:::Thái Phương:::
Tịch Dương Hồng

Ảnh chiều tà sưu tầm trên mạng
Nguồn: Đặc Trưng
Nhật Hoài Phong, Phuong Cac

Tịch dương hồng là ánh hồng của mặt trời khi sắp lặn. Người Trung Quốc thời cổ cho là đẹp lắm. Vâng, tôi cũng thấy đẹp, và từ cảm hứng đó tôi dùng để đặt tên cho một nhân vật trong truyện: Tịch Dương Hồng.

Nắng đã tàn rồi em biết không?
Ta yêu mãi mãi tịch dương hồng.

Thái Phương

Những ngày dạy học ở tỉnh cách đây khoảng hai chục năm, Hoàng và một vài người bạn độc thân thuê chung một ngôi biệt thự rất cổ kiểu Pháp. Mỗi người ở một căn phòng phía đằng trước. Gia đình bác chủ gồm hai vợ chồng và một cô con gái còn nhỏ khoảng chín mười tuổi ở căn nhà sau.

Ðặc biệt, từ chiếc cổng sắt có hai cây dừa đi vô, qua chiếc sân gạch đặt hòn giả sơn và các chậu cảnh, nếu không lên trên các bậc thềm khá cao mà quẹo tay mặt về phía đầu nhà thì sẽ có một lối đi khá rộng lót những hòn gạch Tàu hình vuông - loại gạch hơi giống với gạch Bát Tràng ngoài Bắc nhưng mỏng hơn; lâu quá nay đã long lay. Một dẫy lu rất lớn đựng nước mưa quanh năm có nắp đậy kín, chạy dọc thành một hàng dài sát với chân tường đầu nhà. Ở khoảng giữa hàng lu đó là một chiếc giá bằng gỗ có gương soi, dùng làm chỗ đặt chậu rửa mặt, và bên cạnh chiếc giá có một cụm cây dạ lý hương khá cao, lúc nào cũng thấy trổ hoa, ban đêm thì thơm, ban ngày không thơm, đầu các ngọn hoa cúp lại trông như những chiếc vòi xấu xí. Rồi đến một căn nhà “kho" hơi hẹp, cũng lợp bằng ngói và chạy dọc theo bức tường ở phía bên kia đối diện hàng lu. Cửa chính cái “kho" mở ở đầu nhà, tức chỗ những hàng gạch bát đi vào.

Phòng Hoàng ở ngay phía trên chiếc giá, cửa sổ đóng lưới muỗi sát với các ngọn cây dạ lý hương. Ban đêm, nhất là những đêm có ánh trăng sáng, ngồi viết phía sau chiếc bàn kế cận cửa sổ, ngửi mùi hoa dạ lý hương ngan ngát, Hoàng thoáng nghe đâu đây như có cả một quá khứ với hồn Lý Bạch hiện về:

Sàng tiền khán nguyệt quang
Nghi thị địa thượng sương
Cử đầu vọng minh nguyệt
Ðê đầu tư cố hương

Trước giường chợt thấy ánh trăng
Giật mình bỗng tự hỏi rằng sương rơi?
Ngửng đầu trăng sáng trên trời
Cúi đầu chạnh tưởng đến nơi quê nhà...
(Phạm Huy Kỳ dịch)

Hoàng là thầy giáo dạy học, nhưng không kiếm ăn thêm nhờ các giờ trường tư như các bạn đồng nghiệp mà nhờ việc viết tiểu thuyết. Cứ vài ba tuần, viết được một xấp thật dầy khoảng vài chục trang thì cho vào bao, dán kín lại, để rõ địa chỉ bên ngoài rồi bốn giờ sáng đem ra xe đò nhờ chú lơ xe quen đem về Sài Gòn giùm. Tòa soạn sẽ trả tiền công cho chú lơ xe. Ðăng phơi-ơ-tông, Hoàng cắt ra, giao cả cuốn cho nhà xuất bản, tự họ đem đi kiểm duyệt rồi trả tiền nhuận bút cho Hoàng trước khi in thành sách, kể cũng kha khá. Hàng tháng, tiền nhuận bút viết phơi-ơ-tông do tòa báo gửi xuống thường thường gấp đôi tiền lương dạy học. Những lúc rảnh rang, la cà ra chợ Hoàng thích giải trí bằng cách mua sắm vài món lặt vặt ở các cửa tiệm người Việt gốc Hoa. Gặp các ông già hoặc các cô gái vui vẻ, dễ tính, anh thường lân la làm quen, chuyện trò về chữ Hán rồi viết một vài bài thơ - phần nhiều là thơ Ðường - ra giấy, nhờ họ đọc bằng tiếng Quảng rồi phiên âm lại theo kiểu tiếng Việt, đem về đọc chơi cho vui. Hoàng dạy môn văn chương, thuộc nhiều thơ Ðường nên học như vậy rất dễ. Học chơi thôi, chẳng làm gì cả. Thỉnh thoảng ngâm nga vài câu tiếng Quảng anh thấy vui vui, thích thú:

Duỵt loọc ú thì xướng mản thín
Cóong phôống dùy phỏ tùi xầu mìn
Cu Xu xình ngồi Hàn Xán xừ
Dề pun chúng xéng tui hạc xuỳn

Trăng tà tiếng quạ kêu sương
Lửa chài cây bến còn vương giấc hồ
Thuyền ai đậu bến Cô Tô
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn Sơn
(Tản Ðà dịch)

Một điều Hoàng hơi thắc mắc là căn nhà kho bác chủ vẫn cứ bỏ không, cửa đóng kín mít, lâu lâu mới mở ra quét dọn một lần cho đỡ ẩm mốc. Ban đêm, nhiều khi Hoàng đã đi ngủ, từ trên mái ngói có tiếng cú rúc hay tiếng dơi quạ lạt xạt ở mấy ngọn cau và tiếng mèo gào thấy cũng ơn ớn.

- Nghe nói căn nhà kho đó hồi trước có ma đấy mày ạ. Mày thức đêm viết lách đã thấy ma hiện ra lần nào chưa?

- Ma gì, đàn ông hay đàn bà?

- Một cô gái áo trắng, xõa tóc. Thân hình cổ trôi nổi, cao hổng lên khỏi mặt đất, cứ chập chờn đi đi lại lại từ cửa căn nhà kho ra tới chỗ rửa mặt thì không thấy đâu nữa, có lẽ biến mình vô mấy đám dạ lý hương.

- Ðáng tiếc cửa sổ phòng tao ở ngay chỗ đó lại đóng lưới muỗi mới khổ. Nếu không đóng lưới muỗi, lúc nào buồn buồn cổ tự ý xung phong ghé vào chơi thì đỡ quá, tao sẽ vui lòng tiếp đãi cổ như bậc thượng khách giống hệt trong truyện Liêu trai.

- Mày ngu lắm, bộ cứ tưởng phòng mày không có ma sao? Có là cái chắc. Hồi tao mới xuống bác chủ cũng cho ở đấy nhưng được ít lâu sau thấy ghê quá bèn dông nơi khác không dám ở nữa.

- Ghê thế nào?

- Có khi đang tự nhiên, nhà chẳng có ai chiếc nắm sứ cửa phòng bỗng dưng xoay tròn và kêu, cái “cạch" giống như có người mở cửa, nhìn ra không thấy ai hết. Trong phòng cũng vậy, một lần tụi tao đang nằm chơi nói chuyện bỗng thấy tấm lịch treo trên tường ở phía cuối giường cứ chao đi chao lại theo nhịp đều đặn trông ma quái không thể tưởng tượng được. Ðứa nào cũng ớn lạnh nổi da gà, từ đấy không dám vào căn phòng đó nữa, tao sợ quá bèn dông luôn.

- Tụi bay không để ý kỹ, có khi tại gió !

- Mày nên nhớ phòng đóng lưới muỗi làm gì có gió đến nỗi lay được tấm lịch? Hơn nữa còn quả nắm cửa, gió nào xoay nổi lạch cạch? Mày ở một mình căn phòng đầu đằng đó là mày ngu, lỡ cổ vô “hun" lên mặt mày !...

- Thì tao sẽ hun lại cổ, lên môi lên miệng đàng hoàng chứ không phải chỉ lên mặt. Dại gì mà hun lên mặt? Tao không sợ ma, nhất là ma một... người đẹp !

- Vậy mày cứ ở một mình ở đằng đó dài dài đi thằng chó con. Cả tỉnh này đều biết căn nhà đó có ma, chẳng ai mướn đâu.

