Chuyện Ma Ám Ở Trang Viên Bly
Author: Henry James; Nguyên Hương (dịch)
Date: 2020-10-01 12:00:00+00:00
Keywords: Kinh Dị; Tâm Lý
Description: Một cô gái trẻ nhận được công việc đầu tiên trong đời là làm gia sư cho hai đứa trẻ xinh đẹp, trong sáng và lặng lẽ đến dị thường tại tòa dinh thự Bly cô độc, bị bủa vây trong cái ác rình rập. Những bóng người ẩn hiện từ tòa tháp tối tăm và ô cửa sổ bụi bặm, các bóng ma xấu xa lặng lẽ tiến đến ngày một gần. Với nỗi kinh hoàng lớn dần, cô gia sư bất lực nhận ra những sinh vật tàn ác đó nhắm đến bọn trẻ, rắp tâm xâm chiếm cơ thể, tâm trí và cả linh hồn các em… - 2021-08-05: K soát bổ sung, sửa tí ti, thêm tí vẽ - 2021-07-29: Chuyển epub @ Lý Thanh Bình sang MD
Publisher: Kim Đồng

MỞ ĐẦU

Chúng tôi quây quần quanh lò sưởi, nín thở lắng nghe câu chuyện, nhưng ngoài lời nhận xét hiển nhiên rằng nó rất ghê rợn, mà chuyện kinh dị vào đêm giáng sinh trong một ngôi nhà cũ thì tất phải ghê rợn, tôi nhớ rằng không ai lên tiếng bình luận gì cho đến khi có người tình cờ nói rằng anh ta từng gặp duy nhất một trường hợp tương tự, xảy đến với một đứa trẻ. Tôi xin nói thêm rằng trường hợp đó là về hồn ma trong một ngôi nhà cũ giống như ngôi nhà chúng tôi đang tụ tập vào dịp này - một vụ hiện hồn kinh khủng, xảy đến với một cậu bé đang ngủ trong phòng với mẹ. Cậu bé đã đánh thức người mẹ trong cơn khiếp hãi; nhưng trước khi người mẹ kịp xua tan cơn sợ và dỗ dành cậu ngủ tiếp, bản thân bà cũng chứng kiến cảnh tượng khiến cậu run rẩy. Nhận xét này đã khơi gợi lời hồi đáp từ Douglas - không phải ngay lúc đó, mà vào tối muộn - dẫn đến một kết quả thú vị khiến tôi chú ý. Câu chuyện người khác đang kể chẳng hấp dẫn lắm, và tôi nhận thấy anh không chú ý lắng nghe. Tôi cho đó là dấu hiệu thể hiện rằng bản thân anh có chuyện muốn kể và chúng tôi chỉ cần chờ đợi. Quả thực chúng tôi đã đợi đến hai đêm sau; nhưng vào tối hôm đó, trước khi chúng tôi giải tán, anh đã nói ra ý nghĩ trong đầu mình.

“Tôi đồng ý - về hồn ma của Griffin, hay dù nó là gì đi nữa - rằng việc nó xuất hiện cho cậu bé nhìn thấy trước, ở cái tuổi dễ tổn thương như vậy, đã thêm điểm nhấn cho câu chuyện. Nhưng đây không phải lần đầu tôi nghe về kiểu chuyện hấp dẫn này liên quan đến trẻ con. Nếu một đứa trẻ đã thêm nhát búa chát chúa cho hiệu quả câu chuyện, thì các vị nói sao với hai đứa trẻ…?”

“Tất nhiên chúng tôi sẽ bảo rằng chúng mang đến hai nhát búa! Và rằng chúng tôi muốn nghe chuyện về chúng,” có người thốt lên.

Tôi vẫn còn có thể hình dung ra Douglas đứng quay lưng về phía ngọn lửa, hai tay đút túi, nhìn xuống những người đang trò chuyện với mình. “Cho đến giờ, chưa có ai ngoài tôi từng nghe chuyện này. Câu chuyện có phần quá kinh khủng.” Câu này đương nhiên là đã được vài người nói ra để tạo hiệu quả tối đa cho câu chuyện của mình, và người bạn của chúng tôi, với nghệ thuật kể chuyện tinh tế, chuẩn bị cho chiến thắng của mình bằng cách đưa mắt nhìn chúng tôi rồi nói tiếp: “Vượt ra ngoài tất cả. Tôi chưa từng biết đến thứ gì có thể chạm tới câu chuyện này.”

“Về mặt đáng sợ ư?” Tôi nhớ mình đã hỏi như vậy.

Dường như anh muốn đáp rằng không chỉ đơn giản như vậy; như thể anh thực sự không tìm được từ thích hợp để miêu tả. Anh đưa tay xoa mắt, khẽ nhăn mặt. “Về độ kinh hoàng!”

“Ôi, hấp dẫn quá đi mất!” Một người trong cánh phụ nữ kêu lên.

Anh không hề chú ý đến cô ta; anh nhìn tôi, nhưng như thể thay vì tôi, anh đang nhìn thấy thứ mình nói đến. “Về sự xấu xa dị hợm nói chung, về nỗi khiếp sợ và đau đớn.”

“Chà,” tôi bảo, “thế thì hãy ngồi xuống và bắt đầu kể ngay đi.”

Anh quay về phía ngọn lửa, đưa chân gẩy một khúc gỗ, ngắm nhìn chốc lát. Rồi anh quay lại đối mặt với chúng tôi: “Tôi chưa bắt đầu kể được. Tôi phải gửi thư vào thành phố đã.” Một loạt tiếng ca thán vang lên, kèm theo trách móc; sau đó anh liền giải thích, vẫn với vẻ lơ đãng: “Câu chuyện đã được ghi lại và cất giữ trong ngăn kéo suốt nhiều năm. Tôi có thể viết thư và gửi kèm chìa khóa cho người của mình; anh ta sẽ gửi bưu kiện tới đây khi tìm thấy nó.” Cá nhân tôi cảm thấy dường như anh chủ động đề xuất việc này - có vẻ anh gần như kêu gọi mọi người giúp anh thôi do dự. Anh đã phá vỡ một lớp băng dày tích tụ qua nhiều mùa đông; anh có những lí do riêng để giữ im lặng lâu như vậy. Những người khác bất mãn với sự trì hoãn, nhưng chính những trăn trở của anh đã hấp dẫn tôi. Tôi yêu cầu anh viết thư để gửi ngay chuyến bưu chính đầu tiên và anh đồng ý cho chúng tôi nghe chuyện sớm; rồi tôi hỏi anh trải nghiệm mà anh nói đến có phải của chính bản thân anh hay không. Với câu hỏi này, anh trả lời ngay tức khắc. “Ôi, ơn Chúa, không!”

“Vậy còn bản ghi chép là của anh? Anh đã ghi lại câu chuyện đó?”

“Tôi không ghi lại gì ngoài ấn tượng về nó. Tôi ghi khắc vào đây,” anh vỗ lên tim mình. “Tôi chưa từng quên.”

“Vậy bản ghi chép…?”

“Là một bản thảo cũ kĩ, đã phai màu mực, bằng bút tích đẹp nhất trên đời.” Anh lại quay về phía ngọn lửa. “Bút tích của một phụ nữ. Cô đã qua đời hai mươi năm rồi. Cô gửi cho tôi những trang giấy ấy trước khi chết.”

Lúc này tất cả bọn họ đều đang lắng nghe, và tất nhiên có người tỏ ý trêu chọc, hay ít nhất là rút ra suy diễn. Nhưng anh bác bỏ suy diễn một cách nghiêm túc, dù cũng không tỏ vẻ bực bội. “Cô là một người hết sức duyên dáng, nhưng cô lớn hơn tôi mười tuổi. Cô là gia sư của em gái tôi,” anh lặng lẽ nói thêm. “Cô là người phụ nữ đáng mến nhất tôi từng biết ở địa vị đó; dù làm bất cứ nghề nghiệp gì, cô cũng sẽ là một người đáng kính, chuyện đã lâu lắm rồi, và câu chuyện kia còn lâu hơn nữa. Khi ấy tôi đang học ở trường Trinity, tôi gặp cô khi về nhà vào mùa hè năm thứ hai. Năm ấy tôi ở nhà khá nhiều - một mùa hè đẹp. Chúng tôi đã đi dạo và nói chuyện vài lần trong vườn vào giờ nghỉ của cô - những cuộc trò chuyện khiến tôi phát hiện cô cực kỳ thông minh và dễ mến. Ô đúng vậy; đừng cười: tôi yêu quý cô rất nhiều và đến tận hôm nay vẫn lấy làm vui mừng khi nghĩ cô cũng quý mến tôi. Nếu không thì cô đã không kể với tôi rồi. Cô chưa từng kể với bất cứ ai. Không chỉ vì cô nói vậy, mà tôi biết là thực sự cô chưa từng kể. Tôi không chỉ biết chắc; tôi thấy rõ như vậy. Các vị sẽ dễ dàng rút ra kết luận ngay khi nghe chuyện.”

“Bởi vì câu chuyện ấy quá đáng sợ?”

Anh tiếp tục nhìn chăm chú về phía tôi. “Các vị sẽ tự rút ra kết luận,” anh nhắc lại. “Anh sẽ tự rút ra kết luận.”

Tôi cũng nhìn anh không chớp. “Tôi hiểu rồi. Cô ấy đang yêu.”

Anh bật cười lần đầu tiên. “Anh nói đúng đấy. Phải, cô đang yêu. Đúng hơn là đã từng yêu. Điều đó thể hiện rõ ràng - cô không thể kể câu chuyện của mình mà không biểu lộ điều đó. Tôi đã thấy, và cô thấy rằng tôi đã thấy; nhưng không ai trong chúng tôi nhắc đến. Tôi nhớ như in thời gian và địa điểm - nơi góc thảm cỏ, dưới bóng râm của hàng sồi lớn và buổi chiều mùa hè dài nóng bức. Đó không phải khung cảnh thích hợp để nghe chuyện kinh dị; nhưng ối chao…!” Anh rời bỏ lò sưởi và thả mình lại ghế ngồi.

“Anh sẽ nhận được bưu kiện vào sáng thứ Năm?” Tôi hỏi.

“Chắc phải đến chuyến bưu chính thứ hai.”

“Vậy thì, sau bữa tối…”

“Các vị đều sẽ gặp tôi ở đây?” Anh lại nhìn khắp lượt chúng tôi. “Sẽ không có ai rời đi chứ?” Giọng điệu anh gần như mong đợi.

“Tất cả mọi người đều sẽ ở lại!”

“Tôi sẽ ở lại” và “Tôi sẽ ở lại!” là tiếng kêu của những quý cô đã định sẵn ngày rời đi. Tuy nhiên bà Griffin tỏ ý muốn biết thêm. “Cô ấy đang yêu ai?”

“Câu chuyện sẽ nói rõ,” tôi tranh lời đáp.

“Ôi, tôi nóng lòng nghe chuyện quá!”

“Câu chuyện sẽ không nói rõ đâu,” Douglas nói; “không nói theo một cách lộ liễu, sỗ sàng.”

“Thế thì thật đáng tiếc. Tôi chỉ hiểu được theo mỗi cách ấy.”

“Anh cũng không nói ư, Douglas?” Một người khác hỏi.

Anh lại đứng bật dậy. “Có - ngày mai. Giờ thì tôi phải đi ngủ thôi. Chúc ngủ ngon.” Rồi anh nhanh chóng vớ lấy một ngọn nến, và bỏ lại chúng tôi trong ngỡ ngàng.

Từ đầu bên này của hành lang màu nâu rộng lớn chúng tôi nghe thấy tiếng chân anh bước lên cầu thang; khi đó bà Griffin nói: “Chà, nếu tôi không biết cô ấy đang yêu ai, thì tôi cũng biết anh ấy yêu ai.”

“Cô ấy già hơn mười tuổi,” chồng bà đáp lại.

“Càng thêm lí do… ở cái tuổi ấy! Nhưng anh ấy giữ kín lâu như vậy cũng khá là đáng quý.”

“Bốn mươi năm!” Griffin nói thêm.

“Rốt cuộc bảy giờ cũng vỡ oà ra.”

“Sự vỡ oà này,” tôi đáp lại, “sẽ biến tối thứ Năm thành một dịp đặc biệt.” Và mọi người đều đồng ý với tôi rằng, trước tình huống này, chúng tôi đều đã mất hứng thú với mọi câu chuyện khác. Câu chuyện cuối cùng, dù không hoàn chỉnh và chỉ như mở đầu của một loạt truyện dài kì, đã được kể ra; chúng tôi bắt tay và “bắt nến”, như một người nói, rồi đi ngủ.

Ngày hôm sau, tôi biết rằng một lá thư kèm theo chìa khoá đã được gửi đến căn hộ của Douglas ở London vào chuyến bưu chính đầu tiên. Nhưng dù tin đó đã bị lan truyền cho mọi người, hay phải chăng chính vì lẽ đó, chúng tôi để anh yên cho đến sau bữa tối, thực tế là tới tận khi đã khuya đến mức thích hợp với bầu không khí mà kỳ vọng của chúng tôi tạo lập nên. Khi đó anh trở nên cởi mở đúng như chúng tôi mong muốn và cho chúng tôi lí do chính đáng nhất về thái độ cởi mở đó. Một lần nữa chúng tôi tụ tập trước lò sưởi trong đại sảnh để nghe anh kể, giống như tối hôm trước, khi chúng tôi bị anh khơi gợi tâm trí. Có vẻ như bản tường thuật mà anh hứa sẽ đọc cho chúng tôi nghe thực sự cần một lời mở đầu thích đáng.

Tôi xin được nói rõ rằng bản tường thuật mà tôi trình bày dưới đây được lấy từ bản chép nguyên văn do chính tôi ghi lại nhiều năm sau đó. Douglas tội nghiệp đã gửi bản thảo cho tôi trước khi chết - khi anh thấy rõ cái chết sắp đến gần. Bản thảo đến tay anh vào ngày thứ ba của cuộc tụ tập và vào đêm thứ tư, tại đúng chỗ hôm trước, với sự truyền cảm mạnh mẽ, anh bắt đầu đọc trước đám đông quây quần. May thay, các quý cô hôm trước hứa sẽ ở lại cuối cùng lại thất hứa: họ đã rời đi theo lịch trình định sẵn, mang theo lòng hiếu kì sôi sục mà anh đã gợi lên trong tất cả chúng tôi, theo như lời họ thừa nhận. Nhưng điều đó chỉ khiến đám đông thính giả cuối cùng của anh thêm thu gọn và có chọn lọc, chia sẻ một đam mê chung, vây quanh ngọn lửa.

Những dòng đầu tiên cho biết rằng bản ghi chép này được thực hiện tại thời điểm sau khi câu chuyện đã bắt đầu. Theo đó, người bạn cũ của Douglas - cô con gái út của một mục sư nông thôn nghèo - ở tuổi hai mươi, đã đến London để nhận công việc dạy học đầu tiên. Lòng đầy hồi hộp, cô tới gặp mặt trực tiếp người đăng quảng cáo tuyển dụng mà trước đó cô đã trao đổi qua thư. Khi cô trình diện tại ngôi nhà đồ sộ và bề thế trên phố Harley, ông chủ tương lai thể hiện mình là một quý ông độc thân lịch thiệp đang tuổi tráng niên; hình tượng như vậy chưa từng xuất hiện, trừ trong mơ hay tiểu thuyết, trước một cô gái đầy xúc động, hồi hộp, đến từ một ngôi nhà của mục sư vùng Hampshire. Mẫu người như anh không bao giờ lỗi thời. Điển trai, bạo dạn và nhã nhặn, tự nhiên, vui vẻ và nhân từ. Tất nhiên anh gây cho cô ấn tượng lịch thiệp và phong nhã, nhưng điều chinh phục cô hơn cả và cho cô lòng dũng cảm mà cô thể hiện về sau là việc anh đã coi toàn bộ công việc của cô như một ân huệ, một trách nhiệm mà đáng lẽ anh phải vui lòng đảm đương.

Cô nhận thấy anh giàu có, nhưng cũng xa hoa đến khiếp đảm - cô đã thấy anh trong trang phục đắt tiền hào nhoáng, trong diện mạo đẹp đẽ, trong những thói quen đắt đỏ, trong vẻ phong lưu trước mặt phụ nữ. Nơi ở tại thành phố của anh là một ngôi nhà rộng lớn chứa đầy chiến lợi phẩm và đồ lưu niệm từ du lịch và săn bắn; nhưng nơi anh muốn cô đến ngay lập tức là ngôi nhà ở quê, một biệt thự cổ của gia đình tại Essex.

Anh bị trao quyền giám hộ hai đứa cháu một trai một gái, con của người anh trai trong quân ngũ, sau cái chết của cha mẹ chúng tại Ấn Độ vào hai năm trước. Với một người đàn ông ở địa vị của anh - độc thân, không có cả kinh nghiệm lẫn chút ít kiên nhẫn nào - bọn trẻ là gánh nặng rất lớn. Điều này gây ra nỗi lo lớn cùng một loạt sai lầm, hẳn nhiên là từ phía anh, nhưng anh vô cùng xót thương bọn trẻ tội nghiệp và đã làm tất cả những gì có thể. Cụ thể thì anh đã gửi chúng về ngôi nhà khác của mình ở nông thôn, là môi trường thích hợp dành cho chúng, và để chúng ở đó với những người tốt nhất mà anh tìm được để chăm nom chúng, anh thậm chí đã cử chính những người hầu của mình đi phục vụ chúng, và về thăm chúng mỗi khi có thể. Điều khó xử là chúng không còn người thân nào khác, mà việc riêng của anh đã chiếm dụng toàn bộ thời gian. Anh đã cho chúng sở hữu Bly, một nơi an toàn và lành mạnh, đồng thời cử bà Grose, một người phụ nữ xuất sắc, làm người đứng đầu tại dinh cơ nho nhỏ của chúng. Bà Grose từng là hầu gái cho mẹ của anh và anh tin chắc vị khách của mình sẽ quý mến bà. Hiện giờ bà là quản gia và cũng tạm thời đóng vai trò chăm nom bé gái; may mắn thay, bà cực kỳ yêu quý cô bé, vì bản thân bà không có con cái. Còn có nhiều người giúp việc khác, nhưng tất nhiên cô gái trẻ chuẩn bị đến đó làm gia sư sẽ nắm quyền hành tối cao. Vào các kỳ nghỉ, cô cũng sẽ phải trông nom bé trai, cậu bé đã đi học được một kì - dù tuổi hơi nhỏ, nhưng còn cách nào khác đâu? - và chuẩn bị về vì kỳ nghỉ sắp bắt đầu. Trước đó từng có một cô gái khác trông nom hai đứa trẻ nhưng cô ta không may đã mất. Cô ta làm việc khá xuất sắc - là một người hết sức đáng kính - cho đến khi qua đời, dẫn đến tình huống khó xử khiến cho Miles bé nhỏ không còn lựa chọn nào khác ngoài trường học. Kể từ đó, bà Grose đã phụ trách dạy dỗ Flora trong khả năng của mình, về mặt phép tắc và lễ nghi. Ngoài ra còn có một đầu bếp, hầu gái, người phụ nữ phụ trách việc bơ sữa, một con ngựa lùn già, cùng người giữ ngựa, và một người làm vườn già, tất cả đều vô cùng đáng kính.

Sau khi Douglas trình bày bối cảnh đến đây, có người đặt câu hỏi. “Thế cô gia sư trước chết vì cái gì? Chết ngộp trong đáng kính chắc?”

Bạn tôi trả lời ngay tức khắc. “Sau này sẽ nói. Tôi không báo trước.”

“Xin lỗi, tôi nghĩ báo trước chính là việc anh đang làm.”

