Pharler. Việc này bằng chứng tương đối đầy đủ. Làm được cái đó, một mặt, chúng ta vạch trần được tội ác của hắn, mặt khác bắt hắn phải biết điều hơn. Bằng mọi cách, phải moi được những đầu mối liên lạc của hắn. Chúng ta rất cần cái đó. Còn về Lotta thì tạm thời anh chưa được nói gì, trừ khi hắn tự nói ra. Hiện giờ anh chỉ nên xoay quanh mấy người: bà chủ nhà trọ của hắn, cô người yêu của kỹ sư Pharler và Cramer. Phải gửi ngay ảnh và dấu tay của hắn đi Berlin, ở đấy, trong quân y viện của ta có một nhân viên thanh tra cũ của cục cảnh sát đang điều trị, có thể hắn sẽ nhận ra Liutse.

- Grigori Vasilevich, tôi nghĩ những sự kiện xảy ra trong mấy tháng gần đây rõ ràng là những mắt xích của một dây xích. Tất nhiên, ở đây quyền lợi của các ông bạn đồng minh cũ của ta phù hợp với quyền lợi của cục tình báo Helen. Cái đó có liên quan đến vấn đề mà chúng ta đã đề cập đến trong cuộc họp lần trước.

- Những người bạn đồng minh của chúng ta bề ngoài làm ra vẻ như họ không biết gì về nhiều tên trong quân đội Hitler đang trở lại hoạt động bí mật, họ muốn dùng những con bồ câu trắng để che giấu những con quạ đen. Trong số những tên được tung vào hoạt động phá hoại trên địa phận chiếm đóng của ta, có rất nhiều điệp viên của Helen. Bởi thế anh có xác định xem Liutse có phải là điệp viên của Helen hay không.

Đồng chí trực ban mở hé cửa, nói vào:

- Skitalech và đồng chí Enok đến.

Enok và nhất là Skitalech có vẻ như đang lo lắng về một điều gì đó.

- Mọi việc đã xảy ra không như dự định của chúng ta - Skitalech nói ngay - Blombe chưa kịp “ốm” thì… Chả là chúng tôi định cho ông ta chờ thêm ít ngày nữa mà. Và có lẽ bằng cách ấy, đã phạm sai lầm…

- Hôm qua lúc tan tầm - Enok tiếp lời - Khi Blombe vừa ra khỏi cổng cơ quan thì Phereman đến. Hắn đã không giữ đúng lời hứa. Rất may là tôi đã bố trí mấy đồng chí công an ở đấy và… Đây đồng chí xem - Enok vừa nói vừa rút trong cặp ra một tập ảnh để lên bàn - Đây là ảnh Phereman đang cùng đi với Blombe trên phố. Đây là ảnh hai người đang ngồi trong quán bia. Còn đây là ảnh chụp lúc Phereman đưa tay lấy tập giấy gì đó do Blombe đưa cho. Và đây là chân dung của hắn.

- Vẫn may đấy, các đồng chí ạ. Nét mặt cũng dễ nhớ - Ktorov nói - Đồng chí trình bày tiếp đi.

- Sau khi hắn gặp Blombe, các nhân viên nữ của tôi còn chụp được tấm ảnh Phereman gặp một nhân viên nữ ở khách sạn câu lạc bộ sĩ quan tên là Fucx gì đó - Enok rút ra một tấm ảnh nữa để lên bàn

- Còn sau đó?

- Sau đó, thưa đồng chí Ktorov, toàn những chuyện bực mình. Các nhân viên của tôi đã chụp được bao nhiêu ảnh như thế này mà phút chót lại để hắn ta trốn mất. Cái đó đã xảy ra sau khi hắn gặp cô nhân viên kia. Hôm trước, trong cuộc họp bàn kế hoạch bắt Phereman, chúng ta đã quyết định sẽ bám riết hắn để có thể lần ra những đầu mối liên lạc của hắn. Thế mà các nhân viên của tôi đã theo hắn đến nhà ga trung tâm rồi để xổng hắn giữa biển người ở đấy

- Đồng chí cho rằng hắn đã trốn vì phát hiện ra sự theo dõi của ta?

- Không - Skitalech trả lời - Tôi nghĩ là không. Đây chỉ là một sơ suất do ta… thận trọng quá. Chúng ta đã để hắn cách quá xa, mà ga thì đông người.

- Chúng ta sẽ tìm cách xoay chuyển tình thế - Enok nói - Phereman đã hứa sẽ đến gặp Blombe hôm nay. Theo kế hoạch đã định, Blombe hứa sẽ giao số “tài liệu” mà Phereman đang mơ ước. Lúc đó, tôi sẽ cho một số nhân viên của tôi phục kích và tóm hắn, tất nhiên là nếu hắn xuất hiện, vì Phereman là một điệp viên sành đời. Chúng ta không thể lường trước được những bước đi của hắn. Biết đâu hắn không đến thì sao?

- Đồng chí đừng lo, nhất định phải đến - Phomin nói - Để lấy tài liệu cơ mà.

- Đồng chí Enok, đồng chí có dám chắc là các nhân viên của đồng chí sẽ bắt gọn Phereman không? Anh Phomin, anh cứ để đồng chí Enok trả lời - Thấy Phomin định trả lời thay cho Enok, đại tá giơ tay ngăn lại - Tôi biết ý kiến của anh. Tất nhiên là anh sẽ trả lời “Được”, nhưng tôi muốn biết ý kiến của đồng chí Enok và trung úy Skitalech.

- Theo tôi thì chúng tôi có thể làm được, - Enok đáp - Nhưng nếu có một đồng chí nào đó trong số các đồng chí thì tốt hơn. Chúng tôi cần có một người chỉ huy tháo vát, còn các việc khác chúng tôi sẽ đảm nhiệm được.

- Thế là tốt. Evgeni Nicolaievich, đồng chí thấy không, tôi cũng tin đồng chí Enok đấy chứ. Tốt. Người giúp các đồng chí trong việc này sẽ vẫn là trung úy Skitalech.

- Cảm ơn! Trung úy Skitalech nắm chắc tình hình và hơn nữa, chúng tôi đã kịp làm với nhau.

CHƯƠNG XV

1

- Mọi người đến đủ rồi chứ? - Enok hỏi và đưa mắt nhìn những người được mời đến họp - Thế đồng chí Svashenber đâu?

- Đồng chí ấy phải đến chỗ vừa xảy ra sự kiện - Busgon đứng dậy báo cáo.

- Hôm nay, tôi mời các đồng chí đến đây để báo cáo về những nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước đặt ra cho chúng ta. Hiện nay, ngoài việc phải bảo vệ trật tự trị an của thành phố Enburg, chúng ta còn có một trách nhiệm nặng nề là bảo vệ an ninh quốc gia. Như các đồng chí đã biết, các nước phương Tây đang tìm cách phá hoại hiệp ước Postdam, và ở Tây Đức, chúng đã lập nên cái gọi là Bidonia. Các tổ chức gián điệp mọc lên như nấm, nào là “Liên đoàn, những luật gia tự do”, nào là “Tổ chức đấu tranh vì nhân quyền”… Nhưng dù những tổ chức đó có đặt những cái tên kêu đến đâu đi nữa thì mục đích chính của chúng cũng chỉ là hoạt động gián điệp, nhằm chống lại chúng ta, chống các cải cách dân chủ và chính quyền quân sự Liên Xô.

Hôm qua, trong cuộc nói chuyện với các đồng chí ở cơ quan phản gián Xô viết, các đồng chí ấy nói rằng sẽ không ở mãi đây được, vì thế mà chúng ta cần phải học hỏi ngay các kinh nghiệm và phương pháp hoạt động độc lập để tiếp tục bảo vệ các thành quả cách mạng. Hiện nay, chính quyền quân quản Xô viết và các đồng chí thuộc các cơ quan an ninh quốc gia đang hết lòng giúp đỡ chúng ta. Trong chúng ta, nhiều đồng chí, đặc biệt là đồng chí Buchegols và đơn vị của đồng chí ấy có quan hệ với các cơ quan này, đều biết điều đó.

Bây giờ tôi xin phép được báo cáo với các đồng chí một vấn đề quan trọng có liên quan đến tình hình an ninh thành phố chúng ta. Đó là về tên điệp viên Phereman. Phereman trước kia là sĩ quan Gestapo, tội phạm chiến tranh, đã từng giết hại nhiều người, hiện nay làm việc cho cục tình báo Anh. Hắn đã tổ chức một mạng lưới gián điệp ở Enburg. Nhiệm vụ của chúng ta là phải điều tra để tóm gọn hắn. Vừa rồi, chúng ta đã tổ chức theo dõi Phereman, nhưng trong khi tiến hành, chúng ta đã có những sai sót, vì vậy mà hắn đã trốn thoát. Cho đến nay chúng ta vẫn chưa biết được hắn đang ở đâu. Đồng chí Buchegols, mời đồng chí nói thêm về vấn đề này.

2

Sau khi hỏi cung nhân chứng có liên quan và với những bằng chứng xác thực, Liutse buộc phải thú nhận việc hắn giết Pharler. Thực ra không thể phủ nhận việc đó được, một khi người ta đã tìm thấy trong xe hắn cuộn phim với những tính toán của Pharler được giấu kín dưới ghế ngồi, và những xét nghiệm của bác sĩ đã đi đến kết luận là Pharler đã chết do tác dụng của dòng điện cao thế phát ra từ đôi găng tay tìm thấy khi hắn bị bắt. Sau những bằng chứng đó, Liutse chỉ biết ngồi im.

Một tin đáng chú ý vừa từ Berlin gửi về đã cho phép tiếp tục công việc. Kilmer, một nhân viên cũ của một cơ quan đặc biệt Đức, nói rằng người trong ảnh là đại úy Zandle. Ông không thể khẳng định chắc chắn bởi lẽ đã bảy năm trôi qua kể từ ngày ông nhìn thấy Zandle lần cuối cùng, và hơn nữa, lúc đó hắn mặc quân phục.

Hồi đó hẳn là nhân viên của “Những đội quân nước ngoài ở phương Đông”, chuyên trách về các vấn đề Hồng quân Liên Xô và được coi là một trong những sĩ quan có năng lực, nhiều triển vọng nhất của Helen dưới thời Hitler.

- Tôi vừa nói chuyện với cục trưởng cục điều tra của ta ở Berlin - Ktorov nói với Phomin - Hiện giờ Kilmer đã hoàn toàn bình phục, Berlin đang quan tâm đến Liutse và cho rằng cần phải nhanh chóng đưa hắn lên để Kilmer nhận mặt.

- Cho đến giờ, Liutse vẫn cương quyết phủ nhận việc hắn có liên quan với “Những đội quân nước ngoài ở phương Đông”, và khẳng định rằng hắn không hề qua một trường huấn luyện đặc biệt nào cả. Hắn nói hắn chỉ học qua trường huấn luyện quân sự, còn nghề gián điệp, hắn mới học ở Stak sau chiến tranh.

- Anh chưa nói hai cái tên Kilmer và Zaridle cho hắn chứ?

- Tất nhiên là chưa. Tôi quyết định cần phải trao đổi với anh đã.

- Tốt lắm. Đó sẽ là điều bất ngờ đối vói Liutse.

- Lúc nào thì cần phải áp giải Liutse lên Berlin?

- Evgeni Nikolaievich, anh sẽ không đi áp giải hắn mà giao nhiệm vụ này cho Skitalech. Anh ta là một sĩ quan mới, cần nhiều thực tế. Ở Berlin, các đồng chí của ta đều là những cán bộ từng trải, giàu kinh nghiệm, anh ấy sẽ học được nhiều điều bổ ích. Tài liệu và các việc khác, anh sẽ chịu trách nhiệm chuẩn bị. Các anh phải cố gắng làm xong trong vòng một ngày. Kasetkin hoặc chuẩn úy Petrov sẽ cùng đi với Skitalech. Anh hãy cho chuẩn bị một chiếc Mercedes thật tốt. Anh sẽ ở lại gặp Enok. Anh nên nhớ rằng Liutse hiện giờ đã nằm trong tay ta, còn Phereman thì…

Phần nào có hơi buồn, Phomin cho gọi Skitalech đến.

- Chúng tôi sẽ cố gắng hoàn thành nhiệm vụ. Thú thật, tôi chưa đến Berlin lần nào - Skitalech sung sướng nói.

- Đồng chí cần phải chuẩn bị thật chu đáo mọi việc và hết sức thận trọng. Nên nhớ rằng Liutse là một điệp viên giàu kinh nghiệm. Trước lúc lên đường, phải cho hắn tắm rửa, ăn mặc, cạo râu tử tế. Còn anh, cần phải nghiên cứu kỹ hồ sơ về hắn.

Skitalech đỏ mặt. vẻ xấu hổ, nhưng giơ tay lên mũ chào, vội vàng bắt tay thực hiện những điều được dặn và chuẩn bị cho chuyến công tác sắp tới.

3

Đã mười ngày trôi qua kể từ ngày Liutse bị bắt, thế mà Khazer chưa hề biết gì về hắn. Ông già Zev vẫn không thấy xuất hiện, mặc dù hắn thường xuyên đến quán bia này. Khazer đã mất hết hy vọng.

“Thế là mình lại chờ mất công vô ích. Tan tầm đã lâu mà vẫn không thấy lão ta đâu” - Khazer nghĩ thầm rồi vứt tiền bia lên bàn và bước ra. Vừa đến cửa, hắn chạm trán ngay với Zev.

- Đi qua nhìn thấy xe của anh, tôi nghĩ thế nào anh cũng ở đây. Sao, lại đến nhờ chữa xe à?

- Không, ông bạn ạ. Xe chẳng hỏng hóc gì. Chẳng qua buồn nên tôi đến đây làm cốc bia với hy vọng gặp ông nói chuyện cho vui. Vừa rồi làm ăn thua lỗ chẳng biết làm gì cho hết ngày. Đàn bà, tôi không thích lắm. Còn ông, lâu nay đi đâu mà biệt vô âm tín thế? Chờ mãi không thấy ông, tôi đã định về.

- Mấy hôm vừa rồi, tôi bận, anh bạn ạ - Zev nói rồi nặng nề thả mình xuống ghế - Đã đến tuổi về vườn. Ngoài sáu mươi rồi còn gì…

- Thật không bao giờ tôi dám nghĩ ông đã ngoài sáu mươi, trông ông còn trẻ quá - Khazer nói nịnh, hắn gọi chủ quán đến, gọi hai cốc rượu và hai cốc bia lớn.

- Ông Hans, ông cho chúng tôi ít xúc xích đi, đói chết đi được. Từ sáng đến giờ làm suốt, chưa được tí gì vào bụng, mới chuẩn bị xong một chiếc xe.

- Xe tải à? - Khazer hỏi.

- Xe con. Chiếc Mercedes tám chỗ ngồi sẽ đi Berlin sáng mai.

- Chở ai mà phải cần một chiếc “tăng” như thế?

- Anh nói đúng. Chiếc Mercedes chẳng khác gì một chiếc tăng. Cứ mỗi lần chở tội phạm đi Berlin là y như rằng phải dùng đến nó. Tôi mà làm thủ trưởng thì tôi cứ nhét lên xe chở lợn tuốt.

- Người ta chở ai đi Berlin thế? - Thấy Zev ngà ngà say, Khazer hỏi bạo dạn.

- Cái đó tôi không biết. Mà cũng không muốn biết làm gì. Tội gì phải nhúng tay vào những việc mình không cần biết?

“Thực ra con lừa già làm sao có thể biết được - Khazer nghĩ thầm - Dù sao mình cũng phải cảm ơn lão vì đã cho mình biết cái điều hệ trọng này. Biết đâu đấy lại là cơ hội duy nhất để mình giải thoát cho Liutse. Cần phải suy tính, cân nhắc mọi việc”.

Khazer nhìn đồng hồ, gọi thêm hai cốc rượu nữa, uống cạn một cốc rồi đứng dậy, nói:

- Ở đây với ông thích lắm, nhưng tôi có tí việc. Chào ông nhé - Hắn gọi chủ quán lại trả tiền và đi ra.

Từ quán rượu, Khazer cho xe chạy thẳng đến Cục phản gián Xô viết với ý định sẽ chọn một nơi thuận tiện cho việc quan sát sáng mai. Chỉ cần hắn theo sát chiếc Mercedes, còn sau đó thế nào sẽ liệu. Nếu số người đi theo áp giải ít thì tốt. Con mồi lớn, đáng để mạo hiểm. Hắn là một tay súng cừ khôi, đã từng bắn rơi bao nhiêu hải âu lúc chúng bay. Điều quan trọng là phải tìm cách để biết họ chở ai, và đi đâu. Chắc bọn Nga xuất phát vào buổi sáng, mà như thế là hắn phải đến chờ sẵn từ sớm.

Cho xe vào trong, lấy xăng, kiểm tra lại xong, Khazer vào giường lăn ra ngủ. Ngày mai sẽ là ngày phải làm việc căng thẳng, mắt phải tinh, tay phải cứng.

4

“Chó má thật. Không biết chuyện gì đã xảy ra với lão Blombe kia - Phereman rủa thầm rồi đóng sập cánh cửa phòng điện thoại tự động lại. Thật ra hắn bực mình cũng đúng thôi, bởi vì Blombe, người hắn đặt bao nhiêu hy vọng đột nhiên lăn ra “ốm”, không đến nơi làm việc và lúc nào đến cũng không biết nữa. “Hay là mình cứ liều đến nhà lão ta xem sao. Không. Thôi cứ đợi vài ngày xem đã. Không đi đâu mà vội” - Nghĩ thế, Phereman nhảy tàu điện về Plannelber, ở đó hắn còn có một số việc phải làm.

5

- Đồng chí Enok, tôi đã liên lạc với trung sĩ Redel - Cô thư ký Avgusta của Enok nói rồi đi ra.

- Báo cáo thủ trưởng, không có gì đặc biệt - Redel nói - Hắn ta không xuất hiện. Thực ra tôi có được báo tin là trước lúc tan tầm có người gọi điện thoại hỏi Blombe. Nhưng người đó là ai, có phải Phereman không thì chưa rõ.

- Không có cách nào khác, phải chờ thôi. Phải kiên nhẫn chờ đợi. Có thể hắn ta sẽ xuất hiện vào buổi chiều.

Chiều hôm đó và suốt cả ngày hôm sau, Phereman cũng không xuất hiện ở nơi làm việc cũng như ở nhà Blombe. Enok và các đồng chí công an khác đinh ninh là hắn đã phát hiện ra sự theo dõi của họ và đã tìm cách chạy về Tây Đức. Mặc dù thế, họ vẫn quyết định duy trì các trạm quan sát. Phomin cũng nghĩ như thế khi nghe Skitalech báo cáo tình hình. Gần tối, Skitalech gọi điện cho Enok, nói rằng anh phải đi công tác một thời gian, nếu có gì, cứ liên lạc với đại úy Phomin.

“Nếu có gì… - Enok nghĩ - Nếu cái “Nếu có gì” đó xảy ra nhanh lên thì tốt biết mấy…”.

6

- Kars - Iugen gọi thầm - Xem kìa! Bên hè phố đối diện có một người đang đi giống hệt Phereman.

Bliutner gật đầu.

- Hắn. Chính hắn. Lần trước hắn lủi thoát, mình nhớ kỹ lắm, nhất là cái dáng đi nặng nề của hắn.

Phereman thong thả rẽ vào một ngõ hẻm, hắn đi qua ngôi nhà các chiến sĩ công an đang theo dõi, về phía ngôi nhà Blombe.

- Kars, cần báo ngay cho Berton - Iugen nói - Thế nào hắn cũng quay ra.

Bliutner lôi chiếc máy đàm thoại nhỏ xíu ra gọi:

“Berton, chú ý, chú ý, tôi là Bliutner. Đã phát hiện ra Phereman. Tăng cường quan sát và chuẩn bị sẵn sàng”.

- Rõ. Chúng tôi đã sẵn sàng. Đừng tắt máy! Thường xuyên báo cáo tình hình cho chúng tôi - Tiếng Berton Redel đáp lại.

Bliutner dự đoán không sai. Chưa đầy hai phút anh đã thấy Phereman đang thong thả bước trong bóng tối mờ nhạt của hoàng hôn. Hắn bước chậm rãi, vẻ mặt trầm ngâm như đang đắm mình trong những suy tư của mình. Hắn bước dọc theo một dãy hàng rào sắt không cao lắm rồi dừng lại cạnh một chiếc cổng. Đứng một lúc, hắn quay lại, đi thẳng.

Mọi việc xảy ra nhanh đến nỗi Bliutner lúc đó theo dõi hắn đâm ra lúng túng, không biết làm gì. Anh nói nhanh vào máy đàm thoại:

- Alô! Berton, Phereman đã vụt quay lại, như nhận thấy điều gì, đang đi về phố Sinlestrause. Chúng tôi sẽ đi đường tắt đón đầu. Các đồng chí phải đến đó ngay. Hai chúng tôi không xoay xở nổi…

Rời vị trí quan sát, Bliutner và Iugen chạy đến nấp sau một dãy hàng rào tới đón đầu Phereman. Không biết có người theo dõi, Phereman thong thả đi đến ngã tư, dừng lại, châm thuốc hút, nhìn quanh và đi tiếp. Hắn lên tàu, hai chiến sĩ nhảy lên theo. Đến phố Vinhemstrasse, Phereman xuống và cuốc bộ về phía lâu đài cổ. Đường vắng tanh, không có một bóng người qua lại. Sợ Phereman phát hiện ra mình, để hắn đi một quãng khá xa, họ mới đi theo. Trời lác đác mưa, Phereman vừa đi vừa khoác áo mưa, dọc theo bức tường cao của một ngôi nhà thờ lớn. Ở đấy, hắn quay ngoặt về phía cửa một tháp chuông nhỏ.

- Chúng tôi ở đây - Bliutner nghe giọng nói quen thuộc của Redel - Đồng chí và Iugen lên trước đi, nấp vào bụi cây đằng kia. Hình như hẳn đã bắt đầu phát hiện ra sự theo dõi của chúng ta. Để hắn khỏi nghi ngờ, các anh cứ đi thẳng qua tháp chuông, rồi lặng lẽ quay lại. Bây giờ chúng tôi sẽ hành động.

Redel và Iugen nhanh nhẹn chạy lên trước rồi lẩn vào bên cổng nhà thờ. Họ hồi hộp chờ đợi. Thời gian cứ trôi qua mà vẫn không thấy Phereman quay ra.

Mưa mỗi lúc một nặng hạt.

Đợi mãi sốt ruột, Redel đưa máy đàm thoại lên gọi.

- Không thể như thế được.

Mười lăm phút nữa trôi qua, vẫn không thấy Phereman đâu.

- Kars này - Redel khẽ gọi - Đợi nữa chỉ vô ích. Phải nhẹ nhàng mà vào thôi.

Redel đẩy cửa nhảy vào rồi lần sang, một bên chờ đồng chí của mình. Anh chuyển khẩu súng ngắn sang tay trái, tay phải rút chiếc đèn pin ra, bước vào một căn phòng tối om. Redel bật đèn soi lại nhưng ngoài hai chiếc ghế đá và bức tượng Đức Chúa Jesus ra, họ không nhìn thấy gì.

- Thế này là thế nào? Hắn ta có thể chui vào đâu cơ chứ? - Kars hỏi Redel.

- Chính mắt tôi trông thấy hắn chui vào đây. Phải lục soát. Hắn không thể chui qua tường được - Bliutner nói.

Bốn chiếc đèn pin thi nhau quét đi quét lại trên mặt sàn và dọc theo các bức tường của tháp chuông, soi từng góc, từng khe hở một. Redel nhảy qua hàng rào vòng cung trước bức tượng và nhìn thấy có vết chân ướt in trên sàn nhà.

- Trời mưa mà lại hay - Anh nói - Tôi xin cam đoan nếu đây không phải là dấu chân của Phereman thì cứ đưa đầu tôi mà chém. Rõ ràng là đâu đây có đường hầm - Nói rồi, anh đến bên bức tượng xem xét, tìm kiếm nhưng vô ích, không có lấy một khe hở. Anh đưa tay sờ soạng bức tượng suốt từ đầu đến chân và… cũng không tìm thấy gì cả. Bực mình và thất vọng, Redel đập mạnh vào tay bức tượng Chúa Jesus, và đột nhiên mảng tường nơi gắn tượng từ từ quay. Anh trao đèn pin cho Bliutner rồi dùng hết sức đưa hai tay vít đầu tượng Chúa Jesus xuống.

- Xem kìa, bức tượng dịch đi chỗ khác! - Bliutner reo lên. Nhưng anh ta đã lầm. Thật ra nó không dịch đi chỗ khác mà quay xung quanh một cái trục thẳng đứng, tạo thành một lối rộng đủ cho một người chui qua.

- Sao, chúng ta sẽ cùng theo hắn xuống thăm âm phủ chứ? - Redel thì thầm hỏi.

- Lên thiên đàng hay xuống âm phủ cũng thế thôi - Bliutner cười nói - Cốt sao tìm ra hắn.

- Thế thì ta đi. Chỉ một mình tôi bật đèn - Redel nói rồi bước vào con đường hầm bí mật tối như mực.

Cái thang gác đứng dẫn các chiến sĩ công an xuống một khoảng trống nhỏ nối liền với một hành lang hẹp. Theo lệnh của Redel, họ dừng lại, nín thở nghe ngóng. Dưới lòng đất thật yên tĩnh. Họ bước tiếp. Đi được khoảng bốn mươi mét, hành lang rộng dần và dẫn đến một chiếc cửa. Sau đó là một cánh cửa khác. Redel ra hiệu cho mọi người dừng lại, đưa tay đẩy chiếc cửa thứ nhất. Cánh cửa mở toang, anh nhảy phắt vào, tay lăm lăm súng lục. Không có ai. Mọi người yên lặng nhìn nhau. Căn phòng khá rộng, được xây bằng những tảng đá lớn. Trong phòng, một chiếc bàn con kê đối diện với cửa ra vào và mấy chiếc ghế, hai chiếc giường gỗ kê hai bên. Trên giường treo một cây thánh giá không lớn lắm, Một chiếc đèn treo lơ lửng trên trần.

- Chỗ ẩn dật của các cha cố và của ma quỷ nữa, - Redel thì thầm - Phereman phải ở đâu đây. Chúng ta sẽ tìm, nhưng phải im lặng.

Bốn người đi dọc theo hành lang. Được mấy mét, họ tắt đèn và đột nhiên thấy một luồng sáng hắt từ khe cửa. Trong phòng, một người nào đó đang huýt sáo miệng bản tình ca “Rosemul”. Rõ ràng là người đó đang cảm thấy thoải mái như ở nhà mình.

- Tất cả chuẩn bị! Bliutner sẽ vào cuối cùng - Redel thì thầm ra lệnh - Mở cửa đi.

Cánh của mở. Redel lao vào chĩa súng vào người đang ngồi sau cái bàn lớn kê giữa phòng.

Người đó là Phereman. Hắn trố mắt ngơ ngác nhưng rồi nhanh như cắt, hắn dùng hết sức hất mạnh chiếc bàn về phía Redel. Chiếc đèn trên bàn tắt ngấm, căn phòng trở nên tối om. Redel chỉ kịp né tránh. Cùng lúc, một chiến sĩ công an nhảy vào dọi đèn. Né sang một bên tránh chiếc bàn, Redel nhìn thấy Phereman lao mình vào một cánh cửa gần đấy, Nhét khẩu súng vào túi, Redel lao theo nhưng lập tức bị một quả đấm như trời giáng hất trở lại. Ngay lúc đó, Iugen và Kars đã lao vào theo và kịp quật Phereman xuống sàn.

- Kars, đưa còng đây!

Bliutner nhẹ nhàng khóa tay hắn lại.

Bây giờ thì có thể bình tĩnh xem xét mọi cái xung quanh, tìm được chiếc đèn bàn lúc nãy, Redel đặt lên chiếc bàn lúc này đã được kê lại, rồi châm lửa. Ánh sáng vàng nhạt tỏa khắp phòng.

- Thế nào? Tất cả đều nguyên vẹn, không ai việc gì chứ? - Redel hỏi.

- Nếu không tính đến việc cái thằng khỏe như voi ấy tí nữa làm gãy quai hàm của tôi - Kars cười, nói - Mà mũi anh cũng đang chảy máu đấy.

- Sàn nhà ẩm ướt, đứng lên không cảm lạnh đấy - Redel nói với Phereman - Iugen, anh dựng hắn dậy, còn chúng tôi lục soát phòng.

Việc lục soát phòng đã không mang lại kết quả gì. Họ sửa soạn lại phòng như cũ rồi Redel bảo Bliutner leo lên gọi xe đến.

- Chúng tao sẽ còn trở lại phòng này, hy vọng rồi đây sẽ còn được làm quen với những đứa như mày - Redel nói với Phereman - Còn bây giờ thì đi theo người kia.

Redel là người ra cuối cùng. Một lát sau, mọi người đã ngồi ở tháp chuông, chờ xe. Tượng Đức Chúa Jesus lại trở về vị trí của mình, thờ ơ nhìn những người khách đêm.

7

Phomin đến phòng làm việc rất sớm, thế mà Skitalech đã ngồi chờ anh ở đấy.

- Cả hai lần thấu suốt! - Skitalech nói.

Phomin lúc đầu không hiểu Skitalech nói gì, nhưng chợt nhìn thấy tập hồ sơ của Liutse trên bàn, anh mỉm cười.

- Ý kiến anh thế nào?

- Hắn đã hành tội anh, Evgeni Nikolaievich ạ. Và anh cũng đã làm khổ hắn…

- Thế mà tôi vẫn chưa “hành hắn đến nơi đến chốn” đấy. Nếu không thì chẳng phải đưa hắn đi Berlin làm gì. Chẳng hạn, cho đến bây giờ vẫn chưa biết thằng cùng ngồi với hắn trong xe hôm đó là ai.

- Có tên thứ hai à?

- Đấy, vấn đề rắc rối là có tên thứ hai. Bởi vì Liutse không thể một mình vừa lái vừa đập vỡ tấm kính sau xe để bắn vào xe đuổi theo

- Hay đó chính là Phereman mà chúng ta đang vây lùng?

- Cũng có thể. Tí nữa tôi sẽ gọi điện hỏi Enok xem tình hình thế nào.

- Đồng chí trực ban lúc nãy có nói với tôi là có một đồng chí công an gọi điện cho anh.

- Thế thì tốt. Nhưng bây giờ chúng ta sẽ “duyệt” lại tất cả một lần nữa, sau đó, tôi sẽ gọi điện cho Enok.

Skitalech rất hồi hộp. Mà không hồi hộp sao được. Đây là lần đầu tiên anh được giao nhiệm vụ quan trọng. Phomin kiểm tra lại một lần nữa các tài liệu và rất hài lòng với công tác chuẩn bị của Skitalech. Anh ta đã cố gắng không uổng. Tất cả đều đâu vào đấy. Cả bản kế hoạch hỏi cung cũng tốt.

- Bây giờ có thể lên đường được rồi - Phomin nói - Anh nên ngồi ở ghế trước, bên cạnh đồng chí lái xe. Như thế tốt hơn. Liutse, anh để ngồi ở ghế sau và phải bố trí chỗ Petrov và đồng chí hộ vệ ngồi sau hắn.

Lúc mọi người đã lên xe, Phomin nhìn đồng hồ, nói:

- Bây giờ là chín giờ, tôi nghĩ các đồng chí sẽ đến Berlin lúc mười hai giờ. Đến nơi phải gọi điện cho Tarasenko ngay. Nhưng đừng cho xe phóng quá nhanh đấy nhé - Phomin dặn đồng chí lái xe vì biết anh ta là người thích phóng nhanh - Hôm nay đường ướt khó đi - Bắt tay Petrov, anh nói thêm - Còn anh, Sasha, anh nhắc anh em phải hết sức cẩn thận. Anh là người có kinh nghiệm…

Chiếc Mercedes rồ máy và từ từ ra khỏi cổng.

“Thế là có thể xem như hoàn thành được một việc - Phomin thầm nhủ lúc quay về phòng làm việc - Trong hiệp đầu, nói chung, kẻ địch đã bị một vố nặng. Nhưng nhất định chúng sẽ không cam chịu và quyết giành phần thắng trong hiệp tới. Chắc chúng đã biết chuyện Liutse bị sa lưới. Có thể cái thằng thứ hai cùng đi một xe với Liutse hôm đó đã báo thất bại này cho cấp trên. Phải nhanh chóng tìm bắt Phereman và hoàn thành việc gài Stauber vào hậu phương của địch. Và sau đó… sau đó mình sẽ về Moscow thăm nhà. Đại tá Ktorov đã hứa sẽ giải quyết cho mình đi phép. Biết đâu, mình sẽ cùng về với kỹ sư Denisov. Công việc của anh ta cũng sắp kết thúc rồi…”.