- Cũng hơi buồn đấy. Tao muốn có người mướn cho vui.

oOo

Thế rồi có hai cha con một ông cụ dọn đến. Ông cụ thân hình gầy guộc, mái tóc đã bạc, mặc áo xá xẩu mầu xám thụng tay, các khuy bằng vải cài kín tới cổ. Cô con gái khoảng chừng mười sáu mười bảy tuổi, gương mặt rất đẹp, mặc chiếc áo lụa mỏng mầu hồng, có vẻ ít nói. Họ trao đổi với nhau những câu tiếng Quảng xí xố, Hoàng nghe hiểu đại khái cô gái gọi ông cụ bằng “pá" (bố): “Pá pá, nỉ hủ xánh phúa la, dzẩm dược chẩu ngổ cửu pón nỉ?" (Bố, bố mệt lắm rồi đấy, có muốn uống rượu thuốc con lấy cho bố uống?). “Mụ. Mụ cánh dỉu, nỉ ổn xấm" (Không. Không sao đâu, con yên tâm). Và ông cụ gọi nàng là “A Húng" (cô Hồng): “A Húng, nỉ co chúng hầy kỉ tố tỉm?" (Cô Hồng, con coi xem đồng hồ của con mấy giờ rồi?) - “Cá chành hầy, xám tỉm xây xập ửng phánh" (Dạ, ba giờ bốn mươi lăm phút), “Cá hạ ngổ huôi cái xị dách chành. Pá pá xánh phủ, dẩu xức huôi pá a!" (Bây giờ con chạy ra chợ một lát. Bố mệt, đi nằm nghỉ đi bố à!). “Hầy, tắc la, nỉ huôi la" (Ừ, được, con cứ đi đi).

Lòng Hoàng quặn thắt. Cô gái cực kỳ xinh đẹp ngoài sức tưởng tượng nhưng còn quá nhỏ, ông cụ thì lại có vẻ đau yếu, làm sao họ sống được trong căn nhà kho mà nhiều người cho là có ma - ma người con gái áo trắng xõa tóc chập chờn trôi nổi ở chỗ bụi cây dạ lý hương đó?

Chàng và bác chủ đi vòng lối ngang lên phía đằng trước. Bác ở trần mặc quần xà lỏn tay xách xô nước. Họ dừng lại trên bực thềm:

- Ông cụ người Quảng phải không bác? Cô Húng xinh quá. Tỉnh này đa số người Việt gốc Hoa, cháu dạy học trò nhiều mà cũng không thấy ai đẹp như vậy.

- Cổ tên Húng tức tên Hồng, người Tiều kêu "A Hính".

- Họ nói tiếng Quảng chắc bác hiểu?

- Không, cũng hiểu sơ sơ chút đỉnh như giáo sư vậy thôi. Tại ông già bà già bác ngày trước gốc Tiều, không phải gốc Quảng.

- Tội nghiệp, coi bộ họ nghèo. Cô Hồng ít tuổi, ông cụ lại già yếu, bệnh tật, không hiểu họ sống bằng gì?

Bác chủ cười:

- Giáo sư đừng lo, coi vậy chớ không nghèo đâu. Người ta đã nói ở đâu có lửa là ở đó có người Tàu. Mà hễ người Tàu là họ sống được, không khó. Các bang Quảng Ðông lớn lắm, giàu hơn các bang Triều Châu. Người nào trong bang nghèo khó, đơn chiếc, bang có bổn phận trông nom giúp đỡ. Ai trong bang quen buôn bán mà nghèo, họ giúp vốn cho mần ăn. Giúp hoài, giúp mãi cho tới khi khá, vững chơn mới thôi. Người không có bang hoặc bị bang đuổi mới đáng lo ngại.

Bác kể cho Hoàng nghe tổ chức bang Quảng Ðông rất chặt chẽ, bao trùm khắp nơi trên thế giới miễn là nơi đó có người Quảng. Trên hết có ông Bang lớn, mỗi nước có ông Bang nhỏ rồi dần dần tới các ông Bang nhỏ hơn.

- Ông Bang “lớn nhứt" bây giờ ở đâu hả bác?

- Không thể biết được. Ngay các ông Bang nhỏ cũng không ai biết. Dân chúng trong tỉnh muốn cần điều gì thì liên lạc với người đại diện, thường giàu và có uy tín, do ông Bang ở trên Chợ Lớn chỉ định.

- Rồi họ lấy tiền đâu giúp đỡ người nghèo?

- Họ không cần tiền. Ví dụ ngày trước một người đang nghèo, được Bang ra lệnh cho người khác giúp đỡ. Bây giờ giàu, ông Bang lại ra lệnh nho người đại diện tới bảo giúp đỡ cho một người nào dầu quen hay không quen. Cứ giúp mãi, giúp mãi, bao giờ ông Bang bảo thôi mới thôi. Tiền “trả” ông Bang xét theo năng lực, không phải theo số “vốn” ngày trước đã nhận. Nhiều người đời trước đã trả, đời sau con cháu nếu giàu thì cứ trả tiếp một khi ông Bang ra lệnh, không cần biết cha ông mình "mượn" bao nhiêu.

- Nếu họ trái lệnh?

- Không ai dám trái lệnh. Nói chung ông Bang bảo gì thì làm nấy, trái lời là chết, giàu cách mấy mà bị Bang rời bỏ, không ai liên lạc với nữa dần dần tự nhiên cũng hóa nghèo.

Trước khi vô trong cất xô, bác tiếp:

- Nói vậy chớ nghe đâu ổng - ý bác muốn nói ông già - còn một người con trai kêu "Tài có" (anh Cả) ở trên Chợ Lớn, giàu lắm. Cha con xích mích gì đó nên ổng giận, đem cô con út tránh đi tỉnh khác ít lâu rồi từ trển xuống dưới nầy mướn nhà ở riêng, hổng cho ai biết.

- Dạ, gia đình lộn xộn hèn chi cháu thấy nét mặt cổ có vẻ hơi buồn.

Bác vô. Còn lại một mình, Hoàng móc túi lấy gói Phillip Morris rút một điếu đặt lên môi, bật quẹt hút. Vào thì cũng dở, không được trông thấy cô gái lần nữa - gương mặt thật đẹp, thân hình nhỏ nhắn với chiếc áo hồng - mà ở cũng dở, sợ cô ta biết mình cố tình chờ đợi ngó mặt cô ta. Khổ quá, chẳng biết có nói được tiếng Việt không nữa đây hay chỉ xí xô tiếng Quảng thì hỏng. Hoàng không biết nói tiếng Quảng. Anh thèm được nghe cái giọng líu lo trong như tiếng chim: ”Cá hạ ngổ huôi cái xị dách chành, pá pá xánh phủ dầu xức huôi pá a !” Ta cũng mệt muốn chết, chờ đợi sốt cả ruột, bao giờ nị mới... huôi cái xị trở về?

May sao bác chủ đem chiếc kéo ra cắt các lá cây vàng. Hoàng đi theo, đứng bên cạnh chuyện trò với bác. Mải nói chuyện rồi anh cũng quên, lúc nghe tiếng động quay lại thì cô gái cũng vừa đi tới. Thấy Hoàng nhìn lại, cô lúng túng hơi cúi đầu chào. Hoàng cũng cúi đầu ra hiệu chào lại rồi cô đi tiếp, dáng đi nhẹ nhàng như con thỏ con, chỉ còn hai cái bím tóc gọn ghẽ ở phía sau lưng áo hồng.

- Cái nầy là cây nguyệt quế đó giáo sư, bác trồng gần ba chục năm nay rồi. Hoa nó thơm lắm, dễ thương hơn hoa dạ lý hương.

Hoàng ngẩn ngơ không hiểu bác chủ nói gì, chỉ nghe hai tiếng "dễ thương" :

- Dạ, cháu cũng thấy cổ dễ thương, vừa xinh lại vừa ngoan ngoãn.

Bác chủ chăm chú cắt xén:

- Ờ thì hoa nguyệt quế nho nhỏ, xinh xắn nên trông dễ thương.

oOo

Những buổi trưa nắng, cái nắng miền Tây oi ả khó chịu vì đất thấp, không khí tù hãm, nghẹt ngụa, không thoáng như trên Sài Gòn.

Trưa nào Hoàng cũng thấy cô gái không ngủ, ngồi phía trước cửa chăm chỉ thêu những bộ quần áo nho nhỏ rất xinh, đều nhau tăm tắp. Có lẽ nàng thêu để bán. Dáng nàng lặng lẽ, âm thầm gần như chịu đựng.

