Đông Hà

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh
Chào mừng các bạn đón đọc đầu sách từ dự án sách cho thiết bị di động

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

Mục lục

Chương 1

Chương 2

Chương 3

Chương 4

Chương 5 (Chương kết)

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

Đông Hà

Chương 1

Làm một quà mọn, kính tặng ông Lê Văn H.

Ngọn nến cuối cùng thổi mãi không tắt. Ngọn nến thứ mười tám, lì lợm và kiêu hãnh, chỉ hơi lao chao ánh lửa rồi vẫn sáng. Trong những tiếng cười reo của lũ bạn-“Thổi mạnh lên, Đông Hà!”, Đông Hà nghe như có tiếng thở dài của tuổi thơ. Nhắm mắt lại, Đông Hà quyết lần nầy phải phùng má thổi thật mạnh mới được. Rồi!!! Có một bóng tối nào chụp đến, làm Đông Hà mở vội mắt ra. Mình vừa thổi đó ư? Ngọn nến đã tắt. Đầu tim đèn tỏa ra một thứ khói trắng. Làn khói như nhắm đúng vào mắt Đông Hà mà lao thẳng tới. Và mùi cay hắt của nó cũng theo đó mà vào. Hơn ai hết, Đông Hà biết trên mi của mình có vương một giọt lệ.

Tiếng vỗ tay của Diễm Phúc ngưng ngang, khi Diễm Phúc nhận thấy nét mặt khác thường của bạn.

-         Đông Hà, mi sao vậy?

Đông Hà đáp như người ngủ mơ:

-         Sao? Ơ…có sao đâu!

Có tiếng của Mùi Hương nghe trong vắt:

-         Mi mệt hở? Hay mi trúng gió? Nguy quá, tao phải cạo gió cho mi mới được.

Rồi Xuân Lý:

-         Phải đấy! Mặt cô nàng tái nhợt hà. Tao đi lấy dầu nghen!

Diễm Phúc ngăn lại:

-         Không phải đâu. Chắc có chuyện chi đây? Đông Hà, tao thấy mi buồn…

Giọt nước mắt của Đông Hà, sau chữ “buồn” đó, rơi xuống. Ba đứa bạn trố mắt ngạc nhiên, rồi nhìn nhau dò hỏi. Biết chắc là không phải Đông Hà bị trúng gió rồi. Nhưng tại sao nhỏ lại đột nhiên thay đổi nét mặt như vậy?

Mùi Hương bỗng nói, giọng đầy vẻ nghịch ngợm:

-         Xuân Lý, Diễm Phúc! Ra đây tao nói cái nầy cho nghe.

Như cũng cảm thấy có một điều gì khá thú vị, Xuân Lý và Diễm Phúc theo Mùi Hương ra sân. Mùi Hương thì thầm:

-         Tao biết rồi. Tụi mi biết tại sao Đông Hà nó buồn không?

-         Tại sao? Tại sao?

Mùi Hương đưa tay sửa cái nơ trên đầu, nói giọng hóm hỉnh:

-         Tụi mi chậm hiểu quá! Thì…cái “tên” Đơn…

Mùi Hương chưa nói hết câu. Diễm Phúc giật mình:

-         Á à... cái “tên” Đơn! Vậy mà nghĩ không ra. Ủa, mà sao anh chàng không có mặt hôm nay nhỉ? Chẳng lẽ Đông Hà không cho anh ta biết ngày sinh nhật của nó?

Xuân Lý nhăn mặt:

-         “Sức mấy” mà không biết. Chắc là có cho biết nhưng anh chàng không tới. Vì vậy mà Đông Hà nó buồn.

Diễm Phúc thở ra:

-         Nếu đúng vậy thì tội cho Đông Hà quá! Hay là Đơn bận việc?

-         Mắc việc gì ngày chủ nhật? Tao nghĩ chắc Đơn chê Đông Hà nghèo.

Diễm Phúc hốt hoảng:

-         Suỵt! Nói khẽ chứ, Mùi Hương! Mi có cái miệng nói không chịu uốn lưỡi.

Tiếng Đông Hà cất lên ở trong nhà:

-         Cái gì mà bàn tán kỹ thế tụi mi? Cấm nói xấu đó nhé! Có vào đây không? Tui sắp mở quà đây nè!

Ba đứa bạn kéo vào ngay lúc Đông Hà mở dây buộc của gói quà thứ nhất. Mùi Hương nói:

-   Của tao đó! Đoán đi!

Đông Hà mỉm cười:

-   Cái gì nặng dữ vậy? Đôi hia bảy dặm hở?

-   Sai.

-  Cái búa của ông Thiên Lôi hở?

Mùi Hương bụm miệng cười. Đông Hà giở mép giấy hoa… Diễm Phúc reo lên:

-         Sách Toán Lý Hóa luyện thi. Gớm, dầy cộp. Nặng còn hơn búa của ông Thiên Lôi. Nó cưng mi quá Đông Hà ơi! Năm ni mi phải thi đậu đó nghen!

Đông Hà như quên mất nỗi buồn, nói với Mùi Hương:

- Tao sẽ thi đậu. Cám ơn mi lắm, Mùi Hương.

Xuân Lý nhanh nhẩu:

-  Rồi, mở quà của ta ra đi. Quà của ta đối chọi với quà của Mùi Hương, “nhỏ híu” hà. Đoán ra không, nhỏ?

Đông Hà mơ màng:

-         Tơ trời, phải không?

Xuân Lý trề môi :

-         Khiếp!

-         Lông ngỗng của áo nàng Mỵ Châu?

-         Lạy ‘bác”, mơ mộng vừa vừa thôi. Quà của “em” giúp “bác” đem vô phòng thi mà múa may tư tưởng.

Đông Hà cầm cây bút lên, trầm trồ:

-         Đẹp quá! Lại một kẻ mong ta thi đậu.

Đông Hà nâng niu gói quà còn lại: chiếc hộp vuông nhỏ nhắn.

-         Chẳng cần bói, cũng biết là của “con nhà” Diễm Phúc. Cái gì đây?

Diễm Phúc đặt tay lên chiếc hộp, nói với Đông Hà giọng nhẹ như mây, nhưng trịnh trọng hơn lúc nào hết:

-         Đông Hà! Gần bảy năm trung học, năm nay tụi tao mới được hân hạnh ăn sinh nhật của mi, cũng như được biết ngày sinh tháng đẻ của mi. Tụi tao cũng biết là chỉ mới năm nay mi mới làm chiếc bánh sinh nhật lần đầu. Đừng nghĩ gì hết nghen Đông Hà. Tụi tao cũng là bạn nghèo như mi. Nếu mi vì nghĩ vẩn vơ mà buồn thì tụi tao cũng mất vui đi.

Mùi Hương thở dài:

-         Nói đi, Đông Hà, phải mi buồn vì vậy không? Nếu đúng vậy, thì không có gì phải buồn cả. Giàu nghèo gì cũng vậy, miễn có đầy đủ….

Xuân Lý kêu lên một tiếng nhỏ, rồi ngắt lời Mùi Hương:

-         …có đủ cậu mợ như Đông Hà là tốt rồi.

Rồi cả hai cô nhỏ ngớ mặt ra, cảm thấy là mình càng nói càng sa lầy. Biết không cứu vãn gì được nữa, cả hai im lặng. Diễm Phúc lại nói:

-         Thôi, mở quà của tao ra đi. Cam đoan mi sẽ thích.

Đông Hà cầm lên một quả tim bằng sáp trắng, giống hệt như một miếng thạch, trên mặt có rắc kim tuyến thành hai chữ “Đông Hà” và ngày sinh của cô nhỏ.

Diễm Phúc chớp mắt, nói:

-         Đó là tình bạn của tao cho mi đấy nhỏ!

Mùi Hương trêu:

-         Nè Diễm Phúc ơi! Có ngày trái tim của mi sẽ vỡ nát. Tao cam đoan như vậy. Có ngày mi sẽ không còn độc diễn ngang nhiên trong trái tim bằng… sáp của Đông Hà nữa đâu đó!

Đông Hà cười:

-         Đừng ba hoa, cô nương! Nè … Diễm Phúc ơi, phải mi thức cả đêm đổ sáp làm cho tao trái tim nầy phải không?

-         Sao mi biết?

-         Mắt mi có quầng. Mà mi thì chẳng bao giờ thức khuya để học bài như tao.

-         Đúng rồi. Tao phải lén mẹ tao, thức đến mười hai giờ để nấu sáp. Thích lắm Đông Hà ạ!

Đông Hà bâng khuâng, rồi bỗng nghe như hai mắt lại cay xè. Đông Hà nói rất nhẹ vào tai Diễm Phúc:

-         Có ngày tao sẽ xin lỗi mi, cả Xuân Lý và Mùi Hương nữa.

Diễm Phúc thì thầm:

-         Chuyện gì vậy?

-         Chuyện hôm nay. Bây giờ thì chưa nói được. Thôi, Diễm Phúc cắt dùm tao cái bánh, cho các em tao ăn. Sinh nhật của tao như thế, đủ lắm rồi.

Đông Hà nắm chặt tà áo, mím môi như đang chịu đựng một điều khổ sở.

Diễm Phúc cắt chiếc bánh sinh nhật để bên mấy gói quà. Đông Hà nhìn chăm chăm vào đó. Sinh nhật của tôi đấy sao? Chiếc bánh làm vội vàng và ba món quà của ba đứa bạn thân… Phúc, Lý, Hương! Đông Hà có lỗi với tụi mi nhiều quá! Lỗi đã bịa ra một ngày sinh nhật, báo hại Xuân Lý, Mùi Hương nhịn quà vặt để mua bút máy, mua sách; báo hại Diễm Phúc thức khuya nấu sáp đến nỗi mắt thâm quầng. Tụi mi phải biết là Đông Hà của tụi mi không đến nỗi thèm ăn một chiếc bánh sinh nhật rởm đời như vậy. Nhưng, tụi mi sẽ mở to ba đôi mắt dễ thương mà hỏi tại sao tao lại phịa ra một ngày sinh nhật sớm trước một tháng? Không ai biết được đâu, ngoài Đông Hà. Không ai biết rằng Đông Hà đang muốn khóc thật to cho đỡ tủi, đỡ buồn.

Đằng kia chiếc bánh đã được cắt ra làm tám. Đông Hà nói:

-         Mời tụi mi, mỗi đứa một miếng. Hai em tao hai miếng. Để hai miếng lớn nầy cho cậu mợ tao. Còn tao xin miếng nhỏ nhất.

Đông Hà cứ mải lóng ngóng nhìn ra cửa. Trời sắp tối rồi. Cậu mợ Phong vẫn chưa thấy về. Cậu mợ đi từ sáng. Không khí sinh nhật cũng theo bánh và kem mà sắp tàn rồi! Cậu mợ không biết rằng con để bánh chờ cậu mợ. Hôm nay là sinh nhật của con- Vâng, đúng như thế.

Khi đồng hồ điểm đúng bảy giờ, ba đứa Diễm Phúc, Xuân Lý, Mùi Hương kéo nhau ra về thì nghe tiếng xe của cậu Phong. Ba cô nhỏ lao xao:

-         Chào cậu mợ ạ. Tụi con xin phép về.

Đông Hà đứng yên ở ngưỡng cửa. Cậu mợ Phong vào nhà. Cả hai người đều có vẻ mệt mỏi. Ngày chủ nhật đối với người công chức như cậu không phải là ngày dành cho việc đi chơi. Cậu và mợ phải lo cho xong việc sang một sạp hàng để cho mợ buôn bán. Thời buổi khó khăn, một mình cậu lo không xuể gia đình.

Đông Hà chào:

-         Thưa cậu mợ mới về.

Mợ Phong để ý ngay đến những gói quà còn để mở trên bàn, lên tiếng hỏi:

-         Quà cáp gì đây Hà?

-         Dạ… quà sinh nhật của con.

Nói xong câu đó, Đông Hà cúi đầu ngượng nghịu. Cậu Phong hỏi lại:

-         Sinh nhật của con?

-         Dạ.

Cậu mợ Phong đưa mắt nhìn nhau. Chừng như hai người ngạc nhiên lắm. Có lẽ công việc sinh kế làm mù mờ trí nhớ? Đông Hà thấy vầng trán của cậu Phong hằn những vết nhăn. Còn mợ thì ngơ ngác như chưa tin. Mợ hỏi nhỏ với cậu:

-         Hôm nay à?

Cậu đáp rất khẽ:

-         Tôi không nhớ rõ…

Đông Hà nói cứng ngắc như một người đang đọc diễn văn:

-         Thưa cậu mợ, hôm nay là ngày sinh nhật thứ mười tám của con.

Rồi Đông Hà không còn can đảm để đứng ở đó nữa.

**

-         Đông Hà! Đông Hà!

Ai thế nhỉ? Đông Hà nhướng mắt nhìn ra. Đường xóm tối đen. Dường như có một bóng con trai đứng trước rào. Giọng nói quen quen. Ai? Chẳng lẽ là Đơn? Bước chân Đông Hà líu ríu đi ra.

-         Đông Hà còn thức?

-         Mới chín giờ, còn sớm mà. Đơn đi đâu vậy?

Hỏi thế rồi Đông Hà không biết phải nên mở cổng hay thôi, đứng im như đứa học trò không thuộc bài. Rồi Đông Hà hỏi:

-         Đơn vào nhà chơi nhé?

Thấy Đơn không đáp mà nhìn mình một cách là lạ, Đông Hà hơi run:

-         Có… cậu mợ Hà ở trong. Đơn vào không?

-         Thôi, Đông Hà. Đơn tính hỏi Đông Hà một chuyện.

Đông Hà mở lớn mắt. Chuyện gì đến nỗi Đơn phải đến nhà mình vào buổi tối thế nầy? Chắc không phải là chuyện thông thường như đưa một quyển sách, tặng một bản nhạc hay trao một cánh hoa ép như Đơn vẫn làm thường ngày.

Căn nhà nầy, chưa một lần Đơn dám đến kể cả lúc ban ngày, huống hồ…

Trường nam và trường nữ cách nhau bằng một đường cây còng, nếu có cánh hoa nào xinh, bản nhạc nào hay, Đơn vẫn đứng chờ Đông Hà “dưới cây còng bé nhất” mà!

-         Chuyện gì thế hở Đơn?

-         Hồi chiều nay Đơn gặp ba cô bạn của Hà ở bến xe buýt.

-         Phúc, Lý với Hương?

-         Phải, ba cô đều ăn mặc đẹp.

Đông Hà run run:

-         Có gì lạ? Chủ nhật mà !…

-         Họ bảo rằng họ vừa mới đến mừng sinh nhật của Đông Hà.

Chết rồi! Vậy là Đơn đã biết. Đông Hà lặng thinh.

Rồi chợt nhìn thấy đôi mắt của Đơn như có một chút giận hờn. Nhưng  Đông Hà không nghĩ ra được cách nào để giải thích cùng Đơn. Chính Đông Hà còn chưa biết phải đối phó thế nào với mình, với cậu mợ. Đơn ơi! Đơn không hiểu được rằng có một điều bí mật đang bủa vây đời sống của Đông Hà. Đông Hà đang hồi hộp đây. Và … muốn khóc lắm.

-         Mùi Hương hỏi sao Đơn không đến, làm Đông Hà buồn. Đơn muốn đính chính, nhưng Đơn “quê” quá. Đơn có cảm tưởng là Đông Hà vui với bạn, bỏ rơi Đơn.

Đông Hà cuống quít:

-         Không, đâu có! Hà đâu có bỏ rơi Đơn.

Đơn tỏ vẻ giận thật sự:

-         Đông Hà cho Đơn biết sinh nhật của Đông Hà là ngày một tháng sáu.

-         Đúng rồi, đúng rồi!

-         Thế ngày hôm nay?

-         Thì, thì… hôm nay…

Ánh đèn trong nhà bỗng vụt tắt. Đông Hà nhìn vào rồi nói vội:

-         Chắc cậu mợ Hà sắp ngủ. Hà phải đi vào đóng cửa. Đơn! Đừng thắc mắc gì cả nghen!

Đơn nghiêm nét mặt lại:

-         Sao lại đừng thắc mắc hở Đông Hà? Hà không biết rằng Đơn đã mua quà để sẵn cả tuần nay rồi, chờ ngày Đông Hà mười tám tuổi, vậy mà hôm nay Đơn lỡ dịp rồi. Đông Hà không xem Đơn là bạn. Đông Hà trêu Đơn, làm Đơn xấu hổ quá!

-         Hà xin lỗi Đơn. Mai mốt Hà sẽ nói rõ Đơn nghe. Bây giờ… Đơn về đi nhé! Cậu mợ Hà sắp ngủ rồi.

Đơn đưa tay xem đồng hồ, hỏi:

-         Đông Hà cũng sắp ngủ?

-         Không, Hà thức khuya lắm. Nhưng cậu mợ Hà…

Đơn thở dài:

-         Hôm nay Đông Hà có vẻ gì khó hiểu làm sao! Đơn không được biết thì thôi. Đơn về nhé!

-         Vâng, Đơn về.

Khi Đơn dợm bước đi Đông Hà mới nhớ một điều: Đơn bảo nhà Đơn ở ngoại ô, khá xa, phải đi ngang một con đường hai bên là đồng trống. Tự nhiên Đông Hà cảm thấy lo và hỏi:

-         Tối quá rồi, mà Đơn đi bằng gì?

-         Đông Hà đừng lo, Đơn có xe.

-         Xe gắn máy của Đơn đâu? Mà không có xe nào chịu rước Đơn về ngoại ô đâu nhé!

-         Đơn đi bằng xe nhà.

Đơn bước đi mấy bước rồi quay lại. Đông Hà vẫn đứng tì tay trên cánh rào. Đơn mỉm cười, nói khẽ:

-         Đông Hà! Nhớ ngủ sớm.

Đông Hà gật đầu. Đơn lại bảo:

-         Ngày mai nhớ đứng dưới cây còng bé nhất nghen Đông Hà!

-         Vâng. Mà… Đơn không giận Hà chứ?

-         Đơn chỉ thắc mắc.

-         Thôi. Đơn về kẻo khuya.

Đơn đã quay lưng. Đông Hà vẫn như còn thấy cặp kính cận của Đơn sáng loáng trước mặt. Đông Hà đưa tay vuốt mái tóc mình. Gió đêm len qua tóc, qua cổ áo, nghe mát lạnh. Tâm hồn Đông Hà không còn thơ thới nữa.

Mơ hồ, Đông Hà tưởng như mình đang theo Đơn ra đường cái. Cánh cửa xe hơi của nhà Đơn đang mở ra. Trên xe có ba má Đơn, có một đám em gái. Cô nào cũng đẹp, cũng nhí nhảnh và sang trọng. Lúc nầy xe đang rồ máy. Đơn sẽ về nhà Đơn ở cách thành phố khá xa, và phải đi ngang qua khúc đồng trống. Nhưng Đơn không sợ kẻ cướp, không sợ trộm đạo. Đơn không sợ gió lạnh, không sợ sương đêm. Đông Hà rùng mình. Chỉ có Đông Hà ở đây, thân ái quá, nhưng sao thấy đời thênh thang quá.

Mười mấy năm Đông Hà sống trong căn nhà ngập đầy yêu thương nầy, gọi “cậu mợ” như gọi mẹ cha, và tưởng sẽ quên mất tấm thân phận côi cút. Nhưng có một thân tình nào đã trổi dậy. Có ngọn lửa nào đã lịm tắt bỗng được khơi bùng lên. Con còn có cha. Con còn có mẹ. Đông Hà muốn hét to lên như thế để mọi người nghe thấy. Cha ở đâu? Mẹ ở đâu? Sao mông lung quá! Sao mịt mờ quá!

Trí nhớ bây giờ đặc dầy như sương. Không còn nhớ một chút nào nét mặt cha, nét mặt mẹ. Mẹ cha là hai món quà thông thường nhất của một con người. Ai có phước sẽ giữ món quà đó trong tay cho đến lớn. Ai bất hạnh sẽ đánh mất đi và mang hai chữ “mồ côi”. Tại sao ta không là một trong hai trường hợp đó? Ta tưởng ta mồ côi nhưng thật ra ta vẫn còn cha mẹ. Ta lại không có phước để giữ món quà của Thượng Đế đã cho ta đến ngày nay. Đến một cái tuổi mà mọi đứa con gái bắt đầu băn khoăn về tình yêu thì ta đâm đầu về cội nguồn của mình, về cha, về mẹ, về hai món quà thiêng liêng mà ta tưởng đã làm mất đi rồi.

Đông Hà đi vào, khóa cửa lại, rồi ngồi một mình ở sa-lông. Bóng tối thì thầm chung quanh. Căn nhà nầy, không phải là nhà của mình. Đông Hà đã biết vậy từ khi về đây. Nhưng lúc nầy, hơn bao giờ hết, Đông Hà cảm thấy thật rõ ràng sự hiện diện vô lý của mình ở đây. Tại sao tôi lại phải sống ở đây, trong khi cha mẹ tôi vẫn còn? Cậu mợ Phong như muốn tránh mặt Đông Hà chăng, nên đã vào phòng sau khi ăn cơm tối. Cậu mợ không nhìn thấy hôm nay là sinh nhật của con hay sao? Một lễ sinh nhật gượng gạo và bất ngờ, nhưng chắc phải đủ để nhắc với cậu mợ một chuyện quan trọng.

Đông Hà mở to mắt trong bóng tối. Có tiếng nói chuyện của cậu mợ trong phòng, sau bức vách nầy. Cậu mợ còn thức. Nhưng Đông Hà không có can đảm vào xin gặp hai người. Đông Hà đến mở tủ sách, lấy quyển vở Toán của mình ra.

Sau lớp giấy bao màu xanh, lá thư vẫn còn. Đông Hà nhẹ tay bật ngọn đèn bóng nhỏ để trên đầu tủ. Ánh sáng không đủ soi tỏ nét chữ trên lá thư. Nhưng Đông Hà đã đọc gần như thuộc lòng cả rồi. Một tuồng chữ cứng rắn nhưng hoa mỹ vô cùng. Chữ của người cha. Cha của ta đang ở một nơi nào mà ta không biết được, nhưng đang hướng về ta bằng tất cả tình thâm. Lá thư không ghi địa điểm, không có ngày tháng, nhưng màu giấy ngà ngà cũ cho Đông Hà biết là người cha viết gửi đã lâu rồi. Và hôm dẹp bỏ cái tủ áo bị mối gặm gần phân nửa, mợ Phong đã vô ý đánh rơi bức thư, và Đông Hà nhặt được.