Phomin sung sướng nghĩ đến Lotta. Số phận của cô đã được quyết định một cách nhanh chóng, thuận lợi. Sau khi xét công lao và vai trò của Lotta trong việc điều tra và bắt giam Liutse, tòa án thượng thẩm đã quyết định tha bổng cho cô. Và Phomin đã chuẩn bị đầy đủ mọi thủ tục để trao quyền công dân Liên Xô cho cô. “Rồi sau cô ta sẽ thế nào nhỉ?”. Anh quay máy gọi điện cho Enok.

- Alô. Lúc sáng đồng chí có gọi điện cho tôi phải không? Cái gì… Thắng lợi à? Tốt lắm! Làm quen với Phereman? Tất nhiên. Nhưng phải tí nữa nhé. Bây giờ xin lỗi, tôi còn bận chờ kết quả một việc…

CHƯƠNG XVI

1

Suốt từ sáng, mưa phùn lất phất, khó chịu, nhưng Khazer không hề kêu ca, ngược lại, mưa như thế chỉ thêm lợi cho hắn. Đường phố vắng vẻ. Thỉnh thoảng có một người qua đường trùm áo mưa kín đầu, chạy tất tả. Thậm chí cả công an chỉ đường ở ngã tư cũng phải bỏ chạy vào trú mưa bên vỉa hè.

Chín giờ hơn. Cánh cửa của Cục phản gián Nga từ từ mở. Một chiếc xe màu đen lao ra. “Lão Zev đã không lừa mình. Nó đây rồi - Khazer sung sướng lẩm bẩm - Bây giờ chỉ cần biết nó chở ai. Nếu bọn Nga đã tìm cách moi hết những bí mật về Liutse và biết rằng Liutse là một nhân vật quan trọng thì chắc là có một “Ông chủ” nào đấy ở Berlin đang cần hỏi cung Liutse”.

Khi chiếc xe đã đi qua, Khazer đếm tất cả có năm người. Chờ chiếc xe màu đen đi được khoảng một trăm mét, hắn nổ máy cho xe đuổi theo.

Một lát sau, chiếc Mercedes đã ra khỏi thành phố và đang phóng về phía Berlin. “Đúng là chúng đi Berlin - Khazer tính toán - Như thế mình sẽ có ít nhất là ba giờ để hành động càng sớm càng tốt, bởi vì càng gần Berlin thì càng xa biên giới…”. Chú ý quan sát, Khazer nhận thấy đường khá vắng. Suốt nửa giờ, hắn chỉ gặp ba xe chạy ngược chiều và vượt ba, bốn xe vận tải, một du lịch. Nếu mọi việc tiến hành thuận lợi theo kế hoạch của hắn thì chỉ cần hai, ba phút là thực hiện xong, và cái mật độ xe như thế, ít nhất cũng phải năm, mười, hoặc thậm chí mười lăm phút sau người ta mới phát hiện ra tai nạn. Mà với tốc độ của xe hắn thì mười lăm phút đã có thể vượt được hai mươi ki-lô-mét rồi.

Giờ hành động đã đến. Khazer sửa lại chiếc gương trước mặt, dấn ga và cho xe chạy vọt lên chiếc Mercedes. Những người ngồi trong xe Mercedes không hề nhìn thấy cặp mắt soi mói lạnh lùng của Khazer ném vào họ. Khazer sung sướng nhận ra Liutse, sau Liutse là hai người mặc quân phục.

“Thế là mình đoán không sai. Cần phải táo bạo” - Khazer lẩm bẩm, cầm chắc tay lái cho xe phóng nhanh. Qua chiếc gương, hắn nhìn thấy mặt mình: đôi mắt mở rộng, má và đầu mũi tái nhợt vì quá căng thẳng. Thần kinh mình không được như trước nữa. Già rồi… Hắn nhún vai, dấn thêm ga.

Chạy được một quãng, Khazer nhìn thấy cái dốc trước mặt. “Thật không chỗ nào tốt hơn”. Hắn lại nhìn xuống, dưới kia, chiếc Mercedes như một chấm đen đang từ từ bò lên.

Khazer cho xe chạy chậm rồi đánh xe sang bên trái đường và dừng lại. Vẫn để xe nổ máy, hắn mở cửa, nhảy ra rồi chạy lại đỉnh dốc. Kiếm được chỗ thuận tiện trong bụi cây, hắn nằm xuống quan sát, chờ đợi. Đường vắng. Không một chiếc xe, không một người qua lại.

- Tốt lắm, chúng mày sẽ biết. - Khazer lẩm bẩm nói một mình rồi rút khẩu súng ngắn, kiểm tra lại cẩn thận.

Tiếng nổ của xe mỗi lúc một gần. Một phút sau, hắn nhìn rõ chiếc cần ăng ten trên đầu xe.

Tằng, tằng, tằng. Súng nổ. Chiếc Mercedes đang đà chạy nhanh bị thủng lốp va vào bức tường chắn đường, đổ nghiêng. Đợi một giây không thấy có ai bò ra. Khazer chạy đến bên xe nhìn vào, cả năm người nằm im như chết. Liutse bị một người lính đè lên. Khazer giật cửa đưa chân hất người lính sang bên, cúi xuống kéo Liutse ra khỏi xe và vác hắn chạy về phía xe mình.

Như tất cả các vụ tai nạn ô tô khác, tài xế thường bị nhẹ nhất. Là người đầu tiên hồi tỉnh, anh cố bò ra khỏi xe rồi ngã vật xuống bãi cỏ bên lề đường, đưa tay mở nắp bao súng. Thấy thế, Khazer đặt Liutse xuống, lao đến dùng hết sức giáng một báng súng vào. gáy anh. Người lái xe gục xuống, bất tỉnh nhân sự. Khazer lấy khẩu súng bên hông người lái xe bỏ vào túi, rồi chạy về phía Liutse.

Một phút sau, xe hắn đã lao vun vút về phía biên giới.

Liutse mở mắt ngơ ngác nhìn xung quanh, nhưng rồi cuối cùng hắn cũng hiểu được chuyện gì đang xảy ra. Hắn ngồi dậy, dựa lưng vào ghế đệm, lắc mạnh đầu mấy cái:

- Lúc nãy tôi nhìn thấy xe của anh và chờ đợi xem cái gì sẽ xảy ra. Thế mà xe nghiêng lúc nào cũng chẳng biết nữa. Châm hộ tôi điếu thuốc.

Lúc này Khazer mới sực nhớ là tay Liutse bị còng.

Hắn rút thuốc, châm lửa rồi cắm vào miệng Liutse, mắt vẫn không rời con đường trước mặt.

- Thực ra, đến phút này tôi vẫn không ngờ mọi việc lại có thể dễ dàng như vậy. Mars, quả là chúng mình gặp may. Còn cái còng kia, tôi sẽ mở cho anh. Anh thấy thế nào? Người có việc gì không?

- Hông đau. Lúc nãy ngực bị va vào thành ghế phía trước. Chân thì hình như bị sái. Đầu nhức - Liutse nói tất cả những điều đó bằng một giọng bình tĩnh khác thường, như không có chuyện gì xảy ra, cái đó đã làm cho Khazer kính phục và thấy yên tâm hơn đôi chút.

- Anh quay lại xem đằng sau có xe nào không?

Khó khăn lắm Liutse mới quay đầu lại đằng sau được. Hắn nhăn mặt, một má giật giật.

- Vắng tanh. Đằng trước cũng vậy. Paun, chúng ta đúng là sinh vào giờ thọ.

Tới đường ngoặt rẽ vào Enburg, Khazer dừng xe lại, móc trong túi ra một chùm chìa khóa, lần mở được còng cho Liutse.

- Mẹ kiếp. Tê cứng cả hai tay - Liutse vừa chửi vừa vẩy vẩy cổ tay.

- Anh cầm lấy cái này - Khazer trao cho Liutse một khẩu súng ngắn.

- Súng Nga? Anh lấy ở đâu ra thế?

- Của cái thằng lái xe đấy. Hắn sẽ vĩnh viễn chẳng bao giờ cần đến nó nữa, nhưng còn anh…

- Cảm ơn anh! Paun, anh thực sự là một người bạn chân chính. Tay tôi đây, anh hãy cầm lấy. Nó sẽ không bao giờ phản lại anh. Trái tim tôi, túi tiền của tôi, tất cả từ nay thuộc về anh. Lúc cần, tôi sẽ không tiếc thân mình…

- Không sao, cái đó để sau, Mars. Chúng ta sẽ thanh toán với nhau sau. Tôi nghĩ anh sẽ nhớ…

2

Đã quá hẹn một giờ mà vẫn chưa thấy Skitalech, người được giao nhiệm vụ áp tải Liutse lên Berlin, gọi điện về. Cuối cùng, tiếng chuông điện thoại mà Phomin nóng lòng chờ đã réo vang. Giọng Petrov vang lên khàn khàn, thiểu não:

- Evgeni Nikolaievich! Có chuyện không may. Ở cây số sáu mươi bảy, xe chúng tôi bị phục kích. Xe hỏng, Liutse đã chạy trốn.

- Chạy trốn? - Phomin đang ngồi, đứng bật dậy như bị điện giật - các anh làm ăn thế à? - Anh phải kìm mình để không bật ra tiếng quát - Thế thiếu úy Skitalech đâu?

- Đồng chí đó còn sống. Xe chúng tôi lật nghiêng. Lúc đầu tất cả đều bị ngất, nhưng sau đó…

- Thế Liutse chạy trốn bằng gì, về hướng nào? - Phomin không để Petrov nói hết câu.

- Có lẽ chúng chạy về phía biên giới. Xe màu xám, nhãn hiệu “Khox 8”, biển số Tây Đức, không thể nhầm được. Chúng tôi bị phục kích bất ngờ nên không kịp… Lúc đầu chiếc “Khox 8” theo sau chúng tôi, gần đến đoạn dốc, nó vượt lên và sau đó… Tôi gọi điện cho đồng chí từ trạm xăng gần đấy. Ở đấy, người ta nói chiếc xe màu xám đó trước đây một giờ có đi qua.

- Các anh có ai việc gì không?

- Nói chung là không. Chỉ có xe hỏng nặng.

- Được. Các anh liệu mà tìm cách trở về ngay.

“Đây, thằng thứ hai là đây đây” - Phomin đặt ống nghe xuống, lẩm bẩm - Đáng lẽ phải tìm bằng được hắn ngay từ đầu - Anh nhìn đồng hồ rồi chạy ào ra cửa.

- Các đồng chí của ta có việc gì không? - Ktorov hỏi sau khi nghe Phomin báo cáo.

- Theo lời Petrov thì không ai việc gì cả.

- Như vậy là chúng ta đã đánh giá sai kẻ địch. Chúng ta đã bị những thẳng lợi bước đầu làm mù quáng. Liutse là một nhân vật quan trọng hơn chúng ta tưởng, nếu không thì chúng chẳng bao giờ liều lĩnh phục kích xe của chính quyền quân quản Xô viết - Đại tá phải cố gắng lắm mới giữ được bình tĩnh. Cái bút chì trong tay gõ xuống bàn mạnh hơn ngày thường. Ông trải một tờ giấy rộng lên bàn.

- Ngay bây giờ đồng chí phải tổ chức ngay một cuộc truy lùng. Phải huy động tất cả những đơn vị có thể huy động được.

- Báo cáo đồng chí đại tá, rõ! - Phomin đứng thẳng người, chào rồi đi ra, thầm nguyền rủa Liutse và bản thân mình đã không cương quyết xin để được trực tiếp áp giải Liutse, mà để Skitalech làm điều đó. Nhưng suy cho cùng, anh thấy không thể trách anh ta được vì chưa biết cụ thể sự việc đã xảy ra thế nào.

Trở về phòng, việc đầu tiên Phomin gọi điện cho các đơn vị công an biên phòng. Họ hứa sẽ lập tức tăng cường kiểm tra, phong tỏa các cửa khẩu. Rồi anh quay máy gọi Enok. Enok liền ra lệnh ngay cho tất cả các lực lượng công an trong vùng bắt đầu truy bắt bọn tội phạm.

Gọi điện cho đại úy Phomin xong, Petrov đi nhờ xe trở về chỗ xảy ra tai nạn. Skitalech, trán đầy máu, đang đi đi lại lại xem xét thực địa. Anh ta xác định được chỗ ẩn của người bắn thủng lốp xe anh và nơi đỗ xe của hắn. Bây giờ thì không còn nghi ngờ gì nữa. Phục kích chiếc Mercedes là thằng lái chiếc “Khox 8”. Dọc đường, Petrov đã hỏi những tài xế từ Berlin chạy lại, họ nói rằng không hề gặp một chiếc xe “Khox” nào. Như vậy rõ ràng là chiếc xe “Khox” đã chạy về Enburg, và cũng có thể đang tới gần biên giới.

- Đây, chính thằng phục kích chúng ta đã cho xe quay chỗ này đây - Skitalech nói, đưa tay xoa đầu, trán anh tím bầm, môi đẫm máu, chân khập khiễng trong khổ sở. Petrov cũng khập khiễng như thế. Người lính ngồi sau Liutse cũng bị thương nặng, đang cúi bên Tarasenko. Tarasenko, lái xe, bị đánh ngất xỉu mãi đến giờ mới tỉnh. Anh ta kêu tức ngực. Có lẽ bị va vào tay lái. Cuối cùng anh tỉnh hẳn và bắt đầu nhớ lại được đôi điều. Tarasenko bảo là có nhìn thấy chiếc Khox” loại nhỏ. Anh sờ tay vào bao súng, kêu to:

- Súng ngắn. Thằng khốn kiếp kia đã tước mất súng của tôi rồi.

- Không sao. Anh xem còn đủ sức lái được xe không?

Skitalech hỏi.

- Để tôi thử xem, Nếu xe không hỏng máy thì…

- Máy tốt nguyên - Petrov nói xen vào - Tôi đã kiểm tra lại. Chỉ cần thay chiếc lốp bị thủng và tìm cách lật xe lại là có thể chạy được. Cần phải nhờ một chiếc xe nào đó kéo giùm. Tôi lái được.

Chẳng bao lâu, tuy bị dập méo, nhăn nhúm, chiếc xe đã được dựng dậy, thay lốp. Petrov nổ máy và chiếc Mercedes từ từ chạy về hướng Enburg.

Đại tá Ktorov đứng ngồi không yên, đi đi lại lại trong phòng. Ông đã báo cáo việc chiếc xe áp giải Liutse bị phục kích cho Berlin, và giờ đây ở đó người ta cũng đang nóng lòng chờ đợi diễn biến của cuộc truy lùng. Mỗi lần nghe tiếng chuông điện thoại réo là ông chạy bổ lại bàn. Nhưng rồi phải thất vọng, vì đó không phải là tiếng chuông đang chờ đợi. Cuối cùng có tin báo, nhưng không đáng mừng lắm. Đồng chí trực ban đưa cho ông một bức điện với nội dung như sau: “Trên đường Berlin - Enburg, một chiến sĩ công an nhìn thấy một chiếc Khox chạy quá tốc độ qui định, định chặn lại nhưng đã bị lái xe bẳn bị thương nặng”.

Sau đó, Enok gọi điện đến báo tin là tất cả các tuyến đường địch có thể đi qua đã được công an và các đơn vị mô tô giao cảnh bịt kín.

- Mấy thằng chó má ấy thừa biết là ta đang bủa vây và bây giờ, bằng mọi giá, chúng sẽ cố không qua các trạm gác, hoặc vượt qua bằng vũ lực. Rõ ràng là chúng đang tìm cách vượt biên giới, và ở đó, chúng sẽ giở trò nếu chúng ta không kịp thời chặn trước.

- Xin đại tá cho phép tôi đến đó - Phomin nói.

- Vâng, đồng chí cứ đi.

3

- Chỉ còn hai mươi ki-lô-mét nữa là chúng sẽ tóm được mình. Công an biên phòng Nga và bọn Đức chắc đã chờ sẵn ở biên giới - Liutse nói.

- Mars, phải để xe lại thôi. Thế này thì lộ mất. Chúng ta đi bộ cũng được.

- Đi bộ? - Liutse hỏi, hắn đưa tay bóp chân rồi đột nhiên vui vẻ huýt sáo miệng - Tớ có kế này rất hay. Cậu cho xe áp sát cái thằng đang đi mô tô kia vào lề đường cho tớ.

Khazer cho xe chạy vụt lên trước chiếc mô tô rồi ép người kia vào lề đường. Anh lái mô tô bực mình dừng lại, chiếc Khox dừng sát bên cạnh.

- Paun, ra nhanh lên! - Liutse nói như ra lệnh - Đưa chìa khóa, đăng ký xe đây. Cậu sẽ hiểu sau. Nhớ mang theo những gì cần thiết, những gì không thể để lại được.

Không đợi Khazer, Liutse khập khiễng bước lại phía người đi mô tô.

- Các anh điên hay sao. - Anh kia bực mình quát nhưng Liutse không để anh ta nói gì thêm, tiến lại đứng trước mặt. Hắn nói:

- Này anh bạn, chúng tôi rất vội, Đây là đăng ký và chìa khóa chiếc Khox. Cầm lấy. Đưa chìa khóa và đăng ký của xe anh đây. Nhìn cái gì? Nhanh lên, anh bạn.

- Thế là thế nào? - Người đi mô tô hỏi, vẫn ngơ ngác.

- Chẳng thế nào cả. Chiếc xe kia là của anh. Và còn điều này nữa, trong xe ấm lắm, anh cởi áo da và mũ đưa cho tôi. Anh thấy đấy, tôi chỉ mặc độc chiếc sơ mi mỏng.

Thấy người lái xe lúc này chắc đoán đây là việc mờ ám, khăng khăng không chịu cởi áo mũ, hắn rút súng. Anh kia vội vàng nghe theo.

- Thế chứ! Phải biết điều con ạ. Bây giờ lên xe và cút. Hiểu chưa? Phóng xe xuống dưới kia, dọc cánh đồng, rồi sau đó đi đâu tùy ý - Nói chưa hết câu, Liutse đã mặc xong áo và chụp chiếc mũ trên đầu - Nếu giở trò thì coi chừng. Tao sẽ bắn vỡ đầu. Hiểu chưa? Cút!

Người đi mô tô ngoan ngoãn ngồi vào xe, nổ máy chạy xuống đồng. Được một quãng, anh ta dừng lại. Liutse bắn lên trời mấy phát, thế là chiếc xe lại chạy tiếp. Mọi việc đã xảy ra chỉ trong vòng ba phút

- Khá lắm - Khazer nói, vẻ khâm phục - Cậu đi được mô tô chứ?

Không thèm trả lời, Liutse nhảy lên ngồi vào yên trước. Đi được khoảng ba ki-lô-mét, chúng gặp một chiếc xe của công an đi ngược chiều. Họ ra hiệu cho chúng dừng lại.

- Có việc gì thế? - Liutse hỏi.

- Các anh có thấy chiếc xe Khox màu xám nào không? - Một đồng chí công an thò đầu ra hỏi.

- Có gặp. Cách đây khoảng mười ki-lô-mét,

- Cảm ơn! - Và chiếc xe công an lại chạy tiếp.

- Thế là lại vượt qua một chướng ngại nữa - Khazer nói.

Chiếc xe chạy vượt qua những khu rừng thưa, những cánh đồng khoai tây và đại mạch. Liutse dấn hết ga. Vừa qua một chỗ ngoặt, Liutse kinh hoàng nhìn thấy cách đấy khoảng năm trăm mét có hai chiếc xe tải đứng chắn đường. Bên cạnh là một toán lính mang quân phục công an biên phòng Đức đang đứng, súng lăm lăm trong tay.

- Chạy thôi - Liutse quẳng xe rồi lao thẳng vào một bụi cây. Khazer lao theo sau - Vùng này tớ thuộc như lòng bàn tay. Chỉ còn một ki-lô-mét nữa là đến biên giới. Xung quanh toàn rừng. Chúng mình sẽ vượt qua được.

“Chỉ cần vượt qua biên giới… Bên kia là nhà rồi, không còn sợ gì nữa…”. Liutse lẩm bẩm. Hắn chạy nhanh, quên cả đau, vừa chạy vừa khập khiễng, thế mà một loáng đã bỏ qua Khazer.

- Mars, đợi với - Khazer gọi.

Liutse chạy chậm lại. Chờ cho Khazer đến gần, hắn nói:

- Đằng kia là con suối. Chúng ta sẽ lội theo nó tới tận biên giới. Hồi nhỏ, tớ đã từng lội chơi ở đó. Nhanh lên! Một tí nữa thôi, anh bạn.

Một loạt súng phá tan cái yên tĩnh của khu rừng. Đạn bay vèo vèo trên đầu Liutse. Cành cây gãy rơi lả tả.

“Chúng nó bắn cao thế có nghĩa là muốn bắt sống - Liutse nghĩ thầm - càng tốt, mình càng có cơ hội để thoát thân”.

- Paun, nhanh lên! Chỉ còn một trăm năm mươi mét nữa thôi - Hắn gọi - Nhanh lên !

Nhưng lúc này, những người đuổi theo thấy nguy cơ có thể mất mồi nên đã bắn nhiều và thấp hơn. Đạn bay vèo vèo xung quanh, cắm vào thân cây. Họ không còn bắn hù dọa nữa.

Đang chạy, đột nhiên Khazer kêu thét lên, ngã xuống. Liutse quay lại và nhìn thấy Khazer bị thương vào chân phải.

- Cố lên! Đến nơi rồi - Liutse giục.

Từ bên phải, mấy chiến sĩ công an đang chạy tới, bao vây, Liutse nổ súng. Một đồng chí cổng an ngã gục. Liutse dùng hết sức chạy băng qua con suối rồi quay đầu nhìn lại. Hắn thấy Khazer đang lê từng bước trên đất, trong lúc đó, hai chiến sĩ công an đã đến gần.

“Đứng lại chờ nghĩa là sẽ bị tóm cả hai. Để mặc thì hắn sẽ rơi vào tay bọn chúng. Chi bằng…”. Nghĩ thế, Liutse chĩa họng súng về phía Khazer.

- Hãy tha thứ cho tớ, Paun - Liutse nói to như để Khazer có thể nghe thấy - Điều này không nằm trong kế hoạch của tớ, nhưng … - Hắn nín thở và từ từ bóp cò…

Khazer vừa bò vừa ngoái lại nhìn và biết là thế nào hắn cũng bị bắt - “Nếu Mars không chạy nhanh thì biết đâu, có thể hắn còn kịp..- Khazer nghĩ bụng.

- Mars! - Hắn gọi to, cố sức lê thêm mấy bước nữa. Hắn nhìn thấy Liutse quay lại và hắn hy vọng có thể… “Nhưng sạo Mars lại giơ súng lục lên làm gì? - Bỗng nhiên hắn cảm thấy đau nhói ngực - Không lẽ? Và hắn… thằng mà mình đã liều mạng cứu thoát…”.

Thêm mấy loạt súng nữa và tất cả trở lại yên tĩnh.

- Thôi, đừng đuổi nữa - Rossin nói to bằng tiếng Đức rồi chạy về phía Khazer đang nằm sóng soài trên mặt đất - Thằng kia thế là đã chạy thoát qua bên kia biên giới.

4

Mặc dù đã cho xe phóng hết tốc lực nhưng khi Phomin đến nơi thì mọi việc đã kết thúc. Ở riêng một chỗ, các bác sĩ đang chạy chữa cho Khazer. Phomin vào, khẽ bảo Rossin: Hắn không phải là Liutse. Hắn bị thương à?

- Vâng. Hắn bị bắn trúng chân phải. Lúc đầu tên cùng chạy với hắn định quay lại dìu hắn, nhưng sau đó vì bị đuổi riết quá, hắn đã bắn vào thằng này và một mình chạy thoát sang bên kia biên giới.

Chúng tôi đã lục soát kỹ tên bị thương. Không có gì đáng chú ý ngoài tấm bằng lái xe, ít tiền, một quyển sổ tay và tấm hộ chiếu mang tên Paun Khazer. Đại úy có muốn xem không?

- Để tí nữa. Có hy vọng gì không, đồng chí bác sĩ? - Phomin quay sang hỏi người choàng áo dài trắng.

- Có lẽ không. Nhưng tôi sẽ làm tất cả những gì có thể làm được - Bác sĩ vừa trả lời vừa chích kim tiêm vào tay Khazer.

Mấy phút sau, Khazer đột nhiên mở mắt ngơ ngác nhìn mọi người. Đôi mắt hắn lờ đờ, trắng dã. Thậm chí cả ánh sáng đèn của chiếc máy chụp ảnh cũng không làm hắn phản ứng gì.

- Khazer, ông thấy thế nào? - Phomin cúi xuống hỏi to, rành rọt từng tiếng.

Khazer đưa mắt nhìn Phomin.

- Thế là hết,.. - Hắn nói trong hơi thở. Từ miệng hắn, một dòng máu ứa ra… Mắt hắn từ chỗ đờ đẫn bàng quan bỗng nhiên ánh lên hằn học - Thằng chó đểu.. Công tước Cut Von Zandle… - Khazer cựa mình - Thằng sát nhân… - Mắt hắn nhấp nháy một lần cuối cùng trước khi chết.

- Hắn vừa lẩm bẩm gì thế, tôi không nghe rõ - Rossin hỏi.

- Hắn nguyền rủa công tước Zandle. Rõ ràng Liutse chỉ là biệt hiệu. Cut Von Zandle mới là tên thật của hắn. Như thế Khazer chính là tên thứ hai, và hắn đã giải thoát cho Liutse. Thế nhưng trong giờ phút hiểm nghèo, Liutse đã bắn chết hắn như bắn một con chó, vì sợ để nhân chứng ở lại. Thật chẳng khác gì câu chuyện của nhà văn Dostoievski: “Một con chó cắn cổ một con chó khác”.

- Những kẻ như Liutse thì ngay cả mẹ hắn, hẳn cũng không tiếc nữa là.., - Rossin nói rồi quay mặt đi.

- Thế là hết - Bác sĩ nói rồi đưa tay vuốt mắt người chết.

Mọi người ra khỏi phòng.

- Các đồng chí báo cho chúng tôi muộn quá - Rossin nói với Phomin - Khi chúng tôi được tin thì chúng đã đến sát biên giới, phải vất vả lắm chúng tôi mới chặn được…

- Đoạn cuối tôi biết, không cần nói nữa, anh nói lại tôi nghe chi tiết hơn - Đại tá Ktorov nói.

- Trước lúc chết, tên bị bắt đã gọi Liutse là công tước Zandle. Cut Von Zandle.

- Thế thì đúng rồi. Chính Kilmer cũng nói rằng người trong ảnh là Zandle. Anh phải chuẩn bị để đi Berlin thẩm vấn Kilmer. Có thể Kilmer biết cả Khazer. Đây là bản tự kiểm điểm của Skitalech. Không thể đổ lỗi cho anh ta được. Phải thú thật rằng Khazer đã hành động táo bạo và có tính toán trước. Rõ ràng là hắn đã theo dõi và biết trước. Khó có thể tin được rằng chỉ có một mình hắn trong vụ này. Rất có thể trong những người Đức làm việc ở chỗ ta có tay chân của chúng… Cần phải điều tra việc này.

6

Trong khi chờ người dẫn Kilmer đến, Phomin được các đồng chí ở Berlin kể sơ qua về hắn. Bị bắt một thời gian lâu, hắn không chịu khai gì hết. Trong nhà giam, hắn bị đau ruột thừa và được đưa đi mổ tại quân y viện. Sau việc này, hắn tỏ ra biết điều và đã khai báo nhiều vấn đề quan trọng.

Kilmer bước vào phòng làm việc của Phomin. Đó là một người đàn ông đứng tuổi, cao, da mặt vàng ệch. Nhìn thấy Phomin, hắn đứng nghiêm chào.

Sau những câu mở đầu mà bất cứ cuộc hỏi cung nào cũng phải bắt đầu, Phomin đưa cho Kilmer một tấm ảnh của Khazer, hỏi:

- Ông có biết người trong ảnh là ai không?

Kilmer cầm lấy tấm ảnh xem qua và nói rằng đó là Paun Khazer, trước kia đã từng làm huấn luyện viên thể thao và bắn súng tại trường huấn luyện tình báo Ordelsburg Kreshenzer. Kilmer còn cho biết thêm rằng Khazer là một đảng viên tích cực của Đảng quốc xã, nhưng hắn không quen thân tên này lắm.

- Cùng đi với Khazer còn có tên này - Phomin vừa nói vừa rút tấm ảnh của Liutse trao cho Kilmer.

- Cái ảnh này là người ta đã cho xem. Lúc ấy tôi có nói rằng người trong ảnh là công tước Cut Von Zandle, nhưng không chắc lắm. Bây giờ nếu hắn đi với Khazer thì tôi có thể nói một cách chắc chắn rằng hắn là Zandle. Trước kia hắn là một học viên của trường tình báo Ordelsburg Kreshenzer, sau này cộng tác với cục “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông”. Hắn giỏi tiếng Nga, xuất thân từ tầng lớp thượng lưu Đức, tuyệt đối trung thành với Hitler và chủ nghĩa phát xít. Hắn có biệt danh là “Công tước” và “Tu sĩ ẩn dật”, những cái đó ít người biết đến.

- Tại sao lại còn có biệt danh là “Tu sĩ ẩn dật”? - Phomin hỏi.

- Bởi vì hắn rất thích hoạt động độc lập, luôn làm theo lời huấn thị của trường: “Trong công tác tình báo, người sống lâu nhất là người biết hoạt động độc lập”.

7

Đường biên giới giờ này đã ở lại phía sau. Liutse còn nghe tiếng súng và tiếng người, nhưng đã yên trí là không có ai đuổi theo nữa, tuy thế, hắn vẫn cắm đầu chạy. Một lúc sau, hắn dừng lại, đưa tay dụi mắt. Một mắt hắn bị thương, chảy máu, không nhìn thấy gì. Hắn lấy khăn lau mặt, ngả lưng xuống nệm cỏ.

Lúc nãy, vì phải cố hết sức chạy để thoát thân, Liutse không hề hay biết những viên đạn bắn vu vơ của các chiến sĩ công an đã làm hắn bị thương. Một viên trúng vai phải, một viên khác xước nhẹ đầu. Giờ đây, khi mọi việc đã qua, hắn nằm thở và cảm thấy toàn thân đau nhức nhối.

“Còn sống - Liutse thầm nghĩ - Điều quan trọng là mình còn sống. Bây giờ phải đi tìm một ngôi nhà nào đó xin nghỉ”. Hắn đứng dây, đưa tay bịt vết thương ở vai rồi khập khiễng bước về phía tây.

- Đứng lại! - Trước mặt hắn, hai người cầm súng, mặc đồng phục cảnh sát Bisonia, đang đứng chặn đường.

- Hãy trói tôi lại và chở về bộ tư lệnh quân quản ở Hannover - Hắn ra lệnh và tin chắc lệnh đó sẽ được thi hành ngay tức khắc. “Cứ để Stak điều trị cho mình, còn sau đó”.

CHƯƠNG XVII

1

“Giờ đây ngài là ai? Haris, Vinhem hay Verone? Và không lẽ sau gần một phần tư thế kỷ, số phận lại run rủi đưa chúng ta đến với nhau? - Đại tá Phomin vừa thu mấy tấm ảnh Liutse vào phong bì vừa nghĩ - Ai bắt ngài đến đây? Đến làm gì? Cục tình báo Anh ư? Hai mươi lăm năm trước, chính nó đã giao cho ngài một nhiệm vụ quan trọng và kết quả thì ngài đã biết. Stak và các nhân viên của hắn đã dày công xây dựng một mạng lưới điệp viên, định chơi xỏ chúng tôi, và đặt cho cái kế hoạch của ngài những cái tên rất kêu, nhưng cuối cùng cũng đã thất bại. Và cùng với nó, Mevit, Cuts, Phereman đã bị tóm và đã nhận một sự trừng phạt thích đáng. Ngay từ thời ấy, ngài đã là một tay già dặn. Chỉ có một mình ngài là may mắn trốn thoát. Ngài còn có biệt danh “Tu sĩ ẩn dật”… Nghĩa là ngài thích hoạt động độc lập. Sau chiến tranh, ngài không công khai kêu gọi phục thù như nhiều người khác, mà rút vào hoạt động bí mật. Dù sao đi nữa, nếu ngài đã quá bộ đến thăm chúng tôi, thì giờ đây, xin cho biết ai là chủ nhân của ngài..

Câu chuyện của Petrov về con người lạ mặt giống Liutse đã làm dấy lên trong trí nhớ Phomin bao nhiêu ký ức. Không thể không kiểm tra kỹ lưỡng được. Vả lại, ông cũng vừa nhận được tin ở cơ quan tình báo nước bạn cho hay là cục tình báo khối quân sự Bắc Đại Tây Dương vừa tung vào Liên Xô nhân viên loại cỡ của mình.

Giao nhiệm vụ cho ai? - Đại tá Phomin phân vân. Ông cân nhắc từng nhân viên của mình, và cuối cùng đã chọn đại úy Mikhailov, ông gọi điện mời Mikhailov đến.

