Author: Guillaume Musso; Phúc Chi Nhi (dịch)
Date: 2018-02-01 12:00:00+00:00
Description: Paris, một xưởng vẽ giấu mình cuối một ngõ nhỏ rợp bóng cây xanh. Madeline đã thuê căn xưởng làm nơi nghỉ ngơi và tách mình khỏi thế giới. Do một nhầm lẫn ngẫu nhiên, nữ cảnh sát trẻ người Luân Đôn chạm trán với Gaspard, một nhà biên kịch đến từ Mỹ cũng thuê trọ tại chính nơi này. Họ buộc phải sống cùng nhau trong vài ngày, và chính ở đó, cùng nhau khám phá số phận bí ẩn của họa sĩ nổi tiếng Sean Lorenz, chủ căn nhà, người đã để lại ba bức tranh bí ẩn cuối cùng trước khi qua đời. Để vén được bức màn sự thật về Sean Lorenz, hai người buộc phải đối mặt với quỷ dữ ngự trị chính trong bản thân mìn
Publisher: Hội Nhà Văn

Dưới một mái nhà ở Paris

—★—

Tác giả: Guillaume Musso

Dịch giả: Phúc Chi Nhi

Nguyên tác: Un appartement à Paris (2017)

Nhà xuất bản Hội nhà văn & Nhã Nam – 2018

Text: Caruri
ebook©vctvegroup

Tặng Ingrid,
tặng Nathan.

Giữa mùa đông, rốt cuộc tôi nhận ra trong mình một mùa hè bất khả chiến bại.

Albert CAMUS

Cậu nhóc

London, cuối giờ sáng một ngày thứ Bảy.

Bạn còn chưa biết điều này đâu, nhưng trong chưa đầy ba phút nữa bạn sẽ đương đầu với một trong những thử thách gian lao nhất đời mình. Một thử thách tới lúc nào bạn không hay biết, nhưng sẽ in dấu trong bạn, gây đau đớn ngang với vết bỏng do sắt nung để lại trên làn da mềm mại.

Ngay lúc này bạn đang thong dong dạo bước giữa sảnh trung tâm thương mại mang dáng dấp một sân trong kiểu cổ. Sau mười ngày mưa dầm mưa dề, bầu trời đã tìm lại được sắc lam thẫm đẹp đẽ. Những tia nắng đang làm vách kính cửa hàng sáng lung linh khiến tâm trạng bạn tươi vui. Để kỷ niệm thời khắc mùa xuân đến, thậm chí bạn đã tự tặng cho mình chiếc đầm ngắn màu đỏ chấm bi trắng này, nó đã cố quyến rũ bạn từ hai tuần nay. Bạn cảm thấy nhẹ nhõm, gần như phơi phới. Ngày hôm nay của bạn báo trước là sẽ thú vị: trước tiên là bữa trưa với Jul’, cô bạn thân nhất, một buổi làm móng giữa con gái với nhau, sau đó chắc sẽ đi xem triển lãm ở Chelsea, rồi tối nay là buổi hòa nhạc của PJ Harvey tại Brixton.

Một hành trình yên ả trong những khúc quanh uốn lượn êm đềm của đời bạn.

Chỉ trừ có điều bạn bỗng nhìn thấy nó.

★

Đó là một cậu nhóc tóc vàng rơm mặc quần yếm bò và áo khoác dạ màu xanh nước biển. Chắc tầm hai tuổi, hoặc hơn một chút. Đôi mắt to sáng màu và tươi cười lấp lánh đằng sau cặp kính sặc sỡ. Những đường nét thanh tú trên gương mặt trẻ thơ tròn trịa viền quanh bằng những lọn tóc ngắn sáng màu giống như một cuộn rơm dưới nắng hè. Bạn ngắm cậu nhóc đã được một lúc, từ xa, nhưng càng lại gần, bạn càng bị khuôn mặt cậu nhóc mê hoặc. Một vùng đất nguyên sơ, hớn hở, mà cả đau khổ lẫn sợ hãi đều chưa kịp đầu độc. Trên gương mặt non tơ này, bạn chỉ nhìn thấy một loạt những khả năng. Niềm vui sống, niềm hạnh phúc ở trạng thái thô mộc.

Lúc này, cậu nhóc cũng đang nhìn bạn. Một nụ cười đồng lõa và thuần phác thắp sáng gương mặt cậu. Cậu hãnh diện khoe với bạn chiếc máy bay nhỏ bằng kim loại đang được những ngón tay mũm mĩm cho bay lượn phía trên đầu mình.

– Vuuuuuuuuù…

Trong khi bạn mỉm cười đáp lại nụ cười của cậu nhóc, một cảm giác lạ lùng bắt đầu bóp nghẹt bạn. Nọc độc chậm rãi của một xúc cảm khó hiểu làm loang khắp cơ thể bạn một nỗi buồn lạ lẫm.

Cậu nhóc dang tay và bắt đầu chạy nhảy lon ton quanh đài phun nước bằng đá đang phun ra những cuộn nước bên dưới mái vòm của khu mua sắm. Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, bạn ngỡ cậu nhóc đang chạy tới sà vào lòng mình, thế nhưng…

– Bố, bố ơi! Bố thấy không, con làm máy bay này!

Bạn ngước mắt nhìn lên và ánh mắt bạn gặp ánh mắt người đàn ông vừa bế bổng cậu nhóc. Một lưỡi dao buốt lạnh xuyên thấu bạn và trái tim bạn đông cứng lại.

Bạn biết người đàn ông này. Cách đây năm năm, giữa hai người nảy sinh một chuyện tình kéo dài hơn một năm. Vì anh ta, bạn đã rời Paris tới Manhattan và thay đổi công việc. Suốt nửa năm, hai người thậm chí đã cố gắng sinh một đứa con mà không được. Rồi người đàn ông này quay lại sống cùng vợ cũ, trước đó họ đã có một đứa con chung. Bạn đã làm tất cả những gì có thể để níu kéo anh ta, nhưng như vậy là chưa đủ. Quãng thời gian ấy bạn đau khổ tột cùng, và đúng lúc bạn nghĩ đời mình đã lật sang trang mới, thì hôm nay bạn lại gặp anh ta, và chuyện này khiến bạn tan nát cõi lòng.

Lúc này, bạn đã hiểu rõ hơn cảm giác xáo trộn của bản thân. Bạn tự nhủ đứa trẻ này đã có thể là con mình. Rằng đứa trẻ này hẳn đã có thể là con của bạn và anh ta.

Người đàn ông lập tức nhận ra bạn và không hề tránh né ánh mắt bạn. Trước nét mặt sầu não của anh ta, bạn đoán anh ta cũng đang sửng sốt hệt như bạn, lúng túng, có phần sượng sùng. Bạn nghĩ anh ta sắp bước tới nói chuyện với mình, thế nhưng, giống như một con hươu đang cùng đường, anh ta phác một cử chỉ chở che con mình rồi vội vàng quay gót.

– Đi nào, Joseph, bố con mình về thôi.

Trong khi ông bố và đứa con trai đi xa dần, bạn không dám tin vào tai mình. “Joseph” là một trong những cái tên hồi ấy hai người cùng nhau dự định đặt cho đứa con của họ ở thì tương lai. Mắt bạn nhòe đi. Bạn cảm thấy mình bị tước đoạt. Một cơn mệt mỏi nặng nề ập xuống khiến bạn đứng hình suốt nhiều phút liền, làm bạn thẫn thờ, hóa đá, cổ họng nghẹn thắt.

★

Bạn phải nỗ lực lắm mới tới được lối ra cửa hàng. Tai bạn ong ong, cử chỉ trở nên máy móc, tứ chi như nặng đến hàng tấn. Ra đến công viên Saint James, bạn đã nhấc được cánh tay lên để vẫy một chiếc taxi, nhưng bạn run rẩy suốt cả quãng đường, đấu tranh chống những ý nghĩ đang quấy nhiễu mình, cùng lúc tự hỏi mình đang gặp phải chuyện gì thế này.

Cánh cửa căn hộ riêng khép lại, bạn đi thẳng vào phòng tắm vặn cho nước chảy đầy bồn. Vào tới phòng ngủ, bạn không bật đèn. Vẫn mặc nguyên quần áo, bạn đổ vật xuống giường. Bất động. Hình ảnh đứa trẻ chơi máy bay diễu qua tâm trí bạn và, chẳng bao lâu sau, toàn bộ nỗi thất vọng mà bạn cảm thấy khi đứng trước người tình cũ biến thành cảm giác trống rỗng tàn bạo. Cảm giác nhung nhớ bóp nghẹt lồng ngực bạn. Bạn khóc, dĩ nhiên, nhưng bạn tự nhủ những giọt nước mắt có tác dụng gột rửa và cơn khủng hoảng này sẽ tự biến mất. Chỉ trừ có điều nỗi đau đang đào sâu, phình ra và dồn dập chồm lên bạn như một cơn sóng ngầm cuốn phăng bạn đi, khiến tất cả những con đê trong bạn vỡ toang, phóng thích những năm tháng bất mãn, oán hận, hy vọng rồi thất vọng. Cày xới lại những vết thương mà bạn ngỡ đã được chữa lành.

Chẳng mấy chốc, con rắn bảy đầu lạnh lẽo của nỗi kinh hoàng uốn lượn giữa tứ chi bạn. Bạn nhảy dựng lên. Tim bạn đập lồng lên. Cách đây vài năm bạn từng trải qua một giai đoạn giống hệt, và mọi chuyện đã kết thúc chẳng mấy tốt đẹp. Nhưng ý nghĩ ấy lướt qua tâm trí bạn cũng vô ích, bạn không thể ngăn chặn được guồng quay của sự thể khó lòng lay chuyển. Toàn thân run rẩy không thể kiểm soát, bạn lảo đảo bước tới tận phòng tắm.

Hộp thuốc cá nhân. Những ống thuốc. Bạn ngâm mình trong bồn tắm – đang đầy tràn – trong khi còn chưa cởi hết quần áo. Nước quá nóng hay quá lạnh, bạn thậm chí chẳng biết nữa và cũng mặc kệ. Trên ngực bạn là một cái đe. Trong bụng bạn là một vực xoáy. Trước mắt bạn là một chân trời đen kịt, mãi mãi bị nỗi sầu muộn chắn ngang.

Bản thân bạn không ý thức được là mình đã ra nông nỗi đó. Những năm gần đây, bạn đã hơi lạc lối đôi chút, đúng thế, và bấy lâu nay bạn biết rằng cuộc đời vốn mong manh. Nhưng hôm nay bạn không ngờ mình bước hụt và mất thăng bằng nhanh đến thế. Nhất là, bạn không biết rằng dòng thác bùn lầy này lại chảy trong bạn. Bóng tối này, nọc độc này, sự khốn khổ này. Cảm giác cô đơn thường trực đột nhiên bị đánh thức và đang khủng bố tinh thần bạn.

★

Những ống thuốc bồng bềnh trên mặt nước như những con tàu dừng lại vì trời lặng gió. Bạn mở chúng ra rồi nuốt từng vốc những viên con nhộng. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Việc gì cũng phải làm đến cùng. Vậy nên bạn gỡ lưỡi dao lam từ bàn cạo đặt trên gờ bồn tắm rồi cho nó lướt qua hõm cẳng tay.

Bạn vẫn luôn hăng hái chiến đấu, nhưng hôm nay bạn cảm thấy mình không còn khả năng làm vậy nữa, bởi kẻ thù không buông tha bạn và biết rõ về bạn hơn chính bản thân bạn. Trong lúc đưa lưỡi dao lại gần mạch máu, bạn chua xót nhớ lại cái niềm vui đắt đỏ mà bạn đã cảm thấy sáng nay khi thấy mặt trời qua ô cửa sổ.

Rồi đến khoảnh khắc lạ lùng và an lòng này khi bạn biết rằng số mệnh đã an bài và chuyến đi không ngày về của mình đã bắt đầu. Như bị thôi miên, bạn lặng ngắm máu mình đang tan loãng và vẽ trong làn nước những đường lượn trang trí với vẻ đẹp không thể gọi tên. Trong lúc cảm thấy mình đang ra đi, bạn tự nhủ rằng ít nhất thì cảm giác đau đớn cũng sẽ dừng lại, và đúng vào thời khắc này, điều đó thật vô giá.

Trong lúc quỷ dữ mang bạn đi theo làn hơi nước nóng bỏng, hình ảnh cậu nhóc lại lướt qua tâm trí bạn lần nữa. Bạn trông thấy cậu nhóc trên một bãi biển, phía trước là biển. Một nơi có thể là Hy Lạp hoặc miền Nam nước Ý. Bạn đang ở rất gần cậu nhóc. Gần đến nỗi bạn thậm chí có thể ngửi thấy mùi cát, mùi lúa mì tỏa ra từ cậu, yên ả như cơn gió nhẹ đêm hè.

Khi cậu nhóc ngẩng mặt lên nhìn bạn, bạn cảm động vì gặp lại gương mặt xinh xẻo của cậu, cái mũi hếch và hàm răng thưa khiến nụ cười cậu đáng yêu khôn cưỡng. Cậu nhóc đó đang dang rộng hai cánh tay và bắt đầu chạy quanh bạn.

– Mẹ ơi, nhìn này, con đang làm máy bay!

GIỮA MÙA ĐÔNG

Thứ Ba ngày 20 tháng Mười hai

1

Hội chứng Paris

Paris luôn là một ý hay.

Audrey HEPBURN

1.

Sân bay Roissy-Charles-de-Gaulle, sảnh đến.

Một định nghĩa nhất định về địa ngục nơi trần thế.

Trong phòng kiểm tra hộ chiếu, hàng trăm du khách đang bị dồn lại thành một hàng người đứng đợi trong tình trạng tắc nghẽn, thuôn dài và uốn khúc như một con trăn béo phì. Gaspard Coutances nghển cổ nhìn về dãy ca bin kính đằng trước anh, cách chừng hai chục mét. Đằng sau dãy quầy đó chỉ có nhõn hai cảnh sát khốn khổ kiểm soát dòng hành khách đông đúc này. Gaspard thở dài bực bội. Mỗi lần đặt chân tới sân bay này anh lại tự hỏi làm thế nào nhà chức trách có thể lờ đi những hậu quả tàn khốc của hình ảnh một tủ kính trưng bày đáng ghét đến nhường này về nước Pháp.

Anh nuốt nước bọt. Tình hình càng thêm tồi tệ vì trời đang nóng chảy mỡ. Không khí ẩm ướt, nặng nề, nồng nặc mùi mồ hôi kinh khủng. Gaspard đang đứng giữa một thiếu niên có vẻ ngoài của dân chơi mô tô phân khối lớn và một nhóm người Á. Sự căng thẳng hiển hiện như có thể sờ thấy: đang bị lệch múi giờ sau chuyến bay kéo dài mươi mười lăm tiếng, những hành khách với khuôn mặt xác sống đang bực bội vì nhận ra mình vẫn chưa đi đến cuối con đường thập giá.

Chỉ sau khi máy bay hạ cánh, khổ hình mới bắt đầu. Tuy chuyến bay khởi hành từ Seattle của anh đến đúng giờ – máy bay đã hạ cánh trước 9 giờ sáng một chút –, nhưng anh đã phải chờ hơn hai mươi phút để người ta mở cầu nối rồi mới có thể rời khỏi máy bay. Tiếp đến là màn cuốc bộ không hồi kết trong các hành lang cũ kỹ. Một trò tìm đường gây phẫn nộ khi phải giải mã những tấm biển tín hiệu phức tạp, khi chân muốn gãy rời trên các cầu thang máy hỏng, khi phải chiến đấu để xương khỏi nát vụn trên một chuyến tàu chật ních, để rốt cuộc bị nhồi vào căn phòng thảm thê này chẳng khác nào lũ súc vật. Chào mừng tới nước Pháp!

Túi du lịch khoác trên vai, Gaspard đang vã mồ hôi hột. Anh có cảm giác đã đi qua ba cây số kể từ khi rời máy bay. Kiệt sức, anh tự hỏi mình đang làm cái quái gì ở đây. Tại sao năm nào anh cũng bắt bản thân phải chịu đựng một tháng giam mình tại Paris để viết một vở kịch mới nhỉ? Anh bật cười vẻ bồn chồn. Câu trả lời thật đơn giản và nghe kêu như một khẩu hiệu: kỹ năng viết giữa môi trường thù nghịch. Năm nào cũng vậy, vào đúng ngày này, Karen, người đại diện của anh, lại thuê cho anh một ngôi nhà hoặc một căn hộ nơi anh có thể yên tĩnh làm việc. Gaspard thậm ghét Paris – đặc biệt là Paris vào dịp Giáng sinh – nên anh không thấy khó chịu chút nào với việc nhốt mình giữa bốn bức tường hai tư trên hai tư giờ. Kết quả: vở kịch được tự viết nên, hoặc gần như thế. Dẫu sao chăng nữa, vở kịch của anh luôn được hoàn thành vào cuối tháng Một.

Dòng người đang thưa dần với một tốc độ chậm rãi đến tuyệt vọng. Chờ đợi trở thành thử thách. Những đứa nhóc quá đỗi phấn khích đang vừa chạy thi giữa những thanh chắn vừa hò hét, một cặp vợ chồng già đang tựa vào nhau để khỏi ngã quỵ, một em bé đang trớ hết ra cổ mẹ chỗ sữa vừa tu trong bình.

Kỳ nghỉ Giáng sinh chết tiệt…, Gaspard than vãn trong lúc hớp lấy một ngụm không khí ô nhiễm. Khi thấy vẻ bất mãn trên gương mặt những bạn đồng hành bất hạnh, anh nhớ lại một bài viết về “hội chứng Paris” đọc được trong một tạp chí. Mỗi năm, có hàng chục du khách Nhật Bản và Trung Quốc đã nhập viện và thường phải hồi hương vì mắc những hội chứng rối loạn tâm lý nặng nề trong chuyến thăm đầu tiên tới thủ đô nước Pháp. Vừa hạ cánh xuống đất Pháp, những du khách này bắt đầu có những triệu chứng kỳ lạ – mê sảng, trầm uất, ảo giác, hoang tưởng. Theo thời gian, rốt cuộc các chuyên gia tâm lý đã tìm ra một cách lý giải: cảm giác khó ở của các du khách xuất phát từ sự chênh lệch giữa hình dung của họ về vẻ tao nhã của Kinh đô Ánh sáng với thực tế. Họ ngỡ được khám phá thế giới huyền diệu của Amélie Poulain, thế giới được ngợi ca trong những thước phim và những đoạn quảng cáo, đến nơi rồi họ mới phát hiện ra một thành phố khắc nghiệt và thù nghịch. Paris trong mộng tưởng của họ – Paris của những quán cà phê lãng mạn, của những người bán sách cũ ven sông Seine, của đồi Montmartre và của Saint-Germain-des-Prés – đã vấp phải thực tại: vẻ lem luốc, nạn móc túi, thiếu an toàn, ô nhiễm khắp nơi, những quần thể đô thị lớn xấu xí, hệ thống vận tải công cộng xuống cấp.

Để nghĩ sang chuyện khác, Gaspard lấy từ trong túi áo ra nhiều tờ giấy được gập làm tư. Mô tả và ảnh chụp nhà tù mạ vàng mà người đại diện đã thuê cho anh tại quận 6. Trước kia nơi đó là xưởng vẽ của họa sĩ Sean Lorenz. Những bức ảnh quyến rũ và gieo hy vọng về một không gian mở, sáng sủa, thư thái, hoàn hảo cho cuộc marathon viết lách đang chờ đợi anh. Thường thì anh không mấy tin những bức ảnh, nhưng Karen đã thị sát nơi này và chính cô đảm bảo với anh là nó sẽ khiến anh hài lòng. Và thậm chí còn hơn thế ấy chứ, cô còn nói thêm, vẻ bí hiểm.

Dẫu sao anh cũng phải tới đó thật nhanh.

Anh kiên nhẫn chờ thêm hơn mười lăm phút nữa mới được một nhân viên hải quan thuận tình ngó đến hộ chiếu của anh. Mặt mũi khó đăm đăm, gã này không xin chào chẳng cảm ơn cũng không đáp lại câu chúc ngày mới tốt lành của anh khi trả lại anh giấy tờ tùy thân.

Lại lúng ta lúng túng như gà mắc tóc trước những tấm biển chỉ dẫn. Gaspard đi nhầm hướng nên phải quay trở lại. Dòng thác lũ những cầu thang máy. Cả loạt cửa tự động luôn mở ra chậm trễ. Anh vội vã vượt qua thảm băng chuyền trả hành lý. Tạ ơn Chúa, anh chưa mất nhận thức đến mức ký gửi hành lý.

Lúc này, anh không còn cách lối ra của địa ngục bao xa. Anh cố sức tách khỏi đám huyên náo hiếm thấy đang làm tắc nghẽn sảnh đến, rẽ đám đông, xô nhào một cặp đôi đang ôm hôn nhau, bước qua những hành khách đang nằm ngủ vạ vật dưới sàn. Nằm gọn trong tầm ngắm của anh, cánh cửa quay bên trên gắn tấm biển “Lối ra – Taxi” đang cụ thể hóa màn kết khổ hình của anh. Thế đấy, chỉ thêm vài mét nữa là anh được giải thoát khỏi cơn ác mộng này. Anh sẽ lên một chiếc taxi, đeo tai nghe rồi để trí óc được đào thoát bằng cách lắng nghe tiếng dương cầm của Brad Mehldau và tiếng contrebasse của Larry Grenadier. Rồi, ngay chiều nay, anh sẽ bắt tay vào viết và anh…

Cơn mưa như tạt gáo nước lạnh vào niềm hào hứng trong anh. Những luồng nước như máng xối giội ào ào xuống mặt đường rải nhựa. Một bầu trời xám xịt. Một vẻ âm u ảm đạm và bầu không khí thì như nhiễm điện. Phía chân trời chẳng thấy bóng dáng chiếc taxi nào. Thay vào đó là những chiếc xe của cảnh sát trật tự và các hành khách đang ngơ ngác.

– Xảy ra chuyện gì vậy? anh hỏi một nhân viên phụ trách hành lý đang điềm nhiên hút thuốc gần một cây gạt tàn.

– Anh không biết gì sao? Đang có đình công đó, thưa anh.

2.

Cùng thời điểm đó, tại ga Bắc, Madeline Greene đang xuống khỏi tàu Eurostar chuyến 9 giờ 47 khởi hành từ London.

Những bước chân đầu tiên của cô trên đất Pháp khá ngập ngừng, cô gái thấy khó lòng thích nghi được với hoàn cảnh. Đôi chân cô nặng trĩu, run run. Thêm vào cơn mệt mỏi là cảm giác chóng mặt, nôn nao đến ám ảnh và những cơn trào ngược dịch vị đang nung đốt thực quản cô. Bác sĩ đã cảnh báo cô những tác dụng phụ của quá trình điều trị này mà vô ích, cô vẫn không hình dung mình sẽ trải qua dịp Giáng sinh trong tình trạng sức khỏe èo uột như vậy.

Chiếc va li cô đang kéo lê đằng sau như nặng cả tấn. Biến dạng, bị khuếch đại, âm thanh những bánh xe lăn trên mặt đường bê tông đang vang vọng trong đầu và cào nát sọ cô, gia tăng cơn đau nửa đầu tra tấn cô kể từ khi thức giấc.

Madeline dừng phắt lại để kéo kín khóa chiếc áo khoác dáng ngắn chất liệu da lót lông cừu. Tuy đang vã mồ hôi như tắm, nhưng cô thốt rùng mình. Cô thở dốc, và có lúc ngỡ mình sắp xỉu đến nơi, nhưng cô đã tìm lại được chút sức lực để tới cuối sân ga, như thể không khí náo nhiệt bao trùm nơi này kích thích cô và kết nối cô hầu như tức khắc với cuộc sống.

Bất chấp tiếng tăm không lấy gì làm tốt đẹp của ga Bắc, Madeline vẫn bị nơi này quyến rũ. Ở nơi những người khác nhìn thấy cảnh hỗn loạn và nỗi sợ hãi thì cô lại nhận ra sự tập trung năng lượng thô mộc và dễ lây lan. Một tổ ong thường xuyên biến động thì đúng hơn là chốn tụ tập đám người tật nguyền ăn xin thoắt ẩn thoắt hiện. Hàng nghìn sinh mệnh, số phận đang giao thoa, dệt nên tấm mạng nhện khổng lồ. Một dòng chảy xiết khiến người ta ngất ngư, một dòng chảy ồ ạt cần phải biết cách chế ngự để khỏi chết đuối.

Nhất là đối với cô, nhà ga này có vẻ như một sân khấu kịch có sự tham gia của hàng nghìn diễn viên: du khách, dân ngoại ô, doanh nhân, lũ vô lại, cảnh sát tuần tra, người bán hàng rong, bọn bán lẻ ma túy, nhân viên quán cà phê và các hàng quán xung quanh… Khi quan sát thế giới thu nhỏ bên dưới mái vòm kính lớn, Madeline nghĩ tới một trong những quả cầu tuyết mà mỗi lần đi du lịch về bà cô thường tặng cho cháu gái. Một quả cầu vĩ đại, ồn ã, không có những vảy trang kim bằng nhựa và nứt rạn dưới sức nặng của số đông.

Cô cuốc bộ ra sân trước nhà ga để rồi được đón tiếp bởi một trận cuồng phong, về mặt thời tiết, còn tệ hại hơn cả London: trận mưa nặng hạt, bầu trời nhớp nhúa, bầu không khí nóng ẩm đến khó chịu. Đúng như Takumi đã thông báo với cô, vài chục chiếc taxi đang tắc nghẽn ở lối vào ga. Chẳng xe buýt hay ô tô nào có thể nhận hành khách lên xe nên đành trả đám khách bộ hành về với cảnh khổ cực của họ. Trước máy quay truyền hình, những bộ não đang bừng bừng giận dữ: những người bãi công và người sử dụng dịch vụ diễn lại cái màn muôn thuở được báo chí và các kênh thông tin yêu thích.

Madeline vội đi vòng qua nhóm người này. Tại sao mình lại không nghĩ đến việc mang theo một cái ô nhỉ? cô nguyền rủa bản thân trong lúc sang đường đi về hướng đại lộ Magenta. Vì đi bộ quá sát lề đường, cô đã bị bùn bắn lên người khi một chiếc ô tô chạy ngang qua vũng nước. Ướt sũng và tức điên, cô xuôi xuống phố Saint-Vincent-de-Paul tới tận lối vào giáo xứ. Ở đó, Takumi đã có mặt đúng hẹn, ngồi sau tay lái một chiếc xe van nhỏ đang đỗ hàng đôi. Chiếc Estafette sặc sỡ của cậu ta được trang trí bằng một dòng chữ vui mắt đối lập với vẻ âm u của khung cảnh xung quanh: “Khu vườn Kỳ diệu – Cửa hàng hoa – số 3 bis, phố Delambre – 75014 Paris”. Thoạt trông thấy cậu ta, Madeline ra sức vẫy tay rồi nhao vào bên trong khoang lái.

– Hello, Madeline, chào mừng tới Paris! anh chàng chủ tiệm hoa chào đón cô, đoạn chìa cho cô một chiếc khăn mặt.

– Xin chào, anh bạn, gặp cậu tôi vui quá!

Cô vừa lau khô tóc vừa chăm chú quan sát chàng trai trẻ người Á. Takumi có mái tóc cắt ngắn, mặc chiếc vest nhung tăm và quàng khăn lụa. Đỉnh đầu tròn vo của cậu ta đội chiếc mũ lưỡi trai ca rô chất flannel, để lộ hai vành tai nhỏ vểnh lên khiến cậu ta trông giống một chú chuột nhắt. Khuôn mặt cậu ta bị vạch ngang bởi hàng ria mép lún phún gần giống ria mép của một cậu thiếu niên vừa dậy thì hơn là của Thomas Magnum. Takumi chẳng già đi chút nào kể từ khi cô rời Paris, nhượng lại cho cậu ta cửa hàng hoa xinh xắn nơi chính cô đã tuyển cậu ta vào làm vài năm về trước.

Nhân vật thám tử tư của xê ri phim truyền hình Mỹ Magnum, P.I. nổi tiếng vào những năm 1980. (Mọi chú thích không có lưu ý gì thêm là của người dịch.)

– Cậu thật tử tế khi tới đón tôi, cảm ơn nhé, Madeline nói trong lúc cài dây an toàn.

– Có gì đâu, hẳn là hôm nay chị đã phải vất vả một phen với chuyện tàu xe rồi.

Anh chàng chủ tiệm hoa vào số rồi tiến vào phố Abbeville.

– Như chị thấy đó, kể từ khi chị đi đất nước này chẳng có gì thay đổi, cậu ta khẳng định trong lúc chỉ vào nhóm người biểu tình. Thậm chí càng ngày mọi chuyện lại càng thê thảm hơn…

Hai thanh gạt nước của chiếc Renault cũ kỹ khó khăn lắm mới dẹp được những dòng nước mưa đang chảy tràn trên kính chắn gió.

Bất chấp cơn buồn nôn đang tấn công lần nữa, Madeline cố gắng gợi chuyện:

– Vậy cuộc sống cậu thế nào? Cậu không đi nghỉ Giáng sinh hả?

– Phải đến cuối tuần sau cơ. Bọn em sẽ lên đường đi đón năm mới cùng gia đình Marjolaine. Bố mẹ cô ấy có một nhà máy rượu ở Calvados.

– Nếu cậu vẫn uống kém như trước thì chuyện này nghe có vẻ hứa hẹn đấy!

Gương mặt anh chàng chủ tiệm hoa chuyển sang đỏ tía. Cái cậu Takumi này vẫn nhạy cảm như thế đấy, Madeline thích thú ngắm nhìn cảnh vật như đang hóa lỏng qua cửa kính xe. Chiếc xe van nhỏ đã tới đại lộ Haussmann và đi tiếp năm trăm mét nữa trước khi rẽ sang phố Tronchet. Bất chấp cơn mưa như trút, bất chấp tác động từ bầu không khí xã hội tệ hại, Madeline hài lòng khi có mặt ở đây.

Cô vẫn thích sống tại Manhattan, nhưng ở đó cô không thể thu nhận được thứ năng lượng mạo xưng mà một vài cô bạn hết lời ca ngợi. Thực ra, New York khiến cô kiệt sức. Thành phố cô tôn sùng vẫn luôn là Paris, bởi đó chính là nơi cô đã quay trở lại để băng bó những vết thương của mình. Cô đã sống tại đây suốt bốn năm trời. Không nhất thiết là những năm tháng tươi đẹp nhất, nhưng dẫu sao cũng là những năm tháng quan trọng nhất: những năm tháng phục hồi, tái thiết, tái sinh.

Cho đến năm 2009, cô làm việc ở Anh, trong đội cảnh sát hình sự Manchester. Tại đó, một cuộc điều tra kinh khủng do cô phụ trách – vụ Alice Dixon – khiến cô mệt nhoài và buộc phải ra khỏi ngành. Thất bại này khiến cô mất đi mọi thứ: nghề nghiệp, sự tôn trọng của các đồng nghiệp, lòng tự tin. Đến Paris, cô mua lại một tiệm hoa nhỏ rồi làm lại cuộc đời trong khu phố Montparnasse, xa khỏi những cuộc điều tra án mạng hay trẻ em mất tích. Cuộc sống yên ổn hơn ấy thêm lần nữa có bước ngoặt căn bản khi một cuộc gặp gỡ đã hướng cô vào một hướng điều tra bất ngờ và cho phép Madeline tiếp tục cuộc điều tra từng phá nát cuộc đời mình. Cuối cùng, vụ Alice Dixon đã có được kết cuộc mỹ mãn tại New York. Hoàn cảnh dẫn tới thành công này đã cho cô cơ hội bước vào cơ quan hành chính của WITSEC, chương trình bảo vệ nhân chứng liên bang. Cô đã nhượng lại cửa hàng hoa của mình cho Takumi rồi bay tới New York. Một năm sau, NYPD – Sở Cảnh sát New York – đề xuất với cô vị trí làm cố vấn trong cơ quan chuyên trách xử lý những vụ án đã bị xếp lại. Nhiệm vụ của Madeline là mang đến cái nhìn mới mẻ cho một số vụ điều tra cũ chưa có kết quả. Dạng công việc có lẽ sẽ khiến người ta hưng phấn trong bộ phim truyền hình dài tập hoặc trong một tiểu thuyết trinh thám của Harlan Coben, nhưng trên thực tế hóa ra chỉ là một công việc bàn giấy hết sức nhàm chán. Suốt bốn năm, Madeline không đi thực địa một lần nào. Cô cũng không cho mở lại được bất kỳ cuộc điều tra nào. Cơ quan mà cô trực thuộc không đủ khả năng tài chính và luôn vấp phải thói quan liêu hẳn sẽ khiến chính quyền Pháp phải đỏ mặt vì còn thua xa. Toàn bộ các phân tích ADN nếu muốn đề xuất đều cần phải điền đầy đủ hàng tập mẫu khai in sẵn, hay muốn xin bất cứ giấy phép gì để thẩm vấn một nhân chứng cũ hoặc tiếp cận một vài tài liệu trong trình tự tố tụng cũng đòi hỏi cả đống thủ tục giấy tờ khiến người ta phát điên rồi đa phần đều vấp phải một lời từ chối dứt khoát từ phía FBI vốn đang ngồi chiếu trên trong những cuộc điều tra hình sự thú vị nhất.

Xem tiểu thuyết Cuộc gọi từ thiên thần của cùng tác giả.

Rốt cuộc, cô đã rời bỏ công việc này không chút tiếc nuối để quay về Anh sinh sống. Thậm chí cô còn trách cứ bản thân vì đã chơi trò gia hạn lâu la đến thế. Bởi lẽ kể từ khi Jonathan Lempereur – người đàn ông mà cô từng yêu và theo đuổi ở Manhattan – quay về bên vợ, chẳng còn điều gì thực sự níu giữ cô ở lại Mỹ nữa.

– Marjolaine và em đang chờ đón em bé vào mùa xuân tới, anh chàng chủ tiệm hoa bỗng tâm sự.

Tiết lộ này kéo Madeline ra khỏi dòng suy tư.

– Tôi… tôi rất mừng cho cậu, cô ấp úng trong lúc cố gắng thể hiện niềm vui qua giọng nói.

Nhưng phản ứng của cô vẫn có vẻ giả dối. Đến nỗi Takumi nói lảng luôn sang chuyện khác:

– Chị vẫn chưa nói em biết cơn gió nào đưa chị tới Paris, Madeline?

– Đủ thứ chuyện ấy mà, cô đáp giọng thoái thác.

– Nếu chị muốn đến nhà dự bữa tối Giáng sinh cùng bọn em thì chị luôn được hoan nghênh nhé.

– Cậu tử tế quá, nhưng tôi không muốn làm vậy. Đừng giận tôi nhé, tôi thực sự cần được ở một mình.

– Chị muốn sao cũng được mà.

Im lặng lại bao trùm. Nặng nề. Madeline không gợi chuyện nữa. Dán mũi vào cửa kính xe, cô đang cố gắng tái thích nghi, nỗ lực gắn mỗi địa điểm với một ký ức về cuộc sống của mình tại Paris. Quảng trường Madeleine khiến cô nhớ tới một cuộc triển lãm tác phẩm của danh họa Dufy tại bảo tàng tranh; con phố Royale nhắc cô nhớ tới một quán rượu có món ragu thịt bê ngon bá cháy; cây cầu Alexandre-III gắn liền với vụ tai nạn cô đã gặp phải vào một ngày mưa khi đang lái mô tô…

– Chị đi công chuyện à? Takumi gặng hỏi.

– Dĩ nhiên rồi, cô nói dối.

– Mà dạo gần đây chị có gặp lại Jonathan không?

Đừng có xía mũi vào chuyện của người khác như thế chứ!

– Được rồi, màn tra hỏi của cậu kết thúc chưa nhỉ? Báo để cậu biết, tôi mới là cảnh sát đấy nhé.

– Nói cho đúng ra thì chị đâu còn là cảnh sát nữa, theo như em được biết…

Cô thở dài. Anh chàng vụng về này thực sự bắt đầu khiến cô bực mình.

– OK, tôi sẽ thẳng thắn nhé, cô nói; tôi muốn cậu dừng ngay những câu hỏi của cậu lại. Cậu là nhân viên học việc của tôi và tôi đã nhượng lại cửa hàng cho cậu, chuyện đó không cho cậu cái quyền được tra hỏi tôi về cuộc sống riêng đâu!

Trong khi chiếc xe van nhỏ của Takumi băng qua quảng trường phía trước điện Invalides, anh chàng liếc sang Madeline. Cô vẫn giống như cậu từng biết với tính cách bộc trực, chiếc áo khoác da rộng dáng ngắn, những lọn tóc vàng và kiểu đầu vuông hơi old schoolcũ.

Vẫn đang giận dữ, Madeline hạ cửa kính xe rồi châm một điếu thuốc.

– Chị vẫn hút thuốc sao, không đùa đấy chứ? anh chàng chủ tiệm hoa quở trách. Chị chẳng biết điều chút nào.

– Cẩn thận cái miệng cậu, cô đáp đoạn nhả một cuộn khói về phía Takumi để khiêu khích cậu.

– Không! Không phải trong xe em! Em không muốn xe mình sặc mùi thuốc lá đâu!

Madeline tranh thủ lúc chiếc Estafette vừa dừng chờ đèn đỏ để vơ lấy va li rồi mở cửa xe.

– Nhưng… Madeline, chị đang làm gì vậy?

– Tôi đã qua cái tuổi phải nhận những bài học đạo đức ba xu rồi. Tôi đi bộ tiếp đây.

– Không, chờ đã, chị…

Cô đóng sập cửa xe rồi sải từng bước dài, một mình, trên vỉa hè phố Grenelle.

Trời vẫn đang mưa như trút nước.

3.

– Đình công ư? Gaspard lầm bầm. Đình công gì thế?

Vẻ cam chịu số mệnh an bài, nhân viên phụ trách hành lý nhún vai rồi phác một cử chỉ mơ hồ.

– Dào ôi, như mọi khi ấy mà, anh thừa biết rồi đấy…

Để tự bảo vệ mình trước trận mưa xối xả, Gaspard khum bàn tay thành vành chắn che mặt. Dĩ nhiên, anh đã không nghĩ đến chuyện mang theo một chiếc ô.

– Vậy là không có taxi sao?

– Lấy đâu ra. Anh có thể thử đi tàu RER tuyến B, nhưng chỉ có một phần ba số tàu hoạt động thôi.

Thế đấy, thà chết còn hơn.

– Còn xe buýt thì sao?

– Tôi chẳng rõ đâu, người nhân viên nhăn mặt, đoạn rít nốt hơi thuốc cuối cùng.

Gaspard bực bội quay vào bên trong sảnh sân bay. Anh lật trang tờ Người Paris số ra cùng ngày trong một quầy Relay. Nhan đề thật hùng hồn: “Tắc nghẽn quy mô lớn”. Tài xế taxi, công nhân đường sắt, nhân viên Công ty quản lý giao thông công cộng Paris, kiểm soát viên không lưu, tiếp viên hàng không, tài xế xe tải, công nhân bốc vác, nhân viên bưu điện, lao công: tất cả đã đồng tâm hiệp lực cam đoan sẽ khiến đất nước tê liệt nếu chính phủ không rút lại một văn bản luật gây nhiều tranh cãi. Bài báo nói rõ có thể sắp diễn ra những cuộc đình công khác và do việc phong tỏa những nhà máy lọc dầu thì từ giờ đến một vài ngày nữa nước Pháp có khả năng thiếu xăng dầu. Họa vô đơn chí, sau khi tình trạng ô nhiễm môi trường kéo dài không dứt lên mức đỉnh điểm hồi đầu tháng, giờ đến lượt sông Seine phải hứng chịu trận lũ lịch sử. Lụt lội lan khắp Paris, càng khiến cho tình hình giao thông trở nên phức tạp.

Gaspard dụi mắt. Vẫn cái điệp khúc nhàm tai mỗi lần mình đặt chân tới đất nước này… Cơn ác mộng tiếp diễn, nhưng dần dà cảm giác chán nản lấn át cơn giận dữ.

Biết làm gì đây? Nếu có trong tay một chiếc điện thoại di động, anh đã có thể gọi cho Karen để cô tìm ra một giải pháp. Có điều Gaspard chưa bao giờ muốn dùng điện thoại di động. Cũng giống như việc anh không có máy tính, máy tính bảng hay địa chỉ thư điện tử và cũng chẳng bao giờ truy cập Internet.

Có phần ngô nghê, anh bắt đầu tìm kiếm một ca bin điện thoại trong đại sảnh cảng hàng không, nhưng dường như chúng cũng đã tuyệt chủng cả rồi.

Những chiếc xe buýt là tia hy vọng cuối cùng của anh. Anh ra ngoài và tìm một nhân viên để hỏi thăm thông tin nhưng vô ích, anh mất đến mười lăm phút mới hiểu ra hoạt động tinh vi của những tuyến xe khách Air France khác nhau, rồi phát bực vì tận mắt chứng kiến hai chiếc xe buýt rời bến, chiếc nào chiếc nấy đông nghẹt không thể nhận thêm hành khách nào nữa.

Sau nửa giờ đồng hồ tiếp tục chờ đợi, và trong khi cơn mưa rào càng nặng hạt hơn, rốt cuộc anh đã có thể leo lên một chiếc xe buýt. Chẳng còn chỗ ngồi, không – đừng nên mơ mộng thế chứ – nhưng ít nhất anh cũng đi đúng tuyến: tới ga Montparnasse.

Bị nhồi nhét như cá đóng hộp, nước mưa rỏ giọt tong tỏng, đám hành khách nhẫn nhịn chịu đựng. Siết chặt túi xách vào người, Gaspard nghĩ tới định nghĩa của Dostoyevsky về con người: “một sinh vật quen với mọi thứ”. Với việc bị giẫm nghiến chân, bị xô đẩy, bị người ta hắt hơi vào tận mặt, mướt mồ hôi cùng những người xa lạ trong một nơi ngột ngạt, cùng bám vào một thanh kim loại đầy vi khuẩn vi trùng…

Lại một lần nữa anh toan bỏ cuộc và rời khỏi Pháp, nhưng rồi lại an ủi bản thân bằng cách tự nhủ khổ hình của mình sẽ không kéo dài quá một tháng. Nếu có thể viết xong vở kịch đúng hạn định, thì chưa đầy năm tuần lễ nữa anh sẽ lại lên đường tới Hy Lạp nghỉ ngơi dịp cuối đông và đầu xuân, ở đó anh có một chiếc thuyền buồm đang neo trên đảo Sifnos. Tiếp theo là sáu tháng lênh đênh giữa quần đảo Cyclades, sống ở chế độ ảnh hưởng qua lại với các yếu tố môi trường trong sự bùng nổ về cảm giác và màu sắc: màu trắng chói lóa của mặt trời trên lớp vôi tường, màu xanh cô ban của bầu trời, chiều sâu lam ngọc của biển Aegean. Ở Hy Lạp, Gaspard hòa hợp với cảnh sắc thiên nhiên, cây cỏ và những mùi hương trong một dạng hợp nhất theo thuyết phiếm thần. Sau khi đã say sưa với không khí biển, anh tan chảy vào truông, men theo những bức tường đá khô, thích thú với mùi húng tây, hoa xôn xanh, mùi dầu ô liu và mực nướng. Một niềm hạnh phúc kéo dài cho tới giữa tháng Sáu. Khi đám du khách bắt đầu gây hoại thư những hòn đảo, anh chạy trốn về đất Mỹ, trong căn nhà gỗ của mình tại Montana.

Ở đó là một lối sống khác: một cuộc trở về với thiên nhiên hoang dã nhất và khắc nghiệt nhất. Ngày tháng điểm nhịp bằng những chuyến câu cá hồi sông, những chuyến lang thang triền miên trong rừng bạch dương, quanh những ao hồ, dọc theo triền sông triền suối. Một cuộc sống đơn độc nhưng có chiều sâu, xa khỏi chứng ung thư của các thành phố và đám thị dân bạc nhược.

Chiếc xe buýt nhích từng mét một trên quốc lộ A3. Thi thoảng Gaspard lại nhìn thấy qua ô cửa kính xe nhòe nhoẹt những mảng biển báo lần lượt điểm danh các thị trấn vùng ngoại ô phía Đông Bắc: Aulnay-sous-Bois, Drancy, Livry-Gargan, Bobigny, Bondy…

Anh cần những chuyến lặn dài lâu ấy, một mình trong thiên nhiên, để tự gột rửa, để rửa sạch vết lở loét của văn minh. Bởi lẽ bấy lâu nay, Gaspard Coutances đang chiến đấu chống lại sự biến động và hỗn loạn của một thế giới đang tiến dần đến sự diệt vong. Một thế giới tứ bề rạn nứt mà anh không còn hiểu được nữa. Vốn thuộc típ ghét người chân chính, anh cảm thấy gần gũi với lũ gấu, chim săn mồi và rắn hơn là với những kẻ tự nhận là anh em đồng loại của mình. Và anh hãnh diện vì đã ly khai với cái thế giới anh căm ghét. Hãnh diện vì có thể sống phần lớn thời gian bên ngoài xã hội cùng những quy tắc của nó. Tương tự, anh không còn bật ti vi kể từ hai mươi lăm năm nay, hầu như tảng lờ hết thảy mọi thứ trên Internet và chạy một chiếc Dodge xuất xưởng cuối thập niên 1970.

Cuộc sống ẩn dật của anh bắt nguồn từ một kiểu chủ nghĩa khổ hạnh kiên quyết, nhưng không triệt để. Thi thoảng khi thời cơ xuất hiện, anh tự cho phép mình làm một chuyện điên rồ. Có khi anh rời bỏ những ngọn núi hay hang ổ của mình ở Hy Lạp rồi đáp máy bay đi nghe hòa nhạc của Keith Jarrett tại Juan-les-Pins, dự triển lãm tranh của Bruegel tại Rotterdam hoặc một buổi trình diễn Tosca trong đấu trường Verona. Thế rồi một tháng viết lách tại Paris này như đã nói ở trên. Sau một năm âm thầm nung nấu đến độ chín muồi vở kịch của mình, anh ngồi vào bàn làm việc mười sáu tiếng mỗi ngày. Mỗi lần như thế anh lại nghĩ mình đang bí ý tưởng, bí cảm hứng, bí khao khát, nhưng lần nào cũng vậy, một quy trình bí ẩn lại diễn ra. Những từ ngữ, những tình tiết, những lời thoại, những câu ứng đối tuôn ra dưới ngòi bút của anh rồi khớp lại thành một tổng thể chặt chẽ, theo một lối viết đanh gọn chứ không thống thiết giả tạo.

Vở nhạc kịch ba hồi của soạn giả nổi tiếng Giacomo Puccini được Luigi Illica và Giuseppe Giacosa viết lời. Tác phẩm là sự kết hợp giữa âm nhạc làm mê đắm cả thế giới của Puccini và những thuật họa sống động về đòn tra tấn, ám sát và tự tử, tác phẩm này còn khơi nguồn cho biết bao màn trình diễn khó phai của những ca sĩ opera hàng đầu.

Đến nay, những vở kịch của anh đã được dịch ra gần hai mươi thứ tiếng và được trình diễn trên toàn thế giới. Chỉ tính riêng năm ngoái, gần mười lăm sáng tác đã được dàn dựng ở châu Âu và Mỹ. Một trong những vở kịch mới nhất của anh, Ghost TownThị trấn Ma, đã được công diễn tại Schaubühne, nhà hát huyền thoại của Berlin, và được đề cử giải Tony Awards. Những câu chuyện anh viết đặc biệt làm hài lòng giới báo chí thông thái chuyên luận giải quá đà và đánh giá hơi quá cao tác phẩm của anh.

Gaspard không bao giờ xem trình diễn những vở kịch của mình, cũng không bao giờ trả lời phỏng vấn. Ban đầu, Karen hơi lo ngại về lựa chọn không xuất hiện trước các phương tiện thông tin đại chúng này, nhưng cô đã biết lợi dụng sự giữ kẽ này để tạo nên một “Gaspard Coutances bí ẩn”. Rốt cuộc, anh càng ít nỗ lực thì báo chí lại càng ra sức tán tụng anh. Họ so sánh anh với Kundera, với Pinter, với Schopenhauer, với Kierkegaard. Gaspard không ham thích gì những lời khen ngợi ấy bởi anh luôn nghĩ rằng thành công này bắt nguồn từ một sự hiểu lầm.

Sau trạm dừng Bagnolet, xe buýt chôn chân trên đường vành đai trước khi tiến vào kè Bercy rồi tới tận ga Lyon. Đến đây, chiếc xe lại dừng một lúc lâu, đủ thời gian để phân nửa số hành khách xuống xe rồi lại nhằm thẳng hướng Tây.

Mọi vở kịch của Gaspard đều được tưới tắm trong cùng một thứ đất mùn: đất mùn của tính phi lý và bi kịch cuộc đời, đất mùn của nỗi cô đơn gắn liền với thân phận con người. Chúng chưng cất sự kinh tởm của Gaspard đối với cơn điên loạn của thời đại anh sống và không hề biết đến những ảo tưởng, chủ nghĩa lạc quan, những cảm xúc tích cực và các kiểu happy end. Ấy vậy mà, mặc dù đều bất đắc chí và tàn khốc nhưng vở kịch nào của anh cũng khôi hài. Dĩ nhiên không phải kiểu Pouic-Pouic, Chuồng nhốt bọn điên hay Ở nhà hát tối nay, mà đó là những vở kịch sắc sảo và sôi nổi. Như Karen thường nói, chúng khiến khán giả có cảm tưởng mình có thể được tự do, còn giới phê bình thì tưởng như mình thông thái. Có lẽ điều đó giải thích vì sao công chúng hâm mộ tác phẩm của anh còn những diễn viên ngôi sao thì tranh giành nhau để được trình diễn những kịch bản gay gắt của anh.

Xe buýt vừa đi qua sông Seine. Đại lộ Arago, những màn trang trí mùa Giáng sinh buồn tẻ và trơ trụi khiến Gaspard nhớ ra anh căm ghét quãng thời gian này xiết bao cùng thứ mà dịp lễ này đã biến tướng thành: thuần túy là một bãi nôn tầm thường mang tính thương mại. Rồi chiếc xe dừng khựng lại ở quảng trường Denfert-Rochereau ngay trước lối vào khu hầm mộ. Xung quanh tượng đồng Sư tử Belfort, một nhóm nhỏ người biểu tình đang vẫy những lá cờ mang màu của Tổng Liên đoàn Lao động CGT, của Sức mạnh Công nhân FO và của Liên minh Công đoàn Hợp nhất FSU. Tài xế hạ cửa kính xe nói chuyện với một cảnh sát đang điều tiết giao thông. Căng tai nghe ngóng, Gaspard hiểu rằng đại lộ Maine cũng như toàn bộ các lối vào tháp Montparnasse đã tắc nghẽn.

Những cánh cửa lên xuống xe mở ra như tiếng giác mút.

– Bến cuối rồi, mọi người xuống hết đi nhé! tài xế thông báo bằng giọng thích thú khi bỏ mặc hành khách của mình trong thảm cảnh.

Bên ngoài, cơn dông càng dữ dội hơn.

4.

Do đình công và những địa điểm xử lý rác thải bị phong tỏa, Paris oằn mình dưới rác rưởi. Hàng núi rác chất đống trước các nhà hàng, lối vào các tòa nhà và mặt tiền các cửa hàng. Thậm chí một vài du khách, vừa bực bội, ghê tởm vừa giận dữ, đã chụp vài bức ảnh selfie đầy mỉa mai trước những công ten nơ ngập tràn rác.

Dưới màn mưa quất xuống đường, Madeline ngược lên đầu phố Grenelle, kéo theo chiếc va li gắn bánh xe và thấy dường như cứ đi được một trăm mét nó lại nặng thêm một kí lô. Vốn kiên cường gan dạ, cô đã quyết không để mình bị hạ gục. Hòng tiếp thêm can đảm cho bản thân, cô thầm lập ra trong đầu kế hoạch cho những ngày tiếp theo. Những chuyến đi dạo trên đảo Saint-Louis, một vở nhạc kịch tại Châtelet, một vở kịch ở Édouard-VII, triển lãm Hergé tại Grand Palais, xem phim Manchester by the Sea ở rạp và dăm ba nhà hàng nhỏ, một thân một mình… Cô cần kỳ nghỉ này diễn ra thật suôn sẻ. Cô đã tới đây với hy vọng được nghỉ ngơi và tìm lại chính mình. Cô gán cho thành phố này kiểu tính năng thần diệu ấy.

Cô tiếp tục bước đi, cố gắng không nghĩ đến thủ thuật mà bản thân sẽ phải trải qua trong những ngày tiếp theo. Cô vừa đi hết phố Bourgogne thì cơn mưa bỗng tạnh. Khi tới phố Cherche-Midi, thậm chí một tia nắng yếu ớt còn le lói xuất hiện, trả lại cho cô nụ cười. Cô lục tìm trong chiếc điện thoại thông minh của mình để mở thư của sàn bất động sản nơi cô đã chọn thuê nhà.

“Một căn hộ tại Paris”: đó là dòng chữ cách đây một tháng cô đã nhập vào thanh công cụ tìm kiếm khi bắt tay đi tìm chỗ ở. Sau vài chục cú nhấp chuột và nửa giờ lướt mạng, cô đã hạ cánh xuống trang web của một hãng bất động sản chuyên cho thuê những “mặt hàng” đặc biệt. Căn nhà vượt quá xa ngân sách của cô, nhưng nó đã khiến Madeline thích tới mức cô không nghĩ đến chuyện sống ở đâu khác. Vì sợ để vuột mất nó, Madeline đã rút ngay thẻ tín dụng ra thanh toán tiền đặt chỗ.

Trong thư xác nhận cùng lúc xuất hiện địa chỉ cụ thể và mật mã mở khóa vào nhà. Theo chỉ dẫn, ngôi nhà nằm trong ngõ Jeanne-Hébuterne, một ngõ cụt bị chặn ngang bởi cánh cổng sắt nằm ngay đối diện nhà hàng Chez Dumonet. Madeline đã nhận ra cánh cổng tróc sơn, rồi mắt vẫn dán vào màn hình điện thoại, cô bấm bốn con số cho phép mở khóa cổng.

Đóng cánh cổng lại sau lưng, Madeline lọt ngay vào một ngôi đền cũ kỹ. Thoạt tiên cô cảm nhận được màu xanh – kim ngân, tre trúc, những khóm nhài, mộc lan – và những cây nhỡ – cam Mexico, tiên nữ Nhật, hoa bướm – đã biến nơi này thành một hộp nữ trang thôn dã và điền viên cách xa sự thô nhám của thành phố cả nghìn dặm. Thế rồi, khi tiến bước trên những phiến gạch lát, cô phát hiện ra một cụm bốn ngôi nhà nhỏ. Những căn nhà một tầng có vườn rau bao quanh, các mặt tiền khuất sau giàn thường xuân và lạc tiên.

Ngôi nhà cô thuê nằm ở cuối ngõ. Nó chẳng có gì liên quan với những ngôi nhà khác. Nhìn từ bên ngoài, đó là một khối bê tông cốt thép hình lập phương được nhấn nhá bằng một mảng tường gạch xen kẽ hai màu đỏ và đen. Madeline bấm một mật mã nữa để mở cánh cửa thép dày bên trên có gắn một dòng chữ mảnh bằng sắt rèn: “Cursum PerficioCon đường của tôi kết thúc tại đây”.

Ngay khi cô lọt vào tiền phòng, điều gì đó đã xảy ra: một cảm giác kinh ngạc đến thán phục không khác mối tình sét đánh là bao. Một sự choáng ngợp chạm đến tim cô. Ở đâu ra cái cảm giác thoải mái như đang ở nhà mình này nhỉ? Cái ấn tượng hòa hợp không thể định nghĩa này? Từ sự xếp đặt những cuốn sách này chăng? Từ những ánh phản chiếu màu nâu đỏ của ánh sáng tự nhiên chăng? Từ sự đối lập với không khí hỗn loạn đang bao trùm bên ngoài kia ư?

Madeline vẫn luôn mẫn cảm với những món đồ nội thất. Suốt một thời gian dài, thậm chí đó còn là một yếu tố cấu thành nghề nghiệp của cô: khiến những nơi chốn phải lên tiếng. Nhưng lúc bấy giờ những nơi chốn cô thường gặp lại có nét đặc thù là các hiện trường tội ác…

Cô đặt va li của mình vào một góc sảnh rồi thong thả dạo một lượt khắp các phòng. Cursum Perficio là một ngôi nhà kiêm xưởng vẽ của thập niên 1920, được trùng tu một cách hoàn hảo, dàn trải trên ba tầng nhà xung quanh một khoảng sân trong xanh mơn mởn.

Ở tầng trệt là một căn bếp trông ra phòng ăn và một phòng khách rộng rãi trống trơn. Men xuống cầu thang gỗ mộc, người ta sẽ đến với một mặt sàn dạng vườn-trệt, được chia thành hai phòng ngủ trông ra đài phun nước có các cây dây leo bao phủ. Còn toàn bộ diện tích tầng hai dành cho một xưởng vẽ rộng thênh thang, một phòng ngủ với khu vệ sinh khép kín.

Vẫn bị hớp hồn, Madeline cứ đứng ngây ra như thế trong xưởng vẽ suốt nhiều phút liền, ấn tượng mạnh với những khung cửa gỗ cao hơn bốn mét trông ra bầu trời và những ngọn cây. Trong phần mô tả do sàn bất động sản cung cấp, cô đã đọc thấy rằng ngôi nhà này từng thuộc về họa sĩ Sean Lorenz. Quả nhiên, xưởng vẽ trông như nguyên trạng mà họa sĩ để lại với nền nhà phủ chi chít những vệt màu, các giá vẽ và khung tranh đủ kích cỡ, những tấm toan trắng tinh được cất trong các ngăn tủ. Và khắp nơi là những lọ màu, bàn chải, cọ vẽ, bình xịt sơn.

Khó khăn lắm cô mới rời được xưởng vẽ. Thật ngây ngất và bối rối khi vận động trong không gian riêng tư của người họa sĩ. Quay về phòng khách, cô mở cánh cửa kính dẫn ra sân hiên. Ở đó, cô được đắm chìm trong hương thơm ngất ngây của các loài hoa mọc trên sân và môi cô hé nở nụ cười khi lặng ngắm hai chú oanh cổ đỏ đang bay lượn gần một máng ăn gắn trên tường. Ta đang ở nông thôn thì đúng hơn là ở Paris! Đây là điều cô sẽ làm: tắm bồn rồi ra ngồi trên sân hiên cùng một tách trà và một cuốn sách hay!

Ngôi nhà này đã giúp cô tìm lại được nụ cười. Cô đã đúng khi làm theo bản năng mà tới đây. Paris đúng là thành phố nơi mọi chuyện đều có thể xảy ra.

5.

Vừa nguyền rủa cơn mưa rào, Gaspard vừa nhảy từ vỉa hè này sang vỉa hè kia, áo vest giăng bên trên đầu, túi xách cứa vào vai. Rời khỏi Denfert, anh chạy một mạch không dừng tới tận bến tàu điện ngầm Edgar-Quinet. Tiến vào phố Delambre thì anh bỗng nhận ra mình đang ở một chỗ quen. Hai năm trước, Karen đã thuê cho anh một căn hộ rộng rãi nằm ở góc đường Square Delambre. Anh còn nhớ rất rõ con phố này: ngôi trường nhỏ, khách sạn Lenox, Khu vườn kỳ diệu với mặt tiền trang trí đầy hoa cũng như những nhà hàng nơi anh đã có lần tới dùng bữa: Sushi Gozen và Bistrot du Dôme.

Cuối cùng trời cũng tạnh mưa khi anh tới đại lộ Montparnasse. Gaspard tranh thủ mặc lại áo vest và lau kính. Có tiếng la ó ồm ồm không rõ cất lên từ con phố. Những tiếng pháo, tù và, còi, còi hiệu, những khẩu hiệu chống đối chính phủ. Tuyến phố chính đông nghịt người biểu tình. Một đoàn diễu hành dài đang chờ để ùa vào phố Rennes. Gaspard nhận ra những chiếc áo gi lê màu vàng phản quang và những chiếc áo choàng màu đỏ của Tổng Liên đoàn Lao động tụ lại quanh một khinh khí cầu căng tròn và một âm thanh đốc thúc một đám đông vội vã đi tới đi lui không mục đích cụ thể.

Nhà soạn kịch dấn bước vào giữa làn sóng những cờ quạt và băng rôn để nín thở tiến sang đại lộ Raspail. Nhẹ nhõm vì đã tìm lại được chút yên bình, anh tựa vào một cột đèn đường thở lấy hơi. Đứng đó, toát mồ hôi hột, anh lôi từ trong túi áo ra tờ giấy Karen gửi cho rồi đọc lại địa chỉ ngôi nhà và những chỉ dẫn để vào bên trong. Anh lại lên đường trong khi những tia nắng lấp ló đang khiến vỉa hè sáng loáng như mặt gương.

Ở góc phố Cherche-Midi, mặt tiền một cửa hàng rượu vang khiến tâm trạng anh phấn chấn. Đỏ và Đen. Anh kiểm tra để biết chắc cửa hàng đang vắng khách rồi mới bước vào. Biết chính xác thứ mình muốn, anh trao đổi ngắn gọn với chủ cửa hàng rồi mười phút sau trở ra, mang theo một thùng những loại vang hảo hạng: Gevrey-Chambertin, Chambolle-Musigny, Saint-Estèphe, Margaux, Saint-Julien…

Rượu…

Khi bắt gặp hình ảnh phản chiếu của mình trên các tủ kính bày rượu, anh thoáng nghĩ đến cảnh tượng kinh hoàng mở đầu bộ phim Leaving Las Vegas, khi nhân vật do Nicolas Cage thủ vai dừng chân trong một liquor storecửa hàng rượu để chất đầy xe đẩy hàng bằng hàng chục chai rượu. Một trạm dừng chân, khúc dạo đầu cho chuyến đi xuống địa ngục tự sát.

Dĩ nhiên, Gaspard còn chưa đến mức ấy, nhưng rượu đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống đời thường của anh. Phần lớn thời gian anh uống một mình, nhưng cũng có lúc anh say những trận nhớ đời trong những quán rượu tồi tàn ở Columbia Falls, Whitefish hay Sifnos. Những cơn say bí tỉ cùng những gã trai thô lậu cóc cần quan tâm đến Brueghel, Schopenhauer, Milan Kundera hay Harold Pinter.

Đây là thứ thuốc bổ giản tiện nhất để bít lấp những vết rạn nứt và giúp cho cuộc sống của anh đỡ phần bi thảm. Sự đồng lõa giúp anh đánh cắp từ cuộc sống dăm ba mảnh vô tư lự. Đôi khi là bạn hữu, đôi lúc là kẻ thù, rượu là lá chắn giúp anh tránh xa cảm xúc, là bộ đồ bảo hộ che chắn anh trước những phiền lo, là thứ thuốc ngủ công hiệu nhất. Anh còn nhớ câu nói của Hemingway: “Một người đàn ông thông minh đôi khi buộc phải uống để có thể sống giữa những kẻ ngu độn.” Là vậy đó. Rượu không giải quyết được triệt để vấn đề nào cả, nhưng nó ban tặng một phương cách nhất thời để chống đỡ liên minh vĩ đại của tính tầm thường, mà theo anh, đã lây nhiễm khắp nhân loại.

Gaspard tỉnh táo, anh biết không thể không có chuyện kết cuộc rượu giành phần thắng. Thậm chí anh còn hình dung khá cụ thể về cách chuyện này có thể xảy ra: sẽ đến một ngày khi anh thấy cuộc đời dường như không thể chịu đựng nổi, tới mức anh không còn có thể đương đầu với nó nếu không uống rượu. Hình ảnh cái xác của chính mình đang chìm xuống những vực sâu rượu chè thoáng lướt qua tâm trí Gaspard. Anh vội xua cơn ác mộng này đi và nhận ra mình đã tới trước một cánh cổng được phủ một lớp sơn sắc xanh Phổ.

Kẹp chặt thùng rượu dưới cánh tay, Gaspard bấm bốn chữ số của mã bảo vệ lối vào ngõ Jeanne-Hébuterne. Vừa tiến vào ngõ cụt nhỏ này, điều gì đó trong anh bỗng chùng lại. Anh dừng bước, hồ nghi hồi lâu khi nhìn thấy đám cây cối và dáng dấp tỉnh lẻ, gần như lỗi thời, của con ngõ nhỏ um tùm cây cối. Ở đây, thời gian dường như trôi chậm hơn nơi khác, như thể nơi này bị một múi giờ song song đi qua. Hai chú mèo ươn lười đang phơi nắng. Lũ chim kêu ríu rít trong mấy tán anh đào. Sự hỗn loạn bên ngoài bỗng chốc dường như đã lùi rất xa và người ta khó lòng tin rằng mình đang chỉ cách tháp Montparnasse khủng khiếp kia có vài trăm mét.

Gaspard tiến vài bước trên những viên đá lát khấp kha khấp khểnh. Hơi lùi về sau một chút, gần như bị che khuất sau rặng cây thân gỗ, người ta thoáng thấy những ngôi nhà nhỏ bằng đá cối với mặt tường trát vữa nhám. Đằng sau những cánh cổng hoen gỉ, mặt tiền màu đất son của chúng khuất lấp sau đám dây leo thường xuân và dây leo lông chim. Sau cùng, cuối lối đi nhô lên một công trình lớn có dạng khối hình học. Một hình hộp bằng bê tông cốt thép được bao quanh bởi một dải rộng ốp kính trắng đục chạy dọc mặt tiền bằng gạch đen và đỏ phân bố dạng bàn cờ. Bên trên cánh cửa gắn một dòng chữ bằng sắt rèn: “Cursum Perficio”, tên ngôi nhà cuối cùng của Marilyn Monroe. Một bộ khóa được mã hóa chờ nhập những chữ số mới. Gaspard làm theo chỉ dẫn của Karen và từ cánh cửa bằng thép khẽ vang lên một tiếng cạch nhẹ báo hiệu đã mở chốt.

Tò mò muốn khám phá bên trong, Gaspard đi qua tiền sảnh vào thẳng phòng khách. Không đẹp như trên ảnh chụp. Mà còn đẹp hơn thế. Ngôi nhà được bố trí một cách khéo léo quanh một mảnh sân trong hình chữ nhật, thêm vào đó là một khoảnh sân hiên dạng chữ L.

Khỉ thật…, anh khẽ thốt lên, ngẩn người trước vẻ thanh lịch của nơi này. Toàn bộ cảm giác căng thẳng tích tụ trong anh những giờ vừa qua bỗng chốc tiêu tan. Ta đang ở đây, trong một chiều không gian khác, một không gian cùng lúc vừa thân thuộc vừa vỗ về an ủi. Thiết dụng, mời chào và thuần khiết. Anh cố gắng dành chút thời gian phân tích căn nguyên của cảm giác này, nhưng cả kiến trúc lẫn sự hài hòa về tỷ lệ đều không phải lĩnh vực mà anh thông thuộc các quy tắc.

Thông thường thì anh không nhạy cảm với đồ nội thất. Mà anh nhạy cảm với phong cảnh: với hình ảnh phản chiếu của dãy núi tuyết phủ trên mặt hồ, với sắc trắng phơn phớt xanh của sông băng, với sự bao la đến ngất ngây của rừng thông. Anh không tin vào lời phỉnh phờ về phong thủy và ảnh hưởng của cách bày biện đồ đạc lên sự lưu thông năng lượng trong một căn phòng. Nhưng Gaspard buộc phải ghi nhận điều anh cảm nhận được ở nơi đây nếu không phải những “sóng tích cực”, thì ít nhất cũng là niềm tin chắc rằng anh sẽ cảm thấy dễ chịu và vui vẻ khi làm việc tại đây.

Anh mở cửa kính, bước ra sân hiên rồi dựa vào lan can, tận hưởng trọn vẹn tiếng chim líu lo và bầu không khí đồng quê đang khiến anh hân hoan vui sướng. Gió đã nổi lên, nhưng trời vẫn đẹp và ánh nắng chan hòa trên gương mặt anh. Lần đầu tiên kể từ rất lâu rồi, Gaspard mỉm cười. Để chào mừng bản thân đã tới nơi, anh sẽ mở một chai Gevrey-Chambertin rồi tự rót cho mình một ly và vừa ung dung thưởng thức vừa…

Một tiếng động kéo anh ra khỏi trạng thái hạnh phúc tột đỉnh. Có ai đó trong ngôi nhà này. Có lẽ là người giúp việc hoặc một nhân viên phụ trách duy tu bảo dưỡng. Anh quay vào bên trong để kiểm tra xem sao.

Đúng lúc ấy anh trông thấy một phụ nữ đang đứng đối diện mình. Trên người cô không mặc gì ngoại trừ chiếc khăn tắm đang quấn quanh ngực và buông xuống ngang đùi.

– Cô là ai? Và cô đang làm gì trong nhà tôi vậy? anh hỏi.

Cô giận dữ nhìn anh.

– Đó chính xác là câu tôi định hỏi anh đây, cô đáp.

2

Lý thuyết 21 gram

Chúng ta thấy các nghệ sĩ lôi cuốn một phần chính là nhờ sự khác biệt của họ, sự chối từ chủ nghĩa xu thời, ngón giữa của họ giơ vào mặt xã hội.

Jesse KELLERMAN

1.

– Thật lòng mà nói, tôi không chắc mình hiểu rõ điều cô đang trách cứ tôi, cô Green ạ.

Mái tóc nhuốm bạc và lưng hơi gù, Bernard Benedick tạo cảm giác đang đứng gác trước một bức tranh đơn sắc khổ lớn được trưng bày ở cuối phòng tranh của mình trên phố Faubourg-Saint-Honoré. Như thể vừa giảm cân, ông bơi trong chiếc áo cổ Tàu và chiếc vest đi rừng màu xanh ngải cứu. Cặp kính Le Corbusier to cộ che mất nửa mặt nhưng lại làm nổi bật đôi mắt tròn cùng ánh nhìn sắc sảo và linh hoạt của ông.

– Sàn bất động sản quảng cáo rõ điêu, Madeline cao giọng lặp lại. Trong đó chưa bao giờ đề cập đến chuyện đây là căn hộ thuê chung cả.

Ông chủ phòng tranh lắc đầu.

– Nhà của Sean Lorenz đâu có được đem cho thuê chung, ông cam đoan.

– Ông tự xem lại đi, Madeline tức tối chìa ra hai tờ giấy in: hợp đồng thuê của cô và hợp đồng thuê của gã Gaspard Coutances kia, giống nhau y đúc, gã đã cho cô xem, cái gã cô vừa mặt đối mặt cách đây một giờ khi vừa ở bồn tắm bước ra.

Ông chủ phòng tranh cầm giấy tờ rồi đọc lướt qua với vẻ chẳng hiểu mô tê gì sất.

– Quả thật, có vẻ như đã có nhầm lẫn, rốt cuộc ông đành phải thừa nhận trong lúc vặn vẹo cặp kính. Chắc chắn đây là một sai sót liên quan đến tin học, nhưng, thẳng thắn mà nói, tôi không biết gì nhiều về mấy thứ đó đâu. Việc đăng quảng cáo trên trang điện tử là do Nadia, một nữ thực tập sinh ở chỗ chúng tôi, phụ trách. Tôi sẽ thử liên lạc với cô ấy, nhưng đúng sáng nay cô ấy đã lên đường tới Chicago nghỉ lễ, thế nên…

– Tôi đã gửi phản hồi lên giao diện website và việc đó sẽ không giải quyết được vấn đề của tôi chứ gì, Madeline ngắt lời ông. Người đàn ông hiện đang ở trong ngôi nhà này đến từ Mỹ và anh ta không có ý định rời đi.

Gương mặt ông chủ phòng tranh thoắt trở nên u ám.

– Đáng lẽ mình không bao giờ nên cho thuê căn nhà này mới phải! Ngay cả khi đã nằm sâu dưới mộ thì Lorenz vẫn cứ tiếp tục khiến cuộc đời mình trở nên tệ hại! ông ca cẩm, trách giận bản thân.

Ông thở dài, vẻ bực bội.

– Cô biết sao không? ông nói giọng dứt khoát. Tôi sẽ hoàn tiền cho cô.

– Tôi không cần tiền. Tôi muốn làm theo đúng thỏa thuận: sống trong ngôi nhà này, một mình.

Madeline nhấn mạnh những lời này cùng lúc cảm thấy trong mình rung lên niềm tin phi lý rằng cô phải ở nơi đó.

– Trong trường hợp này, tôi sẽ hoàn tiền cho cái cậu Coutances kia. Cô có muốn tôi gọi cho cậu ta không?

– Ông sẽ không tin tôi đâu, nhưng anh ta không có điện thoại.

– Vậy thì cô chuyển lời đề nghị của tôi đến cậu ta nhé.

– Tôi mới chỉ gặp anh ta có năm phút thôi. Anh ta có vẻ không đơn giản đâu.

– Cô cũng vậy, cô cũng có vẻ chẳng đơn giản đâu, Benedick vặn lại rồi chìa cho cô một tấm danh thiếp. Lúc nào cô nói chuyện được với cậu ta thì hãy gọi cho tôi nhé. Và nếu cô muốn dạo một vòng quanh phòng tranh, việc này sẽ cho tôi chút thời gian viết cho cậu ta mấy dòng để xin lỗi và đề nghị bồi thường.

Madeline nhét mảnh giấy hình chữ nhật vào túi quần jean rồi quay gót mà không cảm ơn người tiếp chuyện mình, hồ nghi về hiệu quả lời nhắn ông chủ phòng tranh gửi cho gã Coutances kia, kẻ rõ ràng là một con gấu hung hăng và ngoan cố.

Lúc này là giờ ăn trưa. Vì không đông người nên Madeline tranh thủ ngó qua các bức tranh. Phòng tranh chuyên về nghệ thuật đô thị và đương đại. Trong căn phòng đầu tiên chỉ trưng bày những bức tranh khổ siêu lớn, tất cả đều mang tên Vô đề. Những bề mặt đơn sắc, những mặt phẳng với các gam màu u tối, bị đâm rạch nhiều nhát và đục lỗ bằng những cây đinh hoen gỉ. Trái lại, căn phòng thứ hai ngập tràn năng lượng và những màu sắc rực rỡ. Những tác phẩm được trưng bày đều nằm ở ranh giới giữa tranh phun sơn graffiti và thư pháp châu Á. Madeline quan sát chúng với vẻ hứng thú, nhưng không mảy may xúc động.

Dạng tranh này thường khiến cô tránh xa. Nói đúng ra, cô chưa từng cảm nhận được nghệ thuật đương đại. Giống như tất cả mọi người, cô đã đọc những bài báo và xem các phóng sự về thành công của nhiều nghệ sĩ hàng sao – chiếc đầu lâu nạm kim cương và những con vật được đông đặc trong phoóc môn của Damien Hirst, những con tôm hùm của Jeff Koons từng gây tranh cãi tại lâu đài Versailles, những tác phẩm kích động của Bansky, cây thông hình đồ chơi tình dục của Paul McCarthy bị phá hoại ở quảng trường Vendôme –, nhưng cô vẫn chưa tìm ra chiếc chìa khóa cho phép mình bước vào thế giới này. Tuy tâm trạng đầy hồ nghi nhưng cô vẫn bước vào căn phòng cuối cùng nơi giới thiệu các tác phẩm đủ thể loại. Đây chính là sự xằng xiên vĩ đại, cô nhận định đoạn nán lại, có phần miễn cưỡng, trước loạt tác phẩm điêu khắc trương phồng mang hình dáng dương vật với những màu sắc cường toan, rồi trước những nhân vật manga phiên bản khiêu dâm được đúc khuôn bằng chất liệu nhựa màu hồng. Cuộc triển lãm tiếp tục với hai bộ xương lớn bất động trong một tư thế Kamasutra quá khích, những tác phẩm điêu khắc hoành tráng bằng các miếng xếp hình Lego và một bức tượng người lai thú bằng đá cẩm thạch trắng với khuôn mặt và nửa thân trên của Kate Moss gắn với phần thân sau của sư tử. Xa hơn, phía cuối phòng, người ta trưng bày một bộ sưu tập vũ khí – súng trường, súng nòng loe, súng hỏa mai – được tạo nên bằng những vật liệu tái sinh: hộp cá mòi, bóng đèn đã qua sử dụng, dụng cụ nhà bếp bằng sắt hoặc gỗ được gắn với nhau bằng dây thép, băng dính cách điện và những mẩu dây mảnh.

– Cô thích chứ?

Madeline giật mình quay lại. Mải ngắm các tác phẩm, cô không nghe thấy tiếng chân của Bernard Benedick lại gần.

– Tôi không hiểu gì hết, nhưng trước tiên đây không phải thứ tôi khoái lắm.

– Vậy thứ cô “khoái” đúng ra là gì nhỉ? ông chủ phòng tranh hỏi vẻ thích thú, đoạn chìa cho cô một chiếc phong bì, cô nhét luôn nó vào túi quần jean.

– Matisse, Brancusi, Nicolas de Staël, Giacometti…

– Tôi sẵn lòng nhất trí với cô rằng ở đây chúng tôi không cùng trình độ thiên tài ấy, ông mỉm cười chỉ thẳng vào khu rừng sặc sỡ những dương vật đang cương cứng. Cô sẽ bật cười cho mà xem, nhưng đó chính là thứ tôi bán chạy nhất vào thời điểm này.

Madeline bĩu môi hoài nghi.

– Ở đây ông có tác phẩm của Sean Lorenz không?

Gương mặt Benedick cho tới lúc bấy giờ vẫn đang hơn hớn bỗng sắt lại.

– Không, khốn nỗi. Lorenz là nghệ sĩ sáng tác không nhiều. Đến giờ, hầu như không thể tìm ra tác phẩm của anh ấy và mỗi tác phẩm đều trị giá cả gia tài.

– Ông ấy qua đời chính xác khi nào?

– Cách đây một năm. Hưởng dương bốn mươi chín tuổi.

– Hơi yểu mệnh nhỉ.

Benedick đồng ý:

– Sức khỏe của Sean trước giờ vốn không được tốt. Suốt một thời gian dài, anh ấy gặp vấn đề về tim mạch và đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.

– Ông là chủ phòng tranh độc quyền của ông ấy ư?

Người đàn ông nhăn mặt vẻ rầu rĩ:

– Tôi từng là chủ phòng tranh đầu tiên của anh ấy, nhưng trước nhất tôi là bạn anh ấy, ngay cả khi chúng tôi thường xuyên dằn dỗi nhau.

– Tranh của Lorenz trông giống kiểu gì?

– Chính xác thì không giống với kiểu gì đã từng được biết đến! ông thốt lên. Lorenz là Lorenz thôi!

– Nhưng phải có gì khác chứ? Madeline gặng hỏi.

Benedick bỗng trở nên sôi nổi:

– Sean là một họa sĩ không thể xếp hạng. Anh ấy không thuộc về trường phái nào và cũng không phải tù nhân của bất cứ đền thờ nào. Nếu cô đang tìm kiếm một sự tương tự trong điện ảnh, cứ cho là chúng ta có thể so sánh anh ấy với Stanley Kubrick: một nghệ sĩ có khả năng tạo ra những kiệt tác trong các thể loại hết sức khác biệt.

Madeline gật đầu. Cô phải đi rồi, đi giải quyết chuyện này với kẻ thuê nhà chung chẳng ai ưa nổi kia. Nhưng điều gì đó đã níu chân cô lại đây; quá trình khám phá căn nhà của người họa sĩ này giống như một cuộc gặp gỡ khiến cô muốn tìm hiểu thêm về nó.

– Hiện tại xưởng vẽ của Lorenz thuộc quyền sở hữu của ông hả?

– Cứ cho là tôi đang cố gắng giữ gìn để nó không lọt vào tay các chủ nợ của Sean. Tôi là người thừa kế kiêm người thực hiện di chúc của anh ấy.

– Các chủ nợ của ông ấy ư? Ban nãy ông vừa nói các tác phẩm của Lorenz có giá rất cao kia mà.

– Đúng thế, nhưng anh ấy đã phải tốn rất nhiều tiền cho vụ ly hôn. Và nhiều năm gần đây anh ấy không còn vẽ nữa.

– Tại sao vậy?

– Vì mang bệnh và vì những vấn đề cá nhân.

– Những vấn đề gì thế?

Benedick phát bực:

– Cô là cảnh sát hay sao?

– Vâng, chính xác, Madeline mỉm cười.

– Nghĩa là sao? ông kinh ngạc.

– Tôi từng là cảnh sát nhiều năm, cô gái giải thích. Ở đội cảnh sát hình sự Manchester, rồi ở cả New York nữa.

– Cô thường điều tra về lĩnh vực nào vậy?

Cô nhún vai.

– Những vụ giết người, bắt cóc…

Benedick nheo mắt, như thể trong đầu ông vừa nảy ra một ý tưởng. Ông nhìn đồng hồ đeo tay rồi chỉ, qua cửa kính, nhà hàng Ý phía bên kia đường với mặt tiền màu đen và những đường diềm mái vàng ruộm gợi nhắc những cánh buồm của một con tàu cướp biển.

– Cô thích món saltimboccathịt chiên rưới xốt kiểu Ý không? ông hỏi. Một giờ nữa tôi có cuộc hẹn, nhưng nếu cô muốn biết thêm về Sean thì tôi mời cô ăn trưa.

2.

Một làn gió ấm thổi qua, làm rung rinh uốn lượn cành lá của một cây đoạn cổ thụ mọc giữa khoảng sân trong. Ngồi trên chiếc bàn kê ngoài hiên, Gaspard Coutances đang nhấm nháp một ngụm rượu vang. Rượu Gevrey-Chambertin ngon thật: cân bằng, đậm đà, tròn vị và êm ái trong miệng với hương thơm của anh đào đen cùng lý đen.

Tuy nhiên, thú vui thưởng rượu bị phá hỏng bởi cảm giác chưa chắc chắn có thuê được căn nhà này hay không. Khỉ thật, anh cáu tiết, không thể có chuyện mình bị cô ả kia đánh bật đi được! Anh muốn viết vở kịch của mình tại đây. Thậm chí đây không còn là vấn đề nguyên tắc nữa, mà là sự cần thiết. Đây là lần duy nhất anh có cảm tình ngay từ cái nhìn đầu tiên, nên anh sẽ không chịu buông xuôi, mà đây còn là quyền lợi hợp pháp của anh nữa chứ. Nhưng cô nàng Madeline Green kia có vẻ bướng bỉnh. Cô ta đã khăng khăng chìa điện thoại ra để anh có thể gọi điện cho người đại diện của anh. Mặc dù không trực tiếp chịu trách nhiệm trong tình huống này, Karen vẫn rối rít xin lỗi và mười phút sau gọi lại cho Gaspard, thông báo với anh rằng cô đã đặt cho anh một phòng suite tại Bristol trong lúc chờ đợi mọi việc được giải quyết. Nhưng Gaspard đã dứt khoát từ chối và đưa ra một quyết định tối hậu: căn nhà này hoặc không gì hết. Hoặc Karen tìm ra giải pháp, hoặc cô có thể vĩnh biệt sự cộng tác giữa họ. Thường thì kiểu đe dọa này có khả năng biến Karen thành nữ chiến binh. Nhưng lần này, anh e như vậy là chưa đủ.

Một ngụm rượu nữa. Tiếng chim líu lo. Không khí êm dịu. Vầng mặt trời mùa đông sưởi ấm trái tim. Gaspard không thể ngăn mình mỉm cười vì trong tình huống này có điều gì đó thật khôi hài. Một người đàn ông và một người phụ nữ, do một nhầm lẫn về tin học, rơi vào tình cảnh thuê chung một căn nhà đúng dịp Giáng sinh. Chuyện này giống như phần mở đầu một vở kịch vậy. Không giống mấy vở kịch trí tuệ và hồ nghi bản thân anh thường viết, mà giống với thứ gì đó tươi vui hơn. Một trong những vở kịch thập niên 1960, 1970 do Barillet và Gredy sáng tác mà bố anh hằng yêu thích và đã làm nên những suất diễn vàng của Nhà hát kịch Antoine hay Nhà hát Bouffes-Parisiens.

Bố anh…

Không bao giờ thiếu chuyện này. Mỗi lần Gaspard đến Paris, những ký ức tuổi thơ của anh, những viên than mà anh ngỡ đã lụi tắt, lại bùng lên. Để khỏi bị bỏng, Gaspard gạt hình ảnh này khỏi tâm trí trước khi nó trở nên quá nhức nhối. Theo thời gian, anh đã học được rằng tốt hơn hết là giữ mình tránh xa những kỷ niệm kiểu này. Vấn đề sống còn.

Anh lại tự rót rượu cho mình rồi, tay cầm cốc rượu, rời khỏi sân hiên để thơ thẩn dạo trong phòng khách. Thoạt tiên anh bị thu hút bởi bộ sưu tập đĩa than 33 vòng: hàng trăm đĩa nhạc jazz, được sắp xếp và phân loại cẩn thận trên những tầng giá bằng gỗ sồi tự nhiên. Anh đặt trên mâm máy hát một đĩa Paul Bley mà anh chưa từng nghe nhắc đến rồi, suốt hồi lâu, để mặc mình bị cuốn theo tiếng dương cầm trong vắt tựa pha lê trong lúc chăm chú quan sát những chiếc khung treo trên tường.

Không có hình vẽ cũng chẳng có tranh, chỉ có những bức ảnh gia đình đen trắng. Một người đàn ông, một người phụ nữ, một cậu con trai nhỏ. Người đàn ông là Sean Lorenz. Gaspard nhận ra ông bởi anh nhớ mình từng trông thấy bức ảnh chân dung của ông – chụp bởi nữ nghệ sĩ người Anh Jane Bown – trong đoạn cáo phó xuất hiện trên tờ Le Monde hồi tháng Mười hai năm ngoái. Bức ảnh gốc khổ lớn đang ở ngay trước mắt anh: vóc dáng cao lớn, khổ người oai vệ, khuôn mặt xương xương hốc hác, ánh mắt bí ẩn dường như đan xen giữa vẻ lo âu và kiên định. Vợ của Lorenz chỉ xuất hiện trên hai bức ảnh. Kiểu tạo dáng của bà giống kiểu tạo dáng của Stephanie Seymour hay Christy Turlington trên bìa các tạp chí thời trang cách đây hai mươi lăm năm. Một vẻ đẹp điển hình cho thập niên 1990: mảnh dẻ, gợi cảm, rạng rỡ. Mảnh mai mà không hề còm cõi. Rạng rỡ mà không có vẻ khó gần. Nhưng chiếm đa số là những bức ảnh chụp Lorenz cùng con trai. Có lẽ họa sĩ này là người đàn ông khô khan, nhưng khi ở bên con trai – một đứa trẻ tóc hoe vàng với gương mặt lanh lợi và ánh mắt long lanh –, gương mặt ông liền biến đổi, như thể niềm vui sống của cậu nhóc lây sang ông bố. Những bức ảnh cuối cùng của triển lãm gia đình này, hai tấm ảnh phải nói là tươi vui cho thấy Lorenz đang vẽ cùng mấy đứa trẻ tầm năm, sáu tuổi trong đó có thể nhận ra cả con trai ông, tại một nơi chắc hẳn là một ngôi trường hoặc một lớp học vẽ dành cho thiếu nhi.

Trên giá sách, giữa những tuyển tập Tao Đàn và những bản in số lượng có hạn được xuất bản tại nhà Taschen hoặc Assouline, Gaspard tìm thấy một bản chuyên khảo về tác phẩm của Lorenz. Một cuốn sách tóm tắt dày gần năm trăm trang, được đóng hết sức trang trọng và có trọng lượng chắc chắn vượt quá ba kí lô. Gaspard đặt cốc rượu xuống mặt bàn thấp rồi ngồi xuống trường kỷ đọc lướt qua cuốn sách. Bản tính thành thực buộc anh phải thừa nhận rằng anh mù tịt về các tác phẩm của Lorenz. Trong lĩnh vực hội họa, sở thích của anh nghiêng về trường phái Flamand và thế hệ vàng người Hà Lan: van Eyck, Bosch, Rubens, Vermeer, Rembrandt… Anh liếc qua phần lời tựa, kèm chữ ký của một tay Bernard Benedick nào đó, hứa hẹn là một phân tích chuyên sâu về tác phẩm của Lorenz và cho phép tiếp cận những tài liệu lưu trữ chưa từng được xuất bản. Ngay ở những từ đầu tiên, Gaspard đã đánh giá cao giọng điệu thảnh thơi và thẳng thắn mà Benedick dùng để phác nên những nét chính trong tiểu sử của người họa sĩ.

Sean Lorenz chào đời tại New York giữa thập niên 1960. Ông là con trai của một nữ quản gia, bà Elena Lorenz, và một bác sĩ ở khu phía Tây Thượng Manhattan, người chưa bao giờ thừa nhận ông. Là con trai duy nhất, người họa sĩ tương lai này trải qua thời thơ ấu và niên thiếu cùng mẹ trong khu Polo Grounds Towers, một cư xá dành cho người có thu nhập thấp tại phía Bắc Harlem. Mặc dù cuộc sống túng thiếu giật gấu vá vai nhưng mẹ ông vẫn làm lụng cật lực để gửi con trai vào một trường tư thục đạo Tin Lành. Nhưng cậu bé Sean chẳng tỏ ra xứng đáng với sự hy sinh này: sau nhiều lần bị trường đuổi học, cậu trượt dần vào những vụ phạm pháp vặt. Chính là khi sắp hết tuổi thiếu niên, giữa hai vụ ăn cắp vặt, cậu bắt đầu vẽ hay nói đúng hơn là vẽ graffiti lên các mặt tường và các tàu điện ngầm khu Manhattan giữa một nhóm các tay vẽ graffiti tự phong là “Thợ pháo hoa”.

Gaspard quan sát các bức ảnh thời đó được in trong sách. Người ta nhìn thấy Sean ở tuổi hai mươi, hai mươi lăm – dáng dấp thanh niên, nhưng gương mặt đã nhuốm nét ưu tư – mặc một chiếc măng tô đen to quá khổ, chiếc áo phông lem luốc vệt sơn, đội mũ lưỡi trai kiểu rapper và đi đôi Converse cũ mòn. Trên phần lớn những bức ảnh, ông đều mang theo bên mình những bình phun sơn và đi cùng hai “đồng đảng”: một gã người Tây Ban Nha mảnh khảnh với nét mặt thanh thoát và một cô gái trông rất khỏe mạnh và hơi nam tính luôn đeo một dải băng đô kiểu thổ dân da đỏ. Cả nhóm “Thợ pháo hoa” trứ danh kia đã phủ lên những toa xe, những hàng rào và những bức tường bị phá tan hoang toàn các bức vẽ nổi loạn. Các bức ảnh hơi mờ, gọn bẩn, được chụp trong các nhà kho, bãi đất hoang và đường hầm tàu điện ngầm. Các bức ảnh làm sống lại New York hoang dã, nhơ bẩn, bạo lực và kích động mà Gaspard từng biết khi còn là sinh viên.

3.

– Thập niên 1980 là thời kỳ graffiti đạt cực thịnh tại New York, Bernard Benedick vừa giải thích vừa xoắn mì spaghetti quanh dĩa. Để chiếm lại thành phố, những cậu nhóc như Sean đã dùng sơn vẽ nguệch ngoạc lên tất cả những gì tìm được: cửa nhôm cuốn của các cửa hàng cửa hiệu, hòm thư, xe ben chở rác, và dĩ nhiên rồi, cả những toa tàu điện ngầm.

Ngồi đối diện với ông chủ phòng tranh, Madeline chăm chú lắng nghe ông trong lúc nhấm nháp món xa lát bạch tuộc của cô.

Sau khi đặt dao dĩa xuống bàn, Benedick lôi từ trong túi ra một chiếc điện thoại màn hình cỡ lớn rồi lục tìm trong ứng dụng Ảnh để chọn một thư mục hình ảnh dành riêng cho Sean Lorenz.

– Cô xem đi, ông nói đoạn chìa điện thoại cho Madeline.

Cô gái miết nhẹ màn hình chiếc iPhone để xem lướt qua những bức ảnh kỹ thuật số được chụp từ thời đó.

– Lorz74 nghĩa là gì vậy? cô hỏi rồi chỉ vào ký hiệu với chữ cái đầu khum lên lặp lại trên nhiều tác phẩm.

– Đó là nghệ danh của Sean. Các tay chơi graffiti thường ghép họ của mình với số khu phố nơi họ sống để làm nghệ danh.

– Hai người đứng cạnh Lorenz là ai vậy?

– Những thanh niên sống chung khu phố thường la cà cùng anh ấy. Nhóm của họ lấy tên là Thợ pháo hoa. Anh chàng người Mỹ Latinh nhỏ nhắn thanh lịch đó thường ký dưới những bức graffiti của mình bằng nghệ danh NightShift, nhưng anh ta đã nhanh chóng biệt tăm. Cô gái thì trông giống một chiếc xe ủi đất, nhưng không phải vậy đâu: một nữ nghệ sĩ vô cùng tài năng được biết đến với nghệ danh LadyBird. Bóng hồng hiếm hoi của giới graffiti.

Madeline tiếp tục xem xét hàng chục bức ảnh được Benedick lưu giữ. New York của thập niên 1980 và 1990 không giống lắm so với thành phố mà cô từng biết. Ta cảm nhận thấy qua ảnh một thành phố-rừng rậm xù xì thô nhám, những khu phố bị các băng nhóm khống chế và thao túng, những cuộc đời bị tàn phá bởi ma túy. Đối nghịch với cảnh khốn cùng này, những sắc màu rực rỡ của mỗi tác phẩm graffiti bừng sáng tựa những chùm pháo hoa. Phần lớn tranh của Lorenz là những chữ cái khổng lồ nhiều màu sắc, tròn trịa như những quả bóng được bơm căng bằng khí heli, đè lấp nhau và bện xoắn vào nhau theo phong cách wildstyle thuần túy truyền thống. Madeline chợt nghĩ tới những bức tường ở Manchester nơi cô đã trải qua thời niên thiếu. Bảng chữ cái nhằng nhịt này, sự loằng ngoằng hỗn độn của những mũi tên và dấu chấm than, gây cho cô những cảm xúc trái ngược. Tuy ghét phương diện hỗn loạn bừa bãi và thiếu tuân thủ, cô lại buộc phải thừa nhận rằng những bức tranh tường được bổ sung vitamin này ít ra cũng có công đập tan vẻ ảm đạm và vô vị của bê tông.

– Nói một cách vắn tắt, ông chủ phòng tranh kể tiếp, đầu thập niên 1990, Sean Lorenz là một tội phạm vặt thường la cà cùng băng nhóm, đốt cháy não mình bằng heroin. Đó là một tay vẽ graffiti đúng ra là có tài, kỹ thuật khá, và có khả năng làm nên những điều thú vị…

– … nhưng chẳng có gì siêu việt, Madeline phỏng đoán.

– Chỉ trừ có điều, mọi chuyện sẽ thay đổi kể từ mùa hè năm 1992.

– Đã xảy ra chuyện gì vậy?

– Mùa hè năm đó, Sean Lorenz gặp và yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên một thiếu nữ mười tám tuổi người Pháp tại Grand Central. Cô gái ấy tên là Pénélope Kurkowski. Mẹ người đảo Corse, bố người Ba Lan. Pénélope làm công việc trông trẻ tại New York nhưng song song với đó, cô ấy cũng tham gia những buổi casting với mong muốn trở thành người mẫu.