“Đứng từ vị trí của người kế nhiệm cô ta,” tôi gợi ý, “tôi sẽ muốn được biết nếu công việc đi kèm với…”

“Nguy hiểm đến tính mạng?” Douglas nói tiếp suy nghĩ của tôi. “Cô ấy quả thực muốn biết, và cô ấy đã biết. Ngày mai anh sẽ được nghe chuyện gì cô ấy đã biết. Còn trước mắt, tất nhiên, viễn cảnh đối với cô có vẻ ảm đạm. Cô còn trẻ, thiếu kinh nghiệm, đầy lo lắng: một viễn cảnh với nhiều trách nhiệm và ít bầu bạn, cùng nỗi cô đơn to lớn. Cô do dự - mất vài ngày đắn đo cân nhắc. Nhưng mức lương được trả cao hơn hẳn mức sống đạm bạc của cô. Cô đã nhận lời vào buổi phỏng vấn thứ hai.” Và đến đây, Douglas tạm dừng, khiến tôi góp lời thay mặt cho mọi người…

“Mà cốt lõi của việc này tất nhiên là sức quyến rũ của chàng thanh niên phong nhã. Cô ấy đã bị chinh phục.”

Anh đứng dậy và, như đã làm vào đêm hôm trước, bước về phía lò sưởi, dùng chân gẩy một thanh củi, rồi đứng quay lưng về phía chúng tôi trong chốc lát. “Cô chỉ gặp anh ta hai lần.”

“Đúng vậy, nhưng điều đó càng nói lên tình cảm của cô ấy.”

Tôi hơi ngạc nhiên khi Douglas nghe vậy và quay về phía tôi. “Chính là như thế. Có những người khác,” anh nói tiếp, “không bị chinh phục. Anh ta đã nói thành thật với cô mọi khó khăn của mình - rằng một số ứng viên khác cho rằng điều kiện công việc quá khắt khe. Vì lẽ nào đó họ thực sự e ngại. Công việc này nghe có vẻ tẻ nhạt - có vẻ kỳ quặc; và hơn hết là do điều kiện chính anh ta đặt ra.”

“Đó là…?”

“Là cô không bao giờ được làm phiền anh ta - tuyệt đối không bao giờ: dù là để yêu cầu, than phiền, hay vì bất kể lý do gì; cô chỉ có thể tự mình giải quyết mọi vấn để, nhận mọi khoản tiền từ luật sư của anh ta, đảm nhận toàn bộ trách nhiệm và để anh ta yên. Cô hứa sẽ làm như vậy, và cô kể với tôi rằng cô đã cảm thấy được đền đáp khi anh ta nắm lấy tay cô trong giây lát, vui mừng vì thoát khỏi gánh nặng, cảm ơn cô vì sự hi sinh.”

“Nhưng cô ấy chỉ được đền đáp có như vậy thôi ư?” Một người trong cánh phụ nữ hỏi.

“Cô ấy không bao giờ gặp anh ta nữa.”

“Ôi!” Người phụ nữ nọ đáp. Và đó là từ duy nhất góp thêm vào chủ đề này, khi bạn chúng tôi lại một lần nữa lập tức bỏ chúng tôi mà đi, cho đến đêm hôm sau, bên góc lò sưởi, trong chiếc ghế thoải mái nhất, anh mở tấm bìa đỏ phai màu của một cuốn sổ mỏng viền vàng cũ kĩ. Cả câu chuyện mất hơn một đêm để kể, nhưng ngay khi có cơ hội, vẫn người phụ nữ hôm trước đặt một câu hỏi nữa. “Đầu đề anh đặt cho câu chuyện là gì?”

“Tôi chưa đặt.”

“Ôi, tôi thì có!” Tôi thốt lên. Nhưng Douglas không để ý đến tôi và bắt đầu đọc bằng giọng rành rọt như thể biểu đạt với tai người nghe vẻ đẹp của bút tích tác giả.

CHƯƠNG 1

Tôi nhớ rằng mọi chuyện bắt đầu với một loạt thăng trầm trong cảm xúc, một chút bấp bênh của hồi hộp lo sợ. Sau khi lên thành phố để gặp mặt theo yêu cầu của ông ấy, tôi đã trải qua vài ngày tồi tệ - cảm thấy mình lại một lần nữa hoài nghi, tin chắc rằng mình đã phạm sai lầm. Vẫn trong trạng thái tâm lí đó, tôi trải qua vài giờ xe ngựa xóc nảy, đưa tôi đến trạm dừng nơi xe của biệt thự sẽ đón tôi. Họ cho tôi hay rằng đãi ngộ này đã được sắp xếp từ trước, và vào gần cuối buổi chiều tháng Sáu ấy, tôi thấy một cỗ xe độc mã rộng rãi đang chờ đợi mình. Ngồi xe vào giờ giấc này, trong một ngày đẹp trời, xuyên qua vùng nông thôn dường như đang dành cho tôi lời chào đón nồng hậu qua mùi hương ngọt ngào của mùa hè, lòng can đảm trong tôi như được xây mới. Và khi chúng tôi rẽ vào con đường giữa hai hàng cây, tôi cảm thấy sự nhẹ nhõm mà có lẽ chính là bằng chứng cho thấy lúc trước lòng can đảm trong tôi đã hạ thấp đến mức nào. Trước đó tôi đã dự đoán, hay lo sợ, rằng bản thân sẽ gặp phải thứ gì đó hết sức u buồn, đến mức thực tế chào đón tôi trở thành điều bất ngờ dễ chịu. Tôi nhớ rõ ấn tượng ban đầu hết sức tốt đẹp về mặt tiền rộng rãi, sáng sủa, các cửa sổ rộng mở và rèm cửa tươi tắn cùng hai cô hầu đang nhìn ra. Tôi nhớ thảm cỏ cùng những luống hoa rực rỡ tiếng bánh xe nghiến trên sỏi, những tàng cây bên dưới bầy quạ chao liệng và cất tiếng kêu trên bầu trời nhuộm vàng. Cảnh tượng ấy mang vẻ tráng lệ khác hẳn với ngôi nhà bần hàn của tôi. Và lúc đó, hiện ra ngay ở ngưỡng cửa, với một bé gái đang nắm tay, là người phụ nữ lịch thiệp dành cho tôi động tác cúi chào tiêu chuẩn như thể tôi là một quý phu nhân hay một vị khách quý. Tôi đã được cho biết sơ lược về nơi này khi ở phố Harley, và thực tế có vẻ cho thấy rằng tôi sắp được hưởng những niềm vui vượt ngoài hứa hẹn của ông chủ, mà khi nhớ lại, điều đó khiến tôi càng thêm nghĩ về ông ấy như một quý ông.

Tâm trạng của tôi không đi xuống thêm lần nào cho đến ngày hôm sau, vì tôi trải qua suốt vài giờ sau khi đến nơi trong vui mừng nhờ việc được giới thiệu với đứa trẻ nhỏ tuổi hơn trong hai học sinh của mình. Cô bé đi bên cạnh bà Grose là tạo vật đáng yêu đến mức ngay khi cô bé xuất hiện, tôi liền thấy được làm việc với em là một may mắn lớn. Cô bé là đứa trẻ xinh đẹp nhất tôi từng gặp, và sau này tôi tự hỏi sao ông chủ của mình không kể thêm với tôi về em. Đêm hôm đó tôi ngủ rất ít - tôi quá phấn khích, kèm theo cảm giác kinh ngạc đối với đãi ngộ hào phóng dành cho mình. Căn phòng rộng rãi, sang trọng, một trong những phòng tốt nhất của ngôi nhà; chiếc giường lớn mà tôi hầu như cảm nhận được độ xa hoa của nó; bộ rèm cửa in hoa; những chiếc ly dài mà từ đó, lần đầu tiên tôi có thể soi mình từ đầu đến chân. Tất cả đối với tôi giống như những phần thưởng quá hào phóng - tương tự như sự đáng yêu đặc biệt nơi học sinh bé nhỏ của tôi vậy. Một điều khác tôi nhận thức được ngay từ ban đầu, là tôi cần phải hợp tác với bà Grose trong một mối quan hệ mà tôi đã khá lo ngại khi ngồi trên xe đến đây. Điểm duy nhất có thể khiến tôi lại chùn bước trong những ấn tượng ban đầu về nơi này là thực tế rõ ràng rằng bà hết sức mừng rỡ khi gặp tôi. Trong vòng nửa giờ, tôi nhận ra rằng bà Grose - một phụ nữ khỏe mạnh, đẫy đà, chất phác, giản dị, và sạch sẽ - vừa mừng rỡ lại vừa có ý kiềm chế để không thể hiện quá mức điều đó. Ngay khi ấy tôi đã hơi băn khoăn vì sao bà lại không muốn thể hiện sự vui mừng, và khi nghĩ kĩ kèm theo hoài nghi, việc đó hẳn nhiên khiến tôi bất an.

Nhưng điều an ủi là mọi bất an đểu không tồn tại khi nghĩ đến một điều xinh đẹp như bé gái rạng ngời của tôi. Vẻ đẹp thiên thần của em có lẽ là nguyên nhân lớn nhất gây ra sự trằn trọc khiến tôi trở dậy vài lần trước khi trời sáng, lang thang quanh căn phòng của mình để tiếp nhận toàn bộ bức tranh hiện tại và tương lai; để ngắm nhìn bình minh mùa hè nhạt màu từ ô cửa sổ mở, để nhìn phần ngôi nhà lọt trong tầm mắt mình, và khi màn đêm lùi dần, để nghe những tiếng chim hót đầu tiên, cùng vài âm thanh lặp đi lặp lại có lẽ không phải âm thanh tự nhiên mà tôi nghĩ mình đã nghe thấy. Từng có khoảnh khắc tôi tin rằng mình đã nghe thấy tiếng trẻ con khóc, yếu ớt và xa xôi; lại có một lúc khác tôi thấy bản thân có chút giật mình vì tiếng bước chân trên hành lang trước cửa phòng. Nhưng những ảo giác ấy không đủ rõ rệt để khiến tôi lưu tâm, và chỉ khi suy xét đến những sự việc xảy ra sau đó, tôi mới nhớ ra chúng.

Được trông nom, dạy dỗ, “uốn nắn” Flora bé bỏng rõ ràng sẽ tạo nên một cuộc sống hạnh phúc và hữu ích. Chúng tôi đồng ý khi họp mặt ở dưới lầu rằng sau hôm đầu tiên, theo lẽ đương nhiên, tôi sẽ ngủ cùng cô bé vào ban đêm, chiếc giường nhỏ màu trắng của em đã được xếp vào phòng của tôi. Tôi đảm nhiệm toàn bộ việc chăm sóc em, và chỉ tối nay, cô bé sẽ ngủ tối cuối cùng với bà Grose vì chúng tôi cân nhắc đến việc tôi sẽ không tránh khỏi bị lạ lẫm và cũng vì bản tính nhút nhát của em. Bất chấp sự nhút nhát ấy - theo một cách kỳ lạ nhất trên đời, chính bản thân cố bé đã hoàn toàn thành thật và dũng cảm thừa nhận, để cho mọi người thảo luận và quy kết nó lên em, rồi dựa vào nó mà quyết định, trong khi em không thể có chút dấu hiệu của mặc cảm khó chịu, chỉ có vẻ tĩnh lặng sâu sắc và ngọt ngào như một trong những Đức chúa hài đồng của Raphael. Nhưng dù nhút nhát như vậy, tôi khá tin chắc rằng cô bé cũng lập tức quý mến mình. Đó là một phần lý do khiến tôi mến bà Grose, khi tôi ngồi ăn tối với bốn cây nến cao trên bàn, cùng cô học sinh của tôi, đeo yếm ngồi trên ghế cao, khuôn mặt sáng ngời đối mặt với tôi, trước mặt là bánh mì và sữa, tôi có thể thấy niềm vui của bà trước thái độ yêu mến và trầm trồ tôi dành cho Flora. Khi có mặt Flora, hẳn nhiên có những điều mà chúng tôi chỉ có thể trao đổi bằng ánh mắt mãn nguyện và ngụ ý kín đáo.

“Còn bé trai - trông có giống cô bé không? Có phải cậu bé cũng rất xuất chúng không?”

Người ta thường không cố ý nịnh bợ một đứa trẻ. “Ôi, thưa cô, hết sức xuất chúng. Nếu cô có thiện cảm với tiểu thư này!” Và bà đứng đó với chiếc đĩa trên tay, hướng mắt về người ngồi ăn cùng chúng tôi, lúc này đang nhìn từ người này sang người kia bằng đôi mắt thiên thần tĩnh lặng không chút hoài nghi.

“Vâng, nếu tôi có…?”

“Cô sẽ mê tít quý ông bé nhỏ ấy!”

“Chà, tôi nghĩ đó chính là mục đích tôi đến đây - để được mê tít. Tuy vậy tôi e rằng,” tôi nhớ khi ấy mình cảm thấy cần phải nói thêm, “tôi khá dễ bị mê mẩn. Tôi từng bị mê mẩn ở London!”

Đến nay tôi vẫn còn nhớ như in khuôn mặt phúc hậu của bà Grose khi bà đón nhận thông tin này. “Ở phố Harley sao cô?”

“Ở phố Harley.”

“Chà, thưa cô, cô không phải người đầu tiên đâu - và cô sẽ không phải người cuối cùng.”

“Ồ, tôi không hề kỳ vọng được làm người duy nhất.” Tôi muốn bật cười. “Dù sao đi nữa, theo như tôi hiểu, học sinh còn lại của tôi sẽ về vào ngày mai phải không?”

“Không phải ngày mai - thứ Sáu, thưa cô. Cậu ấy sẽ đến bằng xe ngựa giống như cô, theo sắp xếp của người giám hộ, và sẽ được đón bằng cùng chiếc xe đã đón cô.”

Tôi lập tức tỏ ý rằng nếu vậy thì khi xe đến, tôi nên cùng cô em gái đi đón cậu bé để thể hiện sự thân thiện, hoà nhã, đồng thời cũng là thái độ đúng mực. Ý kiến này được bà Grose tán thành nồng nhiệt đến mức tôi có phần cho rằng cử chỉ của bà là một kiểu cam kết - may thay là không hề giả tạo - rằng chúng tôi sẽ nhất trí trong mọi vấn đề. Ôi, bà quả thực rất vui mừng vì có tôi ở đây!

Cảm giác của tôi ngày hôm sau không thể coi là tương phản với niềm vui khi mới đến; có lẽ nhiều nhất chỉ là một sự áp chế nhẹ tạo thành từ việc đánh giá đầy đủ hoàn cảnh mới của mình, khi tôi dạo quanh, ngắm nghía và thu sự việc vào tầm mắt. Thứ hoàn cảnh này mang tầm vóc và khối lượng mà tôi chưa sẵn sàng đón nhận, và khi đối mặt với nó, tôi thấy mình vừa có chút sợ hãi, lại vừa có chút tự hào. Trong nỗi lo lắng ấy, việc dạy học tất nhiên phải chịu ít nhiều trì hoãn. Tôi nhớ rằng nhiệm vụ đầu tiên của tôi là dẫn dụ cô bé làm quen với mình, bằng phương pháp dịu dàng nhất tôi nghĩ ra được. Tôi dành cả ngày chơi với em ngoài trời; tôi sắp xếp để cho em, và chỉ riêng mình em, được dẫn tôi đi tham quan nơi này, trong sự hài lòng của cô bé. Em chỉ cho tôi từng bậc thang, từng căn phòng và từng bí mật, với cách nói chuyện trẻ thơ, tươi vui và ngộ nghĩnh. Và kết quả là sau nửa giờ, chúng tôi đã trở thành những người bạn thân thiết. Dù cô bé còn nhỏ tuổi, qua chuyến tham quan ngắn của chúng tôi, tôi lấy làm kinh ngạc trước sự tự tin và can đảm của em khi dẫn đường, khi vào những căn phòng trống và những hành lang âm u, trên những cầu thang khúc khuỷu khiến tôi phải dừng bước nghỉ, và thậm chí trên đỉnh của tòa tháp châu mai cổ khiến tôi chóng mặt. Giọng nói líu lo như âm nhạc buổi sáng, dự định kể cho tôi nghe rất nhiều điều so với yêu cầu, thúc giục và động viên tôi tiếp tục. Tôi đã không thấy lại Bly kể từ khi rời khỏi đó, và tôi dám nói rằng dưới con mắt già dặn và từng trải của mình hiện giờ, nơi ấy sẽ trở nên chật hẹp hơn hẳn. Nhưng khi người dẫn đường bé nhỏ của tôi, với mái tóc vàng và chiếc váy xanh lam, nhảy nhót trước mắt tôi quanh các góc ngoặt và qua các hành lang, tôi thấy trước mắt mình một tòa lâu đài lãng mạn cư ngụ bởi một nàng tiên tươi vui, một nơi mà bằng cách nào đó, đối với một tâm trí non nớt hay mơ mộng xa xôi, có thể hút hết màu sắc ra khỏi truyện kể về cổ tích. Lẽ nào đó chỉ là một câu chuyện mà tôi ngủ quên và nằm mơ trong lúc đọc? Không, nó là một ngôi nhà to lớn, xấu xí, cổ xưa, nhưng tiện lợi, thể hiện vài nét của một ngôi nhà còn cũ hơn, nửa bị thay thế và nửa bị tận dụng, trong đó tôi mơ rằng chúng tôi cũng lạc lối như một đám khách du hành trên một con tàu phiêu lãng. Mà lạ thay, tôi là người cầm lái!

CHƯƠNG 2

Tôi nhận ra sự thật này vào hai ngày sau, khi tôi và flora đi đón “quý ông bé nhỏ”, theo cách gọi của bà Grose; và càng nhận rõ hơn vì một sự việc xảy ra vào buổi tối thứ hai, làm tôi băn khoăn sâu sắc. Như tôi đã nói, ngày đầu tiên nhìn chung đã khiến tôi nhẹ nhõm; nhưng không lâu sau lại chuyển biến thành lo âu. Túi thư tín đến vào buổi tối - khá muộn - chứa một lá thư chuyển cho tôi từ ông chủ, phong thư vẫn chưa được mở.

“Tôi nhận ra đây là thư của hiệu trưởng gửi tới, mà ông hiệu trưởng thì tẻ nhạt vô cùng. Cô hãy vui lòng đọc thư của ông ta và xử lí; nhưng cô nhớ không được báo cáo với tôi. Một lời cũng không. Chào cô!”

Tôi vất vả mở phong thư - đến mức tôi phải loay hoay một lúc lâu mới làm được; cuối cùng tôi đành mang lá thư chưa mở lên phòng và xử lý nó ngay trước khi đi ngủ. Đáng lẽ tôi nên chờ đến buổi sáng, vì lá thư đã gây cho tôi đêm mất ngủ thứ hai. Không có ai để xin lời khuyên, ngày hôm sau lòng tôi nặng trĩu; cuối cùng tâm trạng ấy áp đảo tôi đến mức tôi quyết định mở lòng ít nhất là với bà Grose.

“Đây nghĩa là sao? Cậu chủ nhỏ đã bị cho nghỉ học.”

Bà nhìn tôi bằng ánh mắt mà ngay lúc ấy tôi đã chú ý; rồi sau một thoáng ngơ ngác, rõ ràng bà có vẻ cố gắng thu lại ánh nhìn đó. “Nhưng chẳng phải cả trường đều…?”

“Về nhà - đúng vậy. Nhưng chỉ trong kì nghỉ. Còn Miles có thể sẽ không bao giờ quay lại.”

Trước sự chú ý của tôi, mặt bà đỏ bừng lên. “Họ không nhận cậu ấy nữa ư?”

“Họ kiên quyết từ chối.”

Nghe vậy bà ngước nhìn lên, rời ánh mắt khỏi tôi; tôi thấy mắt bà rơm rớm nước. “Cậu ấy đã làm gì?”

Tôi do dự; rồi tôi nghĩ tốt nhất là nên đưa luôn lá thư cho bà - tuy nhiên việc đó chỉ khiến bà giấu tay ra sau lưng mà không nhận lấy nó. Bà buồn bã lắc đầu. “Những thứ này không dành cho tôi, thưa cô.”