- Iuri Mikhailovich, tôi muốn giao cho anh một việc quan trọng. Đây là việc mà tôi đã làm dở cách đây hơn hai mươi lăm năm, hồi đó là những ngày đầu của nước Cộng hòa dân chủ Đức. Lúc ấy tôi còn trẻ, trẻ hơn cả anh bây giờ - Phomin mỉm cười - Vừa rồi chúng tôi nhận được tin cho hay một nhân viên tình báo của khối Bắc Đại Tây Dương đến nước ta. Nếu những tin đó là đúng thì đó là một điệp viên già dặn, khôn khéo, thông minh và có nhiều nợ máu không chỉ đối với người của ta, mà cả người cùng quốc tịch và thậm chí cả với đồng nghiệp của hắn nữa.

Cần phải nói thẳng với anh, rằng đây là một công việc khó khăn và phức tạp. Việc nghiên cứu hồ sơ sẽ chiếm rất nhiều thời gian nhưng cái đó làm sau. Còn bây giờ anh phải tìm mọi cách để nắm cho được ai là người Tây Đức và Bỉ hiện đang sống ở Moscow. Trong số họ có ai tên là Cut Von Zandle không? À quên, anh sẽ không hy vọng tìm thấy cái tên đó. Nhưng dù sao anh cũng cứ thử xem. Tôi còn nhớ, chính hắn đã có lần nói với tôi là những cái tên thật, quá khứ và biệt danh cũ, không bao giờ hắn nhớ. Thực ra, hắn cũng chẳng bao giờ ngờ rằng ta có thể biết được tên thật của hắn. Đây là mấy tấm ảnh của hắn chụp cách đây hai mươi lăm năm. Hiện giờ hắn đã ngoài năm mươi tuổi. Tôi tin ở anh và đặt rất nhiều hy vọng, Iuri Mikhailovich ạ, nếu không tôi đã chẳng phải dài dòng như thế.

- Evgeni Nicolaievich, anh cứ yên tâm. Tôi đã từng giải quyết những nhiệm vụ tương tự - Mikhailov vừa nói vừa bỏ mấy tấm ảnh vào túi phong bì.

- Không, anh không nên chủ quan - Phomin lắc đầu - Liutse là cả một vấn đề, một phương trình với nhiều ẩn số - Phomin vừa nói vừa gõ nhẹ chiếc bút chì lên bàn - Song, dù khôn khéo, thông minh đến mấy, kẻ địch cũng dễ có lúc sơ hở. Kẻ địch, dù xảo quyệt đến đâu, cũng thường cho rằng thời gian như một đợt sóng thần, vùi dập hết tất cả: quá khứ, dĩ vãng, đặc điểm con người… Nhưng không. Có những cái không bao giờ bị quên hay mất đi, như đầu ngón tay hay nhận dạng chẳng hạn. Ở hắn có một số đặc điểm dễ nhận. Tôi đã viết những cái đó vào mảnh giấy này. Lúc nói chuyện với các nhân viên phục vụ khách sạn, anh nên hướng sự chú ý của họ vào cặp kính đen to, hiện đại, thậm chí ngày xưa có người đã bảo tôi là siêu hiện đại nữa là khác. Hắn rất ít khi bỏ kính ra. Nói chung, hiện nay loại kính đó không phải là ít, nhiều người đeo, không có gì đặc biệt cả. Nhưng tôi muốn anh đặc biệt chú ý đến một đặc điểm khác là thỉnh thoảng cổ bên phải và dái tai hắn hay giật giật. Thế này này… Hắn nói tiếng Nga rất sõi. Nhưng hắn có nói hay không còn là một vấn đề.

- Thế hắn đã đến Mosdow lúc hào?

- Tôi vừa nhận được một tin báo, và nếu nó liên quan đến vấn đề này thì có lẽ hắn đến đây vào khoảng giữa tháng tám. Nhưng cũng như khái niệm “hắn”, điều này chỉ mới là giả thiết.

- Báo cáo đại tá, tôi hiểu! Cho phép tôi được tiến hành ngay bây giờ.

Hắn hay không phải “hắn”? - Đây là một vấn đề nan giải, cũng như vấn đề “sống hay chết” của Hamlet trong tác phẩm của Shakespeare - Đại tá Phomin suy nghĩ rất lung - Và nếu là “hắn”, thì hắn đến đây để làm gì? Gặp ai? Phải chăng hắn đang muốn tìm những người quen biết cũ. Rất có thể. Dĩ nhiên là không tìm mình hoặc Petrov. Nhưng gia đình Denisov, hay nói đúng hơn là Denisova, vợ anh thì rất có thể… Giả sử Zandle đến Moscow với mục đích gặp lại “cô gái giúp việc” Lotta, người một thời đã nhận lời chào của Bác Bốp thì… Hồi đó, trong khi hỏi cung hắn, mình đã không hề đề cập tới Lotta Liutmila, hắn cũng thế. Còn số phận của Lotta sau này ra sao chắc chắn hắn biết. Nếu như thế, hắn vẫn đinh ninh rằng Lotta đã giấu việc cô đã từng chung sống với “hắn” và Stak trước kia. Và lúc đó… Khoan, phải cẩn thận… - Phomin đứng dậy đi đi lại lại trong phòng - Chưa dám chắc “hắn” có phải là Liutse hay không, thế mà mình đã vội dựng lại các vai chính trong vở kịch bỏ dở cách đây hai mươi lăm năm. Mình cứ làm như mình đang còn là đại úy Phomin có trách nhiệm bảo vệ phòng thiết kế kỹ thuật Enburg, Denisov và… Nhưng dù sao thì những suy đoán của mình cũng logic: dù Zandle có là nhân viên cục tình báo Anh, Mỹ hay khối quân sự Bắc Đại Tây Dương đi nữa, thì gặp lại Liutmila Nicolaievna; hắn cũng dọa sẽ tố giác và bắt chị làm việc cho hắn. Như thế, mình phải hành động trước. Cần phải lập tức gọi điện báo cho Denisov biết là trong tương lai có thể có một “người khách” như thế đến thăm họ. Tất cả mọi việc bây giờ phụ thuộc vào công tác điều tra của đại úy Mikhailov.

Không hiểu vì sao, Phimin đã dần dần gạt hết mọi nghi ngờ của mình và tin rằng Petrov đã không nhận nhầm.

2

Chiếc “Volga” taxi có hình bàn cờ hai bên hông quay ngoặt và dừng lại trước cổng tu viện Novodisse. Chiếc đèn xanh sau tấm kính đằng trước bật sáng. Người khách rút ví trả tiền xe, còn cô gái cùng đi mở cửa ra trước, rồi nhẹ nhàng nhảy lên hè phố.

Cô mặc rất diện, hợp thời trang, chiếc váy ngắn càng làm tăng thêm vẻ đẹp cân đối của đôi chân. Cô có dáng đi rất quý phái, thường có ở những cô gái đẹp biết giá trị bản thân mình mà mỗi lần ra phố đều có cảm tưởng là cả thế giới đang ngắm mình. Người đàn ông cùng đi với cô phải bước nhanh mới kịp. Ông ta mặc bộ complet màu xám bó sát thân hình khỏe mạnh. Mái tóc chải ngược, bồng bềnh, điểm bạc khá nhiều, chứng tỏ ông ta không lấy làm gì trẻ. Ngoài chiếc kính đen to che gần nửa mặt, ông ta chẳng còn gì đáng chú ý. Hai người sánh bước đi qua tu viện rồi rẽ về phía nghĩa địa cũ, Đến nơi, người đàn ông nhìn đồng hồ rồi nói với cô gái cùng đi:

- Bác cháu mình đến sớm quá, còn lâu mới đến giờ hẹn - Người đàn ông nhìn đồng hồ nói - Đi xem bảo tàng chứ? Bác chưa được xem lần nào.

- Ta xuống tầng ngầm hay hơn, xem thi hài của nữ hoàng Sofia, chị gái của vua Pierre đệ nhất và thi hài một số người khác. Kể cũng tò mò muốn biết bây giờ họ trông thế nào. Cháu đã xem bảo tàng. Ở đây, ngoài mấy bộ áo bào của nhà vua với mấy bức tượng thánh, chẳng có gì đáng xem cả.

- Bác thì đi đâu cũng được, chỉ cần thời gian chong chóng trôi qua. Còn hơn một tiếng nữa mới đến giờ hẹn.

Nhìn qua, hai người kia không có gì đáng chú ý. Nhưng nếu chú ý theo dõi, mọi người sẽ ngạc nhiên vì thái độ của họ. Từ bảo tàng ra, hai người đi cách xa nhau, như không hề quen biết. Cô gái một mình đi vào nghĩa địa, thỉnh thoảng dừng lại đọc những hàng chữ trên bia đá, ngắm nghía những bức tượng… Người đàn ông đi cách xa, không thèm để ý cô gái. Nghĩa địa vắng vẻ, yên tĩnh. Khách tham quan khẽ thì thầm nói chuyện với nhau, mà giờ này, kể ra cũng chưa đông người lắm.

Cô gái đến bên một gốc cây cổ thụ. Trên chiếc ghế đá gần đó, một thanh niên ngồi cúi đầu vẽ một hình gì đó trên quyển sổ tay.

Thoạt nhìn tưởng anh ta như đang mải mê vẽ, không chú ý gì tới xung quanh, nhưng cô gái vừa từ phía sau bụi cây đi ra, anh ta đã bỏ bút xuống:

- Ema, em thân yêu, anh chờ em mãi.

- Em biết anh sẽ sung sướng - Cô gái mỉm cười giơ tay ra phía trước. Người thanh niên nhẹ nhăng cầm lấy, nâng lên hôn.

- Em ngồi xuống đi, Ema ở đây yên tĩnh, vắng vẻ, chẳng ai nhìn ngó gì đâu.

Nhưng người thanh niên đã nhầm. Trong một bụi cây gần đó, người đàn ông cùng đi với cô gái lúc nãy đã nhìn thấy tất cả. Ông ta chọn một chỗ thuận tiện và đang hướng ống kính của chiếc máy ảnh nhỏ xíu về phía họ.

- Ema, anh đã tìm được quyển sách hôm nọ em nói. Tìm mãi mới được. Nó là một quyển sách rất hiếm. Cũng dễ hiểu thôi. Người ta tranh nhau mua hết ngay, nhất là những người thích du lịch như ông bác của em. Trong sách có vẽ tất cả các hệ thống đường bộ trên địa phận Liên Xô. Giá mà bác em có ô tô, bác em sẽ quý quyển này hơn nữa.

- Cảm ơn anh, Michel! Bác em sẽ rất sung sướng khi nhìn thấy nó. Anh cầm lấy cái này… Đây là của em tặng anh. Phải nhờ bác tìm mãi mới được - Cô gái nói rồi đưa cho người thanh niên một chiếc hộp bằng các-tông - Anh mở ra đi.

Người thanh niên nhẹ nhàng mở nắp hộp, hoa mắt sung sướng khi thấy trước mặt là chiếc máy ghi âm nhỏ, đẹp, sáng lấp lánh.

- Bác em bảo đây là loại tốt nhất hiện nay - Cô gái nói - Máy có hai loa dự phòng, nó ở đằng sau, anh mở ra mà xem.

Chiếc máy ảnh sau bụi cây đã chụp cảnh hai người trao đổi quà tặng. Anh thanh niên mở nắp máy, phía trong quả có hai chiếc loa loại nhỏ thật.

- Stereo?

- Vâng, còn đây là băng. Tiếc là chỉ có bốn băng thôi, nhưng mỗi băng dài một trăm hai mươi mét. Băng mới nguyên. Máy có thể dùng cả pin lẫn điện đấy.

- Ema, cảm ơn em! Thật anh không biết nói gì nữa. Từ lâu anh vẫn ước một chiếc máy như thế này. Em biết không, anh đã làm quen với rất nhiều cửa hàng bán đồ cũ nhưng vẫn không tài nào mua được. Ở nước anh, không biết bao giờ người ta mới làm được những chiếc máy như thế. Chỉ thấy nói ầm ĩ: làm thật tốt, thật nhiều, nhưng thực tế thì…

- Sao anh lại nói thể. Phải chờ đợi, anh Michel ạ. Cần phải biết chờ đợi và hy vọng. Anh sẽ có tất cả những gì anh muốn - Nói rồi, cô nhẹ nhàng hôn lên má anh - Anh là một thanh niên đẹp và thông minh.

- Lúc nào mới có chứ? - Người thanh niên nói rồi ôm cô gái vào lòng, nhìn thẳng vào mắt cô - Anh muốn tin… nhưng anh cần em lúc này… Lúc này, em hiểu chứ? Lúc này chứ không phải ngày mai. Ema, anh yêu em, yêu em tha thiết. Anh cảm thấy mình hay mơ ước hão huyền. Không biết làm gì cho em, không biết lấy gì tặng em. Còn những cuộc gặp gỡ như thế này… - Người thanh niên cúi xuống định hôn, nhưng cô gái nhẹ nhàng đẩy ra.

- Michel, anh thương yêu của em. Đừng làm thế. Anh nên nhớ rằng chúng ta đang ngồi trong nghĩa địa - Ema nhẹ nhàng để lòng bàn tay mình lên môi anh - Phải biết chờ đợi và hy vọng, anh ạ. Thế nào, anh sẽ cùng đi Riga với em chứ?

- Ừ, anh sẽ đi. Tất nhiên, tất nhiên là thế! Anh sẵn sàng đi với em tới tận chân trời góc biển. sẵn sàng…

- Được rồi, còn em, bây giờ em đi. Ba ngày nữa chúng ta gặp nhau ở Riga, cạnh tượng Rainita, trong công viên ấy mà, từ sáu đến bảy giờ nhé. Anh chẳng bảo anh đã tới Riga đấy ư?

- Vâng, anh rất yêu Riga.

- Chúng mình sẽ cùng sống với nhau ở đấy mấy ngày. Lại được hưởng những giờ phút hạnh phúc như hồi ở miền Nam. Thôi, em đi đây. Anh đừng giận nhé.

- Sao em vội thế? Em ngồi với anh ít phút nữa đi.

- Xin lỗi, em không thể ở lại được nữa. Bác em đang nóng lòng chờ em ở khách sạn. Mặc dù rất thương yêu và chiều chuộng em, nhưng bác em không thích em đi chơi về muộn. Bác em sẽ lo lắng, bởi vì dù sao, Moscow đối với em cũng còn mới lạ. Em là người nước ngoài. Anh tìm được nơi này tuyệt thật - Ema đứng dậy nhìn quanh - Anh hãy nhìn kỹ chiếc ghế đá này.

Người thanh niên đứng dậy, vẫn không rời bàn tay cô gái.

- Anh thấy chẳng có gì đặc biệt, cũng như bao chiếc khác.

- Không phải thế. Anh hãy nhìn kỹ và nhớ cái ghế này. cần phải thế….

- Anh đã nhìn kỹ và đã nhớ mặc dù vẫn không hiểu làm thế để làm gì.

- Sau này anh sẽ hiểu - Nói rồi, bằng một cử chỉ mềm mại, duyên dáng, cô gái nhẹ nhàng hôn lên môi người thanh niên và bỏ đi, uốn éo trên đôi guốc cao gót.

Khi Ema đi khỏi, người thanh niên quay lại nhìn kỹ chân chiếc ghế đá một lần nữa rồi lắc đầu, mở hộp lấy máy ghi âm khoác lên vai, cắp chiếc hộp không trong tay và khoan khoái bước ra khỏi nghĩa địa.

Vừa ra khỏi cổng, anh ta gặp một người thanh niên mặc chiếc áo kẻ sọc mới tinh, anh ta lại gần và nhận ra Boris Khriabin, một người bạn cũ.

- Lugunov? chào cậu! - Người thanh niên mặc áo kẻ sọc nói - Làm gì ở đây thế?

- Đi dạo mát. ..

- Một mình à? Tìm được chỗ yên tĩnh đấy nhỉ?!

- Còn cậu?

- Mình đi với mấy người nữa… mấy người khách du lịch Thụy Điển - Khriabin nháy mắt ranh mãnh - Có việc. Họ nhờ mình dẫn đi xem tu Viện Novodisse và thành phố…

- Cậu vẫn chưa bỏ cái trò đó à? Cậu xem đấy, coi chừng lại như Vanca…

- Ôi, cậu dưng lo, bố mẹ tớ có vai vế và nói chung… Còn mẹ cậu dạo này thế nào?

- Cảm ơn! - Vì không muốn nói chuyện với Khriabin, Lugunov trả lời cộc lốc, định bỏ đi. Cuộc gặp gỡ bất ngờ đã gợi lên trong tâm trí anh những kỷ niệm đau buồn của cái thời mà anh và Khriabin chơi cùng hội với Vanca. Hồi đó, Lugunov giữ vai trò quan trọng của hội. Mọi người trong hội đã làm hết mọi việc, còn anh ta mặc dù không từ chối tham gia, nhưng đã tranh luận, ngăn cản cái này cái nọ. “Cậu là một sinh viên xuất sắc - Vanca đã từng nói với anh ta hồi đó như thế - Con đường của cậu đầy hoa, còn bọn tớ, suốt đời xơi “ngỗng”, bị đuổi khỏi ghế sinh viên”. Anh ta đã nổi giận nhưng không từ bỏ hội. Còn Khriabin thì nói ra vẻ triết lý: “Chúng mình không bán nước mà chỉ phe phẩy ghẻ rách. Cậu ngớ ngẩn lắm, mẹ cậu đã không còn đủ sức chắt bóp từng copek để nuôi cậu nữa rồi”. Lugunov không thích Vanca vì hắn càn rỡ, nhưng biết tổ chức những buổi dạ hội vui nhộn. Còn một cái nữa đã ràng buộc ba người, đó là quan niệm về cuộc sống.

- Ồ, cậu đào được cái này ở đâu thế? - Cặp mắt Khriabin sáng lên, nhìn hau háu vào chiếc máy ghi âm bên hông Lugunov - Thế mà cậu nói với tớ là đã bỏ nghề từ lâu.

- Quà tặng đấy.

- Đừng chối quanh, anh bạn. Cậu để lại cho tớ nhé?

- Không. Không.

- Thôi, tùy cậu. Tạm biệt.

3

Ema vội vã từ biệt Lugunov không phải vì bác đang nóng lòng chờ cô ở khách sạn. Cô đi quanh mấy vòng xem những bức tượng trên mộ, rồi cùng với người đàn ông đứng tuổi lúc nãy đi về phía khách sạn “Thanh niên”. Một lát sau, hai người đã ngồi trong khách sạn, thưởng thức các món ăn của nước Nga. Trong lúc chờ nhân viên mang món thứ hai đến, người đàn ông mở máy ảnh rút ra mấy tấm ảnh mà ông ta đã chụp trộm cuộc gặp gỡ giữa Ema và Lugunov.

- Ema, cháu giỏi lắm! - Người đàn ông xếp lại ảnh, nói - Nghĩa là cậu ta đến Riga với cháu?

- Dạ. Tất cả đều như bác muốn. Và anh ấy có lẽ đang chờ đợi và hy vọng vào những cuộc gặp gỡ tình duyên với cháu thật, một cô gái có ông bác giàu có, nhưng…

- Có gì cháu cứ hỏi đi. Nhưng chỉ hỏi một câu thôi đấy.

- Tại sao lại đến Riga hả bác? Ở đấy chẳng có gì đẹp, biển lại lạnh…

- Cô cháu thân mến của bác, bác biết thế nhưng cuộc đời đâu phải chỉ toàn những phút sung sướng khoái lạc. Ở Riga, chúng ta có nhiều việc cần làm. Và Lugunov sẽ giúp bác, như thế, quan hệ giữa chúng ta sẽ mật thiết hơn,

- Bác cho rằng những việc anh ấy đã làm là chưa đủ?

- Tất cả đều tốt cả. Nhưng Lugunov càng gắn bó, phụ thuộc vào chúng ta lúc này bao nhiêu thì sẽ càng khó dứt ra trong tương lai bấy nhiêu.

4

Vì nóng lòng muốn báo cáo kết quả chuyến đi điều tra vừa qua với đại tá Phomin, đại úy Mikhailov không đợi đến lượt đi thang máy, mà cứ hai bậc một, chạy theo cầu thang hai bên.

Đang ngồi ở phòng làm việc, thấy đại úy vào, Phomin nói:

- Ngồi nghỉ đi đã. Làm gì mà vội vàng đến nỗi phải chạy theo cầu thang thế? Phải thong thả nhưng không được chậm chạp, anh bạn ạ.

Mikhailov đến bên bàn, rút quyển sổ ghi chép ra:

- Evgeni Nikolaievich, tôi có thể báo cáo được chứ ạ?

- Được, nhưng phải từ từ, bình tĩnh.

- Tôi đã tiến hành điều tra rất kỹ nhưng không phát hiện được người nào giống Zandle. Qua tìm hiểu thì cái họ Zandle rất phổ biến. Công tước trước kia cũng không ít. Nhưng những năm gần đây, không có công tước nào đến nước ta. Nói tóm lại, không có Zandle.

- Điều này cũng dễ hiểu thôi. Còn gì nữa không?

- Trong tất cả những người có một tí gọi là giống con ngươi mà ta đang tìm, tôi đã sàng lọc và chọn ra sáu người. Những người này hiện đang nghỉ lại nước ta theo vé du lịch. Hai người trong số đó hôm trước đã đáp máy bay đi Yalta và sẽ nghỉ luôn ở đó hai tuần. Cả hai đều là thương gia của Bỉ và Tây Đức, một người là Gutman, còn người kia là Kvalic, cùng tuổi với người chúng ta đang tìm. Còn hai người nữa đang nghỉ ở miền Nam và hiện ở Moscow, đó là ông hiệu trưởng một trường tư tên là Fisher và thương gia Craikemev. Hai người cuối cùng, hay nói đúng hơn là một, đó là một người đàn ông đứng tuổi và cô cháu gái sáng nay đã đáp máy bay đi Kiev. Sau đó sẽ đi Riga và Leningrad và lại về Moscow. Cái giống duy nhất chỉ là tuổi. Nếu đối chiếu với người trong mấy chiếc ảnh anh đưa cho tôi thì Fisher có nhiều đặc điểm giống hơn cả. Nhưng cũng chỉ là những nét chung. Người đàn ông đi cùng với cháu gái tên là Iohan Gartenfen vừa từ Bỉ sang. Cô cháu gái của ông ta đến Moscow sớm hơn hai mươi ngày và đã nghỉ ở Hắc Hải.

- Những điều anh vừa thu thập được quá ít ỏi, nhưng ít còn hơn là không có. Sắp tới anh định sẽ làm gì?

- Ai thế nào, thật khó kiểm tra. Nhưng họ làm gì tiếp thì có thể theo dõi được. Tôi sẽ gọi điện cho các đồng chí của ta ở Yalta, Kiev, Riga, Leningrad và yêu cầu họ giúp đỡ.

- Tốt lắm. Bây giờ có thời gian, anh phải nghiên cứu tập hồ sơ kỹ hơn. Sáng mai anh nên lại phòng dân sự thành phố, yêu cầu những người có trách nhiệm ở đó tạm thời giấu địa chỉ của gia đình Denisov đi. Làm như thế sẽ tránh được việc Liutse Zandle có thể đến hỏi địa chỉ của họ.

- Đại tá cho rằng gia đình Denisov có liên quan đến vụ này à?

- Vâng. Victor Denisov là một nhà bác học nổi tiếng, viện sĩ viện hàn lâm, còn vợ anh ta, chị Denisova… Thôi, điều này anh sẽ biết sau. Còn gì nữa không?

- Tối nay, theo chỗ tôi biết, Fisher và Craikemev sẽ đi xem hát. Họ đã mua vé trước, tôi sẽ tìm cách lấy dấu tay họ. Và nếu như không làm được cái đó hôm nay thì tôi sẽ tìm cách làm việc đó ngày mai…

- Có điều anh cần phải thận trọng trong việc này, vì họ là khách nước ngoài. Hiện giờ, điều kiện bắt buộc chúng ta phải làm, nhưng không thể đụng chạm đến danh dự của những người vô tội. Nếu không cẩn thận thì có thể sẽ rắc rối to đấy…

5

- Bác, cháu thật không ngờ Riga lại đẹp đến thế - Ema nói nhỏ với người đàn ông cùng đi khi chiếc taxi dừng hẳn trước cửa khách sạn Riga.

- Cháu sẽ còn phải sung sướng, ngạc nhiên khi được nhìn thấy bãi biển Iurmala tuyệt đẹp của Riga nữa - Người cùng đi đáp lại.

Làm thủ tục thuê khách sạn xong, hai người đi thang máy lên một căn phòng sang trọng. Chuyến bay kéo dài hai giờ đã không làm họ cảm thấy mệt. Vừa đặt va li vào chỗ, hai người lại đi ngay xuống phòng ăn.

- Bác Iohan, bây giờ cháu muốn đi dạo một vòng - Ema vừa nói vừa vuốt mẩy ngón tay thon đẹp.

- Thực tình, trước kia cháu không bao giờ nghĩ rằng ở nước Nga người ta lại ăn ngon và đầy đủ như thế. Nếu cháu cứ ăn uống như thế này, suốt ngày lại chẳng làm gì, thì chẳng bao lâu, cháu sẽ béo phị ra. Mà cháu thì, bác biết đấy, không thích béo một tí nào. Cháu nghĩ cần phải thường xuyên đi dạo để tiêu bớt mỡ.

- Bác cũng chẳng thích làm ông béo một tí nào - Gartenfen nói - nên sẵn sàng đi dạo với cháu.

Sau cơm trưa, hai người đi khỏi khách sạn, mua mấy quyển chỉ dẫn tham quan, cầm máy ảnh và đi xem thành phố. Khi họ về đến khách sạn thì trời đã xế chiều. Trong lúc ăn, họ nói cho nhau nghe những cảm tưởng của mình về thành phố. Người phục vụ thấy thế, hỏi:

- Ông và cô thích Riga của chúng tôi lắm à?

- Vâng. Thực là một thành phố mỹ lệ hiếm có - Cô gái trả lời - Tiếc là hôm nay chúng tôi mới kịp xem viện bảo tàng lịch sử thành phố và nhà thờ, nhưng cái đó cũng đủ để nói với nhau suốt đêm rồi.

- Sáng mai, trước khi đi Iurmala, chúng tôi sẽ đến tham quan đài kỷ niệm Rainis²² - Người đàn ông nói - Tôi mới nhìn thấy đài kỷ niệm đó qua tranh thôi.

I.C Rainit (1865-1929), nhà thơ vĩ đại Latvia.↩

Người phục vụ gật đầu đồng tình. Quay vào, người đó nói với những người cùng làm:

- Tôi vừa phục vụ hai khách nước ngoài nói tiếng Nga rất sõi, rõ ràng họ là những nhà trí thức hiểu nhiều biết rộng. Cả hai đều rất quan tâm tới nền văn hóa của Latvia.

6

- Hôm qua anh không ngủ được à? Trông anh phờ phạc quá!

- Tối qua, tôi đã thức suốt ở đây để đọc tập hồ sơ anh đưa cho. Phải nói rằng không phải là một tập hồ sơ mà là một thiên tiểu thuyết. Đại tá nói đúng, Liutse Zandle là một nhân viên tình báo già dặn… Tôi đã gọi điện hỏi các đồng chí ở Kiev, họ nói rằng hai bác cháu Gartenfen ở lại Kiev một ngày, sáng hôm sau, đáp máy bay đi Riga và hiện đang ở đấy. Gutman và Covalic hiện vẫn không có gì đáng nghi ngờ. Tôi đã tìm cách lấy được dấu tay của Fisher và đã đưa vào phòng xét nghiệm. Kết quả xét nghiệm sẽ giúp chúng ta tập trung vào việc theo dõi vào một mục tiêu nào đó.

- Khá lắm! Khá lắm! Mới có một ngày mà anh làm được thật nhiều việc. Đó là những bước đầu tiên trên con đường dài đầy khó khăn mà chúng ta phải vượt qua, luri Mikhailovich ạ.

Kéo tập hồ sơ Liutse Zandle về phía mình, gấp lại, để ra góc bàn, đại tá Phomin tiếp:

- Lúc tôi trẻ hơn anh bây giờ, tôi cùng với các đồng chí đảng viên, các lực lượng dân chủ Đức đã góp phần thành lập ở Đông Đức một nhà nước xã hội chủ nghĩa, và mặc dù gặp rất nhiều khó khăn, chúng tôi vẫn luôn mơ ước về tương lai. Chúng tôi tin tưởng một cách chắc chắn rằng chúng tôi sẽ thành công trong việc vĩnh viễn xóa bỏ các hậu quả của chủ nghĩa phát xít. Chúng tôi đã làm tất cả những gì chúng tôi có thể làm được. Giờ đây, tôi thấy sung sướng, tự hào với những thành quả mà nước cộng hòa dân chủ Đức đã đạt được. Bất chấp mọi khó khăn, trở ngại do đồng minh Anh, Mỹ gây ra, Đông Đức đã xây dựng và trở thành một nhà nước xã hội chủ nghĩa giàu mạnh và không thể không đếm xỉa đến.

Đại tá đứng dậy đi đi lại lại trong phòng, rồi sau một lúc trầm ngâm suy nghĩ, ông tiếp:

- Ở cộng hòa dân chủ Đức hiện giờ, tôi vẫn có những người bạn rất tốt. Trong số đó có Enok, người mà bây giờ tôi vẫn thường xuyên trao đổi thư. Hiện giờ Enok đã về hưu. Còn thượng sĩ Berton Redel hiện nay đã là thiếu tá của cục an ninh quốc gia, một thanh niên đẹp trai, nhanh nhẹn, tháo vát và dũng cảm. Cách đây mấy hôm, anh ta vừa viết cho tôi một bức thư - Phomin rút từ trong ngăn kéo ra một lá thư, đọc to:

“Đã đến lúc nhiều công dân Tây Đức nhận thấy rằng cần phải bình thường hóa quan hệ với Liên Xô, nước mà trước kia họ vẫn xem là thù địch, để sống trong tình láng giềng, dưới mái nhà lớn mà mọi người quen gọi là trái đất. Nhiều người trong họ hiểu rằng số phận của nước họ nói riêng và thế giới nói chung, liên quan với đất nước vĩ đại của các bạn. Lời tiên đoán của Lenin về sự chung sống hòa bình tạm thời giữa hai thế giới thù địch giờ đây đã thành sự thật Việc Liên Xô và Tây Đức vừa rồi mới ký hiệp ước hữu nghị là một bằng chứng hùng hồn trong việc bình thường hóa quan hệ giữa hai nước, và cả giữa chúng tôi và Tây Đức nữa..”.

Phomin bỏ thư xuống, nhìn Mikhailov, dò hỏi:

- Anh ta viết đúng đấy chứ?

- Một ngàn lần đúng, Evgeni Nikolaievich ạ.

- Tất nhiên. Nhưng cuộc chiến đấu vẫn còn gay go phức tạp. Bọn tư bản Tây Âu đang tìm mọi cách phá hoại công cuộc bình thường hóa quan hệ của chúng ta - Phomin đứng dậy đi đi lại lại trong phòng - Vừa rồi, khi báo cáo tình hình công tác với trung tướng, đồng chí ấy có chỉ thị cho tôi phải tích cực nghiên cứu, tìm hiểu và quan tâm hơn nữa đến NATO, mà trước tiên là những hoạt động tình báo của nó. Cần phải xem lại những tài liệu lưu trữ, tìm đọc sách báo về vấn đề này. Sự chuyển hướng trong chính sách đối ngoại của Tây Đức gần đây là một vấn đề đáng quan tâm. Tất nhiên, sự chuyển hướng đó rõ ràng là không có lợi cho cơ quan tình báo Tây Đức và một số giới trong chính phủ. Và mặc dù giờ đây Helen không còn nữa nhưng cơ quan tình báo của hắn vẫn tồn tại và hoạt động. Trong cục tình báo NATO, số điệp viên của Helen cũng không phải là ít…

- Theo chỗ tôi biết thì vừa rồi đại tá cũng đã phải giải quyết một vụ có liên quan đến bọn tình báo của NATO - Mikhailov nói.

- Anh muốn nhắc tới vụ tên điệp viên núp dưới danh hiệu nhân viên sứ quán Anh chứ gì? Đúng. Nhưng đó không phải là nhân viên tình báo của NATO, mà là của cục tình báo Anh. Sau vụ đó, nhiều nhân viên sứ quán Anh đã bị ta trục xuất khỏi biên giới trong vòng hai mươi bốn giờ.

- Liutse trước kia là nhân viên của tình báo Anh.