Ông chủ phòng tranh ngừng lại giây lát để tự rót cho mình một ly nước có ga.

– Để thu hút sự chú ý của Pénélope, Sean bắt đầu vẽ cô trên khắp các toa tàu điện ngầm ở New York. Trong vòng hai tháng, anh ấy đã thực hiện một lượng tranh tường khổng lồ miêu tả người trong mộng của mình.

Ông lấy lại điện thoại để tìm trong đó những bức ảnh khác rồi giải thích:

– Lorenz không phải tay vẽ graffiti đầu tiên tỏ tình với một phụ nữ thông qua tác phẩm cá nhân – trước anh ấy đã có Cornbread và Jonone từng làm vậy –, nhưng anh ấy là người duy nhất đã phải diễn giải tình yêu của mình bằng cách này.

Đã tìm thấy thứ cần tìm, ông đặt chiếc iPhone lên mặt bàn rồi đẩy nó về phía Madeline.

Cô gái ghé sát mặt vào màn hình. Thứ mà cô nhìn thấy trong đó khiến cô há hốc miệng kinh ngạc. Mỗi bức tranh đều như một áng thơ ca ngợi vẻ đẹp nữ giới, ca ngợi khoái lạc và nhục dục. Nếu những bức đầu tiên rất đúng mực, gần như lãng mạn, thì những bức tiếp theo lại trở nên khêu gợi hơn nhiều. Pénélope xuất hiện trên đó như một người đàn bà-dây leo, phức hợp, cùng lúc như loài thủy sinh và khí sinh, lan từ toa tàu này đến toa tàu khác. Khuôn mặt cô được tô điểm bằng lá, hoa hồng và hoa ly, viền quanh bằng mái tóc rối bồng bềnh, uốn lượn, bện xoắn vào nhau để tạo thành những đường lượn trang trí vừa duyên dáng vừa như hăm dọa.

4.

Cuốn sách mở đặt trên hai đầu gối, Gaspard Coutances không thể rời mắt khỏi những bức ảnh chụp các toa tàu điện ngầm được Sean Lorenz vẽ lên vào tháng Bảy và tháng Tám năm 1992. Những bức tranh này thật lạ lùng. Anh chưa từng nhìn thấy cái gì giống như thế. Hay đúng ra là có: chúng nhắc anh nhớ tới bức Đàn bà-hoa của Picasso cũng như một vài bức áp phích quảng cáo của Alfons Mucha, nhưng là phiên bản underground và được xếp loại X. Thiếu nữ với thân hình sáng rực như thể đang được những phiến lá vàng bao phủ này là ai vậy nhỉ? Vợ của Lorenz, dĩ nhiên rồi, lời chú giải đã chỉ ra cho anh. Nàng Pénélope mà anh trông thấy trên những bức ảnh chân dung gia đình đen trắng. Một phụ nữ hai mặt, khi thì niềm nở, lúc lại ác man. Một sinh vật có đôi chân dài miên man, làn da trắng sứ và mái tóc màu gỉ sắt.

Như bị thôi miên, Gaspard lật nhanh các trang của cuốn chuyên khảo để khám phá những bức tranh khác, tất thảy đều mang tính khêu gợi đến mức khiến người ta bối rối. Trên một vài bức, mái tóc của Pénélope giống như hàng chục con rắn đang uốn lượn dọc theo vai cô, quấn quanh hai bầu vú cô, liếm hai mạng sườn cô, mơn trớn vùng kín của cô. Khuôn mặt cô, được bao trùm bởi một quầng sáng ảo giác hoặc bị nhấn chìm trong một cơn mưa vàng, đã bị lạc thú làm cho biến dạng. Thân hình cô được nhân đôi, uốn éo, xoay tròn, bốc cháy…

5.

– Với sự bùng nổ này, Lorenz đã đập tan các quy tắc, Benedick giải thích. Anh ấy đã tự giải phóng mình khỏi những quy tắc cứng nhắc của graffiti để chuyển sang một chiều không gian khác và biến tác phẩm của mình thành sự tiếp nối những họa sĩ như Klimt hay Modigliani.

Như bị quyến rũ đến hồn xiêu phách lạc, Madeline cho diễu qua một lần nữa những toa tàu rực rỡ sắc màu.

– Bây giờ tất cả những tác phẩm này đều đã biến mất rồi sao?

Ông chủ phòng tranh nở một nụ cười nửa thích thú, nửa cam chịu với số phận an bài.

– Đúng vậy, chúng chỉ tồn tại qua một mùa hè thôi. Sự phù du, đó chính là bản chất cốt lõi của nghệ thuật đô thị. Đó cũng là thứ làm nên vẻ đẹp của nó.

– Ai đã chụp tất cả những bức ảnh này vậy?

– LadyBird trứ danh. Chính cô ta phụ trách kho tài liệu lưu trữ của nhóm Thợ pháo hoa.

– Đối với Lorenz, dấn thân vào một công việc như vậy cũng khá nguy hiểm đấy chứ, phải không?

Benedick tán thành:

– Hồi đầu thập niên 1990, ở New York, người ta đang bước vào kỷ nguyên của chính sách không khoan nhượng. Các lực lượng công quyền đã ban hành vô số những điều cấm và sở quản lý phương tiện vận tải công cộng thành phố đã tiến hành một cuộc săn người đúng nghĩa nhằm vào các tay vẽ graffiti. Tòa án tuyên những án phạt cực nặng. Nhưng hiểm nguy tự chuốc lấy này cũng chứng minh tình yêu Sean dành cho Pénélope.

– Cụ thể là ông ấy đã tiến hành như thế nào?

– Sean tinh quái lắm. Tôi được nghe kể rằng anh ấy có cả đồng phục để trà trộn vào các đội giám sát tàu điện ngầm và có thể ra vào các nhà kho là điểm dừng tàu.

Madeline vẫn dán mắt vào màn hình điện thoại. Cô nghĩ tới người phụ nữ này, Pénélope. Bà cảm thấy như thế nào khi nhìn thấy hình ảnh rực rỡ và khêu gợi của mình tràn ngập Manhattan như vậy? Bà đã vui thích hay nhục nhã, hổ thẹn?

– Lorenz đạt được mục đích của mình chứ? cô hỏi.

– Cô muốn biết liệu Pénélope có chịu lên giường với anh ấy không chứ gì?

– Có lẽ tôi sẽ không hỏi nguyên văn như vậy, nhưng… đúng thế đấy.

Benedick giơ tay ra hiệu gọi hai tách cà phê trước khi giải thích:

– Ban đầu, Pénélope không màng đến Sean, nhưng thật khó để làm ngơ được lâu một gã tôn sùng mình theo cách đó. Sau vài ngày, rốt cuộc cô ấy cũng bị tán đổ. Mùa hè năm đó họ yêu nhau cuồng si. Rồi đến tháng Mười thì Pénélope quay về Pháp.

– Vậy là một mối tình thoáng qua trong dịp hè thôi sao?

Ông chủ phòng tranh lắc đầu.

– Cô thức tỉnh đi. Sean đã yêu cô gái này mất rồi. Đến mức tháng Mười hai năm đó anh ấy đã tới Pháp gặp Pénélope rồi họ chung sống cùng nhau tại Paris trong một căn hộ nhỏ hai phòng trên phố Martyrs. Ở đó, Sean tiếp tục vẽ. Không phải trên những toa tàu điện ngầm nữa, mà trên những mặt tường và hàng rào của các khu đất bỏ hoang ở Stalingrad và Seine-Saint-Denis.

Madeline lại liếc nhìn những tấm ảnh chụp các bức tranh tường thời kỳ này. Chúng vẫn mang cùng những màu sắc chói lọi và bùng nổ như thế. Một sức sống nhắc nhớ những bức tranh tường ở Nam Mỹ.

– Tôi gặp Sean lần đầu tiên chính vào giai đoạn đó, năm 1993, Benedick tâm sự, mắt nhìn xa xăm. Bấy giờ anh ấy đang vẽ trong một xưởng nhỏ của Bệnh viện dã chiến.

– Bệnh viện dã chiến ư?

– Một khu đất chiếm dụng bất hợp pháp thuộc quận 18, trên địa điểm cũ của bệnh viện Bretonneau. Hồi đầu thập niên 1990, nhiều nghệ sĩ có thể sáng tác tại đó. Dĩ nhiên là giới họa sĩ và điêu khắc gia, nhưng cũng có các nhóm nhạc rock và nhạc sĩ nữa.

Gương mặt ông chủ phòng tranh bỗng sôi nổi hẳn lên khi nhắc tới ký ức này.

– Tôi không phải nghệ sĩ và cũng chẳng có tài cán gì đặc biệt, nhưng tôi có tài đánh hơi. Tôi đánh hơi được con người. Và khi gặp Sean, ngay từ cái nhìn đầu tiên tôi đã thấy anh ấy đáng giá hơn những tay vẽ graffiti khác cả trăm lần. Tôi đã đề nghị anh ấy trưng bày tác phẩm trong phòng tranh của tôi. Và tôi nói với Sean những lời anh ấy cần được nghe vào thời kỳ đó.

– Nghĩa là?

– Tôi đã khuyên anh ấy bỏ qua graffiti và những bình sơn xịt để vẽ trực tiếp bằng màu dầu lên vải toan. Tôi đã nói với Sean rằng anh ấy có tài năng thiên bẩm về hình khối, màu sắc, bố cục và chuyển động. Rằng trong anh ấy có những tiềm năng để ghi danh tác phẩm của mình vào hàng Pollock hay de Kooning.

Khi nhắc đến người họa sĩ từng được mình bảo trợ lúc sinh thời, Benedick có giọng nói gần như run run và đôi mắt rớm lệ. Madeline nghĩ tới một cô bạn cũ của mình, hàng năm trời sau một cuộc chia tay, vẫn luôn nhắc đến người tình từng đột ngột bỏ rơi mình bằng giọng thổn thức.

Cô uống một hơi cạn cốc cà phê ristretto của mình rồi hỏi:

– Lorenz lập tức thấy thoải mái ở Pháp sao?

– Sean là một người đặc biệt. Đó là một kẻ cô độc, rất khác so với các tay vẽ graffiti khác. Anh ấy ghét văn hóa hip-hop, đọc nhiều sách, chỉ nghe jazz và nhạc đương đại, lại còn nghe đi nghe lại. Dĩ nhiên là Sean nhớ New York, nhưng anh ấy cũng yêu Pénélope hết lòng. Ngay cả khi mối quan hệ của họ luôn đầy dông tố thì cô ấy vẫn không ngừng khơi nguồn cảm hứng cho Sean. Từ 1993 đến 2010, Sean đã vẽ tổng cộng hai mươi mốt bức chân dung vợ mình. Xê ri này chính là tuyệt tác của Sean Lorenz. Loạt tranh “21 Pénélope” sẽ lưu lại trong lịch sử nghệ thuật như một trong những lời tỏ tình vĩ đại nhất được gửi tới một người đàn bà.

– Tại sao lại là 21? Madeline thắc mắc.

– Tại lý thuyết 21 gram, cô biết đấy: trọng lượng giả định của tâm hồn…

– Lorenz đã lập tức thành công ư?

– Không hề! Suốt mười năm ròng rã, anh ấy hầu như không bán được bức tranh nào! Tuy nhiên anh ấy vẫn miệt mài sáng tác từ sáng tới tối và thường xuyên quẳng toàn bộ công trình của mình đi chỉ vì không cảm thấy hài lòng. Công việc của tôi là giới thiệu và giải thích nghệ thuật hội họa của Sean tới các nhà sưu tầm. Ban đầu, chuyện này khá phức tạp bởi tác phẩm của anh ấy không giống với bất cứ thứ gì từng được biết đến. Tôi phải mất cả chục năm trời mới làm nên cơm cháo, nhưng sự ngoan cố của tôi rốt cuộc cũng được đền bù. Đầu những năm 2000, ở triển lãm nào của Sean cũng vậy, toàn bộ tranh đều được bán hết veo ngay từ buổi tối khai mạc. Và đến năm 2007…

6.

Năm 2007, Alphabet City, một bức tranh của Sean Lorenz được vẽ từ năm 1998, đã đạt mức giá 25.000 euro trong một phiên đấu giá do Artcurial tổ chức, ở Pháp, đây là thương vụ thực sự đánh dấu sự bùng nổ của nghệ thuật đường phố và bước đầu được thừa nhận về mặt thể chế của nó. Chỉ sau một đêm, Sean Lorenz đã vụt trở thành ngôi sao của các sàn đấu giá. Những bức tranh rực rỡ của ông, điển hình cho thập niên 1990, bứt lên và phá vỡ hết kỷ lục này đến kỷ lục khác.

Nhưng xét trên quan điểm nghệ thuật, người họa sĩ đã chuyển sang thứ gì đó khác. Adrenalin và tính cấp thiết của graffiti đã nhường chỗ cho những tấm toan được cân nhắc kỹ lưỡng hơn, được sáng tác trường kỳ trong nhiều tháng trời, thậm chí nhiều năm trời với một sự đòi hỏi càng lúc càng khắt khe đối với bản thân. Mỗi khi không hài lòng với một bức tranh nào đó, Lorenz lại lập tức đốt nó đi. Vậy nên từ năm 1999 đến 2013, ông đã vẽ hơn hai nghìn bức tranh rồi đốt đi gần hết. Chỉ khoảng bốn mươi bức thoát khỏi bản án cuồng bạo của ông. Trong số đó, Sep1em1er, một bức đồ sộ gợi nhớ thảm kịch Trung tâm Thương mại Thế giới, được một nhà sưu tầm mua với giá hơn 7 triệu đô rồi tặng lại cho bảo tàng 11 tháng Chín ở New York.

Gaspard rời mắt khỏi văn bản rồi lật trang để xem ảnh chụp những bức tranh thời kỳ này. Lorenz đã biết cách tự làm mới mình. Nghệ thuật phun sơn và sắp chữ đã biến mất khỏi các tác phẩm hội họa của ông, lúc này chúng được bố cục xung quanh những khối màu, những vùng đơn sắc với phù điêu nổi, được thực hiện bằng dao hoặc bay, không ngừng dao động giữa phong cách trừu tượng và tượng trưng. Có lẽ bảng màu của ông đã kém rực rỡ hơn – thiên về màu phấn hoặc sắc thu: màu cát, thổ hoàng, hạt dẻ, hồng phấn –, nhưng nó cũng tinh tế hơn. Gaspard bị những bức tranh thời kỳ này chinh phục. Màu khoáng, ánh xà cừ, chúng nhắc anh lần lượt nhớ tới những nham thạch, đất, cát, thủy tinh, những vệt máu nâu vương trên tấm vải liệm.

Những bức tranh của Lorenz dường như sống động. Chúng như những cơ thể sống, níu tâm can bạn, níu lòng dạ bạn, khiến bạn hẫng chân, thôi miên bạn rồi trả lại cho bạn những cảm xúc trái ngược: hoài nhớ, vui sướng, nguôi ngoai, giận dữ.

Những tác phẩm cuối cùng được chụp lại trong cuốn sách là những bức tranh đơn sắc được sáng tác năm 2010. Từ đó trở đi, chất liệu mới chính là thứ vượt trội nhất. Những lớp dày, mảng đắp nổi để tạo hiệu ứng ánh sáng. Nhưng vẫn là những tác phẩm đẹp lộng lẫy.

Khép cuốn sách lại, Gaspard tự hỏi làm sao anh có thể bỏ lỡ một nghệ sĩ như thế, lâu đến thế.

7.

– Mối quan hệ giữa Lorenz với tiền bạc thì thế nào? Madeline hỏi.

Benedick thả một viên đường vuông vắn vào tách cà phê của ông như thể đó là một thứ rượu mạnh.

– Sean coi tiền như một chiếc nhiệt kế của tự do, ông vừa khẳng định vừa nhấn chìm viên đường của mình. Pénélope thì lại khác: cô ta không bao giờ biết thế nào là đủ. Cuối những năm 2000, khi giá trị thị trường của Sean đạt mức cao nhất, cô ta không ngừng bày mưu kế để thuyết phục chồng giao vài bức tranh cho Fabian Zakarian, một chủ phòng tranh tại New York. Rồi cô ta khuyên anh ấy bán trực tiếp khoảng hai chục bức tranh mới vẽ tại các buổi đấu giá mà không thông qua phòng tranh của tôi. Vụ đó đã mang lại cho Sean hàng triệu đô la, nhưng nó cũng đã hủy hoại mối quan hệ giữa chúng tôi.

– Làm thế nào mà một buổi sáng đẹp trời một bức tranh lại có giá đến hàng triệu đô được nhỉ? Madeline hỏi.

Benedick thở dài.

– Cô đặt ra câu hỏi hay mà cũng rất khó để trả lời, bởi lẽ thị trường nghệ thuật không tuân theo tính hợp lý. Giá của một tác phẩm là kết quả của chiến lược phức tạp với nhiều thành phần can dự khác nhau: dĩ nhiên là các nghệ sĩ và các chủ phòng tranh, nhưng cũng có cả những nhà sưu tầm, những nhà phê bình, những nhà lưu trữ ở bảo tàng…

– Tôi hình dung là sự phản bội của Sean hẳn đã khiến ông buồn.

Ông chủ phòng tranh nhăn mặt, nhưng muốn tỏ ra chấp nhận số phận an bài:

– Đời là thế đấy. Các nghệ sĩ cũng giống như con cái chúng ta thôi: thường xuyên vong ân bội nghĩa.

Ông im lặng vài giây trước khi nói rõ hơn:

– Thế giới các phòng tranh nghệ thuật là một thế giới cá mập, cô biết đấy. Nhất là khi cô cũng giống như tôi, không phải con nhà nòi.

– Dẫu sao hai người vẫn giữ liên lạc với nhau chứ?

– Dĩ nhiên. Sean và tôi, là chuyện quen rồi. Trong suốt hai mươi năm chúng tôi cứ giận dỗi rồi lại giảng hòa. Chúng tôi chưa bao giờ ngừng nói chuyện với nhau, kể cả sau thời kỳ Zakarian hay sau khi anh ấy gặp phải thảm kịch.

– Thảm kịch nào kia?

Benedick thở dài thườn thượt.

– Sean và Pénélope hằng mong có một mụn con, nhưng họ đã gặp rất nhiều khó khăn. Suốt mười năm trời, Pénélope liên tiếp sẩy thai hết lần này đến lần khác. Thậm chí tôi còn nghĩ rằng họ đã bỏ cuộc thì bỗng nhiên phép mầu xảy ra: tháng Mười năm 2011, Pénélope đã sinh được một đứa con trai, thằng nhóc Julian. Và chính từ thời điểm đó những phiền muộn bắt đầu.

– Những phiền muộn ư?

– Khi con trai anh ấy chào đời, Sean đã trở thành người đàn ông hạnh phúc nhất thế giới. Anh ấy không ngừng lặp đi lặp lại rằng nhờ tiếp xúc với con trai mình mà tinh thần anh ấy phong phú thêm. Rằng, nhờ có Julian, anh ấy nhìn đời bằng một cái nhìn mới mẻ. Rằng anh ấy đã lại khám phá ra một vài giá trị và kết nối trở lại với những điều giản đơn. Rốt cuộc, cô cũng biết tỏng rồi còn gì: bài diễn văn có phần ngờ nghệch của một vài anh đàn ông luống tuổi rồi mới được làm cha.

Madeline không đáp lời. Benedick tiếp tục:

– Vấn đề, đó là xét về khía cạnh nghệ thuật, anh ấy đang trải qua một thời kỳ suy giảm sức sáng tạo đúng nghĩa. Anh ấy viện cớ không còn cảm hứng sáng tạo và mệt mỏi với thói đạo đức giả của giới nghệ thuật. Trong suốt ba năm liền, anh ấy không làm gì khác ngoài chăm sóc con trai. Cô hình dung nổi không! Sean Lorenz cho con bú bình, đẩy xe nôi đi dạo hoặc làm hoạt náo viên trong các trường mẫu giáo. Công việc anh ấy làm liên quan đến nghệ thuật gói gọn lại chỉ còn thế này: rảo bước khắp Paris cùng cậu nhóc Julian để vẽ những bức tranh ghép mảnh thô mộc vì chuyện đó khiến cậu nhóc thích thú! Toàn bộ chuyện này chẳng có ý nghĩa gì cả!

– Nếu ông ấy không còn nguồn cảm hứng nữa thì…, Madeline phản đối.

– Nguồn cảm hứng, toàn những điều nhảm nhí! Benedick nổi cáu. Mẹ kiếp, cô đã nhìn thấy những bức ảnh chụp tác phẩm của anh ấy rồi mà. Sean là một thiên tài. Mà thiên tài thì không cần đến cảm hứng để làm việc. Một khi đã là Sean Lorenz thì người ta đâu có ngừng vẽ. Hết sức đơn giản bởi lẽ người ta đâu có quyền làm vậy!

– Cần phải tin là có đấy, Madeline bình phẩm.

Benedick liếc xéo cô vẻ hằn học, nhưng cô nói luôn:

– Vậy là cho đến lúc qua đời, Lorenz không cầm đến cọ vẽ nữa sao?

Bernard Benedick lắc đầu rồi gỡ cặp kính to đang đeo ra để dụi mắt. Hơi thở ông gấp gáp như thể ông vừa phải leo bộ bốn tầng gác.

– Cách đây hai năm, vào tháng Mười hai năm 2014, Julian đã thiệt mạng trong hoàn cảnh bi thảm. Kể từ đó, Sean không chỉ không làm việc nữa, mà anh ấy chìm nghỉm theo đúng nghĩa đen luôn.

– Hoàn cảnh bi thảm nào kia?

Ánh mắt ông chủ phòng tranh ngoảnh nhìn chỗ khác, tìm kiếm ánh sáng bên ngoài trước khi mải miết nhìn vào khoảng không vô định.

– Sean đã luôn là một khối cô đặc của sức mạnh và rạn nứt, ông phân tích thêm chứ không trả lời thẳng vào câu hỏi. Sau khi Julian qua đời, anh ấy lại ngựa quen đường cũ: ma túy, rượu mạnh, thuốc. Tuy đã hết lòng giúp đỡ anh ấy, nhưng tôi nghĩ anh ấy không hề mong muốn được cứu.

– Còn Pénélope?

– Vợ chồng họ đã trục trặc từ lâu rồi. Cô ta tranh thủ thảm kịch này để đệ đơn ly hôn và không mất nhiều thời gian để làm lại cuộc đời. Và những gì Sean làm sau đó không hề giúp cải thiện mối quan hệ giữa họ.

Ông chủ phòng tranh ngừng một lát như để sắp đặt một phút chờ đợi hồi hộp có phần khiên cưỡng. Madeline bỗng có cảm giác khó chịu vì bị thao túng, nhưng nỗi tò mò trong cô vẫn mạnh hơn.

– Lorenz đã làm gì vậy?

– Tháng Hai năm 2015, rốt cuộc tôi cũng triển khai được một dự án mà bản thân tôi đã nghiên cứu bấy lâu: một cuộc triển lãm hoành tráng các tác phẩm của Sean lấy trung tâm là loạt tranh “21 Pénélope”. Lần đầu tiên trên thế giới, hai mươi mốt bức chân dung sẽ xuất hiện tại cùng một địa điểm. Những nhà sưu tầm nổi tiếng đã đồng ý cho chúng tôi mượn tranh của họ. Đó quả thật là một sự kiện vô tiền khoáng hậu. Nhưng, ngay đêm trước hôm khai mạc triển lãm, Sean đã bẻ khóa đột nhập vào phòng tranh và cố tình phá hủy từng bức một bằng mỏ hàn.

Gương mặt Benedick ỉu xìu như thể ông đang hình dung lại cảnh tượng.

– Tại sao ông ấy lại làm vậy?

– Một dạng thanh tẩy, tôi nghĩ thế. Ý muốn giết chết Pénélope một cách tượng trưng bởi lẽ anh ấy vẫn đổ lỗi cho cô ta về cái chết của Julian. Nhưng dù lý do anh ấy đưa ra có là thế nào, thì tôi cũng sẽ không đời nào tha thứ cho hành động này. Sean không có quyền hủy hoại những bức tranh đó. Trước tiên bởi chúng là một phần di sản của hội họa. Sau nữa là bởi, bằng hành động đó, anh ấy đã khiến tôi sạt nghiệp và đẩy phòng tranh của tôi đến bờ vực thẳm. Hai năm nay, tôi bị nhiều công ty bảo hiểm thúc ép. Một cuộc điều tra hình sự được mở ra. Tôi đã cố gắng bảo vệ thanh danh của mình, nhưng trong giới nghệ thuật, chẳng ai dễ bị lòe bịp cả và uy tín của tôi đã bị…

– Tôi không hiểu cho lắm, Madeline ngắt lời ông. Ai là chủ nhân của loạt tranh “21 Pénélope” này?

– Phần lớn nhất thuộc về Sean, Pénélope và tôi. Nhưng có ba bức thuộc sở hữu của những nhà sưu tầm lớn, một người Nga, một người Trung Quốc và một người Mỹ. Để thuyết phục họ đừng khởi kiện, Sean đã hứa sẽ đền cho họ những bức tranh mới: những bức tranh đặc biệt, anh ấy khẳng định thế. Chỉ trừ có điều, chúng còn lâu mới có, dĩ nhiên rồi.

– Dĩ nhiên rồi, nếu ông ấy không vẽ nữa.

– Đúng thế, tôi cũng đã chẳng hy vọng gì có được những bức tranh ấy, cũng vì những tháng cuối đời Sean, tôi nghĩ anh ấy thậm chí không còn đủ thể lực để vẽ nữa kia.

Mắt ông mờ đi trong giây lát.

– Năm cuối đời là một khổ hình đúng nghĩa đối với Sean. Anh ấy phải trải qua hai cuộc phẫu thuật mở tim, và mỗi lần như thế anh ấy lại suýt mất mạng. Nhưng ngay trước hôm Sean qua đời tôi đã nói chuyện với anh ấy qua điện thoại. Anh ấy đã tới New York cách đó vài ngày để đến khám tại chỗ một bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Chính lúc đó anh ấy tuyên bố với tôi là đã lại bắt đầu vẽ tranh và đã hoàn thành được ba bức tranh. Rằng chúng hiện đang ở Paris, và tôi sẽ sớm được nhìn thấy chúng.

– Biết đâu ông ấy không nói sự thật.

– Sean Lorenz có thể hội tụ đủ thói hư tật xấu trên đời, nhưng anh ấy không phải kẻ dối trá. Lúc anh ấy qua đời, tôi đã tìm kiếm những bức tranh đó khắp nơi. Trong từng ngóc ngách của ngôi nhà, trên tầng áp mái, dưới hầm. Nhưng không thấy bất cứ dấu vết nào.

– Ông đã nói mình là người thực hiện di chúc kiêm người thừa kế của ông ấy mà.

– Chính xác, nhưng di sản của Sean vốn còm cõi, vì Pénélope đã vắt kiệt nó rồi. Ngoại trừ ngôi nhà trên phố Cherche-Midi mà cô biết và đang bị cầm cố, thì anh ấy hầu như chẳng còn lại gì.

– Ông ấy đã di tặng lại cho ông thứ gì chăng?

Benedick cười phá lên.

– Nếu cô muốn, ông buột miệng đoạn rút từ túi áo ra một vật nhỏ.

Ông chìa cho Madeline một hộp diêm quảng cáo.

– Grand Café, là cái gì vậy?

– Một quán rượu ở khu Montparnasse nơi Sean thường ngồi trước đây.

Madeline lật hộp diêm lại và thấy một dòng chữ viết bằng bút bi. Một câu trích dẫn nổi tiếng của Apollinaire: “Đã tới lúc thắp lại những vì sao.”

– Chắc chắn đây là nét chữ của Sean, ông chủ phòng tranh cam đoan.

– Và ông không biết ông ấy ám chỉ điều gì ư?

– Không hề. Tôi đã nghĩ chắc đây có thể là một thông điệp, nhưng tôi nghĩ mãi mà chưa thông, tôi tuyệt nhiên chẳng hiểu gì hết.

– Và hộp diêm này thực sự dành cho ông sao?

– Dẫu sao chăng nữa, đây cũng là thứ duy nhất anh ấy để lại trong két sắt của ngôi nhà.

Sau khi để lại hai tờ tiền để thanh toán hóa đơn, Bernard Benedick đứng dậy, mặc áo vest rồi quàng khăn.

Madeline còn ngồi lại. Cô vẫn lặng lẽ quan sát hộp diêm, khiến người ta có cảm giác cô đang nghiền ngẫm câu chuyện mà ông chủ phòng tranh vừa kể. Sau giây lát ngẫm nghĩ, đến lượt cô đứng dậy rồi hỏi:

– Chính xác thì tại sao ông lại kể cho tôi nghe toàn bộ chuyện này?

Benedick cài cúc áo vest rồi trả lời như một lẽ hiển nhiên:

– Dĩ nhiên là để cô giúp tôi tìm lại những bức tranh đã biến mất rồi.

– Nhưng tại sao lại là tôi?

– Cô là cảnh sát, không phải sao? Vả lại, tôi đã nói với cô rồi đấy: tôi luôn tin vào bản năng của mình. Và điều gì đó đang mách bảo tôi rằng nếu những bức tranh này tồn tại – và tôi dám chắc là chúng có tồn tại –, cô là người có khả năng tìm ra chúng nhất.

3

Vẻ đẹp của những sợi dây

Nếu bạn có thể nói điều gì đó bằng lời thì có lẽ chẳng còn bất cứ lý do nào để vẽ nó ra nữa.

Edward HOPPER

(1882-1967): họa sĩ nổi tiếng người Mỹ, tên tuổi của ông gắn liền với phong trào hiện thực giữa thế kỷ 20. Hầu hết các tác phẩm của ông đều khắc họa thành công tâm trạng cô đơn, lẻ loi của con người và cảnh vật trong thời đại công nghiệp hóa, chính điều này đã tạo nên một diện mạo mới cho ngành mỹ thuật của Mỹ.

1.

Qua khỏi bùng binh, Madeline tăng tốc và thiếu chút nữa thì vượt đèn đỏ ở nút giao với đường Longchamp.

Sau khi dùng bữa trưa cùng ông chủ phòng tranh, cô đã thuê một chiếc xe ga tại một đại lý nằm trên đại lộ Franklin-Roosevelt. Không có chuyện cô lãng phí cả buổi chiều để tranh giành xưởng vẽ của Lorenz với một tay người Mỹ cục cằn. Vậy nên cô đỗ xe gần đại lộ Champs-Élysées, rồi dạo qua các quầy hàng ở khu chợ Giáng sinh. Cuộc dạo chơi của cô kéo dài không quá mười lăm phút vì những căn nhà gỗ xếp thẳng hàng ở hai bên nơi được mệnh danh là “đại lộ đẹp nhất thế giới” khiến cô thấy chán ngán. Các lán gỗ bán khoai tây chiên, quầy bán lẻ đồ tiện ích made in China, mùi lộn mửa của xúc xích và churrosbánh quẩy chiên giòn kiểu Tây Ban Nha, không khí nơi đây giống một hội chợ hơn là lễ Giáng sinh trắng trong những câu chuyện cổ tích gắn liền với thời thơ ấu của cô.

Thất vọng, cô rút lui, thoạt đầu nhằm hướng những cửa kính trưng bày của trung tâm thương mại BHV, rồi qua những cổng vòm và tới khu vườn của quảng trường Vosges. Nhưng cô không thấy những gì mình hằng tìm kiếm, chẳng hơn gì trên đại lộ Champs-Élysées: một chút phép thuật, một chút cảnh tiên, chút ít tinh thần Giáng sinh của Christmas Carolsnhững ca khúc Giáng sinh cũ kỹ. Lần đầu tiên, cô không cảm thấy thoải mái ở Paris. Không cảm thấy thoải mái ở chỗ của mình.

Cô lại ngồi lên chiếc Vespa, bỏ lại những nhóm du khách, những tràng liến thoắng phát mệt của họ và những cây gậy selfie chỉ chực chọc vào mắt bạn bất cứ lúc nào, để chạy xe lang thang không đích đến. Trong đầu cô, những màu sắc và những đường lượn trang trí của Lorenz tiếp tục nhảy múa và lan tỏa. Bấy giờ cô ý thức được rằng mong muốn thực sự duy nhất của cô là tiếp tục hành trình cùng người họa sĩ. Để thả hồn theo những đợt sóng ánh sáng của ông, để đắm chìm trong những sắc độ bảng màu của ông, được lóa mắt trước những ánh chói lọi rực rỡ của ông. Nhưng Bernard Benedick đã cảnh báo cô: “Tại Paris, cô chỉ có thể hy vọng nhìn thấy tranh của Sean Lorenz ở một nơi duy nhất.” Nhất quyết thử vận may của bản thân, Madeline bèn thẳng tiến tới rừng Boulogne.

Vì không thông thuộc nơi này, cô đỗ chiếc xe hai bánh của mình lại ngay khi có thể, gần hàng rào Vườn điều hòa, rồi tiếp tục cuốc bộ dọc đại lộ Mahatma-Gandhi. Lúc này vầng mặt trời đang khẳng định chiến thắng toàn phần, xóa tan cảnh sắc u ám. Thời tiết đẹp. Những vảy bụi vàng lắc rắc đây đó trong không khí ẩm ướt. Xung quanh công viên không một bóng thành viên nghiệp đoàn hay người biểu tình giận dữ nào. Những chiếc xe nôi, những cô trông trẻ, tiếng reo hò của lũ nhóc và những người bán hạt dẻ nóng khiến không gian được bao trùm trong bầu không khí trẻ thơ hồn nhiên.

Bỗng nhiên, một con tàu lớn bằng thủy tinh xuất hiện giữa những cành nhánh của đám cây cối trơ trụi. Khoác lên mình những cánh buồm pha lê, Fondation Vuitton nổi bật trên nền trời lam nhạt. Tùy theo trí tưởng tượng của mỗi người, tòa nhà gợi cho ta liên tưởng đến một vỏ sò pha lê khổng lồ, một tảng băng trôi dạt hoặc một chiếc thuyền buồm high-tech với lá cờ ánh xà cừ phần phật tung bay.

Madeline mua vé rồi bước vào bên trong tòa nhà. Đại sảnh rộng rãi, sáng sủa và thoáng đãng, với một khoảng mở ra không gian cây xanh. Cô lập tức cảm thấy thoải mái trong tổ kén thủy tinh khổng lồ này và dạo vài phút qua khoảng sân trong, thả mình vào sự hài hòa của các đường cong, vẻ duyên dáng đậm chất khí sinh của công trình. Những cái bóng di động loang loáng nước kỳ quặc mà những vách kính vẽ nên do bị phản chiếu dưới sàn tái sinh cô như một shoot dịu dàng và ấm áp.

Cô gái lần theo cầu thang bộ và đi khắp một mê cung trắng sữa được điểm thêm các khoảng giếng trời dẫn lối tới khoảng một chục phòng trưng bày. Những bức tranh được trưng bày là sự kết hợp giữa một triển lãm tạm thời với những tác phẩm nằm trong bộ sưu tập thường trực. Ở hai tầng gác đầu tiên, người ta có thể chiêm ngưỡng những tuyệt tác trong bộ sưu tập của Shchukin: những bức họa danh bất hư truyền của Cézanne, Matisse, Gauguin… mà nhà sưu tầm người Nga, vốn xem thường những đả kích thời đó, đã dũng cảm thu thập trong suốt gần hai chục năm.

Với những thanh xà thép và những phiến gỗ thông rụng lá xuyên qua, tầng trên cùng được cơi nới thêm hai khoảnh sân hiên mở ra những quang cảnh bất ngờ về khu La Défense, rừng Boulogne và tháp Eiffel. Hai bức tranh của Lorenz được trưng bày chính tại đó, trong một gian phòng nơi người ta cũng tìm thấy một bức tượng đồng của Giacometti, ba bức tranh trừu tượng của Gerhard Richter cùng hai bức tranh đơn sắc của Ellsworth Kelly.

2.

Nằm dài trên chiếc ghế thư giãn bọc da rạn, hai chân gác lên trường kỷ, mắt nhắm nghiền, Gaspard lắng nghe một bài nói chuyện của Sean Lorenz được thâu vào một cuốn băng cát xét cũ kỹ anh tìm thấy giữa những chồng đĩa than trong tủ sách.

Được dẫn dắt bởi Jacques Chancel, cuộc phỏng vấn dài này được thực hiện từ bảy năm trước trong một cuộc triển lãm tác phẩm của Lorenz tại Bảo tàng nghệ thuật hiện đại Maeght ở Saint-Paul-de-Vence. Cuộc phỏng vấn hết sức thú vị và mới lạ vì rất hiếm khi Lorenz, người họa sĩ kín đáo và kiệm lời, nhận lời bình luận về tác phẩm của mình. Sau khi đã chối bỏ hầu như tất cả những kiến giải về sự vận động trong tác phẩm của mình, Lorenz đã cảnh báo: “Hội họa của tôi là tức thời, nó không chứa đựng bất kỳ thông điệp nào hết. Nó chỉ nắm bắt điều gì đó cùng lúc là phù vân và vĩnh cửu.” Thông qua một vài câu trả lời của ông, người ta cũng nhận ra nỗi mỏi mệt, những nghi ngại của họa sĩ, cái cảm giác mà ông thú nhận chứ không hề che giấu rằng “có lẽ đã tới đoạn cuối trong một chu trình sáng tạo”.

(1928-2014): nhà văn, nhà báo kiêm người dẫn chương trình kỳ cựu của các chương trình phát sóng thường nhật trên đài France Inter và Antenne 2.

Gaspard nghe như nuốt lấy từng lời. Ngay cả khi ông từ chối không chịu thổ lộ điều mấu chốt trong hội họa của bản thân thì ít ra Lorenz vẫn vô cùng thẳng thắn. Giọng ông, khi thì quyến rũ mê hoặc, lúc lại khiến người nghe e ngại, đang lặp lại tính chất nước đôi và mơ hồ của nghệ thuật nơi ông.

Đột nhiên, một âm thanh nặng nề và khiêu khích xé toạc bầu không khí tĩnh mịch cuối chiều. Gaspard giật thót mình rồi nhảy bật dậy trước khi nhào ra sân hiên. Thứ “âm nhạc” kia, có vẻ như vọng tới từ một trong những ngôi nhà kế bên, đang xâm chiếm ngõ hẻm. Thứ âm thanh thô lậu, rếch rác, chán chê, tràn ngập những tiếng gào thét dữ dội thay cho giọng hát. Sao người ta có thể cảm thấy thích thú khi nghe một thứ chất nổ như vậy nhỉ? anh càu nhàu trong lúc cảm thấy nỗi chán nản chụp xuống mình. Không thể có nổi một khoảnh khắc yên tĩnh. Đó là một trận đấu thua từ trước. Thế giới đầy rẫy những kẻ khó ưa, những kẻ rầy rà đủ loại, những kẻ phá bĩnh đủ kiểu. Những kẻ quấy rầy, những kẻ nhiều chuyện, những kẻ phiền phức chuyên áp đặt người khác. Chúng quá đông đảo, sinh sôi quá nhanh. Chiến thắng của chúng là toàn diện và dứt khoát.

Bị cuốn theo cơn giận dữ, Gaspard lao ra khỏi nhà, và ngay khi ra tới ngõ cụt lát đá, anh lập tức lần theo dấu vết của kẻ quấy rầy. Tiếng om sòm xuất phát từ ngôi nhà gần nhất: một ngôi nhà nhỏ điền viên khuất dưới giàn dây lông chim. Để báo hiệu sự hiện diện của mình, Gaspard kéo chiếc chuông hoen gỉ gắn trên một trụ đá lớn. Vì không thấy ai xuất hiện, anh leo qua cổng, băng qua mảnh vườn nhỏ rồi bước nhanh qua mấy bậc tam cấp dẫn tới ngôi nhà nhỏ trước khi gõ cửa.

Khi cánh cửa bật mở, Gaspard lấy làm kinh ngạc. Anh đang nghĩ sẽ trông thấy một thiếu niên mặt mụn, miệng phì phèo điếu cần sa và mặc áo phông in hình Iron Maiden. Thay vào đó, anh trông thấy một cô gái với những đường nét thanh tú, mặc sơ mi sẫm màu cổ sen, quần soóc vải tweed và đi giày da đế thấp màu đỏ tía.

Ban nhạc rock nổi tiếng của Anh, chuyên chơi thể loại heavy metal, thành lập năm 1975.

– Nghe chẳng lọt tai chút nào! anh gào toáng lên rồi gõ gõ ngón trỏ vào đầu.

Cô kinh ngạc lùi lại một bước nhìn anh vẻ bối rối.

– Âm nhạc của cô đó! anh gào lên. Cô nghĩ trên đời này chỉ có một mình cô chắc?

– Vâng, không phải vậy sao?

Đúng lúc Gaspard hiểu ra rằng cô gái cóc cần quan tâm đến anh, cô ta liền bấm vào một cái nút trên chiếc điều khiển từ xa nho nhỏ đang cầm trên tay.

Cuối cùng không gian cũng yên ắng trở lại.

– Tôi đang tự thưởng cho mình một quãng nghỉ trong lúc sửa luận án. Vì nghĩ mọi người đều đã đi nghỉ cả nên tôi để âm lượng ở mức hơi to, cô thừa nhận thay lời xin lỗi.

– Nghỉ ngơi bằng cách nghe hard-rock ư?

– Xét về kỹ thuật, đó không phải hard-rock, cô ta bắt bẻ, mà là black metal.

– Có gì khác?

– Ơ thì, hết sức đơn giản thôi, nhạc…

– Cô biết sao không? Tôi cóc cần biết, Gaspard ngắt lời cô ta rồi đi ra xa. Nếu muốn thì cứ tiếp tục khoan thủng màng nhĩ của cô, nhưng hãy tậu lấy một cặp tai nghe để khỏi tra tấn những người khác.

Cô gái bật cười như nắc nẻ.

– Anh bất lịch sự đến nỗi chuyện này thậm chí lại thành ra tức cười đấy!

Gaspard ngoái lại. Trong giây lát, anh cảm thấy sửng sốt vì lời nhận xét này. Anh nhìn cô gái từ đầu đến chân: một búi tóc ngoan hiền, một bộ quần áo nữ sinh thanh lịch, nhưng cũng có cả một chiếc khuyên mũi và một hình xăm tuyệt đẹp bắt đầu đằng sau tai để rồi biến mất bên dưới áo sơ mi.

Cô ta không nhầm đâu…

– Nhất trí, anh thừa nhận, tôi có lẽ đã hơi quá đà, nhưng thẳng thắn mà nói, thứ âm nhạc này…

Cô lại nở nụ cười rồi chìa tay cho anh.

– Pauline Delatour, cô tự giới thiệu.

– Gaspard Coutances.

– Anh đang sống trong ngôi nhà cũ của Sean Lorenz hả?

– Tôi đã thuê nhà đó trong một tháng tới.

Một cơn gió lốc khiến cánh cửa chớp đóng sập lại. Đang để chân trần, Pauline rùng mình đứng bắt tréo chân.

– Hàng xóm thân mến, tôi bắt đầu thấy lạnh rồi, nhưng tôi sẽ rất vui nếu được mời anh một tách cà phê, cô đề nghị trong lúc xoa xoa hai cẳng tay.

Gaspard gật đầu nhận lời rồi theo cô gái vào bên trong ngôi nhà.

3.

Madeline sững sờ ngắm hai bức tranh, như bị phép thuật mê hoặc. Được vẽ từ năm 1997 và đặt nhan đề CityOnFire, bức đầu tiên là một tranh tường khổ lớn điển hình cho thời kỳ street art của Lorenz: một viên than cháy rực, một thứ hội họa ngốn ngấu tấm toan, một sự bùng nổ về màu sắc đi từ vàng đến đỏ son. Motherhood, bức tranh thứ hai, được sáng tác gần đây hơn nhiều, u uẩn, xơ xác, nó thể hiện một bề mặt màu xanh dương lợt, gần như trắng, xuyên qua bởi một đường cong tượng trưng cho cái bụng tròn vo của một phụ nữ đang mang thai. Sự gợi nhắc thuần khiết nhất của tình mẫu tử. Nhãn dán trên tường nói rõ đây là bức tranh cuối cùng được biết đến của Lorenz, được thực hiện ít lâu trước khi con trai ông chào đời. Trái ngược với bức tranh trước, ở đây thứ khiến cảm xúc tuôn trào không phải màu sắc, mà chính là ánh sáng.

Đáp lại một giọng nói mà chỉ riêng mình cô nghe thấy, Madeline tiến lại gần. Ánh sáng đang gọi cô. Chất liệu, cấu trúc, mật độ, hàng nghìn sắc thái của bức tranh đang thôi miên cô. Bức tranh như sống động. Trong vài giây, vẫn một bề mặt đó chuyển từ sắc trắng sang xanh lơ rồi sang hồng. Cảm xúc ở đó, nhưng không thể nắm bắt được. Bức tranh của Lorenz khi làm bạn nguôi khuây, lúc lại khiến bạn âu lo.

Sự ngập ngừng lưỡng lự này mê hoặc Madeline. Làm cách nào một bức tranh có thể tạo ra hiệu ứng này cơ chứ? Cô cố gắng bước lùi về sau, nhưng đôi chân không nghe theo trí óc. Tình nguyện trở thành tù nhân, cô không muốn thoát khỏi thứ ánh sáng đang soi chiếu mình. Cô vẫn muốn rung động vì sự cám dỗ êm dịu này. Ở yên trong không gian nước ối và thoái triển này, thứ đang thấm qua bạn và tiết lộ những điều mà chính bạn cũng không thể nào ngờ về bản thân mình.

Một vài điều tốt đẹp. Những thứ khác thì rõ ràng là không tốt đẹp bằng.

4.

Tiền phòng trong nhà Pauline Delatour chính là phòng bếp. Thoạt tiên, nội thất bên trong rất ấm cúng, được bài trí theo phong cách “nhà thôn dã”: một bàn bếp bằng gỗ nguyên khối, gạch sành vuông vắn lát sàn, rèm vải vichy. Trên các giá kệ là đĩa tráng men, một cối xay cà phê hỏng đã tháo rời, những chiếc bát to bằng gốm và những xoong chảo cũ bằng đồng.

– Nhà cô đẹp đấy, nhưng lại đánh lạc hướng người ta. Về mặt tinh thần, ta đang ở gần với Jean Ferrat hơn là nhạc black metal của cô, anh trêu.

(1930-2010): nhạc sĩ người Pháp nổi tiếng với những bản tình ca lãng mạn.

Pauline tươi cười lấy chiếc máy pha cà phê kiểu Ý đang để trên bếp rồi rót ra hai tách.

– Thực ra căn nhà này không phải của tôi. Nó thuộc về một doanh nhân người Ý, một nhà sưu tầm nghệ thuật, người thừa hưởng căn nhà từ gia đình ông ta và Sean Lorenz đã giới thiệu ông ta với tôi. Ông ta không bao giờ đặt chân tới đây. Vì ông ta không muốn bán căn nhà đi nên cần ai đó để trông coi và bảo dưỡng. Chuyện này sẽ chẳng kéo dài mãi, nhưng trong lúc chờ đợi, sẽ thật ngốc nếu không tận dụng cơ hội.

Gaspard nhận lấy tách cà phê cô đưa cho anh.

– Nếu tôi hiểu đúng thì cô đang sống ở đây là nhờ có Lorenz.

Đứng dựa lưng vào tường, cô gái khẽ thổi nguội món đồ uống.

– Đúng thế, chính ông ấy đã thuyết phục người đàn ông Ý kia tin tưởng tôi.

– Cô đã gặp ông ấy như thế nào?

– Sean ấy hả? Ba hay bốn năm gì đó trước khi ông ấy mất. Trong suốt những năm đầu học đại học, để kiếm thêm thu nhập, tôi thường làm mẫu vẽ cho các sinh viên trường Mỹ thuật. Một hôm, Sean tới đó giảng một buổi master class. Tôi đã gặp ông ấy chính vào dịp đó và chúng tôi trở thành bạn bè.

Khóa học bao gồm các hoạt động thảo luận, tương tác, huấn luyện trực tiếp 1:1 với các chuyên gia trong từng lĩnh vực.

Gaspard tò mò xem xét những chai rượu vang xếp trong một cái tủ nhiều ngăn bằng sắt rèn.

– Không nên uống loại vang dở tệ này đâu! anh cảnh báo đoạn bĩu môi vẻ ghê tởm. Lần sau tôi sẽ mang cho cô một chai vang thứ thiệt.

– Rất vui lòng. Tôi cần nhiên liệu để làm cho xong luận án ấy mà, cô mỉm cười chỉ chiếc máy tính xách tay màu bạc để trên bàn bếp, xung quanh là hàng chồng sách.

– Cô làm luận án về đề tài gì vậy?

– Ứng dụng nghệ thuật Kinbaku ở Nhật Bản thời Edo: việc sử dụng trong quân đội và thực hành khiêu dâm, cô đọc vanh vách.

– Kinbaku hả? Đó là cái gì vậy?

Pauline đặt tách cà phê vào bồn rửa rồi nhìn anh chàng hàng xóm mới với vẻ bí hiểm.

– Đi theo tôi nào, tôi sẽ chỉ cho anh thấy.

5.

Qua vách kính, những cây sồi đỏ đang rực lửa; những cây thích đang sáng lên; những cây thông đang nhuộm đen bóng dáng chúng để biến thành rối bóng.

Mắt nhìn xa xăm vô định, Madeline nhìn mà như không thấy vầng mặt trời đang khuất sau vọng lâu âm nhạc được dựng trên bãi cỏ của Vườn điều hòa. Đã gần 5 giờ chiều. Sau chuyến tham quan, cô đang ngồi bên một bàn của quán Franck, nhà hàng của Bảo tàng nằm sau một vách ngăn trổ ô ở sân trong. Cô nhấm nháp từng ngụm nhỏ món trà đen đã gọi. Suốt mấy phút rồi, trong tâm trí Madeline chỉ có một ý nghĩ duy nhất. Một câu hỏi duy nhất: nếu chuyện Bernard Benedick vừa kể với cô là thật thì sao? Nếu ba bức tranh cuối cùng Sean Lorenz sáng tác đã thực sự biến mất thì sao? Những bức tranh mới chưa ai từng được xem. Một cơn rùng mình lan khắp người. Cô không định để mình bị ông chủ phòng tranh thao túng, nhưng nếu những bức tranh ấy tồn tại thật, cô rất muốn mình là người tìm ra chúng.

Cô cảm thấy adrenalin đang rần rật trong huyết quản. Dấu hiệu khởi đầu cuộc săn lùng. Một cảm giác thân quen trước kia mà cô rất vui khi tìm lại được. Một cảm giác dĩ nhiên không quá khác biệt với sự khẩn cấp hẳn phải bám riết lấy Sean Lorenz khi ông vẽ những bức graffiti trong tàu điện ngầm hồi đầu thập niên 1990. Niềm ham thích hiểm nguy, cơn cuồng dại trước nỗi sợ hãi, mong muốn được trở lại bằng mọi giá.

Cô mở trình duyệt Internet trong điện thoại. Bản giới thiệu của Wikipedia về Lorenz bắt đầu theo cách kinh điển:

Sean Paul Lorenz, cũng được biết đến với cái tên Lorz74 ở thời điểm khởi nghiệp, là một nghệ sĩ tranh tường kiêm họa sĩ, sinh ra tại New York vào ngày 8 tháng Mười một năm 1966, qua đời tại cùng thành phố vào ngày 23 tháng Mười hai năm 2015. ông đã sống và làm việc tại Paris suốt hai chục năm cuối đời […]

Cô đọc tiếp vài chục dòng nữa. Một bản tóm tắt tổng hợp thú vị, nhưng nó không cho cô biết gì thêm ngoài những điều Benedick đã kể cho cô nghe. Chỉ đến những dòng cuối cùng Madeline mới thấy thông tin cô đang tìm kiếm:

Vụ JULIAN LORENZ

Tội ác

Ngày 12 tháng Mười hai năm 2014, khi Sean Lorenz đang có mặt tại New York để tham dự một buổi triển lãm tác phẩm của ông ở MoMA, vợ ông là Pénélope cùng con trai Julian đã bị bắt cóc trong một con phố thuộc khu phía Tây Thượng Manhattan. Vài giờ sau, họa sĩ nhận được yêu cầu trả một món tiền chuộc trị giá nhiều triệu đô, kèm theo đó là một ngón tay của đứa trẻ bị chặt đứt. Bất chấp khoản tiền đã được nộp đủ, chỉ một mình Pénélope được trả tự do, còn cậu bé đã bị sát hại ngay trước mắt mẹ cậu.

Tội phạm

Cuộc điều tra chẳng mấy chốc đã dựng được danh tính của kẻ bắt cóc bởi lẽ […]

6.

Với một thanh xà bằng gỗ ô liu xuyên suốt chiều dài, phòng khách của Pauline Delatour chẳng còn gì thuộc về một ngôi nhà, mà đúng ra là gợi nhắc một căn gác xép hiện đại với lối bài trí tối giản. Một căn phòng rộng rãi với các mặt tường giăng đầy những bức ảnh chụp phụ nữ khỏa thân bị trói lại trong các tư thế quá khích. Những cơ thể bị xích chân, bị thắng yên cương, bị treo lủng lẳng trên không trung. Những da thịt bị buộc ngang bằng thắt lưng, bị quấn chặt, bị cầm tù bởi vô số nút thắt tinh vi. Những gương mặt run rẩy mà người ta không rõ chúng biểu hiện sự thích thú hay đau đớn.

– Về cơ bản, kinbaku là một binh pháp của người Nhật cổ, Pauline giải thích vẻ uyên bác. Một kỹ thuật được tạo ra để trói gô các tù binh chiến tranh cấp cao. Qua nhiều thế kỷ, nó đã trở thành một lối thực hành khiêu dâm tinh tế.

Gaspard nhìn những bức ảnh, thoạt tiên với vẻ miễn cưỡng. Những mối quan hệ phục tùng và thống trị luôn khiến anh thấy không được thoải mái.

– Anh biết nhiếp ảnh gia vĩ đại Araki đã nói gì không? cô gái hỏi. “Những sợi dây thừng phải giống như những mơn trớn vuốt ve trên cơ thể đàn bà.”

Thật ra, nỗi e sợ của Gaspard dần dần tan biến. Thậm chí anh còn thấy những bức ảnh này mang một vẻ đẹp đáng kinh ngạc, dù miễn cưỡng. Thật khó lòng giải thích, nhưng những hình ảnh không có vẻ gì là dung tục hay bạo lực.

– Kinbaku là một nghệ thuật đòi hỏi rất cao, Pauline bổ sung. Một màn trình diễn không liên quan gì đến bạo dâm hay khổ dâm cả. Tôi đang có giờ giảng ở một lớp tại quận 20. Hôm nào đó anh nên tới. Tôi sẽ chứng minh cho anh thấy. Nếu muốn biết được nhiều điều về bản thân, chuyện đó thậm chí còn hiệu quả hơn một buổi phân tích tâm lý đấy.

– Sean Lorenz có liên quan đến những trò này hả? Pauline bật cười rầu rĩ.

– Sean từng sống trong khu rừng rậm vốn là New York trong thập niên 1980 và 1990, vậy nên những trò nho nhỏ này không phải thứ khiến ông ấy khiếp sợ.

– Cô gần gũi với ông ấy nhỉ?

– Tôi đã nói với anh rồi đấy thôi, chúng tôi là bạn. Ông ấy thường nói ông ấy tin tưởng tôi. Dẫu sao chăng nữa cũng đủ để thường xuyên gửi con trai cho tôi trông nom.

Pauline ngồi lên bậc một chiếc thang gỗ to kê sát tường.

– Tôi vốn không ưa trẻ con lắm, cô thú nhận. Nhưng cậu nhóc Julian ấy thì lại là chuyện khác: một cậu nhóc từng thực sự tuyệt vời. Thu hút, thông minh, lanh lợi.

Gaspard nhận thấy khuôn mặt trắng sữa của cô càng trắng bệch thêm.

– Cô dùng thời quá khứ để nói về chuyện đó ư?

– Julian đã bị sát hại. Anh không biết chuyện đó sao?

Đến lượt Gaspard lặng đi. Anh kéo về phía mình một chiếc ghế đẩu bằng gỗ mộc rồi ngồi xuống, nghiêng sang phía Pauline.

– Cậu… cậu nhóc mà người ta thấy trên ảnh chụp treo khắp ngôi nhà đó, cậu bé chết rồi sao?

Không rời mắt khỏi những móng tay được sơn màu đỏ lựu rực rỡ, Pauline cố cưỡng lại cám dỗ được gặm chúng.

– Đó là một câu chuyện tồi tệ. Julian đã bị bắt cóc tại New York và bị đâm bằng dao ngay trước mắt mẹ cậu bé.

– Nhưng… do ai kia chứ?

Pauline thở dài.

– Một bạn gái cũ của Sean, người từng ngồi tù trước đó. Một nữ họa sĩ gốc Chile được biết đến với biệt danh LadyBird. Bà ta muốn trả thù.

– Trả thù vì chuyện gì?

– Thực lòng mà nói tôi không biết gì nhiều đâu, cô nói đoạn đứng dậy. Động cơ của bà ta vẫn hết sức mơ hồ.

Pauline quay trở lại phòng bếp, Gaspard theo chân cô.

– Nếu nói rằng sau khi con trai ông ấy qua đời, Sean không bao giờ còn là một người đàn ông giống như trước kia nữa, thì đó cũng chỉ là một lối nói uyển ngữ mà thôi, cô thổ lộ. Ông ấy không chỉ không vẽ nữa, mà còn để mặc mình chết vì buồn phiền, theo đúng nghĩa đen luôn. Tôi đã giúp đỡ ông ấy trong khả năng của mình: chợ búa cơm nước, bắt ông ấy phải ăn, tôi gọi cho Diane Raphaël mỗi khi ông ấy cần dùng tới thuốc men.

– Ai vậy? Một vị bác sĩ chăng?

Cô gật đầu xác nhận.

– Một bác sĩ tâm thần đã theo dõi ông ấy từ lâu.

– Còn vợ ông ấy thì sao?

Pauline thở dài lần nữa.

– Pénélope đã chạy tháo thân ngay khi có thể, nhưng vụ ấy lại là một câu chuyện khác.

Để khỏi tỏ ra quá tò mò tọc mạch, Gaspard cắn lưỡi mình để tự ngưng lại. Anh đoán rằng câu chuyện của Pauline có đầy những vùng tối, nhưng anh quá ghét những kẻ tò mò nên không muốn gia nhập vào hàng ngũ đó. Tuy nhiên, anh tự cho phép mình hỏi một câu ít riêng tư hơn:

– Vậy là Lorenz không vẽ một bức tranh nào nữa cho đến khi qua đời ư?

– Theo tôi biết thì không. Trước hết là bởi ông ấy gặp phải những vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Sau nữa là bởi có cảm giác như ông ấy không còn cảm thấy bản thân liên quan đến hội họa nữa. Thực ra là chẳng còn liên quan đến cái gì nữa. Ngay cả khi vẫn tiếp tục cầm trịch một hay hai buổi gì đó trong xưởng sáng tạo nghệ thuật tại trường của Julian thì ông ấy cũng không còn động đến cọ vẽ nữa rồi.

Cô để vài giây trôi qua rồi nói thêm, như thể một ký ức vừa trở lại trong trí nhớ của mình:

– Tuy nhiên, trong những ngày trước khi ông ấy qua đời, đã xảy ra điều gì đó thật kỳ lạ.

Cô hất cằm về phía ngôi nhà của người họa sĩ qua cửa sổ.

– Nhiều đêm liên tiếp, Sean đã mở nhạc trong nhà mình cho tới sáng sớm tinh mơ.

– Điều đó thì có gì kỳ lạ?

– Kỳ lạ là bởi Sean chỉ nghe nhạc trong lúc đang vẽ thôi. Và điều khiến tôi ngạc nhiên, không phải việc ông ấy đã lại cầm cọ vẽ, mà đúng ra là chuyện ông ấy vẽ tranh vào ban đêm. Sean là một người cuồng ánh sáng. Trước giờ tôi chỉ mới nhìn thấy ông ấy vẽ vào giữa ban ngày mà thôi.

– Ông ấy thường nghe thể loại nhạc nào?

Pauline mỉm cười.

– Những thể loại sẽ khiến anh thích, tôi nghĩ vậy. Dẫu sao chăng nữa cũng không phải black metal đâu: Bản giao hưởng số 5 của Beethoven rồi những thứ khác mà tôi mù tịt còn ông ấy thì nghe đi nghe lại.

Cô rút điện thoại từ túi quần ra rồi khua khua trước mặt Gaspard.

– Vốn tò mò nên tôi đã shazam chúng rồi đây.

Sử dụng phần mềm nhận diện bản nhạc Shazam.

Anh chịu chết không hiểu cái động từ kia có nghĩa là gì, nhưng không hề để lộ ra.

Pauline đã thấy những dữ liệu tham khảo mà cô tìm kiếm.

– Danh mục chim của Olivier Messiaen và Bản giao hưởng số 2 của Gustav Mahler.

– Điều gì mách bảo cô rằng bấy giờ ông ấy thực sự đang vẽ? Biết đâu ông ấy chỉ đang nghe nhạc thì sao.

– Đó chính xác là điều tôi muốn biết. Tôi đã ra khỏi nhà vào giữa đêm hôm khuya khoắt, ngược lên lối đi, vòng qua ngôi nhà rồi leo lên thang thoát hiểm tới tận khung cửa kính của xưởng vẽ. Tôi biết, chuyện này hơi stalkerlén lút rình mò, nhưng đã tò mò thì đành phải chịu thôi: nếu Sean đang vẽ một bức tranh mới, tôi muốn là người đầu tiên nhìn thấy nó.

Một nụ cười khó nhận thấy thắp sáng gương mặt Gaspard trong khi anh hình dung ra Pauline trong màn nhào lộn của cô. Hội họa của Lorenz thực sự được phú cho quyền năng mê hoặc vượt mọi chuẩn mực thông thường.

– Lên đến hết thang, tôi dán mũi vào ô cửa kính. Mặc dù toàn bộ đèn đóm trong xưởng đều đã tắt hết, nhưng Sean thì đang đứng đối diện một bức tranh.

– Ông ấy vẽ trong bóng tối sao?

– Tôi biết chuyện này thật vô lý nhưng tôi có cảm tưởng bức tranh đang tỏa ra ánh sáng của riêng nó. Một luồng sáng rực rỡ, lan tỏa, thắp sáng gương mặt ông ấy.

– Đó là cái gì vậy?

– Bấy giờ tầm nhìn của tôi chỉ loáng thoáng thôi. Chiếc thang thì phát tiếng kêu cọt kẹt, Sean đã quay ra. Tôi sợ bị phát hiện nên đã leo xuống. Tôi quay về nhà, đồng thời cảm thấy bản thân hơi nhát chết.

Gaspard nhìn cô gái kỳ lạ này, vừa khiêu khích vừa trí tuệ, vừa láu lỉnh vừa bí hiểm. Một cô gái hẳn phải khiến đa số đàn ông thích thú. Như cô hẳn đã khiến Lorenz thích thú. Bỗng nhiên, một câu hỏi vụt thoáng qua tâm trí anh, như một lẽ hiển nhiên:

– Sean Lorenz chưa bao giờ thuê cô làm mẫu vẽ ư?

Mắt Pauline bắt đầu long lanh khi cô trả lời:

– Ông ấy đã làm hay hơn thế kia.

Bấy giờ, cô cởi cúc chiếc áo sơ mi đang mặc ra và hình xăm của cô xuất hiện không phải trong tổng thể mà là trong toàn bộ vẻ lộng lẫy huy hoàng của nó. Làn da cô gái đã được biến thành một tấm toan bằng da thịt với những màu sắc rực rỡ: một chuỗi những đường lượn hình hoa nhiều màu sắc chạy từ cổ chỗ sát mang tai xuống tới tận bắp đùi.

– Người ta thường nói những bức tranh của Lorenz sống động, nhưng đó là một sự lạm dụng ngôn ngữ. Tác phẩm nghệ thuật sống động duy nhất của Sean Lorenz, chính là tôi.

4

Hai người xa lạ trong căn nhà

Tôi hết sức lạc quan, chẳng về chuyện gì hết.

Francis BACON

(1909-1992): họa sĩ tượng hình người Anh gốc Ireland. Tác phẩm của ông gây ấn tượng bởi sự táo bạo và đầy cảm tính.

1.

Màn đêm đã buông khi Madeline đẩy cánh cửa chính của ngôi nhà. Cô đã hết sức tránh chạm mặt Gaspard Coutances, thế mà vẫn không được. Thậm chí cô đã thầm hy vọng nhà soạn kịch cuối cùng sẽ từ bỏ những quyền lợi cá nhân liên quan đến xưởng vẽ, nhưng trong khi treo chiếc áo khoác da dáng ngắn của mình lên mắc, cô đã thoáng thấy bóng dáng anh chàng cao lớn ấy lúi húi trong bếp.

Vậy nên cô băng qua phòng khách để tới chỗ anh, cô nán lại trước khoảng chục bức ảnh treo trên tường trong những khung vuông đơn giản bằng gỗ sáng màu. Những bức ảnh này vốn khiến cô mủi lòng lúc mới tới, còn lúc này, khi biết là cậu nhóc Julian đã chết, cô lại thấy chúng có vẻ sầu thảm và tang tóc. Hiệu ứng lây nhiễm khiến cho tối nay ngôi nhà cũng có vẻ lạnh lẽo, ngột ngạt hơn, như bị phủ lên một tấm voan rầu rĩ. Nhận thấy bùa mê đã hết tác dụng, Madeline liền ra một quyết định dứt khoát.

Khi cô vào tới bếp, Coutances chào cô bằng một tiếng làu bàu. Trong trang phục quần jean đã sờn, áo sơ mi ca rô đỏ, bộ râu chục ngày chưa cạo và đôi Timberland cũ kỹ, cô thấy ở anh phương diện “người rừng” chẳng khớp chút nào với cương vị kịch tác gia trí thức. Đứng đằng sau quầy, tập trung vào việc, anh đang vừa thái hành bằng động tác tự tin vừa nghe nhạc thính phòng trên một chiếc radio xách tay đã cũ. Trước mặt anh, bên cạnh một túi xách to bằng giấy bồi là nhiều vật phẩm và nguyên liệu mà rõ ràng anh đã mua từ chiều: dầu ô liu, sò Saint-Jacques, những viên nước dùng vị gà, một cây nấm củ nhỏ…

– Anh đang nấu món gì thế?

– Kritharaki nấm củ. Đây là món mì sợi nhỏ của Hy Lạp được nấu giống món cơm Ý ấy. Cô ăn cùng tôi nhé?

– Không, cảm ơn.

– Tôi dám cá cô là người ăn chay. Món khoái khẩu của cô là diêm mạch, rong tảo, rau mầm và toàn bộ…

– Không hề, cô xẵng giọng ngắt lời anh. Về căn nhà này, tôi muốn báo trước để anh biết: tôi nhường nó lại cho anh. Tôi sẽ tới nơi khác sống. Ông chủ nhà đã đề nghị bồi thường cho tôi và tôi sẽ chấp nhận.

Anh nhìn cô, ngạc nhiên.

– Quyết định khôn ngoan đấy.

– Nhưng tôi yêu cầu anh cho tôi hai ngày để thu xếp. Trong lúc chờ đợi, tôi sẽ ngủ trên gác. Chúng ta dùng chung phòng bếp và anh có thể tùy nghi sử dụng phần còn lại của ngôi nhà.

– Tôi thấy vậy ổn đó, Gaspard đồng tình.

Anh dùng lưỡi dao gạt chỗ hành vừa xắt mỏng vào một cái chảo.

– Điều gì khiến cô đổi ý vậy?

Cô ngập ngừng giây lát, rồi nói cho anh biết sự thật:

– Tôi không đủ dũng khí để trải qua bốn tuần lễ tại một nơi vẫn còn bị ám bởi một đứa trẻ đã qua đời.

– Cô đang nói đến cậu nhóc Julian chăng?

Madeline gật đầu xác nhận. Suốt mười lăm phút tiếp theo, trong một cuộc chuyện trò sôi nổi, người này kể cho người kia nghe những gì mình biết được về cuộc đời và tác phẩm mê hồn của Sean Lorenz, và về những bức tranh cuối cùng đã biến mất của ông.

Sau khi từ chối một ly rượu vang, Madeline mở tủ lạnh lấy ra cái hộp nhựa mà cô để vào đó vài giờ trước. Rồi cô viện cớ đã rất mệt phải lên gác đi nằm.

2.

Cầu thang gỗ lối lên hang ổ của Lorenz dẫn thẳng vào xưởng vẽ và vách kính của nó. Căn phòng đẹp nhất của ngôi nhà được nối dài bằng một phòng ngủ diện tích khiêm tốn nhưng tiện nghi với khu vệ sinh khép kín. Madeline xếp sắp vài thứ quần áo, tìm thấy chăn ga sạch trong một cái tủ rồi trải lên giường. Rồi cô rửa tay và ngồi vào một chiếc bàn nhỏ bằng gỗ nổi vân quay lưng ra cửa sổ. Trước tiên cô cởi chiếc áo chui đầu và sơ mi ra. Sau đó, cô lấy từ túi đồ dùng cá nhân ra một cái lọ cùng một xi lanh rút từ trong bao đựng. Cô nhìn chằm chằm kim tiêm, tháo nắp đậy của nó ra, đẩy nhẹ pít tông của xi lanh như cô đã bắt đầu có thói quen làm vậy để lấy thuốc bằng cách hút một lượng không khí vào bơm tiêm trước khi đẩy chúng ra. Cô dùng một miếng bông thấm đẫm cồn lau sạch vùng bụng nơi định tiêm. Hệ thống sưởi đã được bật lên nhưng không ăn thua, toàn thân cô vẫn run rẩy. Xương cốt cô vẫn đau nhức, da cô vẫn nổi gai ốc. Cô hít vào thật sâu rồi bấu một mảng da, luồn mũi kim vào phần mỡ, không quá gần bắp thịt cũng không quá gần mạng sườn. Cô cố gắng không run rẩy trong khi đẩy pít tông để tiêm thuốc vào cơ thể. Cái thứ nung đốt này, một cực hình đúng nghĩa. Khốn kiếp! Khi còn là cảnh sát, cô đã rơi vào những tình huống hết sức nguy nan: súng gí vào thái dương, đạn sượt qua gáy, những cuộc mặt đối mặt với đám cặn bã mạt hạng nhất của Manchester. Mỗi lần như thế cô vẫn có thể kiềm chế nỗi sợ hãi của bản thân, thế mà lúc này đây, cô lại đang làm ra vẻ vì một mũi kim bé xíu!

Madeline nhắm mắt. Hít sâu lần nữa. Rịt bông. Rút kim tiêm ra. Miếng bông để cầm máu.

Cô nằm dài trên giường, toàn thân run rẩy. Giống như hồi sáng ở nhà ga, cô có cảm giác sắp chết đến nơi. Cô buồn nôn, những cơn co thắt dạ dày, cô thiếu không khí và cơn đau nửa đầu đang khoan vào óc. Cô lập cập kéo chăn đắp kín người. Đằng sau đôi mắt nhắm nghiền, cô lại trông thấy những hình ảnh của cậu bé Julian, màu máu, thành phố đang bùng cháy. Rồi như đếm ngược, bức tranh êm đềm nhất về tình mẫu tử. Rồi dần dà, cô cảm thấy đỡ đau hơn. Cơ thể cô xẹp xuống. Vì không thể ngủ nổi, cô đứng dậy, vã nước lạnh vào mặt. Thậm chí cô còn thấy đói. Mùi thơm của món mì trộn nấm củ ngon lành đang bốc lên tận xưởng vẽ.

Cô bèn kìm nén lòng tự tôn rồi xuống cầu thang để gặp Gaspard trong phòng khách.

– Anh nói xem, Coutances, lời mời ăn tối của anh vẫn còn hiệu lực chứ? Anh sẽ xem liệu tôi có vẻ gì là một kẻ chuyên xơi diêm mạch không nhé…

3.

Trái ngược hoàn toàn với dự đoán, bữa ăn diễn ra vui vẻ và dễ chịu. Hai năm trước, Madeline đã có mặt ở Broadway tham dự một buổi trình diễn vở Xóm Ma, một trong những vở kịch của Gaspard đã được trình diễn suốt hai tháng tại Nhà hát Barrymore với Jeff Daniels và Rachel Weisz. Cô vẫn giữ một kỷ niệm khá đậm nét về chuyện này: những mẩu đối thoại xuất sắc, nhưng cùng với đó là một thế giới quan đầy hoài nghi khiến cô cảm thấy không được thoải mái.

Thật may, Coutances không phải nhân vật hay chế giễu và mỉa mai cay độc như trong các tác phẩm của anh. Nói cho đúng ra, đây là một vật thể bay không xác định: một dạng quý ông hào hoa phong nhã và bi quan nhưng, trong quãng thời gian dùng bữa tối, cũng có thể tỏ ra là một bạn đồng hành dễ chịu. Gần như theo cách tự nhiên, cuộc trò chuyện giữa họ chủ yếu liên quan tới Sean Lorenz. Họ chia sẻ hứng thú mới mẻ dành cho tác phẩm của ông và quay trở lại bàn thảo lâu hơn về những thông tin cùng giai thoại mà mỗi người đã cóp nhặt được hồi chiều. Cảm thấy ngon miệng, họ ăn đến miếng mì trộn cuối cùng và uống hết một chai Saint-Julien.

Sau khi ăn xong, cuộc trò chuyện tiếp tục trong phòng khách. Gaspard đã chọn một đĩa than cũ của Oscar Peterson từ kệ đĩa, nhóm lửa trong lò sưởi rồi phát hiện thấy một chai Pappy van Winkle hai mươi năm tuổi. Madeline đã cởi đôi bốt ra, duỗi hai bàn chân trên trường kỷ, kê một chiếc chăn choàng dưới vai rồi lấy từ trong túi áo ra một điếu thuốc quấn tay không chỉ chứa thuốc lá. Sự pha trộn giữa cỏ và whisky khiến thân xác lờ đờ uể oải và bầu không khí thêm thư giãn. Cho tới khi cuộc trò chuyện chuyển sang hướng riêng tư hơn.

– Anh có con rồi chứ Coutances?

Câu trả lời vọt ra ngay:

– Ơn Chúa, không! Và tôi sẽ không bao giờ có con đâu.

– Tại sao chứ?

– Tôi từ chối bắt ai đó chịu đựng cái thế giới hỗn loạn nơi chúng ta đang buộc phải sống này.

Madeline rít một hơi thuốc.

– Anh không nói quá lên đấy chứ?

– Tôi không thấy vậy.

– Một vài chuyện tệ đi, tôi công nhận, nhưng…

– Một vài chuyện tệ đi ư? Nhưng cô hãy thức tỉnh đi nào, mẹ kiếp! Hành tinh này đang trôi dạt và tương lai sẽ cực kỳ khủng khiếp: còn bạo lực hơn, ngột ngạt hơn, đáng sợ hơn nữa kia. Cần phải ích kỷ vô cùng thì mới muốn bắt ai đó phải chịu đựng chuyện này.

Madeline tìm cách trả lời anh, nhưng Gaspard đã mở máy mất rồi. Trong vòng mười lăm phút đồng hồ, hai mắt dại đi, hơi thở nồng nặc mùi rượu, anh lải nhải một rổ luận điệu kiểu chủ nghĩa bi quan cực độ về tương lai nhân loại, miêu tả một xã hội của ngày tận thế, bị nô dịch bởi công nghệ, bởi thói tiêu dùng quá độ, bởi tư duy tầm thường. Một xã hội thú ăn mồi, cùng lúc phó mặc cho sự hủy diệt thiên nhiên có phương pháp hẳn hoi, thành thử đã cầm chắc tấm vé một chiều tới hư vô.

Cô chờ cho đến lúc chắc chắn là anh đã kết thúc bài diễn văn đả kích rồi mới ghi nhận:

– Thực ra, anh ghét bỏ không chỉ những kẻ ngu ngốc, mà là toàn bộ loài người.

Gaspard không tìm cách chối:

– Cô biết câu nói nổi tiếng của Shakespeare không: “Ngay cả con vật hung dữ nhất còn biết xót thương.” Nhưng con người không biết xót thương. Con người là loài ăn mồi tồi tệ nhất. Con người là một loài chấy rận, núp bóng văn minh, chỉ vô cùng khoái trá khi thống trị và sỉ nhục. Một giống loài hoang tưởng tự đại và chán sống, căm thù đồng loại vì nỗi căm ghét chính bản thân mình.

– Còn anh, Coutances, dĩ nhiên anh thì khác nhỉ?

– Không, ngược lại là khác. Nếu thích, cô có thể vơ đũa cả nắm như thế cũng được, anh thốt ra rồi uống nốt ngụm whisky cuối cùng.

Madeline dụi điếu thuốc của mình trong một chiếc cốc nhỏ dùng làm gạt tàn.

– Anh hẳn phải bất hạnh lắm nên mới nghĩ như thế.

Anh phẩy tay gạt phăng ý tưởng này trong lúc cô bước tới tủ lạnh tìm nước uống.

– Tôi chỉ tỉnh táo sáng suốt thôi. Và hàng loạt các nghiên cứu khoa học còn bi quan hơn tôi ấy chứ. Những hệ sinh thái trên trái đất đang biến mất theo cách khó lòng tránh khỏi. Chúng ta đã vượt qua mốc bất khả quy hồi rồi, chúng ta…

Cô khiêu khích anh:

– Thế tại sao anh không tự bắn cho mình một phát đạn vào đầu đi, ngay ở đây, ngay bây giờ luôn?

– Vấn đề không phải ở chỗ đó, anh biện bạch. Cô hỏi tại sao tôi không muốn có con. Tôi đã trả lời cô rồi: bởi vì tôi không muốn chứng kiến chúng lớn lên trong sự hỗn loạn và thịnh nộ.

Anh bỗng chỉ vào cô như lên án, ngón tay anh run lên vừa vì rượu vừa vì giận dữ.

– Tôi sẽ không đời nào áp đặt thế giới tàn bạo này lên một đứa trẻ. Nếu cô có ý định lựa chọn cách khác thì đó là vấn đề của cô, nhưng đừng yêu cầu tôi phải bảo đảm cho nó.

– Tôi cóc cần sự bảo đảm của anh, cô nói đoạn lại ngồi xuống, nhưng dẫu sao tôi vẫn đang thắc mắc: tại sao anh không đấu tranh để thay đổi toàn bộ chuyện này? Hãy bảo vệ những lý tưởng mà anh tha thiết. Đầu quân vào một hiệp hội, chiến đấu trong một…

Anh bĩu môi vẻ ghê tởm.

– Đấu tranh tập thể ư? Tôi chẳng ưa gì trò đó. Tôi khinh thường các đảng phái chính trị, các nghiệp đoàn, các nhóm gây áp lực. Tôi nghĩ giống như Brassens rằng “ngay khi có quá bốn người, chúng ta sẽ trở thành một lũ ngốc”. Vả lại, cuộc chiến đã thua từ trước, ngay cả khi mọi người quá hèn nhát để thừa nhận điều đó.

Georges Brassens (1921-1981): ca sĩ, nhạc sĩ, thi sĩ người Pháp.

– Anh có biết anh đang thiếu điều gì không? Đó là tiến hành một trận chiến đúng nghĩa. Và sinh một đứa con, đó là buộc phải tiến hành một trận chiến. Trận chiến vì tương lai. Trận chiến đã luôn tồn tại và sẽ luôn tồn tại.

Anh nhìn cô vẻ lạ lẫm.

– Nhưng còn cô, Madeline, cô không có con sao?

– Có lẽ một ngày nào đó tôi sẽ có.

– Chỉ vì niềm vui cá nhân nhỏ mọn của cô thôi, là vậy sao? anh cười khẩy. Để tự cảm thấy mình “đầy đủ”, “hoàn chỉnh”, “trọn vẹn” chứ gì? Để giống như lũ bạn gái của cô chứ gì? Để thoát được những câu hỏi trách móc của bố mẹ chứ gì?

Giận sôi máu, Madeline đứng bật dậy hắt một tia nước lạnh vào mặt anh để khiến anh ngậm miệng. Rồi cô ngập ngừng một giây và cuối cùng dùng chính cái chai nhựa để ném vào mặt anh.

– Anh thật quá đỗi ngu xuẩn! cô hét lên rồi quay lên cầu thang.

Cô leo cầu thang hai bậc một rồi đóng sập cửa phòng lại.

Còn lại một mình, Gaspard thở dài não nuột. Dĩ nhiên đây không phải lần đầu tiên rượu khiến anh nói ra những điều quá đáng, nhưng đây là lần đầu tiên anh hối hận vì chuyện đó nhanh chóng đến thế.

Như một đứa trẻ phật ý, anh tự rót cho mình một cốc whisky nữa rồi tắt đèn trước khi nằm dài trên chiếc ghế thư giãn với một tiếng làu nhàu rầu rĩ.

Trong tâm trí bị rượu làm cho tối sầm lại, anh điểm lại diễn biến của cuộc cãi vã. Những lý lẽ của anh, những lý lẽ của Madeline. Có lẽ là về cuối anh đã vụng về, nhưng anh thành thật. Anh vô cùng hối tiếc về sự tàn nhẫn trong những lời mình nói ra, nhưng không hối tiếc về bản chất của chúng. Lúc này khi nghĩ lại, anh nhận ra rằng tuy thế, vẫn có một lẽ hiển nhiên mà anh đã không đề cập: những người muốn sinh con nhất định cảm thấy đủ khả năng bảo vệ chúng.

Thế mà bản thân anh, Gaspard, sẽ không bao giờ có được cảm giác ấy.

Và điều này khiến anh khiếp đảm.

HỌA SĨ ĐIÊN

Thứ Tư ngày 21 tháng Mười hai

5

Số phận nơi cuống họng

Cuộc đời đâu có tặng quà.

Jacques BREL

(1929-1978): nhạc sĩ, nhà thơ, đạo diễn người Bỉ sáng tác bằng tiếng Pháp.

1.

Đầu ong ong. Tim đập thình thịch và co thắt. Giấc ngủ không yên bỗng nhiên tan nát.

Tiếng cửa ra vào đóng sập lại khiến Gaspard giật mình và bứt anh ra khỏi cơn gà gật. Anh mất nhiều giây mới trồi lên được. Thoạt tiên, anh không biết mình đang ở đâu, rồi anh nhận ra thực tại đáng buồn: anh đã ngủ thiếp đi trên chiếc ghế bành Eames cũ kỹ của Sean Lorenz trong tư thế nằm nghiêng co ro. Chiếc áo phông anh mặc ướt sũng mồ hôi và dính chặt vào lớp da bọc ghế còn mặt anh tì vào tay vịn ghế. Anh khó nhọc đứng lên, dụi mắt, xoa xoa gáy và hai mạng sườn. Cảm giác đầu đau họng rát đang vô cùng tàn bạo: đầu đau như búa bổ, miệng đắng ngắt như vừa nếm xi măng, cảm giác nôn nao, các khớp xương cùn nhụt. Tình huống quen thuộc mà lần nào sau đó anh cũng thề sống thề chết sẽ không đụng đến một giọt rượu nào nữa. Nhưng anh biết quyết định này không được dứt khoát và ngay buổi trưa chắc anh sẽ muốn uống một ly.

Liếc nhìn đồng hồ đeo tay: 8 giờ sáng; liếc nhìn qua khung cửa kính rộng: bầu trời nhợt nhạt, nhưng không có mưa. Anh đoán Madeline vừa ra ngoài và hơi ngượng vì cô đã nhìn thấy anh trong tình trạng này. Anh lê lết tới tận phòng tắm, đứng dưới vòi sen mười lăm phút, uống chừng nửa lít nước âm ấm chảy trực tiếp từ vòi. Anh vớ lấy một chiếc khăn tắm quấn quanh hông rồi vừa bước ra khỏi khoang tắm vừa day day hai thái dương.

Con đau nửa đầu đang nặng thêm, ngoan cố cào cấu xương sọ anh. Anh cần gấp hai viên ibuprofen. Anh lục lọi trong túi du lịch, nhưng không tìm thấy thứ gì ít nhiều giống với một loại thuốc. Sau giây lát ngập ngừng, anh leo lên gác nơi Madeline ở, tia thấy túi đựng đồ cá nhân của cô rồi bắt tay vào tìm kiếm thứ anh cần. Thật may là một số người được sắp đặt dành cho những người khác.

Sau khi uống hai viên giảm đau Advil, anh về phòng mình và xỏ vào người bộ quần áo hôm qua trước khi quay ra bếp tìm một gói cà phê đen. Quả là có một bình pha cà phê nhưng lại chẳng có gì để tiếp liệu cho nó. Anh đã mở tất cả các ngăn tủ bếp nhưng vô ích, chẳng có gói cà phê nào chờ sẵn anh cả, nên rốt cuộc anh đành cam chịu chuẩn bị một bát xúp gà rồi ra sân hiên ngồi ăn. Thoạt tiên, không khí mát lành khiến anh cảm thấy dễ chịu trước khi buộc anh phải rút lui vào phòng khách cho ấm áp. Ở đó anh đã lục trong kệ đĩa hát để tìm lại những đĩa nhạc mà Pauline đã nói với anh ngày hôm qua. Những đĩa nhạc Sean Lorenz nghe đi nghe lại suốt nhiều ngày trước khi ông qua đời.

Chiếc đĩa than đầu tiên là một tuyển tập mà bất cứ kệ đĩa hát cổ điển nào cũng ắt phải có: Bản Giao hưởng số 5 của Beethoven, chỉ huy dàn nhạc Carlos Kleiber. Trên mặt sau của vỏ đĩa, một nhà nghiên cứu âm nhạc nhắc lại ý chí đã khích lệ nhà soạn nhạc suốt cả cuộc đời “nắm bắt số phận nơi cuống họng”. Thực ra, Bản giao hưởng số 5 hoàn toàn được xoay chuyển theo hướng sự đối mặt của con người với số phận của mình. “Số phận đang gõ cửa như thế”, Beethoven thường nói để tượng trưng hóa hiệu quả của bốn nốt nhạc mở đầu bản giao hưởng của mình.

Bản ghi âm thứ hai đậm chất thập niên 1980: một hộp đựng hai chiếc đĩa than hiệu Máy hát Đức của Bản giao hưởng số 2 của Gustav Mahler, chỉ huy dàn nhạc Leonard Bernstein. Với các ngôi sao khách mời Barbara Hendricks và Christa Ludwig. Bản giao hưởng thứ hai mang tên “Phục sinh” của nhà soạn nhạc người Áo đối với Gaspard không mấy quen thuộc. Nhờ đọc tập giới thiệu nhỏ mà anh hiểu rằng đây là một tác phẩm tôn giáo, bấy giờ Mahler vừa mới cải đạo Cơ Đốc. Tác phẩm này ca ngợi những chủ đề về cuộc sống vĩnh hằng và sự hồi sinh của những xác chết. Những chú thích của tập giới thiệu kia khép lại bằng lời của Leonard Bernstein: “Âm nhạc của Mahler gợi lên quá đỗi chân thực những hoang mang của chúng ta liên quan tới sự sống và cái chết. Thứ âm nhạc này quá đỗi chân thực, nó nói lên những điều thật đáng sợ khi phải nghe.”

Những điều thật đáng sợ khi phải nghe…

Gaspard gãi đầu. Tại sao Lorenz, người cực kỳ hâm mộ thể loại jazz và âm nhạc tối giản, lúc cuối đời lại đam mê hai bản giao hưởng đồ sộ này nhỉ?

Anh đổ phần còn lại của thứ nước dùng âm ấm kia vào bồn rửa rồi ngồi vào bàn phòng khách với quyển sổ gáy xoắn và cây bút để suy nghĩ về việc viết vở kịch của mình. Anh khó lòng tập trung nổi. Anh đã trải qua một đêm kỳ lạ, hầu như lơ lửng, bồng bềnh trôi nổi trong những giấc mơ giữa những cảnh sắc tựa ảo giác được xăm trên cơ thể bị trói chặt của cô hàng xóm xinh đẹp. Một hình ảnh không bạo lực, nhưng khiến người ta phát lo.

Trong khoảng hai chục phút, anh khiến được bản thân tin rằng mình sắp làm việc, nhưng ảo tưởng này không kéo dài bao lâu. Anh vẫn luôn có cảm giác là bức chân dung khổ lớn của Lorenz đang nhìn anh, vẫy gọi anh, phán xét anh.

Sau một hồi, không chịu nổi nữa, Gaspard đứng dậy rồi ra đứng trước bức tường có treo ảnh. Lúc này anh đã hiểu ra rằng thứ khiến anh thấy phiền không phải là bức ảnh chụp họa sĩ. Mà là những bức ảnh chụp cậu nhóc.

Cậu nhóc đã qua đời… thế mà lại đầy ắp niềm vui và sức sống trên những bức ảnh tráng bạc.

Khỉ thật! Chính cô nàng Madeline Greene kia khi chia sẻ với anh về tình trạng bất ổn của mình đã khiến nó lây cả sang anh!

Anh thở dài, đoạn buông mình xuống sofa. Trong cái chai để trên mặt bàn thấp trước mặt anh, ánh phản chiếu sắc hổ phách của rượu whisky đã nháy mắt hòng quyến rũ anh, nhưng anh cưỡng lại cám dỗ. Anh chăm chú quan sát suốt nhiều phút liền một bức ảnh chụp lấy ngay trong đó người ta nhìn thấy cậu nhóc Julian đang cưỡi lên một con ngựa gỗ kiểu cổ, oai vệ nắm lấy thanh ngang. Đối diện với vòng đua ngựa gỗ, người ta nhận thấy bóng dáng ân cần của Sean Lorenz, đôi mắt dõi nhìn con trai mình. Gaspard lục túi quần jean để rút từ trong đó ra chiếc ví. Trong ngăn nhỏ của phần nắp lật, anh tìm thấy một bức ảnh cũ đã phai màu mà anh đã không còn nhìn ngắm từ nhiều năm qua: anh lúc ba tuổi, cùng với cha anh, trên một trong những con vật của vòng quay Garnier ở vườn Luxembourg. Bức ảnh được chụp năm 1977. Giữa hai bức ảnh này có ngót bốn chục năm chia cách. Tuy không cùng một thời điểm, nhưng vẫn là vòng quay ngựa gỗ đó, vẫn là thứ ánh sáng đó lấp lánh trong mắt những cậu bé và vẫn niềm hãnh diện đó nhuốm trong ánh mắt những người cha.

2.

Madeline đỗ chiếc xe tay ga ở góc đại lộ Montparnasse giao phố Sèvres. Còn chưa đến 9 giờ sáng, thế mà bầu không khí đã tràn ngập một dạng hơi ẩm dính dáp. Khi cởi găng tay và khăn quàng ra, cô mới nhận thấy mình đang mướt mồ hôi.

Cứ nói ta đang ở giữa mùa đông đi…

Nhưng buổi sáng nay có điều gì đó còn đáng lo ngại hơn là sự nóng lên của khí hậu: không tài nào nhận ra khu phố nữa. Cuộc biểu tình hôm qua đã tàn phá và hủy hoại mọi thứ, những nhà chờ xe buýt, những quầy kính cửa hàng, những biển báo giao thông. Trên vỉa hè và lòng đường là vô số mảnh kính vỡ, gạch lát, những mảng nhựa đường bị bửa ra. Một quang cảnh chiến tranh, siêu thực, mà cô không bao giờ nghĩ lại trông thấy tại Paris. Và, khắp nơi, hàng trăm lời lẽ thể hiện cơn thịnh nộ khiến mọi thứ biến dạng: Mọi người đều ghét cảnh sát/ Tao tư duy nên tao đập vỡ/ Từ tro tàn, mọi thứ trở nên khả dĩ/ Tư bản giãy chết/ Chiến thắng nhờ hỗn loạn/ Bọn tao ỉa vào luật lệ của tụi bay.

Thái độ của những người qua đường khiến cô chưng hửng. Một vài người cũng giống như cô, sững sờ như bị thôi miên, những người khác thì dửng dưng, những người khác nữa thì mỉm cười giễu cợt, dừng chân để chụp những bức ảnh tự sướng. Ngay đến bức tường cổng chính của Viện Thanh niên Khiếm thị Quốc gia cũng bị hư hại và viết bậy những câu hằn học. Cảnh tượng tan hoang này khiến cô muốn khóc. Trong đất nước này đang xảy ra điều gì đó mà cô không còn hiểu nổi nữa.

Khi tới trước trung tâm y tế nơi cô có cuộc hẹn, Madeline phát hiện ra rằng những ô cửa kính của nó cũng đã bị vỡ tan tành. Một nam công nhân đang thu dọn một tấm gỗ kê hàng trước đó vốn được dùng làm đạn phóng nhằm phá phách mặt tiền nhà. Trong khi Madeline đang lưỡng lự muốn thoái lui, người đàn ông đã hiểu ra sự bối rối của cô nên chỉ cho cô thấy một tấm biển chỉ dẫn tạm thời ghi rõ rằng cơ sở vẫn mở cửa bất chấp những sự cố vừa qua.

Cô bước vào đại sảnh rồi xưng tên mình ở quầy lễ tân. Vì đến sớm để lấy máu, thậm chí cô đã tránh được phòng chờ và chỉ mất ba phút việc lấy máu đã xong xuôi: kim tiêm, ống nghiệm chuyển sang màu đỏ, một mảnh bông băng ở hõm cánh tay. Rồi người ta đề nghị cô đi thang máy lên tầng ba chuyên khoa Siêu âm và chẩn đoán hình ảnh.

Trong khi người ta chụp chiếu cho Madeline, cô nhớ tới cuộc trò chuyện sôi nổi tối qua cùng Coutances. Tuy nhà soạn kịch đã ghi nhận đúng, nhưng anh ta đã nhầm khi nhẫn nhục cam chịu và theo đuổi hư vô chủ nghĩa. Bởi sẽ luôn có những người phản kháng, chiến đấu chống lại bạo lực xã hội và không cam chịu những thảm họa đã được báo trước. Và con cô sẽ là một trong số đó.

Rốt cuộc, nói như thế là hơi vội, vì cô còn chưa cấn thai.

Nhưng bốn tháng trước, trong đợt đi nghỉ ở Tây Ban Nha, cô đã mạnh dạn vượt qua chính mình và tìm tới một bệnh viện tư chuyên điều trị hiếm muộn tại Madrid. Chẳng bao lâu nữa cô sẽ bước sang tuổi bốn mươi mà tìm mỏi mắt vẫn không thấy bóng dáng mối quan hệ nghiêm túc nào hết. Ngay cả khi những tổn thất còn có thể tệ hại hơn, không thể chối cãi là cơ thể cô đang già đi. Và nhất là, trái tim cô chẳng còn sức lực để yêu nữa.

Nếu một ngày nào đó Madeline muốn sinh con, cô chỉ còn một quân bài duy nhất để chơi. Vậy nên cô đã điền một bộ hồ sơ, gặp một bác sĩ, thực hiện những phân tích để tiến hành thụ tinh trong ống nghiệm. Cụ thể mà nói, điều này có nghĩa là người ta sẽ chiết trứng của cô rồi thụ tinh cho chúng bằng tinh trùng của một người hiến vô danh. Dĩ nhiên đây không phải điều mà cô hằng mơ ước, nhưng cô đã trung thành với kế hoạch này bằng toàn bộ sức lực và niềm hào hứng. Để có một đứa con, cô sẽ chịu đựng một khổ hình thường nhật. Trước tiên là một đợt điều trị hoóc môn bắt buộc: mỗi tối, cô tự tiêm vào bụng dưới mình một liều hoóc môn nhằm kích thích nang trứng. Rồi cứ hai ngày một lần, cô đi lấy máu và siêu âm để kiểm tra sự tiến triển về số lượng và kích thước các nang. Rồi cô phải tự mình thông báo kết quả cho người của bệnh viện bên Tây Ban Nha qua điện thoại.

