Hoàng Thiên bất phụ hảo tâm nhơn(1)

Nguyễn Chánh Sắt
Chào mừng các bạn đón đọc đầu sách từ dự án sách cho thiết bị di động

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

Mục lục

Hoàng Thiên bất phụ hảo tâm nhơn(1)

Nguyễn Chánh Sắt

Hoàng Thiên bất phụ hảo tâm nhơn(1)

Cuộc thế phân vân, tang điền thương hải, hết lối ly loạn rồi, bình định nhơn dân, Tân Trào quản hạt, thiên hạ đều lạc nghiệp an cư. Có tên Nguyễn Sanh, người tỉnh An Giang, huyện Đông Xuyên(2), vẫn là con nhà thế gia, lúc nhỏ theo thầy học tập văn chương đặng 14 tuổi mới thôi nhu học, sang qua Thời tự; học đặng 4 năm, chịu hạch đậu, vào nhà học sanh, gần đặng hai năm, bởi vận người chưa đạt nên khiến cho người cha là Nguyễn ông, ở nha ̀nhớm bịnh. Khi anh ta đặng tin cha đau, mới xin phép thầy đặng vê ̀thăm: thầy không cho, cực chẳng đa ̃phải đi lén về nhà vì không ro ̃bịnh cha khinh hay trọng, về hơn một tháng, đến lúc cha mạnh, thì anh ta lật đật, từ tạ cha mẹ mà vào trường; đến nơi sổ học trò thầy đã bôi tên rồi, anh ta khóc ma ̀trở về và than rằng: "Thiên hồ! Thiên hồ! Bất tế ngã hàn nho, ha ̀sứ gian nan chí thậm"(3). Khi về nhà rồi, thì cứ an thường thủ phận. Thần tỉnh mộ khan, thờ cha kính mẹ chẳng dám sai ngoa, từ đây vận nhà càng ngày càng suy, ông Nguyễn ông thi ̀già yếu bịnh hoạn hoài, nên anh ta bối rối chẳng biết làm thế nào cho có tiền mà nuôi dưỡng cha mẹ, bởi con nhà học trò yếu duối; may nhờ có bà mẹ là Đặng Thị, tuy tuổi đã Tri Thiện mặt lòng, chớ còn sức bán buôn ma ̀độ nhựt, dở qua tháng đặng. - Vừa đặng một năm, có muốn mướn Nguyễn Sanh đi làm Tài mỗi tháng cho chừng 9, 10 nguyên bạc. Thì con nhà nghèo, hễ ai kêu đi làm co ́tiền lật đật chịu đi, từ anh ta có công việc làm thì mỗi tháng lương tiền đều đem đủ cho mẹ, bà lấy đó mà buôn bán và nuôi dưỡng mẹ già; còn anh ta thì cứ giữ bổn phận, làm ăn cần cán siêng năng đến đỗi ngườic hủ tiệm lòng thương, và tin cậy như con em trong nhà.  Thuở ấy trong làng có một bà già tên là Trần ẩu, ở góa buôn bán mà nuôi con, bà ấy con chết ba còn bốn; ba gái một trai, con lớn tên là Văn Thị, con thứ Văn Tư Nương kế đó Văn Thất Nương, còn con trai út là Văn Bác Lang; nàng Văn Thị đã đặng lớn rồi, mà tánh thiệt thà, ăn ở nhỏ nhen mà diệu dàng, công dung ngôn đức đủ. - Bữa Nguyễn Sanh đi dạo chơi ngang qua quán thấy Văn Thị đang ngồi trong quán bán hàng, coi diệu dàng thì khen thầm "đời này đâu có người con gái ăn ơ ̉như vậy", anh ta bèn giả đò vào quán mà két đồ, đặng coi tình ý nàng ấy, khi vào tới thì nàng Văn Thị đứng dậy chào hỏi khoan thai rằng: "Chẳng hay người muốn mua gì". Anh ta mắc cỡ nghẹn ngào, chẳng biết chi ma ̀trả lời; may đâu ngó thấy trong rổ của chị ta có một cái hoa hường còn tươi lắm, bèn mượn cớ ấy mà hỏi cợt chị ta rằng "Tôi muốn mua hoa hường của cô, chẳng cô có muốn bán chăng?".Chị ta mà trả lời diệu ngọt rằng: "Sao không, hễ hoa mới nơ ̉còn đương tươi tốt thì phải bán nếu không, để tàn rồi có ai mà mua cho nhưng hoa này tuy không lấy chi cho báu mặc dầu, song cũng lựa người mà lo". Anh ta nghe hiểu ý, liền vọt miệng hỏi rằng: "Ước như tôi mua cô bán chăng?". Nàng Văn Thị mắc cỡ làm thinh, hồi lâu mới trả lời rằng: "Được đức hạnh như người mà không bán chớ còn để mà đợi ai, như vậy người có muốn mua thì xin hỏi mẹ tôi, tôi không dám tự chuyên một mình". Nghe lời nàng Văn Thị nói,đẹp ý vừa lòng chỉ đê ̉bụng, về đến nhà trằn trọc tư tưởng nàng Văn Thị luôn, mà chẳng dám cho cha mẹ hay. Còn vợ chồng ông Nguyễn ông  nhà tuy nghèo rồi, ma ̀thấy con có tánh hiếu hạnh biết lo làm ăn thì mừng; lúc rảnh việc nhà thì hai ông bà mới bàn luận cùng nhau rằng: "nay vợ chồng ta đã già yếu hơn bảy mươi tuổi rồi, mà có một thằng con trai, ma ̀nó thì còn thơ ấu lắm, nếu lão với mụ mà có một mai đi rồi, thì nó biết lấy ai mà nương dựa; vả lại sách có câu: (Nam đại bất hôn, như liệc mã vô cương); mà nay nó đã 20 tuổi đầu, vậy thì mụ coi chỗ nào tử tế xứng đáng, giàu nghèo chẳng nệ chi,miễn là cái nhà cho biết đều là đủ, đặng mà lo cưới vợ cho nó, trước là cho tạn mặt già, sau nữa chẳng may là tôi với bà có khí thế đi rồi thì con nó đã có đôi bạn sẵn, nó làm ăn với nhau, thì tôi cũng đành nhắm mắt vậy", khi ông bà bàn luận vừa xong liền kêu Nguyễn Sanh mà nói rằng: "Nay cha me ̣đã gần đất xa trời rồi, ma ̀con thì còn thơ ấu, chẳng may cha me ̣có trăm tuổi rồi, thì con ở lại bơ vơ một mình; mà cha mẹ muốn kiếm vợ cho con, đủ đôi đủ lứa mà làm ăn cho kiệp chúng kiệp bạn, chẳng hiểu bụng con tính làm sao?".