Hoàng có cái tật hễ ngồi vào bàn viết lách là hút thuốc lá liên tiếp. Thuốc lá Phillip Morris anh mua cả cây, có hút thì mới viết được. Nàng thoáng ngửi thấy mùi thuốc thơm loãng trong không khí, ngửng lên, bất chợt bắt gặp ánh mắt của Hoàng phía sau chiếc lưới muỗi của khung cửa sổ, hơi nhíu mày suy nghĩ rồi lại cúi xuống tiếp tục làm việc. Buổi chiều, nàng vô lo nấu cơm, rất nhanh, sau đó lại ra ngồi thêu tiếp cho tới sẫm tối. Nàng thích mặc áo mỏng màu trắng hay màu hồng, thân hình thanh thoát, mái tóc dài óng chuốt kết thành hai cái đuôi phía dưới cột hai giải nơ đỏ thả xuống ngang lưng. Áo nàng may kiểu cổ đứng, cài nút cũng bọc bằng vải cùng màu với áo. Trông nàng đúng là một cô gái Tàu nho nhỏ, xinh xắn, cần cù, ngoan ngoãn.

Khi ánh nắng chiều của miền tỉnh nhỏ đang hấp hối tắt dần trên các ngọn cây, chỉ còn lại thứ ánh sáng màu hồng ửng lên như cố ngắc ngoải chiếu rạng, trong sáng như ngọc lưu ly để rồi tắt lịm ở phía đằng tây, tự dưng Hoàng nghĩ tới câu văn bất hủ của Vương Bột đời Ðường: “Lạc hà dữ cô vụ tề phi, thu thủy cộng trường thiên nhất sắc”. - “ráng chiều sa xuống, cùng với cánh cò đơn chiếc đều bay; làn nước sông thu, hợp với bầu trời kéo dài một sắc". (Trần Trọng San dịch).

Cũng có khi Hoàng cao hứng muốn thử xem nàng có biết tiếng Quan Thoại không - phải những người Tàu có học mới biết tiếng Quan Thoại, ngoại trừ trường hợp họ là dân Bắc Kinh - bèn cất cao giọng đọc:

Tchí niển chim rở sỉ mẩn chúng
Rản miển thảo hoa trang dính hủng
Rản iển bu trư hờ xúy tchí
Thảo hoa dzi chiêu xẻo tung phong.

Cửa này, năm ngoái, hôm nay
Người, hoa đối diện má hây sắc đào
Bây giờ người ấy nơi nao
Hoa xưa còn đó vẫn chào gió đông
(Phạm Huy Kỳ dịch)

Nàng có vẻ hiểu, đỏ mặt mỉm cười khe khẽ lắc đầu dường như tội nghiệp cho cái tài “xổ tiếng Quan Thoại ghê gớm" của Hoàng.

Nhìn gương mặt hóm hỉnh với nụ cười xinh xắn “Nhân diện đào hoa tương ánh hồng" của nàng, Hoàng cũng nhắm mắt khe khẽ lắc đầu nghĩ thầm:

- Ta yêu em lắm, ta say mê em. Linh hồn ta vất vưởng, cô đơn, quanh năm làm bạn với con ma cô gái áo trắng xõa tóc bên cạnh bụi dạ lý hương, ta chỉ mong được ngồi bên cạnh em, quỳ dưới chân em, áp mặt ta vào bàn chân em giống như anh chàng Du Thản Chi áp mặt vào chân cô nàng A Tử nhỏ nhoi áo tím !

Hoàng vốn lãng mạn, cái nghề viết văn kỳ cục “làm bạn với con ma cô gái áo trắng" lại càng lãng mạn. Anh mong suốt ngày được nhìn thấy nàng và mong nàng hiểu rằng anh yêu nàng, chỉ có vậy thôi, không muốn gì hơn.

oOo

Ta đợi em từ ba mươi năm
Uổng hoa phong nhụy, hoài trăng rằm

- Thơ ai vậy tụi bay?

- Vũ Hoàng Chương.

- Hì hì... tao lại tưởng của cái thằng đại đại thi sĩ lãng mạn nó mần để tặng con bé “ngổ tả nỉ xỉ".

- Thơ tao đơn giản, không trau chuốt như vậy.

- Ê, tụi bay, thằng chó chết này nó đặt tên con bé đẹp là Tịch Dương Hồng đấy tụi mày ạ.

Nguyễn Trần Gian cũng dạy Việt văn, ngạc nhiên:

- Sao, thằng nào đặt tên con bé “ngổ tả nỉ xỉ" là Tịch Dương Hồng?

- Bản chức !

Người bạn nhíu mày:

- Vậy thì “bản chức" là một thằng ngu !

- Tại sao ta ngu?

- Mày chẳng suy nghĩ gì cả. “Tịch dương" là mặt trời lặn. “Tịch Dương Hồng" là ánh sáng của mặt trời lặn. Mặt trời đã lặn thì xui thấy mẹ còn tương cháo thế quái nào được nữa? Mày nên chuẩn bị ra sông Cầu Quay đâm đầu xuống sông đi là vừa.

- Tại sao ta phải tự tử?

- Vì người Quảng có phong tục không chịu gả con cho người Việt. Con trai họ lấy con gái người Việt thì được, ngược lại con gái của họ không được quyền lấy con trai người Việt.

- Kỳ há, vô lý cóc chịu được !

- Ông Sơn Nam ông ấy giải thích là tại họ kỳ thị đấy mày ạ. Người Tiều thì không kỳ thị, con gái muốn lấy ai cũng được.

Nguyễn Trọng Vinh háy mắt:

- Hơi đau đấy, bao giờ thằng Hoàng ra sông Cầu Quay cho tao theo với. Tao cũng thấy mê con bé “ngổ tả nỉ xỉ" đó.

Cả bọn đi ăn cơm câu lạc bộ Công chức về tới nhà. Ðèn phòng khách đã bật, riêng căn nhà kho ở phía đằng sau vẫn tối thui thui. Hoàng ra phía bên rửa tay rửa miệng. Bác chủ mừng rỡ:

- Ủa, mấy ông dìa rồi nè ! Nhờ mấy ông sửa giùm !...

Ðoạn, bác trao chiếc tuộc-nơ-vít, cuộn băng keo và sợi dây chì cho Hoàng.

- Ðèn nhà ông cụ hư. Nhờ giáo sư...

- Vâng ạ.

Ông cụ cũng nói thêm vô, giọng lơ lớ nhưng dùng tiếng Việt khá rõ:

- Hổng có liểng, thầy giáo mần ơn giúp giùm.

- Dạ được, để cháu chạy lên lấy cây bút thử điện.

Cô gái hai tay bưng cây đèn lớn, đứng gần, giọng nói đúng giọng miền Nam:

- Dạ có, nhà có.

- Vậy thì tốt.

Hoàng liếc mắt nhìn nàng trước khi leo lên ghế. Chao ôi, cái mặt gần ánh đèn sao mà đẹp thế, chỉ có ánh mắt sáng long lanh.

Nàng một tay giữ ghế, một tay giơ đèn lên cao cho Hoàng tìm chỗ sửa.

- “Phải chi có chỗ hở, điện giựt cái bốp, mình té lăn queo xuống đất chết ngắt không thở được nữa. Cô ta đỡ lên, thưởng cho mình một cáu hun thì sướng quá, mình sống lại liền!...".

Bọn quỷ con cũng đã xuống. Vinh đứng hai tay chống nạnh, ngửa mặt nhìn lên, cười cười lấp lửng hỏi đùa:

- Ðứng gần thấy rõ, “ngon lành" chưa thầy giáo?

Hoàng cũng đùa lại:

- Tất nhiên thấy rõ, tất nhiên “ngon lành" ! Nếu mi rảnh, mi làm ơn soi đèn lên đây cao cao giùm tao một chút.

Người bạn cười cười, đưa tay đỡ lấy cây đèn trên tay người con gái:

- Ðâu, cú niàng đưa đây tôi soi giùm kẻo ổng sợ cô nương mệt!

Và hắn hếch mặt, chiếu ánh sáng vào chỗ Hoàng đang cởi mối dây điện cũ, thân mật chửi đổng:

- Mẹ kiếp, cái thằng thầy giáo này chiều cô quá! Chưa gì hết đã lo người ta mệt!

Người con gái mắc cỡ đỏ mặt, ánh mắt bối rối định nói gì song lại thôi, bèn vào nhà trong thắp cây đèn khác.

- Có cần dao không?

- Cần. Nếu có càng tốt. Ta thử rồi, thấy điện mất ở chỗ này.

Vinh quay vào trong:

- Cô Hồng ơi, cho mượn con dao nhỏ!

Không có tiếng trả lời. Ông cụ quay vô kêu tên “A Húng”, xí xô một tràng dài, lát sau Hồng đem dao ra. Vinh đưa lên. Hoàng cắt nối, thử lại điện và dán băng keo.

- Rồi! Xong! Dưới ấy thử bật xem sao!

- Dạ.

Tách. Ngọn đèn nê-ông có điện, bật sáng.

- Chà, tốt quá!