Đợt điều trị này khiến cô kiệt sức. Bụng cô trướng lên, ngực căng, hai chân nặng đến cả tấn và cơn đau nửa đầu cùng tình trạng dễ nổi cáu không mấy khi cho phép cô nghỉ ngơi.

Căn phòng tối om. Trong khi bác sĩ di chuyển đầu dò siêu âm trong phần bụng dưới của cô, Madeline nhắm mắt lại. Cô tự thuyết phục bản thân rằng mình đã quyết định đúng. Cô sắp có một đứa con để neo đậu lại cuộc đời này. Suốt một thời gian quá dài, trong quá trình làm nghề, cô đã điều tra về những cái chết, nhưng những người quá cố luôn kéo bạn vào bóng tối của họ. Rồi cô đã dâng hiến mọi thứ vì tình yêu của một người đàn ông. Nhưng tình yêu của con người vốn nhiều biến động, mong manh và dễ đổi thay. Để tự tiếp thêm can đảm cho mình, cô nhớ lại những lời vĩnh biệt của một người khá quan trọng với cô: Danny Doyle, mối tình đầu của cô thời trung học, sau đó trở thành một trong những ông trùm đạo tặc của Manchester, đã đi theo một quỹ đạo đối lập với quỹ đạo của cô. Danny Doyle mà cô đã đương đầu, sau khi trở thành cảnh sát, nhưng cũng là người không bao giờ ngừng dõi theo cô từ xa.

Tôi biết nỗi sợ đã hình thành trong em. Tôi biết hằng đêm em đều ngủ không yên giấc, chiêm bao đầy những bóng ma, xác chết và quỷ dữ. Tôi biết quyết tâm của em, nhưng cũng biết phần bóng tối và phần tự hủy hoại bản thân mà em mang trong mình. Em đã sẵn có nó khi chúng ta gặp nhau ở trường trung học và diễn biến mọi việc chỉ làm khuếch đại nó lên. Em đang bước đi bên cạnh cuộc đời mình, Maddie. Em cần phải ra khỏi vòng xoáy trôn ốc này trước khi ngã xuống một vực thẳm nơi em sẽ không còn trở lên được nữa. Tôi không muốn em sống cuộc sống như thế này. Tôi không muốn em đi theo con đường nơi tôi đã lạc lối: con đường tiến sâu vào bóng tối, bạo lực, đau khổ và chết chóc…

Cuộc đời không ban tặng nhiều cơ hội. Những cơ hội mất đi rồi sẽ mãi mãi mất đi. Cuộc đời đâu có tặng quà. Cuộc đời là một trục lăn, một bạo chúa cai trị vương quốc của riêng mình bằng cách cho nỗi khiếp sợ ngự trị ở đó nhờ vào cánh tay thép: Thời gian. Và cuối cùng Thời gian luôn chiến thắng. Thời gian là kẻ hủy diệt vĩ đại nhất trong lịch sử. Kẻ hủy diệt mà không cảnh sát nào có thể giam nhốt lại.

3.

Gaspard đứng dậy khỏi sofa. Một chiếc điện thoại di động – dĩ nhiên là do Madeline để quên – vừa bắt đầu rung lên trên quầy bếp. Vì luôn từ chối sở hữu một trong những cái máy tương tự thế này, anh nhìn nó trong giây lát với vẻ hồ nghi, nhưng dẫu sao anh vẫn quyết định cầm chiếc điện thoại lên. Là Madeline. Anh đã lên tiếng để trả lời cô, nhưng lại sơ ý làm gián đoạn cuộc trò chuyện vì sượt qua màn hình nhầm chỗ.

Anh buột ra một câu chửi thề rồi nhét điện thoại vào túi quần.

Anh thở dài. Cơn đau nửa đầu của anh đã dịu bớt nhưng tâm trí anh vẫn còn xáo trộn. Thêm cả nỗi đau khổ khi phải trì hoãn nữa: anh cần cà phê! Và không chỉ một tách.

Anh vớ lấy một trong những chai vang thượng thặng đã mua hôm qua rồi rời khỏi nhà để đi gặp cô hàng xóm dễ ưa.

Lần này, Pauline Delatour trả lời ngay từ hồi chuông đầu tiên. Như thể bấy giờ đang là mùa xuân, cô lại mặc một bộ đồ mỏng nhẹ: quần soóc jean tua rua và áo sơ mi kiểu lính chất liệu kaki phanh cúc để lộ áo ba lỗ mặc trong.

– Một chai Pinot Noir đổi lấy một ly đúp expresso nhé? anh đề xuất đoạn giơ cái chai lên lắc lắc.

Cô mỉm cười và khoát tay mời anh vào.

4.

Sau khi thăm khám, Madeline đã tìm ra nơi nương náu tại phố Faubourg-Saint-Honoré trong không gian tiện nghi khiến người ta yên lòng của nhà hàng Caravella, nhà hàng Ý mà Bernard Benedick đã giới thiệu cho cô. Lấy máu thì cần nhịn ăn nên từ hôm qua tới giờ cô vẫn chưa có gì bỏ bụng và đầu cô bắt đầu quay quay. Cô gọi một tách cà phê sữa cùng vài chiếc bánh quy rồi toan gọi cho bệnh viện chuyên điều trị hiếm muộn thì bỗng nhận ra là mình đã bỏ quên điện thoại ở phố Cherche-Midi.

Chỉ còn thiếu mỗi nước đó thôi! cô cáu kỉnh đập tay xuống bàn.

– Cô đang lo lắng chuyện gì chăng? người phục vụ hỏi trong lúc mang bữa sáng ra cho cô.

Cô nhận ra Grégory, anh chàng chủ quán trẻ tuổi mà hôm qua ông chủ phòng tranh đã giới thiệu với cô.

– Tôi để quên điện thoại di động mà lại đang cần gọi một cuộc quan trọng.

– Cô dùng tạm điện thoại của tôi nhé? anh chàng đề nghị rồi rút từ túi quần ra một chiếc điện thoại có phần ốp lưng in hình cờ của đội AC Milan.

– Cảm ơn, anh thật tử tế!

Cô gọi cho bệnh viện tại Madrid rồi yêu cầu được nói chuyện với Louisa. Ở bộ phận điều phối của bệnh viện, cô đã ăn ý với nữ y tá có anh trai cũng làm cảnh sát này. Cô đã thuộc giờ giấc làm việc của Louisa, và nếu cần thì có thể gọi trực tiếp vào điện thoại di động của cô ấy để tránh việc một nửa xứ Castille biết về kích thước buồng trứng của cô. Louisa ghi lại kết quả rồi chuyển tới một bác sĩ, vị này sẽ đánh giá phản ứng của buồng trứng và nếu cần sẽ thay đổi liều lượng hoóc môn cần tiêm. Dĩ nhiên, còn lâu mới được như bác sĩ gia đình. Chúng ta đang trong một nền y khoa 2.0, được toàn cầu hóa, Uber hóa, giá hơi thấp và có phần buồn tẻ. Nhưng nếu cần phải vượt qua ngưỡng đó để có một đứa con thì cô vẫn sẵn lòng.

Madeline tranh thủ mượn luôn điện thoại của Grégory để gọi vào số của mình. May sao Coutances đã bắt máy:

– Gaspard à, anh đang ở đâu vậy? Anh có thể mang điện thoại đến cho tôi được không?

Anh chàng kịch tác gia lẩm bẩm vài câu không thể hiểu nổi rồi bỗng dưng đường truyền bị ngắt. Hiểu rằng cô có tiếp tục gọi cũng chẳng ích gì, Madeline đành nhắn một tin SMS: Anh có thể mang điện thoại đến cho tôi được không? Nếu được, hẹn anh trưa nay tại nhà hàng Le Grand Café trên phố Delambre. Cảm ơn anh. Maddie.

Vì tách cà phê của cô đã nguội, Madeline gọi một tách khác rồi uống liền một hơi cạn sạch. Đêm qua cô ngủ rất chập chờn. Những bức tranh đẹp mê hồn của Lorenz đã giăng kín trong giấc ngủ của cô. Cả đêm, cô du hành trong cõi mộng với những chân trời rực rỡ sắc màu, những khu rừng nhục cảm với những dây leo sống động, những vách đá khiến người ta chóng mặt, những thành phố được quét qua bởi một làn gió nóng ran. Khi thức giấc, cô không thể nói liệu chuyến lang thang dài ấy giống với giấc mơ đẹp hay cơn ác mộng. Nhưng cô bắt đầu hiểu rằng mấu chốt tác phẩm của Sean Lorenz nằm chính trong tính hai mặt này.

Cô nhìn thấy Bernard Benedick đang mở cánh cửa nhôm cuốn ở vỉa hè đối diện. Cô gõ vào cửa kính quán cà phê để báo hiệu cho ông biết sự hiện diện của mình, và đúng như cô hy vọng, ông chủ phòng tranh liền lập tức tới gặp cô.

– Tôi chắc chắn sẽ gặp lại cô mà! ông đắc chí thốt lên, đoạn ngồi xuống ghế đối diện cô. Người ta không cưỡng nổi hội họa của Sean Lorenz, phải không nào?

Madeline đáp lại bằng một lời trách cứ:

– Thế mà ông chẳng nói cho tôi biết là con trai của Lorenz đã bị sát hại.

– Đúng thế, ông thừa nhận bằng giọng đều đều không cảm xúc, nhưng đó là bởi tôi ghét phải nhắc tới chuyện ấy. Julian là con trai đỡ đầu của tôi mà. Thảm kịch ấy đã hủy hoại tất cả chúng tôi.

– Chính xác thì đã xảy ra chuyện gì vậy?

– Mọi chuyện đều đã được viết ra trên các mặt báo hết rồi, ông nói khẽ.

– Vừa hay. Những gì được viết ra trên các mặt báo thường hiếm khi là sự thật.

Benedick tán thưởng lý lẽ này bằng một cái gật đầu.

– Để hiểu rõ sự việc hơn, ông thở dài, cần phải ngược dòng thời gian lâu thật lâu. Thậm chí là cực kỳ lâu đấy…

Ông giơ cao cánh tay để tới lượt mình cũng gọi một tách cà phê và tự tiếp thêm can đảm.

– Tôi đã giải thích với cô rồi: ngay sau khi gặp gỡ Sean, tôi đã huy động toàn bộ mạng lưới của riêng mình để giới thiệu và hé lộ tác phẩm của ông ấy với công chúng. Sean vốn có nhiều tham vọng và khao khát được gặp gỡ. Tôi đã giúp anh ấy liên hệ với những nhân vật hết sức khác biệt tại London, Berlin, Hong Kong… Nhưng có một nơi anh ấy không bao giờ muốn đặt chân tới: New York.

– Tôi không hiểu.

– Mỗi lần tôi đề nghị Sean gặp gỡ các nhà sưu tầm tại Manhattan, anh ấy đều lẩn tránh, Benedick giải thích. Điều này nghe thì có vẻ khó tin, nhưng từ năm 1992 đến cái năm 2014 bi thảm đó, Sean Lorenz chưa từng quay trở lại thành phố quê hương mình.

– Vẫn còn gia đình ông ấy ở đó chứ?

– Chỉ có mẹ anh ấy thôi, nhưng anh ấy đã đưa bà cụ tới Paris từ cuối thập niên 1990. Hồi đó bà cụ đã rất ốm yếu và ít lâu sau thì bà cụ mất.

Benedick nhúng một lát bánh crostini vào tách cà phê của mình.

Bánh mì dùng kèm phô mai và rau tùy chọn.

– Sau một thời gian, vì bị tôi gặng hỏi suốt, Sean đã không còn cách nào khác là hé lộ cho tôi biết vài mẩu sự thật.

– Chuyện này bắt nguồn từ những hoàn cảnh khiến ông ấy ra đi chăng? Madeline hỏi.

Ông chủ phòng tranh gật đầu xác nhận.

– Mùa thu năm 1992, sau “mùa hè tình yêu” của anh ấy với Pénélope, Sean còn lại một mình ở New York. Anh ấy suy sụp và không có mục đích nào khác ngoài việc tìm đường sang Paris để gặp lại cô gái kia. Điểm mấu chốt, đó là trong túi anh ấy không có lấy một xu. Để kiếm tiền mua vé máy bay, anh ấy bắt đầu phạm những vụ ăn cắp vặt với sự đồng lõa của LadyBird.

– Nhân tố nữ của nhóm “Thợ pháo hoa”, Madeline nhớ lại.

– Tên thật là Beatriz Muñoz. Đó là con gái một cặp vợ chồng dân nhập cư gốc Chile lao động cực nhọc trong các nhà máy khu Bắc Bronx. Một người đàn bà kỳ lạ, khép kín, hoang dại, gần như tự kỷ, bị giam trong hình thể một đô vật. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa, cô ta yêu Sean và sẵn sàng gieo mình qua cửa sổ nếu anh ấy bảo cô ta làm vậy.

– Ông nghĩ là ông ấy đã lợi dụng điều này chăng?

– Thành thực mà nói, tôi không rõ. Sean là một thiên tài, vậy nên theo định nghĩa cũng là một kẻ rầy rà, một gã sống phức tạp, nhưng không thể nào là một gã tồi được. Anh ấy manh động, nóng nảy, ám ảnh nhiều thứ, nhưng tôi chưa từng thấy anh ấy khinh bỉ những kẻ yếu ớt nhất. Tôi nghĩ là, trong suốt những năm tháng ấy, vì không muốn Beatriz phải buồn lòng, Sean đã không cự tuyệt cô ta.

– Nhưng Pénélope đã khiến mọi chuyện đảo lộn.

– Chắc chắn rồi. Muñoz hẳn đã tuyệt vọng khi biết được kế hoạch tới Pháp của Sean, nhưng dẫu sao cô ta vẫn giúp anh ấy kiếm tiền bằng cách cướp các cửa hàng tạp hóa.

Con người cảnh sát trong Madeline lại thắng thế.

– Thế mà ông gọi là những “vụ ăn cắp vặt” ư? Với tôi đó là cướp có vũ trang đấy.

– Cô thôi đi! Vũ khí duy nhất của họ, đó là những khẩu súng phun nước và mặt nạ cao su hình Mario và Luigi!

Madeline không buông tha:

– Vũ khí có là đồ giả hay không thì một vụ cướp vũ trang vẫn cứ là một vụ cướp vũ trang, và kinh nghiệm cá nhân của tôi cho thấy mấy vụ này thường hiếm khi kết thúc có hậu.

– Bản thân tôi còn nghĩ rằng “chuyện này đã không kết thúc có hậu cho lắm” chỉ là một lối nói uyển ngữ, Benedick thừa nhận. Một buổi tối, tại Chinatown, một chủ tiệm tạp hóa đã không đang tâm để mình bị cướp. Ông ta đã rút từ sau quầy ra một khẩu súng rồi nã đạn. Trong khi Sean chạy thoát với số tiền cướp được, Beatriz bị trúng một phát đạn vào lưng rồi ngã gục trong cửa tiệm.

Madeline ngồi thụt sâu vào trong lòng ghế. Benedick tiếp tục bằng giọng cam chịu:

– Khi cảnh sát bắt giữ người phụ nữ Chile, họ liền có ngay một hồ sơ dày cả tấc để chống lại cô ta.

– Các video giám sát về những vụ cướp có vũ khí trước đó, cựu điều tra viên phỏng đoán.

– Đúng thế. Đó là cửa hàng thứ tư họ tấn công nội trong tháng đó. Những chiếc mặt nạ hình thợ sửa ống nước để ria mép của họ bị nhận diện trên mọi cuốn băng. Đó là thứ đã phản thùng họ thay vì bảo vệ danh tính cho họ. Rủi thay cho Beatriz Muñoz là cô ta từng bị bắt nhiều lần vì vụ vẽ graffiti. Cô ta có nhiều tiền án tiền sự. Đối với cảnh sát và ngài biện lý, đó là giải xổ số, và họ vui vẻ trao giải cho nhau thôi. Hệ thống tư pháp Mỹ là vậy đó: mạnh với những kẻ yếu, yếu với những kẻ mạnh.

– Bà ta đã không khai tên Sean trong các cuộc hỏi cung ư?

– Không đời nào. Người đàn bà bất hạnh đã bị tuyên án tám năm tù giam và chịu thêm bốn năm nữa vì mưu toan vượt ngục và những vụ bạo lực liên tiếp với các bạn tù.

– Sean chưa từng tự thú sao?

Benedick nở nụ cười bồn chồn.

– Beatriz bị bắt ngày hôm trước thì hôm sau ông ấy đã đáp một chuyến bay để tới Paris gặp Pénélope rồi. Quan điểm của Sean rất đơn giản: anh ấy không cảm thấy mình phải chịu ơn Beatriz, bởi lẽ anh ấy chưa từng đòi hỏi cô ta điều gì. Cô ta bao che cho anh ấy, nhưng đó là lựa chọn của bản thân cô ta.

– Vậy là ông ấy đã cắt đứt mọi liên hệ với bạn bè thuở nhỏ sao?

– Hoàn toàn.

– Và ông nghĩ rằng chính vì nguyên do này mà ông ấy không bao giờ muốn quay trở lại New York?

– Chuyện này có vẻ hiển nhiên mà, không phải sao? Anh ấy lờ mờ cảm thấy thành phố này đại diện cho một mối nguy hiểm. Và anh ấy đã đúng. Năm 2004, khi Beatriz Muñoz ra tù, cô ta đã trở thành một người kiệt quệ. Cả thể chất lẫn tinh thần. Cô ta đã làm hết việc vặt này đến việc vặt nọ và đã thử bắt đầu vẽ lại, nhưng cô ta không có mạng lưới, không có chủ phòng tranh, không có thị giá. Nói thật với cô, tuy không cho Sean biết chuyện này đâu, nhưng tôi đã mua một vài bức tranh của cô ta thông qua trung gian là một trung tâm bảo trợ xã hội của Harlem. Nếu cô muốn, tôi sẽ cho cô xem những bức tranh cô ta vẽ. Hội họa của cô ta thời kỳ sau khi ở tù ra tựa như xác ướp, mất hết sinh khí, thật đáng sợ.

– Bà ta biết Sean đã trở nên như thế nào rồi chứ?

Benedick nhún vai.

– Làm sao cô muốn sự thể khác đi được? Thời buổi bây giờ, chỉ cần gõ một cái tên trên công cụ tìm kiếm là đủ để khám phá ra phần lớn cuộc đời anh ấy. Beatriz biết phiên bản “giấy láng” của Lorenz: người họa sĩ thành công trở thành triệu phú, kết hôn với một người mẫu và là cha của một cậu nhóc đáng yêu. Và hình ảnh đó khiến cô ta phát điên.

– Chính xác thì đã xảy ra chuyện gì?

– Năm 2013, bên Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại MoMA đã liên hệ với Sean. Họ muốn năm sau đó sẽ tổ chức cuộc triển lãm lớn đầu tiên về sự nghiệp của anh ấy ở Mỹ. Sean có không muốn quay trở lại New York cũng vô ích, người ta đâu có từ chối MoMA bao giờ. Vậy nên tháng Mười hai năm 2014, anh ấy cùng vợ con bay sang New York để khai mạc triển lãm và trả lời vài cuộc phỏng vấn. Anh ấy dự định chỉ ở lại đó một tuần, nhưng thảm kịch đã diễn ra trong đúng khoảng thời gian ấy.

5.

Chỉ riêng mỗi Pauline Delatour cũng đã làm nên cả một buổi diễn chừng nào cô nỗ lực thể hiện vẻ gợi cảm trong từng động tác cử chỉ của bản thân: vén một lọn tóc ra sau tai, một động tác vắt chân, một cái đá lưỡi thật nhanh để liếm một giọt cà phê còn vương nơi khóe môi. Nhưng không điều gì ở cô lẳng lơ hay khêu gợi một cách thẳng thừng. Giống như một cô lính biên phòng thanh nhã, cô có một cách thức vui tươi để đánh thúc dục vọng gắn liền với một dạng ngợi ca sự sống và tuổi thanh xuân hoan hỉ của mình. Gaspard đã không buộc mình phải đáp lại sự bông lơn của cô, nhưng sau hai tách cà phê, anh đã lại hướng cuộc trò chuyện về điều duy nhất thực sự khiến anh quan tâm: Sean Lorenz. Và anh càng khó lòng kìm nén sự tò mò của mình hơn khi Pauline vừa thú nhận với anh rằng cô chính là người trông trẻ cho gia đình Lorenz trong chuyến đi của họ tới New York vào mùa đông năm 2014.

– Tôi đã trải nghiệm thảm kịch đó với tư cách người trong cuộc và hai năm sau, tôi vẫn còn gặp ác mộng về chuyện đó, cô tuyên bố. Quãng thời gian ấy, tôi thường trông nom Julian gần như suốt cả ngày. Sean bận từ sáng tới tối cho cuộc triển lãm ở MoMA. Pénélope thì vẫn duy trì nếp sống dễ chịu quen thuộc: shopping, làm móng, xông hơi…

– Họ đã ở đâu?

– Trong phòng khách sạn dạng căn hộ hạng sang tại Bridge Club, một khách sạn sang trọng thuộc khu TriBeCa.

Pauline mở cửa sổ bếp rồi ngồi lên bậu cửa trước khi châm một điếu thuốc.

– Cái ngày mọi chuyện diễn ra, Pénélope đã định đi mua sắm ở tiệm Dean et Deluca rồi ăn trưa tại ABC Kitchen, một nhà hàng gần Union Square. Đáng lẽ bà ta dẫn con trai theo cùng để mua quần áo cho cậu nhóc nhưng vào phút chót, bà ta lại hỏi xem tôi có thể trông Julian không.

Pauline rít một hơi thuốc. Trong vài giây, niềm vui sống của cô nhường chỗ cho một sự căng thẳng mà cô không tìm cách che giấu.

– Đó là ngày nghỉ của tôi. Vì đã có kế hoạch riêng nên tôi từ chối lời đề nghị. Bà ta đã trả lời tôi rằng không sao hết và bà ta sẽ dẫn Julian đi cùng. Nhưng sự thực, đó là bà ta chưa từng tới Greenwich Village hay Union Square. Bà ta đã đi gặp người tình ở đầu kia thành phố, mạn Bắc khu phía Thượng Manhattan, trong một khách sạn nằm trên đại lộ Amsterdam.

– Người tình đó là ai vậy?

– Philippe Careya, một nhà đầu tư bất động sản người Nice thường thực hiện các thương vụ giữa Côte d’Azur và Miami. Một gã có phần ngựa chứng từng là mối tình đầu của Pénélope thời trung học.

– Gã ta làm cái quái gì ở New York vậy?

– Pénélope đã thuyết phục gã đi theo mình. Hồi đó bà ta cảm thấy mình bị Sean bỏ rơi.

– Lorenz biết mình bị vợ cắm sừng chứ?

Pauline thở dài.

– Thực lòng mà nói, tôi không rõ. Vợ chồng họ hơi có phần giống với Ca khúc của những người tình cũ, anh thấy đấy. Kiểu quan hệ cần phải có xung đột và nóng bỏng thì mới nở rộ được. Tôi chưa bao giờ thực sự hiểu được bản chất của mối liên hệ đã kết nối họ với nhau. Ai lấn lướt ai, ai chi phối ai, ai bị ai cầm tù…

– Có với nhau một đứa con không giúp họ nguôi ngoai ư?

Cô nhún vai.

– Một đứa trẻ hiếm khi giảng hòa cho các cặp đôi lắm.

– Còn Sean, ông ấy có lừa dối vợ không?

– Tôi không biết.

Gaspard hỏi rõ hơn:

– Sean có lừa dối vợ bằng cách ngoại tình với cô không?

Pauline đẩy lại anh vào thế khó:

– Gã đàn ông thịt luôn cô giữ trẻ, đó là một kịch bản phim cấp ba dở tệ, không phải vậy sao?

Một thoáng im lặng. Rồi trái ngược với mọi mong đợi, Pauline chơi bài ngửa:

– Thực lòng mà nói, có thử làm vậy thì cũng không sai, nhưng chẳng hề có chuyện đó đâu.

Gaspard đứng dậy, và được sự cho phép của chủ nhà, anh tự rót cho mình một tách cà phê nữa.

– Thế thì vào cái ngày hôm đó, ở New York đã xảy ra chuyện gì vậy?

– Đầu giờ tối, khi thấy Pénélope không về và cũng không liên lạc gì, Sean đã bắt đầu lo lắng, nhưng ông ấy không báo cảnh sát ngay. Vợ ông ấy không thể liên lạc được vì lý do chính đáng là bà ta đã để quên điện thoại di động ở khách sạn. Nhiều giờ trôi qua và nỗi lo lắng tăng lên một bậc. Tới 11 giờ đêm, Sean quyết định liên hệ với ban an ninh khách sạn, họ đã trực tiếp gọi tới Sở Cảnh sát New York. Ngay lập tức họ coi sự việc là nghiêm trọng vì đứa trẻ đã mất tích và vì tiếng tăm của Sean. Cả đêm họ đã thông báo dấu hiệu nhận dạng tới các đội cảnh sát tuần tra khác nhau và bắt đầu xem lại các đoạn băng của camera giám sát ở những nơi Pénélope được cho là đã tới. Dĩ nhiên là họ chẳng tìm thấy gì hết.

Pauline dụi điếu thuốc vào chiếc đĩa lót tách cà phê. Gương mặt cô tái mét.

– Đến 7 giờ sáng, một nhân viên giao vận đã giao tới khách sạn một chiếc hộp các tông trong đó có một ngón tay trẻ con nhỏ xíu kèm theo đó là yêu cầu nộp tiền chuộc vấy máu. Thật kinh khủng. Đến đây thì FBI vào cuộc. Họ mở rộng phạm vi tìm kiếm, tung ra cảnh báo bắt cóc, hối thúc toàn bộ lực lượng cảnh sát khoa học… Cuối cùng, một camera giám sát ở đại lộ Amsterdam đã ghi hình được vụ bắt cóc Pénélope và con trai.

Pauline dụi mắt, thở dài:

– Hồi đó, tôi có thể thoáng nhìn thấy những hình ảnh. Lần này, chúng ta không còn ở trong bối cảnh một bộ phim khiêu dâm nữa rồi, mà đúng ra là một bộ phim kinh dị. Người ta thấy ở đó một con quỷ dữ với sức mạnh bò mộng đang đẩy Pénélope và Julian vào khoang sau một chiếc xe thùng cũ nát.

– Một con quỷ dữ nghĩa là sao?

– Một người da đỏ lưng gù, với đôi vai to bè và hai cánh tay lực lưỡng.

Gaspard bĩu môi nghi hoặc. Pauline kể tiếp:

– Những dấu vân tay thu được từ chiếc hộp các tông kia đã được tìm thấy trong hồ sơ lưu. Chúng thuộc về Beatriz Muñoz, một cựu nữ tù, cũng được biết đến với biệt danh LadyBird, từng giao du với Sean thời trẻ.

Khi nhắc đến biệt danh “nữ nhân điểu”, Gaspard nhớ lại những bức ảnh anh nhìn thấy hôm trước trong cuốn chuyên khảo về họa sĩ: những bức ảnh chụp nhóm “Thợ pháo hoa” trẻ tuổi đang xịt sơn vẽ lên các toa tàu điện ngầm hồi đầu thập niên 1990: Sean và chiếc áo khoác dáng ngắn rộng thùng thình, NightShift, gã người Mỹ Latinh kiêu căng với đôi tai vểnh, và LadyBird, cô gái người da đỏ không có thân hình nhẹ nhõm cho lắm, bất chấp biệt danh của mình, mái tóc đen nhánh tựa gỗ mun được bao quanh bằng một dải băng đô kiểu Geronimo.

(1829-1909): vị thủ lĩnh thổ dân Apache Chiricahua chống lại quân đội Hoa Kỳ và Mexico để đòi quyền tự trị.

– Ngay khi FBI tiếp nhận vụ việc, mọi chuyện được đẩy nhanh hơn. Trước 12 giờ trưa, họ đã định vị được khu đất lấn chiếm trái phép mà Beatriz Muñoz đã dẫn các nạn nhân của mình tới. Một nhà kho của một khu công nghiệp cũ thuộc địa phận quận Queens. Nhưng khi họ tấn công thì đã quá muộn: Julian đã thiệt mạng.

6.

– Khoản tiền chuộc này mang ý nghĩa gì vậy? Madeline hỏi.

Bernard Benedick nheo mắt.

– Ý cô muốn nói đến tổng số tiền chuộc 4.290.000 đô?

– Vâng.

– Đó là cái giá của sự chịu đựng: số ngày Beatriz Muñoz đã trải qua trong tù, nhân lên một nghìn lần. Mười một năm và chín tháng địa ngục: 4.290 ngày.

Khoản tiền có vẻ gần như chẳng bõ bèn gì một khi được giới thiệu như thế.

– Lorenz đã cố gom đủ số tiền này, tôi hình dung là vậy.

– Dĩ nhiên, nhưng Muñoz đời nào muốn nhận tiền.

– Vậy thì bà ta muốn cái gì đây? Báo thù sao?

– Đúng thế, cái “công lý man dã” mà Francis Bacon thường nhắc đến. Cô ta muốn phá tan nát cuộc đời của Sean, bắt anh ấy phải chịu cùng nỗi đau khổ tàn bạo mà bản thân cô ta đã cảm nhận.

– Tuy nhiên bà ta lại tha mạng cho vợ của Lorenz ư?

– Cũng không hẳn như thế đâu. FBI đã tìm thấy Pénélope bị trói bằng dây thép gai vào một chiếc ghế tựa. Đến nay cô ta vẫn còn mang trên mình những vết sẹo. Nhưng điều kinh khủng nhất, đó là Beatriz đã đâm Julian bằng dao găm ngay trước mắt mẹ thằng bé.

Máu của Madeline đông đặc lại. Cô nhớ tới câu nói của anh bạn Danny: con đường của bóng tối, của đau đớn và chết chóc. Dù cô đi đâu chăng nữa, dù cô làm gì chăng nữa, mọi con đường đều dẫn cô tới ngã tư này và tới đoàn rước xác chết của cô.

– Beatriz Muñoz hiện đang ở tù sao?

– Không, cô ta đã rời khỏi hang ổ của mình trước cuộc vây bắt. Cô ta đã lao mình vào đoàn tàu đang chạy tại Harlem-Phố 125, một nhà ga nơi cô ta cùng Sean từng hay lui tới vẽ lên các toa tàu.

Benedick buột ra một tiếng thở dài buồn bã, như một người theo thuyết định mệnh.

Madeline tìm trong túi áo khoác ngắn của mình một thứ thuốc chống lại cảm giác nóng rực ở dạ dày.

– Có một câu hỏi tôi đã tự đặt ra cho mình từ hôm qua, cô nói tiếp sau khi đã nuốt chửng viên thuốc. Thời điểm Sean Lorenz qua đời cách đây một năm, khi đó ông ấy đang ở New York, phải không?

– Chính xác, anh ấy chết vì một cơn nhồi máu cơ tim ngay trên đường phố.

– Ông ấy quay lại đó để làm gì nhỉ? Tại sao lại quay lại thành phố chất chứa quá nhiều ký ức tang thương đến thế?

– Đúng ra thì anh ấy có hẹn với một bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Dẫu sao đó cũng là điều anh ấy giải thích với tôi qua điện thoại, và tôi có những lý do chính đáng để tin rằng đó là sự thật.

– Những lý do nào thế?

Benedick mở chiếc cặp da hiệu Venezia mà ông đã đặt lên chiếc ghế tựa ngay cạnh mình.

– Vì biết thể nào cô cũng quay lại gặp nên tôi đã mang cái này theo, ông khẳng định rồi lấy từ trong cặp ra một cuốn sổ màu nâu sáng, đoạn chìa ra cho Madeline.

Cô xem xét nó vẻ chăm chú. Thực ra đó là một cuốn sổ lịch nhỏ hiệu Smythson bằng da in.

– Khi biết tin Sean qua đời, tôi đang ở Paris. Tôi đã đáp máy bay sang New York để lo liệu việc đưa thi thể anh ấy về nước. Tự tay tôi đã thu dọn đồ đạc cá nhân của Sean tại phòng khách sạn nơi anh ấy ở. Chỉ có một chiếc va li nhỏ đựng vài bộ quần áo cùng với cuốn sổ này.

Madeline lật qua cuốn sổ. Một điều chắc chắn: thời gian biểu của Sean Lorenz trong năm trước khi ông qua đời chỉ gói gọn trong những cuộc hẹn khám bệnh. Vào ngày ông qua đời, tức 23 tháng Mười hai năm 2015, họa sĩ đã viết: Hẹn Bs Stockhausen 10 giờ.

– Chính xác thì ông ấy bị bệnh gì vậy?

– Nhồi máu cơ tim tái phát nhiều lần. Nội trong năm cuối đời mình, Sean đã phải hết nong mạch vành lại đến phẫu thuật cầu nối chủ-vành. Cô còn nhớ ca khúc của Ferré không: “Trái tim, khi nó đập mạnh hơn, khỏi cần mất công đi tìm xa hơn nữa…”

– Tôi có thể giữ cuốn sổ này không?

Benedick thoáng do dự, nhưng vẫn gật đầu ra hiệu đồng ý.

– Ba bức tranh cuối cùng ấy, ông thực sự nghĩ chúng tồn tại chứ?

– Tôi chắc chắn như vậy, ông chủ phòng tranh vừa đáp vừa nhìn cô đau đáu. Cũng như tôi dám chắc cô sẽ tìm ra chúng.

Madeline đóng vai thận trọng.

– Để tìm ra chúng, tôi cần ông nói cho tôi biết là phải tìm ở đâu. Tôi có thể tới gặp những ai.

Benedick dành thời gian ngẫm nghĩ.

– Hãy ghé qua chỗ Diane Raphaël. Đó là một bác sĩ tâm thần giỏi và vô cùng dễ mến. Một trong những người hiếm hoi mà Sean trân trọng. Bà ấy đã gặp Sean vài tháng sau khi anh ấy tới Pháp, thời còn dự án Bệnh viện dã chiến. Thời đó, Diane đang điều hành một cơ sở lưu động quy mô nhỏ chuyên giúp đỡ những người nghiện ma túy. Bà ấy quan tâm đến những hình thức nghệ thuật mới mẻ và từng là một trong những người đầu tiên mua hai trong số những bức tranh của anh ấy. Sean vẫn luôn coi bà ấy phần nào như thiên thần hộ mệnh của mình.

Madeline thầm ghi nhớ những thông tin này, cùng lúc nhớ ra rằng Gaspard từng nhắc đến cái tên này trước mặt cô vào buổi tối qua.

– Còn ai khác không?

– Có lẽ là Jean-Michel Fayol, một người bán màu vẽ. Anh ta có một cửa hàng nhỏ trông ra kè. Sean thường tham khảo ý kiến của anh ta mỗi khi vẽ tranh.

– Pénélope Lorenz vẫn đang sống ở Paris chứ?

Benedick gật đầu mà không trả lời thẳng.

– Ông có thể cho tôi địa chỉ của bà ta không?

Ông chủ phòng tranh rút trong túi ra một cây bút rồi xé một trang trong cuốn sổ lịch.

– Tôi sẽ ghi cho cô địa chỉ liên lạc của cô ta, nhưng cô sẽ không moi được gì từ cô ta đâu. Gặp Pénélope cùng lúc là vận may lớn và đại họa của Sean. Tia sáng đã phát lộ thiên tài của Sean để rồi sau đó thổi bùng lên vụ hỏa hoạn tàn phá cuộc đời anh ấy.

Ông chìa tờ giấy đã gấp lại cho Madeline rồi, mắt nhìn về phía xa xăm vô định, tự hỏi thành tiếng:

– Thực ra, còn gì buồn hơn khi phải chứng kiến tâm hồn đồng điệu với Sean trở thành tâm hồn đày đọa anh ấy chứ?

6

Một khoản hủy diệt

Mỗi bức tranh là một khoản hóa đơn tính tiền.

Ở tôi, mỗi bức tranh là một khoản hủy diệt.

Pablo PICASSO

1.

Đại lộ Saint-Germain chạy dài dưới vầng dương nhợt nhạt. Những cây tiêu huyền trụi lá, những tòa nhà bằng đá chạm trổ, những quán cà phê được bảo tàng hóa, những cửa hàng bán đồ xa xỉ tĩnh mịch.

Madeline vượt qua một chiếc ô tô điện rồi bật xi nhan để rẽ sang phố Saint-Guillaume. Sau chừng hai chục mét, cô dựng chiếc xe ga của mình vuông góc giữa một chiếc Smart méo mó và một chiếc SUV bóng lộn. Địa chỉ mà Bernard Benedick đưa cho cô là địa chỉ một trong những tòa nhà đẹp đẽ của con phố với mặt tiền rộng có những mặt đá nổi vừa được trát lại. Cô bấm chuông điện thoại nội bộ ở một cổng xe hoành tráng bằng gỗ đánh véc ni.

– Vâng? một giọng rít lên.

– Bà Lorenz phải không?

Không có lời đáp. Madeline chơi bài úp mở nước đôi:

– Chào bà, tôi là sĩ quan cảnh sát. Tôi đang điều tra về việc những bức tranh cuối cùng do chồng cũ của bà vẽ đã biến mất. Bà có thể cho tôi vài phút để…

– Xéo đi, con phóng viên khốn kiếp!

Madeline lùi lại một bước, kinh ngạc vì câu rủa xả cay nghiệt. Cố nài cũng vô ích. Nếu Pénélope Lorenz đang ở trong trạng thái như thế này, cô sẽ không thể làm được gì.

Cô lại ngồi lên chiếc Vespa với một ý tưởng khác trong đầu. Phố Đại học, phố Bac, đại lộ Raspail tới tận Montparnasse. Madeline tìm ra quán cà phê Internet mà cô đang kiếm trong phố Odessa, kẹt cứng giữa một tiệm bánh xèo và một tiệm đồ người lớn. Vừa đẩy cánh cửa, cô vừa thề sẽ không rời khỏi nơi này chừng nào chưa đạt được mục đích.

2.

Gaspard đến nhà hàng trước. Nằm cạnh một quầy bán cá, Grand Café là một quán rượu của khu phố với lối trang trí có phần cổ lỗ nhưng ấm cúng: gỗ ốp tường, ghế tựa Baumann bằng gỗ uốn cong, những bàn rượu nhỏ, gương lớn, sàn lát gạch vuông họa tiết bàn cờ. Nét điểm xuyết Địa Trung Hải hoàn thiện bức tranh bằng một cây nho giả gắn trên trần nhà tựa như bên dưới một giàn vòm.

Thời điểm 12 rưỡi trưa, quán trống đến ba phần tư số bàn, nhưng bắt đầu đông khách dần. Gaspard hỏi một bàn cho hai người rồi không vội ngồi xuống mà đặt lên đó chiếc điện thoại đang khiến túi áo vest phồng to trước khi khoác tấm áo lên lưng ghế. Rồi anh tiến về phía quầy, gọi một ly quincy và hỏi liệu anh có thể gọi điện thoại được không. Người bồi bàn nhìn anh vẻ ngạc nhiên, thậm chí còn ngờ vực, rồi chỉ chiếc điện thoại được bỏ lại trên bàn:

– Nó bị hỏng sao?

Gaspard thậm chí không ngoái nhìn.

– Không, mà vì tôi không biết cách sử dụng. Vậy tôi có thể sử dụng điện thoại của anh được không?

Nhân viên phục vụ bàn gật đầu rồi chìa cho anh một ống nghe kiểu cổ. Gaspard đeo kính để đọc số điện thoại Pauline ghi cho.

Một may mắn: Diane Raphaël nhấc máy sau hồi chuông thứ ba, xin lỗi ngay vì chất lượng cuộc gọi không được tốt. Nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần hiện không ở Paris, mà đang có mặt trên một chuyến tàu siêu tốc TGV tới Marseille, bà phải tới gặp một bệnh nhân tại bệnh viện Sainte-Marguerite. Gaspard tự giới thiệu và nói rõ rằng anh gọi cho bà sau khi được Pauline Delatour cho số điện thoại. Diane Raphaël, vốn sống phần nhiều thời gian ở New York, đảm bảo đã từng xem vở Nhà thương điên tại đó, một trong những vở kịch u ám nhất của anh, một lời phê phán về những sự chệch hướng của phân tâm học. Với vở kịch này, Gaspard không chỉ kết được bạn trong giới chuyên gia tâm lý mà còn gây thù, nhưng Diane không phải dạng người thù dai và cam đoan với anh “đã nhiều phen bật cười thành tiếng”.

Vì vốn không biết nói dối, Gaspard bèn chơi bài ngửa. Anh giải thích rằng mình đang thuê căn nhà trước đây vốn thuộc về Sean Lorenz và muốn giúp một cô bạn làm nghề cảnh sát, người hạ quyết tâm tìm lại ba bức tranh cuối cùng của họa sĩ.

– Nếu chúng tồn tại, tôi rất nóng lòng muốn được chiêm ngưỡng chúng!

– Pauline đã nói với tôi rằng bà chăm lo cho Sean rất nhiều vào năm cuối đời của ông ấy.

– Ý cậu là hai thập niên cuối đời chứ gì! Tôi là bạn kiêm bác sĩ tâm thần của ông ấy suốt hơn hai chục năm mà!

– Tôi nghĩ làm sao kiêm được hai việc đó cùng lúc?

– Tôi không thích những câu giáo điều đâu. Tôi đã cố gắng giúp đỡ ông ấy hết khả năng, nhưng cần phải tin rằng có một lời nguyền dành cho các thiên tài.

– Ý bà muốn nói gì?

– Nguyên tắc cũ mèm của sự phá hủy mang tính sáng tạo. Để xây dựng một tác phẩm như tác phẩm của ông ấy, có lẽ không thể tránh khỏi chuyện Sean tự hủy hoại mình và hủy hoại những người khác.

Bất chấp chất lượng cuộc gọi kém, Gaspard vẫn bị giọng nói của Diane Raphaël quyến rũ: du dương, thâm trầm, với những âm điệu thân thiện.

– Theo Pauline, Lorenz đã bị chệch hướng sau khi con trai ông ấy qua đời…

– Ai cũng biết chuyện đó mà, nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần ngắt lời anh. Sean hầu như đã chết theo Julian. Chẳng còn gì để bám víu, thậm chí ông ấy còn không buồn vờ như đang sống. Vả lại, ông ấy đã bị hủy hoại về thể chất. Những tháng cuối đời, ông ấy đã trải qua hai cuộc phẫu thuật lớn. Ông ấy chết đi sống lại nhiều lần. Nhưng ông ấy vẫn chịu đựng nỗi đau này như một hình phạt sám hối.

– Hội họa không cứu rỗi được ông ấy chút nào sao?

– Hội họa không thể làm gì nổi trước cái chết của một đứa con.

Gaspard nhắm mắt lại một thoáng rồi nuốt ngụm vang trắng cuối cùng trong ly, ngay sau đó ra hiệu cho nhân viên quầy bar để người ta rót thêm cho anh.

– Đâu phải bậc cha mẹ nào mất đi một đứa con cũng đi đến chỗ tự tử, anh nhận xét.

– Anh nói đúng, bà công nhận. Mỗi cá nhân phản ứng theo cách của riêng mình. Tôi sẽ không bàn với anh về hồ sơ bệnh án của Sean, nhưng ở ông ấy mọi thứ đều bị khuếch đại. Ông ấy luôn có một phương diện mắc chứng tâm lý chu kỳ ảnh hưởng đến năng lực sáng tạo riêng.

– Ông ấy bị lưỡng cực sao?

– Cứ cho là giống như ở nhiều nghệ sĩ, các phản ứng và tâm trạng của ông ấy bị kịch phát. Nếu vào thời kỳ hưng phấn ông ấy là bằng chứng của cơn khao khát sống đến khó tin thì khi đắm chìm trong những suy nghĩ u ám, ông ấy có thể tụt xuống rất thấp.

Gaspard cởi một cúc áo sơ mi. Tại sao ngay giữa tháng Mười hai trời lại nóng phát điên thế này chứ?

– Lorenz nghiện ma túy ư?

Lần đầu tiên Diane nổi cáu:

– Anh đặt ra quá nhiều câu hỏi rồi đấy, anh Coutances.

– Tôi công nhận, anh xin lỗi.

Ở đầu dây bên kia, anh thoáng nghe thấy thông báo từ hãng Đường sắt quốc gia cảnh báo rằng đoàn tàu sắp tiến vào ga Saint-Charles.

– Tất cả những gì Sean muốn, đó là tự đánh thuốc mê và lãng quên, nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần nói tiếp. Ông ấy có một nỗi đau vô bờ bến, tỷ lệ thuận với tình yêu thương dành cho con trai, và ông ấy không muốn được cứu chữa hay thuyết phục. Vậy nên, mọi phương cách đều tốt: thuốc ngủ, thuốc an thần cùng những thuốc đi kèm. Chính tôi đã kê đơn những loại thuốc đó cho ông ấy, bởi tôi biết kiểu gì thì ông ấy cũng sẽ dùng đến chúng. Ít ra thì việc kê đơn này cũng cho phép tôi để mắt đến những thứ ông ấy nốc vào.

Tín hiệu điện thoại ngày càng tệ. Dẫu sao Gaspard vẫn thử liều hỏi một câu cuối cùng:

– Bà có tin vào giả thuyết về những bức tranh bị giấu nhẹm kia không?

Thật không may, câu trả lời của nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần đã lẫn vào tiếng ồn ào khi tàu vào ga.

Anh gác máy rồi lại nốc cạn ly rượu. Khi quay lại, anh nhìn thấy Madeline vừa bước vào nhà hàng.

3.

– Hai vị dùng rượu khai vị chứ? người bồi bàn đề xuất sau khi đặt xuống cạnh bàn họ tấm bảng lớn liệt kê những món ăn trong ngày.

Madeline gọi một chai nước khoáng có ga còn Gaspard gọi ly vang thứ ba.

Rồi, nở một nụ cười, nhà soạn kịch đẩy về phía Madeline chiếc điện thoại mà lúc ra khỏi nhà cô đã để quên.

– Cảm ơn vì đã mang tới cho tôi, cô nói rồi nhận lại chiếc điện thoại.

Gaspard nghĩ đã đến lúc thích hợp để nói lời xin lỗi:

– Thứ lỗi cho tôi chuyện tối qua nhé. Tôi nóng nảy quá.

– Được rồi, cho qua đi.

– Tôi không biết là cô đang cố gắng sinh con.

Madeline đỏ lựng mặt.

– Sao anh nói vậy?

– Tôi… tôi suy ra thế thôi, anh lắp bắp khi nhận ra sự vụng về của mình. Sáng nay cô có tin nhắn từ một bệnh viện ở Madrid thông báo đã nhận được kết quả…

– Đi mà lo chuyện riêng của anh đi, khỉ thật! Anh nghĩ tôi muốn nói đến chuyện đó bên bàn ăn với anh sao?

– Tôi xin lỗi, tôi không cố tình đọc tin nhắn đó đâu.

– Không cố tình ư? cô nạt nộ.

Họ không nói với nhau lời nào, cũng không nhìn nhau lấy một lần nào nữa cho đến khi phục vụ mang ra những món họ đã gọi và chủ nhà hàng tới chỗ họ để lắng nghe phản hồi. Madeline tranh thủ sự hiện diện của ông ta để lôi ra bao diêm có logo của nhà hàng mà Benedick đã đưa cho cô.

– Sean Lorenz là khách hàng thường xuyên ghé quán ông, phải vậy không?

– Còn hơn cả một khách hàng ấy chứ, đó là một người bạn của quán chúng tôi! chủ nhà hàng trả lời với vẻ tự hào.

Đó là một người đàn ông thấp bé mồm mép liến thoắng, đầu cạo nhẵn thín, mặc một bộ com lê rộng thùng thình và đeo một chiếc cà vạt trắng điểm những chấm bi to màu đen. Những điệu bộ biểu cảm trên khuôn mặt khiến ông trông hao hao Louis de Funès.

(1914-1983): diễn viên hài nổi tiếng người Pháp với vai diễn cảnh sát.

– Suốt hàng năm trời, gần như trưa nào ông Lorenz cũng tới dùng bữa tại nhà hàng chúng tôi.

Đôi mắt sáng long lanh của ông chủ nhà hàng bỗng nhòa đi.

– Dĩ nhiên, chúng tôi ít gặp ông ấy hơn sau khi con trai ông ấy qua đời. Một buổi tối, sau khi đóng cửa nhà hàng ra về, thậm chí tôi còn gặp ông ấy say bí tỉ nằm rũ trên một băng ghế. Tôi đã đưa ông ấy về tận ngôi nhà trên phố Cherche-Midi. Chuyện này thực sự khiến tôi thấy đau lòng.

Như thể không muốn dừng lại ở ký ức buồn bã này, người đàn ông tặc lưỡi rồi vội vàng nói thêm:

– Vài ba tháng cuối đời, ông ấy có khá hơn. Ông ấy đã nhiều lần quay trở lại nhà hàng và…

– Ông nghĩ là ông ấy đã lại bắt đầu vẽ tranh sao? Gaspard ngắt lời chủ nhà hàng.

– Nhất định rồi! Ông ấy lại vừa dùng bữa trưa vừa vẽ kín các trang trong cuốn sổ ký họa. Một dấu hiệu không lẫn vào đâu được!

– Ông có biết ông ấy vẽ gì không?

De Funès nở một nụ cười ra điều thông thạo.

– Vì cũng tò mò muốn biết nên khi mang các món ra cho ông ấy, tôi lúc nào cũng tranh thủ liếc nhìn qua vai ông ấy. Ông ấy vẽ những mê cung.

– Những mê cung ư?

– Đúng thế, những mê cung ngột ngạt như trong tiểu thuyết của Kafka, không lối vào cũng chẳng lối ra. Những mê cung với các đường nhánh vô tận nhìn đến chóng mặt.

Madeline và Gaspard nhìn nhau vẻ hồ nghi, nhưng người đối thoại với họ đã giữ lại một thông tin mấu chốt.

– Vài ngày trước khi qua đời, ông Lorenz đã tặng cho chúng tôi một món quà tu-y-ệt vơ-ời: ông ấy đã để lại một bức tranh ghép mảnh trong nhà hàng.

– Ở đây sao? Gaspard kinh ngạc.

– Chính xác, ông hãnh diện khẳng định, ở góc trong cùng căn phòng thứ hai. Đó là một trong những bức tranh ghép mảnh hiếm hoi của Sean Lorenz và dẫu sao chăng nữa cũng là bức tranh ghép mảnh lớn nhất ông ấy từng sáng tác. Những người ái mộ nghệ thuật thường viếng thăm nơi này để chiêm ngưỡng hoặc chụp ảnh nó. Nhất là dân châu Á.

Ông chủ nhà hàng không đợi hai thực khách phải khẩn nài đã dẫn họ vào tận góc trong cùng căn phòng nơi một bức tranh tường đa sắc giăng trên mặt tường.

– Ông Lorenz muốn minh họa cho truyện Cá sấu khổng lồ của Roald Dahl. Đó là câu chuyện con trai ông ấy vô cùng yêu thích. Câu chuyện cậu nhóc đòi ông ấy kể cho nghe mỗi tối trước khi đi ngủ. Một sự tưởng nhớ đẹp đẽ, không phải sao?

(1916-1990): nhà văn, nhà biên kịch nổi tiếng người Anh với các tác phẩm như Charlie và nhà máy sô cô la, Cô bé Matilda…

Bức tranh được tạo nên từ hàng trăm hình vuông nhỏ xíu bóng loáng phần nào gợi nhắc đến những pixel to đùng của trò chơi video thập niên 1980. Nheo mắt lại, Madeline nhận ra những nhân vật trong câu chuyện thời thơ ấu của cô: một con cá sấu, một con khỉ, một con voi, một con ngựa vằn đang khịt mũi trên trảng cỏ.

Xét trong thể loại của nó, tác phẩm này vừa đẹp nguy nga vừa lạ lùng, ngay cả khi nó vẫn đậm tính giai thoại. Madeline xin phép được chụp ảnh bức tranh, rồi cô cùng Gaspard quay trở về bàn.

4.

– Cô nàng Pauline có vẻ được lòng anh quá đấy.

Giống như hôm trước, họ lại trao đổi những thông tin mỗi người thu thập được.

– Cô ấy dễ sống và không hay cãi.

– Anh nói thế là nhằm vào tôi chứ gì?

Gaspard ngoảnh mặt nhìn đi chỗ khác để tránh ánh mắt của Madeline.

– Nếu cô muốn, chúng ta nói sang chuyện khác đi.

Cô đề nghị phân chia nhiệm vụ:

– Chiều nay, tôi định đi hỏi chuyện Jean-Michel Fayol, người bán màu vẽ cho Sean. Trong lúc đó, tôi muốn anh ghé qua gặp Pénélope Lorenz.

Gaspard gãi gãi râu vẻ hồ nghi.

– Tại sao tôi cứ phải thực hiện nhiệm vụ khó nhằn thế nhỉ? Cô vừa giải thích với tôi là bà ta đóng sập cửa trước mặt cô không chút nể nang còn gì.

– Với anh thì mọi chuyện sẽ khác.

– Sao cô nghĩ vậy?

– Trước hết bởi vì anh là đàn ông. Sau nữa là bởi tôi đã nảy ra một ý tưởng thiên tài.

Nở nụ cười mãn nguyện, cô giải thích cho anh biết kế hoạch vừa lóe lên trong đầu mình nhằm tiếp cận vợ của Sean.

Cô đã tạo một tài khoản thư điện tử lấy tên Gaspard tại một quán cà phê Internet và dùng tài khoản đó để gửi cho Pénélope một đề nghị mượn tạm – hay đúng hơn là thuê – Naked, một bức tranh của người chồng cũ hiện vẫn đang thuộc quyền sở hữu của bà ta.

– Chẳng hiểu gì cả, Gaspard càu nhàu. Tại sao tôi lại muốn thuê một bức tranh kia chứ? Chuyện này thật vô nghĩa.

Madeline đẩy đĩa ăn của cô ra xa rồi mở ra trên mặt bàn bức ảnh chụp một bài báo của tờ Daily Telegraph thông báo về ba mươi suất diễn vở Lời thề Hippocrate vào mùa xuân năm tới tại London, một vở kịch được ký tên… Gaspard Coutances.

– Anh sẽ thuê bức tranh này để nó trở thành một phần trong cảnh bài trí tại buổi công chiếu lần đầu vở kịch của anh.

– Phi lý.

Madeline nói tiếp không chút bối rối:

– Trong thư tôi đã đề xuất với Pénélope giá thuê lên tới hai mươi nghìn euro. Benedick đã cam đoan với tôi rằng bà ta đang cần tiền mặt và đã tới lúc bà ta mong muốn bán đấu giá bức tranh này rồi. Nếu có cơ hội để truyền thông cho bức tranh trước khi rao bán nó, anh có thể chắc chắn rằng bà ta sẽ không bỏ qua cơ hội đó đâu.

Gaspard nhíu mày tức giận.

– Cô đã chiếm đoạt danh tính của tôi!

– Anh thư giãn đi nào, vì lý do chính đáng thôi mà.

– Những nguyên tắc cơ bản luôn dành cho người khác, là thế chứ gì? Tôi ghét kiểu người như cô.

– Kiểu người như tôi hả? Nghĩa là sao?

– Tôi tự hiểu mình nói gì mà.

– Anh đúng là người duy nhất hiểu đó.

Anh bực bội nhún vai.

– Dẫu sao chăng nữa, mợ Lorenz kia sẽ không đời nào tin vào những điều ngu ngốc như vậy đâu.

– Anh nhầm rồi, Madeline vặc lại vẻ đắc thắng. Hãy hình dung xem bà ta đã hồi âm cho tôi và đang chờ anh tới nhà bà ta trong nửa giờ nữa để bàn về việc này.

Gaspard há miệng toan phản đối, nhưng rồi đành buột ra một tiếng thở dài cam chịu. Madeline tranh thủ ưu thế của mình:

– Sau khi gặp Fayol, tôi có cuộc hẹn với một cô bạn cũ đang dừng quá cảnh tại Paris. Khi nào anh gặp Pénélope xong, hãy tới Sémaphore gặp tôi để làm rõ mọi chuyện nhé.

– Quésaco le SémaphoreSémaphore là cái quái gì vậy?

– Đó là một quán cà phê nhỏ nằm ở góc phố Jacob giao với phố Seine.

Trời nóng đến độ nhà hàng đã mở toang những ô cửa kính rộng. Vì Madeline muốn hút thuốc, họ bèn ra sân hiên ngồi uống cà phê. Vẻ tư lự, Madeline lặng lẽ vê một điếu thuốc trong khi Gaspard, mải miết suy nghĩ, nung bỏng họng mình bằng ly Armagnac được ông chủ nhà hàng tặng riêng.

Dù họ không dám nói ra, nhưng phải thừa nhận rằng họ hiện đang tạo thành một bộ đôi điều tra viên bất khả thi.

Tác phẩm mang sức hấp dẫn huyền diệu của Lorenz đã lan truyền sang họ. Nó đang thao túng họ. Tất cả những gì, dù gần dù xa, liên quan đến họa sĩ – ý nghĩa hội họa của ông, những vùng tối trong cuộc đời ông – đối với họ đều khoác lên một quầng sáng bí ẩn và lời hứa phi lý rằng, một khi được hé lộ, những bí ẩn về Lorenz sẽ trở thành bí mật của họ. Không thú nhận điều này nhưng cả Madeline lẫn Gaspard đều bấu víu vào niềm tin điên khùng rằng những bí ẩn ấy sẽ tiết lộ với họ một sự thật, bởi lẽ, trong khi tìm kiếm những bức tranh này, họ cũng đang vây dồn một phần con người của chính mình.

7

Những gì nó thiêu cháy…

Nghệ thuật giống như một trận hỏa hoạn, nó sinh ra từ những gì nó thiêu cháy…

Jean-Luc GODARD

(sinh 1930): đạo diễn, biên kịch người Pháp-Thụy Sĩ. Tên tuổi của ông gắn liền với phong trào điện ảnh Pháp thập niên 1960 Làn Sóng Mới.

1.

Tòa dinh thự cũ nơi Pénélope Lorenz sinh sống mang tính phi thời và vẻ thanh nhã sâm nghiêm của những tòa nhà đẹp trong khu phố bao quanh nhà thờ Saint-Thomas-d’Aquin: mặt tiền sáng sủa và giản dị bằng đá chạm trổ, những bậc cầu thang bằng cẩm thạch láng bóng, trần nhà cao vút, sàn ván hình sọc chữ chi kêu răng rắc.

Tuy nhiên, nội thất bên trong căn hộ lại đối lập với vẻ khổ hạnh của tòa nhà. Thậm chí còn là nơi sự lòe loẹt thống trị. Như thể một cấp dưới của Philippe Starck đã giám sát khâu trang trí trong lúc mắt gắn chặt vào check-list của khiếu thẩm mỹ tệ hại vậy. Những chiếc ghế bành nhồi nệm khâu chần màu kẹo hồng, giăng kín những chiếc gối dựa giả lông thú, gần kề một chiếc bàn lớn bằng kính, một bộ đèn chùm phong cách ba rốc quá khổ, một mớ hỗn độn các đồ mỹ nghệ và đèn điện kiểu dáng phá cách.

(sinh 1949): một trong mười nhà thiết kế nội thất nổi tiếng nhất trên thế giới, đồng thời là một kiến trúc sư tài hoa.

Vẻ đầy ngờ vực, người đàn ông mở cửa cho Gaspard miễn cưỡng tự giới thiệu mình là Philippe Careya. Gaspard nhớ ra Pauline từng nhắc đến người này như mối tình đầu của Pénélope. Vậy là bà ta vẫn gắn bó với ông ta. Nhà đầu tư bất động sản người Nice là một người đàn ông thấp bé bụng phệ khác xa người tình của Pénélope trong hình dung của kịch tác gia cả nghìn dặm: đỉnh đầu hói trụi thùi lụi, bộ râu quai nón tỉa tót kỹ càng, hai mắt thâm quầng, sơ mi phanh ra để lộ đám lông hoa râm và một chiếc nanh cá mập gắn vào sợi dây chuyền vàng. Khó mà hiểu được ở ông ta có gì khả dĩ quyến rũ được người phụ nữ trẻ đang độ đỉnh cao xuân sắc là bà ta thời bấy giờ. Biết đâu thời ấy ông ta trông khác chăng? Biết đâu ông ta còn có những quân át chủ bài khác. Hoặc biết đâu sức hấp dẫn giữa hai con người luôn vượt khỏi mọi sự hợp lý, điều này thì chắc chắn hơn rồi.

Tay người Nice dẫn anh vào một phòng khách nhỏ trông ra khoảng sân trong rồi quay lại tra cứu những quảng cáo bất động sản trên chiếc Mac-Book mạ vàng. Gaspard đã kiên nhẫn chờ như thế chừng mười phút trước khi được nữ chủ nhân căn hộ ra tiếp. Khi cựu người mẫu bước vào phòng, anh khó khăn lắm mới giấu nổi sự kinh ngạc.

Khó lòng nhận ra được Pénélope Lorenz. Bị phẫu thuật thẩm mỹ khiến cho biến dạng, bà ta chỉ còn là một bức biếm họa dị dạng của người phụ nữ vốn là bà ta khi xưa. Khuôn mặt cứng đờ, trơn láng như tượng sáp, có vẻ đang tan chảy. Cái miệng méo mó của bà ta gợi nhắc một màng ruột già sắp nổ tung đến nơi. Hai mí mắt phồng rộp và hai gò má cao quá mức đã khiến đôi mắt hẹp lại. Sưng húp và bị tàn phá, khuôn mặt bà ta đối lập với vóc dáng gần như gầy nhom, ngoại trừ bộ ngực căng phồng như bóng bơm khí heli.

– Xin chào, anh Coutances, cảm ơn vì đã ghé thăm, bà ta vừa chào đón anh bằng giọng mũi vì thở như hụt hơi vừa tới ngồi đối diện anh.

Ánh mắt bà ta là ánh mắt của một con vật bị vây dồn, ý thức về hình thể của bản thân và hiệu ứng mà nó tạo ra trong mắt người khác.

Làm thế nào con người ta lại đến mức đó? Làm cách nào giải thích một sự biến đổi hoàn toàn như vậy? Gaspard vẫn nhớ những bức ảnh chụp siêu mẫu này cái thời bà ta xuất hiện trên các trang bìa tạp chí. Kiêu kỳ, thanh mảnh, săn chắc, rạng ngời. Tại sao bà ta lại bắt bản thân phải chịu đựng quá nhiều chất làm đầy và những mũi tiêm Botox kia chứ? Vị bác sĩ phẫu thuật nào đã đóng vai họa sĩ nghiệp dư và phá phách những đường nét đẹp đẽ trên khuôn mặt bà ta? Anh tìm kiếm điều gì đó ở Pénélope, một dấu tích về vẻ đẹp đã mất của bà ta, và tìm thấy nó trong đôi mắt. Vậy nên anh tập trung vào hai con ngươi trong mắt, màu xanh lục như nước, điểm những đường sọc trầm tích màu nâu ánh vàng. Thứ bụi than cháy dở nóng sáng hẳn đã thiêu đốt trái tim Sean mùa hè năm 1992.

Gaspard chào bà ta, nhưng vào đúng lúc mở miệng, anh lại từ bỏ kế hoạch đã lập nên cùng Madeline. Chẳng có gì để làm cả. Anh sẽ chẳng bao giờ được thoải mái với lời nói dối đó. Thoạt tiên là vì những lý do đạo đức, nhưng trên hết bởi anh tự biết mình là một diễn viên tồi, không có khả năng duy trì việc giấu giếm sự thật. Thế nên anh quyết định không vòng vo quanh co gì hết.

– Tôi sẽ nói thẳng nói thật nhé, bà Lorenz, tôi đến đây không phải vì lý do như bà đang nghĩ. Tôi đúng là Gaspard Coutances, và đúng là tôi đã viết một vở kịch sẽ được trình diễn tại London vào mùa xuân tới, nhưng cái hợp đồng liên quan đến việc thuê bức tranh của bà chỉ là mưu chước do một nữ đồng nghiệp của tôi nghĩ ra hòng được gặp bà mà thôi.

– Nữ đồng nghiệp nào kia?

– Người mà bà đã đuổi khéo sáng nay.

Không khí căng như dây đàn. Gaspard cảm thấy Pénélope đang chuẩn bị gọi Careya tới chi viện. Bằng một động tác tay khiến người ta an lòng, anh cố gắng ngăn bà ta kêu toáng lên.

– Hãy cho tôi ba phút để giải thích cho bà hiểu tình huống. Sau đó, nếu bà quyết định không trả lời những câu hỏi của tôi, tôi sẽ ra đi mà không gây sự gì hết, và sẽ không bao giờ quấy rầy bà nữa.

Vì bà ta vẫn ngồi im bất động, anh nói tiếp như được khích lệ:

– Chúng tôi đang tìm kiếm ba bức tranh được Sean Lorenz vẽ trong những tuần lễ ngay trước khi ông ấy qua đời. Đó là…

Pénélope ngắt lời anh:

– Trước khi qua đời, đã hàng năm trời Sean không còn động đến cọ vẽ nữa rồi.

– Thế mà chúng tôi có những lý do thích đáng để nghĩ rằng những bức tranh ấy có tồn tại.

Bà ta nhún vai.

– Kể cả nếu đúng là như vậy thì chúng cũng được vẽ sau khi chúng tôi ly hôn, điều này có nghĩa là tôi chẳng có chút quyền lợi nào trong đó cả. Vậy thì chuyện này có gì liên quan tới tôi đâu nhỉ?

Hiểu rằng người đàn bà này, lúc nào cũng ngoa ngoắt như thế, sẽ không buông tha bất cứ thứ gì, Gaspard bèn ứng biến:

– Bởi vì tôi có mặt ở đây là để đề xuất với bà một giao kèo.

– Giao kèo gì kia?

– Nếu bà trả lời những câu hỏi của tôi và nếu như nhờ có bà mà chúng tôi tìm lại được những bức tranh ấy, một bức trong số đó sẽ dành cho bà.

– Anh biến đi! Nếu anh nghĩ là những bức tranh của Sean còn chưa đủ làm hỏng đời tôi thì…

Lúc này, nỗi sợ hãi của bà ta đã biến thành cơn giận dữ. Bà ta đứng bật dậy khỏi trường kỷ để tiến về phía một chiếc tủ lạnh nhỏ lồng khít vào giá sách theo kiểu quầy bar mini trong các khách sạn. Bà ta vớ lấy hai chai vodka nhỏ xíu rồi dốc thẳng chai thứ nhất vào họng. Gaspard nghĩ tới câu nói của Bukowski: “Find what you love and let it kill youHãy tìm thứ gì đó bạn yêu thích rồi để nó giết chết bạn.” Chất độc của Pénélope có tên là Grey Goose. Bà ta rót chai dẹt thứ hai vào một tumbler bằng pha lê rồi đặt nó lên chiếc bàn tròn bằng thủy tinh và sắt rèn, vừa tầm tay.

Charles Bukowski (1920-1994): nhà thơ, nhà văn người Đức-Mỹ.

– Sean Lorenz sẽ không tồn tại nếu không có tôi, anh biết chứ? Chính tôi đã giải tỏa năng lực sáng tạo và mở van cho tài năng của ông ấy. Trước tôi, đó là một tay vẽ graffiti thảm hại ở Harlem đang qua ngày đoạn tháng bằng cách rong chơi và hút cần. Và trong suốt hơn mười năm, suốt toàn bộ những năm tháng khi ông ấy không thể bán nổi bức tranh nào, dù nhỏ nhất, chính tôi đã phải gánh vác thu nhập chính trong gia đình. Chính nhờ nhan sắc của tôi, những bức ảnh tôi làm mẫu, những mẩu quảng cáo tôi đóng, những bìa tạp chí tôi chụp hình mà ông ấy có thể trở thành một họa sĩ được thừa nhận.

Nghe bài độc thoại của bà ta, Gaspard nghĩ tới nhân vật nữ diễn viên thất thế do Gloria Swanson thủ vai trong Đại lộ Hoàng hôn. Cũng sự tôn thờ dành cho người phụ nữ vốn là mình trong quá khứ đó, cũng lời biện minh thống thiết đó.

– Ròng rã nhiều năm trời, tôi đã là ngọn lửa tiếp liệu cho sức sáng tạo của ông ấy. Kryptonite Girl của ông ấy. Chính Sean đã gọi tôi như thế bởi lẽ ông ấy tin chắc rằng mình không thể vẽ được gì thần tình nếu không có sự hiện diện của tôi bên cạnh.

Loại đá màu xanh lục có khả năng tước đoạt năng lực siêu phàm của các superman.

– Ông ấy không nhầm đâu, Gaspard công nhận. Những bức chân dung ông ấy vẽ bà đều tuyệt đẹp.

– Anh đang nhắc đến bộ tranh “21 Pénélope” chứ gì? Để tôi nói anh nghe: ban đầu thì đúng thế thật, tôi có hãnh diện về những bức tranh này. Rồi nó đã trở thành gánh nặng.

– Vì sao vậy?

– Vì ánh mắt của những người khác: nguồn cơn gây ra phần lớn những nỗi bất hạnh của chúng ta. Tôi thấy rõ mọi người nhìn chòng chọc vào mặt tôi như thế nào, và nhất là, dường như tôi nghe thấy suy nghĩ của họ. Họ bàn tán với nhau rằng tôi xinh đẹp, nhưng không quyến rũ mê hồn bằng người đàn bà trong tranh. Anh biết điều bí ẩn trong những bức tranh của Sean Lorenz chứ, anh Coutances?

– Bà nói cho tôi biết đi.

2.

– Thật kích thích khi làm việc cùng Sean Lorenz, bởi vì đó là một bậc thầy về màu sắc.

Có Chúa mới biết tại sao, khi Bernard Benedick kể với cô về Jean-Michel Fayol, Madeline đã hình dung ra một ông già mặc áo bờ lu xám, mái tóc bạc phơ, đã qua cái tuổi nghỉ hưu từ lâu. Trên thực tế, người đàn ông đón tiếp cô trong cửa hàng riêng trên kè Voltaire là một anh chàng da đen trẻ hơn cô, to như ông tịnh, với kiểu đầu tết châu Phi và những chiếc nhẫn bạc đeo ở mỗi ngón tay tạo nên một đàn thú lạ lùng quỷ quái: rắn, nhện, đầu lâu họa tiết thổ dân Mexico, đầu dê. Anh ta đi đôi giày thể thao cũ sờn, mặc quần jean dáng côn và áo phao không tay mở phanh để lộ áo phông ôm sát. Bằng thái độ bắt chuyện bộc trực và niềm nở, Fayol mời cô một tách cà phê và những chiếc bánh quy mà anh ta đặt lên mặt quầy làm từ gỗ sồi mộc lốm đốm vết bẩn. Xung quanh họ, với những viên đá ốp bên ngoài, những vòm cuốn và trần nhà lún xuống, cửa hàng giống như một túp lều bán hàng thời Trung cổ. Ấn tượng này càng được củng cố bởi những tầng giá bằng gỗ nhẵn thín chạy từ sàn lên trần, chất đầy những lọ màu.

Say sưa với chủ đề Madeline đưa ra, Fayol có vẻ sẵn sàng trả lời những câu hỏi của cô mà thậm chí chẳng cần biết cô thực sự là ai.

– Tôi vốn giao du với nhiều họa sĩ, anh nói tiếp. Phần lớn đều là những gã ích kỷ và khoái khoa trương thường ảo tưởng rằng họ là Picasso hoặc Basquiat tái thế chỉ bởi vì họ nguệch ngoạc ra một bức tranh, rồi họ tìm thấy những chủ phòng tranh chỉ vì hám của tham tiền nên mới đem chúng ra trưng bày triển lãm và một công chúng vì chiều lòng người khác nên mới tán thưởng những thứ cặn bã bỏ đi của họ.

Jean-Michel Basquiat (1960-1988): nghệ sĩ người Mỹ, họa sĩ gốc Phi đầu tiên trở thành ngôi sao nghệ thuật mang tầm quốc tế. Tác phẩm cao giá nhất được đấu giá sau khi ông mất lên đến 110,5 triệu đô la Mỹ (Caruri).

Anh tìm một chiếc bánh quy Petit Écolier trong hộp sắt.

– Tuy đã thành công nhưng Sean không như vậy. Thậm chí đúng ra ông ấy còn khiêm nhường và mặc dù bị ám ảnh bởi hội họa của bản thân, chuyện đó cũng không ngăn ông ấy quan tâm tới mọi người.

Anh ngoạm miếng bánh bích quy rồi nhai nó hồi lâu như để thong thả giải khát bằng nguồn ký ức của riêng mình.

– Thí dụ nhé, khi ông ấy biết tôi đang phải làm lụng vất vả để trả tiền nhà dưỡng lão cho mẹ tôi, ông ấy đã ký cho tôi một tấm séc mà không bao giờ đòi tôi hoàn trả.

– Vậy thì, đó là một người bạn thì đúng hơn là một khách hàng thông thường, Madeline bình luận.

Fayol nhìn cô như thể cô vừa khẳng định rằng trái đất này phẳng.

– Những nghệ sĩ đích thực thường không có bạn, anh tuyên bố. Cũng chính vì vậy mà họ trở thành nghệ sĩ. Tôi giúp Sean hết lòng bằng cách cố gắng tìm ra cho ông ấy những màu sắc ông ấy tìm kiếm. Tôi cũng báo đáp cho ông ấy vài việc nữa. Nhất là tôi phụ trách cả việc đóng khung cho những bức tranh ông ấy vẽ. Ông ấy vô cùng khó tính về vấn đề này: ông ấy chỉ muốn những bộ khung kiểu Mỹ được sản xuất bằng gỗ hồ đào sáng màu rất hiếm mà chúng ta chỉ tìm thấy ở Iran.

– Tại sao anh lại nói đó là một bậc thầy về màu sắc?

– Bởi vì ông ấy là thế chứ sao! Bất chấp xuất phát điểm khá muộn màng. Bất chấp việc ông ấy đã trải qua tuổi thanh xuân để vẽ lên các tường rào và toa tàu bằng bình sơn xịt, Sean đã biến đổi triệt để vào đầu những năm 2000. Ông ấy khao khát học hỏi và đã trở thành một chuyên gia đích thực về các chất màu. Đặc biệt là một kẻ thuần túy chủ nghĩa đích thực. Thật khôi hài khi chứng kiến một người trước kia chuyên vẽ graffiti lại từ chối sử dụng màu tổng hợp!

Madeline bạo gan hỏi một câu:

– Về cơ bản, đâu là sự khác biệt giữa màu sơn tổng hợp và các chất màu tự nhiên?

Lại một cái liếc xéo từ anh chàng tóc tết châu Phi.

– Cũng như sự khác biệt giữa hôn và làm tình, giữa âm thanh một tệp mp3 với âm thanh của đĩa than, giữa một chai vang California và một chai Bourgogne… You got itCô hiểu chứ?

– Ý anh là những chất màu tự nhiên chân thực hơn chăng?

– Chúng đem lại những màu sắc sâu hơn, mãnh liệt hơn, và trên hết, chúng là duy nhất, bởi lẽ chúng chuyển tải một câu chuyện thường là có từ hàng nghìn năm trước.

Bằng một bước nhảy, Fayol bật dậy khỏi ghế dựa để bước về phía gian sau cửa tiệm.

– Những chất màu này nằm trong số những chất màu hiếm nhất và quý nhất thế giới, anh kích động khi chỉ những lọ nhỏ bằng thủy tinh chứa bột màu để trên một trong các tầng giá.

Với kích cỡ và hình dạng không đồng đều, những lọ nhỏ xíu trong suốt tạo thành một bảng màu ấn tượng đi từ những sắc độ sáng và phấn đến những sắc độ tối hơn nhiều.

Thoạt nhìn, Madeline không thể nhận ra sự khác biệt giữa chúng với những lọ màu khác vây quanh họ, nhưng cô hết sức tránh chia sẻ sự bối rối của mình. Jean-Michel Fayol vớ lấy một mẫu màu rồi khua nó trước mặt cô.

– Thí dụ đây là đá da trời, cũng được biết đến với cái tên đá lam thẫm: màu xanh bí ẩn từng được Fra Angelico, Leonardo da Vinci và Michelangelo sử dụng. Được chiết xuất từ một tảng đá nhập khẩu từ Afghanistan, chất màu này hiếm đến nỗi vào thời Phục hưng giá của nó còn đắt hơn cả vàng.

Madeline nhớ ra đã từng đọc trong cuốn tiểu thuyết Thiếu nữ đeo khuyên tai ngọc trai rằng Vermeer đã dùng chất màu này để vẽ nên chiếc khăn vấn đầu của nhân vật trong bức tranh nổi tiếng của ông.

Fayol cất chiếc lọ vào chỗ rồi chộp luôn một chất màu khác: thứ bột phấn màu tím đang lấp lánh một ánh sắc mãnh liệt.

– Sắc tía xứ Tyr, màu áo choàng của các hoàng đế La Mã. Nên nhớ rằng để thu được một gram duy nhất, cần phải chiết xuất dịch lấy từ mười nghìn con động vật thân mềm, ốc gai. Tôi để cô tự hình dung ra cuộc tàn sát…

Bị cuốn theo đà, anh nói luôn:

– Màu vàng Ấn Độ này có được nhờ chưng cất nước tiểu bò được chuyên nuôi bằng lá xoài. Dĩ nhiên ngày nay việc sản xuất ra nó đã bị cấm chỉ.

Anh chàng tóc tết lúc lắc những lọn tóc tết dài của mình rồi chuyển sang một mẫu thử khác màu đỏ son.

– Huyết rồng, được biết đến từ thời cổ đại. Truyền thuyết kể rằng sắc đỏ của nó được sinh ra từ sự pha trộn máu của một con rồng với máu của một con voi sau một trận chiến kỳ lạ trong đó cả hai sinh vật này đều thiệt mạng.

Fayol đang thao thao bất tuyệt. Như bị ám ảnh bởi những màu sắc kia, anh tiếp tục bài giảng bậc thầy của mình cho cô học trò mới:

– Có lẽ đây là màu sắc tôi thích nhất! anh thông báo trong lúc vớ lấy một lọ khác chứa một chất màu được tán mịn có sắc đất son hơi ngả về màu rượu cognac. Dẫu sao chăng nữa, đây cũng là màu thơ mộng nhất.

Madeline nghiêng người sang để đọc mẩu nhãn:

– Mummy brown ư?

– Đúng thế, màu nâu Ai Cập. Một chất màu mà ta có được nhờ xay nhuyễn những xác ướp để thu được thứ nhựa xuất hiện trên những dải băng dùng để ướp xác. Tốt hơn hết là không nghĩ đến số lượng những địa điểm khảo cổ hẳn đã bị cướp phá để sản xuất ra chất màu quỷ quái này! Vả chăng…

Madeline cắt ngang đà của anh chàng tóc tết để buộc anh ta phải quay trở lại với điều khiến cô có mặt tại đây:

– Những lần cuối cùng anh gặp Sean Lorenz, ông ấy tìm kiếm loại màu nào vậy?

3.

– Mỗi lần Sean vẽ anh, ông ấy đều đánh cắp của anh thứ gì đó rồi chẳng bao giờ trả lại, Pénélope khẳng định đoạn uống một ngụm vodka nữa.

Ngồi đối diện với bà ta, Gaspard vẫn giữ thái độ thận trọng.

– Ông ấy lấy đi vẻ đẹp của anh để đưa nó vào những bức tranh, bà ta nhấn mạnh. Anh còn nhớ câu chuyện về bức Chân dung Dorian Gray không?

– Bức chân dung già đi thay vì người làm mẫu cho nó.

– Thì đó, với Sean là điều trái ngược. Hội họa của ông ấy ăn thịt người. Nó tự nuôi dưỡng bản thân bằng cuộc sống của anh và vẻ rạng rỡ của anh. Nó giết anh để có thể sinh tồn.

Pénélope tiếp tục khai triển ý tưởng này một thôi một hồi với vẻ hung hăng nhất định. Gaspard không còn lắng nghe bà ta nữa. Anh đang nghĩ đến câu trích dẫn nổi tiếng của Serge Gainsbourg: “Vẻ xấu xí có điểm vượt trội hơn vẻ đẹp đẽ, đó là nó không biến mất theo thời gian.” Lại là câu hỏi này: vì cơn cớ nào mà người phụ nữ kia lại ra nông nỗi này? Madeline đã nói với anh rằng Sean đã gặp Pénélope tại Manhattan vào năm 1992 và bấy giờ bà ta mới chỉ mười tám tuổi. Anh nhẩm tính nhanh. Lúc này người đang tiếp chuyện anh đã bốn mươi hai. Bằng tuổi anh. Tuy ở phố Cherche-Midi chỉ có ít ảnh chụp Pénélope nhưng Gaspard vẫn nhớ chính xác một bức được chụp vào thời điểm Julian chào đời. Khi ngắm bức ảnh đó, anh đã thấy Pénélope thật rạng rỡ. Vậy là những tác hại của việc phẫu thuật thẩm mỹ chỉ vừa mới xảy ra thôi.

– Sau vài năm, dẫu sao chăng nữa Sean cũng hiểu ra rằng thiên tài của ông ấy không phụ thuộc vào con người bé mọn của tôi. Vậy nên tôi đã sợ mất ông ấy, dĩ nhiên rồi. Sự nghiệp của riêng tôi đang sa sút. Để trốn chạy nỗi chán đời của mình, tôi bắt đầu xài quá liều rượu mạnh và các chất gây nghiện: cần sa, cocain, heroin, thuốc viên… Một cách để buộc Sean phải chăm lo đến tôi. Ông ấy đã dẫn tôi đến trại cai nghiện cả chục lần. Phải khẳng định với anh rằng Sean có một nhược điểm. Thực chất là một điểm yếu: đó là một người tốt.

– Tôi không thấy đó là một điểm yếu ở chỗ nào.

– Thế mà đó lại là một điểm yếu đấy, nhưng đó lại là chuyện khác. Tóm lại, ông ấy chưa bao giờ đủ dũng khí để bỏ rơi tôi. Bởi lẽ ông ấy nghĩ bản thân nợ tôi món nợ muôn kiếp. Sean có phần ngờ nghệch. Hay nói đúng hơn, ông ấy có logic của riêng mình.

Đôi mắt Gaspard đã rời khỏi khuôn mặt Pénélope để nấn ná trên một vết sẹo hình ngôi sao cào trên mé phải cổ bà ta. Rồi anh nhận ra bà ta còn có vết sẹo dài thứ hai, gần như đối xứng, dưới tai trái. Và rồi thêm một vết sẹo thứ ba, ở ngực. Trong một giây, anh hiểu ra: những vết sẹo này không phải dấu vết do phẫu thuật thẩm mỹ để lại, mà là di chứng của vụ tấn công bằng dây kẽm gai mà Pénélope phải hứng chịu trong lúc bị bắt cóc. Ngay lúc đó, một niềm tin hình thành trong tâm trí anh. Chính là sau cái chết của con trai, Pénélope đã bước vào cái vòng luẩn quẩn của phẫu thuật thẩm mỹ. Thoạt tiên, có lẽ là để phục hồi những thương tổn do vụ tấn công gây ra, rồi sau đó chắc chắn là giống như một dạng hình phạt sám hối. Sean không phải người duy nhất đi theo con đường thập giá. Vợ ông đã đồng hành cùng ông trên con đường tự hủy hoại bản thân. Bà ta đã muốn chịu đựng tổn thất ở chính thứ tội lỗi mình phạm phải: nhan sắc.

– Đứa con trai ra đời không giúp hai người xích lại gần nhau ư?

– Đứa trẻ ấy là một phép mầu. Lời hứa hẹn về một xuất phát điểm mới. Ban đầu, tôi đã muốn tin vào điều ấy, nhưng đó chỉ là một ảo tưởng.

– Tại sao vậy?

– Đích thị rồi, bởi lẽ trong mắt Sean không còn tồn tại điều gì khác nữa. Hội họa cũng không mà tôi cũng không. Chỉ duy có Julian là đáng kể…

Khi nhắc đến con trai mình, Pénélope dường như chìm đắm vào một giấc ngủ lịm do bị thôi miên. Gaspard cố gắng ngăn bà ta lại:

– Nếu bà cho phép tôi hỏi một câu cuối cùng thì…

– Anh xéo đi.

– Thưa bà, chỉ đúng một…

– Cút! bà ta gào lên như thể vừa giật mình thức giấc.

– Lần cuối cùng bà nói chuyện với chồng mình là khi nào?

Bà ta thở dài. Ánh mắt bà ta lại mải miết lần nữa, lục tìm trong ký ức.

– Lần cuối cùng, đó là… hôm ông ấy mất. Chỉ vài phút trước khi ông ấy mất. Bấy giờ Sean đang ở New York. Ông ấy gọi cho tôi từ một buồng điện thoại công cộng ở khu Tây Thượng Manhattan. Ông ấy nói những câu rời rạc. Vì chênh lệch múi giờ nên ông ấy đã đánh thức tôi dậy lúc nửa đêm.

– Tại sao ông ấy lại gọi điện cho bà?

– Tôi không còn nhớ nữa.

Gương mặt mệt mỏi, bà ta òa khóc.

Anh gặng hỏi:

– Bà làm ơn cố gắng đi mà! Ông ấy đã nói gì với bà vậy?

– ĐỂ TÔI YÊN.

Tiếng thét khiến bà ta rơi trở lại màn sương mù. Bất động, bơ phờ trên chiếc trường kỷ màu trắng, bà ta đã ngắt kết nối với thực tại. Ánh mắt gườm gườm. Như sửng sốt.

Ý thức được tình huống, Gaspard bị hút xuống vực sâu hổ thẹn. Anh đang làm gì ở đây, để tra tấn người phụ nữ này trong khi chuyện chẳng liên quan gì tới anh? Ý nghĩa cuộc tìm kiếm của anh nằm ở đâu vậy?

Anh lẳng lặng ra về.

Trong thang máy, anh tự nhủ rằng Godard có lý: “Nghệ thuật giống như một trận hỏa hoạn, nó sinh ra từ những gì nó thiêu đốt.” Câu chuyện bi thảm của gia đình Lorenz được đánh dấu bằng những xác chết, những hồn ma, những xác sống. Những số phận bị đánh cắp, bị thiêu cháy, đốt thành than bởi ngọn lửa của đam mê và sáng tạo.

Nghệ thuật là một trận hỏa hoạn sinh ra từ những gì nó thiêu đốt.

4.

Jean-Michel Fayol không phải lục tìm lâu trong ký ức.

– Sau một thời gian dài vắng mặt, Sean thường xuyên quay trở lại cửa hàng trong hai tháng cuối đời. Chuyện đó cách đây đã hơn một năm rồi. Vào tháng Mười một và tháng Mười hai năm 2015. Bấy giờ ông ấy đang trong cuộc săn lùng.

– Ông ấy săn lùng cái gì vậy? Madeline hỏi, có phần tuyệt vọng.

– Các màu sắc, dĩ nhiên rồi.

– Vậy thì theo cậu, ông ấy đã vẽ trở lại sao?

Fayol cười khẩy.

– Đó là lẽ hiển nhiên mà! Và tôi sẵn sàng trả giá cao để được biết bấy giờ ông ấy đang nghĩ gì.

– Vì lẽ gì vậy?

– Trước nhất, bởi lẽ ông ấy bị màu trắng ám ảnh.

– Màu trắng ư?

Anh chàng tóc tết gật đầu rồi như biến thành nhà thơ trữ tình:

– Vâng, màu của những bóng ma và những hồn ma. Màu của ánh sáng nguyên thủy và sự lóa mắt. Của sự thuần khiết của tuyết, của sự ngây thơ trong trắng, của trinh tiết. Màu sắc trọn vẹn vì chỉ mình nó thôi cũng đủ tượng trưng cho cả sự sống lẫn cái chết.

– Ông ấy tìm kiếm kiểu màu trắng nào vậy?

– Đúng ra mà nói, ban đầu ông ấy dò dẫm và những yêu cầu của ông ấy rất mâu thuẫn: khi thì mờ xỉn, khi thì sáng bóng. Khi thì trơn nhẵn, lúc lại sần sùi. Khi thì gần giống phấn, rồi những ánh phản chiếu sắc kim loại. Chẳng biết thế nào mà lần.

– Ông ấy phê ma túy hay là có những ý tưởng rõ ràng?

Anh chàng buôn màu vẽ nhíu mày.

– Tôi sẽ nói rằng ông ấy hứng khởi thì đúng hơn. Như thể ông ấy bị điều gì đó làm cho xáo trộn.

Họ đã quay trở lại ngồi bên quầy. Vài giọt mưa đang gõ lên cửa kính.

– Sean thường nói với tôi về những chất màu trắng khoáng, nhưng chúng có nhược điểm là úa vàng và trở nên trong suốt ngay khi người ta hòa chúng với một chất gắn kết. Tôi tiếc vì không thể giúp ông ấy. Cuối cùng, tôi đã đề nghị ông ấy bắt đầu với Gotun Shirayuki.

– Một màu trắng của Nhật Bản ư? cô đoán liều.

– Đúng thế, một chất màu trắng ánh xà cừ, màu ngọc trai, được tạo nên từ các vỏ hàu. Sean đã thử vẽ bằng màu này, nhưng ít lâu sau ông ấy quay lại, bảo tôi rằng đó không phải thứ ông ấy tìm kiếm. Và màu sắc này sẽ không giúp ông ấy “miêu tả” được thứ đang có trong đầu. Suy cho cùng, cách diễn đạt này cũng khiến tôi ngạc nhiên.

– Tại sao vậy?

– Những họa sĩ như Sean không tìm cách diễn tả, mà họ thể hiện. Họ không miêu tả, mà họ vẽ, để lấy lại cảm giác Nguôi Khuây. Tuy nhiên, lúc bấy giờ, tôi có cảm giác Sean đang nung nấu trong đầu thứ gì đó cụ thể, nhưng thứ này đơn giản là không tồn tại trong hiện thực.

– Ông ấy không nói với anh đó là thứ gì sao?

Fayol nhăn mặt phác cử chỉ ra điều mù tịt. Madeline vẫn bám riết lấy anh:

– Và cuối cùng, anh đã tìm được cho ông ấy một màu sắc chứ?

– Dĩ nhiên, anh chàng vừa đáp vừa cười ngoác miệng: tôi đã hí hoáy chế cho ông ấy một chất màu chiết từ thạch cao không điển hình mà người ta chỉ tìm thấy ở một nơi duy nhất.

– Ở đâu thế?

Vô cùng hãnh diện, Fayol ra vẻ bí hiểm.

– White Sands, cái tên này có gợi cho cô nhớ ra điều gì không?

Madeline suy nghĩ vài giây cho tới khi một hình ảnh lướt qua tâm trí cô: những cồn cát trắng, lấp lánh ánh bạc trải dài đến hút tầm mắt. Một trong những công viên quốc gia đẹp nhất nước Mỹ.

– Sa mạc ở New Mexico chăng?

Anh chàng tóc tết gật đầu xác nhận.

– Nơi đó mọc lên một căn cứ quân sự để quân đội thử nghiệm những loại vũ khí và công nghệ bí mật. Chính trên vùng đất đó xuất hiện một công trường thạch cao rất hiếm. Một thứ quặng biến tính từ đó người ta có thể chiết xuất một chất màu khá bền: một dạng trắng-xám với những ánh phản chiếu sắc hồng.

– Nếu loại đá ấy xuất hiện ngay trong căn cứ quân sự thì anh làm cách nào để vào được trong đó?

– Cái đó là bí mật nho nhỏ của tôi.

– Anh có mẫu thử của chất màu đó chứ?

Fayol ngoái nhìn về phía các tầng giá của mình rồi với lấy một lọ nhỏ bằng thủy tinh thổi. Madeline quan sát thứ đựng bên trong thoạt tiên với vẻ phấn khích, sau đó là với đôi chút thất vọng. Những chất màu này trông giống như những vỏ bào phấn đơn giản.

– Cụ thể là, người ta sẽ hòa cái đó với dầu để vẽ ư?

– Dầu hoặc bất kỳ chất gắn kết nào, đúng thế.

Madeline bối rối lấy lại chiếc mũ bảo hiểm của mình để trên quầy rồi cảm ơn Fayol vì đã giúp đỡ.

Trong khi tiến lên trước để mở cửa cho cô, anh chàng tóc tết dừng lại một chút, có vẻ như sực nhớ ra điều gì đó.

– Sean cũng đã yêu cầu tôi tìm cho ông ấy những chất màu dạ quang loại hảo hạng. Chuyện này khiến tôi ngạc nhiên, bởi lẽ những thứ đó có phần mới lạ.

– Chính xác là thứ gì vậy? Những chất màu tích giữ ánh sáng chăng?

– Đúng thế, để khôi phục ánh sáng bằng cách lấp lánh trong bóng tối. Ngày xưa, các nhà công nghiệp thường sử dụng radium để sản xuất ra những nước sơn mà chúng ta đặc biệt hay thấy xuất hiện trên những bảng điều khiển máy bay.

– Xin chào phóng xạ!

Fayol gật đầu xác nhận.

– Sau này, người ta đã sử dụng kẽm sulfur, nhưng thứ này vẫn không mấy hiệu quả và nhanh chóng bị hư hỏng.

– Còn ngày nay thì sao?

– Giờ thì người ta sử dụng các tinh thể aluminat stronti không mang tính phóng xạ và cũng chẳng độc hại.

– Chính là thứ mà lúc bấy giờ Lorenz tìm kiếm.

– Đúng thế, nhưng lúc đó cũng vậy, Sean vẫn gạt đi tất cả những chất màu của tôi. Vì không rõ Sean muốn gì nên tôi đã giúp ông ấy liên hệ với một nhà máy ở Thụy Sĩ đang chế tạo một thứ bột dạ quang được sử dụng trong công nghệ cao cấp dành riêng cho đồng hồ lặn. Những gã này phản ứng mau lẹ, nhưng tôi không biết liệu Sean có nhất trí được với họ không.

Madeline ghi lại hú họa tên công ty Thụy Sĩ kia rồi cảm ơn “thợ màu” lần nữa.

Khi cô rời khỏi kè Voltaire, màn đêm đã gần buông. Cơn mưa không còn giả đò vờ vĩnh nữa và những đám mây dày đặc như đám khói đen kịt tan trên sông Seine đang mùa nước lũ và điện Louvre. Những cơn lốc bụi bốc tung lên bởi nỗi cuốn theo hàng đống đất đắp thù nghịch.

Ngồi trên chiếc Vespa, cô lại lên đường nhằm hướng cầu Hoàng Gia để tới Saint-Germain và tái ngộ cô bạn mình. Tiếng sấm ầm ì khiến cô giật nẩy mình. Trên bầu trời vằn vện ánh chớp, cô dường như thoáng thấy gương mặt góc cạnh của Sean Lorenz. Một gương mặt sầu não, gần giống Chúa Kitô, tràn trề một thứ ánh sáng màu trắng.

Gaspard

Saint-Germain-des-Prés

Bầu trời màu kẽm. Những tòa nhà bị bôi đen bằng ruột chì than. Những bóng dáng đậm chất khoáng của rặng tiêu huyền. Cảm giác bước đi trong khoảng không. Bị nuốt chửng, bị cán mỏng bởi chuyển động, ô nhiễm và tiếng la ó ầm ì của đại lộ.