Nguyễn Sanh nghe liền thưa lại rằng: "cha mẹ thương con mà tính như vậy cũng phải; nhưng mà gần đây con co ́thấy một người con gái của bà Trần ẩu tên là Văn Thị; nàng ấy có nết na, việc nữ công nữ hạnh đủ, được như nàng ấy thi ̀con mới vừa lòng, bằng chẳng thì thà con ở vậy một mình là măn nuôi cha mẹ mà thôi, nếu cưới chỗ khác, chẳng may mà nhằm đứa ngoan ngược, thi ̀trước là cực lòng cha mẹ, sau là khó cho con ngày sau, con thì thấy người có nết na thương mà nói vậy, chớ chưa biết cha mẹ co ́bằng lòng không? Và bà mẹ nàng ấy có thương người hàn si ̃không? Hoặc người ta thấy mình nghèo mà khi bạc, sở dĩ cho nên con còn dụ dự chưa dám tỏ cho cha mẹ hay". Hai ông bà liền nói: con chớ lo để thủng thẳng cha mẹ tính chọ

Còn nàng Văn Thị từ ngày gặp Nguyễn Sanh đêm đêm hằng tư tưởng, vì thấy người đã nên trang phong nhã lại thêm ăn nói khoan hoà, nên chị ta thương thì thương mà còn e. Chẳng biết người ta có tình với mình chăng? Hoặc là thấy mình là gái thiệt thà, kiếm đều diễu cợt chơi qua buổi rồi thì thôi, nên chị ta thầm thì vái vang, xin Bà Nguyệt xe cho săn mối chỉ.