- Hắn còn phục vụ cho Helen nữa. Có điều là hồi đó ta chưa biết hết. Theo tôi, Liutse là một nhân viên tình báo lành nghề, già dặn, có nhiều kinh nghiệm và là con cưng của cơ quan tình báo Helen… Nhưng thôi, chúng ta quay về với vấn đề cũ. Trong bức điện của các đồng chí trong cục an ninh quốc gia Cộng hòa dân chủ Đức không những chỉ nhắc đến Brussels, mà còn cả Rensburg nữa. Rensburg là một căn cứ quân sự của NATO ở Tây Đức. Anh thấy đấy, trong lúc các lực lượng tiến bộ, những người lãnh đạo nhà nước Tây Đức đang cố gắng bình thường hóa quan hệ với ta, thì một số khác…

- Đại tá cho rằng kẻ mà chúng ta đang điều tra là nhân viên của cục tình báo NATO và là một tên Đức?

- Vâng. Rất có thể như thế. Zandle là người Đức và hắn sẽ không bao giờ ủng hộ chính sách bình thường hóa quan hệ giữa Tây Đức với ta…

- Cũng có người thế này, có người thế khác. Như bộ trưởng bộ quốc phòng Tây Đức chẳng hạn, vừa rồi đã tuyên bố trên vô tuyến truyền hình là Tây Đức sẽ tổ chức một cuộc tập trận trên quy mô toàn quân vào năm tới, 1972.

- Thế đấy - Phomin thở dài - Rất tiếc là nhiều người chóng lãng quên các bài học lịch sử. Anh nhớ lại sự kiện Tiệp Khắc 1968 mà xem, bọn tư bản đã tuyên truyền xuyên tạc sự thật, nhằm bêu xấu chúng ta thế nào. Giờ đây, nhiều người đã quên lời nhắc nhở của Juliux Fuxich, người con quang vinh của đất nước Tiệp Khắc: “Nhân loại, hãy cảnh giác!” Đối với ta, tôi và anh đây, lời nhắc nhở đó thật dễ hiểu. Bởi vì cho đến nay, cuộc chiến tranh thầm lặng vẫn còn tiếp diễn, chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa khác - Phomin đứng dậy - Thôi, ta bàn công tác. Anh đã đến phòng dân sự thành phố chưa?

- Thưa đại tá, rồi ạ. Tôi đã nói chuyện với họ và họ đã tạm thời cất hồ sơ địa chỉ của Denisov đi chỗ khác.

7

Thượng úy Parer đang chuẩn bị ra cảng thì đại tá Pinculich gọi lên.

“Có chuyện gì thế nhỉ - Parer vừa bước xuống cầu thang vừa hỏi - “Bố già” biết kế hoạch công tác của mình hôm nay rồi cơ mà?”. Albeto Martunovic Pilculich, giám đốc sở công an, một người đàn ông chưa đầy năm mươi tuổi, cao to, tóc màu sáng, vẫn được các nhân viên gọi là “Bố già”, bởi lẽ ông là người già nhất của sở. Ông được gọi thế còn vì ông, thỉnh thoảng và hoàn toàn không ác ý, hay càu nhàu một điều gì đó, thường là không liên quan đến công việc.

- Vào đi! Ngồi xuống, anh bạn - Thấy Parer vào, ông nói - Tôi chưa bao giờ thấy anh chơi tồi như hôm qua. Nói thật, nếu tôi là huấn luyện viên thì tôi đã cho anh ra rìa từ lâu rồi. Mà lại đúng phút cuối cùng mới ác chứ…

- Chính tôi cũng không hiểu vì sao hôm qua tôi lại chơi tồi đến thế - Parer nói, vẻ thanh minh - Tôi cuống lên thế nào ấy. Cả hai quả ném phạt đều ra ngoài. Nếu được một quả thì còn đỡ, đằng này…

- Nếu… - Đại tá phẩy tay - Thần kinh yếu, cứ nói quách như thế là xong. Trong bóng rổ, yếu thần kinh, thiếu bình tĩnh còn có thể tha thứ được, nhưng trong công tác chúng ta thì… Tôi hy vọng là anh chỉ sơ hở trong lúc chơi bóng thôi. Tôi gọi anh lên đây không phải để tính sổ việc anh đã ném bóng ra ngoài, mà muốn giao cho anh một nhiệm vụ quan trọng.

Pilculich rút từ trong cặp ra một tờ giấy, nói tiếp:

- Có việc này phải làm ngay. Vừa rồi, Moscow gọi điện báo cho tôi biết là ở Riga hiện đang có hai khách nước ngoài khả nghi. Họ từ Bỉ đến đây. Một người đàn ông đứng tuổi tên là Iohan Gartenfen và cô cháu gái Ema. Cả hai vừa đến thành phố hôm qua và hiện đang ở khách sạn Riga. Anh hãy đến đó xem sao. Theo chỗ tôi biết thì họ sẽ ở lại Riga ba, bổn ngày gì đó. Anh nên lấy thêm một người nữa, mình anh làm không nổi đâu. Trong mảnh giấy này có ghi những điều cần thiết, nghiên cứu kỹ và hành động.

Khi thượng úy Parer đến khách sạn Riga thì bác cháu Ema đã đi đâu từ lâu. Các nhân viên phục vụ khách sạn nói rằng họ đã đi từ sáng sớm, hình như ra bãi tắm thì phải, vì lúc ăn ở khách sạn, họ có hỏi đường đến bãi biển Iurmala. Anh nhân viên khách sạn, người hôm qua đã phục vụ hai khách nước ngoài đó, cho biết thêm là họ sẽ đến tham quan đài kỷ niệm Rainit trước lúc đi Iurmala.

“Đến Iurmala để tìm cũng chỉ mất công vô ích”, nghĩ thế, Parer quyết định ở lại khách sạn chờ.

Bác cháu Ema về khách sạn rất muộn và lập tức đóng kín cửa phòng mình, ở lì trong đó. Thế là Parer đành phải đợi đến sáng hôm sau.

8

Lugunov đã nhiều lần đến Riga nên thành phố đối với anh không có gì xa lạ. Từ ga tàu hỏa, anh ta lên xe đi thẳng đến Iurmala với hy vọng là sẽ tìm được chỗ trọ ở đó. Nhưng mùa hè, kiếm được chỗ thuê trọ ở Iurmala không phải chuyện dễ. Cái bờ biển đẹp đẽ với những bãi tắm chạy dài đầy nắng đã thu hút về đây hàng nghìn người muốn được nghỉ ngơi, phơi nắng, tắm biển thoải mái. Lang thang hết đường phố này sang đường phố khác, gõ cửa hỏi thăm hết nhà này sang nhà khác suốt buổi, Lugunov lững thững đi ra bãi tắm, rồi cứ thế cuốc bộ qua khu Buduri, Dzintani và mãi đến Maiori mới gặp may. Người đàn ông mà anh ta hỏi, nhìn anh ta từ đầu đến chân một lượt rồi hỏi cộc lốc:

- Sinh viên?

Đang bực mình, Lugunov định trả lời là cái gì đó không quan trọng, nhưng rồi lại gượng cười đáp:

- Trước kia là sinh viên. Còn bây giờ là một nhà chuyên môn mới ra trường, hay nói theo cách nói của sách báo: kỹ sư.

- Thế thì theo tôi - Người đàn ông nói rồi quay người lê đôi dép trên hè phố, dọc đường không hề quay lại nhìn một lần nào.

“Lão ta không biết lịch sự một tí nào” - Lugunov nghĩ thế nhưng rồi cũng lẽo đẽo đi theo.

Người đàn ông dẫn Lugunov vào một ngõ hẹp, dừng lại trước dẫy hàng rào gỗ, mở cửa cho anh ta vào trước rồi gọi to:

- Vlasta! Ra đây! Tôi tìm cho bà một khách trọ đây này.

Từ trong nhà, một người đàn bà to béo, mặc áo trắng, đeo chiếc tạp dề đen trước ngực bước ra và dừng lại ở ngưỡng cửa, nhìn Lugunov chằm chằm một lúc lâu. vốn là một anh phớt đời và rất tự tin ở mình, thế mà lần này Lugunov cũng cảm thấy lúng túng dưới cái nhìn nghiêm khắc của bà kia.

- Ở lâu không? - Bà kia hỏi.

- Dạ, cháu xin ở mười ngày ạ - Lugunov đáp ngay.

- Mười ngày? Thế thì được. Cháu tôi vừa đi nghỉ, phải hai tuần nữa mới về, tôi sẽ cho anh ở phòng nó - Bà kia nói và chỉ tay về phía một góc nhà xây thêm khá tươm tất, có cửa ra vào riêng - Mời anh đi xem.

Một căn phòng nhỏ, ô cửa sổ chiếm gần hết một mặt tường, đối diện với ô cửa là giá để sách. Đồ đạc trong nhà chỉ vẻn vẹn một chiếc bàn con, một chiếc tủ, chiếc ghế cũ và chiếc giường sắt thấp tè, phủ một tấm thảm mỏng.

- Chăn đệm để trong tủ cả. Anh cứ gọi tôi là Vlasta Abertovna. Nhà tắm và hố xí sau nhà - Bà kia nói rồi định bỏ đi ra.

- Vlasta Abertovna, cảm ơn bác! Bác chờ cháu một lát. Giấy tờ của cháu đây, bác cầm lấy để đi đăng ký công an hộ cháu. Chắc phải trả tiền trọ cho bác trước.

- Ừ, tuy trọ mười ngày nhưng cũng nên đăng ký. Còn tiền, trước lúc đi anh trả cũng được - Người đàn bà cầm giấy tờ của Lugunov và đi ra.

“Vlasta, cái tên thật hợp với tính tình của bà ta” - Lugunov nhận xét, rồi mở va li lấy ra một chiếc quần mỏng, chiếc áo trắng, khăn mặt săng đan rồi quyết định đi ngay ra bãi tắm gần đấy.

Lugunov không tìm được chỗ tắm ngay vì bãi tắm chật ních người. Anh ta cởi quần áo ngoài, lội xuống, ngâm mình trong biển mát lạnh, ôn lại tất cả các kiểu bơi mà từ lâu anh đã dày công luyện tập trên sông Moscow hay hồ Clazma. Nước biển nâng anh ta lên, bập bềnh trên mặt nước thật dễ chịu. Tắm chán, Lugunov lên bờ phơi nắng, khoan khoái hít thở bầu không khí trong lành, thoảng hương thơm của hoa cỏ. Anh ta cảm thấy nhẹ nhõm, lâng lâng và có cảm tưởng đời là một chuỗi ngày hạnh phúc mà anh ta là người đang tắm mình trong dòng đời đó. Với một tâm trạng như thế, Lugunov đi dạo quanh bãi tắm, chơi bóng chuyền, bóng bàn với các cô gái. Hơn ba giờ, Lugunov đi vào quán ăn cơm.

Lugunov nhìn đồng hồ và sực nhớ đến cuộc gặp gỡ với Ema sắp tới, và không hiểu sao, những cảm giác lâng lâng, nhẹ nhõm giờ đây không còn nữa. Càng đến giờ hẹn, Lugunov càng thấy sợ.

9

Sáu giờ kém mười, “mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao”, Lugunov bước ra khỏi taxi trước cổng công viên, tìm một chiếc ghế đá gần tường, với hy vọng là từ chỗ đó sể nhìn thấy Ema trước khi cô ta nhìn thấy mình. Nhưng Ema xuất hiện bất ngờ và từ một hướng khác.

- Michel, chào anh!

Lugunov giật mình quay lại. Anh ta ngạc nhiên sung sướng nhìn thấy Ema xinh đẹp đang đứng trước mặt. Tim đập dồn dập, anh ta đứng phắt dậy.

- Michel, anh thương yêu! Em sung sướng được gặp anh ở đây. Thôi, ta đi anh. Bác đang chờ anh em mình đằng kia. Bây giờ em mới giới thiệu anh với bác được - Ema nói rồi kiễng chân nhẹ nhàng hôn lên má Lugunov và khoác lấy tay anh. Hai người rảo bước trên con đường nhỏ râm mát đến bên một chiếc ghế đá. Ở đó, một người đàn ông đứng tuổi đeo kính đang ngồi.

- Bác Iohan, đây là anh bạn Mikhain Lugunov của cháu.

Thoạt nhìn, Lugunov đã không cảm tình với Iohan. Trong thâm tâm, anh hình dung ông bác họ của Ema là một ông già gầy yếu hoặc ít ra cũng là một người bụng phệ.

Iohan Kars Gartenfen, người đàn ông đứng tuổi chìa tay cho Lugunov, mỉm cười nói:

- Anh có thể gọi tôi bằng tên Nga, Ivan Karlovich.

- Rất hân hạnh! - Lugunov đáp lại, cố nhìn vào mặt Iohan để biết người đàn ông kia có liên quan gì đến cuộc gặp gỡ giữa anh với Ema không, nhưng vô ích. Chiếc kính đen to đã không cho anh thực hiện được ý định đó.

- Michel, từ sáng đến giờ em và bác mải tắm nên chưa ăn gì. Chúng ta cùng vào khách sạn chứ? - Ema hỏi.

- Anh vừa ăn xong nhưng anh sẵn sàng ngồi tiếp em.

Ba người vào một trong những quán cà phê nhỏ nhưng ấm cúng, có rất nhiều ở Riga. Quán ít khích. Cái nắng ấm áp và nước biển xanh mát đã giữ chân mọi người trên bãi biển.

- Anh uống tí rượu chứ? - Iohan hỏi khi cả ba đã ngồi xuống.

- Cảm ơn bác! Cháu hầu như không uống rượu. Cháu chỉ uống ly nước trà thôi, trời nóng thế này mà.

- Ồ, giỏi lắm! Thời buổi này, giữa đám thanh niên nghiện ngập, tìm được một người như anh thật quý hóa.

Lugunov nhún vai, thầm cảm ơn lời khen khéo của Iohan.

- Cháu Ema có nói với tôi, anh là sinh viên vừa tốt nghiệp - Iohan kéo ghế lại sát Lugunov khi người phục vụ đi khỏi bàn họ - Anh định sẽ làm việc ở đâu? Thực tình, tôi không biết ở nước anh, người ta tiến thủ bằng cách nào, nhưng tôi rất muốn biết điều đó. về nước, có thể những người thân thích sẽ hỏi tôi điều đó, mà tôi thì không muốn ngồi đực ra. Anh biết đấy, hiện giờ bên nước chúng tôi người ta rất quan tâm tới nước Nga, nhất là vấn đề thanh niên. Thực ra ở các nước Tây Âu, trong lĩnh vực này cũng còn có rất nhiều việc cần giải quyết. Vậy, anh định sẽ làm gì trong tương lai?

- Hiện giờ nhà trường đang có ý định giữ cháu làm nghiên cứu sinh, sau này nếu như không được tiếp tục nghiên cứu, họ sẽ phân về một viện nghiên cứu nào đó.

- Thế cái gì không cho phép anh tiếp tục nghiên cứu?

- Cái đó còn phụ thuộc vào nhiều thứ lắm. Phải thi tốt, phải có lý lịch rõ ràng. Thực tình, cháu không sợ thi. Cháu là sinh viên xuất sắc, tốt nghiệp bằng đỏ. Cháu đã chuẩn bị cẩn thận cho kỳ thi trước.

- Biết tin vào khả năng của mình là rất tốt. Tôi cho rằng chỉ những người có nghị lực lớn mới có thể đạt được mục đích của mình. Chỉ những người như thế mới xứng đáng làm chủ thế giới. Tất nhiên đấy chỉ là ý kiến chủ quan của tôi… Tôi đang nói với anh về lý trí, về nghị lực, về tâm hồn và về những khả năng độc đáo của con người. Điều này đúng với tất cả các chế độ chính trị khác nhau.

“Ông ấy nói đúng” - Lugunov nhủ thầm, đưa mắt chăm chú nhìn người đàn ông đang nói chuyện với mình.

- Vâng, nhưng tôi được nghe nhiều người than phiền là ở nước anh, con người khó phát huy tài năng của mình, nếu không gặp thời, gặp dịp. Tất cả mọi thứ đều nằm dưới quyền kiểm soát ngặt nghèo của bộ máy đảng, nhà nước, và như thế thì tài năng của con người sẽ… Ở nước anh, người ta nói như thế nào nhỉ? - Iohan búng tay - A, tôi nhớ ra rồi, tàn lụi… Đúng như thế, nó sẽ tàn lụi. Tôi nghe nói ở nước anh muốn chơi một tí, hay mua thêm một chiếc xe du lịch, hay muốn nói những ý nghĩ riêng của mình cũng bị cấm, và quả là một vấn đề phiền phức… Có phải thế không?

- Không phải tất cả đều ảm đạm như bác nói - Lugunov cau mày - Trên đất nước cháu, cũng như ở nước bác, mọi người có quyền phát huy tài năng của mình - Và ngay lúc đó Lugunov lấy làm tiếc là đã dùng từ “ở nước bác”. Nhưng rồi anh ta cũng yên tâm ngay. Không nên quá tự đề cao mình trước người ngoại quốc…

- Anh đừng nghĩ tôi muốn tuyên truyền chính trị với anh. Thực tình, tôi đánh giá rất cao đất nước anh, đánh giá rất cao về những thành tựu nó đã đạt được… Tôi chỉ muốn tìm hiểu chi tiết. Anh chẳng hạn, hiện giờ anh có hoàn toàn tin tưởng vào tương lai của mình không? Mọi người ai cũng hiểu anh không? Và có phải mọi lâu đài thực sự đang mở rộng cửa đón anh không?

- Bác nên hiểu rằng, những cái đó cho đến bây giờ vẫn đang là những vấn đề được bàn cãi và cháu không thể trả lời cụ thể từng câu được. Nhưng những lời bác nói vừa rồi có nhiều cái trùng với ý nghĩ của mẹ. cháu. Mẹ cháu vẫn thường nói với cháu: người ta không hiểu con, với hoàn cảnh xã hội nước ta hiện nạy, con không thể phát huy hết tài năng của mình được… - Lugunov nói và cho là mình đã tìm được lối thoát thỏa đáng.

- Mẹ anh à? Nếu thế thì mẹ anh có những suy luận sáng suốt của một người đàn ông thông minh. À, lúc nãy anh có nói đến cái giấy nhận xét tư cách gì đó, tôi không hiểu, đó là giấy gì? Có phải cái thứ giấy ghi quan điểm tôn giáo, lập trường tư tưởng, trình độ giác ngộ chính trị, đạo đức, tác phong cùng với bao nhiêu thứ khác không?

- Biết giải thích thế nào cho bác hiểu bây giờ. Vâng, cũng gần giống như thế, trừ mục tôn giáo. Ngoài ra, trong giấy còn ghi cả khả năng nghiên cứu nữa. Người ta sẽ đưa giấy đó cho bộ tứ của hội đồng nhà trường xét duyệt. Cũng phải biết người sắp học là người thế nào chứ.

- Bộ tứ là cái gì thế?

- Bộ tứ gồm có: hiệu trưởng, bí thứ đảng ủy, bí thư đoàn thanh niên và thư ký công đoàn. Họ đại diện cho toàn bộ tập thể.

- Thế anh có vấn đề với một trong bốn người đó à?

- Kể cũng có một ít va chạm nhỏ. Ở trường, không phải ai cũng có cảm tình với cháu. Nhiều người đã cho cháu là một kẻ hám địa vị, mặc dù việc cháu muốn vươn tới đỉnh cao của khoa học, cháu nghĩ là một việc chính đáng.

- Anh nói đúng - Iohan nhận xét - Cứ để cho những người không chịu phấn đấu tụt lại. Không thể có chuyện ai cũng như ai được.

- Thực ra, trong trường cháu còn có người không thích những người có quan điểm khác mình, cho dù đó là những quan điểm tiến bộ - Được Iohan khen khéo, Lugunov giờ đây bắt đầu nói xấu bạn bè, nhà trường, nói xấu những con người đã dùng hết khả năng mình giáo dục, dạy dỗ anh ta - Còn về đoàn thanh niên, cháu không phải là đoàn viên. Đối với cháu, những khẩu hiệu như “Hãy hăng hái đi vỡ hoang, xây dựng vùng kinh tế mới” chẳng nghĩa lý gì cả. Cũng như cháu, mẹ cháu cho rằng điều quan trọng là phải học thật giỏi, phải có cái đầu thông minh, thế thôi, về mặt này, không ai có thể chê trách cháu được. Cháu là sinh viên xuất sắc của trường. Còn một số cái khác như những quan niệm về cách sống của cháu chẳng hạn, có khác những quan niệm của nhiều người khác, nhưng suy cho cùng cũng chẳng có hại gì.

“Vớ được anh chàng này thật không khác gì vớ được vàng, - Iohan nghĩ bụng - Thật sai lầm nếu như một kẻ nào đó cho việc bỏ công sức, tiền bạc ra để mua chuộc, dụ dỗ một sinh viên quèn là một việc nhỏ nhặt không đáng làm. Kể Kraf bỏ công lang thang ngoài khu triển lãm suốt như thế cũng không vô ích. Anh ta đã chọn đúng đối tượng. Ôi, nếu mình vớ được mấy thằng như Lugunov”.

- Gần đây cháu đã trình bày đề cương nghiên cứu cho người hướng dẫn tương lai của cháu, một giáo sư được mọi người trong trường kính nể. Ông ta đã lấy làm thích thú và hứa sẽ trình bày với hội đồng khoa học. Hồi còn học, cháu đã nhiều lần được đọc báo cáo trong các hội nghị khoa học, tích cực tham gia công tác xã hội, dự thảo luận…

Rồi không hiểu vì sao, Lugunov chợt nhớ rằng mình chỉ tham gia thảo luận một lần. Lần ấy, ngay từ đầu anh đã bị mọi người phản đối kịch liệt vì đã dám đưa ra quan điểm cho rằng những kỹ sư trẻ thông minh, mới ra trường không nên tham gia lao động chân tay, tiến thủ theo kiểu rập khuôn từng bước, mà phải tìm cách làm sao cho mọi người chú ý đến mình. Nói thế, Lugunov muốn ám chỉ mình. Và mọi người hiểu ngay là thế. Lúc ấy, thậm chí anh còn đưa dẫn chứng một công ty nào đó ở nước ngoài đã mạnh dạn trao cho những kỹ sư trẻ và có khả năng mọi phương tiện thí nghiệm đầy đủ, lương cao và…

Lugunov bị bạn bè phê bình và chế giễu. Sau lần đó, anh quyết định sẽ không bao giờ đọc tham luận nữa. Sau này anh chỉ còn biết trao đổi những ý nghĩ và quan điểm của mình với những người thân, nhất là bà mẹ. Và bao giờ cũng thế, bà mẹ luôn tán đồng những gì anh nói. Thường thì chuyện của hai mẹ con chỉ xoay quanh vấn đề địa vị và tiền tài, nhưng cái mà cả hai đều rất ham mê. Họ tôn sùng các thứ hàng nước ngoài, đào tìm bằng được các loại tranh ảnh khỏa thân, và cái đó Lugunov không thấy có gì đáng chê trách cả.

Ema bỗng đứng dậy, nói:

- Bác Iohan, cháu ra ngoài một lát nhé. Ở đây nóng nực, khó chịu quá. Cháu sẽ vào ngay… - Rồi không chờ cho ông bác trả lời, cô nhẹ nhàng đi ra.

- Xin lỗi vì tính tò mò của tôi - Iohan nói tiếp khi Ema đã đi khỏi - Không phải ngẫu nhiên mà tôi hỏi anh về quan điểm, dự định của anh trong tương lai. Ema có nói lại với tôi là hiện giờ anh đang ao ước được tham quan một số nước Tây Âu và rất khâm phục một số mặt trong cách sống của chúng tôi.

- Bác nói “khâm phục” ư? Không. Cháu chỉ muốn được tham quan và…

- Thế thì cái gì cản trở anh làm việc đó?

- Hiện giờ điều kiện chưa cho phép. Muốn đi tham quan phải có tiền mà cái đó hiện giờ cháu chưa có.

- Tôi không biết anh và cháu gái tôi đã nói với nhau những gì - Gartenfen đưa tay sửa lại kính - Nhưng Ema muốn được tiếp anh như một vị khách quý ở gia đình mình. Misha - Giọng Iohan bỗng nhiên trầm hẳn xuống - Tôi không thể và không có quyền khuyên anh, anh là người lớn, thông minh, là kỹ sư nhưng tôi muốn nói với anh một điều là tất cả những ước mơ, dự định của anh sẽ thành sự thật, nếu anh muốn. Tôi mong anh hiểu đúng ý tôi. Qua câu chuyện anh kể lại, tôi nhận thấy hiện giờ anh đang gặp những khó khăn nhất định. Ở nước chúng tôi, những kỹ sư có tài năng như anh có thể nhanh chóng leo lên bậc thang danh vọng. Phải nói rằng ở nước chúng tôi, không có những trở ngại ngăn cản con người tiến bước đường đi tới mục đích đó. Chẳng hạn có người nào, dù là kỹ sư, bác sĩ hay thậm chí là công nhân thường, muốn sang làm việc ở một nước khác như Mỹ, Anh, Tây Đức thì cứ việc tự do, chẳng ai ngăn cấm. Ở Bỉ cũng có thể tự do như thế. Tất nhiên, ở đấy hay ở đâu cũng vậy, còn có một điều quan trọng nữa là phải biết bắt đầu đúng chỗ, đúng lúc. Đến thăm Ema ấy mà, Misha, có lẽ nên có một cái gì đó trong tay thì tốt hơn… Thực tình mà nói - Gartenfen dang rộng hai tay - Ema có và thích anh lắm. Nó là một con bé tính khí bất thường. Và trên cương vị của một người bác mà nói, thì mặc dù là một cô gái giàu có, nhưng nó không biết lựa chọn mà chỉ biết hành động theo cảm tính, hành động theo tiếng gọi của trái tim phụ nữ. Vâng, đúng thế đấy, Misha ạ. Nhân lúc nó vắng mặt, tôi đã nói với anh những điều đáng lẽ không nên nói.

- Xin lỗi bác Iohan Carlovich - Lugunov cảm thấy choáng váng trước những gợi ý khéo léo của Iohan - Cháu chưa thể quyết định ngay được. Không biết Ema đã nói với bác những gì, nhưng dù sao thì cháu cũng không muốn nhờ vả người khác - Lugunov nói câu đó và cảm thấy ngạc nhiên không hiểu vì sao lại nói như thế - Từ trước đến nay cháu đã sống nhờ vào mẹ cháu quá nhiều, nhưng giờ đây, cháu đã có thể tự làm để nuôi mẹ mình, cháu kiếm tiền bằng cách phụ đạo một số sinh viên kém…

- Misha, anh thật không hiểu ý tôi. Anh cần phát huy tài năng vốn có của mình. Khi tôi nói “nên đi với một cái gì đấy trong tay” nghĩa là muốn ám chỉ những thành công riêng của anh, như bản luận án tốt nghiệp chẳng hạn. Tôi có được đọc qua và rất thích, vì anh đã giải quyết được vấn đề thực tiễn quan trọng. Luận án của anh có thể đưa vào áp dụng trong một công ty lớn ở nước tôi, công ty mà tôi cũng có cổ phần. Luận án của anh có nêu ra một vấn đề rất mới, và vì những vấn đề ấy, chúng tôi có thể gửi vào nhà băng cho người đứng tên tác giả của chúng, một số tiền nhất định nào đó. Tôi nói hoàn toàn nghiêm túc. Nếu có thể, tôi sẽ mang luận án của anh về nước tôi trước… Có điều phải thận trọng để anh khỏi bị phiền hà. Anh đồng ý chứ?

Lugunov ngồi nghe mà ớn lạnh vì lo sợ. Như mùa xuân năm nọ, khi anh phải quẩn quanh vất vả với các bản vẽ thiết kế ở khu triển lãm. Hồi đó, Lugunov đã nhiều đêm thức trắng vì run sợ mỗi lần nghĩ đến tương lai. Giờ đây, linh tính báo cho biết rằng anh đang bị kéo vào một việc làm mờ ám nào đó… Anh cúi mặt ngồi im, chăm chú nhìn xuống đôi giày đầy bụi của Gartenfen, như muốn tìm ở đó ý nghĩa của những lời ông ta nói. Thì ra, Gartenfen đã đọc luận án của mình…

Ema trở lại, tay ôm một bó hoa hồng đỏ.

- Anh Misha, anh xem này, thơm tuyệt! - Cô gái nói rồi nhẹ nhàng đưa hoa sát mũi Lugunov - Thơm và đẹp quá! Đúng không nào? Em mua ở đằng kia. Có cả một cửa hàng hoa rất lớn.

- Ừ, thơm quá! - Lugunov khen rồi ngẩng đầu lên, sung sướng bắt gặp cái nhìn đắm đuối của Erna.. Anh có cảm tưởng Ema giờ đây là tương lai, là hạnh phú của mình, còn anh chỉ là một người hay nghi kỵ, hèn yếu. Thì ngay từ hôm mới gặp nhau lần đầu, Lugunov chẳng đã hứa là sẽ cùng cô ta đi cùng trời cuối đất là gì. Và từ đó, anh chẳng đã khao khát, thèm muốn được gặp và đi chơi với Ema đấy sao?

- Thôi, chúng ta đi - Gartenfen nói rồi đưa tay đẩy chiếc cốc không ra giữa bàn và gọi người phục vụ lại trả tiền.

Ba người ra khỏi quán, đi về phía công viên. Giờ đây, những ý nghĩ của Lugunov chỉ xoay quanh vấn đề tương lai và Ema, một viễn cảnh mới mở bỗng đột nhiên trải rộng trước anh ta, hết sức hấp dẫn.

- Ngồi xuống đây tí đã - Gartenfen nói và ngồi xuống chiếc ghế đá bên đường - Tôi nghĩ chúng ta nên nói hết câu chuyện bỏ dở. Với tôi, ý nguyện của cháu Erna là nguyên tắc. Anh quyết định đi chứ? Ema, cháu đi đâu chơi một lát nhé. Bác muốn nói chuyện riêng với Misha.

- Kìa bác… Ai lại nói thẳng ngay một lúc thế bao giờ… - Ema nói, giọng nũng nịu. Cô đưa tay xoa tai Lugunov, anh chàng cảm thấy ấm áp và sung sướng. Lugunov hài lòng vì Ema, vì cả những ý nghĩ của chính mình.

- Ema, cháu đi chơi đi. Bác muốn khuyên anh Misha một số điều chỉ có lợi cho anh ấy thôi - Gartenfen nói, giọng nghiêm khắc, khô khan, một má khẽ giật giật.

Ema nghe lời, bỏ đi chỗ khác.

- Anh bạn trẻ này, anh nên suy nghĩ, cân nhắc thật kỹ những điều tôi vừa nói với anh. Cái này có liên quan đến Erna, bởi vì theo chỗ tôi biết, nó rất yêu anh. Anh cũng nên nhớ những gì anh đã làm. Anh hiểu tôi chứ? Anh đừng quên những sự giúp đỡ của anh đối với người nước ngoài. Và những yêu cầu nho nhỏ của Ema. Nhưng đó chỉ là những chuyện vặt vãnh. Điều quan trọng chỉ có bên nước tôi, anh mới có thể có tất cả những gì anh mong ước. Anh thấy đấy, quyền lợi của chúng ta gặp nhau. Và cả những nguyên lý sống… không nên rút lui, và suy cho cùng cũng chẳng rút đi đâu được nữa.

“Chẳng rút đi đâu. Chẳng rút đi đâu được nữa…”. Câu nói ấy xoáy sâu vào tâm trí Lugunov. “Chẳng rút đi đâu… Thôi cũng được! Đã đâm lao, phải theo lao. Suy cho cùng thì mình là cái gì mới được chứ? Một thằng sinh viên mới ra trường… Còn ở bên kia. Ở bên kia biết đâu mọi chuyện lại xoay chuyển tốt đẹp? Mà còn Ema nữa, những thằng bạn cùng khóa mà thấy Ema lại chẳng ghen tị mà chết đi ấy à? Nhưng mẹ, mẹ sẽ suy nghĩ sao đây?”. Lugunov ngồi chăm chú nghe Gartenfen nói như muốn nuốt lấy từng lời. Lúc đầu ông ta nói về tương lai, hạnh phúc, về việc phải hết sức thận trọng, rồi tiếp đến là một bản chỉ thị không hơn không kém, về những việc sắp tới Lugunov phải làm.

Ema đã đi đi lại lại mấy vòng quanh công viên, mua kem ăn. Khi cô trở lại, Gartenfen nói:

- Cháu thông cảm về việc bác đã bắt cháu ngồi một mình lâu như thế. Bác đã nói chuyện xong với Misha. Bây giờ ta đi về thôi. Tối rồi, mà Misha lại ở xa.

Hoàng hôn buông. Những chiếc ghế đá giờ đây đứng trơ trọi, thấp thoáng trắng giữa nền cỏ xanh thẫm.

Ba người đi về phía đại lộ Lenin. Lúc này đèn đã bật sáng và đang đông người. Gartenfen vẫy một chiếc taxi, nói với Lugunov:

- Misha, ngồi lên. Anh phải về xa. Chào tạm biệt. Ngày mai chúng ta sẽ gặp lại nhau như đã hẹn.