“Anh chị Phong thân mến,

Mãi lâu không thấy anh ghé chơi, tôi nóng ruột lắm, nhưng luôn luôn tin rằng anh quá bận rộn vì ngày hai buổi với chức nghiệp, còn chị thì khỏi phải nói, chị trông coi nhà cửa con cái. Nghĩ như thế tôi mới yên lòng một chút. Không biết lần nầy là lần thứ mấy, tôi muốn nói một lời cám ơn anh chị. Mà nghĩ cho cùng, tôi phải nói gì cho xứng với sự cao cả của anh chị đây? Tôi chắc phải mang nợ anh chị suốt kiếp, vì nếu không có anh chị, hay nếu có anh chị đi nữa mà không có hai tấm lòng nhân ái đó, thì không biết con gái tôi sẽ ra sao bây giờ.

Anh chị Phong thân mến,

Anh chị cho phép tôi vẫn gọi hai người một cách thân mật như thế nhé! Đến nay tôi vẫn không thấy anh chị khác gì với anh và chị thuở còn học một lớp với tôi. Thuở ấy, khi chúng ta chia vui xẻ buồn với nhau, tôi không hề ngờ được rằng anh chị lại tiếp tục chia xẻ với tôi luôn cả nỗi bất hạnh của cả đời tôi, và gánh luôn cho tôi một gánh nặng.”

Đông Hà ngưng đọc thư. Nước mắt đang tuôn chảy rào rạt, rơi xuống những dòng chữ trên giấy. Đã đến ngày Đông Hà mở mắt nhìn thấy đời mình rồi….

“Anh chị Phong, hai người bạn quý của tôi,

Nếu con gái tôi là một mối âu lo cho anh chị, mà anh chị phải cưu mang, chăm sóc, dạy dỗ, thì xin anh chị hãy coi đó như một việc thiện phải làm. Tôi không biết nói gì hơn như thế. Vì tôi không tròn bổn phận đối với nó, tôi đã phải nhờ đến anh chị. Anh chị thương nó như thương con của anh chị. Anh chị đã cho nó gọi anh chị bằng “cậu mợ” như hai con của anh chị gọi, anh chị cho nó học đến nơi đến chốn – tôi biết như vậy. Tôi xin đội ơn anh chị bằng cả tấm thân của tôi, bằng cả linh hồn của tôi.

Anh chị Phong, tôi vẫn tha thiết xin anh chị giữ kín dùm chuyện nầy, như đã giữ kín bao nhiêu năm nay. Mặc dầu tôi rất nóng lòng muốn gặp con gái của tôi, nhưng nó hãy còn nhỏ quá. Tôi muốn nó thảnh thơi để học hành. Đến một lúc nó phải nhìn thấy tôi, và cuộc đời của tôi, nhưng phải là khi nó đã đủ lớn. Tôi mong đến ngày sinh nhật thứ mười tám của nó, anh chị sẽ kể cho nó nghe. Lạy Trời đến ngày đó con gái tôi có đủ can đảm và nghị lực để nhìn vào thực tế. Còn bây giờ, xin anh chị hãy giúp nó tin rằng cha mẹ nó đã chết trong ly loạn như nó vẫn hằng tin.

Cầu chúc anh chị được nhiều sức khỏe và gặp vạn điều may mắn.

Thân,

Lê Văn Thư”

Đông Hà gấp mảnh giấy lại, thẫn thờ .  Trong thâm tâm như có tiếng thúc giục: “Mau lên, Đông Hà! Còn chần chờ gì nữa? Cậu mợ sắp đi ngủ rồi”. Đông Hà đứng phắt dậy, quay người vào đúng lúc cậu mợ Phong xuất hiện. Mợ hỏi:

-         Con chưa đi ngủ sao, Đông Hà?

Giọng của mợ êm ái như chưa bao giờ. Rồi cậu Phong đằng hắng:

-         Học bài mà sao để đèn lù mù vậy Hà?

Đông Hà cúi đầu đáp nhỏ:

-         Thưa… con định đi ngủ. Cậu mợ chưa ngủ sao ạ?

Cậu đưa mắt nhìn mợ rồi nói:

-         Cậu đang tìm… à, tìm giấy tờ, mà không thấy. Đông Hà, con còn giữ bản khai sinh nào của con không?

-         Dạ… con đã nộp lần hồi cho nhà trường.

Cậu chắc lưỡi rồi ngồi xuống ghế. Mợ cũng lẳng lặng ngồi xuống. Không ai nói với ai điều gì. Đông Hà nghe tim mình đập nhanh trong lồng ngực. “Nói đi, Đông Hà! Nói hôm nay là ngày con mười tám tuổi, đủ lớn và đủ can đảm để nhìn vào thực tế. Cậu mợ không cần tìm giấy khai sinh của con”. Tiếng nói nào đó vẫn thúc giục. Nhưng câu chuyện không được bắt đầu dễ dàng như người ta bắt đầu hát một khúc ca quen thuộc.

Đông Hà đặt quyển vở Toán lên bàn, và bức thư. Cậu và mợ không hẹn mà cùng giật mình, nhìn Đông Hà rồi nhìn nhau. Cậu hỏi:

-         Đông Hà, con lấy bức thư nầy ở đâu?

Đông Hà cố gắng nói thật bình tĩnh:

-         Thưa cậu, con nhặt được hôm dẹp tủ áo.

-         Là bữa nào?

Mợ đáp thay:

-         Hôm kia.

Cậu thật bối rối. Cậu chẳng ngờ được rằng trí óc của cậu và mợ đã lu mờ đến nỗi không còn nhớ đến cái việc quan trọng là ngày Đông Hà mười tám tuổi. Cậu hỏi:

-         Con… đã đọc bức thư?

-         Dạ.

Mợ nhích người qua một bên, nói:

-         Đông Hà, con ngồi xuống đây.

Đông Hà làm theo, giữ nét mặt thật bình tĩnh. Cậu nói:

-         Cậu với mợ thật có lỗi với…- Cậu đập đập nhẹ vào trán- Thật… cậu quên mất ngày sinh của con.

Mợ tiếp lời:

-         Nếu mà con không rủ bạn bè về chơi hôm nay thì cậu mợ cũng quên luôn. Mợ cứ nhớ mài mại là còn lâu nữa chứ! Thật, công việc làm cho con người mờ cả mắt.

Cậu đốt một điếu thuốc. Gương mặt của cậu mờ đi sau làn khói. Đông Hà len lén nhìn, cố tìm một nét nào thân quen của cha, của hình ảnh nào đã phai nhạt trong trí nhớ mù sương. Cậu nói:

-         Đông Hà không trách cậu mợ chứ?

-         Dạ không.

-         Con có đang bình tĩnh không?

-         Thưa cậu, có.

Cậu thở ra:

-         Mợ nói đi!

Đông Hà ngước nhìn mợ. Dưới ánh đèn yếu ớt, vẫn thấy mợ sáng rực tia mắt. Mợ hiền lành quá! Mẹ con có giống mợ không? Mợ đã cùng cậu chia xẻ nỗi bất hạnh nào đó của đời cha, còn mẹ con ở đâu sao không làm như vậy? Mợ cầm bức thư lên, hỏi:

-         Con đã đọc kỹ thư chưa?

-         Dạ rồi.

-         Con đã hiểu một phần đời sống của ba con?

-         Dạ..., con muốn hiểu hết.

-         Mợ sẽ nói hết. Nhưng có hai điều mà mợ muốn con xác nhận. Thứ nhất, là con có cảm thấy rằng con đủ lớn và đủ nghị lực để nghe chuyện của con, của ba mẹ con không?

Đông Hà nắm chặt bàn tay lại, nói giọng rắn rỏi:

-         Thưa mợ, con đã lớn. Con sẽ nhận hết, dù có xấu xa hay khổ sở đến mấy.

Mợ mỉm cười:

-         Điều thứ hai, là mợ mong con hiểu rằng, cậu mợ kể cho con nghe về cuộc đời của con để con biết, chứ riêng cậu mợ, không bao giờ muốn dứt con ra khỏi gia đình nầy…

Mợ ngừng lại, lau giọt nước mắt vừa ứa ra vì cảm động, và nói tiếp:

-         Con hãy hứa con vẫn là con của cậu mợ cho đến ngày con thật sự thành tài.

Đông Hà nắm tay mợ Phong bóp chặt và gật đầu. Mợ nói, bằng giọng êm đềm, như sợ một chút sơ hở sẽ làm tan biến nét bình tĩnh trên mặt đứa con gái:

-         Ba con là ông Lê Văn Thư, con đã biết rồi. Không có một sai lầm nào trên lý lịch của con. Nhưng con không phải là cháu của cậu mợ. Ba con thuở xưa học cùng một lớp với cậu và mợ ở tỉnh nhà, thân nhau lắm. Cả lớp ai cũng biết tiếng “bộ tứ” là cậu, mợ, ba con và một cô bạn nữa, rất quý nhau và thương nhau như anh chị em một nhà. Học hết trung học, cậu và mợ vì có duyên số với nhau nên thành hôn và thuyên chuyển về đây. Cậu theo nghiệp công chức. Còn ba con vì thích sống dọc ngang nên vào quân đội. Thế thôi. Bẵng một thời gian cậu mợ không gặp ba con. Tình cờ gặp lại ba con, mới biết là ông đã lập gia đình và có một đứa con gái.

Đông Hà hỏi khẽ:

-         Mẹ con có phải là người bạn gái của ba con và cậu mợ thuở đó không mợ?

-         Không. Hai người xa nhau từ hồi còn ở quê nhà lận, mợ không hiểu vì sao. Còn mẹ con thì ba con gặp lúc đã ra trường. Cậu mợ không có dịp để tìm hiểu nhiều.

-         Thưa mợ, con chưa hiểu.

-         Là vì cậu mợ không thường gặp hai người. Ba con nay đi trận nầy, mai đánh trận khác. Cho đến một ngày, ba con ngã xuống trên chiến trường.

Đông Hà cắn chặt môi. Ba ơi! Con đã nhìn thấy đời ba. Mợ Phong để lắng cảm xúc xuống sau phút giây yên lặng. Cậu lại châm một điếu thuốc mới.

-         Ba con trở về bằng một hình hài đã mất hết hai phần ba sức sống. Mẹ con gánh vác gia đình một thời gian rồi gửi con vào cô nhi viện. Ba con nằm một mình ở bệnh viện không thấy mặt vợ con. Chính cậu đem tin ấy đến cho ông. Ông đau khổ biết dường nào và nhờ cậu mợ nuôi dùm Đông Hà cho đến ngày con khôn lớn.

Đông Hà cúi đầu, nghe như tuổi nhỏ đang trỗi dậy. Đông Hà làm sao quên được viện cô nhi, ngày mà con bé năm tuổi nhớn nhác nhìn quanh, lũ bạn nhỏ nắm tay hát những bài hát lạ hoắc. A, gương mặt của mẹ từ đó cũng xa ta. Còn ba, ba thì đã vắng nhà từ lâu. Rồi cậu mợ đến dẫn ta về. Đông Hà tin đó là cậu mợ ruột. Và tin lời cậu mợ ”Ba mẹ của con đã chết trên đường về quê”. Từ đó chấp nhận một thân phận côi cút, can đảm sống một đời sống kham khổ với cậu mợ, và oán ghét một quê nhà nào loạn lạc quá, làm chết ba, chết mẹ, rồi … quên dần, không còn nhớ nét mặt của ba của mẹ ra sao. Khó mà vẽ được hai hình ảnh đó trong trí nhớ. Lâu quá rồi, mười ba năm, con không muốn nhưng đành phải bất hiếu.

Giọng Đông Hà sũng ướt:

-         Mợ, mẹ con đi đâu?

-         Mợ không biết rõ, hình như là đi xa lắm. Đông Hà, con vẫn đủ can đảm để biết là mẹ con đã có gia đình khác?

-         Trời ơi!... Dạ, con hiểu.

Cậu như không cầm lòng được trước cảnh một đứa con gái nhỏ gắng sức chứng minh mình là người lớn, lên tiếng:

-         Đông Hà, con cứ khóc. Bằng tuổi nầy, như cậu đây mà còn đau đớn thay. Ba con mong muốn con là một người can đảm, có nghị lực, nhưng không phải là người mất tình cảm.

Nhưng Đông Hà mắt ráo hoảnh, chờ đợi mợ nói tiếp. A, có thế chứ! Mẹ có gia đình khác thì mới bỏ con. Con là gánh nặng. Mẹ trút gánh nặng ấy cho hai người bạn nghèo. Con có thể không thắc mắc về mẹ nữa. Nhưng còn ba, ba đang sống như thế nào?

-         Ba con sống từ thuở đó tới nay, hơn một nhà tu, hơn một ẩn sĩ.

Đông Hà lay mạnh tay mợ Phong, hỏi dồn:

-         Ba con ở đâu hở mợ? Ba con về quê phải không?

-         Ở đây, ở tại thành phố nầy.

Đông Hà trố mắt ngạc nhiên quá đỗi. Ba ở tại thành phố nầy? Ở đâu? Sau vườn một ngôi chùa? Cạnh hang đá của một nhà thờ? Hay lây lất ở một xóm nhỏ nào?

-         Mợ nói cho con nghe mau đi mợ. Sao ba con không đến thăm con? Sao ba không cho con gặp mặt? Ba con ở đâu?

Cậu cất giọng trầm trầm:

-         Đông Hà, con mất bình tĩnh rồi đó. Con không nhớ ba con đã viết gì sao? Ông muốn con được thảnh thơi để học hành, vì con còn nhỏ quá. Những năm qua, cậu mợ đã làm được một phần lời ủy thác của ông. Đến ngày nay con đã đủ sức để gặp ba con, có muộn màng gì đâu? Cậu mợ đâu có lừa dối con. Con cũng đâu phải là người ích kỷ.

Đông Hà nói tha thiết:

-         Nhưng ba con đến nỗi nào cậu mợ ơi!

Mợ lắc đầu:

-         Có đến nỗi nào? Chỉ có lòng thương con của một người tuyệt vọng mới đến nỗi. Đông Hà, can đảm lên con nhé. Ba con ngã xuống trong một trận đánh lớn, không có một chiến hữu nào trở về. Ba con bị cưa mất hẳn một chân, chân còn lại cũng tê liệt luôn. Ba con chết nửa thân người…

Cùng một lúc với tiếng nấc của Đông Hà, mợ Phong không còn đủ sức để nói tiếp nữa. Mợ gục đầu trong bàn tay. Cậu Phong dụi mẩu thuốc lá cuối cùng vào chiếc gạt tàn. Không khí như đặc quánh lại quanh đây. Cậu thở dài. Anh bạn thân yêu của tôi! Đã đến ngày mà cậu cháu tôi, mợ cháu tôi kể lể với nhau như một tuồng tích về cuộc đời của anh đây rồi!

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

Đông Hà

Chương 2

Trường nam và trường nữ cách nhau không xa, chỉ một đường cây Còng. Bên nầy, trường nam quét vôi màu vàng, bên kia trường nữ toàn màu trắng. Con đường ở giữa trồng hai hàng cây Còng xanh um. Hoa Còng nở bốn mùa. Lá Còng xanh suốt năm. Hoa màu hồng. Lá thì to hơn lá Me, lá Phượng. Trời nắng, lá vui vẻ mở ra. Về chiều, lá xếp lại buồn thiu. Sau cơn mưa, lá trĩu nặng giọt nước, ủ rũ chi lạ. Con đường quả nên thơ, cả học sinh trường nữ lẫn học sinh trường nam đều nhận thấy như thế. Mỗi buổi ra chơi, hay lúc tan học về, nhiều cậu đứng lóng ngóng bên nầy đường nhìn các cô ríu rít bên kia đường. Nhiều vần thơ đã dệt. Nhiều ánh mắt đã trao. Một hôm kia, ban du ca của trường nam được dịp sang “lưu diễn” bên trường nữ nhân dịp ra mắt ban chấp hành học sinh hội ngộ cùng ban dân ca của bên nầy. Và anh trưởng ban du ca có giọng hát thật hùng và ngón đàn ghi-ta như gió làm quen với cô bé giọng chính của ban dân ca trường nữ, hò Huế rất buồn, ngâm thơ Bắc rất trong và ca Nam-ai rất cảm động. Chuyện thật tự nhiên phải không? Anh trưởng ban du ca có thật nhiều dịp để tặng cô bé trường nữ những bài hát mới, vào những giờ tan học khi cô bé dắt xe đạp ra đứng chờ đợi bạn dưới cây Còng bé nhất. “Cây Còng bé nhất” vẫn cao đến bằng tầng lầu một của trường nữ, và đủ che cho hai người một tàn bóng mát. Cả hai vẫn còn thừa một chút e dè của tuổi nhỏ để chẳng bao giờ nói chuyện với nhau đến quá năm phút. Mỗi ngày anh chàng hỏi được vài câu và cô bé trả lời. Dần dần trở nên đôi bạn. Anh nam sinh biết được nhà cô nhỏ nhưng chưa bao giờ đến nhà vì cô nói “Cậu mợ Hà khó lắm!”, biết được cả ngày sinh nhật của bạn và mua quà trước… để dành. Chuyện của đôi bạn cứ thế dễ thương như màu phơn phớt hồng của hoa Còng, khép nép như lá Còng mỗi chiều khép lại, và cũng hân hoan như những bản du ca.

Đông Hà hơi chùn bước khi thấy Đơn đứng ở chỗ cũ, dưới “cây Còng bé nhất”. Đơn không giận mình sao? Nội chuyện nói dối làm Đơn buồn cũng đủ làm vỡ tan bao nhiêu tình cảm đẹp. Đông Hà đã lo sợ như vậy. Nhưng Đơn đang mỉm cười kìa! Đơn nghĩ gì về mình nhỉ? Một con bé khó hiểu, thích làm cao cũng như những đứa con gái khác, để được năn nỉ, chìu chuộng? Không, Đông Hà không có như vậy. Đông Hà muốn làm bạn với Đơn, muốn có Đơn để chia xẻ, an ủi nhau những lúc vui buồn. Nhưng còn chuyện của gia đình mình, của ba mình, có nên kể cho Đơn nghe không? Đông Hà ngơ ngác. Biết Đơn dành cho mình một mức độ tình cảm như thế nào mà kể lể? Đông Hà cúi đầu dắt xe đi nhanh ra khỏi cổng trường. Ngang qua mặt Đơn, Đông Hà cảm thấy nao nao lòng. Đơn gọi nhỏ:

-         Đông Hà!

Đông Hà ngó lên. Đơn vẫn giữ nụ cười. Nụ cười đó làm Đông Hà áy náy. Đơn hỏi:

-         Hôm nay lớp Đông Hà thi môn Toán phải không?

-         Sao Đơn biết?

Đơn dắt xe gắn máy đi chầm chậm theo Đông Hà.

-         Đông Hà nói với Đơn hôm thứ bảy, quên rồi sao? Mới có hai ngày…

Chắc Đơn muốn nói mới có hai ngày mà đã thấy Đông Hà thay đổi. Phải, chính Đông Hà đã thay đổi, nhưng là từ lúc đọc được bức thư của ba lận cơ! Và tối hôm qua, nghe về cuộc đời ba, thương ba biết mấy! Đông Hà muốn gác lại hết, những niềm vui nỗi buồn của mình, để chỉ nghĩ đến ba, để chỉ biết một mình ba trên đời.

Sau một phút yên lặng, Đơn hỏi:

-         Đông Hà làm bài được không?

-         Có. Vừa đủ điểm trung bình thôi Đơn.

-         Trên trung bình chứ! Đông Hà giỏi Toán mà!

Đông Hà thở dài:

-         Nhưng sáng hôm nay Hà quên công thức hết.

Đơn lo lắng:

-         Sao vậy?

-         Không biết nữa. Chắc tại vì…

Đơn cười ấm áp:

-         Đơn biết rồi! Tại hôm qua vui quá, quên học bài phải không?

Đông Hà nghe như có một sợi khói vương ngang mắt. Đơn muốn trách khéo mình chăng? Đông Hà len lén nhìn qua, thấy Đơn vẫn giữ nụ cười. Trời ơi, nụ cười có ý nghĩa gì, chế nhạo hay tha thứ?

-         Đơn … có giận Hà không?

-         Về chuyện gì?

-         Chuyện … hôm qua.

-         Hôm qua làm sao?

Đúng là Đơn chế nhạo mình rồi. Đông Hà muốn khóc quá. Đã đi hết đường cây Còng. Đông Hà leo lên xe đạp. Nhiều đứa bạn chạy xe ngang qua, ngoáy lại dòm. Hôm nay tự nhiên Đông Hà xấu hổ quá. Lòng cũng không yên nên không muốn nói chuyện với Đơn nhiều. Thấy Đông Hà sắp sửa đạp xe, Đơn nói vội:

-         Đông Hà về sao? Đơn chưa nghe Hà nói gì cả.

-         Nói gì? Nãy giờ Hà nói nhiều rồi.

Đơn hết cười. Đơn có vẻ lo lắng:

-         Nói chuyện gì làm cho Hà lo nghĩ.

-         Không, không có gì. Hà có lo nghĩ gì đâu.

-         Đơn không được nghe chuyện của Hà sao? Hà hứa là bạn của Đơn mà! Từ hôm qua tới giờ Đơn cảm thấy Hà khác khác.

-         Tại… Hà mệt, chắc muốn bệnh.

Đơn lại cười:

-         Thật không?

-         Thật mà! Hà về nhé!

-         Thật Hà mệt không? Nhớ nghỉ ngơi kẻo bệnh.

-         Vâng, cám ơn Đơn lắm.

Rồi Đông Hà đạp xe đi. Không quay lại, nhưng Đông Hà biết Đơn đang nhìn theo mình. Mãi lâu sau, Đông Hà mới nghe Đơn rồ máy xe.

Diễm Phúc đi xe đạp đàng xa, réo:

-         Đông Hà ơi! Đông Hà! Chờ với!

Đông Hà đạp xe chậm lại. Diễm Phúc tiến lên nói:

-         Nãy giờ mi ở đàng nầy, mà tao cứ tìm ở đàng kia. Hỏi Mùi Hương nó cũng bảo là không thấy mi. Mi làm bài được không?

-         Thường thôi. Mi sao?

-         Cũng vậy. Tụi lớp tao nói là cô giáo bên lớp mi cho đề dễ hơn.

-         Tầm bậy. Dễ mà làm tao muốn điên đầu. Ngày mai còn môn Sử-Địa nữa, không biết có ôn bài kịp không nữa đây?

-         Mi mà than. Chiều nay “gạo” cho kỹ đi!

-         Chiều nay? Chiều nay hở?

Nghe bạn lẩm bẩm, Diễm Phúc đạp xe lại gần, hỏi:

-         Mi nói gì?

-         Không.

Diễm Phúc nói như thì thầm:

-         Hồi nãy tao thấy “tên” Đơn nói chuyện với mi. Vui vẻ cả chứ?

-         Thì… vẫn như mọi ngày.

-         Nè, Đông Hà, tụi tao thắc mắc tại sao hôm qua anh chàng không có quà cho mi?