- Mời các thầy giáo vô dùng liếc chà!

- Dạ, thưa bác để cháu rửa tay cái đã.

Hoàng tới chiếc giá, múc nước vào chậu. Lúc chàng trở vô thì cô gái đã cất ghế và các đồ dùng.

Bạn bè ngồi với gia chủ trong bộ xa-lông bằng gỗ. Nàng đứng đằng sau lưng cha, xách ấm nước sôi rót vào chiếc bình thủy để cha pha trà. Thân hình nàng hơi nghiêng nghiêng, tà áo lụa hồng và mái tóc gọn ghẽ kết hai đuôi sam, ở cuối đuôi tóc cột hai sợi nơ đỏ. Khuôn mặt nàng đẹp như trong bức tranh.

- Dạ thưa xin lỗi, hồi nãy các thầy kêu lấy dao nhưng em nghe hổng quen, không biết kêu ai nên không trả lời.

Vinh ngạc nhiên:

- Ủa, thế sao ông Hoàng này ổng nói cô tên Hồng?

Cô gái mỉm cười e lệ, khe khẽ gật đầu:

- Dạ, em tên Hồng thiệt nhưng hồi trước đi học trường Tàu trên Chợ Lớn, mọi người đều kêu tên “Húng". Hồng là tiếng Việt, em nghe không quen.

Anh chàng ba trợn “tiết lộ bí mật" :

- Hì hì... vậy mà ổng còn đặt cô tên “Tịch Dương Hồng" nữa đấy. Ổng khen cô đẹp...

Hoàng sợ hắn tuôn ra hết ráo bèn khẽ giậm chân lên chân hắn ra hiệu nhưng hắn vẫn làm lơ, bô bô cái miệng:

- Lúc nào chỉ có hai người với nhau cô phải mắng cho đương sự mấy mắng mới được. Ðương sự...

- Dạ không, em họ Trịnh, không phải họ “Tịch!". Nếu kêu nguyên tên theo tiếng Việt là Trịnh Dương Hồng, không phải là “Tịch" Dương Hồng. Người Tàu họ Trịnh, ít khi họ Tịch.

Ông cụ nói thêm:

- Họ Trịnh tiếng Quảng là "Chèng" , còn Tịch là "Tchịch" , đọc hơi khác nhau. Thầy giáo cũng biết tiếng Quảng?

- Dạ không, cháu biết sơ sơ chút đỉnh nhờ thuộc mấy bài thơ Ðường.

- Thầy thích thơ Ðường?

- Dạ.

- Ngổ cũng thích thơ Ðường. Vậy lúc nào rảnh thầy giáo cứ xuống đây ngổ chỉ cách đọc tiếng Quảng. Cả A Húng nữa, hồi trước đi học thuộc nhiều thơ Ðường, nó sẽ chỉ thêm cho thầy.

Thật đúng chó ngáp phải ruồi, đặt mò không ngờ tên người con gái lại là "Trịnh" Dương Hồng. Hoàng sung sướng nhìn lên, thấy “Tịch" Dương Hồng đang mỉm cười nhìn mình, gò má ửng hồng. Thấy chàng nhìn, nàng cúi xuống, đâu đây còn thoáng ánh mắt, lẩn khuất nụ cười.

- Dạ thưa cháu cám ơn bác.

oOo

Fù thù mị chẩu dề cóong búi
Dục dzẩm xỉ pà mạ xường sối
Chối ngạo xa xường quấn mạt chíu
Cú lồi chứng chín kỉ dàn ùi

- Tiếng Việt đọc thế nào?

Bồ đào mỹ tửu dạ quang bôi
Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi
Túy ngọa sa trường quân mạc tiếu
Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi

- Hay quá ta, nghe như tiếng chim hót.

- Tôi thì lại thấy tiếng Quảng líu lo, lạ lạ, vui vui, âm trầm bình thanh có khi đổi thành thượng bình thanh khác hẳn tiếng Việt.

- Tại vì chữ Hán không có dấu, rất khó phân biệt.

Hoàng đưa mắt nhìn quanh, biết “sư phụ" vừa đi khỏi, mới ra ngoài quán uống cà phê với bác chủ - nhà rất vắng, bèn tủm tỉm cười:

- Thế tiếng Quảng: “Ngổ ái nỉ, dục sổi nỉ, nỉ khược sỳ, ngổ tả nỉ xỉ, nỉ kêu... ui da đau quá" là gì?

- “Tôi yêu cô, muốn cưới cô, cô từ chối, tôi đánh cô chết, cô kêu...". Ủa, mà “ui da đau quá" đâu phải tiếng Quảng? Tiếng Việt đấy chớ?

- Kệ, tiếng Quảng cũng được, tiếng Việt cũng được, tôi không cần biết. Tôi chỉ biết có một điều...

- Ðiều gì?

- Ngổ ái nỉ, nỉ khược sỳ, ngộ tả nỉ xỉ!

- Trời đất thiên địa ơi, không được đâu!...

- Sao lại không được?

- Người Quảng không gả con gái cho người Việt.

- Kệ, không gả cũng mặc kệ, chẳng ai ngăn cấm được tôi. Tôi chỉ cần một mình em thôi. Ðã bao nhiêu lần tôi ngồi viết lách, nhìn em ngồi thêu bên ngoài. Em có biết rằng tôi yêu em không?

- Biết chớ sao không biết! Cái mắt cứ ngó trân trân như muốn ăn tươi nuốt sống người ta ai mà hổng biết!...

- Rồi... rồi em có để ý tới anh không?

Nàng khẽ gật đầu nhè nhẹ.

- Rồi em có... có cảm tình với anh không?

- Có.

Chàng cầm hai bàn tay nhỏ nhắn của nàng áp vào mặt mình:

- Khốn khổ, nhiều lúc anh mơ ước được quỳ dưới chân em, được nói với em rằng anh yêu em...

- Có, em biết. Ngay từ bữa đầu tiên thầy làm bộ đứng coi bác Hai ngắt lá cây, chờ em đi ngang qua...

- Rồi sao em chỉ cúi đầu chào, đi thẳng, không nói với anh một tiếng nào cả?...

Nàng ứa nước mắt, giọng nàng rưng rưng muốn khóc:

- Biết nói cái gì bây giờ? Em chỉ muốn chết. Nếu không có pá chắc em đã treo cổ tự sát từ hai năm trước, lúc em mới mười lăm tuổi. Em không sợ chết. Má má cũng treo cổ tự sát. Em căm hờn, uất hận.

Hoàng giựt mình, khủng khiếp, hai tay nắm chặt tay nàng:

- Cái gì kinh khủng vậy em? Có gì làm em đau đớn?

Nàng lắc đầu, khe khẽ thở dài:

- Thầy không hiểu được. Không thể hiểu được. Khi nào sắp chết em sẽ nói hết cho thầy hiểu. Ui da, thầy nắm tay em đau quá!...

- Chết chết, xin lỗi cô bé của tôi! Xin lỗi cô bé của tôi!...

Và chàng ôm thân hình bé nhỏ với chiếc áo lụa mỏng màu hồng của nàng, kéo nàng vàn sát ngực mình. Nàng nhắm mắt nhưng nghiêng đầu tránh, hai cái đuôi sam cột sợi nơ đỏ chạm nhẹ trên cánh tay chàng.

- Nhà đi vắng hết, cho anh hôn em, đừng tiếc với anh làm gì...

- Em hổng có tiếc nhưng đừng nói thương em, đừng mong cưới em làm vợ. Em hổng có phước được như thế đâu. Còn ngoài ra muốn làm gì thì làm, muốn hun bao nhiêu thì hun em không có giữ.

- Sao lại kỳ vậy? Anh lớn hơn em bảy tám tuổi, yêu nhau cũng được, lấy nhau cũng được chứ đâu có sao? Con trai lớn hơn con gái vài tuổi là việc rất thường.

- Không phải chuyện đó. Em đã nói em sẽ tự sát, chúng mình không thể lấy nhau.

- Thôi được, việc đó tính sau. Bây giờ em quay lại đây.

Nàng quay lại. Nhắm mắt. Môi nàng mềm mại, ngọt ngào và ướt nước mắt.

- Ui da, hun gì mà tham lam dữ vậy làm em ngạt thở muốn chết!...

- Ðược được, anh không tham nữa...

- Thôi mà, cứ làm vậy hoài, sút áo em hết trơn bây giờ!

- Không có sút đâu, đứt áo anh may áo khác đền cho em mười chiếc!

- Ðã biểu thôi mà! Trời đất ơi... ! Ủa, pá pá! Pá pá mới dìa hồi nào?

Chàng hoảng hồn buông nàng ra, ngồi thẳng lại trên ghế xa-lông. Không thấy ai hết. Chàng bật cười:

- Xạo hoài!