Thuở ấy cũng có nhiều nơi hào hộ danh như đều nói nàng Văn Thị,bà mẹ muốn gả mà nàng ấy không ưng, mà nói với mẹ rằng: "Con có thấy một người tên là Nguyễn Sanh, người ấy tuy nghèo, song co ́đức hạnh, phải được như người ấy con mới đành, bằng chẳng thì thà con ở vậy mà nuôi mẹ, dạy em, việc vợ chồng chẳng vội chi; con tuy là gái, thân bồ liễu cũng tìm nơi mà sửa, trắp phận bọt bèo phải lựa chốn mà gởi thân, biểu hạng chàng há chịu trường bần ,tài đức ấy danh thơm co ́thuở"; bà mẹ nghe làm thinh không  lẽ ép con. Khi Nguyễn Sanh hay đặng mấy đều nàng ấy nói với mẹ làm vầy, thì càng kính phục vì lời nói có tình với mình, mà cũng nhờ như nguyên Thiên tùng, khiến Bà nguyệt xe săn mối chỉ; vả lại vơ ̣chồng ông Nguyễn ông, từ nghe lời con nói, cũng đem dạ thương nàng, mượn Mai dung lễ vật sẵn sàng,nói Văn Thị cho chàng Nguyễn sĩ; còn bà Trần ẩu thấy Mai đến nói con mình cho Nguyễn Sanh, thì mừng, vì đặng chỗ con mình mơ ước, bèn chịu gả liền; vậy ông Nguyễn ông bèn chọn ngày tương sáu lễ mà cưới Văn Thị cho Nguyễn Sanh, đến khi làm lễ hiệp cẩn rồi; vợ chồng sum hiệp phỉ tình hoài vọng, tương kính như tân; còn nàng VănThị từ về làm dâu cửa người, trên thờ cha kính mẹ, dưới hết dạ thờ chồng, hai ông bà mừng rỡ hết lòng, vì nhà đặng dâu hiền con thảo. Chẳng khỏi bao lâu nàng Văn Thị đã có nghén. Mà ruổi cho Nguyễn ông năm ấy tuổi đã 71 rồi, mang bịnh nặng mà qua đời; bà Đặng Thị và vợ chồng Nguyễn Sanh than khóc chẳng xiết chi, lo tống táng xong xui, kế lại nàng Văn Thị lại tới ky ̀mãn nguyệt sanh đặng một gái tốt tươi; hồi ngay lụng tháng quá bóng thiều quang đưa rất lẹ. Vừa đặng một năm, thì bà ĐặngThị lại thọ bịnh mà chơi tiên.Thương ôi! Thời yêu khiên lắm phen nguy hiểm vận gian truân nhiều nỗi thê lương.Vậy mà gặp lúc ruổi ro, nghèo nàn khổ sở; vì lúc nấy Nguyễn Sanh đã thôi làm Tài phú rồi; nhà thì nghèo phải quơ tạm của anh em mà lo tống táng. Khen thay cho nàng Văn Thị nha ̀tuy nghèo khổ rách mặc dầu, cư ́một dạ thờ chồng trọn đạo; lo buôn bán nuôi con cho đến khi chồng kiếm đặng việc làm; lần lần xuân qua hè lại, thu hết đông sang, tang phục mãn rồi; thì nàng Văn Thị lại sanh đặng một gái nữạ Bởi vận người chưa nên, hết nạn này tới nạn kia; tang mẹ vừa xong mình thêm đau ốm, may nhờ nàng Văn Thị săn sóc thuốc men hết lòng lo chạy, hơn 7, 8 tháng mới mạnh. Thảm thay cho nàng Văn Thị; phần thì chồng đau, phần mắc con dại đèo bòng, làm chi không đặng,đến nỗi không có mà ăn cho đủ. May nhờ anh em tư trợ một người một ít mà chi độ cho qua ngày tháng;đến lúc Nguyễn Sanh mạnh rồi, mới tính với vợ rằng: "Thuơ ̉ta còn nhỏ cha mẹ ta giàu có lại hay làm nhơn đức với người;nay chẳng may cha mẹ ta đã tỵ trần rồi, nhà lại nghèo, thêm gặp lúc phân vân thế tình lãnh noản (4), đa ̃chẳng thương thì chớ; họ lại kiếm