Đông Hà chậc lưỡi:

-         Hơi đâu mi để ý chuyện đó.

-         Không để ý sao được. Đơn thân với mi lắm mà!

Đông Hà cười:

-         “Thân” nghĩa là sao? Thân bằng tụi mi không?

Diễm Phúc chớp mắt ra vẻ cảm động lắm:

-         Dĩ nhiên là không thân kiểu tao hay Lý, Hương rồi. Nhưng anh ta là bạn trai.

-         Bạn trai thì có sao?

-         Mi giả vờ ngây thơ thấy ghét lạ. Bạn trai thì phải khác bạn gái chứ!

Đông Hà cười:

-         Thôi  Diễm Phúc, đừng nói chuyện đó nữa. Nè, nghe đây, tao nhờ mi một việc.

Hai đứa đạp xe chậm lại. Đông Hà nói:

-         Bây giờ mi ghé về nhà tao, nói dùm với cậu mợ tao là tao xin phép đến nhà Mùi Hương để ôn bài Sử-Địa mai thi.

-         Thật à? Mùi Hương có hẹn với mi sao? Mà sao mi không về nhà ăn cơm trưa rồi qua nó?

Đông Hà nói trầm giọng xuống:

-         Không. Mi cứ nói dùm là tao đã ăn bánh mì ở trường, tao đến ngay để ôn bài với nó cho mau.

Diễm Phúc cảm thấy có một điều gì không ổn. Hình như bạn mình đang nói dối với mình. Diễm Phúc băn khoăn:

-         Sao mi không lại nhà tao mà mi ôn bài với Mùi Hương?

-         Vô lý, mi ghé xin phép cho tao mà bảo là tao đến nhà mi, thì cậu mợ biết ngay là…

Biết mình đã nói hớ, Đông Hà im bặt. Diễm Phúc “à” lên, hỏi dò:

-         Mi đang có một việc phải đi ngay, phải không Đông Hà? Mi giấu luôn cả tao…

Không có tiếng đáp lại. Đông Hà đang tránh một chiếc xe. Khi quay lại Diễm Phúc thấy mắt bạn đỏ hoe như gần khóc.

-         Đông Hà, sao vậy? Từ hôm qua tới giờ mi kỳ quá!

-         Không có gì đâu. Mi giúp tao nghen, nói với cậu mợ tao như vậy. Chắc không lâu đâu, tao sẽ kể hết cho mi nghe.

-         Thật nhé! Chuyện vui hay buồn?

-         Vui chứ!

-         Vui mà mi cứ rơm rớm hoài.

Đông Hà bật cười:

-         Mi nên nhớ là “Khi vui muốn khóc”…

-         “Buồn tênh lại cười” hở?

Đông Hà đưa một tay ra vuốt bàn tay bạn, nói:

-         Tới ngã tư rồi, mi đi đi nhé! Nhớ ghé nhà tao.

Diễm Phúc gật đầu rồi đi thẳng. Đông Hà rẽ sang trái.

**

Nắng chói chang trước mặt, gay gắt trên đỉnh đầu. Nhưng Đông Hà không cảm thấy mệt mỏi. Phải đến đó, nơi mà ba đang ở. Đêm hôm qua hứa với cậu mợ là để xong tuần thi đệ nhị bán niên rồi sẽ đến gặp ba, nhưng không có đứa con gái nào có thể kiên tâm chờ đợi một tuần như vậy. Nhất là khi ngồi trong lớp học, trước trang sách, hình dung thấy ba đang nằm một mình trong căn nhà cô quạnh của ba, căn nhà bình thản và buồn tênh từ mười mấy năm vô tình đã qua, có ai không thấy hồi hộp, xao xuyến? Đông Hà quyết định trưa nay sẽ đến đó. Theo con đường nầy, đi khoảng hai cây số sẽ qua một chiếc cầu. Đó là ranh giới để ra ngoại ô. Đông Hà thừa sức để đi xe đạp một mình. Lại đi khoảng hai cây số nữa, mới thấy con đường dẫn vào bệnh viện. Đông Hà gặp một con đường rợp mát bởi hai hàng cây Còng thơ mộng, giống như con đường trước trường của Đông Hà vậy. Không thấy nhà cửa. Chỉ có vài chiếc đồn nhỏ bỏ trống. Ngày xưa đã có một lần ba đi vào con đường nầy, có lẽ bằng chiếc xe đóng kín cửa và mang dấu thập tự đỏ. Đàng cuối đường hun hút kia chắc sẽ đến bệnh viện. Nhưng Đông Hà thấy một trường tiểu học. Giữa trưa, không thấy bóng học trò. Chỉ có một người gác-dan già đang thơ thẩn quét lá trên sân. Đông Hà lại đi tiếp. Đường cây Còng càng lúc càng thu ngắn. Có một con đường rẽ sang bên trái dẫn Đông Hà vào đến một dãy nhà cao. Đúng là bệnh viện. Chỉ cần vào đây, hỏi thăm là sẽ đến nhà của ba.

Đông Hà đứng ngần ngại trước những bậc tam cấp. Không thấy ai để mà hỏi thăm. Bệnh viện đây sao? Thật không giống với cảnh mà mình tưởng tượng. Không có những người y tá áo trắng đi qua đi lại. Không có những chiếc băng-ca đưa người bệnh từ phòng nầy qua phòng nọ. Không có những người thân nhân ngồi nơi phòng đợi. Khung cảnh im vắng như ngôi trường học ngoài kia.

Mãi một lát sau mới có một người đàn ông đi ra. Không đợi Đông Hà lên tiếng, người ấy đến hỏi:

-         Cô tìm ai?

Đông Hà ngả nón chào, nói:

-         Cháu tìm bệnh viện. Dạ thưa ông, ở đây có phải là bệnh viện không ạ?

-         Bệnh viện đã dẹp từ nửa năm nay rồi, cô không biết sao?

Đông Hà ngạc nhiên:

-         Thưa ông, sao lại dẹp bệnh viện?

Người đàn ông cười:

-         Thì tại vì không còn người để chữa bệnh. Nơi đây đã sửa lại thành cơ sở hành chánh cho khu gia binh rồi. À mà cô tìm ai?

Đông Hà có vẻ hơi thất vọng:

-         Cháu hỏi thăm một người nằm ở Khu Tê Liệt. Nhưng bệnh viện đã dẹp thì người ấy đi đâu?

Người đàn ông “à” lên:

-         Khỏi lo. Vì những người nằm ở Khu Tê Liệt không phải dời đi đâu cả. Cô thăm ai?

-         Cháu thăm ông Lê Văn Thư

-         Ông Thư à? Ông ấy vẫn còn ở đây

Đông Hà mừng rỡ:

-         Thật sao bác? Bác làm ơn chỉ dùm cháu.

-         Tôi sẽ dẫn cô đi. Khu Tê Liệt ở cuối đường kia chứ không ở trong bệnh viện nầy. Coi như là nhà riêng của họ rồi.

-         Cám ơn bác. Cháu đi một mình được.

-         Vậy thì cô cứ đi thẳng nhé! Đến khi thấy dãy nhà trệt thì quẹo vào. Nhà ông Thư ở căn thứ ba. Cô vào đó là sẽ gặp.

-         Bác… biết rõ như thế?

Người đàn ông cười:

-         Tôi với ông Thư có xa lạ gì nhau. Xưa đi lính cùng một đơn vị. Tôi may mắn được về làm việc ở đây. Khi bệnh viện dẹp đi, tôi được giao cho công việc lo điều hành sinh hoạt dưới Khu Tê Liệt.

-         Cám ơn bác. Cháu đi ngay.

Đông Hà leo lên xe. Người đàn ông bước tới, nói:

-         Khoan đã. Cô… là gì của ông Thư?

-         Cháu là… người nhà…

Người đàn ông gật đầu, cười. Đông Hà đạp xe đi. A, biết đâu ông ta mà nghe mình khai là con gái của ông Thư, lại chẳng vào quay điện thoại để “báo tin” trước nhỉ! Phải dành cho ba một sự bất ngờ. Ba sẽ chưa ngờ được rằng hôm nay Đông Hà đến gặp ba, giữa buổi trưa nắng gắt. Ba sẽ làm sao nhỉ? Giờ nầy chắc ba đã ăn cơm xong. Ba đang nằm nghe nhạc, hay ba đang ngủ, hay ba đang nằm gác tay trên trán và nghỉ đến ngày con mười tám tuổi? Trong tâm trí như có lời chế nhạo: “Nhiều tưởng tượng quá, Đông Hà! Sắp đến nhà của ba rồi. Đạp xe nhanh lên! Nhanh lên!” Và Đông Hà đã thấy dãy nhà trệt.

Tự nhiên tim đập thật mạnh trong ngực. Đông Hà xuống xe. Không muốn tiếng sên quay làm vỡ tan sự yên lặng. Qua chiếc cầu nhỏ bắc ngang mương nước, Đông Hà vào đến mái hiên chung cho cả dãy nhà. Những căn nhà ở đây đã trở thành nhà riêng của “họ” rồi. Bước chân Đông Hà dừng lại, và Đông Hà lắng tai nghe. Có tiếng trẻ khóc trong căn nhà đầu tiên, và tiếng ru con bắt đầu. Đông Hà mỉm cười. Đời sống là như thế. Có những thời điểm khắc nghiệt trong đời người. Rồi cũng qua. Và tiếp tục bằng những đoạn bình thản. Là tiếng khóc trẻ thơ. Là tiếng ru của vợ hiền. Là hạnh phúc nhỏ nhoi nhưng quý giá. Nhưng hạnh phúc đó không gõ cửa căn nhà thứ ba. Đông Hà đã thấy rồi. Cánh cửa sơn xanh, bạc màu vì nước mưa, đóng kín lại như khước từ mọi chuyện. Không nghe tiếng người nói. Không có tiếng nhạc. Ba đang ngủ? Ba đang quên như mọi ngày tìm quên?

Đông Hà dựng xe ở trước cửa rồi đứng đó thật lâu. Muốn gõ cửa, nhưng con không phải là khách. Muốn lên tiếng gọi “ba ơi”, nhưng chắc ba sẽ tưởng ba nghe lầm. Hình như cửa không khóa. Đúng rồi, ở đây ba không sợ trộm đạo. Đông Hà đẩy cửa bước vào- như đứa con thân tình ngày ngày đi học rồi trở về căn nhà quen thuộc, và đứng sững giữa căn phòng trống lạnh, tranh tối tranh sáng vì tất cả cửa sổ đều đóng kín.

Trên chiếc giường kê ngay giữa phòng, có dấu lõm trên nệm nhưng không có ba nằm. Không gian vắng vẻ đến rợn người. Một chiếc bàn con kê ngay đầu giường, trên đó để đủ thứ lặt vặt. Một chiếc gạt tàn thuốc, mấy quyển sách cũ, một máy hát nhỏ, một chai nước và một cái ly. Trên tường treo độc nhất một tấm lịch còn để ngày hôm qua chưa kịp lột. Ở đây có sự sống. Nhưng ba đi đâu? Trưa nắng gắt ngoài kia, nào thấy có ai? Đông Hà bước ra phía sau. Có một chiếc cửa hẹp trông qua một dãy nhà có lẽ là nhà bếp chung. Đông Hà thất vọng, ngồi xuống chiếc giường to lớn. Tự nhiên một ý nghĩ thoáng qua làm Đông Hà hoảng hốt. Việc gì đã xảy ra cho ba? Hay là ba đã… Đông Hà ôm mặt, nghe cổ họng khô khan và hai mắt nặng trĩu.

Một tiếng động làm Đông Hà ngẩng lên. Sừng sững trước mắt là một cậu trai vạm vỡ. Da hắn đen bóng, tóc hơi quăn, hắn có vẻ như một người lai Miên. Cậu trai nhìn Đông Hà với ánh mắt lạ lùng, hỏi:

-         Cô là ai?

Đông Hà đứng dậy, ấp úng:

-         Tôi … tôi hỏi thăm ông Lê Văn Thư. Có phải ông Thư ở đây không… ông?

Cậu con trai hơi mỉm cười khi nghe một đứa con gái có vẻ lớn hơn mình một chút gọi mình bằng “ông”, trả lời:

-         Đúng rồi. Cô hỏi có chuyện chi?

-         Ba tôi… ông Thư… đi đâu rồi?

-         Ba của cô?

Cậu trai ngạc nhiên nhìn Đông Hà một đỗi. Rồi chừng như không muốn người đối diện nghĩ là mình tò mò, hắn nói:

-         Ông Thư đi từ sáng.

-         Đi đâu?

-         Ông nói là đi vòng vòng chơi, tôi không biết ông đi đâu. Lần đầu tiên ông ấy ra khỏi trại đó.

Đông Hà thở phào, rồi nhìn cậu trai, thắc mắc hỏi:

-         Xin lỗi, ông… không, anh… ở đây với…?

-         Tôi ở phía sau, vừa làm việc vặt vừa giúp đỡ ông Thư những lúc cần. Ngoài ra không có ai. Cô có chuyện gì nhắn lại không?

-         Không. Tôi ngồi đây chờ ba tôi về, được không?

-         Vậy cô ngồi chơi.

Cậu trai mở cánh cửa sổ  rồi quay lưng đi ra sau. Đông Hà thấy tấm lưng của hắn bóng loáng dưới ánh sáng vừa mới tràn vào. Sự yên vắng trở lại đầy căn phòng. Đông Hà bắc chiếc ghế nhỏ lại gần giường, rồi ngồi ở đó. Ba ơi, con vẫn chưa biết phút giây cảm động nó là như thế nào. Con chưa được nắm tay ba, quỳ xuống ở chân giường nầy, gục đầu nghe ba vuốt tay trên tóc. Con chưa lắng tai nghe lại tiếng nói của ba. Con từ đứa trẻ thơ đã trở thành người lớn, nhưng trí nhớ từ đó cũng mịt mờ như sương. Không nhớ được tiếng nói, không vẽ được nét mặt. Chỉ biết hiện giờ ở đây là căn nhà của ba. Chiếc giường nầy, ba dán cuộc đời của ba lên đó. Chỉ biết rằng mấy năm qua ba đã sống hết sức tẻ nhạt, một mình ba với đứa con trai có thân hình đen bóng lúc nãy. Chắc cũng không có nhiều chuyện để nói. Chắc cũng không thường có tiếng cười. Chừng đó là một sự hy sinh. Chừng đó là sự đánh đổi cho “lòng thương con của một kẻ tuyệt vọng”, phải không ba?

**

Một người đàn bà đẩy cửa bước vào phòng sau khi gõ cửa và không nghe trả lời. Đông Hà đứng dậy. Hai người nhìn nhau và đều ngạc nhiên như nhau. Người đàn bà hỏi trước:

-         Xin lỗi cô, ông Thư có ở nhà không?

Đông Hà lập lại lời của cậu trai ban nãy:

-         Dạ, ông Thư đi vòng vòng chơi từ hồi sáng, cháu không rõ ông đi đâu.

Người đàn bà ngồi xuống một chiếc ghế, lấy khăn tay ra lau những giọt mồ hôi lấm tấm hai bên thái dương. Nắng vẫn chói lọi ngoài đường. Chừng như bà đã đi bộ từ ngoài vào nên mệt lắm.

Đông Hà rót một ly nước lọc, mời người đàn bà, tự nhiên cảm thấy như mình là chủ nhân của căn nhà nhỏ. Người đàn bà nhận ly nước, tỏ vẻ ngạc nhiên lắm.

-         Xin lỗi nhé, tôi chưa được biết cô là gì của ông Thư.

-         Cháu là Đông Hà, con gái của ông Thư.

-         Đông Hà?

Người đàn bà nhắc lại, và nhìn Đông Hà chăm chăm. Đông Hà hơi xao xuyến. Tia mắt của người nầy có một vẻ gì cảm động. Người có liên hệ gì với ba? Sự đến thăm căn nhà nầy hình như cũng khá quen thuộc đối với người.

-         Cháu là Đông Hà? Cháu ở với ông bà Phong?

Đông Hà mở to mắt, gật đầu. Người đàn bà tự giới thiệu:

-         Tôi là Niệm, bạn cũ rất thân của ba cháu và ông bà Phong.

-         Dì Niệm? – Đông Hà reo lên – A, cháu biết rồi. Dì Niệm là bạn học cùng lớp với ba cháu và cậu mợ Phong, phải không dì?

Người đàn bà tên Niệm lộ vẻ cảm động :

-         Phải. Cháu cũng biết chuyện ấy nữa?

-         Cháu không biết tên dì, chỉ nghe cậu mợ nhắc đến dì là một người bạn rất thân khi ba cháu học ở tỉnh nhà, mà mới đầu, cháu cứ tưởng dì là…

Đông Hà không nói tiếp. Cứ tưởng dì là mẹ của cháu. Ba cháu và dì xa nhau từ hồi xưa, cậu mợ cũng không hiểu vì sao. Còn mẹ cháu hầu như hiện diện trong đời ba rất ngắn ngủi, rồi bỏ ba mà đi. Mẹ không có liên hệ gì với cậu mợ Phong, với dì Niệm.

-         Còn dì, dì biết rất nhiều về cháu. À không, dì được nghe ba cháu nói rất nhiều về Đông Hà.

-         Ba cháu nói sao hở dì?

-         Một đứa con ông rất mong thấy mặt. Một đứa con gái mà ông tin rằng sẽ có nhiều đức tính cao đẹp để ông đặt vào đó những kỳ vọng lớn lao.

Đông Hà rưng rưng, hỏi:

-         Vì sao xui đẩy dì gặp lại ba cháu?

Dì Niệm mỉm cười:

-         Thật giản dị, Đông Hà ạ. Dì đi công tác với đoàn thể của dì từ ngoài  miền Trung vào đây. Đương nhiên là không thể bỏ sót Khu Tê Liệt nầy. Gặp lại ba cháu, dì thật không ngờ …

-         Dì làm việc từ thiện?

Lại một nụ cười thật nhân từ nở ra trên môi dì Niệm:

-         Dì chưa dám nhận danh từ cao cả ấy. Dì chỉ làm theo ý thích của dì.

-         Cháu tò mò thật không phải… Thưa dì, dì… có gia đình chứ ạ?

-         Nếu có, chắc dì đã có con gái lớn bằng cháu.

Đông Hà nhìn kỹ dì Niệm. Gương mặt dì hiền hậu quá. Sao ngày xưa ba không lấy người nầy? Hay dì Niệm là mẫu người khước từ những hạnh phúc nhỏ nhoi? Đông Hà liên tưởng đến những dì phước sống âm thầm trong trại cùi, những ni cô nhẫn nại khép đời trong cô nhi viện. Và Đông Hà giật mình khi vừa thấy trên cổ dì Niệm chiếc dây chuyền có tượng Thập Tự Giá sáng ngời. Một nguyên nhân to lớn hiện ra trong đầu: tôn giáo. Chính tôn giáo là trở lực mạnh mẽ đối với ba và dì Niệm chăng? Đông Hà cúi đầu thở dài.

-         Cháu nghĩ gì vậy, Đông Hà?

-         Dạ… không...

Dì Niệm nhìn Đông Hà thật trìu mến:

-         Cháu thật dịu hiền, thật đúng với lòng mong ước của ba cháu.

-         Ba cháu muốn cháu phải như thế nào hở dì?

-         Muốn cháu trở thành một người giàu tình cảm, giàu luôn cả nghị lực, vững vàng trong đời sống và nhất là… chung thủy.

Đông Hà nghe se thắt trong lòng. Chắc ba khổ tâm suốt đời vì mẹ. Con cũng đang chua xót về mẹ.

Dì Niệm hỏi:

-         Hình như cháu chưa gặp ba cháu?

-         Dạ chưa. Cháu mới tìm đến nơi nầy… lần đầu tiên.

-         Như vậy là ba cháu chưa biết có cháu ở đây?

-         Vâng. Dì biết nhiều việc về gia đình của cháu quá.

-         Đông Hà có phiền dì không?

-         Cháu rất quý mến dì. Mới gặp dì mà cháu tưởng như đã thân thuộc với dì từ lâu.

-         Cám ơn cháu. Nếu cháu không ngại, cứ xem dì như một người dì, một người cô. Chắc sẽ có nhiều dịp dì tâm sự với cháu.

Đông Hà nắm tay dì Niệm, nói:

-         Cháu muốn học hỏi ở dì thật nhiều, nhất là cuộc đời làm việc cho xã hội của dì.

Dì Niệm cười:

-         Muốn quên xã hội thì khó, chứ muốn sống cho xã hội dễ lắm cháu à.

Cả hai người đều yên lặng sau đó. Đông Hà cảm thấy hình như dì Niệm vừa phát biểu một ý nghĩ hơi khác thường khiến mình nghe bâng khuâng. Giây lát sau, dì Niệm nói:

-         Dì mới gặp lại ba cháu hồi tuần trước và vào thăm lần nầy là lần thứ ba. Sẵn có cháu đây, cho dì xin địa chỉ của anh chị Phong để hôm nào dì đến thăm. Lâu quá rồi, chẳng biết hai người bây giờ ra sao.

Đông Hà lấy giấy viết ghi địa chỉ cho dì Niệm.

-         Dì sẽ đến đó, và nói chuyện với cháu nhiều. Ở đây nói không tiện. Bây giờ đã bốn giờ chiều rồi, dì phải về cho kịp buổi họp tối nay.

Đông Hà giật mình:

-         Bốn giờ chiều rồi hở dì? Cháu cũng phải về. Không hiểu ba cháu đi đâu.

-         Cháu đi bằng gì?

-         Thưa bằng xe đạp.

Dì Niệm ôm vai Đông Hà, gật gù:

-         Thêm một đức tính nữa của cháu mà dì vừa thấy: can đảm. Cháu đáng mến lắm.

Đông Hà lo lắng:

-         Cháu phải về kẻo cậu mợ Phong đợi. Nhưng cháu lo cho ba cháu quá.

-         Ba cháu là người lớn chứ có là con nít đâu! Cháu về đi, hôm khác đến chắc là sẽ gặp. Đừng để đến tối, đường ngoại ô nguy hiểm lắm. Nghe lời dì, nhé!

Đông Hà siết chặt tay dì Niệm, chợt có cảm tưởng như đang bắt được một tình thân.

**

Ai đạp xe đi đàng trước giống như là Diễm Phúc. Đúng nó rồi! Đông Hà chạy lẹ lên gọi. Diễm Phúc quay lại, mừng rỡ:

-         Đông Hà!

-         Mi đi đâu vậy?

-         Tới nhà mi chứ đi đâu. Tao ngồi ở nhà không được.

-         Sao vậy?