Nàng phụng phịu:

- Hổng xạo vậy chớ để “Tài cáo xứ" (Ðại giáo sư) hun chết em sao?

Hoàng nhìn nàng, mỉm cười khe khẽ lắc đầu:

- Thế này mà bảo không được quyền yêu em thì không yêu sao nổi?

Nàng nghiêng mặt, thì thầm:

- Ai kêu đặt em tên Tịch Dương Hồng làm chi? “Tchịch dường húng” là ánh sáng mặt trời sắp lặn, em chết, bỏ lại một mình thầy trên đời, nhớ em cho thầy chết luôn!

Hoàng rùng mình. Anh không thể tưởng tượng được cảnh đó mà cũng không thể hiểu lý do tại sao Tịch Dương Hồng nhỏ nhoi xinh đẹp của anh chỉ nghĩ và nói tới chuyện chết chóc, tự sát. Cho dù người Việt người Hoa, yêu nhau, lấy nhau làm vợ làm chồng, rồi anh vẫn tiếp tục làm nghề dạy học, viết lách kiếm ăn một cách đơn giản, chung sống với nhau suốt đời chẳng sướng hơn sao?

oOo

Một hôm Hoàng bị đau, cảm sốt, người gây gây lạnh, đi bác sĩ mãi không khỏi.

Buổi chiều bé Bạch Vân bưng cháo lên. Nó đứng ngoài cửa, để khay cháo trên bộ vá lớn phía ngoài, khoanh tay cúi đầu:

- Thưa giáo sư, má nói giáo sư bệnh biểu em đem cháo lên giáo sư dùng.

Hoàng nhíu mày, suy nghĩ:

- Thôi được, Vân nói thầy cám ơn má.

Một chiếc liễn sứ Giang tây đậy nắp. Một chiếc muỗng sứ. Một đôi đũa ngà ở nửa thân đũa hình vuông có khắc những hàng chữ Hán. Hai chiếc hột vịt muối để nguyên cả vỏ đã bổ đôi sẵn. Hoàng bưng vô để lên trên bàn nhưng cô bé vẫn đứng ở cửa:

- Thưa giáo sư, chế Húng nói xin phép lên thăm giáo sư.

Hoàng mừng rỡ mặc dầu đang bệnh. Khốn khổ, em có biết kể từ hôm ấy lúc nào ta cũng nghĩ tới em. Ta yêu em, quằn quại, cháy ruột cháy gan. Ban đêm ta nằm mơ thấy em. Trong giấc mơ ta cũng hôn em. Ðôi môi mềm, nóng hổi, ướt át, dịu ngọt. Ta say mê em và ta say mê ánh mắt, giọng nói, tiếng cười cùng với bờ môi ngọt ngào như có linh hồn. Ðã bao nhiêu lần ta đứng bên cửa sổ ngắm khuôn mặt nghiêng nghiêng hiền dịu của em chăm chú ngồi thêu. Mái tóc kết hai đuôi sam cột giải nơ đỏ lắt léo trên lưng. Em biết ta nhìn, ngửng lên tinh nghịch cầm chiếc áo con nít che lên môi. Ta nuốt nước miếng đánh ực, giống như con mèo muốn vồ con chuột mà không vồ được. Ta thèm khát em cháy bỏng ruột gan. Ta muốn quỳ dưới chân em, áp mặt ta vào bàn chân em.

- Thôi được, Vân nói thầy mời chế lên.

- Dạ. Thưa giáo sư em xuống dưới nhà.

- Ừ.

Lát sau có tiếng gõ cửa nhè nhẹ. Hồng đi với Bạch Vân nhưng cô bé vẫn kỵ các phòng đằng trước có ma, chẳng bao giờ dám bước chân vào. Nó khoanh tay cúi đầu chào, rút lui.

Hoàng lấy ghế mời nàng ngồi.

- Em ngồi xuống đây.

Trong phòng chỉ có một chiếc ghế. Nàng ngồi xuống. Hoàng ngồi trên nền gạch bông, hai tay ôm hai đùi nàng, áp mặt vào khuôn ngực mặt áo lụa hồng có khuy bọc vải cài tới cổ của nàng, hai cái đuôi sam lắc lẻo trên vai. Nàng nâng mặt chàng lên, lùa hai tay vào tóc chàng:

- Ðau làm sao mấy bữa nay không thấy đi dạy?

- Sơ sơ thôi, tại nhớ em quá ghét không đi dạy.

- Lại nói tầm bậy tầm bạ. Em ở trong nhà tối ngày chớ có đi đâu mà nhớ? Ngó người ta muốn chết...

- Ngó thấy thì ăn nhằm gì. Ở trên này sợ mấy đứa bạn, xuống dưới ấy sợ ông già...

- Cứ xuống, pá cưng em lắm hổng rầy gì đâu, đừng ngại.

- Pá có biết tụi mình yêu nhau không?

- Biết. Cả hai bác chủ cũng biết. Pá nói nếu có quyền pá sẽ gả em ngay tức thì.

- Kỳ quá, tại sao lại không có quyền?

- Em không hiểu. Phong tục như vậy. Chính pá cũng không hiểu.

- Rồi em có buồn không?

- Không.

- Kỳ lạ vậy? Thương nhau, không lấy được nhau mà em không buồn?

- Em biết trước từ đầu mình không lấy nhau thì đâu có buồn? Ðừng làm vậy em nhột. Tội nghiệp, bây giờ được quỳ dưới chân em rồi đó, vừa lòng chưa?

- Chưa. Anh muốn hôn em một trăm cái, một ngàn cái, lúc nào cũng mong có em bên cạnh.

- Ðó, thì hun đi, muốn nhiêu cũng được em đâu có giữ? Em hổng tiếc gì hết. Cả cái thân hình này em cũng không tiếc. Em căm phẫn, uất ức. Bây giờ cầm con dao đâm vô tim em, em không kêu một tiếng, có khi còn cám ơn nữa. Chỉ vì em còn pá nên em mới sống. Khi nào pá chết em cũng chết theo.

Và nàng nâng mặt chàng lên, cúi xuống. Mặt nàng đầy nước mắt. Nàng áp mặt vào mặt chàng. nàng hôn chàng. Nước mắt nàng giàn giụa làm ướt môi chàng:

- Gặp em bây nhiêu đủ chưa? Thôi cho em xuống kẻo pá thấy em ở trên này lâu.

- Em sợ pá rầy?

- Không, pá không rầy. Nhiều lúc em muốn lên đây với anh.

- Sao không lên?

- Ngó thấy nhau hoài mà lên làm chi? Bữa nào anh vô dạy trong trường em buồn lắm, trông chừng cho anh mau về.

- Chi vậy?

- Em không biết. Có anh ở nhà ngồi viết trên nầy thì em yên tâm. Anh viết cái gì mà dữ thần vậy?

- Viết tiểu thuyết đăng báo.

- Cũng như mấy nhà văn đó hả? Thôi mà, cứ làm vậy hoài người ta cười, cho em xuống nhà đi mà!

Và nàng đứng dậy sửa lại tà áo, sửa lại mái tóc. Chàng kéo nàng ngồi lại.

- Thôi cho em xuống, lúc nào rảnh em lên.

Trước khi đi, nàng lắc đầu khe khẽ thở dài:

- Tội nghiệp, nhà văn, nhà giáo, thương người khác thì đỡ hơn thương em.

oOo

Mấy hôm sau Hoàng ăn uống được, lại bắt đầu đi dạy bình thường.

Một hôm, người “Tài có” - anh Cả - của Tịch Dương Hồng tới nhà. Hắn mập, bụng bự, khoảng bốn chục tuổi, mặc chiếc quần ka ki xề xệ, mặt ngắn, phục phịch trông giống như mặt lợn ỷ. Hoàng ngạc nhiên không hiểu tải sao Hồng còn nhỏ tuổi đã có người anh lớn thế, anh em ruột mà không giống nhau chút xíu nào hết.

Y ngồi đằng sau chiếc Honda SS.60 do một thanh niên mặc áo sơ mi ca rô, mặt mũi có vẻ ba trợn chở. Tới cổng, y nhảy xuống, vẫy tay ra hiệu cho chiếc xe chạy, không cần trả tiền.

Một lúc lâu sau căn nhà có tiếng gây lộn, trước còn nho nhỏ sau lớn dần, xí xô toàn giọng ông cụ với người con trai nghe rất gay gắt. Bác chủ ở trần mặc quần xà lỏn, luôn luôn đi lại nghe ngóng. Bác giỏi võ Tàu, sẵn sàng can thiệp.