Lugunov đặt lên tay Ema một cái hôn và chui vào xe. Ngồi trong xe, anh ta tìm cách xua đuổi những ý nghĩ lo sợ nhưng vô hiệu. Những lời nói của Gartenfen như những mũi kim châm sâu vào da thịt anh tê buốt, Một lúc sau, anh ta bảo xe dừng, trả tiền rồi đi bộ về nhà.

Thị trấn Iurmala ban ngày tấp nập đông đúc là thế mà giờ này vắng vẻ, yên tĩnh, không có một bóng người qua lại. Thậm chí, cả những cặp trai gái yêu nhau vẫn thường thấy ban đêm cũng không. Mấy chiếc ô tô nằm im bên lề đường. Lugunov nghe rõ tiếng chân mình vang trên phố, và điều này làm anh hoảng sợ.

Anh đi ra bãi tắm để về nhà. Ở đấy, anh gặp mấy người công nhân quét rác đang dọn dẹp bãi tắm. Họ vừa làm việc vừa thì thầm trò chuyện. Ánh trăng mờ nhạt treo lơ lửng trên mặt nước phẳng lặng màu bạc. Mặt biển êm đềm, yên ắng, phảng phất hương vị của nước biển. Tất cả những cái đó làm Lugunov buồn ngủ. Anh vươn vai, ngáp thật to.

Về đến nhà, Lugunov lặng lẽ chui vào phòng, cởi quần áo rồi lên giường nằm. Tấm vải lót chân mới giặt mát mẻ, dễ chịu. Anh nằm trăn trở không sao ngủ được. Anh nằm ngửa, mắt mở to nhìn bóng tối mung lung, nghĩ đến Ema, đến ông bác họ của cô và ôn lại những gì đã xảy ra. Một cái gì đó làm anh trở thành một con người khác, và hoàn toàn không còn là Lugunov của ngày hôm qua nữa. “Mẹ mình sẽ nghĩ thế nào về chuyện này? - Lugunov hỏi thầm - Bà cụ chắc sẽ lo sợ. Còn bố, nếu bố còn sống?”…

Theo lời kể của mẹ thì bố anh là một người thông minh và rất vui tính. Hai người gặp nhau khi mẹ anh mới mười chín tuổi, làm thợ cắt tóc trong hiệu cắt tóc gần nhà ga Moscow. Một lần, ông tới Moscow công tác, ghé vào cắt tóc và theo mẹ anh kể, hai người gặp nhau, yêu nhau luôn, và hai ngày sau đó đã thành vợ chồng. Bố anh thường xuyên phải đi công tác xa, ít khi ở nhà. Lần cuối cùng ông ghé về nhà là lần trên đường hành quân ra mặt trận. Lớn lên, đọc thư bố, anh được biết ông rất yêu vợ, rất chăm viết thư về động viên bà, nhắc luôn giữ mình và con. Sau đó, ông mất tích. Các đồng chí trong đơn vị cho biết ông đã không trở về sau một chuyến bay nào đó. Anh đã nhận tiền tuất của bố cho đến tuổi mười tám.

Sau khi bố mất, mẹ không lấy chồng khác mà ở vậy nuôi con, mặc dù có nhiều người đến ngỏ ý hỏi bà làm vợ. Hồi anh còn nhỏ, nhà thường có các ông khách đến chơi. Họ yêu quý và cho anh quà luôn. Ngoài mẹ, anh còn có bà ngoại, một bà già gầy còm về hưu, trước là nhân viên thư viện, chính bà đã dạy anh biết đọc từ lúc anh chưa đầy ba tuổi, cái mà sau này mẹ anh rất lấy làm tự hào. Việc giáo dục, dạy dỗ của bà ngoại đã không vô ích. Misha được vào lớp hai ngay mà không cần qua mẫu giáo và lớp một. Sau đó, vì xích mích với mẹ anh, bà đã đến ở với một bà cô ở thành phố khác và mất ở đó.

Hồi ấy, sinh hoạt gia đình khá đầy đủ. Là một thợ cắt tóc lành nghề, mẹ anh, ngoài giờ làm việc ở hiệu còn làm thêm được rất nhiều tiền bằng cách tiếp các bà khách sang ở nhà. Bởi thế, cứ đến mùa hè là hai mẹ con lại đi xuống miền Nam nghỉ mát, nên ngay từ nhỏ, Misha đã thuộc làu tên của tất cả các nhà nghỉ sang trọng nhất.

Misha học giỏi, tốt nghiệp phổ thông với huy chương vàng và được nhận vào đại học chỉ cần thi có mỗi một môn. Việc đó đã củng cố thêm lòng tin của anh vào câu nói của mẹ anh: “Nó là một thiên tài”.

Trong những năm sinh viên, anh đã đi nghỉ hầu hết các nhà nghỉ ở Riga. Nói chung, anh đi bất cứ nơi nào anh muốn, bởi lẽ, anh được mẹ chiều chuộng, mà cái quan trọng là gia đình lúc nào cũng có sẵn tiền, hơn nữa, anh thường xuyên được nhận học bổng của sinh viên giỏi.

Quan điểm sống? Trong lần tranh cãi nọ, anh đã bị chế giễu, đả kích vì mọi người không hiểu anh. Nhưng thực tình, anh đã nghĩ như thế. Lần ấy anh đã nói rằng, một kỹ sư trẻ muốn được độc lập nghiên cứu một đề tài nào đó phải trải qua bao nhiêu năm công tác, phải tìm cách gây uy tín, hoặc phải khôn khéo luồn cúi. Nhưng ở nước ngoài thì hoàn toàn khác hẳn, cứ đưa công trình của mình cho những người có trách nhiệm, nếu có giá trị thì lập tức được đề bạt, được tăng lương… Để chứng minh điều đó, anh đã đưa ra rất nhiều dẫn chứng trích từ những tiểu thuyết trong tạp chí “Văn học nước ngoài”. Tất nhiên là ở những nước đó còn có vấn đề bóc lột, đấu tranh giai cấp… nhưng anh lúc ấy có bảo là phải phục vụ tư bản chủ nghĩa đâu. Theo anh thì không phải chỉ ở các nước tư bản mới có thể làm được như thế, mà ở nước Nga cũng có thể làm được, chỉ cần tạo điều kiện, nhất là lúc người ta còn trẻ. Lúc ấy mọi người bảo là nhà nước không phải con bò cái cho người ta vắt sữa. Còn nếu anh thực sự có tài thì xin mời, có ai không cho phát huy đâu.

Đúng, rõ ràng là lần ấy mọi người đã không hiểu anh. Họ đã nói với anh những câu rất công thức như “Nhà nước đã đổ tiền của ra đào tạo anh, thì anh cần phải…”. Thế thì tại sao ở nước ngoài, người ta không coi việc một kỹ sư trẻ sau khi ra trường đi sang một nước khác, sang Mỹ chẳng hạn, để rồi sau một thời gian ngắn trở thành một nhà chuyên môn tài năng, là đáng sợ. Bởi vì người đó sau này có thể trở về với học vị cao để rồi lại phục vụ Tổ quốc mình. Thế thì tại sao lại không cho người ta đi?! Lúc ấy họ lý luận thế nào nhỉ? À, lại một câu công thức khác là “Chảy máu não, cướp tri thức”…

Còn những gì có liên quan đến Koreus²³ thì… không, cái địa vị đó hợp với Vanca, người đã coi Koreas là thần tượng của mình. Nhiều lần, rất nhiều lần, Vanca đã than phiền với bạn bè là ở Liên Xô không có điều kiện để phát huy tài năng, là người không biết đánh giá đúng mức năng lực của anh ta. Với Vanca, với Boris Khriabin, mọi người đã nói rất nhiều về vấn đề đó. Thực ra, nếu người ta cứ để cho Vanca tự do sang Mỹ thì anh ta sẽ làm được khối việc, và rồi suy cho cùng, ở đâu cũng cần phải có tiền. Mẹ anh và nhiều bà khách của mẹ cũng nghĩ như thế. Chồng của họ có người làm to, sao không khuyên bảo vợ họ đi?

Koreus, nhân vật chính trong tiểu thuyết Nhà tư bản tài chính của nhà văn Theodore Dreiser.↩

Vanca bị bắt, rồi ngồi tù. Cũng may là hắn đã không khai gì, nếu không, có lẽ Lugunov sẽ không bao giờ nhìn thấy tấm bằng kỹ sư và bị tống cổ khỏi nhà trường, nhất định là thế. Thực ra Lugunov chưa làm việc gì sai lầm. Mẹ anh đã không chống đối gì khi biết việc anh buôn bán với người nước ngoài mà chỉ khuyên anh “Nên cẩn thận”.

Thời gian cứ trôi mà Lugunov vẫn không ngủ được.

Anh nghĩ đến những cuộc gặp gỡ với Ema. Anh yêu cô, tất nhiên là thế. Yêu chân thành chứ không phải tính toán vụ lợi, nhưng cứ thử đưa cái đó ra cuộc họp bàn xem, mọi người sẽ phải trố mắt vì ngạc nhiên, và… Ema cũng yêu anh. Yêu thực sự, không còn nghi ngờ gì nữa. Anh đã làm quen và đi chơi với nhiều cô gái, nhưng chưa bao giờ, chưa với ai, anh được sung sướng, khoái lạc, say đắm như với Ema, cô gái xinh đẹp và biết yêu ấy.

Còn ông bác của Ema? Giờ đây, ông ta không còn là con người bí ẩn đối với anh nữa. Ở một nơi nào đó trong đáy sâu tâm hồn, anh cảm thấy lo lắng, sợ hãi khi đồng ý thực hiện các nhiệm vụ kỳ quặc của ông ta, như gặp người này, gửi lời chào người kia… Nhưng rồi anh cũng tìm được điều làm cho mình yên lòng, bởi vì anh nghĩ cái đó muốn làm cũng được, không làm cũng xong, không có giấy tờ cam kết, chẳng qua chỉ là một sự thỏa thuận ngấm ngầm, một sự giúp đỡ nho nhỏ…

Còn nếu không thì sao? Bỗng nhiên anh ta thấy người ớn lạnh. Mình ngốc quá, nhận lời làm gì? Mà chỉ sợ vớ vẩn… Mình có làm gì đâu… Chuyện những bản vẽ lấy cắp trong phòng triển lãm cũng trót lọt cơ mà… Mọi cái đã đi vào quá khứ. (Và lương tâm Lugunov không một chút cắn rứt). Bây giờ phải nghĩ về tương lai, về Ema.

Lòng tự tin cố hữu đã giúp Lugunov yên tâm hơn. Suy cho cùng thì sợ gì mới được chứ? Nhiệm vụ, chỉ thị ư? Những cái đó chỉ toàn chuyện vặt vãnh và sẽ không phải làm lâu. Anh kết thúc công trình nghiên cứu sinh của mình không phải trong ba năm, mà là một năm rưỡi. Chỉ cần làm xong phần thực nghiệm của luận án tốt nghiệp là anh đã nghiễm nhiên là phó tiến sĩ. Với số kiến thức của anh, với số tiền mà lohan sẽ trả cho anh, với Ema, anh sẽ làm được mọi việc… Và lúc đó thì mặc cho mọi người bàn tán. Anh có cách sống của anh.

Những ý nghĩ đó làm Lugunov cảm thấy đỡ lo hơn, anh càng tin những điều mình suy nghĩ là đúng.

Ngoài trời mưa rả rích. Lugunov nhắm mắt lại và thiếp đi lúc nào không hay.

CHƯƠNG XVIII

1

Sáng hôm sau, trung úy Parer không phải chờ lâu. Tám giờ kém, cửa mở, một người đàn ông đeo kính đen bước ra, theo sau là một cô gái rất đẹp, tóc màu sáng. Người đàn ông xách một chiếc túi du lịch lớn, còn cô gái thì đeo một chiếc máy ảnh. Bây giờ chỉ cần biết chắc là bác cháu Ema ra bãi tắm là có thể hành động.

Sau khi bắt được tín hiệu của Iurmala gửi về cho hay hai bác cháu Ema đã có mặt ở bãi biển, trung úy Parer chạy ngay lên phòng khách sạn của họ, lấy mấy dấu vân tay còn in trên quả nắm cửa. Sau đó, anh ra xe và đi thẳng về phòng xét nghiệm. Sau khi biết chắc những dấu vân tay anh tìm cách lấy được là của kẻ anh đang theo dõi, anh đánh xe ra bãi biển.

Parer đã theo dõi hai bác cháu Ema suốt ngày hôm đó nhưng không nhận thấy gì đáng nghi. Cũng như bao nhiêu người khác, họ tắm chán lại lên phơi nắng, đánh bóng, chụp ảnh, chơi bài… Thực ra xung quanh hai bác cháu, nói đúng hơn là quanh cô cháu gái Ema túm tụm khá đông thanh niên trẻ. Gartenfen cũng cố tham gia các trò chơi với họ, nhưng chỉ là cái đuôi của Ema, người nổi nhất hôm đó. Tuy nhiên, Ema đã không tỏ ra thân mật với ai hơn cả.

Sáng ngày thứ ba, anh mới nhận thấy một hiện tượng khả nghi. Parer nhận được tin cho hay Ema đã gặp một chàng thanh niên trẻ.

Người này không có mặt trong những lần tắm biển. Người này là ai chưa xác định được. Sau khi tiễn Ema đến cửa khách sạn, anh thanh niên này thuê taxi và đi mất. Lúc ấy, các nhân viên của Parer không mang theo xe nên không thể tiếp tục theo dõi. Cũng may là một nhân viên khách sạn đã chụp được một bức ảnh chàng thanh niên kia và ghi được số xe.

Ngày hôm sau, Parer tìm cách biết được địa chỉ của người tài xế taxi kia. Người này cho Parer biết người thanh niên đã đi xe đến bãi biển cách Budari bốn ki-lô-mét, xuống xe và đi về phía bến xe buýt. Trông thái độ anh ta không có gì khả nghi. Cũng theo lời tài xế taxi này thì anh thanh niên kia là người Nga, đến nghỉ mát ở Iurmala.

Suốt ngày hôm ấy, mặc dù đã chạy ngược chạy xuôi làm việc vất vả nhưng Parer vẫn chưa điều tra được mối quan hệ giữa chàng thanh niên và hai bác cháu Ema. Có một điều chắc chắn mà anh biết là người thanh niên kia quen thân với họ từ lâu, cái đó có thể suy ra từ cách đối xử và thái độ thân mật của anh chàng với Ema. Ngày hôm sau, việc điều tra cũng không mang lại kết quả gì. Người thanh niên kia không thấy xuất hiện, còn hai bác cháu Etna thì đi tham quan pháo đài cổ Kimeri và tối hôm đó bỗng nhiên mua vé máy bay đi Leningrad.

Sự việc xảy ra quá bất ngờ đã làm trung úy Parer trở tay không kịp. Thực ra, anh hy vọng Gartenfen hoặc Ema sẽ còn bí mật gặp chàng thanh niên kia một lần nữa và nhất thiết lần này anh sẽ lần ra manh mối. Nhưng bây thì còn biết tìm anh thanh niên kia ở đâu? Cũng may là anh còn có tấm ảnh chụp anh ta đang nói chuyện thân mật với Ema.

Với hy vọng sẽ tìm được một người nào đó trong số những người đã chơi bóng với bác cháu Ema, hôm sau Parer đánh xe ra bãi tắm. Lần này anh gặp may, vừa xuống xe anh đã thấy Larit, một cầu thủ trong đội tuyển của trường Đại học Tổng hợp Riga. Đợi cho Larit quay lại, Parer nói ý định của mình cho anh ta nghe. Nghe xong, Larit khuyên anh nên đến gặp Aliosha Martunov, một sinh viên cùng khoa đi thực tập về sớm hơn mọi người và hầu như ngày nào cũng có mặt ở bãi tắm.

- Aliosha, đợi tí đã, lại đây - Thấy Martunov đang định lội xuống nước, Larit gọi.

- Có việc gì thế?

- À, anh bạn của tớ muốn hỏi cậu chuyện này. Để tớ tắm thay cậu.

- Tôi từ sở công an đến - Parer mở đầu.

Martunov nghe câu ấy sững sờ, mặt biến sắc.

- Không có chuyện gì đặc biệt cả - Parer mỉm cười - Tôi cần sự giúp đỡ của cậu. Mấy hôm trước có một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi và một cô gái, cả hai là khách du lịch nước ngoài, đến nghỉ ở đây và bỏ quên một chiếc máy ảnh đắt tiền, mãi đến lúc về tới Leningrad mới phát hiện ra. Cậu tình cờ có biết hai du khách ấy không?

- Có, tôi có nhớ. Hình như hôm kia họ vẫn còn tắm ở đây - Martunov nói rồi ngồi xuống cạnh Parer - Ngoài chiếc máy ảnh đắt tiền, họ còn mang theo cả camera và một cái radio nữa. Cả hai nói tiếng Nga rất sõi. Người đàn ông tự xưng là Ivan và nói rằng thân sinh của ông là người Nga, bởi thế mà ông được dạy tiếng Nga từ nhỏ. Còn cô gái, cháu ông ta, là sinh viên khoa Nga ở một trường ngoại ngữ.

- Trong số những người thường chơi bóng với hai ông cháu đó chỉ có người ở đây hay có cả những người ở nơi khác đến?

- Hội chúng tôi có tất cả năm người thường xuyên có mặt ở bãi tắm. Nhưng những lúc chơi bóng thì có mấy người nữa cùng tham gia. Nhưng tôi không biết họ.

- Thế anh có nhìn thấy anh chàng này lần nào không? - Parer mở quyển sổ lấy ra một tấm ảnh chìa cho cậu thanh niên, hỏi.

- Có, hình như có - Martunov xem ảnh rồi trả lời - Nhưng chỉ nhìn thấy mỗi một lần. Nếu tôi không nhầm thì anh ta tự xưng là Mikhain. Từ đâu đến, tôi không biết, nhưng không phải là người địa phương. Theo tôi thì cậu ấy được Ema chú ý đến. Thực ra, lúc ấy có nhiều cậu tán tỉnh cô gái ấy lắm. Nhưng cũng như bác cô ta, Ema không thèm để ý đến ai. Sau đó, hình như không thấy cậu Mikhain ấy đến bãi tắm lần nào nữa.

- Cảm ơn anh, Aliosha! - Parer mỉm cười - Tôi tin là câu chuyện vừa rồi giữa chúng ta chỉ có hai chúng ta biết.

- Tất nhiên rồi, thưa đồng chí thủ trưởng. Tôi hiểu. Quả chiếc máy ảnh tốt thật. Nghề nghiệp mà - Aliosha nói rồi bắt tay Parer, chạy xuống nước.

Đại tá Pulculich, sau khi nghe Parer báo cáo tình hình và những tài liệu thu thập được, nhận xét:

- Cậu đã làm tất cả những gì có thể làm được. Bây giờ chúng ta sẽ cùng nhau xem lại xem đã làm được những gì. Mấy dấu vân tay của Gartenfen, một tấm ảnh của Mikhain, ít thật đấy, nhưng cũng có thể giúp các đồng chí ở Moscow tìm ra vấn đề.

2

- Iuri Mikhailovich, thế mà gọi là hoàn toàn thất vọng à? - Phomin hỏi - Anh tưởng lập tức có thể… Các đồng chí của ta ở Latvia đã hoàn thành công việc của mình một cách tận tụy. Còn việc dấu vân tay không phải của Gartenfen mà là của người khác, cái đó suy cho cùng cũng không phải tại họ…

Đại tá Phomin lấy mấy tấm ảnh của Gartenfen và anh chàng thanh niên tên là Misha kia lên xem.

Ông nhìn kỹ tấm ảnh của Gartenfen đã được phóng to rồi nhún vai:

- Chắc không phải Liutse. Nhưng nếu được nhìn tận mắt và kỹ một chút… Và có lẽ cũng chẳng cần mất công vô ích thêm nếu như dấu tay không phải là của hắn… Như thế có nghĩa là một kẻ khác…

- Thưa đại tá, không hiểu vì sao tôi cứ có cảm tưởng rằng Zandle đang nấp dưới cái tên Gartenfen.

- Rất có thể. Nhưng cũng có thể Petrov đã nhận nhầm. Bao nhiêu năm rồi còn gì! Nhưng dù sao cũng phải điều tra đến cùng. À, tôi quên không nói với anh điều này, Liutse có tật hay giật giật thế này… - Phomin mới phát hiện được, chính nhờ có tật đó mà Petrov đã nhận ra Liutse - Anh nên nói điều này cho các đồng chí của ta biết.

- Thưa đại tá, rõ!

- Anh cũng cần tiến hành điều tra theo dõi những người khác. Còn hai người nữa, anh nhớ chứ, chúng ta chưa kiểm tra. Sắp tới họ sẽ đáp máy bay từ Yalta đến Moscow.

3

Liutmila Nicolaievna nhìn đồng hồ. Đã đến giờ đi làm. Mấy năm gần đây chị phụ trách một đội hợp xướng của câu lạc bộ văn hóa nhà máy. Công việc đã đem lại cho chị nhiều niềm vui và lý thú. Bây giờ là mùa hè, lớp học bữa được bữa không vì mọi người đều đã đi nghỉ, nhưng cứ đến giờ là chị lại đến câu lạc bộ, bởi lẽ chị không thích ngồi ở nhà. Ở câu lạc bộ dù sao cũng còn có người để nói chuyện, tâm sự cho đỡ buồn.

Đã lâu Liutmila không hát nữa vì mất giọng. Dạo ấy, con gái của chị bị ốm gần chết. Nhưng ở chị bắt đầu hình thành một năng khiếu khác là sư phạm, và chị bắt đầu dạy hát từ đó.

Hôm nay chị đặc biệt muốn đến câu lạc bộ cùng mọi người. Buổi sáng, Victor - chồng chị, gọi điện thoại cho chị hay là phải ít ngày nữa mới về nhà được vì còn phải giải quyết một công việc quan trọng. Con gái chị - Irinka, thì đang thực tập ở một vùng xa dưới miền Nam. Cô vẫn thường viết cho chị những lá thư đầy tình cảm, kể bao nhiêu chuyện lý thú, và trong những bức thư đó như còn phảng phất hương vị của nước biển và nho chín. Mấy ngày gần đây, Liutmila thầm mong chồng kết thúc những thí nghiệm của mình để cùng chị đáp máy bay xuống thăm con gái, nhân tiện sẽ nghỉ lại ở đó như đã định. Nếu không có bà cô của Victor ở đây thì có lẽ chị đã phát ốm vì buồn chán.

- Cô ơi, cháu đi ra câu lạc bộ đây - Liutmila ló đầu vào cửa bếp, nói với bà cô lúc đó đang nấu nước quả.

- Nhưng phải về ngay nhé. Cô sẽ chờ cháu về cùng uống nước quả. Ngọt lắm, thử xem có đúng không?

Liutmila đi ra phố. Cái oi bức của một ngày hè không còn nữa nhưng ngoài phố hãy còn hâm hấp. Thậm chí đi cạnh bờ sông Moscow cũng không thấy mát nữa. Lúc đi qua bến tàu thủy, Liutmila nhận thấy một thanh niên theo sau. Chị vừa gặp người đó ở đầu nhà, thế mà giờ đây người đó lại lẽo đẽo theo chị. Chị cố tình đi ngược lại, người thanh niên đi qua mặt chị rồi đi thẳng. “Chắc là một người mới đến ở nhà này” - Chị nghĩ thế rồi đi tiếp.

4

Còn một ga nữa là đến Arkhangensk, Lugunov nhảy tàu rồi cuốc bộ đến đài kỷ niệm Euskin. Ở đây, Gartenfen đang chờ anh ta. Vì đến chậm nên anh đi vội vã. Gartenfen ngồi đọc báo trên một chiếc ghế đá, thấy Lugunov, ông ta từ từ gấp tờ báo lại, đút vào túi.

- Tôi nghe anh - Gartenfen lên tiếng khi Lugunov đã ngồi bên cạnh.

- Cháu đã tìm đến số nhà theo địa chỉ của bác. Từ lâu gia đình Denisov không còn ở đó. Cháu đã hỏi người ở cùng nhà với gia đình Denisov, một mụ đàn bà lắm điều. Mụ cho biết cháu gái của mụ, Tatiana, là bạn thân của con gái Denisov, cả hai là sinh viên và đang thực tập ở Sukhum. Còn gia đình Denisov thì chuyển sang ở khu nhà nhiều tầng cách đây ba năm. Mụ ta cho địa chỉ và cháu đã lần mò đến khu nhà đó. Cháu thử hết các lối vào, cuối cùng gặp một bà già điều khiển thang máy, cháu giả vờ nói rằng không nhớ số nhà của gia đình Irina Denisova. Bà ta nổi cáu nói rằng cô Irina đang đi thực tập, Denisov không có nhà, còn Liutmila thì vừa ra phố, nếu muốn hỏi gì thì cứ đuổi theo mà hỏi. Cháu đã hộc tốc chạy xuống cầu thang và theo kịp người đàn bà mà bà già điều khiển thang máy vừa chỉ. Đó là một phụ nữ khá đẹp, khoảng bốn mươi tuổi.

- Đáng lý ra anh không nên đuổi theo Liutmila - Gartenfen nhíu mày - Không được để Liutmila nhìn thấy anh.

- Cháu không nghĩ ra…

- Thôi được. Bây giờ anh phải tìm cách lấy bằng được số điện thoại và giờ giấc đi lại, làm việc của Liutmila ngay trong ngày hôm nay. Còn nói chung, anh đã hoàn thành yêu cầu của tôi. Tôi biết ơn anh. Bây giờ chỉ cần cho tôi số điện thoại là đủ. Chiều, tôi sẽ gọi điện cho anh. Sau việc này, tôi khuyên anh nên quên hết, cả những yêu cầu của tôi và những việc làm của anh. Rõ chưa? Cái đó có liên quan đến quyền lợi của anh.

- Cháu hiểu - Lugunov gật đầu.

- Tôi gặp anh lần này là lần cuối cùng. Sau này, mọi yêu cầu của tôi, nói đúng hơn là chỉ thị, nhiệm vụ - Gartenfen nhấn mạnh hai tiếng “nhiệm vụ”, ông ta bỏ kính ra nhìn thẳng vào mặt Lugunov - anh sẽ nhận qua một hộp thư bí mật. Và tất nhiên, anh cũng sẽ trả lời tôi qua hộp thư đó. Anh còn nhớ chiếc ghế đá ở nghĩa địa chứ? Chiếc ghế mà Ema chỉ cho anh ấy mà?

- Dạ, có nhớ. Nhưng lần ấy cháu không hiểu tại sao lại phải nhớ chiếc ghế đó. Bác Iohan Karlovich, cháu muốn, hỏi bác điều này, bác là ai và…

- Im đi! - Gartenfen lên giọng - Dạo này tôi thấy anh hơi quá tò mò rồi đấy. Tôi là ai, điều đó anh không cần biết Anh chỉ cần biết hiện nay anh là bạn và là người giúp việc của tôi, thế thôi. Anh nên nhớ rằng những việc anh đã làm, lời chào của “Bác Bốp” mà anh đã chuyển cho một người ở Riga cũng đủ để anh ngồi tù mục xương. Vì thế, nếu anh muốn yên ổn, có nhiều tiền… Tôi không quên việc đã hứa là sẽ giúp anh đi tham quan một số nước Tây Âu và những điều khác đã nói. Hình như anh còn có điều gì nghi ngờ?

- Không! Không! - Lugunov gượng cười.

- Nếu thế thì anh hãy chờ tôi nói tiếp. Đây, anh cầm lấy cái này - Gartenfen rút từ trong túi áo ra một cái đinh dài, to, đưa cho Lugunov.

- Cái gì thế này? - Lugunov cầm lấy cái đinh, lăn qua lăn lại trên lòng bàn tay, hỏi.

Gartenfen không trả lời ngay, cầm lấy cái đinh, nhẹ nhàng vặn đầu đinh ra, chỉ vào lỗ hổng phía trong, nói:

- Tất cả những tài liệu thu thập được, anh sẽ viết vào một tờ giấy mỏng, cuộn tại và nhét vào trong đinh, rồi mang đến chiếc ghế đá ở gần nghĩa địa và cắm xuống đất, cạnh chân phải phía sau của nó. Đấy, chỉ thế thôi. Người của tôi sẽ đến đấy lấy đi và chôn chiếc đinh khác vào chỗ cũ cho anh. Anh sẽ nhận được các chỉ thị của tôi trong đó. Còn chiếc hộp này - Gartenfen chìa cho Lugunov một chiếc hộp bề ngoài giống hộp thuốc lá Cazbech - là chiếc máy ảnh cùng với mấy cuộn phim. Phim đều đã được cuộn, chỉ cần lắp vào máy là chụp. Chụp xong, anh không phải tráng phim mà chúng tôi sẽ tự làm lấy. Chụp ảnh bằng loại máy này không có gì khó khăn cả nhưng để khỏi bỡ ngỡ, tôi đã viết sẵn một bảng hướng dẫn sử dụng, nó cũng ở trong hộp, đọc xong phải đốt đi. Hôm trước anh có nói với Ema về công trình gì đó của một người bạn, anh có thể chụp lại cái công trình đó được không?

- Rất khó. Sau khi bảo vệ, người ta đã mời anh bạn của cháu đến một cơ quan làm việc khác. Còn luận án thì hiện giờ nằm trong phòng bảo mật của trường. Chụp bản báo cáo tóm tắt có thể dễ hơn. Nhưng dù sao cháu cũng sẽ cố gắng.

- Anh cố gắng làm càng nhanh càng tốt. Chỉ còn một tuần nữa là tôi về nước.

- Và cháu sẽ chẳng bao giờ được gặp Ema nữa?

- Ôi, anh bạn thân mến của tôi! Năm tới anh sẽ được cùng với Ema sống hạnh phúc cả một tháng. Ema sẽ đến đây tìm anh, và sau đó giúp anh sang nước chúng tôi, tất nhiên là nếu như trong thời gian đó anh không có gì thay đổi. Tôi nghĩ là sẽ tìm cách giúp cho anh sang nước chúng tôi được. Anh sẽ mua một cái vé du lịch đường biển quanh châu Âu chẳng hạn… Nhưng đó là những vấn đề cụ thể. Câu hỏi cuối cùng, anh đã kiếm được những tờ giấy mà tôi nhờ chưa?

- Dạ, rồi. Và cả thẻ quân nhân nữa.

- Khá lắm. Anh thật là một người có tài xoay xở! - Gartenfen sung sướng vỗ đùi - Lúc nãy tại sao anh lại đột nhiên hỏi tôi nhiều câu vớ vẩn đến thế? Nhưng thôi. Trong này là số tiền thưởng của anh, khá nhiều đấy, nhưng nên tiêu cẩn thận để khỏi bị nghi ngờ. Anh phải nhớ các lời dặn dò của tôi. Chúc anh mọi sự tốt lành, anh bạn thân mến ạ - Gartenfen mỉm cười - Trong một tương lai không xa nữa, anh sẽ là cháu của tôi. Đúng không? Thôi, tạm biệt…

5

- Thật là một anh chàng được việc - Gartenfen nhìn theo Lugunov, thầm khen - Thời buổi này mà tìm được một người như thế quả là không dễ - Ông ta nhìn đồng hồ, đứng dậy và đi sâu vào công viên. Đến gần tháp chuông, nơi chôn một trong những người chủ cũ của khu di tích nổi tiếng này, Gartenfen đi thẳng về chiếc ghế đá có một người đang ngồi cúi đầu đọc sách.

- Nếu theo bức tượng này mà nhận xét, thì nữ công tước ngày xưa quả là một người rất đẹp - Gartenfen nói, tự nhiên như ông ta vừa chìa tay người kia năm phút và giờ đây trở lại để tiếp tục câu chuyện bỏ dở.

- Rất tiếc là bà đã chết quá sớm - Người ngồi trên ghế đá thôi đọc sách, ngẩng đầu lên nhìn Gartenfen.

- Trong những trường hợp như thế, ở nước chúng tôi người ta cho là không may, còn các ông thì bảo là ý trời. Nhưng thực ra thì đó là cuộc sống với bao nhiêu quy luật tự nhiên của nó. Có phải thế không, anh bạn đồng nghiệp Stak?

Nghe đến tên “Stak”, người lạ mặt giật mình nhìn quanh.

- Im! Anh phải gọi tôi là Clak! Clak chứ không phải là Stak hay bất cứ một cái tên nào khác.

- Vâng, xin lỗi! Vì thói quen.

- Những người trong nghề chúng ta không cần có thói quen. Thói quen sẽ giết họ.