Diễm Phúc chưa tan nét lo lắng trên gương mặt, trách bạn:

-         Con khỉ! Tao lo cho mi chứ sao! Khi trưa đến xin phép cậu mợ mi về, tao gặp Mùi Hương. Nó nói là mi không có hẹn tới nhà nó gì cả. Hai đứa đâm lo. Mi đi đâu mà bí mật vậy? Tao định đến hỏi cậu mợ xem mi đã về chưa?

Đông Hà cười:

-         Nếu tao chưa về?

-         Thì… đi cớ bót. Mi mà mất tích chắc tao với Mùi Hương lãnh đủ.

Đông Hà le lưỡi, cười thích thú. Diễm Phúc bực mình hỏi gắt gỏng:

-         Nè, hỏi thật nghen Đông Hà, phải mi hẹn đi chơi với “tên” Đơn không?

Đông Hà kêu lên:

-         Trời ơi! Nghĩ gì ác vậy mi? Làm gì có chuyện kỳ khôi đó?

-         Kỳ khôi mà có thật thì thôi. Mi không nói cho tao biết, thì tao về.

Diễm Phúc toan quay đầu xe, Đông Hà dịu ngọt:

-         Khoan, mi nóng thế? Tới nhà tao đi! Tối nay cam đoan tao sẽ kể hết cho mi nghe.

-         Chuyện gì?

-         Kể hết, kể hết. Tao có thân ai hơn mi mà mi giận

Câu nói đó làm Diễm Phúc mát lòng. Hai đứa đạp xe chầm chậm vào ngõ nhà.

Đông Hà vừa dựng xe trong sân vừa nói:

-         Có khách mi ạ! Tụi mình rút lên gác nhé!

Diễm Phúc ra điều kiện:

-         Phải kể à nhen! Không là tao về đó!

-         Hứa danh dự.

Đông Hà tháo sợi dây thun đàng sau yên xe, đưa cặp cho Diễm Phúc, nói:

-         Mi đem cặp tao vô trước, thưa cậu mợ rồi chạy “một lèo” lên gác nhé! Tao đóng cổng rồi vô rửa mặt một tí.

Diễm Phúc ôm cặp của Đông Hà đi vào trước. Đông Hà ra gài cổng, rồi đứng ở đó một lát. Đã gần sáu giờ chiều. Trong khoảng thời gian sáu tiếng đồng hồ, từ lúc tan học, mình đã vượt một khúc đường không ngờ. Hai chân bây giờ mỏi rục, bụng thì đói, cổ họng khô đắng, tưởng như không còn sức để tối nay ngồi học.

Nắng sắp khuất ở sau chòm cây trứng cá nhà bên kia. Giờ nầy chắc ba đã trở lại căn nhà của ba rồi. Ba không biết trưa nay có Đông Hà đến tìm ba như một đứa con đi xa trở về. Ba không biết con đã gặp dì Niệm, người đàn bà thùy mị, đáng mến. A, ba phải biết đó chứ. Cái cậu trai có thân hình bóng loáng đó sẽ nói lại cho ba nghe. Ba sẽ reo lên hay ba sẽ yên lặng nằm suy nghĩ? Ba sẽ nở nụ cười hay ba sẽ ứa hai dòng lệ? Khó tưởng tượng quá. Ba của ta như thế nào? Ba là sóng biển dữ dội hay là mặt hồ đã đóng thành băng?

Đông Hà thở dài, quay vào. Bước lên thềm, thấy Diễm Phúc đứng trong nhà như pho tượng. Một giọng nói của ai đó cất lên:

-         Cháu không phải là Đông Hà?

Rồi thấy Diễm Phúc gật đầu như cái máy. Giọng nói kia lại vang lên:

-         Trí nhớ của tôi vẫn còn tốt chứ, anh Phong? Thấy cháu đây ôm cặp đi vào, tôi cứ mong đó là con tôi đi học về. Nhưng mới nhìn, thấy ngay là không phải.

Như có một luồng điện chạy dọc suốt thân, Đông Hà nghe tê buốt. Ai đã đến đây? Đông Hà hướng tia mắt nhìn sang sa-lông. Có cậu ngồi ở đó. Bên cạnh ghế của cậu, Đông Hà thấy rồi, một chiếc xe lăn. Và trên chiếc xe lăn đó, một hình hài, một gương mặt. Trong tích tắc, ký ức trở thành một cuộn phim chạy vùn vụt. Trí nhớ như khói sương bỗng chói lọi rõ ràng. Gương mặt đó, ta không quên. Ngày xưa mỗi lần ba đi hành quân về, gương mặt rắn và đen thêm một chút. Ta không quên được đôi mắt sáng, chiếc cằm vuông ngạo nghễ. Gương mặt đó bây giờ già nua hơn. Nhưng đúng rồi, là ba! Con nhận ra ba vì đâu? Không hoàn toàn bằng trí nhớ, mà vì chiếc xe lăn kia. Ngày xưa ba bước về nhà bằng những bước vững chãi và mạnh mẽ. Bây giờ ba đến tìm con bằng chiếc xe nầy, bằng những vòng bánh xe lăn mệt mỏi. Có phải cùng trong một ngày, cả cha và con cùng nôn nao, hồi hộp như nhau? Con đã nhìn thấy rồi, những sợi dây tình cảm thiêng liêng không bao giờ đứt.

Diễm Phúc còn đứng như pho tượng. Đông Hà bước lại gần. Chừng như tia mắt của người khách đã đổi hướng, nhìn đăm đăm vào đứa con gái mới xuất hiện. Cậu Phong toan đứng dậy khi thấy Đông Hà, nhưng chiếc xe đang lăn tới. Được nửa vòng, rồi ngừng lại. Vì hai bàn tay của người khách đang run rẩy. Ánh mắt người sáng lên và môi không thoát ra lời.

Đông Hà đến bên cạnh chiếc xe lăn, nắm lấy hai bàn tay chừng như rất giá lạnh. Đông Hà hỏi, như hỏi chính mình:

-         Ba của tôi đây… phải không?

Chỉ nói được như thế, rồi Đông Hà quỳ xuống, gục đầu trên chân người. Không kể lể được như tuồng tích. Không khóc lóc. Nhưng ba ơi, con đang biết phút giây cảm động là như thế nào rồi!...

Không biết qua mấy phút, mấy giây, rồi sự im lặng bị phá tan bởi tiếng nói ấm áp của người:

-         Con đi học ở đâu về, Đông Hà?

-         Dạ không, con đến căn nhà của ba, ở Khu Tê Liệt.

Ba kêu lên sửng sốt:

-         Con đã đến đó? Con đi bằng gì?

-         Dạ bằng xe đạp.

-         Trời Phật ơi! Con không biết đường xa như thế nào?

-         Con nóng lòng muốn gặp ba.

-         Con đi mà không nói với cậu mợ phải không?

Ba vỗ nhè nhẹ vào mái tóc rối của Đông Hà, mỉm cười:

-         Chính ba cũng không hiểu tại sao hôm nay ba lại đến đây. Ba nghĩ rằng chưa tới lúc con phải biết ba. Nhưng cả đêm hôm qua sao lạ, ba trằn trọc mãi, linh cảm có một điều gì xảy ra cho con. Rồi buổi sáng hôm nay tự nhiên thấy mình phải đi. Lần đầu tiên ba ra khỏi trại. Ba định sẽ đến thăm anh chị Phong như một người bạn, thế thôi, rồi nhìn hình dáng con, nhìn sinh hoạt của con như thế nào. Nhưng đến đây, cậu Phong cho ba biết những gì đã xảy ra trong ngày hôm qua. Con đã nhìn thấy hoàn cảnh của ba. Ba hiểu con lắm.

Đông Hà đưa mắt nhìn cậu Phong, muốn đến nói với cậu một lời tạ lỗi. Nhưng cậu gật đầu nhẹ và nở một nụ cười tỏ vẻ khoan dung. Ở đây, ba lại nói:

-         Mới biết ở đời có những việc mà ta sắp đặt trước thường không xảy ra đúng như ý. Chưa đến cái ngày con đúng mười tám tuổi. Nhưng ba thấy con đã là người lớn lắm. Gặp con, ba rất mừng… Ba không biết nói sao để tỏ hết sự sung sướng của ba…

-         Con cũng vậy.

Rồi cả hai cha con yên lặng. Trong khoảng thời gian đó Đông Hà nghe cả tiếng quẹt diêm của cậu Phong và tiếng sịt mũi của Diễm Phúc. Đông Hà vuốt tay trên thanh sắt sáng bóng của chiếc xe lăn, nghe mát lạnh, chợt nghĩ  đến đoạn đường mà mình đã đi từ trưa nay, rồi hỏi:

-         Ba, ba đến đây … bằng cách nào?

-         Một mình ba , từ sáng sớm.

-         Nghĩa là..?

Ba đáp thản nhiên:

-         Ba, và chiếc xe nầy, quá giang xe Hồng thập tự của Chẩn y viện để ra khỏi trại. Đến giáp ranh thành phố, ba… đi một mình.

-         Trời ơi! Ba…

Ba cười thật dung dị:

-         Con ngạc nhiên lắm phải không? Hãy tưởng tượng như ba đã đi dạo mát vậy. Lâu lắm rồi, ba nào biết mặt mũi của đường phố. Vả lại, ngoài những người quen, có ai nhận bồng bế mình như một đứa con nít đâu con!

Đông Hà cảm thấy nước mắt dâng lên đầy tròng. Tưởng tượng ra cảnh người lăn xe đi dưới nắng gắt, tưởng tượng thấy người nhễ nhại mồ hôi…

Bao năm qua người giam đời trên chiếc giường lạnh lẽo, chưa đủ hay sao? Đông Hà khóc sụt sùi, vì đã nhìn thấy phần dưới của thân người được đắp bằng một tấm chăn mỏng màu đen. Ngày xưa ba dùng đôi chân để dọc ngang nửa đời, cũng như để về nhà với những bước mạnh mẽ. Từ một chiến trận nào ba đã ngã xuống, và trở về bằng một tấm thân mất hết hai phần ba sức sống. Đông Hà không được biết tin ấy. Hôm nay đã nhìn thấy cuộc đời của ba. Đàng sau màn đen kia, có một đọa đày nào hơn? Đông Hà run rẩy giở tấm chăn đen - Một ống quần nằm sát trên nệm xe và buông thõng xuống phía dưới. Người chỉ còn một chân vô dụng, nhỏ bé. Dưới sàn xe, bàn chân còn lại bất động, khô héo. Màu da xám ngắt như da của người chết.

Đông Hà nghe như ai bóp vỡ nát trái tim. Không còn ngăn cản được, nước mắt tuôn chảy như suối, Đông Hà khóc trên chân người. Đàng sau lưng, dường như Diễm Phúc cũng khóc. Và dường như cậu Phong cũng khóc.

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

Đông Hà

Chương 3

Đông Hà bước vào phòng hiệu đoàn. Có đông đủ Diễm Phúc, Mùi Hương, Xuân Lý và các bạn trong ban dân ca. Bên dãy ghế đối diện có các học sinh của ban nhạc trường nam. Đông Hà đã nhìn thấy Đơn. Đơn mỉm cười thật kín đáo với Đông Hà rồi gỡ mắt kính ra, giả vờ lau chùi. Mùi Hương và Xuân Lý bấm nhau, cười tinh nghịch. Không ai biết sự nói với nhau bằng cử chỉ của bọn trẻ.

Đông Hà chào cô giáo rồi ngồi xuống cạnh Diễm Phúc, hỏi khẽ:

-         Chuyện gì nữa vậy Diễm Phúc?

Cô Thoa nói lớn:

- Có đông đủ các em rồi, cô xin vào đề. Như các em đã biết, chúng ta vừa mới chấm dứt tuần lễ thi đệ nhị bán niên. Chẳng còn bao lâu nữa chúng ta nghỉ hè. Các em sẽ “lều chõng đi thi”, rồi sẽ rời xa mái trường nầy. Bên trường nam cũng vậy, họ mới thi xong và dự định tổ chức những buổi văn nghệ giao hữu với trường chúng ta. Các em nghĩ thế nào?

Đám nữ sinh rầm rì bàn tán. Cô Thoa đợi một lúc, rồi nói tiếp:

- Cô xin mời anh Đơn, đại diện cho ban văn nghệ trường nam, trình bày rõ hơn về việc nầy.

Đơn đứng dậy nói:

-         Thưa các bạn, chúng tôi đang định tổ chức một buổi văn nghệ tại trường nam vào chiều thứ bảy nầy. Buổi văn nghệ đó sẽ mở màn cho những sinh hoạt tiếp theo trước khi chúng ta xa trường. Chúng tôi rất mong hai trường nam và nữ sẽ liên kết thực hiện những buổi văn nghệ ấy để chúng ta tạo được tình thân giữa học sinh hai trường.

Mùi Hương lại bấm Xuân Lý. Diễm Phúc nhìn Đông Hà, thì thầm:

-         Chịu liền chứ mi?

Đông Hà nhíu mày không trả lời. Đàng kia, Đơn lại nói tiếp:

-         Như các bạn đã rõ, ngoài những giọng hát độc đáo, bên trường nữ có ban dân ca, bên trường nam có ban du ca. Chúng ta sẽ kết hợp để có một không khí văn nghệ thật đúng với tinh thần của học đường và dân tộc.

Có những tiếng xuýt xoa trong đám nữ sinh. Hầu như tất cả đều đồng ý.

Cô Thoa nói:

-         Bên trường nam đã có sáng kiến như vậy, các em bằng lòng hợp tác chứ? Buổi văn nghệ đầu tiên sẽ được tổ chức bên trường nam, những buổi sau sẽ tổ chức ở trường nữ, luân phiên như vậy. Và có thể sẽ có những buổi cắm trại để các em có dịp học hỏi lẫn nhau và thông cảm nhau hơn.

Tiếng vỗ tay của học sinh hai trường làm ấm căn phòng hiệu đoàn. Cô Thoa nói:

-         Nào, chúng ta lo soạn chương trình ngay là vừa. Các ca sĩ của ban dân ca đâu? Các em sẽ chọn những bài thật độc đáo nhé! Giọng chính đâu rồi? Đông Hà, cô cho em quyền lựa chọn.

Tất cả các cặp mắt đổ dồn về Đông Hà. Diễm Phúc đập nhẹ lên tay bạn, nói nhỏ:

-         Đông Hà, kỳ nầy đừng hát Trống cơm nữa, nhàm lắm. Hát điệu Cò lả, lạ hơn. Đừng chọn bài “Dắt mạ qua đèo”, mi hát điệu gì mà có “Ố tang tình tang” đó, tụi tao phụ họa theo.

Thấy Đông Hà lặng im như đang suy nghĩ để lựa chọn, Diễm Phúc tiếp:

-         Còn điệu miền nam, mi ca “Xàng xê” đi. Tụi tao để dành sức vỗ tay cho mi. Được không?

Đông Hà đứng dậy. Cô Thoa mỉm cười tỏ vẻ hài lòng.Bên kia Đơn lại gỡ mắt kính ra. Đông Hà phát biểu một câu không ai ngờ:

-         Thưa cô, em rất tiếc, em không thể tham dự buổi văn nghệ thứ bảy tuần nầy được, vì nhà em có việc rất quan trọng mà em… không thể thiếu mặt.

Những tiếng xôn xao nổi lên. Cô Thoa mở to mắt, hỏi:

-         Tại sao vậy? Em ráng thu xếp…

Đông Hà lắc đầu:

-         Thưa cô, chiều thứ bảy nầy em không thể… Xin cô hiểu cho. Em xin lỗi cô và… Đông Hà xin lỗi… tất cả các bạn.

Đông Hà nhìn thấy bên kia Đơn đang nhìn mình không chớp, nét mặt chưng hửng thấy tội. Đông Hà ngồi xuống. Diễm Phúc hỏi dồn:

-         Sao vậy Đông Hà? Có chuyện gì nữa? Thiếu mi làm sao dân ca trường mình nổi lên được?

-         Còn mi, bỏ đi đâu?

Diễm Phúc nhăn nhó:

-         Không được. Tao hát loại nhạc khác. Du ca, tình ca thì được, chứ tao hát dân ca dở òm.

Đông Hà nói thật nhỏ chỉ vừa cho bạn nghe:

-         Ráng thay tao đi Diễm Phúc. Tao hứa với ba tao, chiều thứ bảy đến đó, tao nấu cho ba tao ăn  những món ngon nhất của tao. Không thể thiếu.

Diễm Phúc hiểu, ngồi im. Đông Hà nói tiếp:

-         Mi thấy không, gần cả tuần nay, phải lo thi, tao đâu có đến thăm ba tao được. Chắc ba tao mong lắm. Bao năm qua, mi thấy không, tao sống cho bạn bè nhiều rồi.

Cô Thoa lên tiếng:

-         Đông Hà, em cố gắng thu xếp việc riêng để đến với bạn bè hai trường nhé! Thiếu em buổi văn nghệ sẽ mất vui.

Đông Hà nói:

-         Thưa cô, em xin đề nghị Diễm Phúc hát thay em, và… Diễm Phúc đã chịu rồi ạ.

-         Nhưng Diễm Phúc đã có phần tình ca và phần hướng dẫn nhạc sinh hoạt cộng đồng. Không thể thiếu em…

Diễm Phúc đứng dậy nói:

-         Thưa cô, em xin thay thế Đông Hà một lần vậy, vì Đông Hà bận một việc… hết sức quan trọng…

Diễm Phúc dừng lại, nhìn bạn mỉm cười, và nói tiếp:

-         Em sẽ cố gắng tập dợt thật kỹ điệu Cò lả, điệu Xàng xê và…

Cách đó vài ghế Mùi Hương nói to:

-         Và “ố tang tình tang”.

Nhiều tiếng vỗ tay vang lên để ủng hộ Diễm Phúc. Đông Hà sung sướng siết chặt tay bạn, thì thầm:

-         Cám ơn mi lắm. Ba tao chắc sẽ thưong mi như tao vậy.

Chuông reo báo hiệu giờ ra về. Buổi họp tạm ngưng. Các nữ sinh về lớp lấy cặp vở, còn đám nam sinh được một dịp ra đứng ngoài sân trường, ngắm “một tí” cảnh các cô lũ lượt ra về. Đông Hà thấy Đơn đứng ở cột cờ. Khi Đông Hà đi ngang, Đơn gọi:

-         Đông Hà!

… và đi chầm chậm theo.Gương mặt Đơn băn khoăn lắm. Đơn hỏi:

-         Tại sao Đông Hà không dự được buổi văn nghệ?

Đông Hà đáp thật nhỏ:

-         Hà bận việc đúng vào ngay chiều thứ bảy nầy. Hà rất tiếc vì đã không giúp được Đơn.

-         Chính Đơn muốn có Đông Hà góp mặt. Không có Hà, chắc Đơn tổ chức dở òm.

Đông Hà cười:

-         Thiếu Hà, đã có Diễm Phúc.

-         Nhưng có việc gì, Đông Hà giấu?

-         Đâu có!

-         Cậu mợ Đông Hà có chuyện gì chăng?

Đông Hà lắc đầu:

-         Không. Một người khác.

Đơn như nghĩ ra một điều gì, toan nói nhưng bỗng lặng thinh. Đông Hà lén nhìn qua, thấy mắt Đơn vương buồn. Hai người bước lên thềm và dừng lại trước cửa lớp của Đông Hà. Đơn xoay người lại nhìn ra khoảng sân đang thưa người dần. Đông Hà muốn nói một lời, nhưng thôi. Muốn kể hết cho Đơn nghe, vì không việc gì phải giấu. Nhưng Đông Hà vẫn chưa xác định được mức độ tình cảm mà Đơn dành cho mình. Đã đến cái mức độ mà Đơn có thể lắng nghe tất cả về cuộc đời của Đông Hà hay không? Đơn quen Đông Hà trước tiên là nhờ một dịp tình cờ, sau đó là vì một vẻ bên ngoài và một giọng hát, có thể một tính tình. Nhưng chừng đó chưa đủ để làm một người bạn thân. Đông Hà chưa hiểu nhiều về Đơn. Chỉ cảm thấy là mình quý mến Đơn lắm, nhưng chưa biết Đơn nghĩ về mình ra sao. Đơn có là người sâu sắc, biết cảm thông, hay hời hợt như phần đông các cậu trai nhà giàu? Lâu nay Đơn vẫn tưởng rằng cậu mợ Phong là ba mẹ ruột của Đông Hà. Đơn sẽ nghĩ sao khi biết Đông Hà có một người cha bất hạnh?

Ý nghĩ nầy bỗng đâm xoáy vào tim  làm Đông Hà rắn nét mặt lại. Nếu có một ai nghĩ rằng ba đáng thương hại, con sẽ rất bất bình. Không, chính con phải hãnh diện về ba.. Phải tôn trọng ba và nỗi đau của ba. Con đã sống nhiều cho bạn bè, bây giờ phải dành hết cho ba. Chỉ để tâm trí nghĩ đến ba mà thôi. Còn với Đơn, phải tìm hiểu Đơn hơn nữa. Việc gì đến sẽ đến…

Đông Hà trở vào lớp lấy cặp. Khi trở ra vẫn thấy Đơn đứng ở đó. Tự nhiên Đông Hà nghe lòng xao xuyến, tay mân mê quai cặp và nói cho Đơn vui lòng:

-         Buổi văn nghệ khác sẽ có Hà, nhưng Đơn phải báo trước… một tuần lễ.

Đơn thở dài, bước xuống sân, rồi quay lại nói:

-         Đơn về trường nhé!

Đông Hà gật đầu. Đơn đi mãi, đi mãi và khuất sau cổng trường. Sân đã vắng. Chỉ còn lại những bóng cây xao xác. Đông Hà nghe có một nỗi buồn nhè nhẹ, vô cớ tràn đến đầy lòng. Rồi tưởng như đang có Đơn trước mặt, đang gỡ kính ra, nhìn mình bằng đôi mắt sâu thẳm và nói rất ấm áp:

-         Đông Hà, nhớ ngủ sớm.

**

-         Đêm qua con thức khuya phải không?

-         Sao ba biết?

-         Trông con có vẻ mệt mỏi.

Đông Hà đặt ly cà phê lên chiếc bàn con, nói:

-         Đêm nào con cũng thức khuya ba ạ.

-         Chi vậy?

-         Có khi con học bài, có khi để suy nghĩ. Không khi nào con ngủ trước mười hai giờ.

Rồi vừa khuấy nhè nhẹ cho tan đường trong ly, Đông Hà vừa hỏi:

-         Còn ba?

Ba cười nhẹ, đáp thản nhiên:

-         Ba sống không cần thời gian. Với ba, ngày cũng như đêm, không có gì khác. Khi ba không muốn nghĩ ngợi gì nữa, ba ngủ. Khi muốn bắt đầu nhìn lại mình, ba thức dậy.

Ba đỡ lấy ly cà phê, nhấm một chút, gật gù:

-         Cà phê ngon lắm. Uống hết ly nầy, chắc ba thức cả đêm. Nhưng ba khác, còn con còn trẻ, phải ngủ sớm. Con thức khuya như vậy, dễ bệnh lắm.