Hình ảnh Pénélope Lorenz không rời bỏ tôi. Vẻ đẹp bị tàn phá của bà ta, giọng nói khàn khàn của bà ta, ký ức về vẻ tươi tắn đã mất của bà ta đưa tôi trở lại với sự bấy bớt của chính mình, sự chán nản của chính mình, sự sụp đổ của chính mình.

Tôi cần không khí trong lành tinh khiết, bầu trời trong sáng, một làn gió cứu thế, ánh nắng của hòn đảo Hy Lạp hoặc sự tinh khiết đóng băng của những đỉnh núi tuyết phủ ở Montana. Thiếu thứ không khí trong lành của núi non hùng vĩ, tôi xông vào quán bar đầu tiên gặp trên đường, một quán cà phê nằm ở góc phố Saint-Germain giao với phố Saints-Pères.

Nơi này gìn giữ hình ảnh một thủ đô cổ kính khiến những người nước ngoài thích thú, nhưng đã từ lâu rồi chẳng còn tồn tại: những băng ghế bọc vải giả da, những bóng đèn tuýp, những chiếc bàn phoóc mi ca, những chiếc gạt tàn hiệu Ricard chất liệu opalex, những máy chiếu phim Scopitone Cameca kiểu cổ. Dưới cửa kính ghép màu, du khách và sinh viên các trường đại học ngay gần đó đang ăn nốt chiếc bánh mì phết bơ kẹp giăm bông hoặc bánh mì kẹp nướng giòn. Tôi rẽ cho mình một lối tới tận quầy bằng kẽm. Cố không tỏ vẻ gì, tôi gọi hai ly cocktail old fashioned rồi uống cạn sạch trước khi nhanh chóng trở ra.

Thứ rượu mạnh uống vào bữa trưa đúng là đã khiến tâm trí tôi đờ đẫn và tôi biết rằng whisky sẽ còn khiến tình trạng này kéo dài. Tôi muốn uống thêm. Trong quán rượu tiếp theo, quán này thì rất sang trọng, tôi tặng cho mình hai ly scotch nữa. Rồi tôi quay lại phía Saint-Germain.

Trời đang mưa. Xung quanh tôi, mọi thứ trở nên mơ hồ. Những màu sắc đã biến mất khỏi phong cảnh. Chỉ còn lại những hình dạng xám xịt úa vàng đằng sau cặp mắt kính đang bị mưa châm chích. Tôi lê bước tới tận phố Bonaparte. Mỗi bước đi tôi đều phải trả giá như thể mình là một con voi rạp xiếc, buộc phải bước đi thăng bằng trên một sợi thừng căng cứng. Giữa hai tai tôi, ai đó vừa tăng âm lượng, khuếch đại thứ âm thanh nhức nhối của thành phố.

Những hồi trống ngực, những cơn run rẩy, cảm giác mót tiểu. Lồng ngực tôi thở phì phò hổn hển. Tôi chao đảo, run lập cập và nghẹt thở. Mưa thấm vào cổ tôi, trộn lẫn với mồ hôi. Thân trên ngứa ran, hai cánh tay nhức nhối, tôi những muốn rứt phăng da thịt mình. Thậm chí tôi không tìm cách hiểu nguyên do cảm giác mệt mỏi của bản thân. Tôi biết những thủ đoạn thâm hiểm của nó. Tôi biết cơ thể tôi là chỗ trú của một hang ổ quỷ dữ không bao giờ ngủ đông quá lâu. Tôi cũng biết cơn thèm rượu sẽ chiếm hữu tôi với một sự tàn bạo hiếm thấy.

Phố Abbaye, tôi phát hiện ra một nhà hàng, có khả năng là một quán bar nữa. Mặt tiền bằng gốm, những tấm rèm mỏng vải ca rô đỏ. Ướt sũng như một con chó, tôi lảo đảo bước vào quán rượu. Giờ phục vụ bữa trưa đã kết thúc, đám bồi bàn đang dọn dẹp phòng ốc và đã sửa soạn sẵn bàn ăn để chuẩn bị phục vụ bữa tối. Người nhỏ giọt tong tong, tôi hỏi liệu mình có thể “uống một chầu” được không, nhưng sau khi săm soi tôi từ đầu đến chân, họ từ chối phục vụ. Tôi chửi rủa họ rồi phe phẩy tiền trước mặt họ như thể tiền có thể mua được mọi thứ. Nhìn ra bản chất nghiện ngập của tôi, họ liền đuổi tôi ra ngoài.

Trong khi cơn mưa đã thêm nặng hạt, tôi nhận ra những bước chân đã dẫn tôi tới phố Furstenberg. Vẫn là một bức ảnh chụp Paris muôn đời. Một quảng trường nhỏ với những cây hông khổng lồ và cột đèn đường năm bóng hình cầu.

Dĩ nhiên là tôi biết nơi này, nhưng đã lâu lắm rồi tôi không còn đặt chân tới nữa. Dưới tác dụng của rượu, cảnh vật vặn xoắn, giãn nở trong khi cơ thể tôi dường như trương lên và tách làm đôi. Một âm thanh chát chúa như xé rách màng nhĩ. Tôi áp hai bàn tay lên thái dương. Im lặng. Rồi bỗng nhiên, một giọng nói:

– Bố đấy ạ?

Tôi ngoảnh lại nhìn.

Ai gọi tôi thế nhỉ?

– Con sợ, bố ơi.

Người được gọi không phải tôi. Chính là tôi đang nói. Bỗng nhiên tôi chỉ mới lên sáu. Tôi đang ngồi trên quảng trường này cùng bố tôi. Quảng trường này, dĩ nhiên là tôi biết. Quảng trường này phần nào đó giống như “nhà của chúng tôi”. Bố tôi vẫn mặc bộ quần áo giống trên bức ảnh không bao giờ rời khỏi ví của tôi: quần âu vải sáng màu, sơ mi trắng, chiếc vest bảo hộ vải bông và đi đôi giày bóng loáng. Trong túi áo khoác ngắn của tôi đang có chiếc ô tô nhỏ Majorette và cây bút bốn màu. Tôi đeo trên lưng chiếc cặp xách hiệu Tann’s với tên tôi được viết tay trên mảnh nhãn lồng vỏ plastic.

Thời đó, tôi đang học lớp một ở trường tiểu học phố Saint-Benoît. Những ngày phải tới trường, cứ cách nhật bố lại tới đón tôi vào buổi chiều. Hôm nay là chiều thứ Tư. Hai bố con ra khỏi rạp chiếu phim phố Christine nơi chúng tôi vừa xem Đức vua và con chim. Tôi đang buồn và nguyên do không phải ở bộ phim. Sau một hồi, vì không thể kìm nén được nỗi đau khổ nên tôi trào nước mắt. Bố tôi rút từ túi áo ra một chiếc khăn mùi soa, thứ mà lúc nào ông cũng mang theo người. Ông lau mắt cho tôi, bảo tôi xì mũi, đảm bảo rằng mọi chuyện sẽ ổn thôi. Rằng ông sẽ tìm ra giải pháp. Ông vẫn luôn giữ lời hứa, nhưng tôi lờ mờ cảm thấy rằng lần này, tình huống có vẻ phức tạp hơn.

Cơn mưa rào đưa tôi về với thực tại. Cặp kính của tôi đã sũng nước. Tôi không còn nhìn thấy gì nữa và hai màng nhĩ chỉ chực nổ tung. Tôi không muốn nghĩ đến chuyện đó nữa. Tại sao tôi phạm phải sai lầm là quay trở lại nơi đây? Làm sao tôi có thể mất cảnh giác đến mức này? Sự dại dột chăng? Nỗi chán nản cực độ ư? Vô thức cần một sự đối chất chăng? Nhưng với ai kia chứ?

Với mày ấy, thằng ngu.

– Con sợ, bố ơi! tôi lặp lại.

– Đừng sợ, anh chàng lớn đùng của bố. Bố con mình sẽ không bao giờ chia cách lâu đâu, bố hứa với con như thế.

Lời hứa ấy, ngay từ hồi đó tôi đã không hề tin rồi. Và tương lai chứng tỏ rằng tôi đã đúng.

Lúc này, tôi đang khóc, như một anh chàng to xác vô dụng mít ướt. Vẫn những giọt nước mắt như ngày còn thơ dại.

Tôi loạng choạng. Tôi muốn ngồi xuống, nhưng những băng ghế công cộng ngày xưa đã bị bỏ đi. Thời đại này là thế: nó không bao dung cho những cơn mệt nhọc và không cho những kẻ bị tổn thương chỗ trú thân nữa. Tôi nhắm mắt với cảm giác sẽ không bao giờ còn mở mắt ra nữa. Trong giây lát, tôi nghĩ mình sắp bất tỉnh nhân sự, nhưng tôi vẫn đứng sững ra đó, ướt sũng nước mưa. Thời gian phế bỏ.

Bao lâu đã trôi qua trước khi tôi lại mở choàng mắt nhỉ? Năm phút, mười phút, nửa giờ? Khi tôi trồi lên, mưa đã tạnh. Tôi lạnh đờ người. Tôi lau kính rồi, trong giây lát, thậm chí tôi còn nghĩ rằng cơn khủng hoảng đã qua và nước trời đã thanh lọc tôi. Gần như đã quyết định quên giai đoạn đó đi, tôi lại lên đường, về phố Jacob rồi đi tiếp vào phố Seine.

Nhưng bỗng nhiên, tôi sững ra như pho tượng. Trong cửa kính một gallery điêu khắc, tôi vừa nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của mình. Nó khiến tôi khựng lại. Một lẽ hiển nhiên: tôi không thể tiếp tục cuộc đời mình như vậy. Thậm chí không phải là tôi đi bất cứ đâu. Nhất là khi nơi duy nhất tôi khát khao muốn đến, là “bất cứ đâu ngoài thế giới này”.

Hình ảnh phản chiếu thô kệch và tiều tụy của tôi trên cửa kính. Không thể chịu nổi. Tôi cảm thấy mất thăng bằng, bị cuốn đi bởi ước mong sao cho mọi chuyện dừng lại. Bây giờ.

Tôi siết chặt nắm tay rồi bùng nổ. Những cú đấm dội vào cửa kính với một cơn thịnh nộ điên cuồng. Đấm thẳng, móc hàm, đấm móc. Tôi thỏa thuê. Những người qua đường thất kinh nên đi vòng hướng khác. Đấm thẳng, móc hàm, đấm móc. Những mảnh vỡ thủy tinh. Hai nắm tay tôi be bét máu. Trái tim mong manh, thể xác ngã bổ chửng. Tôi đấm không ngừng nghỉ cho tới khi mất thăng bằng. Cho tới khi tôi khuỵu xuống vỉa hè.

Và một khuôn mặt viền quanh bởi những lọn tóc vàng cúi xuống mặt tôi.

Madeline.

8

Dối trá và sự thật

Nghệ thuật là lời nói dối khiến chúng ta hiểu được sự thật.

Pablo PICASSO

1.

– Anh còn nợ tôi một lời giải thích!

– Tôi chẳng nợ gì cô hết.

Màn đêm đã buông. Trên sân trước bệnh viện Pompidou, Madeline và Gaspard đang chờ chiếc taxi mà họ vừa gọi. Hai bóng người tối thẫm và bồn chồn nổi bật trước con tàu chở khách ốp kính neo đậu trên sông Seine. Vẻ mặt Gaspard nghiêm trọng và mệt mỏi. Một bàn tay băng kín, bàn tay kia bó nẹp.

– Tôi báo để anh biết chính là nhờ có tôi mà ông chủ tiệm mới không đâm đơn kiện anh đấy nhé! Madeline bực bội nói tiếp.

– Đúng ra là nhờ tấm séc đắt lòi mà tôi đã ký cho ông ta, anh chối.

– Nhưng mà, khỉ thật, điều gì xui khiến anh tấn công cái cửa kính vốn chẳng làm gì anh thế?

Câu đùa chẳng khiến Gaspard tươi hơn.

Xe taxi, một chiếc Mercedes màu trắng, đang nháy đèn xi nhan rồi dừng lại trước mặt họ. Trông thấy một trong hai hành khách đang bị thương, tài xế bèn xuống mở cửa xe cho họ.

Chiếc xe khởi hành, men dọc kè Grenelle rồi chạy xuyên quận 15 theo phố Convention. Trong khi họ dừng trước một đèn đỏ, Gaspard tỏ ra bớt kiệm lời hơn. Mũi dán vào cửa kính xe, anh thổ lộ một lời tâm sự kỳ lạ:

– Tôi sinh ra cách đây ba con phố, cô biết đấy. Tại bệnh viện phụ sản Sainte-Félicité, năm 1974.

Madeline thú nhận sự ngạc nhiên của mình:

– Thế mà tôi cứ nghĩ anh là người Mỹ cơ đấy.

– Mẹ tôi là người Mỹ, anh nói rõ trong khi chiếc Mercedes lại lên đường. Thời đó, sau khi tốt nghiệp đại học Yale, bà đã tìm được một công việc tại Paris, hãng Coleman & Wexler, một văn phòng luật sư lớn của New York vừa mở văn phòng đại diện tại thủ đô nước Pháp.

– Còn bố anh?

– Ông tên là Jacques Coutances, người gốc Calvados. Có chứng chỉ nghề chuyên ngành xây dựng, ông “lên” Paris để làm quản đốc công trường trong một công ty chuyên thi công các công trình công cộng.

– Một cuộc hôn phối hỗn tạp…

– Đó là một cách nói uyển ngữ. Bố mẹ tôi hoàn toàn không có điểm gì chung. Thẳng thắn mà nói, thậm chí tôi còn khó lòng hình dung mình được thụ thai như thế nào. Chắc chắn mẹ tôi đã cảm thấy hồi hộp khi giao du với một người đàn ông thuộc tầng lớp bình dân. Tóm lại, mối quan hệ giữa họ giống như thời tiết vậy: vài ngày trong mùa hè năm 1973.

– Chính mẹ anh là người nuôi dạy anh hả?

– Ngay khi tôi chào đời, bà đã tìm cách hất cẳng bố tôi, thậm chí đến mức đề nghị trả ông tiền để ông từ bỏ tôi, nhưng ông không chấp nhận. Sau này, bà đã nghĩ ra đủ mọi mưu chước và những lời dối trá có thể để giảm thiểu quyền thăm con của ông xuống mức mà bà cho là thích hợp. Về cơ bản, tôi được phép gặp ông hai giờ mỗi tuần, vào chiều thứ Bảy.

– Chuyện này khá bỉ ổi.

– Quả nhiên, tôi nghĩ ta có thể nói thế đấy. Thật may, phần lớn thời gian, tôi được một vú em tuyệt vời trông nom. Một phụ nữ người Algérie tên là Djamila đã xúc động với cảnh khốn quẫn của bố tôi.

Chiếc taxi hơi chệch hướng và tài xế buông lời thóa mạ hai du khách đang đạp xe giữa lòng đường – rõ ràng họ đã bị lạc đường.

– Vì mẹ tôi hiếm khi ở nhà, Gaspard nói tiếp, Djamila để bố tôi lén gặp tôi vào buổi tối sau khi tan trường và chiều thứ Tư. Đó là những khoảnh khắc của riêng chúng tôi. Chúng tôi sẽ chơi đá bóng ở công viên, tới rạp xem phim. Thậm chí ông còn giúp tôi ôn bài trong các quán cà phê hoặc trên ghế băng ở quảng trường Furstenberg.

– Nhưng làm cách nào mẹ anh lại có thể không biết chuyện ấy được?

– Bởi vì bố tôi và Djamila hết sức thận trọng. Tôi thì còn bé, nhưng tôi vẫn giữ được bí mật cho tới khi…

Giọng Coutances tỏ ra kém chắc chắn. Chiếc xe chở họ chạy chậm lại rồi theo những chỉ dẫn của một nhân viên mặc đồng phục đang điều tiết giao thông trước sở cảnh sát trung tâm của quận 15 nơi nhiều chiếc xe cảnh sát đang dừng hàng đôi và kiên nhẫn chờ đợi, động cơ vẫn để nổ, đèn hiệu vẫn nhấp nháy.

– Đó là Chủ nhật ngay sau sinh nhật sáu tuổi của tôi, anh nói tiếp. Trước giờ luôn phản đối, vậy mà mẹ tôi bỗng quay ngoắt thái độ và nhượng bộ một yêu cầu mà tôi đã trình bày ba tuần trước đó: đi xem Đế chế phản công ở rạp Grand Rex. Con đã xem phim đấy cùng bố rồi! Câu nói đó buột ra khỏi miệng tôi như một tiếng lòng. Tôi đã nói chữa lại ngay, nhưng việc dở đã lỡ xảy ra rồi. Trong vòng ba giây, tôi đã ký án tử cho bố tôi.

– Án tử ư, sao lại thế được?

– Mẹ tôi đã tiến hành điều tra và dồn ép Djamila khiến cô ấy buộc phải thú nhận sự thật. Khi biết được sự thật rồi, bà nổi cơn giận dữ kinh hoàng, đuổi việc cô trông trẻ và đâm đơn kiện bố tôi tội bắt cóc trẻ em. Một nữ thẩm phán đã buộc bố tôi phải thi hành lệnh cách ly, cấm hoàn toàn việc tiếp xúc với tôi. Vì không chịu nổi sự bất công này, ông đã nảy ra một ý tưởng ngây thơ là tìm tới nhà nữ thẩm phán kia để cố gắng biện hộ cho việc làm của mình.

– Một ý tưởng tồi, Madeline thì thầm.

– Bố tôi đã lầm khi tin vào công lý. Nữ thẩm phán không tặng cho ông món quà nào. Thay vì lắng nghe ông, bà đã trình báo cảnh sát, mạo xưng là đã nhận được những lời đe dọa và cảm thấy không an toàn. Bố tôi bị bắt giam. Ngay đêm đó, ông đã treo cổ trong buồng giam.

Madeline nhìn anh, rụng rời. Cự tuyệt lòng trắc ẩn, Gaspard không để nỗi im lặng hình thành.

– Dĩ nhiên người ta giấu tôi chuyện đó. Nhiều năm sau tôi mới biết chuyện hồi ấy. Lúc đó, tôi đã mười ba và đang học nội trú ở Boston. Từ ngày hôm đó, tôi không nói chuyện với mẹ tôi nữa.

Hiện tại anh cảm thấy bình yên một cách đáng ngạc nhiên. Gần như nhẹ nhõm. Khuây khỏa vì đã tâm sự được phần nào câu chuyện của mình. Tâm sự với một người xa lạ cũng có những cái hay: lời lẽ tự do hơn, thoát khỏi những rào chắn và phán xét.

– Ban nãy cửa kính không phải là thứ anh muốn đấm đá phải không?

Anh nở một nụ cười buồn bã.

– Không, dĩ nhiên rồi, là tôi đấy chứ.

Trong khi họ tới góc đại lộ Montparnasse giao phố Cherche-Midi, anh trông thấy một chén thuốc của nữ thần sức khỏe Hygeia, màu nước bạc hà nhấp nháy trên bề mặt như đang nhiễm điện cho màn đêm. Anh bảo tài xế taxi cho anh xuống ở hiệu thuốc để mua loại thuốc giảm đau mà bệnh viện vừa kê đơn.

Madeline xuống xe cùng anh. Trong lúc xếp hàng chờ mua thuốc, cô tìm cách làm sao để bầu không khí bớt nặng nề và rốt cuộc đã nói đùa:

– Vết thương này tệ đấy. Thành thử anh không làm bếp được nữa rồi.

Anh nhìn cô vẻ không khoái đùa kiểu này lắm. Cô nói tiếp:

– Tiếc thật đấy, vì tôi thì đang đói ngấu đây. Tôi muốn ăn thêm một bữa risotto do anh nấu.

– Nếu cô muốn, tôi mời cô ăn nhà hàng. Tôi thừa nhận mình đang nợ cô chuyện này.

– Nhất trí.

– Cô muốn đi đâu nào?

– Hay là chúng ta quay lại quán Grand Café nhé?

2.

Một lần nữa, họ có được một bữa tối vừa dễ chịu vừa bất ngờ ngoài sức mong đợi. Vô cùng mừng rỡ khi gặp lại họ, chủ nhà hàng ưu tiên để họ tự chọn bàn, bàn góc trong cùng nhà hàng đối diện với bức tranh tường ghép mảnh của Sean Lorenz.

Gaspard đã tươi tỉnh trở lại. Anh thuật lại chuyến thăm gây chấn thương tinh thần tại nhà Pénélope Lorenz và cơn hoang tưởng đã cuốn phăng anh khi ra về. Madeline kể chi tiết cuộc gặp gỡ lý thú với Jean-Michel Fayol, người đã phác ra cuộc tìm kiếm đến mức ám ảnh của Lorenz hòng tìm ra những màu sắc phù hợp với những yêu cầu về hình ảnh tưởng tượng của ông, với rất nhiều giai thoại. Sean muốn vẽ “thứ gì đó không tồn tại trong hiện thực”: lời nói này của anh chàng buôn màu khiến cô lưu tâm. Cô mài giũa tính tò mò của mình. Người họa sĩ đã tìm cách thể hiện điều gì trong khi sáng tác những bức họa cuối cùng của mình? Thứ gì đó ông ấy từng trông thấy? Một giấc mơ chăng? Một sản phẩm của trí tưởng tượng cá nhân chăng?

Louis de Funès bước vào căn phòng nơi họ đang dùng bữa, phiên bản phim Grand Restaurant:

– Bánh ngàn lớp nhân chim câu, “Septime” thông báo đoạn để xuống trước mặt họ hai chiếc đĩa nóng hổi.

Nhân vật chủ nhà hàng trong phim Grand Restaurant.

Vì hai bàn tay Gaspard đều đang băng bó, Madeline sang ngồi cạnh để xắt thịt cho anh. Nhà soạn kịch vui lòng để mặc cô thao tác và Madeline thầm biết ơn anh về phẩm chất này, không phải lúc nào cũng tìm cách đóng vai nam nhi đại trượng phu. Vì đã phải mong chờ chuyện đó, họ dành phần lớn thời gian bữa ăn để ngắm bức tranh tường của Lorenz. Madeline đã đặt lên bàn, cạnh cốc nước của cô, hộp diêm của nhà hàng có ghi câu trích dẫn Apollinaire, di vật cuối cùng Lorenz để lại cho Bernard Benedick. Và lời chế giễu sau cùng: “Đã tới lúc thắp lại những vì sao.” Người họa sĩ đã cố gửi đến bạn mình thông điệp nào vậy? Ý nghĩa của nó có nằm trong bức tranh ghép mảnh này không? Họ muốn tin vào điều đó, nhưng họ càng ngắm bức tranh tường, bức tranh càng kiệm lời với họ. Madeline nghĩ rằng nó giống như một vài bức phong cảnh rừng già của Nhân viên thuế quan Rousseau. Gaspard thì vẫn còn nhớ rất rõ cuốn sách của Roald Dahl, được Quentin Blake minh họa, mà Djamila thường đọc cho anh nghe ngày anh còn nhỏ. Madeline cũng có những ký ức khá rõ nét về Cá sấu khổng lồ. Nhượng bộ nỗi niềm hoài nhớ, họ bắt đầu nhớ lại trong đầu tên của những nhân vật khác nhau. Khỉ Jojo Tinh Nghịch, chim Dodu Lông Vũ và hà mã Mông Kép lập tức quay trở về với họ.

Henri Rousseau (1844-1910): họa sĩ trường phái hậu ấn tượng người Pháp theo phong cách ngây thơ và nguyên thủy, ông được đặt biệt danh Nhân viên thuế quan vì đây mới là nghề chính của ông.

– Còn voi…

– … dễ ợt: Kèn Vòi, Gaspard khẳng định. Còn ngựa vằn?

– Ngựa vằn, tôi không rõ nữa.

– Ngựa vằn sao?

– Không, tôi không biết gì vụ đó cả. Thậm chí tôi còn không nhớ vai trò của nó trong câu chuyện kia.

Sau vài phút tranh luận, Madeline cầm điện thoại lên để tìm trên Internet chú ngựa vằn đang khiến họ không tài nào nhớ ra. Cô đang gõ mổ cò thì Gaspard bỗng đứng phắt dậy rồi hét lên với cô, vẻ tự tin:

– Bỏ qua đi. Trong truyện Cá sấu khổng lồ làm gì có ngựa vằn.

Đến lượt Madeline đứng phắt dậy như điện giật. Nếu là vậy, tại sao Lorenz – người biết rõ câu chuyện bởi tối nào ông cũng đọc nó cho con trai nghe – lại vẽ một con ngựa vằn nhỉ? Đó chưa hẳn là một eurêka! nhưng cuối cùng họ đã duy trì được một hướng điều tra đầy kích thích. Họ dịch chuyển một cái bàn và hai cái ghế để quan sát con ngựa vằn kỹ lưỡng hơn.

Vả chăng đó là con vật kém cạnh nhất trong cảnh trí này. Con vật thuộc loài có vú đứng bất động, bị chộp lấy trong tư thế chênh chếch, nom chẳng duyên dáng chút nào. Một khối những hình vuông đen trắng cạnh dài chừng hai xăng ti mét. Gaspard đếm những hình vuông, hình dung những khả năng khác nhau của sự mã hóa này: mã Morse, những nốt nhạc, những ô chữ như anh thường làm trong đội hướng đạo sinh…

– Quên chuyện đó đi, Madeline bảo anh, chúng ta đâu phải đang trong Mật mã Da Vinci.

Phật ý, cô ra ngoài vỉa hè hút một điếu thuốc. Anh ra chỗ cô dưới mái hiên che mặt tiền nhà hàng. Mưa lại tiếp tục rơi. Vẫn mau hơn. Không xót thương. Và từ giờ trở đi trong mưa có thêm cả gió.

Gaspard che chắn cho Madeline khỏi bị gió thốc để cô quẹt diêm.

– Cô gặp bạn có vui không? Tôi hy vọng cô không phải rút ngắn cuộc hẹn đó vì tôi.

– Anh hãy hình dung là tôi đang trên đường đi gặp cô ấy thì trông thấy anh miệt mài tung những cú đấm vào ô cửa kính đáng thương kia.

Hơi xấu hổ, Gaspard cúi gằm mặt.

– Cô nên dành buổi tối này cho cô ấy mới phải.

– Jul’ chỉ quá cảnh chút thời gian ở Paris thôi. Cô ấy phải tiếp tục lên máy bay tới Marrakech đón Giáng sinh cùng người yêu. Có những người thật may mắn, phải không?

– Tôi thực lòng xin lỗi.

Cô không tìm cách áp chế anh.

– Anh đừng tự trách mình, chỉ là tạm hoãn thôi mà. Jul’ là bạn thân nhất và cũng là cô bạn duy nhất của tôi. Cô ấy đã hai lần cứu sống tôi.

Ánh mắt khó lòng hiểu cho đúng, Madeline rít một hơi thuốc dài. Cô lưỡng lự chưa nói tiếp, rồi rốt cuộc:

– Lần cuối cùng là cách đây tám tháng. Theo một cách nào đó, tôi đã gặp chuyện giống như anh gặp phải ngày hôm nay.

Trợn tròn mắt, Gaspard nhìn Madeline mà không hiểu ý cô muốn nói gì.

– Hôm đó là một sáng thứ Bảy, cô kể tiếp. Tôi đang đi dạo trong một trung tâm thương mại ở London thì bỗng nhìn thấy một cậu bé tươi cười. Một thiên thần nhỏ, tóc vàng xinh xẻo, với cặp kính mắt tròn sặc sỡ. Cậu nhóc mỉm cười với tôi khiến tôi thấy rất quen. Cảm giác kỳ lạ là đã quen biết cậu nhóc, anh hiểu không?

– Ừm.

– Khi cậu nhóc ùa vào vòng tay bố, tôi đã hiểu ra nguyên do mình có cảm giác ấy. Cậu nhóc đó chính là con trai của người đàn ông mà tôi từng yêu vài năm về trước. Một người đàn ông đã rời bỏ tôi để quay lại với vợ anh ta rồi sinh thêm một đứa con nữa.

– Một gã điên ư?

– Không hẳn, một gã tử tế, chính điều này mới đáng buồn. Một mối quan hệ nghiêm túc mà tôi đã tin tưởng rất nhiều. Anh ấy tên là Jonathan Lempereur. Có lẽ anh đã từng nghe nhắc tên anh ấy rồi. Đó là một trong những đầu bếp người Pháp nổi tiếng nhất thế giới.

Gaspard phát ra một tiếng càu nhàu thật khó để diễn giải.

– Tôi không biết tại sao anh ấy lại bỏ tôi. Tôi không biết ở tôi có điều gì khập khiễng. Tôi không biết mình đã làm chưa tốt điều gì. Tóm lại, buổi sáng hôm đó, tôi đã bối rối rồi suy sụp. Về được đến nhà mình cũng là lúc tôi ở dưới đáy vực, nhưng thay vì đấm liên hồi vào một ô cửa kính thì tôi lại tự cắt mạch máu trong bồn tắm. Anh thấy không, so với tôi thì anh chỉ là một tay chơi xoàng!

– Và chính bạn cô đã tìm ra cô hả?

Cô gật đầu xác nhận trong lúc rít một hơi thuốc cuối cùng.

– Hôm đó tôi có hẹn với cô ấy. Vì không thấy tôi tới chỗ hẹn, cũng không thấy tôi trả lời điện thoại, cô ấy đã có linh cảm xấu nên quyết định tới tận nhà tôi. Nếu bà gác cổng không có chùm chìa khóa dự phòng, tôi nghĩ mình đã chết rồi. Thực sự là chỉ thiếu chút nữa thôi. Tôi phải nhập viện điều trị suốt một tuần, rồi tôi xin đi nghỉ hai tháng tại một trong những cơ sở y tế dễ thương mà người ta gọi là HP. Để làm sáng rõ những suy nghĩ của bản thân, tiếp tục cuộc sống và lại tìm ra ý nghĩa của những điều ưu tiên. Phần tiếp theo thì anh biết rồi đấy…

Gaspard muốn đặt một câu hỏi, nhưng Madeline không để anh có thời gian:

– Đi nào, mời tôi một món tráng miệng đi. Tôi đã tia được món bánh mứt táo hảo hạng của nhà hàng rồi: nó có vẻ là một món “giết người hàng loạt”, như ở đây họ thường nói.

3.

Gaspard quay vào phía bên trong ồn ào nhưng ấm cúng của nhà hàng Grand Café. Trước khi đi theo anh, Madeline ném đầu mẩu thuốc rồi dùng mũi bốt di nát. Điện thoại di động đang rung bần bật trong túi áo khoác ngắn của cô. Vì đã lờ đi nhiều cuộc gọi suốt những giờ qua, cô liếc mắt vào màn hình điện thoại. Đó là một tin nhắn của bệnh viện Tây Ban Nha:

Chào Madeline,

Việc kiểm soát nang rất hoàn hảo! Đã đến lúc tới bệnh viện rồi! Ngày mai chúng tôi đợi cô tại Madrid. Chúc cô buổi tối tốt lành.

Sofia

Nữ y tá đã gửi kèm ảnh scan một đơn thuốc để Madeline mua CP kháng sinh và CP hoóc môn kích thích rụng trứng.

Madeline mất một lúc mới thực sự ý thức được ý nghĩa của điều này.

Cô vào bên trong gặp Gaspard rồi sau một lát ngập ngừng, cô cho anh biết tin.

– Tôi mừng cho cô.

– Anh thứ lỗi nhé, nhưng tôi cần mua vé máy bay, cô nói đoạn lấy thẻ tín dụng ra rồi dùng điện thoại thông minh của mình kết nối với trang web của Air France.

– Dĩ nhiên rồi.

Anh vừa nhăn mặt vừa lắc lắc bàn tay phải. Cơn đau đã thức dậy và lúc này các vết thương khiến anh đau nhức dữ dội. Anh vớ lấy mớ thuốc giảm đau trong túi rồi nuốt chửng luôn ba viên. Để được yên tâm, dẫu sao anh cũng liếc mắt lên hộp thuốc để kiểm tra liều lượng.

– Cái gì thế này? anh bỗng kêu toáng lên, gần như kích động cao độ.

Madeline rời mắt khỏi màn hình điện thoại để nhìn thứ đang khiến Gaspard phấn khích: mã vạch hai chiều in trên hộp thuốc.

Đến lượt cô hiểu ra:

– Con ngựa vằn chính là một mã QR!

Cô lập tức rời trình duyệt web rồi kết nối với kho ứng dụng trong điện thoại để bắt đầu tải miễn phí một phần mềm có khả năng đọc flashcode.

– Chính xác thì mã QR là cái gì vậy? Gaspard hỏi, hoàn toàn xa lạ với tất cả những công nghệ mới này.

– Như anh đã đoán ra đấy: một hình ảnh được tạo nên từ những ô vuông đen trắng, sau khi ta scan nó, nó sẽ gửi lại một tin nhắn, một địa chỉ Internet hoặc những tọa độ địa lý.

Gaspard gật đầu. Như vậy, Lorenz đã nảy ra ý tưởng tái tạo một mã QR bằng tranh ghép mảnh và lồng nó vào hình ảnh thể hiện một con ngựa vằn. Không hề ngốc.

– Tôi biết anh sống bên ngoài thế giới, Madeline chế giễu anh, nhưng ngày nay thứ này vô cùng thông dụng. Ta thấy chúng ở khắp mọi nơi: trên bao bì đóng gói, trong bảo tàng, trên bản đồ hoặc vé tàu xe…

Quá trình tải xuống đã hoàn thành, cô mở ứng dụng rồi rời khỏi bàn ăn để lại gần bức tranh tường. Cô dùng máy ảnh trên điện thoại để scan con ngựa vằn. Một tin nhắn lập tức hiển thị trên màn hình:

We are all in the gutter but some of us are looking at the stars.

“Tất cả chúng ta đều ở trong cống rãnh, nhưng vài người trong chúng ta đang nhìn ngắm những vì sao.” Câu nói nổi tiếng của Oscar Wilde khiến họ hơi thất vọng. Cả hai người họ đã hy vọng điều gì đó bí hiểm hơn: một vị trí GPS, một video…

– Không thể nói là chúng ta có tiến triển được, Gaspard ca cẩm.

Madeline vẫn lặng thinh. Cần phải đặt thông điệp này vào cảnh huống của nó. Rõ ràng nó được gửi đến Bernard Benedick để bổ trợ cho câu trích dẫn Apollinaire: “Đã tới lúc thắp lại những vì sao.” Điểm chung của hai câu trích dẫn này khá rõ, thậm chí có lẽ là hơi quá rõ: đều dẫn tới các vì sao.

– Ngôi sao, đó là biểu tượng mông lung nhất, Gaspard gạt phăng. Chúng ta thường thấy sự hiện diện của nó trong phần lớn những tôn giáo và tín ngưỡng bí truyền. Nó có thể biểu đạt cả tá thứ: trật tự vũ trụ, ánh sáng bầu trời, dấu mốc để đi theo cho khỏi lạc đường…

Madeline tán thành. Để đi tới tận cùng những thắc mắc của mình, cô gọi cho Benedick. Mặc dù giờ này đã muộn, ông chủ phòng tranh vẫn nhấc máy ngay ở hồi chuông thứ hai. Không đặt nặng khám phá của họ, cô hỏi ông liệu cụm từ “những vì sao” có ý nghĩa đặc biệt nào với Sean hay không.

– Theo tôi biết thì không, sao vậy? Cô đã tìm ra điều gì đó chăng?

– Lorenz có từng vẽ những vì sao không?

– Tôi không nghĩ vậy. Nói sao chăng nữa thì mười năm gần đây cũng không. Ngôi sao sẽ là một biểu tượng hơi quá “ý nghĩa” đối với anh ấy.

– Cảm ơn.

Cô vội vã dập máy để ngăn ông đặt thêm câu hỏi. Lúc này, toàn bộ nỗi hưng phấn đã xẹp xuống. Trong hai phút dài, mỗi người rút vào dòng suy tư của riêng mình. Cho đến khi điện thoại di động của cô gái rung bần bật trên mặt bàn. Lại là Benedick. Sau một hồi ngờ vực, cô nhấc máy rồi bật loa ngoài:

– Một ý tưởng thoáng qua nhé, ông chủ phòng tranh nói. Có lẽ chuyện này không có gì liên quan, nhưng Julian, con trai Sean, từng học ở trường Ngôi Sao tại Montparnasse.

Gaspard hiểu ra ngay. Anh lùi sâu vào ghế dựa rồi dùng hai bàn tay băng bó của mình diễn tả điệu bộ hồi lâu để ra hiệu cho Madeline tạm dừng cuộc trò chuyện. Khi cô dập máy rồi, anh kể với cô về hai bức ảnh treo ở nhà trong đó là cảnh Lorenz vẽ cùng lũ trẻ, rồi nhắc lại điều Pauline đã kể với anh: ngay cả sau khi Julian qua đời, Sean vẫn tiếp tục hướng dẫn một xưởng vẽ trong ngôi trường nơi con trai ông theo học.

Madeline vẫn cầm điện thoại trên tay. Trang trình duyệt. Google Map. Trường Ngôi Sao là một ngôi trường tư thục áp dụng phương pháp giáo dục tiên tiến tuyển sinh trẻ em từ hai tuổi rưỡi trở lên. Một cấu trúc luân phiên – xu hướng Montessori và Freinet – như càng lúc càng trở nên phổ biến ở nước Pháp vào năm 2016.

Madeline nghiên cứu bản đồ. Ngôi trường cách chỗ họ đang ngồi không xa. Hợp lý thôi: gia đình Lorenz cho con mình nhập học gần nhà.

– Chúng ta tới đó thôi! cô nói đoạn vừa vớ lấy áo khoác vừa để ba tờ tiền xuống mặt bàn.

Trong khi chạy thục mạng theo cô gái rời khỏi nhà hàng, Gaspard suýt thì xô ngã Septime đang bước tới cùng với những chiếc bánh mứt táo dành cho họ.

9

Một phương cách để chiến thắng cái chết

Nghệ thuật với tôi có lẽ là một phương cách để chiến thắng cái chết.

Hans HARTUNG

(1904-1989): họa sĩ, nghệ sĩ tạo hình người Pháp gốc Đức, một trong những đại diện tiêu biểu của nghệ thuật trừu tượng và là người khai sinh ra hội họa mảng.

1.

Trời mưa.

Cơn mưa rào kéo dài, dai dẳng, dày hạt, âm u. Madeline băng xuyên màn đêm, Gaspard bám sát. Lại tràn đầy năng lượng, cô có cảm giác rốt cuộc họ cũng chạm tới đích. Trường Ngôi Sao đúng là chỉ cách hai bước chân. Từ phố Huyghens, họ đã ra tới đại lộ, đối diện nghĩa trang Montparnasse. Nơi này gần như vắng tanh ngoại trừ vài người vô gia cư đang trú dưới những căn lều tạm. Kế hoạch chống khủng bố Vigipirate buộc người ta phải dựng những rào chắn trước cổng trường để ngăn xe cộ đỗ lại, tuy nhiên không có sự bảo vệ đặc biệt nào khác. Lối vào trường là một cổng xe với bức tường bê tông cao gần ba mét bao quanh.

– Làm thang cho tôi đi, Coutances.

– Bằng thứ gì đây? Tôi chẳng còn hai tay nữa rồi! anh ca thán, chỉ cho cô thấy những vết thương của mình.

– Nếu vậy thì anh ngồi thụp xuống đi! cô yêu cầu.

Anh tình nguyện ngồi xổm trên vỉa hè.

Một bàn chân giẫm lên đùi Gaspard, bàn chân kia đặt lên vai anh: chỉ bằng một động tác nhanh nhẹn khó nắm bắt, Madeline đã rướn người, tìm ra một chỗ bám trên tường, phóng lên cao, lấy lại thăng bằng rồi buông mình sang phía bên kia.

– Ổn không? Cô không sao chứ?

Cô gái không đáp. Lo lắng và mất tự nhiên, Gaspard chờ hơn năm phút trước khi rốt cuộc cánh cổng cũng hé mở kèm theo tiếng sắt cũ kèn kẹt.

– Mau tới đây nào, cô thì thào.

– Khỉ thật, cô đã ở đâu thế?

– Thôi đừng càu nhàu đi! Ngay cả khi đã lọt vào bên trong rồi thì cũng không thể mở cổng được nếu không có chìa khóa. Anh hãy lấy làm mừng là tôi đã tìm ra chìa khóa nhanh đến thế.

– Nó được giấu ở đâu vậy?

– Trong tủ sắt bảng điện, bên trong phòng chứa thùng rác.

Anh cố gắng khép cánh cổng lại sao cho càng tạo ra ít tiếng động càng tốt, nhưng anh thấy dường như tiếng lạch xạch của tôn đang vang rền trong không gian tĩnh lặng. Ngôi trường đã chìm trong màn đêm đen. Bất chấp bóng tối, người ta vẫn nhìn thấy một mảnh sân nhỏ lát đá được bao quanh bởi những khối xây thập cẩm đủ loại. Madeline bật đèn pin trên điện thoại, Gaspard vẫn nhón chân dò xét từng tòa nhà. Phần xây cũ – nơi hiện giờ đang bố trí phòng hành chính tổ chức và phòng tin học, nếu dựa vào các tấm biển chỉ dẫn – đã được ghép thêm các phòng học theo kết cấu mô đun. Các cấu kiện đúc sẵn được cải tiến đang trụ vững nhờ các khung cốt kim loại có màu sắc rực rỡ. Họ băng qua sân chơi, vượt qua căng tin để men theo cầu thang bộ nhỏ bên ngoài dẫn lên các phòng học trên gác.

2.

Madeline hành động khá thoải mái. Sắc bén, nhanh nhẹn, có khả năng ra quyết định đúng chỉ cần dựa vào bản năng. Mười năm trải nghiệm thực địa đã để lại cho cô những phản xạ được phục hồi nhanh chóng.

Sau một dạng lối đi lộ thiên thông giữa nhiều phòng, một cánh cửa chất liệu nhựa PVC chắn lối vào các phòng học. Không chút ngần ngại, cô quấn chiếc vest jean quanh cánh tay rồi huých khuỷu tay để đập vỡ ô cửa kính gần nhất. Có lẽ vẫn tồn tại một loại chuông báo động rẻ tiền, nhưng chắc hẳn chỉ để bảo vệ những tòa nhà bên dưới, nơi có bố trí máy tính, và tất cả những gì ít nhiều có thể thu hút những tên trộm tiềm tàng.

Ngạc nhiên, gần như hốt hoảng, Gaspard giật nẩy mình rồi lùi lại một bước.

– Cô thực sự nghĩ là…

– Im miệng đi, Coutances, cô bảo anh trong lúc luồn tay qua những mảnh thủy tinh vỡ để mở cánh cửa.

Vừa bước vào bên trong căn phòng cô vừa chĩa đèn pin rọi sáng. Bất chấp việc ngôi trường có tiếng là theo đuổi khuynh hướng tiến bộ, đây vẫn là một phòng học khối 4-5 phiên bản “kỵ mã đen” với những bàn học sinh bằng gỗ mộc, một tấm bản đồ nước Pháp ép plastic và một tấm màn phông cũ theo xu hướng “người Gaulois tổ tiên chúng ta”.

Cuối phòng học là một cánh cửa khác thông sang hành lang dẫn tới phòng học của các khối khác: lớp 2-3, lớp 1. Căn phòng cuối cùng, căn phòng rộng nhất, là phòng gộp các lớp mẫu giáo. Căn phòng mà có lẽ cậu nhóc Julian thường xuyên lui tới.

Luồng sáng của đèn pin quét qua màn đêm tối đen như mực cho đến khi gặp cầu dao điện. Bỏ qua mọi sự cẩn trọng, Madeline hất cần gạt của cầu dao lên để đèn đóm bật sáng.

– Cô vô ý quá đấy! Gaspard lo lắng lao vào phòng.

Madeline chĩa ngón tay chỉ cho anh thấy ba bức tranh treo trên tường.

Thoạt nhìn, đó là ba bức vẽ trẻ con khá tầm thường: những ông lão chống gậy, những pháo đài không viễn cảnh, những hoàng tử và công chúa to quá khổ vận động trong những cảnh trí với màu sắc rực rỡ đang nhỏ giọt từ bức tranh. Nhưng Madeline đã nhận ra những khung tranh màu đen vuông vắn có khía rãnh bằng gỗ hồ đào mà Fayol đã nhắc đến với cô.

Họ nhìn nhau, ai nấy đều hiểu ra rằng họ đã tìm thấy thứ hằng tìm kiếm. Madeline lập tức nghĩ tới pentimenti mà chỉ những tia hồng ngoại mới cho phép hiện ra. Cô còn nhớ bản thân từng đọc được rằng một lượng lớn những bức tranh của Van Gogh bị giấu bên dưới những lớp chất màu của các tác phẩm khác, được họa sĩ bậc thầy người Hà Lan vẽ trước đó. Gaspard thì nghĩ tới Cội nguồn trần thế, bức tranh nổi tiếng của Courbet đã được che giấu suốt hàng thập kỷ bằng một tấm bảng gỗ xoay thể hiện một cảnh tuyết rơi tầm thường, để giới tư sản khỏi cảm thấy sốc.

Sự xuất hiện lại của một hình vẽ đã bị vẽ trùm lên trong bức tranh.

Anh tìm thấy một con dao rọc giấy trong ngăn kéo kim loại của bàn “cô giáo”. Tim đập thình thịch, anh rạch một đường rộng trên viền ngoài của một trong các bức tranh, làm lộ ra một màng nhựa dày tựa một tấm vải dầu. Một dạng vải bạt bảo vệ một bức tranh khác. Bức tranh đích thực.

Madeline làm tương tự bằng mũi kéo.

Họ mất đến mười phút để “dỡ” những bức tranh được ngụy trang ra. Khi đã xong việc, họ lùi lại nhiều bước rồi ngồi cạnh nhau trên một mặt bàn học sinh dốc nghiêng, chiêm ngưỡng đối tượng trong cuộc tìm kiếm của mình.

3.

Ba bức tranh cuối cùng được Sean Lorenz vẽ còn tuyệt vời, mê hồn và bí hiểm hơn tất cả những gì Madeline và Gaspard có thể hình dung.

Bất chấp bóng đèn vàng vọt duy nhất của căn phòng, chúng dường như đang phát ra ánh sáng của riêng mình.

Bức tranh đầu tiên thể hiện một mê cung màu đen trên nền than. Nó gợi nhắc những sự Nguôi Khuây nào đó. Tuy nhiên từ một màu đen thâm trầm, bức tranh dường như mờ dần để ánh sáng lóe ra. Bằng một thuật giả kim thần bí, bề mặt màu đen phản chiếu sự soi sáng xanh xao của căn phòng để biến nó thành những ánh phản chiếu bàng bạc, thành những ánh sắc có sức hấp dẫn huyền hoặc và quyến rũ mê hồn.

Trên bức tranh thứ hai, màu đen nhường chỗ cho những màu sắc nhẹ nhàng: một sắc trắng chì với những ánh phản chiếu màu hồng xám càng gần trung tâm bức tranh càng dần trở nên sâu đậm và sáng rõ hơn. Sự chơi đùa với ánh sáng có vẻ như đang vẽ nên một lối đi, một đường hầm, một dòng chảy sáng loáng và chói lọi xuyên qua một cánh rừng toàn những cái bóng màu trắng.

Bức tranh thứ ba là bức đẹp nhất, diệu kỳ nhất, bất ngờ nhất. Một tấm toan gần như để mộc gây cảm tưởng đang ở thể lỏng hoặc tắm đẫm trong thủy ngân. Một tấm toan khiến người ta bối rối, gần như một bức tranh đơn sắc trắng để ngỏ mọi cách diễn giải. Gaspard nhìn thấy những tia nắng của một vầng mặt trời vĩ đại mùa đông phản chiếu lên phong cảnh tuyết trắng trải dài hút tầm mắt. Một thiên nhiên được thanh lọc, vĩnh cửu, được gột bỏ căn bệnh ung thư của loài người, trong đó bầu trời và mặt đất không còn biên giới nữa.

Madeline nghĩ đến một đường xoắn ốc màu trắng vĩ đại, một cánh đồng chói lọi khiến bạn chóng mặt, ngoạm lấy bạn, hấp thu bạn, thâm nhập vào những chiều sâu ngầm ẩn của con người bạn.

Họ ngồi đó bất động nhiều phút, sững sờ như hóa đá. Hai chú thỏ bị ánh sáng đèn pha chộp được. Một thứ ánh sáng đang gây ấn tượng mê đắm như bị thôi miên và tạo cảm giác rốt cuộc nó sẽ nhận chìm mọi thứ.

Tiếng còi hụ của xe cảnh sát vang lên từ dưới phố làm gián đoạn cuộc giao tiếp với các linh hồn của họ.

Lo lắng, Gaspard vội vàng dập cầu dao điện. Anh đứng im rồi thận trọng liếc mắt qua cửa sổ. Bên dưới kia, chiếc xe cảnh sát lao vụt qua rồi biến mất ở góc đại lộ Raspail.

– Báo động giả thôi, anh nói trong lúc ngoái nhìn về phía Madeline.

Cô gái không nhúc nhích. Cô vẫn đối diện với bức tranh thứ ba đang bắt đầu sáng lấp lánh trong đêm. Từ giờ trở đi họ đã biết Lorenz dành những chất màu dạ quang mà Fayol nhắc đến vào việc gì. Trong bóng tối, bức tranh mang một kích thước khác hẳn. Bức tranh đơn sắc trắng này thực chất là một tác phẩm thư pháp tỉ mẩn. Hàng trăm chữ cái phát quang nổi bật trong bóng tối. Madeline lại gần bức tranh. Khi Gaspard tới chỗ cô, anh hiểu ra rằng những chữ cái đang tạo thành một thông điệp lặp đi lặp lại đến vô cùng tận.

JULIAN CÒN SỐNG JULIAN CÒN SỐNG JULIAN CÒN SỐNG JULIAN CÒN SỐNG JULIAN CÒN SỐNG JULIAN CÒN SỐNG JULIAN CÒN SỐNG…

TIẾNG GỌI CỦA ÁNH SÁNG

Thứ Năm ngày 22 tháng Mười hai

10

Phía sau ánh sáng

Đen không phải một màu.

Georges CLEMENCEAU

(1841-1929): chính trị gia, nhà vật lý, nhà báo người Pháp, ông từng giữ chức Thủ tướng Pháp trong các giai đoạn 1906-1909 và 1917-1920, đồng thời là người đã đưa nước Pháp đến thắng lợi trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

1.

Tôi đang trên đường. Tôi sẽ gặp cô trong mười phút nữa.

Diane Raphaël.

Madeline đọc được tin nhắn từ bác sĩ chuyên khoa tâm thần của Lorenz trong lúc tới trước hai mũi tên của thánh đường Sainte-Clotilde. Bấy giờ là 8 giờ 30 sáng. Không khí mát mẻ hơn và khô hơn ngày hôm trước. Vì vẫn chưa qua phố Seine lấy lại chiếc xe tay ga, cô đã chạy bước nhỏ từ phố Cherche-Midi tới đây. Một cuốc chạy bộ bổ ích nhằm đánh thức cơ thể.

Cô đã ngủ thiếp đi lúc 3 giờ rồi thức dậy lúc 6 giờ. Những giờ đồng hồ trước đó thật là gian khổ. Trước tiên là về thể chất, bởi lẽ họ đã phải lén lút đưa những bức tranh kia từ trường học về tận nhà. Sau đó là về mặt trí tuệ và cảm xúc. Với một câu hỏi ngay lúc này chưa tìm ra bất cứ câu trả lời nào dù là nhỏ nhất: tại sao chỉ vài ngày trước khi qua đời, Sean Lorenz lại tin chắc rằng con trai mình vẫn còn sống?

Hai bàn tay chống trên đầu gối, Madeline nghĩ đến Gaspard trong lúc điều hòa lại hơi thở. Từ khi họ tìm ra thông điệp của người họa sĩ, được viết bằng những chữ cái phát quang, nhà soạn kịch không thể ngồi yên một chỗ. Anh, người vốn dĩ không biết gì về Internet, đã dành một quãng thời gian buổi đêm để đọc lướt trang web của các hãng truyền thông lớn của Mỹ. Anh sửng sốt với khám phá của bản thân: quả nhiên, nhiều bài báo được đăng tải trong những ngày tiếp theo sau khi thảm kịch xảy ra đã chỉ ra rằng không tìm thấy xác của cậu nhóc Julian trong nhà kho nơi Pénélope bị giam cầm.

Trong lúc dựng lại quá trình trượt dốc để rồi trở thành kẻ sát nhân của Beatriz Muñoz, các nhà điều tra đã kết luận rằng ả đàn bà người Chile đã vứt xác đứa trẻ xuống hải khẩu Newtown Creek, phía Nam quận Queens. Cảnh sát đã thu được con thú bông dính máu cậu bé bên mép nước. Người ta đã cử tới đó vài thợ lặn, nhưng địa điểm này – một trong những nơi ô nhiễm nhất New York – rất khó tiếp cận, và bấy giờ nước sông đang dâng cao, dòng chảy quá xiết nên không hy vọng gì tìm lại được một cái xác nhỏ bé đến thế.

Mặc dù vậy, phiên bản do Pénélope Lorenz kể – người một mực khẳng định rằng con trai bị đâm bằng dao ngay trước mắt bà ta – đã không bao giờ bị nghi ngờ. Và, khách quan mà nói, Madeline không có bất kỳ lý do gì để nghi ngờ chuyện đó. Theo những bài báo cô đã tra cứu, tất cả đều khiến người ta nghĩ rằng Muñoz đã hành động mà không có bất cứ đồng phạm nào. Cái chết của cậu bé không gây nên bất cứ nghi ngờ gì. Máu của cậu được tìm thấy khắp mọi nơi: trong chiếc xe tải nhỏ dùng vào việc bắt cóc, trong nhà kho ở quận Queens, bên mép nước ở Newtown Creek.

Madeline quyết định đợi nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần trên khoảng sân hiên ấm áp của quán cà phê trông ra khu vườn của thánh đường. Một tiếng trước cô đã xin được gặp Diane Raphaël tại phòng làm việc bằng cách gửi cho bà qua tin nhắn nhiều tấm ảnh chụp những bức tranh của Sean Lorenz. Cô ngồi bên dưới một tán ô rồi gọi một ly expresso đúp. Trên màn hình điện thoại, một bức thư điện tử từ Air France nhắc nhở cô phải làm thủ tục cho chuyến bay sang Madrid. Khỏi hành 11 giờ 30 từ Charles-de-Gaulle, hai tiếng sau sẽ tới thủ đô Tây Ban Nha. Cô làm thủ tục trực tuyến, nuốt thứ cà phê pha quá vội mà người ta vừa mang ra cho cô rồi gọi luôn ly thứ hai để rồi vừa nếm náp vừa nhớ lại cuộc thám hiểm của họ hồi đêm qua.

Trái ngược với Gaspard, điều khiến cô bối rối nhất không phải thông điệp với những chữ cái phát quang – cô chỉ thấy nó kỳ cục –, mà là… toàn bộ phần còn lại. Đặc biệt là chuyến đi gần như về mặt tinh thần được Sean Lorenz miêu tả thông qua tác phẩm tranh bộ ba của ông. Một chuyến đi mà cô biết rõ bởi lẽ bản thân cô đã thực hiện nó vài tháng trước.

Khi tự dùng dao lam rạch cổ tay trong bồn tắm, Madeline đã trôi dạt trước khi bất tỉnh. Cô đã chậm rãi rút bỏ một phần máu mình, chóng mặt bởi hơi nước nóng bỏng. Cô đã chìm đắm, dò dẫm đi trong một khung cảnh sương mù dày đặc. Và cô chắc chắn rằng thứ mà Sean Lorenz đã cố thể hiện trong những bức tranh cuối cùng của ông chính là sự trôi dạt này.

Trước tiên là màu ĐEN. Chiếc cầu dao điện xoay chiều và ngắt kết nối giữa bạn với thế giới, trong thoáng chốc đã quẳng bạn trở lại với những đau đớn day dứt của mình. Mê cung của nỗi khổ đau riêng bạn. Ngục tối mà cuộc đời bạn đã trở thành.

Rồi chuyến đi qua một đường hầm dài tăm tối kết thúc bằng việc ùa vào một thứ ánh sáng ấm nóng, dịu dàng, lan tỏa. Cảm giác tuyệt vời được nổi trôi bềnh bồng trong một lớp kem đánh dậy ánh xà cừ. Được vượt qua một mảnh đất không bóng người mềm mịn tựa bông gòn. Được để mặc cho mình bị cuốn đi bởi làn gió hiu hiu của một đêm hè, được dẫn lối bởi hàng nghìn ngọn đèn ngủ với độ sáng của ngọc trai.

Sau đó, Madeline có cảm giác lạ kỳ là rời khỏi thân xác mình, cho đến khi có thể quan sát những nhân viên cấp cứu đang cúi xuống cô và thử hồi sinh cô trước khi đưa cô lên một chiếc xe cứu thương. Cô đã ở lại với họ và với Jul’ một lúc trên quãng đường tới bệnh viện.

Rồi cô đã lại tìm ra ánh sáng. Một vòng xoáy ốc sáng quắc nuốt chửng Madeline, phóng cô vào một dòng thác ánh sữa dữ dội nơi đầu óc cô quay cuồng 360 độ trước bộ phim cuộc đời mình. Cô đã nhận ra hình dáng và gương mặt cha cô, chị gái Sarah, chú Andrew. Cô những muốn dừng lại để chuyện trò cùng họ, nhưng lại không thể ngăn dòng chảy đang cuốn cô theo.

Một dòng chảy ấm nóng, bao bọc và dịu dàng. Mạnh hơn tất thảy. Bên tai cô, một tiếng thì thào vô cùng êm dịu giống như những khúc hát thiên giới tước đi của bạn toàn bộ mong muốn quay trở lại.

Tuy nhiên, Madeline đã không đi đến cuối đường hầm. Cô đã gần như chạm ngón tay vào đường biên giới. Đường biên giới chỉ để người ta vượt qua theo một chiều duy nhất. Nhưng điều gì đó đã nhắc cô trở về. Linh tính rằng câu chuyện đời cô có lẽ xứng đáng với một kết cuộc khác.

Khi mở mắt ra, cô đang trong bệnh viện. Bị đặt ống thở, bao quanh là những ống tiêm truyền và băng cứu thương.

Madeline thừa biết bản thân kinh nghiệm đó của cô chẳng có gì đặc biệt. Đã có hàng chục nghìn câu chuyện thuật lại giống với câu chuyện của cô. Những “kinh nghiệm cận tử” được miêu tả trong văn hóa đại chúng thông qua vô số các tiểu thuyết và phim ảnh. Dĩ nhiên, cô đã thoát khỏi hành trình ấy với tâm thế hoàn toàn biến đổi. Không nhất thiết thiên về hướng tin vào sự sống sau cái chết, nhưng với khao khát sống trọn vẹn quãng thời gian còn lại của cuộc đời. Trút bỏ gánh nặng từ tất cả những gì không quan trọng. Mang lại cho cuộc đời mình một ý nghĩa khác. Và bởi vậy, cô sẽ sinh một đứa con.

Ký ức về Kinh nghiệm Cận tử này vẫn khắc sâu trọn vẹn trong trí nhớ của cô. Như thể cô vừa trải nghiệm nó ngày hôm qua. Chẳng điều gì mờ nhạt hết. Trái lại, thậm chí những cảm giác còn trở nên chín muồi, những hình ảnh còn trở nên chính xác. Vẻ êm đềm của “chuyến hành trình”, lời kêu gọi đến nhức đầu của ánh sáng. Và Lorenz đã thành công trong việc họa nên thứ ánh sáng này. Trong tất cả các sắc thái của nó, trong toàn bộ cường độ của nó. Thứ ánh sáng khốn kiếp này, theo cách khó bề lý giải, tỏa rạng như những tia nắng man trá của một tình yêu ngời sáng.

– Cô là Madeline Greene phải không?

Câu hỏi kéo cô ra khỏi cơn mơ màng. Một người phụ nữ tươi cười niềm nở đang đứng dưới tán ô ở sân hiên. Tuổi trạc tứ tuần, mặc một chiếc áo khoác da khóa kéo màu be và đeo một cặp kính râm màu mật ong.

– Tôi là Diane Raphaël, bà tự giới thiệu rồi chìa tay cho cô bắt.

2.

Lần này, Coutances không phải nài nỉ lâu mới được Pénélope tiếp đón. Anh đã có mặt tại phố Saint-Guillaume, ngay từ sáng sớm, tay cầm một bức tranh nặng trịch. Khi anh xưng danh qua điện thoại nội bộ, vợ cũ của Lorenz đã mở cửa cho anh mà thậm chí không cần biết anh muốn gì.

Gaspard bước ra khỏi thang máy, thở dốc. Philippe Careya không có mặt trong ban tiếp đón, hẳn là ông ta còn chưa dậy. Cánh cửa đã mở khóa, Gaspard vừa bước vào phòng ngoài vừa đẩy cho khung tranh bằng gỗ hồ đào mà anh đã dùng một tấm chăn bọc lại trượt trên mặt sàn.

Pénélope đang ngồi chờ anh trên trường kỷ phòng khách trong thứ ánh sáng lạnh lẽo của buổi sáng. Thứ ánh sáng tự nhiên, phơn phớt xanh, lạnh tựa đá, đã nhân đôi công trạng khi nhấm chìm cảnh bài trí lòe loẹt trong khung cảnh mờ tối và biến bà góa Lorenz thành một hình sấp bóng, giúp tôn lợi thế của bà ta hơn là một thứ ánh sáng quá chói gắt.

– Đã hứa là làm, anh thông báo đoạn đặt bức tranh vẫn được bảo vệ bằng tấm chăn choàng len dày xuống trường kỷ chất liệu da sần.

– Cà phê nhé? bà ta vừa đề xuất vừa mời anh ngồi lên một chiếc ghế Ottoman.

Mặc quần jean xám bạc màu và áo phông thể thao hiệu Poivre Blanc đã cũ, Pénélope dường như vẫn kẹt lại trong thập niên 1990. Lần thứ hai gặp gỡ, Gaspard thấy bà ta đỡ kinh khủng hơn. Khuôn mặt như được ép dẻo của bà ta có vẻ đỡ cứng đờ hơn lần gặp trước. Cái miệng như mỏ vịt của bà ta không còn gây cảm tưởng sắp rách toạc mỗi lần chủ nhân của nó nói câu gì đó.

Con người ta quen dần với mọi thứ, anh nghĩ bụng trong lúc cầm lấy một bình cà phê moka để trên mặt bàn thấp.

– Vậy là hai người đã tìm ra thứ vẫn hằng kiếm, bà ta ghi nhận đồng thời chỉ cái khung tranh.

Trái lại, giọng bà ta không thay đổi: khàn đục, chua loét, khản đặc, như thế một lứa mèo đã làm ổ trong họng bà ta.

– Chúng tôi đã tìm ra các bức tranh và trong đó có một bức mà bà nên xem.

Bà ta thở dài.

– Ít nhất thì đó cũng không phải một bức vẽ chân dung Julian chứ?

– Không hẳn.

– Tôi sẽ không chịu đựng nổi chuyện đó đâu.

Gaspard đứng dậy và không khua môi múa mép thêm lời nào, nhấc lớp vỏ bọc lên để cho Pénélope thấy bức tranh cuối cùng do chồng cũ của bà ta vẽ.

Được đặt gần hai khung cửa sổ cao, bức tranh hiện ra trong toàn bộ vẻ rực rỡ huy hoàng của nó. Thậm chí Gaspard còn có cảm giác vừa tái khám phá nó. Một thứ ánh sáng quyến rũ mê hồn dường như đang tỏa ra từ đó và nhảy múa đằng trước bức tranh.

– Đặc quyền của người nghệ sĩ là tiếp tục sống thông qua các tác phẩm của họ, Pénélope ghi nhận.

Gaspard chậm rãi kéo kín bốn tấm rèm để căn phòng chìm trong bóng tối.

– Anh đang làm gì vậy? bà ta lo lắng.

Rồi bà ta nhìn thấy những chữ cái phát quang và thông điệp bí ẩn của chúng:

JULIAN CÒN SỐNG.

– Đủ rồi đấy! Mở những tấm rèm kia ra! bà ta ra lệnh.

Một cơn thịnh nộ đúng nghĩa chụp lấy Pénélope khiến khuôn mặt bà ta đỏ tía lên và biến dạng, càng làm nổi bật thêm đôi lông mày quá cao, sống mũi quá thẳng và đôi gò má quá tròn của bà ta.

– Tại sao Sean lại tin chắc con trai ông ấy còn sống chứ? Gaspard hỏi, không chút xót thương.

– Tôi hoàn toàn không biết gì về chuyện đó đâu! Pénélope kêu lên, bà ta đã nhảy khỏi trường kỷ, quay lưng về phía bức tranh.

Bà ta mất hơn một phút mới trấn tĩnh được và lại đối diện với bức tranh.

– Hôm qua khi anh hỏi chuyện, tôi đã khẳng định không còn nhớ điều mà Sean nói với tôi khi ông ấy gọi điện từ New York vài phút trước khi ông ấy qua đời.

– Tại sao vậy?

– Bởi vì tôi không muốn nói ra những lời này, nhưng…

– Vâng?

– Ông ấy nói với tôi chính xác như thế này: “Con trai chúng ta vẫn còn sống, Pénélope ạ!”

– Bà đã phản ứng thế nào?

– Tôi đã rủa xả ông ấy rồi dập máy. Không ai lại đùa cợt với cái chết của con cái cả!

– Bà không tìm hiểu điều ông ấy…

– Nhưng tìm hiểu chuyện gì kia? Tôi đã chứng kiến con trai tôi lãnh những cú dao đâm. Tôi đã chứng kiến nó bị con quỷ đội lốt người đó giết chết, anh hiểu không? Tôi đã chứng kiến chuyện đó. Tôi đã CHỨNG KIẾN chuyện đó! TÔI ĐÃ CHỨNG KIẾN CHUYỆN ĐÓ!

Và Gaspard đọc thấy trong mắt Pénélope rằng bà ta đang nói với anh sự thật.

Pénélope nấc lên, nhưng không chịu để lộ mình trước mặt người khác. Bà ta vội vàng nuốt ngược nước mắt vào trong và muốn nói cho rõ:

– Không có lối thoát cho mối quan hệ giữa tôi và Sean. Ông ấy không ngừng trách móc tôi phải chịu trách nhiệm về cái chết của Julian.

– Bởi vì bà đã nói dối nơi mình đến vào cái ngày cậu nhóc bị bắt cóc chăng?

Bà ta gật đầu xác nhận.

– Nếu cảnh sát bắt đầu tìm kiếm từ khu vực đó, biết đâu họ sẽ tới kịp để cứu sống thằng bé. Dẫu sao chăng nữa Sean cũng đã nghĩ như vậy, và tôi đã mang nặng cảm giác tội lỗi này rất lâu. Nhưng nếu chúng ta đi đến tận cùng logic thì chính Sean mới là người có lỗi trước.

Gaspard hiểu Pénélope đang chơi lại một trận đấu mà bà ta hẳn phải trải nghiệm lại hàng nghìn lần suốt từ hai năm qua.

– Nếu ông ấy không xúi giục Muñoz đi cùng mình trong những vụ cướp có vũ trang thì bà ta đã không nuôi oán hận và gây ra tội ác kia!

– Ông ấy không thừa nhận sao?

– Không! Bởi vì ông ấy khẳng định mình làm như thế là vì tôi. Để kiếm tiền sang Paris gặp tôi. Tôi đã bảo với anh rồi: chuyện này không có lối thoát. Mọi chuyện là lỗi do tôi.

Đến lượt Gaspard cảm thấy muộn phiền kỳ lạ. Anh đứng dậy từ biệt Pénélope.

– Tôi đã ngay lập tức cảm thấy anh là người chính trực, anh Coutances ạ.

– Tại sao bà lại nói điều này?

– Bởi vì anh đã không đeo mặt nạ mà tiến hành mọi chuyện.

Hơi không liên quan đến câu nói vừa rồi, Pénélope nói thêm:

– Trong cuộc sống, có những người đàn ông tốt và những gã khác. Đường ranh giới rất rõ ràng. Anh là một chàng trai tốt. Giống như Sean vậy.

Gaspard tận dụng khe hở. Đã đặt bàn tay lên nắm đấm cửa, anh bỗng quay ngoắt lại rồi bước về phía Pénélope.

– Tôi biết là vô cùng khó khăn đối với bà khi phải nhắc đến chuyện này, nhưng tôi vẫn muốn biết chuyện gì đã thực sự xảy ra vào hôm Julian bị bắt cóc.

Bà ta thở dài chán nản.

– Chuyện này đã được miêu tả trong hàng chục bài báo rồi còn gì.

– Tôi biết, nhưng tôi muốn nghe từ chính miệng bà.

3.

Phòng làm việc của Diane Raphaël là một căn phòng rộng rãi chạy dài theo chiều dọc, mang lại những góc nhìn hiếm thấy về Paris. Một mặt là giáo đường Sainte-Clotilde, mặt kia là nhà thờ Saint-Sulpice, mái vòm của điện Panthéon và đồi Montmartre.

– Ở đây, tôi có cảm tưởng như đang trong chòi gác của một con tàu cướp biển: tầm bao quát xa đến mức ta nhìn thấy những cơn dông, cơn bão và những vùng áp thấp đang đến. Chuyện này thuận tiện cho một bác sĩ chuyên khoa tâm thần.

Nữ bác sĩ mỉm cười với phép ẩn dụ của riêng mình như thể bà vừa sáng tạo ra nó vào đúng thời điểm đó. Cũng như trong chuyến viếng thăm Fayol, Madeline tự nhủ mình đã hoàn toàn sai lầm. Cô đã hình dung ra một bà giáo già đeo kính với mái tóc hoa râm búi gọn. Trên thực tế, Diane Raphaël là một phụ nữ vóc dáng nhỏ nhắn với ánh mắt tinh nghịch, mái tóc ngắn với những lọn xoăn. Với áo khoác da ngắn màu vàng hung, quần jean ôm sát và đôi giày thể thao hiệu Gazelle sạch tinh tươm, bà gây ấn tượng đang mơ mộng mình vẫn còn là cô sinh viên phóng khoáng.

Bà đã để gần cửa ra vào một chiếc va li gắn bánh xe được bảo vệ bằng một lớp vỏ màu bạc ánh kim.

– Bà sắp đi nghỉ lễ sao? Madeline hỏi.

– Tới New York, bác sĩ tâm thần đáp. Tôi thường dành phân nửa thời gian của mình ở đó.

Bà chỉ nhiều bức ảnh treo trên các mặt tường. Những bức ảnh bảng lảng tựa không khí chụp một tòa nhà ốp kính nằm giữa rừng và đại dương.

– Đó là Lorenz Children Center, trung tâm y tế dành cho trẻ em mà tôi đã thành lập nên nhờ có Sean. Nó nằm ở Larchmont, phía Bắc New York, trong hạt Westchester.

– Chính Lorenz đã trực tiếp tài trợ cho bệnh viện này sao?

– Trực tiếp và gián tiếp, Diane nói rõ. Quỹ được hình thành một phần từ số tiền thu được khi bán hai bức tranh khổ lớn mà tôi đã mua của ông ấy với giá rẻ mạt hồi năm 1993 rồi bán lại khi thị giá của ông ấy lên cao chót vót. Sau đó, Sean nghe phong thanh về kế hoạch của tôi nên ông ấy giao cho tôi ba bức tranh khác và cho phép tôi bán đấu giá chúng. Ông ấy vô cùng hãnh diện vì hội họa của mình phục vụ được điều gì đó cụ thể: chăm sóc trẻ em không nơi nương tựa.

Madeline ghi lại thông tin đâu đó trong đầu cô trong khi nữ bác sĩ tâm lý ngồi vào vị trí sau bàn làm việc. Diane đổi chủ đề:

– Vậy ra cô đã tìm thấy ba bức tranh cuối cùng của Sean. Chúc mừng. Và cảm ơn vì những bức ảnh cô chụp. Những bức tranh có vẻ rất tuyệt. Tinh hoa của Lorenz! bà khẳng định, đoạn mời Madeline ngồi xuống một chiếc ghế tựa hiệu Wassily đối diện mình.

Toàn bộ căn phòng được bài trí theo phong cách Bauhaus: những chiếc ghế làm từ ống thép uốn cong, ghế bành Cube, ghế sưởi Barcelona, giường thư giãn nhồi nệm chần, bàn thấp bằng gỗ ép mạ crôm.

– Bà có biết những bức tranh này miêu tả điều gì không? Madeline vừa hỏi vừa ngồi cho vững trên ghế.

– Hội họa của Sean không miêu tả, nó…

– … nó thể hiện, tôi biết chứ, người ta đã sử dụng công thức đó với tôi. Nhưng ngoại trừ điều đó ra thì sao?

Nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần trở nên kích động. Mếch lòng, rồi bà đầu hàng vẻ thích thú:

– Thông qua những bức tranh của mình, Sean muốn giải thích hai EMI: hai kinh nghiệm cận tử của bản thân.

– Vậy là bà biết chuyện rồi sao?

– Về những bức tranh này thì không, nhưng tôi chẳng hề ngạc nhiên. Sean là bệnh nhân của tôi đã hai chục năm nay rồi mà! Như tôi đã nói rõ với anh Coutances, hồi 2015, Sean đã chịu đựng hai cơn tai biến tim mạch hết sức nghiêm trọng cách nhau chỉ vài tháng. Hai cơn nhồi máu cơ tim đã nhấn chìm ông ấy trong hôn mê trước khi ông ấy được hồi sinh. Cơn ngừng tim thứ hai còn nặng thêm vì bị sốc nhiễm khuẩn…

– Một ca nhiễm trùng máu sao?

– Đúng vậy, một ca nhiễm khuẩn hết sức nghiêm trọng suýt thì cướp đi sinh mạng của ông ấy. Thậm chí ông ấy đã bị tuyên bố chết lâm sàng trước khi thoát được một cách kỳ diệu.

– Chính là sau hai vụ tai biến đó mà ông ấy bắt đầu vẽ những gì mình từng trải qua ư?

– Tôi nghĩ vậy. Ông ấy đã hết sức kích động với kinh nghiệm đó. Lối đi từ những cảnh tối tăm tới ánh sáng này để lại dấu ấn sâu đậm trong ông ấy. Ông ấy luận giải về nó như một sự sáng lòa, một sự phục sinh. Từ đó nảy sinh ý chí muốn tìm lại cảm giác này thông qua những bức tranh mình vẽ.

– Chuyện này có khiến bà ngạc nhiên không?

Bà bác sĩ nhún vai.

– Tôi từng làm việc tại bệnh viện suốt mười lăm năm trời. Những bệnh nhân được hồi sinh đều khẳng định đã băng qua một đường hầm ánh sáng sau cơn hôn mê, chuyện đó là bình thường, cô biết đấy. Những kinh nghiệm cận tử là một hiện tượng có từ thời Cổ đại.

– Sean vẫn phải chịu những di chứng về thể chất sau hai cuộc phẫu thuật đó phải không?

– Dĩ nhiên rồi: những vấn đề về trí nhớ, cảm giác mệt mỏi tột độ, những khó khăn trong việc phối hợp cử động…

Diane dừng lại giữa câu. Mắt bà lấp lánh sự tinh nghịch và thông tuệ.

– Cô vẫn chưa nói hết mọi chuyện với tôi, phải không?

Madeline vẫn lạnh như tiền, chờ cho nữ bác sĩ tâm thần nói tiếp.

– Nếu cô khẩn khoản muốn gặp tôi đến thế, đó là bởi cô đã tìm ra một thứ khác… Có lẽ là một bức tranh khác chăng?

Madeline rút điện thoại ra rồi chỉ cho Diane xem ảnh chụp bức tranh cuối cùng trong bóng tối với thông điệp bằng những chữ cái phát quang khẳng định: JULIAN CÒN SỐNG.

– Vậy ra là chuyện này…

– Chuyện này có vẻ không khiến bà ngạc nhiên.

Diane tì khuỷu tay lên mặt bàn rồi chắp tay lại như thể bà chuẩn bị cầu nguyện.

– Cô biết tại sao Sean lại bị xáo trộn bởi hai chuyến đi của ông ấy tới ranh giới cái chết không? Trước tiên là bởi, trong đường hầm ánh sáng trứ danh đó, ông ấy đã trông thấy tất cả những người đáng kể trong cuộc sống của mình và đã qua đời: mẹ ông ấy, bạn bè của ông ấy ở Harlem hồi thập niên 1990 vốn đã chết vì dùng ma túy quá liều hoặc trong cuộc thanh trừng giữa các băng nhóm. Thậm chí ông ấy còn trông thấy cả Beatriz Muñoz.

– Đó là một điều hết sức bình thường trong những kinh nghiệm cận tử mà, Madeline lưu ý. Bà thấy lại cuộc đời mình và gặp lại tất cả những người quá cố quan trọng đối với bà.

– Cứ như thể cô đang nói về chuyện này bằng kinh nghiệm của bản thân ấy nhỉ.

– Nếu bà muốn, chúng ta cứ dừng lại ở kinh nghiệm của bản thân Lorenz thôi nhé. Tôi đâu phải bệnh nhân của bà.

Nữ bác sĩ chuyên khoa tâm thần không gặng hỏi.

– Có một người mà Sean không gặp trong đường hầm…, bà tuyên bố.

Rốt cuộc Madeline cũng hiểu ra và máu trong người cô đông đặc lại.

– Con trai ông ấy.

Diane gật đầu.

– Quả thật, mọi chuyện xuất phát từ đó. Sean bắt đầu phát triển một lý thuyết hoang tưởng như thế, nếu ông ấy không gặp Julian thì đó là vì cậu bé vẫn còn sống.

– Và bà không tin vào chuyện này ư?

– Tôi tin vào những lời giải thích dựa trên lý tính về hiện tượng. Bất kỳ sự tiếp thêm ôxy cho bộ não nào, dù là nhỏ nhất, cũng thường gây rối loạn phần vỏ não điều khiển thị giác, hậu quả của những loại thuốc ảnh hưởng xấu đến ý thức. Trong trường hợp của Sean, chuyện đó là hiển nhiên: để khoanh vùng bệnh nhiễm trùng máu của Sean, người ta đã tiêm cho ông ấy những liều lớn dopamine, một chất thúc đẩy ảo giác.

– Bà không thử thuyết phục ông ấy sao?

Bà bác sĩ phác một cử chỉ bất lực.

– Điếc lác nhất vẫn cứ là người không muốn lắng nghe. Sean có nhu cầu tin rằng con trai vẫn còn sống. Cô không thể làm gì chống lại một ai đó không sẵn lòng lắng nghe cô nói.

– Và ông ấy đã rút ra kết luận gì về việc đó?

– Tôi nghĩ ông ấy những muốn mở lại cuộc điều tra về vụ bắt cóc Julian, nhưng cái chết đã ngăn ông ấy làm việc đó.

– Còn bà lại thấy không có bất cứ cơ may nào là cậu nhóc còn sống ư?

– Không, thật không may là Julian đã chết. Tôi chẳng ưa gì Pénélope, nhưng chẳng có bất kỳ lý do nào để bà ta không kể đúng sự thật. Toàn bộ phần còn lại, đó là những lời mê sảng của một người đàn ông vốn là bạn tôi, nhưng cũng là người đang mang nặng nỗi đau và bị thuốc men làm cho u mê mụ mẫm.

4.

“Chúng tôi bắt đầu nhận hành khách lên chuyến bay AP118 tới Madrid tại cửa số 14. Các gia đình có trẻ nhỏ đi cùng cũng như hành khách ngồi hàng ghế từ 20 đến 34 được ưu tiên xuất trình trước.”

Madeline kiểm tra số ghế của mình trên tấm vé mà cô vừa in ra tại một bốt giao dịch Air France. Chỉ còn hai ngày nữa là tới Giáng sinh. Tình trạng chậm trễ hỗn độn đang diễn ra và sảnh E của sân bay Charles-de-Gaulle đông nghịt người.

– Cảm ơn vì đã đi tiễn tôi, Gaspard. Tôi biết anh không khoái các sân bay mà…

Anh lờ cái câu châm chọc nhỏ nhen ấy đi.

– Vậy là cô cứ như thế mà lên đường sao?

Cô nhìn anh mà không hiểu anh muốn dẫn dắt tới đâu.

– Anh còn muốn tôi làm gì khác nào?

– Cô coi như mình đã xong việc chỉ vì đã tìm lại được các bức tranh sao?

– Đúng thế.

– Còn phần tiếp theo của cuộc điều tra thì sao đây?

– Cuộc điều tra nào kia?

– Cuộc điều tra về cái chết của Julian.

Cô lắc đầu.

– Cả anh lẫn tôi, chúng ta nào phải cảnh sát đâu, Coutances. Và cuộc điều tra đã kết thúc từ lâu rồi.

Cô cố gắng quay vào khu vực lên máy bay, nhưng anh ngăn lại.

– Đừng nói với tôi như thể tôi là gã ngốc thế chứ.

– Ồ được thôi!

– Còn lâu mới tháo gỡ được hết các vùng tối.

– Anh đang nghĩ đến cái gì thế?

– Chỉ một chi tiết thôi, anh dùng giọng mỉa mai. Người ta chưa bao giờ tìm được xác cậu nhóc.

– Chuyện bình thường thôi mà, nó đã trôi theo dòng sông Đông rồi. Thành thực mà nói, phải chăng anh đang có chút hồ nghi nào đó về cái chết của cậu bé?

Vì anh không trả lời, cô gặng hỏi:

– Anh nghĩ Pénélope Lorenz đã nói dối anh hả?

– Không, anh thừa nhận.

– Nếu đã vậy thì anh đừng nghĩ gì thêm cho mệt xác. Cậu bé đã chết được hai năm rồi. Đó là một thảm kịch, nhưng nó đâu có liên quan tới chúng ta. Hãy quay trở lại với những vở kịch của anh đi, đó mới là việc anh nên làm nhất.

Không trả lời Madeline, anh đi cùng cô tới tận cổng kiểm soát an ninh. Madeline cởi thắt lưng ra rồi đặt vào một cái khay to, tiếp đến là chiếc áo khoác ngắn và điện thoại di động của cô.

– Thôi nào, tạm biệt nhé, Gaspard. Anh có được ngôi nhà cho riêng mình rồi đó. Tôi chẳng còn ở đó quấy rầy anh nữa. Anh sắp có thể yên tĩnh mà sáng tác rồi!

Anh nghĩ đến khái niệm này trong tiếng Hy Lạp, kairos: thời điểm mấu chốt. Và đến nghệ thuật nắm bắt thời điểm. Khả năng không để sổng cơ hội của bản thân mỗi khi nó xuất hiện, và nó có thể làm đảo lộn cuộc sống theo chiều hướng này hoặc chiều hướng khác. Kiểu bước ngoặt mà anh chưa bao giờ biết nắm bắt trong cuộc đời mình. Và cả lần này nữa, Gaspard tìm cách nói điều gì đó để ngăn Madeline đừng đi, rồi anh bỏ cuộc. Lấy quyền gì? Để làm gì? Cô có cuộc sống riêng, một kế hoạch nung nấu bấy lâu mà cô hằng đấu tranh vì nó. Thậm chí anh còn tự trách mình vì đã nảy ra ý tưởng này, anh liền chúc cô may mắn.

– Can đảm lên nhé, Madeline. Cô sẽ cho tôi biết tin tức chứ?

– Làm sao tôi có thể làm chuyện đó đây, Gaspard? Anh làm gì có điện thoại.

Anh nghĩ bụng, suốt hàng thế kỷ, con người đã trao đổi thư từ với nhau mà chẳng cần đến điện thoại đấy thôi, nhưng anh giữ ý không nói nhận xét ấy ra.

– Để lại cho tôi số điện thoại của cô đi, tôi sẽ gọi cho cô.

Trong đầu anh hiểu rằng cô không đặc biệt thiết tha gì với chuyện này, nhưng rốt cuộc cô cũng nhượng bộ và anh chìa cho cô cái cổ tay băng bó của mình để cô viết số điện thoại lên đó, vội vã, như thể anh mới mười bốn tuổi.

Rồi cô bước qua cổng kiểm soát an ninh, gửi tới anh một cái vẫy tay từ biệt cuối cùng và đi khỏi mà không ngoái lại. Anh dõi theo cho đến khi cô khuất dạng. Thật kỳ lạ khi từ biệt cô như thế. Thật kỳ lạ khi tự nhủ rằng mọi chuyện đã kết thúc và anh sẽ không gặp lại cô nữa. Họ mới chỉ trải qua hai ngày cùng nhau, nhưng anh có cảm tưởng đã quen biết cô từ rất lâu rồi.

Khi cô khuất dạng rồi, anh vẫn đứng đó nhiều phút liền, bất động, như gã trai gàn dở. Anh sẽ làm gì bây giờ? Tranh thủ đang có mặt tại sân bay để tới một quầy Air France mua một tấm vé đi Athens, ý tưởng này thật hấp dẫn. Trong vài giây, anh đùa giỡn với ý nghĩ chuồn khỏi địa ngục Paris, khỏi nền văn minh mà anh căm ghét này và nó cũng chẳng ưa gì anh. Nếu đáp một chuyến bay nội trong hôm nay, thì ngay tối nay anh sẽ gặp lại hòn đảo Hy Lạp của mình. Một cuộc sống cô độc cách xa mọi thứ gây tổn thương: đàn bà, đàn ông, công nghệ, ô nhiễm, tình cảm, hy vọng. Anh ngập ngừng hồi lâu, nhưng rốt cuộc cũng từ bỏ kế hoạch này. Điều gì đó giữ anh lại Paris, tuy anh còn chưa biết đó là gì.

Anh ra khỏi sảnh sân bay, rồi đứng vào hàng người đang chờ taxi. Quãng thời gian chờ đợi không lâu như anh e sợ. Anh bảo tài xế chở mình về quận 6. Rồi anh nghe thấy mình nói một câu mà anh không bao giờ nghĩ mình sẽ nói ra:

– Anh có thể thả tôi xuống trước một cửa hiệu Orange được không? Tôi cần mua một chiếc điện thoại di động.

Trong suốt hành trình, anh mải miết suy nghĩ rồi hồi tưởng trong tâm trí câu chuyện khủng khiếp Pénélope Lorenz đã kể anh nghe mà lòng trĩu nặng.

Một câu chuyện phủ đầy xác chết, máu và nước mắt.

Pénélope

1.

– Julian! Con làm ơn nhanh lên nào!

Khu Tây Thượng Manhattan. Ngày 12 tháng Mười hai năm 2014. 10 giờ sáng.

Tôi là Pénélope Kurkowski, vợ của Lorenz. Nếu là phụ nữ, chắc hẳn bạn đã nhận ra, cách đây vài năm, trên bìa tạp chí Vogue, Elle hoặc Harper’s Bazaar. Và bạn đã căm ghét tôi. Bởi vì tôi cao ráo hơn, mảnh mai hơn, trẻ trung hơn bạn. Bởi vì tôi đẳng cấp hơn, nhiều tiền hơn, dáng đẹp hơn. Nếu là đàn ông, có lẽ bạn từng gặp tôi trên phố và đã ngoái nhìn theo tôi. Và dù trình độ học vấn hay sự tôn trọng mà trên lý thuyết bạn khẳng định sẽ dành cho phụ nữ có là thế nào, thì trong sâu kín trí não đàn ông bẩn thỉu của mình, hẳn bạn vẫn nghĩ đến điều gì đó đại loại từ “Cô ta quá ngon” cho đến “Con điếm, mình sẽ chén nó ngon lành”.

– Julian, đi nào!

Taxi thả chúng tôi xuống góc phố Tây Công viên Trung tâm giao với phố 71. Chỉ còn chưa đầy hai trăm mét nữa là tới khách sạn nơi Philippe đang chờ tôi, nhưng thằng con trai quẩn chân tôi vẫn đứng im như phỗng.

Tôi ngoái nhìn. Julian mặc chiếc áo khoác dày sụ ngồi trên bậc thềm đá của một trong những ngôi nhà bằng đá sa thạch đỏ đẹp đẽ bao quanh con phố. Vẻ mơ mộng viển vông, thằng bé đang tròn xoe mắt ngạc nhiên với làn hơi nước ngưng đọng trong không khí giá lạnh, ngay khi nó mở miệng. Thằng bé có nụ cười ngây ngô để lộ hàm răng thưa và như thường lệ, mang theo con chó bông hôi hám chỉ chực rách vụn ra.

– Giờ thì đủ rồi đấy!

Tôi quay bước kéo tay thằng bé để buộc nó đứng dậy. Thằng bé trào nước mắt ngay khi tôi động đến nó. Vẫn màn kịch đó, vẫn những lời than vãn ai oán đó.

– Con thôi ngay đi!

Đứa trẻ này khiến tôi phát bực! Mọi người đều ngây ngất trước nó và dường như chẳng ai nhận ra cuộc sống hằng ngày của tôi với thằng bé là như thế nào. Ích kỷ một cách vô phép. Không bao giờ biết ơn về những gì người ta làm cho nó.

Tôi toan dọa lấy mất con chó bông của thằng bé thì một chiếc xe tải nhỏ màu trắng chờm lên vỉa hè rồi dừng lại ngay phía sau chúng tôi. Tài xế lao vọt ra khỏi xe rồi mọi chuyện nối tiếp nhau với tốc độ nhanh tới mức tôi không kịp có cả thời gian lẫn sự nhanh trí để kháng cự chút nào. Một bóng đen chồm lên tôi, thoi một cú đấm vào giữa mặt tôi, một cú khác vào bụng, cú thứ ba vào mạng sườn trước khi đẩy tôi vào khoang sau chiếc xe thùng. Tôi thở không ra hơi. Người gập làm đôi, tôi đau tới mức thậm chí không kêu nổi. Vừa ngóc đầu lên, mặt tôi đã phải hứng toàn bộ sức nặng cơ thể của con trai tôi, thằng bé vừa bị người ta quẳng vào thùng xe. Phần xương sọ phía sau của thằng bé làm sống mũi tôi vỡ toác. Một suối máu tuôn ra trên mặt tôi. Mắt tôi bỏng rát và hai mí mắt tôi khép lại.

2.

Khi tỉnh lại, tôi đang ở trong một khung cảnh tranh tối tranh sáng, bị nhốt trong một nhà tù với những chấn song sắt hoen gỉ. Một cái chuồng dành cho súc vật đúng nghĩa, chật chội, bẩn thỉu, nhơ nhớp. Julian đang nằm vắt lên người tôi. Nước mắt nước mũi tùm lum và máu me bê bết. Tôi ôm chặt thằng bé vào lòng và hiểu ra rằng máu trên mặt thằng bé chính là máu của mình. Tôi ủ ấm cho thằng bé, cam đoan với thằng bé rằng mọi chuyện sẽ ổn thôi, bố sẽ tới giải cứu mẹ con mình. Tôi ôm hôn thằng bé, tôi ôm hôn thằng bé, tôi ôm hôn thằng bé. Trong một giây, tôi hối hận về toàn bộ sự hằn học cay nghiệt thường xuyên trút lên thằng bé. Và tôi linh cảm rằng chuyện đang xảy ra với chúng tôi có lẽ là hậu quả từ những lầm đường lạc lối của tôi.

Tôi nheo mắt lại rồi chăm chú quan sát cảnh tăm tối đang bao quanh chúng tôi. Hai chiếc đèn công trường treo trên những thanh xà kim loại đang tỏa ra một thứ ánh sáng yếu ớt cho phép suy đoán rằng chúng tôi đang ở trong một dạng nhà kho nơi chứa tạm những đồ dùng thiết bị liên quan đến vườn thú, rạp xiếc hoặc thảo cầm viên. Tôi nhác thấy những cái chuồng khác, những cuộn lưới sắt đan sợi, một chồng ghế sắt cũ, những núi đá giả, những khay gỗ mục mủn, những cây nhỏ bằng nhựa.

– Con tè dầm rồi mẹ ơi, Julian khóc.

– Không sao đâu, con yêu.

Tôi quỳ gối bên cạnh thằng bé, trên nền bê tông cứng đanh và lạnh băng. Không khí nồng nặc mùi ẩm mốc, mùi hăng hắc và ôi khét của nỗi sợ hãi. Tôi nhặt con chó bông đang lăn lóc dưới đất và sử dụng nó như một con rối.

– Nhìn thú bông này, nó muốn được hôn!

Trong vài phút, tôi cố gắng chơi đùa với thằng bé, cùng lúc thử tạo ra một bong bóng âu yếm dịu dàng bảo vệ thằng bé khỏi cơn điên loạn này. Liếc nhìn đồng hồ đeo tay. Thậm chí còn chưa đến 11 giờ 30. Chúng tôi ở trên xe không lâu, vậy là chúng tôi đang cách Manhattan chẳng bao xa. Có lẽ đang ở New Jersey, Bronx hay Queens gì đó… Tôi tin chắc kẻ bắt cóc hai mẹ con tôi không hành động theo kiểu hú họa. Kẻ đó đã cực kỳ liều mạng khi tấn công chúng tôi giữa trung tâm thành phố. Vậy thì, đối tượng kẻ đó tìm kiếm chính là chúng tôi. Kẻ đó muốn nhắm tới chính chúng tôi: gia đình Lorenz. Nhưng vì lý do gì nhỉ? Một món tiền chuộc chăng?

Tôi bấu víu vào ý nghĩ này bởi lẽ nó khiến tôi yên tâm. Sean sẽ trả bất cứ giá nào để đưa chúng tôi ra khỏi đây. Rốt cuộc, có lẽ không phải vì tôi, mà là vì con trai ông ấy, đó là điều chắc chắn. Dù số tiền chuộc có là bao nhiêu chăng nữa, ông ấy cũng sẽ nộp đủ. Sean có cỗ máy in tiền của riêng mình: ba nhát cọ trên một tấm toan và ông ấy sẽ tìm ra một bầy cừu sẵn sàng chi tiền triệu. Những kẻ đầu cơ, những thương gia, những triệu triệu phú, những hedge funders, những tài phiệt Nga, đám nhà giàu mới nổi Trung Quốc: tất cả bọn họ đều muốn có một bức Lorenz trong bộ sưu tập riêng. Một bức Lorenz! Một bức Lorenz! Một bức Lorenz còn giá trị hơn vàng ròng! Giá trị hơn cả nghìn dây ma túy. Giá trị hơn một chiếc máy bay riêng hay một căn biệt thự tại Bahamas.

Những nhà đầu tư chuyên nghiệp và am hiểu thị trường thường tham gia vào loại quỹ đầu tư ít phổ biến với công chúng và không bị quản chế quá chặt.

– Đồ đĩ non!

Bị bất ngờ, tôi hét lên một tiếng khiến Julian òa khóc.

Một mụ đàn bà đang lại gần cái chuồng mà tôi không hề hay biết.

Phì nộn, lưng gù, chân tập tễnh. Tôi đoán mụ ta mắc chứng lão hóa sớm: mái tóc dài, xam xám và cứng quèo như rễ tre, sống mũi khoằm như mũi diều hâu, đôi mắt chất chứa nộ khí. Khuôn mặt đầy nếp nhăn đáng sợ của mụ ta phủ kín các hình xăm: sọc chữ chi, thánh giá, hình tam giác, hình tròn, tia chớp, giống như những hình vẽ trên mặt thổ dân da đỏ Mỹ.

– Bà… là ai?

– Câm miệng, đồ đĩ non! Mày không được phép nói!

– Tại sao bà làm vậy?

– CÂM MIỆNG! mụ ta thộp lấy họng tôi.