đều dèm xiểm chê bai, nếu ơ ̉đây càng thêm xấu hổ, vậy thì vợ chồng ta phải tìm xứ khác mà dung thân, nhờ trời chừng có kha sẽ trở về chẳng muộn chi" .Nàng Văn Thị tánh thiệt thà, thấy chồng nói chẳng dám cãi, mới nói với chồng rằng: "Vả phận thiếp là gái có chồng  theo chồng dầu muôn biển ngàn non đâu dám nệ". Vơ ̣chồng bàn luận xong xuôi, mới tư ̀biệt quê hương mà dìu dắt nhau đi xứ nầy sang xứ kia, như vậy hơn 6 năm trời, mà bởi vận bất tế, dầu có tẩu bắc, bôn nam cho lắm,nghèo vẫn hoàn nghèo; sau xuống Ba Xuyên ở đặng nửa năm lại gặp một người hiền sĩ, tên là Huỳnh Sanh, tánh can trực có chí khí lớn; bèn kết bạn với nhau, lấy theo tuổi thì Huỳnh Sanh nhỏ hơn nên kính Nguyễn Sanh làm anh, ăn ở với nhau càng ngày càng hậu, mà Huỳnh Sanh thì cũng nghèo không biết lấy chi mà châu cấp Nguyễn Sanh, thảm nên rất thảm, chẳng những làm vậy mà thôi, mà lại gặp đời phong tục bại suy, ít có kẻ khinh tài trượng nghĩa, hễ thấy nghèo thì rủ nhau mà khi bạc mà thôỉ Thấy vậy Nguyễn Sanh mới than với Huỳnh Sanh rằng: - Từ anh em ta kết nghĩa với nhau tuy không phải tình cốt nhục, song ý hiệp tương đầu thì coi ra cũng như ruột vậy, nhưng mà nha ̀thì nghèo, anh thì không có phương làm ăn biết lấy chi mà chi độ cho đủ, vậy nay anh tính gởi vợ con lại cho em mà đi làm ăn; nhờ trời một đôi năm may mà anh đặng công danh tao ngộ, thì nghĩa anh em mình chẳng dám quên, xin em hãy ở cho hết lòng cùng anh mà dạy dỗ giùm hai đứa cháu". Nói rồi liền kêu vợ con ma dặn việc gia tề; nàng Văn Thị nghe chồng nói thì khóc và than với chồng rằng: "Đạo vợ chồng tình sâu nghĩa nặng, chàng đi thiếp ở bao đành, nhưng bởi cuộc sống nghèo phải sao hay vậy, vả lại thiếp lo cho chàng đường sá xa xuôi; xin khá tua bảo trượng mà tảo đồ qui kế (5), chớ có yêm trệ đất người mà cực lòng thiếp đợi trông; chí như mẹ con thiếp ở nhà đói no ấm lạnh chẳng quản chi, một lo cho chàng mà thôi"; Nguyễn Sanh liền động tình rơi luỵ dường như không muốn dời chơn; tuy vậy nhưng mà chí đã quyết rồi, mới từ giã Huỳnh Sanh mà đi. Khi lên tới Sài Gòn rồi, tứ bê ̀lạ lùng không biết nương tựa vào đâu thảm nên rất thảm. Mà cũng nhờ Hoàng thiên bất phụ hảo tâm nhơn, nên khiến cho gặp một người cố hữu tên là Võ Hiền người xứ Trà Vinh, ở nhà tơ tại án, người ấy cũng là người hiền lương, tánh thuần hậu hay chiêu hiền đãi sĩ, lúc gặp Nguyễn Sanh thì mừng và đem về nhà nuôi dưỡng tử tế, khi thấy Nguyễn Sanh buồn và than thân trách phận, thì rằng: giàu nghèo tại hệ nơi trời, há đem sức người mà nong mãi đặng sao?  Nhưng vậy sanh ra ở đời phải làm cho hết sức ma ̀thôi; vì lời sách có nói tận nhơn lực nhi tri thiên mạng; chớ vận chưa nên dầu có bôn chôn cho lắm cũng không cải mạng trời đặng; vậy thì xin anh hãy an lòng mà nương náu với em một đôi ngày lần hồi sau sẽ haỵ