Người cố vấn của tôi không biết đọc! Tôi nhăn mặt trước sai lầm của mình, ra sức xoa dịu tình huống, và mở lá thư ra đọc lại cho bà nghe; rồi tôi kết thúc bằng việc gấp thư lại, và đút nó vào túi áo. “Cậu bé hư lắm sao?” Mắt bà vẫn rơm rớm nước. “Các quý ông ấy nói vậy à?”

“Họ không nói cụ thể. Họ chỉ thể hiện là mình lấy làm tiếc rằng không thể giữ cậu bé lại được. Điều đó chỉ có thể ngụ ý một điều.” Bà Grose lắng nghe với vẻ ngây ngẩn; bà kìm nén không hỏi tôi ngụ ý đó là gì. Vì thế, nhờ sự trợ giúp về mặt tinh thần mà chỉ riêng sự có mặt của bà đã mang lại cho mình, tôi nói tiếp, cố gắng diễn tả sự việc một cách mạch lạc: “Rằng cậu bé là mối nguy hại cho người khác.”

Bà nổi giận khi nghe vậy, theo cách đổi thái độ của một con người chất phác. “Cậu chủ Miles! Cậu ấy mà là mối nguy hại sao?”

Trong giọng điệu của bà chứa đầy tin tưởng, đến nỗi dù tôi chưa được gặp mặt cậu bé, nỗi lo sợ của chính mình đã đẩy tôi đến nhận định rằng ý kiến trên thật nực cười. Tôi thấy bản thân ngay lập tức tỏ thái độ trào phúng ý kiến đó, để làm vui lòng người bạn của mình. “Đối với các bạn học ngây thơ vô tội của cậu bé thì là vậy!”

“Thật kinh khủng,” bà Grose kêu lên, “nói ra những lời ác ý như vậy! Cậu ấy mới mười tuổi đầu.”

“Phải, phải. Không thể tin được.”

Bà rõ ràng có vẻ cảm kích khi được tán đồng. “Hãy gặp cậu ấy trước đã, thưa cô. Rồi sau đó hẵng tin!” Ngay lập tức tôi càng thấy thêm sốt ruột mong được gặp cậu bé; đây là khởi đầu của lòng hiếu kỳ chuẩn bị ăn sâu đến gần như dằn vặt trong suốt những giờ đồng hồ sau đó. Tôi nhận thấy bà Grose ý thức được hiệu quả bà tạo ra ở tôi, và bà nói thêm để trấn an. “Cô chỉ cần tin tưởng vào cô chủ nhỏ. Cầu Chúa che chở cho cô ấy,” bà nói thêm, “hãy nhìn cô ấy mà xem!”

Tôi quay lại và thấy Flora, mười phút trước em vẫn yên vị trong phòng học với một tờ giấy trắng, cây bút chì, cùng bản mẫu “O tròn” đẹp đẽ, em lúc này đã xuất hiện bên cánh cửa mở. Em thể hiện theo cách riêng của mình sự thờ ơ đặc biệt đối với những bài tập tẻ nhạt, tuy nhiên lại nhìn tôi bằng ánh nhìn trẻ thơ, dường như để giải thích rằng sự thờ ơ đó chỉ là kết quả của sự quý mến em dành cho bản thân tôi, khiến em cần phải bám theo tôi.

Tôi chẳng cần gì hơn thế để cảm nhận đầy đủ ý nghĩa câu so sánh của bà Grose. Tôi ôm lấy học sinh của mình vào lòng, bao phủ em trong những nụ hôn chứa đựng chút hối lỗi.

Tuy vậy, cả ngày hôm ấy tôi tìm thêm cơ hội để tiếp cận người đồng sự của mình, đặc biệt khi gần đến buổi tối, tôi bắt đầu nghi ngờ rằng bà tìm cách tránh mặt tôi. Tôi nhớ rằng mình đã chặn đường bà ở cầu thang, chúng tôi cùng đi xuống, và tới chân cầu thang thì tôi giữ bà lại, níu lấy cánh tay bà. “Tôi cho những lời bác nói với tôi hồi trưa có ý khẳng định rằng bác chưa bao giờ thấy cậu bé có hành động hư hỏng nào.”

Bà ngửa đầu ra sau; lúc này, bà đã có một thái độ rõ rệt và thành thật. “Ôi, chưa bao giờ thấy ư - tôi không có ý đó!”

Lòng tôi lại trùng xuống. “Tức là bác đã thấy cậu bé…?”

“Đúng vậy, thưa cô, ơn Chúa!”

Sau khi ngẫm nghĩ, tôi chấp nhận ý kiến này. “Ý bác là một cậu bé mà chưa bao giờ…”

“Thì với tôi không phải là con trai!”

Tôi giữ bà chặt hơn. “Bác muốn các cậu bé phải tinh nghịch?” Rồi tôi hùa theo câu trả lời của bà, “Tôi cũng vậy!” Tôi sốt sắng phụ hoạ. “Nhưng không phải đến mức độ ảnh hưởng…”

“Ảnh hưởng?” Ngôn từ nặng nề của tôi khiến bà không hiểu. Tôi giải thích: “Tức là lây nhiễm thói xấu.”

Bà nhìn tôi đăm đăm, tiếp thu ngụ ý của tôi; nhưng nó khiến bà bật cười kỳ quặc. “Cô lo sợ cậu ấy sẽ lây thói xấu cho cô?” Bà đặt ra câu hỏi với ý hài hước rõ rệt đến mức tôi tạm thời nhượng bộ mà tiếp nhận sự trêu chọc của bà, kèm theo một tiếng cười hẳn có phần ngốc nghếch, bắt nhịp với tiếng cười của bà.

Nhưng ngày hôm sau, khi xe của tôi sắp đến, tôi khơi ra một vấn đề mới. “Cô giáo từng ở đây là người như thế nào?”

“Cô gia sư trước ấy à? Cô ấy cũng trẻ và xinh đẹp - gần trẻ gần đẹp bằng cô.”

“À, thế thì tôi hi vọng tuổi trẻ và nhan sắc giúp được cô ấy!” Tôi nói lảng đi. “Quý ông gia đình này có vẻ thích những người trẻ và đẹp!”

“Ồ, đúng thế,” bà Grose tán thành, “vị đó chỉ toàn thích những người như thế!” Ngay khi dứt lời bà vội nói thêm. “Ý tôi là đó là bản tính của ông ấy - của ông chủ.”

Tôi ngạc nhiên. “Thế lúc đầu bác nói đến ai?”

Bà ngẩn ra, nhưng rồi đỏ mặt. “Thì ông ấy chứ ai.”

“Ông chủ sao?”

“Chứ còn ai nữa?”

Rõ ràng là không còn ai khác nên tôi liền lập tức dẹp bỏ ấn tượng rằng bà lỡ miệng nói ra điều gì đó; và tôi chỉ hỏi chuyện mình muốn biết. “Cô ấy có thấy điều gì ở cậu bé…?”

“Thấy điều gì không ổn ư? Cô ấy không hề nói gì với tôi.”

Tôi có phần hoài nghi, nhưng rồi gạt bỏ. “Cô ấy có cẩn trọng… tỉ mỉ không?”

Bà Grose có vẻ cố tỏ ra tận tình. “Có… về một số việc.”

“Nhưng không về tất cả?”

Bà lại do dự. “Chà, thưa cô… cô ấy đã đi rồi. Tôi không muốn nhiều chuyện.”

“Tôi hiểu cảm giác của bác,” tôi vội đáp, nhưng ngay sau đó tôi nghĩ việc gặng hỏi cũng không mâu thuẫn với điều đó: “Cô ấy qua đời ở đây phải không?”

“Không… cô ấy đã rời đi.”

Tôi không biết giữa khoảng lặng ngắn ngủi trong câu nói của bà Grose có gì khiến tôi cho rằng bà có ngụ ý khác. “Rời đi để chết ở nơi khác sao?” Bà Grose nhìn thẳng ra cửa sổ, nhưng tôi cảm thấy rằng, về lí mà nói, tôi có quyền được biết những người trẻ tuổi làm việc ở Bly được mong đợi phải làm những gì. “Ý bác là cô ấy mắc bệnh và về nhà?”

“Cô ấy không mắc bệnh ở căn nhà này, theo như những gì chúng tôi thấy. Cô ấy rời đi vào cuối năm, để về nhà, theo lời cô ấy nói là nghỉ một thời gian ngắn, mà thời hạn cô ấy đưa ra chắc chắn là đúng với quyền lợi của cô ấy. Sau đó chúng tôi thuê một cô gái trẻ - một cô hầu gái tốt bụng và khéo léo ở lại đây, cô ấy đã chăm nom cả hai cô cậu chủ trong quãng thời gian đó. Nhưng cô giáo trẻ của chúng tôi không thể quay lại, và đúng lúc tôi đang mong cô ấy thì tôi nghe tin từ ông chủ rằng cô ấy đã chết.”

Tôi gặng hỏi. “Nhưng vì sao?”

“Ông ấy không hề nói với tôi! Xin phép cô,” bà Grose nói, “tôi phải đi làm việc đây.”

CHƯƠNG 3

May mắn thay, việc bà Grose quay lưng với tôi khi ấy không phải một cử chỉ cự tuyệt gây cản trở cho sự tiến triển tình cảm giữa hai chúng tôi, như tôi lo lắng. Sau khi tôi đưa bé Miles về nhà, chúng tôi đã nhất trí với nhau một cách thân thiết hơn bao giờ hết dựa trên cơ sở là cảm xúc kinh ngạc của tôi: khi ấy tôi sẵn sàng khẳng định rằng việc đứa trẻ vừa lộ diện trước mặt tôi kia lại bị đuổi học là một điều thật kinh khủng. Tôi đến nơi hơi muộn, và khi tôi nhìn thấy cậu bé đứng ngóng đợi tôi trước cửa ngôi nhà trọ nơi xe ngựa thả em xuống, ngay lập tức tôi cảm thấy từ trong ra ngoài em tỏa một quầng sáng tươi mới, mùi hương thuần khiết trong trẻo hệt như tôi từng thấy ở em gái em từ giây phút đầu tiên. Cậu bé đẹp đến sửng sốt, và đúng như bà Grose đã chỉ ra: mọi cảm tưởng về em đều bị cuốn trôi bởi sự hiện diện của em, ngoại trừ một thứ cảm xúc dịu dàng mãnh liệt. Ngay tại nơi ấy và vào khoảnh khắc đó, em trong lòng tôi là một thứ gì đấy thần thánh mà tôi chưa từng thấy ở bất kì đứa trẻ nào - một khí chất khó tả của một người không biết đến thứ gì trên đời ngoài yêu thương. Người ta không thể mang tiếng xấu trên mình khi bản thân sở hữu vẻ trong sáng ngọt ngào nổi trội, và vào lúc tôi cùng cậu bé về đến Bly, tôi chỉ còn lại sự nghi hoặc - cho đến lúc đó tôi chưa thấy phẫn nộ - khi nghĩ đến lá thư kinh khủng đang cất trong ngăn kéo phòng mình. Ngay khi có thể trao đổi riêng với bà Grose, tôi đã tuyên bố với bà rằng thật là ghê tởm.

Bà lập tức hiểu ý tôi. “Ý cô là phán xử tàn nhẫn kia…?”

“Không thể tồn tại dù chỉ một giây. Bác Grose thân mến, nhìn cậu bé kìa!”

Bà mỉm cười khi thấy tôi đã đã khám phá ra vẻ đáng yêu của em. “Tôi đảm bảo, thưa cô, rằng tôi cũng không làm gì khác! Vậy cô sẽ nói sao?” Bà lập tức nói thêm.

“Để trả lời lá thư kia ư?” Tôi đã quyết định rồi. “Không nói gì cả.”

“Và còn bác cậu ấy?”

Tôi chém đinh chặt sắt. “Không nói gì cả.”

“Vậy với chính cậu ấy?”

Tôi tràn đầy xúc động. “Không nói gì cả.”

Bà dùng tạp dề quệt mạnh qua miệng. “Vậy thì tôi đứng về phía cô. Chúng ta sẽ giải quyết việc này.”

“Chúng ta sẽ giải quyết!” Tôi nhiệt tình nhắc lại, đưa tay cho bà để lập nên lời thề.

Bà giữ lấy tôi chốc lát, rồi dùng tay còn lại để cầm tạp dề lên. “Thưa cô, cô có phiền nếu tôi tự ý…”

“Hôn tôi ư? Không!” Tôi ôm lấy người phụ nữ tốt bụng vào lòng, và sau khi chúng tôi đã ôm nhau như hai chị em, tôi càng thấy thêm kiên quyết và căm phẫn.

Khi ấy là một khoảng thời gian tràn đầy hưng phấn đến mức giờ đây khi nhớ lại, tôi cần huy động toàn bộ tài năng để kể lại rõ ràng. Điều mà lúc này tôi kinh ngạc nhìn lại là tình huống tôi chấp nhận khi đó. Cùng với người đồng sự của mình, tôi đã đảm nhận việc giải quyết vấn đề, và rõ ràng tôi đã rơi vào một loại bùa phép có khả năng làm lu mờ tầm vóc, mức độ và những hệ lụy khó khăn của một nỗ lực như vậy. Tôi lâng lâng trong cơn sóng cảm xúc và thương xót. Trong sự ngu ngốc, hồ đồ và có lẽ cả tự phụ của mình, tôi thấy việc đó đơn giản, đinh ninh rằng tôi có thể gánh vác một cậu bé mà con đường giáo dục mới chỉ ở khởi điểm. Đến hôm nay tôi thậm chí không thể nhớ được chương trình mà tôi định ra khi kỳ nghỉ của cậu bé kết thúc và việc học của em tiếp tục.

Quả thực chúng tôi đều đã nhận định rằng em sẽ học bài với tôi trong mùa hè đẹp đẽ đó; nhưng giờ đây tôi cảm thấy rằng, trong suốt nhiều tuần liền, những giờ học đó hẳn như dành cho tôi. Chắc chắn là vào ban đầu, tôi đã học được những điều chưa từng có trong các bài học từ cuộc đời nhỏ bé, ngột ngạt của tôi; học được cách mỉm cười, thậm chí là gây cười, và học cách không lo nghĩ đến ngày sau. Ở phương diện nào đó, đây là lần đầu tiên tôi biết đến không gian, không khí và tự do, mọi âm thanh của mùa hè và mọi điều bí ẩn của tự nhiên. Và còn cả sự quan tâm săn sóc - mà quan tâm săn sóc là một điều ngọt ngào. Đó là một cái bẫy - không cố ý, nhưng sâu sắc - dành cho trí tưởng tượng, sự yếu đuối, có lẽ cả sự phù phiếm của tôi; dành cho điều gì đó dễ bị kích động trong tôi. Cách miêu tả chính xác nhất cho toàn bộ sự việc là tôi đã mất cảnh giác. Bọn trẻ mang lại cho tôi quá ít phiền toái - các em cực kì ngoan ngoãn. Tôi từng suy ngẫm - và ngay cả việc đó cũng kèm theo sự tách biệt mơ hồ - về chuyện tương lai trắc trở sau này (vì mọi tương lai đều trắc trở!) sẽ đối xử với hai em ra sao và sẽ làm tổn thương các em như thế nào. Hai em đang tràn đầy sức sống và hạnh phúc; thế nhưng dường như tôi đang phụ trách hai nhà quý tộc bé nhỏ mang trong mình dòng máu cao quý, những người mà mọi thứ thuộc về mình đều phải được bao bọc và bảo vệ. Trong tưởng tượng của tôi, lối sống duy nhất dành cho hai em ở những năm tháng về sau là trong một hoa viên lãng mạn và tráng lệ. Tất nhiên, có lẽ chính cái điều đột nhiên xảy đến đã tạo cho khoảng thời gian trước đó một vẻ bình lặng mê hoặc - cái tĩnh lặng hàm chứa trong nó một thứ gì đang tích tụ hoặc rình mò. Biến cố xảy đến như cú vồ của con mãnh thú.

Trong những tuần đầu tiên, ngày trôi qua chậm rãi. Theo cách hết sức tinh tế, bọn trẻ thường dành cho tôi cái được tôi gọi là thời giờ riêng tư, một giờ đồng hồ mà các học sinh của tôi dùng làm giờ trà và ngủ, còn tôi có khoảng giải lao ngắn một mình trước khi nghỉ ngơi. Dù rất yêu quý hai người bạn nhỏ của mình, giờ đồng hồ này là thứ tôi thích nhất trong ngày; và tôi thích nhất là khi ánh nắng dần phai - hay đúng hơn là ban ngày nán lại và những tiếng chim hót cuối cùng vang lên, trên vòm trời ửng hổng, từ rặng cây cổ kính - tôi có thể dạo bước trong vườn và tận hưởng, gần như với cảm giác chiếm hữu khiến tôi vui thích và tự hào, vẻ đẹp và sự cao quý của nơi này. Những lúc ấy, tôi hài lòng vì được cảm thấy bản thân bình yên và đúng đắn, có lẽ còn vì nghĩ rằng nhờ có quyết định cẩn trọng, phán đoán âm thầm và sự chủ động cao độ của mình, tôi đang làm hài lòng người đã trao trọng trách cho mình - nếu như ông ấy có bao giờ nghĩ đến nó! Việc tôi đang làm chính là điều ông ấy thật lòng mong muốn và trực tiếp yêu cầu tôi, và sự thực rằng tôi có thể làm được đã mang lại cho tôi niềm vui lớn hơn tôi từng mong đợi. Tôi dám nói rằng khi ấy, trong chốc lát ngắn ngủi, tôi đã hình dung ra mình là một phụ nữ trẻ xuất chúng, và gửi gắm tâm tình vào niềm tin rằng điều đó sẽ được nhiều người nhìn thấy hơn. Quả thực, tôi cần phải xuất chúng để đảm nhiệm chiến tuyến đầu trước những thứ dị thường sắp sửa phát ra những tín hiệu đầu tiên.

Một buổi chiều, vào giữa giờ nghỉ cá nhân dễ chịu của tôi: bọn trẻ đã đi ngủ, và tôi ra ngoài đi dạo. Trong các cuộc dạo chơi như thế này, một trong những ý nghĩ thường đeo bám tôi, mà giờ đây tôi hoàn toàn không ngại nhắc đến, là sẽ thật kì diệu biết bao nếu đột nhiên được gặp một người nọ. Một người sẽ xuất hiện ở khúc ngoặt của đường mòn và đứng trước mắt tôi, mỉm cười hòa nhã. Tôi không đòi hỏi gì hơn thế - tôi chỉ yêu cầu rằng ông ấy biết, và cách duy nhất để chắc rằng ông ấy biết là tôi được chứng kiến điều đó, và có thể nhìn thấy vẻ hiền từ trên khuôn mặt khôi ngô ấy. Và một khuôn mặt chính là thứ đã xuất hiện trước mắt tôi vào cuối một ngày dài tháng Sáu, lúc tôi dừng chân khi bước ra khỏi tàng cây và nhìn thấy ngôi nhà. Trong nỗi sửng sốt lớn hơn bất cứ cảnh tượng nào có thể tạo ra, tôi sững lại tại chỗ bởi ý nghĩ rằng trí tưởng tượng của mình, trong chớp mắt, đã thành sự thực. Ông ấy thực sự đứng đó! - nhưng từ trên cao, phía trên thảm cỏ và ở đỉnh của toà tháp mà bé Flora đã dẫn tôi đến vào buổi sáng đầu tiên. Ngọn tháp thuộc một cặp kiến trúc châu mai hình vuông thiếu hòa hợp, mà vì lí do nào đó bị phân biệt thành tháp cũ và tháp mới, dù tôi không thấy mấy khác biệt. Chúng đứng chắn ở hai đầu ngôi nhà và có lẽ là một sự nực cười về kiến trúc, được cứu vãn phần nào nhờ việc không bị tách biệt hoàn toàn và chiều cao cũng không quá mức, mang nét cổ xưa hào nhoáng, bắt nguồn từ một đợt phục hưng lãng mạn đã trở thành dĩ vãng. Tôi ngưỡng vọng chúng, từng mơ mộng về chúng, vì tất cả chúng ta đều được hưởng lợi ở mức độ nào đó nhờ những bức tường bao hùng vĩ của chúng, đặc biệt là khi chúng hiện lên sừng sững trong ánh hoàng hôn; thế nhưng tòa tháp cao ấy có vẻ không phải bối cảnh thích hợp nhất với bóng hình mà tôi thường hay nghĩ đến.