Với sức mạnh của một con bò mộng, mụ ta kéo tôi về phía trước rồi dộng mặt tôi nhiều lần vào những thanh sắt gỉ. Con trai tôi rú lên. Mũi tôi lại bắt đầu chảy máu. Tôi chịu đựng những cú dộng này không chút kháng cự, nhưng tôi hiểu ra mụ ta chẳng hề cân nhắc thể lực của mình.

Cuối cùng mụ ta cũng buông tôi ra. Khuôn mặt đầm đìa máu, tôi ngã quỵ xuống sàn. Trong khi Julian lao tới ôm cổ tôi, tôi nhận ra mụ da đỏ đang lục lọi trong một hộp dụng cụ cũ mòn hoen gỉ.

– Tới đây! mụ ta hét lên.

Tôi chùi bớt máu đang nhỏ giọt vào mắt rồi ra hiệu cho Julian tránh xa về phía góc trong cùng của cái chuồng.

Chớ làm mụ ta phật lòng.

Mụ ta tiếp tục tìm bới, lấy ra lần lượt một cây kìm cắt bu loong, một cái bào, một cái kẹp ván, một cái kìm sắc.

– Cầm lấy cái này, mụ ta thét bảo trong lúc đưa cho tôi một cái kìm cắt.

Vì tôi vẫn không nhúc nhích, mụ ta bực lên và rút từ cái bao mụ ta đeo ở thắt lưng ra một con dao khía đi rừng dài ba chục phân.

Mụ ta túm lấy cánh tay tôi rồi bằng một động tác nhanh gọn, cắt đứt dây đồng hồ đeo tay của tôi. Mụ ta huơ huơ cái đồng hồ trước mặt tôi rồi chỉ kim giây.

– Nghe tao cho kỹ đây, con đĩ. Mày có đúng một phút để mang cho tao một trong những ngón tay của con trai mày. Nếu mày từ chối, tao sẽ vào trong chuồng cắt cổ nó rồi sau đó tao sẽ giết mày.

Tôi khiếp đảm. Thậm chí não tôi còn nghiêm cấm việc mường tượng ra điều mụ ta đang yêu cầu tôi.

– Rốt cuộc, bà không…

– Làm đi! mụ ta hét lên rồi quẳng cái kìm vào mặt tôi.

Tôi sẽ ngất ra đó mất.

– MÀY CÒN BỐN MƯƠI GIÂY NHÉ! MÀY KHÔNG TIN TAO HẢ? NHÌN CHO RÕ ĐÂY!

Mụ ta bước vào chuồng rồi chụp lấy Julian đang nấc lên vì kinh sợ. Mụ ta dắt thằng bé ra trước, con dao khía của mụ ta gí vào cổ họng con trai tôi.

– HAI MƯƠI GIÂY.

Bụng tôi quặn lên. Tôi rên rỉ:

– Tôi sẽ không bao giờ làm vậy được đâu.

– MÀY TỰ XOAY XỞ ĐI!

Tôi hiểu là mụ ta sẽ chuyển từ đe dọa sang hành động và tôi chẳng còn lựa chọn nào khác.

Tôi nhặt lấy cây kìm cắt rồi tiến về phía mụ ta và về phía Julian đang bắt đầu gào lên.

– Không, mẹ ơi! Không, mẹ ơi! Đừng làm vậy! ĐỪNG LÀM VẬY!

Trong lúc bước về phía con trai tôi, tay cầm một thứ vũ khí, tôi hiểu ra hai điều.

Chỗ này là địa ngục.

Địa ngục sẽ còn kéo dài.

3.

Và địa ngục này còn tệ hại hơn cơn ác mộng tệ hại nhất của bạn.

Sau khi bắt tôi làm điều gớm ghiếc kia, con quỷ đó đã mang con trai tôi đi. Để chống lại cơn thịnh nộ điên cuồng của tôi, mụ da đỏ đã đấm đá tôi đến ngất ra đó. Vào bụng, vào họng, vào ngực. Khi tôi tỉnh lại, mụ đã cho tôi ngồi vào một chiếc ghế tựa bằng kim loại và đang quấn quanh nửa thân trên của tôi bằng dây thép gai, trói tôi thật chặt.

Nhiều giờ đã trôi qua mà tôi không thể nói là bao lâu. Tôi căng tai ra nhưng không nghe thấy Julian nữa. Chỉ hít thở nhẹ thôi cũng khiến tôi đau.

Những mấu nhọn của dây thép gai cào xé da thịt tôi.

Tôi ngất đi, tôi tỉnh lại, tôi đã mất khái niệm về thời gian. Tôi chảy máu ròng ròng. Tôi ngâm trong cứt đái của tôi, nước mắt của tôi, nỗi sợ hãi của tôi.

– Nhìn đi, đồ đĩ non!

Tôi giật mình ra khỏi cơn mê lịm.

Mụ da đỏ xuất hiện trong ánh sáng. Mụ đang bế Julian bằng một cánh tay. Bàn tay kia, mụ đang cầm con dao đi rừng. Thậm chí tôi không kịp kêu lên. Lưỡi dao vung lên, ánh lên một tia sáng bồn chồn trước khi bổ nhào xuống con trai tôi. Một lần, hai lần, mười lần. Máu phọt ra. Tôi nấc lên. Tôi rống lên. Những mấu sắt nhọn khoét thủng da thịt tôi, toàn thân. Tôi phát uất. Tôi nghẹn thở. Tôi muốn chết.

– ĐỒ ĐĨ NON!

11

Cursum Perficio

Bản ngã không phải chủ nhân trong ngôi nhà của riêng nó.

Sigmund FREUD

1.

Khi quay về phố Cherche-Midi, Gaspard tình cờ chạm trán Sean Lorenz.

Bức chân dung khổ lớn của họa sĩ – bức ảnh đen trắng được nữ nhiếp ảnh gia người Anh Jane Bown chụp – áp đặt sự hiện diện nghiêm trang của ông, làm đông đặc phòng khách trong bầu không khí yên lặng sắc lạnh và tạo cảm giác không rời mắt khỏi bạn.

Thoạt đầu, Gaspard chọn cách lờ nó đi rồi chuồn vào bếp cắm bình pha cà phê mà anh đã mua khi rời khỏi cửa hàng bán điện thoại. Để tự làm mình tỉnh táo, anh pha một tách ristretto kiểu Ý và uống một hơi cạn sạch, rồi đến một tách lungo chắc sẽ kéo dài lạc thú.

Tách cà phê trên tay, anh quay ra phòng khách và lại đụng phải ánh mắt của người họa sĩ. Lần đầu tiên trông thấy bức ảnh này, anh có cảm giác gương mặt Sean đang nói với mình Biến mẹ mày đi. Còn lúc này, anh càng có cảm giác là đôi mắt ông, lấp lánh và xuyên thấu, đang nói một ngôn ngữ khác và cầu xin anh: Hãy giúp tôi.

Anh cưỡng lại vài giây trước lời kêu gọi rồi bỗng động lòng trắc ẩn:

– Ông muốn tôi giúp ông thế nào đây? Con trai ông chết rồi, ông thừa biết như thế mà.

Anh ý thức được rằng mình thật ngu ngốc khi nói chuyện với một bức ảnh, nhưng nhu cầu phân trần đang giày vò anh. Cũng có cả nhu cầu tập hợp những suy nghĩ của bản thân và điểm lại tình hình.

– OK: người ta không tìm thấy xác cậu nhóc, anh nói tiếp, nhưng điều này không có nghĩa là cậu nhóc còn sống. Câu chuyện về kinh nghiệm cận tử của ông không hề logic, hãy thừa nhận điều ấy.

Gương mặt nghiêm trang tiếp tục lặng lẽ nhìn anh chăm chú. Gaspard bịa ra cho nó một câu trả lời: Nếu chính con trai anh chết, anh tin là…

– Tôi nào có con trai, anh bác bẻ.

– Hãy giúp tôi.

– Ông đang làm phiền tôi đấy.

Một câu trong bài phỏng vấn của Lorenz với Jacques Chancel trở lại vang vọng trong tâm trí anh. Ở cuối cuộc trò chuyện, nhà báo đã hỏi họa sĩ về mục đích tối hậu của mọi nghệ sĩ. Trở nên bất tử, Sean đã trả lời không chút ngập ngừng. Điều có thể bị coi là sự dí dỏm mang tính hoang tưởng tự đại này đã mang một ý nghĩa hoàn toàn khác khi Lorenz nói rõ chủ định của mình: “Bất tử tặng bạn cơ hội chăm lo lâu nhất có thể cho những người thân yêu của bạn.”

Vì cứ thách thức bức chân dung, Gaspard cảm thấy hơi chóng mặt và bị ảo giác: gương mặt người họa sĩ chồng chéo lên các đường nét của bố anh và nhắc đi nhắc lại lời thỉnh cầu của ông: Hãy giúp tôi. Nhà soạn kịch chớp chớp mắt để làm tiêu tan cơn khó ở của mình. Triệu chứng rối loạn thị lực giảm dần rồi biến mất.

Được giải thoát khỏi sự chi phối của hai người đàn ông, anh quay về hang ổ của mình ở tầng trệt, cởi đồ, tháo lớp bông băng rồi đi tắm vòi sen. Anh hiếm khi tắm gội vào giữa buổi chiều, nhưng sự sôi sục và biến động gắn với những sự kiện đêm hôm trước đã khiến anh mất ngủ. Nếu cơn mệt mỏi lên đến đỉnh điểm đánh úp Gaspard ngay khi anh về nhà, thì nước lạnh lại giúp gột rửa đôi chút cảm giác kiệt quệ trong anh. Trong khi Gaspard cẩn thận lau khô cái nẹp tay, hình ảnh phản chiếu trong tấm gương lấm chấm những vệt đen khiến anh mếch lòng: râu tóc lông lá xồm xoàm, bệu mỡ.

Gaspard tìm thấy trong ngăn kéo tủ ở phòng tắm một chổi cạo râu, một bàn cạo và kem bọt kiểu cũ. Bất chấp hai bàn tay đang băng bó, anh bắt đầu dùng kéo loại bỏ quầng râu quai nón dày rậm của mình, cạo râu thật nhẵn và cắt phăng những món tóc. Việc vệ sinh cơ thể cho anh cảm giác dễ thở hơn. Nó cũng trút bỏ khỏi anh toàn bộ mong muốn mặc lại chiếc áo sơ mi kẻ ca rô và quần nhung túi hộp.

Mặc quần đùi và áo may ô ôm sát, anh bước vào phòng thay đồ sát cạnh phòng ngủ lớn nhất của ngôi nhà. Giống như Steve Jobs hay Mark Zuckerberg, Sean Lorenz là tín đồ của capsule wardrobe – tủ quần áo bất biến. Trong trường hợp này là khoảng một tá vest Smalto từ đen tới xám sáng và hàng loạt sơ mi màu trắng vải popeline bông cổ cồn với cúc ánh xà cừ. Mặc dù trông Gaspard có hơi béo tốt nhưng vóc dáng anh không khác lắm so với họa sĩ. Anh mặc một chiếc áo sơ mi rồi một bộ com lê và lập tức cảm thấy thoải mái lạ lùng, như thể vừa nhẹ đi được nhiều kí lô.

Trong một ngăn kéo tủ, anh phát hiện ra vài lọ nước hoa để cạnh những chiếc thắt lưng da cuộn lại. Năm hộp giấy đã hơi ngả vàng in nhãn hiệu Pour un homme của Caron, một vài trong số đó vẫn còn nguyên giấy bóng kính. Anh còn nhớ một giai thoại mà Pauline đã kể cho anh nghe để minh họa cho tính cách cuồng ám của Lorenz. Loại nước hoa này là món quà đầu tiên Pénélope tặng cho chồng tương lai khi mối quan hệ của họ bắt đầu. Sean đã không bao giờ thôi xức nó, nhưng vì tin chắc công thức pha chế đã bị thay đổi trong quá trình sản xuất, ông liền săn lùng trên eBay loại nước hoa này và mua bằng sạch tất cả những chai được sản xuất năm 1992 mà ông tìm thấy.

Gaspard mở một chai ra rồi xịt. Mùi oải hương và vani mang nét chân phương và phi thời không hề khiến anh chán ghét. Đúng lúc rời khỏi phòng thay đồ, anh thoáng thấy hình ảnh phản chiếu của mình trên tấm gương soi có chân và bỗng có cảm giác đang ngắm nhìn một người khác. Một phiên bản Lorenz tròn xoay hơn và ít nóng nảy hơn. Để hoàn thiện hiệu ứng này, anh cất cặp kính đang đeo vào ngăn kéo đựng nước hoa. Hoàn toàn tự nhiên, anh không khỏi nghĩ đến một trong những bộ phim mình yêu thích – Chóng mặt – và cuộc tìm kiếm điên rồ của nhân vật Scottie do James Stewart thủ vai. Một người đàn ông cố gắng biến đổi vị hôn thê mới của mình để khiến cô giống với tình yêu vĩ đại đã mất của anh ta. Việc tìm cách chiếm chỗ những người quá cố có thể hết sức nguy hiểm, Hitchcock đã cảnh báo chúng ta thông qua phần kết cuộc. Nhưng vào khoảnh khắc này, Gaspard không bận lòng đến chuyện ấy. Anh vuốt phẳng những nếp li của chiếc áo vest đang mặc trên người rồi nhún vai rời khỏi phòng.

2.

Ngay ngày đầu tiên, có điều gì đó đã khiến Gaspard sửng sốt: tại sao Bernard Benedick, người thừa kế kiêm thực hiện di chúc của Sean, lại chọn cách cho thuê ngôi nhà trong khi vẫn để lại đó chừng ấy đồ dùng cá nhân của người họa sĩ như vậy? Ngày hôm nay, câu hỏi ấy xuất hiện trở lại trong khi anh thơ thẩn ở phòng ngủ xưa kia vốn thuộc về Lorenz và Pénélope. Hành động này gây ra một cảm giác mâu thuẫn. Vừa dễ chịu khi được ở trong một nơi chốn quen thuộc; vừa bồn chồn nôn nao hơn khi thấy mình giống như một kẻ rình mò nhìn trộm. Gaspard chọn cách không bận lòng với những ngại ngùng đó và chấp nhận mang tiếng kẻ xâm phạm đời tư – mình có lý do chính đáng kia mà, anh tự biện minh như vậy. Anh tiến hành lục soát triệt để căn phòng, mở tất cả tủ tường, ngăn kéo, thăm dò khắp mặt tường, thậm chí còn kiểm tra các thanh ván lát sàn bất chấp sự vụng về nhất định vì vết thương ở hai bàn tay. Những gì anh thu hoạch được vô cùng ít ỏi. Dẫu sao anh cũng tìm ra một tủ con nhiều ngăn kéo gắn bánh xe chứa đầy giấy tờ và phong bì bên dưới bàn làm việc bằng gỗ cẩm lai.

Anh kiểm tra kỹ bên trong, phát hiện ra những bài báo trích từ các trang web tin tức của báo chí chính thống có liên quan xa gần tới cái chết của Julian. Vẫn những bài báo trên tờ New York Times, Daily News, Post hoặc Village Voice mà Gaspard đã đọc ngày hôm trước trên máy tính của Madeline. Không có gì quá mới mẻ, ngoại trừ lời khẳng định rằng trước khi qua đời, Lorenz đã lại vùi đầu vào cuộc điều tra về cái chết của con trai ông. Ngạc nhiên hơn, cái tủ này còn chứa đựng thư từ mà họa sĩ tiếp tục nhận được sau khi chết. Những hóa đơn truyền thống của Điện lực Quốc gia và nhà mạng Orange, hàng núi thư quảng cáo, những thư từ của Ngân hàng Nhà nước đeo đẳng bạn muôn đời…

Tiếp giáp với phòng ngủ khép kín của bố mẹ là cửa phòng ngủ của Julian. Gaspard ngập ngừng một hồi nơi ngưỡng cửa trước khi chấp nhận thử thách.

Hãy giúp tôi.

Anh cố gắng gạt cảm xúc của mình sang bên rồi tiến vào căn phòng. Được bố trí ở tầng trệt ngay sát vườn, đó là một căn phòng vuông vắn, xinh xắn và sáng sủa, với sàn gỗ được mài sạch và đồ đạc sơn theo các gam màu phấn. Trong không gian tĩnh lặng tựa nhà thờ, những tia nắng đổ vào qua các ô cửa sổ soi sáng bừng một chiếc giường trẻ em phủ chăn màu be, làm ánh hạt bụi trên bề mặt đánh xi của một giá sách dùng làm nơi cất giữ những cuốn sách tranh và những chiếc ô tô sưu tập nhỏ xíu. Một bức tranh gốc của Norman Rockwell.

(1894-1978): họa sĩ minh họa người Mỹ, gắn liền với những trang bìa tạp chí Saturday Evening Post trong suốt giai đoạn 1916-1960.

Không hy vọng tìm thấy gì trong căn phòng này, Gaspard vẫn đứng đó hồi lâu, bất động, như tại một nơi hành hương bí mật. Nơi này chẳng có gì nguy hại. Trái lại, căn phòng dường như đang chờ cậu nhóc quay về. Chẳng bao lâu nữa, cậu nhóc sẽ đi học về, sẽ mở các ngăn tủ hốc tường để lấy ra những bộ Lego, tấm bảng thần kỳ, những mô hình khủng long nho nhỏ… Cảm giác này dai dẳng trong tâm trí Gaspard cho tới khi anh nhìn thấy một con chó bông lấm tấm vết máu đặt trên gối.

Gaspard đứng sững lại. Đây có phải món đồ chơi Julian mang theo khi bị bắt cóc không? Nếu đúng là vậy thì tại sao con thú bông – một vật chứng – lại vẫn còn ở đây?

Anh cầm lấy con vật bằng cả hai bàn tay bị thương. Con chó có một khuôn mặt vừa buồn cười vừa hiền lành không mấy hợp với vệt máu khô dính trên mõm nó. Gaspard đưa con thú bông lại sát mặt mình và bỗng nhận ra rằng đó không phải máu, mà chắc chắn là sô cô la. Bấy giờ anh đã hiểu ra sự nhầm lẫn của mình: mánh kinh điển của các bậc cha mẹ khéo xoay xở để có một con thú bông thay thế. Trên mõm con chó, chẳng có dấu vết nào về mùi hăng hắc của nỗi sợ hãi. Ở đó chỉ có mùi của thời thơ ấu, ngọt ngào và ấm áp, và chắc hẳn đó là lý do Lorenz giữ nó lại như một thánh tích: hương thơm của món bánh bích quy vừa ra lò vốn gợi ra những hình ảnh yên bình trong cuốn sách tập đọc, một bông lúa mì chín, lớp vỏ màu nâu gai góc của những hạt dẻ, những chiếc lá tiêu huyền bay xập xòe trong làn gió ấm. Những khoảnh khắc chớp nhoáng mang tới cho Gaspard một niềm tin chắc tuyệt đối: một con đường đang mở ra phía trước anh và anh sẽ đi tới cùng hành trình này, bất chấp hậu quả có như thế nào chăng nữa.

3.

“Chín tháng mùa đông, ba tháng địa ngục.” Câu ngạn ngữ cổ của Tây Ban Nha là điều bất công thường gặp nhất: trời chỉ thực sự mưa có mười ngày trong năm tại Madrid. Rủi thay, ngày 22 tháng Mười hai năm 2016 này lại là một ngày trong số đó và khi hạ cánh xuống thủ đô Tây Ban Nha, Madeline đã chứng kiến một thứ thời tiết còn chẳng được ôn hòa bằng Paris.

Sau một chuyến bay lận đận – ở Charles-de-Gaulle, trong khi máy bay của cô sắp sửa cất cánh, nó lại mất lượt xuất phát vì một hành khách bị đau cần phải cho xuống –, Madeline đã hạ cánh xuống Madrid-Barajas trễ gần hai tiếng để rồi dính vào cả loạt những trò vui vốn có của dạng hành trình này. Kiểu những rắc rối vẫn khiến Gaspard mất kiểm soát: sân bay đông nghịt, những khách đi nghỉ bực bội, cảnh chờ đợi liên miên, cảm giác ê chề vì bị biến thành gia súc-người. Sau khi đã chịu đựng chuyến xe buýt chật chội lúc vừa xuống máy bay, cô lại gặp ngay phải chiếc taxi cũ mèm nồng nặc mùi thuốc lá và mồ hôi. Một chiếc xe cà khổ với các cửa kính đọng hơi nước bởi không khí ô nhiễm mà cô đã chịu đựng suốt gần một giờ đồng hồ cùng với những vụ tắc đường của tuần lễ mua sắm cuối cùng trước Giáng sinh và chuỗi lải nhải không dứt những ca khúc tạp vần Tây Ban Nha mà chiếc radio gắn trên xe được kết nối với kênh FM Thân thương của địa phương đang tuôn ra. Top 50 phiên bản Movida: Mecano, Los Elegantes, Alaska y Dinarama…

Coutances đã lây nhiễm cho mình! cô bực tức khi đến Calle Fuencarral, tâm chấn của Chueca, thành trì của cộng đồng gay Madrid. Cô cảm thấy mối nguy hiểm. Nhất là, không được nhượng bộ trước cách nhìn nhận thế giới đầy bi quan này. Nếu bắt đầu e sợ cuộc đời thông qua lăng kính màu đen của Gaspard Coutances, cô chỉ còn phải tự cầm súng bắn vào mình nữa thôi.

Vậy nên cô gắng gượng tuân theo một thái độ tích cực. Người tài xế taxi thật đáng ghét, nhưng cô vẫn để lại cho anh ta một khoản boa. Đến khách sạn thì chẳng ai giúp Madeline xách hành lý, nhưng cô tự nhủ mình cũng chẳng cần giúp. Căn phòng khách sạn được cô đặt trong lúc gấp gáp thì ngột ngạt, với tầm nhìn ra một công trường và một cần cẩu đang hoen gỉ tại chỗ, nhưng tuy thế cô vẫn thấy nó có vẻ duyên dáng nhất định. Ngoài ra, sau khi làm thủ thuật cô sẽ được nghỉ ngơi và tha hồ tìm một chỗ đẹp hơn.

Đối diện. Không nhầm lẫn. Quên đi cơn hỗn loạn vốn là cuộc đời cô cho tới thời điểm hiện tại, quên đi cơn mê muội về Sean Lorenz, thảm kịch của con trai ông ấy, cuộc chạy trốn trước Coutances. Tập trung vun đắp tương lai mà cô đã tự chọn cho mình.

4.

Lúc 16 giờ, Gaspard đứng ăn lót dạ trong bếp bằng một hộp cá mòi và vài lát bánh mì. Một bữa xế ăn vội chiêu bằng Perrier vị chanh.

Sau đó, Gaspard chọn một đĩa than nhạc jazz trong bộ sưu tập của Sean Lorenz rồi đặt lên mâm đĩa, vì giờ anh đã hình thành thói quen này. Tiếp theo anh di chuyển cái tủ con chứa thư từ của họa sĩ sang phòng khách rồi bắt đầu xem kỹ những tài liệu lưu trữ lạ lùng này.

Anh ngồi xếp bằng trên sàn tiến hành công việc đó được hơn một giờ thì bỗng tìm ra một số của tạp chí Art in America vẫn còn nguyên lớp bóng kính bên ngoài. Gaspard xé lớp bóng kính. Ấn bản ra hồi tháng Một năm 2015. Tấm danh thiếp ghim trên bìa tạp chí cho thấy đích thân tổng biên tập đã gửi tờ tạp chí cho Sean kèm theo lời cảm ơn và lời chia buồn.

Bên trong có khoảng chục trang nói về dạ tiệc khai mạc triển lãm Sean Lorenz. A life in painting diễn ra tại MoMA vào ngày 3 tháng Mười hai năm 2014, vài ngày trước khi Julian bị bắt cóc. Trong lúc lật qua cuốn tạp chí, Gaspard hiểu ra rằng buổi tiệc tối đó đúng ra là một sự kiện của giới thượng lưu hơn là một buổi lễ mang tính nghệ thuật. Được một nhãn hiệu xa xỉ tài trợ, buổi khiêu vũ thân mật quy mô nhỏ đã thu hút rất đông khách mời nổi tiếng. Trên những bức ảnh của tạp chí, Gaspard nhận ra Michael Bloomberg, cựu thị trưởng thành phố, cũng như Andrew Cuomo, đương kim thị trưởng New York. Trên những bức ảnh khác, người ta nhìn thấy các lái buôn nghệ thuật Charles Saatchi và Larry Gagosian. Trong trang phục hết sức trễ nải, Pénélope Lorenz, vẫn đang thời cực thịnh của nhan sắc, chuyện trò rôm rả cùng Sarah Jessica Parker và Julian Schnabel. Những lời thuyết minh cho các bức ảnh cũng nêu tên một loạt người mẫu và những nhân vật trẻ trung thuộc tầng lớp tinh hoa của xã hội mà Gaspard chưa từng nghe nói tới.

Trên những bức ảnh này, Sean Lorenz gây cảm tưởng đang lơ đễnh và có phần mất tự nhiên. Gaspard đoán ông đang lấn bấn với sự phù phiếm và huy hoàng của buổi tiệc. Đời sống khổ hạnh và sự thuần khiết của những bức tranh cuối cùng ông vẽ đối lập với dạng tiệc chiêu đãi này nơi người ta tới chỉ để được nhìn thấy. Gương mặt ông bị đông cứng lại bởi một tấm mặt nạ bồn chồn, như thể ông ý thức được rằng chân trời sự nghiệp rộng mở của mình dĩ nhiên cũng là phòng chờ dẫn đến sự sụp đổ. Như thể ông đã nhìn thấy, đằng sau đền Capitole, cái bóng của núi đá Tarpeia. Như thể cái chết của Julian đã được ghi sẵn trong sự suy tàn êm dịu của buổi tiệc tối ngày hôm đó.

Thành thực mà nói, dẫu sao Sean cũng đã nở nụ cười trong một bức ảnh. Một bức ảnh chụp chung với một cảnh sát mặc trang phục đúng quy cách của cảnh sát New York: bộ đồng phục màu xanh thẫm và mũ lưỡi trai tám góc. Một dòng chữ đóng khung nói rõ rằng viên sĩ quan này, một tay Adriano Sotomayor nào đó, vốn là bạn thời thơ ấu của Sean Lorenz và hai người đàn ông đã không gặp nhau từ hai mươi hai năm nay. Nhìn kỹ bức ảnh, Gaspard đã nhận ra anh chàng Mỹ Latinh có phần tự phụ một cách lố bịch thường dương dương tự đắc trong những bức ảnh thời trai trẻ mà anh đã nhìn thấy trong tập chuyên khảo. Anh đứng dậy xác minh thông tin trong cuốn sách tóm tắt để trong thư viện. Không còn nghi ngờ gì nữa: Sotomayor đúng là thành viên thứ ba của nhóm “Thợ pháo hoa”. Người ký tên những bức graffiti của mình bằng nghệ danh NightShift. Theo năm tháng, khuôn mặt ông ta đã béo ra, vẻ ngạo nghễ khi xưa nhường chỗ cho vẻ hiền từ, nhưng các đường nét vẫn giữ nguyên tính chất “góc cạnh như được tạc” khiến ông ta trông hao hao diễn viên Benicio del Toro.

Gaspard lưu thông tin vào một góc tâm trí rồi khép cuốn tạp chí lại. Khi anh đứng dậy để pha một tách cà phê mới thì cơn thèm rượu đã buông tha anh từ hơn hai mươi tư giờ qua bỗng chộp lấy anh nhanh như chớp. Bằng kinh nghiệm, anh biết mình nên phản ứng thật mau lẹ nếu muốn có một cơ hội chặn đứng con quỷ trong mình. Đó là kinh nghiệm được anh áp dụng trong lúc dốc sạch vào bồn rửa ba chai rượu vang thượng hạng và chút rượu sót nơi đáy chai whisky còn lại trong nhà. Trong một khoảnh khắc phân vân do dự, anh đã phải chịu đựng nhiều cơn co thắt ngắn. Trán Gaspard toát mồ hôi đầm đìa rồi anh cảm thấy cơn lo lắng lại dâng trào và anh đã thành công trong việc dập tắt đám cháy trước khi nó lan rộng. Thay cho phần thưởng, anh châm một điếu thuốc đã quấn sẵn trong bao thuốc lá vàng mà Madeline để quên trên quầy bếp. Một thứ thuốc độc này đổi lấy một thứ thuốc độc khác, “hệ số nghịch cảnh của vạn vật” trứ danh của Sartre, hàm súc đến mức con người cần tới “hàng năm kiên trì để đạt được kết quả nhỏ nhất”. Người ta giành được thắng lợi theo khả năng.

Miệng phì phèo điếu thuốc, Gaspard đặt mặt B của chiếc đĩa than 33 vòng lên mâm – một đĩa nhạc cũ của Joe Mooney với chất lượng âm thanh tuyệt hảo –, rồi vùi đầu vào công việc, đọc lại vài bài báo trên chiếc điện thoại thông minh mới của mình trước khi tấn công đám thư từ còn chưa động đến.

(1911-1975): ca sĩ, nhạc công accordeon thể loại pop và jazz người Mỹ.

Giữa những hóa đơn, anh nán lại trên danh mục chi tiết những cuộc gọi đến và đi. Lorenz ít gọi điện, nhưng những tài liệu này đóng vai bản kê chi tiết đúng nghĩa cho phép xác định phạm vi thời gian biểu của họa sĩ trong những ngày trước khi qua đời. Một vài số điện thoại ở Pháp, những số khác là ở Mỹ. Gaspard tiến hành theo cách căn bản, gọi tất cả những người có trong danh sách này theo thứ tự thời gian. Anh lần lượt gặp được thư ký của khoa tim bệnh viện Bichat, phòng khám của bác sĩ Fitoussi, một chuyên gia tim mạch ở quận 7, rồi một hiệu thuốc trên đại lộ Raspail. Trong những số điện thoại bên kia bờ Đại Tây Dương, có một số đặc biệt thu hút sự quan tâm của anh, bởi Lorenz đã tìm cách liên lạc với số đó hai lần nhưng không được. Ông đã cố liên lạc lại vào ngày tiếp theo và lần này, ông đã được kết nối. Gaspard gặp được hộp thư thoại của một người nào đó tên là Cliff Eastman, mà tin nhắn vô nhân xưng được thể hiện bằng chất giọng khàn đặc nhưng vui vẻ hồn nhiên của một tay nghiện thuốc lá hoặc nghiện rượu whisky (hay đúng ra là pha trộn cả hai thứ, những thói hư tật xấu thường thích song hành cho có đôi có cặp).

Gaspard đánh liều để lại một tin nhắn đề nghị người ta gọi lại cho mình rồi tiếp tục bóc tách những tài liệu lưu trữ của Sean, quan sát chăm chú giá sách, mở tất cả các cuốn sách, cắt ra vài bài báo và vài bức ảnh trong cuốn chuyên khảo để dán chúng vào cuốn vở gáy xoắn khổ to anh đã dự định dùng để viết vở kịch của mình. Giữa một cuốn sách đẹp đẽ của Salgado và cuốn Chuột của Spiegelman, anh tìm thấy một tấm bản đồ New York cũ và sử dụng nó nhằm nắm bắt rõ hơn những khoảng cách và những sự chuyển dịch, đánh những dấu nhân với các màu sắc khác nhau để cụ thể hóa những nơi chốn liên quan tới cuộc điều tra: địa điểm nơi Julian bị bắt cóc, địa điểm cậu nhóc bị giam cầm cùng mẹ, cây cầu nơi Beatriz Muñoz khẳng định là đã quẳng cậu nhóc xuống sông, bến tàu điện ngầm nơi bà ta tự tử…

Bị cuốn theo đà, Gaspard không nhận thấy thời gian trôi. Khi anh ngẩng đầu lên thì bóng tối đã buông. Joe Mooney đã ngừng hát từ lâu. Anh nhìn đồng hồ đeo tay và bỗng nhớ ra mình có một cuộc hẹn.

12

Hố đen

Người ta chỉ tự do khi có một mình.

Arthur SCHOPENHAUER

1.

Hãng của Karen Lieberman đặt trụ sở tại phố Coutellerie, trong quận 1, không xa tòa thị chính và Trung tâm Pompidou lắm.

Gaspard mới chỉ tới đây có một lần duy nhất, mười hai năm trước, vào buổi ban đầu anh hợp tác với Karen. Phần thời gian còn lại, chính đại diện của anh mới là người di chuyển. Và Gaspard hối hận vì lần này đã không yêu cầu cô làm vậy: quãng đường từ phố Cherche-Midi đã lại dìm ngập anh trong khung cảnh hung hăng khiêu khích và sầu thảm của Paris xam xám này. Việc thần kinh anh đang dễ kích động, cảm tưởng đang ở trên mảnh đất thù địch, và cảm giác thiếu khuyết chẳng thu xếp được ổn thỏa chuyện gì.

Nơi này vẫn như anh còn nhớ: một cổng xe cũ kỹ – được phủ kín bằng nhiều tấm biển đề các nghề nghiệp tự do – dẫn vào một khoảnh sân con bình dị nơi mọc lên tòa nhà thứ hai, kém sang trọng hơn nhiều so với tòa nhà trông ra phố. Với kích cỡ của một cỗ quan tài, thang máy di chuyển chậm rãi đến thảm thiết. Nhất là nó còn tạo cảm giác có thể ngoẻo bất cứ lúc nào. Sau giây lát ngập ngừng, Gaspard quyết định leo bộ sáu tầng gác.

Đến được trước tiền phòng thì hụt hơi, anh bấm chuông rồi chờ người ta mở cửa trước khi vào khu văn phòng đặt ở tầng áp mái. Anh hài lòng ghi nhận rằng tiền phòng – nơi kê sẵn vài chiếc ghế tựa để sử dụng như phòng chờ – đang vắng tanh. Vì Karen đã ký hợp đồng đại diện với khoảng hai chục nhà văn, nhà soạn kịch và nhà biên kịch, Gaspard đã e sẽ phải gặp ở đó một trong những đồng nghiệp chuyên dùng bút danh và phải bỏ ra năm phút để chào hỏi và chuyện trò xã giao. “Sự cô độc có hai lợi ích: trước tiên là được ở với bản thân, sau đó là không phải ở cùng người khác.” Một ngày nọ Schopenhauer đã nói một câu đại loại như vậy, anh nghĩ trong lúc tiến về phía phòng trợ lý của Karen.

Đó là một chàng thanh niên ngỡ rằng bản thân có phong cách – râu hipster, các hình xăm nổi loạn một cách giả tạo, kiểu tóc undercut, đôi bốt Chukka và áo sơ mi bò ôm sát – trong khi anh chàng chỉ là bản sao của tất cả lũ bạn tìm cách tái tạo khu phố Williamsburg và Kreuzberg gần kênh đào Saint-Martin. Tình tiết tăng nặng, đó là anh chàng đang ngó lom lom vào Gaspard trước khi hỏi tên anh với vẻ đầy ngờ vực. Một cách cư xử quá đáng trong khi một mình anh đảm bảo ba phần tư doanh số cho hãng!

Một từ lóng xuất hiện vào thập niên 40 của thế kỷ trước, chỉ những người trẻ da trắng thuộc tầng lớp trung lưu cổ vũ cho lối sống của những nghệ sĩ jazz da màu mà họ thần tượng, với phong cách thời trang độc đáo, chủ yếu dùng đồ vintage, đeo kính, đội mũ phớt, giày nhà binh…

Hai khu phố, một thuộc New York, một thuộc Berlin, vốn là “thánh địa” của dân hipster.

– Chính tôi đang trả lương cho cậu đấy, đồ tồi! anh phát cáu trong lúc tiến về phía cánh cửa phòng làm việc của Karen với vẻ quyền uy trước ánh mắt sững sờ của anh chàng trợ lý.

– Gaspard? nữ đại diện của anh chào đón.

Nghe loáng thoáng được đoạn hội thoại từ bên ngoài vọng vào, cô đã đi vòng qua bàn làm việc để tới gặp anh. Thân hình mảnh dẻ, mái tóc vàng hoe cắt ngắn, Karen Lieberman đã xấp xỉ bốn mươi lăm mùa xuân nhưng vẫn ăn vận theo cùng một kiểu từ thời học trường Janson-de-Sailly: quần jean 501, sơ mi trắng, áo len chui đầu cổ chữ V và giày lười màu rượu vang Saint-Émilion.

Trường trung học có khu ký túc xá lớn nhất ở Pháp với gần 4.000 học sinh theo học.

Đây là người đại diện của Gaspard, nhưng đồng thời cũng là luật sư, kế toán, trợ lý của anh, đại diện truyền thông, cố vấn thuế và đại lý bất động sản của anh. Đổi lấy 20% thu nhập của anh, Karen là giao diện của anh với thế giới bên ngoài. Tấm lá chắn cho phép anh mặc sức sống thế nào tùy thích và chúc cả thế giới may mắn. Điều mà anh không hề kiêng dè.

– Kẻ hoang dã nhất trong số các tác giả của tôi sao rồi?

Anh xẵng giọng ngắt lời cô:

– Tôi đâu phải tác giả của cô. Chính cô mới là nhân viên của tôi, chuyện này hoàn toàn khác đấy.

– Gaspard Coutances trong toàn bộ vẻ lộng lẫy huy hoàng của ngài! cô độp lại. Đểu cáng, hay càu nhàu, đầy ngờ vực…

Cô mời anh ngồi xuống.

– Chẳng phải chúng ta đã hẹn nhau ở nhà hàng sao?

– Trước đó, tôi cần cô in cho tôi một số tài liệu quan trọng, anh giải thích trong lúc móc điện thoại từ túi áo ra. Những bài báo tôi tìm thấy trên Internet.

– Hãy chuyển chúng cho Florent, cậu ta…

– Chuyện này quan trọng đấy, tôi đã nói với cô rồi! Tôi muốn đích thân cô làm kia, chứ không phải anh chàng trai bao của cô.

– Anh muốn sao cũng được thôi. À! Tôi đã gặp Bernard Benedick qua điện thoại. Ông ấy cam đoan với tôi là mọi chuyện liên quan đến ngôi nhà đã được giải quyết ổn thỏa. Có vẻ như cô gái đã đi rồi. Anh có thể tận hưởng ngôi nhà. Một mình.

Anh lắc đầu.

– Cứ làm như tôi chưa biết gì ấy! Dẫu sao chăng nữa, tôi cũng sẽ không ở lại đó đâu.

– Dĩ nhiên, chuyện này quá đơn giản mà, Karen thở dài. Tôi rót cho anh một ly whisky nhé?

– Không, cảm ơn. Tôi quyết định cai rượu rồi.

Cô tròn mắt nhìn anh.

– Mọi chuyện ổn chứ, Gaspard?

Anh thông báo ngắn gọn:

– Năm nay tôi sẽ không viết kịch đâu.

Anh gần như có thể thấy diễu qua tới tấp trong tâm trí Karen cả loạt những hệ quả mà quyết định của anh gây ra: hủy bỏ các hợp đồng, từ bỏ các khán phòng, hủy bỏ các chuyến đi… Tuy nhiên, chưa đầy hai giây sau người đại diện của anh đặt ra câu hỏi bằng một giọng đều đều vô cảm:

– Thật ư? Tại sao?

Anh nhún vai rồi lắc đầu.

– Thêm hay bớt một vở kịch của Coutances, tôi nghĩ chuyện đó sẽ chẳng thay đổi gì nhiều lịch sử ngành sân khấu…

Vì Karen vẫn lặng thinh, anh đóng sâu thêm cây đinh:

– Chúng ta hãy thành thực với nhau nhé, tôi đã cân nhắc mọi nhẽ rồi. Những năm gần đây, tôi có phần lặp lại chính mình, phải không?

Lần này thì cô phản ứng:

– Với chủ đề “thế giới xấu hoắc, nhân loại ngu đần” thì có lẽ là vậy. Nhưng anh có thể thử viết về đề tài khác mà.

Gaspard nhăn mặt.

– Tôi không rõ là về cái gì đây.

Anh đứng dậy rút lấy một điếu trong bao thuốc để trên bàn rồi ra ban công hút thuốc.

– Anh yêu rồi chứ gì? Karen kêu lên trong lúc đi tới chỗ anh.

– Không. Cô đang huyên thuyên gì thế?

– Tôi đã ngờ ngợ là một ngày nào đó chuyện này sẽ đến với anh mà, cô than vãn.

Anh biện bạch:

– Chỉ vì tôi không muốn viết mà cô kết luận rằng tôi đang yêu sao? Lý lẽ thật là gàn dở.

– Anh đã mua điện thoại di động. Chính anh đấy! Anh không uống rượu nữa, anh đã cạo râu, anh không còn đeo kính, anh mặc com lê và sực nức mùi oải hương! Vậy thì đúng đó, tôi thực sự nghĩ anh đang yêu.

Vẻ lơ đễnh, Gaspard rít thuốc. Âm thanh của thành phố rì rầm trong màn đêm êm dịu và ẩm ướt. Dựa vào lan can, anh chăm chú nhìn tháp Saint-Jacques, chơ vơ và dang dở, đang lấp lánh cách sông Seine vài bước chân.

– Tại sao cô bỏ lại tôi trong cái hố này? anh bỗng hỏi.

– Cái hố nào kia?

– Cái hố nơi tôi vẫn sống lay lắt bấy nhiêu năm nay ấy.

Đến lượt mình, cô châm một điếu thuốc.

– Tôi thấy có vẻ như chính anh đã tự nhốt mình trong cái hố ấy đấy chứ, Gaspard. Thậm chí anh đã tỉ mẩn tổ chức toàn bộ sự vận hành của cuộc đời mình để chắc chắn không thoát ra khỏi đó kia mà.

– Tôi biết thế, nhưng dẫu sao, chúng ta cũng là bạn, cô…

– Anh là một kịch tác gia, Gaspard ạ, những người bạn duy nhất của anh là các nhân vật trong những vở kịch anh viết.

Anh tiếp tục:

– Cô có thể thử mà, cố gắng làm gì đó…

Cô suy nghĩ một hồi, rồi:

– Anh muốn nghe sự thật không? Tôi đã để anh lại trong cái hố này bởi đó là nơi anh có thể viết ra những vở kịch hay nhất của mình. Trong cô đơn, trong bất mãn, trong muộn phiền.

– Tôi không thấy có gì liên quan.

– Trái lại, anh thấy rất rõ sự liên quan. Và hãy tin vào kinh nghiệm của tôi: trải nghiệm hạnh phúc thì rất dễ chịu, nhưng đối với sự sáng tạo thì việc ấy lại không tốt cho lắm. Anh có biết nghệ sĩ nào được vui vẻ hạnh phúc không?

Lúc này khi đã trót phun ra rồi, Karen bèn say sưa phát triển suy nghĩ của mình, lưng dựa vào khuôn cửa sổ:

– Ngay khi một trong các tác giả của tôi bảo với tôi rằng họ hạnh phúc, tôi bắt đầu lo lắng. Hãy nhớ điều mà Truffaut lúc nào cũng nhắc đi nhắc lại: “Nghệ thuật quan trọng hơn cuộc sống.” Và điều này đúng, bởi lẽ cho đến nay, anh không thích thứ gì đáng kể trong cuộc sống, Gaspard ạ. Anh không ưa mọi người, anh không ưa nhân loại, anh không ưa trẻ con, anh…

François Truffaut (1932-1984): một trong những nhà làm phim tiên phong tạo nên phong trào Phim Mới của Pháp. Bộ phim đầu tay có nhan đề Bốn trăm cú của đạo diễn này từng đoạt giải Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes.

Anh vừa giơ tay lên để ngắt lời cô thì bỗng điện thoại đổ chuông. Anh nhìn màn hình: một cuộc gọi đến từ Mỹ.

– Thứ lỗi cho tôi nhé?

2.

Madrid. 17 giờ và trời đã gần tối.

Trước khi rời khỏi khách sạn, Madeline hỏi mượn một chiếc ô, nhưng chỉ nhận được một lời từ chối lịch sự từ gã trực quầy lễ tân. NevermindĐừng bận tâm. Cô bước ra ngoài dưới màn mưa, quyết định lờ đi thời tiết xấu cũng như mọi điều không như ý. Chỉ sau đôi ba bước chân, cô tìm ra một farmacia và xuất trình đơn thuốc của mình tại đó: thuốc kháng sinh để tránh nhiễm trùng khi làm thủ thuật và một liều hoóc môn mới để kích thích phóng noãn. Một phương pháp điều trị mới mẻ cho phép rút ngắn hai mươi tư giờ thời hạn thông thường giữa việc tiêm hoóc môn và trích noãn. Lựa chọn sai lầm: cô đã phải lòng vòng ba hiệu khác mới có được thứ mình tìm. 18 giờ, cô thử chơi trò du khách và rong ruổi giữa Chueca và Malasaña. Về lý thuyết, đó là một khu phố đầy sáng tạo và náo nhiệt. Dịp cuối hè vừa rồi, Madeline đã thích thú tản bộ trên những đường phố rực rỡ của nó, những cửa hàng bán quần áo cũ và những quán cà phê với bầu không khí lễ hội. Hôm nay lại là chuyện khác. Chìm dưới màn mưa như trút nước, Madrid dường như đang trải qua những giờ phút cuối cùng trước tận thế. Từ đầu giờ chiều, mưa như trút cùng với cuồng phong đã tạo nên một bộ đôi quỷ quái quét qua từng ngóc ngách xó xỉnh của thành phố, gieo rắc hỗn loạn, gây nên những chỗ ngập lụt và tắc đường.

Vì đói bụng nên cô nung nấu ý định quay lại nhà hàng nhỏ nơi cô từng ăn trưa trong kỳ nghỉ lần trước, nhưng không tài nào tìm ra đường đi. Bầu trời thì sầm sập đến mức chỉ chực bong tróc xuống những mái vòm nhô cao trên hoàng cung. Dưới màn mưa như trút và màn đêm đang buông, mọi con phố và đại lộ đều giống hệt nhau, và tấm bản đồ lấy tại quầy lễ tân khách sạn đang mủn ra trên tay cô. Calle de Hortaleza, calle de Mejía Lequerica, calle Argensola: những cái tên và những âm vang hòa vào nhau, mắt cô mờ đi. Hoàn toàn lạc lối, cuối cùng cô mắc cạn trong một nhà hàng cũ kỹ. Món cá tráp rưới xốt cải cay mà cô gọi ngập trong xốt mayonnaise và bánh mứt táo mới chỉ rã đông được một nửa.

Được báo trước bằng một tiếng sấm dài, một tia chớp to rạch ngang bầu trời đen như mực, hắt ánh phản chiếu âm bản của cô lên ô cửa kính bị mưa tạt trong khoảnh khắc ngắn ngủi. Nhìn thấy hình ảnh của mình, Madeline tự dưng cảm thấy chán đời. Nỗi cô đơn và vẻ hỗn loạn của bản thân cô hiển hiện trước mắt với toàn bộ vẻ thô mộc của nó. Cô lại nghĩ tới Coutances. Tới năng lượng và sự hóm hỉnh của anh, tới trí tuệ sắc bén của anh. Kẻ ghét người ấy là một thần Janus kỳ khôi. Một nhân vật không thể xếp hạng, hấp dẫn, mâu thuẫn. Vốn bị gò bó trong một bản đồ tư duy, bất chấp bản tính bi quan, ở anh vẫn toát ra một sức mạnh thanh tĩnh và khiến người ta yên lòng. Vào thời điểm này, lẽ cô rất cần đến sức mạnh của anh, nhiệt tình của anh và thậm chí cả những ác ý của anh nữa. Nếu có hai người thì ít ra họ đã có thể cùng nhau than vãn về cảnh khổ cực của mình.

Trong tôn giáo và thần thoại La Mã cổ xưa, Janus là vị thần của sự khởi đầu và quá trình chuyển đổi, nghĩa là các cổng, cửa, ô cửa, lối đi và các kết cuộc.

Madeline nuốt những viên thuốc kháng sinh cùng một thứ cà phê tách cafein dở tệ rồi quay trở lại khách sạn. Tiêm hoóc môn, tắm nước nóng, nửa chai rioja tìm thấy trong tủ lạnh nhỏ, nó khiến cô gần như tức khắc thoát khỏi cơn đau nửa đầu.

Thậm chí chưa đến 22 giờ cô đã trùm chăn nằm co ro trên giường.

Ngày mai sẽ là một ngày quan trọng trong cuộc đời cô. Có lẽ là khởi đầu một cuộc sống mới. Để ngủ thiếp đi với suy nghĩ lạc quan, cô thử hình dung đứa con mà cô hằng mong muốn có thể trông như thế nào. Nhưng trong đầu cô không hình thành bất cứ hình ảnh nào, như thể kế hoạch này không có chút tính thực tế xác thực nào và bị kết án ở lại trạng thái ảo tưởng. Trong khi cô cố gắng đẩy lui cơn chán nản này và tìm kiếm giấc ngủ, một hình ảnh rõ ràng và đầy uy lực lướt ngang tâm trí cô. Gương mặt xinh xắn của Julian Lorenz; đôi mắt tươi cười, cái mũi hếch, những lọn tóc vàng, nụ cười khôn cưỡng của cậu nhóc.

Bên ngoài, trời vẫn đang mưa như trút.

3.

Gaspard lập tức nhận ra chất giọng trúc trắc ở đầu dây bên kia: Cliff Eastman, người đàn ông mà Sean đã gọi ba lần vài ngày trước khi qua đời.

– Chào ông Eastman, vô cùng cảm ơn vì đã gọi lại cho tôi.

Qua dăm ba câu trao đổi, Gaspard biết được rằng người đang nói chuyện với anh vốn là một cựu thủ thư bình thường đang bình yên nghỉ hưu tại vùng đô thị Miami. Nhưng chỉ còn ba ngày nữa là tới Giáng sinh mà ông vẫn đang mắc kẹt ở nhà con dâu tít tận bang Washington.

– Tuyết dày đến tám mươi phân! ông thốt lên. Giao thông tê liệt, đường sá tắc nghẽn, ngay cả sóng wifi cũng chập chờn. Hậu quả: tôi đang chán như con gián đây.

– Hãy đọc một cuốn sách hay, Gaspard đánh liều phát biểu để duy trì cuộc trò chuyện.

– Tôi chẳng có gì sẵn và con dâu tôi toàn đọc những thứ ngớ ngẩn: mông đít, mông đít và lại mông đít! Nhưng tôi không hiểu anh là ai cho lắm. Một gã ở quỹ hưu trí Key Biscayne phải không?

– Không hẳn, nhà soạn kịch trả lời. Ông có biết người nào tên Sean Lorenz không?

– Chưa từng nghe nhắc, ai thế?

Cứ hết mỗi câu ông già lại tặc lưỡi thành tiếng.

– Một họa sĩ nổi tiếng. Cách đây ngót một năm, ông ấy đã tìm cách gặp ông.

– Có lẽ là vậy, nhưng ở tuổi này tôi không còn nhớ được bao nhiêu nữa rồi. Picasso của anh muốn gì ở tôi thế?

– Đó chính xác là điều tôi muốn biết.

Lại những âm thanh nghe như tiếng nhai.

– Biết đâu người ông ta tìm gặp không phải là tôi.

– Tôi không hiểu.

– Sau khi nhận lại số điện thoại này, suốt nhiều tháng trời tôi đã nhận được cuộc gọi từ những người muốn nói chuyện với người vốn là chủ nhân của nó.

Gaspard thoáng hồi hộp. Có lẽ anh đang nắm bắt được điều gì đó.

– Thật sao? Người đó tên là gì vậy?

Anh dường như nghe thấy Eastman đang gãi đầu gãi tai phía đầu dây bên kia.

– Tôi không rõ nữa, toàn bộ chuyện đó đã lâu lắc rồi mà. Người đó cùng tên với một vận động viên, tôi nghĩ vậy.

– Một vận động viên, như thế mơ hồ quá.

Dòng ký ức của ông cụ rất mỏng manh. Không nên làm đứt hay làm căng nó.

– Làm ơn hãy cố gắng.

– Tôi sắp bật được ra rồi đây. Một vận động viên điền kinh, tôi nghĩ vậy. Đúng rồi, một vận động viên nhảy cao từng tham gia Thế vận hội.

Gaspard khó nhọc tập hợp những ký ức của bản thân. Thể thao không hẳn là gu của anh. Lần cuối cùng anh xem Thế vận hội trên ti vi, hẳn là thời Mitterrand và Reagan vẫn đang tại nhiệm, Platini sút những cú tung lưới ở Juventus và Frankie Goes to Hollywoodchiếm ngôi đầu bảng trên Top 50. Anh cân nhắc vài cái tên chiếu lệ.

Nhóm nhạc Anh được thành lập ở Liverpool vào năm 1980, chuyên thể loại pop, dance-rock, pop điện tử…

– Serguei Bubka, Thierry Vigneron…

– Không, có phải vận động viên nhảy sào đâu. Một vận động viên nhảy cao.

– Dick Fosbury?

Người kia rốt cuộc cũng thích thú nhập cuộc:

– Không, một tay Mỹ Latinh, một người Cuba.

Một ánh chớp lóe sáng.

– Javier Sotomayor!

– Chính thế, là thế: Sotomayor.

Adriano Sotomayor. Vài ngày trước khi chết, trong khi tin chắc là con trai mình vẫn còn sống, Sean đã nhờ vả sự giúp đỡ từ người bạn cũ cùng nhóm “Thợ pháo hoa” nay đã trở thành cảnh sát.

Vậy là ở New York có ai đó có thể giúp anh. Có lẽ là ai đó đã tiếp tục cuộc điều tra về cái chết của Julian. Có lẽ có người đang nắm giữ những thông tin chưa từng được công bố.

Trong khi Gaspard gọi điện, Karen Lieberman quan sát anh qua cửa kính phòng làm việc. Khi nhìn thấy một con chó bông kỳ quặc thòi ra khỏi túi áo của anh, cô hiểu rằng Gaspard Coutances mà cô từng quen biết đã không còn tồn tại nữa.

Thứ Sáu ngày 23 tháng Mười hai

13

Madrid

Quỷ dữ theo tôi cả ngày lẫn đêm bởi lẽ nó sợ phải ở một mình.

Francis PICABIA

(1879-1953): họa sĩ người Pháp với trường phái lập thể.

1.

Madrid. 8 giờ.

Madeline thức giấc bởi tiếng chuông báo thức hẹn giờ trên điện thoại. Cô gắng gượng đứng dậy. Đêm chết tiệt. Thêm một đêm nữa. Không thể nhắm mắt cho tới tận 5 giờ sáng trước khi một cơn sóng ngầm nhấn chìm cô trong biển sâu thăm thẳm mà việc ngoi từ dưới đó lên hết sức khó khăn và hà khốc.

Cô kéo rèm để rồi nhẹ nhõm nhận ra rằng con dông đã ngớt. Cô bước ra ngoài ban công hớp lấy một ngụm không khí lớn. Bầu trời vẫn xám xịt, nhưng dưới ánh sáng ban ngày, Chueca đã tìm lại được vẻ vui tươi nhất định. Cô dụi mắt, cô nén một cái ngáp. Cô thèm một ly đúp expresso, nhưng việc chọc hút nang lại yêu cầu nhịn ăn nhịn uống. Cô tắm rửa hồi lâu dưới vòi hoa sen bằng xà phòng sát khuẩn trong lúc cố gắng nghĩ đến mọi thứ ngoại trừ chuyện gây mê. Cô ăn vận đơn giản – quần tất mỏng, sơ mi jean boyfriend, váy len chui đầu, bốt da bóng. Chỉ thị rất rõ ràng: không nước hoa, không trang điểm và tuyệt đối đúng giờ bệnh viện đã hẹn.

Vừa bước xuống cầu thang bộ nhằm hướng đại sảnh khách sạn, cô vừa đeo một cặp tai nghe rồi bật một danh sách nhạc thích hợp. Giai điệu Hungary của Schubert, Concerto dành cho sáo và đàn hạc của Mozart, Sonate số 28 dành cho dương cầm của Beethoven. Một bản nhạc phim hấp dẫn và thư thái cho cô cảm giác nhẹ nhàng trong lúc đi bộ. Bệnh viện không xa khách sạn và quãng đường đã được đánh dấu từng quãng: đến quảng trường Alonzo-Martinez, đi già một cây số trên đường Fernando el Santo rồi băng qua những vườn hoa nhỏ dọc đại lộ “Castellana”. Bệnh viện chuyên ngành hiếm muộn – một cơ sở khám chữa quy mô nhỏ nhưng hiện đại được bao quanh bởi những ô kính mờ – nằm trong một con phố vuông góc.

Trên đường đi, Madeline gửi cho Louisa một tin nhắn để báo trước là cô sắp đến nơi. Cô y tá trẻ liền ra đón cô trong đại sảnh. Bày tỏ tình cảm dạt dào, trao đổi thông tin và vỗ về trấn an. Louisa giới thiệu cô với bác sĩ gây mê rồi với bác sĩ chính, người dành thời gian giải thích với cô một lần nữa trình tự tế nhị của việc trích noãn. Nó được thực hiện với sự trợ giúp của một cái xi lanh rất dài mà người ta đưa vào tận buồng trứng để có thể chọc vào các trứng và trích lấy các noãn bào trong đó.

– Nhưng hoàn toàn không đau đớn gì hết, ông khẳng định. Cô sẽ ngủ thiếp đi trong suốt thời gian tiến hành.

Đã yên tâm được phân nửa, Madeline để người ta dẫn mình vào một căn phòng được trang bị một giường bệnh có gắn bánh xe để vận chuyển bệnh nhân trước khi làm thủ thuật. Trong khi nữ y tá rời đi, Madeline cất túi xách và điện thoại của mình vào chiếc két nhỏ có mã khóa. Rồi cô cởi quần áo và mặc vào bộ đồ hợp quy cách dành cho bệnh nhân sắp phẫu thuật: áo blu, mũ trùm, giày nhẹ. Ở trần bên trong chiếc áo choàng giấy, cô bỗng cảm thấy mình dễ tổn thương và nỗi lo lắng trong cô tăng thêm một bậc.

Miễn sao cho xong…

Rốt cuộc, cánh cửa cũng bật mở, nhưng khuôn mặt xuất hiện nơi khung cửa không phải Louisa hay vị bác sĩ nào. Mà là khuôn mặt của anh chàng quỷ sứ Gaspard Coutances!

– Nhưng anh đang làm cái quái gì ở đây thế? Làm cách nào anh vào được đây?

Anh trả lời bằng tiếng Tây Ban Nha:

– Porque tengo buena cara. Y he dicho que yo era su maridoBởi vì tôi có gương mặt điển trai. Và vì tôi mạo xưng rằng tôi là chồng cô.

– Tôi cứ nghĩ anh không biết nói dối cơ đấy…

– Tôi đã học được kha khá khi tiếp xúc với cô đấy.

– Biến khỏi đây ngay! cô nói trong lúc ngồi xuống ghế nằm. Hoặc chính tôi sẽ sút anh ra ngoài!

– Cô bình tĩnh nào. Tôi có tin mới đây, và chính là để báo cho cô biết tin này mà tôi đã đáp chuyến bay đầu tiên sáng nay.

– Tin mới về chuyện gì?

– Cô thừa biết rồi còn gì.

– Xéo đi!

Như thể không nghe thấy gì, anh ngồi xuống chiếc ghế bành cạnh cô, dọn những chai nước ra khỏi một chiếc bàn đẩy gắn bánh xe rồi dùng nó như một chiếc bàn làm việc để đặt đồ dùng cá nhân của mình lên đó.

– Cô còn nhớ Stockhausen chứ? anh bắt đầu.

– Không. Anh biến khỏi đây đi. Tôi không muốn nói chuyện với anh. Hơn nữa, anh đang sực nức mùi oải hương. Mà anh đã làm gì với cặp kính của mình rồi?

– Kệ xác chuyện đó đi. Stockhausen, đó là tên của người mà chúng ta cho là bác sĩ tim mạch người Mỹ của Sean. Chúng ta thấy tên ông ta được nhắc đến trong cuốn sổ lịch mà Benedick giao lại cho cô.

Madeline phải mất vài giây mới xâu chuỗi được mạch chuyện.

– Vị bác sĩ mà Sean có cuộc hẹn vào hôm ông ấy qua đời ư?

– Chính thế, Gaspard khẳng định. Thế mà này, người đó không hề tồn tại. Hay đúng hơn, ở New York chẳng có bác sĩ tim mạch nào tên là Stockhausen cả.

Để củng cố những lời mình nói, anh lôi từ trong ba lô ra một xấp giấy in tương ứng với những truy vấn trên website Những trang vàng của Mỹ.

– Tôi đã mở rộng tìm kiếm ra toàn bang: chẳng có gì hết. Vả chăng, về mặt y khoa, chuyện này không hợp lý: Lorenz vốn được chăm sóc tại bệnh viện Bichat bởi một trong những ê kíp chuyên khoa tim giỏi nhất châu Âu. Vậy thì ông ấy được lợi lộc gì khi tìm tới một bác sĩ New York?

– Còn anh, anh được lợi lộc gì khi tới tận đây quấy rầy tôi?

Anh giơ bàn tay lên ra hiệu xoa dịu.

– Làm ơn nghe anh đi, Madeline.

– Giờ chúng ta lại xưng hô thân mật sao?

– Anh đã lục soát toàn bộ ngôi nhà và tìm thấy trong phòng làm việc của Sean hàng chục bài báo được ông ấy in ra. Phần lớn là những bài liên quan đến cuộc điều tra về cái chết của con trai ông ấy, nhưng giữa những bài báo ấy còn có cả thứ này nữa.

Anh chìa cho cô một xấp giấy được ghim lại. Đó là một hồ sơ dài mà tạp chí New York Times chuyên dành cho những vụ cold caseán tồn nhiều năm chưa được giải quyết nổi tiếng: cái chết của Natalie Wood, Bộ Năm ở Công viên Trung tâm, vụ Chandra Levy, vụ các tù nhân của Cleveland, vân vân. Madeline giở tới trang được đánh dấu bằng một tờ giấy nhắn thì khám phá ra tại đó… một bức ảnh của chính cô. Cô dụi mắt. Cô gần như đã quên bài báo viết về vụ Alice Dixon này. Cô nhóc được cô tìm ra trong những hoàn cảnh không thể tin nổi ba năm sau khi mất tích. Cuộc điều tra khó khăn nhất, cay đắng nhất của cô, cuộc điều tra đã suýt kết liễu đời cô, nhưng cũng là cuộc điều tra có được kết cuộc mỹ mãn nhất. Một trong những khoảnh khắc hạnh phúc của đời cô. Hôm nay nó có vẻ như đã xa xôi kinh khủng.

– Lorenz đã giữ bài báo này ở nhà mình sao?

– Như em thấy đó. Thậm chí ông ấy còn tô đậm một số đoạn.

Cô lặng lẽ đọc những mẩu câu được đánh dấu bằng bút nhớ dòng:

[…] đó là chưa kể đến Madeline Greene, một nữ cảnh sát ngoan cường của Đội Hình sự Manchester […] không bao giờ chùn bước […] mà những nỗ lực rốt cuộc cũng được đền đáp […] cô gái người Anh hiện đang làm việc giữa khu Đông Thượng Manhattan và Harlem, trong văn phòng của Đội Án Tồn thuộc Sở Cảnh sát New York nằm gần bệnh viện Mount Sinai.

Sự hiện diện của bài báo này tại nhà Lorenz khiến Madeline kinh ngạc, nhưng cô trả nó cho Gaspard mà không bình luận một lời.

– Đó là toàn bộ phản ứng của em về chuyện này hả?

– Anh trông đợi điều gì thế?

– Nhưng rốt cuộc, chuyện này hiển nhiên quá mà: Lorenz có mặt tại New York không phải để gặp một bác sĩ. Ông ấy có mặt tại Manhattan là để gặp em, chính EM!

Cô nổi cáu.

– Chỉ vì ông ấy giữ tại nhà riêng một bài báo cũ viết về tôi ư? Anh đang đốt cháy giai đoạn rồi đấy, Coutances. Anh nghe này, vậy là đủ rồi, tôi muốn tập trung vào cuộc sống riêng của mình, vậy đó.

Nhưng Gaspard không muốn bỏ cuộc. Anh mở trên máy tính bảng bản đồ Manhattan mà anh đã ghi chú hôm qua rồi dùng bút chỉ vào một dấu nhân.

– Sean Lorenz đã chết tại đây, ngay giữa phố, ở ngã tư đường số 103 giao với đường Madison.

– Rồi sao?

– Hồi đó khu văn phòng nơi em làm việc nằm ở đâu ấy nhỉ?

Cô nhìn chằm chằm vào bản đồ, không đáp.

– Ở đây! anh chỉ. Chỉ cách một khối nhà nữa thôi! Chuyện này không thể là một sự tình cờ được.

Mắt nheo lại, ánh nhìn tập trung vào bản đồ, Madeline vẫn lặng thinh. Coutances hạ quân bài cuối cùng trong lúc một y tá nam bước vào phòng.

– Cô Greene phải không?

– Đây là hóa đơn điện thoại cuối cùng của Sean, Gaspard khẳng định mà dường như không để ý đến sự hiện diện của anh ta, vừa nói vừa huơ huơ hai tờ giấy được ghim vào nhau. Trong này có bản kê chi tiết những cuộc gọi của Lorenz. Em có muốn biết số điện thoại cuối cùng mà ông ấy đã gọi trước khi rời Pháp không?

– Cô Greene à, chúng ta có thể đi tới đó được rồi, nam y tá nhấn mạnh trong lúc dựng hai thanh chống của chiếc giường có gắn bánh xe lên.

Madeline gật đầu đồng ý trong lúc giả bộ lờ Coutances đi.

– Đó là số 212-452-0660. Số điện thoại này không nhắc em nhớ tới điều gì sao, Madeline? Anh sẽ nhắc để em nhớ lại nhé, anh kêu lên trong khi nam y tá đẩy chiếc giường ra khỏi phòng. Đây là số điện thoại của Đội Án Tồn thuộc Sở Cảnh sát New York. Đó là nơi làm việc của em lúc bấy giờ.

Cô gái đã rời khỏi phòng nhưng Gaspard vẫn tiếp tục:

– Dù em có muốn hay không thì một giờ trước khi chết, Sean đã ở New York để tiết lộ với em điều gì đó. Với em. VỚI EM!

2.

Kim tiêm chọc vào tĩnh mạch Madeline, cùng lúc giải phóng thứ thuốc gây mê dạng lỏng. Nằm dài trên bàn làm thủ thuật, cô gái thoáng có cảm giác bị một cơn lạnh giá xâm chiếm. Rồi cảm giác khó chịu tan biến. Hai mí mắt cô nặng trĩu; giọng nói của bác sĩ nhẹ dần đi. Cô hít một hơi dài rồi chấp nhận buông xuôi. Ngay trước khi chìm vào giấc ngủ, cô ngỡ nhìn thấy khuôn mặt một người đàn ông. Vẻ nghiêm trang, các đường nét bệ rạc, đôi mắt mệt mỏi. Gương mặt Sean Lorenz. Ánh mắt bồn chồn của ông dường như đang khẩn nài cô. “Hãy giúp tôi.”

3.

11 giờ. Quầy bar chuyên phục vụ đồ ăn nhẹ vừa mở cửa. Gaspard tới ngồi ở quầy, đặt túi xách lên chiếc ghế đẩu bên cạnh rồi gọi một tách cappuccino. Điều cấp bách thứ nhất: uống hai viên Prontalgine để làm dịu cơn đau đang tra tấn những ngón tay và hai bàn tay anh. Sáng kiến thứ hai: gửi tin nhắn cho Madeline để đề nghị được gặp lại cô khi nào ca can thiệp kết thúc.

– Cà phê của anh đây.

– Cảm ơn.

Chủ quầy bar chẳng có vẻ gì là gầy gò bé nhỏ. Đó là một ông gấu đầu cạo nhẵn thín và râu ria rậm rì. Cái bụng bia của ông ta bị bó sát trong chiếc áo phông sặc sỡ in áp phích của Hãy cột chặt em!, một bộ phim cũ của Almodóvar với hai diễn viên chính là Antonio Banderas và Victoria Abril. Báo trước biết bao điều.

Pedro Almodóvar (sinh 1949): đạo diễn, biên kịch, nhà sản xuất kiêm diễn viên nổi tiếng người Tây Ban Nha.

– Ông làm ơn giúp tôi được chứ?

– Tôi có thể hữu ích cho anh trong việc gì nào? ông gấu hỏi.

Hơi ngại ngần, Gaspard lấy điện thoại của mình ra rồi giải thích rằng anh chưa quen với những công nghệ mới.

– Tôi không thể nào kết nối Internet được nữa kể từ khi sang tới Tây Ban Nha.

Ông gấu gãi gãi túm lông bên dưới lớp áo phông rồi tuôn ra một câu trả lời bao gồm những từ “gói dịch vụ, nhà mạng, thuê bao, dữ liệu di động ở nước ngoài”.

Gaspard gật đầu mà không hiểu gì hết, nhưng ông gấu rất tử tế. Ông nhận ra vẻ bối rối của anh nên đề nghị sẽ tự tay kết nối điện thoại của anh với mạng wifi của quán. Nhẹ cả người, Gaspard chìa cho ông chiếc điện thoại di động rồi ba mươi giây sau nhận lại nó.

Sau đó, anh bày lên quầy quyển sổ và đống tư liệu của mình, rồi đọc lại toàn bộ những ghi chép mà anh đã tiến hành hồi sáng trên máy bay. Theo dòng chữ được đóng khung trong bài báo trên Art in America, Adriano Sotomayor được bổ nhiệm vào Khu 25, Sở Cảnh sát Bắc Harlem. Gaspard tìm số điện thoại của đơn vị này trên Google. Liếc nhìn đồng hồ đeo tay: ở New York lúc này đang là 5 giờ sáng. Gọi điện giờ này có hơi sớm. Dẫu vậy, sở cảnh sát vẫn thường trực hai tư trên hai tư giờ kia mà. Anh bèn thử vận may, chịu đựng tiếng tút tút triền miên không dứt, đặc trưng của phần lớn các tổng đài điện thoại, trước khi gặp được một nữ nhân viên trực tổng đài tìm cách tống khứ Gaspard bằng cách đề nghị anh gọi lại vào giờ hành chính. Gaspard vẫn ra sức năn nỉ đến mức cô ta chuyển anh sang một đường dây nội bộ khác.

– Tôi muốn biết liệu sĩ quan Sotomayor còn làm việc ở đây không, anh hỏi người tiếp chuyện mình.

Kết cuộc mới của màn miễn-tiếp-khách được diễn đạt bằng giọng của một thầy giáo đang mắng học trò:

– Đây không phải dạng thông tin mà chúng tôi có thể cung cấp qua điện thoại.

Gaspard bịa ra một câu chuyện, giải thích rằng anh sống ở châu Âu, anh chỉ ghé qua New York vài ngày và anh muốn biết liệu mình có thể ghé qua chào hỏi sĩ quan Sotomayor mà anh quen từ hồi tiểu học không và…

– Đây là sở cảnh sát, thưa anh, không phải hội ái hữu các cựu học sinh của trường Bradley.

– Tôi hiểu rõ chứ, nhưng…

Gaspard buột một câu rủa khi nhận ra người ta vừa dập máy không chút nể nang, nhưng anh gọi lại ngay, vẫn âm thanh của tổng đài đó. Vẫn nhân viên trực tổng đài đó, vẫn cuộc bàn cãi dài dòng đó để nói chuyện với thượng cấp của cô ta. Lần này, thoạt tiên gã kia thiếu chút nữa đã thóa mạ anh, nhưng Gaspard không tham gia vào trò chơi của hắn. Vì anh đã để lại tên và địa chỉ, người ta dọa sẽ tiến hành truy tố nếu anh còn tiếp tục độc chiếm đường dây, nhưng rồi quá nản và để tống khứ anh cho rảnh nợ, gã trực ban rốt cuộc cũng lộ ra cho anh biết rằng quả thật sĩ quan Sotomayor đang làm việc tại Khu 25 và đúng là tuần này ông ấy có đi làm.

Gaspard gác máy với nụ cười trên môi. Để ăn mừng chiến thắng nho nhỏ này, anh gọi thêm một tách cappuccino.

4.

Khi Madeline mở mắt, nửa giờ đồng hồ đã trôi qua. Tuy nhiên, cô có cảm giác đã ngủ cả thế kỷ.

– Xong rồi đấy, một giọng nói thông báo.

Cô dần dần tỉnh lại. Xung quanh cô, những màu sắc trở nên rõ ràng, những hình dạng trở nên rõ nét hơn, những khuôn mặt bớt mờ ảo hơn.

– Mọi chuyện diễn ra rất suôn sẻ, Louisa bảo đảm.

Bác sĩ đã đi khỏi từ khi nào, nhưng gương mặt hiền hậu của nữ y tá đang mỉm cười với cô.

– Bọn em đã trích ra được gần mười tám noãn bào, Louisa cam đoan trong lúc lau trán cho cô.

– Tiếp theo sẽ là gì? Madeline cố gắng ngồi dậy.

– Chị cứ nằm đi, Louisa yêu cầu.

Louisa cùng một đồng nghiệp nam đẩy chiếc giường gắn bánh xe rời khỏi phòng làm thủ thuật và đưa nữ bệnh nhân của mình về phòng lưu bệnh nhân.

– Chị biết phần tiếp theo rồi đấy: bọn em sẽ sàng lọc các noãn bào rồi thụ tinh cho các noãn bào trưởng thành nhất. Và ba ngày sau, bọn em sẽ cấy cho chị hai mầm phôi. Trong lúc chờ đợi, chị hãy ngoan ngoãn nằm yên ở đây với bọn em tới trưa.

– Rồi sau đó?

– Trong lúc chờ cấy, chị cứ ở yên trong khách sạn với một cuốn sách hay hoặc phần mới nhất của Trò chơi vương quyền. Nhưng chị nên bỏ qua những gói khoai tây chiên trong tủ lạnh khách sạn, hiểu chứ?

– Nghĩa là sao?

– Chị sẽ thận trọng trong việc ăn uống: không dùng muối, không quá nhiều chất béo. Tóm lại, chị quên toàn bộ những đồ ăn vặt đi. Nhưng nhất là, chị phải nghỉ ngơi!

Madeline thở dài như một thiếu niên mới lớn. Louisa đưa cô về căn phòng nơi ban nãy cô đã để lại đồ dùng cá nhân.

– Chị đau quá, cô than vãn, tay chỉ vào bụng mình.

Louisa nhăn mặt vẻ cảm thông.

– Em biết chứ, chị thân yêu, chuyện bình thường thôi, nhưng Tramadol sẽ phát huy tác dụng ngay thôi.

– Chị mặc lại quần áo được chưa?

– Dĩ nhiên. Chị còn nhớ mã két sắt chứ?

Nữ y tá mang quần áo, túi xách và điện thoại tới cho cô, cô để chúng lên một chiếc ghế tựa cạnh giường. Trong khi Madeline cởi chiếc mũ trùm và áo phẫu thuật ra, Louisa dặn dò cô lần nữa là phải nghỉ ngơi.

– Lát nữa em sẽ mang bữa ăn nhẹ đến cho chị, trong lúc chờ đợi, chị hãy ngủ đi nhé!

Nửa giờ sau, khi cô y tá người Tây Ban Nha quay trở lại, hai tay bưng một khay đồ ăn, nữ bệnh nhân của cô đã biến mất.

5.

– Thực ra, anh không bao giờ dừng lại, Coutances ạ! Anh giống như chú thỏ Duracell ấy: anh gõ như một gã điếc lên chiếc trống của mình mà không nhận ra rằng mình đang phá hoại cuộc sống của những người khác!

Madeline vừa có mặt tại quán bar chuyên đồ ăn vặt trên đường Ayala, bộ dạng xanh xao.

– Ca can thiệp của cô ổn cả chứ? vì thận trọng, Gaspard thử quay trở lại với cách xưng hô khách sáo.

– Làm sao anh lại muốn nó ổn được kia chứ! Anh tới tận Madrid để vây dồn tôi trong lúc tôi đang làm việc riêng tư, anh quấy rầy tôi,…

Mới chỉ ở đoạn mở đầu của bản trường ca chua chát mà cô dự kiến sẽ dành cho anh thì bỗng Madeline cảm thấy trán mình túa mồ hôi ròng ròng, hai chân nhủn ra. Cô phải ăn thứ gì đó không thì sẽ ngất ra đây mất.

Thậm chí cô không còn sức leo lên một trong những chiếc ghế quầy bar. Cô gọi một tách trà rồi tới lánh mình ở phía cuối quán, trên một chiếc ghế bành kê gần khung cửa sổ trông ra phố.

Gaspard tới chỗ cô với một chiếc hộp bằng gỗ sơn mài. Một hộp cơm bento rưới xốt kiểu Tây Ban Nha: bánh mì ngô Tây Ban Nha, mực ướp, pata negrađùi lợn muối hun khói, croquetasbánh khoai tây giòn, calamaresmực rán, cá cơm trộn giấm…

– Tôi mạn phép nhận xét là trông cô có vẻ không được khỏe cho lắm. Vậy nên cô hãy ăn gì đó đi.

– Tôi không thèm ăn đồ của anh!

Anh chịu đựng thái độ hắt hủi của Madeline rồi ngồi xuống đối diện với cô.

– Dẫu sao chăng nữa, tôi vẫn hài lòng khi thấy cô đã đổi ý về chuyện Lorenz.

– Tôi chẳng đổi ý về chuyện gì cả, cô xẵng giọng đáp. Trong toàn bộ những gì anh nói với tôi không có bất kỳ yếu tố nào thực sự mới mẻ.

– Cô đùa chăng?

Cô nhắc lại từng điểm một.

– Lorenz đã tìm kiếm thông tin về tôi, vậy thì sao chứ? Dĩ nhiên là ông ấy mong muốn tôi giúp ông ấy tìm lại con trai, vậy thì sao chứ? Biết đâu thậm chí ông ấy đã tới tận New York để gặp tôi, vậy thì sao chứ?

– “Vậy thì sao chứ?” ư? Gaspard sửng sốt nhắc lại.

– Ý tôi là: về cơ bản thì điều này thay đổi được gì chứ? Bấy giờ Lorenz đang bệnh tật, bị nỗi buồn sầu đè nặng, bị tiêm dopamine. Ông ấy sẵn sàng bám víu vào bất cứ điều gì và lo lắng quá đà với câu chuyện không đầu không cuối về kinh nghiệm cận tử này. Rốt cuộc, Coutances ạ, anh thừa biết rồi đấy!

– Không, cô đừng có nói thế nữa đi! Tôi chán ngấy việc người ta nhầm lẫn trong việc quy kết bản chất con người Lorenz rồi. Đó không phải một con nghiện, cũng chẳng phải một kẻ cuồng tưởng, đó là một người đàn ông thông minh yêu thương con trai mình và…

Cô nhìn anh vẻ coi thường.

– Anh bạn đáng thương của tôi ơi, anh không thấy anh đang tự biến mình thành Lorenz ư? Anh ăn mặc như ông ấy, anh xức nước hoa như ông ấy, anh ăn nói như ông ấy rồi.

– Chưa bao giờ có ai gọi tôi là anh bạn đáng thương.

– Cần phải tin là chuyện gì cũng có lần đầu. Dẫu sao chăng nữa, hãy thừa nhận rằng anh đã để mặc cơn điên rồ này cuốn phăng anh đi.

Coutances chối:

– Tôi chỉ muốn tiếp tục cuộc điều tra của ông ấy và tìm lại con trai ông ấy thôi.

Madeline gần như thộp lấy cổ anh:

– Nhưng con trai ông ấy CHẾT Rồi, khỉ thật! Bị giết hại ngay trước mắt bà mẹ! Pénélope đã thề với anh như vậy!

– Đúng thế, anh thừa nhận. Bà ta đã kể cho tôi nghe sự thật của bà ta.

– Sự thật của bà ta, sự thật chung, điểm khác biệt nằm ở đâu vậy?

Một lần nữa, anh lại mở túi xách lấy ra cuốn sổ, những ghi chép và những “tài liệu lưu trữ” của mình.

– Trong số ra tháng Tư 2015, tờ Vanity Fair đã đăng một bài báo khá chi tiết về cuộc điều tra tiếp sau vụ bắt cóc Julian.

Anh chìa bản phô tô bài báo cho Madeline: bài báo tập trung vào những điểm giống nhau giữa vụ bắt cóc con trai Sean và vụ bắt cóc con trai Charles Lindbergh năm 1934.

(1902-1974): phi công, nhà văn, nhà phát minh và nhà thám hiểm người Mỹ. Năm 1954, tác phẩm The Spirit of St. Louis của ông đã đoạt giải Pulitzer dành cho thể loại tiểu sử và tự truyện.

– Tôi chán ngấy vụ điểm báo của anh rồi, Coutances ạ.

– Ấy vậy mà nếu bỏ công sức ra đọc bài báo này, cô sẽ thấy là ở cuối bài, nữ biên tập viên đã liệt kê những đồ vật mà các nhà điều tra đã tìm thấy tại hang ổ của Beatriz Muñoz.

Madeline miễn cưỡng liếc mắt vào đoạn được đánh dấu: một hộp dụng cụ, hai con dao săn, một cuộn băng dính điện, dây thép gai, một đầu búp bê em bé hiệu Harzelle […].

– Thứ gì khiến anh băn khoăn vậy? Món đồ chơi của cậu bé ư?

– Chính xác, đó không phải đồ chơi của Julian. Pénélope chỉ kể với tôi về mỗi con chó bông tương tự như con này.

Như bất chợt, anh rút từ trong túi xách ra con thú bông với vệt ca cao dài của nó.

Madeline ngồi nép vào ghế.

– Biết đâu cậu bé đã mang theo hai món đồ chơi.

– Thường thì các bậc cha mẹ không cho phép con cái họ tha lôi tới hai món đồ chơi khi đi dạo.

– Có lẽ vậy, nhưng chuyện này thay đổi được gì chứ?

– Tôi đã tiến hành tìm kiếm, anh nói trong lúc rút từ đống tài liệu của mình ra một đoạn trích từ cuốn catalogue đồ chơi được anh in màu.

– Đối với một người mù tịt đến cả sự tồn tại của Internet, có thể nói rằng anh đã có những tiến bộ vượt bậc đấy…

– Các búp bê em bé mang nhãn hiệu Harzelle có một đặc điểm: một vài trong số chúng rất to và rất giống với những đứa trẻ thật.

Madeline xem những bức ảnh trong catalogue và thấy chúng khá nguy hại: quả thật, những con búp bê bằng cao su gây ấn tượng mạnh bởi kích cỡ và độ chính xác trong từng đường nét trên khuôn mặt chúng. Xa rồi những con búp bê bằng celluloid trong thời thơ ấu của cô.

– Tại sao anh lại cho tôi xem cái này? Anh còn luận điểm chết tiệt nào nữa đây?

– Julian không bị Beatriz Muñoz dùng dao đâm. Đó chỉ là một con búp bê được cho mặc quần áo của cậu nhóc mà thôi.

6.

Madeline nhìn anh vẻ rụng rời.

– Anh đang mê sảng rồi, Coutances ạ.

Bình tĩnh và tự tin, Gaspard lập luận:

– Muñoz chưa từng có ý định giết Julian. Bà ta chỉ muốn hại vợ chồng Lorenz. Nỗi hận của người tình bị phản bội nhằm vào Sean và Pénélope, chứ không nhằm vào một đứa trẻ ngây thơ vô tội. Bà ta làm biến dạng Pénélope để bắt tình địch phải trả giá bằng sắc đẹp ngạo đời của mình. Bà ta bắt cóc Julian để khủng bố tinh thần Sean, bà ta cho cắt ngón tay của cậu nhóc để khiến cõi lòng Pénélope tan nát, nhưng tôi không mấy chắc chắn bà ta đã giết chết cậu nhóc.

– Vậy thì, đối với anh, bà ta bằng lòng với vụ dàn cảnh kinh khủng này: dùng dao đâm lia lịa một con búp bê trước mắt mẹ cậu bé sao?

– Đúng thế, vũ khí của bà ta chính là sự tàn ác về tinh thần.

– Chuyện này thật vô lý. Pénélope hẳn phải biết phân biệt giữa con trai mình với một hình nộm chứ.

– Không hẳn. Cô nên nhớ bà ta đã phải chịu nhiều bạo lực. Nhiều trận đòn cực kỳ tàn bạo. Một khuôn mặt bị tàn phá, xương sườn gãy, mũi gãy, ngực thủng… Mắt rướm máu và tràn lệ. Cô tỉnh táo sao được sau những thứ đó? Cô sáng suốt sao được sau khi bị trói gô suốt hàng giờ và bị những mấu kim loại xuyên thủng da thịt? Sau khi ngâm mình trong cứt đái của bản thân và mất máu thì khả năng suy xét của cô sẽ thế nào? Và tệ hơn tất thảy, người ta lại còn buộc cô phải dùng kìm cắt đứt ngón tay của con trai cô?

Madeline chấp nhận lý lẽ bác bẻ này một cách chiếu lệ.

– Cứ cho là thế, trong mười giây, rằng Pénélope không tỉnh táo và rằng bà ta có thể phóng chiếu nỗi sợ hãi sâu kín nhất của mình nên tin vào cảnh dàn dựng chết chóc ấy. Thế tại sao đứa trẻ lại không còn trong hang ổ của mụ đàn bà Chile kia khi cảnh sát tấn công vào đó? Và nhất là tại sao người ta lại thu được con thú bông dính máu của cậu bé trên bờ sông Newtown Creek?

– Về vụ máu me thì quá dễ. Tôi nhắc để cô nhớ người ta đã cắt một ngón tay của cậu nhóc. Phần còn lại…

Gaspard quay trở lại với bài báo nêu lên những báo cáo của phía cảnh sát.

– Nếu tôi tin vào những gì được viết ra ở đây, một camera giám sát đã lần ra dấu vết của Muñoz lúc 15 giờ 26 tại nhà ga Harlem-Phố 125, ngay trước khi bà ta lao mình vào đoàn tàu hỏa đang chạy tới. Từ 12 giờ 30 – lần cuối cùng Pénélope nhìn thấy con trai mình còn sống – đến 15 giờ 26, Muñoz có thể làm bất cứ điều gì với cậu nhóc. Nhốt nó ở nơi khác, gửi nó cho ai đó. Và chính vì vậy, chúng ta cần phải tìm ra nó.

Madeline lặng thinh nhìn Coutances không rời mắt. Nhà soạn kịch khiến cô kiệt sức với những giả thuyết hoang đường của anh. Cô dụi mắt rồi dùng dĩa xiên một miếng chả giăm bông trong hộp cơm.

Không chút bối rối, Gaspard tiếp tục lập luận:

– Cô không phải cảnh sát duy nhất Lorenz muốn gặp. Những ngày cuối đời, Sean còn gặp lại một người bạn cũ, Adriano Sotomayor.

Gaspard lật trang cuốn sổ của mình đến khi tìm được bức ảnh chụp gã người Mỹ Latinh trong bộ đồ sĩ quan Cảnh sát New York, anh đã cắt bức ảnh từ tờ American Art rồi dán đối diện với một bức ảnh thời trẻ của “Thợ pháo hoa” thứ ba.

Bực bội, Madeline giễu cợt anh:

– Anh đang nghĩ gì thế? Rằng cảnh sát họ tiến hành điều tra như thế này chắc? Bằng cách lặng lẽ đọc báo rồi cắt ra dán vào u? Trông như sổ ghi chép của một cô nhóc học sinh cấp hai vậy!

Không chút mếch lòng, Gaspard chớp luôn cơ hội:

– Tôi đâu phải cảnh sát, đúng thế và dĩ nhiên tôi không biết điều tra. Chính vì thế tôi muốn cô giúp tôi.

– Nhưng tất cả những gì anh vừa nêu đều là tưởng tượng!

– Không đâu, Madeline, không phải thế, và cô biết điều đó. Hãy thôi cái kiểu ác ý của cô đi. Lorenz có lẽ đã bị nỗi đau nhấn chìm, nhưng ông ấy không điên. Nếu Lorenz quyết định tới New York gặp cô, thì chính là vì ông ấy đã phát hiện ra hướng điều tra mới, nói gì chăng nữa cũng là một điều gì đó cụ thể.

Im lặng. Rồi thở dài.

– Tại sao tôi lại gặp phải anh nhỉ, Coutances? Tại sao anh lại tới tận đây quấy rầy tôi thế? Giờ thực sự không phải lúc đâu, khỉ thật…

– Hãy cùng tôi tới New York đi. Ở đó mới có những câu trả lời! Chúng ta hãy nhờ Sotomayor giúp đỡ và tiếp tục cuộc điều tra ngay tại hiện trường. Tôi muốn biết Sean Lorenz đã phát hiện ra điều gì. Tôi muốn biết tại sao ông ấy lại muốn nói chuyện với cô.

Cô tránh né:

– Hãy tới đó một mình đi, anh không cần tới tôi đâu.

– Mới cách đây có hai phút thôi, cô còn nói điều ngược lại! Cô là một cảnh sát dày dạn kinh nghiệm, cô thông thạo thành phố, dĩ nhiên cô vẫn giữ liên hệ với Sở Cảnh sát New York hoặc FBI.

Đang nhấp một ngụm trà, Madeline bỗng nhận ra mình vẫn đeo trên cổ tay cái vòng nhựa dùng cho bệnh nhân trong bệnh viện. Cô bèn tháo nó ra rồi khua nó trước mặt Coutances để cố thuyết phục anh.

– Gaspard à, anh thấy rõ là cuộc đời tôi đã rẽ sang một hướng hoàn toàn khác rồi mà. Tôi vừa bước ra khỏi một ca can thiệp, chẳng bao lâu nữa tôi sẽ phải trải qua một ca can thiệp nữa, tôi đang định xây dựng một gia đình…

Nhà soạn kịch để điện thoại của anh xuống bàn. Trên màn hình, một thư điện tử của Karen Lieberman khẳng định đã đặt chỗ hai người trên chuyến bay của hãng Iberia ngay ngày hôm nay. Khởi hành từ Madrid lúc 12 giờ 45, tới sân bay JFK lúc 15 giờ 15.

– Nếu đi luôn bây giờ, chúng ta có thể kịp chuyến bay. Cô sẽ quay lại đây trước ngày 26 tháng Mười hai, vừa kịp thời gian cho ca can thiệp thứ hai.

Madeline lắc đầu. Gaspard cố nài:

– Chẳng có gì ngăn cản cô đi cùng tôi cả. Cô có hai ngày để giết thời gian mà. Thậm chí ở Madrid, người ta còn chẳng làm can thiệp hay thủ thuật gì vào Giáng sinh đâu.

– Tôi phải nghỉ ngơi.

– Nhưng khỉ thật, cô chỉ nghĩ đến bản thân mình thôi!

Đây là giọt nước làm tràn ly. Madeline hất cả khay bento vào mặt anh. Gaspard chỉ kịp lùi xa ra để tránh vật thể bay, nó vỡ tan trên những ô gạch men vuông phía sau anh.

– Đối với anh, toàn bộ chuyện này là trò chơi chắc! cô bùng nổ. Chuyện điều tra này nọ khiến anh phấn khích. Nó góp vui cho cuộc sống tầm thường của anh, nó cho anh cảm giác được là người hùng trong một bộ phim. Còn tôi thì trong suốt mười năm trời, tôi đã tiếp xúc với nhiều vụ việc kiểu này rồi. Thậm chí đó còn là toàn bộ cuộc sống của tôi ấy chứ. Và tôi sẽ nói với anh thế này: đó là cánh cửa dẫn tới vực thẳm. Sau mỗi cuộc điều tra anh sẽ bỏ lại thêm một chút sức khỏe của anh, niềm vui sống của anh, sự vô tư lự của anh. Cho đến khi anh chẳng còn lại gì hết. Anh nghe tôi nói không? Chẳng còn gì hết. Một sáng thức dậy và anh bị phá hủy. Tôi đã từng nếm mùi điều ấy. Tôi không muốn trải qua thêm nữa.

Gaspard để cô nói xong rồi thu dọn đồ dùng của mình.

– Đồng ý, tôi đã hiểu rõ quan điểm của cô. Tôi sẽ không làm phiền cô nữa.

Ông gấu làu bàu rời khỏi hang. Gaspard chìa cho ông hai tờ tiền để ngăn ông xòe móng vuốt. Rồi anh tiến về phía cửa. Madeline nhìn anh. Cô biết chỉ cần chờ thêm mười giây nữa là khổ hình của mình kết thúc. Tuy nhiên, cô không thể ngăn mình hét to:

– Nhưng tại sao anh làm vậy chứ, khỉ thật? Anh vốn là kẻ vẫn luôn thây kệ mọi chuyện, chẳng ưa gì mọi người, chẳng ưa gì cuộc đời, anh có CÁI QUÁI GÌ để làm với chuyện này nhỉ?

Coutances quay bước rồi đặt một tấm ảnh lên bàn. Một bức ảnh chụp Julian trên cầu trượt được chụp vào một buổi sáng mùa đông tại công viên nhỏ của Hội truyền giáo hải ngoại. Đó chỉ là một đứa trẻ, quàng khăn to sụ, ánh mắt lấp lánh và mơ mộng, nụ cười trên môi. Xinh xắn tựa tia nắng, tự do như làn gió.

Madeline không chịu nhìn lâu vào bức ảnh.

– Đừng có tưởng anh khiến tôi cảm thấy tội lỗi với cái bẫy thô thiển anh giăng ra.

Tuy thế, một giọt nước mắt đang lăn dài trên má cô. Cơn thiếu ngủ, cảm giác kiệt sức, cảm giác thần kinh căng thẳng đến cùng cực.

Gaspard khẽ nắm lấy cánh tay cô. Lời anh nói chứa đựng nguồn khích lệ không kém gì lời thỉnh cầu:

– Tôi biết cô đang nghĩ gì. Tôi biết cô chắc chắn về cái chết của Julian, nhưng hãy giúp tôi để thuyết phục tôi tin vào điều ấy. Tôi xin cô dành ra hai ngày cho cuộc điều tra này. Không hơn một phút nào. Và tôi thề là cô sẽ kịp quay lại Madrid để làm thủ thuật lần hai.

Madeline xoa mặt rồi nhìn qua cửa kính. Thời tiết lại lần nữa âm u nhiều mây và mưa lại rơi. Nỗi buồn lại lần nữa lây lan ra mọi thứ: bầu trời, tâm can cô, tâm trí cô. Tự đáy lòng mình, cô không hề muốn ở lại một mình trong đêm thánh lễ và dịp fucking Christmas này khi cùng lúc cần phải vui vẻ, yêu thương và sum họp gia đình. Ít nhất thì Coutances cũng có lợi thế khi vừa là tai họa vừa là phương thuốc của cô.

– Tôi sẽ đi cùng anh tới New York, Coutances ạ, rốt cuộc cô cũng nhượng bộ, nhưng dù cho kết cuộc của vụ việc này có thế nào, thì sau hai ngày này, tôi cũng KHÔNG BAO GIỜ muốn gặp lại anh trên đường đời nữa.

– Tôi hứa với cô chuyện đó, anh đáp đoạn nở một nụ cười.

14

Nueva York

Tôi ra khỏi taxi và đây có lẽ là thành phố duy nhất tuyệt hơn những gì trên bưu ảnh.

Milos FORMAN

(sinh 1932): đạo diễn, biên kịch, diễn viên, giáo sư người Mỹ gốc Séc.

1.

Gaspard hít thở lần nữa.