- Anh nói phải, Clak ạ. Một lần nữa tôi mong anh thứ lỗi. Nhìn thấy anh, mừng quá quýnh lên, quên hết mọi sự. Tôi đã tỏ ra yếu hèn trước tình cảm của mình. Tôi nhớ Brussels, nhớ những năm tháng cùng công tác. Đa cảm là đặc điểm cố hữu của người Đức. Trước khi đáp máy bay đến đây, tôi đã yêu cầu phải cho tôi một đầu mối liên lạc đáng tin cậy, nhưng tôi không nghĩ rằng đầu mối liên lạc ấy là anh. Giờ đây tôi rất sung sướng, thế là chúng ta lại cùng một yên cương…

- Yên cương thì một. Điều đó đúng. Nhưng tôi chỉ là người giữ dây cương thôi.

- Tôi hiểu. Người ta đã để cho anh giữ vai trò làm người đánh xe ngựa, thành thử có lúc anh còn được vung roi nữa cơ đấy.

- Làm thế nào được, khi mà trong đàn ngựa có con thế này, con thế khác - Clak cau mày.

- Nói đúng hơn là có con muốn nhảy ra khỏi xe, như chuyện xảy ra với người Pháp, anh nhớ chứ? Nhưng thôi, chúng ta không nói chuyện đó nữa. Anh hãy cho tôi biết tại sao anh lại ở đây mà không phải ở Beirut? Hôm gặp nhau ở khu triển lãm, vì vội, tôi không kịp hỏi.

- Một nhân viên của tôi vừa bị lộ và bị bắt - Clak nói, giọng bực tức.

Gartenfen nhìn Stak vẻ dò hỏi:

- A, đúng. Tôi nhớ ra rồi. Cần phải thú nhận đó là một điều đáng buồn - Gartenfen có ý giễu cợt.

Không thèm để ý đến lời châm chọc đó, Clak tiếp:

- Ở Beirut, lúc nào tôi cũng có cảm tưởng như ở nhà, nhưng ở đây, tôi luôn nghĩ như mình đang ngồi trên một quả bom nổ chậm. Đặc biệt là sau sự kiện “Bọn đỏ trong thượng nghị viện Anh”.

- Anh sợ à?

- Không, thật tình cũng chẳng có gì đáng sợ. Chẳng qua người ta đang tìm cách gạt những kẻ làm vướng chân họ. Còn tôi nói chung cũng chẳng thù ghét gì họ lắm…”.

- Thế thì mừng cho anh. Tôi dang muốn nhờ anh một việc. Đến nay tôi đã thu thập được những tài liệu cần thiết, nhưng còn một việc nhỏ nữa cần phải làm. Tôi muốn mình không có gì để người ta có thể nghi ngờ. Điều đó chẳng cần giải thích, anh cũng hiểu, địa chỉ anh biết.

- Thế mà lúc nãy anh bảo chúng ta cùng yên ngựa… - Clak châm thuốc hút.

Gartenfen rút từ trong túi áo ra một phong bì to, cho tất cả số tài liệu mà Lugunov đã thu thập được vào và nói:

- Đây, chỉ có thế này thôi. Clak, anh hết sức cẩn thận. Phim phải được rửa ngay, tài liệu chỉ có giá trị khi nó thật. Anh hiểu chưa? Còn điều này nữa, anh không nên liều lĩnh lao đầu vào những quan hệ cũ. Tôi đã tìm cách bắt được liên lạc với một nhân viên của anh hồi đó. Thật may mắn vô cùng. Chính hắn đã cho một người của tôi về chầu Diêm Vương.

- Anh thấy đấy, giá trị cái đầu chúng ta mỗi năm một tăng. Bởi thế mà hiện nay ngay trong cả suy nghĩ, tôi cũng rất thận trọng. Còn tài liệu, anh không phải lo. Chỉ cần ba, bốn ngày nữa là nó đã nằm trên bàn ông chủ.

- Tôi cũng tin là như thế. Cảm ơn Stak, à xin lỗi, Clak! Thôi nhé, hẹn gặp lại.

- Chào tạm biệt. Nhớ đừng quên cái tính cố hữu đa cảm kia của người Đức.

Gartenfen bước vội ra khỏi công viên, thở phào nhẹ nhõm khi đã ngồi vào taxi. Có phải mọi việc đều yên ổn cả không? Trong trường hợp nếu mình bị bắt, mình có chứng cớ đề biện bạch rằng mình vô tội không? Giờ đây, tất cả những gì thu thập được đều đã được gửi đi. Mọi việc, kể cả chuyến đi Nga lần này đã được chuẩn bị trước rất cẩn thận, và bây giờ có vẻ ổn cả.

Cái việc mà giờ đây Gartenfen đang tìm cách thực hiện quá nguy hiểm, bởi thế cần phải tính toán, cân nhắc thật kỹ từng bước. Tất nhiên mọi việc có thể còn phụ thuộc vào sự may rủi.

Lotta! Cô ta chưa làm được gì. Thực ra, từ trước, hồi còn ở Hannover, sau đó ở Bullac và mới gần đây thôi, tại Brussels, Gartenfen vẫn xem Lotta là một điệp viên chưa bị lộ. Nếu bị lộ tại sao Lotta lại không bị đưa ra hỏi cung tại Enburg hồi đó, bởi lẽ Lotta là một nhân chứng quan trọng nhất mà cơ quan tình báo Xô viết đang có. Nhưng chuyện đó đã không xảy ra, hơn nữa, hoàn toàn rất logic là nếu cơ quan tình báo Xô viết biết được quá khứ của Lotta thì họ sẽ không đời nào để cho cô ta trở thành vợ Denisov, một nhà bác học nổi tiếng của Liên Xô. Còn nếu như cho rằng cơ quan tình báo Liến Xô dùng cô làm cái mồi trong suốt hàng chục năm trời, chờ dịp để kéo mẻ lưới thì quá ư ngây thơ, và thậm chí còn buồn cười nữa.

Những suy luận đó cùng với những phân tích tình hình đã củng cố cho niềm tin vào thắng lợi của Gartenfen. Vấn đề quan trọng hiện giờ là phải hành động và hành động cho đúng.

6

- Liusca²⁴, chúng ta sẽ không thay đổi kế hoạch đi nghỉ ở ngoại ô chứ? Dạo này trong thành phố nóng bức và khó chịu quá. Cô thấy mệt, muốn được nghỉ ngơi một chút. Mà cháu cũng nên tranh thủ xa mấy cái anh chị học hát ấy ít hôm, trong lúc Vichia²⁵ chưa về… Cô thấy dạo này cháu cũng không được khỏe lắm, đúng không?

Tên gọi Liutmila một cách thân mật.↩

Tên gọi Victor một cách thân mật.↩

- Chúng ta sẽ đi, cô ạ. Hiện giờ, hầu hết dân phố đã đi hết, ai cũng muốn ra ngoại thành để được nghỉ ngơi yên tĩnh. Sáng mai, chúng ta sẽ dậy đi sớm.

- Thế thì tốt. Đến nơi nghỉ, cô sẽ muối dưa chuột và kiếm thêm hoa quả.

- Cô thì bao giờ cũng thế, cứ chuẩn bị đi nghỉ là đã nghĩ đến đủ việc để làm. Đi nghỉ mà thế thì…

- Người ta vẫn thường nói hoạt động là cuộc sống, cháu ạ.

- Hoạt động là tốt, nhưng cô ở lì trong bếp suốt ngày, không đi đâu được…

- Cô muốn thế đấy - Cô Katia nói vẻ hờn dỗi.

- Thế thì… - Liutmila ôm lấy bà cô hôn lên má - Thế thì tùy cô. Thôi, còn bây giờ cô cho cháu uống nước quả đi. Cháu thấy cô làm công phu, chắc là ngon lắm.

7

- Đồng chí Parer đấy à? Tôi là Pilculich đây. Anh đến chỗ tôi ngay, nhớ mang theo tấm ảnh mà chúng ta chụp được và đã gửi lên Moscow.

Bước vào phòng làm việc của Pilculich, Parer thấy một người đàn ông to béo khoảng chừng năm mươi lăm, sáu mươi tuổi gì đó, nước da cháy nắng với mấy nếp nhăn hằn sâu trên vầng trán rộng, đang ngồi đối diện với đại tá. Người đó ngồi thẳng người, một tay để bên mép bàn.

- Đưa mấy tấm ảnh lại đây, ngồi xuống và chú ý nghe. Cái này có liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ mà anh đang tiến hành điều tra - Pilculich nói - Người này là Ianis Iuras, thuyền trưởng tàu “Iuliana”. Vừa rồi Ianis Iuras có nói với tôi là cách đây một tuần, một người thanh niên trẻ đã tìm đến nhà ông và chuyển lời hỏi thăm của “Bác Bốp”. “Bác Bốp” là một mật khẩu mà thiếu tá Stak đã dùng để bắt liên lạc với các nhân viên của mình sau đại chiến thứ hai trên địa phận Tây Đức, và cả bây giờ cũng thế. Nếu tôi nhớ không sai thì chính Stak năm 1947 đã thân chinh huấn luyện ông trong trại tập trung ngoại thành Hannover phải không? - Pilculich quay sang hỏi người đàn ông.

- Vâng, đúng thế, thưa đại tá! - Iuras trả lời giọng ồm ồm, hơi khàn.

- Ông Iuras đến đây là muốn giúp chúng ta. Hôm gặp người thanh niên, vì quá nóng nảy, nên ông đã xử trí thiếu thận trọng. Trong trường hợp đó đáng lẽ ông phải cảm ơn người đã chuyến lời chào của “Bác Bốp”, nói chuyện “thân mật”, hỏi xem anh ta đến với mục đích gì, thì lại nóng nảy chửi vung lên, đuổi anh ta đi, thậm chí còn dọa là sẽ lôi cổ lên đồn công an nữa. Tất nhiên là người kia đã chột dạ và bỏ đi. Sau việc đó, Iuras tìm đến chúng ta. Iuras, xin lỗi là tôi chỉ trích ông, nhưng biết làm sao được! Đây, ông xem - Đại tá đưa cho Iuras tấm ảnh Lugunov - Có phải anh ta không?

- Chính hắn! - Iuras xác nhận - Nghĩa là các đồng chí biết hắn?

- Không hoàn toàn như thế - Đại tá đáp rồi quay sang phía Parer, nói - Anh hãy mời đồng chí Iuras sang phòng làm việc, yêu cầu kể tỉ mỉ thêm, viết xong biên bản rồi đến gặp tôi.

Khi Parer và Iuras ra khỏi, đại tá Pilculich đến bên máy điện thoại và yêu cầu nói chuyện trực tiếp với Moscow.

8

“Không biết giờ đây Lotta thế nào, có thay đổi gì so với thời chụp tấm ảnh này không?” - Gartenfen đút tấm ảnh vào túi, ngồi xuống chiếc ghế gỗ cạnh hàng rào rồi mở báo ra đọc. Từ hôm sang Liên Xô đến nay, đây là lần đầu tiên Gartenfen đến sát mục tiêu nhất. Gartenfen đã tìm thấy Lotta và dám chắc chắn rằng đó là Lotta, người hắn đã ra công tìm kiếm. Hắn ngồi chờ suốt buổi sáng, “chăm chú” đọc báo cho đến lúc Lotta xuất hiện. Dù sao thì Liutmila cũng phải ra ngoài, đi mua thức ăn hay đi đâu đấy chẳng hạn. Bà già đang chung sống với Liutmila thực sự là một trở ngại. Trước lúc tìm đến nhà Liutmila, Gartenfen đã bắt Lugunov giả danh là bạn của Irina gọi điện cho chị. về phía Lugunov, anh sung sướng vì từ hôm gặp Gartenfen lần cuối đến nay, không phải gặp lại và thậm chí cũng chẳng còn phải nói chuyện với người đó bằng điện thoại nữa.

“Cả thế giới sẽ thuộc về những người dậy sớm” - Gartenfen không hiểu vì sao sực nhớ tới câu châm ngôn đó, mỉm cười rồi vờ cúi đầu đọc báo.

Một giờ trôi qua, Hắn vẫn kiên nhẫn chờ đợi. Và cuối cùng, mục tiêu của hắn đã xuất hiện. “Lotta! Đúng Lotta! Còn mụ già đi bên cạnh chắc là mụ già mà Lugunov đã nói - Gartenfen sung sướng nhủ thầm, nhưng vẫn tiếp tục ngồi yên, theo dõi. Thật mình không ngờ, đến bây giờ Lotta hãy còn trẻ đẹp như thế”.

Liutmila và bà cô đi ra phố, đứng lại ở bến taxi đợi xe. Nhìn thấy hai mẹ con Liutmila lên xe, Gartenfen vội vàng ngồi vào chiếc taxi hắn đã thuê, đang đợi bên đường, rồi thầm nhủ: “Biết phòng xa là một việc cần thiết”.

- Anh hãy đuổi theo chiếc Volga đang chạy đằng trước cho tôi - Gartenfen ghé sát tai người lái xe nói - Rình mãi hôm nay mới tìm được con vợ ngoại tình và bà mẹ đồng lõa của nó.

Người lái xe, một thanh niên trẻ nghe vậy nháy mắt một cách thông cảm rồi phóng xe bám theo.

Cả hai chiếc taxi phanh rít và dừng lại trước một nhà ga xe lửa. Không khó khăn lắm, Gartenfen mua được vé lên ngồi cùng toa với hai cô cháu Liutmila.

Con tàu dừng lại ở một nhà ga nhỏ ngoại thành. Hai cô cháu Liutmila xuống tàu, Gartenfen xuống đi theo. Đến một ngôi nhà xinh đẹp bên lề đường, Liutmila dừng lại trước cổng, lấy chìa khóa mở cửa rồi cả hai người khuất hẳn. “Số nhà 25. Phố Nam”. Gartenfen quay lại, nhảy qua hàng rào gỗ lẩn vào một bụi cây rậm gần đấy và rình. Chỗ nấp khá tốt, nhìn rõ, thậm chí có thể còn nghe rõ cả tiếng hai người kia nói chuyện.

Qua câu chuyện, Gartenfen lõm bõm biết rằng hai cô cháu Liutmila sẽ nghỉ lại ở ngôi nhà riêng này mấy ngày. ’

“Bây giờ phải chờ dịp bà già kia đi vắng, mình sẽ vào gặp Lotta” - Gartenfen suy tính, đi quanh nhà một vòng. Sau khi quyết định sẽ hành động vào ngày mai, hắn bước nhanh về phía ga tàu.

9

Sân trường và mấy dãy hành lang nhốn nháo, ồn ào như ong vỡ tổ. Số sinh viên ở các lớp trên vừa qua một kỳ nghỉ hè hoặc sau một đợt thực tập, giờ đây túm tụm gặp nhau, trò chuyện rôm rả. Số học sinh thi xong, mới được nhận vào trường thì lấm la lấm lét không dám nói to, không dám đùa nghịch. Các ông giáo đi đi lại lại dọc hành lang, vẻ suy tư và tự tin. Mỗi lần có ông trưởng khoa nào đi qua là sự ồn ào tự nhiên mất hẳn, và mọi người kính cẩn nép sang hai bên. Bên những cánh cửa đóng kín của mấy phòng thi, các sinh viên khoa tại chức bơ phờ sau những đêm dài thức trắng vì lo ôn thi, giờ đây cầm sách nhấp nhổm chờ đến lượt mình.

Với Lugunov, một sinh viên mới tốt nghiệp của trường, thì cảnh đó không có gì mới lạ. Anh ta bước nhanh qua dãy hành lang chính rồi dừng trước cửa phòng bảo mật, khi biết chắc là giờ này, ông trưởng phòng bảo mật đang đi ăn trưa. Qua khe cửa mở, Lugunov nhận ra khuôn mặt tròn trĩnh của Liza.

- Liza, chào cô - Lugunov bước vào, cúi mình mỉm cười nhìn cô gái - Dạo này trông cô đẹp ra hẳn, da dẻ hồng hào quá.

- Anh Misha. Em vừa đi nghỉ ở Cavkaz về. Thích lắm! - Từ lâu Liza rất có cảm tình với Lugunov, một thanh niên cẩn thận, lịch sự và như mọi người nhận xét, một nhân viên có khả năng nhất của khoa - Anh được phân công về đâu rồi? - Liza hỏi, vẻ quan tâm.

- Hiện giờ đang được giữ lại ở khoa. Họ đề nghị tôi ở lại tiếp tục nghiên cứu. Tôi đến tìm cô có tí việc, muốn xem qua một lần nữa bản thuyết minh luận án phó tiến sĩ của Basov. Chắc cô biết tôi đã giúp đỡ Basov như thế nào…

Thực tình, Lugunov có hai, ba lần cùng Basov đến chơi nhà Liza. Basov cho Lugunov xem luận án của mình, và hai người tranh cãi với nhau những điều gì đấy khá sôi nổi. Song không phải vì thế mà cô có thể tự tiện đưa bản thuyết trình luận án cho Lugunov được. Nhưng mặt khác, cô cũng không muốn từ chối yêu cầu của Lugunov, biết đâu anh ta lại chẳng cho cô là quan liêu.

Biết Liza đang lưỡng lự, Lugunov tấn công luôn: “Liza, tôi chỉ cần xem qua vài phút thôi. Xem ngay cạnh cửa sổ của cô thôi mà…

Sau một phút lưỡng lự, Liza đến tìm đề mục. Một lát sau, cô trao cho Lugunov một quyển sách mỏng độ mười trang.

- Anh mang sang phòng bên mà xem. Nếu Vasili Petrovich đến, em sẽ vào lấy.

- Liza, cảm ơn cô! - Lugunov cầm lấy quyển sách đi nhanh sang phòng dành riêng cho những người đến xem tài liệu của phòng bảo mật. Trong phòng không có người. Lugunov ngồi quay lưng ra cửa, đặt quyển sách vừa mượn được trước mặt, lần lượt lật từng trang và bấm nút máy ảnh.

Ba phút sau, mọi việc đâu vào đấy. Nhét máy ảnh vào túi, Lugunov ghi đầu đề bản thuyết trình vào một mảnh giấy và đi ra. Ở phòng bảo mật, Liza vẫn ngồi một mình.

- Liza, trả cô đây. Cảm ơn nhé! Cứ coi như tôi nợ cô một lọ nước hoa “Alionca” nhé.

- Anh hay vẽ chuyện - Cô gái cười - Thỉnh thoảng mời anh lại chơi.

“Mọi việc đơn giản, chẳng có gì đặc biệt - Lugunov bước xuống cầu thang, nghĩ - Thế mà trong các tiểu thuyết tình báo, những trò như thế này được miêu tả rùng rợn lắm” - Anh đưa tay nắn chiếc máy ảnh trong túi. Với Gartenfen, bây giờ thế là xong, không còn gì đáng sợ nữa. Một năm sau thì..

10

Mặc dù bận rộn suốt ngày, Phomin vẫn thường xuyên quan tâm, chú ý theo dõi tiến trình của công việc ông đã giao cho đại úy Mikhailov. Bởi thế, khi đồng chí trực ban đến báo ông đến máy đàm thoại ngay để nói chuyện với Riga về “hai người khách du lịch nước ngoài” thì ông không khỏi hồi hộp. Hình như Riga đã báo cáo hết mọi việc rồi cơ mà? Có tin gì mới nữa à?

- Tôi gọi điện cho anh để báo thêm một tin quan trọng có liên quan trực tiếp đến “hai người khách du lịch” mà Moscow quan tâm - Pilculich đi thẳng vào vấn đề - Chúng tôi vừa nhận được một tin quan trọng… Hôm qua có một người đến tìm chúng tôi và cho hay rằng cách đây gần một tuần, có một thanh niên đến tìm ông ta và chuyển lời chào của “Bác Bốp”, sau khi chìa ra một tấm ảnh ông ta chụp chung với một số điệp viên của cơ quan tình báo Anh năm 1946. Nói tóm lại, người thanh niên nọ muốn nối lại sợi dây liên lạc đã bị đứt quãng trong nhiều năm nay. Tên ông ta là Ianis. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, Ianis bị bắt sang Đức. Sau chiến tranh, ông ta được tha. Trở về nước, ông ta đã không giấu việc mình được tuyển làm gián điệp. Từ đó đến nay không ai đả động đến ông ta, nên khi anh chàng kia đến, đồng chí biết không, ông ta đã sôi máu, chửi và đuổi hắn đi nơi khác. Sau đó nghĩ lại, ông ta mới biết làm như vậy là dại và lập tức đến tìm chúng tôi. Chúng tôi đã cho ông ta xem tấm ảnh của người thanh niên đã gặp cô cháu gái của Gartenfen và thật lạ lùng là Ianis xác nhận chính người đó đã gặp ông ta.

- Anh Albert Matunovich, tốt lắm! Thật là một tin quan trọng. Vừa rồi chúng tôi định vạch một phương án khác, nhưng bây giờ mọi việc sẽ tiến hành theo kế hoạch cũ. Cảm ơn anh! Anh cố gửi số tài liệu ấy lên cho tôi nhé, càng sớm càng tót.

Phomin bảo đồng chí thư ký đi tìm ngay đại úy Mikhailov, rồi ngồi xuống ghế. “Thế là Petrov không nhầm, anh ta đã nhìn thấy Liutse - công tước Zandle. Kiểu hoạt động của Gartenfen có rất nhiều cái giống, cả những lời chào của “Bác Bốp” nữa. Hai mươi lăm năm trước, Stak đã dừng nó để bắt liên lạc khắp mọi nơi, và Liutse đã giúp Stak không ít. Rõ ràng là hiện nay, Liutse định nối lại sợi dây liên lạc đang bị gián đoạn… Và thế là mọi việc lại có thể bắt đầu, mình lại phải nhảy vào cuộc, một lần nữa đọ sức với hắn. Cho đến bây giờ, mặc dù dấu tay của Gartenfen không giống dấu tay của Liutse Zandle nhưng Gartenfen và Liutse có thể chỉ là một…”.

- Anh đi đâu mà bắt tôi chờ lâu thế? - Đại tá Phomin đứng dậy bắt tay Mikhailov, hỏi - Tôi muốn báo anh một tin mới nhận được.

- Tôi cũng thế…

- Thế thì anh nói trước đi.

- Evgeni Nicolaievich, như anh biết, gần một tuần nay tôi đã “tìm hiểu” rất kỹ mấy vị khách du lịch nước ngoài mà chúng ta đang đặt vấn đề nghi ngờ với hy vọng là sẽ tìm ra Liutse. Nhưng cho đến bây giờ tôi thú thật với anh, tôi đang bị dồn vào thế bí. Tôi đã soát đi soát lại nhưng vô hiệu. Hôm qua tôi đã thành lập một hội đồng để kiểm tra kết quả việc xét nghiệm dấu tay của Gartenfen mà các đồng chí ở Riga gửi đến. Và đã đi đến kết luận là dấu tay không rõ ràng. Lúc đầu thoạt nhìn, tưởng đó là bình thường, nhưng sau đó, đồng chí Frolov đưa ra một nhận xét cho rằng có thể đó là dấu tay giả.

- Như thế có nghĩa…

- Có nghĩa là dấu ngón tay của Gartenfen được bọc một màng mỏng với vân tay của người khác. Trường hợp như thế này chúng ta đã gặp phải cách đây một năm. Frolov đã nhớ ra.

- Điều anh vừa nói đang bổ sung cho những tài liệu của tôi.

- Evgeni Nicolaievich, tài liệu gì thế?

- Anh cứ trình bày tiếp đi, tôi sẽ nói anh nghe sau.

- Chúng tôi đã cho dấu tay của Gartenfen lên nhiều lần, và sau khi xem xét, đã phát hiện ra là trên đầu ngón tay trỏ, ngón tay được sử dụng nhiều nhất, lớp màng mỏng bị sờn rách một vài lỗ nhỏ. Ở chỗ bị rách, dấu tay hoàn toàn khác. Hôm qua tôi chưa báo cáo với anh chuyện này vì đang muốn kiểm tra lại một lần nữa. Thế là suýt nữa tôi đã gạt Gartenfen ra khỏi danh sách những người bị nghi ngờ. Hiện giờ chúng tôi đã tìm cách lấy được dấu tay của Gartenfen. Kết quả xét nghiệm rất đáng mừng: Trên ngón tay trỏ chỗ rách có to hơn và ở chỗ đó, dấu tay hoàn toàn giống đấu tay của Liutse năm 1947…

- Cảm ơn anh, Iuri Mikhailovich! - Giờ đây Phomin sung sướng cảm thấy mình đã tìm thấy cách giải quyết duy nhất và đang đi tới đích.

- Nhưng chưa hết - Mikhailovich tiếp - Sau đó lập tức tôi đã cho theo dõi rất sát hai bác cháu Gartenfen. Hiện giờ tạm thời chưa có tin gì.

- Iuri Mikhailovich, anh có hồi hộp lắm không? - Phomin hỏi.

- Có. Thú thực tôi rất hồi hộp, mặc dù vẫn tự chủ phải bình tĩnh, thật bình tĩnh.

- Tôi cũng thế - Phomin thú nhận - Tôi muốn báo cho anh một tin vừa mới nhận được. Người thanh niên đã gặp Ema ở Riga cách đây một tuần lễ, đã tìm cách bắt liên lạc với một điệp viên cũ của Stak. Người này trước kia bị bắt, sau chiến tranh được thả về nước và đã tự thú hết mọi chuyện, gần hai mươi lăm năm nay, người đó sống yên ổn, thế mà mới đây, có người đến chuyển lời chào của “Bác Bốp”. Rất tiếc là ông già nóng tính, đã chửi vung lên là đuổi anh chàng kia đi. Sau đó ông ta đã đến gặp các đồng chí của ta ở Riga. Họ đã đưa ảnh người thanh niên đã gặp Ema cho ông ta xem và ông ta đã nhận ra.

- Không lẽ mãi đến bây giờ Zandle vẫn đang phục vụ cho cục tình báo Anh?

- Chính tôi cũng không tin điều đó. Hồi còn ở Đức, chúng tôi biết cơ quan tình báo của Helen thực chất là một bộ phận của cục tình báo Anh, Mỹ. Sau khi Stak về Anh, một số điệp viên được chuyển sang cho Helen, một số khác chuyển cho cơ quan tình báo Mỹ. Song, tôi nghĩ rằng, để liên lạc với điệp viên cũ của Stak, chỉ có thể là điệp viên của tình báo Anh hay là một đại diện của cục tình báo của khối NATO, nơi Vesen - tên đầy tớ trung thành nhất của Helen, đang làm việc, về điều này, tôi đã có lần nói với anh. Tôi nghĩ đây có thể là bàn tay của NATO. Và tên tình báo mà các đồng chí ở cục an ninh quốc gia Đức báo cho ta, có thể chẳng phải ai xa lạ mà là Zandle, người quen cũ của tôi. Bây giờ chúng ta sẽ cùng xem xem chúng ta đã có được những gì?

Phomin lấy một tờ giấy trắng để lên bàn, cầm bút viết ba chữ L-Z-G²⁶ rồi khoanh lại. Bên cạnh vòng tròn đó, ông vẽ thêm một vòng tròn nhỏ ôm lấy chữ E, sau đó, vẽ một đường thẳng nối nó với vòng tròn thứ ba có chữ M rồi đánh một dấu hỏi to tướng bên cạnh. Sau một lúc suy nghĩ, ông vẽ thêm một vòng tròn nữa rồi viết vào đấy một chữ D với một dấu chấm hỏi và dấu chấm than. Sau cùng, từ cái vòng tròn to nhất có ba chữ L-Z-G, Phomin vẽ một mũi tên đâm thẳng tới vòng tròn có chữ D.

L-Z-G: Liutse, Zandle, Gartenfen; E: Ema; M: Mikhain; D: Denisov. (ND).↩

- Dù sao thì cho đến giờ phút này, tôi cũng không thể gạt bỏ dự đoán của tôi - Phomin để bút chì xuống bàn, nói - Rằng vợ chồng Denisov hoàn toàn có thể nằm trong kế hoạch của Liutse - Zandle. À, anh đã biết hiện giờ Denisov ở đâu chưa?

- Victor Sergeievich Denisov còn đi công tác. Anh ấy sắp về. Con gái của Denisov đang thực tập ở miền Nam. Vợ và bà cô anh ta ở Moscow. Chưa có dấu hiệu gì nói rằng có một người nào đó đang quan tâm đến họ.

- Được, nếu dự đoán của tôi không đúng thì đó là một điều đáng mừng. Song hiện giờ chúng ta cứ vẫn để chữ D trong hồ sơ này. Có thể Gartenfen đang đi theo một con đường khác. Gartenfen là một nhân viên tình báo thận trọng. Rất thận trọng và xảo quyệt. Anh cần phải theo dõi bác cháu hắn thật sát, không được rời một bước.

CHƯƠNG XIX

1

Đi qua một dãy hành lang dài, Gartenfen không cần gõ cửa, lặng lẽ bước vào phòng Ema.

- Chào cháu. Ngủ ngon giấc chứ?

- Cảm ơn bác! Mọi việc tốt cả ạ.

- Nếu cháu đã chuẩn bị xong mọi thứ thì bác cháu ta sẽ đi ăn sáng.

Bao giờ cũng thế, cứ mỗi lần ngồi ở khách sạn là Gartenfen cảm thấy đỡ lo lắng hơn. Hắn cho rằng người ta có thể để máy theo dõi trong phòng, bởi vì chính hắn đã nhiều lần tổ chức trò đó. Từ trước đến nay, Gartenfen không thích nói chuyện trong phòng, ngoài những chuyện sinh hoạt hằng ngày. Và ở Moscow, hắn vẫn tuân theo cái nguyên tắc cố hữu đó.

- Hôm nay bác lại phải giải quyết một số việc riêng. Cháu đừng chờ. Muốn đi đâu chơi lâu thì đi, nhưng tuyệt đối không được gặp “người yêu”. Chiều cháu đến nghĩa trang lấy cái đinh cũ và thay cái đinh mới vào. Nhưng nên nhớ là phải tuyệt đối thận trọng, và cũng đừng quên là sáu giờ nó đóng cửa.

- Bác Iohan, cháu là một cô gái thông minh và bao giờ cũng biết nghe lời - Ema mỉm cười - Chúng ta còn ở Moscow lâu nữa không bác?

- Không lâu nữa đâu. Cái đó còn phụ thuộc vào công việc của ngày hôm nay.

Ăn sáng xong, Gartenfen đi thẳng tới ga tàu điện ngầm gần đấy. Vì không phải là giờ “cao điểm” nên tàu điện ngầm vắng người, mặc dù thế, Gartenfen vẫn quyết định kiểm tra xem có “đuôi” nào theo mình không. Hắn chờ mọi người vào hết mới vào toa, và khi cánh cửa tự động sắp đóng, hắn đột nhiên nhảy ra ngoài. Nhìn một loạt khắp các toa không thấy ai bước ra, hắn mới yên tâm nhìn sang phía bên kia đường phố. Tàu đến, hắn đi thẳng đến ga Kazan…

Gartenfen đi rồi, Ema trở về phòng và đứng trau chuốt trước gương. Cái công việc đó đã chiếm hơn một giờ. Xong việc, không biết phải làm gì, Ema quyết định sẽ đi dạo quanh Moscow. Cô có hẳn một ngày, sử dụng nó cách nào tốt nhất. Không biết, đã lần thứ mấy, cô leo lên đỉnh tháp Vasili, rồi vào GUM²⁷, nhưng một lát sau đã vội vàng quay ra. Cô có cảm tưởng là mọi người đang thi nhau mua tất cả những mặt hàng trong cửa hàng khổng lồ này. “Không biết bao nhiêu tiền và phải có bao nhiêu hàng mới đáp ứng được số khách hàng đó?”. Nghĩ thế, Ema đi qua quãng đường ngầm đến phố Gorki rồi quanh quẩn rất lâu ở cửa hàng mỹ nghệ “Bạch dương”. Với một gói hàng lớn trong tay, Ema trở về khách sạn ăn trưa. Cơm xong, Ema lên phòng, uể oải ngã mình xuống giường. Cô cảm thấy buồn. Mấy hôm trước, khi còn nghỉ ở miền Nam, bên cạnh lúc nào cũng có Misha, cô thấy vui hơn. Cô đã đóng vai một cô gái trong mối tình đầu tuyệt đẹp và đã làm cho Misha say đắm, mê mẩn. Giờ đây phải ngồi trong phòng một mình chờ đợi, chờ đợi một cái gì đó không biết thì buồn quá. “Hay mình cứ đi làm công việc của bác Iohan giao đã? Thực tình nếu quả mình có một ông bác giàu có thì đâu đến nỗi phải đi làm mồi để nhử những người như Misha - Ema nghĩ thầm - Nhưng suy cho cùng, nhiệm vụ được giao cũng chẳng có gì khó khăn, nguy hiểm, mà gần như là một trò giải trí”. Và Ema đã thực hiện một cách đầy đủ tất cả mọi nhiệm vụ.

GUM: Cửa hàng bách hóa tổng hợp lớn nhất Moscow.↩

2

- Chú ý! Mục tiêu xuất hiện - Người thanh niên ngồi trên chiếc ghế gần khách sạn ghé tai nói thầm với người cầm tờ báo ngồi bên. Họ đã ngồi trong phòng khách sạn từ lâu và làm ra vẻ mải mê đọc báo. Khi Ema đi qua, người cầm báo gập tờ báo lại, đút vào túi quần, đúng dậy. Anh ta nói thầm với người kia:

- Đẹp đấy chứ? - Rồi theo cô gái đi ra.