Đông Hà ngồi xuống chiếc ghế nhỏ bên cạnh giường, nói:

-         Từ ngày nhận được ba, lúc nào con cũng tưởng tượng ba đang làm gì, nghĩ gì. Có đêm con không ngủ được, khi nghĩ đến cảnh ba sống một mình trong căn nhà vắng vẻ nầy.

Ba gật đầu:

-         Buồn thì có buồn, nhưng ba đã quen. Ở đây, ba có thằng Len, thỉnh thoảng nói chuyện cũng vui. Nó tốt lắm con ạ. Nó lai Miên. Sống ở quê khổ quá nó bỏ nhà lên đây, đi giúp việc lung tung. Tính tình hơi cục mịch và bất thường, nhưng nó làm được tất cả công việc mà một đứa con gái như con không thể làm.

Đông Hà nói với giọng bùi ngùi:

-         Con muốn làm những việc của thằng Len. Con muốn săn sóc, hầu hạ ba.

Ba cười thật ấm cúng:

-         Làm sao được? Con còn phải lo học chứ! Con bỏ hết tương lai để hầu hạ ba sao? Nếu vậy, bao năm qua ba xa con để làm gì? Ba biết con học rất giỏi. Con phải cố gắng để tiếp tục….

Thấy Đông Hà cúi đầu ủ rũ, ba lặng thinh uống một hớp cà phê rồi châm thuốc. Khói thuốc tỏa ra, len vào mắt Đông Hà nghe cay. Ba nói:

-         Đông Hà, con có nuôi một mộng ước nào không? Con muốn về sau học ngành nào?

Đông Hà ngước lên ấp úng:

-         Con… con chưa học xong bậc trung học. Con chưa thấy thích hẳn một nghề nào. Con muốn săn sóc ba.

-         Để làm gì?

-         Để… , vì… con thương ba.

Đông Hà ứa nước mắt. Ba cười lớn:

-         Như vậy không phải là thương ba. Thương ba, con phải học. Chính ba muốn thế. Con không thể giam đời con ở đây như ba. Ba muốn con thành người.

-         Con học để phụng sự cho ai?

Ba nói trầm giọng xuống:

-         Cho ba, cho ước nguyện của ba. Cho nhiều người. Cho lý tưởng mà con đang hướng tới. Nếu ba muốn con bần hàn, dốt nát, ba đã đem con về đây “hầu hạ” ba từ hồi con còn nhỏ rồi. Nói đi Đông Hà, con muốn về sau sẽ làm gì?

Đông Hà ngập ngừng:

-         Con… theo nghề thuốc, được không ba?

-         Đó là mong ước của ba.

Ba lại cười sung sướng. Đông Hà lau mắt, cười theo. Thấy ba như trẻ lại đến mấy tuổi. Hôm nay trong mắt ba đã có một chút ánh nắng. Da mặt như cũng hồng hào hơn, và giọng cười sang sảng làm gợi lại cả một thời gian hạnh phúc êm đềm xa lắc. Đông Hà lại nghe mắt cay xé khi thấy nửa thân dưới của ba bất động. Tấm chăn đắp trên chân ba vẫn nhắc nhở cho Đông Hà biết rằng ba đang chịu một mất mát, chịu một khổ đau, chịu một căm giận. Khi thức giấc, khi ăn uống, khi nói chuyện, ba hơi nhô người lên để ngồi. Khi ngủ, ba nằm thấp xuống. Nghĩa là không có gì khác mấy. Ít khi ba dùng xe lăn. Ít khi ba ra đến cửa. Mặt trời lên ngoài kia, ba không thấy. Đêm xuống với mọi người, ba không cần biết. Ba sống hơn một người mù, hơn một người điếc. Ba sống với thời gian riêng của ba. Vì mất khả năng di chuyển, là mất hai phần ba sức sống.

Có tiếng khóc thét của đứa trẻ ở căn nhà đầu dãy. Đông Hà thấy ba lắng nghe, đôi lông mày hơi nhíu lại, rồi ba hỏi:

-         Con nghe gì không?

-         Dạ có. Chắc là con của một người…

-         Một người thương phế binh. Anh đó bị thương sau ba vài năm. Trẻ hơn ba nhưng anh có tới bốn đứa con đấy. Đứa nhỏ sau nầy mới đầy tháng.

-         Vợ của ông ấy có đi làm không ba?

-         Không làm, lấy gì sống con? Ngoài số tiền mà anh ấy được cấp dưỡng, người vợ có một quán hàng nhỏ ở ngoài chợ, mỗi ngày chỉ bán một buổi rồi về nhà săn sóc chồng con. Anh nầy bị cụt hết hai chân đó con, nhưng anh lại ra đường nhiều hơn ba. Chiều nào cũng đi dạo mát khắp trại với cả gia đình.

Đông Hà ngồi yên. Ba rít một hơi thuốc lá. Chừng như đang có một nỗi gì đè nặng tâm trí ba. Giây lâu, ba thở dài:

-         Sống như ba, nghe nhiều, thấy nhiều, toàn những cảnh tang thương, tự nhiên ba có một cái nhìn về cuộc đời khác hẳn mọi người. Đông Hà, con có bao giờ nghĩ như ba, rằng … cái con người “bình thường” nhất, là con người thiếu chân, thiếu tay không?

Đông Hà còn đang ngơ ngác, ba nói tiếp:

-         Con ngạc nhiên lắm phải không? Vì ba đã nhập tâm những bánh xe lăn, những cây nạng chống mất rồi! Đời sống của ba, của các bạn ba trong trại nầy là như vậy. Dù có được dành cho nhiều ưu đãi, ba cũng thấy đời sống chỉ có thế. Có lúc ba cũng thèm đi, thèm hoạt động như người khác, nhưng rồi chẳng thấy cần thiết. Số phận đã dán ba xuống chiếc giường nầy.

Đông Hà nghe như các thớ thịt mình tê buốt. Ba nói, như một bài văn, như một khúc nhạc trầm thống. Có gì chia xẻ được cho ba?

-         Ba có một người bạn, không ở đây. Anh ấy bị trước ba. Ba không quên được ngày ba đến thăm anh ấy. Con có tưởng tượng nổi không? Anh ấy mất cả hai tay, hai chân. Người nhà kể lại rằng anh ấy nhiều lần muốn tự tử, nhưng kể cả khả năng hủy diệt chính mình cũng không có.

Đông Hà thấy nhức nhối tận óc, gục mặt xuống như không còn đủ sức để nghe. Ba vuốt tóc Đông Hà nhè nhẹ, an ủi:

-         Ba thật vô lý khi kể cho con nghe những điều đáng lẽ ba phải quên. Anh bạn của ba không chết. Vì anh ấy có hạnh phúc. Vợ của anh ấy không bỏ đi. Con thấy không? Người ta sống được khi người ta hạnh phúc, thế thôi. Cái thể xác có khi không còn có nghĩa.

Ba lại cười khề khà như một ông lão:

-         Còn ba, trái lại, có khi hạnh phúc sẽ làm ba chết. Hà hà!...

Đông Hà giật mình, nhìn lên, thấy mắt ba long lanh sáng.Có phải ba đang nói một câu than thở rất lạ đời? Có phải ba đang kiêu hãnh để che lấp nỗi khổ tâm của ba? Đông Hà nắm chặt tay ba. Không biết ba và con, ai là người can đảm?

Tiếng trẻ khóc bây giờ dịu lại, nhưng giống như là đang đòi sữa. Ba mỉm cười:

-         Con biết không, cái giọng khóc đó y hệt như giọng của con hồi nhỏ.

-         Thật không ba?

-         Thật chứ! Hồi đó mẹ con chìu con lắm, cả ngày cho con bú hoài, nên con cứ đòi sữa mãi.

Ba thản nhiên khi nhắc đến mẹ, như nhắc đến một người không thương không ghét. Đông Hà đứng lên, nói:

-         Chắc bánh sắp chín rồi, con đi coi chừng nghen ba!

-         Ba đang nóng lòng lắm đây. Bánh của Đông Hà làm, chắc phải ngon tuyệt.

-         Mợ Phong dạy cho con đó.

-         Mợ Phong thì tuyệt. Ba nhớ ngày xưa, mợ Phong của con và dì Niệm nấu ăn…khỏi chê.

Ba chậc lưỡi ra vẻ thích thú. Đông Hà hỏi nhỏ:

-         Ba! Ba thấy… dì Niệm thế nào?

-         Thế nào là sao? Ba với dì Niệm ấy à? Hai người bạn già. Thế thôi. Ba và dì ấy xem nhau như tri kỷ.

-         Nhưng hồi xưa?

Ba cau mày nói:

-         Hồi xưa thì khác. Nhưng con hỏi làm gì?

Đông Hà cười nhẹ:

-         Dì Niệm lưu lại đây lâu là vì ba, nếu không thì dì đã theo đoàn ra Trung lại rồi.

-         Ba biết.

-         Con thấy… thương dì ấy thế nào!

-         Nhưng con hãy biết rằng có nhiều hoàn cảnh khiến người ta chỉ có thể là bạn thiết, mà không thể thành vợ chồng. Con hiểu chứ?

Thấy Đông Hà định nói nữa, ba đẩy tay Đông Hà:

-         Đi coi bánh đi! Bánh khét là hỏng hết công lao.

Rồi ba vặn radio nho nhỏ. Đông Hà đi ra đàng sau. “Nhà bếp” do Đông Hà vừa mới thành lập, gồm một cái lò than hồng, trên đó có một nồi bánh. Đông Hà cẩn thận giở cái vung trên đó cũng xếp đầy than hồng. Mùi thơm bay lên. Mặt bánh đã vàng đều. Đông Hà nghe có tiếng xuýt xoa đàng sau lưng. Cậu trai tên Len đã đứng đó. Hắn hỏi:

-         Bánh “ga-tô” phải hông cô?

-         Phải. Anh Len ngửi thấy mùi thơm chưa?

-         Thơm lắm! Nè, tui có mua thêm rau sống cho cô đây. Phen nầy ăn chả giò bằng thích.

Đông Hà nhắc nồi bánh xuống. Len lặt rau thành thạo như một đầu bếp. Đông Hà vừa múc nước trong lu đổ vào ấm, vừa nói:

-         Ngày thường anh Len nấu cơm cho ba tôi ăn, hôm nay anh phải ăn chả giò tôi làm thật nhiều nghen!

Len chớp mắt, có vẻ cảm động, nói:

-         Ăn chứ! Nhưng…  tui ăn nhiều lắm đó.

Đông Hà cười:

-         Không sao. Tôi đã làm rất nhiều, anh Len ăn tha hồ. Ăn xong, tôi dành phần rửa chén.

Len lắc đầu nguầy nguậy:

-         Í, đâu có được. Tui rửa chứ. Cô còn phải về. Đường về nhà cô xa lắm phải không?

-         Xa thì xa, tôi đi xe ngoài mà! Hôm nay tôi không có đi xe đạp.

-         Ừ phải phải, cô là con gái chứ bộ võ sĩ sao?

Đông Hà đứng yên nhìn Len rửa rau, nghĩ đến lúc hắn nói chuyện ấm ớ với ba chắc ba cũng phì cười. Đông Hà ngồi xuống, nói nhỏ:

-         Anh Len, tôi muốn ở lại đây đến ngày mai tôi về. Không biết ba tôi chịu chăng?

Len giật mình, nói:

-         Sao được? Cô phải đi học…

-         Ngày mai chủ nhật.

-         Cũng không được. Đâu có chỗ cho cô ngủ. Tui con trai, tui nằm ghế bố. Hết chỗ rồi. Cô phải về nhà của cô chứ!

Đông Hà thở dài. Đàng nhà trước, tiếng hát trong radio vọng ra những lời thổn thức. Ta không được hưởng ở đây một đêm dài trằn trọc, như ba đã bao năm sống như thế. Đêm xuống trong Khu Tê Liệt chắc còn buồn hơn cả ban ngày.

Ở đây, Đông Hà đã thấy, trừ khu chợ nhỏ là hơi có vẻ nhộn nhịp, mọi nơi đều mang một vẻ trầm lặng. Có một rạp hát nhỏ nhưng chắc ba chưa hề nhìn thấy màn ảnh. Cuộc sống đã nằm yên sau cánh cửa xanh bạc màu kia rồi.

Đông Hà đứng dậy, bước ra nhà trước. Tiếng nhạc còn rỉ rả đều đều. Ly cà phê đặt bên chiếc bình hoa Cúc vàng Đông Hà mới cắm đã cạn hết. Nhưng hình như ba đang ngủ. Đúng như ba đã nói, ba sống với thời gian riêng, quy luật riêng của ba. Ba ngủ khi không muốn nghĩ ngợi. Cà phê đối với ba vô tác dụng. Trong thời gian nầy Đông Hà sẽ sắp món ăn ra bàn và nhờ Len đi mua nước ngọt.

Đông Hà tắt máy hát, và nhét lại tấm “drap” giường bị sút ra , thòng xuống đất. Khi đưa tay nhét mép vải xuống dưới nệm, Đông Hà chạm phải một quyển sách, bèn rút lên. Một quyển sổ dầy. Đông Hà lật vài trang, chợt nghe tim đập mạnh. Nhật ký của ba. Nỗi lòng của ba gói ghém trong nầy. Đông Hà cảm thấy tội lỗi khi bàn tay lật quyển nhật ký. Nhưng những dòng chữ ở một trang giữa đã đập vào mắt. Đông Hà len lén ngồi xuống nệm, giở ra:

…………

“ Ngày… tháng… năm…

Sáng nay tôi nhìn chân tôi thật kỹ, không hiểu vì sao thấy rất xa lạ. Da khô lại như da rắn, còn bàn chân thì teo nhỏ như chân một đứa bé. Bên chỗ mất nguyên cả chân mặt, tôi không cảm thấy gì. Kể ra tôi đã mất đi những cảm giác và khả năng di chuyển của chân tôi đã bao nhiêu năm rồi, thời gian thật triền miên. Nhưng cái ý nghĩ mỗi khi bắt đầu một ngày là một ý nghĩ mới mẻ. Phải chăng đến khi ý thức về mình dừng lại một chỗ, không còn thay đổi nữa, là lúc hai tay buông xuôi, mắt nhắm lại và hồn bay đi?

......

Nghĩ đến cái chết, tôi lại liên tưởng đến hạnh phúc. Với tôi, có một điều kỳ quặc là hạnh phúc có thể làm tôi chết. Cho đến hôm nay, tôi cũng vẫn chưa thấy hạnh phúc. Cũng không nghĩ rằng tôi đang đau buồn. Vì thế tôi mong chờ đến cái ngày tôi được nhìn thấy Đông Hà, để tôi biết tôi hạnh phúc hay đau khổ. Tôi muốn nhìn thấy con gái tôi, vững vàng, can đảm và giàu nghị lực. Tôi muốn con gái tôi đủ sức quật ngã những khó nguy. Tôi mong nó sẽ theo nghề thuốc. Nó sẽ làm một người giống như mẫu người mà tôi không bao giờ quên, khi tôi thức giấc lần đầu tiên sau cuộc giải phẫu. Một ánh mắt hiền dịu, một nụ cười nhân hậu và đôi bàn tay êm ái khiến tôi cảm thấy đời sống nhờ đó mà lên tới tột đỉnh của bằng an.

Tôi muốn Đông Hà có thật nhiều tình cảm. Phải, một con người vừa có nghị lực vừa giàu tình cảm chắc sẽ sống đời đáng sống. Tôi rất lo ngại vì không được trực tiếp giáo dục con mình. Tôi sợ con gái tôi bước ra đời giữa một xã hội không vững vàng về tình cảm. Tôi muốn nó có đầy đủ những xúc động,  những thủy chung của một trái tim người. Chính sự thiếu thủy chung của mẹ nó làm tôi mất cả niềm tin. Ôi, nếu Đông Hà biết rằng tôi đang hướng về nó bằng tất cả mơ ước và tình thương của một người tuyệt vọng!!! Tôi đang chờ đến cái ngày mà cha con tôi nhìn thấy nhau.

Và đến đó, nếu tôi thấy con gái tôi, Đông Hà, có đủ những đức tính và hoài bão giống như tôi mong mỏi, tôi sẽ yên lòng kết thúc những năm tháng trĩu nặng chờ đợi, khắc khoải, buồn bã, ray rứt. Vâng, tôi sẽ tự diệt…..

………

Ngày… tháng… năm…

……

”

Đông Hà kinh ngạc mở to đôi mắt. Ba đang cựa mình. Đông Hà vội nhét quyển nhật ký xuống dưới nệm lại như cũ. Ba mở hé mắt. Đông Hà đứng lên. Nhưng có một sức mạnh vô hình làm Đông Hà ngồi phục dưới chân giường, và gục đầu lên nệm, Đông Hà khóc nức nở. Nghe như vọng từ một cõi lạnh lẽo nào, tiếng ba hỏi:

-         Có việc gì con khóc? Đông Hà?

**

Bóng trắng vờn vã một lát, rồi rõ dần thành một bà tiên, cúi xuống, nâng Đông Hà dậy, êm đềm hỏi:

-         Sao con khóc, Đông Hà?

Qua sương khói, Đông Hà thấy gương mặt của bà tiên mờ ảo, thanh thoát. Gương mặt của mẹ, của mợ Phong, hay của dì Niệm? Đông Hà đáp trong tiếng nghẹn ngào:

-         Con sợ ba con chết. Có cách nào để ba con khỏi chết không, bà tiên?

-         Ngăn một người khỏi chết ư? Ta chỉ làm cho hiện ra một con cá trong chiếc giỏ của cô Tấm, hay làm cho những xương xóc biến thành bạc vàng, quần áo. Ta chưa bao giờ ngăn cản ý định của một người muốn chết. Muốn khỏi chết, chỉ có lòng người ấy quyết định.

Đông Hà khóc thổn thức. Phép tiên cũng đành bó tay rồi. Bóng trắng chập chờn như muốn đi. Đông Hà níu bà tiên lại:

-         Giúp con với, bà tiên ơi!

-         Ta chịu thua. Chỉ còn một cách…

-         Thưa bà tiên, cách nào?

-         Khi nào ba con chết, ta sẽ làm cho ông sống lại, thế thôi.

Rối bà tiên bay đi. Sương khói lại mịt mù trước mắt Đông Hà…

Mơ hồ, Đông Hà thấy mình đứng trước cánh cửa xanh bạc màu. Không dám gõ cửa, cũng không lên tiếng gọi. Run run, Đông Hà đẩy cửa bước vào. Đông Hà nhắm mắt lại… Nếu ta chứng kiến ba đang nằm trên giường, mắt nhắm kín, và trên bàn, chai thuốc độc đã cạn? Nếu ta thấy ba gục ở đó với một lưỡi dao đâm vào tim? Nếu ta thấy ba lơ lửng giữa phòng??? Đông Hà cắn chặt môi bật máu và mở mắt… Ba đang đứng trước mặt, oai vệ như một viên đại tướng. Ba mặc đồ trận và đang tiến tới bằng những bước vững vàng. Ba dang hai cánh tay. Đông Hà chạy đến, khóc òa sung sướng. Ba to lớn, mạnh mẽ! Ba can đảm, oai hùng! Con đã biết phút giây cảm động là như thế nào rồi! Ba không bao giờ chết. Ba không bao giờ tự diệt. Chắc lòng ba đã muốn thế. Ba phải sống vì ba đang là đại tướng. Nhưng dù ba là tướng hay là quân, đời đời ba vẫn là chiến sĩ. Con phải khâm phục ba và hãnh diện về ba. Mọi người đều nể trọng ba. Phải không ba? Đông Hà nói gì ba cũng ừ. Và ba đưa Đông Hà đi chơi khắp mọi nơi. Hai cha con đi trên một chuyến tàu hỏa chạy suốt dọc từ Nam ra Bắc. Đông Hà không phải học Địa dư. Đã thuộc hết các tỉnh trên đường đi. Đã quen mặt hết các thành phố. Đã nói được những tiếng địa phương. Ở nơi đâu cũng có người ra mừng đón ba. Người ta nhớ ơn ba, dựng đài kỷ niệm ghi công ba. Con của ba được ngẩng mặt lên, hãnh diện vì máu của ba đã có lần đổ xuống thấm vào đất. Hai cha con được mời vào trú ngụ ở từng nhà. Không phải trả tiền vì những ngôi nhà đó nhờ ba đã được dựng lên. Hai cha con ăn cơm cũng khỏi trả tiền, bởi những bông lúa, ngọn rau nhờ ba đã được vun trồng.