Cái gì chứ họ gây lộn thì Hoàng chịu thua, không thể nghe kịp. Anh chỉ mang máng hiểu hình như người con trai đòi lấy vợ nhỏ, ông cụ không đồng ý, đòi vác dao chém. Gần trưa hắn hậm hực bỏ đi, ông cụ đuổi theo tay cầm cây gậy. Tội nghiệp, mấy hôm nay cụ đau, đi đứng không vững.

Buổi tối hôm ấy Hồng có vẻ buồn lắm. Trời đã gần khuya, mọi người đã đi ngủ nàng vẫn còn ngồi một mình trên chiếc ghế đá trước sân, hai hàng nước mắt chảy ròng ròng.

Hoàng rất sợ đàn bà con gái khóc. trông xót xa lắm. Anh đến gần, cầm chiếc khăn mùi soa lau nước mắt cho nàng:

- Cái gì mà khổ vậy em? Tài có muốn lấy vợ nhỏ...

Người con gái im lặng lắc đầu, khẽ đẩy chàng ra tỏ ý không muốn chàng biết tới việc gia đình. Sau đó nàng buồn bã đứng dậy bỏ đi. Còn lại một mình, Hoàng nhìn theo, nhíu mày rút thuốc lá ra hút. Ðàn bà thật kỳ cục, nó lấy vợ nhỏ thì kệ xác nó, mình là em không khuyên can được thì thôi, việc gì mà khóc? Trên đời, thằng nào tham lam cứ việc lấy vợ nhỏ. Vợ hai, vợ ba, vợ tư, vợ năm, vợ thứ một trăm, vợ thứ hai trăm,... mặc kệ, chẳng liên quan gì đến ta. Kẻ vô học và người có học không đi chung một con đường, không cùng quan niệm với nhau. Anh nghiệm ra, những thằng vô học hoặc nghèo nhất, và đôi khi, những thằng có học nhưng giàu nhất, thích lấy nhiều vợ, đẻ thật nhiều con. Con nít không phải là một đồ vật, đẻ nhiều rồi đầy đọa chúng trong cảnh tối tăm, tự ti mặc cảm ngay từ thuở nhỏ. Phụ nữ không phải là một món đồ chơi, dâng hiến cho sự tham lam, khổ vì ghen tuông cãi lộn. Coi rẻ đàn bà, coi rẻ con nít, đó là một trong những hành vi khốn nạn và tồi tệ nhất của cuộc sống. Hoàng là thầy giáo và quen viết lách - cần phải suy nghĩ - nên nhìn đời bằng con mắt khác hơn mặc dầu tâm hồn rất lãng mạng. anh ghét cái thói lãng mạng thường hay rung động trước những cái đẹp của mình.

Chàng thơ thần vào trong phòng, kéo ghế ngồi, chống tay lên cằm, im lặng hút thuốc. Nước mắt và sự đau khổ của người con gái. Hừ, có gì đâu, tại sao lại buồn như vậy?

Áo em mờ nhạt như sương khói
Vương vấn đâu đây một nụ cười

Cần bài mà không viết được. Ðăng phơi-ơ-tông hễ bài không kịp tòa soạn sẽ thanh minh thanh nga vài dòng xưa như trái đất: “Tác giả bệnh nặng, mong quý bạn độc giả vui lòng thông cảm”. Bệnh nặng cái con mẹ, nếu bệnh đã khá, vẫn ráng viết được ngoại trừ ngáp ngáp sắp chết. Nhưng nếu tâm hồn xáo trộn thì không viết nổi, không còn đầu óc suy nghĩ để viết.

Có tiếng đụng quả nắm sứ. Hoàng ngạc nhiên nhìn ra, đứng dậy.

Người con gái xuất hiện. Nàng mệt lả gần như sắp xỉu, nước mắt giàn giụa và nàng gục đầu vào ngực chàng, trong vòng tay chàng:

- Trời ơi em sống không nổi. Y... y đã biết chỗ pá con em ở, kiếm tới tận đây tiếp tục gây lộn với pá em...

Hoàng đỡ thân mình mềm rũ mặc chiếc áo trắng ấy ngồi xuống giường. Nàng vẫn gục mặt vào ngực chàng, nước mắt như mưa, uất nghẹn, không dám lớn tiếng.

- Hừ, y lấy vợ thì có gì đâu? Ðàn ông thiếu gì người có vợ nhỏ?

- Nhưng y ép buộc em, bắt em phải làm vợ nhỏ của y. Y ham muốn em từ năm em mười ba tuổi. Ðã nhiều lần y định cưỡng bức em, má má cứu thoát. Rồi y đòi lấy em làm vợ nhỏ, má má tức giận treo cổ tự sát. Em muốn chết theo má má...

Hoàng cực kỳ kinh ngạc, không hiểu gì hết:

- Trời đất ơi, y là anh ruột của em mà? Làm gì có chuyện kỳ cục như vậy?

Nàng vẫn nức nở:

- Không phải, anh nuôi. Phù sánh mậu sánh không có con gái, nuôi em từ nhỏ. Y nhiều tiền lắm, có ba vợ mười một đứa con, định cưỡng hiếp em... Y nói trồng cái cây lúc lớn thì phải hái trái. Em thà chết không chịu nhục. Má má tự sát, pá pá tức giận cầm con dao chém y...

Hoàng lạnh mình, đầu óc hỗn loạn.

- Vợ con y khóc. Pá pá thương em, thu xếp tiền bạc dẫn em đi nơi khác. Ðã một lần y biết chỗ, phải bỏ xuống đây. Bây giờ y lại kiếm ra... Y thèm khát em từ lâu, nhứt định theo đuổi đòi pá pá phải gả em cho y làm vợ nhỏ đặng hưởng tấm thân em, pá pá không chịu. Em thà treo cổ tự sát đi theo má má...

- Nghe nói em có bang, tại sao họ không can thiệp?

- Ổng lo việc lớn, coi đó là chuyện gia đình.

- Hay em nói với pá pá cho anh cưới em thật gấp trước khi thằng chả trở lại? Hễ pá gả em cho anh là xong hết. Ở đây anh quen biết nhiều, dù chưa kịp cưới y cũng không làm gì nổi. Anh làm đám cưới thật lớn ở câu lạc bộ Công chức, cả tỉnh này biết em là vợ anh, y không dám đụng tới em nữa.

- Pá pá quý trọng anh nhưng không dám gả. Ông Bang không cho phép. Phong tục như vậy.

- Hay anh đưa em lên Sài Gòn ở với má anh?

- Rồi em bỏ pá cho ai? Em đã suy nghĩ đủ đường...

Ðoạn nàng đứng dậy:

- Em nói bấy nhiêu anh hiểu đặng đừng buồn em. Nếu pá còn còn sống pá che chở em. Pá chết hay đau yếu nằm đấy, em thân gái một mình, y sẽ lấy cớ tới trông nom pá...

Nàng đi. Hoàng tiễn ra cửa, xuống dưới bậc thềm. Dáng nàng cô đơn trông thật tội nghiệp và anh thấy rõ sự bất lực của hạng “trí thức" như mình. Ánh trăng vẫn sáng nhưng rất lạnh lùng.

oOo

Những trận mưa đầu mùa báo hiệu niên học sắp hết. Trong mấy tháng hè Hoàng và các bạn sẽ nghỉ hè, về Sài Gòn và đi coi thi chấm thi Tú tài, Trung học Ðệ nhất cấp.

Một đêm trời mưa lớn. Ông cụ đau nặng phải đem vô bệnh viện Triều Châu từ hồi chiều. Ở tỉnh, bệnh viện thường nhỏ, buổi tối hết giờ họ đóng cửa, không cho thân nhân ở lại trải chiếu ngủ dưới đất như trên Sài Gòn.

Mười một giờ đêm, Hoàng sắp sửa tắt đèn đi ngủ bỗng người con gái gõ cửa. Nàng mặc đồ bộ, mặt mũi dính nước, chiếc áo mưa màu đỏ che trên đầu.

- Ủa...

Hoàng ngạc nhiên, vội vàng đỡ áo mưa, lấy khăn mùi soa lau cho nàng. Người nàng run lên, cúi mặt:

- Cho em ngủ nhờ phòng anh.

- Tội nghiệp, em tuyệt vọng đến mức này ư?

- Không, lát em sẽ nói.

Nàng ghé xuống giường, lấy giẻ chùi chân rồi dùng quạt phủi trên mặt nệm, trải lại tấm drap:

- Anh có mùng không? Em quen nằm mùng.

- Có.

Chàng tắt đèn, chui vào trong giường, quờ quạng tìm thân hình nàng. Họ ôm nhau. Môi nàng mềm và dịu ngọt, ướt đẫm nước mắt.