Tôi nhớ rằng bóng người ấy, trong ánh chạng vạng trong trẻo, khiến tôi phải thở hổn hển tới hai lần vì kinh ngạc, do cơn sốc từ hai cú giật mình liên tiếp. Lần giật mình thứ hai là khi tôi choáng váng nhận ra sai lầm của lần ngạc nhiên đầu: Người đàn ông đang bắt gặp ánh mắt của tôi không phải là người trước đó tôi đã tưởng. Khi đó nỗi hoang mang ập đến với tôi, mà sau bao nhiêu năm qua, tôi vẫn không thể miêu tả chân thực được nó. Một người đàn ông lạ mặt tại nơi vắng vẻ là đối tượng gây sợ hãi cho bất cứ phụ nữ trẻ nào được nuôi dạy trong khuê các; và bóng người đối mặt với tôi không giống với bất cứ ai tôi biết, càng không giống với hình ảnh tôi có trong tâm trí, tôi tin chắc như vậy sau vài giây. Tôi chưa từng gặp bóng hình này ở phố Harley - tôi chưa từng gặp ở bất cứ đâu. Hơn thế nữa, địa điểm nó xuất hiện đã ngay lập tức trở thành một pháo đài đơn độc, theo cách kì dị nhất trên đời và vì chính vẻ ngoài của địa điểm đó. Ít nhất đối với tôi, khi kể lại với sự cẩn trọng kỹ càng hơn bao giờ hết vào lúc này, toàn bộ cảm giác khi ấy đã quay trở lại. Dường như khi tôi thu cảnh tượng kia vào tầm mắt, toàn bộ khung cảnh còn lại đã chìm vào chết chóc. Khi tôi viết những dòng này, tôi lại nghe thấy sự tĩnh mịch khi mọi âm thanh buổi tối tắt ngấm. Lũ quạ thôi kêu trên vòm trời rực vàng, và một giờ nghỉ ấm cúng, vào giây phút ấy, đã mất đi mọi tiếng ca. Nhưng trong tự nhiên không có sự thay đổi nào khác, trừ khi chính thứ tôi nhìn thấy rõ mồn một kia quả thực là một sự thay đổi. Ánh vàng vẫn còn trên bầu trời, sự trong lành vẫn còn trong không khí, và người đàn ông đang nhìn về phía tôi qua đỉnh tường tháp trông rõ ràng như một bức tranh trong khung. Tôi đã tưởng như vậy, trong chớp nhoáng tôi nhớ lại từng bức chân dung xem hắn có thể là ai trong số đó, và hắn không là ai cả. Chúng tôi đối diện với nhau qua khoảng cách đủ xa để khiến tôi gay gắt tự hỏi vậy thì hắn là ai mà mình lại không thể giải đáp, và kết quả là cảm giác hoang mang đã trở nên trầm trọng hơn chỉ sau vài giây.

Về sau tôi biết rằng, đối với một số vấn đề khi đó, câu hỏi lớn - hay một trong những câu hỏi lớn - là những vấn đề đó tồn tại bao lâu. Vấn đề của tôi tồn tại trong khi tôi bám lấy hàng tá khả năng để giải thích việc có người mà tôi không hề hay biết ở trong ngôi nhà - và trên hết là họ đã ở trong nhà bao lâu? Không một khả năng nào trong số đó tạo được khác biệt gì đáng kể. Vấn đề đó tồn tại khi tôi thoáng tự ái với ý nghĩ công việc của tôi đòi hỏi rằng tôi không thể không biết về một người như vậy. Nó tồn tại khi vị khách này - với một vẻ tự do và quen thuộc thể hiện ở việc hắn không đội mũ - dường như nhìn thẳng vào tôi, từ nơi hắn đứng, với vẻ dò xét trong ánh sáng nhạt dần, mang theo chính câu hỏi mà sự hiện diện của hắn đặt ra trong tôi. Chúng tôi ở cách nhau quá xa để cất tiếng gọi, nhưng có một khoảnh khắc mà nếu ở cự li gần hơn, có lẽ đã nổ ra thách thức, phá vỡ sự tĩnh lặng, đó là kết quả tất yếu của ánh mắt nhìn nhau trừng trừng giữa chúng tôi. Hắn đứng trong một góc ở phía xa tính từ ngôi nhà, dáng đứng có vẻ cứng đờ, và đặt cả hai tay lên gờ tường. Tôi thấy hắn rõ ràng như thấy những chữ tôi viết trên trang giấy này; thế rồi sau đúng một phút, như thể để thêm vào phần trình diễn, hắn chậm rãi đổi chỗ - đến góc tháp đối diện, suốt quá trình vẫn nhìn tôi không chớp. Đúng vậy, tôi nhận thức rõ ràng rằng suốt quá trình đổi chỗ, hắn không hề rời mắt khỏi tôi, và lúc này tôi có thể thấy bàn tay hắn lướt từ bục răng cưa này sang bục răng cưa khác trong khi hắn bước đi. Hắn dừng lại ở góc tường kia, nhưng không lâu bằng lúc trước, và ngay cả khi quay đi, hắn vẫn dán chặt mắt vào tôi. Hắn quay người bỏ đi; đó là tất cả những gì tôi biết.

CHƯƠNG 4

Trước sự việc này, tôi đã chờ đợi xem có thấy thêm điều gì nữa không, vì càng kinh hãi bao nhiêu thì tôi càng chôn chân tại chỗ chặt bấy nhiêu. Phải chăng có một “bí mật” ở Bly - bí ẩn kiểu Udolpho hay một người bà con điên khùng bị cấm nhắc đến, được cất giấu trong một phòng giam kín đáo? Tôi không thể nói rõ mình đã trăn trở tự hỏi mất bao lâu; hay trong cơn hỗn loạn của tò mò và sợ hãi, tôi đã nán lại bao lâu tại nơi tôi bắt gặp hắn. Tôi chỉ nhớ rằng khi mình vào nhà thì bóng tối đã ập xuống. Trước lúc đó, nỗi lo sợ nhất định đã bám chặt lấy khiến tôi không yên, vì tôi hẳn phải đi lòng vòng tại chỗ đến ba dặm. Nhưng về sau, tôi sẽ còn bị choáng ngợp hơn nữa, đến mức chút báo động ban đầu này so ra chỉ là một luồng gió lạnh không đáng kể.

Trên thực tế, điều đặc biệt nhất của chuyện này - dù phần còn lại của nó cũng đã đủ đặc biệt - là những gì tôi ý thức được khi gặp bà Grose trên hành lang. Cảnh tượng khi ấy giờ đây nối đuôi trở lại với tôi - ấn tượng của tôi khi trở lại, về không gian ốp ván tường trắng, sáng trưng trong ánh đèn cùng những bức chân dung với tấm thảm đỏ, và về vẻ ngạc nhiên vui mừng trên mặt người bạn của tôi, lập tức cho tôi biết rằng bà đang mong đợi mình. Khi tiếp xúc với bà, qua thái độ nhiệt tình mộc mạc và vẻ an tâm nhẹ nhõm khi nhìn thấy tôi, tôi nhận ra ngay lập tức, rằng bà không hề biết gì liên quan đến sự việc mà tôi định kể với bà. Trước đó tôi không ngờ rằng gương mặt vui mừng của bà sẽ ngăn tôi lại, và tôi hơi băn khoăn về tầm quan trọng của thứ tôi vừa nhìn thấy, bởi khi ấy tôi nhận ra mình đang chần chừ không nhắc đến nó. Hầu như không có thứ gì trong toàn bộ quá khứ có vẻ lạ thường với tôi hơn thực tế rằng nỗi sợ hãi thực sự manh nha trong tôi đi đôi với bản năng miễn cho người bạn của tôi phải chịu nỗi sợ đó. Vì thế, tại đó, trong hành lang ấm cúng và với ánh mắt của bà hướng vào tôi, vì một lí do mà khi đó tôi không thể nói thành lời, tôi đã đặt ra một quyết tâm thầm lặng - viện ra cái cớ mơ hồ nào đấy về sự chậm trễ của mình, rồi vin vào buổi tối đẹp trời cùng màn sương nặng hạt và đôi chân ẩm ướt, vội vã về phòng mình.

Đây lại là một vấn đề nữa, trong nhiều ngày sau đó, một vấn đề không kém phần kì quặc. Ngày qua ngày, có những giờ - hay ít nhất là có những khoảnh khắc tranh thủ giữa thời gian làm việc - tôi phải khép kín bản thân để suy nghĩ. Tôi chưa lo sợ đến quá sức chịu đựng, mà nói đúng hơn là tôi thực sự e ngại rằng mình sẽ trở nên như thế. Vì hiện giờ có một sự thật đơn giản và rõ ràng mà tôi phải suy ngẫm, đó là tôi không có bất cứ thông tin nào về vị khách lạ mà bản thân đã tiếp xúc một cách hết sức khó hiểu nhưng cũng lại có vẻ cực kì mật thiết ít nhất với tôi mà nói thì là vậy. Không mất bao lâu tôi liền thấy rõ rằng mọi hình thức dò hỏi hoặc nhận xét kích động tôi đặt ra đều sẽ gây nên tình hình phức tạp trong ngôi nhà. Cơn sốc tôi vừa phải chịu hẳn đã mài sắc giác quan của tôi; thông qua chú ý quan sát vào cuối mỗi ngày, tôi tin chắc rằng mình không bị người giúp việc chơi khăm hay bị biến thành đối tượng của bất kì “trò chơi” nào. Không ai quanh tôi biết gì về sự việc tôi đã gặp. Đó là điều mà tôi liên tục tự nhủ bản thân sau khi nhốt mình trong phòng và khoá chặt cửa. Tất cả chúng tôi đều là nạn nhân của một cuộc xâm phạm; một kẻ lang thang khả nghi nào đó, tò mò về những ngôi nhà cũ, đã lẻn vào mà không bị ai trông thấy, thưởng thức quang cảnh từ vị trí có tầm nhìn tốt nhất, và rồi chuồn ra đúng như khi hắn đến. Nếu hắn có dành cho tôi ánh mắt chăm chú trắng trợn, thì cũng chỉ là một phần trong sự táo tợn của hắn. Nói cho cùng, điều may mắn là chắc chắn chúng tôi sẽ không gặp lại hắn nữa.

Tôi thừa nhận, điều may mắn đó không lớn đến mức khiến tôi không cho rằng về cơ bản, thứ khiến cho mọi chuyện khác đều trở nên không mấy quan trọng chính là công việc đáng yêu của tôi. Công việc đáng yêu của tôi chính là cuộc sống bên Miles và Flora, và không lí do gì khiến tôi thích công việc đó bằng cảm giác rằng tôi có thể vùi mình vào nó trong cơn phiền muộn. Sự thu hút của hai học trò bé nhỏ là một niềm vui bất tận, khiến cho tôi lại một lần nữa không hiểu nổi nỗi lo sợ hão huyền của mình lúc đầu, về ác cảm tôi từng có khi tưởng tượng ra viễn cảnh ảm đạm của công việc tương lai. Rõ ràng không hề có gì ảm đạm hay trắc trở. Làm sao mà một công việc mỗi ngày để bộc lộ vẻ đẹp của mình lại có thể không hấp dẫn kia chứ? Duy nhất sự lãng mạn của thơ ca và đồng dao trong phòng học. Tất nhiên tôi không có ý nói rằng chúng tôi chỉ học mỗi thơ văn và tiểu thuyết; ý tôi là tôi không thể diễn tả bằng cách nào khác cảm giác hứng thú mà hai người bạn nhỏ khơi gợi cho tôi. Làm sao tôi có thể miêu tả điều đó ngoài cách nói rằng thay vì trở nên thân quen với các em - mà đó đã là điều tuyệt vời đối với một gia sư: có các chị em đồng nghiệp của tôi làm chứng! - tôi liên tục khám phá ra những điều mới mẻ. Tất nhiên, những khám phá đó chững lại ở một hướng: màn sương dày đặc bao phủ lên hành vi của cậu bé khi ở trường. Tôi nhận ra mình đã lập tức có thể đối mặt với điều bí ẩn đó không chút băn khoăn. Có lẽ sẽ còn gần với sự thật hơn khi nói rằng bản thân cậu bé đã làm rõ mọi chuyện. Em khiến toàn bộ lời kết tội trở nên lố bịch. Kết luận của tôi bung ra cùng với nụ hồng bừng nở từ vẻ ngây thơ của em: Em quá trong sáng và đáng yêu so với thế giới trường học kinh khủng, dơ bẩn, và em đã phải trả giá vì điều đó. Tôi tin tưởng sâu sắc rằng những khác biệt ấy, các phẩm chất cao quý ấy, chắc chắn luôn khiến số đông - có thể bao gồm cả những ông thầy hiệu trưởng ngu ngốc, ti tiện - quay sang thù ghét em.

Cả hai đứa trẻ đều có một sự dịu dàng (đó là nhược điểm duy nhất của các em, và nhược điểm đó không thể biến Miles thành đứa trẻ hư) khiến cho các em - tôi phải diễn tả sao đây? - hầu như thoát tục và chắc chắn không ai nỡ xử phạt. Hai em giống như những thiên sứ trong truyện kể, những người không chút tì vết - ít nhất là về đạo đức. Tôi nhớ rằng cảm nhận của mình về Miles là em dường như không có quá khứ. Chúng ta không mong đợi trẻ nhỏ có bao nhiêu quá khứ, nhưng trong bé trai xinh đẹp này có gì đó cực kì nhạy cảm, nhưng cũng cực kì hạnh phúc, so với mọi tạo vật đồng lứa với em mà tôi từng gặp, khiến tôi ngỡ như mỗi ngày của em đều là một bắt đầu mới. Em chưa từng chịu đau khổ một giây phút nào. Tôi coi đây là một bằng chứng trực tiếp phủ định việc em từng thực sự bị trừng phạt. Nếu là đứa trẻ hư thì em hẳn đã thể hiện ra, và tôi đã phát hiện ra - nhất định tôi đã tìm được dấu vết. Tôi không tìm thấy gì cả, và vì thế em là một thiên thần. Em không bao giờ kể về trường học, không hề đề cập đến bạn học hay thầy giáo nào; và về phần mình, tôi cũng quá ghê tởm nên không muốn nhắc đến họ. Tất nhiên tôi đã bị phù phép, và kì diệu ở chỗ là ngay cả khi đó, tôi cũng biết rất rõ điều này. Nhưng tôi tự nguyện khuất phục; nó là liều thuốc giải cho mọi nỗi đau, mà tôi có không chỉ một nỗi đau. Thời gian đó tôi nhận được những lá thư đầy phiền não từ quê nhà gửi đến, mọi chuyện ở nhà không suôn sẻ. Nhưng với các học sinh của tôi, thì có gì trên thế giới này quan trọng đâu? Đây là câu hỏi tôi thường đặt ra trong những giờ nghỉ ngắt quãng của mình. Tôi đã bị sự đáng yêu của các em che mờ mắt.

Tôi xin kể tiếp, có một ngày Chủ Nhật, trời mưa tầm tã nhiều giờ đến mức không thể đi nhà thờ. Kết quả là khi ngày dần trôi, tôi bàn với bà Grose rằng nếu thời tiết buổi tối cải thiện, chúng tôi sẽ cùng đi dự buổi lễ tối. May mắn thay cơn mưa đã tạnh, và tôi chuẩn bị cho chuyến đi bộ của chúng tôi xuyên qua công viên và con đường dẫn vào làng, một chặng đường sẽ kéo dài hai mươi phút. Khi xuống lầu để gặp đồng sự trong sảnh, tôi nhớ ra đôi găng tay vẫn để trong phòng ăn. Đôi găng tay cần khâu ba mũi và tôi đã làm việc đó - có lẽ không mấy tinh tế - lúc ngồi cùng bọn trẻ vào giờ trà của các em, được phục vụ theo ngoại lệ vào các Chủ Nhật, trong thánh địa lạnh lẽo, sạch sẽ đầy đồ gụ và đồ đồng có tên “phòng ăn người lớn”. Đôi găng tay bị bỏ quên ở đó nên tôi quay lại lấy.

Thời tiết khá âm u, nhưng ánh sáng buổi chiều vẫn còn nán lại, cho phép tôi không chỉ nhận ra món đồ mình tìm nằm trên chiếc ghế gần ô cửa sổ rộng đang đóng ngay khi bước qua ngưỡng cửa, mà còn nhận thấy được một người đang ở bên kia cửa sổ và nhìn thẳng vào nhà. Chỉ một bước vào trong phòng là đủ; hình ảnh lập tức hiển lộ trước tầm mắt tôi. Kẻ đang nhìn thẳng vào nhà chính là kẻ đã từng xuất hiện trước mắt tôi. Hắn lại hiện ra, tôi không dám nói là rõ nét hơn vì đó là điều không thể, mà với một cự li gần thể hiện bước tiến dài trong cuộc tiếp xúc giữa chúng tôi, khiến tôi nghẹt thở và lạnh toát khi nhìn thấy hắn.

Hắn vẫn như trước - trông vẫn không khác gì, và vẫn để lộ thân hình từ thắt lưng trở lên như lần trước. Ô cửa sổ không kéo dài đến mặt hiên nơi hắn đang đứng dù phòng ăn ở tầng trệt. Khuôn mặt hắn áp sát vào cửa kính, nhưng lạ thay tầm nhìn rõ ràng lần này chỉ có tác dụng là cho tôi thấy lần gặp trước căng thẳng đến mức nào. Hắn chỉ nán lại vài giây - đủ lâu để khiến tôi tin rằng hắn cũng đã nhận thấy tôi; nhưng như thể tôi đã nhìn hắn nhiều năm và biết mặt hắn từ lâu. Tuy vậy, điều gì đó không có ở lần trước đã xảy ra vào lần này. Ánh nhìn đăm đăm của hắn hướng vào mặt tôi, qua lớp kính và băng qua căn phòng, cũng sâu xa và chăm chú như lúc trước, nhưng rời bỏ tôi một khoảnh khắc trong khi tôi vẫn quan sát nó, thấy nó nhìn lần lượt vài thứ khác. Ngay lập tức một cơn sốc mới ập tới với tôi khi biết đích xác rằng hẳn không đến để tìm tôi. Hắn đến vì một người khác.

Nhận thức chớp nhoáng này - đến với tôi giữa cơn kinh hãi - tạo ra trong tôi một hiệu quả phi thường, khơi dậy làn sóng đột ngột của bổn phận và dũng khí ngay khi tôi đứng đó. Tôi nói là dũng khí vì tôi đã vượt ra ngoài mọi hoài nghi và đi quá xa. Tôi lao thẳng ra khỏi cửa, đến cửa chính ngôi nhà, trong chớp mắt bổ nhào xuống lối đi, và băng nhanh hết sức qua hiên nhà, quành qua khúc ngoặt và đến vị trí có thể thu trọn hắn vào tầm mắt. Nhưng tầm mắt lúc này đã không còn gì cả - vị khách của tôi đã biến mất. Tôi dừng lại, suýt ngã quỵ, vì nhẹ nhõm; nhưng tôi thu vào tầm mắt toàn bộ cảnh vật - tôi cho hắn thời gian để xuất hiện trở lại.