Ở một con suối, hai cha con dừng lại. Mặc cho tàu hỏa chạy đi, sẽ có chuyến khác đến đón. Ba dẫn Đông Hà đi dọc theo bờ suối. Đông Hà lắng nghe tiếng chim hót trên ngọn cây, tiếng nước róc rách qua những ghềnh đá. Ba ngồi xuống trên một rễ cây đại thụ, ngước nhìn trời xanh. Ba kể lại cuộc đời ba bằng giọng êm đềm. Không phải là lời nói, mà như một khúc ca. Trong khúc ca có cả tiếng chim hót ngày ba còn là thư sinh, có cả tiếng cầu kinh của dì Niệm, có cả tiếng cười của mẹ và âm vang tiếng đạn bom nửa đời. Đông Hà nói ba đừng kể nữa. Hai cha con muốn băng qua bên kia suối, ở đó có một giáo đường. Đông Hà muốn vào cầu nguyện cho những người đã chết vì chiến cuộc và cầu nguyện cho những ngày hòa bình kéo dài mãi mãi. Ba dẫn Đông Hà bước lên từng mỏm đá. Nước trôi phăng phăng như muốn đẩy xô những chướng ngại vật. Nhưng ba to lớn, mạnh mẽ, vững vàng, ba chống lại dòng nước. Đông Hà đã leo lên đến bờ. Ba còn đứng lại trên một tảng đá đầy rong rêu. Ba ngước mặt nhìn trời. Đôi mắt ba chứa chan nguồn hạnh phúc. Nhưng ba đã nói hạnh phúc có thể làm ba chết. Bên nầy suối Đông Hà vẫy tay. Ba thả lơi hai chân. Ba buông lỏng sức sống. Nước đẩy ba ngã trợt trên rong rêu. Ba bị nước cuốn trôi như một chiếc lá. Đông Hà gào khóc và kêu gọi bà tiên. “Khi nào ba con chết, ta sẽ làm cho ông sống lại”. Đông Hà gọi khan cả tiếng, vẫn không thấy bà tiên hiện ra hỏi sao con khóc. Đông Hà xấu số hơn cô Tấm, hơn cả Lọ Lem. Ba đã trôi xa và từ ngôi giáo đường kia vọng ra tiếng kinh cầu, tiếng chuông đổ liên hồi và cả tiếng khóc ngất…

Mười hai tiếng, chuông đồng hồ gõ vang vọng trong đầu và Đông Hà mở choàng mắt ra, thấy mình đang ngồi ở bàn học. Đèn vẫn thắp sáng. Hình như nước mắt tự lúc nào đã làm lấm lem những dòng mực xanh trên giấy. Đông Hà bàng hoàng gấp vở lại. Bài toán cho ngày mai chưa soạn xong. Nhưng tâm trí bây giờ mông lung như còn trong giấc mộng. Vẫn còn nghe tiếng chuông nhà thờ lẩn quất đâu đây. Đúng nửa đêm rồi. Chắc không còn ai thức. Dì Niệm chiều nay đến thăm cậu mợ Phong, và ở lại một đêm để tâm sự với mợ. Giờ nầy có lẽ dì cũng đã ngủ say. Không ai biết Đông Hà vừa trải qua một giấc mơ hãi hùng. Mà không phải chỉ đêm nay, đêm nào Đông Hà cũng thức khuya và ngủ quên ở bàn học, chập chờn thấy đủ những mộng mị lạ thường. Rồi khi vào giường, cũng lại thấy chiêm bao. Giấc mơ nào cũng kết thúc bằng cái chết của ba. Đông Hà thấy đủ mọi cách chết, thấy ba trong đủ khuôn mặt, đủ hình thái. Có khi ba chết đau đớn, cùng cực. Có khi ba chết thoải mái, tuyệt vời. Sự khủng hoảng nầy đến bao giờ mới dứt? Từ hôm đọc được mấy dòng nhật ký của ba, Đông Hà đau khổ chưa từng thấy. Biết cầu cứu với ai? Biết nói gì với ba? Đông Hà chỉ biết khóc, và luôn lo sợ một lời nói, một hành động của mình hay của một người nào đó sẽ làm ba nhớ đến cái ý định ghê gớm ấy. Đông Hà muốn ba quên đi hai chữ “tự diệt” mà ba đã nghĩ đến không biết trong một phút giây buồn khổ hay hy vọng nào. Có thể ba đã quên. Ba vẫn vui vẻ và chờ đợi những buổi Đông Hà đến thăm. Ba cười nhiều hơn. Ba ăn uống nhiều hơn. Ba chịu để cho Đông Hà treo thêm tranh ảnh trên tường và cắm một bình hoa để trên bàn. Ba sẵn sàng đọc cả những tạp chí dành cho tuổi thơ mà Đông Hà mua đem vào. Ba chiều ý Đông Hà, bảo thằng Len đi mua sơn về sơn lại những cánh cửa, quét bụi bặm mạng nhện trên trần nhà. Ba chịu uống thuốc bổ, giảm bớt hút thuốc lá. Ba có vẻ đang sống vui tươi. Vì có Đông Hà. Nhưng có lẽ ba chưa quên đâu. Ba hay nhắc đến hạnh phúc. Hạnh phúc có thể làm ba chết. Mỗi khi nói như thế ba cười khề khà giống như nói đùa cho vui. Nhưng ánh mắt ba lạ lùng. Giọng cười của ba kết thúc như một tiếng thở dài. Giống như ba đang sống để kết thúc những năm trĩu nặng chờ đợi, khắc khoải, buồn bã, ray rứt… Vì đã có cái ngày mà Đông Hà nhìn thấy ba, ba nhìn thấy Đông Hà. Ba thấy con có đủ sức đi một mình vững vàng trong đời sống rồi. Nhưng Đông Hà có đứng vững không, nếu một ngày kia ba thực hiện ý định “tự diệt”? Ba có biết Đông Hà đang tự chiến đấu với chính tư tưởng mình, với từng ly từng tí hành động và lời nói mỗi khi đến thăm ba, rồi phải chìm mình vào những giấc mơ khủng khiếp mỗi khi về nhà? Không còn nuốt trôi một bài học nào vào trí óc. Sức khỏe giảm sút mỗi ngày. Đông Hà thấy bải hoải khắp người sau mỗi giấc ngủ.

Thốt nhiên, Đông Hà muốn cầu nguyện. Không phải để van xin có một bà tiên hiện ra hỏi “Tại sao con khóc?”. Mà để cho tâm hồn được một chút bình an. Chỉ có cách đó để chống chọi với hoàn cảnh mà thôi. Đông Hà rời bàn học, đến thắp một nén nhang trên bàn thờ Phật. Khói hương tỏa ra trong không gian lặng như tờ. Đông Hà không biết phải cầu nguyện những gì, đứng sững ở đó và chưa bao giờ thấy cô đơn như lúc nầy.

-         Đông Hà! Cháu học khuya vậy sao?

Tiếng của dì Niệm. Giọng nói êm ả như giọng của bà tiên trong giấc mộng hứa giúp đỡ Đông Hà. Đông Hà quay lại và gặp đôi mắt của dì Niệm long lanh sáng. Một gương mặt nhỏ nhắn, hiền từ, không che giấu được rằng ngày xưa đã có một thời dì làm mê mệt các cậu trai trường tỉnh. Vẻ nhân ái thuần khiết của dì có thể khiến kẻ đối diện dù đang đau khổ tuyệt vọng cũng tìm được một chút an tâm. Tại sao dì không phải là mẹ ruột của ta? Tại sao dưới mái nhà cô quạnh của ba, dì không hiện diện như một bà tiên hạnh phúc?

-         Cháu vẫn thức khuya như vậy. Dì chưa ngủ sao ạ?

-         Chưa.

-         Cháu tưởng dì và mợ cháu đã ngủ say.

Dì Niệm ngồi xuống ghế, thở ra:

-         Mợ Phong đã ngủ rồi. Dì thao thức mãi, thấy có đèn sáng, biết cháu còn thức nên dì ra nói chuyện với cháu.

Đông Hà ngồi xuống chiếc ghế đối diện với dì Niệm, buồn bã nói:

-         Cháu vừa mới ngủ quên ở ngoài nầy.

-         Như vậy cháu nên đi ngủ sớm, sáng cháu dậy sớm học bài, trí óc sẽ minh mẫn hơn.

Đông Hà cúi đầu:

-         Cháu khổ sở quá dì ơi!

Dì Niệm trố mắt, hỏi:

-         Có chuyện gì? Sao vậy Đông Hà?

-         Ba cháu…

-         Thế nào?

Đông Hà nghẹn lời:

-         Ba cháu muốn bỏ cháu mà đi.

Dì Niệm chưa hết ngạc nhiên:

-         Ông đi đâu?

-         Đi… rất xa, không ở gần với cháu.

Dì Niệm cười:

-         Ông nói dọa cháu đấy! Ông không đi đâu cả. Có một lần dì đến thăm, ba cháu nói ông đã nhận căn nhà đó, chiếc giường đó vào cuộc đời ông luôn rồi.

-         Đúng rồi dì ơi!

Đông Hà khóc ngon lành. Dì Niệm như chợt nghĩ ra điều ghê rợn mà Đông Hà không dám nói. Dì bước tới ôm lấy vai Đông Hà, nói như vỗ về:

-         Đừng khóc, Đông Hà! Nói cho dì nghe hết đi! Khóc lóc làm cho ta mất cả ý chí. Dì thấy cháu đang mềm yếu đó.

-         Nhưng cháu không thể nào an tâm được, vì cháu mới khám phá rằng ba cháu có ý nghĩ tự diệt…

Dì Niệm giật mình:

-         Từ bao giờ?

-         Ba cháu viết trong nhật ký từ lâu rồi, tình cờ cháu đọc được. Cháu lo sợ quá!

Dì Niệm thở dài:

-         Vô lý! Không lẽ…

-         Ba cháu có những ý nghĩ kỳ lạ lắm dì ơi! Bây giờ cháu muốn bỏ hết tất cả để đến ở với ba cháu. Cháu muốn có mặt bên cạnh ba cháu cả ngày, cả đời…

-         Đừng, Đông Hà. Nếu cháu làm thế ba cháu sẽ có ý nghĩ rằng ông là gánh nặng của cháu, và ý nghĩ kia sẽ dễ dàng thực hiện hơn nữa.

-         Nhưng tại sao ba cháu muốn chết?

-         Bình tĩnh đi, Đông Hà! Để dì nghĩ với cháu.

Dì Niệm buông mình xuống ghế, đưa tay bóp trán. Đông Hà nhìn dì không chớp. Nếu như dì sẽ thản nhiên mà nói như bà tiên trong giấc chiêm bao ban nãy: “Muốn khỏi chết, chỉ có lòng người ấy quyết định”, thì sao nhỉ?

Đông Hà bỗng nghĩ đến một điều, vội hỏi dì Niệm:

-         Thưa dì, cháu có ý nghĩ nầy…

-         Chi đó cháu?

-         Cháu nghe bạn cháu nói, những người Công giáo không bao giờ có ý định tự tử, phải không dì?

Dì Niệm gật đầu:

-         Phải rồi cháu. Đó là một hành động bị cấm.

-         Dì, dì khuyên dùm ba cháu. Dì thuyết phục ba cháu, dì nhé!

-         Chuyện ấy dì đã nghĩ đến, nhưng…

Trên gương mặt điềm đạm của dì Niệm, tự nhiên có những nét khổ sở hiện ra. Chừng như dì đang nhớ lại một đoạn đời nhiều kỷ niệm sâu đậm vô cùng.

-         Nhưng… cháu có biết rằng ngày xưa chỉ vì vấn đề tôn giáo mà … mà hai người bạn phải xa nhau không?

Đông Hà nói thật nhỏ:

-         Cháu biết… dì và ba cháu…còn hơn cả hai người bạn nữa.

-         Dì không giấu điều đó.

-         Cháu đã tìm hiểu dì qua mợ Phong. Dì hiểu cho cháu rằng vì cháu quý mến dì lắm. Cháu vẫn có cảm tưởng là nếu có dì…

Đông Hà bỏ lửng câu nói, tự kềm chế mình lại. Dì Niệm nói:

-         Dì cũng không ngại khi tâm sự với cháu. Cháu có biết rằng khi xưa, ở tỉnh nhà, ba cháu và dì đã yêu thương nhau vô cùng. Nhưng vì tôn giáo, chỉ một sự khác biệt rất nhỏ bé mà sâu xa ấy, hai người không thể tiến tới. Từ sự xung khắc ấy, nảy ra nhiều vấn đề nữa, ở tuổi cháu… chưa hiểu được đâu.

-         Cháu thấy nhiều người yêu nhau, sẵn sàng san bằng những trở ngại.

Dì Niệm cười, nụ cười vừa bao dung, vừa xót xa:

-         Ba cháu nặng lòng với truyền thống gia đình. Dì thì không thể bỏ đạo. Mỗi người đều cảm thấy người kia có lý. Dì lại trót sinh ra làm một con người không đơn giản như những người phụ nữ khác. Càng ngày dì càng cảm thấy dì không mơ ước một hạnh phúc thông thường. Dì có một cái nhìn khác về cuộc đời. Dì thích làm việc. Dì thích sống cho nhiều người, thích sống trong những môi trường rộng rãi. Thế nên, dù rất yêu quý ba cháu, dì đành phải xa ông. Đến nay dì cũng đang thực hiện ước nguyện của dì. Gặp lại ba cháu trong một cảnh ngộ thật đau lòng. Dì ở lại đây lâu… là vì vậy.

Dì Niệm thở dài:

-         Nhưng hiện nay, ba cháu và dì chỉ còn là hai người bạn, biết dì có khuyên nhủ được ông không?

Đông Hà nghe trên hai mắt mình như đã khô lệ. Thấy thương mến người đàn bà kia như đang thương mình. Dì Niệm nắm tay Đông Hà, nói:

-         Đôi lúc dì cũng  băn khoăn lắm. Dì tự hỏi tại sao mình không đơn giản như bao nhiêu người? Tình yêu, tôn giáo, lý tưởng, cái nào hơn? Chắc đến chết dì vẫn chưa trả lời được. Có lẽ cái hạnh phúc của mình, chỉ có kẻ khác mới nhìn thấy phải không Đông Hà?

Rồi cúi xuống thấy đôi mắt Đông Hà ngây thơ như hai vì sao nhỏ, dì Niệm cười:

-         Dì nói lung tung, nghe nặng đầu lắm hở? Dì hứa sẽ đến thăm ba cháu một lần nữa trước khi dì ra Trung. Dì sẽ khuyên ông bằng tất cả tình bạn của dì.

Đông Hà hoảng hốt:

-         Dì sắp đi? Bao giờ hở dì?

-         Chắc nội trong tuần nầy. Xin được máy bay là dì đi.

Đông Hà thừ người ra. Không ai còn lời gì để nói. Chỉ nghe tiếng gõ đều nhịp của chiếc đồng hồ treo trên tường. Giống như tiếng mõ khua trong một ngôi chùa đã không còn ai đến van xin sự phò hộ. Và Đông Hà mơ màng thấy làn khói cuối cùng từ cây nhang đã cháy hết bay vút lên rồi biến mất dần như bóng áo trắng của bà tiên.

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

Đông Hà

Chương 4

Đơn kêu lên hoảng hốt:

-         Đông Hà! Đông Hà sao vậy?

Rồi Đơn dành dắt xe đạp cho Đông Hà. Cử chỉ ấy làm Đông Hà xúc động. Mấy ngày rồi Đông Hà không đi học, không gặp Đơn đứng ở “dưới cây Còng bé nhất”, Đông Hà có cảm tưởng hai đứa đã giận nhau vì một lý do nào đó rất mơ hồ, rất vô lý. Nhưng rồi lại thấy Đơn ở trước cổng trường, nơi con đường thơ mộng muôn đời. Đơn không có một chút nào xa lạ. Đơn không tỏ vẻ giận hờn. Đơn vui vẻ và chân thật. Tự nhiên Đông Hà nghe cay xé hai mắt. Đơn lo lắng hỏi:

-         Đông Hà bị bệnh phải không?

-         Sao Đơn biết?

-         Diễm Phúc nói. Hà xanh xao thấy rõ. Đến nay Hà đã bớt nhiều chưa?

Đông Hà gượng cười:

-         Hà khỏe rồi. Tại… tại Hà học nhiều quá đấy. Không sao đâu!

-         Lại giấu Đơn nữa rồi!

-         Đâu có!

Rồi Đông Hà cúi xuống. Những âu lo bàng hoàng lại vồ chụp đến làm Đông Hà choáng váng. Lại nghĩ đến ba và quãng đường dài đến Khu Tê Liệt. Nghĩ đến nỗi chết đang ám ảnh ba và những ngày đau thương sẽ đến cho mình. Đông Hà nhìn Đơn… Ta có đang quý mến Đơn như ngày xưa dì Niệm đã quý mến ba không? Tình cảm giữa ta và Đơn là thứ tình cảm gì? Nó có xứng đáng để so sánh với tình yêu của ba và dì Niệm hay của ba với mẹ không? Đông Hà thấy nó bàng bạc quá, dịu dàng quá! Nhưng sao Đông Hà luôn luôn cảm thấy cần phải có Đơn trong đời sống. Nếu đúng vậy, sao không kể lể với Đơn, cho Đơn hiểu rằng Đông Hà đang ở trong một tâm trạng khủng hoảng nặng nề?

-         Đông Hà!

Đơn gọi thật nhẹ. Đông Hà chờ đợi. Đơn nói:

-         Đơn có một món quà dành cho Hà.

-         Quà gì vậy?

-         Nhưng Đơn chưa cho Hà ngay đâu.

-         Hà biết rồi, quà sinh nhật của Hà phải không?

-         Không phải.

-         Đơn làm Hà hồi hộp…

Chuông reo làm câu chuyện lẩm cẩm bị cắt ngang. Đơn đưa xe cho Đông Hà:

-         Hà vào học đi! Ngày mai gặp nhau Đơn sẽ nói tiếp.

-         Trưa nay…?

-         Trưa nay Đơn ở lại trường để tập cho ban hợp ca. Hà về trước đi nhé!

Đông Hà gật đầu, rồi dắt xe vào trường. Đơn nói vói theo:

-         Đông Hà! Nhớ dưỡng sức cho mau hết bệnh.

-         Cám ơn Đơn.

Đông Hà nghe tiếng mình loãng ra trong tiếng lao xao của bầy nữ sinh. Đi ngang trước mặt cô giám thị, tất cả học sinh đều giở nón mũ ra, rồi lần lượt đi vào trường. Trường vẫn dễ thương như vậy. Bạn bè vẫn hồn nhiên như bao ngày. Không ai biết đến những xáo trộn của từng cá nhân. Ở nơi kia, ba cũng không sao biết được Đông Hà đang sút kém về tinh thần và sức khỏe.

Ai đi phía trước như là cô Thoa. Đông Hà muốn tránh mặt cô nhưng cô đang tình cờ quay lại. Cô gọi:

-         Đông Hà!

Đông Hà chào:

-         Thưa cô ạ.

-         Hai ba bữa nay sao cô không thấy em?

-         Thưa cô, em bị ốm.

-         Khổ chưa! Hèn gì cô thấy em có vẻ mệt lắm đó. Nè Đông Hà, hôm văn nghệ tổ chức bên trường nam hay lắm, nhưng cô nghĩ rằng nếu có em chắc còn tuyệt hơn.

-         Dạ.

-         Diễm Phúc hát dân ca cũng hay lắm. Nhưng có phần ca Huế, Diễm Phúc chưa rành

-         Dạ.

Cô Thoa ngạc nhiên:

-         Đông Hà, em vẫn còn ốm sao?

-         Thưa cô, em đã khỏi.

-         Sao em như là thất thần vậy? Cô định hôm nay gặp em, bàn với em về buổi văn nghệ sắp tới của hai trường.

-         Thưa cô, sao ạ?

-         Thì phải có Đông Hà chứ sao! Cô thì định tổ chức văn nghệ lửa trại ở trường mình, nhưng dường như trường nam có ý kiến tổ chức ở một nơi khác, không ở trong khuôn viên hai trường nữa.

Đông Hà chỉ biết “dạ” nhịp, không cảm thấy một chút hứng thú nào. Cô Thoa nói:

-         Thôi, em vào lớp đi kẻo trễ. Có tin gì cô sẽ báo cho các em sau. Nhớ nhé, kỳ nầy mà bận chuyện riêng nữa thì cô giận luôn đó!

-         Dạ. Thưa cô em đi.

… Ra chơi, Đông Hà gặp Mùi Hương và Xuân Lý. Hai đứa réo ngay từ đàng xa:

-         Đông Hà! Diễm Phúc đang đi tìm mi đó!

-         Hắn ở đâu?

-         Ở quán bánh mì.

-         Làm như tao là chúa ăn vặt.

Xuân Lý nắm tay Đông Hà, hỏi:

-         Mi bị bệnh gì mà ốm o dữ vậy?

-         Tưởng tượng! Tao vẫn khỏe như voi.

Mùi Hương lườm dài:

-         Nó mà bệnh? Cảm mạo đó!

Đông Hà cốc đầu Mùi Hương một cái, nói:

-         Mi ăn nói vậy à? Ừ, đến khi có chuyện gì mi mới tin là bệnh thật.

Mùi Hương hóm hỉnh:

-         Tao không bao giờ tin. Vì mi còn giấu tụi tao nhiều chuyện quá. Diễm Phúc cũng thông đồng với mi, không hé môi cho tụi tao biết gì hết. Tụi mi ghê thật.

Đông Hà vuốt giận bạn:

-         Ừ, tao còn giấu tụi mi nhiều chuyện, nhưng có ngày tao sẽ nói.

Xuân Lý cười:

-         Khỏi cần nói tụi tao cũng biết.

Rồi rót nhẹ vào tai Đông Hà:

-         Mấy ngày không gặp mi, anh chàng Đơn buồn bã lắm, cứ tìm Diễm Phúc hỏi thăm hoài. À, cái hôm văn nghệ bên trường nam đó, mặt anh chàng ỉu xìu thấy tội. Rồi mi biết sao không, chắc là vì buồn quá cho nên…

-         Làm sao?...

-         Anh chàng hát một hơi mười bài du ca, báo hại “bà con” vỗ tay muốn chết. Toàn những bài mi thích không hà.

-         Gớm! Tụi mi suy diễn tài quá. Cho tao xin đi!

Mùi Hương nói:

-         Diễm Phúc kìa! “Trái tim bằng sáp” tới!

Xuân Lý cũng trêu:

-         “Sứ giả văn nghệ” tới!

Rồi hai đứa kéo nhau đi chỗ khác. Diễm Phúc đưa ra một khúc bánh mì:

-         Tặng mi, Đông Hà! Còn mệt không?

-         Vẫn còn.

Hai đứa ngồi ở một bậc thềm. Diễm Phúc hỏi:

-         Có gì lạ không? Bác vẫn vui chứ?

-         Ba tao vẫn vui, vui hơn khi tao mới gặp.

-         Nhưng sao mi đờ đẫn vậy?

Đông Hà đang đưa bánh mì lên miệng toan cắn, chợt ngưng lại, buồn rầu:

-         Diễm Phúc, tao có nên nói cho mi nghe không?

Diễm Phúc trố mắt hỏi:

-         Gì vậy? Chẳng lẽ tao với mi phải khách sáo với nhau như vậy? Mi có còn giấu tao chuyện gì nữa hở?

-         Mi vẫn chưa nói với ai?

Diễm Phúc gật đầu:

-         Tao vẫn giữ kín cho mi.

-         Mi biết đó, tao rất mong tất cả các bạn biết mặt ba tao. Nhưng phải có dịp mới nói được. Tự nhiên mà tao hay mi khai thì cũng vô lý.

-         Dĩ nhiên.

-         Chuyện đó không quan trọng. Với tao, hiện giờ tao đang nhức đầu vì một chuyện… Mà thôi, mi có biết cũng không ích lợi gì. Không ai cứu vãn được gì hết.

Diễm Phúc ngạc nhiên:

-         Sao vậy? Chuyện gì ghê gớm vậy?

-         Không có gì ghê gớm, nhưng tao linh cảm là nó đang đến. Tao phải làm gì đây? Trời ơi!...

Rồi Đông Hà ôm đầu. Trước mặt, những bóng trắng chập chờn, quay cuồng. Trên cỏ xanh đã lốm đốm những cánh hoa Phượng đầu mùa hè rụng rơi, đỏ tươi như mầu máu. Kể cả những gì nên thơ nhất giờ đây đối với Đông Hà cũng thành những hình ảnh hãi hùng.

Giọng Diễm Phúc êm êm:

-         Đông Hà ! Ba mi làm sao hở?

Đông Hà dụi mắt, cố xua đuổi những hình ảnh hắc ám trong đầu, rồi nói:

-         Thôi, nói chuyện khác đi, Diễm Phúc.

-         Chuyện khác hở? À… à, Đơn hỏi thăm mi hoài.