Bị đông cứng trong cái lạnh không khác gì địa cực, New York rực rỡ dưới một bầu trời tươi sáng, vẻ âm u của Paris và ảm đạm của Madrid dường như đã ở rất xa. Ngay khi taxi chở họ vượt qua cầu Triborough – công trình kiến trúc khổng lồ bằng thép nối liền các quận Queens, Bronx và Manhattan –, Gaspard liền có cảm giác ở một nơi thân thuộc. Anh, con người của núi rừng, kẻ thù tuyệt đối của các đô thị, tuy thế vẫn cảm thấy thoải mái tại đây. Rừng già thành thị, rừng cao ốc chọc trời, những vực sâu bằng kính và thép: phép ẩn dụ thất bại thảm hại mang bản chất sự thật. New York là một hệ sinh thái. Ở đây có những ngọn đồi, những hồ nước, những đồng cỏ, hàng trăm ngàn cây to. Ở đây có những con đại bàng đầu trắng, những con chim cắt lớn, những con ngỗng tuyết và những con hươu lớn, dành riêng cho những người hằng mong mỏi được trông thấy chúng. Những đỉnh núi, những bộ lạc, những thửa đất bỏ hoang, những tổ ong và những bầy gấu mèo Mỹ. Ở đây có những dòng sông đóng băng vào mùa đông, còn vào mùa thu, ánh sáng chói lóa khiến những tán lá đỏ rực lên. Ở đây, người ta cảm thấy rất rõ rằng, bên dưới lớp vỏ văn minh, thế giới hoang dã chưa bao giờ ở quá xa. New York…

Sự thỏa mãn của Gaspard đối lập với tâm trạng rầu rĩ của Madeline. Cô đã ngủ một giấc chập chờn và khổ ải trong suốt chuyến bay, và từ khi họ hạ cánh, cô chỉ trả lời Gaspard bằng những từ tượng thanh mơ hồ. Gương mặt khép kín, quai hàm bạnh ra, ánh nhìn khó hiểu, cô nghiền ngẫm và vẫn đang tự hỏi sao cô có thể để mình bị lôi kéo vào chuyến đi này.

Nhờ phép mầu của những múi giờ, lúc này còn chưa đến 16 giờ 30. Chiếc taxi chuyển làn ra khỏi điểm nút giao thông trên xa lộ Triboro Plaza để rẽ sang đường Lexington. Sau khi xuôi xuống con phố khoảng năm trăm mét, họ tới trước trụ sở Cảnh sát Đông Harlem, một hầm boong ke nhỏ bé, cũ kỹ, nhếch nhác bằng gạch vàng, được xây dựng trên Phố 119 cạnh đường tàu điện trên không và một bãi đỗ xe lộ thiên. Vì đã từ sân bay tới thẳng đó, nên Gaspard và Madeline nhổ rễ khỏi chiếc taxi yellow cab rồi người nào cầm lấy túi xách du lịch của người đó.

Bên trong Khu 25 cũng hệt như mặt tiền của nó: vô hồn, sầu thảm và rệu rã. Vì không có cửa sổ nên tòa nhà trông càng âm u hơn. Sau cú điện thoại kỳ lạ ngày hôm trước, Gaspard đã chuẩn bị đón nhận điều tệ hại nhất: chịu đựng một hàng dài người chờ đợi và nhiều cửa hành chính trước khi có cơ hội nói chuyện với Adriano Sotomayor. Thế nhưng, trong khi chưa đầy hai ngày nữa là tới Giáng sinh, nơi này vẫn vắng hoe, như thể cái lạnh đang tấn công thành phố đã làm nản lòng bọn tội phạm, giam chân chúng trong nhà. Ngồi sau chiếc bàn kim loại màu đen, một nữ cảnh sát mặc sắc phục được giao nhiệm vụ tiếp đón khách. Một núi mỡ đúng nghĩa rụt cổ trong bộ sắc phục, viên cảnh sát trực ban có thân hình của một con sên, hai cánh tay bé tí và khuôn mặt cóc: mặt to bự hình tam giác, miệng rộng quá cỡ, da dày và rỗ. Có lẽ người ta bổ nhiệm cô ta vào vị trí này để khiến lũ trẻ sợ phát khiếp và ngăn chúng không lầm đường lạc lối.

Gaspard áp mạn tấn công tàu địch:

– Xin chào, chúng tôi muốn được nói chuyện với sĩ quan Sotomayor.

Hết sức chậm rãi, động vật lưỡng cư chìa cho họ một mẫu khai in sẵn rồi cất giọng ồm ộp để họ hiểu rằng cô ta cần có thẻ căn cước của họ.

Madeline đã quen với các sở cảnh sát. Cô không cam lòng lãng phí thời gian nên đã xô Gaspard ra để trực tiếp lo liệu mọi chuyện.

– Tôi là đại úy Greene, cô thông báo rồi chìa hộ chiếu ra. Tôi từng làm việc tại Đội Án Tồn thuộc Sở Cảnh sát New York tại Phố 103. Tôi chỉ ghé qua thăm một đồng nghiệp thôi. Không cần phải giấy tờ lằng nhằng vì việc đó đâu!

Viên cảnh sát trực nhìn cô chằm chằm một lúc mà không phản ứng gì. Cô ta vẫn không mở miệng và gây cảm tưởng đang hô hấp qua làn da mềm nhẽo, ẩm ướt và phập phồng kia.

– Chờ một lát, rốt cuộc cô ta cũng rít lên trong lúc nhấc ống nghe điện thoại.

Cô ta hất đầu chỉ cho họ một loạt băng ghế gỗ kê gần lối vào. Madeline và Gaspard ngồi xuống đó, nhưng nơi này sặc mùi Javel và lại ở đúng hướng gió thốc. Bực mình, Madeline tìm chỗ lánh mình cạnh một máy bán đồ uống tự động. Cô thoáng có ý định lấy một cốc cà phê, nhưng chợt nhận ra rằng mình chưa kịp đổi euro sang đô la tại sân bay.

Chết tiệt!

Bực dọc và kích động, cô siết tay lại thành nắm đấm rồi nhằm thẳng vào chiếc máy. Gaspard ngăn cử chỉ của cô lại vừa kịp lúc.

– Cô điên rồi! Cô trấn tĩnh lại đi hoặc…

– Xin chào, tôi có thể giúp gì cho hai vị?

2.

Họ quay về hướng giọng nói đang gọi. Chính giữa luồng sáng mờ xỉn ở sở cảnh sát, một nữ cảnh sát gốc Latinh trẻ trung mặc sắc phục mang gương mặt rạng rỡ, mái tóc đen nhánh búi gọn. Sức trẻ, những đường nét thanh tú, lớp trang điểm kín đáo, nụ cười duyên dáng của cô là hiện thân của vẻ yêu kiều và trái ngược hoàn toàn với nữ nhân viên trực ban. Như thể để thỏa mãn một trật tự bất công của vạn vật, sự hoàn hảo của một số người phải trả giá bằng vẻ xấu xí của những người khác.

Madeline tự giới thiệu và không nhắc đến chức vị của mình trước đây.

– Chúng tôi muốn nói chuyện với sĩ quan Sotomayor, cô khẳng định.

Nữ cảnh sát gật đầu.

– Là tôi đây: tôi là Lucia Sotomayor.

Gaspard nhướng mày. Trước vẻ ngạc nhiên của anh, cô nàng cảnh sát dường như hiểu ra sự nhầm lẫn.

– Ra thế! Hẳn là các vị đang nhắc tới Adriano?

– Quả vậy.

– Chúng tôi trùng họ. Đây không phải lần đầu tiên xảy ra nhầm lẫn. Thậm chí hồi ông ấy còn làm việc ở đây, đôi khi mọi người vẫn nghĩ ông ấy là anh ruột hoặc anh họ của tôi kia.

Madeline nhìn chòng chọc vào mặt Coutances bằng ánh mắt giận dữ: Thậm chí anh còn không đủ khả năng xác minh chuyện này! Anh khoát tay ra hiệu bất lực. Trên điện thoại, dĩ nhiên anh đã nói tiếng Anh, dùng cách gọi chung chung (sĩ quan Sotomayor) và do đó, chẳng ai phải giải thích rằng anh đã lầm.

– Adriano hiện đang công tác ở đâu vậy? anh hỏi luôn để gỡ lại sai lầm của mình.

Cô cảnh sát làm nhanh một dấu thánh giá.

– Thật không may là chẳng ở đâu hết. Ông ấy mất rồi.

Lại trao đổi ánh mắt. Thở dài. Hoài nghi. Rối bời.

– Thế ông ấy mất khi nào?

– Cách đây gần hai năm. Tôi còn nhớ vì đó là ngày Valentine.

Lucia nhìn đồng hồ đeo tay rồi nhét hai đồng 25 xu vào máy bán đồ uống tự động để mua một cốc trà.

– Tôi mời hai vị thứ gì đó nhé?

Nữ cảnh sát trẻ tuổi duyên dáng và dễ thương đúng như ngoại hình của mình. Madeline nhận một cốc cà phê.

– Cái chết của Adriano là một cú sốc thực sự, cô nói tiếp đoạn chìa cho nàng cựu đồng nghiệp một chiếc cốc giấy. Ở đây mọi người đều quý mến ông ấy. Ông ấy có lộ trình phát triển mẫu mực mà Sở rất muốn đúc rút.

– Nghĩa là sao? Gaspard hỏi.

Cô thổi cốc trà của mình.

– Có thể nói là một quỹ đạo trọng dụng nhân tài. Thời thơ ấu, Adriano từng bị chuyển qua nhiều gia đình nhận nuôi. Thậm chí ông ấy còn có thời phạm tội trước khi sửa sai và gia nhập ngành cảnh sát.

– Ông ấy mất trong khi làm nhiệm vụ sao? Madeline hỏi.

– Không hẳn. Ông ấy đã lãnh một nhát dao trí mạng, ngay gần nhà riêng, vì muốn can ngăn hai thanh niên đang đánh lộn trước một cửa hàng bán rượu mạnh.

– Ông ấy sống ở đâu vậy?

Cô phác một động tác tay để chỉ ra phía cửa.

– Không xa đây lắm, trên phố Bilberry.

– Kẻ giết ông ấy đã bị bắt giữ chứ?

– Không, và điều này đã khiến tất cả mọi người trong ngành phẫn nộ. Biết kẻ sát nhân đã cắt cổ một cảnh sát vẫn được tự do, điều này khiến chúng tôi phát bệnh.

– Ít ra người ta cũng nhận diện được hắn chứ?

– Theo tôi biết thì không! Đó thực sự là một thảm kịch tạo nên vết nhơ. Nhất là trong khu chúng tôi! Chính Bratton đã giận điên lên. Cách cư xử bạo lực kiểu đó đã hoàn toàn lỗi thời, bởi ngày nay, khu vực này của Harlem hết sức safe.

Bill Bratton, ông sếp lịch sử của Sở Cảnh sát New York từ 1994-1996 và 2014-2016.

Lucia uống nốt cốc trà như thể cô đang uống một ly nhỏ vodka.

– Tôi phải quay trở lại làm việc đây. Rất tiếc vì phải thông báo một tin buồn đến thế.

Cô quẳng cái cốc giấy vào thùng rác rồi nói thêm:

– Thậm chí tôi còn chưa hỏi tại sao hai người lại muốn gặp Adriano.

– Liên quan đến một cuộc điều tra cũ ấy mà, Madeline đáp. Vụ bắt cóc và giết hại con trai của họa sĩ Sean Lorenz, cô có nhớ vụ đó không?

– Mang máng, nhưng tôi nghĩ vụ đó không thuộc khu vực chúng tôi phụ trách.

Gaspard tiếp sức:

– Adriano Sotomayor là bạn của Lorenz. Ông ấy chưa từng nhắc với cô về vụ việc này sao?

– Không, nhưng vì chúng tôi không làm chung một đội nên chuyện này cũng không đáng ngạc nhiên cho lắm.

Lucia quay sang Madeline rồi nói thêm:

– Và trong những vụ bắt cóc trẻ em, như cô biết đấy, thường là FBI sẽ vào cuộc.

3.

Cái lạnh và cơn gió rét căm khiến tứ chi tê cóng, cào xé những khuôn mặt, nung đốt gần như tức khắc mỗi xăng ti mét vuông da thịt không được bảo vệ. Trên vỉa hè đối diện sở cảnh sát, Madeline kéo kín khóa của chiếc áo phao cô đã mua ngay phút chót trong một cửa hàng ở sân bay Madrid. Kem dưỡng bôi tay, son dưỡng bôi môi, khăn quàng đến hai vòng. Trong tâm trạng cực kỳ cáu bẳn, cô chẳng chờ lâu mà đã tấn công không hề báo trước:

– Anh đúng là một tên ngốc, Coutances ạ!

Hai tay đút túi áo, Gaspard thở dài.

– Còn cô, vẫn luôn nhã nhặn như thế.

Cô đội sụp lên đầu cái mũ viền lông liền áo.

– Chúng ta vừa vượt sáu nghìn cây số để rồi chẳng được cái cóc khô gì!

Anh tìm cách phủ nhận điều hiển nhiên:

– Đâu phải vậy.

– Vậy thì hẳn là chúng ta không xem cùng một bộ phim rồi.

Anh trình bày một giả thuyết:

– Nhỡ đâu Sotomayor đã bị giết vì ông ấy quan tâm quá sâu đến vụ bắt cóc Julian thì sao?

Cô nhìn anh, rụng rời.

– Vô lý. Tôi về khách sạn đây.

– Đã về đó rồi sao?

– Anh làm tôi kiệt sức, cô thở dài. Tôi chán ngấy những giả thuyết ngu ngốc của anh rồi! Tôi đi ngủ đây, đưa tôi ba mươi đô đi!

Cô bước phăm phăm trên vỉa hè để thử vẫy taxi. Gaspard mở ví rút ra hai tờ tiền, miệng vẫn nằn nì:

– Cô không thử đào bới theo hướng này được sao?

– Tôi không biết làm thế nào ấy chứ.

– Thôi nào! Hẳn là cô vẫn giữ các mối liên lạc.

Cô nhìn anh chằm chằm bằng đôi mắt long lanh pha trộn giữa giận dữ và chán nản cực độ.

– Tôi đã giải thích với anh chuyện này rồi mà, Coutances: tôi từng chỉ huy các vụ án ở Anh. Còn ở New York này, tôi không có bất cứ vai trò thực chất nào trên thực địa. Hồi đó tôi là một cảnh sát văn phòng.

Răng cô va lập cập. Toàn bộ xương cốt cô đang run rẩy, cô co hết chân này đến chân kia để cố gắng tự sưởi ấm. Cái lạnh tái sinh Gaspard lại tạo cảm giác đang tra tấn cô.

Một chiếc Ford Escape với những đường nét sắc nhọn dừng khựng trước mặt họ. Madeline ngồi vào taxi mà thậm chí không thèm liếc mắt đến anh chàng đồng đảng rồi vội đưa cho tài xế địa chỉ khách sạn. Hai tay khoanh lại, cô thu mình co ro, nhưng sau vài mét, cô đã phải eo sèo với driver, một anh chàng người Ấn vẫn nhất định muốn chạy xe với cửa kính xe mở toang bất chấp giá lạnh. Anh chàng tín đồ đạo Sikh không để người ta sai khiến và xổ ra một tràng suốt năm phút liền trước khi quyết định nâng cửa kính lên. Madeline nhắm mắt lại. Cô không thể chịu đựng thêm nữa, mệt nhoài, cạn kiệt nhựa sống. Nhất là, bụng cô lại đau nhói lần nữa. Cảm giác trướng bụng, những cơn co thắt dạ dày, những cơn buồn nôn và, bất chấp cái lạnh, những cơn bốc hỏa không thoải mái chút nào.

Khi cô mở mắt trở lại, chiếc taxi đang chạy trên đường cao tốc West Side, đại lộ lớn chạy dọc sông Hudson tới tận phía Nam Manhattan. Cô lục trong túi áo phao để lấy điện thoại. Cô tìm trong danh bạ một số điện thoại đã lâu cô không liên lạc.

Từ thời cô làm việc tại New York, Dominic Wu là đầu mối liên lạc của cô tại FBI. Anh chịu trách nhiệm làm liên lạc giữa bộ phận của Sở Cảnh sát New York đang thuê Madeline và Cục Cảnh sát liên bang. Cụ thể hơn, đó là “Ngài KHÔNG”, người luôn trả lời phủ định đối với mọi yêu cầu của cô. Phần lớn là do ngân sách hạn chế, nhưng cũng để tránh cho cơ quan cảnh sát thành phố bàn cãi về công việc của Cục.

Anh chàng không hề khó chịu. Bản chất khó nắm bắt, về cơ bản Dominic Wu là kẻ đục nước béo cò, nhưng đôi khi cũng có khả năng ra những quyết định bất ngờ. Cuộc sống riêng của anh khá khác người: sau khi có hai đứa con với một nữ luật sư của City Hall, anh công khai mình là người đồng tính. Lần cuối cùng Madeline gặp Wu thì anh đang cặp với một phóng viên nam phụ trách mảng văn hóa của tờ Village Voice.

– Chào Dominic, Madeline Greene đây.

– Hello Madeline! Ngạc nhiên quá! Em đang quay trở lại với gia đình hả?

– Chỉ một thời gian ngắn thôi. Còn anh?

– Anh đang nghỉ lễ, nhưng là nghỉ lễ tại New York cùng hai cô nhóc nhà anh.

Cô day day mí mắt. Nói thành lời dù chỉ một từ cũng khiến cô khổ sở.

– Anh biết em rồi đấy, Dominic, em luôn gặp khó khăn với những thói tục thông thường nên…

Cô nghe thấy anh cười thành tiếng ở đầu dây bên kia.

– Hãy bỏ qua những màn chào hỏi xã giao đi. Anh có thể giúp được gì cho em nào?

– Em cần anh giúp em một việc.

Một khoảng im lặng thận trọng, rồi:

– Anh nói với em rồi đấy, anh đang không ở văn phòng.

Tuy nhiên cô vẫn không buông tha:

– Anh có thể hỏi thăm giúp em về hoàn cảnh vụ giết hại cảnh sát Adriano Sotomayor ở Khu 25 được không? Ông ấy bị giết ngay gần nhà mình, tại Harlem, cách đây gần hai năm.

– Chính xác thì em muốn tìm gì vậy?

– Tất cả những gì anh có thể tìm ra.

Wu liền dè dặt trở lại.

– Em đâu còn làm việc cùng tụi anh nữa, Madeline.

– Em đâu có hỏi anh những thông tin mật.

– Nếu anh tìm hiểu, chuyện này sẽ để lại dấu vết và…

Anh chàng bắt đầu khiến cô phát bực.

– Anh nghiêm túc đấy chứ? Chuyện đó khiến anh sợ đến thế sao?

– Ngày nay, với tin học, người ta…

– OK, bỏ qua đi và hãy đặt mua cho mình hai hòn cà nhân dịp Giáng sinh. Thời điểm này hẳn là ở Bloomingdale’s đang có đợt giảm giá đấy.

Cô phũ phàng dập máy rồi lại chìm vào cơn ngủ lịm. Mười phút sau, cô tới khách sạn, một khối nhà xây bằng gạch nâu điển hình của khu TriBeCa. Gaspard đã đẩy cơn bệnh lên cao đến độ đặt phòng tại Bridge Club, khách sạn nơi Lorenz trải qua những ngày cuối cùng trong đời. Tại quầy lễ tân, người ta thông báo với cô rằng khách sạn đã kín phòng, nhưng đúng là có hai phòng được đặt trước với tên Coutances: một phòng căn góc hạng sang và một phòng nhỏ ở tầng trên cùng. Cô tự chiếm cho mình phòng căn góc không chút lưỡng lự, lấy hộ chiếu ra rồi điền vào phiếu thông tin trong vòng ba phút.

Vừa vào đến trong phòng, thậm chí không buồn nhìn quang cảnh bên ngoài, cô đã kéo kín rèm, treo biển Miễn Làm Phiền rồi uống một mớ hỗn hợp lexo-kháng sinh-paracetamol.

Quặn người lại vì đau, Madeline tắt đèn rồi nằm ngủ. Những đêm gần đây, số giờ ngủ của cô ít ỏi đến thảm hại. Cô đang ở trong trạng thái mà thể xác bầm dập và kiệt quệ của cô ngăn cản toàn bộ suy luận. Không thể suy nghĩ, tư duy, vận hành ý tưởng nào dù là nhỏ nhất.

Thể xác cô vừa giành phần thắng.

15

Trở lại phố Bilberry

Những người đàn ông khác sẽ có các khiếm khuyết của tôi, nhưng chẳng một ai có được các phẩm chất của tôi.

Pablo PICASSO

1.

Gaspard đang hồi sinh.

Như cái cây được người ta tưới tắm sau nhiều ngày khô hạn.

Mạch đập của Manhattan, nhịp độ của nó, cái lạnh buốt và khô, sắc xanh kim loại của bầu trời, vầng mặt trời mùa đông phóng ra những tia nắng cuối cùng. Mọi thứ vang dậy trong anh theo cách tích cực. Đây không phải lần đầu tiên anh nhận ra tâm lý mình có tính thẩm thấu môi trường. Đặc biệt là thời tiết luôn ảnh hưởng tới anh, khuôn anh theo, khuếch đại tâm trạng của anh. Mưa, độ ẩm và trạng thái xâm xấp mồ hôi có thể khiến anh chìm đắm một cách nguy hiểm. Và một cơn bốc hỏa sẽ hạ nốc ao anh. Sự bất ổn này khiến cuộc sống của anh thành ra phức tạp, nhưng theo thời gian, anh đã quyết định sống chung với những lúc lên bổng xuống trầm của nó. Hôm nay là một ngày hoàn hảo. Một trong những ngày đáng giá bằng đôi ba ngày bình thường. Anh cần tranh thủ nó để có tiến triển trong cuộc điều tra của mình.

Anh định hướng nhờ tấm bản đồ cũ tìm thấy trong tủ sách nhà Lorenz. Anh rẽ phải sang đại lộ Madison trước khi đi vòng qua một không gian xanh rộng rãi – công viên Marcus Garvey – rồi ra tới đại lộ Lenox, đổi thành đại lộ Malcolm X ở khu vực này của Harlem. Anh mua cho mình một chiếc bánh mì kẹp xúc xích và một cốc cà phê của người bán hàng rong nơi góc phố rồi lại tiếp tục dạo bước về phía Bắc.

Phố Bilberry nơi Adriano Sotomayor bị sát hại là một đường phố hẹp hai bên có những ngôi nhà gạch đỏ và hàng cây dẻ, kẹp giữa Phố 131 và Phố 132. Nơi này nhắc nhớ một chút đến những công trình ở khu phía Nam cũ kỹ với những bậc tam cấp khá cao và một sự thừa thãi các lan can cùng mái hiên bằng gỗ được sơn lại bằng những màu sắc rực rỡ.

Gaspard đi thơ thẩn chừng mười phút trong con phố vắng tanh, lòng tự hỏi làm cách nào anh có thể tìm ra ngôi nhà cũ của viên cảnh sát. Anh nhặt nhạnh những cái họ đề trên các hộp thư – Faraday, Tompkins, Langlois, Fabianski, Moore… –, nhưng chúng chẳng giúp được gì cho anh.

– Cẩn thận nhé, Théo!

– Vâng ạ, thưa bố.

Gaspard quay về phía một nhóm nhỏ vừa bước tới vỉa hè đối diện. Giống như trong một bộ phim của Capra, một ông bố cùng con trai đang kéo lê một cây thông Giáng sinh to đùng. Bước đằng sau họ là một phụ nữ lai xinh xắn có phần kiêu kỳ và một phụ nữ da đen nhiều tuổi hơn mặc áo khoác đi mưa trong suốt, đi đôi bốt cao bằng da màu vàng hung và đội mũ nồi họa tiết da báo.

– Xin chào, anh cất tiếng trong lúc băng qua đường. Tôi tìm ngôi nhà trước kia của ông Sotomayor. Các vị có biết nó ở đâu không?

Ông bố của gia đình lịch sự và duyên dáng, sẵn sàng giúp đỡ anh, nhưng có vẻ mới sống ở đây chưa lâu. Anh ta quay sang người phụ nữ hẳn là vợ mình.

– Sotomayor, em nghe có thấy quen không, em yêu?

Người phụ nữ lai nheo mắt, dường như đang triệu hồi những ký ức xa xăm.

– Em nghĩ là đằng kia, cô nói đoạn chỉ về phía một ngôi nhà nhỏ mái dốc.

Cô hỏi người phụ nữ đứng bên cạnh:

– Dì Angela?

Người đàn bà dân Mỹ gốc Phi nhìn Gaspard vẻ ngờ vực.

– Thế tại sao tôi lại phải trả lời cho cái đồ trẻ trâu này?

Người phụ nữ lai chụp lấy vai bà ta trong một cử chỉ đầy trìu mến.

– Thôi mà, dì Angela, đến khi nào dì mới thôi tỏ ra ghê gớm hơn con người thực của dì chứ?

– OK, OK, bà ta đầu hàng trong lúc chỉnh lại cặp kính râm ngoại cỡ. Đó là nhà số 12, nhà Langlois.

– Langlois ư? Nghe cái họ có vẻ đậm chất Pháp quá nhỉ, Gaspard ghi nhận.

Giờ đây khi đã thốt ra câu trả lời, dì Angela không hà tiện lời giải thích nữa:

– Sau khi viên cảnh sát kia qua đời, vả chăng đó là một người thực sự tốt bụng, không có nhiều người như vậy đâu, anh có thể tin tôi, chính cô em họ anh ta, Isabella, đã thừa hưởng ngôi nhà. Cô ấy kết hôn với André Langlois, một kỹ sư người Paris đang làm việc tại Chelsea, trong tòa nhà của Google. Kể ra cũng là tay được nuôi dạy khá tử tế đối với một người Pháp: cậu ta đã nhiều lần giúp tôi cắt tỉa hàng rào và những khi trổ tài vào bếp, thi thoảng cậu ta mang sang cho tôi một phần món thỏ xốt mù tạt.

Gaspard cảm ơn cả gia đình rồi ngược lên đầu phố chừng năm mươi mét để bấm chuông ngôi nhà người ta vừa chỉ cho anh. Một ngôi nhà đá đỏ nhỏ nhắn có cửa ra vào được trang trí bằng một vòng tròn to kết từ những cành thông và nhựa ruồi.

Một phụ nữ mở cửa cho anh – cô gái Latinh với mái tóc dày và ánh mắt calientenóng bỏng – đang đeo một chiếc tạp dề làm bếp họa tiết ca rô vải vi si và bế trên tay một đứa trẻ. Eva Mendes phiên bản Những bà nội trợ kiểu Mỹ.

– Chào chị, xin lỗi vì làm phiền chị. Tôi đang tìm nhà cũ của Adriano Sotomayor. Người ta bảo tôi chính là nhà này.

– Có vẻ thế, chị ta đáp, có chút ngờ vực. Anh muốn gì?

Phương pháp Coutances là thế này: sửa đổi bổ sung sự thật, dẫn dụ bằng dối trá mà không bao giờ chìm nghỉm hẳn trong đó.

– Tôi là Gaspard Coutances. Tôi đang viết một cuốn tiểu sử về họa sĩ Sean Lorenz. Dĩ nhiên là chị không quen biết ông ấy đâu, nhưng…

– Tôi mà không quen biết Sean ấy hả? nữ chủ nhân ngôi nhà ngắt lời anh. Giá như anh biết số lần ông ấy cố gắng sờ mông tôi!

2.

Eva Mendes thực ra tên là Isabella Rodrigues. Bản tính ân cần niềm nở, chị không chờ lâu đã mời ngay Gaspard vào sưởi ấm trong phòng bếp. Thậm chí chị còn nài nỉ rót cho anh một cốc eggnog không cồn. Cùng loại sữa lòng đỏ trứng mà lũ con của chị uống thỏa thích trong lúc dùng một bữa chiều hơi muộn.

Món đồ uống ngọt được làm từ sữa, kem tươi, trứng sống, phổ biến trong các ngày lễ Giáng sinh và năm mới.

– Adriano là anh họ bên đằng ngoại nhà tôi, chị giải thích trong lúc mang từ phòng khách ra một cuốn album ảnh cũ bìa bọc vải vẽ.

Chị lật trang, lật nhanh những bức ảnh thời thơ ấu, rồi trình bày chi tiết cây phả hệ:

– Mẹ tôi, Maricella, là em gái Ernesto Sotomayor, bố của Adriano. Chúng tôi đã trải qua thời thơ ấu tại Tibberton, một ngôi làng thuộc Massachusetts, gần Gloucester.

Trên những bức ảnh, Gaspard nhận thấy những cảnh vật nhắc anh nhớ đến một vài góc ở Bretagne: một truông biển, một bến cảng nhỏ, những con thuyền thô sơ đậu xen kẽ các tàu kéo lưới rê và du thuyền, những túp lều của dân chài và nhà của các chủ tàu buôn với các dứng gỗ.

– Adriano là một người tốt, cô em họ nói rõ. Một người thực sự tuyệt vời. Tuy nhiên, ta không thể nói rằng cuộc sống nương tay với anh ấy.

Cô chỉ cho Gaspard xem những bức ảnh cũ khác. Những cảnh tượng thời thơ ấu: hai anh em họ làm mặt nhăn nhó, vầy nước quanh một bể bơi bơm hơi, ngồi cạnh nhau dưới một thanh xà sắt cũ để chơi xích đu, biến hình một quả bí ngô thành đèn bí ngô Jack-o’-lantern dịp Halloween. Nhưng Isabella vội vàng làm tiêu tan ảo tưởng về bức tranh điền viên này.

– Bất chấp niềm vui hiển hiện trên những bức ảnh này, Adriano đã không có được tuổi thơ bình yên. Bố Adriano, bác Ernesto của tôi, là một người đàn ông hung bạo và ghen tuông vô lối quen thói trút giận lên vợ và con trai. Để nói theo cách khác, bác Ernesto dữ đòn và thường xuyên động thủ.

Giọng Isabella vỡ rạn. Để gạt bỏ những ký ức không vui, chị nhìn sang lũ con mình với ánh mắt chan chứa yêu thương. Ngồi quanh bàn bếp, hai trong số bọn trẻ đang cười rúc rích, tai nghe ốp đầu, mắt không rời chiếc máy tính bảng, về phần mình, đứa bé nhất đang mải miết chơi một bộ xếp hình cỡ lớn: Las MeninasCô bé, bức tranh nổi tiếng nhất của Velázquez.

Trong thâm tâm, Gaspard nghĩ đến bố anh. Tử tế là thế, ân cần chăm chút là thế, thương người là thế. Tại sao có những người lại làm hỏng những sinh linh họ đã cho chào đời chứ? Tại sao có những người khác lại yêu thương chúng đến mức có thể hy sinh tính mạng mình vì chúng?

Anh để ngỏ câu hỏi này rồi nhớ ra điều mà nữ cảnh sát của Khu 25 vừa khẳng định với anh nửa giờ trước.

– Người ta nói với tôi là Adriano từng được giao cho một gia đình nhận nuôi…

– Đúng thế, nhờ cô giáo tiểu học của chúng tôi, cô Boninsegna. Chính cô ấy đã trình báo những hành động bạo lực của bác Ernesto tới các tổ chức xã hội của hạt.

– Mẹ Adriano để người ta làm vậy sao?

– Bác Bianca ấy hả? Bác ấy bỏ đi khỏi ngôi nhà chung của hai vợ chồng từ vài năm trước đó rồi.

– Anh họ của chị bao nhiêu tuổi khi tới New York?

– Tôi nghĩ là khoảng tám tuổi. Thoạt tiên anh ấy lay lắt trong đôi ba gia đình rồi lưu lại đây, ở Harlem, nhà ông bà Wallis, một gia đình nhận nuôi thực sự tuyệt vời, họ coi anh ấy như con đẻ của mình.

Chị khép cuốn album ảnh lại rồi nói thêm, vẻ trầm ngâm:

– Tuy nhiên, theo thời gian, Adriano và bố anh ấy rốt cuộc cũng đoàn tụ…

– Thật sao?

– Đến cuối đời, bác Ernesto mắc chứng ung thư vòm họng. Con trai bác ấy đã đón bác ấy về nhà để chăm sóc lâu nhất có thể. Sự độ lượng này chính là tính cách điển hình của anh họ tôi.

Gaspard tập trung trở lại vào cuộc thảo luận:

– Còn Sean Lorenz trong toàn bộ chuyện này?

3.

Ánh mắt Isabella bắt đầu long lanh.

– Tôi biết Sean năm mười tám tuổi! Ngay khi đủ tuổi thành niên, năm nào tôi cũng tới New York nghỉ hè. Đôi khi tôi tới ngủ ở nhà một cô bạn, nhưng phần lớn thời gian, tôi ở luôn nhà gia đình Wallis.

Chị để mặc những ký ức về quãng thời gian xa xưa tươi đẹp ùa về.

– Sean sống ở nơi cao hơn, trong tòa Polo Grounds Towers, chị nhớ lại, nhưng ông ấy và Adriano vẫn luôn dính lấy nhau, bất chấp việc họ hơn kém nhau bốn tuổi. Tôi thì dĩ nhiên là lần theo dấu vết họ và cố gắng theo sát những cuộc lẩn trốn của họ. Sean hơi thích tôi và tôi cũng chẳng có gì phản đối. Thậm chí có thể nói rằng bọn tôi từng có một mối quan hệ không liền mạch.

Chị nhấp một ngụm sữa lòng đỏ trứng rồi mất nhiều giây mới tập hợp lại được những ký ức của mình.

– Đó là một thời đại khác. Một New York khác. Tự do hơn và cũng nguy hiểm hơn. Trong những năm tháng đó, khu phố này thực sự khiến người ta e sợ. Bạo lực xảy ra khắp nơi và ma túy hủy hoại mọi thứ.

Chị bỗng ý thức được rằng lũ trẻ đang ở ngay gần, liền hạ giọng:

– Dĩ nhiên là chúng tôi đã làm những điều ngu ngốc: chúng tôi hút cỏ vô độ, chúng tôi ăn trộm xe hơi, chúng tôi vẽ graffiti lên tường. Nhưng chúng tôi cũng đến viện bảo tàng! Tôi còn nhớ Sean đã kéo cả lũ chúng tôi tới MoMA mỗi khi có triển lãm mới. Chính ông ấy đã giúp tôi khám phá Matisse, Pollock, Cézanne, Toulouse-Lautrec, Kiefer… Ông ấy như kiểu bị một cơn cuồng dại ám ảnh: vẽ và sơn mọi lúc và trên mọi loại bề mặt.

Isabella để trôi qua vài giây rồi không thể cưỡng lại cám dỗ:

– Tôi sẽ cho anh xem thứ này, chị thông báo một cách bí hiểm.

Chị biến mất một phút rồi quay trở lại với một túi vải to, đặt nó lên mặt bàn thấp. Mở nó với thái độ cẩn trọng, chị lấy từ đó ra một bức vẽ bằng chì than được thực hiện trên lớp vỏ giấy của một hộp ngũ cốc khô. Một bức chân dung vẽ chị ký tên Sean, 1988. Khuôn mặt cô gái được cách điệu hóa nhiều: ánh mắt tinh nghịch, mái tóc hoang dại, vai trần. Gaspard nghĩ tới một vài bức họa Françoise Gilot của Picasso. Cùng tài năng đó, cùng thiên tài đó. Chỉ bằng vài nét, Sean đã nắm bắt được mọi thứ: sự mãnh liệt của tuổi trẻ, vẻ duyên dáng của Isabella, nhưng cũng là vẻ nghiêm trang nhất định báo trước người phụ nữ sau này chị trở thành.

– Tôi giữ gìn nó cẩn thận như con ngươi trong mắt mình vậy, chị tâm sự với anh đoạn cất bản ký họa vào hộp các tông đựng nó. Dĩ nhiên, cách đây hai năm, khi có cuộc triển lãm về sự nghiệp của Sean tại MoMA, chuyện đó khiến tôi phát rồ và nó nhắc tôi nhớ lại thật nhiều kỷ niệm…

Đó chính xác là nơi Gaspard đang mong dẫn đến:

– Chị có quen Beatriz Muñoz chứ?

Một bóng đen lo ngại dập tắt toàn bộ ánh sáng trên gương mặt Isabella. Chị cân nhắc từng câu từng chữ để trả lời:

– Đúng thế, tôi có quen bà ta. Bất chấp tất cả những gì bà ta đã làm, Beatriz không phải… người xấu. Ít ra thì cũng không vào thời tôi còn giao du với bà ta. Giống như Adriano và nhiều thanh niên khác trong khu phố, Beatriz chỉ là nạn nhân. Một đứa con gái bị cuộc đời thiêu đốt. Một người vô cùng buồn rầu và băn khoăn day dứt không yêu thương bản thân cho lắm.

Isabella vẫn giữ nguyên lối ẩn dụ nghệ thuật:

– Đôi khi người ta nói một bức tranh chỉ tồn tại trong mắt người ngắm nó. Với Beatriz cũng phần nào như thế. Bà ta chỉ lanh lợi khi Sean để mắt đến bà ta. Bây giờ nói thế thật dễ, nhưng nhìn lại quá khứ, tôi tiếc vì đã không giúp đỡ Beatriz khi bà ta ra tù. Biết đâu làm vậy sẽ tránh được tội ác mà bà ta gây nên. Dĩ nhiên, tôi đã không trình bày chuyện này thẳng thừng đến thế trước mặt Sean, nhưng…

Gaspard không tin vào tai mình.

– Chị đã gặp lại Sean sau khi con trai ông ấy qua đời ư?

Isabella buột ra một thông tin chấn động:

– Ông ấy đã tới bấm chuông nhà tôi vào tháng Mười hai năm ngoái. Cách đây đúng một năm. Tôi vẫn còn nhớ ngày tháng bởi vì sau đó tôi biết tin ngay hôm sau thì ông ấy qua đời.

– Và ông ấy trong tình trạng thế nào? Coutances hỏi.

Isabella thở dài.

– Lần này, tôi có thể nói với anh rằng ông ấy chẳng còn nghĩ đến chuyện rờ mông tôi nữa.

4.

– Sean có vẻ mệt mỏi, tóc tai bết bẩn, mặt mày ủ rũ, râu ria tua tủa. Nhìn Sean người ta dễ tưởng ông ấy già hơn thực tế đến mười tuổi. Tôi đã không nói chuyện với ông ấy ít nhất cũng phải hai mươi năm, nhưng tôi có thấy vài bức ảnh chụp ông ấy trên Internet. Còn đây, như không phải cùng một người nữa. Nhất là đôi mắt ông ấy, chúng khiến người ta thấy sợ. Như thể mười ngày qua ông ấy không ngủ hoặc ông ấy vừa làm một choác heroin vậy.

Gaspard và Isabelle đã di chuyển ra hàng hiên được chiếu sáng bởi ba chiếc đèn lồng bằng đồng thau. Trước đó hai phút, Isabella đã chộp lấy một bao thuốc cũ mà chị giấu trong bếp đằng sau những xoong chảo bằng đồng và một cái rây bột tráng men. Chị ra ngoài châm một điếu thuốc trong cái lạnh địa cực, có lẽ với hy vọng những cuộn khói sẽ bao bọc ký ức của mình bằng một lớp dầu dưỡng và sẽ giúp chúng bớt phần đau đớn.

– Không phải ma túy khiến cho Sean rơi vào trạng thái như vậy đâu, mà là nỗi buồn sầu, dĩ nhiên rồi. Nỗi buồn sầu nặng nề nhất. Nỗi buồn sầu gặm nhấm anh và giết chết anh bởi lẽ người ta đã bứt thịt da khỏi thân xác anh.

Chị rít mạnh điếu thuốc.

– Khi tôi gặp lại Sean, việc sửa nhà còn chưa bắt đầu. Tôi và André, chồng tôi, chỉ vừa mới đứng tên sở hữu nhà và quyết định dùng những dịp cuối tuần cuối cùng trong năm để dọn sạch nó.

– Hai người là những người thừa kế duy nhất của Adriano sao?

Isabella gật đầu xác nhận.

– Cha mẹ anh ấy đều đã khuất núi và anh ấy cũng chẳng có anh chị em ruột nào. Nhưng vì thủ tục nhận thừa kế mất nhiều thời gian, ngôi nhà vẫn còn chứa toàn bộ đồ đạc của anh ấy khi chúng tôi tiếp quản. Và chính điều đó lại khiến Sean quan tâm.

Gaspard cảm thấy nỗi phấn khích xâm chiếm mình. Anh chắc chắn đang tiếp cận được điều gì đó quan trọng.

– Sean đã không lúng túng dài dòng, Isabella thổ lộ. Ông ấy cho tôi xem những bức ảnh chụp cậu nhóc Julian, giải thích với tôi rằng ông ấy không tin vào kết luận chính thức liên quan đến cái chết của con trai mình.

– Ông ấy có nói cho chị biết nguyên do không?

– Ông ấy chỉ khẳng định với tôi rằng về phần mình Adriano đã tiếp tục cuộc điều tra, theo cách kín đáo.

Màn đêm dần buông. Trong một vài khu vườn, những tràng đèn thắp sáng các cây thông, bụi cây, hàng rào.

– Cụ thể thì Sean tìm thứ gì khi đến gặp chị?

– Ông ấy muốn xem qua đồ đạc cá nhân của Adriano. Xem liệu trước khi chết anh ấy có để lại manh mối nào liên quan đến những cuộc điều tra của anh ấy không.

– Chị có tin lời ông ấy không?

Chị đáp bằng một giọng nhuốm vẻ buồn bã:

– Không tin cho lắm. Tôi đã nói với anh rồi: Sean bị ảo giác, điên khùng đến mức người ta có cảm giác ông ấy mê sảng hoặc đang nói một mình. Nói thẳng ra thì thậm chí ông ấy còn khiến tôi hơi sợ.

– Tuy nhiên, chị đã để ông ấy vào nhà, anh đoán.

– Đúng thế, nhưng trong lúc ông ấy lục lọi căn nhà, tôi đã dẫn bọn trẻ đi dạo một vòng trong East River Plaza. Chồng tôi mới là người để mắt trông chừng ông ấy.

Trung tâm thương mại lớn của Harlem.

– Chị có biết liệu Sean có tìm ra thứ gì đó không?

Chị nở nụ cười ngán ngẩm.

– Dẫu sao chăng nữa, ông ấy cũng để lại một đống hỗn độn ra trò! Ông ấy mở tung các ngăn kéo, ngăn tủ tường, lục lọi khắp nhà. Theo André, ông ấy đi khỏi với lời khẳng định là mình đã tìm thấy thứ cần tìm.

Gaspard thấy cảm giác nóng bừng dâng lên trong anh.

– Và đó là thứ gì vậy?

– Những tài liệu, tôi nghĩ vậy.

– Những tài liệu gì?

– Tôi không rõ. André kể với tôi đó là một hồ sơ đóng bìa cứng mà Sean đã cất vào cái túi da của ông ấy.

Anh gặng hỏi:

– Chị không biết bên trong tài liệu đó có gì sao?

– Không, và tôi cóc cần biết. Dù người ta có làm gì chăng nữa, thì nó cũng sẽ không khiến người chết quay về được, không phải vậy sao?

Gaspard lẩn tránh câu hỏi và đến lượt anh hỏi:

– Chị vẫn còn giữ đồ đạc cá nhân của anh họ chị chứ?

Isabella lắc đầu.

– Chúng tôi đã vứt bỏ hết từ lâu rồi. Thực ra mà nói, ngoại trừ xe ô tô và một chiếc tủ lạnh đẹp của Mỹ, Adriano không sở hữu gì nhiều nhặn.

Gaspard thất vọng hiểu ra rằng mình đã phấn khởi quá sớm và anh sẽ không biết được gì thêm từ cô em họ của Sotomayor.

– Chị có thể hỏi chồng chị giúp tôi, xem liệu anh ấy còn nhớ được điều gì khác không?

Siết chặt chiếc áo phao quanh người, Isabella gật đầu đồng ý. Gaspard ghi lại số di động của anh lên bao thuốc.

– Chuyện này vô cùng quan trọng, anh dằn từng tiếng.

– Khơi lại toàn bộ chuyện này phỏng có ích gì? Cậu nhóc đó đúng là đã chết rồi mà, phải không?

– Sans doute, anh trả lời bằng tiếng Pháp trước khi cảm ơn chị vì đã giúp đỡ.

Isabella vừa nhìn vị khách lạ đi xa dần vừa dụi tắt điếu thuốc của mình vào một chậu hoa bằng đất nung. Anh ta đã nói sans doute. Isabella có kiến thức khá vững về tiếng Pháp, nhưng chị chưa bao giờ thực sự hiểu logic của cụm từ này. Mỗi lần nghe thấy nó, chị lại tự hỏi tại sao sans doute lại có nghĩa là peut-êtrecó lẽ mà không phải là sans aucun doutechắc chắn.

Chị phải nhớ hỏi chồng mình chuyện này mới được.

Pénélope

“Sau Picasso, chỉ có Chúa Trời.”

Em thường xuyên giễu cợt câu nói này của Dora Maar, nhưng hôm nay, những lời mà nàng thơ trước đây của thiên tài xứ Catalunya thổ lộ hiện ra trong em với toàn bộ bi kịch của chúng. Bởi lẽ đó là điều em cảm thấy một cách sâu sắc, em cũng thế. Sau Sean Lorenz, chỉ có Chúa Trời. Và vì em chẳng tin ở Chúa Trời, nên sau Sean Lorenz, chẳng có gì hết.

(1907-1997): nữ nhiếp ảnh gia trường phái siêu thực, họa sĩ, nhà thơ người Pháp, tình nhân nổi tiếng nhất, tài hoa nhất và được mệnh danh là “nàng thơ muôn thuở” của danh họa Picasso.

Vì cứ mãi trốn tránh bóng ma của anh, em gần như đã quên mình nhạy cảm thế nào đối với hội họa của anh, Sean ạ. Nhưng từ khi cái gã Gaspard Coutances ấy cho em xem bức tranh cuối cùng anh vẽ, nó đã không ngừng ám ảnh em. Phải chăng cái chết thực sự là thế? Trắng xóa, êm dịu, khiến người ta an yên, sáng suốt? Có phải hôm nay anh đang ở chính xứ sở ấy nơi nỗi sợ hãi dường như không còn tồn tại, đúng không Sean? Và con trai chúng ta đang ở cùng anh?

Từ hôm qua, em vẫn bấu víu lấy ý nghĩ này.

Đêm qua, em ngủ rất ngon bởi thấy nhẹ lòng vì đã ra quyết định. Em đã trải qua cả buổi sáng tươi cười để mạng lại chiếc váy hoa của em. Chiếc váy em đã mặc lần đầu tiên khi anh trông thấy em tại New York, cái ngày mùng 3 tháng Sáu năm 1992. Và anh biết sao không? Nó vẫn tạo hiệu ứng riêng! Em cũng tìm lại được chiếc áo khoác da dáng ngắn cũ kỹ của mình, nhưng đôi giày Doc Martens mà em đi hôm ấy thì không còn. Em đã thay chúng bằng đôi bốt da cao cổ màu gỉ đồng mà anh rất thích này, rồi em bước ra phố. Em đã đi tàu điện ngầm tới tận cửa ô Montreuil, rồi em dạo bước hồi lâu, mặc đồ mỏng và ngắn, bất chấp cái lạnh tháng Mười hai.

Đằng sau phố Adolphe-Sax, em tìm thấy bến tàu điện ngầm được cải dụng của tuyến đường Thắt Lưng Nhỏ cũ. Chẳng có gì thay đổi kể từ cái ngày anh đưa em tới đó để cắm trại qua đêm.

Tòa nhà đã đổ nát, bao quanh là những bụi rậm. Những cánh cửa, những khung cửa sổ bị xây bịt lại, nhưng em còn nhớ người ta có thể vào bên trong các bến bằng một cầu thang bộ xuất phát từ phòng kỹ thuật. Đèn pin trên điện thoại bật sáng, em xuống các đường ray. Thoạt tiên, em nhầm hướng rồi em quay trở lại phía sau và tìm ra đường hầm dẫn đến nhà kho cũ kia.

Anh sẽ không tin em đâu: toa tàu cũ vẫn nằm ở đó. Công ty quản lý giao thông công cộng Paris đã có một kho báu trị giá nhiều triệu euro cất giấu trong một nhà ga đổ nát mà không bao giờ có ai biết được!

Chẳng có vết hoen gỉ hay bụi bặm nào xóa được những màu sắc nóng sáng của anh. Và hình ảnh em tiếp tục sáng ngời trên nền tôn thô nhám và bẩn thỉu của toa tàu điện ngầm. Tuổi thanh xuân hoan hỉ của em mạnh hơn thời gian và đêm tối. Mái tóc hoang dại của em ôm ấp thân hình công chúa của em, vấn vít quanh cặp chân đôi mươi của em, vầng ngực em, bụng dưới em. Hình ảnh này chính là thứ em muốn mang theo bên mình.

Em bước vào bên trong toa tàu. Mọi thứ đều bẩn thỉu, đen đúa, phủ một lớp bụi dày, nhưng em không sợ. Em ngồi xuống một trong những chiếc ghế phụ gấp lại rồi mở túi xách ra. Chiếc túi Bulgari đẹp tuyệt bằng da tết hai màu trắng xanh anh đã tặng em mùa xuân trước khi Julian chào đời. Bên trong, em tìm thấy một khẩu Mathurin 73 đã nạp đạn. Đây là một món quà của bố em: vũ khí quân dụng cũ của ông. Để em luôn có thể tự bảo vệ mình. Nhưng hôm nay, tự bảo vệ mình, chính là tự sát.

Nòng súng trong miệng em.

Em nhớ anh, Sean à.

Giá như anh biết em nhẹ nhõm xiết bao khi tới gặp anh. Anh và con trai nhỏ bé của chúng ta.

Chính lúc này đây, một giây trước khi bóp cò, em chỉ tự hỏi tại sao mình đã chờ đợi từng ấy thời gian mới tới gặp hai người.

VUA CÂY TRĂN

Thứ Bảy ngày 24 tháng Mười hai

16

Đêm nước Mỹ

Có thứ gì đó trong không khí New York khiến cho giấc ngủ trở nên vô dụng.

Simone de BEAUVOIR

1.

Bốn giờ sáng và Madeline đã khỏe khoắn tỉnh táo.

Cô đã ngủ mười tiếng liên tục một giấc ngủ bồi sức nhất: nặng, sâu, được thanh lọc khỏi mọi cơn ác mộng và những bóng ma. Cơn đau ở bụng cô không biến mất, nhưng đã bớt dữ dội. Thậm chí là có thể chịu đựng được. Madeline đứng dậy, mở rèm ra để thấy phố Greenwich đã nhộn nhịp, rồi xa hơn, giữa hai tòa nhà, là dòng chảy âm u mờ mịt và băng giá của sông Hudson.

Cô liếc nhìn điện thoại di động: ba cuộc gọi nhỡ của Bernard Benedick. Ông chủ phòng tranh muốn gì ở cô nhỉ? Dẫu sao chăng nữa, ông ấy cũng phải đợi thôi, vì ngay lúc này cô đang đói ngấu.

Quần jean, áo phông, áo nỉ liền mũ, áo khoác ngắn. Khi rời khỏi phòng khách sạn, cô thấy trên thềm nghỉ chiếc phong bì có dấu niêm phong. Cô mở nó ra trong thang máy: Coutances đã cất công thảo cho cô một bản báo cáo viết tay dài ba trang giấy về cuộc viếng thăm của anh tới nhà Isabella, em họ của Adriano Sotomayor. Và đề nghị cô gọi cho anh ngay khi có thể để thống nhất địa điểm gặp gỡ. Đã quyết tâm không làm gì chừng nào chưa ăn xong bữa sáng, cô gấp các trang thư lại rồi nhét chúng vào túi áo để sau mới đọc.

Khách sạn mới chỉ đang trong cơn gà gật. Vào buổi sáng ngày 24 tháng Mười hai này, các khách lưu trú vốn chỉ quá cảnh tại New York đã xuất phát rồi. Ở quầy lễ tân, hai nhân viên phụ trách hành lý trẻ măng đang bận rộn chất các hòm xiểng lên nhiều xe cộ, một số xe xuất phát ra sân bay, các xe khác tới một khu trượt tuyết trên dãy Appalachia.

Madeline rời tiền sảnh tới phòng khách ở tầng trệt nơi một ngọn lửa đang cháy tí tách trong lò sưởi. Được soi chiếu bởi một thứ ánh sáng khuếch tán, sảnh khách sạn Bridge Club giống với một câu lạc bộ kiểu cổ của Anh: những chiếc trường kỷ Chesterfield và ghế bành nhồi nệm khâu chần, giá sách bằng gỗ gụ, các mặt nạ châu Phi, các đầu động vật hoang dã được nhồi kiểu tự nhiên. Cô ngồi vào một globe chair: một chiếc ghế bành hình cầu mà các đường nét mang đậm chất thập niên 1960 lạc lõng với phần còn lại trong cách bài trí. Một dạng nhân viên phục vụ mặc chế phục màu trắng đột ngột xuất hiện đằng sau cây thông Giáng sinh hoành tráng tọa lạc sừng sững ngay giữa phòng. Madeline liếc qua thực đơn rồi gọi một tách trà đen và phô mai tươi từ sữa dê cùng crostini. Nói cho cùng, ở Paris và ở Madrid lúc này đã hơn 10 giờ sáng. Bất chấp ngọn lửa đang nổ lét đét trong lò sưởi cách mình chưa đầy một mét, cô vẫn thấy lạnh. Cô vớ lấy một chiếc chăn bằng len thô rồi khoác lên người làm khăn choàng.

Một bà lão ngồi sưởi ấm, mình đã trở nên như thế đấy, cô thở dài nghĩ bụng. Rõ ràng là cô không còn bất kỳ grinta nào nữa, không còn bất kỳ ngọn lửa thiêng nào nữa. Cô nhớ lại bài viết trên tạp chí New York Times mà Coutances đã cho cô xem ở Madrid. Người phụ nữ trẻ kiên định, ngùn ngụt tinh thần chiến đấu kiêm nữ chiến binh không kiệm sức và chẳng bao giờ vụn vỡ đã biến đi đâu mất rồi? Cô thầm nhớ lại trong đầu bức ảnh minh họa bài báo: gương mặt linh hoạt hơn, những đường nét kiên định, ánh mắt luôn phục kích. Cô nàng Madeline đó đã bốc hơi mất rồi.

Cô nhớ lại những cuộc điều tra đáng chú ý nhất, tới cảm giác điên rồ đó, cảm giác ngất ngây xâm chiếm khi bạn cứu mạng được ai đó. Cảm giác khoan khoái ngắn ngủi chụp lấy bạn và gây cho bạn ấn tượng, trong khoảnh khắc, rằng một mình bạn có thể cứu chuộc tất cả thói hư tật xấu của loài người. Đời cô chưa từng biết đến điều gì mạnh mẽ hơn. Cô nghĩ đến cô bé Alice Dixon mà cô tìm thấy còn sống sau hàng năm điều tra ròng rã, nhưng kể từ đó cô còn chưa gặp lại. Trước cô nhóc đó, từng có một đứa trẻ khác, Matthew Pears, được cô giành giật khỏi nanh vuốt của một động vật săn mồi. Cũng biệt tăm. Ngay cả khi các cuộc điều tra kết thúc tốt đẹp, cảm giác hưng phấn kia vẫn nhanh chóng nhường chỗ cho một sự vỡ mộng. Một sự nhận thức đột ngột rằng, mặc dù chúng nợ cô mạng sống thì những đứa trẻ kia cũng không phải con cô. Một sự sa sút nhanh chóng khiến cô có nhu cầu tiến hành một cuộc điều tra khác. Một mũi tiêm adrenalin mới giống như thuốc chống trầm cảm. Một vòng luẩn quẩn không hồi kết.

2.

Nhân viên phục vụ lại xuất hiện với cái khay đựng bữa sáng rồi đặt nó xuống mặt bàn thấp trước mặt Madeline. Cô ăn bánh mứt và uống trà trước ánh mắt trống rỗng của một bức tượng thời tiền Christophe Colomb đang đứng gác trên một chiếc kệ đối diện cô. Bản sao vật thờ trong Bức tượng tai vỡ…

Tập 6 trong loạt truyện tranh Những chuyến phiêu lưu của Tintin.

Madeline vẫn không thể tin được những điều Coutances kể cho cô. Hay đúng hơn là cô không muốn chấp nhận hệ lụy của điều đó. Tuy thế những sự việc không hề mơ hồ chút nào: trong lúc tin chắc rằng con trai mình vẫn còn sống, Sean Lorenz đã đọc được bài báo nhắc đến một vài cuộc điều tra trước đây của cô. Thế nên ông tin chắc rằng Madeline có thể giúp mình. Ông đã gọi điện đến Đội Án Tồn thuộc Sở Cảnh sát New York mà không được, rồi ông tranh thủ chuyến đi cuối cùng của mình đến New York để tới gặp cô bằng xương bằng thịt. Ở đây, ông đã bị quật ngã bởi một cơn trụy tim rồi quỵ xuống ngay giữa Phố 103. Cách văn phòng cô chỉ vài chục mét.

Chỉ trừ có điều Madeline chẳng biết gì về toàn bộ chuyện này. Cách đây một năm, vào đúng thời điểm ấy, cô đã không còn làm việc cho Sở Cảnh sát New York nữa rồi. Những triệu chứng trầm cảm ở cô khởi phát vào giữa mùa thu. Cuối tháng Mười một, cô xin thôi việc rồi quay về Anh. Tua lại bộ phim này phỏng có ích gì? Ngay cả khi hồi đó cô gặp được Lorenz, thì chuyện đó cũng hoàn toàn không thay đổi được gì. Cô sẽ chẳng tin lời nào trong những lời khẳng định của ông, không hơn gì ngày hôm nay. Cô sẽ chẳng thể giúp ông, không hơn gì ngày hôm nay. Cô không phụ trách vụ án này và không có bất kỳ phương cách nào để điều tra.

Trong khi đang ăn nốt món phô mai tươi, cô bỗng đưa tay ôm bụng. Khỉ thật. Cơn đau đã trỗi dậy. Bụng cô trướng lên như thể cô vừa tăng năm cân trong vòng hai phút. Cô kín đáo nới thắt lưng rộng ra một nấc rồi móc lấy một viên Paracetamol trong túi áo khoác.

Những suy nghĩ của cô lại quay trở về với Gaspard. Ngay cả khi trước mặt anh cô khẳng định điều ngược lại thì Coutances đã dụ được cô. Cô hoàn toàn không đồng tình với những kết luận của anh, nhưng cô phải công nhận ở anh có một sự ngoan cố nhất định và một trí thông minh thực thụ. Chỉ với chút ít tư liệu, anh đã nêu những câu hỏi xác đáng và bước đầu tìm ra những manh mối mà rõ ràng các nhà điều tra dày dạn kinh nghiệm hơn đã để vuột mất.

Cô lấy từ túi áo ra bản báo cáo triệt để và có tìm tòi mà anh đã thảo riêng cho cô. Ba tờ giấy được viết kín hai mặt với sự chuyên cần của học trò và bằng nét chữ nắn nót gần như của phụ nữ – tròn trịa, với những đường vòng to cộ rộng lượng – không mấy khớp với cá tính của nhà soạn kịch. Đọc xong một lượt, Madeline tự hỏi liệu có nên tin vào lời khẳng định theo đó Sean đã rời khỏi nhà Isabella cùng các tài liệu vốn thuộc về Sotomayor hay không. Nếu chuyện này là đúng, không ai tìm lại được chúng sao? Gần xác Lorenz hay trong phòng khách sạn của ông? Sau một giây ngẫm nghĩ, cô bấm số điện thoại của Bernard Benedick.

Ông chủ phòng tranh không đợi điện thoại đổ chuông lâu đã nhấc máy. Và ông đang giận dữ.

– Cô Greene đấy hả? Cô nói lời mà chẳng giữ lấy lời gì cả.

– Ông đang nói về chuyện gì thế?

– Cô thừa biết rồi còn gì: về bức tranh thứ ba! Bức tranh mà cô đã giữ cho riêng mình! Đúng là cô đã lừa bịp tôi với…

– Tôi chẳng hiểu ông đang nói gì cả, cô ngắt lời ông. Tôi đã nhờ anh Coutances trả lại cho ông cả ba bức tranh rồi mà.

– Anh ta chỉ cho người giao tới tôi hai bức thôi!

Cô thở dài. Coutances đã ngậm tăm không báo cho cô biết!

– Tôi sẽ xem anh ta đã gặp phải chuyện gì, cô hứa. Trong lúc chờ đợi, ông hãy làm rõ giúp tôi việc này. Ông từng nói với tôi rằng khi Lorenz qua đời ông đã thu dọn đồ đạc tư trang của ông ấy tại khách sạn, có đúng không nhỉ?

– Chính xác, quần áo và cuốn sổ lịch.

– Tại khách sạn Bridge Club ở khu TriBeCa phải không?

– Đúng thế, thậm chí tôi đã nài nỉ để được tự mình đi lục tìm trong phòng khách sạn của anh ấy.

– Ông không còn nhớ số phòng nữa đâu nhỉ?

– Cô đùa hay sao? Chuyện cách đây đã một năm rồi!

Một ý tưởng khác thoáng qua đầu cô.

– Khi những nhân viên cứu thương cố gắng hồi tỉnh Lorenz trên Phố 103, ông có biết liệu họ đã tìm thấy đồ đạc cá nhân gì trên người ông ấy không?

Benedick cả quyết:

– Anh ấy chẳng mang theo gì ngoài chiếc ví.

– Ông chưa từng nghe nói đến một chiếc cặp xách hay túi đeo bằng da sao?

Im lặng hồi lâu.

– Đúng là Sean có một chiếc túi đeo chéo không bao giờ rời anh ấy. Một mẫu Berluti cũ mà vợ anh ấy tặng cho. Tôi không hề biết cái túi ấy đã biến đi đâu. Tại sao cô lại hỏi như thế? Cô vẫn đang tiếp tục điều tra sao? Chính là vì bài báo trên tờ Parisien chăng?

– Bài báo nào kia?

– Cô tự xem nhé. Trong lúc chờ đợi, tôi yêu cầu hai người hoàn trả ngay cho tôi bức tranh cuối cùng trong bộ ba!

– Tôi nghĩ ông không thể yêu cầu bất cứ điều gì đâu, Madeline bực dọc dập máy không nói thêm lời nào.

Cô day day hai mí mắt trong lúc cố gắng lần lại lý trí của mình. Nếu câu chuyện Isabella kể cho Coutances nghe là thật, kể từ thời điểm Sean lấy lại tài liệu tại nhà Sotomayor cho đến lúc ông qua đời chưa đầy hai mươi tư giờ. Nhưng thế là đủ để họa sĩ có thời gian chuyển chúng lại cho ai đó. Hoặc giả, đơn giản là ông đã giấu chiếc túi đeo chéo của mình đi. Hành vi này khá tương ứng với hình dung của cô về những ngày cuối đời của Lorenz: một con người cuồng tưởng, biến loạn, hoang tưởng. Nhưng giấu ở đâu kia chứ? Sean không còn điểm mốc nào tại New York nữa; chẳng còn gia đình; chẳng còn bè bạn; chẳng còn nhà cửa. Còn lại một giải pháp. Giải pháp đơn giản nhất: Sean đã giấu những tài liệu đó trong phòng khách sạn.

Thử làm điều gì đó. Ngay lúc này.

Madeline đứng dậy tiến về phía tiền sảnh. Đằng sau quầy gỗ bề thế là Lauren Ashford – như bảng tên cô ghi rõ – đang đứng sừng sững, cô gái cao lớn quá mức và xinh đẹp quá mức dường như đang một mình là hiện thân cho tiện nghi và sự tinh tế của Bridge Club.

– Chào chị.

– Chào cô. Tôi là Greene ở phòng 31, Madeline tự giới thiệu.

– Tôi có thể giúp gì được cho chị?

Giọng Lauren lịch sự, nhưng không mặn mà. Cô ta mặc chiếc váy màu xanh thẫm kỳ dị nên xuất hiện trên bục diễn của Tuần lễ Thời trang hơn là trong tiền sảnh khách sạn. Madeline nghĩ tới trang phục của Nữ hoàng Bóng đêm trong buổi trình diễn vở Cây sáo thần mà cô từng xem tại Covent Garden.

– Cách đây một năm, tuần từ 19 tháng Mười hai, họa sĩ Sean Lorenz đã lưu lại khách sạn của các vị…

– Có thể như vậy lắm, cô ta nói mà không thèm ngẩng đầu lên khỏi màn hình máy tính.

– Tôi muốn biết bấy giờ ông ấy ở phòng nào.

– Thưa chị, tôi không thể tiết lộ dạng thông tin này được.

Lauren nói dằn từng âm tiết. Nhìn gần, kiểu tóc của cô ta có vẻ màu mè đến khó tin, vô số những bím và những dải tết được ghim lại bằng đủ loại cặp và kẹp có đính những hạt đá lấp lánh.

– Tôi hiểu, Madeline thừa nhận.

Thực tế, cô chẳng hiểu gì hết. Thậm chí cô còn cảm thấy một cơn hung hăng đang trào dâng: nắm tóc Nữ hoàng Bóng đêm rồi dộng thật mạnh cho cô ta vỡ sọ trên màn hình máy tính kia.

Cô rút lui rồi ra vỉa hè hút một điếu thuốc. Trong khi một nhân viên phụ trách hành lý mở cánh cửa lớn, cái lạnh bất đồ chụp lấy cô. Cái giá phải trả, cô nghĩ trong lúc tìm bật lửa khắp các túi quần túi áo. Trong màn đêm địa cực, cô cảm thấy điện thoại của mình đang rung lên: hai hồi chuông báo hai tin nhắn đến liên tiếp.

Đầu tiên là một tin nhắn dài ngoằng từ Louisa, nữ y tá người Tây Ban Nha của bệnh viện chuyên ngành hiếm muộn, nó báo cho cô biết là mười sáu noãn bào mà người ta trích của cô đều có thể sử dụng được. Theo Louisa, chuyên viên sinh học của bệnh viện đề xuất thụ tinh phân nửa số đó với tinh trùng của một người hiến vô danh và cho đông lạnh nửa còn lại.

Madeline đồng ý và tranh thủ đề cập đến những cơn đau đang quấy nhiễu cô. Nữ y tá hồi âm tức khắc:

Đó có thể là do chị bị nhiễm trùng hoặc kích thích quá mức. Hãy qua bệnh viện gặp bọn em.

Chị không thể, Madeline viết, chị đang không ở Madrid.

Chị đang ở đâu? Louisa hỏi.

Madeline thà không trả lời. Tin nhắn thứ hai có vẻ là một tin tốt lành. Nó đến từ Dominic Wu.

Chào Madeline. Nếu em vẫn đang ở quanh đây, tầm 8 giờ hãy qua Hoboken Park gặp anh nhé.

Cô chộp ngay lấy cơ hội: Chào Dominic. Đã dậy rồi ư?

Anh đang trên đường tới phòng gym, nhân viên FBI trả lời.

Madeline ngước mắt nhìn trời vẻ ngán ngẩm. Cô đã đọc được ở đâu đó rằng, ngay từ 5 giờ sáng, New York đã tiêu thụ điện rất mạnh, hẳn là phần nào liên quan đến hoạt động của các phòng gym nơi mọi người chăm chỉ tới luyện tập càng lúc càng sớm hơn.

Anh có thông tin cho em hả?

Không nói qua điện thoại nhé, Madeline.

Hiểu rằng mình sẽ không moi được gì thêm, cô kết thúc cuộc trò chuyện: OK, hẹn anh lát nữa.

Điếu thuốc trên môi, cô đành thừa nhận mình đã đánh mất bật lửa. Cô đang định quay vào bên trong thì một ngọn lửa dài phụt lên trước mắt cô, trong khoảnh khắc ngắn ngủi đã chọc thủng cái lạnh giá buốt của buổi sớm mai.

– Tôi nhặt được nó trong phòng khách. Chị đã để rơi nó trên ghế bành, nhân viên phụ trách hành lý trẻ tuổi nói đoạn đưa ngọn lửa sát vào mặt cô.

Madeline châm thuốc rồi gật đầu ra hiệu cảm ơn cậu ta.

Chàng trai chưa đến hai mươi. Trước đó ít lâu cô đã để ý đến anh chàng: ánh mắt sáng, mớ tóc bất trị, nụ cười lém lỉnh kiểu trai lơ hẳn sẽ khiến các cô gái phát điên.

– Sean Lorenz đã ở phòng 41, anh chàng thông báo trong lúc trả lại cô chiếc Zippo.

3.

Thoạt tiên Madeline ngỡ mình nghe nhầm và đề nghị anh chàng nhắc lại.

– Ông họa sĩ đó ở phòng 41, anh chàng nhân viên phụ trách hành lý tuyên bố. Một căn góc tương tự với căn phòng chị đang ở, nhưng nằm ở tầng trên.

– Làm cách nào cậu biết được chuyện này?

– Tôi chỉ căng tai ra thôi. Tối hôm qua, ở quầy lễ tân, anh Coutances hỏi Lauren cùng câu này và đó là câu trả lời của chị ấy.

Madeline không thể tin được điều này: Coutances đã thành công trong việc bắt bà cô bộ tịch ở quầy lễ tân kia mở miệng! Mẹ kiếp! Cô hình dung rõ ràng cảnh tượng: với chiếc vest Smalto, ánh mắt giống chó Cocker và mùi oải hương, Coutances hẳn đã phải trình diễn một màn quyến rũ thống thiết với cô nàng trẻ măng đó. Nửa ông già khoan dung thích chơi trống bỏi nửa tay nhào lộn đường phố đã luống tuổi. Và trò này đã phát huy tác dụng.

– Anh ta còn hỏi cô ta chuyện gì khác không?

– Anh ta muốn tham quan căn phòng đó, nhưng Lauren không đồng ý.

Madeline không khỏi cảm thấy một sự thỏa mãn nhỏ nhen: sức hấp dẫn của Coutances đâu phải là không giới hạn.

– Cậu tên gì?

– Kyle, anh chàng nhân viên phụ trách hành lý đáp.

– Cậu làm việc ở đây được bao lâu rồi?

– Được một năm rưỡi, nhưng chỉ vào dịp cuối tuần và trong kỳ nghỉ thôi.

– Thời gian còn lại, cậu ở trường đại học hả?

– Vâng, ở Đại học New York.

Ánh mắt anh chàng mang sắc xanh lục thủy như xuyên thấu bạn và nụ cười lanh lợi kiểu quỷ quyệt hơn là nhân từ.

– Mùa hè năm ngoái, một phần tầng năm đã bị ngập lụt, cậu chàng kể lại như thể Madeline đã đặt cho cậu ta một câu hỏi. Thực sự là ngập nặng.

Bất chấp vẻ chưa trưởng thành của cậu ta, Kyle vẫn khiến cô lúng túng. Một trí tuệ sắc bén lấp lánh trong đôi mắt màu khoáng olivin nhưng trong đó cũng phảng phất nét đe dọa.

– Rốt cuộc, là do điều hòa bị hỏng, cậu ta kể tiếp. Một đường ống thoát nước bị tắc. Đã phải làm lại trần của nhiều phòng trong đó có phòng 41.

– Tại sao cậu lại kể cho tôi nghe chuyện này?

– Công việc sửa chữa kéo dài ba tuần. Đúng là may: tôi có mặt ở đó khi đám thợ xây tìm thấy thứ gì đấy trong lớp trần giả. Một chiếc túi đeo chéo bằng da. Vậy nên tôi đã xung phong xin mang nó xuống quầy lễ tân.

– Nhưng cậu đã giữ lại chiếc túi đó cho riêng mình, Madeline đoán.

– Đúng thế.

Không được để đứt mạch. Một phần khác vừa bắt đầu. Hiện tại, đằng sau vẻ quyến rũ ngây thơ của chàng thanh niên này, cô đoán ra thứ khác: sự toan tính, sự đồi bại, điều gì đó lạnh lùng.

– Đó thực sự là một chiếc túi xách rất đẹp, ngay cả khi nó cũ rích và chi chít những vệt màu vẽ. Nhưng đó chính là thứ ngày nay mọi người đều muốn, chị có để ý không? Chẳng ai muốn cái túi mới tinh nữa cả. Như thể tương lai chính là quá khứ vậy.

Cậu ta để câu nói của mình phát huy tác dụng.

– Tôi đã kiếm được 900 đô trên eBay. Chiếc túi đã ra đi tức khắc. Tôi biết chiếc túi thuộc về ai vì tên của chủ nhân được thêu bên trong, như thể ông ấy được người ta tặng nó vậy.

– Cậu đã mở chiếc túi ra chứ?

– Tôi đã nghe nhắc tới Sean Lorenz, nhưng thành thực mà nói, tôi không biết những bức tranh của ông ấy. Vậy nên tôi đã tới xem vài bức tranh của ông ấy ở Bảo tàng Whitney và tôi đã hết sức kinh ngạc. Chúng khiến chúng ta cảm thấy bất ổn bởi chúng…

– Cậu đừng nghĩ là buộc phải tụng thuộc lòng cho tôi nghe những gì cậu đọc được trên Wikipedia, cô ngắt lời cậu ta. Cứ nói cho tôi biết cậu tìm thấy gì trong cái túi đó là được rồi.

Nếu Kyle phật lòng, cậu ta cũng không để lộ ra ngoài. Cậu ta trả lời cô bằng giọng giả bộ ngây thơ:

– Những thứ kỳ lạ. Rùng mình đến nỗi tôi biết sớm muộn gì cũng có ngày ai đó quan tâm đến chúng. Vậy nên hôm qua, khi nghe thấy câu chuyện của anh Coutances, tôi bỗng nhiên hiểu ra, cho nên tôi đã quay về nhà để lấy thứ này.

Giống như một người thích khoe thân hay một người bán đồng hồ rong, cậu ta mở phanh chiếc áo Barbour có lớp lót chần ra để lộ một cái túi nhỏ dày dặn bằng giấy bồi.

– Đưa cho tôi thứ này đi, Kyle. Tôi đang điều tra cùng Coutances. Anh ta hay tôi cũng vậy thôi mà.

– Đúng thế, cũng vậy thôi mà. Vậy thì 1.000 đô nhé. Đó là cái giá mà tôi tính đòi anh ta.

– Tôi là cảnh sát, cô nói.

Nhưng để gây ấn tượng với Kyle thì cần nhiều hơn thế.

– Bố tôi cũng là cảnh sát đây.

Cô ngập ngừng giây lát. Một trong những lựa chọn là túm cổ cậu ta và dùng vũ lực đoạt lấy hồ sơ từ cậu ta. Về thể chất, cô cảm thấy mình làm được việc ấy, nhưng điều gì đó ở Kyle thực sự khiến cô thấy sợ. Quỷ dữ ẩn náu trong một vài con người, bà cô thường nói vậy. Nếu đúng là thế, Kyle thuộc típ người đó và tất cả những gì cô đang mưu toan chống lại cậu ta đều sẽ quay ra chống lại cô.

– Tôi không có sẵn 1.000 đô ở đây.

– Cách đây chưa đầy ba mươi mét có máy rút tiền đó, cậu ta lưu ý, vẫn tươi cười chỉ về phía ánh đèn của Duane Reade, bên kia con phố.

Hệ thống cửa hàng tạp hóa thường mở cửa 24/24 giờ (TG).

Madeline dùng đầu mẩu điếu thuốc sắp hết châm một điếu khác rồi đầu hàng. Cậu nhóc này không phải đứa trẻ bình thường. Đó là một công cụ của cái xấu.

– OK, ở đây chờ tôi nhé.

Cô băng qua phố Greenwich rồi đi bộ tới tận máy rút tiền nằm trong hành lang của cửa hàng tạp hóa. Trước máy rút tiền, cô tự hỏi liệu thẻ tín dụng có cho phép cô rút chừng ấy tiền mặt không. Thật may, khi cô bấm mã số thẻ, những tờ tiền mệnh giá 50 đô tuôn ra mà không rục rịch phản đối gì. Đã về đến trước khách sạn, cô bỗng tự nhủ rốt cuộc toàn bộ chuyện này hơi quá dễ dàng. Cô không tin vào những món quà từ trên trời rơi xuống. Cô đang băng qua phố thì điện thoại của cô rung lên. Benedick. Một tin nhắn không chứa đựng gì ngoài liên kết siêu văn bản dẫn tới một bài viết trên tờ Parisien. Trên chiếc iPhone của cô, thậm chí không cần mở liên kết, lời mào đầu của bài báo vẫn xuất hiện:

Cái chết bi thảm của Pénélope Kurkowski, người mẫu ngôi sao thập niên 1990 kiêm nàng thơ của họa sĩ Sean Lorenz.

Chết tiệt…

Trong khi vô số thông tin đang chen chúc lồng ghép vào nhau trong đầu Madeline, Kyle vẫn hối thúc cô.

– Chị có tiền chưa?

Cậu nhóc đã hết ca làm và đang cưỡi trên chiếc xe đạp đua. Cậu ta cầm lấy mớ tiền nhét vào túi áo trước khi chìa cho cô cái túi nhỏ bằng giấy bồi. Chỉ vài cú nhấn pêđan, cậu ta đã mất hút vào đêm tối.

Trong giây lát, Madeline nghĩ cậu ta đã lừa cô, và cô vừa mắc lỡm như một con ngốc.

Nhưng không phải vậy. Cô mở chiếc túi nhỏ và bắt đầu đọc những thứ có trong đó dưới ánh sáng đèn đường.

Và cô đã gặp Vua Cây Trăn như thế đó.

17

Vua Cây Trăn

Bố ơi, bố ơi, nó giữ chặt con đây này!

Vua Cây Trăn làm con đau.

Johann Wolfgang von GOETHE

1.

Ngồi xuống một chiếc ghế bành trong phòng khách của khách sạn Bridge Club, Madeline có thể nghe thấy máu mình rần rật trong tĩnh mạch cảnh.

Rải rác trên mặt bàn thấp phía trước cô là những tờ giấy trong hồ sơ chết chóc mà cô đã dành một giờ để tham khảo. Những tài liệu lưu trữ gớm ghiếc, chắc hẳn được Adriano Sotomayor lập thành, tập hợp hàng chục bài báo – một vài bài được trực tiếp cắt ra từ báo giấy, những bài khác được tải xuống từ Internet –, nhưng cũng có cả những đoạn ghi âm được chép ra, những báo cáo khám nghiệm tử thi hay những bản phô tô trích đoạn các tác phẩm về những kẻ sát nhân hàng loạt.

Tất cả những tài liệu này đều liên quan đến một loạt vụ bắt cóc và giết hại trẻ em xảy ra từ đầu năm 2012 đến mùa hè 2014 tại các bang New York, Connecticut và Massachusetts. Bốn vụ án mạng vừa kinh khủng vừa kỳ lạ liên quan đến nhau bởi có chung một cách thức tiến hành khiến người ta phải bối rối.

Loạt vụ việc này bắt đầu từ tháng Hai năm 2012 với cậu bé Mason Melvil, hai tuổi, bị bắt cóc trong một công viên tại Shelton thuộc hạt Fairfield. Mười hai tuần sau xác cậu bé mới được tìm thấy gần một cái ao ở Waterbury, một thành phố khác thuộc bang Connecticut.

Tháng Mười một năm 2012, Caleb Coffin, bốn tuổi, mất tích khi đang chơi trong vườn nhà tại Waltham, Massachusetts. Ba tháng sau xác cậu bé được những người dạo bộ phát hiện trong một vùng đất ẩm ướt trên Núi Trắng.

Tháng Bảy năm 2013, vụ bắt cóc khiến người ta kích động: Thomas Sturm, bị bắt cóc giữa đêm tại Long Island ngay trong nhà bố cậu bé là Matthias Sturm, một kiến trúc sư người Đức kết hôn với một người dẫn chương trình ngôi sao của kênh ZDF. Vụ việc đã được truyền thông Đức đăng tải rất nhiều. Suốt một thời gian, người cha bị tình nghi vì bấy giờ cặp đôi đang ly thân và thủ tục ly dị của họ đang căng thẳng. Báo chí lá cải của Đức liền nổi trận lôi đình – BildHình ảnh hàng đầu – và đả phá Sturm bằng những tiết lộ nhơ nhớp về cuộc sống riêng của anh. Thậm chí nói ngắn gọn là vị kiến trúc sư đó đã bị bỏ tù, nhưng đến đầu mùa thu, xác Thomas đã được nhận dạng gần hồ Seneca thuộc bang New York. Đến lúc này, chính tờ Spiegel đã lần đầu tiên gán cho con thú săn mồi bí ẩn biệt danh Erlkönig, Vua Cây Trăn, dựa trên bài thơ của Goethe.

Sự việc tương tự diễn ra vào tháng Ba năm 2014 khi cậu bé Daniel Russell bị bắt cóc trong một công viên tại Chicopee thuộc bang Massachusetts, trong một khoảnh khắc lơ là của cô trông trẻ. Vài tuần sau, xác cậu bé được tìm thấy, lần này là trong khu vực đầm lầy duyên hải Old Saybrook, một địa điểm nghỉ dưỡng ven biển thuộc bang Connecticut.

Và rồi… chẳng còn vụ nào nữa. Bắt đầu từ mùa hè 2014, Vua Cây Trăn đã biến mất khỏi các ra đa.

2.

Madeline nhấp một ngụm Phổ Nhĩ, thứ trà đen hương sen mà cô uống từ khi thức giấc. Bây giờ là 6 giờ sáng. Phòng khách của khách sạn Bridge Club bắt đầu nhộn nhịp. Lò sưởi lớn đóng vai trò như một cục nam châm, hút vào quanh nó những khách lưu trú dậy sớm nhất ngồi uống cà phê trước vũ điệu của những ngọn lửa.

Cô day day hai thái dương rồi cố gắng triệu hồi các ký ức. Trong những năm tháng sống tại New York, cô đã từng nghe nhắc tới Vua Cây Trăn qua các kênh truyền thông, nhưng chỉ còn lưu giữ những hồi ức mơ hồ: tên sát nhân hoành hành trong vòng hai năm, mối liên hệ giữa những vụ giết người khác nhau đã không được thiết lập ngay tức khắc, bấy giờ cô đang không làm việc trong phòng ban nào liên quan đến vụ án, vân vân.

Tuy nhiên, ở thời điểm đó một sự việc cũng đã khiến cô lưu tâm bởi nó tỏ ra lạc lõng trong dạng tội ác này: trong bốn đứa trẻ đó không một cái xác nào phải chịu ngược đãi. Không bị xâm hại, cũng không có dấu vết của ngược đãi, cũng không có dàn cảnh gì đặc biệt. Các báo cáo khám nghiệm tử thi mà lúc này đang ở ngay trước mắt cô khẳng định rằng, trong lúc bị giam giữ, các tù nhân được nuôi dưỡng đầy đủ. Xác chúng sạch sẽ, được xức nước hoa, được bôi kem; tóc chúng được cắt, quần áo được giặt sạch. Cái chết của chúng có lẽ không đau đớn vì nguyên nhân là do dùng thuốc quá liều. Ghi nhận này không giúp hành vi của tên sát nhân bớt phần đốn mạt, mà nó khiến cho sự diễn giải những hành động của hắn trở nên phức tạp hơn.

Khi đọc hồ sơ này, Madeline đoán rằng toàn bộ các nhà tội phạm học, bác sĩ tâm lý hay chuyên gia phân tích hồ sơ được FBI nhờ cậy hẳn phải chịu thất bại trong việc cố gắng xác định danh tính và bắt giữ kẻ bệnh hoạn này. Nhưng nếu Vua Cây Trăn không còn ra tay kể từ hai năm nay, thì đó cũng chẳng phải nhờ chút công lao nào của cảnh sát.

Một ngụm trà nữa trong lúc ngọ ngoạy trên ghế bành để giảm bớt những cơn đau thắt nơi bụng cô. Không có tới ba mươi sáu lý do để giải thích cho việc một tên giết người hàng loạt ru ngủ bản năng của hắn. Lý do thường gặp nhất, hoặc hắn đã chết, hoặc hắn đã bị bỏ tù vì một nguyên do khác. Ở đây chúng ta có rơi vào một trong những mô típ này không nhỉ?

Nhất là, một câu hỏi khác đang giày vò cô. Vụ án Vua Cây Trăn với vụ bắt cóc Julian Lorenz có liên quan gì tới nhau? Nếu Sean chỉ lấy lại duy nhất hồ sơ này, ông ấy hẳn phải nghĩ Adriano Sotomayor đã đinh ninh rằng Vua Cây Trăn chính là kẻ đã bắt cóc con trai ông. Chỉ trừ có điều nội dung các tài liệu không xác nhận gì cho kết luận này. Không một bài báo nào, dù xa dù gần, nhắc đến cậu bé Julian.

Đành rằng các mốc ngày tháng có thể khớp nhau, nhưng viên cảnh sát đã lập luận thế nào để đi tới kết luận rằng Julian có thể là nạn nhân thứ năm của tên sát nhân này? Và tại sao người ta vẫn chưa tìm ra xác cậu bé?

Những câu hỏi tích tụ lại mà không có bước đầu giải thích dù nhỏ nhất. Trong tâm trí Madeline, toàn bộ những câu hỏi của cô tạo thành một mớ bòng bong, một mê cung nơi Madeline tìm kiếm vô vọng cuộn chỉ của Ariadne. Nhưng chắc chắn chẳng có gì để tìm hiểu. Bấy giờ Lorenz đã không còn tỉnh táo; còn Sotomayor vốn chỉ là một nhà điều tra tầm thường, tầm cỡ không bao giờ vượt quá cấp bậc trung úy. Ồng đã lo lắng quá mức với câu chuyện này, dễ dãi tặng cho mình cảm giác hồi hộp của cuộc vây bắt trên giấy tên sát nhân hàng loạt mà ông đã vô vọng tìm cách kết nối với vụ bắt cóc Lorenz Con.

Theo truyền thuyết Hy Lạp, hoàng tử Theseus đã nhờ vào cuộn chỉ do công chúa Ariadne trao cho mới có thể thâm nhập vào mê cung vốn là sào huyệt của quái vật đầu người mình bò Minotaur để tiêu diệt hắn rồi trở ra ngoài, bình an vô sự.

Cô để tâm trí mình phiêu bạt và dựng lên những giả thiết điên rồ nhất. Thế nếu Beatriz Muñoz chính là Vua Cây Trăn thì sao? Xét theo lối tiên nghiệm, chuyện này không hề vô lý. Ngày tháng của những vụ giết hại dĩ nhiên có thể trùng khớp, nhưng Madeline sẽ không bao giờ có thể kiểm chứng được điều này. Chuyển từ suy nghĩ này sang suy nghĩ khác, cô nhớ lại một trong những giả thuyết của Coutances và lọc kỹ nó qua những phát hiện mới đây của mình: phải chăng Sotomayor đã bị chính Vua Cây Trăn sát hại? Không, cô đang suy nghĩ vớ vẩn rồi. Hay đúng hơn, cô đang tìm cách giải một phương trình có quá nhiều ẩn số. Tuy thế cô vẫn không chịu bỏ cuộc mà quyết định đào sâu thêm.

3.

Madeline vớ lấy điện thoại rồi tìm lại trên Internet bài báo gốc của tờ Spiegel chính là chỗ đầu tiên đặt cho kẻ sát nhân biệt danh “Erlkönig”. Cô nhờ cậy Google Dịch và vốn tiếng Đức cũ mèm từ thời trung học của bản thân để dịch bài báo gói gọn ở một bài phỏng vấn rất ngắn với Karl Doepler, một cựu cảnh sát của BPolcảnh sát liên bang Đức tại Munich. Cái gã – rõ ràng là một “khách hàng ngon nghẻ” – vốn là cố vấn cho nhiều kênh thông tin đại chúng.

Trong lúc xem lướt qua những website thông tin khác, Madeline tìm thấy một bài báo đầy đủ và thú vị hơn nhiều trong tờ nhật báo Die Welt, một bài phỏng vấn xen kẽ giữa Doepler và một giáo sư văn hóa người Đức. Một cuộc trao đổi ở tầm cao trong đó hai người đàn ông diễn giải sự đối chiếu giữa cách thức tiến hành của tên sát nhân người Mỹ với bộ mặt của Erlkönig trong văn hóa dân gian Đức.

Mặc dù Goethe không phải người sáng tạo ra thuật ngữ này, nhưng chính là bài thơ dài của ông, được viết vào cuối thế kỷ 18, đã khiến cho nhân vật Vua Cây Trăn trở nên nổi tiếng. Tờ nhật báo đã đăng lại vài câu thơ trong tác phẩm này, hùng tráng và nồng nhiệt, tái hiện chuyến cưỡi ngựa của một người cha cùng đứa con trai còn nhỏ băng qua một khu rừng rậm rạp và âm u. Một vùng đất đầy hăm dọa, với bộ dạng một sinh vật nguy hiểm và khiến người ta e sợ.

Văn bản của Goethe xoay quanh hai cuộc đối thoại. Trước hết là cuộc đối thoại giữa một cậu nhóc đang khiếp sợ con quái vật với cha cậu, người đang tìm cách trấn an con trai mà không được. Rồi cuộc đối thoại thứ hai, náo loạn hơn, trong đó Vua Cây Trăn trực tiếp chất vấn đứa trẻ để kéo nó vào lưới. Đậm dấu ấn dụ dỗ nguy hại ngay từ đầu, lời lẽ của con quái vật nhanh chóng nhường chỗ cho sự hung ác, đe dọa và bạo lực:

Ta yêu ngươi, khuôn mặt xinh xẻo của ngươi khiến ta mê say,

Và nếu ngươi không muốn, ta sẽ dùng vũ lực.

Nhìn thấy con trai sợ đến thất kinh, người cha cố gắng giúp cậu bé thoát thân, thúc ngựa phi nước đại đến rã dây cương để chạy khỏi khu rừng.

Nhưng đoạn cuối bài thơ vẫn đóng dấu số phận bi thảm của đứa trẻ:

Người cha ôm trong tay đúa trẻ đang rên xiết,

Khó nhọc lắm ông mới đến được nơi nghỉ của mình;

Trong vòng tay ông đứa trẻ đã chết.

Bản văn đã gợi cảm hứng cho những nghệ sĩ khác – Schubert từ đó viết nên một bản Lied nổi tiếng –, nhưng nhất là, với những chủ đề liên quan đến sự tấn công và bắt cóc, nó đã được sử dụng làm nền cho cả một hướng phân tích tâm lý và tâm thần học, ở thế kỷ 20. Đối với một số người, bài thơ là phép ẩn dụ rõ ràng về một vụ xâm hại. Những người khác lại thấy ở đó sự gợi nhắc về tính hai mặt của người cha, lúc thì được giới thiệu như một người bảo hộ, khi thì khoác trang phục của một kẻ tra tấn.

Madeline tiếp tục đọc. Trong phần tiếp theo của bài báo, hai tác giả nhấn mạnh về việc mỗi nạn nhân của Erlkönig đều được tìm thấy gần một địa điểm có nước, gần nơi cây trăn mọc. Vậy là tuân theo một lời giải thích có liên quan chặt chẽ đến thực vật học hơn là đến điều tra của cảnh sát.

Cây trăn, bài báo nhắc lại, là loài cây thân gỗ lớn mọc trên nền đất ẩm ướt: đầm lầy, bãi lầy, những bờ bãi ven dòng nước, những tầng rừng thấp mà ánh mặt trời không bao giờ chiếu sáng. Nhất là sức kháng cự mạnh mẽ với độ ẩm đã biến nó thành một loại gỗ được ưu tiên cho việc xây dựng những ngôi nhà sàn, những bến nổi, một vài loại đồ gỗ nội thất và các nhạc cụ. Vượt lên những chất lượng vật lý, nó còn được gắn cho cả một huyền thoại. Ở Hy Lạp, cây trăn là loài cây tượng trưng cho cuộc sống sau cái chết. Trong văn hóa Celtic, các đạo sĩ biến nó thành biểu tượng của sự phục sinh. Dân Scandinavia sử dụng cây trăn để sản xuất những cây đũa thần và khói của nó hỗ trợ việc thực hiện những phép thuật. Ở một số vùng lãnh thổ khác, cây trăn – với thứ nhựa đỏ au tựa máu – là một loài cây thiêng không ai được chặt.

Từ toàn bộ chuyện này có thể rút ra ghi nhận cụ thể nào đây? Làm thế nào để kết nối hệ biểu tượng phong phú này với động cơ của tên sát nhân? Bài báo hết sức thận trọng trong việc đưa ra bất cứ kết luận nào dù là nhỏ nhất. Khi ngắt kết nối mạng, Madeline có cảm tưởng đã vượt qua được một vòng nữa trong một vùng đất không bóng người mịt mờ và thù nghịch. Lãnh thổ của Vua Cây Trăn không để người ta dễ dàng xâm nhập.

18

Thành phố sương giá

Tôi biết cuộc đời mình là chuyến đi triền miên trên một mặt biển mịt mờ.

Nicolas de STAEL

(1914-1955): họa sĩ người Pháp gốc Nga, một trong những danh họa của thế kỷ 20.

1.

Ngay lúc 7 giờ sáng, Madeline đã đứng đợi trước hãng FastCar nằm ở ngã tư phố Gansevoort giao cắt phố Greenwich.

Cô tự nhủ thủ tục thuê một chiếc ô tô ở Mỹ sẽ đơn giản thôi, nhưng vì không đặt trước qua mạng nên cô phải chịu đựng những bước tiến hành bất tận và đứng điền những mẫu khai in sẵn mở rộng trong một căn phòng lạnh ngắt trước ánh mắt một nam nhân viên đáng ghét – một gã Mike gì đó nghĩ thà chát chít với lũ bạn qua điện thoại di động còn hơn là tìm ra giải pháp cho vấn đề của cô. Ngay cả tại New York, thời đại khách hàng là thượng đế dường như cũng đã qua rồi.

Lựa chọn xe giới hạn ở một chiếc Spark bảo vệ môi trường nhỏ bé, một chiếc SUV Subaru và một chiếc xe bán tải Chevrolet Silverado.

– Tôi sẽ lấy chiếc Spark, Madeline chỉ rõ.

Nhất định không làm vướng víu bản thân với một chiếc xe to đùng ngã ngửa.

– Thực ra chỉ còn chiếc xe bán tải thôi, Mike đáp trong lúc tra trên máy tính.

– Cậu vừa nói với tôi điều ngược lại cơ mà!

– Đúng vậy, tôi đã nhìn nhầm, cậu ta biến báo trong lúc gặm gặm cây bút. Những xe khác đã được đặt trước cả rồi.

Cô cam chịu chìa cho cậu ta thẻ tín dụng. Dù gì chăng nữa, kể cả đó là một đầu kéo xe moóc thì cô cũng sẽ chấp nhận.

Nhận lấy chùm chìa khóa chiếc xe bán tải, chỉ sau vài khối nhà, cô đã quen với việc lái chiếc xe khổng lồ rồi tiến vào đường quốc lộ, đoạn cắt ngang TriBeCa, nối liền Manhattan với New Jersey.

Đối với một thứ Bảy ngày 24 tháng Mười hai, giao thông đúng ra là khá thông thoáng. Chưa đầy mười lăm phút, cô đã sang tới bờ bên kia và tìm ra một chỗ trong bãi đỗ xe của bến phà.

Madeline chưa từng tới Hoboken. Khi rời khỏi bãi đỗ xe, cô sững sờ trước vẻ đẹp của cảnh vật. Hai bờ sông Hudson mang lại một tầm nhìn toàn cảnh đáng kinh ngạc về Manhattan. Ánh nắng phản chiếu trên những tòa cao ốc chọc trời đem lại cho đường chân trời một vẻ không thực, điểm nét hào nhoáng cho các tòa nhà, làm nổi bật từng chi tiết nhỏ xíu theo cách những bức tranh siêu thực của Richard Estes thường đóng băng thực tại trong sự tràn trề những ánh phản chiếu màu nâu ánh vàng.