Gọi là “thời gian”, nhưng là bao lâu? Đến hôm nay tôi cũng không thể nói rõ độ dài khoảng thời gian những sự việc này xảy ra. Chắc hẳn tôi đã mất đi khả năng ước lượng: chúng không thể kéo dài như tôi tưởng. Hiên nhà và toàn bộ nơi đó, thảm cỏ cùng khu vườn sau nó, toàn bộ khuôn viên tôi nhìn thấy đều vắng lặng đến trống trải. Có những bụi cây và thân cây lớn, nhưng tôi nhớ khi ấy mình đã chắc chắn rằng hắn không ẩn nấp ở đâu trong số đấy. Hoặc hắn đang ở đây hoặc là không: không ở đây nếu tôi không nhìn thấy hắn. Tôi hiểu rõ điều này, rồi theo bản năng, thay vì quay về, tối bước đến cửa sổ. Tôi mơ hồ nhận thấy rằng mình cần đặt bản thân tại nơi hắn vừa đứng. Tôi làm thế; tôi áp mặt lên khung cửa và nhìn, như hẳn từng nhìn, vào trong phòng. Đúng lúc đó, như thể đế cho tôi thấy góc nhìn của hắn lúc nãy, bà Grose bước từ sảnh vào, giống như tôi từng làm với hắn ngay lúc nãy. Bằng việc này tôi chứng kiến cảnh tượng vừa nãy lặp lại trước mắt. Bà nhìn thấy tôi như tôi từng thấy vị khách của mình; bà đứng sững lại như tôi đã làm; tôi gây cho bà một cơn sốc tương tự như tôi từng nhận. Mặt bà trắng bệch, và điều này khiến tôi tự hỏi liệu mặt tôi có trắng bệch đi như vậy không. Bà nhìn trân trối trong chốc lát, rồi lùi trở ra theo đúng đường đi của tôi, và tôi biết bà đã ra ngoài và vòng qua nhà đến chỗ tối, và rằng tôi sắp gặp bà. Tôi đứng yên tại chỗ, trong lúc chờ đợi tôi nghĩ đến không chỉ một chuyện. Nhưng chỉ có một chuyện tôi có thời gian nhắc đến. Tôi tự hỏi vì sao bà lại sợ hãi.

CHƯƠNG 5

Bà cho tôi biết lí do ngay khi quành qua góc nhà và lại xuất hiện trước mắt tôi. “Vì chúa, có chuyện gì vậy…?” Bà thở dốc, mặt đỏ bừng.

Tôi không nói gì cho đến khi bà tới gần. “Với tôi ư?” Vẻ mặt tôi khi ấy hẳn phải rất đặc sắc. “Trông mặt tôi có lộ rõ không?”

“Cô trắng bệch như giấy vậy. Trông kinh khủng lắm.”

Tôi đắn đo; tôi có thể giải tỏa mọi hiềm nghi trong chuyện này. Tôi đã không còn gánh vác trên vai yêu cầu phải lo nghĩ cho bà Grose, và nếu tôi có chần chừ trong khoảnh khắc, thì cũng không phải là vì chuyện tôi đang giữ trong lòng. Tôi đưa tay về phía bà và bà nắm lấy nó; tôi siết nhẹ lấy tay bà, thích cảm giác bà ở gần tôi. Tiếng thở ngạc nhiên dè dặt của bà tiếp sức cho tôi. “Bác đến để gọi tôi đi nhà thờ nhỉ, nhưng tôi không thể đi được.”

“Đã xảy ra chuyện gì sao?”

“Đúng vậy. Tôi phải biết ngay bây giờ. Trông tôi có quái lạ lắm không?”

“Qua cửa sổ lúc nãy ư? Kinh khủng lắm!”

“Chà,” tôi đáp, “tôi vừa bị dọa sợ.” Ánh mắt bà Grose thể hiện rõ rằng bà hoàn toàn không muốn, nhưng đồng thời bà biết rõ vị trí của mình là phải sẵn sàng chia sẻ với tôi mọi điều phiền toái. Ồ, chắc chắn là bà phải chia sẻ! “Chính cảnh tượng bác vừa nhìn thấy từ trong phòng ăn một phút trước đã khiến tôi như thế. Thứ tôi nhìn thấy - ngay lúc nãy - còn tệ hơn nhiểu.”

Tay bà siết chặt. “Thứ gì vậy cô?”

“Một người đàn ông quái dị. Nhìn vào nhà.”

“Người đàn ông quái dị nào cơ?”

“Tôi hoàn toàn không biết.”

Bà Grose nhìn quanh trong vô vọng. “Thế hắn đi đâu rồi?”

“Tôi càng không biết.”

“Cô đã bao giờ gặp hắn chưa?”

“Rồi - một lần. Trên tháp cũ.”

Bà chỉ có thể nhìn tôi chăm chú hơn. “Ý cô nói hắn là người lạ sao?”

“Ôi, lạ hoắc!”

“Thế mà cô không nói với tôi?”

“Không… vì nhiều lí do. Nhưng bây giờ bác đã đoán được…”

Bà Grose trợn tròn mắt phản đối. “Tôi có đoán gì đâu!” Bà nói ngắn gọn. “Làm sao tôi đoán được nếu cô còn không tưởng tượng ra?”

“Tôi không tưởng tượng ra gì cả.”

“Cô chưa từng thấy hắn ở đâu ngoài ngọn tháp?”

“Và ở đây ngay lúc nãy.”

Bà Grose lại nhìn quanh. “Hắn làm gì trên tháp chứ?”

“Chỉ đứng đó và nhìn xuống chỗ tôi.”

Bà suy nghĩ một phút. “Hắn có phải một quý ông không?”

Tôi không cần suy nghĩ. “Không.” Bà nhìn tôi chăm chú với vẻ băn khoăn càng sâu đậm hơn. “Không.”

“Tức là không phải ai quanh đây? Không phải ai trong làng?”

“Không phải… không phải. Tôi chưa kể với bác, nhưng tôi đã kiểm tra chắc chắn.”

Bà thở ra một hơi nhẹ nhõm mơ hồ: Kì lạ thay, đây là tin tốt. Nhưng nó chỉ giúp ích rất ít ỏi. “Nhưng nếu hắn không phải một quý ông…”

“Thì hắn là gì ư? Hắn là nỗi kinh hoàng.”

“Nỗi kinh hoàng?”

“Hắn… Chúa che chở cho tôi nếu tôi biết hắn là gì!”

Bà Grose lại nhìn quanh thêm một lần nữa; bà dán chặt đôi mắt vào khoảng nhá nhem ngoài xa, rồi xốc lại tinh thần, bà quay về phía tôi, đột ngột chuyển đề tài. “Đến giờ đi nhà thờ rồi.”

“Ôi, tôi không thích hợp đi nhà thờ lúc này!”

“Việc đó chẳng tốt cho cô hơn sao?”

“Không tốt cho chúng!” Tôi hất đầu về phía ngôi nhà.

“Cho bọn trẻ ư?”

“Tôi không thể bỏ hai đứa lại bây giờ được.

“Cô sợ…”

Tôi nói thẳng. “Tôi sợ hắn.”

Nghe vậy, khuôn mặt phúc hậu của bà Grose cho tôi thấy lần đầu tiên rằng bà đã lờ mờ ý thức được một điều nghiêm trọng gì đó. Bằng cách nào đấy tôi nhận thấy từ vẻ mặt bà sự hiển hiện chậm rãi của một ý tưởng mà không phải tôi gợi ra và vẫn còn mù mờ đối với tôi. Tôi lập tức nghĩ đó là một thông tin tôi có thể dò hỏi từ bà; và tôi cảm thấy nó liên quan đến mong muốn được biết thêm mà bà thể hiện ra. “Là vào lúc nào… trên tháp?”

“Khoảng giữa tháng. Vào cùng giờ này.”

“Gần lúc trời tối,” bà Grose nói.

“Ồ, không, không hề tối đâu. Tôi nhìn thấy hắn cũng rõ như tôi thấy bác.”

“Thế làm sao hắn vào được?”

“Và làm sao hắn ra được?” Tôi bật cười. “Tôi không có cơ hội hỏi hắn! Bác thấy đấy, tối nay,” tôi nói tiếp, “hắn đã không vào được nhà.”

“Hắn chỉ nhòm vào thôi?”

“Tôi hi vọng sẽ chỉ dừng lại ở đó mà thôi!” Lúc này bà đã thả tay tôi ra, hơi quay người. Tôi đợi chốc lát; rồi tôi nói: “Hãy tới nhà thờ đi. Tạm biệt bác. Tôi phải trông chừng.”

Bà chậm rãi quay lại đối mặt với tôi. “Cô lo cho cô cậu chủ nhỏ à?”

Chúng tôi nhìn nhau thêm hồi lâu. “Bác không lo ư?” Thay vì trả lời tôi, bà Grose đến gần cửa sổ và áp mặt vào kính trong phút chốc. “Bác thấy cảnh hắn đã nhìn thấy rồi đấy,” trong lúc đó tôi nói tiếp.

Bà không động đậy. “Hắn đã đứng đây bao lâu?”

“Cho đến lúc tôi ra ngoài. Tôi ra để gặp hắn.”

Cuối cùng bà Grose quay lại, và còn có gì khác trên gương mặt bà. “Nếu là tôi thì tôi chẳng dám ra ngoài đâu.”

“Tôi cũng không!” Tôi lại cười. “Nhưng tôi đã ra. Tôi có bổn phận của mình.”

“Tôi cũng vậy,” bà đáp, sau đó nói thêm: “Trông hắn như thế nào?”

“Tôi chờ mãi để nói với bác. Hắn chẳng giống ai cả.”

“Chẳng giống ai cả là sao?” Bà lặp lại.

“Hắn không đội mũ.” Rồi khi thấy biểu cảm của bà rằng điều này gây ấn tượng mạnh với bà và rõ ràng đã làm bà càng thêm phần hoang mang, tôi nhanh chóng tô thêm từng nét chi tiết. “Hắn có mái tóc xoăn đỏ rực, khuôn mặt dài trắng nhợt, đường nét thẳng, ưa nhìn và bộ ria thưa thớt, hơi kì quặc, cũng đỏ như màu tóc. Lông mày có vẻ đậm màu hơn; chúng nhướn rất cao như có thể chuyển động. Đôi mắt hắn sắc bén, quái dị một cách đáng sợ; nhưng tôi chỉ biết rõ rằng chúng khá nhỏ và rất chăm chú. Hắn có miệng rộng, môi mỏng, và ngoại trừ bộ ria thì hắn cạo râu khá nhẵn nhụi. Hắn cho tôi cảm giác giống một diễn viên.”

“Một diễn viên!” Khó có thể tìm ra hình tượng để so sánh với bà Grose vào giây phút ấy.

“Tôi chưa từng gặp diễn viên nào, nhưng tôi đoán họ trông như vậy. Cao, năng nổ, trang nghiêm,” tôi nói tiếp, “nhưng không hề - ồ, không hề! là một quý ông.”

Gương mặt đồng sự của tôi trắng bệch dần đi trong khi tôi nói; đôi mắt tròn của bà mở to và miệng bà há ra. “Một quý ông ư?” Bà thở gấp, bối rối, sửng sốt: “Hắn mà là quý ông ư?”

“Tức là bác biết hắn?”

Bà chật vật giữ bình tĩnh. “Nhưng hắn có đẹp trai không?”

Tôi sốt sắng giúp bà. “Rất đẹp trai!”

“Còn ăn mặc…?”

“Quần áo của người khác. Rất bảnh bao, nhưng không phải là của hắn.”

Bà thốt ra một tiếng than thều thào khẳng định: “Chúng là của ông chủ!”

Tôi chộp lấy lời bà. “Bác có biết hắn?”

Bà ngập ngừng giây lát. “Là Quint!” Bà kêu lên.

“Quint?”

“Peter Quint - người hầu của ông chủ, khi ông ấy ở đây!”

“Khi ông chủ ở đây?”

Vẫn còn sững sờ, nhưng để đáp lại lời tôi, bà chắp nối mọi việc với nhau. “Hắn không bao giờ đội mũ, nhưng đúng là hắn mặc rất bảnh bao - à, thiếu áo gi-lê. Cả hai người đều ở đây - năm ngoái. Rồi ông chủ rời đi, và Quint ở lại một mình.”

Tôi lắng nghe, nhưng thoáng ngập ngừng. “Một mình?”

“Một mình với chúng tôi.” Rồi như được khơi lên từ một nơi sâu xa hơn, bà thêm vào, “Cai quản mọi việc.”

“Về sau hắn thế nào?”

Bà ngừng lời lâu đến mức tôi càng thêm nghi hoặc. “Hắn cũng đi rồi,” cuối cùng bà nói.

“Đi đâu?”

Nghe vậy, vẻ mặt bà trở nên kì dị. “Có Chúa mới biết hắn đi đâu! Hắn chết rồi.”

“Chết sao?” Tôi gần như ré lên.

Bà có vẻ đã lấy lại bình tĩnh, đứng vững hơn và thốt ra lời khẳng định dị thường. “Đúng vậy. Ông Quint đã chết.”

CHƯƠNG 6

Tất nhiên không chỉ riêng đoạn đối thoại trên đã có thể đặt chúng tôi vào chung tình thế mà giờ đây chúng tôi phải nỗ lực đối mặt: gánh nặng đáng sợ đè lên tôi về hình ảnh quá mức sinh động, và sự thấu hiểu của bạn tôi về gánh nặng đó, một sự thấu hiểu mang nửa phần kinh hãi và nửa phần trắc ẩn. Tối hôm ấy, sau một giờ kiệt sức bởi sự thật vừa được tiết lộ, cả hai chúng tôi đã không đi dự lễ gì nữa ngoài một nghi thức thề thốt nho nhỏ trong nước mắt, chứa đầy lời cầu nguyện và hứa hẹn, một điểm cao trào sau hàng loạt những chất vấn và cam kết chúng tôi dành cho nhau. Việc đó diễn ra ngay sau khi chúng tôi cùng chui vào phòng học, khoá chặt cửa và thổ lộ tất cả. Kết quả của việc thổ lộ tất cả chỉ là phân tích tình huống của chúng tôi tới những chi tiết tỉ mỉ nhất. Bản thân bà Grose chưa từng nhìn thấy gì, một bóng người cũng không, và ngoài gia sư thì không ai trong nhà sống trên tầng dành cho gia sư; thế nhưng bà tiếp nhận sự thật tôi kể với bà mà không chút hoài nghi về sự tỉnh táo của tôi, và trên cơ sở đó, cho tôi thấy sự dịu dàng đầy sửng sốt, một biểu hiện của đặc ân lạ thường mà tôi nhận được, hơi thở dịu dàng ấy lưu lại trong tôi như hơi thở ngọt ngào nhất của lòng nhân ái.

Vì vậy, tối hôm ấy chúng tôi đã thống nhất rằng chúng tôi sẽ cùng nhau gánh vác; và tôi thậm chí không dám chắc có phải bà là người chịu phần gánh nặng lớn hơn, cho dù bà không phải nhìn thấy thứ tôi thấy. Vào giờ phút ấy và cả về sau, tôi biết bản thân có thể làm được gì để che chở cho các học sinh của mình; nhưng tôi mất chút thời gian mới hoàn toàn biết rõ người đồng minh thiện lương của tôi đã chuẩn bị tinh thần đương đầu với những gì để thực hiện một cam kết thách thức đến như vậy. Bản thân tôi vốn đã là một đồng sự kì quặc - cũng kì quặc như người bầu bạn mà tôi có; nhưng khi lật lại những gì chúng tôi đã trải qua, tôi thấy chúng tôi đã hết sức nhất trí về ý nghĩ duy nhất, may mắn thay, có thể chống đỡ chúng tôi. Chính ý nghĩ đó đã dẫn dắt tôi ra khỏi căn buồng sợ hãi trong nội tâm mình. Ít nhất tôi có thể đi dạo trong sân, và ở đó bà Grose có thể gặp tôi. Giờ đây tôi còn có thể hồi tưởng lại rõ ràng tối hôm đó, khi chúng tôi chia tay nhau, sức mạnh đến với tôi như thế nào. Chúng tôi đã lật đi lật lại từng chi tiết mà tôi nhìn thấy.

“Cô nói là hắn đang tìm một người nào khác… một người không phải là cô?”

“Hắn đang tìm bé Miles.” Lúc này tôi đã hiểu rất rõ. “Đó là người mà hắn đang tìm.”

“Nhưng làm sao cô biết?”

“Tôi biết, tôi biết, tôi biết!” Giọng tôi cao dần. “Và bác cũng biết đấy, bác Grose thân mến!”

Bà không phủ nhận, nhưng tôi cảm thấy mình thậm chí không cần nhìn thái độ của bà cũng biết. Một phút sau bà nói tiếp: “Nếu cậu ấy thấy hắn thì sao?”

“Bé Miles ư? Đó chính là mục đích!”

Bà lại có vẻ vô cùng sợ hãi. “Mục đích của cậu chủ nhỏ?”

“Trời ơi, không! Của gã đàn ông đó. Hắn muốn xuất hiện trước mặt bọn trẻ.”

Việc hắn có thể làm thế là một ý nghĩ thật kinh khủng, thế nhưng bằng cách nào đó, tôi có thể tránh việc đó xảy ra, điều mà tôi đã thành công trong việc chứng minh. Tôi hoàn toàn tin chắc rằng tôi sẽ gặp lại thứ mình đã thấy, nhưng có gì đó trong tôi nói rằng bằng cách dũng cảm dấn thân làm đối tượng duy nhất phải trải qua việc đó, bằng cách đón nhận, bằng cách mời gọi, bằng cách vượt qua tất cả, tôi có thể đóng vai nạn nhân thí mạng và bảo vệ được sự bình yên của đồng bạn. Đặc biệt là bọn trẻ, tôi phải canh giữ và che chở tuyệt đối cho các em. Tôi nhớ lại một trong những lời cuối cùng tôi nói với bà Grose đêm đó.

“Tôi phát hiện ra rằng học sinh của tôi chưa bao giờ nhắc đến…”

Bà nhìn tôi chăm chú trong lúc tôi cân nhắc câu chữ. “Việc hắn từng ở đây và thời gian cô cậu chủ ở bên hắn sao?”

“Thời gian bọn trẻ ở bên hắn, và tên hắn, sự có mặt của hắn, quá khứ của hắn, dưới bất kì hình thức nào.”

“Ô, cô chủ nhỏ không nhớ đâu. Cô ấy không hề nghe nói hay được biết.”

“Về cái chết của hắn ư?” Tôi suy ngẫm về việc này thật kĩ. “Có lẽ là không. Nhưng Miles sẽ nhớ - Miles sẽ biết.”

“A, đừng thử hỏi cậu ấy!” Bà Grose thốt lên.

Tôi đáp lại ánh mắt của bà. “Đừng sợ.” Tôi tiếp tục suy nghĩ. “Quả thực hơi lạ.”

“Việc cậu ấy chưa từng nhắc đến hắn ư?”

“Chưa hề nhắc đến một chút nào. Và bác nói rằng hai người từng ‘rất thân thiết’?”

“Ôi, với cậu ấy thì không!” Bà Grose nhấn mạnh. “Đó chỉ là tưởng tượng của riêng Quint thôi. Ý tôi là hắn mong muốn được chơi với cậu ấy - được chiều hư cậu ấy.” Bà ngập ngừng giây lát, rồi nói thêm: “Quint quá phóng túng.”

Câu nói này gây cho tôi một cơn ghê tởm đột ngột khi nhớ lại gương mặt hắn - cái gương mặt ấy! “Quá phóng túng đối với bé trai của tôi?”

“Quá phóng túng với tất cả mọi người!”