Thuở ấy có một giàu có buôn bán lớn muốn dùng Nguyễn Sanh làm tài phú, thì anh ta mừng lắm vi đặng chỗ mà nương thân thường con nhà học trò hay ăn ở nhỏ nhoi nên khi vào làm việc rồi thì cư ́giữ bổn phận siêng năng cần cán và trung tín, dẫu một đồng tiền cũng chẳng dám sai, cho nên ông nhà giầu ấy thương yêu và tin cậy anh ta đến đỗi trăm mọi việc đều phú cho một tay anh ta mà thôi thì anh ta lại càng cảm mến mà an lòng ở đó làm việc luôn. Mà nhờ bởi tánh người ăn ở tiết kiệm, cho nên làm việc trong hai năm thì có vốn rồi,liền vội vã xin phép về thăm việc vợ con cùng đền ơn cho nghĩa hữu.

Còn nàng Văn Thị ở nhà ngày buôn bán đêm vá may nuôi đôi con dại đói no hẩm hút mong đợi chồng, mà cũng nhờ Huỳnh Sanh hết lòng tư trợ. Lúc Nguyễn Sanh về tới nhà vơ ̣chồng mừng rỡ, anh em sum vầy ơn đền nghĩa trả xong xuôị

Từ đây chồng vợ hiệp nhau ân tình như cũ duyên mặn tình nồng, dắt nhau về quê hương, xây mồ đắp mả cho cha mẹ lại.

Mà nhờ nàng Văn Thị giỏi lo việc cửa nhà nên mấy năm lần lần trở nên giàu có lớn sau vơ ̣chồng Văn Thị lại sanh đặng hai trai,thông minh xuất chúng, học hành giỏi thi đậu một khoa ra làm quan cả hai, cưới vợ hiền; còn hai đứa con cũng đều làm suôi với nhà hào hộ cả hai. Đại phàm con người ta ở đời, chẳng phải lo nghèo, một lo đức hạnh mà thôi, dầu người chẳng thương, thì cũng còn có quỷ thần phù chí như vợ chồng Nguyễn Sanh nhà tuy nghèo khó mặc dầu song cứ an thường thủ thân mà lo tu bồi đức hạnh, mà lần hồi trời vận lập thân nên, có phải là Hoàng thiên bất phụ hảo tâm nhơn chăng.

Chung1902

1.ông trời không phụ người có lòng tốt

2.Bây giờ cải là Tân Châu phủ

3.Trời hỡi! Trời hỡi! Chẳng giúp học trò nghèo lại gây khó khăn chi cho lắm!

4. Lãnh cảm: Lạnh, ấm

5. Khá tua bảo trượng mà tảo đồ qui kế: Khá nên bảo trọng mà sớm tìm cách quay về

Lời cuối: Cám ơn bạn đã theo dõi hết cuốn truyện.

Nguồn: http://vnthuquan.net

Phát hành: Nguyễn Kim Vỹ.

Nguồn: Việt Ký

Được bạn: Ct.Ly đưa lên

vào ngày: 6 tháng 8 năm 2005