Cô bước chừng trăm mét trên lối đi dạo bằng gỗ, điểm xuyết những không gian xanh, đối diện với công viên trên cao High Line và Greenwich Village. Quang cảnh khiến người ta ngây ngất. Chỉ cần quay đầu về phía Nam là có thể nhìn thấy một vạt lịch sử nước Mỹ: bóng dáng xanh xám của nữ thần Tự Do soi sáng thế giới, hòn đảo nhỏ xíu nơi tổ tiên của một trăm triệu người dân nước Mỹ từng quá cảnh. Nơi này thường đông nghịt người đạp xe và chạy thể dục, nhưng sáng nay, cái lạnh địa cực đã ngăn cản phần lớn họ.

Madeline ngồi xuống một băng ghế bên lối đi dạo ven sông, đội chiếc mũ liền áo phao lên để tự bảo vệ mình trước làn gió lạnh băng thốc lên từ sông Hudson rồi thọc hai tay vào túi áo. Cái lạnh buốt giá đến mức hai mắt cô cay sè. Thậm chí một giọt nước mắt nóng hổi còn chảy trên má cô, nhưng nó không hề biểu lộ nỗi buồn hay sự mệt mỏi buồn rầu. Ngược lại thì có.

Nói ra thì thật khủng khiếp, nhưng viễn cảnh điều tra về Vua Cây Trăn đã khiến cô tươi tỉnh trở lại. Đây là tia sáng mà cô chờ đợi ngay từ lúc ban đầu. Điều đã đánh thức bản năng thợ săn trong cô. Ngay cả khi chuyện này khiến cô rụng rời thì bản năng thợ săn đó vẫn cứ là bản chất sâu thẳm trong cô. Madeline vẫn luôn biết điều này.

Người ta khó lòng thoát khỏi bản chất thật của mình. Thí dụ, ẩn đằng sau những gì thể hiện bên ngoài, Gaspard Coutances vẫn là một gã dễ xúc động. Một gã ghét người khẳng định mình ghét cả nhân loại, nhưng thật ra lại yêu thương mọi người và chẳng mấy chốc đã cảm thấy xáo trộn bởi câu chuyện về một người cha suy sụp vì cái chết của đứa con trai. Cô, Madeline, thì không giống thế. Cô không phải người đa cảm. Cô là một kẻ chuyên vây dồn những con mồi cỡ bự. Chảy trong huyết quản cô là dòng máu đen. Một dòng thác dung nham nóng chảy cuồn cuộn không ngừng trong đầu óc cô. Một thứ mắc ma không thể nguội đi hay được giải tỏa.

Điều cô kể với Coutances không hề là lời nói dối. Việc vây bắt những kẻ sát nhân sẽ tàn phá cuộc sống của bạn, nhưng không phải vì những nguyên do người ta thường nêu. Việc vây bắt những kẻ sát nhân tàn phá bạn, bởi chuyện này khiến bạn ý thức được rằng bản thân bạn cũng là một kẻ sát nhân. Và rằng bạn khoái điều này. Đó chính là điều thực sự gây rối loạn. “Người chiến đấu với quỷ dữ phải cảnh giác với nguy cơ bản thân biến thành một con quỷ.” Câu châm ngôn của Nietzsche có vẻ đã cũ. Tuy thế sự chiêm nghiệm nhàm tai của nó là chính xác. Chừng nào cuộc vây dồn còn tiếp tục, bạn không khác lắm với thứ bạn đang truy đuổi. Và kết luận này mang đến cho mọi chiến thắng một vị cay đắng. Ngay cả khi bạn nghĩ đã đánh bại được nó, cái ác vẫn còn mầm mống. Trong bạn. Nỗi u sầu sau ân ái.

Cô hớp lấy một ngụm không khí lạnh băng để trấn tĩnh lại. Cô cần phải trở xuống nhiều nấc nữa. Hãy thực tế, cô em thân mến. Cô sẽ không tự mình giải quyết được một vụ án đã làm hao tổn thần kinh của tất cả các chuyên gia phân tích hồ sơ trên đất nước này đâu.

Nhưng dẫu sao chăng nữa… Madeline không thể ngăn mình nghĩ rằng người ta đang dâng sẵn cho cô một vụ án độc nhất vô nhị. Vụ án mà mọi cảnh sát trên thế giới đều mơ ước được thừa hưởng một lần trong đời. Thêm vào đó, không gì tồn tại nữa: cả ca thụ tinh nhân tạo lẫn viễn cảnh về một cuộc sống êm ả giữa bình sữa và tã lót.

Chỉ có vị của máu là đáng kể.

Cơn cuồng săn.

– Chào Madeline.

Một bàn tay đặt lên vai Madeline khiến cô giật thót mình.

Mải suy nghĩ, cô không nghe thấy tiếng chân Dominic Wu đi tới.

2.

Gaspard bị kéo ra khỏi giấc ngủ bởi tiếng chuông điện thoại di động. Một nhịp điệu samba nghe mà phát bực khiến anh có cảm giác tồi tệ là thức giấc giữa lễ hội hóa trang ở Rio. Thời gian anh mở mắt và vớ lấy điện thoại, hộp thư thoại đã được kích hoạt. Anh mở rèm và gọi lại luôn mà không nghe tin nhắn: đó là Isabella Rodrigues, cô em họ dễ mến của Adriano Sotomayor.

– Tôi đang muộn giờ làm rồi đây, chị thông báo luôn.

Gaspard nghe thấy âm thanh nền là tiếng ầm ì đô thị made in New York: tiếng ù ù của xe cộ qua lại, sự náo nhiệt, tiếng còi hụ của xe cảnh sát…

– Hôm nay không phải ngày dành cho lũ trẻ ư? anh hỏi.

– Mai mới là Giáng sinh mà, mỹ nhân La tinh đáp.

– Chị làm việc ở đâu vậy?

– Tôi quản lý tiệm Adele’s Cupcakes trên phố Bleecker. Và hôm nay là một trong những ngày đông vui nhất năm.

Isabella đã giữ lời. Chị đã hỏi dò những ký ức của chồng mình về chuyến viếng thăm của Sean Lorenz tới nhà họ.

– Có lẽ André có vài điều muốn kể cho anh nghe đấy, chị thổ lộ. Nếu anh muốn thì cứ qua gặp anh ấy, nhưng trước 10 giờ nhé vì anh ấy còn phải đưa bọn trẻ qua nhà bà ngoại chúng. Và nhất là, giúp tôi đừng để họ trễ giờ!

Gaspard muốn biết thêm, nhưng Isabella đã ngắt cuộc trò chuyện. Khi dập máy, anh phát hiện một tin nhắn từ Madeline trên màn hình điện thoại: Về phần mình, tôi phải xác minh vài ba việc đã. Hẹn trưa nay gặp nhau ở khách sạn. M.

Thoạt tiên, sự rút lui này khiến Gaspard phật ý, rồi anh tự nhủ chính xác thì mình đang hy vọng cô sẽ có những chủ động kiểu này kia mà. Và anh không còn thời gian để than vãn nữa nếu muốn kịp gặp chồng của Isabella trước khi anh ta xuất phát. Liếc nhìn đồng hồ đeo tay, vào tắm vòi sen rồi đi ra, một nhát lược và một nhát xịt Pour un homme sản xuất năm 1992.

Xuống phố rồi, anh cuốc bộ tới tận phố Franklin, mua vé tàu điện ngầm rồi đi theo tuyến 1 tới tận Columbus Circle, phía Tây Nam Công viên Trung tâm. Đến đó, anh chuyển tuyến và đi tiếp khoảng mười bến nữa tới tận bến tàu điện ngầm to nhất khu Harlem. Bến nằm trên Phố 125, nơi “Thợ pháo hoa” đã từng vẽ trên hàng chục toa tàu điện ngầm trong thập niên 1990. Cũng chính là nơi Beatriz Muñoz đã chọn để kết thúc cuộc đời.

Gaspard mất chưa đến mười lăm phút đã tới phố Bilberry, con phố này khiến anh thích thú. Im lìm trong cái lạnh nhưng lại ngập tràn ánh nắng, nó thấm đẫm mùi hương phi thời của một New York được lý tưởng hóa và hoài nhớ. Trước số nhà 12 – nhà Isabella –, thợ sửa cây đang tỉa cành cho một cây dẻ của con phố, bóng râm cành lá rung rinh trên vỉa hè.

– Anh vào đi và cứ tự nhiên như ở nhà mình nhé, André Langlois chào đón anh khi ra mở cửa.

Gaspard gặp lại ba đứa trẻ mà hôm qua anh thấy ngồi quây quần quanh chính chiếc bàn thân thuộc ấy. Nhưng lần này, chúng đang ngồi trước một bữa sáng thịnh soạn: ngũ cốc Granola, phô mai Cottage, dứa Victoria, kiwi vàng. Phần thưởng thêm là những tiếng cười vang, niềm vui, sự nhiệt tình. Âm thanh nền là một chiếc iPad kết nối đài WQXR đang phát “Điệu valse của những đóa hoa” trong vở Kẹp hạt dẻ. Ở gia đình Langlois, mọi thứ đều là cái cớ để tập cho lũ trẻ quen với nền văn hóa.

– Ra là vậy, vợ tôi đã pha sữa lòng đỏ trứng cho anh trong khi tôi nai lưng làm việc tại văn phòng! André đùa trong lúc rót cho Gaspard một tách cà phê.

Đầu cạo nhẵn, cơ bắp cuồn cuộn, làn da nâu và răng thưa, André Langlois gây thiện cảm tức khắc. Trẻ hơn vợ mình, anh đang mặc quần thể thao và chiếc áo phông ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống của Tad Copeland.

Để cho liền mạch, Gaspard nhắc lại những gì hôm qua anh đã kể cho Isabella nghe rồi tự giới thiệu mình như một nhà văn, trong quá trình biên soạn tiểu sử của Sean Lorenz, đã tự vấn về những vùng tối bao quanh cái chết của con trai ông.

Vừa lắng nghe anh, André vừa bắt đầu gọt một quả cam cho đứa bé nhất trong đám trẻ đang ngồi vắt vẻo trên chiếc ghế cao của nó.

– Tôi chỉ gặp Lorenz một lần duy nhất đó thôi, nhưng tôi nghĩ anh biết điều này rồi.

Gaspard gật đầu mời anh nói tiếp.

– Thực lòng mà nói, vợ tôi đã kể với tôi chuyện này. Tôi biết họ đã từng có một cuộc phiêu lưu tình ái từ rất lâu trước khi chúng tôi làm đám cưới, vậy nên dĩ nhiên, tôi có đôi chút dè chừng.

– Nhưng sự dè chừng này lập tức biến mất khi anh nhìn thấy ông ấy…

Langlois đồng ý.

– Tôi thực sự thương hại Sean khi ông ấy bắt đầu kể với chúng tôi về con trai mình. Ông ấy hoàn toàn lạc lối, thống khổ, với một tia điên dại trong đôi mắt. Về thể chất, ông ấy giống một kẻ vô gia cư hơn là một gã Don Juan quyến rũ.

André chìa những miếng cam bổ tư cho con trai mình rồi ra một loạt quân lệnh cho hai cậu con trai lớn, từ việc đánh răng cho tới chuẩn bị packed lunchbữa trưa đóng hộp mà chúng phải mang sang nhà bà ngoại.

– Ngay lúc đó, tôi chưa hiểu ra câu chuyện Sean kể cho chúng tôi về mối liên hệ giữa bản thân ông ấy với Adriano, nhưng Isabella vẫn đồng ý để ông ấy lục lọi căn nhà.

André bắt đầu dọn chiếc bàn bày bữa sáng và theo phản xạ, Gaspard giúp anh cho bát đĩa vào bồn rửa.

– Tôi thì chẳng có gì phản đối, André Langlois cam đoan. Nói cho cùng, đó là món thừa kế của vợ tôi, và thủ tục thừa kế kéo dài hơn dự kiến, nhưng tôi đã khuyên Isabella mang lũ trẻ tránh đi còn chính tôi đã ở lại cùng Lorenz để canh chừng ông ấy.

– Chị nhà đã nói với tôi là khi ra về ông ấy có mang theo một số tài liệu.

Giống như hôm qua, Gaspard ngỡ mình sắp biết thêm gì đó về chuyện này, nhưng Langlois không để anh hy vọng lâu:

– Chính xác, anh công nhận trong lúc lôi từ thùng rác mạ crôm ra một túi ni lông đựng đầy rác. Nhưng tôi không biết phải nói sao với anh. Phòng ngủ của Adriano ngập giấy tờ và hồ sơ đủ loại.

Anh buộc túi rác lại rồi mở cửa ra vào để đi vứt nó vào thùng đựng rác bên ngoài.

– Nhưng đó không phải thứ duy nhất mà Sean Lorenz mang theo, anh nói trong lúc bước xuống mấy bậc thềm.

Gaspard theo anh ra vườn.

– Sean Lorenz đã hỏi tôi liệu ông ấy có thể xem qua xe của Adriano được không, một chiếc Dodge Charger vẫn đỗ trong ngõ suốt hơn một năm trước đó.

Anh hất cằm chỉ một lối đi kiểu ngõ cụt vuông góc với đường phố.

– Mùa hè năm ngoái tôi đã bán lại chiếc xe, nhưng quả xế hộp ấy chẳng được ai bảo dưỡng từ khi chủ nhân của nó qua đời. Khi Sean tới, ắc quy đã cạn sạch. Ông ấy đã quan sát chiếc Dodge rất tỉ mỉ. Tôi nghĩ là bản thân ông ấy thực sự không biết thứ mình tìm kiếm là gì đâu. Rồi, như bất chợt nảy ra một ý, ông ấy tới cửa hàng tạp hóa trên Phố 131. Năm phút sau ông ấy lại có mặt tại nhà chúng tôi cùng một cuộn túi rác khổ lớn. Ông ấy mở cốp sau chiếc Dodge rồi giật lấy cái thảm, bỏ vào một trong những túi ni lông đó. Rồi ông ấy bỏ đi mà thậm chí không thèm nói với tôi lời nào.

– Bố ơi! Bố! Anh Sydney đánh con! một cậu nhóc vừa kêu toáng lên vừa lao ra khỏi nhà để ùa vào vòng tay bố nó.

– Anh để mặc Sean làm vậy mà không hỏi gì ông ấy ư? Gaspard ngạc nhiên.

– Chẳng đời nào phản đối nổi ông ấy đâu, André vừa nói vừa dỗ dành con trai. Lorenz giống như bị ma ám vậy. Như thể ông ấy đang sống trên một hành tinh khác cách hành tinh chúng ta nhiều năm ánh sáng. Trên gương mặt ông ấy hiển hiện nỗi đau đớn thực sự.

Cậu nhóc đã ráo nước mắt và nóng lòng muốn vào với anh trai.

André vò rối tóc cậu nhóc.

– Không ai nên mất đi một đứa con bao giờ, anh thì thầm như nói với chính mình.

3.

Dominic Wu lẽ ra phải được mời diễn một vai trong một bộ phim của Vương Gia Vệ.

Công khai đồng tính, anh chàng nhân viên FBI vẫn mặc những bộ đồ được cắt may không chê vào đâu được, thắt những chiếc cà vạt dệt và cài khăn lụa ở túi ngực. Sáng nay, anh giấu ánh mắt đằng sau cặp kính râm và phô trương dáng dấp thanh lịch của mình trước dãy cao ốc chọc trời có gu thẩm mỹ tốt cũng đang trưng ra cùng những sắc xanh kim loại như chiếc áo trench-coat vải cashmere của anh.

– Cảm ơn vì đã đến, Dominic.

– Anh không có nhiều thời gian đâu, Madeline. Hans đang chờ anh trên xe cùng với hai đứa nhóc. Hôm nay, đến cả cát ở vườn trẻ cũng cứng như đá rồi.

Anh ngồi xuống cạnh cô trên băng ghế, giữ một khoảng cách nhất định. Tay anh đeo đôi găng màu đen bằng da mịn. Anh thận trọng rút từ túi trong áo khoác ra một tờ giấy gập làm tư.

– Anh đã tiến hành tìm kiếm như em yêu cầu. Không có gì mờ ám trong vụ sát hại Adriano Sotomayor hết.

– Nghĩa là sao?

– Gã ngốc đó định giở trò khôn lỏi khi chen ngang một vụ ẩu đả giữa hai thằng bán lẻ ma túy trong khi bản thân không mang theo vũ khí. Vừa cao giọng ông ta đã lãnh ngay một nhát dao vào họng. Hết chuyện.

– Tên bán lẻ ma túy đó là ai vậy?

– Nestor Mendoza, hai mươi hai tuổi. Một tên vô lại hèn hạ ở khu El Barrio. Nóng tính và bốc đồng, bấy giờ hắn vừa ra tù sau ba năm thụ án tại Rikers.

– Tại sao người ta không bỏ tù được hắn?

Anh chàng người Á nhún vai.

– Bởi vì hắn đã thoát được, chứ em nghĩ sao nào! Hắn có gia đình tại San Antonio, nhưng người ta không bao giờ tìm ra dấu vết của hắn.

– Thường thì, đối với những kẻ ra tay sát hại cảnh sát, người ta sẽ tỏ ra bền bỉ hơn một chút chứ, không phải sao?

– Một ngày nào đó người ta sẽ tóm cổ được hắn trong một cuộc kiểm tra đường bộ, hoặc sẽ tìm thấy xác hắn sau một cuộc ẩu đả trên đường phố Little Havana. Giờ em hãy nói anh biết tại sao em quan tâm đến cái chết của Sotomayor như vậy thì hơn.

Wu là một nhân viên lõi đời. Madeline thừa biết nếu anh chấp nhận tuồn cho cô vài thông tin, thì cũng chỉ là bởi bản chất thực dụng. Vì cô là một cảnh sát giỏi nên anh nghĩ, nếu cô đã đánh hơi thấy một hướng điều tra nhiều hứa hẹn thì bản thân anh chắc sẽ là người đầu tiên hưởng lợi trong chuyện này.

– Em nghĩ cái chết của Sotomayor có liên quan đến một vụ án khác, cô thổ lộ.

– Vụ nào?

– Anh mới là người nói em biết điều đó chứ, cô đáp.

Wu không bao giờ mất công di chuyển nếu không có được thông tin gì mới.

– Em đang nghĩ đến em trai ông ta, đúng không?

Em trai ông ta ư? Em trai nào nhỉ? Madeline cảm thấy adrenalin đang dâng lên trong cô.

– Anh biết gì thì mau nói cho em đi, cô bực bội.

Nhân viên điều tra liên bang chỉnh lại cặp kính tráng bạc của mình. Mỗi người có những hành vi, những sự chuyển dịch của riêng mình, dường như tuân theo một vũ đạo bí ẩn mà người ta có cảm giác là nó đã lặp đi lặp lại từ trước.

– Anh đã phát hiện ra một điều kỳ lạ khi đào bới về Sotomayor. Lão ta có một người em trai, Reuben, một giáo sư sử học ở UFĐại học Florida.

– Vậy ý anh là em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha phải không?

– Anh biết đâu được. Sự thể là vào năm 2011 Reuben Sotomayor đã bị sát hại và được tìm thấy trong một công viên tại Gainesville nơi anh ta thường tới chạy thể dục.

– Theo phương cách nào vậy?

– Phiên bản hoang dã: bị đánh chết, thảm sát bằng gậy bóng chày.

Wu mở tờ giấy đang cầm bằng cả hai tay ra.

– Người ta đã bắt giữ một kẻ vô gia cư đôi khi ngủ lại trong công viên, Yiannis Perahia. Gã này đã chống chế yếu ớt. Gã vốn bị loạn tâm thần và nhập viện như cơm bữa từ nhiều năm trước đó. Perahia đã ít nhiều thú nhận và sau đó bị kết án ba mươi năm tù. Tóm lại, một vụ bẩn thỉu, nhưng nhanh chóng khép lại. Cho tới năm ngoái, Dự án Minh bạch quyết định đến bới thối ra.

– Tổ chức chuyên đấu tranh chống lại những vụ xét xử oan sai ư?

– Phải rồi. Thêm một lần nữa, họ đã cố gắng phá thối trình tự tố tụng của bọn anh bằng cách tìm ra một nữ thẩm phán chấp nhận ra phán quyết tiến hành lại những xét nghiệm ADN chính xác hơn.

– Với lý do gì?

– Vẫn là bài diễn văn đó thôi: có lẽ người ta đã ép buộc một người yếu ớt phải nhận tội và rằng những tiến bộ khoa học cho phép nhận diện một mảnh ADN mà trước kia bọn anh có lẽ đã bỏ sót.

Madeline lắc đầu.

– Những tiến bộ khoa học nào vậy? Trong vòng bốn năm ư?

– Toàn những điều ngu ngốc, anh đồng ý. Rốt cuộc, dẫu sao cũng không hẳn là ngu ngốc đâu. Với những kỹ thuật mới liên quan tới việc khuếch đại ADN, người ta có thể…

– Em biết tất cả những chuyện đó rồi, cô ngắt lời anh.

– Tóm lại, người ta đã tiến hành những thử nghiệm mới giúp chứng minh gã vô gia cư kia vô tội.

Madeline hiểu rằng Wu đang sắp xếp phút chờ đợi hồi hộp của anh.

– Vô tội vì lý do gì? cô hỏi.

– Bởi vì người ta đã tìm thấy trên bộ đồ thể thao của Reuben một mẫu ADN mà trước đây không thu được.

– Và mẫu ADN đó đã có trong hồ sơ lưu, không phải vậy chứ?

– Phải đó. Thậm chí đó còn là mẫu ADN của một cảnh sát: Adriano Sotomayor.

Madeline mất vài giây mới thâu nhận được điều tiết lộ này.

– Từ đó người ta đã kết luận thế nào? Rằng Sotomayor đã giết em trai mình sao?

– Có lẽ vậy, nhưng cũng có lẽ không. Đây cũng hoàn toàn có thể là những dấu vết tiếp xúc rất khó xác định ngày tháng.

– Anh có biết liệu anh em họ có thường giao du với nhau không?

– Chịu thôi. Vì giữa lúc đó Adriano lại bị đâm chết nữa nên bọn anh cũng không cho phục hồi điều tra.

– Vậy là câu chuyện dừng lại ở đó sao?

– Thật không may. Giờ thì đến lượt em, bật mí với anh chuyện gì đi chứ, Maddie! Nói cho anh biết em đang điều tra vụ gì đi.

Madeline vẫn lắc đầu không chịu nhượng bộ. Lúc này không thể có chuyện nhắc với Wu về Lorenz. Và càng không được nhắc đến Vua Cây Trăn.

Gã công tử bột không tìm cách che giấu nỗi thất vọng của mình, đoạn thở dài đứng dậy.

– Hãy tiếp tục đào sâu vụ Sotomayor nhé, Madeline khuyên anh ta.

Wu chỉnh lại chiếc áo trench-coat và nụ cười của anh. Như trong lớp cảnh của một bộ phim, những cử chỉ của anh tạo cảm giác đang làm thời gian trôi chậm lại.

Anh khẽ vẫy tay ra hiệu chào cô gái rồi đi xa dần để tới chỗ những người thân của mình.

Với mặt trời trước mặt và Yumeji’s Theme sau lưng.

Nhạc nền được sử dụng trong phim Tâm trạng khi yêu của đạo diễn Vương Gia Vệ.

19

Bên rìa địa ngục

Ai nấy đều tự cho rằng mình đơn độc ở địa ngục, và chính điều đó mới là địa ngục.

René GIRARD

(1923-2015): triết gia và nhà nhân chủng học người Pháp.

1.

Mùi bánh mì ngô thơm phức phảng phất trong nhà hàng.

Để chống chọi cái lạnh, Gaspard đã náu mình ở Blue Peacock, một trong những thánh địa của soul food tại Harlem. Trong tuần, nhà hàng chỉ mở cửa vào giờ ăn trưa, nhưng riêng dịp cuối tuần, ngay từ 10 giờ, bạn đã có thể thưởng thức ở đó những bữa sáng muộn thịnh soạn với các món gà rán, khoai lang tẩm gia vị và bánh mì phủ caramel.

Anh chọn ngồi gần lối vào, trên một trong những chiếc ghế quầy bar bao quanh cái quầy hình móng ngựa. Không khí đã hết sức nhộn nhịp và thân thiện: những du khách, những gia đình tư sản trong khu phố, những cô gái xinh đẹp đang nhấm nháp các loại cocktail mang những cái tên thơ mộng, những ông lão da đen ăn vận như Robert Johnson hay Thelonious Monk.

(1911-1938): ca sĩ, nhạc công, nhạc sĩ tài năng nhưng yểu mệnh người Mỹ, được coi là bậc thầy nhạc blues, người khai sinh ra phong cách Delta Blues của Mississippi.

(1917-1982): nghệ sĩ piano jazz, nhà soạn nhạc người Mỹ, một trong những người khổng lồ của nền âm nhạc Mỹ với phong cách ngẫu hứng độc đáo.

Gaspard giơ tay lên để thu hút sự chú ý của nhân viên quầy bar. Anh rất thèm một ly scotch, nhưng thay vào đó lại gọi một tách hồng trà Nam Phi bio ghê tởm. Anh tự an ủi mình trong lúc ngốn ngấu một chiếc bánh rán nhân chuối mã đề. Chỉ khi đã ăn uống no nê, anh mới có cảm giác rằng não bộ mình hoạt động trở lại. Thoạt tiên anh nhớ tới những gì André Langlois đã tiết lộ với mình. Tại sao Sean Lorenz lại giật phăng lấy tấm thảm trên chiếc xe cũ của Adriano Sotomayor? Và nhất là, ông định làm gì với nó?

Không có nhiều giải pháp, nếu nhìn nhận một cách khách quan. Giải pháp duy nhất không thể loại trừ: Lorenz muốn đưa đi phân tích các sợi thảm. Nhưng để tìm thấy gì trên đó? Có thể là máu hoặc những vật chất di truyền khác.

Gaspard nheo mắt. Như bức tranh chồng lớp, một câu chuyện khác hiện ra. Đối lập với câu chuyện đầu tiên anh đã hình dung và với câu chuyện anh những muốn tin vào. Có lẽ Sean Lorenz chưa bao giờ nhờ Sotomayor giúp đỡ. Thậm chí có lẽ ông đã nghi ngờ người bạn cũ nắm giữ một vai trò nào đó trong vụ bắt cóc con trai mình. Một giả thuyết điên rồ thoáng qua tâm trí anh: Sotomayor là đồng phạm của Beatriz Muñoz. Một kịch bản như vậy liệu có hợp lý không nhỉ?

Một lớp cảnh âm thầm diễu qua trong đầu anh như thể anh đang xem các cảnh quay thô sơ bằng máy soi cảnh. Beatriz đang lái chiếc xe thùng của mình cùng với cậu nhóc Julian ở khoang sau xe/Bàn tay cậu nhóc be bét máu sau khi bị cắt một ngón/Chiếc xe thùng đến bờ hải khẩu Newtown Creek rồi đỗ lại cạnh một chiếc Dodge Charger/Sotomayor xuống khỏi chiếc Dodge rồi giúp Muñoz cho đứa trẻ vào cốp xe mình/Con thú bông của Julian, hoen máu, bị rớt lại trên mặt đường…

Anh chớp mắt và hình ảnh tưởng tượng kia tiêu tan. Trước khi vẽ ra những điều vô căn cứ, anh cần có bằng chứng. Anh tiếp tục suy nghĩ dưới một góc độ khác. Sean là một thường dân, không phải cảnh sát. Để tiến hành phân tích sợi thảm, ông cần phải đến một phòng thí nghiệm tư nhân. Gaspard gục đầu vào giữa hai bàn tay, cố gắng kết nối lại tất cả những sợi dây trong cuộc điều tra của mình. Sean đã ghé qua nhà Langlois ngày 22 tháng Mười hai, ngay trước ngày ông qua đời. Nếu ông có tới một phòng thí nghiệm, thì hẳn nhiên phải là ngày hôm sau. Một hình ảnh khiến Gaspard kích động như điện giật: hình ảnh cuốn sổ lịch của Sean với những gì ghi trên ô ngày 23 tháng Mười hai, cuộc hẹn với bác sĩ Stockhausen bí hiểm.

Anh rút điện thoại di động ra, thỉnh cầu Google, bạn mới thân của anh, bằng cách nhập nhiều tổ hợp những từ khóa: “Manhattan”, “phòng thí nghiệm”, “ADN”, “Stockhausen”… Trong vài giây, anh đã tìm ra thứ mình tìm kiếm: địa chỉ trong khu phía Đông Thượng Manhattan của phòng thí nghiệm huyết học pháp y “Pelletier & Stockhausen”.

Anh truy cập vào website của cơ sở. Theo phần giới thiệu trực tuyến thì phòng thí nghiệm chuyên về “những phân tích di truyền học nhằm nhận dạng người”. Nhận được sự ủy nhiệm của nhiều cơ quan (FBI, các tòa án, Sở Tư pháp Mỹ), cơ sở này thường xuyên được trưng cầu trong khuôn khổ các thủ tục tư pháp và hình sự để nhận dạng và phân tích những dấu vết sinh học ở hiện trường vụ án. Thường dân thì trông cậy vào nó trong trường hợp tìm kiếm mối quan hệ máu mủ ruột rà. Một chuyên mục của trang web cho phép đọc lý lịch của hai người sáng lập: Éliane Pelletier, cựu dược sĩ trưởng của bệnh viện Saint-Luc ở Montreal, và Dwight Stockhausen, tiến sĩ sinh vật học, tốt nghiệp đại học Johns-Hopkins.

Gaspard gọi đến phòng thí nghiệm và gặp phòng thư ký của Stockhausen. Vẫn lời-nói-dối-không-hẳn-là-nói-dối đó: anh là nhà văn đang viết một cuốn tiểu sử về họa sĩ Sean Lorenz nên muốn được nói chuyện với tiến sĩ Stockhausen. Cô thư ký khuyên anh gửi một bức thư điện tử và bày tỏ lời thỉnh cầu của mình theo lối viết. Gaspard nằn nì cô ta lưu lại số điện thoại của anh và để nguyện vọng của anh được chuyển theo lối nói đến người có liên quan. Cô nhân viên bảo đảm rằng chuyện này sẽ được thực hiện, rồi dập máy gần như ngay tức khắc.

Nói chuyện với mông tôi ấy… anh thở dài.

Đúng lúc đó, anh nhận được tin nhắn từ Madeline. Cô hỏi anh thông tin liên lạc của Isabella, em họ của Sotomayor. Trung thành với phương châm đã tự đề ra, Gaspard cưỡng lại mong muốn gọi cho Madeline để biết thêm về việc này và bằng lòng với việc chuyển cho cô số điện thoại mà cô yêu cầu.

Vì tách trà đã nguội ngắt, Gaspard giơ tay định gọi một tách khác nhưng rồi bỗng dừng sững lại. Trong gần một phút, ánh mắt anh dán chặt trên hàng trăm chai lọ đang dàn khắp mặt tường đằng sau nhân viên quầy bar. Rhum, cognac, gin, benedictin, chartreux. Những màu sắc sâu đậm, óng ánh như kim cương, đang thôi miên anh. Những loại rượu mùi nồng nàn, những loại rượu mạnh thơm phức đang sáng rực lên trong chai đựng bằng thủy tinh của chúng. Armagnac, calvados, absinthe, curacao, vermouth, cointreau.

Trong giây lát, Gaspard tự cho phép bản thân tin rằng mình sẽ tư duy mạch lạc hơn sau một ngụm rượu. Điều này chắc chắn đúng nếu xét về ngắn hạn, nhưng nếu anh tái phạm vào đúng lúc này thì cuộc điều tra của anh sẽ rời khỏi con đường nghiêm ngặt, khổ hạnh và tiết hạnh mà anh đã bắt đầu vạch nên. Tuy nhiên, những ánh phản chiếu màu nâu ánh vàng của những chai whisky có sức hấp dẫn gần như vô hạn. Anh cảm thấy yếu mềm. Đó là đặc thù của sự lệ thuộc: mối nguy hiểm khi cơn thèm khát đón lõng bạn tại đúng thời điểm bạn không hề mong đợi. Một vực thẳm mở ra trong bụng anh. Ngực anh thắt lại, hai thái dương giật ù ù dưới lớp mồ hôi.

Anh biết vị ngon gắn liền với mỗi chai rượu, mỗi thương hiệu, mỗi nhãn dán. Chai Blend của Nhật kia, ngọt dịu và dậy kem, hương gỗ của whisky single malt Scotland, những hương thơm chân phương của whisky Ireland, vị mật ong của bourbon lâu năm, mùi cam và đào của Chivas.

Giống như hôm qua, Gaspard nuốt nước bọt, xoa xoa vai và cổ để kìm nén những cơn run rẩy của mình. Nhưng lần này, cơn dông tố không ra đi nhanh như khi nó tới. Anh không còn tự chủ được nữa. Bất chấp toàn bộ ý chí bản thân, anh suýt thì nhượng bộ.

Đúng lúc đó điện thoại của anh đổ chuông. Hiển thị trên màn hình là một số di động lạ.

– Ai thế? anh hỏi sau khi nhận cuộc gọi, có cảm tưởng giọng mình đang gắng gượng vượt qua chướng ngại vật nơi cổ họng.

– Anh Coutances đấy hả? Dwight Stockhausen đây. Anh có chút thời gian rảnh ngay trước bữa trưa không?

2.

Madeline hạ tấm che nắng xuống để tránh ánh sáng phản chiếu.

Ánh sáng ở khắp mọi nơi, chói lóa, trọn vẹn, chiếm lĩnh toàn bộ tầm nhìn của cô.

Suốt hai giờ qua, cô vẫn ngồi sau vô lăng của chiếc xe bán tải và đang rút ngắn dần quãng đường tới Long Island. Toàn cảnh thật tương phản, hết khiến người ta bực bội lại làm người ta mê mẩn. Những trang viên lòe loẹt của mấy tay triệu phú đan xen với những góc nghỉ mát như bước thẳng ra từ thập niên 1950 và những quang cảnh tận thế: những bãi biển cát trắng trải dài bất tận dưới một bầu trời được quét vôi lại. Đã qua Westhampton, hai mươi cây số vừa rồi cô băng qua những thị trấn lớn – Southampton, Bridgehampton – vốn nối tiếp nhau trên dải đất dài viền quanh là Đại Tây Dương.

Ở chỗ ngoặt của một con đường nhiều cát, thiết bị GPS có vẻ ấp úng. Madeline cứ ngỡ mình đã lạc đường nên chỉ chờ một chỗ đủ rộng để quay đầu xe. Đúng lúc đó cô nhìn thấy nhà dưỡng lão. Cách bãi biển chừng năm mươi mét, đó là một tòa nhà lớn và cũ kỹ bằng ván gỗ bao quanh là những rặng thông và bạch dương.

Cô đỗ xe gần những cây to rồi đóng sập cửa chiếc xe bán tải. Bầu không khí hoang dã của nơi này lập tức quyến rũ cô. Dưới một bầu trời trắng đục như sữa, gió thổi lồng lộn thay đổi hình dáng những cồn cát và làm bão hòa không khí bằng một mùi i ốt pha kiềm. Caspar David Friedrich được Edward Hopper làm mới.

(1774-1840): họa sĩ vẽ phong cảnh người Đức thuộc trường phái lãng mạn thế kỷ 19. Tác phẩm của ông mang đậm tính phúng dụ, thường có hình ảnh những sự vật đứng đối chọi với hoàng hôn, sương mù buổi sớm, những thân cây trơ trụi và những quang cảnh đổ nát.

Cô leo lên những bậc cầu thang bộ dẫn tới tiền phòng. Chẳng có chuông hay cửa mở tự động. Chỉ có một cánh cửa tróc sơn được bảo vệ bằng một lớp màn chống muỗi rách bươm, cánh cửa rít lên khi cô đẩy khẽ. Madeline bước vào một đại sảnh vắng ngắt bốc mùi ẩm mốc.

– Có ai không?

Thoạt tiên, sự hồi đáp duy nhất là câu trả lời của gió đang chực làm long các mộng cửa sổ.

Rồi một người đàn ông tóc dài màu đỏ hoe xuất hiện trên bậc cao nhất một cầu thang bộ. Vẻ ngoài bệ rạc, mặc một bộ quần áo y tá màu trắng đáng ngờ, tay ông ta cầm một lon nước ngọt Dr Pepper.

– Xin chào, Madeline nói. Có lẽ tôi nhầm địa chỉ rồi…

– Không đâu, nam y tá cam đoan trong lúc xuống cầu thang. Đúng là cô đang ở Eilenroc House Senior Citizens đấy.

– Có vẻ không đông người cho lắm.

Khuôn mặt đỏ bừng của người đàn ông trông hơi đáng sợ – ngang dọc những vết sẹo dài, chằng chịt những nốt sẹo do mụn trứng cá để lại – tuy thế từ đó lại lộ ra một ánh mắt màu thiên thanh êm dịu đến lạ lùng.

– Tôi tên Horace, ông ta tự giới thiệu trong lúc buộc gọn mái tóc bù xù của mình lại bằng một sợi dây chun.

– Tôi là Greene.

Ông ta đặt lon nước của mình xuống tấm ván được dùng làm quầy đón tiếp.

– Phần lớn khách lưu trú ở đây đã ra đi, ông ta giải thích. Cơ sở dưỡng lão này sẽ đóng cửa hẳn vào cuối tháng Hai.

– Vậy sao?

– Tòa nhà này sẽ bị phá đi để xây thế vào một khách sạn hạng sang.

– Thật tiếc.

Horace nhăn mặt.

– Những tay mafia ở Phố Wall đã cướp phá toàn bộ vùng này. Vả lại chúng còn cướp phá toàn bộ đất nước này ấy chứ! Và không phải cứ bầu cái tên cà nhũn Tad Copeland làm tổng thống mà mọi chuyện sẽ dừng lại.

Madeline không đánh liều thò chân vào lĩnh vực chính trị.

– Tôi tới thăm một trong những khách lưu trú của các vị, bà Antonella Boninsegna. Bà ấy có ở đây chứ?

– Nella ư? Có đấy, tôi nghĩ bà ấy sẽ là người cuối cùng ra đi.

Ông ta nhìn đồng hồ đeo tay.

– Chết thật, thậm chí tôi còn quên cả bữa trưa cho bà ấy rồi! Vào giờ này, cô sẽ tìm thấy bà ấy ngoài hàng hiên.

Horace chỉ tay về phía cuối đại sảnh.

– Cứ đi qua phòng ăn là sẽ tới hàng hiên. Tôi mang cho cô thứ gì đó để uống nhé?

– Cho tôi một lon Coca.

– Loại zero chứ?

– Một lon Coca đúng nghĩa ấy! Tôi vẫn còn chưa đến nỗi béo trương béo nứt mà, phải không? cô đáp đoạn chỉ vào thắt lưng quần jean của mình.

– Ý tôi đâu phải vậy, nam y tá mỉm cười đoạn biến vào khu bếp.

Căn phòng sinh hoạt chung rộng rãi ở tầng trệt khiến người ta nghĩ đến một ngôi nhà gia đình kiểu cổ. Dạng “bán trú với quang cảnh biển” mà người ta thường thấy ở Bénodet hoặc Whitstable. Những thanh xà lộ, những chiếc bàn đơn bằng gỗ bè nổi, được phủ bằng vải dầu họa tiết Vỏ sò. Không quên cách bài trí “biển” rõ rành rành đã thành công rực rỡ trong những số cũ của Art & Décoration thập niên 1990: bóng đèn thủy tinh hình cầu, những chiếc thuyền buồm bụi bặm đựng trong chai, la bàn và compa bằng đồng thau, cá kiếm nhồi rơm, những bức tranh khắc axít tái hiện cảnh câu cá sử thi thời Moby Dick…

Khi bước vào dưới hành lang ốp kính bị gió rung lắc, Madeline có cảm giác vừa bước lên boong một con tàu ba cột buồm đang lọt vào giữa tâm bão. Với những bức tường nứt toác và phần mái ngấm nước, hàng hiên dường như sắp đổ sụp xuống.

Ngồi bên một chiếc bàn nhỏ ở góc trong cùng của lô gia, Nella Boninsegna là một bà cụ mong manh với khuôn mặt chuột nhắt và đôi mắt mở to quá mức đang lấp lánh đằng sau cặp kính dày cộp tựa kính lúp. Bà mặc một chiếc váy liền cổ cánh sen sẫm màu đã sờn. Chiếc chăn choàng len họa tiết ca rô Scotland để trên đầu gối, bà cụ đang mải miết đọc một cuốn tiểu thuyết dày: Thành phố không bao giờ ngủ của Arthur Costello.

– Chào bà.

– Xin chào, bà cụ vừa đáp vừa ngước mắt khỏi cuốn sách.

– Cuốn tiểu thuyết bà đang đọc hay chứ?

– Một trong những cuốn tiểu thuyết tôi yêu thích nhất. Tôi đọc nó lần này là lần thứ hai rồi. Tiếc là tác giả không còn viết nữa.

– Ông ấy qua đời rồi sao?

– Không, ông ấy bị hủy diệt. Các con ông ấy mất trong một vụ tai nạn xe hơi. Cô tới để tiêm cho tôi sao?

– Không đâu, thưa bà, tôi là Madeline Greene, điều tra viên.

– Nhất là cô là người Anh.

– Chính xác, sao bà biết vậy?

– Âm sắc giọng cô, darling! Manchester phải không?

Madeline gật đầu xác nhận. Thông thường, cô không thích bị dễ nhận ra đến thế, nhưng bà cụ nói vậy không phải để khiến cô phật lòng.

– Chồng tôi là người Anh, Nella nói thêm. Ông ấy đến từ Prestwich.

– Vậy thì hẳn là ông ấy mê bóng đá rồi.

– Ông ấy chỉ sống vì Manchester United thời hoàng kim thôi.

– Thời hoàng kim của Ryan Giggs và Éric Cantona chăng?

Bà cụ nở một nụ cười tinh nghịch.

– Đúng ra là thời hoàng kim của Bobby Charlton và George Best!

Madeline nghiêm túc trở lại.

– Tôi tới gặp bà vì tôi đang điều tra một vụ án. Vụ bắt cóc và giết hại con trai của Sean Lorenz, nó có nhắc cho bà nhớ đến điều gì không?

– Tay họa sĩ hả? Dĩ nhiên. Cô biết Jackson Pollock từng sống ngay gần đây không? Ông ấy mất tại Springs, cách đây mười cây số, trong một tai nạn xe hơi. Lúc ấy ông ấy cùng nhân tình ngồi trong một chiếc Oldsmobile mui trần. Ông ấy lái xe trong tình trạng say khướt và rồi…

– Tôi đã nghe nói đến chuyện này, Madeline ngắt lời bà cụ, nhưng chuyện đó xảy ra hồi thập niên 1950.

Còn Sean Lorenz, ông ấy là một họa sĩ đương đại.

– Cô nghĩ tôi mất trí rồi sao, darling?

– Không hề. Lorenz là bạn của một trong những học trò cũ của bà: Adriano Sotomayor. Bà còn nhớ ông ấy không?

– À, thằng nhóc Adriano…

Nella Boninsegna để câu nói dở dang trong khi gương mặt bà biến sắc. Như thể chỉ cần nhắc đến đứa trẻ này thôi cũng đủ để xua đuổi toàn bộ dấu vết của sự tinh nghịch hay tâm trạng vui vẻ.

– Chính bà đã trình báo với sở xã hội của hạt những hành động bạo lực của bố ông ta là Ernesto Sotomayor phải không?

– Chính xác. Hồi đó là giữa thập niên 1970.

– Ernesto thường xuyên đánh đập con trai mình đúng không?

– Nói thế là còn nhẹ. Trên hết, người đàn ông đó là một con quỷ. Một đao phủ thực sự.

Giọng bà cụ trở nên ồ ồ:

– Đủ các trò: dìm đầu xuống bồn cầu, vụt thắt lưng, đấm đá, những vết bỏng thuốc lá trên khắp cơ thể. Một hôm lão ta đã bắt thằng nhỏ đứng giơ tay lên trời suốt nhiều giờ liền. Một hôm khác, lão ta thậm chí còn bắt nó đi trên thủy tinh vụn, và tôi không bắt cô phải nghe thêm nữa đâu.

– Tại sao lão ta làm vậy?

– Bởi vì nhân loại có rất nhiều những con quỷ cũng như những sinh vật tàn bạo và sự thể luôn luôn là như vậy.

– Adriano là người thế nào?

– Đó là một cậu nhóc buồn bã và tử tế luôn gặp khó khăn mỗi khi cần tập trung. Thường thì ánh mắt cậu ta âm u và khi ấy cô hiểu rằng cậu ta đã đi tới nơi khác, rất xa. Trước tiên, chính vì thế mà tôi đoán được rằng ở nhà cậu ta có điều gì đó không ổn. Thậm chí trước cả khi phát hiện ra những dấu vết ngược đãi trên cơ thể cậu ta.

– Rốt cuộc, chính ông ấy đã thổ lộ với bà sao?

– Cậu ta kể cho tôi nghe một vài chi tiết về những gì ông bố bắt cậu ta chịu đựng, đúng thế. Ernesto thường đánh đập cậu ta vì những chuyện không đâu. Những hình phạt có thể kéo dài hàng giờ đồng hồ và chủ yếu diễn ra trong khoang hầm chiếc tàu kéo lưới rê của gia đình họ.

– Bà mẹ vờ như không nhìn thấy ư?

Bà giáo nheo mắt.

– Bà mẹ, nếu người ta muốn gọi đó là mẹ thì cũng được… Người đàn bà đó, cô ta tên gì ấy nhỉ? À phải rồi, Bianca…

– Rốt cuộc bà ta cũng đã rời khỏi cái gia đình ấy, phải không?

Nella lấy từ túi áo ra một chiếc khăn mùi soa rồi lau hai mắt kính hiệu Browline của bà. Kiểu kính này kết hợp với mái tóc bạc phơ khiến bà trông giống hệt đại tá Sanders.

Đại tá Harland David Sanders (1890-1980): thương gia người Mỹ, nhà sáng lập ra thương hiệu gà rán KFC. Hình ảnh của ông được in trên logo thương hiệu.

– Tôi hình dung là cô ta cũng phải nhận những trận đòn, bà đánh liều phát biểu.

– Nước nóng nước nóng đây! Horace hô to trong lúc đặt xuống bàn cái khay đựng một lon Coca, một ấm trà cùng hai chiếc bánh mì vòng kẹp cá hồi, hành, nụ bạch hoa và phô mai tươi.

Nella mời Madeline ăn cùng mình.

– Không được như bánh mì vòng Russ & Daughters đâu, nhưng dẫu sao chúng cũng ngon lắm đấy, bà khẳng định rồi ngoạm ngon lành miếng bánh kẹp.

Madeline cũng làm tương tự, rồi nhấp một ngụm soda trước khi tiếp tục màn tra hỏi:

– Người ta bảo tôi là Adriano có một cậu em trai.

Bà giáo nhướng mày.

– Không, tôi không nghĩ vậy.

– Có đấy, tôi dám chắc. Ông ta tên là Reuben. Nhỏ hơn Adriano bảy tuổi.

Nella dành thời gian ngẫm nghĩ.

– Thời đó, khi Bianca bỏ đi rồi, có tin đồn nói rằng cô ta đang mang thai với một người đàn ông khác chứ không phải với Ernesto. Mấy chuyện ngồi lê đôi mách người ta thường nghe thấy trong các thị trấn nhỏ.

– Bà không tin chuyện đó sao?

– Có lẽ bấy giờ Bianca đang mang thai, nhưng nếu đúng là vậy, thì cô ta cũng mang thai với chồng mình thôi. Bianca xinh đẹp thật, nhưng chẳng người đàn ông nào ở Tibberton lại dám liều mạng biến một tên điên khùng hung hăng như Ernesto thành tình địch của mình đâu.

Madeline vẫn thấy có điều gì đó mắc mứu:

– Tại sao Bianca lại bỏ rơi đứa con trai đầu của mình chứ?

Nella nhún vai tỏ ý không hiểu. Bà lại ăn một miếng bánh mì kẹp nữa, rồi bỗng nhớ ra điều mà bà đã quên hỏi Madeline:

– Làm cách nào cô biết được tất cả những chuyện này? Và làm cách nào cô lần được ra tôi?

– Nhờ Isabella Rodrigues, Madeline đáp.

Bà giáo mất vài giây mới nhớ ra em họ của Adriano.

– Cô nhóc Isabella, dĩ nhiên rồi. Thi thoảng con bé vẫn tới thăm tôi. Một cô gái tốt, giống như cô vậy.

– Bà đừng tin vào vẻ bề ngoài. Tôi không hẳn là một cô gái tốt đâu, Madeline đùa.

Nella mỉm cười đáp lại.

– Dĩ nhiên là có chứ.

– Còn Adriano, bà có gặp lại ông ấy không?

– Không, nhưng tôi đã nghĩ tới cậu ta rất nhiều. Tôi hy vọng cậu ta vẫn ổn. Cô có tin tức gì về cậu ta không?

Madeline ngập ngừng. Dồn dập chất lên bà cụ này những tin tức sầu thảm phỏng có ích gì kia chứ?

– Ông ấy rất ổn, bà đừng lo lắng cho ông ấy nhé.

– Có lẽ cô là một cô gái tốt đấy, nhưng cô là kẻ dối trá, bà giáo vặc lại.

– Bà nói đúng, Nella. Bà xứng đáng được nghe sự thật. Adriano đã chết cách đây gần hai năm rồi.

– Chuyện này có liên quan đến cuộc điều tra của cô về tay họa sĩ kia. Nếu không, cô đã chẳng đến đây gặp tôi…

– Thực lòng mà nói, tôi cũng chưa biết có phải vậy hay không.

Để khỏi nặng nề thêm về cái chết của viên cảnh sát, cô liền đổi chủ đề:

– Lúc cuối đời, Ernesto bị ung thư vòm họng. Có vẻ như Adriano đã đón bố mình về nhà chăm sóc. Bà thấy chuyện này có thể xảy ra không?

Nella trợn tròn mắt. Đằng sau cặp kính lúp của bà, hai tròng đen trong mắt đã to gấp đôi.

– Nếu chuyện đó là thật thì rất đáng kinh ngạc. Tôi ngạc nhiên nếu Adriano lại trở thành tín đồ của lòng từ tâm đạo Cơ Đốc.

– Ý bà là sao? Madeline hỏi trong lúc giúp bà cụ rót trà.

– Chừng nào chưa tự mình chịu đựng những thứ đó, tôi nghĩ người ta không thể hình dung được nỗi đau đớn khổ sở mà những đòn tra tấn kia gây ra. Loại hành vi mà Adriano đã chịu đựng, trong khoảng thời gian kéo dài như thế, dĩ nhiên toàn bộ chuyện này đã để lại những di chứng và chấn thương tâm thần. Một sự rối loạn tâm thần không thể hình dung nổi.

– Bà muốn dẫn dắt đến đâu vậy? cô năn nỉ.

– Tôi nghĩ đến một thời điểm nào đó, nỗi đau đớn và căm hận ấy tích tụ đến mức không thể giải tỏa được. Bằng cách này hay cách khác, rốt cuộc cô sẽ buộc phải trả lại chúng cho chính mình hoặc cho những người khác.

Những lời cô đọng súc tích của bà giáo khuyến khích Madeline mở một cánh cửa cuối cùng:

– Vua Cây Trăn có nhắc cho bà nhớ ra điều gì không?

– Không. Đó là một nhãn hiệu đồ gỗ dùng trong vườn ư?

Madeline đứng dậy cáo lui.

– Cảm ơn bà đã giúp đỡ, Nella.

Người phụ nữ khiến cô thích thú. Người bà mà cô ước ao có được. Trước khi rời khỏi, cô bày tỏ nỗi lo lắng đang giày vò tâm trí kể từ khi cô tới đây:

– Nam y tá đó…

– Horace ư?

– Vâng. Ông ta đối xử với bà tốt chứ? Ông ta có vẻ thật kỳ quặc.

– Đừng tin vào vẻ bề ngoài, nói gì thì nói cũng đừng tin trong trường hợp của cậu ấy. Đó là một chàng trai tốt, cô yên tâm nhé. Cả cậu ấy cũng không có được cuộc sống dễ dàng mà.

Như để chấm hết cho câu nói của Nella, hàng hiên phát ra một tiếng răng rắc đáng lo ngại sau một cơn gió thổi trúng đích hơn những cơn gió khác. Madeline không khỏi ngẩng đầu nhìn lên phía trần ốp kính, gần như chờ đợi thấy nó nứt ra.

– Người ta nói với tôi là nhà dưỡng lão này sắp đóng cửa?

– Đúng thế, ba tháng nữa.

– Bà có kế hoạch B chưa?

– Cô đừng vì tôi mà tính chuyện đó, tôi sẽ đi gặp chồng tôi thôi.

– Tôi cứ nghĩ ông nhà mất rồi.

– Từ năm 1996, đúng vậy.

Madeline không thích hướng xoay chuyển của câu chuyện.

– Theo tôi bà chưa thể đi gặp ông nhà nhanh như vậy đâu. Trông bà khỏe khoắn lắm.

Bà cụ khoát tay gạt ý nghĩ viển vông đó đi, rồi trong khi Madeline quay trở lại phòng khách, bà gọi với theo cô:

– Tôi không biết cô đang tìm gì, nhưng cô sẽ không tìm ra nó đâu.

– Bà là thầy bói hay gì vậy?

Nella mỉm cười rồi nheo mắt, như một cử chỉ làm dáng sau cùng.

– Nhưng cô sẽ tìm thấy thứ khác, bà đảm bảo.

Madeline vẫy tay chào bà rồi tiến về phía chiếc xe bán tải của cô đỗ dưới rặng thông.

Trước khi lại lên đường, cô đi bộ ra tận bờ biển, hoang dã, phi thời, được bảo tồn. Chỉ vài tháng nữa thôi, những cần cẩu và xe trộn bê tông sẽ tới phá hỏng nơi này để xây dựng tại đây một khách sạn, một buồng tắm hơi, một sân bay trực thăng. Cô thấy toàn bộ chuyện này thật ngu ngốc, bất lương, vô nhân đạo.

Mẹ kiếp, giờ cô lại còn nói năng giống hệt Coutances nữa…

Cô quay bước về phía chiếc xe bán tải. Để giữ lại chút ký ức, cô chụp một bức ảnh về bãi biển cát trắng và ngôi nhà dưỡng lão. Có lẽ bà cụ nói đúng. Có lẽ Madeline đã tìm thấy điều gì đó ở đây. Ngay cả khi cô còn chưa biết đó là cái gì.

Cô lại ngồi vào xe, xoay chìa khóa điện rồi cho xe chạy nhanh để quay ra đường quốc lộ. Ở đó, cô lái xe hết cây số này tới cây số khác, trong lúc cố gắng sắp xếp lại suy nghĩ của mình. Cô chạy xe được hơn một giờ thì bỗng điện thoại di động đổ chuông. Một cái tên hiển thị trên màn hình.

Dominic Wu.

3.

Trong khu phố, mọi người hẳn phải đặt biệt danh cho tòa nhà này là Khối Rubic. Ít nhất đó là điều mà Coutances hình dung ra khi xe taxi thả anh xuống phía Bắc của khu Đông Thượng Manhattan, ở góc Phố 102 giao với đại lộ Madison.

Phòng thí nghiệm Pelletier & Stockhausen là một khối thủy tinh đa sắc, một miếng vải ghép mảnh màu mè với những màu sắc sặc sỡ nổi bật giữa màu xám và nâu xỉn của những tòa nhà xung quanh.

Ai nói dân Mỹ không bao giờ nghỉ lễ? Dẫu sao chăng nữa vào tầm cuối giờ sáng này, phòng thí nghiệm không đông đúc cho lắm. Gaspard xưng tên với một nữ nhân viên thanh lịch và yểu điệu, nhưng hình thể gầy trơ xương và khuôn mặt hết sức góc cạnh: những nét đen được vạch ra bằng thước thợ, nước da trăng trắng, ánh mắt ủ rũ và sầu muộn nhắc nhớ dăm ba nhân vật trong tranh của Bernard Buffet.

(1928-1999): họa sĩ người Pháp, một trong những đại diện của trường phái ấn tượng.

Quý cô Dây Thép dẫn anh tới tận văn phòng nằm ở tầng bảy nhìn xuống tổ hợp rộng mênh mông của bệnh viện Mount-Sinai.

– Vào đi, anh Coutances! chủ nhân phòng thí nghiệm bảo anh.

Dwight Stockhausen đang chuẩn bị lên đường đi nghỉ lễ. Đặt gần một chiếc trường kỷ Florence Knoll là hai va li Alzer bằng vải bạt in tên viết tắt của thương hiệu, một chiếc túi du lịch đồng bộ và một đôi Moon Boot bằng da lông.

– Chúng tôi sẽ qua đêm Giáng sinh tại Aspen. Khách sạn Jerome. Anh đã xuống đó bao giờ chưa?

Giọng ông ta rung lên vẻ tự phụ kiểu cách. Ông ta lại gần Gaspard và chìa tay bắt tay anh theo kiểu châu Âu.

– Gần đây thì không, nhà soạn kịch đáp.

Nhà khoa học khoát tay mời anh ngồi xuống trường kỷ.

Bản thân ông ta vẫn đứng thêm một phút nữa. Mắt dán vào màn hình, ông ta gõ mổ cò trên một chiếc điện thoại thông minh dường như quá nhỏ so với những ngón tay chuối mắn của mình.

– Lát nữa tôi sẽ nói chuyện với anh. Để tôi điền xong cái mẫu khai đáng ghét dành cho sân bay này đã.

Gaspard tranh thủ quãng thời gian chuyển tiếp này để quan sát kỹ vị chủ nhà. Hồi anh còn bé, đôi khi mẹ anh cũng giao du với những gã giống như ông ta, sống ở quận 16 Paris, ở Belgravia hoặc Beacon Hill. Cái cằm hai ngấn của ông ta và khuôn mặt nhìn nghiêng kiểu vua Louis XVI hài hòa tuyệt vời với chiếc quần âu kiểu hoàng-tử-xứ-Wales, chiếc blazer họa tiết sọc chữ chi và đôi tất Gammarelli nằm gọn trong đôi giày lười gắn quả tua.

Rốt cuộc, quân vương nhà Bourbon cũng quyết định đặt điện thoại xuống và tới ngồi đối diện anh.

– Tôi nghĩ anh muốn nói với tôi về Sean Lorenz đúng không?

– Theo những gì tôi biết, cách đây một năm ông ấy đã tới gặp ông. Ngày 23 tháng Mười hai năm 2015, đúng ngày ông ấy qua đời.

– Tôi còn nhớ chuyện đó. Chính tôi đã tiếp đón ông ta. Nói riêng giữa chúng ta với nhau thôi nhé, đó là một nghệ sĩ nổi tiếng, phải không nào?

Stockhausen chỉ những mặt tường trong phòng làm việc rộng thênh thang của ông ta.

– Như anh thấy đó, bản thân tôi cũng là nhà sưu tầm, ông ta khẳng định với giọng thông thái rởm vốn là tính cách đặc trưng của mình.

Quả nhiên Gaspard nhận ra một thạch bản Cô bé với quả bóng bay màu đỏ của Banksy – bức tranh mà người ta nhìn thấy trong hàng nghìn phòng khách hoặc trên nền màn hình của hàng triệu máy tính. Anh cũng nhận ra một tác phẩm in đồ hình của Damien Hirst – cái đầu lâu nạm kim cương muôn thuở mà anh muôn đời không công nhận – cũng như một tác phẩm điêu khắc lớn của Arman tái hiện một cây vĩ cầm nổ tung (nhưng Arman đã từng sáng tạo ra thứ gì khác ngoài những cây vĩ cầm nổi giận chưa nhỉ?). Tóm lại, toàn những tác phẩm anh ghét cay ghét đắng.

– Nếu ông muốn, chúng ta hãy quay trở lại với Lorenz đi.

Lẩn nhanh như trạch, nhà khoa học không chịu để Gaspard dẫn dắt cuộc gặp gỡ.

– Trước hết, làm cách nào anh biết chuyện này nhỉ? ông ta hỏi.

Gaspard từ chối bước vào cuộc chơi của ông ta. Nếu Stockhausen đã nhận lời gặp anh trong lúc gấp gáp, chính là vì ông ta sợ danh tiếng của bản thân và của phòng thí nghiệm này bị ảnh hưởng.

– Chúng ta sẽ tiết kiệm thời gian nhé, ông Stockhausen: hãy nói với tôi chính xác và tức khắc điều Sean Lorenz đến hỏi ông.

– Tôi không thể. Toàn bộ chuyện này là bí mật, anh nên biết điều ấy.

– Tôi đảm bảo với ông rằng chuyện này sẽ không còn được giữ bí mật lâu đâu. Nói gì chăng nữa cũng sẽ không còn bí mật khi một tiểu đội cảnh sát xuất hiện tại Aspen để tra tay ông vào còng. Chuyện này sẽ khiến khách sạn Jerome náo nhiệt lắm đấy, hãy tin tôi đi.

Nhà khoa học phẫn nộ:

– Thế người ta bắt tôi vì lý do gì cơ chứ?

– Đồng lõa trong việc sát hại một đứa trẻ.

Stockhausen dặng hắng.

– Ra khỏi đây ngay! Tôi sẽ liên hệ với luật sư riêng.

Trái lại, Gaspard ngồi sâu vào chiếc trường kỷ cứng đanh của ông ta.

– Chúng ta đâu có buộc phải phản ứng cực đoan như vậy.

– Chính xác thì anh muốn biết gì?

– Tôi đã nói với ông rồi còn gì.

Louis Capet bồn chồn không yên. Ông ta rút chiếc khăn lụa cài ở túi ngực áo blazer ra để lau mồ hôi. Và quyết định đầu hàng.

Tên thường dân của vua Louis XVI khi bị bắt giữ, xét xử trước Nghị viện rồi bị kết tội phản quốc và xử chém sau cuộc nổi dậy tháng Tám năm 1792.

– Ngày 23 tháng Mười hai đó, Sean Lorenz đã xuất hiện tại văn phòng tôi hết sức kích động. Trông như một thằng điên vậy. Nói thẳng ra, nếu ông ta không nổi tiếng đến vậy, tôi sẽ không đời nào tiếp ông ta.

– Ông ấy có mang theo một chiếc túi ni lông, phải không?

Stockhausen bĩu môi ghê tởm.

– Đúng thế, một cái túi dùng để đựng rác chứa một tấm thảm cũ. Loại thảm người ta thường thấy trên xe hơi ấy.

Gaspard gật đầu xác nhận.

– Quả nhiên tấm thảm đó được lấy từ cốp một chiếc Dodge.

– Tóm lại, nhà khoa học nói tiếp, Lorenz muốn biết liệu trên tấm thảm ấy có những dấu vết di truyền học có thể liên quan đến con trai ông ta hay không.

– Về kỹ thuật, điều ấy có thực hiện được không?

Stockhausen nhún vai trước tính bất nhã của câu hỏi.

– Dĩ nhiên, bởi vì chúng tôi đang có Lorenz ngay trước mắt. Toàn bộ những gì chúng tôi phải làm là trích một chút nước bọt của ông ta vào một que tăm bông. Việc so sánh ADN mà ông ta yêu cầu tôi thực hiện hầu như không phức tạp hơn một xét nghiệm nhằm xác định quan hệ huyết thống thông thường. Chỉ trừ có điều chuyện này mất nhiều thời gian hơn chút đỉnh.

– Và tôi hình dung là Sean đang vội.

Giám đốc phòng thí nghiệm gật đầu.

– Trong dịp lễ lạt cuối năm, chuyện này luôn phức tạp vì nhân sự nghỉ lễ. Nhưng mọi vấn đề đều có cách giải quyết khi anh chấp nhận rút sổ séc ra.

– Trong trường hợp này, giá trị của tấm séc là bao nhiêu?

– Trong trường hợp này, nó còn hay hơn cả một tấm séc.

Stockhausen đứng dậy để đi về phía bức tranh của Banksy, đằng sau đó có giấu một két sắt văn phòng với nhận diện vân tay. Nhà khoa học mở két sắt rồi lấy từ trong đó ra một khung tranh cỡ nhỏ bằng gỗ tối màu. Bên dưới tấm kính là một bức vẽ ký tên Sean Lorenz tái hiện dãy cao ốc chọc trời của New York. Gaspard hình dung ra cảnh tượng và nó khiến anh buồn nôn: Stockhausen to béo moi từ Lorenz, đang suy sụp vì buồn khổ, một bức vẽ cuối cùng để trả công cho lão vì một phân tích di truyền đơn giản.

Louis XVI không có vẻ nhận ra nỗi ô nhục của mình.

– Tôi nghĩ ta có thể khẳng định không chút nhầm lẫn rằng đây là tác phẩm cuối cùng của danh họa! ông ta cười rúc rích, thích chí với lời lẽ khoái hoạt của mình.

Gaspard kiềm chế mong muốn đập vỡ khung tranh, xé vụn bức vẽ rồi bước ra sân thượng để tung lên trời những mẩu giấy vụn giống như người ta rải rắc tro tàn. Chuyện này có lẽ sẽ gây ấn tượng mạnh, nhưng nó sẽ không giúp cuộc điều tra của anh tiến triển thêm. Anh cố giữ bình tĩnh rồi tiếp tục cuộc trò chuyện:

– Vậy là Lorenz đã vẽ cho ông bức tranh này để ông nhận lời rút ngắn thời hạn phân tích…

– Chính thế, tôi đã đảm bảo với Sean là ông ta sẽ nhận được kết quả vào sáng ngày 26 tháng Mười hai. Chuyện này có hơi khó khăn đấy, nhưng vẫn có thể làm được.

– Vậy là nhẽ ra ba ngày sau ông ấy phải quay lại gặp ông?

– Nhưng ông ta đã không bao giờ tới lấy kết quả, bởi vì trong thời gian đó ông ta đã qua đời, ngài tiến sĩ bổ sung.

Stockhausen để vài giây trôi qua.

– Chúng tôi có kết quả vào đúng ngày đã định, nhưng chúng vẫn cứ nằm chờ trong hệ thống máy tính. Không có lệnh của tòa và cũng chẳng ai xuất hiện hết. Chúng tôi có một phần mềm quản lý tự động gửi ba bức thư điện tử nhắc nhở, rồi tôi cũng quên khuấy mất vụ đó.

– Khắp các mặt báo đều đưa tin về cái chết của Lorenz. Chuyện này không khiến ông phản ứng hay sao?

– Tôi không thấy có gì liên quan. Ông ta chết vì một cơn trụy tim ngay giữa phố kia mà.

Về điểm này, Stockhausen không hề nhầm.

– Mỗi năm, ông ta nói tiếp, vào đầu mùa thu, ê kíp của chúng tôi đều tiến hành sắp xếp lại một lượt kho lưu trữ các phiếu xét nghiệm. Chỉ vào thời điểm đó tôi mới biết các kết quả.

Gaspard bắt đầu sốt ruột.

– Và chúng nói sao?

– Xét nghiệm quan hệ huyết thống là dương tính.

– Cụ thể thế nào?

– Cụ thể là: tấm thảm đó có thể đã được cọ rửa qua loa, nhưng người ta đã không mất quá nhiều thời gian để tìm thấy trên đó những vết máu thuộc về con trai của Sean Lorenz.

– Và ông đã không báo cảnh sát?

– Tôi vừa bảo với anh là tháng Chín vừa rồi tôi mới phát hiện ra chuyện này còn gì! Tôi đã tiến hành tìm kiếm trên Internet: cậu bé ấy đã chết, bị một mụ điên giết chết. Kết quả này có thay đổi được gì đâu?

– Đồng ý, Gaspard công nhận.

Anh đứng dậy khỏi trường kỷ. Stockhausen cố tiễn anh ra tận thang máy.

– Tấm thảm xe hơi này thuộc về ai vậy? giám đốc phòng thí nghiệm tò mò muốn biết.

– Ông không thấy là đã hơi muộn để quan tâm đến chuyện đó rồi sao?

Ông ta cố nài:

– Đó là xe của Beatriz Muñoz chứ gì? Mụ ta đã giết cả những đứa trẻ khác nữa, không phải vậy sao?

Gaspard hiểu ra lão ta vẫn còn giấu anh điều gì đó.

– Mẹ kiếp! Ông còn chưa nói với tôi điều gì thế hả Stockhausen?

Buồng thang máy đã tới và cửa thang đã mở ra, nhưng Gaspard vẫn không rời mắt khỏi nhà khoa học. Người đàn ông đó dường như đang hụt hơi, như thể ông ta vừa chạy xuyên qua Manhattan.

– Đúng là chúng tôi đã tìm ra những vết máu của con trai Lorenz trên tấm thảm ấy, nhưng không chỉ có thế… Còn có những dấu vết khác nữa. Máu, nước bọt đến từ những người khác.

– Những đứa trẻ ư?

– Điều này không thể nói chắc được.

– Và ông luận giải thế nào về chuyện này?

– Tôi không biết. Tôi không phải cảnh sát cũng chẳng phải bác sĩ pháp y. Đó có thể là tỷ thứ khác nhau. Những dấu vết tiếp xúc, những…

– Điều ông tin chắc là gì?

Stockhausen thở hổn hển:

– Điều tôi tin chắc, đó là cốp chiếc xe đó đã từng chuyên chở những cơ thể khác.

4.

Madeline vừa lái xe vừa nhận cuộc gọi.

– Em nghe anh đây, Dominic.

– Anh đã làm như em nhờ, Maddie: anh đã đào sâu tìm hiểu vụ Sotomayor và anh tìm ra điều này hết sức kỳ lạ.

Dẫu có đang trong kỳ nghỉ cũng vô ích, Dominic Wu vẫn có tông giọng đặc trưng của gã thợ săn chiến thắng.

– Về người em trai sao?

– Đúng thế, Reuben. Một vài tuần trước khi chết, anh ta đã tới sở cảnh sát Gainesville để khai báo việc mẹ đẻ anh ta mất tích.

– Bianca Sotomayor ư?

– Đúng thế. Sinh năm 1946, sáu mươi lăm tuổi ở thời điểm xảy ra sự việc. Bà ta vừa về hưu xong. Trước đó, bà ta từng làm việc trong các bệnh viện khác nhau, trước tiên là ở Massachusetts rồi Toronto, Michigan và Orlando.

– Bà ta có chồng không? Một người tình nào đó?

– Bà ta chỉ kết hôn một lần thôi, với Ernesto Sotomayor, cha của Adriano và Reuben. Sau đó, bà ta sống chung với một bác sĩ người Canada rồi một người bán xe hơi ở Orlando, người này đã qua đời năm 2010. Vào thời điểm Bianca mất tích, bà ta đang qua lại với một anh chàng bốn mươi tư tuổi là quản lý một spa trong vùng. Hình như hồi ấy đang có mốt cặp kè với các mẹ nạ dòng hay sao ấy.

– Có vụ điều tra nào về chuyện bà ta mất tích không?

– Có, nhưng không đem lại kết quả gì. Hồ sơ trống trơn. Không có bất kỳ dấu hiệu tiền báo nào, không có manh mối nào, không có dấu vết nào. Bianca Sotomayor đã bốc hơi.

– Và rốt cuộc một thẩm phán tuyên bố bà ta đã chết ư?

– Hồi tháng Mười một 2015.

Chính vì chuyện này mà việc thừa kế từ Adriano đã mất nhiều thời gian, cô nghĩ bụng.

– Anh đã làm xong phần việc của mình rồi, Maddie. Giờ thì nói cho anh biết tại sao em quan tâm đến vụ này đi.

– Em sẽ gọi lại cho anh sau, cô hứa.

Cô dập máy không để anh kịp đặt thêm câu hỏi.

Cô liền gọi luôn cho Isabella, nhưng chỉ gặp hộp thư thoại. Thế nên cô quyết định liên lạc với Gaspard.

– Anh đang ở đâu vậy, Coutances, ở Manhattan hả?

– Cô còn muốn tôi ở đâu nữa chứ? Đang phơi nắng ở Papeete hay Bora Bora sao? Tôi đang rời khỏi chỗ Stockhausen. Tôi đã lần ra dấu vết của người đó rồi. Cô hãy hình dung là…

– Để sau đi, cô nói. Tôi sẽ qua đón anh. Tôi đã thuê một chiếc xe và đang ở Southern State đoạn qua Hempstead. Tôi vừa trở về từ Hamptons. Một câu chuyện rất dài. Tôi sẽ kể anh nghe.

– Tôi cũng có nhiều chuyện muốn kể cô nghe.

– Anh sẽ kể cho tôi nghe sau nhé, tôi còn chưa đầy một giờ đường nữa thôi. Trong lúc chờ đợi, tôi muốn nhờ anh giúp một việc.

Chỉ dựa vào giọng cô – âm sắc sáng rõ hơn, các âm điệu cả quyết –, Gaspard hiểu ra rằng tâm trạng Madeline đã thay đổi so với ngày hôm trước.

– Cô cứ nói đi.

– Trên phố Thomas, cách khách sạn hai con phố, có một cửa hàng bán dụng cụ chuyên nghiệp tên là Hogarth Hardware. Anh…

– Cô muốn tôi tới đó làm gì?

– Nhưng anh phải để cho tôi nói hết đã chứ! Anh có giấy bút đấy không? Vậy thì danh sách mua sắm của tôi là thế này nhé: hai đèn pin, mấy thanh đèn huỳnh quang, một thanh xà beng thép luyện, một cây kìm tháo ván khuôn…

– Và chúng ta sẽ đi đâu với những thứ đó?

– Cái đó thì chính anh sẽ nói cho tôi biết. Hãy làm chính xác những gì tôi nhờ anh. Anh đang nghe tôi nói đấy chứ Coutances?

Rõ ràng là Madeline đã tìm ra điều gì đó đủ để gạt phăng những nghi vấn của cô về tính vô căn cứ của cuộc điều tra này. Điều gì đó mà bản thân anh có lẽ không đủ khả năng tìm ra.

Vậy nên Gaspard tự nhủ rằng anh đã đúng khi đi tìm cô.

20

Đứa con trai được yêu hơn

Đen là một màu tự thân, nó thâu tóm và tiêu hao tất cả các màu sắc khác.

Henri MATISSE

1.

Họ rời New York vào đầu giờ chiều để lên đường về phía Đông trong những đám tắc đường. Một trăm cây số đầu tiên tới tận New Haven giống như một cơn ác mộng. Một tuyến đường quốc lộ quá tải, đầy rẫy những nút giao thông hai tầng. Một địa ngục đô thị kéo dài bất tận. Một vùng đất mạt vận, thối hoại bởi những di căn bê tông, bị bóp nghẹt bởi điôxít nitơ và những hạt bụi li ti.

Madeline và Gaspard tranh thủ quãng đường di chuyển kéo dài của họ để tập hợp những mảnh ghép trong một bộ xếp hình rùng rợn. Câu chuyện về một tuổi thơ bị phá hỏng. Từ một thứ bạo lực cuối cùng đã sản sinh ra một thứ bạo lực tăng gấp bội. Từ một sự ác độc và tàn bạo thường nhật, rất nhiều năm sau, đã nuôi dưỡng một cơn điên cuồng giết chóc. Câu chuyện về một quả bom nổ chậm. Câu chuyện về một cậu bé đã bị cha mẹ, mỗi người theo cách của riêng mình, biến thành quỷ dữ.

Madeline tăng nhiệt độ hệ thống sưởi. Màn đêm đã buông. Ngày đã qua mà cô không nhận ra, theo nhịp của những khám phá đang tăng tốc. Những mảng trọn vẹn nhô ra khỏi bóng tối. Cô từng biết điều này qua một vài vụ án. Đó là thời điểm phấn khích nhất của cuộc điều tra. Thời khắc phục thù của sự thật, khi một vài sự hiển nhiên vốn bị kìm nén quá lâu bỗng chốc nổi lên bề mặt với một sức mạnh tàn khốc. Trong tâm trí cô, màn sương mù bắt đầu tiêu tan và thứ nó để người ta lờ mờ đoán ra khiến cô sững sờ.

Việc xác định gốc rễ của một thảm kịch, tìm ra thời điểm chính xác khi một cuộc đời bị xô đẩy luôn hết sức khó khăn. Tuy thế, vài giờ qua, Madeline đã chắc chắn được một điều. Thảm kịch đã hình thành vào mùa hè năm 1976, tại Tibberton, một cảng cá nhỏ ở Massachusetts, đích đến của họ ngay lúc này.

Mùa hè năm đó, một nữ y tá của trạm xá địa phương, Bianca Sotomayor, biết rằng bà đang mang thai đứa con thứ hai. Đúng vào lúc trông thấy kết quả thử máu của mình, bà liền ra một quyết định triệt để. Chán ngán vì phải chịu đựng những màn chửi rủa và đánh đập của chồng mình, Ernesto, bà gom góp tiền tiết kiệm rồi bỏ nhà đi ngay ngày hôm sau để sang Canada làm lại cuộc đời.

Thời đó, Adriano, con trai cả của bà, còn chưa đầy sáu tuổi. Một mình ở lại với người cha, cậu bé đã lãnh trọn thói bạo lực của ông ta. Cậu bé chịu đựng hết trận đòn này đến trận đòn khác, hết sự sỉ nhục này đến sự sỉ nhục khác, đôi khi bị đánh đập với một sự tàn bạo khó lòng hình dung nổi. Cậu phải chờ thêm hai năm ròng rã nữa thì cô giáo tiểu học Nella Boninsegna mới tố cáo những hành vi của người cha rồi giải thoát cậu khỏi khổ hình.

Đến lúc đó, cuộc sống của cậu bé có vẻ như đã được thu xếp ổn thỏa. Được tách khỏi người cha, Adriano may mắn được một gia đình khá là bao dung nhận làm con nuôi, thậm chí còn cho phép cậu giữ liên lạc với người em họ Isabella của cậu. Tại Harlem, cậu đã trải qua một thời niên thiếu bình thường và kết bạn với chàng thanh niên Sean Lorenz, một thần đồng của bộ môn graffiti, và với cô gái nhiều khắc khoải dằn vặt Beatriz Muñoz, đứa con gái sinh ra trong một gia đình nhập cư gốc Chile, chỉ vì hình thể của mình, đã phải chịu đựng một tuổi thơ đầy khó khăn, đánh dấu bởi thái độ khinh miệt và sỉ nhục, hệt như cậu.

Ba người bọn họ tạo thành nhóm “Thợ pháo hoa”, một nhóm nghệ sĩ graffiti chuyên phủ kín những toa tàu điện ngầm và những mặt tường ở Manhattan bằng các màu sắc rực rỡ của mình. Adriano học hành không được chuyên cần cho lắm. Cậu nhanh chóng rời trường học và sau thời thanh niên có phần sóng gió, rốt cuộc cũng gia nhập ngành cảnh sát nơi cậu leo dần từng bậc một mà không vấp phải gập ghềnh nào đáng kể. Bề ngoài, Adriano vẫn duy trì một lối sống nề nếp. Nhưng ai có thể nói chắc được điều gì thực sự diễn ra trong đầu con người ấy?

Chính ở đó các mảnh của bộ ghép hình mang nhiều tính giả định hơn. Madeline thừa biết rằng từ giờ trở đi nó kết hợp những cảm tưởng và khả năng, được hỗ trợ bởi một vài phát hiện dựa trên cơ sở vững chắc nhưng hiếm hoi của họ tại New York. Tuy nhiên, bức tranh tổng thể đang hiện lên với một vẻ nhất quán đến khó tin.

Một điều chắc chắn đối với Madeline: những bóng tối của tuổi ấu thơ trong Sotomayor đã không tiêu tan. Chúng đã lại trồi lên bề mặt vào đầu những năm 2010. Chính vào thời điểm đó Adriano đã tìm ra tung tích của người em trai, Reuben, là giảng viên đại học tại Gainesville. Bấy lâu nay hai anh em họ đã biết đến sự tồn tại của nhau rồi chăng? Liệu họ có từng nói chuyện với nhau? Đến lúc này, Madeline còn chưa biết chuyện đó. Vẫn là vào quãng thời gian ấy, một nỗi căm hận muốn báo thù đã bào mòn Adriano và kéo tuột hắn vào một cơn điên cuồng giết chóc. Hắn đã tìm ra mẹ mình ở Florida. Trong thời gian đầu, dĩ nhiên hắn đã nghĩ đến việc giết mẹ mình, nhưng hắn đã đổi ý: cái chết là quá nhẹ nhàng đối với những gì bà đã khiến hắn phải chịu đựng.

Madeline không phải bác sĩ tâm thần, nhưng cô tin là đã tìm ra chìa khóa cho cách xử sự của Adriano: người hắn oán hận nhất không phải người cha, mà chính là bà mẹ. Mẹ hắn đã bỏ rơi hắn. Mẹ hắn, xưa kia được yêu thương đến thế, đã rời bỏ chiến trường nơi hai mẹ con từng chung vai sát cánh chiến đấu. Người mẹ mà hắn tôn sùng, cũng là người đã thà bỏ trốn cùng cái thai lúc bấy giờ bà đang mang trong bụng.

Vậy nên nỗi căm hận của hắn đã ngưng tụ lại xung quanh người mẹ này. Madeline hình dung ra nỗi sững sờ mà cậu bé ngày nào hẳn đã cảm thấy. Ngay cả thói bạo lực của ông bố cũng không bì kịp nếu đặt cạnh nỗi thất kinh rụng rời này. Ít ra thì chính vì lý do này mà trí não của Sotomayor đã viết lại câu chuyện. Những người đàn ông bạo lực là do bản chất. Nhưng những người mẹ nên bảo vệ con mình mới phải. Chỉ trừ có điều mẹ hắn đã bỏ đi. Để bảo vệ một đứa con khác. Một sự đào ngũ mà bà chưa hề phải trả giá.

Kịch bản này có vẻ điên rồ, nhưng đó là nguyên nhân hợp lý duy nhất mà Madeline tìm ra được để nối liền đường đi của Adriano với bản chất những tội ác của Vua Cây Trăn. Vậy là Adriano đã bắt cóc Bianca, giam cầm bà và dĩ nhiên là trong suốt nhiều tuần lễ đã lải nhải kể cho bà nghe là hắn sẽ giết chết Reuben như thế nào, sẽ đánh đập đứa con trai yêu quý của bà cho đến chết. Hắn khoái trá được một thời gian với trò tra tấn tinh thần này, rồi chuyển qua hành động. Reuben đã chết.

Nhưng Bianca sẽ không thoát dễ dàng như thế. Adriano sẽ phạm cùng tội ác đó đến tận cuối đời. Bắt bà chịu đựng vụ giết hại em trai hắn hàng trăm lần dồn dập. Bắt bà chịu đựng khổ hình, một sự trừng phạt tinh vi hẳn đã hình thành một cách chậm rãi trong tâm trí hắn. Tháng Hai năm 2012, hắn đã bắt cóc Mason Melvil tại vườn trẻ Shelton rồi giao cậu bé cho mẹ hắn. Trong lúc bị giam cầm, Bianca không có lựa chọn nào khác ngoài hết lòng chăm sóc cậu bé. Thậm chí bà đã phải nỗ lực yêu thương hơn nữa để cố gắng giảm bớt chấn thương tâm thần mà một đứa trẻ hai tuổi bị chia cắt một cách tàn nhẫn khỏi cha mẹ phải trải qua để rồi chết gí trong một tầng hầm tối tăm bên cạnh một phụ nữ xa lạ. Dĩ nhiên, Bianca không thể làm gì khác ngoài gắn bó với đứa trẻ ấy. Nhưng đến giữa mùa xuân, không hề cảnh báo, Vua Cây Trăn đã đoạt lại đứa trẻ từ tay mẹ mình rồi giết nó, rất có thể là ngay trước mắt bà, trước khi đi vứt cái xác gần một cái ao. Một trình tự mà trong hai năm tiếp theo, Adriano đã lặp lại ba lần nữa với Caleb Coffin, Thomas Sturm và Daniel Russell.

Madeline không còn bất cứ nghi vấn nào về danh tính của Vua Cây Trăn nữa. Adriano đúng là kẻ sát nhân, nhưng trái ngược với những gì mọi người vẫn nghĩ, nạn nhân thực sự của hắn không phải lũ trẻ. Thật bi thảm khi phải nói ra, nhưng những đứa trẻ bất hạnh này chỉ là những tổn thất liên đới. Những phương tiện để vĩnh viễn nhắm tới nạn nhân duy nhất của hắn. Mẹ hắn.

2.

Đến đoạn ngang qua Mystic, rốt cuộc mật độ giao thông cũng thông thoáng hơn. Chiếc xe bán tải tiếp tục men theo bờ biển về phía Đông rồi tiến vào lãnh địa đảo Rhode theo hướng Providence. Khi nghe các kênh phát thanh, không thể lờ đi việc ta đang chỉ còn cách đêm Giáng sinh có vài giờ đồng hồ. Từ Dean Martin đến Nat King Cole, tất cả các ca sĩ dường như đã đồng tâm nhất trí để giúp buổi tối thêm phần sôi nổi. Louis Armstrong vừa kết thúc White Christmas thì Sinatra đã bắt đầu Jingle Bells.

Những suy nghĩ của Gaspard theo sát những suy nghĩ của Madeline. Anh đang nghĩ tới thần thoại Hy Lạp, tới sự trừng phạt mà Zeus đã bắt Prometheus phải chịu vì đã đánh cắp ngọn lửa thiêng từ các vị thần: bị trói vào một ngọn núi để mỗi ngày lại bị đại bàng Carpates đến mổ mất một mẩu gan. Buồng gan này có khả năng tái tạo trong đêm nên khổ hình lại tái diễn ngay ngày hôm sau. Một nỗi đau đớn kéo dài mãi mãi. Một sự đền tội không quá khác biệt sự đền tội mà Adriano đã bắt mẹ hắn phải chịu đựng. Giết hại đứa con trai được yêu hơn, nhiều lần lặp đi lặp lại.

Gaspard nghĩ tới lòng thù hận mà Sotomayor hẳn phải tích tụ để dấn thân vào một cơn cuồng điên như thế và tới vận rủi của tất cả những ai hắn gặp trên đường.

Tháng Mười hai năm 2014, sự ngẫu nhiên tình cờ của cuộc đời đã xui khiến cho hành trình giết người của hắn gặp hai số phận kia. Cả ba Thợ pháo hoa đều miễn cưỡng gặp lại nhau trên đường đời. Nhưng những màu sắc rực rỡ của thập niên 1990 đã nhường chỗ cho sắc máu và màu bóng đêm.

Beatriz Muñoz, người mà Adriano vẫn giữ liên lạc thường xuyên, đã nghe theo lời xúi giục của lũ quỷ bên trong mình. Có điều gì đó ngược đời và gây tức giận khi tự nhủ rằng Beatriz đóng vai người em gái đau khổ của Adriano. Nỗi đau sinh ra nỗi đau. Vẫn là nỗi hận thù dẫn bạn đến chỗ bắt những người mà bạn từng yêu thương vô hạn phải chịu đựng điều tệ hại nhất. Nhưng có một sự khác biệt về tầm cỡ giữa hai tâm hồn lệch lạc này: Beatriz sẽ không đi đến tận cùng cơn điên loạn của mình. Mụ tra tấn Pénélope Lorenz cả về thể xác lẫn tinh thần, nhưng không tước đoạt sinh mạng Julian.

Khi quyết định trả đứa trẻ về với cha mẹ nó, mụ đã liên lạc với Adriano, mà mụ ngỡ là một cảnh sát thanh liêm, để nhờ hắn đóng vai trò trung gian. Mụ hẹn gặp Adriano ở Newtown Creek, giao đứa trẻ cho hắn để hắn trả cậu bé cho cha nó, rồi sau đó lao mình vào một đoàn tàu đang chạy tới.

Vậy nên chính trong những hoàn cảnh vị tất xảy ra mà Vua Cây Trăn đã có được con trai của Sean trong cốp xe mình. Một món hưởng xái miễn cho hắn khỏi phải bắt cóc một đứa trẻ khác. Hắn dẫn Julian về nơi nhốt giấu rồi giao cậu bé cho Bianca, theo một nghi thức lúc này đã được xác lập ổn định.

Những tuần tiếp theo. Theo cách thức thao tác mà hắn đã luôn tuân thủ, Sotomayor lên kế hoạch tước đoạt sinh mạng của Julian giữa khoảng cuối tháng Hai và đầu tháng Ba. Chỉ trừ có điều, ngày 14 tháng Hai năm 2015, Vua Cây Trăn đã bị giết hại một cách lãng xẹt ngay trước nhà mình bởi một tên bán lẻ ma túy.

Gaspard chớp mắt. Quay trở lại thực tại. Đây chính là câu chuyện như Madeline và anh có thể khôi phục lại. Bằng cách điền vào chỗ trống nhiều giả thiết. Biết đâu họ đã lầm đường, nhưng nếu không phải vậy, thì vẫn còn đó hai câu hỏi chưa có lời đáp. Vua Cây Trăn giam cầm mẹ hắn cùng các nạn nhân ở đâu? Và nhất là có cơ may nào, dù nhỏ nhất, để Julian và Bianca vẫn còn sống sót, gần hai năm sau khi tên cai ngục của họ chết đi hay không?

Câu trả lời cho câu hỏi sau cùng kia là: có lẽ là không. Về nơi giam cầm, họ nghĩ đã khoanh vùng được nó. Vài giờ trước, tại New York, Gaspard đã nghe theo trực giác của Madeline và gọi cho André, chồng Isabella. Người này đã khẳng định với anh rằng việc thừa kế từ Adriano đã kéo dài và trở nên phức tạp vì những hệ lụy pháp lý liên quan đến việc Bianca mất tích. Tóm lại, thủ tục chỉ được khai thông khi thẩm phán phụ trách thẩm cứu ký giấy chứng tử cho bác dâu của Isabella.

– André à, trong di sản thừa kế còn món bất động sản nào khác không? Một mảnh đất? Một nhà nghỉ mát? Một căn nhà gỗ?

– Có căn nhà cũ của gia đình Sotomayor ở Tibberton.

– Thời gian gần đây anh chị có tới đó không?

– Chưa từng! Isabella ghét cái xó khỉ ho cò gáy ấy. Còn phòng ngủ ở đó… cô ấy hãi hùng luôn! Tôi đã nhìn thấy những bức ảnh chụp, trông giống Amityville hơn là Martha’s Vineyard.

Tên gọi của ngôi nhà nằm ở số 112 Ocean Avenue, một hạt thuộc thị trấn Babylon, Suffolk County, New York. Ngôi nhà này trở nên nổi tiếng sau vụ ám sát sáu thành viên trong một gia đình vào một buổi tối kinh hoàng năm 1974.

Hòn đảo du lịch nổi tiếng thuộc Đại Tây Dương với diện tích khoảng 231.000 km², đồng thời là đảo lớn thứ ba ở miền Đông nước Mỹ.

– Hiện tại ai đang sống ở đó?

– Chẳng có ai hết. Từ một năm nay chúng tôi đã cố gắng bán nó đi, nhưng không mấy ai hỏi mua, mà nhân viên môi giới bất động sản cũng không có vẻ nhanh nhạy cho lắm.

Gaspard ghi lại địa chỉ. Khi anh kể lại chuyện này với Madeline, cô lưu ý rằng thật thiếu logic nếu lão Ernesto đã không tìm cách giải tán ngôi nhà tồi tàn đó vào cái thời lão bị chẩn đoán ung thư và tới sống ở nhà con trai tại New York. Giả thuyết cho rằng ngôi nhà này chính là nơi nhốt giấu của Adriano có vẻ đáng tin hơn. Nó kéo theo một rắc rối chết tiệt là phải thu xếp để đảm bảo việc tiếp tế cho người phụ nữ bị giam cầm trong khi hắn làm việc tại New York, nhưng vẫn có thể thu xếp được.

Gaspard cảm thấy tim mình đập nhanh hơn và máu chảy rần rật hai bên thái dương.

– Đừng có lồng lên thế chứ, Coutances. Tất cả những gì chúng ta sắp tìm ra chỉ là hai cái xác không hơn không kém, Madeline đã buột miệng phán như vậy trước khi lên đường.

3.

Sau hơn bốn giờ đi đường, lúc này họ đang cho xe chạy nhanh trên đường vành đai quanh Boston. Qua Burlington một chút, họ dừng ở một trạm phục vụ để đổ xăng. Gaspard muốn toàn tâm toàn ý với nhiệm vụ, nhưng với hai bàn tay bị thương, anh không thể đổ đầy được bình xăng.

– Chẳng thà anh đi kiếm cho tôi một cốc cà phê còn hơn! Madeline ra lệnh rồi giằng lấy vòi bơm xăng từ tay anh.

Anh đầu hàng và đi vào bên trong trạm phục vụ để tránh cái lạnh. Vài đồng xu được nhét vào máy bán đồ uống tự động. Hai cốc cà phê lungo pha loãng không đường. Đã gần 8 giờ tối. Trong một vài gia đình, bữa tối Giáng sinh hẳn đã bắt đầu. Những chiếc loa tiếp tục phát ra rả Great American Songbook phiên bản Giáng sinh. Gaspard nhận ra một phiên bản của Old Toy Trains, tác phẩm kinh điển của Roger Miller. Bố anh vẫn thường chơi ghi ta cho anh nghe phiên bản tiếng Pháp, Cậu nhóc, nổi tiếng với giọng ca của Graeme Allwright. Ngay cả khi đã trưởng thành, hồi ức về những Giáng sinh đầu đời vẫn còn hiển hiện trong anh. Những khoảnh khắc vui vẻ nhất là những khoảnh khắc trải qua trong căn hộ hai phòng của bố anh. Ba mươi bảy mét vuông, quảng trường Paul-Lafargue ở Évry. Anh nhớ lại, tối ngày 24, mình đang bày bánh quy và trà nóng gần cây thông trước khi ông già Noel ghé qua. Anh còn nhớ những món quà anh thường chơi cùng bố: Big Jim, Vòng đua TCR, Cây Phép Thuật, Hà Mã Ham Ăn…

(1926-2020): nam ca sĩ, nhạc sĩ Pháp gốc New Zealand, đặc biệt hay phóng tác và giới thiệu các tác phẩm nhạc Mỹ sang tiếng Pháp.

Thường thì ký ức này sẽ khiến Gaspard khóc sướt mướt nên anh hay gạt nó đi. Thế mà tối nay anh lại có thể chấp nhận nó không chút oán hận. Đơn giản như một khoảnh khắc đẹp mà ta nhớ về với lòng biết ơn. Và điều này thay đổi mọi thứ.

– Lạnh buốt thật, Madeline than vãn trong lúc tới gặp anh, ngồi lên một trong những chiếc ghế đẩu lung lay kê quanh mặt quầy bar bằng nhựa khuôn đúc.

Cô toan nốc cạn một hơi, nhưng cà phê quá nóng, cô không thể làm gì khác ngoài việc nhổ nó ra.

– Khỉ thật, Coutances, anh muốn giết tôi hay sao thế? Ngay cả một cốc cà phê thôi đối với anh cũng là quá phức tạp hay sao?

Madeline Greene trong toàn bộ vẻ lộng lẫy huy hoàng của cô. Gaspard bình thản đúng dậy đi lấy cho cô một cốc khác. Không có chuyện tranh cãi với cô và làm mất cái đà đang ngon trớn trong cuộc điều tra của họ.