-         Tao mới gặp Đơn hồi sáng sớm.

-         Mấy ngày mi ốm, Đơn rủ tao đến thăm mi. Nhưng tao lại sợ là mi đi thăm bác, nên tao nói thôi. Ai dè mi ốm thật.

-         Đơn có nói gì nữa?

-         Nói gì à? Có hỏi nhiều lắm.

-         Chuyện gì?

-         Hỏi… có phải mi quen người khác không?

Đông Hà giật mình:

-         Chết! Rồi… mi trả lời sao?

Diễm Phúc cười:

-         Tao nói ừ.

-         Chết tao rồi!

Đông Hà đưa hai tay lên đầu, rồi rên rỉ:

-         Diễm Phúc ơi, mi ác quá!

-         Chứ tao biết nói sao cho phải? Tại mi cứ úp úp mở mở làm cho Đơn nghi, ráng chịu.

Đông Hà ngẩn ngơ. Diễm Phúc để yên như vậy rồi một lúc sau phì cười:

-         Mi đang rủa thầm tao đó phải không?

-         Chứ gì nữa.

-         Ăn đi! Rồi tao nói cho mà nghe. Không che chở mi thì che chở ai?

-         Mi nói thật không?

-         Nè, tao phải giải thích lòng thòng với Đơn như thế nầy: Đông Hà đang xúc tiến lập một thư viện nhỏ tặng cho Khu Tê Liệt  ở trại X. nên phải đi xin sách và lo lắng suốt ngày.

-         Rồi… sao nữa?

-         Và Đông Hà cũng dự định tổ chức văn nghệ giúp vui cho những người trong đó.

Đông Hà run run:

-         Rồi… Đơn nói sao?

-         Đơn trách tại sao mi không nói cho Đơn biết, để Đơn cùng lo với.

-         Trời ơi! Lại một tội cho tao.

-         Không tội đâu! Đơn đang tổ chức buổi văn nghệ tuần nầy ở Khu Tê Liệt đó!

-         Mi nói sao?

Đông Hà xúc động vô cùng. Đơn ơi! Có một mối cảm thông nào đối với Hà phải không? Hà không nghĩ rằng Đơn giàu có nên hời hợt nữa đâu!

Diễm Phúc hỏi:

-         Thế nào? Buổi văn nghệ đó có mi không?

Đông Hà tưởng mình sắp khóc được:

-         Có, có chứ!

-         Phen nầy anh chàng Đơn hết buồn rầu.

-         Diễm Phúc! Tao sẽ hát bài gì? Lý Ngựa Ô? Không được, lãng nhách quá! Chinh phụ ngâm phổ nhạc hay là Hòn vọng phu? Trời ơi, tao vẫn chưa biết ba tao thích loại nhạc nào… tao sẽ hát nhạc tiền chiến hay là nhạc du ca? Ba tao thích cái gì?... hở Diễm Phúc?

**

Sân khấu nhỏ được dựng lên ở giữa một khu đất trống. Mọi người đều đồng ý không dùng rạp hát vì những khán giả không thể đem xe lăn vào đó được. Từ sáng sớm, những học sinh trường nam đem dụng cụ đến làm sân khấu, giăng phông màn và trang trí xung quanh. Các học sinh trường nữ làm  những bông hoa giấy để tô điểm thêm cho sân  khấu thật tươi mát. Đàn, trống và y phục cổ truyền được chứa trong “hậu trường” kín đáo và giản dị. Một nồi chè rất lớn cũng sẽ được nấu ngay tại khoảng sân rộng đó để đãi cho các “nghệ sĩ học sinh” cùng các khán giả trong Khu Tê Liệt.

Đông Hà đứng giữa sân khấu, ngắm tấm màn nhung đỏ vừa mới được treo lên. Năm giờ chiều. Sân khấu đã được trang hoàng xong. Các nam sinh đã trở về trường để chở các thứ linh tinh đến. Nắng chiều chói lọi trên tấm màn đỏ. Một nỗi vui, cùng với một nỗi buồn ùa đến cùng một lúc trong lòng. Có một niềm gì thật xúc động hòa lẫn với một cảm giác như giá băng. Đông Hà ngồi xuống, lật tập nhạc ra lẩm nhẩm lại một đoạn hay quên. Nhưng tâm trí bây giờ như mây mù. Trưa nay, lúc các bạn nghỉ ngơi ăn “cơm tay cầm” trong quán nước, Đông Hà lén ra nhà bếp rồi về cửa sau thăm ba. Len đã đi đâu vắng. Còn ba ngủ say trên giường. Có một giấc mơ đẹp nào làm ba mỉm cười. Ba bình thản như đang hưởng một đoạn đời hạnh phúc. Ba mở nhạc để ở đầu giường. Có hai nụ hoa Hồng đã thay cho những hoa Cúc vàng của Đông Hà, chắc là Len đã mua hay là dì Niệm đem tới. Hai cánh cửa đã được sơn xong. Ba đang coi lở dở một quyển “Sách hồng”. Nhìn những thứ đó, Đông Hà có thể nghĩ rằng ba đang yêu đời, ba đang muốn sống và rất cần sự sống, nếu không đọc tiếp nhật ký của ba. Ở những trang chót, Đông Hà vẫn đọc được những câu nhắc nhở đến sự tự diệt. Ba đang thoải mái hay ba đang tạo một bề ngoài để kết thúc một nỗi thống khổ? Nhìn ba ngủ, Đông Hà rùng mình. Sự chết chắc cũng gần gũi với sự sống như một cái chớp mắt? Một người chết có lẽ chỉ khác với một người đang ngủ ở điểm là những ý nghĩ sẽ không bao giờ được tiếp tục nữa. Như vậy thôi! Chắc ba cũng đã nghĩ như thế. Ba đã kéo dài cuộc sống để đến ngày nhìn thấy Đông Hà khôn lớn. Những năm qua, ba sống hơn một nhà tu, hơn một pho tượng. Vì nhà tu không thấy khổ. Vì pho tượng không biết buồn. Ba có quyền hủy diệt những buồn khổ ấy. Nhưng ba ơi! Đông Hà chưa khôn lớn đâu! Đông Hà sẽ ngã xuống nếu không còn thấy ba trên cõi đời.

Cho đến lúc quyển nhật ký được trả lại dưới tấm nệm, ba vẫn còn ngủ say. Đông Hà nhè nhẹ thu dọn căn phòng. Một sợi dây nhợ ngắn nằm dưới đất cũng làm Đông Hà nổi gai ốc. Đông Hà không muốn có một vật gì trước mắt ba. Đông Hà vứt bỏ hết vào thùng rác, kể cả ống thuốc nhức đầu còn đầy ắp mà Đông Hà mới đem vào cho ba hôm thứ bảy. Đông Hà trở ra và gặp Len xách một chai bia về. Len hỏi:

-         Cô vào thăm ông Thư? Ổng dậy chưa?

Đông Hà nói:

-         Ba tôi đang ngủ.

-         Sao không đánh thức ổng dậy? Tôi gọi nhé!

-         Đừng! Đừng anh Len.

Len ngạc nhiên đứng im. Đông Hà nói như nói cho mình nghe:

-         Để cho ba tôi ngủ. Để yên… cho ba tôi quên…

-         Sao vậy? Quên cái gì?

Đông Hà nói như sắp khóc:

-         Cho ba tôi quên những chuyện buồn.

-         Chuyện gì? Tui có thấy ổng buồn gì đâu? Nhưng mà ổng phải dậy chứ!

-         Ờ… thì để chiều đã. Anh Len, chiều nay anh làm ơn dọn cơm sớm cho ba tôi ăn nhé! Cám ơn anh trước.

-         Ăn sớm để làm gì? Á à… tui biết rồi, để ra coi văn nghệ hả?

Đông Hà cười:

-         Đúng rồi! Trường tôi tổ chức đó anh Len.

-         Hay quá ta!

Rồi Len mở chai bia nghe “bóc” một cái. Đông Hà hỏi:

-         Anh uống bia?

-         Uống chứ cô.

Hắn nốc một hơi hết nửa chai. Đông Hà rùng mình, nói:

-         Anh Len, nhớ đừng để vỏ chai gần giường ba tôi.

-         Cô nói gì?

Đông Hà lắc đầu:

-         Không. Tôi muốn anh Len đừng cho ba tôi thấy chai bia. Ba tôi… dở rượu lắm.

Len cười dễ dãi và tiếp tục uống. Dường như tên con trai nầy đang muốn làm người lớn, nhưng lại ít thắc mắc để tìm hiểu về chuyện người khác. Đông Hà muốn hỏi về dì Niệm, nhưng thôi. Chắc Len cũng không biết gì hơn.

-         Anh Len, nhớ dọn cơm sớm dùm tôi nhé! Khi nào bắt đầu có văn nghệ tôi sẽ vào đây.

-         Cô đưa ổng ra ngoài?

-         Phải.

Đông Hà trở ra quán nước.

… Bây giờ lại nghĩ đến sợi dây nhợ, ống thuốc nhức đầu và vỏ chai bia… Những hình ảnh thật nhỏ nhặt nhưng không sao thoát khỏi tâm trí. Đông Hà đứng lên, lấy chiếc áo tứ thân choàng lên người, rồi tìm mảnh khăn nâu trùm lên tóc. Và đứng ở đó, tưởng tượng sau tấm màn nhung đỏ kia có hàng trăm đôi mắt, trong đó có đôi mắt thắm thiết của ba đang nhìn lên. Nghe mơ hồ bên tai có tiếng trống giục lòng người. Bên cạnh là bạn bè sắp hàng thành những người lính thú. Đông Hà cất tiếng ngâm:

-         “Trống trường thành lung lay bóng nguyệt

Khói cam tuyền mờ mịt thức mây

Chín tầng gươm báu trao tay

Nửa đêm truyền hịch, rạng ngày xuất chinh…”

Tiếng trống đã nổi lên. Chừng như mặt trời sắp khuất, chỉ còn để lại một tia yếu ớt trên tấm màn nhung đỏ. Đông Hà say sưa ngâm… Trống vẫn đánh, vẫn kêu gọi tình nước. Trên bến sông có người chinh phụ tiễn chồng, nước mắt như mưa. Ngày xưa chắc mẹ cũng ôm con đưa chân ba như vậy.

Trống gõ thưa dần… Người tráng sĩ chắc đã đi xa… Đông Hà dứt tiếng ngâm, và đứng sững như tượng đá vọng phu…

-         Đông Hà hay quá! Cảm động quá!

Đông Hà giật mình nhìn lại. Đơn còn cầm hai dùi trống trên tay. Một nụ cười tán thưởng, một nụ cười vì xúc động nở trên môi Đơn. Đông Hà luống cuống nói:

-         Hà “tập tuồng”… Mình không quen hát ở ngoài, sợ ra gặp khán giả khớp lắm.

-         Đông Hà diễn như thật,

Đông Hà tháo mảnh khăn trên đầu, hỏi:

-         Như thật là sao?

-         Là làm cho người xem tưởng đây là người chinh phụ thật.

Đông Hà cười:

-         Ở đây chỉ có một khán giả, mà khán giả đó lại đánh trống.

-         Đông Hà chưa thấy gì ngoài kia sao?

-         Cái gì hở Đơn?

Đơn bước tới, hé bức màn cho Đông Hà nhìn xuống dưới sân. Một chút nắng còn sót lại đủ chiếu sáng loáng những vòng bánh xe. Một số khán giả đã chờ sẵn ở đó, cùng với vợ con của họ. Đông Hà nghe cả tiếng trẻ nít xôn xao. Một nỗi xúc động tràn đến. Đông Hà tưởng như mình là diễn viên thật sự, sắp trình diễn trên sân khấu, mà dưới kia khán giả là những người sẽ thưởng thức bằng tất cả thân tình.

Đơn khép màn lại, rồi ngồi xuống bên chiếc bàn nhỏ. Đông Hà hỏi:

-         Đơn chưa bắt micro à?

-         Chưa. Việc đó lo sau. Đơn muốn nói với Đông Hà một chuyện.

Đông Hà xếp nhỏ chiếc khăn nâu, nói:

-         Chuyện gì vậy Đơn?

-         Đơn muốn rằng từ nay, khi Hà có việc gì phải lo,  Hà hãy cho Đơn cùng lo với.

-         Chẳng hạn như gì?

-         Như công việc mà Hà đang làm, như là… giúp đỡ, an ủi, hoặc tổ chức sinh hoạt cho những nơi như Khu Tê Liệt nầy.

Đông Hà bâng khuâng:

-         Diễm Phúc nói quá nhiều cho Hà đó, chứ Hà không làm nhiều như Đơn tưởng đâu. Nhưng… nhờ Đơn, Hà sẽ có bạn để thực hiện được nhiều việc.

Im lặng một lát, Đơn hỏi:

-         Hà nghĩ sao về Đơn?

Đông Hà ngại ngùng nhìn đi chỗ khác. Đơn lại nói:

-         Hà có bằng lòng xem Đơn như một người bạn thân nhất của Hà không?

-         Diễm Phúc nó sẽ ganh…

-         Không, Đơn không dành vị trí của Diễm Phúc đâu. Hà có nghĩ rằng Đơn xứng đáng chia xẻ những niềm vui, nỗi buồn của Hà không?

Đông Hà không đáp. Nhưng Đơn ơi! Câu hỏi của Đơn chính là câu hỏi của Hà từ lâu. Đơn đã trả lời cho Hà rồi đó! Đông Hà bùi ngùi:

-         Đơn đã chia xẻ với Hà rất nhiều.

-         Nhưng Hà vẫn còn giấu Đơn.

Đông Hà nói như một lệnh truyền cho mình:

-         Không, Hà không giấu nữa. Tối nay, trong buổi văn nghệ, Hà sẽ nói cho Đơn nghe.

**

Màn hoạt cảnh chấm dứt trong không khí thật u buồn. Người chinh phụ đứng trên bến sông, thẩn thờ như sắp hóa đá. Một nam sinh đứng bên trong lấy một tấm kính màu tím che dần dần ngọn đèn soi sáng dãy núi. Khung cảnh tối mờ trông rất buồn. Và tấm màn nhung đỏ khép lại.

Sau mấy giây ngẩn ngơ, những người khán giả ngồi trên xe lăn vỗ tay nồng nhiệt và hết lời khen ngợi. Không khí sôi động lên với những lời bàn tán. Đêm đã xuống trên khắp khu trại. Sân cỏ đông nghẹt người xem. Không còn ai ở lại trong nhà. Lần đầu tiên có một đêm văn nghệ hoàn toàn do học sinh tổ chức, khác hẳn với những buổi trình diễn trước đây. Số ca sĩ, diễn viên và phụ tá không quá hai mươi người. Nhưng không ai thấy nhàm chán, vì những màn trình diễn thay đổi rất linh động, và chừng đó khuôn mặt đã thể hiện các vai trò rất khác nhau. Như anh trưởng ban du ca mới đàn hát sống động với các bạn ở màn trước, đã trở thành người chinh phu, làm một bóng mờ bên kia dòng sông ở màn hoạt cảnh sau.

Đông Hà bỏ lại hậu trường mảnh khăn nâu và chiếc áo tứ thân, len đám đông chạy ra chỗ ba ngồi. Ba đưa tay vẫy vẫy. Đông Hà vuốt những giọt mồ hôi trên trán, cười với ba:

-         Ba! Được không ba?

-         Hay lắm! Con ngâm thơ tuyệt diệu, mà làm động tác cũng thật khéo.

Đông Hà nói trong khi vịn vào lưng dựa của chiếc xe lăn ba ngồi:

-         Lần đầu tiên con ca hát ngoài trời, trước nhiều khán giả lạ, con run quá!

-         Ở trên kia, con thấy ba không?

-         Có lúc con thấy. Có lúc con mờ cả hai mắt.

-         Sao vậy?

-         Vì đèn chiếu sáng quá. Ba, ba có thấy bến sông giống như thật không?

Giọng ba nghe ấm:

-         Ừ, giống thật. Mà người tráng sĩ đứng đó cũng thật oai hùng.

Đông Hà sung sướng khoe:

-         Bạn con đó!

Ba cười. Trên kia, Mùi Hương và Xuân Lý đang song ca một bản vui. Những tiếng vỗ tay rập theo nhịp đàn. Dường nhu ba không chú ý nghe. Ba lim dim mắt đón nhận xung quanh ba cái không khí mát mẻ của một đêm thoải mái. Ba đang nhìn ngắm trời cao vời vợi. Chắc một quãng đời thênh thang đang trở về tâm não.

Đông Hà gọi:

-         Ba!

-         Chi đó con?

-         Dì Niệm…dì Niệm có đến thăm ba lần nào nữa không?

-         Có, hôm kia.

Đông Hà ấp úng:

-         Ba! Dì ấy có nói gì với ba không?

Ba đáp rất thản nhiên:

-         Nói gì à? Nói rất nhiều. Chuyện của hai người bạn già… cũng lẩm cẩm như chuyện của trẻ con.

-         Ba chưa già…

Ba cười chế nhạo:

-         Chừng nào mới gọi là già hở con?

-         Con không muốn nghĩ là ba đã già. Dì Niệm cũng vậy, dì ấy rất dễ thương.

Ba nói lảng đi:

-         Dì Niệm sắp ra Trung.

-         Con biết.

-         Sáng mai dì ấy lên máy bay rất sớm.

Đông Hà cúi đầu, không biết nói gì hơn nữa. Tự nhiên ba nắm lấy tay Đông Hà, nói như an ủi một đứa bé:

-         Đông Hà, ba muốn con hãy vui vẻ lên, và luôn luôn học hành chăm, giỏi, là ba mừng rồi.

Ba thở dài:

-         Đừng nghĩ đến dì Niệm nữa nghe con!

-         Ba, ba nhớ mẹ?

Ba cười chua chát:

-         Nhớ chứ! Nhớ và đau khổ hết đời. Nhưng mẹ con đã muốn yên với một cuộc sống khác. Hãy để yên như vậy. Con hãy sống cho con.

Đông Hà rưng rưng:

-         Con sống cho ba nữa.

Ba nói hơi lớn:

-         Đừng “đọc diễn văn” nữa, Đông Hà! Bạn con tới kìa!

Đơn xuất hiện trước mặt hai cha con. Đông Hà vẫn còn đang vịn chiếc xe lăn. Đơn cúi đầu chào:

-         Thưa bác.

Ba mỉm cười chào lại. Đơn đang nghĩ gì về ba, người tàn tật ngồi trước mặt Đơn? Một người như bao nhiêu người cư ngụ trong Khu Tê Liệt? Một người không quen mà Đông Hà đang đến trò chuyện, han hỏi vu vơ? Đã đến lúc không còn phải giấu Đơn điều gì nữa. Đã có một dịp để bạn bè của con được biết ba của con, thật tự nhiên, không ngần ngại, không rào đón. Đông Hà nói nghe thật cứng:

-         Đây là ba của Hà.

Không một chút ngạc nhiên, Đơn nói:

-         Đơn biết bác rồi!

Ba cười rất hân hoan:

-         Ba cũng biết Đơn rồi!

Đông Hà ngơ ngác… Trên sân khấu, đôi song ca vừa dứt tiếng. Khán giả vỗ tay nghe rào rào. Đông Hà tưởng như những tiếng vỗ tay đó là lời chào mừng cho một cuộc hội ngộ nơi đây. Ba nhìn Đơn rồi nhìn Đông Hà. Ba cười.

Đơn nói:

-         Thưa bác, cháu xin phép bác cho Đông Hà ra kia một chút, vì có người bạn cần gặp Hà.

Ba gật đầu:

-         Đi đi con!

Đông Hà cúi xuống:

-         Ba vẫn ngồi ở đây nhé!

-         Ừ, ba sẽ coi đến hết chương trình.

-         Con trở lại ngay, con đưa ba vô nhà.

Đơn chào ba rồi cùng Đông Hà đi ngược về phía sân khấu. Một màn vũ đang được học sinh hai trường nam, nữ trình diễn. Diễm Phúc đứng bên cạnh bục gỗ, hỏi ngay khi gặp bạn:

-         Đông Hà, lựa cho tao một bài để hát trong khi các bạn sửa soạn màn kịch.

-         A! Có vụ đó nữa hở?

-         Ừ, chẳng lẽ bắt khán giả chờ đợi? Tao đang quýnh, không còn nhớ một bài nào.

Đông Hà nói ngay:

-         “Hãy đi cùng nhau” nhé! Bản ấy hợp lắm.

Diễm Phúc chịu liền và chạy đi lấy tập nhạc.

Đơn rủ Đông Hà đi vòng ra phía sau sân, chỗ đang nấu nồi chè. Lửa đàng xa bập bùng. Đông Hà nghe rõ tiếng củi reo lách tách. Hai đứa đi chậm lại. Ở đây không có bạn bè xung quanh. Chỉ có vài nữ sinh ngồi bên bếp lửa trò chuyện với nhau, thật xa. Chỉ có một chút ánh lửa làm thấy rõ mặt nhau. Đêm hầu như sắp khuya. Không gian êm đềm và cả bầu trời cũng thật dễ thương.

Đông Hà lên tiếng trước:

-         Cho Hà hỏi Đơn một chuyện.

-         Hà hỏi đi!

-         Đơn đã… biết ba của Hà rồi?

-         Ừ.

-         Làm sao… làm sao Đơn biết?

-         Diễm Phúc kể hết cho Đơn nghe. Đông Hà đừng giận Diễm Phúc nhé! Chính vì Đơn thắc mắc, Đơn tìm hiểu. Đơn không muốn thấy Hà lo buồn một mình.

Đông Hà thở ra:

-         Nhưng hôm nay Hà cũng đã giới thiệu ba của Hà với Đơn rồi.

-         Cũng không còn gì phải buồn nữa, Hà nhỉ! Gặp lại bác, chắc Hà vui lắm?

-         Có, Hà vui lắm chứ!

Rồi lặng yên, Đông Hà nghe rõ tiếng chân của mình và tiếng chân của Đơn trên cỏ khô. Nỗi lo sợ từ bao nhiêu ngày nay bỗng như đã tan biến. Đông Hà cảm thấy tâm hồn an ổn thư thái. Đêm như đang thì thầm với muôn vật xung quanh những lời ngọt ngào. Tiếng của Đơn cất lên như hòa vào đêm:

-         Đông Hà!

-         …

-         Đông Hà cho phép Đơn được đến thăm bác thường xuyên, giống như Hà vậy nhé!

-         Đơn tốt quá!

-         Hà đừng khách sáo với Đơn nữa. Hà không nhớ là đã hứa xem Đơn như một người bạn thân hay sao?

-         Có, Hà đã hứa… Nhưng đối với Đơn, Hà có xứng đáng là bạn của Đơn không?