Tôi tạm thời không phân tích kĩ miêu tả này mà chỉ nghĩ rằng một phần của nó nói đến một số thành viên trong ngôi nhà này, gồm nửa tá hầu gái và nam phục vụ, những người vẫn đang sống trong địa phận nhỏ bé của chúng tôi. Nhưng theo chúng tôi hiểu, thực tế may mắn là không hề có tin đồn đáng lo ngại nào trong trí nhớ của mọi người về nơi chốn cổ kính hiền hoà này. Bly không có tai tiếng gì, và bà Grose, hẳn nhiên, chỉ muốn bám lấy tôi và run rẩy trong yên lặng. Đến cuối cuộc trò chuyện, tôi thậm chí đã chất vấn cả bà. Đó là khi, vào nửa đêm, bà đã đặt tay lên cửa phòng học để chuẩn bị rời đi. “Bác đảm bảo với tôi - vì việc này rất quan trọng - rằng hắn chắc chắn và bị công nhận là người xấu?”

“Ồ, hắn không bị công nhận đâu cô. Tôi biết điều đó - nhưng ông chủ thì không.”

“Mà bác không bao giờ nói với ông ấy?”

“Ừ thì, ông ấy không thích chuyện ngồi lê đôi mách - ông ấy ghét lời phàn nàn. Ông ấy cực kì thiếu kiên nhẫn với mọi loại việc như vậy, và nếu mọi người đúng mực với ông ấy..”

“Ông ấy sẽ không quan tâm gì thêm?” Điểu này khá phù hợp với ấn tượng của tôi về ông ấy: không phải một quý ông ưa rắc rối, có lẽ cũng không quá kĩ tính về một số người hầu ông ấy giữ bên mình. Dù vậy, tôi tiếp tục căn vặn. “Nếu là tôi thì tôi thề với bác, tôi sẽ kể!”

Bà cảm nhận được sự chỉ trích của tôi. “Tôi thừa nhận là mình sai. Nhưng thực lòng, tôi sợ.”

“Sợ gì?”

“Sợ những việc người đàn ông đó dám làm. Quint quá thông minh - hắn quá nham hiểm.”

Tôi tiếp nhận tin tức này có lẽ hơn mức tôi thể hiện ra. “Bác không sợ điều gì khác sao? Không sợ ảnh hưởng của hắn…?”

“Ảnh hưởng của hắn?” Bà lặp lại với vẻ mặt khổ sở và chờ đợi trong khi tôi ngập ngừng.

“Bọn trẻ ngây thơ quý giá của chúng ta. Chúng là do bác phụ trách.”

“Không, cô cậu chủ nhỏ không do tôi phụ trách!” Bà đáp lại thẳng thừng và buồn bã. “Ông chủ tin tưởng hắn và để hắn ở đây vì nghe nói hắn không khoẻ và không khí nông thôn tốt cho hắn. Vì thế hắn có quyền quyết định mọi việc. Đúng vậy” - bà khẳng định với tôi - “kể cả về bọn trẻ.”

“Về bọn trẻ - sinh vật đó ư?” Tôi phải cố nén mình khỏi rú lên. “Vậy mà bác cũng chịu được ư?”

“Không, tôi không chịu được - và đến giờ vẫn không thể!” Thế rối người phụ nữ tội nghiệp oà khóc.

Như tôi đã nói, chế độ theo sát bọn trẻ nghiêm ngặt bắt đầu được thực hiện từ ngày hôm sau; nhưng trong một tuần, tôi và bà Grose thường xuyên và tích cực gặp nhau để quay lại chủ đề này! Dù đã bàn bạc rất nhiều vào đêm Chủ Nhật ấy, tôi vẫn bị ám ảnh bởi bóng người kia và về điều gì đó bà chưa kể với tôi, đặc biệt là trong những giờ ngay sau khi nói chuyện, vì có lẽ tôi hầu như không ngủ. Bản thân tôi không hề giấu giếm điều gì, nhưng bà Grose thì có. Hơn nữa, sáng hôm sau, tôi hiểu rõ rằng đó không phải là vì bà không thành thật, mà vì nỗi sợ hãi có mặt trên mọi phương diện.

Giờ đây nghĩ lại, quả thực với tôi, dường như vào lúc mặt trời bình minh lên cao, tôi đã trăn trở suy diễn ra toàn bộ ý nghĩa của thực tế trước mắt chúng tôi, ý nghĩa mà những biến cố tàn khốc hơn xảy ra sau này sẽ mang lại. Điều quan trọng hơn hết tôi rút ra từ quá trình trăn trở kia là hình bóng tà ác của người đàn ông đó khi còn sống - hãy khoan nói đến hắn khi đã chết! - và về nhiều tháng liền hắn sống ở Bly, một khoảng thời gian dài đáng kể. Khoảng thời gian này chỉ chấm dứt khi vào tờ mờ sáng một ngày mùa đông, một người đi làm sớm phát hiện Peter Quint đã chết cứng trên con đường vào làng: bởi một vết thương rõ ràng trên đầu, được giải thích là do tai nạn - ít nhất trên danh nghĩa là thế. Vết thương như vậy có thể sinh ra do một cú sảy chân chết người trên đoạn đường dốc đóng băng trơn trượt - và theo bằng chứng cuối cùng cho thấy thì đúng là như vậy. Sau khi rời khỏi quán rượu vào lúc trời tối, hắn đã đi nhầm đường, và cuối cùng là nằm dưới chân con đường dốc ấy. Con dốc trơn trượt, cú rẽ nhầm lẫn vào ban đêm trong men rượu đã giải thích gần hết - sau cuộc điều tra và vô số lời bàn tán, có thể nói là đã giải thích tất cả. Nhưng còn vấn đề với lúc sinh thời của hắn - những bước đường và cảnh ngộ kì lạ, các rắc rối bí mật, tội lỗi không ai ngờ - chúng đã làm rõ được nhiều điều khác.

Tôi hầu như không biết phải dùng những ngôn từ nào để kể lại câu chuyện của mình thành một bức tranh đáng tin trong trạng thái tinh thần hiện giờ; nhưng vào những ngày ấy, tôi thực sự tìm thấy niềm vui trong hành động quả cảm hoang đường mà tình thế yêu cầu ở tôi. Tôi thấy mình cần phải thi hành một nhiệm vụ cao cả và khó khăn; thứ sẽ có ý nghĩa lớn lao trong việc thể hiện - vào lúc thích hợp! - rằng tôi có thể thành công ở nơi nhiều cô gái khác có thể đã thất bại. Đây là một sự tiếp sức mạnh mẽ cho tôi - tôi thừa nhận mình có phần muốn tán thưởng bản thân khi nhìn lại! - khi tôi thấy nhiệm vụ của mình quan trọng và giản đơn như vậy. Tôi có mặt để bảo vệ hai tạo vật bé nhỏ mồ côi và đáng yêu nhất trên thế giới này. Sự bơ vơ của các em có một sức hút đột nhiên trở nên hết sức rõ nét, gây nỗi đau dai dẳng, sâu sắc trong trái tim của người tận tâm với chúng. Chúng tôi thực sự chỉ có nhau; chúng tôi đoàn kết lại với nhau trong nguy hiểm. Hai em không có ai khác ngoài tôi, và tôi thì có hai em. Tóm lại đây là một cơ hội kì diệu. Cơ hội này đến với tôi trong dạng một hình ảnh sống động đến như thực thể. Tôi là một bức bình phong - tôi phải đứng chắn trước bọn trẻ. Tôi càng thấy nhiều, bọn trẻ sẽ càng thấy ít. Tôi bắt đầu giám sát các em nghiêm ngặt, che giấu nỗi hưng phấn mà nếu kéo dài quá lâu, rất có thể sẽ biến thành điên rồ. Điều cứu thoát tôi, như giờ đây tôi nhận ra, là nỗi hưng phấn đó đã biến thành một thứ hoàn toàn khác. Thời gian chờ đợi trong hồi hộp không kéo dài mà bị thay thế bằng những chứng cứ kinh hoàng. Phải, chứng cứ - từ khoảnh khắc tôi thực sự nắm quyền kiểm soát.

Khoảnh khắc này xảy ra vào một buổi chiều tôi tình cờ ở riêng với học trò nhỏ tuổi hơn trong vườn. Chúng tôi đã để Miles trong nhà, trên chỗ ngồi lót nệm đỏ bên cửa sổ; cậu bé muốn đọc nốt cuốn sách, và tôi sẵn lòng khuyến khích một mục tiêu đáng quý như vậy ở cậu trai nhỏ tuổi, người mà khuyết điểm duy nhất là đôi khi quá hiếu động. Tương phản, em gái cậu háo hức được ra ngoài, và tôi đi dạo với cô bé trong nửa giờ, tìm kiếm bóng râm, vì mặt trời vẫn còn treo cao và ngày hôm ấy đặc biệt nóng bức. Trong khi đi dạo với em, tôi lại một lần nữa ý thức được rằng, giống như anh trai mình, cô bé đã tính toán để cho tôi được ở một mình mà không có vẻ bị bỏ rơi và để ở bên tôi mà không có vẻ đeo bám tôi - đây là một điều đáng yêu ở hai đứa trẻ. Hai em không bao giờ nhõng nhẽo nhưng cũng không bao giờ thờ ơ. Sự chú ý của tôi dành cho bọn trẻ chỉ tập trung vào việc ngắm nhìn các em tự thoải mái mua vui cho mình mà không cần có tôi: một hoạt cảnh mà dường như hai em chủ động chuẩn bị và biến tôi thành một khán giả tích cực. Tôi dạo bước trong thế giới các em sáng tạo ra - các em không bao giờ cần dùng đến thế giới của tôi. Vì thế thời gian của tôi chỉ được dùng để đóng vai một nhân vật hay sự vật đặc biệt nào đó những lúc trò chơi của hai em cần đến, và nhờ có địa vị của tôi, nhân vật ấy thường chỉ giữ một chức vụ làm cảnh cao quý. Hiện giờ tôi đã quên vào buổi chiều hôm ấy tôi đang đóng vai gì; tôi chỉ nhớ rằng mình là thứ gì đó rất quan trọng và yên lặng, rằng Flora đang chơi rất chăm chú. Chúng tôi đang ở bờ hồ, và vì gần đây chúng tôi bắt đầu học địa lí, hồ được gọi là biển Azov.

Giữa hoàn cảnh đó, đột nhiên tôi nhận ra rằng ở bờ bên kia của biển Azov, có một khán giả đang chăm chú nhìn chúng tôi. Tin tức này hình thành trong tôi theo một cách kì lạ nhất trên đời - kì lạ nhất nếu không tính đến bản thân người lạ mặt đã gây ra nó. Tôi vừa ngồi xuống với một tấm vải thêu - vì tôi đang đóng vai thứ gì đó có thể ngồi - trên chiếc ghế đá cũ nhìn ra hồ; và ở vị trí này tôi bắt đầu nhìn thấy rõ ràng, nhưng không trực diện, sự có mặt của một người thứ ba ở đằng xa. Hàng cổ thụ cùng bụi cây rậm rạp tạo bóng râm lớn dễ chịu, nhưng đều bị nhấn chìm trong cái nóng ban ngày chói chang. Không còn gì để nghi ngờ, ít nhất là trong sự khẳng định dần thành hình trong tôi, về thứ tôi nhìn thấy ngay phía trước, bên kia hồ, khi ngước mắt lên. Lúc này mắt tôi dán chặt vào bức vải thêu của mình, và tôi lại một lần nữa cảm thấy cơn giằng co vì cố gắng không chuyển tầm mắt cho đến khi đủ trấn tĩnh để quyết định nên làm gì. Có một vật thể lạ trong tầm nhìn - một bóng người mà tôi ngay tức khắc, nghiêm trọng nghi ngờ về quyền hiện diện ở đây. Tôi nhớ khi đó mình đã đếm hết mọi khả năng, tự nhắc nhở mình rằng chẳng có gì tự nhiên hơn sự xuất hiện của một người sống quanh đây, chẳng hạn như người truyền tin, người đưa thư, hay phụ việc của một thương gia trong làng. Chẳng có gì tự nhiên hơn việc người ta nhìn thứ này thành thứ khác dù thực ra hoàn toàn không phải. Lời nhắc nhở đó gây được rất ít hiệu quả lên nhận định chắc chắn của tôi, cũng như tôi ý thức được - dù vẫn không nhìn - về hiệu quả của nó lên đặc điểm và thái độ của vị khách nọ.

Về danh tính cụ thể của bóng người kia, tôi sẽ xác nhận ngay khi kim đồng hồ lòng dũng cảm trong tôi nhích đến giây thích hợp. Trong khi đó, bằng nỗ lực vốn đã đủ mạnh mẽ, tôi chuyển hướng nhìn thẳng sang bé Flora, cô bé lúc này đang ở cách tôi khoảng mười bước. Trái tim tôi đứng im trong giây lát vì băn khoăn và kinh hãi với câu hỏi liệu cô bé có nhìn thấy không; và tôi nín thở trong khi chờ đợi từ em một tiếng kêu, một dấu hiệu ngây thơ chỉ sự tò mò hoặc cảnh giác, để cho tôi biết câu trả lời. Tôi chờ đợi, nhưng không có gì cả. Thế rồi, đầu tiên - và có gì đó trong sự việc này tôi cảm thấy kinh khủng hơn hết thảy - tôi quả quyết rằng trong vòng một phút, mọi âm thanh từ em đã im bặt. Và tiếp theo, cũng trong chỉ từng ấy thời gian, vào lúc chơi, em đã quay lưng về phía mặt nước. Đây là thái độ của em khi tôi nhìn sang em lần trước - nhìn để xác nhận rằng chúng tôi vẫn đang ở trong tầm mắt nhau. Em nhặt một mẩu gỗ nhỏ tình cờ có một lỗ nhỏ ở giữa, rõ ràng gợi cho em ý tưởng cắm nó vào một mảnh gỗ khác để tạo thành cột buồm và biến nó thành một con thuyền. Trong khi tôi quan sát, em đang cố hết sức, chăm chú gắn chặt mẩu gỗ thứ hai vào vị trí. Nỗi lo sợ của tôi đối với việc em đang làm chống đỡ tôi, nhờ đó giây lát sau tôi cảm thấy mình đã sẵn sàng nhìn kĩ hơn. Thế là tôi rời ánh mắt - đối mặt với thứ tôi phải đối mặt.

CHƯƠNG 7

Sau đó tôi tìm đến bà Grose ngay khi có thể; và tôi không thể kể lại mạch lạc mình đã vật lộn như thế nào để trải qua giờ giải lao. Thế nhưng tôi vẫn nghe thấy mình khóc khi bản thân gần như lao bổ vào vòng tay bà: “Bọn trẻ biết - ôi kinh khủng quá: bọn trẻ biết, chúng biết!”

“Biết gì cơ chứ cô…?” Tôi cảm nhận được nỗi nghi hoặc của bà trong khi ôm lấy tôi.

“Tất cả những gì chúng ta biết - và có trời biết được còn có gì khác nữa!” Rồi khi bà thả tôi ra, tôi kể lại với bà, có lẽ chỉ vào lúc này tôi mới kể được đầy đủ rõ ràng cả với chính mình. “Hai giờ trước, trong vườn,” - tôi hầu như không nói được thành lời - “Flora đã nhìn thấy!“

Bà Grose trông như thể vừa nhận một cú đấm vào bụng. “Cô ấy nói với cô à?” Bà hổn hển.

“Không nói một lời - kinh khủng là ở chỗ đó. Con bé giấu trong lòng! Nó mới tám tuổi đầu!” Sự hoang đường của việc này đến giờ tôi vẫn không thể diễn tả.

Bà Grose, tất nhiên, chỉ có thể càng kinh ngạc hơn. “Thế làm sao cô biết?”

“Tôi cũng ở đó - chính mắt tôi nhìn thấy: thấy rằng cô bé biết rõ.”

“Ý cô là biết rõ về hắn?”

“Không - về cô ta” Trong khi nói tôi ý thức được rằng trông tôi rất kì dị, vì tôi nhìn thấy những biểu cảm kì dị đó từ từ phản ánh trên gương mặt người bạn của mình. “Lần này là một người khác; nhưng rõ ràng cũng không kém kinh khủng và xấu xa: một phụ nữ mặc đồ đen, xanh xao và đáng sợ - cả phong thái nữa, và gương mặt đó! - ở bên kia hồ. Tôi ở đó cùng với con bé - yên tĩnh suốt một giờ đồng hồ; và giữa lúc ấy thì cô ta đến.”

“Đến bằng cách nào - từ đâu?”

“Từ nơi chúng đến! Cô ta cứ thế xuất hiện và đứng đó - nhưng khá xa.”

“Mà không đến gần hơn?”

“Ôi, cảm giác cô ta đứng gần như bác đang đứng vậy!”

Bạn tôi bất giác lùi lại một bước. “Cô ta là người cô chưa gặp bao giờ phải không?”

“Phải. Nhưng hình như con bé đã gặp. Một người bác đã gặp.” Rồi để thể hiện rằng tôi đã nghĩ rõ ràng mọi việc: “Người tiền nhiệm của tôi - cô gia sư đã chết.”

“Cô Jessel?”

“Cô Jessel. Bác không tin tôi à?” Tôi gặng hỏi.

Bà lắc đầu khổ sở. “Làm sao cô biết chắc được?”

Trong trạng thái tinh thần khi ấy, câu hỏi này gây cho tôi một thoáng mất kiên nhẫn. “Thì bác cứ hỏi Flora ấy - con bé biết chắc đấy!” Nhưng tôi lập tức sửa lời ngay sau khi nói ra. “Không, vì Chúa, đừng! Nó sẽ nói mình không biết - nó sẽ nói dối!”

Cơn hoang mang không đủ để ngăn bà Grose phản đối theo bản năng. “Sao cô có thể nói thế?

“Vì tôi thấy rõ. Flora không muốn tôi biết.”

“Thế thì cũng chỉ vì muốn bảo vệ cô.”

“Không, không - còn có nội tình sâu xa hơn! Càng nghĩ tôi càng thấy thêm nhiều điều, và càng thấy nhiều tôi càng lo sợ. Tôi không biết còn có gì tôi không nhìn thấy, không lo sợ!”

Bà Grose cố gắng bắt kịp ý tôi. “Ý cô là cô sợ gặp phải cô ta lần nữa?”

“Ôi, không, điều đó không là gì… lúc này!” Rồi tôi giải thích. “Tôi sợ không thấy cô ta nữa.”

Nhưng đồng sự của tôi chỉ có vẻ mệt mỏi. “Tôi không hiểu cô nói gì.”

“Thi tức là, con bé có thể tiếp tục - và nó chắc chắn sẽ tiếp tục - mà tôi không biết.”

Khi tưởng tượng ra khả năng này, bà Grose ngã quỵ trong phút chốc, nhưng bà lập tức trấn tĩnh lại, như thể bà có được động lực khi nghĩ đến thứ mà nếu chúng tôi lùi bước chỉ một phân, nó sẽ thực sự khiến chúng tôi phải nhường bước. “Trời ơi, trời ơi - chúng ta phải bình tĩnh! Nói cho cùng, nếu cô ấy không ngại…!” Bà thậm chí cố gắng nói một câu đùa yếu ớt. “Có lẽ cô bé thích thứ đó!”

“Thích cái thứ ấy ư - con bé mới tí tuổi đầu!”

“Chẳng phải đó là bằng chứng về sự ngây thơ thánh thiện của cô ấy hay sao?” Bạn tôi mạnh dạn hỏi.

Trong giây lát, bà gần như xoay chuyển suy nghĩ của tôi. “Ôi, chúng ta phải bám vào đó - chúng ta phải níu chặt lấy nó! Nếu nó không phải là bằng chứng cho việc bác nói, thì cũng là bằng chứng cho - có Chúa mới biết là cho thứ gì! Vì người phụ nữ đó là nỗi kinh hoàng khủng khiếp nhất.”

Nghe vậy, bà Grose dán mắt xuống đất; rồi cuối cùng bà ngước lên và bảo tôi, “Hãy nói tôi nghe, sao cô lại biết?”

“Tức là bác thừa nhận cô ta chính là thứ đó?” Tôi kêu lên.

“Nói tôi nghe sao cô biết,” người bạn của tôi chỉ nhắc lại.