Trong lúc đợi anh, Madeline kiểm tra điện thoại. Một thư điện tử từ Dominic Wu khiến cô chú ý: Quà đây, nếu em cô đơn vào đêm Thánh lễ. Giáng sinh vui vẻ nhé. Tin nhắn ngắn gọn được gửi kèm một tài liệu dung lượng lớn. Cô nhấp vào đó để mở tài liệu. Wu đã kiếm được thông qua ê kíp cộng sự một bản kê các giao dịch ngân hàng của Adriano. Tóm lại, một mỏ vàng.

– Ở đâu ra cái vẻ bỗng nhiên hoan hỉ của cô vậy? Gaspard hỏi đoạn đưa cho Madeline cốc cà phê anh đem về.

– Anh hãy xem qua cái này đi, cô đáp lời anh trong lúc chuyển tiếp tập tin PDF tới hòm thư của anh. Những khoản chi tiêu của Sotomayor. Ta cùng xem xét chúng thật kỹ rồi bàn về chuyện này sau nhé. Hãy tìm những khoản lặp đi lặp lại.

Madeline đặt cốc cà phê mới của cô lên bàn cạnh chiếc điện thoại thông minh. Trong vòng nửa giờ, mắt cô không rời khỏi điện thoại nữa. Đầu cúi gằm, cô tập trung, cho diễu qua trước mắt hàng chục trang tài liệu của bản kê, ghi chép lên một mảnh khăn trải bàn bằng giấy. Bên cạnh cô, Gaspard cũng có thái độ y hệt. Trông như hai con bạc khát nước bên máy chơi xu trong một sòng bài tại Las Vegas vậy.

Những khoản chi tiêu thường xuyên suốt ba năm cuối đời Sotomayor. Dạng tài liệu này giống như một máy quay chĩa vào cuộc đời hắn. Nó tiết lộ những thói quen, nhà hàng nơi hắn khoái chén món sushi vào bữa trưa, địa điểm những bãi đỗ xe quen, những trạm thu phí cầu đường mà hắn đi qua, tên những bác sĩ hắn năng lui tới, ngay cả những món chi tiêu có phần điên rồ mà hắn trót nuông chiều bản thân: đôi giày cao cổ hiệu Edward Green giá 1.400 đô, chiếc khăn Burberry chất liệu cashmere giá 600 đô…

Cuối cùng Gaspard ngẩng đầu lên, thất vọng.

– Tôi không thấy có gì trực tiếp nối liền Adriano với Tibberton, không quãng đường thường xuyên, không hóa đơn điện nước, không khoản trích nợ từ các cửa hàng trong vùng đó.

– Dĩ nhiên chuyện đó không nói lên gì nhiều. Một cảnh sát như Adriano có khả năng che giấu những giao dịch tài chính bằng cách thiết lập một hệ thống ghi sổ kép hoặc thanh toán bằng tiền mặt. Nhưng một vài chi tiêu thường xuyên cũng gây khá nhiều ngạc nhiên đấy.

Quả nhiên có bốn cửa hàng xuất hiện thường xuyên. Trước hết là Home Depot và Lowe’s Home Improvement. Hai nhãn hiệu lớn nhất về sửa chữa, xây dựng và đồ nghề trên cả nước. Số tiền ghi trên hóa đơn khá cao, cho phép đoán ra khối lượng công việc lớn. Dạng chỉnh trang cải tạo – cách âm, hệ thống thông gió… – mà bạn buộc phải thực hiện nếu muốn giam giữ ai đó trong một thời gian dài.

Công ty thứ ba kém tiếng hơn, và họ phải tìm kiếm trên Internet để tìm hiểu lĩnh vực hoạt động của nó. LyoφFoods là một công ty chuyên về lĩnh vực kinh doanh thực phẩm đông khô qua mạng. Đặc biệt, trên website của hãng, ta có thể tìm ra cả một tá những khẩu phần nhà binh hoặc khẩu phần sinh tồn. Những kiện hàng bao gồm những hộp cá mòi, những thanh lương khô, bò khô và những món ăn đông khô bảo quản dài hạn. Công ty chuyên cung cấp cho người leo núi hay thủy thủ, nhưng cũng cho đám cư dân – càng lúc càng đông đảo – tin chắc rằng ngày tận thế cận kề khiến cho việc dự trữ lương thực khối lượng lớn trở nên cần thiết.

Cuối cùng, những giao dịch tài chính cho thấy Sotomayor là khách hàng thường xuyên của website walgreens.com, một trong những chuỗi cửa hàng dược phẩm chủ chốt của nước Mỹ. Dĩ nhiên, người ta tìm thấy mọi thứ – hay gần như thế – ở Walgreens, nhưng nhất là những sản phẩm vệ sinh cần thiết cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Madeline uống nốt cốc cà phê nguội ngắt của mình rồi quay sang Gaspard. Cô thấy rõ là anh cũng đang có cùng suy nghĩ với mình. Trong lòng họ nảy ra một tia hy vọng điên rồ. Và trong tâm trí họ nảy ra những hình ảnh để bấu víu: hình ảnh Bianca Sotomayor, một bà già mỏi mệt, bị cầm tù suốt nhiều năm qua dưới một căn hầm cách âm. Một nữ tù nhân bị giam cầm bởi chính đứa con trai mình rứt ruột đẻ ra mà bà ngờ hẳn là đã chết. Một người đàn bà đã chăm lo cho một đứa trẻ từ hơn hai năm nay, trong lúc thiếu thốn đủ điều, dè sẻn lương thực, nước uống, ánh sáng. Trong khi chờ đợi một ngày kia, biết đâu đấy, ai đó tới giải thoát họ.

– Khẩn trương nào Coutances, nhổ neo thôi.

4.

Những cây số cuối cùng chính là những cây số dài nhất. Con đường hướng đến Tibberton quanh co ngoắt ngoéo. Gần tới Salem, cần phải đi một quãng ngắn đường cao tốc US 1 trước khi men theo một con đường thoai thoải dốc lên vòng qua một khu rừng – được nhận diện trên thiết bị định vị GPS bằng cái tên lạ hoắc, Rừng Blackseedy –, rồi lại xuôi xuống phía bờ biển.

Gaspard liếc trộm Madeline. Cô đã thay đổi hoàn toàn khí sắc. Ánh mắt lấp lánh, hàng mi chớp chớp, đường nét cả quyết khiến cô giống với bức ảnh mà Gaspard từng nhìn thấy trong bài báo trên tờ New York Times. Ngay cả cơ thể cô cũng căng ra về phía trước, như vội vã tháo chỉ phẫu thuật trên đó.

Họ tới Tibberton sau năm giờ đi đường. Rõ ràng là hạt này đã bỏ phiếu thuận với việc tiết kiệm trong chiếu sáng nơi công cộng và trang hoàng cho lễ Giáng sinh: các đường phố chìm trong bóng tối, những tòa nhà văn phòng không được trang hoàng và ngay cả bến cảng cũng dường như tắt lịm. Họ thấy nơi này còn khô khan hơn cả những gì đọc được trên các hướng dẫn du lịch trực tuyến. Tibberton là một thị trấn nhỏ với vài nghìn dân, một trọng điểm xưa kia của nghề câu biển trải qua vài thập niên đã dần mai một, đình đốn vì danh tiếng của Gloucester, địa danh hàng xóm nổi tiếng được xem như thánh địa của cá ngừ đỏ. Kể từ đó, thị trấn gặp phải những khó khăn trong việc tìm ra chỗ đứng của mình giữa nghề đánh cá và du lịch.

Họ theo chỉ dẫn của thiết bị định vị GPS rời khỏi vùng duyên hải để trở lại với những con đường rải nhựa uốn lượn hình chữ chi giữa những thửa đất. Rồi họ tiến vào một con đường hẹp bao quanh là những bụi rậm. Sau một cây số đường, một tấm biển đề “FOR SALEĐể bán” xuất hiện trong ánh sáng đèn pha. “Please contact Harbor South Real EstateVui lòng liên hệ với Công ty bất động sản Harbor South” tấm biển mời chào kết thúc bằng một số điện thoại nội hạt.

Madeline và Gaspard nhảy xuống khỏi xe cùng lúc, vẫn để đèn pha bật sáng. Họ không có vũ khí, nhưng trong cốp xe có trang bị đèn pin, cây kìm tháo ván khuôn và thanh xà beng mà Gaspard đã mua ở Manhattan.

Trời vẫn lạnh như thế. Gió mạnh từ Đại Tây Dương thổi thốc vào mặt họ. Nhưng ở Tibberton, ngay cả trong không khí đẫm i ốt cũng có mùi phân.

Họ tiến lại gần khối nhà, kề vai sát cánh. Nhà của gia đình Sotomayor là một ngôi nhà nông thôn nho nhỏ kiểu thuộc địa chỉ có một tầng lầu duy nhất, lò sưởi trung tâm choán một góc rộng. Nếu xưa kia, nó hẳn phải rất đẹp, thì lúc này, trông nó thật thảm thê. Một ngôi nhà nông thôn u ám, bao quanh là những bụi ngấy và cỏ cao ngút, với một cánh cửa hai bên có hai cây cột đổ nát. Khó khăn lắm họ mới vạch được một lối đi xuyên qua những cái cây lởm chởm gai. Trong màn đêm đen, mặt tiền bằng ván gỗ thông tạo cảm giác đã được sơn lại bằng nhựa đường.

Họ không phải dùng đến xà beng. Cánh cửa ra vào đã mở hé. Nó đã bị phá khóa từ lâu, nếu căn cứ vào độ ẩm đã làm gỗ biến dạng. Họ chĩa luồng sáng đèn pin rồi tiến vào bên trong ngôi nhà. Ngôi nhà nông thôn trống rỗng một nửa, đầm mình trong thứ nước rỉ ra từ chính nó suốt nhiều năm nay. Chắc chắn đã bị đám du thủ du thực trong vùng viếng thăm nhiều lần. Căn bếp mở đã bị rút lõi. Quầy bếp bằng gỗ đã biến mất, những cánh cửa tủ đựng chén bát bị giật tung. Trong phòng khách chỉ còn lại chiếc trường kỷ bị phá toang và chiếc bàn khay đã vỡ tan. Trên nền nhà là hàng chục vỏ chai bia, bao cao su, xi lanh. Thậm chí họ còn trông thấy những viên đá xếp thành vòng tròn và tro tàn nguội ngắt cho thấy người ta từng nhóm một ngọn lửa ngay giữa phòng khách. Những kẻ chiếm nhà trái phép đã tới đây để hành lạc, ăn nhậu rồi hút hít dưới ánh lửa. Nhưng chẳng có gì chỉ ra rằng có người đã giam giữ các tù nhân ở đây.

Trong những căn phòng khác ở tầng trệt, chỉ có bụi bặm, ẩm thấp và sàn nhà biến dạng vì ngập nước tứ phía. Ở đằng sau ngôi nhà, một hàng hiên trông ra mảnh sân nhỏ có kê hai chiếc ghế bành Adirondack mốc thếch. Madeline buột miệng chửi thề khi trông thấy một ga ra lớn, hoặc một nhà kho chứa tàu với phần mái ngắn và khá dốc. Gaspard theo chân Madeline, cô băng qua vườn rồi lao bổ vào nhà kho. Nó cũng trống trơn.

Họ quay trở lại phía ngôi nhà. Bên dưới cầu thang bộ có một cánh cửa bị che khuất quá nửa cho phép vào tới một cầu thang bộ khác dẫn xuống không phải một hầm rượu, mà đúng ra là một tầng hầm rộng nơi chễm chệ độc nhất một bàn bóng bàn phủ mạng nhện. Ở cuối căn phòng này là một cánh cửa khác đã bật tung sau hai cú huých vai: phòng vệ sinh trống trơn của căn nhà tồi tàn. Rõ ràng là đã nhiều năm qua không ai lai vãng xuống đây.

Để tìm hiểu rõ, sau đó họ lên tầng gác nơi xưa kia bố trí các phòng ngủ và phòng tắm. Cả ở đây cũng chẳng còn lại gì nhiều. Ngoại trừ phòng ngủ mà hẳn là Adriano đã ở cho đến năm lên tám.

Ánh sáng đèn pin của Gaspard quét qua căn phòng, nơi lăn lóc những ký ức ám ảnh. Một tấm nệm, những kệ giá bị lật úp, những poster giấy láng đang mục mủn dưới nền nhà. Cùng những poster mà xưa kia bản thân anh cũng ghim trong phòng mình và lưu lại trong trí tưởng tượng thơ dại của anh: Hàm cá mập, Rocky, Chiến tranh giữa các vì sao… Sự khác biệt duy nhất giữa các danh nhân của họ: võ sĩ quyền Anh người Argentina Carlos Monzón thay thế Michel Platini của đội AS Nancy-Lorraine.

Gaspard chĩa đèn pin rọi vào mặt bên trong cánh cửa và nhìn thấy những vết bút chì cũ vẽ nên thước đo chiều cao truyền thống đáng kể xiết bao khi người ta còn là một cậu nhóc. Một cơn rùng mình bỗng lướt qua anh. Điều gì đó không khớp. Tại sao Ernesto vẫn giữ nguyên trạng phòng riêng của con trai mình, trong khi bản thân đã bị tước quyền trông nom cậu bé?

Gaspard ngồi xổm xuống. Những khung ảnh nằm lăn lóc trên nền nhà nhuốm bụi đã từ lâu lắc. Anh gại gại mặt kính để tẩy đi lớp cáu ghét. Những bức ảnh màu sắc nhạt nhòa của thập niên 1980 mà lũ trẻ thời nay tìm cách tái hiện thông qua những màng lọc trên Instagram. Những bức ảnh của một gia đình Mỹ: gương mặt gầy khô và tự phụ của Ernesto, những đường cong Latinh của mỹ nhân Bianca, cô nàng Monica Bellucci của Tibberton. Khuôn mặt Adriano trước năm ngọn nến cắm trên bánh sinh nhật. Mỉm cười để làm hài lòng người chụp ảnh, nhưng đã kịp có ánh mắt phần nào lơ đễnh mà bà giáo tiểu học từng nhắc tới. Gaspard gại gại mặt kính của một khung ảnh khác. Tấm ảnh thứ tư khiến anh sửng sốt: Ernesto cùng con trai mình ở tuổi thành niên. Chắc chắn là một bức ảnh được chụp trong lễ gia nhập lực lượng cảnh sát New York của Adriano. Ông bố quàng tay ôm cổ con trai một cách tự hào, bàn tay ông lại hạ xuống trên vai chàng thanh niên.

Vậy là Adriano đã gặp lại bố mình ngay từ tuổi mười tám đôi mươi, rất lâu trước khi ông bố ngã bệnh. Chuyện này thật khó hiểu. Hay nói đúng hơn, chuyện này tuân theo một logic đồi bại. Cái logic nói lên rằng, ngay khi ông ta không còn khả năng tặng cho cậu trận đòn nào nữa, Ernesto bèn thôi không còn là mối đe dọa đối với con trai ông ta và cậu thanh niên đã chấp nhận ở bên ông ta lần nữa. Thêm một lần nữa, Gaspard và Madeline ngạc nhiên vì Adriano đã chỉ trút nỗi căm hận của mình lên bà mẹ. Điều này thật bất công, chướng tai gai mắt, vô nghĩa. Nhưng kể từ một mức độ ghê rợn và dã man tàn bạo nào đó, thì cảm giác và tính hợp lý dĩ nhiên không còn là những công cụ hiệu quả để giải nghĩa cách xử sự của con người nữa rồi.

Bianca

Tôi là Bianca Sotomayor.

Tôi bảy mươi tuổi, từ năm năm nay, tôi là khách trọ thường xuyên của địa ngục.

Hãy tin vào kinh nghiệm của tôi: đặc trưng thực sự của địa ngục, đó không phải những khổ đau mà người ta bắt bạn phải chịu đựng ở nơi chốn đó. Sự khổ đau vốn dĩ tầm thường, gắn liền với cuộc đời. Từ khi sinh ra, khắp nơi con người đều phải chịu khổ đau, thời nào cũng thế, vì mọi chuyện mà cũng chẳng vì chuyện gì cả. Tính chất thực sự của địa ngục, ngoài cường độ những nỗi khổ đau của bạn, chính là bạn không thể chấm dứt chúng được. Bởi lẽ thậm chí bạn không còn khả năng tự tước đi mạng sống của mình.

Tôi sẽ không giữ chân bạn lâu thêm, tôi sẽ không tìm cách thuyết phục bạn. Trước hết là bởi vì ý kiến của bạn đối với tôi chẳng hề quan trọng. Sau nữa là vì bạn không thể làm gì giúp đỡ tôi hay chống lại tôi. Nói gì thì nói bạn cũng sẽ thích nghe những ký ức riêng lẻ và thiên vị của những kẻ sẽ chân thành thề thốt với bạn rằng Adriano là một cậu nhóc trầm lắng, giàu lòng thương người và rằng chúng tôi, cha mẹ nó, là những con quỷ.

Vậy thì đây, đối với tôi, sự thật duy nhất đứng vững: tôi đã chân thành cố gắng yêu thương con trai mình, nhưng điều này đã không bao giờ là một lẽ hiển nhiên. Ngay cả trong những năm đầu tiên. Tính cách của một đứa trẻ thể hiện hết sức nhanh chóng. Lên bốn hay năm tuổi gì đó, Adriano đã khiến tôi thấy sợ. Không phải vì thằng bé nghịch ngợm, khó bảo, nóng nảy – ở nó hội tụ tất cả những nét tính cách đó –, mà trên hết, thằng bé thật khó lường và xảo trá. Không ai dạy nổi nó. Cả tôi, bằng tình yêu thương của tôi lẫn bố thằng bé, bằng vũ lực của ông ta. Adriano không chỉ khước từ tình cảm của bạn, nó còn muốn khuất phục bạn mà không trao cho bạn gì hết. Nó muốn chế ngự bạn và không gì có thể khiến nó từ bỏ: cả những lời giảng giải của tôi lẫn những cú vụt thắt lưng bố nó giáng lên chúng tôi, với thằng bé là để khuất phục nó, với tôi là để trừng phạt vì tội đã sinh ra cái thằng nghịch tử này. Thậm chí trong lúc đau đớn, đôi mắt thằng bé vẫn khiến tôi đờ ra hoảng sợ: tôi nhìn thấy trong đó sự tàn ác và cơn thịnh nộ của một con quỷ. Dĩ nhiên, bạn sẽ nghĩ rằng toàn bộ chuyện này chỉ là do tôi khéo tưởng tượng ra. Có lẽ vậy, nhưng tôi thấy chuyện này vượt quá sức chịu đựng. Vậy nên ngay khi có cơ hội, tôi đã ra đi.

Tôi đã bước sang một trang mới. Thực sự. Người ta chỉ có một cuộc đời và tôi không muốn sống cuộc đời mình trong tư thế khom lưng cúi đầu. Ý nghĩa của một cuộc sống vốn thu hẹp lại chỉ còn là một chuỗi những nhiệm vụ khiến bạn buồn nôn sẽ nằm ở đâu đây? Hằng ngày loanh quanh trong một thị trấn tồi tàn tanh lòm mùi cá, có một cuộc sống hôn nhân gói gọn lại ở việc ăn đòn và thổi kèn để chàng võ sĩ được nghỉ ngơi thư thái, là nô lệ của một thằng con trai biến thái…

Tôi không tiếp tục cuộc sống của mình ở nơi khác, mà đã thực sự bắt đầu một cuộc sống khác: một người chồng khác, một đứa con khác – tôi không kể gì với thằng bé này về anh trai nó –, một đất nước khác, những người bạn khác, một môi trường nghề nghiệp khác. Tôi đã đốt hết, đẩy lùi hết những gì liên quan đến cuộc đời đầu tiên của mình, không chút hối tiếc.

Tôi có thể nói với bạn điều người ta thường đọc thấy trong những cuốn sách viết về bản năng làm mẹ và những ăn năn day dứt mà tôi cảm thấy. Tôi có thể nói với bạn rằng trái tim tôi thắt lại mỗi dịp sinh nhật Adriano, nhưng đó không phải sự thật.

Tôi không bao giờ tìm hiểu xem thằng bé đã trở thành người như thế nào. Tôi chưa bao giờ gõ tên Adriano lên Google và tôi cắt đứt liên hệ một cách triệt để với tất cả những ai có thể cho tôi biết tin tức về nó. Tôi đã ra khỏi cuộc đời Adriano và nó ra khỏi cuộc đời tôi. Cho đến cái ngày thứ Bảy tháng Một khi ai đó bấm chuông cửa nhà tôi. Đó là buổi hoàng hôn một ngày đẹp trời. Mặt trời đang tỏa chiếu những tia nắng cuối cùng. Ở vị trí sấp bóng, đằng sau tấm lưới chống muỗi, tôi nhìn thấy bộ sắc phục màu xanh nước biển của một cảnh sát.

– Chào mẹ, nó chào tôi ngay khi tôi mở cửa.

Đã hơn ba chục năm nay tôi không gặp lại Adriano, nhưng nó vẫn không thay đổi. Vẫn ánh lửa nguy hại luôn lấp lánh nơi đáy mắt nó. Nhưng sau ngần ấy năm, tàn lửa đã trở thành ngọn lửa rực cháy.

Vào khoảnh khắc đó, tôi đã nghĩ nó quay trở lại để giết tôi.

Tôi còn lâu mới hình dung được điều đang đợi mình còn tệ hại hơn thế nhiều.

21

Cây số 0

Ai cũng từng viết hay vẽ, điều khắc, tạo hình, xây dựng, sáng tạo chỉ để thực sự thoát ra khỏi địa ngục.

Antonin ARTAUD

(1896-1948): nhà lý luận sân khấu, nhà văn, nhà thơ, nhà tiểu luận, nhà hình họa người Pháp.

1.

Bối rối, Madeline đấu tranh nội tâm quyết liệt để không đầu hàng. Ánh mắt Gaspard nhìn đăm đăm vào khoảng không vô định hệt như một võ sĩ quyền Anh bị choáng. Họ đã rời khỏi ngôi nhà hoang tàn sau khi lục lọi toàn bộ một lần nữa. Uổng công vô ích. Mất phương hướng và mệt mỏi, họ quay về phía Tibberton rồi đỗ xe lại trên bến cảng. Tê cóng vì cái lạnh cắt da cắt thịt, họ nhanh chóng từ bỏ ý định thoáng xuất hiện là tản bộ trên đê chắn sóng rồi vội vã tìm chỗ trú trong nhà hàng duy nhất mở cửa lúc 23 giờ đêm Giáng sinh. Nhà hàng Lão Ngư là một quán rượu địa phương đang phục vụ khoảng chục thực khách, rõ ràng là những khách quen, những fish and chipscá tẩm bột chiên ăn kèm khoai tây chiên và món xúp sò kèm vài cốc loại bia nâu nặng độ.

– Chúng ta có thể làm gì hơn đây? Gaspard thắc mắc.

Madeline lờ anh đi. Không buồn động tới bát clam chowderxúp nghêu trước mặt, cô đã lại vùi đầu vào phân tích những giao dịch tài chính của Sotomayor. Trong vòng mười lăm phút, cô vẫn mài mắt đến kiệt sức trên những dãy số, trước khi thừa nhận là mình chẳng tìm được ra chi tiết nào mới mẻ. Không phải trí óc cô từ chối đào sâu nghiền ngẫm, chỉ đơn giản là chẳng còn nguyên liệu nào để đào sâu nghiền ngẫm nữa. Không còn hướng điều tra nào để theo, chẳng còn luống đất nào để cày sâu cuốc bẫm.

Thậm chí hy vọng không kéo dài nổi một giờ, nhưng nó đã tồn tại. Hiện tại, trong lúc điểm lại những sai lầm của họ, Madeline tự trách mình vì đã không đủ tin tưởng vào câu chuyện này.

– Giá mà tôi ở đó khi Sean tới New York gặp tôi thì mọi chuyện đã khác. Chúng ta có lẽ đã tranh thủ được một năm. Một năm trời kia đấy, anh hiểu không!

Ngồi phía sau khay sò của mình, bỗng nhiên Gaspard cảm thấy tội lỗi và tìm cách an ủi cô:

– Như thế cũng chẳng thay đổi được gì đâu.

– Dĩ nhiên là có chứ!

Cô có vẻ thực sự chán ngán. Gaspard để một thoáng im lặng trôi qua, rồi quyết định thú nhận:

– Không đâu, Madeline, như thế cũng chẳng thay đổi được gì đâu, bởi lẽ Sean Lorenz chưa từng đến New York tìm gặp cô.

Cô gái nhìn anh không hiểu.

– Lorenz hoàn toàn mù tịt về sự tồn tại của cô, anh nói rõ.

Madeline nhướng mày. Cô tuyệt vọng.

– Anh đã cho tôi xem bài báo viết về tôi mà anh tìm thấy trong ngăn kéo tủ của ông ấy.

Gaspard khoanh tay rồi thản nhiên khẳng định:

– Chính tôi đã tải bài báo đó về từ Internet vào ngày hôm kia. Và chính tôi đã ghi chú vào đó.

Một khoảng tạm dừng. Madeline triệu hồi các ký ức của mình rồi ấp úng:

– Anh… anh đã nói với tôi là số điện thoại của tôi lặp lại nhiều lần trên bảng kê các cuộc gọi của ông ấy kia mà.

– Vụ đó cũng vậy, chính tôi đã cùng với Karen làm giả những tài liệu này một cách sơ sài. Vả chăng, tôi đã tự chuốc lấy vất vả chẳng để làm gì, bởi vì cô chưa bao giờ tìm cách kiểm chứng chúng.

Bàng hoàng, Madeline không chịu chấp nhận cái điều mà cô coi như sự khiêu khích lần thứ n của Coutances.

– Lorenz đã chết trên Phố 103, chỉ cách văn phòng cũ của tôi vài khối nhà mà. Đó là sự việc đã được xác nhận. Tất cả phương tiện truyền thông đại chúng trên toàn thế giới đều nhắc đến chi tiết này. Ông ấy đã có mặt ở đó bởi vì ông ấy muốn gặp tôi.

– Lorenz đã ở đó, đúng thế, nhưng chỉ vì phòng thí nghiệm Pelletier & Stockhausen cách đó không bao xa thôi. Người ông ấy tới gặp không phải cô, mà là Stockhausen.

Rốt cuộc cũng bị thuyết phục, nhưng vẫn bàng hoàng vì một sự cả gan đến thế, Madeline đứng bật dậy khỏi chiếc ghế dài.

– Anh không đùa đấy chứ?

– Tôi đã bịa ra câu chuyện này để thu hút sự chú ý của cô. Bởi vì tôi muốn kéo cô vào cuộc điều tra này.

– Nhưng… tại sao chứ?

Gaspard cao giọng rồi đến lượt anh đứng dậy khỏi chiếc ghế tựa nơi anh đang ngồi:

– Bởi vì tôi muốn chúng ta cố gắng hiểu chuyện đã thực sự xảy đến với đứa trẻ đó, nhưng chuyện này có vẻ chẳng khiến cô bận tâm.

Xung quanh họ, những cuộc trò chuyện đã lặng đi và một không khí im ắng dày đặc ngự trị trong căn phòng được sưởi ấm quá mức.

– Tôi đã giải thích nguyên do với anh rồi đấy thôi.

Anh chĩa một ngón trỏ hăm dọa trước mặt cô rồi bùng nổ:

– Đối với tôi, như thế là không đủ! Và tôi đã đúng! Cô luôn coi như Julian đã chết rồi. Cô chưa bao giờ chấp nhận tính đến khả năng chúng ta có thể cứu cậu nhóc!

Bỗng nhiên Madeline nhận thức được đầy đủ sự thao túng của Coutances và cảm thấy tấm màn đỏ của cơn giận dữ chụp lên mắt mình.

– Anh bệnh hoạn quá đấy… Anh thật lắm tài nhiều tật! Trí óc anh hỏng thật rồi, anh…

Hai tai ù ù cơn điên giận, cô nhảy xổ vào túm cổ anh. Gaspard đẩy cô ra, nhưng Madeline lại lao vào, thúc cho anh một cú khuỷu tay vào mạng sườn, tiếp đó là hai cú đấm. Rồi một cú đấm thẳng vào mũi, nối tiếp bằng một cú đấm móc vào ổ bụng.

Gaspard chịu đựng những cú đấm mà không thể tự vệ. Người gập làm đôi, anh ngỡ cơn dông bão đã qua đi, nhưng một cú lên gối mạnh mẽ đã khiến anh ngã lăn quay ra đất.

Madeline rời khỏi nhà hàng như một cơn lốc xoáy.

Lúc này tiếng ồn ào huyên náo đã khuấy động nhà hàng. Thương tích đầy mình, Gaspard khó nhọc đứng dậy. Môi anh sưng vù, mắt phải đau nhói. Anh bị trật khớp xương ngón tay. Mũi anh rỉ máu.

Anh tập tễnh rời khỏi nhà hàng rồi cố gắng đuổi kịp Madeline trên bến cảng. Nhưng khi anh tới cuối đê chắn sóng, cô đã khởi động chiếc xe bán tải. Chiếc xe phóng thẳng về phía anh. Thoạt tiên anh ngỡ cô chỉ tìm cách dọa cho anh sợ, nhưng cô không hề cho xe đổi hướng. Anh hốt hoảng nhảy sang một bên và tránh được cú tông trong gang tấc.

Trong tiếng lốp nghiến ken két, chiếc xe dừng lại sau khi lao thêm chừng năm mươi mét nữa. Cửa xe bật mở và anh nhìn thấy Madeline đang quẳng tất cả đồ đạc cá nhân của anh xuống lối đi dạo bằng gỗ: túi xách, cuốn sổ gáy xoắn và ngay cả con thú bông của Julian.

– Đi chết đi! cô gào lên.

Cô đóng sập cửa xe lại rồi đột ngột tăng tốc. Các bánh xe trượt trên mặt gỗ ướt nhẹp, rồi chiếc xe bán tải cân bằng trở lại và rời bến cảng hệt như một xe thổ mộ phi nước đại.

2.

– Cô ả đó đã làm gì với mặt chú em vậy!

Mũi tuôn máu, Gaspard đang ngồi trên một băng ghế ở chân tượng đài tưởng niệm trên bến cảng: một tàu kéo lưới rê bằng đồng thanh được dựng lên để tưởng nhớ những ngư dân trong vùng đã bị biển cướp đi sinh mạng suốt gần ba thế kỷ qua.

– Đúng là cô ả đã phá nát mặt tiền của chú em rồi, lão thủy thủ tươi cười với hàm răng đã móm phân nửa nói tiếp đoạn chìa cho anh một mớ khăn giấy.

Gaspard gật đầu thay lời cảm ơn. Đó là một kẻ nát rượu mà trước đó một lúc anh đã nhìn thấy tại quầy bar nhà hàng. Một lão già râu ria mắc chứng máy cơ đội chiếc mũ thuyền trưởng và mút một que cam thảo giống như em bé mút ti giả vậy.

– Cô ả đã táng vỡ mặt chú em, lão say nhấn mạnh trong lúc đẩy lui những đồ đạc cá nhân mà Gaspard đã thu nhặt trên mặt đường để ngồi xuống băng ghế cạnh anh.

– Thôi được rồi mà, đừng nói thêm nữa!

– Riêng bọn ta thì được chứng kiến một cảnh tượng ngoạn mục luôn! Hiếm khi thấy một ả đàn bà oánh nhừ tử một thằng đàn ông. Thường thì mọi chuyện phải diễn biến ngược lại chứ nhỉ.

– Để cho tôi yên đi!

– Ta là Big Sam, lão già tự giới thiệu, thờ ơ với tâm trạng bực bội của anh.

Gaspard rút điện thoại của anh ra.

– Được rồi, dù ông có là Big Sam hay là ai chăng nữa cũng vậy thôi, ông có biết tôi có thể gọi taxi ở đâu không?

Lão già cười lăn cười bò.

– Vào giờ này thì chú em sẽ không tài nào tìm được taxi trong vùng này đâu, anh chàng cao bồi ạ. Vả lại trước khi chuồn đi, chú em phải nghĩ đến việc thanh toán hóa đơn đã nhé!

Gaspard phải công nhận lão ta nói đúng. Trong lúc hỗn loạn, Madeline và anh đã rời khỏi nhà hàng mà chưa trả tiền bữa tối của họ.

– Nhất trí, anh thừa nhận trong lúc dựng cổ áo vest lên.

– Ta đi cùng chú em, lão nát rượu tuyên bố. Nếu chú em muốn thết đãi lão già Big Sam một chầu rượu, thì không bị từ chối đâu, hãy tin ta đi.

3.

Madeline bật khóc.

Và cậu nhóc kia đang nhìn cô.

Cô đổ nhiều nước mắt đến nỗi không nhìn thấy gì nhiều qua kính chắn gió. Cô đã bỏ lại Gaspard được chừng mười phút thì bỗng, ngay giữa một khúc ngoặt, chiếc xe bán tải lạng đi, cô thấy mình đối diện một chiếc xe đang đi ngược chiều. Ánh đèn pha khiến cô lóa mắt như thể người ta đang chĩa một chiếc máy chiếu vào mặt cô, chỉ cách vài xăng ti mét. Cô vần vô lăng bằng toàn bộ sức lực của mình, nghe thấy một tiếng còi giận dữ và tuyệt vọng. Kính chiếu hậu của hai xe va vào nhau, chiếc xe bán tải chồm lên vệ đường, trượt đi, rồi rốt cuộc dừng khựng lại bất động, thiếu chút nữa là rơi xuống hố.

Mẹ kiếp.

Chiếc xe kia vừa te tái biến mất vào màn đêm. Madeline thu hết sức bình sinh tung một cú đấm vào tay lái rồi òa khóc tức tưởi. Bụng cô lại đau nhói lên. Cô đã chối bỏ cơn đau cả ngày trời, và cơn đau đã trả thù cô. Toàn thân cô rung chuyển. Hai bàn tay áp lên bụng, cô thu mình trên ghế lái rồi ngồi yên như thế nhiều phút liền, kiệt sức, bị bao bọc trong màn đêm tối đen như mực.

Cậu nhóc vẫn đang nhìn cô.

Đó là bức ảnh chụp Adriano Sotomayor mà Gaspard đã tìm thấy trong ngôi nhà. Buổi tiệc sinh nhật mừng cậu lên năm tuổi, ít lâu trước khi mẹ cậu rời bỏ hàng ngũ chiến đấu. Đó là một buổi tối mùa hè. Đằng sau những ngọn nến là một cậu nhóc đang mỉm cười với ống kính máy ảnh. Cậu mặc một chiếc áo may ô màu vàng, quần soóc kẻ sọc, đi xăng đan nhẹ.

Madeline đưa ống tay áo chùi nước mắt rồi bật đèn trần trong xe.

Bức ảnh này khiến cô bối rối. Thật khó để vừa ngắm nhìn nó vừa tự nhủ rằng con quái vật đã ở đó, mầm mống, trong trí óc và thể xác của cậu nhóc ấy. Cô biết lý thuyết của một vài bác sĩ tâm lý theo đó mọi thứ đều đã hình thành ở tuổi lên ba. Một lời khẳng định luôn khiến cô phẫn nộ.

Thế ngộ nhỡ lý thuyết đó là đúng thì sao? Biết đâu mọi thứ đã ở đó, trong ánh mắt này, những khả năng cũng như những giới hạn. Cô gạt ý nghĩ này đi. Người ta không sẵn mang trong mình một con quỷ ở tuổi lên năm. Cô đã muốn vây dồn một con quái vật, nhưng con quái vật đã chết từ lâu và chẳng còn ai để săn đuổi nữa. Chỉ còn lại bóng ma của một đứa trẻ.

Một đứa trẻ. Một cậu nhóc. Giống như con trai của Jonathan Lempereur đang chơi với chiếc máy bay trong trung tâm thương mại. Giống như đứa con cô muốn mang trong mình. Giống như Julian Lorenz. Một đứa trẻ.

Cô thở dài. Cách đây đã lâu, cô từng theo những khóa đào tạo và đọc những cuốn sách để học cách tự đặt mình vào “tâm trí kẻ sát nhân”. Ngay cả khi trong khóa đào tạo đó có nhiều ảo tưởng và những lời nói khoa trương, thì thâm nhập vào tâm trí tội phạm vẫn là một trong những món thuốc phiện vĩ đại đối với cảnh sát. Nhưng tự đặt mình vào tâm trí một đứa trẻ lên năm thì…

Mắt nhìn chăm chú vào bức ảnh, cô cố gắng thầm chất vấn cậu bé.

Cháu tên là Adriano Sotomayor.

Cháu năm tuổi… và cô không biết trong đầu cháu đang nghĩ gì. Ngay cả khi công việc thường ngày của cô là hình dung ra nó. Cô không biết cháu cảm thấy những gì trong khoảnh khắc thổi nến mừng sinh nhật. Cô không biết cháu cảm thấy những gì trong cuộc sống thường nhật. Cô không biết cháu gán cho toàn bộ chuyện này ý nghĩa nào. Cô không biết thực sự cháu làm thế nào để trụ vững. Cô không biết những kỳ vọng của cháu là gì. Cô không biết buổi tối khi đi ngủ cháu nghĩ đến điều gì. Cô không biết việc cháu đã làm buổi chiều hôm ấy.

Cô cũng không biết trong đầu bố cháu nghĩ gì. Cô không biết câu chuyện của ông ta. Cô không biết tại sao ông ta lại bắt đầu trút lên cháu những trận đòn. Cô không biết tại sao người ta lại ra nông nỗi ấy: một người cha, đứa con trai của ông ấy, những màn trừng phạt trong một khoang tàu. Những cú vụt thắt lưng, những vết bỏng do thuốc lá gí vào, dúi đầu vào bồn cầu.

Cô không biết liệu ông ta có vì giận cá chém thớt mà trút hết lên cháu không. Có lẽ là trách giận bản thân ông ta chăng? Chính bố cháu ấy? Gã chủ nhà băng từ chối giảm hối phiếu cho ông ta chăng? Xã hội? Vợ ông ta? Cô không biết tại sao quỷ dữ lại ám ông ta để rồi sau đó ông ta trở thành quỷ dữ với cháu.

Madeline ghé mặt lại gần bức ảnh hơn.

Và cậu nhóc đang nhìn cô.

Nhìn thẳng vào mắt cô.

Người ta đâu phải một con quỷ lúc lên năm lên sáu, nhưng người ta có thể đã mất sạch sành sanh. Niềm tin, niềm yêu mến, những ước mơ.

– Cháu đi đâu hả nhóc Adriano? cô nhỏ giọng thì thào. Cháu đi đâu khi ánh mắt cháu chuồn đi? Cháu đi đâu khi ánh mắt cháu lảng đi nơi khác?

Nơi khác ấy là ở đâu?

Nước mắt lại chảy giàn giụa. Cô cảm thấy mình sắp chạm được tay vào sự thật. Nhưng sự thật đã lẩn tránh. Sự thật, đôi khi đó là câu chuyện của nửa giây, nhất là khi bạn đi xa đến thế để tìm kiếm nó. Một ý tưởng chợt nảy ra. Im lặng ngay trước một tiếng tách.

Ngay từ đầu, cô đã luôn một mực không chịu tin rằng câu chuyện này có thể kết thúc bằng một cách nhìn mới mẻ về quá khứ. Cô cũng chẳng trông mong điều gì thần diệu. Sẽ không đời nào có chuyện một ánh trăng sẽ bắt đầu sáng lấp lánh trên bảng điều khiển xe. Sẽ không đời nào có chuyện Adriano sẽ trở nên sống động rồi thì thầm vào tai cô điều bí mật của cậu ta.

Nhưng vẫn còn đó câu hỏi Gaspard đã đặt ra cho cô. Chúng ta có thể làm gì hơn đây? Đó là câu hỏi sau cùng của mọi cuộc điều tra, và cô không muốn bỏ lỡ câu hỏi của gã ngốc Coutances kia.

Cô vặn chìa khóa điện, bật xi nhan rồi xoay xở để đưa xe quay lại đường cái mà không lọt xuống hố. Thay vì trở về New York, cô quay ngược đầu xe theo hướng Tibberton. Cô còn chưa xong chuyện với Gaspard Coutances.

4.

Với Big Sam theo bén gót, Gaspard ngược lên đầu đê chắn sóng tới tận nhà hàng Lão Ngư.

Tới đó, anh phải chịu đựng những lời chế nhạo của đám khách có mặt tại quán, nhưng những gã say không độc địa. Một khi đã cười cợt thỏa thích xong, thậm chí họ còn mời anh một ly. Phản ứng đầu tiên của anh là từ chối để giữ điều độ, rồi anh lại thôi không đề cao cảnh giác nữa. Tỏ ra tiết hạnh để làm gì khi giờ đây cuộc điều tra đã kết thúc?

Anh thong thả nếm cốc whisky đầu tiên rồi ngay sau đó gọi một chầu cho riêng mình. Sau khi uống cạn hai cốc nữa, anh để hai tờ năm mươi đô lên quầy rồi yêu cầu người ta để lại chai rượu cho mình.

Tôi tên là Gaspard Coutances và tôi nghiện rượu.

Rượu đã phát huy tác dụng. Và Gaspard cảm thấy dễ chịu hơn. Đó là khoảnh khắc tươi đẹp nhất: sau vài ba cốc, khi bạn đã thôi ức chế, đã trút bỏ được sự xấu xa của thế giới, nhưng bạn vẫn chưa hoàn toàn bung xõa. Vả chăng, thường là chính trong trạng thái này, anh đã viết nên những câu đối đáp hay ho nhất. Những ý tưởng gần như sáng rõ. Tuy nhiên, sau một hồi, đám nát rượu bắt đầu khiến anh khó chịu. Quá nhiều giọng oang oang, quá nhiều sự phân biệt giới tính, quá nhiều kỳ thị người đồng tính luyến ái, quá nhiều những điều ngu ngốc được tuôn ra mỗi phút. Vả lại, anh vẫn thích quá chén một mình hơn. Uống say là một hành động riêng tư và bi thảm: đâu đó giữa thủ dâm và chích choác ma túy. Anh vớ lấy chai whisky lúa mạch đen rồi tìm ra nơi trú ẩn trong một căn phòng phụ. Một dạng phòng hút thuốc hơi sầu thảm với những mặt tường căng nhung đỏ và được trang trí bằng lao xiên cá, những bức tranh khắc phóng đãng và những bức ảnh đen trắng chụp ngư dân trong vùng tạo dáng cùng những chiến lợi phẩm hiển hách nhất của mình trước mũi tàu của họ. Tổng thể đem lại cho căn phòng một bầu không khí kỳ quặc: Ông già và biển cả được Toulouse-Lautrec họa lại.

(1864-1901): họa sĩ người Pháp nổi tiếng với các tác phẩm mô tả cuộc sống sôi động và đầy màu sắc ở Paris cuối thế kỷ 19. Ông được coi là một trong những họa sĩ vĩ đại của trường phái Hậu ấn tượng, cùng với Cézanne, van Gogh và Gauguin.

Anh ngồi vào một chiếc bàn, để đồ đạc lên cái ghế tựa trước mặt. Anh tự rót cho mình cốc thứ tư rồi bắt đầu lật trang cuốn sổ trong đó anh đã ghi chép lại toàn bộ cuộc điều tra. Câu chuyện này, đó là biên niên ký về thất bại của anh. Có lẽ anh đang mặc áo vest và xức nước hoa của Sean Lorenz, nhưng anh không phải ông ấy. Anh không đủ tầm để theo đuổi hoạt động này. Và Madeline nói đúng: người ta không ngẫu hứng trở thành nhà điều tra. Vì vô vàn lý do, anh đã tin chắc rằng mình sẽ tìm ra và cứu sống Julian. Bởi lẽ, cứu sống đứa trẻ này là cứu sống chính anh. Anh đã bám víu vào cuộc tìm kiếm này bởi vì anh nhìn thấy ở đó một phương cách tiện lợi để chuộc lại những thất bại trong cuộc sống với cái giá quá hời. Nhưng người ta không chuộc lại được những sai lầm của cả một đời chỉ trong vài ngày.

Anh nhấp một ngụm rượu rồi nhắm mắt lại. Hình ảnh Julian chết gí trong một căn hầm đã ăn sâu vào tâm trí anh. Có chăng một cơ may nhỏ nhoi rằng cậu nhóc đó vẫn còn sống? Anh không còn bất cứ niềm tin chắc nào nữa. Vả chàng, ngay cả khi nhờ phép mầu họ tìm ra được cậu nhóc còn sống, thì một đứa trẻ sẽ rơi vào tình trạng nào sau hai năm bị giam cầm? Và tương lai của nó sẽ là thế nào đây? Bố nó đã chết trong khi cố gắng cứu sống nó, mẹ nó đã tự bắn một phát đạn vào đầu mình trong một toa tàu được cải dụng. Có những khởi đầu cuộc sống tốt đẹp hơn mà…

Trong lúc lật trang cuốn sổ của mình, Gaspard dừng ở một trong những bức ảnh chụp “Thợ pháo hoa” mà anh đã cắt trong cuốn chuyên khảo do Benedick viết. Đó là bức ảnh anh thích nhất. Trước hết là bởi nó mang trong mình tính xác thực của một thời đại: New York thô ráp và underground hồi cuối thập niên 1980. Sau là vì nó chính là bức ảnh duy nhất cho thấy ba kẻ ranh mãnh có vẻ gần như hạnh phúc. Bấy giờ họ hai mấy tuổi đời, và họ đang diễn trò hề sau cùng trước ống kính: ngón cái ấn vào mũi, các ngón còn lại vẫy vẫy, trước khi ba số phận của họ tan nát hoặc cất cánh. Đầu tiên là Beatriz Muñoz, được biết đến với biệt danh LadyBird, “nữ nhân điểu” vốn bị trọng lượng một trăm hai mươi kí lô và vóc dáng vận động viên cử tạ đóng đinh vào thực tại và không cho cất cánh bay lên. Trong bức ảnh này, bà ta giấu thân hình dưới một chiếc áo choàng nhà binh và đang mỉm cười với gã trai đứng bên phải mình: Lorz74, người khi ấy vẫn chưa trở thành Sean Lorenz thiên tài. Người sẽ vẽ nên những bức tranh khiến mọi người phát cuồng. Ông đã ngờ đến số phận đang chờ đợi mình chưa? Dĩ nhiên là chưa. Trong ảnh, ông chỉ nghĩ đến việc văng tục với thằng bạn thân đang vờ như hắt nước vào bức tranh: NightShift, tức Adriano Sotomayor.

Gaspard nhìn Adriano chăm chú hơn. Lúc này, dưới ánh sáng soi chiếu của những gì anh đã biết, Gaspard đã thay đổi đánh giá ban đầu của mình. Ba ngày trước, khi lần đầu tiên nhìn thấy bức ảnh này, anh đã nghĩ rằng gã Latinh đang đóng vai du côn trong chiếc áo sơ mi phanh cúc và vẻ yêng hùng, nhưng thái độ anh từng cho là một cảm giác trịch thượng trên thực tế chỉ là một dạng dửng dưng, vẫn ánh mắt xa xăm hắn có từ thời nhỏ.

Gaspard vẫn chăm chú vào khuôn mặt của Vua Cây Trăn tương lai. Anh đã thất bại trong việc tìm ra rosebud của Adriano. Chìa khóa mở mọi cánh cửa. Chi tiết tiểu sử nhỏ nhặt soi sáng toàn bộ nghịch lý của một cuộc đời, nó giải thích bản chất thực sự của con người, cái mà người ta chạy theo, cái mà người ta dành cả cuộc đời để trốn chạy. Trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, anh có cảm tưởng rằng lẽ hiển nhiên nằm ở đó, trước mắt anh, nhưng anh không thể trông thấy nó. Một ký ức thời niên thiếu tới thọc léc anh, việc đọc Lá thư bị đánh cắp của Edgar Allan Poe và bài học cốt yếu của nó: cách tốt nhất để che giấu thứ gì, đó là để nó khơi khơi ra đó.

Trong phim Công dân Kane, từ khóa “rosebud” (nụ hồng) là một đầu mối bí ẩn để nhân vật phóng viên Thompson mở ra cánh cổng đề “cấm vào” và khám phá cuộc đời của Kane – ông trùm truyền thông vừa qua đời trong sự cô đơn, lạnh lẽo.

Không hề ý thức về việc mình làm, anh máy móc lôi cây bút ra rồi bắt đầu ghi chép giống như trước nay đã có thói quen đó khi viết kịch. Anh đọc thấy điều mình đã viết thoáy ra: đôi ba ngày tháng, biệt danh của các Thợ pháo hoa, những “cơn bột phát” của họ. Anh sửa một lỗi chính tả: có lẽ vì đang bơi trong không khí biển của căn phòng, anh đã viết NightShipCon tàu đêm thay vì NightShiftCa đêm.

Anh gấp quyển sổ lại, uống cạn cốc rượu rồi thu dọn đồ đạc. Đầu nặng trịch, anh lê bước ra tận quầy. Ở đó đã vãn người hơn và tiếng ồn ào huyên náo đã có phần tiêu tan. Anh hỏi ông chủ nhà hàng xem có thể tìm phòng nghỉ qua đêm ở đâu. Người kia đề xuất giúp anh gọi vài cú điện thoại. Gaspard gật đầu cảm ơn ông ta. Ngồi ngả ngớn trên ghế quầy bar, Big Sam bám lấy anh như một con đỉa.

– Chú em mời ta một ly nhé, anh chàng cao bồi?

Gaspard rót cho ông ta một cốc đầy tràn từ chai whisky của mình.

Ngay cả khi bản thân anh không uống nữa, thì chai whisky lúa mạch đen vẫn bắt đầu phát huy tác dụng. Tâm trí anh bấn loạn. Anh cảm thấy mình đang ngang qua rất gần điều gì đó, nhưng đã để nó trôi tuột mất.

– Ông quen biết gia đình Sotomayor chứ?

– Dĩ nhiên rồi, tay nghiện rượu đáp, ở đây ai chẳng quen biết họ. Chú em hẳn đã trông thấy vợ của Thuyền trưởng rồi… Cô ta tên là gì ấy nhỉ?

– Bianca chăng?

– Đúng đới, chính thế, một vẻ đẹp quá mức cho phép. Ta sẵn lòng găm một viên đạn vào cái con…

– Ernesto được người ta gọi là Thuyền trưởng ư? anh ngắt lời lão.

– Chính thế.

– Tại sao?

– Ôi giời, chú em ngốc thế nhỉ: bởi vì ông ấy là thuyền trưởng chứ sao, tất nhiên rồi! Thậm chí đó còn là một trong những người hiếm hoi có được giấy phép đánh bắt xa bờ nữa kia.

– Ông ta có thuyền gì vậy? Một tàu đánh cá lưới rê chăng?

– Chắc chắn không phải một thuyền buồm dọc rồi!

– Tên tàu của ông ta là gì vậy?

– Ta không rõ nữa. Phải trả giá chứ nhỉ. Chú em lại rót hầu ta một chầu nữa nhé?

Thay vì chầu rượu và bất chấp hai bàn tay đau nhức của mình, Gaspard chụp lấy cổ lão già nát rượu rồi gí sát mặt anh vào mặt lão.

– Tàu của ông bố nhà Sotomayor tên gì? anh phát cáu.

Big Sam vùng thoát ra.

– Chú em bình tĩnh lại đi, cậu trai thân mến! Chẳng ra cái kiểu gì cả!

Vẻ quyền uy, lão già nát rượu vồ lấy chai whisky rồi ngửa cổ tu ừng ực nhiều ngụm. Khi đã bình tĩnh lại, lão lau cái miệng móm mém rồi nhảy xuống khỏi ghế ngồi.

– Theo ta nào.

Lão kéo Gaspard vào phòng hút thuốc và trong chưa đầy một phút đã tìm ra một khung ảnh treo trên tường trong đó Ernesto Sotomayor đang tạo dáng với đoàn thủy thủ của mình đằng sau một con cá ngừ đỏ trọng lượng phải hơn một tạ. Nước ảnh đen trắng. Nó hẳn được chụp từ giữa thập niên 1980, nhưng độ phân giải rất tốt. Gaspard lại gần khung ảnh. Đằng sau các ngư dân, người ta nhìn thấy một tàu kéo lưới rê to đùng ngã ngửa. Anh nheo mắt để đọc tên con tàu. Nó tên là Night Shift.

Gaspard bắt đầu run rẩy. Anh cảm thấy mắt mình mờ đi vì xúc cảm.

– Con tàu đánh cá lưới rê này đã ra sao khi Sotomayor về nghỉ hưu? Nó vẫn còn trong cảng chứ?

– Chú em đùa hay sao hả chú em thân mến! Chú em có biết giá tiền một chỗ đậu trên bến cảng là bao nhiêu không?

– Nó đang ở đâu?

– Giống như phần lớn tàu thuyền của Tibberton được người ta gửi đi thiêu hủy: có lẽ nó đã bị lai kéo tới tận Graveyard.

– Graveyard ư? Là gì vậy?

– Nghĩa trang tàu trên đảo Staten.

– Ở New York ư?

– Đúng thế, anh bạn.

Gaspard chuồn đi ngay. Anh vớ lấy túi xách, rời khỏi nhà hàng rồi ra bến cảng. Không khí buốt lạnh khiến anh phát cuồng, như thể nó có quyền năng khiến anh tỉnh rượu thần tốc. Trong khi rút điện thoại ra, anh đã nhìn thấy trong màn đêm hai ngọn đèn pha to đùng đang tiến về phía mình.

Là Madeline.

Chủ nhật ngày 25 tháng Mười hai

22

Night Shift

Qua một buổi chiều và một buổi sáng: đó là ngày thứ nhất.

SÁCH SÁNG THẾ, 1,5

1.

Những bông tuyết bàng bạc giăng đầy trời như một bầy côn trùng kim loại.

Đã là 7 giờ sáng khi Gaspard và Madeline tới nghĩa trang tàu biển trên đảo Staten. Họ đã chạy xe cả đêm và trên cả mức kiệt sức. Để trụ vững, Madeline đã hút thuốc hết điếu này đến điếu khác còn Gaspard đã uống cạn một bình giữ nhiệt đầy cà phê. Tuyết đã tóm gọn họ trên những cây số cuối cùng, dệt con đường bằng một lớp dày nhiều xăng ti mét khiến bước tiến của họ chậm lại. Vậy nên họ vừa phải thi gan với cơn bão vừa xâm nhập vào bên trong Boat Graveyard.

Khu đất được bao quanh bằng những hàng rào dây thép gai và biển cảnh báo về những nguy hiểm có thể gặp phải khi mạo hiểm tiến vào bên trong, nhưng nó quá rộng để cản bước những ai muốn tiến sâu thêm.

Thứ gây cản trở nhất vẫn là thứ mùi bao trùm cả khu vực. Chính nó đập vào mũi bạn trước tiên: những luồng hơi bốc lộn mửa của cá chết và rong rêu đang phân hủy. Một mùi đang làm ô nhiễm bầu không khí, khiến bạn buồn nôn và xây xẩm mặt mày. Chỉ khi có thể vượt qua nỗi ghê tởm ban đầu, bạn mới nhận thức được trọn vẹn toàn cảnh cùng vẻ đẹp lạ lùng và dị thường của nó.

Trên bầu trời xám chì trải rộng quang cảnh ngày tận thế. Một chốn không người hoang vu, bị bỏ lại vô thừa nhận, bị hàng nghìn xác tàu xâm chiếm. Từ những chiếc tàu bốc dỡ hàng đang mục mủn trong bùn, những tàu thủy đã bị rút lõi, những sà lan mắc cạn trong bùn từ nhiều thập niên qua, những tàu chở hàng han gỉ, những thuyền buồm với cột buồm va vào nhau lách cách, cho tới bộ khung của một con tàu hơi nước đến từ Mississippi.

Chân trời trống rỗng. Không một bóng người và không một tiếng động nào ngoại trừ tiếng kêu của lũ hải âu đang lượn vòng tròn bên trên những xác tàu bị phủ lớp gỉ sét. Khó khăn lắm người ta mới tin được là mình chỉ cách Manhattan vài sải cáp.

Suốt gần một giờ qua, Gaspard cùng Madeline đang tuyệt vọng tìm kiếm tàu Night Shift, nhưng nghĩa trang quá rộng lớn khiến nhiệm vụ của họ thêm phần phức tạp. Những bông tuyết rơi mỗi lúc một mau lại càng ngăn cản việc nhìn rõ những con tàu mà đường viền ma quỷ lẫn vào giữa trời và biển.

Lại càng khó khăn hơn nữa khi toàn bộ nghĩa trang không thể tiếp cận bằng xe hơi. Không có bến cảng được xác định rõ ràng, cũng không còn những lối vào đổ bê tông hay cắm cọc tiêu. Tùy từng nơi, chiếc xe bán tải chạy trên những con đường mấp mô hay trên những mỏm đất kiểu hang cùng ngõ hẻm mà tốt hơn hết là đi bộ men theo bất chấp nguy cơ có thể sa xuống vũng bùn bất cứ lúc nào.

Chính trong lúc băng qua một trong những lối tắt này, sau khi đã vượt qua một truông rộng đầy cát nơi một chiếc tàu kéo của quân đội đang sa lầy, bỗng một chi tiết thu hút sự chú ý của Madeline. Những cái cây cao trung bình mọc ngoi lên khỏi mặt nước theo đúng nghĩa đen. Khoảng chục cây nhỡ được trồng hai bên một con đường mòn bằng cát và than bùn. Một sự bố trí quá thẳng thớm không thể là tự nhiên. Ai có thể tới trồng đám cây này ở đây và vì lý do gì nhỉ? Cô tung một cú đá để làm gãy một cành nhỏ. Gaspard nhặt nó lên để kiểm tra.

– Trông như loại gỗ này đang chảy máu vậy, anh lưu ý khi chỉ thứ nhựa màu đỏ tiết ra từ cành cây.

– Mẹ kiếp, cô buột miệng. Những cái cây này…

– Gì kia?

– Đây là cây trăn.

Loài cây khóc ra máu. Loài cây của sự phục sinh sau cuộc tàn sát của mùa đông. Loài cây của sự sống sau cái chết.

2.

Được hàng rào cây trăn chỉ lối đưa đường, họ băng qua chừng trăm mét trên con đường lát ván mấp mô cho tới khi nhận ra bóng dáng cao to và chắc nịch của một con tàu đang ứ đọng hôi hám được buộc dọc một bến nổi tạm bợ.

Night Shift là một tàu đánh cá lưới rê với phần phía sau dài hơn hai chục mét. Một đống sắt vụn chết gí tại chỗ vì lặng gió, nang kết từ gỉ sét, rong tảo và đất bùn.

Không một giây ngần ngại, Madeline dùng một tấm ván bắc tới lan can tàu rồi nhảy lên boong. Đương đầu trực diện với gió, cô luồn lách dưới cần trục, bước qua cái tòi rồi quay trở lại cầu tàu. Gaspard đi theo cô. Tuyết đang đóng băng, biến sàn tàu thành sân trượt băng. Boong tàu tràn ngập những thừng chão to sụ, ròng rọc, dây cáp, lưới rách, những chiếc lốp bị vỡ toang.

Một cầu thang bộ trơn tuột dẫn lên buồng lái. Nơi này bắt đầu ngập nước. Sàn ván sụt hỏng và các mặt vách rỉ nước rì rì vì độ ẩm quá lớn. Buồng lái nhớp nháp bẩn thỉu đã bị phá tan hoang: cần bánh lái, các ra đa, các radio và hệ thống máy móc hàng hải đã biến sạch.

Madeline nhìn thấy trên vách tường, bên cạnh một bình chữa cháy đã hỏng, có một tài liệu ép plastic đã mốc meo quá nửa: tấm sơ đồ tàu tổng hợp những biện pháp an toàn cần làm theo trong trường hợp hỏa hoạn.

Họ rời buồng lái rồi men theo một dạng hành lang mạn tàu dẫn vào một phòng của thủy thủ đoàn nơi phần lớn các vách ngăn bằng gỗ đều đã bị phá hủy. Trước tiên là một hành lang hẹp bị tắc nghẽn vì một bếp nấu cũ và một tủ đông, rồi hai ca bin đổ nát đã bị biến thành công trường. Trong một góc là những túi xi măng, một cái cuốc, một cái bay và nhiều dụng cụ khác được cất tạm dưới một tấm bạt nhựa PVC. Trên một chiếc ghế nằm cũ kỹ khác, giữa những mảnh chai vỡ và xác chuột, người ta tìm thấy hàng chục thùng các tông rỗng đang mủn ra trong vũng nước ứ đọng hôi thối. Madeline xé lấy một mảnh nhãn dán băng dính trên bao bì rồi chỉ cho Gaspard xem: LyoφFoods, công ty chuyên bán những khẩu phần sinh tồn…

Họ chưa bao giờ ở gần sự thật đến thế.

Nhờ có sơ đồ, họ bước xuống chỗ trước kia hẳn là phòng máy và bây giờ là vương quốc của chuột và sự ăn mòn. Khi họ xuống đến nơi, những con vật nhỏ bé bèn lủi đi trốn đằng sau hệ thống đường ống chạy trên sàn tàu. Phía cuối phòng có một cánh cửa kim loại bị gỉ sét ăn mòn. Đóng chặt. Madeline bảo Coutances chiếu sáng cho mình trong khi cô cố gắng phá cửa. Dùi đục, xà beng: không ăn thua.

Họ quay lên boong rồi, vẫn nhờ vào sơ đồ, tìm một lối vào khác để tiếp cận hầm tàu. Không thành công. Nếu xưa kia từng có một lối vào thì nó hẳn đã bị bít lại rồi.

Không chịu bỏ cuộc, họ rảo bước xem xét khắp các ngõ ngách xó xỉnh trên boong tàu. Gió gầm gào buộc họ phải hét to mới nghe thấy nhau. Những cơn gió lốc dữ dội tạt thẳng vào họ khiến họ chao đảo. Họ cố gắng dùng hai bàn chân quét sạch tuyết theo kiểu được chăng hay chớ. Họ muốn hoạt động nhanh nhẹn, nhưng tứ chi tê cóng dường như không còn thuộc về họ nữa. Sau một hồi, họ thôi không nói chuyện với nhau nữa, thà giao tiếp bằng động tác còn hơn.

Từ mỗi bên của những cuộn lưới rê, họ nhận ra hai dải kính mờ rộng. Hai rãnh ngắn xây bằng gạch bề mặt phủ băng giá chạy trên sàn. Gaspard nghĩ ngay đến nguyên tắc hào quanh vườn hay kiến trúc sân kiểu Anh: cho phép ánh sáng tự nhiên chiếu sáng một tầng hầm. Phía xa hơn, Madeline nhìn thấy hai dải lưới sắt được cố định theo cùng nguyên tắc. Những lưới sắt thông gió.

Cô chạy tới tận phòng thủy thủ đoàn rồi quay trở lại với một cái cuốc chim. Thoạt đầu cô ngỡ mình sẽ dễ dàng phá tan bức trần bằng kính này, nhưng tấm kính lại có độ dày hiếm thấy. Cô dồn toàn bộ sức lực rồi lặp đi lặp lại nhiều lần. Mất đến hơn mười lăm phút đồng hồ Madeline mới có thể xuyên thủng được tấm kính ốp trần, rồi cô dùng cái đục kết thúc phần việc bằng cách tháo dỡ toàn bộ những tấm kính cửa. Ngay tức khắc, tuyết ùa vào không gian.

Cô quẹt sáng một trong những ống đèn huỳnh quang giắt theo nơi thắt lung rồi quăng nó vào cái lỗ vừa trổ được. Ba mét khoảng không trống rỗng mở ra dưới chân cô.

– Có một cái thang dây trên cầu tàu. Tôi sẽ đi tìm nó! cô kêu lên rồi quay bước.

Gaspard còn lại một mình trước vực thẳm. Kinh ngạc, điên cuồng, hoảng hốt. Từ đó đang thoát ra những luồng hơi kinh khủng – cá, phân, nước tiểu… – khiến anh tỉnh cả cơn rối trí. Ai đó từng bị giam hãm ở đây, đó là điều chắc chắn.

Anh dám chắc vừa nghe thấy một giọng nói lẫn vào tiếng gió. Một giọng đang gọi anh. Thế nên, anh không đủ kiên nhẫn chờ Madeline quay trở lại.

Anh cởi áo vest ra rồi nhảy xuống hầm tàu.

3.

Gaspard rơi bịch xuống rồi lăn mình trong đám bụi. Trong khi anh đứng dậy, mùi hôi thối kinh tởm khiến anh lợm giọng. Anh biết thứ mùi này: đó là mùi của cái chết. Anh nhặt thanh đèn sáng lên rồi tiến bước trong cảnh mờ tối.

– Có ai đấy không?

Câu trả lời duy nhất đến từ luồng gió của cơn bão tuyết đang khiến con tàu dập dềnh chao đảo.

Tất cả những cửa sổ con và cửa tàu đã bị bít kín. Ngay cả mỗi hớp không khí ô nhiễm cũng là một cực hình, phần phía dưới này của con tàu đỡ ẩm ướt hơn phần còn lại của xác tàu. Bầu không khí ở đây chát nồng hơn, và càng tiến về phía đuôi tàu, người ta càng chìm vào thinh lặng. Cơn bão có vẻ bỗng nhiên đã lùi rất xa, như thể người ta bị phóng vào một vũ trụ song song.

Mắt Gaspard mỗi lúc một quen với bóng tối, anh nhận ra mình không phải đang trong hầm tàu, mà bên trong một dạng phòng làm việc hẳn là nơi các ngư dân phân loại và moi ruột cá.

Anh đi qua trước một tấm thảm băng chuyền, một cái chậu to bằng inox, một dãy que móc vận chuyển hàng hóa và những máng nghiêng dốc nước bằng kim loại. Anh đã tìm thấy đằng sau một chồng tấm đậy boong tàu thứ mà anh biết không thể tránh khỏi từ khi ngửi thấy mùi cái chết: xác của Bianca Sotomayor. Thi thể bà ta nằm dài trên sàn tàu, hai chân co lại giữa những viên gạch nén.

Gaspard rọi đèn pin lại gần cái xác. Những gì còn lại từ Bianca trông chẳng giống với cái gì. Làn da bà sưng phồng lên, chi chít những nốt mụn rộp và bóng nhẫy như một miếng bọt biển, đang bong tróc. Các móng tay của bà rời ra, cơ thể bà, rốt cuộc, chỗ thì vàng nhạt chỗ thì đen đúa, kết tinh một trong những trạng thái ghê rợn tột bậc. Gaspard cố gắng không hẫng chân trước cảnh tượng khó lòng chịu đựng này. Nếu bất chấp cái lạnh, mùi thối rữa vẫn bốc lên nồng nặc đến thế, điều đó có nghĩa là Bianca chết chưa được bao lâu. Tuy không phải bác sĩ nhưng anh dám cá là mới khoảng ba tuần đổ lại. Kiểu gì thì kiểu chắc chắn chưa đến một tháng.

Gaspard tiến sâu thêm vào trong hành lang tối, để mình bị bao bọc bởi sức mạnh của bóng tối. Lúc này, nỗi sợ và cái lạnh trơn chuội trên anh. Anh rình chờ, căng thẳng, hoàn toàn cuốn theo hành động. Anh sẵn sàng đón nhận mọi chuyện. Đây chính là thời điểm anh đã chờ đợi từ hai chục năm nay. Kết cuộc của điều gì đó đã bắt đầu từ lâu trước khi anh nghe nói tới Sean Lorenz. Kết cuộc của một trận chiến giữa phần bóng tối và phần ánh sáng đã luôn cùng tồn tại trong anh.

Những ngày gần đây thật bất ngờ, đầy rẫy những điều bất ngờ. Khi có mặt tại Paris, cách đây năm ngày, anh không ngờ lấy một giây rằng thay vì viết nên một vở kịch, anh sẽ đảm nhiệm vai trò của nhà nghiên cứu hang động trong cuộc sống riêng để chiến đấu với những con quỷ của mình và tự khám phá ra những nét tính cách mà anh nghĩ đã vĩnh viễn tắt lịm.

Anh dồn toàn bộ sức lực, trí tuệ và niềm tin còn lại của mình về một hướng. Nhiều lần đã gần như chìm đắm, nhưng anh vẫn còn trụ vững. Có lẽ không còn được lâu lắm nữa, nhưng ít ra anh đã đạt tới mức đó. Bên bờ vực thẳm. Trong hang ổ của quái vật. Sẵn sàng cho cuộc đối đầu sau cùng, bởi những con quái vật không bao giờ thực sự chết đi.

– Có ai đó không?

Anh vẫn tiến bước trong màn đêm. Thanh đèn tuýp hẳn đã chập chờn, bởi nó hầu như không chiếu sáng nữa. Bỗng nhiên, độ cao tăng lên và lối đi thu hẹp lại. Anh không trông thấy gì nhiều nữa. Không nhìn rõ nhưng anh đoán là có hai tấm nệm, một đống chăn, mấy chồng đồ hộp. Và thêm những thùng các tông, những giỏ phủ mạng nhện.

Rồi tới lúc anh không thể tiến thêm được nữa. Anh vừa va phải một bức tường tạo nên từ những tấm đậy boong tàu được xếp chồng trước một búi to những ống và đường ống dẫn bằng gang.

Chính vào khoảnh khắc này, thanh đèn tắt ngóm. Gaspard lùi lại phía sau vài bước rồi dừng lại. Anh mò mẫm tiến về phía âm thanh khe khẽ của một máy quạt gió đến từ một ống thoát lớn. Anh ngồi thụp xuống, tự nhủ người mình có lẽ quá to để chui vừa đường ống mềm này, nhưng dẫu sao vẫn cứ tiến vào đó.

Anh bắt đầu bò trong bóng tối. Từ khi nhảy xuống hầm tàu, anh biết mình sẽ không thoái lui mà không có cậu nhóc. Anh biết thế nên đoạn tiếp theo của cuộc đời anh sẽ diễn ra chính xác tại đây. Để tới được đoạn này, anh đã xếp chồng cuộc sống của mình với cuộc sống của Julian Lorenz. Một hiệp ước ngầm. Một vụ đặt cược điên rồ của tay chơi poker già nua đã quyết định đặt lên bàn toàn bộ số thẻ của mình trong ván chơi cuối cùng và đặt cược đời mình với tỷ lệ cược một nghìn ăn một. Trong vụ cá cược này tồn tại một thứ ánh sáng sẽ đánh bại bóng tối trong bạn.

Gaspard tiến lên trong bóng tối, bụng áp vào thành ống. Một sức nặng đè nén lồng ngực anh. Hai tai anh ù đi. Dần dà, anh có cảm giác đang rời khỏi con tàu. Anh không còn nhận thấy sự đu đưa tròng trành nghiêng ngả, không còn nghe thấy con tàu kéo lưới rê kêu cót két hay vặn mình răng rắc tứ phía nữa. Anh không còn ngửi thấy những luồng hơi bốc nồng mùi xăng, mùi sơn và gỗ ẩm nữa. Chỉ còn bóng tối táp lấy anh, đen kịt như than. Và trong không khí phảng phất một mùi đất nung. Và ở cuối đường hầm là thứ bụi than cháy dở đôi lúc bắt đầu lấp lánh khi người ta khuấy đảo tro tàn.

Chính vào lúc đó anh nhìn thấy nó.

4.

Coutances chạy dưới tuyết.

Không khí lạnh căm nung đốt phổi anh và châm chích mắt anh. Bị gió thổi bạt, những bông tuyết quất mạnh vào mặt anh. Vì anh chỉ còn mặc một chiếc áo sơ mi, cái lạnh liền nghiến ngấu anh, xuyên thủng anh, nhưng lúc này anh đã miễn dịch với nỗi đau đớn.

Anh đã bọc Julian trong áo vest rồi ôm chặt cậu nhóc vào lòng.

Madeline đã chạy đi trước để khởi động xe.

Những con hải âu màu xám khổng lồ vẫn đang lượn vòng tròn trên đầu họ. Trông hệt như lũ kền kền, chúng phát ra những tiếng kêu điên loạn và đáng sợ.

Coutances đang chạy.

Đầu cúi gằm, gần như áp sát vào khuôn mặt trắng bệch của đứa trẻ, anh cố gắng truyền cho cậu nhóc toàn bộ những gì anh có thể. Hơi ấm của anh, hơi thở của anh, sinh mạng của anh.

Những cử chỉ của anh không hề vay mượn. Anh biết chính xác mình đang làm gì. Anh biết mình sẽ không trượt ngã trên mặt sàn đóng băng của bến nổi. Anh biết cậu nhóc sẽ không chết trên tay anh. Anh đã khám cho cậu nhóc trong lúc rời khỏi hầm tàu. Julian sợ hãi, không thể mở mắt sau khi đã sống quá lâu trong cảnh tăm tối, nhưng Bianca hẳn đã chăm sóc cho cậu nhóc đến tận hơi thở cuối cùng, bởi lẽ cậu nhóc còn lâu mới hấp hối.

– Sẽ ổn thôi, Julian, anh trấn an cậu nhóc.

Mắt nhắm nghiền, cậu nhóc run rẩy, răng va vào nhau lập cập.

Gaspard dùng tay bên kia đang rảnh rang để chụp lấy con chó bông đang thòi ra khỏi túi áo vest của anh rồi đặt nó vào hõm cổ của đứa trẻ.

– Sẽ ổn cả thôi, anh bạn thân mến. Nhìn này, chú đã mang về cho cháu anh bạn của cháu đây. Nó sẽ sưởi ấm cho cháu nhé.

Coutances đang chạy.

Hai bàn tay bị thương của anh lại bắt đầu chảy máu. Đau đớn đến mức anh không thể nhúc nhích được chúng nữa. Nhưng dẫu sao anh vẫn cử động chúng.

Coutances đang chạy.

Tiếng bánh xe rít ken két trong tuyết. Qua tấm màn bão tuyết, anh nhìn thấy chiếc xe mà Madeline đã đưa lại gần bờ nước nhất có thể. Anh đang đi tới cuối bến nổi thì bỗng Julian thì thầm với anh điều gì đó. Anh ngỡ mình nghe nhầm và bảo cậu nhóc nhắc lại.

– Là bố đấy ạ? đứa trẻ hỏi.

Coutances hiểu nguyên do của sự nhầm lẫn này: sự mất phương hướng, bộ quần áo, quyền năng của thứ nước hoa Lorenz thường dùng vẫn còn thấm đượm chiếc áo vest và sơ mi của ông, con thú bông…

Anh cúi xuống đứa trẻ rồi mở miệng toan giải thích sự hiểu lầm này, nhưng thay vào đó, anh nghe thấy mình trả lời:

– Đúng thế, là bố đây.

5.

Với bốn bánh xe nâng điện, chiếc xe bán tải tiến lên không quá khó khăn trên những con đường tuyết phủ. Tiện nghi êm ái của khoang lái đã giảm bớt sự xù xì thô bạo của thế giới bên ngoài và đối lập với cái lạnh địa cực đang ngự trị ngoài kia. Hệ thống sưởi chạy hết công suất, động cơ kêu ro ro, radio trên xe được kết nối rỉ rả với kênh 10-10 Wins của đài địa phương, cứ mười lăm phút lại điểm chính xác tình hình giao thông.

Gaspard và Madeline đã không nói lời nào nửa giờ qua từ khi họ rời khỏi nghĩa trang tàu thủy. Gaspard vẫn bế Julian, cậu nhóc hình như đã nép vào anh mà ngủ thiếp đi. Nằm co quắp và được bọc trong chiếc áo vest của bố, đứa trẻ chỉ thòi ra một chỏm tóc dày màu vàng nhạt rối bời. Bốn ngón trên bàn tay trái của cậu đã nắm chặt lấy tay của Gaspard và không buông ra nữa.

Mắt bỏng rát, Madeline vừa nhập vào thiết bị định vị GPS địa chỉ của bệnh viện Bellevue ở Manhattan. Họ đang trên đường liên bang 95, đoạn qua Secaucus thuộc New Jersey. Vào ngày chính lễ này, trên đường không có mấy người, dù vậy điều kiện thời tiết khiến cho việc đi lại phức tạp lên đáng kể.

Cách lối vào đường hầm Lincoln chừng trăm mét, mật độ lưu thông càng chậm lại để xe cộ chỉ dồn vào một làn đường duy nhất. Gaspard nhận thấy những chiếc xe công vụ của tòa thị chính đang đi kèm hai bên một máy rắc đang rắc muối làn đường chính, giữa sự tới lui của những nhát chổi gạt băng. Trên làn đường bên trái, những chiếc xe đang chạy chầm chậm, nối đuôi nhau. Rồi dừng hẳn.

Còn bây giờ?

Gaspard nhớ đến câu nói của Hemingway: “Không có tín hiệu nào được phát ra ở những ngã rẽ quan trọng nhất trên nẻo đường đời chúng ta đi.” Vào buổi sáng ngày Giáng sinh này, anh thấy dường như trái lại, một cọc tiêu phát sáng có thể đọc được tỏ tường đang nhấp nháy trước mắt anh. Một lần nữa, anh nghĩ đến kairos: khoảnh khắc quyết định, thời khắc khi cần phải hành động để khỏi tuột mất cơ hội. Chính là dạng thời điểm mà anh chưa bao giờ biết nắm bắt trong cuộc đời mình. Thật khôi hài: anh đã dành hai mươi năm vừa qua của cuộc đời mình để viết nên những hội thoại, trong khi anh chưa bao giờ biết giao tiếp. Ý thức rằng chính là bây giờ hoặc không bao giờ, anh quyết định dấn thân và hỏi Madeline:

– Trong một trăm mét nữa tương lai vẫn còn rộng mở, sau đó sẽ là quá muộn.

Madeline tắt tiếng radio rồi nhìn anh vẻ dò hỏi. Gaspard nói tiếp:

– Nếu rẽ phải về phía Manhattan, em sẽ viết tiếp câu chuyện đầu tiên. Nếu tiếp tục đi về phía Bắc, em sẽ sáng tạo một câu chuyện khác.

Vì không hiểu anh muốn dẫn dắt tới đâu, cô bèn hỏi:

– Câu chuyện đầu tiên là gì vậy?

Lần này Gaspard đã tìm ra lời lẽ. Câu chuyện đầu tiên kể về đường đời của ba con người với số phận trắc trở: một nhà văn nát rượu, một nữ cảnh sát chán sống, một cậu nhóc mồ côi.

Trong câu chuyện đầu tiên này, nhà văn và nữ cảnh sát đi theo đường hầm Lincoln để đưa cậu nhóc tới khoa cấp cứu bệnh viện Bellevue. Miếng bánh được ban phép lành dành cho cánh nhà báo, cho những kẻ chuyên rình mò, cho lũ người hèn hạ. Thảm kịch riêng tư của một gia đình sẽ bị phơi bày nơi công cộng và phân tích tỉ mỉ, mổ xẻ không chút sắc thái. Người ta sẽ xào xáo câu chuyện này thành những bài báo câu khách trên các mạng xã hội, món nước lèo nhiều kỳ cho các kênh thông tin.

Trong câu chuyện đầu tiên này, nhà soạn kịch rốt cuộc sẽ quay trở về ngọn núi của anh để sống khép mình thêm chút nữa. Anh tiếp tục uống rượu, thù ghét nhân loại, để không chịu nổi điều gì nhiều nhặn cho cam trên cõi đời này. Mỗi sáng lại khó khăn hơn buổi sáng hôm trước. Vậy nên anh uống nhiều thêm chút nữa trong lúc hy vọng hồi kết của cuộc chơi đến nhanh hơn.

Nữ cảnh sát có lẽ sẽ quay lại Madrid, tới bệnh viện chuyên khoa hiếm muộn kia. Hoặc có lẽ không. Cô muốn trở thành mẹ, đúng vậy, nhưng cũng muốn có ai đó để tựa vào vai người ấy trong cuộc đời mới này. Bởi vì cô tự biết mình yếu đuối. Bởi vì cô vẫn luôn cáng đáng nỗi thiếu thốn vốn mang nặng trong mình từ tuổi niên thiếu. Thế nên, dĩ nhiên, theo từng thời kỳ, cô có thể hóa trang cuộc đời mình, đôi khi thành công trong việc khiến cho người khác – và thậm chí là cả bản thân – tin rằng cô ấy là một phụ nữ trẻ lạc quan, dí dỏm và cân bằng, trong khi tâm trí cô chỉ là sự hỗn loạn, mờ mịt, những cơn sốt kịch phát và mùi máu.

Về cậu nhóc, đó là ẩn số lớn. Đứa con trai mồ côi của một “họa sĩ điên” và một nữ hoàng của tất cả những điều thái quá, được nuôi dạy trong vòng hai năm dưới hầm một con tàu bởi mẹ của một tên sát nhân hàng loạt. Cuộc đời cậu nhóc sẽ ra sao? Chúng ta có thể đánh cược rằng nó sẽ được đánh dấu bằng những chuyến đi đi về về quen thuộc giữa các trung tâm và các gia đình nhận nuôi. Những chuyến thăm khám ở chỗ các bác sĩ tâm lý. Lòng trắc ẩn giả tạo, sự tò mò nguy hại, cái mác nạn nhân sẽ dính chặt lấy nó. Một ánh mắt do dự có khuynh hướng trốn chạy, chìm đắm trong những ký ức tăm tối về tầng hầm của một con tàu.

Bỗng nhiên, làn đường thứ hai thông thoáng hẳn. Một nhân viên cầu đường mặc áo gi lê vàng ra hiệu cho họ tiến lên và dòng xe lưu thông đã hết tắc nghẽn.

Không thể thốt lên câu nào dù nhỏ nhất, Madeline nhìn Gaspard chòng chọc, vẻ thất thần, cố gắng hiểu những lời anh nói. Một bản hòa âm những tiếng còi cất lên từ các xe đỗ sau họ. Madeline nhấn ga và chiếc xe bán tải tiếp tục hành trình về phía hầm Lincoln. Coutances nhìn lưỡi dao máy chém đang sát lại gần. Năm mươi mét. Ba mươi mét. Mười mét. Anh đã chơi đến quân bài cuối cùng. Giờ thì quả bóng đã không còn trong phần sân của anh nữa rồi.

Madeline tiến lên trên đoạn đường dốc dẫn tới Manhattan. Nếu tồn tại một câu chuyện khác, kiểu gì nó cũng sẽ quá sức điên rồ, quá đỗi mạo hiểm. Không phải thứ người ta thu xếp được trong lúc khẩn cấp.

Thế đấy, kết thúc rồi, anh nghĩ.

– Còn câu chuyện thứ hai? tuy thế cô vẫn hỏi.

– Câu chuyện thứ hai, Gaspard trả lời, đó là câu chuyện về một gia đình.

Lần này cô hiểu ánh mắt anh muốn nói điều gì: Tôi dám chắc không ai có thể bảo vệ đứa trẻ này tốt hơn chúng ta.

Đến đó, Madeline nheo mắt, dùng ống tay áo lau mí mắt rồi hít một hơi dài. Rồi cô bỗng bẻ tay lái để chuyển làn đường. Vừa kịp lúc, chiếc xe bán tải vượt qua nhiều đường kẻ màu trắng, đè nát một thanh chắn đường bằng nhựa đúc khuôn và một trụ chóp nón giao thông công trình.

Để lại Manhattan đằng sau mình, Madeline tách ra được khỏi dòng xe cộ và tăng tốc để vạch ra con đường của mình về phía Bắc.

6.

Câu chuyện thứ hai đã khởi đầu như thế đó, Julian.

Câu chuyện về gia đình chúng ta.

Năm năm sau…

Sự thật là thế đó, Julian.

Câu chuyện về con là thế đó. Câu chuyện về chúng ta là thế đó.

Câu chuyện mà bố vừa viết vào cuốn sổ gáy xoắn cũ kỹ của mình.

Sáng hôm đó, bố mẹ đã không để con lại khoa cấp cứu của bệnh viện Bellevue. Bố mẹ đã tiếp tục chạy xe về phía Bắc, tới tận Trung tâm bảo trợ Trẻ em Larchmont, trung tâm y tế dành cho trẻ em do Diane Raphaël sáng lập nhờ số tiền thu được sau khi bán những bức tranh của Lorenz.

Con đã nhập viện và nằm lại đó một tháng. Con đã dần lại sức và đã lấy lại được thị lực. Những chuyện con từng trải qua đã mờ nhạt trong tâm trí con. Con không có chút khái niệm nào về thời gian, gần như không còn ký ức về cuộc sống của mình trước kia hay về việc mình bị bắt cóc. Và con tiếp tục gọi bố là bố.

Bố mẹ đã tận dụng thời gian này để tổ chức lại cuộc sống. Mẹ con đã “hợp thức hóa” danh nghĩa về mặt hành chính của chúng ta. Từng làm việc cho chương trình bảo vệ nhân chứng liên bang nên mẹ con biết phải liên hệ với ai để có được một giấy chứng sinh giả mạo có thể chấp nhận được. Chính vì thế mà con chính thức trở thành Julian Coutances, sinh ngày 12 tháng Mười năm 2011 tại Paris, con của ông Gaspard Coutances và bà Madeline Greene.

Trước khi rời Mỹ, bố và mẹ con đã quay lại tàu Night Shift cùng với những bi đông xăng, và chúng ta đã châm lửa đốt con tàu.

Rồi chúng ta lên đường tới Hy Lạp sinh sống trên đảo Sifnos nơi ta đã có sẵn chiếc thuyền buồm riêng. Tuổi ấu thơ của con đã được soi sáng bởi mặt trời của dãy Cyclades và được ru bởi những con sóng bạc đầu cùng những tiếng xào xạo của miền truông Địa Trung Hải.

Để giúp con quên đi những cảnh tăm tối, bố không biết có thứ gì tốt hơn màu xanh rực rỡ của bầu trời, bóng râm của những cây ô liu, vị tươi mát đượm mùi bạc hà của món xa lát tsatsiki, mùi húng tây và hương nhài.

Bố ngẩng đầu lên khỏi cuốn sổ rồi nhìn con dạo bước trên bãi biển bên dưới ngôi nhà. Rõ ràng là chuyện này hiệu quả, bởi con đẹp đẽ như một vì tinh tú và tràn trề sinh lực, ngay cả khi con vẫn luôn sợ bóng tối.

– Mẹ ơi nhìn này, con đang làm máy bay!

Con dang rộng đôi cánh tay và bắt đầu chạy quanh mẹ con đang phá lên cười.

Năm năm đã trôi qua kể từ buổi sáng tháng Mười hai năm 2016. Năm năm tươi vui. Đối với Madeline, đối với bố, đối với con, khởi đầu một cuộc đời mới. Một sự tái sinh đúng nghĩa. Con đã mang đến cho cuộc đời chúng ta những thứ vốn đã biến mất bấy lâu: cảm giác nhẹ nhõm, niềm hy vọng, niềm tin, một ý nghĩa. Như con sẽ khám phá ra khi đến tuổi đọc được những dòng này, cả mẹ con lẫn bố đều không phải những bậc cha mẹ bình thản mà con từng biết.

Nhưng cuộc sống gia đình của chúng ta đã khiến bố hiểu ra điều gì đó. Có một đứa con xóa nhòa toàn bộ bóng tối mà con hẳn đã chịu đựng trước kia. Thế gian phi lý, vẻ xấu xí của nó, sự ngu ngốc sâu như biển thẳm của phần đông nhân loại và thói hèn nhát của tất cả những kẻ đi săn theo bầy. Khi con có một đứa con, bỗng nhiên những ngôi sao của con sắp thẳng hàng trên bầu trời. Mọi sai sót, lỗi lầm, lầm lạc của con đều được cứu chuộc nhờ vẻ duyên dáng đơn giản của ánh sáng trong một đôi mắt.

Không có ngày nào trôi qua mà bố không nhớ đến buổi sáng tháng Mười hai tốt lành ấy. Lần đầu tiên bố ôm con vào lòng. Buổi sáng hôm đó, ở New York, cơn bão nổi lên điên cuồng, cái lạnh thấm xuyên qua bố, lũ chim cuồng loạn bay lượn trên đầu chúng ta và một cái cây nhỏ máu trên tuyết. Buổi sáng hôm đó, có lẽ bố là người giải thoát cho con, nhưng chính con mới là người cứu mạng bố.

Sifnos,
quần đảo Cydades,
ngày 12 tháng Mười năm 2021

Pénélope thứ 22

Phiên mở bán đặc biệt một tác phẩm đồ sộ của Sean Lorenz tại New York

NGÀY 9 THÁNG MƯỜI 2019 / AFP

Tối nay, tại Rockefeller Plaza, nhà đấu giá Christie’s New York mở bán một tác phẩm đồ sộ của họa sĩ người Mỹ Sean Lorenz, đã qua đời năm 2015. Được đặt tên lại là Pénélope thứ 22, bức tranh vốn là một toa tàu điện ngầm cũ của Paris được bao phủ hoàn toàn bởi một bức tranh tường đầy nhục cảm tái hiện Pénélope Kurkowski, người vợ kiêm nàng thơ của họa sĩ. Được thực hiện vào năm 1992, khi họa sĩ người New York tới Pháp, tác phẩm đã được vẽ một cách hoàn toàn bất hợp pháp và chỉ được tìm lại mới đây trong kết cục bi thảm của bà Kurkowski, người đã chọn cách kết liễu đời mình trong chính toa tàu này hồi tháng Mười hai năm 2016.

Tiếp theo đó là một cuộc chiến pháp lý cam go và kéo dài giữa Công ty quản lý giao thông công cộng Paris và Bernard Benedick, người thừa kế duy nhất và đồng thời là người thực hiện di chúc của Sean Lorenz, để quyết đinh xem tác phẩm nghệ thuật này thuộc về ai. Chỉ vừa mới đây, hai bên đã đạt tới một thỏa thuận cho phép việc bán đấu giá ngày hôm nay được diễn ra.

Sẽ không có gì đáng ngạc nhiên nếu tác phẩm này xác lập một kỷ lục mới, đại diện của nhà đấu giá khẳng định. Ngay từ lúc sinh thời, thị giá của Sean Lorenz vốn đã cao, nhưng nó đã tăng vọt kể từ khi họa sĩ qua đời. Về phần mình, ông Benedick nhấn mạnh tính chất đặc biệt của bức tranh chưa từng được trưng bày này: toàn bộ 21 bức tranh tái hiện Pénélope Kurkowski đã bị thiêu hủy trong một vụ hỏa hoạn năm 2015. Theo tôi được biết, toa tàu này là bằng chứng hội họa duy nhất vẫn còn tồn tại về mối quan hệ vượt qua mọi chuẩn mực đã gắn bó Lorenz với người vợ cũ.

Gạt phăng những lời bình luận liên quan đến khía cạnh có phần chết chóc rùng rợn của tác phẩm đặc biệt này, ông chủ phòng tranh nhận định rằng người ta đã quy kết sai lầm về bức tranh: tác phẩm này kết tinh tinh hoa tình yêu và tinh hoa nhan sắc, ông nhận định trước khi kết luận như một triết gia: để thoát khỏi sự tàn ác của một thời đại bị công nghệ cai trị, chúng ta còn lại vũ khí nào khác đâu ngoài nghệ thuật, vẻ đẹp và tình yêu?

Các tài liệu gốc
TRONG CÁI GIẢ CÓ CÁI THẬT

Đừng tìm kiếm Sean Lorenz trong các viện bảo tàng và các phòng trưng bày nghệ thuật đương đại, ông là sự kết tinh của nhiều họa sĩ mà tôi đánh giá cao tác phẩm, và may mắn không biết đến một số phận bi thảm như thế.

Bạn cũng không cần đến kè Voltaire để khám phá tiệm màu của Jean-Michel Fayol, nhân vật này là hư cấu, tôi được gợi cảm hứng một phần từ việc đọc các bài báo viết về công ty Kremer Pigmente, do Georg Kremer sáng lập nên, cũng như các bài viết của các hãng truyền thông trực tuyến nhắc đến bộ sưu tập màu vẽ của Trung tâm Bảo tồn và Nghiên cứu Kỹ thuật Strauss tại Cambridge, vốn được khẳng định là độc nhất vô nhị trên thế giới.

Cuối cùng, một vài người trong số các bạn sẽ nhận thấy trong cuốn tiểu thuyết này sự xuất hiện thoáng qua của các nhân vật hoặc sự gợi nhắc đến các địa điểm có trong những cuốn tiểu thuyết trước đây của tôi. Tôi hy vọng rằng một vài cái nháy mắt sẽ khiến các bạn mỉm cười. Độc giả thân mến ơi, nói gì chăng nữa, chúng cũng là bằng chứng cho thấy lòng biết ơn của tôi đối với sự hiện diện trung thành của các bạn.

Table of Contents

1. Cậu nhóc

2. GIỮA MÙA ĐÔNG

1. Thứ Ba ngày 20 tháng Mười hai

1. 1 Hội chứng Paris
2. 2 Lý thuyết 21 gram
3. 3 Vẻ đẹp của những sợi dây
4. 4 Hai người xa lạ trong căn nhà

3. HỌA SĨ ĐIÊN

1. Thứ Tư ngày 21 tháng Mười hai

1. 5 Số phận nơi cuống họng
2. 6 Một khoản hủy diệt
3. 7 Những gì nó thiêu cháy…
4. Gaspard
5. 8 Dối trá và sự thật
6. 9 Một phương cách để chiến thắng cái chết

4. TIẾNG GỌI CỦA ÁNH SÁNG

1. Thứ Năm ngày 22 tháng Mười hai

1. 10 Phía sau ánh sáng
2. Pénélope
3. 11 Cursum Perficio
4. 12 Hố đen

2. Thứ Sáu ngày 23 tháng Mười hai

1. 13 Madrid
2. 14 Nueva York
3. 15 Trở lại phố Bilberry
4. Pénélope

5. VUA CÂY TRĂN

1. Thứ Bảy ngày 24 tháng Mười hai

1. 16 Đêm nước Mỹ
2. 17 Vua Cây Trăn
3. 18 Thành phố sương giá
4. 19 Bên rìa địa ngục
5. 20 Đứa con trai được yêu hơn
6. Bianca
7. 21 Cây số 0

2. Chủ nhật ngày 25 tháng Mười hai

1. 22 Night Shift

6. Năm năm sau…

1. Pénélope thứ 22

7. Các tài liệu gốc

Landmarks

1. Cover

Table of Contents

- Cậu nhóc

- GIỮA MÙA ĐÔNG

- Thứ Ba ngày 20 tháng Mười hai

- 1 Hội chứng Paris
- 2 Lý thuyết 21 gram
- 3 Vẻ đẹp của những sợi dây
- 4 Hai người xa lạ trong căn nhà

- HỌA SĨ ĐIÊN

- Thứ Tư ngày 21 tháng Mười hai

- 5 Số phận nơi cuống họng
- 6 Một khoản hủy diệt
- 7 Những gì nó thiêu cháy…
- Gaspard
- 8 Dối trá và sự thật
- 9 Một phương cách để chiến thắng cái chết

- TIẾNG GỌI CỦA ÁNH SÁNG

- Thứ Năm ngày 22 tháng Mười hai

- 10 Phía sau ánh sáng
- Pénélope
- 11 Cursum Perficio
- 12 Hố đen

- Thứ Sáu ngày 23 tháng Mười hai

- 13 Madrid
- 14 Nueva York
- 15 Trở lại phố Bilberry
- Pénélope

- VUA CÂY TRĂN

- Thứ Bảy ngày 24 tháng Mười hai

- 16 Đêm nước Mỹ
- 17 Vua Cây Trăn
- 18 Thành phố sương giá
- 19 Bên rìa địa ngục
- 20 Đứa con trai được yêu hơn
- Bianca
- 21 Cây số 0

- Chủ nhật ngày 25 tháng Mười hai

- 22 Night Shift

- Năm năm sau…

- Pénélope thứ 22

- Các tài liệu gốc