-         Có. Hơn thế nữa, Đơn… rất thương Đông Hà…

Tiếng của Đơn đã thật sự tan loãng vào đêm. Đông Hà cúi đầu lặng yên, lòng nao nao và nghe hai mi nặng nặng. Thật như thế, những lúc vui, quả tình người ta rất muốn khóc.

Hai đứa dừng lại trước đống củi đang cháy đỏ. Đơn chỉ vào đó, rồi nói:

-         Hà nghĩ sao, nếu đêm nay hai trường tụi mình kéo ra đây làm lửa trại?

-         Ý kiến của Đơn hay lắm.

-         Những người khán giả của mình sẽ được mời ra đây, sinh hoạt chung và ăn chè.

Đông Hà náo nức:

-         Hà sẽ mời ba của Hà tham dự nữa. Chắc ba thích lắm.

Hai đứa trở lại nơi đang trình diễn văn nghệ. Màn vũ đã kết thúc. Một nam sinh ló đầu ra, gặp Đơn bèn kêu:

-         Đơn! Đơn! Vô đàn cho chị Diễm Phúc hát nè! Mầy đi đâu vậy? Báo hại tao đàn mỏi cả tay.

-         Đàn mà mỏi tay, rõ công tử!

Rồi Đơn quay lại, nói với Đông Hà:

-         Hà đứng đây xem Diễm Phúc hát nhé! Chút nữa còn màn kịch chót, tụi mình chỉ phải hợp ca ở phần cuối vở kịch. Hà đứng đây, đừng đi đâu hết, để Đơn dễ tìm nhé!

Đông Hà đứng rất gần sân khấu, bên một gốc cây to. Tiếng giới thiệu của cô Thoa rõ và trong. Trên kia Diễm Phúc đang bước ra. Ai mà nhận ra được đó là cô bé đã giả trai trong màn dân ca đầu tiên của trường nữ. Bây giờ Diễm Phúc mặc áo dài trắng, cột hai đuôi tóc bằng hai dây nơ đỏ. Ở đây, Đông Hà thấy Diễm Phúc có vẻ hơi run vì sắp hát một bài không định trước. Đông Hà mỉm cười khuyến khích, tưởng như thể trên sân khấu Diễm Phúc nhìn thấy được mình. Giọng hát Diễm Phúc cất lên ngọt ngào.

Lời nhạc Trịnh Công Sơn đậm đà, mời gọi:

- “Ta hãy đi cùng nhau

Đến trước từng căn nhà

Hỏi thăm từng anh lính

Mới về từ rừng xa

Ta hãy đi cùng nhau

Đến trước từng căn nhà,

Hỏi thăm từng người mẹ

Hỏi thăm từng người cha…”

Đông Hà nghe một tiếng trẻ nhỏ nũng nịu, bèn nhìn sang bên cạnh. Trên chiếc xe lăn, người thương phế binh ngồi đó với một đứa con trai nhỏ trên lòng. Ông cụt cả hai chân. Một người đàn bà ngồi bên cạnh, trên một chiếc ghế nhỏ, thản nhiên vừa bồng con cho bú vừa say sưa nhìn lên sân khấu. Hai đứa trẻ nữa, quấn quít bên xe lăn của ba nó. Người đàn bà nhìn sang nói một câu gì với chồng, rồi hai người cùng cười thật thoải mái. Đứa trẻ nhỏ độ hai, ba tháng, nghe động, dụi dụi cái đầu bé tí xíu vào ngực mẹ, rồi lại tiếp tục ngủ ngon. Đông Hà nghe một nỗi gì làm cho mình muốn khóc. Đây có phải là gia đình ở căn nhà đầu Khu Tê Liệt không? Căn nhà mà mỗi khi Đông Hà đi ngang đều nghe tiếng trẻ khóc và tiếng ru con vỗ về. Hạnh phúc đó! Nhỏ nhoi mà sao quý báu quá! Chỉ có người ngoài mới nhìn thấy, hay chính người ta cũng đã cảm thấy rồi? Tại sao ba không được hưởng một hạnh phúc như vậy? Tại sao mẹ không giống người đàn bà kia, ở lại bên chồng với một sự chung thủy tuyệt vời? Trong căn phòng của ba, những năm tháng bình thản trôi qua và ba cảm nhận đã mòn mỏi về thân phận. Thân phận dán ba xuống chiếc giường ngục tù và mỗi lần nghe tiếng trẻ khóc bên nhà láng giềng chắc ba nát cả trái tim. Ba ơi! Con đã nhìn thấy sự thật rồi! Con dù là một kẻ can đảm đến đâu cũng không có can đảm để sống một cuộc đời lặng lẽ đến chán chường như vậy. Ba là con người chứ không phải là thần thánh  để phải nằm tu hành với nỗi đau khổ. Vì thế ba đã nghĩ đến sự tự diệt. Đông Hà nghe xót xa cả lòng.

Trên sân khấu, Diễm Phúc bỗng hát thiết tha hơn bao giờ:

-         “Anh hãy đi cùng tôi

Đến mãi tận chân trời

Lặng nghe từ đất mới

Nói thầm về ngày mai

Anh hãy đi cùng tôi

Với chiếc nạng trên người

Đường trăm lời mừng gọi

Sẽ tìm được niềm vui”

Đông Hà sáng rực mắt lên. Phải nói với ba rằng ba chưa mất niềm tin, ba chưa mất hy vọng. Xung quanh ba vẫn còn những người yêu thương ba. Ba không nhớ gì về khoảng thời gian thơ mộng của ba ở quê nhà sao? Có cậu mợ Phong, có dì Niệm… Sao không ai nói gì với dì Niệm? Cả ba và Đông Hà, sao không nói với dì? Ngày mai dì sẽ lên máy bay sớm… Không thể được. Đông Hà sẽ đến gặp dì, để xin dì ở lại. Phải nói với dì rất thành thật rằng Đông Hà cần có dì như một vị cứu tinh cho niềm hy vọng của ba. Đông Hà sẽ van xin dì Niệm vui lòng nhận cái hạnh phúc nhỏ nhoi nhưng quý báu của một người bình thường và thủy chung. Cái thời điểm khắc nghiệt của ba đã qua rồi, đã qua thật lâu rồi. Ba phải được sống tiếp tục bằng đoạn đời bình thản. Là tiếng khóc của trẻ thơ. Là tiếng ru của vợ hiền… Giọng Diễm Phúc đang ngân dài để chấm dứt. Cùng lúc với những tràng vỗ tay rào rào vang dội, Đông Hà lách mình qua những hàng xe lăn để trở lại chỗ ba ngồi.

Không còn thấy ba ở đó. Chỉ có Len đang vỗ tay say sưa. Đông Hà hỏi:

-         Anh Len, ba tôi đâu?

Len ngơ ngác:

-         Tui đâu có biết.

Đông Hà ngạc nhiên:

-         Hồi nãy ba tôi ngồi ở đây mà! Chứ không phải anh đưa ba tôi về ngủ sao?

-         Không. Tui ra góc nầy đứng coi cho rõ, từ lúc cô đó mới bắt đầu hát. Tui đâu có thấy ông Thư.

-         Như vậy là ba tôi đã về một mình hả?

-         Chắc vậy.

Đông Hà lẩm bẩm:

-         Vô lý. Hồi chiều ba tôi đã ngủ thật nhiều rồi. Ba hứa ở lại xem hết chương trình mà! Sao vậy?

Len nói:

-         Tui về giăng mùng cho ổng nghen!

Đông Hà xua tay:

-         Không. Anh Len ở đây xem kịch đi. Để tôi…

Rồi Đông Hà đi nhanh về phía dãy nhà ba ở. Ba đã lăn xe về một mình khi chưa có ai rời khỏi khoảng sân nhộn nhịp ấy. Không một căn nhà nào có ánh đèn. Ở đây chỉ còn nghe vọng lại tiếng nói trong micro thật nhỏ và loãng. Không gian tĩnh mịch nặng nề. Ba về làm gì trong căn nhà quạnh hiu ấy? Ngồi sững nhìn bóng tối hay gục đầu nhớ từng mảnh kỷ niệm?

Một ý nghĩ hiện đến trong đầu làm Đông Hà giật mình. Rồi hoảng hốt, Đông Hà chạy thật nhanh. Qua chiếc cầu nhỏ bắc ngang mương nước, vào đến mái hiên chung cho cả dãy nhà. Một tiếng súng nổ làm đôi chân khựng lại, làm xé nát trái tim nhỏ bé. Chỉ một mình Đông Hà nghe. Chỉ một mình Đông Hà biết. Trong một khoảnh khắc bỗng như có hàng ngàn đợt sóng ác nghiệt đổ xuống đầu, bọt trắng xóa làm Đông Hà mờ hết cả mắt và có muôn tiếng rền rỉ, kêu than, khóc lóc, lẫn với tiếng chuông nhà thờ đổ, tiếng mõ khua trong chùa làm ù hai tai. Cảm giác như đã mất hết. Ta sắp hóa thành đá… Nhưng ba ơi, tại sao lại phải như thế? Tại sao lại chấm dứt một đời? Con chưa nói với ba, chưa nói với dì Niệm điều gì. Ba phải sống để cho con khoe với bạn bè, để cho con hãnh diện. Ba tôi là ông Lê Văn Thư, trong hàng triệu Lê Văn Thư của đất nước. Ba tôi dù là đại tướng hay chỉ là một người lính bình thường, cũng xứng đáng cho tôi ngước mặt hãnh diện vì đã có lần ba tôi ngã xuống gửi  máu xương da thịt cho đất. Ba ơi! Tại sao lại phải như thế?

Đông Hà đập đùng đùng vào tấm cửa sơn xanh. Cửa mở ra, nhưng Đông Hà đã ngã xuống.

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

Đông Hà

Chương 5 (Chương kết)

Mười tám ngọn nến được thắp sáng lên.

Ánh lửa hiền dịu lung linh. Tiếng sáp gặp nóng kêu lách tách như những lời hân hoan. Đông Hà nhắm mắt lại, trí tưởng tượng làm tâm hồn xao động. \Những giấc mơ hãi hùng trở về. Kỷ niệm lóng lánh như sương, mịt mờ như khói. Nỗi chết, niềm thống khổ làm Đông Hà tưởng như đang sống trong một tuổi nhỏ ngậm ngùi.

-         Đông Hà, tới đây con!

Tiếng gọi sau lưng, nhẹ và ấm áp, làm Đông Hà mở mắt. Rồi quay lại, Đông Hà bước vài bước, đến bên giường. Trên đó ba đang ngồi, như bao ngày vẫn ngồi. Gương mặt ba bình thản và thoải mái. Có phải ba bằng xương bằng thịt đây không? Đông Hà còn bàng hoàng. Nhưng sự thật là ba vẫn còn sống với con. Ba vẫn còn là một thực thể. Đông Hà ngồi xuống chiếc ghế nhỏ, chiếc ghế mặc nhiên đã là của mình rồi. Ba mỉm cười, hỏi:

-         Con không đợi Đơn sao?

-         Đơn sắp đến. Con thắp đèn trước. Đơn không bao giờ trễ hẹn. Các bạn con cũng sắp đến.

-         Con nghĩ gì mà hồi nãy ngồi thừ người ra vậy?

Đông Hà chớp mắt:

-         Dạ… không. Con đang nóng lòng chờ món quà của ba.

-         À ra vậy. Quà của ba đây!

Ba vói mở hộc bàn lấy ra một gói nhỏ, dẹp, đưa cho Đông Hà. Đông Hà cầm lấy, tay run run và nghe lòng hồi hộp lạ kỳ.

-         Con mở ra bây giờ nghen ba!

-         Ừ, tùy con.

Đông Hà tháo lớp giấy gói bên ngoài. Quà của ba cho con là đây: quyển nhật ký quen thuộc của ba. Viên đạn đêm đó đã xuyên thủng mấy trăm trang giấy, làm một dấu tích kỳ lạ. Đông Hà ôm quyển nhật ký vào lòng. Tự nhiên nước mắt ứa ra. Không còn gì để đo lường niềm sung sướng của ta trong lúc nầy nữa đâu! Đông Hà muốn ôm lấy ba, khóc òa lên, hay hét to lên để cho ba thấy nỗi tuyệt vọng đã đột biến thành nỗi hân hoan, và những giấc mơ quái đản đã được thay bằng khúc hát ngọt ngào. Nhưng Đông Hà ngồi yên ở đó. Thôi, hãy để cho hạnh phúc ngấm dần vào từng thớ thịt, từng lóng xương, đến tận cùng của cảm giác. Ba vẫn còn đó, là còn tất cả. Lòng ba đã muốn vậy. Không cần đến phép tiên. Không cần ai khuyên bảo.

Ba nói, như một lời giới thiệu:

-         Đây là quyển nhật ký của ba. Gọi là nhật ký, nhưng ba viết không liên tục. Ba chỉ viết khi nào đầu óc ba tràn đặc những ý nghĩ mà không biết nói với ai.

Ba ngừng một lát, rồi giọng ba hơi cao lên:

-         Từ nay ba không viết nữa. Vì ba đã có Đông Hà, để cho ba nói chuyện, kể lể những điều mà ba nghĩ, phải không con?

Đông Hà gật đầu. Ba ôm trán như muốn đuổi hết những ý tưởng muộn phiền đi…

-         Vả lại, trong quyển nhật ký nầy, hầu như ba chỉ viết quanh quẩn một ý nghĩ…

-         Ý nghĩ tự diệt?

Ba giật mình:

-         Con đã biết?

-         Dạ. Con đọc gần hết những trang sách. Con sợ hãi quá! Lúc nào con cũng bị ám ảnh cái ngày ba chết. Con tìm hết cách để ngăn cản ba một cách âm thầm.

-         Nhưng con không ngờ là ba còn một khẩu súng?

Đông Hà cúi đầu. Nếu đêm đó, viên đạn không phải xoi lủng những trang giấy mà là giúp ba thực hiện sự chấm dứt một đời ...?  Ngay lúc ba mở cửa ra, ba gọi Đông Hà một cách hoảng hốt, Đông Hà vẫn không tin là có ba trước mặt. Nỗi kinh hoàng làm Đông Hà quỵ ngã trên ngưỡng cửa, không dậy nổi. Nghe ba gọi như nghe tiếng thinh không xa lắc. Ngỡ ba đã tan thành nước, đã loãng thành mây. Ba cầm một khẩu súng nhỏ. Khẩu súng ấy ba được quyền cất giấu để tự vệ, nhưng có bao giờ Đông Hà nghĩ đến?

Ba nói, giọng xúc động:

-         Ba còn một viên đạn chót trong khẩu súng nầy. Ba cất súng thật kỹ dưới gối. Thật không ngờ là ròng rã mấy năm nay ba có ý nghĩ để dành viên đạn cuối đó để chấm dứt cuộc đời buồn thảm của ba. Bây giờ ba mới cảm thấy ghê sợ nếu một ngày nào ba tự ý bỏ con mà đi. Ba đã thấy rồi, mười tám tuổi, chưa phải là con đã khôn lớn. Con có đầy đủ can đảm, nghị lực và tình cảm để sống, nhưng không có nghĩa là ba có quyền bỏ mặc con một mình, chống chọi một mình.

Đông Hà nghẹn ngào:

-         Con sẽ ngã xuống nếu không có ba.

Đông Hà run run vuốt trên bàn tay khô cằn của ba. Ba yêu mến! Chỉ có lòng ba mới quyết định kéo dài thêm cuộc đời vì con.

Ba nói tiếp:

-         Trước cái đêm mà con tổ chức buổi văn nghệ một hôm, ba vẫn còn mang ý định của ba. Dì Niệm đến thăm ba lần cuối trước khi ra Trung. Hai người bạn già nói chuyện với nhau thật ít. Dì Niệm có nhắc đến những trường hợp hủy mình, nhưng ba chứng tỏ cho dì Niệm thấy rằng ba đang rất yêu đời, rất ham sống. Rồi thôi, dì Niệm từ giã ba. Ba biết người phụ nữ ấy là một người rất đáng quý, chấp nhận một cuộc sống vị tha, rộng rãi và thanh khiết. Mãi mãi hình ảnh của dì Niệm sẽ không mờ nhạt trong lòng ba.

Ba nhìn Đông Hà, mỉm cười, hỏi:

-         Con có cho phép không, Đông Hà?

Ba quả thật là trịnh trọng khi nói đến tình cảm. Đông Hà gật đầu, và nghĩ đến hình ảnh một dì Niệm giờ đây đang tiếp tục sống với cái lý tưởng cao đẹp của một người đàn bà nhân ái, bao dung.

Ba nói thật trầm:

-         Nhưng Đông Hà, con có biết vì sao ba quyết định gạt bỏ ý muốn tự diệt của ba không? Dì Niệm đi rồi, ba trở lại với con người khắc khoải của ba. Nhưng cùng hôm đó, Đơn đã tới đây. Sự hiện diện của Đơn làm ba giật mình nghĩ đến một điều…

Đông Hà ngạc nhiên:

-         Đơn đến đây gặp ba? Ba nghĩ điều gì?

-         Tình yêu. Không phải của ba, của mẹ con hay của dì Niệm. Không phải của những người già. Mà là của bọn trẻ, của con.

Đông Hà mở to hai mắt nhìn ba như vừa nghe thấy một điều kỳ lạ. Tình yêu! Tình yêu là gì? Ba thấy gì ở Đơn, ở con?

Ba nhìn thẳng vào hai vì sao đó, nói thật hân hoan:

-         Đơn chỉ đến thăm ba, tự giới thiệu, và nói nhiều về con. Ba đã sống qua thời trai trẻ, nên ba hiểu rõ tâm trạng của Đơn. Và… cái đêm văn nghệ đó, ba nhìn theo con và Đơn, ở đàng xa, hai đứa đi với nhau về phía ngọn lửa hồng, ba xúc động quá đỗi. Ba muốn sống để thấy tình cảm của con biến thiên. Cái điều quan trọng mà những người lớn lại thường vô tình không nghĩ đến, là tình cảm của bọn trẻ. Tình yêu đã làm ba ray rứt cả đời, thì thật vô lý khi ba không chia xẻ với con nếu con gặp được một tấm lòng chân thật, hay nếu đau đớn vì va chạm với sự man trá.

Đông Hà rưng rưng muốn khóc. Ba đã thấy trước những điều mà ta chưa thấy. Đông Hà chỉ xao xuyến một chút mỗi khi tưởng tượng có Đơn trước mặt, đang giở kính ra nhìn mình bằng đôi mắt thương mến, mỗi khi thấy Đơn đứng chờ dưới cây Còng, mỗi khi Đơn an ủi, lo lắng. Chưa cảm thấy gì hết. Tình yêu… là thế nào? Là như thế chăng? Nhẹ nhàng như một đám mây trắng? Bàng bạc như tơ, như khói thuốc? Hay sẽ dữ dội như một đám cháy rừng? Tình yêu là gì? Làm cho lòng người thoải mái, hân hoan, thanh khiết, cao thượng hay khiến cho ta đau khổ, thất vọng, xấu xa, ích kỷ?... Nhưng ba đã thấy rồi.

-         Nghĩ gì đó, Đông Hà?

-         Dạ không, … ba nói tiếp đi ba.

-         Nói tiếp hở? À… ba nghĩ rằng con, cũng như Đơn, đều còn nhỏ lắm, trẻ lắm. Tình cảm của các con đẹp lắm. Nhưng một bông hoa đẹp cần phải được vun bón. Tình cảm đẹp cần phải được xây dựng trên những căn bản vững vàng. Con biết là gì không? Đó là tình người, là lý tưởng và sự thủy chung.

Len xuất hiện từ cửa sau. Ba nghe động, quay lại rồi nói:

-         Len! Cho chú xuống xe dùm một chút.

Len giở tấm chăn, bế ba xuống ngồi vào xe lăn, rồi đắp tấm chăn lên chân ba. Đông Hà rớt nước mắt. Ba đang nối tiếp một cuộc chịu đựng vĩ đại, không có tiếng than, không có tiếng thở dài, mà bằng một nụ cười.

Ba cười thật, và nói với Đông Hà:

-         Con thấy không? Len nó làm được những việc mà một đứa con gái như con không thể làm. Con hãy gắng học hành, giúp đỡ cậu mợ và mai sau đền ơn cậu mợ bằng cách nuôi dạy hai em của con.

Đông Hà đẩy xe đến gần cửa sổ.

Buổi sáng ở khu trại êm đềm vô hạn. Bên kia đường, một người đàn bà trẻ đang đẩy xe cho chồng. Ba nói thật bùi ngùi:

-         Những người tàn phế có một điều đau khổ lớn nhất, đó là trước tiên họ đánh mất hình ảnh của chính họ. Nhưng họ sống được là nhờ những niềm an ủi xung quanh. Người kia sống được là vì có vợ anh bên cạnh. Còn ba, ba không còn cần thiết hạnh phúc của ba nữa. Ba sống vì hình ảnh của con, vì sự thanh khiết của một tuổi trẻ, của một tình yêu. Ba đang cảm thấy là ba chưa già. Ba còn nhiều ước nguyện lắm. Sau nầy, khi Đông Hà thành đạt theo như ba mong muốn, cha con ta sẽ về thăm quê ba. Con biết nơi nào không? Đông Hà. Ừ , nơi đó cũng mang tên Đông Hà như con. Ba sẽ dẫn con đến ngôi trường mà ba học lúc còn để chỏm. Ba sẽ chỉ cho con thấy căn nhà của ông bà nội. Còn nữa, Đông Hà! Có một khúc sông rất êm đềm, con ra đó, sẽ thấy cả một thời thơ ấu của ba. Chưa hết, khi về quê, con phải tập nói cho quen giọng địa phương. “Con trâu” thì nói là “côn tru”, “ông Lý Toét” thì nói là “ôn Lý Tuết”, nghen Đông Hà!....

Ba nói không biết mệt, nói say sưa như một văn sĩ. Nắng xuống chan hòa trước mái hiên. Đông Hà hình dung thấy trước mặt một chiếc tàu hỏa, thấy mình đi qua những rừng dừa, những rừng cau, những đồng lúa xanh ngợp mắt. Và ở một con suối, hay ở một khúc sông, hai cha con dừng lại. Mặc cho tàu hỏa chạy đi, sẽ có chuyến khác đến đón, ba dẫn Đông Hà băng qua dòng nước. Nước xô đẩy những chướng ngại vật. Nhưng ba đã qua được bên kia bờ.

Tân Định, Sài Gòn

Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

BQT VNTQ xin chân thành cảm ơn tác giả Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh đã gửi đến truyện Đông Hà nhân dịp Lễ Từ Phụ .

Lời cuối: Cám ơn bạn đã theo dõi hết cuốn truyện.

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

Đánh máy : Cam Li Nguyễn thị Mỹ Thanh

Nguồn: VNTQ - Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh

Được bạn: NHDT đưa lên

vào ngày: 18 tháng 6 năm 2007