- Em hiến thân cho anh, anh sung sướng chưa? Ông Bang cấm được em chung sống với anh nhưng không cấm em ăn nằm với anh. Tên đó thèm khát em, chiếm đoạt em cũng vô ích. Ngày trước em nghĩ nếu y đụng tới em, em sẽ tự sát. Bây giờ em vẫn sống, vẫn tiếp tục sống dầu y có cưỡng bức em. Không bao giờ em làm vợ nhỏ của y. Khi nào pá còn nằn trong bệnh viện em sẽ lên đây một trăm lần, một ngàn lần, không chịu khuất phục.

- Tội nghiệp em tôi. Anh thương em lắm. Hay nếu em sợ ma thì anh đưa em xuống, anh sẽ nằm bên ngoài chỗ chiếc đi-văng của pá coi cho em ngủ?

- Không có đâu, em không sợ ma. Từ nhỏ pá đã nói không có ma. Còn nếu có thì ma cũng như con người. Chỉ con người mới không biết phân biệt lẽ phải, làm hại lẫn nhau.

- Nhưng... nhưng nếu em có bầu?

- Còn nhỏ chút xíu làm gì có bầu? Mà có càng tốt. Pá pá chết, chôn cất xong em sẽ trốn đi. A phù a mậu dành dụm được vàng, nhiều lắm, nói để cho em. Em biết nhiều nghề, dư sức nuôi con.

- Anh là thầy giáo, có học đàng hoàng mà để em bơ vơ thế sao? Con chúng ta lớn sẽ không có cha.

- Tại người ta không cho em lấy anh. Người Tiều thì muốn lấy ai cũng được. Nếu có con, em sẽ hy sinh giữ chân cho con trong bang.

- Quan trọng thế sao?

- Người Tàu không có bang, chết không chỗ chôn.

Hoàng thở dài:

- Anh lại sắp phải nghỉ hè về Sài Gòn đi coi thi chấm thi, ít nhất ba tháng. Sáng mai anh ghi địa chỉ, vẽ thật rõ, em giữ kỹ lấy, bất cứ lúc nào cần dù anh không có mặt ở nhà thì cũng cứ đến. Má anh sẽ trông nom em.

Chàng giải thích thêm:

- Gia đình anh rất dễ. Thấy em xinh đẹp, ngoan ngoãn, má anh chịu liền tức thì. Anh có thể lấy bất cứ người nào nếu họ đẹp và yêu thương anh. Má anh vẫn thường dặn anh như vậy. Ðược người con dâu như em chắc chắn má anh rất mừng. Em nhớ giữ giấy thật kỹ nhé. Tìm đến nhà anh bất cứ khi nào cần.

Nàng im lặng sau đó khẽ dạ cho chàng vừa lòng.

Nhưng nàng không đến. Chẳng bao giờ đến. Sau kỳ nghỉ hè, Hoàng xuống. Ðiều chàng lo lắng nhất đã thành sự thực: Ông cụ đã mất, nàng đã bỏ đi, căn nhà đóng cửa im vắng lạ thường. Chàng xót xa hỏi mộ ông cụ ở đâu, bác chủ cho biết người “Tài có” nhờ sự giúp đỡ phương tiện của Bang đã đem quan tài về Sài Gòn từ trong bệnh viện.

- Cổ có gởi lại cho giáo sư cái này.

Chiếc khăn mùi soa nho nhỏ màu trắng nàng vẫn thường dùng, ở góc thêu ba chữ Hán màu đỏ cũng nhỏ, nét thêu tinh vi: Tịch Dương Hồng.

Cầm chiếc khăn trong tay, Hoàng quay mặt đi:

- Bác cho cháu chìa khóa lên cất va ly.

- Có, bác cắm ở trển. Bác các giáo sư sắp xuống, bác gái mới quét dọn lau chùi hồi hôm nên vẫn để nguyên chìa khóa ở trển.

Hoàng vào trong phòng. Ánh nắng buổi chiều hắt hiu rơi trên cửa sổ, lọt qua chiếc lưới muỗi rọi xuống dưới bàn. Có gì tàn nhẫn, có gì đơn độc. Căn nhà kho chạy theo chiều dọc cửa đóng im lìm, thê lương, ảm đạm. Chàng nhắm mắt, rùng mình. Em tôi bây giờ lưu lạc nơi đâu? Tôi biết sống thế nào hàng năm hàng tháng trong căn phòng này như cũ được nữa khi nhìn ra không còn thấy hình bóng thân yêu chăm chú ngồi thêu với chiếc áo lụa hồng và mái tóc kết hai đuôi sam cột sợi nơ đỏ? Hồn tôi bơ vơ lạc lõng. Tôi là thầy giáo. Nghề này ít ai ham mê chuyện xác thịt. Có càng tốt mà không cũng được. Tôi là người viết văn. Nghề này đòi hỏi những sự suy nghĩ, sống bằng tâm hồn. “Làm sao tìm lại được tâm hồn chiều qua của ta”, bà Noailles đã nói như vậy. Tâm hồn tôi lạnh giá, đông cứng và đóng im ỉm như những bức vách của căn nhà kho.

Chàng thẫn thờ ngồi xuống ghế. “Ðau làm sao mấy bữa nay không thấy đi dạy?" , “Bữa nào anh vô trong trường em ở nhà một mình buồn lắm, trông chừng cho anh mau về" , “Tội nghiệp, bây giờ thì được quỳ dưới chân em rồi đó, vừa lòng chưa?". Làm sao tôi vừa lòng. Làm sao tôi tìm lại được những gì đã mất. Ngay ông vua Tự Ðức, tam cung lục viện vậy mà khi Nguyễn Thị Bằng chết ông ta còn viết: “Ðập cổ kính ra tìm lấy bóng, xếp tàn y lại để dành hơi”, huống chi tôi, tôi chẳng là cái gì cả, chỉ có một nỗi buồn mênh mông cô quạnh trong tâm hồn tôi mà thôi.

Chiếc khăn mùi soa nho nhỏ với ba chữ Hán “Tịch Dương Hồng" ở góc mở rộng trên bàn. Chàng nhìn trân trối. Hình như mùi vải thơm thơm. Hình như mùi da thịt nàng thơm thơm vẫn còn lẩn khuất đâu đây. Chàng gục đầu, lồng hai bàn tay xuống dưới, áp lên trên mặt. Nước mắt chàng chảy ra, âm thầm thấm trên chiếc khăn. Ánh nắng quái chiều của miền tỉnh nhỏ hắt hiu vàng vọt rơi trên tóc chàng.

" Em đau lắm phải không?". “Không" , “Thế sao mặt em đầy nước mắt?" , “Ðau nhưng em chịu được". “Tối mai em xuống dưới phòng em đi, trên này lạ giường em ngủ không được mà thức thì anh lại làm em đau. Em sợ". “Thôi được, để anh kê tay gối đầu cho em ngủ" , “Em không quen gối đầu trên tay người khác". Mái tóc kề trên cánh tay anh. Rồi nàng ngủ yên, giấc ngủ nhẹ nháng...

Ban đêm, lòng Hoàng quằn quại một nỗ nhớ thương xa vắng. Phải chăng đó là xác thịt? Phải chăng đó là sự hy sinh của người con gái “Ðau nhưng em chịu được"? Trời ơi, tình chăn gối này chỉ có tôi biết và có nàng biết với nhau mà thôi. Gần hai giờ sáng, Hoàng thao thức không sao ngủ nổi. Có tiếng dơi quạ đập cánh trên ngọn cây nhãn và có tiếng gió đêm xào xạc, lành lạnh thổi về, lách tách những vạt lá dừa ngoài ngõ. Mùi dạ lý hương ngai ngái. Hoàng rùng mình. Chàng cầu mong căn phòng này có ma, ngôi nhà kho có ma, bụi dạ lý hương có ma. Ma cô gái áo trắng xõa tóc dật dờ trôi nổi, hai chân bước hổng lên khỏi mặt đất. Dù là người không mê tín, không tin vào các thế lực siêu hình nhưng một đêm đau khổ quá làm chàng trở dậy, nhè nhẹ mở cửa, ra nhà ngoài bật đèn pin lấy một nén nhang trên bàn thờ đem vào thắp lên, tìm chỗ cắm bên cửa sổ phía trên bụi dạ lý hương. Chàng nhắm mắt: “Nếu cuộc sống này có linh hồn thật, xin cho tôi được gặp nàng". Và chàng nghĩ, năm nay mình hăm sáu tuổi, mình sẽ đợi nàng.

oOo

Cuối năm ấy Hoàng được đổi về Sài Gòn. Mỗi lần xuống Chợ Lớn, chàng lang thang chiếc Vespa trên các đường phố, cứ hết xăng thì lại đổ thêm, lòng thầm mong một “con ma” nào đó thông cảm dun dủi cho chàng gặp lại Tịch Dương Hồng.