“Biết? Chỉ nhìn là biết! Qua cách cô ta nhìn.”

“Ý cô là nhìn cô một cách đầy ác ý?”

“Trời ơi, không - nếu thế tôi còn chịu đựng được. Cô ta chẳng buồn liếc tôi lấy một lần. Cô ta chỉ dán chặt mắt vào đứa trẻ.”

Bà Grose cố gắng hình dung. “Dán chặt mắt vào cô chủ nhỏ?”

“Phải, với đôi mắt rất đáng sợ!”

Bà nhìn chằm chằm vào mắt tôi như thể chúng thực sự trông giống mắt cô ta. “Ý cô là ánh mắt căm ghét?”

“Cầu Chúa cứu chúng ta, không. Ánh mắt gì đó tệ hơn nhiều.”

“Tệ hơn căm ghét sao?” Điều này quả thực khiến bà bối rối.

“Mang vẻ kiên quyết - không thể tả nổi. Một vẻ chú tâm mãnh liệt.”

Tôi khiến bà trắng bệch. “Chú tâm?”

“Hòng bắt lấy con bé.” Bà Grose - ánh mắt bà vẫn dừng trên mắt tôi - rùng mình và bước đến cửa sổ. Và trong khi bà đứng đó nhìn ra ngoài, tôi nói tiếp: “Đó là điều Flora biết.”

Sau chốc lát bà quay lại. “Cô nói người đó mặc đồ đen?”

“Đồ tang - khá tuềnh toàng, gần như tồi tàn. Nhưng - đúng vậy - với nhan sắc phi phàm.” Lúc này tôi đã nhận ra mình vừa, từng nét một, mang đến bức tranh như thế nào cho đối tượng thổ lộ tâm tình của tôi, vì rõ ràng bà có vẻ cân nhắc đắn đo. “Ôi, rất, rất xinh đẹp, tôi quả quyết; “tuyệt đẹp. Nhưng thiếu đứng đắn.”

Bà chậm rãi quay lại chỗ tôi. “Cô Jesse - đúng là người thiếu đứng đắn.” Bà một lần nữa cầm lấy tay tôi trong cả hai tay mình, nắm chặt lấy nó như thể để chống đỡ tôi trước nỗi lo ngại ngày càng tăng mà tôi có thể rút ra từ tiết lộ này. “Cả hai người đó đều thiếu đứng đắn,” cuối cùng bà nói.

Thế là, trong chốc lát, chúng tôi lại cùng nhau đối mặt với tình thế, và giờ đây tôi thực sự đã được tiếp sức phần nào trong việc nhìn thẳng vào sự thật. Tôi bảo bà Grose: “Tôi trân trọng sự đúng mực của bác khi trước đây không nói với tôi; nhưng thực sự đã đến lúc bác cho tôi biết mọi chuyện.” Bà ấy có vẻ tán thành, nhưng chỉ trong im lặng; thấy vậy tôi nói tiếp: “Tôi phải biết ngay bây giờ. Vì sao cô ta chết? Nào, có chuyện gì đó giữa họ.”

“Chuyện gì cũng có.”

“Bất chấp sự chênh lệch…?”

“Ó, về địa vị, về điều kiện,” bà buồn bã nói. “Cô ta là một quý cô.”

Tôi nhớ lại cảnh tượng mình nhìn thấy. “Đúng vậy - cô ta là một quý cô.”

“Còn hắn thì hết sức thấp kém,” bà Grose nói.

Tôi cảm thấy rằng mình chắc chắn không cần truy hỏi quá tường tận về vị trí của một người hầu trên nấc thang địa vị khi đối tượng được hỏi là bà Grose; nhưng không có gì ngăn tôi chấp nhận đánh giá từ người bạn của mình về sự mất phẩm giá của người tiền nhiệm tôi. Có một cách để đối mặt với việc này, và tôi đối mặt; càng sẵn sàng nhìn rõ toàn cảnh - dựa trên bằng chứng rõ ràng - về người hầu “riêng” thông minh, điển trai của ông chủ tôi: trơ tráo, tự phụ, hư hỏng, trụy lạc. “Gã đó là một con chó săn.”

Bà Grose đắn đo như thể đây có lẽ là một phạm trù cần nói tránh. “Tôi chưa từng gặp ai như hắn. Hắn chỉ làm theo ý mình.”

“Với cô ta?”

“Với tất cả.”

Dường như cô Jessel đã lại xuất hiện trước chính mắt bạn tôi. Dường như trong giây lát, tôi nhìn thấy cô ta phản chiếu trong đó rõ mồn một như khi tôi thấy cô ta bên hồ nước; và tôi quả quyết: “Đó hẳn phải là điều cô ta cũng muốn!”

Gương mặt bà Grose thể hiện quả đúng như vậy, nhưng đồng thời bà nói: “Người phụ nữ khốn khổ - cô ta đã trả giá!”

“Tức là bác biết vì sao cô ta chết?” Tôi hỏi.

“Không - tôi chẳng biết gì cả. Tôi không muốn biết; tôi mừng vì mình không biết; và tôi tạ ơn trời đất vì cô ta đã biến mất khỏi nơi này!”

“Thế nhưng bác lại biết đôi chút…”

“Về lí do thực sự cô ta rời đi? Ồ, phải - về việc đó. Cô ta không thể ở lại được. Cô thử tưởng tượng một chuyện như thế ở nơi này - với một gia sư xem! Tôi đã tưởng tượng - bây giờ tôi vẫn còn tưởng tượng. Và cảnh tôi tưởng tượng ra thật là kinh khủng.”

“Không kinh khủng bằng cảnh tôi tưởng tượng,” tôi đáp lại; qua câu ấy tôi hẳn đã cho bà thấy - vì tôi quả thực tràn đầy mặc cảm - vẻ thất bại thảm hại của mình. Nó khơi dậy tất cả lòng trắc ẩn bà dành cho tôi, và nhờ sự nhân hậu bà tiếp thêm cho tôi, khơi dậy trong tôi sức mạnh để không gục ngã. Tôi oà khóc như lần trước tôi từng khiến bà oà khóc; và bà ôm tôi vào lồng ngực ấm áp của mình, và lời than khóc của tôi tràn ra. “Tôi không làm được!” Tôi nức nở trong tuyệt vọng; “tôi không cứu hay che chở được cho bọn trẻ! Mọi chuyện tồi tệ hơn tôi tưởng tượng rất nhiều - tôi mất các em rồi!”

CHƯƠNG 8

Điều tôi nói với bà Grose là sự thật: trước đó khi thổ lộ vấn đề với bà, đã có những khía cạnh sâu xa và những nguy cơ mà khi đó tôi không đủ can đảm nói ra. Thế nên bây giờ, khi gặp lại một lần nữa trong cơn hoang mang, chúng tôi đã đạt được tiếng nói chung về trách nhiệm phải kháng cự lại những mơ mộng hão huyền. Chúng tôi phải giữ đầu óc tỉnh táo dù cho chúng tôi không còn giữ được gì khác - dù cho việc đó thực sự có khó khăn đến đâu trong tình thế dị thường của chúng tôi. Đêm khuya hôm đó, trong khi cả ngôi nhà đã ngủ, chúng tôi trò chuyện một lần nữa trong phòng tôi, bà hỏi tôi cặn kẽ xem thứ tôi đã nhìn thấy có chắc chắn đúng như lời tôi nói. Để bà hoàn toàn tin tưởng, tôi chỉ việc hỏi bà rằng nếu tôi “bịa chuyện”, thì làm sao tôi có thể miêu tả rõ từng chi tiết, từng đặc điểm của những người xuất hiện trước mắt tôi - tạo nên một bức chân dung mà nhờ nó bà lập tức nhận ra và điểm tên họ. Tất nhiên sau đó bà tỏ ý không muốn tiếp tục đề tài này nữa - tôi có chút trách móc bà! Và tôi nhanh chóng trấn an bà rằng mối quan tâm cấp thiết của riêng tôi trong việc này hiện giờ là tìm ra cách để thoát khỏi nó. Tôi và bà đồng ý với nhau rằng tôi cần phải quen với nguy hiểm khi chuyện đó tái diễn - vì chúng tôi đã coi tái diễn là lẽ tất nhiên, khẳng định rằng để lộ bản thân đã trở thành việc ít khiến tôi lo lắng nhất. Chính mối hoài nghi mới của tôi mới là thứ không thể chấp nhận. Thế nhưng ngay cả diễn biến phức tạp này cũng được những giờ đồng hồ sau đó xoa dịu đi chút ít.

Khi chia tay bà sau lần đầu dốc hết tâm sự, tất nhiên là tôi quay lại với các học sinh của mình, kết hợp liều thuốc chữa cơn hoang mang của tôi với vẻ đáng yêu của các em, tôi đã coi nó như một thứ mình có thể chăm bón và chưa bao giờ làm tôi thất vọng. Nói cách khác, tôi chỉ việc lại một lần nữa chìm đắm vào thế giới đặc biệt của Flora, biết rằng em có thể áp bàn tay nhỏ bé đầy quan tâm của mình lên đúng chỗ đau của tôi - đấy gần như một thứ xa xỉ! Em nhìn tôi với vẻ dò xét đáng yêu và rồi thẳng thừng kết tội tôi đã “khóc”. Tôi đoán mình đã lau đi những dấu hiệu xấu xí: nhưng trước lòng nhân từ khó có thể đo đếm này, tôi thực sự mừng thầm - ít nhất trước mắt là vậy - vì những dấu vết đó chưa hoàn toàn biến mất. Nhìn sâu vào đôi mắt xanh của đứa trẻ và gọi vẻ đáng yêu của em là trò lừa xảo quyệt già trước tuổi tức là đã ôm vào người một mối hoài nghi mà so với nó, tôi đương nhiên thiên về hướng chối bỏ lý trí của mình, và đồng thời cả cảm xúc xáo trộn của bản thân. Tôi không thể chối bỏ chỉ vì ý muốn, nhưng tôi có thể nhắc lại với bà Grose - như tôi đã lặp đi lặp lại những lúc chúng tôi gặp nhau vào sáng sớm và cuối ngày - rằng với giọng nói của bọn trẻ trong không gian, áp lực của các em lên trái tim người đối diện, và gương mặt thơm tho của hai em áp lên má, mọi thứ đều trở nên vô nghĩa, chỉ trừ sự yếu ớt và vẻ đẹp của bọn trẻ là đáng quý.

Thật đáng tiếc là để quyết định dứt điểm việc này, tôi cũng đồng thời phải đếm những dấu hiệu nhỏ bé ở bên hồ vào buổi chiều, những dấu hiệu khiến cho việc tôi có thể tỏ ra trấn tĩnh chẳng khác gì kì tích. Thật đáng tiếc khi phải suy xét tính chắc chắn của bản thân khoảnh khắc đó và lặp lại giây phút tôi nhận ra rằng mối liên hệ không thể tưởng tượng đã khiến tôi kinh ngạc khi đó là một thói quen, đối với cả hai bên. Thật đáng tiếc vì tôi phải nói ra lí do tại sao tôi không buồn hoài nghi việc cô bé đã nhìn thấy vị khách của chúng tôi ngay trong khi tôi đang gặp bà Grose, và việc em muốn khiến tôi nghĩ rằng em không nhìn thấy, em thấy rõ bao nhiêu thì cũng muốn tôi nghĩ em không thấy bấy nhiêu, và đồng thời ngấm ngầm đi đến phỏng đoán liệu chính tôi có nhìn thấy hay không! Thật đáng tiếc vì tôi cần một lần nữa miêu tả những hành động khoa trương mà nhờ nó, cô bé tìm cách chuyển đi sự chú ý của tôi - số lượng cử động tăng lên trông thấy, cường độ em chơi, hát, lẩm bẩm một mình, và lời mời tôi cùng chơi đùa cũng nhiều hơn.

Thế nhưng nếu tôi không tiến hành quá trình suy xét này để chứng minh trong đó không có vấn đề gì, thì tôi đã bỏ lỡ vài điều an ủi yếu ớt vẫn còn sót lại trong mình. Chẳng hạn như tôi đã không thể quả quyết với người bạn của mình rằng tôi biết chắc, rằng ít nhất tôi đã không phản bội chính mình. Tôi đã không thể lập tức cầu khẩn được đồng nghiệp của tôi, hầu như dồn bà vào chân tường trong cơn khủng hoảng và tuyệt vọng, khiến bà cho tôi biết thêm nhiều thông tin như vậy. Trước áp lực, bà lần lượt kể cho tôi nghe rất nhiều chuyện; nhưng một điểm đáng nghi nào đó đôi khi vẫn khiến tôi lấn cấn. Tôi nhớ lần trò chuyện này - dường như được tiếp sức bởi ngôi nhà đang ngủ say cùng sự chú tâm vào mối nguy hiểm và vào trách nhiệm canh gác của chúng tôi - tôi cảm thấy tầm quan trọng của việc truy hỏi sự thật một lần cuối cùng.

“Tôi không tin có thể có chuyện kinh khủng như vậy,” tôi nhớ khi đó mình nói vậy, “không, bác Grose thân mến của tôi ạ, xin khẳng định là tôi không tin. Nhưng nếu có, thì có một việc tôi cần hỏi rõ, bác không được phép bỏ sót lại một chút gì dù là nhỏ nhất - một mảnh vụn cũng không. Trước khi Miles về nhà, trong lúc chúng ta đang khủng hoảng về lá thư gửi từ trường, lúc tôi gặng hỏi, bác đã nghĩ đến chuyện gì khi nói rằng, bác không giả vờ coi như cậu bé chưa bao giờ ‘hư’? Khi tôi sống với Miles và giám sát chặt chẽ suốt mấy tuần qua, cậu bé không hề hư chút nào; em như một thần đồng đáng yêu không tì vết. Vì thế đáng lẽ bác đã phải khẳng định cậu bé ngoan tuyệt đối nếu như chưa từng tận mắt chứng kiến một ngoại lệ. Ngoại lệ đó là gì, và là giai đoạn nào trong lúc bác trông nom cậu bé?”

Đây là một lời chất vấn nghiêm trọng, nhưng chúng tôi không được phép khinh suất, và rốt cuộc tôi đã có được câu trả lời trước khi ánh bình minh xám xịt nhắc nhở chúng tôi đã đến lúc chia tay. Sự việc mà người bạn của tôi nghĩ đến khi đó quả nhiên rất đúng trọng điểm. Sự việc đó xảy ra vào đúng khoảng thời gian vài tháng mà Quint và cậu bé luôn ở cùng nhau. Chính thực tế rất không hợp quy củ này là điều bà đã thử tỏ ý phản đối, thử ám chỉ rằng mối quan hệ gần gũi như vậy là bất thường, và thậm chí đã thẳng thừng bàn luận việc này với cô Jessel. Cô Jessel với vẻ thờ ơ tột độ, đã yêu cầu bà tự lo việc của mình, và khi đó, người phụ nữ nhân hậu đã đi thẳng đến gặp Miles. Tôi gặng hỏi thì được biết, điều bà nói với em là bà mong quý ông nhỏ tuổi đừng quên mất thân phận của mình.

Nghe vậy, tất nhiên tôi lại gặng hỏi. “Bác đã nhắc cậu bé rằng Quint chỉ là một người hầu hèn kém?”

“Cô có thể nói vậy! Và một trong những điều hư đốn là câu trả lời của cậu ấy.”

“Thế điều còn lại là gì?” Tôi chờ đợi. “Cậu bé kể lại lời bác với Quint sao?”

“Không, không phải vậy. Cậu ấy không bao giờ kể loại chuyện đó!” Bà nhấn mạnh với tôi. “Ít nhất tôi tin chắc như vậy.” Bà nói thêm. “Nhưng cậu ấy phủ nhận một số chuyện.”

“Chuyện gì?”

“Chuyện họ ở cùng nhau như thể Quint là gia sư của cậu ấy - và là một gia sư rất phách lối - còn cô Jessel chỉ phụ trách cô chủ nhỏ. Chuyện cậu ấy đi chơi, ý tôi là, đi cùng hắn suốt nhiều giờ.”

“Tức là cậu bé chối quanh co - nó nói không có chuyện đó?” Vẻ thừa nhận rõ rệt của bà là đủ để tôi thêm vào: “Tôi hiểu rồi. Cậu bé nói dối.”

“Ôi dào!” Bà Grose lẩm bẩm. Đây là cách ám chỉ rằng điều đó không quan trọng, và bà xác nhận ám chỉ đó bằng cách bổ sung thêm. “Cô thấy đấy, dù sao thì cô Jessel cũng không phản đối. Cô ta không cấm cậu chủ.”

Tôi đắn đo. “Cậu bé giải thích với bác như vậy à?”

Nghe vậy bà lại trùng xuống. “Không, cậu ấy không bao giờ nhắc đến.”

“Không bao giờ nhắc đến cô ta khi nói về Quint?”

Mặt bà đỏ lên rõ rệt, hẳn đã nhận ra ý tôi muốn hỏi. “Cậu ấy không có biểu hiện gì cả. Cậu ấy phủ nhận,” bà lặp lại, “cậu ấy phủ nhận.”

Chúa ơi, làm sao tôi có thể truy hỏi thêm đây! “Thế nên bác nhìn ra là cậu bé biết về chuyện giữa hai kẻ mạt hạng kia?”

“Tôi không biết - tôi không biết!” Người phụ nữ tội nghiệp rên rỉ.

“Bác biết đấy, bác Grose thân mến,” tôi đáp lại, “chỉ là bác không bạo dạn như tôi, và bác không dám nói ra vì bác rụt rè, khiêm tốn và tế nhị. Thậm chí bác giấu cả chuyện trước đây, khi không có tôi giúp đỡ, bác đã phải vật lộn một mình trong câm lặng, mà điều ấy khiến bác khổ sở hơn cả. Nhưng tôi vẫn phải moi được nó từ bác! Có điều gì đó ở cậu bé chỉ cho bác biết rằng nó đã che giấu mối quan hệ của họ.” Tôi nói thêm.

“Ôi, cậu ấy làm sao ngăn được…”

“Ngăn bác biết sự thật ư? Tôi dám nói là không! Nhưng, trời ạ,” tôi vắt óc suy nghĩ, “họ đã thành công trong việc ảnh hưởng cậu bé đến mức độ đó!”

“Bây giờ mọi chuyện đã ổn cả rồi mà!” Bà Grose van nài vẻ sầu thảm.

“Chẳng trách bác có vẻ kì lạ như vậy,” tôi kiên trì, “khi tôi kể với bác về lá thư của trường!”

“Chắc gì trông tôi đã kì lạ bằng cô!” Bà phản bác không chút kiểu cách. “Mà nếu khi ấy cậu chủ hư đốn mức đó, thì sao cậu ấy có thể giống một thiên thần như bây giờ chứ?”

“Phải, đúng vậy. Và nếu cậu bé là học sinh hư ở trường! Sao có thể, sao có thể chứ? Chà,” tôi day dứt, “bác phải kể với tôi, nhưng tôi sẽ không thể đáp lời bác trong vài hôm. Cứ kể với tôi!” Tôi cao giọng khiến người bạn của mình nhìn trân trân. “Có những hướng suy nghĩ mà hiện giờ tôi không thể cho phép bản thân sa vào.” Tạm thời tôi quay trở lại với ví dụ đầu tiên chỉ việc cậu bé hư hỏng mà lúc nãy bà nhắc tới. “Nếu khi đó bác chỉ trích rằng Quint chỉ là một người hầu hèn kém, thì tôi đoán rằng, một trong những điều Miles nói với bác, là bác cũng vậy.” Một lần nữa vẻ thừa nhận của bà đủ cho tôi hỏi tiếp: “Và bác tha thứ cho cậu bé?”

“Nếu là cô thì cô sẽ không tha thứ à?”