Ema ra khỏi khách sạn. Chờ mãi không thấy taxi, cô thong thả đi đến một ngã tư. Ở đấy có một quãng đường ngầm. Chờ đồng chí công an chỉ đường quay mặt đi, cô nhanh nhẹn băng qua phố. Sang đến vỉa hè, cô dừng lại xem có ai theo dõi không. Một phụ nữ đứng tuổi, tay xách làn định vượt phố đi theo, nhưng bị anh công an ra hiệu quay lại. Còn với Ema thì anh tá vừa lắc đầu, vừa nhìn với vẻ không bằng lòng. Đi một quãng, cô vẫy một chiếc taxi và đến Luzniki. Đến nơi, để tránh bị theo dõi, cô đi loanh quanh một lúc rồi nhập vào một đoàn tham quan. Xem chán, cô đến nghĩa địa.

Cô dạo quanh thơ thẩn một hồi lâu, rồi mới ngồi xuống ghế đá, giả vờ đánh rơi một cái gì đó, cúi xuống nhặt. Ít ra, người ngoài cũng có thể nghĩ là như vậy. Chỉ mấy phút sau, mọi việc đã đâu vào đấy. Cô đã lấy chiếc đinh cũ và thay vào đó một chiếc đinh khác. Xong việc, cô ngồi trầm ngâm một lúc, soi gương, sửa. lại mái tóc và đi ra…

3

Cũng như lần trước, Gartenfen nấp vào bụi cây gần nhà Liutmila. Hắn nhìn thấy hai cô cháu Liutmila ngồi ăn cơm trong nhà. Cơm xong, Liutmila ra vườn, nằm xuống chiếc võng mắc giữa hai cây thông rồi giở sách ra đọc. Bà già, sau một lúc đi quanh nhà, sửa soạn bát đĩa, cuối cùng xách làn đi ra.

- Cháu nằm nghỉ nhé, cô ra chợ mua ít thức ăn. Cháu có cần mua gì không?

- Cảm ơn, không! Hình như ở nhà có đủ cả.

Bà già đi ra và đóng cổng lại.

Giờ phút Gartenfen nóng lòng chờ đợi đã đến. Dù sao thì hắn cũng có mười lăm phút để nói chuyện. Hắn nhảy ra, đến sát chỗ Liutmila đang nằm.

- Lotta, chào cô!

Nghe tiếng gọi, Liutmila rùng mình, quay lại. “Tại sao người này lại ở đây, trong vườn nhà mình? Và sao gọi mình là Lotta, cái tên đã bị lãng quên từ lâu?”.

- Chắc cô không nhận ngay ra tôi đâu? - Gartenfen bỏ kính xuống.

Mặt Liutmila biến sắc. Chị đứng dậy, cố gắng trấn tĩnh, hỏi:

- Ông Mars? Hay hiện nay tên ông…

- Mỉa mai nhau làm gì, Lotta? Chúng ta là bạn cũ của nhau và từ trước đến nay, tôi chưa làm gì hại cô. Đối với cô, tôi vẫn là Mars, Mars ngày xưa. Thế thôi.

- Ông Mars. Thế ông đến tìm tôi một cách đột ngột và bí mật thế có việc gì? - Liutmila lấy hết bình tĩnh, hỏi. Giọng chị run run.

- Cô có thể mời tôi vào nhà được chứ? Trong nhà chắc mát mẻ hơn? Hơn nữa, tôi không muốn ai nhìn thấy chúng ta.

- Mời ông vào. Nhờ ánh mắt mà tôi nhận ra ông đấy…

Liutmila nói rồi dẫn Gartenfen vào một căn phòng rộng, vừa là phòng ăn, vừa là phòng khách.

- Lotta, cô thật bình tĩnh và có nghị lực đáng kính.

Giờ đây, Liutmila hiểu rõ rằng nếu chị chống lại thì Gartenfen sẽ giở trò, bởi thế chỉ còn cách giả vờ tuân theo các yêu cầu của hắn. Làm như thế không những không nguy hiểm đến tính mạng, mà còn biết được hắn đang làm gì.

- Ông uống cốc nước cho đỡ khát. Còn đây là trái cây, xin mời.

- Cảm ơn! Để lần khác, hôm nay tôi vội.

- Ông đến tìm tôi có việc gì thế?

- Lotta, cô vẫn như xưa, không thích dài dòng. Tôi cũng thế. Vì vậy, cho tôi được nói ngay. Mùa hè năm 1947, do hoàn cảnh, tôi phải đi xa mà không kịp từ biệt cô. Mặc dù thế, từ đó đến nay chúng tôi vẫn chăm chú theo dõi, quan tâm đến từng bước đi của cô, và hy vọng một ngày nào đó…

- Xin lỗi, “chúng tôi” là những ai ạ? Ông muốn nói đến Stak phải không?

- Không, Stak, ông chủ cũ của cô, đã bị gạt ra ngoài cuộc từ lâu rồi. Nhưng Stak đã bán cô cho một cơ quan tình báo khác. Gần hai mươi lăm năm nay, chúng tôi, hay cụ thể hơn là tôi, đã không động chạm đến cô, để cô được sống hoàn toàn hạnh phúc. Bây giờ đã đến lúc cô phải trả ơn chúng tôi. Nhưng về vấn đề ơn huệ, tôi sẽ nói sau. Tôi không muốn gặp bà cô của cô ở đây, và có lẽ cô cũng thế. Bởi vậy, chiều thứ hai, vào lúc 18 giờ tới 18 giờ 30 phút, tôi sẽ chờ cô trên chiếc ghế đá bên trái tượng Puskin. Tôi cần biết một số điều về Victor, chồng cô. Thế thôi, không có gì quan trọng lắm. Và cả việc này nữa, nơi thử vũ khí bí mật mà chồng cô hiện đang có mặt ở đâu? Cô là vợ, chắc phải biết điều đó?

Gartenfen ngồi im chờ Liutmila trả lời. Nhưng hắn sửng sốt khi thấy chị đột nhiên bật cười. Tiếng cười mỗi lúc một to. Gartenfen đã chuẩn bị để đối phó với mọi tình huống, nhưng hắn không bao giờ nghĩ lại có sự phản ứng như thế. Đó không phải là tiếng cười của một người điên, cũng không phải tiếng cười mỉa mai, mà là tiếng cười vui sướng, rất tự nhiên.

- Mars, tôi thật vô cùng ngạc nhiên về những điều ông vừa nói. Thoạt tiên, sự có mặt của ông đã làm tôi sửng sốt đôi chút. Tôi cố hiểu, tự hỏi mình không lẽ ông lại có thể tự nhiên một cách trâng tráo đến thế? Không lẽ lịch sử đã không dạy ông được tí gì? - Liutmila nhún vai - Không lẽ ông không hề nghĩ gì về chuyện hồi đó ở Hannover. Tôi có thể khai hết về ông với chính quyền Xô viết, và bằng cách đó, góp phần vạch trần bộ mặt ghê tởm của ông à? Ông đã dọa tôi là nhà nước tôi sẽ bỏ tù tôi, đày tôi đi Sibiri một khi tôi trở về nước, ông đã coi tôi như một cô gái bất lực và muốn làm gì thì làm. Hồi đó đáng lẽ ông đã cùng chung số phận với bọn đồng đảng, nhưng ông may mắn hơn, đã chạy thoát… Tôi e rằng cái đó sẽ không lặp lại một lần thứ hai, ông Mars ạ - Liutmila đã thôi không cười nữa, chị nói rành rọt, dứt khoát và cương quyết.

Gartenfen vẫn ngồi im, cố ghìm sự tức giận đang trào dậy. Hắn đứng dậy cố ý tỏ ra mình sắp đi. Mắt hắn lạnh lùng nhìn Liutmila, má phải hẳn giật giật.

- Lotta, cô coi chừng. Cô đã suy luận một cách ngây thơ, nên nhớ là chúng tôi đã có tay chân ở khắp nơi. Chúng tôi không bao giờ quên, và không tha thứ cho một sự phản bội nào. Nhưng nếu…

- Đủ rồi, thưa ngài Liutse. Đấy, ông thấy, thậm chí tôi còn biết cả họ thật của ông. Hồi đó tôi sợ ông chẳng qua vì tôi một thân một mình, nhưng bây giờ thì tôi đang sống giữa lòng đất nước của tôi, tôi không sợ. Ông không những không biết điều đó, mà còn dám đến đây để dọa nạt tôi. Ông nghĩ rằng tôi sẽ làm thinh cái việc ông đã tự nhiên đâm bổ vào nhà tôi à? Không, ông nhầm rồi. Hiện giở tôi không thể giữ ông lại và lôi cổ ông lên cơ quan có trách nhiệm, nhưng nhất định tôi sẽ báo…

- Lotta, chúng ta coi như không cố cuộc gặp gỡ này - Liutse ngắt lời - Nhưng tôi khuyên cô không nên làm ầm lên. Thôi, hãy mở cửa cho tôi ra.

Liutmila vừa định tới mở cửa thì Liutse gọi giật lại.

- Lotta.

- Ông còn muốn gì nữa? - Chị quay lại.

Liutse bước về phía chị một bước và nhanh như cắt, hắn rút ra vật gì đó nhỏ bằng chiếc bút máy. Một tiếng động nhỏ, gọn rít lên.

Liutmila chỉ kịp đưa hai tay bưng mặt rồi ngã nhào vào tường, nằm sóng soài trên sàn. Mặt chị ngả màu tro xám.

Gartenfen đứng im một chút, nghe ngóng rồi mở cửa, bước qua xác chị, đi ra khỏi nhà.

4

- Ema đã đến nghĩa địa Noyodevise, ngồi một lúc trên ghế đá rồi đi ra. Sau khi cô ta đi, các đồng chí của tôi đã đến lục lọi và tìm được một cái đinh, trong đó có một cuộn phim nhỏ. Tôi đã cho người theo dõi cái ghế đó. Đề nghị anh cho chỉ thị - Đại úy Mikhailov nói một hơi.

- Cái đó chúng ta sẽ bàn sau. Nhưng anh chưa nói gì tôi nghe về Gartenfen cả.

- Hắn đi khỏi khách sạn trước lúc chúng tôi nhận được chỉ thị đến đấy, và cho đến giờ vẫn chưa thấy về.

- Thế thì hỏng hết rồi, Iuri Mikhailovich ạ. Tôi nghĩ Gartenfen không thể suốt ngày chỉ đi tham quan các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử. Anh hãy chỉ thị cho các đồng chí khác phải mang cái đinh để lại chỗ cũ chờ người đến nhận. Không được bỏ rơi Ema. Còn anh sẽ đi cùng tôi đến Bukove ngay bây giờ.

- Đi Bukove? Ra sân bay?

- Không. Đến nhà nghỉ ngoại ô của cô cháu Liutmila, Mikhailov ạ. Tôi vừa được biết là chị ấy đang cùng bà, cô nghỉ ở đấy. Chúng ta không thể loại trừ khả năng Gartenfen có thể xuất hiện ở nhà chị ấy. Chúng ta phải ngăn ngừa trước. Hiện nay, Gartenfen đang cố tìm mọi cách nối lại những mối liên lạc bị gián đoạn…

- Anh có địa chỉ nhà nghỉ của chị Denisova chứ?

- Vâng. Mười lăm phút để truyền đạt mệnh lệnh đủ chưa?

- Thưa, đủ.

Lúc Mikhailov xuống thì Phomin đã ngồi chờ anh ở xe.

- Phedor Ivanovich, đến Bukove - Phomin nói với đồng chí lái xe - Anh cho xe chạy nhanh nhanh lên nhé.

Một giờ sau, chiếc Volga chở Phomin và Mikhailov đã dừng trước cửa nhà nghỉ ngoại ô của gia đình Denisov. Cửa mở toang, nhà vắng tanh. “Họ có thể đi đâu vào giờ này được nhỉ?”. Phomin và Mikhailov quay ra, đang chưa biết làm gì thì một ông già mặc bộ pijama từ nhà bên đi ra.

- Các anh đến tìm Liutmila à?

- Vâng.

- Thế thì chị ấy vừa gặp chuyện chẳng lành. Xe cấp cứu vừa chở lên Moscow cách đây khoảng giờ rưỡi. Hình như bị đau. Cả bà cô chị ta cùng ngồi xe cấp cứu đi Moscow rồi.

- Bác nói gì? Chuyện xảy ra như thế nào?

- Tôi chỉ biết là lúc bà cô đi chợ trở về thì thấy Liutmila Nicolaievna nằm sóng soài bất tỉnh nhân sự ở sàn nhà. Bà ấy đã hoảng hốt chạy sang nhờ tôi đi gọi xe cấp cứu…

- Cảm ơn bác! - Phomin nói rồi lên xe - Đấy, anh thấy không, nhiều chuyện rắc rối như thế đấy. Thôi, đi thôi.

Dọc đường, Phomin ngồi im không nói gì, chỉ khi đến cơ quan, ông mới quay lại nói với Mikhailov:

- Dù sao thì cũng rất đáng nghi. Trong lúc Gartenfen vắng mặt ở Moscow thì Liutmila lại phải đi cấp cứu. Theo chỗ tôi biết, trước kia chị ấy không bao giờ đau tim. Bây giờ phải lập tức hỏi xem người ta đã chở Liutmila vào bệnh viện nào, sau đó đến gặp tôi. Tôi sẽ gặp thiếu tướng để bàn việc bắt giữ hai người khách du lịch nước ngoài kia. Đã đến lúc..

5

Thiếu tướng Bogdanov, người được Phomin trực tiếp báo cáo mọi diễn biến của kế hoạch, sau khi xem xét kết quả xét nghiệm dấu tay, đã đi đến quyết định giữ hai bác cháu Gartenfen.

Nhiều tuổi hơn Phomin chút ít, nhưng Bogdanov trông còn trẻ, tuy mái tóc đã bạc trắng. Là một người mới được phân về công tác ở cục an ninh quốc gia, nhưng nhờ có nhiều năm công tác Đảng, nhờ những kinh nghiệm trong quân đội và nhờ có bộ óc thông minh, sáng suốt và tài quan sát, thiếu tướng đã tỏ ra là một cán bộ có năng lực trong lĩnh vực công tác mới.

- Tôi rất hài lòng về tất cả những việc các đồng chí đã làm - Ông nói - Những điều các đồng chí thu thập được thật đáng quan tâm. Vấn đề bây giờ là phải biết cách kết thúc vấn đề một cách khéo léo. Và anh biết không, mặc cho con cháu chúng ta sau này khi đọc lại những hồ sơ lưu trữ này có cười và gọi chúng ta là lãng mạn đi nữa, tôi vẫn cứ gọi cái kế hoạch mà chúng ta sắp tiến hành là “Hiệp hai”… Và cũng như ở hiệp một, vẫn những địch thủ cũ. Tôi muốn nói cả đến anh nữa đấy, anh Evgeni Nicolaievich ạ.

- Vâng, đây thực sự là hiệp hai của chúng ta. Hắn là một địch thủ lợi hại. Suốt gần ba mươi năm nay, võ đài bí mật của hắn là cả thế giới. Và huấn luyện viên của hắn thì không nói, ai cũng biết là cục tình báo Anh, cục tình báo Helen và cả cục tình báo CIA của Mỹ nữa. Bọn này ăn sâu rễ vào cục tình báo khối NATO, thậm chí đã bắt đầu lãnh đạo nó.

- Không, ở đây tôi không muốn nói đến những ông chủ của hắn, mà nói đến hẳn cơ. Giờ đây, khi địch thủ của anh đã bước lên võ đài, anh cũng nên ra tay một phen, và đây là hiệp hai của anh với Cut Von Zandle. Anh thấy thế nào?

- Tất nhiên. Nhưng…

- Thôi, không nhưng gì nữa. Cứ xem là hiệp hai đi. Hiệu đầu anh đã thắng. Bây giờ ta bàn kế hoạch cụ thể. Tôi đồng ý với kế hoạch bắt giữ hai bác cháu Gartenfen. Song, tôi nghĩ có để cho cả con trai anh, cùng với Catov và Mikhailov thực hiện kế hoạch đó.

- Vladimir Semeilovich, xin lỗi, nhưng trung úy Phomin đã có việc khác, và tôi nghĩ không tiện khi hai bố con…

- Sao lại không tiện? Còn tôi, tôi thấy ngược lại. Tôi cho rằng việc hai bố con anh hiện đang cùng công tác trong một cơ quan hơn một năm nay là một điều rất tốt. Một năm qua, con trai anh đã tỏ ra là một sĩ quan có năng lực, được nhiều người khen, thế mà anh lại có vẻ thờ ơ với những cái đó - Bogdanov mỉm cười - “Không tiện”, từ trước đến nay chúng ta vẫn thường lấy làm tự hào khi hai thế hệ nhạc sĩ, bác học, nghệ sĩ cùng một dàn hợp xướng, một trường đại học, thế thì tại sao chúng ta lại không có quyền tự hào khi hai thế hệ của các chiến sĩ tình báo Xô viết đang cùng chiến đấu trên một chiến tuyến?! Tôi được biết là ông nội của Sergei đã cống hiến nhiều năm cho công tác phản gián của ta, Ktorov có kể cho tôi nghe chuyện đó. Anh nhớ chứ?

- Vâng, làm sao có thể quên được con người đó, anh ấy là thầy của tôi mà.

- Tôi nghĩ “Hiệp hai” sẽ là thực tế tốt nhất đối với trung úy Phomin. Nếu có thể, anh nên tự mình đưa những hồ sơ có liên quan đến Zandle cho trung úy. Đưa tất cả, bắt đầu từ lúc anh còn là đại úy và công tác ở Đức. Thế nào, nhất trí chứ?

- Vâng, Vladimir Sergeievich, nếu anh cứ khăng khăng như thế thì…

- Cứ cho là khăng khăng đi, anh bạn cứng cổ ạ - Bogdanov mỉm cười rồi cúi xuống viết thêm tên trung úy Phomin vào bản kế hoạch, xong ngẩng lên hỏi - Anh muốn giao việc hỏi cung “Ông bác” cho Mikhailov à?

- Chúng ta đã nhất trí là sẽ không vội đưa những bằng chứng ra. Cứ để Gartenfen chối quanh, tha hồ nói, càng nhiều càng tốt. Cái đó rất có lợi cho chúng ta sau này.

- Đúng. Bằng chứng thì có nhiều và suy cho cùng anh cũng là một trong số những bằng chứng đó. Nhưng anh chỉ được xuất đầu lộ diện một khi đến đoạn nói về những hoạt động của hắn sau đại chiến.

- Là một tên phát xít kỳ cựu, hắn không bao giờ thay đổi bản chất rắn độc của mình, phục vụ cho ai cũng vậy. Trước kia hắn là một tên phát xít thì bây giờ cũng thế.

- Chủ nghĩa phát xít… - Bogdanov nói nửa chừng rồi im lặng, trầm ngâm suy nghĩ một lúc - Evgeni Nicolaievich, chúng ta đã đổ bao nhiêu xương máu để vĩnh viễn tiêu diệt nó, thế mà nó vẫn còn sống đến ngày nay ở Mỹ, ở Anh, ở Ý, còn Tây Đức thì không nói làm gì. Chúng nó đã không quên con phượng hoàng đen với chữ thập ngoặc, và cả chân dung của Hitler chúng cũng không chịu cất xuống. Chủ nghĩa phát xít cũng như một căn bệnh truyền nhiễm, mà môi trường truyền bệnh của nó là chủ nghĩa quốc gia… Evgeni Nicolaievich, tôi định cho mời các nhà báo đến nghe hỏi cung Gartenfen, anh thấy thế nào? Tôi nghĩ cứ để họ biết bộ mặt thật của các vị khách “du lịch” và hiểu thêm về Gartenfen trước kia là người thế nào.

- Tôi thấy đó là một việc cần làm.

Bogdanov mở cặp lấy ra một tờ giấy rồi tiếp:

- Trong lời báo của Petrov có đoạn nói rằng Zandle có gặp một người lạ mặt ở khu triển lãm hàng quốc tế ở Sokolniki. Người đó là ai? Đấy, nên tìm cách biết được điều này thì tốt.

- Đó là một vấn đề khá phức tạp. Nhưng khi hỏi cung, chúng ta sẽ khéo léo nhắc đến cuộc gặp gỡ đó và tôi nghĩ rằng cái đó sẽ có tác động đến Zandle. Hắn sẽ nghĩ rằng chúng ta đã theo dõi hắn ngay từ lúc hắn vừa đặt chân đến Moscow.

- Anh nói đúng. Thế là chúng ta nhất trí nhé. Hành động đi. Tôi sẽ chờ đợi kết quả của kế hoạch. Còn việc liên hệ với Bộ ngoại giao và cơ quan ngôn luận, tôi sẽ chịu trách nhiệm. Những cái đó là màn cuối. Tôi tin “Hiệp hai” sẽ kết thúc tốt đẹp, và phần thắng sẽ thuộc về ta. Nhất thiết anh phải cho hắn đo ván.

- Đo ván. Cũng cần phải thế thật. Trước kia đáng lẽ hắn cũng đã đo ván, nhưng… Vladimir Semenovich, bây giờ tôi phải đến bệnh viện thăm Liutmila ngay. Tôi nghĩ đến chứng đau tim của chị ấy có liên quan đến việc Gartenfen vắng mặt ở Moscow. Lỗi tại tôi, bởi vì từ lâu, tôi đã có những phỏng đoán về sự việc đó, thế mà vẫn không chịu ngăn ngừa trước…

6

- Hay quá, thế mà cháu cứ lo mãi. Bác đi lâu quá. Bác đì dạo thế nào?

- Chuyện đó bác sẽ nói sau, bây giờ bác phải đi mua vé để ngày mai đáp máy bay về nước đã.

- Sao phải vội vế thế bác? - Đến bây giờ Ema mới cảm thấy trong giọng nói của Gartenfen có vẻ lo lắng - Có chuyện gì xảy ra à?

Gartenfen không trả lời ngay, hắn mở đài, vặn hết cỡ rồi ghé tai cô gái thì thầm:

- Cháu đừng hỏi nữa. Đi chuẩn bị mọi thứ để sáng mai lên máy bay.

- Dạ. Nhưng bác cho cháu đi mua vé với chứ? Thời gian để xếp đồ đạc còn dư. À, mọi việc bác bảo, cháu đã làm hết rồi. Cháu đã đến nghĩa địa lấy cái đinh cũ và thay vào đó cái. đinh mới có phim. “Người yêu” của cháu chắc đã làm tốt mọi chuyện.

- Đó không phải là cái chính - Gartenfen nói - Cuộn phim ở đâu? Đưa đây cho bác. Thực ra nó cũng không có giá trị gì mấy nếu không kể đến việc “người yêu” của cháu giờ đây đã mắc cứng vào lưỡi câu.

CHƯƠNG XX

1

Thấy đại úy Mikhailov vẻ mặt lo âu đứng lấp ló ở cửa, Phomin hỏi.

- Có tin gì mới không?

- Liutmila được đưa đến cấp cứu ở viện tim trong tình trạng nguy cấp, hiện giờ vẫn nằm mê man bất tinh. Bên cạnh giường chị ấy luôn có các bác sĩ túc trực. Ngày mai, giáo sư Ianikov sẽ đến chẩn đoán cho bệnh nhân.

- Anh có nói anh là ai không?

- Có.

- Anh không nói gì về chuyện ấy chứ?

- Không ạ. Về chuyện đó tôi không nói gì.

- Bây giờ tôi sẽ đến bệnh viện. À, có tin gì mới về Gartenfen không?

- Cách đây một giờ, hắn đã trở về khách sạn. Tôi đã cho bố trí theo dõi. Vừa rồi hắn đến Metropol mua hai vé máy bay đi Stockholm. Lúc đầu hắn định mua vé để bay chuyến ngày mai, nhưng không còn chỗ nữa. Hai bác cháu sẽ đi chuyến máy bay của hãng Saben cất cánh vào lúc 11 giờ 30 phút, từ sân bay Shemechevo.

- Mikhailov, anh thấy không, hắn đang tìm cách để chuồn. Nếu việc Liutmila bị đau tim cũng do bàn tay của hắn thì… Chúng ta không có quyền chờ đợi thêm nữa. Phải hành động gấp. Tôi đến bệnh viện một lúc, sẽ trở về ngay. Anh hãy ra lệnh cho các đồng chí có trách nhiệm không được rời hai bác cháu Gartenfen một phút…

Vừa bước vào phòng đợi của viện, Phomin đã gặp ngay Denisov, nhưng anh ta không nhận ra Phomin. Mãi đến lúc Phomin chìa tay ra bắt, Denisov mới sững sờ hỏi:

- Anh có người nhà đang điều trị ở đây à?

- Vâng. Một người đàn bà quen biết, người đó là vợ anh. Chị ấy hiện giờ thế nào rồi?

- Xin lỗi, tôi không hiểu - Denisov ngạc nhiên - Sao anh biết vợ tôi ốm và đang ở đây?

- Tôi biết. Thôi, chuyện đó để sau, chúng ta đi gặp bệnh viện trưởng. Tôi cần nói chuyện với ông ấy. Câu chuyện sắp tới sẽ giúp anh hiểu một phần nào…

- Bệnh viện trưởng có trong phòng làm việc không cô?

Phomin hỏi cô thư ký.

- Leonis Aleksandrovich vừa đi thăm bệnh nhân, chắc tí nữa quay lại. Nhưng ông ấy còn phải họp, chưa chắc đã có thời gian để tiếp các ông…

Cửa phòng mở, một số người mặc áo choàng trắng bước vào, vừa đi vừa tiếp tục nói chuyện.

- Ta vào thôi - Phomin đẩy Denisov về phía cửa phòng bệnh viện trưởng.

- Xin lỗi. Tôi đã bảo với các ông là bệnh viện trưởng bận chưa tiếp được - Cô thư ký thấy thế, đứng dậy nói.

- Tôi cho rằng sự có mặt của chúng tôi sẽ giúp ích cho đồng chí bệnh viện trưởng. Chị đừng lo, tôi sẽ nói với ông ấy - Phomin nói rồi đi thẳng vào phòng, lôi theo cả Denisov.

- Leonis Aleksandrovich, xin lỗi đồng chí! Xin giới thiệu, tôi là Phomin, đại tá cục an ninh quốc gia, đến gặp đồng chí có việc, có phải các đồng chí đang định thảo luận về tình hình sức khỏe của bệnh nhân Liutmila Denisova không?,

- Vâng. Có chuyện gì thế?

- Tôi cần phải trao đổi với đồng chí một số vấn đề. Chúng tôi, ở đây tôi muốn nói đến cục anh ninh quốc gia, cho rằng tình trạng sức khỏe của bệnh nhân Liutmila hiện nay có thể liên quan một vụ ám hại…

Căn phòng bỗng trở nên im lặng hẳn đi, nhận thấy lời nói của mình đã gây được những ấn tượng sâu sắc đến mọi người, Phomin tiếp:

- Kẻ giết người có thể đã sử dụng một thứ vũ khí bí mật. Những thứ như thế bây giờ không hiếm…

- Tôi không thật hiểu lắm… Điều đó thật rùng rợn và bất ngờ - Iasnicov nói - Sao chúng ta cứ đứng mãi như thế. Phomin, mời đồng chí vào trong này. Cả anh nữa, Victor Sergeievich. Mời các đồng chí ngồi xuống… - Iasnicov đưa tay sửa lại kính - Tin đồng chí Phomin vừa nói đã làm thay đổi một số điểm trong quan niệm của chúng tôi về bệnh trạng của Liutmila. Tôi vừa khám cho chị ấy xong, nhưng thú thực, không thấy có vết tích gì nói lên rằng bệnh nhân bị ám hại. Các bác sĩ cùng đi với tôi cũng cho là thế. Xin giới thiệu với các đồng chi, đây là Liuboya, bác sĩ khoa tim, còn đây là Bonshakova, bác sĩ chuyên gia về rơn-ghen. Cả hai hôm qua đã khám cho bệnh nhân, và cũng không thấy có vết tích gì cả. Còn đây là…

- Có thể chúng ta đã không chú ý trong khi khám - Liubova nhận xét - Ở đây tôi muốn nói chúng ta đã không chú ý đến bề ngoài của bệnh nhân. Hôm qua chúng ta chỉ khám tim không thôi. Kết quả phân tích đã cho phép tôi đi đến kết luận đây chỉ là một ca tim bình thường.

- Xét nghiệm tia rơn-ghen cũng thế, chúng tôi cũng không phát hiện được gì cả. Tim đập đều, chỉ có phổi là điều đáng nghi. Vợ anh có bị bệnh phổi bao giờ không? - Bonshakova quay sang Denisov.

- Không, hình như không. Vợ tôi trước kia là ca sĩ chuyên nghiệp… Có thể cái đó có gì ảnh hưởng chăng?

- Cũng có thể…

- Tôi cho rằng thần kinh của bệnh nhân có thể bị tác động mạnh do một tác động nào đó, và nếu việc này đã xảy ra như phỏng đoán của đồng chí Phomin thì…

- Thưa giáo sư, cái đó có nguy hiểm không ạ? - Denisov lo lắng.

- Anh cứ yên tâm.

Các bác sĩ đi ra, chỉ còn Phomin và Denisov ở lại.

- Mars Liutse đã xuất hiện ở Moscow - Phomin nói - Anh còn nhớ cái tên đó chứ?

Denisov không trả lời, chỉ im lặng gật đầu, vẻ khó chịu.

- Chúng tôi đã xác minh quá muộn, bởi thế không thể ngăn ngừa được cuộc gặp gỡ giữa hắn với vợ anh. Tôi cho rằng hắn đã gặp vợ anh hôm qua. Thậm chí tôi tin chắc chắn là như thế.

- Tôi hy vọng là lần này hắn sẽ không thoát khỏi tay các anh?

Phomin chau mày. Câu nói của Denisov vang lên như một lời trách móc - Vâng! - Ông đáp.

Denisov đi đi lại lại trong phòng; đốt hết điếu thuốc này đến điếu thuốc khác. Một giờ nặng nề trôi qua, cuối cùng cửa phòng mở.

- Mọi việc sẽ tốt lành cả thôi - Ianicov nói - Victor Sergeievich, chiều tối anh có thể nói chuyện với chị ấy được. Hiện giờ thì chưa nên. Chị ấy đang mệt và đã ngủ say, chúng tôi đang cho phân tích kết quả xét nghiệm - Còn đồng chí - Ông quay sang nói với Phomin - Tôi biết đồng chí đang nóng lòng muốn được nói chuyện với Liutmila, nhưng…

- Vâng, tất nhiên. Biết làm thế nào được, đành phải đợi. Ngày mai tôi sẽ đến và sẽ nói chuyện với chị ấy, tất nhiên là nếu như tình trạng sức khỏe của chị ấy cho phép.

2

Về cơ quan, Phomin đã thấy đại úy Mikhailov, thiếu tá Katov và trung úy Phomin đang chờ ông.

- Các anh có mặt cả ở đây, tốt lắm! - Phomin nói - Ngồi chờ tôi một lúc nhé. Tôi phải gọi điện cho thiếu tướng biết kết quả việc tôi vừa đi thăm bệnh nhân Liutmila.

- Các bác sĩ nói gì ấy ạ? Họ hứa là sẽ cho phép tôi nói chuyện trực tiếp với chị ấy trong ngày mai… Không, họ nói là mọi việc sẽ tốt lành… Các anh ấy đang ở chỗ tôi… Tí nữa chúng tôi sẽ bàn phương án hành động. Vâng, cảm ơn thiếu tướng! - Phomin đặt ống nghe xuống.

- Bây giờ chắc các anh đã rõ tình hình sức khỏe của Liutmila. Phần tôi, tôi vẫn cho rằng việc Liutmila đột nhiên bị đau tim là hậu quả của cuộc gặp gỡ giữa chị ấy với Gartenfen. Thiếu tướng không trách chúng ta, nhưng chúng ta phải nhận rằng một phần đó là lỗi tại ta. Nói đúng hơn là lỗi tại tôi. Nhưng cái đó ta sẽ xét sau. Zakha Petrovich, có gì mới không? - Ông hỏi Katov.

- Có. Gartenfen vừa rồi có đến Metropol năn nỉ đòi đổi vé để bay chuyến sáng mai nhưng không đổi được. Như thế, kế hoạch của chúng ta sẽ không có gì thay đổi. Ngày mai…

- Iuri Mikhailovich, bác cháu Gartenfen hiện giờ ở đâu, anh biết chứ?

- Vâng, thưa đại tá. Các đồng chí của tôi đang theo dõi rất sát. Lúc nãy… - Mikhailov nhìn đồng hồ - Nói đúng hơn là cách đây bốn mươi phút, hai bác cháu Gartenfen đến công viên Aleksandrovich.