Nhưng chẳng có “con ma” nào cả, hình như ma cũng hết thiêng, không giúp đỡ gì được chàng. Chàng quen biết nhiều trong các tòa báo, chỉ còn cách đăng các lời nhắn tin một cách vô vọng trên các báo Hoa cũng như báo Việt: “TDH, nhớ lắm, cần gặp, xin cho hồi âm về địa chỉ...”. Không thấy trả lời.

Rồi những diễn biến xảy ra. Năm 1979, có việc đụng chạm ở biên giới phía Bắc, người Hoa bỏ đi nhiều. 1980, Hoàng lập gia đình.

Năm 1986 bắt đầu thời kỳ “mở cửa”.

Bây giờ người đàn ông ấy đã bốn mươi sáu tuổi, mái tóc đã bắt đầu bạc. Hoàng tự ý xin nghỉ dạy, chuyên sống về nghề dịch sách và tiếp tục việc viết văn, tự xuất bản lấy các tác phẩm của mình, đời sống tương đối dễ chịu.

Một hôm vợ chàng đi dạy về, ăn cơm xong lấy trong túi xách ra đưa cho Hoàng coi một tờ tạp chí:

- Em ghé vô sạp coi đã có bài của anh chưa, thấy tờ này đăng một việc hơi lạ nên mua về cho anh coi. Anh xem trong trang Văn nghệ...

Tờ báo đăng hình ảnh, điểm qua các tiết mục của một đoàn ca vũ nhạc Hồng Kông sang trình diễn một tuần tại Sài Gòn, trong đó họ tỏ lời khen ngợi tài năng của một nghệ sĩ trẻ đẹp, “cái đinh trong đoàn” tên Tịch Dương Hồng.

- Hừ, lạ nhỉ, sao lại tên Tịch Dương Hồng?

- Họ đăng cả hình, anh thử xem có giống không?

- Giống, tới sáu bảy chục phần trăm, hai cái đuôi sam thì y hệt như vậy nhưng cô này trẻ quá, chừng hai mươi tuổi.

- Hình thì phải vậy. Còn một ngày chót, hay tối nay ta đi coi đi anh?

- Liệu mua được vé không? Anh sợ đông phải giữ vé từ mấy hôm trước.

- Mấy cô bạn trong trường họ nói mấy ngày cuối, mua được, chỉ hơi đắt. Hai giờ họ bắt đầu bán.

- Ừ, chiều rảnh anh chạy lên mua. Nếu họ bán hết sẽ kiếm vé chợ đen.

Người nghệ sĩ rất trẻ, mặc áo xường xám màu đen lóng lánh kim tuyến theo kiểu Thượng Hải, mái tóc kết hai đuôi sam, ngực đeo chiếc Brosse bạch kim cẩn ngọc, đuôi tóc cài hai đóa hồng bằng vải rực rỡ. Nàng hát rất hay, một bản tiếng Quảng, một bản tiếng Anh, một bản tiếng Việt. Khán giả vỗ tay hô “Bis” như muốn vỡ rạp.

- Ðúng không anh?

- Giống y hệt cả giọng hát nữa nhưng còn quá trẻ. Nếu đúng bây giờ phải băm bẩy băm tám tuổi...

- Kệ, anh cứ thử lên ban quản lý xin gặp xem sao. Cổ được nghỉ, cuối suất mới ra sân khấu lần nữa.

- Ðược, em ngồi đây nhé, anh lên.

Hoàng cố “nặn” ra mấy dòng chữ Hán vì đã quên nhiều, lại cẩn thận viết bằng tiếng Anh lẫn tiếng Việt tùy cô ta đọc thứ nào thì đọc, giới thiệu tên mình và lý do muốn gặp. Người quản lý đưa vô. Lát sau, một nhân viên khác lập tức ra mời chàng vào hậu trường.

Người nghệ sĩ tươi cười cúi đầu chào và lịch sự đưa tay mời chàng ngồi.

Hoàng dùng tiếng nước ngoài:

- Xin lỗi, tôi có thể dùng tiếng Anh được không?

Người nghệ sĩ cười dễ dãi:

- Ngộ piết tiếng Việt. Nói được tiếng Việt như người Việt Nam. Xin xính xáng cứ dùng tiếng Việt.

- Nếu không làm phiền, thỉnh tiểu thư vui lòng cho biết chút ít về quý danh Tịch Dương Hồng được không? Ngày trước cách đây hơn hai cục năm tôi cũng có quen một người con gái tên Tịch Dương Hồng, và cái tên đó do chính tôi đặt.

Cô gái mỉm cười rút sợi dây chuyền bằng bạch kim có chiếc mề đay đeo trong ngực áo:

- Phải người đàn bà này không?

Hoàng ngẩn ngơ:

- Ðúng. Nàng tên thật là Trịnh Dương Hồng.

- Ðó là má má xiểu nụi (tiểu nữ), trước khi qua đây, mẫu thân dặn tiểu nữ kiếm tới một địa chỉ...

Nàng mở bóp lấy một miếng giấy gấp tư đưa cho Hoàng.

- Ðây là địa chỉ gia đình tôi ngày trước.

- Có, tiểu nữ có tới. Người ta nói tiên sinh đã chuyển đi nơi khác, đã lâu người ta quên không nhớ địa chỉ. Tiểu nữ buồn lắm vì không được gặp.

Hoàng đưa chiếc khăn mùi soa mà vợ chàng giữ rất kỹ làm vật kỷ niệm, dặn đi dặn lại chàng nên bỏ túi mang theo:

- Ðã bao giờ thân mẫu nói chuyện tới cái khăn này chưa?

- Có, má má nhắc hoài.

Và nàng quỳ xuống đất, cầm hai tay khách áp vào mặt mình:

- Pá pá, con là con gái pá pá. Con luôn luôn biết ơn pá pá đã cho con dòng máu nghệ sĩ.

- Có, ba biết. Con đứng dậy đi! Con nói tiếng Việt giỏi lắm. Tên thật con là gì?

- Chèng Phoóng Húng (Trịnh Phương Hồng), còn Tchịch Dường Húng là stage-name do má má đặt để kỷ niệm pá. Con ở Việt nam, mãi đến năm bảy tuổi má má mới dẫn đi, lạc qua đảo Hải nằm ở bên Chúng Coọc rồi qua Hoóng Kỏong. Bởi vậy con biết tiếng Việt.

- Bây giờ má má thế nào?

- Mất rồi.

Người cha giật mình:

- Mất? Mất hồi nào, năm bao nhiêu tuổi? Mất về bệnh gì?

- Con... con không biết.

- Hừ, con thương má tới độ đeo hình má trong ngực mà không biết má mất bệnh gì, con nói dối pá.

- Con không dám nói dối. Do má dặn.

- Tại sao lại dặn như vậy? Chắc má đã có chồng nên nói dối là chết.

- Không bao giờ lấy chồng.

- Tại sao lại không lấy chồng? Má má rất trẻ.

- Con không biết. Má má nói sợ lắm, ghét đàn ông, không bao giờ lấy chồng, thà hai má con sống với nhau. Con thương má lắm.

- Tại sao lại dặn con nói rằng chết?

- Má nói má cũng giống như mặt trời lặn. Mặt trời lặn thiệt ra không mất mà ai cũng trông thấy mất. Má đã chìm xuống dưới mặt đất, chỉ còn có con, một chút ánh sáng màu hồng. Phải vậy không pá?

- Cũng được, tạm coi như vậy.

Cô đưa tay coi đồng hồ:

- Ðáng tiếc sáng mai con phải ra phi trường từ bẩy giờ rưỡi, không kịp tới thăm pá và gia đình, con có địa chỉ ở bển...

Cô lấy danh thiếp trong bóp đưa cho cha:

- Bây giờ con sắp phải ra sân khấu. Pá cho con địa chỉ mới, về bển con sẽ viết thư qua thăm pá nói chuyện nhiều hơn.

- Ừ.

Hôm sau, trước khi máy bay cất cánh, “bà xã" Hoàng hôn lên trán Trịnh Phương Hồng và đeo vào ngón tay nàng một chiếc nhẫn kỷ niệm. Còn hai đứa trẻ thì tặng hoa.. Nàng quỳ xuống áp mặt mình vào má chúng:

- Piết chế tên gì hôn? Dễ thương lắm!...

Hai đứa gật gật. Thiên hạ đứng nhìn cứ tưởng họ là những người hâm mộ, đưa tiễn nghệ sĩ. Không, họ cùng gia đình và Trịnh Phương Hồng là chị của hai đứa em.

Một lúc lâu sau máy bay cất cánh, bay về hướng đông. Nơi ấy có mặt trời mọc.