- Tốt lắm, Zakha Petrovich ạ, anh phải làm sao để ngay từ phút đầu, tách hai bác cháu Gartenfen ra sau khi bị bắt. Họ không được trao đổi gì với nhau, dù chỉ một lời.

- Rõ.

- Bắt xong, phải lập tức dẫn Ema đến chỗ tôi. Iuri Mikhailovich, anh sẽ là người đầu tiên hỏi cung Gartenfen. Tôi chưa đến lúc phải ra mặt. Sergei, ăn trưa chưa? Chưa à? Thế thì bố con mình đi ăn bữa cơm gia đình vậy.

- Về nhà à?

- Không. Bây giờ thì còn lâu bố con mình mới được về nhà.

Phomin cầm ống nghe chờ mãi một lúc mới có tiếng trả lời:

- Tôi nghe đây.

- Đồng chí bệnh Viện trưởng đấy à? Chào đồng chí! Vâng! Tôi là Phomin.

- Chào đồng chí. Đồng chí có thể đến được. Liutmila hiện giờ đã đỡ. Tầng bốn, phòng 31. Người ta sẽ cho đồng chí vào. Nếu có gì cần hỏi về mặt y học, xin cứ bảo tôi.

- Cảm ơn đồng chí! Tôi sẽ đến ngay.

Xem giấy tờ của Phomin xong, một cô y tá trẻ, mặt dễ thương, choàng cho ông chiếc áo choàng trắng còn mới rồi dẫn ông theo thang máy lên tầng bốn. Cả hai đi dọc theo một hành lang rộng. Phomin cố gắng đi thật nhẹ nhàng, mặc dù cái đó không thật cần thiết lắm.

- Đồng chí đứng chờ đây. Tôi sẽ ra ngay - Cô y tá nói rồi mất hút sau cánh cửa. Một phút sau, cô ló đầu ra - Mời đồng chí vào.

Phomin bước vào một căn phòng nhỏ đầy ánh nắng. Liutmila đang ngồi trên chiếc giường rộng mạ kền sáng loáng, trải vải trắng, hai chân buông thõng.

- Evgeni Nicolaievich, tôi làm phiền anh lần nữa. Mời anh ngồi. Anh Victor hôm qua có nói chuyện lại với tôi. Tôi đỡ từ hôm qua. Hôm nay, tôi đang nóng lòng chờ anh đến, Anh biết người đó là ai rồi chứ?

- Liutmila Nicolaievna - Phomin ngắt lời - Trước hết cho tôi xem thử mặt chị bây giờ thế nào đã. Chị chẳng từ thế giới bên kia về đây là gì - Ông nói rồi đặt bó hoa lên đầu giường - Chị thấy trong người thể nào?

- Ôi! Cảm ơn, hoa đẹp quá!

Phomin đẩy ghế ngồi xuống cạnh Liutmila.

- Evgeni Nicolaievich, làm sao anh biết được người ám hại tôi là Liutse?

- Thực ra tôi cũng chưa dám chắc. Tôi chỉ phỏng đoán. Tôi biết rằng thế nào hắn cũng tìm chị. Nhưng tôi đã hành động quá muộn, đó là điều đáng tiếc.

- Anh còn biết cả chuyện ấy xảy ra thế nào cơ à? Hôm kia… - Và Liutmila thuật lại cho Phomin nghe cuộc gặp gỡ giữa chị với Liutse.

- Đoạn cuối. Tôi muốn được biết đoạn cuối. Tất nhiên là nếu chị còn nhớ…

- Cuối cùng hắn bảo tôi tiễn hắn ra cửa. Tôi đi trước định mở thì nghe hắn gọi. Tôi vừa quay người lại thì hắn chĩa vào mặt tôi một vật gì đó hệt chiếc bút máy. Sau đó tôi không còn biết gì nữa.

- Hơn hai mươi năm trước, Liutse định dùng đôi găng tay của hắn để cho tôi xuống thăm Diêm vương…

- Đôi găng tay?

- Đúng. Nhưng thôi. Tôi sẽ lại thăm chị và kể cho chị nghe khi chị ra viện.

- Anh nhớ đưa Seriogia và chị Victoria Grigorievna đi cùng nhé. Tôi chờ đấy.

3

- Phedor Ivanovich, đến sân bay Shemechevo ngay! - Phomin đóng cửa xe rồi bảo người tài xế.

- Rõ.

Xe của họ chỉ dừng lại một chốc trước Nhà hát lớn thành phố. Sau đó đi thẳng một mạch rồi rẽ theo con đường lớn dẫn tới sân bay. Họ vượt qua mấy xe rửa đường và tưới nước cho cây. Hơi nước bốc khói trên mặt đường nhựa bị mặt trời đốt nóng, có màu xanh đỏ của cầu vồng. Các lá cây lấp lánh như dược quét một lớp sơn sáng.

“Hồi ấy cũng vào một ngày mùa hè như thế này…” - Phomin liên tưởng tới những kỷ niệm xa xưa.

Chiếc Volga quay đầu và dừng hẳn trước cửa sân bay. Phomin xuống xe, đi vào phòng đợi, lập tức nhìn thấy trung úy Phomin mặc thường phục cầm va li du lịch đang ngồi ở đó. Ông đưa mắt tìm đại úy Mikhailov và nhận thấy anh ta đang đứng cạnh chiếc bàn đăng ký vé. Còn thiếu tá Katov thì đang nói chuyện thao thao bất tuyệt với một nhân viên phục vụ chuyến bay.

Phomin đưa mắt nhìn con trai, con ông có đôi mắt xám giống mẹ, vầng trán rộng, mái tóc hung lượn sóng, trông khỏe mạnh và hiền hậu.

“Hay mình cảm thấy thế chỉ vì mình là bố? Không. Nó giống mình lúc trẻ, khi…”.

Một nụ cười thoáng hiện trên đôi mắt đại tá. “Không hiểu Liutse sẽ nghĩ gì khi thấy Sergei. Hắn sẽ bảo anh ta giống cái ông đại úy ngày xưa hỏi cung hắn chứ?”.

Có mấy hành khách đi vào phòng đợi. Phomin đưa mắt quan sát và nhận ngay ra hai bác cháu Gartenfen. Tay xách va li, Gartenfen đi đến bàn đăng ký vé. Thiếu tá Katov cầm chiếc vé của Gartenfen quay sang nói gì đó với người ngồi bên cạnh rồi mời Gartenfen sang phòng thuế quan. Ema định vào theo nhưng Katov đã ngăn lại. Một phút sau, Mikhailov đến bên Ema và mời cô vào một phòng khác. Sergei liền theo họ. Mọi việc xảy ra nhanh gọn, không làm ai để ý.

“Thế là đâu vào đấy” - Đại tá Phomin nhủ thầm rồi đi ra cửa.

4

Gartenfen tỏ ra rất bình tĩnh. Hắn làm ra vẻ mình là một công dân vô tội bị hiểu nhầm và tin rằng mọi việc sẽ được giải thích đâu vào đấy nhưng trong đầu thì hắn lo lắng thực sự. Hắn ngồi im nghĩ lại tất cả những gì hẳn đã làm từ khi đặt chân đến Moscow, cố tìm một chỗ sơ suất có thể vì thế mà giờ đây hắn bị bắt, việc mà bây giờ hắn không còn nghi ngờ gì nữa. Thế thì tại sao người ta lại bắt hắn?

Thường thì trong những trường hợp phải bắt giữ những người nước ngoài, người Nga rất thận trọng và dè dặt. Bởi thế, nếu giờ đây họ bắt giữ hắn thì có nghĩa là họ đã có những tang chứng xác đáng. Gartenfen thừa hiểu điều đó. Nếu như họ chỉ cần biết một phần mười thôi về những hoạt động của hắn thì cũng quá đủ để họ giữ hẳn lại.

Nhưng dù sao, hắn vẫn còn hy vọng là tất cả những việc làm của hắn trước kia với người Nga đã bị lãng quên, và hắn, một điệp viên dày dạn, cẩn thận, không thể làm một điều gì đó sơ suất để bị sa lưới.

Vì việc ám hại Lotta à? Không. Hắn đã hành động nhanh gọn, bất ngờ và bí mật. Hoàn toàn không để lại một dấu vết gì. Ngay từ đầu hắn đã chú ý tới điều đó.

Chỉ còn lại một nhân chứng là Lugunov. Cứ cho là Ema mất bình tĩnh và sẽ khai lộ một điều gì đó thì cái đó cũng chỉ liên quan đến một mình Lugunov. Ema không biết một tí gì về lai lịch của ông bác, và cũng không hề hay biết những ngày vừa qua ông bác đã làm những gì.

Chiếc xe chở Gartenfen dừng lại trước một tòa nhà lớn màu xám ở quảng trường Dzeijinski. Những ngày ở Moscow, hắn đã mấy lần dạo chơi quanh đây để quan sat nó. Cuối cùng Gartenfen cũng bình tĩnh lại được. Hắn đang chuẩn bị cho một ván cờ mới.

Cuộc hỏi cung đầu tiên sẽ mách cho hắn phải làm gì trước.

5

- Nóng quá - Katov bước vào phòng làm việc của Phomin, kêu - Ở đây mát mẻ, dễ chịu quá.

Phomin chỉ chiếc ghế đối diện, mời Katov ngồi:

- Công việc thế nào?

- Mọi việc đều êm thấm cả. Trên xe cũng bình thường. Hắn không tỏ ý chống đối mà chỉ hỏi Bộ ngoại giao đã biết việc này chưa. Tôi đã trả lời hắn là chúng tôi sẽ báo cho họ sau. Hiện giờ Gartenfen đang ngồi chờ ở phòng Mikhailov, còn Ema thì ở phòng, tôi. Sergei đang nói chuyện với cô ấy. Trái với ông bác, cô cháu gái tỏ ra thiếu bình tĩnh. Lúc ở sân bay, cô ta đã khóc lóc, năn nỉ, van xin được phép gặp ông bác.

- Vừa rồi tôi cũng có mặt ở sân bay. Bây giờ chúng ta sẽ tiến hành hỏi cung theo kế hoạch đã định. Tôi sẽ giúp anh trước, Mikhailov thì sau cũng được. Bảo anh ta lên gặp tôi ngay. Tôi cần trao đổi với anh ấy một số vấn đề. À, tí nữa thì quên, lúc khám xét có tìm được gì không?

- Chẳng có gì đáng kể, nếu như không tính đến chiếc bút máy khá đặc biệt tìm thấy trong va li của Gartenfen.

- Anh hãy lấy tất cả những gì tìm thấy ở Ema mang lên đây. Và tí nữa, khi Sergei hỏi cung xong, dẫn cô ấy lên chỗ tôi.

Katov đi ra. Một phút sau Mikhailov vào.

- Gartenfen sẽ không bao giờ khai ngay đâu. Tôi biết thế nào hắn cũng chối quanh và bắt chúng ta giải thích về việc bắt giữ hắn. Bởi thế anh cứ nói thẳng là hắn đã bị bắt vì những hoạt động tình báo chống lại đất nước chúng ta. Lúc đầu chỉ yêu cầu hắn khai hắn là ai? Đến đây với mục đích gì? Sau đó chúng ta sẽ tùy theo thái độ của hắn để bài binh bố trận.

- Ý đại tá muốn nói “Hãy vội vàng một cách thong thả”? - Mikhailov mỉm cười.

- Đúng thế - Phomin đáp.

- Thú thật, tôi muốn vạch mặt hắn ngay bằng cách nói toạc cho hắn nghe những gì ta đã biết về hắn…

- Iuri Mikhailovich, điều quan trọng là phải moi cho được những gì ta chưa biết, bằng bất cứ giá nào. Anh về phòng đi, tôi phải hỏi cung Ema.

Ema rụt rè bước vào phòng làm việc của đại tá Phomin, sau cô là Katov và Sergei. Cô ta dừng lại bên cạnh ghế, đưa tay vào thành.

- Tiểu thư Gartenfen, ngồi xuống - Phomin nói.

Ema nhẹ nhàng ngồi xuống chiếc ghế đối diện.

- Chúng ta sẽ nói chuyện bằng tiếng nào?

- Tôi biết tiếng Nga khá tốt.

- Năm nay cô bao nhiêu tuổi?

- Cái đó có ghi trong giấy tờ của tôi và tôi cũng đã trả lời câu hỏi đó một lần, nhưng nếu ông thấy cần thiết, tôi xin nhắc lại một lần nữa, hăm ba.

- Đối với những người được sống tự do thì ở cái tuổi hăm ba, người ta có thể nói rằng tương lai đang chờ đón trước mặt. Nhưng đối với cô thì khác, trước mắt cô giờ đây là những năm tháng tù đày lao khổ. Tôi báo trước cô điều đó. Dĩ nhiên những năm tháng đó có thể sẽ được rút ngắn lại, nếu cô thực lòng khai hết sự thật. Chúng tôi biết cô không phải là tiểu thư Gartenfen, và ông bác cô cũng chẳng phải là Gartenfen nốt. Hai “bác cháu” cô đến đây không phải để nghỉ ngơi, tham quan những danh lam thắng cảnh của đất nước chúng tôi, mà đến đây với mục đích thù địch…

Ema mấp máy môi định nói điều gì, nhưng Phomin ngăn lại:

- Cô không được phép ngắt lời tôi. Giờ đây lời nói chỉ làm hại cô, nhất là khi chúng không đúng sự thật. Đây là những bằng chứng về các hoạt động tình báo của cô trên đất nước chúng tôi. Cô xem đi, đây là ảnh cô ở Riga với Misha, đây là ảnh cô đang thay phim ở nghĩa địa Novodevise. Thế nào?

Ema ngồi im, mặt tái mét, mắt mở to. Phomin nhận thấy Ema đang hoang mang, lúng túng, run sợ, Những cảm xúc có lẽ đang thắng tất cả những gì người ta đã dày công nhồi nhét cho cô trước khi tung cô vào Liền Xô. Cô ta đang nghĩ gì? Đang chờ những lời kết tội ư?

- Nghĩa là các ông đã theo dõi ngay từ khi chúng tôi vừa đặt chân đến Moscow? - Ema hỏi nhỏ, đôi mắt vẫn không rời mấy chiếc ảnh trên bàn.

- Cô hãy nói cho chúng tôi biết tính năng và cách sử dụng hai chiếc bút máy của cô và của cấp trên của cô.

- Chiếc bút máy của tôi chuyên dùng để giữ những cuộn phim nhỏ. Trong bút có hai ống nhỏ hình trụ và một ống chứa a-xít để khi cần, có thể hủy hai cuộn phim đó - Ema nói rồi cầm lấy chiếc bút trên bàn - Trên bút có hai vòng số. Khi mở, chỉ cần vặn hai chiếc vòng đó đến những con số nhất định…

- Cô có biết số mở không?

- Thưa ông có, nhưng chỉ biết số mở chiếc bút của tôi thôi. - Ema đọc cho Phomin hai con số.

Phomin vừa xoay xoay hai chiếc vòng vừa nói:

- Nếu cô nói dối thì chỉ có hại cho cô.

- Không - Erna trả lời dứt khoát.

Phomin xoay tìm hai con số Ema nói, rồi nhẹ nhàng ấn vào nắp bút, chiếc bút từ từ mở ra và để lộ hai chiếc ống nhỏ xíu chứa hai cuộn phim.

- Zakha Petrovich, anh đưa cái này đến phòng hóa nghiệm bảo họ tráng ngay nhé - Rồi quay sang Ema, ông hỏi - Đây có phải là những cuốn phim của Misha chụp không?

Ema gật đầu.

- Bây giờ cô cho chúng tôi biết tiểu sử của cô.

- Xin ông chờ cho một tí. Cho phép tôi được suy nghĩ. Ông có thể cho tôi xin cốc nước được không?

Trung úy Phomin rót một cốc nước đưa cho Etna, cô ta lấy uống một hơi hết nhẵn rồi châm thuốc hút, lắc nhẹ đầu cho mớ tóc xõa xuống, và bắt đầu kể, giọng cương quyết.

- Đúng, giờ đây tôi không còn giấu làm gì? Tôi không phải là một cô gái ngu ngốc… Các ông muốn biết tôi là ai? Đến đây làm gì? Vâng, tôi không phải là tiểu thư Gartenfen - mà là Ema, năm nay quả đúng hai mươi ba tuổi, sinh tại Kelnia và đã tốt nghiệp trung học ở đó.

- Ai và cái gì đã buộc cô phải trở thành điệp viên?

- Chuyện xảy ra tại thành phố của tôi mùa thu năm 1968. Trong một cuộc thi nhảy cao, hồi đó tôi rất thích nhảy cao, và đã đạt được kỷ lục tương đối, người hướng dẫn của tôi giới thiệu tôi với một người đàn ông tên là Benling. Người này có chân trong ban lãnh đạo của câu lạc bộ thể thao thành phố. Benling mời tôi cùng ăn cơm, tôi nhận lời. Sau mấy lần gặp gỡ, ông ta hỏi tôi có muốn làm tình báo không. Ông ta nói khá kỹ về nghề này, tất nhiên là chú ý nhấn mạnh đến các khía cạnh lãng mạn của nó và những cái lợi nó có thể đem lại.

- Và cô đồng ý ngay?

- Thực tình lúc đầu tôi cũng còn lưỡng lự, nhưng sau đó tôi đã nhận lời. Cũng có thể lúc đó vì tôi đã không hình dung hết tính chất của công việc, tôi chỉ mường tượng nó khó khăn và nguy hiểm. Sau đó Belling giới thiệu tôi với một người khác tên là Stalba. Ngay hôm đầu tôi đã chú ý đến giọng nói của người này, và biết rằng đó là một người nước ngoài, có thể là người Anh hoặc Mỹ biết tiếng Đức rất sõi. Đó là lần đầu tiên tôi nói chuyện với người này. Tôi ngạc nhiên trước sự hiểu biết của ông ta về tôi, về hoàn cảnh kinh tế của gia đình tôi. Người đó lấy làm vui sướng khi biết tôi nói tốt tiếng Ba Lan và tiếng Nga.

Ema lại châm thuốc hút.

- Nói tiếp đi - Phomin nói sau một lúc lâu im lặng - Sau đó thế nào?

- Sau đó ư? Sau đó tôi được đưa vào huấn luyện ở một trường đặc biệt. Ở đó tôi tiếp tục học tiếng Nga và Ba Lan, hai thứ tiếng mà tôi đã được học từ nhỏ vì mẹ tôi là người Ba Lan, nhưng lại nói rất sõi tiếng Nga. Hồi đó mẹ tôi thường bảo: “Sự hiểu biết ngoại ngữ và tốc ký sẽ giúp con rất nhiều trong công ăn việc làm sau này”. Mẹ tôi còn bắt tôi học cả tiếng Pháp nữa.

Ở trường người ta dạy tôi nhiều thứ, chủ yếu là chuyên môn tình báo. Tôi học giỏi, thường xuyên được khen thưởng, vì thế có tiền để mặc đẹp và gửi tiền về giúp gia đình.

Để thực tập tốt nghiệp, tôi phải đến Liên Xô sau khi đã ở Ba Lan một tháng rưỡi. Còn gì nữa… Tôi biết cách mở các loại khóa, biết dịch mật mã, biết sử dụng các loại máy ảnh, bắn giỏi và có thể lái giỏi mọi loại xe.

- Cô học hết khóa chứ?

- Không. Tôi đã không được học hết khóa. Hiệu trưởng của trường, tôi không dám chắc, nhưng hình như là thiếu tá, tự xưng là người Bỉ, nói rằng tôi đã học hết chương trình. Ông ta nói vì tôi học giỏi nên nhà trường đã quyết định cho sang nghỉ ở Ý và Pháp ba tuần, sau đó sẽ được về thăm gia đình một tuần. Nghỉ xong, tôi gọi điện cho ông hiệu trưởng, ông ta bảo tôi phải đến Brussels. Ở đấy người ta đã thuê sẵn cho tôi một căn phòng. Ngay tối hôm ấy, ông ta đến cùng với Gartenfen. Ông ta giới thiệu Gartenfen với tôi, và ra về sau khi đã lệnh cho tôi từ nay phải tuân theo mọi chỉ thị của Gartenfen.

- Trước đó cô có gặp Gartenfen lần nào không?

- Không. Đó là lần đầu tiên tôi nhìn thấy ông ta. Hôm ấy Gartenfen đã hỏi rất nhiều về đời tư của tôi, và hết lời khen tôi học giỏi. Cuối cùng, ông ta nói sang chuyện công tác. Ông ta bảo từ nay tôi là cháu của ông ta, và bao giờ cũng phải nói tiếng Pháp hoặc tiếng Nga. Sau đó, khi mọi giấy tờ xong xuôi, tôi sang ngay Liên Xô với nhiệm vụ là phải tìm gặp Mikhain Lugunov để trao cho anh ta một món quà của một người Tây Đức gửi tặng, và phải đóng vai “người yêu” để biết những “tội lỗi” và những ý nghĩ của anh ấy.

- Có thể cho tôi biết tỉ mỉ về Lugunov được không? - Phomin hỏi.

- Theo chỗ tôi biết thì Mikhain trước kia làm người hướng dẫn ở phòng triển lãm hàng quốc tế ở Sokolniki. Trong cuộc triển lãm đó, một công ty, hay nói đúng hơn, một đại diện của công ty nước ngoài tỏ ra rất quan tâm đến một kiểu máy Tây Đức. Người này muốn mua kiểu máy đó nhưng là hàng triển lãm nên không ai muốn bán. Biết được chuyện này, Lugunov đã tìm gặp người kia và trao cho ông ta bản thiết kế tỉ mỉ của chiếc máy, với hy vọng sẽ được trả công thích đáng. Tôi không biết lúc đó Lugunov đã yêu cầu những gì, nhưng người kia đã lôi Lugunov cùng với bản thiết kế đến chủ máy. Các ông hiểu là trong các cuộc triển lãm quốc tế thường vẫn có nhân viên của cơ quan tình báo nước ngoài. Lần đó cũng thế. Một nhân viên tình báo Tây Đức đã “làm việc” với Lugunov. Lúc đầu anh ta “rộng lượng” tha cho Lugunov việc làm trên, sau khen anh ta có tài trong việc vẽ các bản thiết kế kia, và cuối cùng đã bắt anh ta cung cấp cho một số tài liệu gì đó, không quan trọng lắm. Đấy là tất cả nhưng điều tôi biết về Lugunov. Chính Lugunov đã kể lại tất cả mọi chuyện - Ema nhấp một ngụm nước rồi tiếp - Một nhiệm vụ nữa của tôi trong chuyến đi Moscow này là gặp Lugunov và rủ anh ta đi nghỉ ở Krimea, Sevastopon, ở đấy tôi cần chụp một số ảnh và rất cần anh ta giúp đỡ. Mọi việc đã được tiến hành một cách thuận lợi. Theo tôi, quả đúng Lugunov đã yêu tôi mê mẩn… Tôi đi nghỉ theo vé du lịch loại một, được tự do cùng Lugunov đi khắp vùng dọc bờ Hắc Hải và hầu như ngày nào cũng đi tham quan. Sau đó, chúng tôi đã đáp máy bay về Moscow, ở đấy, Gartenfen đã chờ chúng tôi. Gặp tôi, Gartenfen hỏi rất cặn kẽ về quan hệ giữa tôi với Lugunov, sau đó nói rằng tôi phải tìm cách kéo Lugunov đi Riga. Gartenfen đã tổ chức cho tôi gặp Lugunov ở nghĩa trang Novodevise để chụp ảnh, phòng sau này nếu anh ta thay đổi thì có tang chứng. Tôi đã đề nghị Lugunov đi Riga với tôi, ở đấy, theo tôi biết, Gartenfen đã dụ dỗ, mua chuộc và giao cho anh ta một số nhiệm vụ…

- Nhiệm vụ gì? - Phomin ngắt lời.

- Tôi không biết. Những cái đó Gartenfen không bao giờ cho tôi biết

- Cô có thể nói gì thêm về Gartenfen?

- Nếu cứ xét cách đối xử của mọi người ở Brussels thì Gartenfen là một người giữ một chức vụ nào đó khá quan trọng và có thế lực. Ông ta đến Moscow lần này, ngoài nhiệm vụ mà tôi có trách nhiệm tham gia, còn có những nhiệm vụ khác. Nhiệm vụ gì tôi không biết, khi tôi hỏi, ông ta bảo là việc riêng. Không bao giờ ông ta nói chuyện với tôi về công tác của mình. Bất cứ ý định muốn biết một điều gì đó không liên quan đến công việc của tôi, đều bị ông ta bác bỏ. Ông ta là một người cương quyết, có thể thẳng tay làm bất kỳ việc gì.

Phomin tắt máy ghi âm, đứng dậy đến bên Ema:

- Cô đã cho chúng tôi biết một số vấn đề, điều đó rất tốt. Nếu những lời cô nói là sự thật, thì sau này tòa sẽ lưu ý trong khi xét xử. Zakha Petrovich, anh có muốn hỏi gì không? Còn anh, Sergei Evgenievich? - Phomin nhìn con trai.

- Tôi có một điều muốn hỏi. Tiểu thư Ema chưa cho chúng tôi biết địa chỉ của Lugunov.

Ema ngạc nhiên nhìn Sergei.

- Tôi nghĩ là các ông biết rồi. Nhưng địa chỉ của Lugunov tôi không biết, tôi chỉ biết số điện thoại. Cho tôi giấy bút, tôi sẽ viết. Cô ta cầm bút, cúi xuống viết mấy con số to, nguệch ngoạc.

- Hôm nay thế là đủ - Đại tá Phomin nói rồi cho gọi người dẫn Ema ra khỏi phòng - Thế nào, Zakha Petrovich? - Phomin hỏi khi Ema rời khỏi phòng - Anh nghĩ thế nào về cô gái này?

- Theo tôi thì Ema là một cô gái biết điều. Thực ra, ở địa vị cô ta thì đó cũng là con đường thoát duy nhất. Hình như cô ta cũng hiểu điều đó.

- Còn anh, Sergei, anh có muốn nói gì không?

- Cô ta khá đẹp - Sergei mỉm cười - Với nhũng cô gái như thế, không ai có thể ngờ rằng…

Mọi người cùng cười.

- Thôi đi anh bạn - Phomin đứng dậy - Hôm nay anh phải tìm bằng được Lugunov.

6

- Tôi biết trước mà - Phomin tắt máy ghi âm - Thế mà anh, Iuri Mikhailovich, anh cứ tưởng là hắn sẽ khai ngay.

- Không. Tôi không tưởng thế đâu, Evgeni Nicolaievich. Tôi biết thế nào hắn cũng sẽ chối quanh, nhưng việc hắn phủ nhận tất cả thì thật là…

- Chẳng có gì đáng ngạc nhiên cả. Chẳng qua cũng vì anh cho rằng hắn sẽ nói huyên thuyên, nhưng không, hẳn đã chọn một con đường khác, hắn thực hiện nguyên tắc càng nói ít bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Còn nếu đã nói thì chỉ nói những điều mà hắn cho là cần thiết.

- Vâng. Nhưng hắn lại phủ định tất cả.

- Tức là anh muốn nói đến mối quan hệ giữa hắn và Lugunov? Hắn cũng không biết cả việc Liutmila còn sống. Zandle không phải là Ema. Cô ta ngây thơ hơn nên đã khai hết trong vòng hai giờ. Ta xem Gartenfen đang nghĩ gì về ta? Hắn đoán chắc ta chỉ biết cái tiểu sử hoàn toàn không lương thiện của hắn. Còn Lugunov thì hắn sẽ chối phăng là không biết. Cô cháu của hắn đẹp thế, thế nào mà chẳng có một chàng trai nhòm ngó… Thế thôi. Theo tôi, có lẽ bây giờ đã đến lúc chúng ta phải tung chủ bài của mình ra. Iuri Mikhailovich, nhờ anh cho người gọi hắn lên đây..

Mười phút sau, Gartenfen được dẫn vào. Hắn nhìn Phomin chằm chằm rồi bình tĩnh, rất bình tĩnh ngồi xuống chiếc ghế đối diện và hỏi bằng một giọng hết sức lãnh đạm:

- Hôm qua, ngay sau khi hỏi cung, tôi đã yêu cầu các ông trả lại cho tôi chiếc kính, mắt tôi không thể chịu được ánh sáng, thế mà các ông…

“Rõ ràng là hắn đã mổ để làm lại khuôn mặt - Phomin nghĩ thầm - Thế mà Petrov đã nhận ra, khá thật. Kể ra nhìn kỹ, cũng có cái giống chứ không phải không” - Rồi ông nói to:

- Iuri Mikhailovich, đưa hộ kính cho ông ta.

- Ông không nghĩ rằng tôi có thể tự tử à? - Gartenfen cười - Tự tử là một sự phung phí tính mạng quá mức, không thể tha thứ được. Vì chúng ta không phải là những chủ nhân của cuộc sống này, mà chỉ là những người khách tạm bợ của nó. Sống được bao nhiêu mà đòi tự tử?

- Tôi còn nhớ, cách đây hai mươi lăm năm, một kẻ đồng nghiệp với ông cũng đã định làm một việc tương tự trước mặt tôi. Nhưng người ta đã không cho hắn làm cái việc mà ông cho là ngu ngốc đó, và vì thể mà hắn vẫn còn được sống đến bây giờ.

- Đúng, tự tử là một sự ngu dốt và xa xỉ không thể tha thứ được - Gartenfen nói. Bây giờ mang kính, hắn lại càng được dịp nhìn kỹ Phomin.

- Ông nói đúng. Người đó bao giờ cũng xa xỉ, nhất là sự sống của người khác.

- Xin lỗi, phải chăng những hồi tưởng của ông có liên quan đến chuyện này? Tôi cũng rất thích hồi tưởng, nhưng chỉ hồi tưởng khi ngồi trong tổ ấm gia đình.

Thực tình, Gartenfen biết rõ người đang ngồi trước mặt hắn là ai, và nhận thức được rằng giờ đây hắn không còn lối thoát nữa… Hắn cảm thấy nỗi lo sợ mỗi lúc một tăng lên, mặc dù ngoài miệng, hắn vẫn làm ra vẻ bình tĩnh, nói những câu châm chọc và hài hước. Hắn tìm cách đoán biết người này đã biết những gì về hắn. Hắn biết đối thủ của hắn là người rất lịch sự, nhưng rất kiên quyết với kẻ thù của mình.

- Tôi sẽ cố gắng nhắc lại cho ông một số điều: Ông không phải là thương gia Gartenfen, cũng không phải là Mars Liutse, mà là công tước Cut Von Zandle, nhân viên tình báo theo nghề nghiệp, và giết người theo lý tưởng. Những người như ông chỉ có một con đường, con đường đó ông biết. Chúng ta là người quen cũ của nhau, mà chắc ông đã nhận ra điều ấy. Chị Denisova cũng biết rất rõ về ông. Tôi báo cho ông biết, chị ấy hiện vẫn còn sống.

Mặt Gartenfen tái đi. Nhưng hắn bình tĩnh lại, cố mỉm cười, nói dằn từng tiếng:

- Và ông, vẫn như xưa, ông vẫn thích nói cao xa, bóng bẩy. Nhưng với những người như tôi, cái đó chẳng nghĩa lý gì. Không biết ông có những tang chứng gì?

- Tang chứng, cái đó rất nhiều, thừa đủ để vĩnh viễn loại ông ra ngoài cuộc chơi. Bản tự thú của Kilmer, đủ chưa? Và cả cái chứng giật giật ở má phải mà các phép phẫu thuật không tài nào xóa khỏi mặt ông nữa. Đó là tôi chưa muốn nói đến những chi tiết nhỏ nhặt như dấu tay.

Gartenfen chau mày, vẻ ngạc nhiên.

- Vâng, vâng. Cái màng mỏng ông dùng để bọc mấy đầu ngón tay có chỗ rách và… Ông còn muốn tôi nêu tang chứng nữa không?

- Cảm ơn! Ông thật quá nhã nhặn. Trong cái suy luận của ông cũng có nhiều cái đúng. Tôi nói “có nhiều cái đúng” bởi vì ông đã nhầm một điều, những người như tôi, không bao giờ người ta giết. Ông đã không úp mở nhắc đến cái chết với tôi mấy lần. Những người như tôi người ta phải đổi, như các ông đã từng đổi Paun và Vin. Tôi hy vọng họ cũng sẽ đổi cả Zandle này. Hơn nữa, quyền lựa chọn của các ông rất lớn, hiển nhiên giờ tôi không chỉ là đại diện của một nước.

- Thôi, đừng quanh co nữa, và cũng đừng mơ ước đến việc đổi chác. Những người như Paun và Vin không có nợ máu với chúng tôi. Thôi, chúng ta bắt đầu: Họ, tên, năm và nơi sinh - Đại tá Phomin bắt đầu hỏi cung, như ông; vẫn bắt đầu các cuộc hỏi cung khác.

Hết.