“Ồ, có!” Và tại đó, trong im lặng, chúng tôi trao đổi nụ cười kì quặc nhất. Rồi tôi nói tiếp: “Tóm lại, khi cậu bé ở cùng gã đàn ông…”

“Cô Flora ở cùng người phụ nữ. Như vậy tiện cho tất cả bọn họ!”

Cũng tiện cho cả tôi nữa, tôi nghĩ, chỉ là quá tiện; ý tôi là nó phù hợp với cảnh tượng chết người mà tôi đang cố cấm mình nghĩ tới. Nhưng cho đến giờ tôi đã kiềm chế được, không thể hiện ra cảnh tượng đó, ngay lúc này, tôi sẽ không nhắc gì đến nó ngoài kết luận cuối cùng tôi nói với bà Grose. “Tôi thừa nhận, việc cậu bé nói dối và nói hỗn không nghiêm trọng như tôi nghĩ khi tôi hi vọng được bác cho biết về cơn bộc phát bản tính trong cậu bé. Thế nhưng,” tôi suy ngẫm, “tôi cũng đành chấp nhận, vì chúng khiến tôi thấy rõ hơn bao giờ hết rằng tôi phải canh chừng.”

Phút chốc sau, tôi đỏ mặt khi nhìn thấy từ gương mặt bạn mình rằng lòng bao dung vô hạn bà dành cho cậu bé lớn hơn hẳn những gì tôi rút ra từ câu chuyện của bà, đồng thời nó chỉ cho chính lòng trắc ẩn của tôi một cơ hội để làm điều tương tự. Điều đó được thể hiện khi bà đứng ở cửa phòng học, chuẩn bị rời đi. “Hẳn là cô không buộc tội cậu ấy..”

“Về việc cậu bé đang giữ một mối liên hệ giấu giếm sau lưng tôi sao? À, bác hãy nhớ rằng, cho đến khi có thêm bằng chứng, tôi không kết tội bất kì ai.” Rồi, trước khi bà ra khỏi phòng để về nơi ở của mình, tôi nói nốt: “Tôi chỉ cần chờ đợi thôi.”

CHƯƠNG 9

Tôi chờ đợi và chờ đợi, thời gian trôi đi mang theo một phần nỗi khiếp đảm của tôi. Trên thực tế, với hai học sinh của tôi luôn luôn trong tầm mắt, một số ngày ít ỏi trôi qua mà không có thêm biến cố mới, đủ để xoa dịu phần nào những tưởng tượng nguy hiểm và thậm chí cả những kí ức ghê tởm. Tôi từng nhắc đến sự khuất phục trước vẻ duyên dáng trẻ thơ phi phàm của hai em như một thứ tôi có thể chủ động nuôi dưỡng, và có thể tưởng tượng được nếu giờ đây tôi bỏ bê việc hướng bản thân vào nguồn động viên này vì bất cứ lí do gì, thì tất cả sẽ sụp đổ. Tôi không thể diễn tả độ kì lạ của nỗ lực đấu tranh với những thông tin mình mới biết. Tuy nhiên, cuộc đấu tranh đó đáng lẽ sẽ còn cam go hơn nhiều nếu như trước đây nó không thường xuyên thành công đến vậy. Tôi từng tự hỏi làm sao hai học sinh bé nhỏ của tôi có thể ngăn bản thân khỏi suy đoán rằng tôi đang nghĩ những điều kì dị về các em. Những ý nghĩ kì dị đó chỉ càng làm bọn trẻ thú vị hơn, mà bản thân thực trạng đó không trực tiếp trợ giúp tôi giữ bí mật với các em. Tôi run sợ cầu cho hai em không thấy được rằng bản thân các em đã trở nên thú vị hơn rất nhiều. Khi hình dung ra sự việc ở tình huống xấu nhất, một việc tôi thường làm trong khi suy tư, bất kì thứ gì có thể làm hoen ố sự trong sáng của hai em - bọn trẻ vô tội đang bị phán định treo sẵn trên đỉnh đầu - chỉ càng là lí do để mạo hiểm. Có những khoảnh khắc bốc đồng khó kìm nén, tôi thấy mình đuổi theo và ôm chặt hai em vào lòng. Ngay sau khi làm vậy tôi thường tự nhủ: “Hai em sẽ nghĩ gì về việc đó? Việc đó có để lộ quá nhiều hay không?” Sẽ rất dễ lạc vào mớ bòng bong u sầu khi nghĩ tôi có thể để lộ bao nhiêu; nhưng sự thật, theo như tôi cảm nhận, từ những giờ phút yên bình mà tôi vẫn có thể tận hưởng, là vẻ duyên dáng hiện hữu nơi các bạn nhỏ của tôi là một phép lừa vẫn còn hiệu quả ngay khi vẻ duyên dáng ấy đang bị soi xét dưới bóng đen của nguy cơ. Trong khi tôi nhận ra rằng có đôi lúc tôi có thể khơi lên nỗi nghi ngờ bằng những phút bộc phát tình cảm mình dành cho chúng, tôi cũng đồng thời tự hỏi liệu tôi có bỏ lỡ một dấu hiệu lạ thường nào trong những biểu hiện ngày càng trở nên lộ liễu của hai em hay không.

Vào giai đoạn này, hai đứa trẻ yêu thích tôi đến nồng nhiệt và lạ thường. Nói cho cùng, tôi có thể coi đây chỉ là phản ứng lịch thiệp của những đứa trẻ thường xuyên được người lớn cưng nựng. Trên thực tế, hai em thành công rực rỡ đến mức dường như tôi chưa bao giờ bắt quả tang các em ôm một ý đồ nào khác. Tôi nghĩ lúc trước hai em chưa bao giờ muốn làm nhiều việc như vậy cho người bảo vệ tội nghiệp của mình. Ý tôi là bên cạnh việc các em học hành ngày càng tốt hơn - một điều hẳn nhiên sẽ làm người gia sư hài lòng hơn cả, bọn trẻ còn phân tán sự chú ý, giải trí và làm tôi ngạc nhiên; đọc sách, kể chuyện cho tôi nghe, đóng kịch cùng tôi, mai phục rồi nhảy ra hù doạ trong bộ dạng hóa trang thành động vật hay các nhân vật lịch sử, và trên tất cả là khiến tôi kinh ngạc bằng những “mẩu văn chương” các em đã bí mật học thuộc lòng và có thể trích dẫn hàng tràng dài. Tôi không thể nào kể hết toàn bộ những đoạn văn ngoại khóa xuất sắc ấy, tất cả đi kèm với phần chữa bài cũng ngoại khoá mà những ngày này tôi chấm cho các em cả ngày. Hai em đã thể hiện cho tôi thấy khả năng trong mọi lĩnh vực, một năng lực toàn diện mới chỉ bắt đầu mà đã đạt được những thành tích xuất chúng. Bọn trẻ nhận các bài tập nhỏ như thể các em yêu thích thật lòng, và thực hiện những kì tích bé nhỏ về trí nhớ một cách tự nhiên nhất. Hai em không chỉ nhào ra trước mắt tôi trong dạng hổ hay người La Mã, mà còn dưới hình dạng các nhân vật trong kịch Shakespeare, các nhà chiêm tinh, và những người đi biển. Tình trạng này khác thường đến mức có lẽ nó liên quan đến một thực tế mà tại thời điểm này tôi chưa tìm ra lời giải thích: Tôi nói bóng gió về việc tìm một trường học khác cho Miles. Điều hiện giờ tôi nhớ được là khi đó tôi lấy làm hài lòng vì đã không mở toang vấn đề này, và sự hài lòng đó hẳn đã nảy sinh từ trí thông minh em thường xuyên thể hiện ra. Cậu bé quá thông minh nên một gia sư tồi, con gái một linh mục, khó có thể dạy hư. Và sợi chỉ kì lạ nếu không muốn nói là nổi bật nhất trong mớ suy nghĩ rối bòng bong tôi vừa kể ở trên là ấn tượng tôi mới có được, rằng đời sống trí thức nhỏ bé của em đang chịu ảnh hưởng từ một nguồn xúi giục to lớn.

Tuy nhiên, trì hoãn việc đến trường với một cậu bé như vậy là một chuyện dễ khiến người ta suy nghĩ; ít nhất có thể nhận định rằng một cậu bé như vậy bị thầy hiệu trưởng tống cổ là điều khó hiểu vô cùng. Xin nói thêm rằng khi ở bên hai đứa trẻ lúc này - tôi rất cẩn thận để hầu như không bao giờ rời xa các em - tôi không thể lần theo bất kì dấu vết nào quá xa. Chúng tôi sống trong đám mây của âm nhạc, tình yêu, thành công và những vở diễn riêng tư. Cả hai đứa trẻ đều có khiếu âm nhạc bậc nhất, nhất là cậu anh có tài năng bắt nhạc và mô phỏng tuyệt vời. Cây dương cầm trong phòng học vỡ oà thành những cơn mơ hoang đường; và khi dương cầm không được việc thi chúng tôi sẽ ngồi trong góc chuyện trò, rồi sau đó một trong hai đứa sẽ ra ngoài trong tinh thần phấn chấn để quay vào trong một vai diễn khác. Bản thân tôi cũng có anh em trai, và tôi không lấy làm lạ với việc các bé gái có thể trở thành những người hâm mộ cuồng nhiệt đối với các bé trai. Điều vượt trên tất cả là trên đời có một bé trai có thể dành sự quan tâm chu đáo đến nhường ấy cho một người thuộc phái yếu, kém mình về cả tuổi tác lẫn trí tuệ. Hai đứa trẻ hợp nhau đến phi thường, và nói rằng hai anh em không bao giờ cãi cọ hay than vãn thì thật là một cách khen ngợi quá đỗi bình thường đối với độ ngoan ngoãn của hai đứa. Khi chúng tôi mải mê với những hoạt động thông thường, quả thực là đôi khi có lẽ tôi đã bắt gặp những dấu vết của sự thấu hiểu ngầm giữa hai đứa trẻ, khi một trong hai giữ chân tôi trong khi đứa kia lén đi. Tôi đoán rằng có một mặt ngây thơ trong sự khéo léo này; nhưng nếu các học sinh của tôi sử dụng phương cách đấy lên tôi, thì chắc chắn cũng là với sự lộ liễu tối thiểu. Sự lộ liễu đó vỡ lở ra tại một góc khác, sau một quãng dừng yên tĩnh.

Tôi nhận ra cho đến giờ mình thật sự vẫn chần chừ do dự; nhưng tôi phải lao vào dòng nước. Khi kể lại sự việc gớm ghiếc ở Bly, tôi không chỉ thách thức đức tin - thứ tôi không mấy để tâm - mà mặt khác, tôi còn làm sống dậy cái tôi đã chịu đựng, tôi một lần nữa đẩy mình trải qua nó đến cuối. Giờ đây nhìn lại, đột nhiên có một thời điểm mà sau đó, sự việc đối với tôi có vẻ chỉ thuần tuý là dằn vặt; nhưng ít nhất tôi đã chạm đến tâm của nó, và con đường ngắn nhất để đi ra là tiến về phía trước. Một buổi tối - không hề được báo trước hay chuẩn bị - tôi cảm thấy một hơi thở lạnh lẽo phả lên mình giống như cái đêm tôi mới đến, mà như tôi đã nói, khi ấy tôi còn rất lạc quan, có lẽ tôi đã không nhớ đến giai đoạn ấy nếu như thời gian sau đó ít căng thẳng hơn. Tôi chưa ngủ mà ngồi đọc cạnh vài ngọn nến. Ở Bly có một căn phòng chứa đầy sách cũ - tiểu thuyết từ thế kỉ trước, một số cuốn mà danh tiếng đã có phần lu mờ, nhưng chưa đến mức độ lưu lạc bản thảo, đã lạc đến ngôi nhà hẻo lánh này và hấp dẫn lòng hiếu kì vụng trộm thời tuổi trẻ của tôi. Tôi nhớ rằng cuốn sách trên tay mình khi ấy là Amelia của Fielding; và tôi cũng nhớ rằng lúc đó mình hoàn toàn tỉnh táo. Tôi nhớ rõ mồn một rằng thời điểm ấy đã rất khuya và rằng tôi hết sức kháng cự việc nhìn đồng hồ. Điều cuối cùng tôi nhớ rằng, tấm rèm trắng, theo kiểu thịnh hành thời đó, đang phủ lên đầu giường của Flora, che chở cho giấc ngủ trẻ thơ ngon lành, như trước đó tôi từng tự mình kiểm tra chắc chắn. Tôi nhớ rằng dù bản thân rất chăm chú vào cuốn sách, tay lật sang trang và tâm trí đắm chìm trong nội dung, nhưng tôi vẫn ngước mắt khỏi trang giấy và nhìn thẳng vào cửa phòng. Có một khoảnh khắc tôi lắng nghe, nhớ lại cảm giác mờ nhạt mà mình từng có vào đêm đầu tiên, về việc có gì đó không thể gọi tên đang sục sạo trong ngôi nhà, và nhận thấy làn gió nhẹ thổi qua khung cửa sổ hé mở làm lay động tấm màn khép hờ. Rồi với tất cả sự quả đoán hẳn sẽ có vẻ rất đáng ngưỡng mộ nếu có người chiêm ngưỡng, tôi đặt cuốn sách xuống, đứng dậy, và cầm cây nến, đi thẳng ra khỏi phòng; và từ hành lang nơi ngọn nến toả ánh sáng yếu ớt, tôi yên lặng đóng và khoá cửa phòng lại.

Giờ đây tôi không thể nói rõ được điều gì đã cho mình quyết tâm hay có gì dẫn dắt tôi, nhưng tôi đã đi thẳng qua hành lang, giơ cao ngọn nến, cho đến khi nhìn thấy ô cửa sổ cao nằm trên khúc quanh của cầu thang. Ngay tại thời điểm đó tôi tức khắc nhận ra mình ý thức được ba điều. Ba điều xảy đến cùng một lúc, thế nhưng lại thành những chớp nhoáng tiếp nối nhau. Ngọn nến của tôi, sau một giây bừng sáng, vụt tắt, và qua cánh cửa sổ mở, tôi nhìn thấy buổi đêm đang dần nhường chỗ cho ban mai khiến cây nến trở nên không cần thiết. Không có ánh nến, giây tiếp theo, tôi thấy có một người khác trên cầu thang. Tôi kể theo thứ tự, nhưng tôi không cần một khoảng ngừng nghỉ nào giữa những giây phút ấy để chuẩn bị tinh thần cho cuộc gặp thứ ba với Quint. Bóng ma ấy đã leo đến giữa cầu thang và vì thế đứng ở vị trí gần cửa sổ nhất. Khi thấy tôi, hắn dừng khựng lại và nhìn tôi chằm chằm giống hệt như cách hắn đã nhìn từ ngọn tháp và từ khu vườn. Hắn biết tôi rõ như tôi biết hắn. Và vì thế, trong ánh sáng nhập nhoạng lạnh lẽo, yếu ớt, với ánh phản chiếu từ ô cửa kính và từ bậc cầu thang bằng gỗ sồi sáng bóng bên dưới, chúng tôi đối mặt với nhau trong thù địch gay gắt. Vào lúc này, hắn chắc chắn là một sự hiện diện sống động, nguy hiểm, đáng ghê tởm. Nhưng đó không phải là điều lạ thường nhất; tôi dành sự lạ thường nhất đó cho một tình trạng khác: nỗi khiếp hãi rõ ràng đã rời khỏi tôi và không còn gì trong tôi không dám đối mặt hay dò xét hắn.

Sau khoảnh khắc đặc biệt đó, tôi trải qua không ít dằn vặt, nhưng ơn Chúa, lại không chút kinh hãi nào. Và hắn biết rằng tôi không sợ - sau giây phút tôi đắc thắng ý thức được điều đó. Tôi cảm thấy, trong lòng tự tin mãnh liệt, rằng nếu tôi giữ vững vị trí trong một phút, tôi sẽ không còn phải đối phó với hắn nữa, ít nhất là trước mắt. Và trong phút đó, cái thứ ấy chân thực và gớm ghiếc như một cuộc gặp gỡ thật sự: gớm ghiếc vì nó là người, như thể tôi gặp phải kẻ thù, một kẻ du hành, tên tội phạm, vào tờ mờ sáng trong ngôi nhà đang ngủ. Chính sự im lặng chết chóc trong cái nhìn kéo dài của chúng tôi ở cự li gần đã tạo nét phi tự nhiên duy nhất cho toàn bộ cảnh tượng kinh hoàng này. Nếu tôi gặp phải một tên sát nhân tại nơi chốn và địa điểm nào đó như vậy, chúng tôi ít nhất cũng sẽ nói chuyện với nhau. Một thứ gì đó thuộc về sự sống sẽ được trao đổi giữa chúng tôi; nếu không có gì để trao đổi với nhau, một trong hai sẽ cử động. Khoảnh khắc ấy kéo dài đến mức chỉ thêm chút nữa, chính tôi cũng sẽ nghi ngờ liệu tôi có còn sống hay không. Tôi không thể diễn tả được điều xảy ra tiếp theo mà chỉ có thể nói rằng tôi chứng kiến bóng người kia biến mất vào trong im lặng - sự im lặng mà bản thân nó, theo một cách nào đó cũng là một sự xác nhận về sức mạnh của tôi. Tôi chắc chắn đã thấy cái bóng quay mình bước vào im lặng, như thể tôi nhìn thấy tên hầu ti tiện mà cái bóng từng thuộc về, khi hắn nhận một mệnh lệnh và đi thẳng xuống cầu thang, chìm vào bóng tối bao trùm tại góc ngoặt tiếp theo, trong khi tôi dõi mắt theo bóng lưng xấu xa mà không cái lưng gù biến dạng nào có thể so sánh.

CHƯƠNG 10

Tôi đứng lại hồi lâu nơi đầu cầu thang, hiểu rõ rằng khi vị khách của tôi đã bỏ đi, thì hắn thực sự đã bỏ đi; rồi tôi trở về phòng. Điều trước tiên tôi nhìn thấy dưới ánh sáng của ngọn nến mình để lại là chiếc giường nhỏ của Flora trống không; khi thấy vậy tôi ngừng thở trong nỗi kinh hãi mà năm phút trước tôi còn có thể kháng cự. Tôi lao đến nơi cô bé từng nằm, chăn lụa và nệm giường lộn xộn, tấm rèm trắng phủ trên giường đã bị kéo ra nhằm đánh lừa con mắt tôi; thế rồi trong sự nhẹ nhõm không lời nào tả nổi, một tiếng động vang lên trả lời tiếng bước chân của tôi: Tôi thấy rèm cửa sổ động đậy, rồi đứa trẻ cúi xuống, vui vẻ chui ra từ mặt sau. Cô bé đứng đó trong vẻ vô tư cực độ và chiếc váy ngủ mỏng manh, với đôi chân trần hồng hào và những lọn tóc quăn vàng rực. Trông cô bé hết sức nghiêm nghị, và tôi chưa bao giờ cảm thấy đuối lý đến vậy khi ý thức được rằng em đang nhìn tôi với vẻ chỉ trích (mang đến một nỗi hồi hộp dị thường). “Cô hư quá: cô đã ở đâu thế?” - Thay vì chất vấn việc vi phạm giờ giấc của chính cô bé, tôi phát hiện mình bị kết tội và phải giải thích. Về phần mình, em lí giải một cách giản đơn, đáng yêu và thành thật hết mực.

Trong khi nằm ngủ, cô bé đột nhiên nhận ra rằng tôi đã ra khỏi phòng, và bật dậy để xem tôi đi đâu. Mừng rỡ vì thấy cô bé trở lại, tôi thả mình ngã xuống ghế - chỉ đến lúc đó tôi mới cảm thấy chút mệt mỏi; và cô bé chạy thẳng đến chỗ tôi, nhào lên đầu gối tối, cho tôi ôm lấy em trong khi ánh nến chiếu rọi khuôn mặt nhỏ bé xinh đẹp vẫn còn đỏ hồng vì buồn ngủ. Tôi nhớ mình đã nhắm mắt trong một thoáng, chủ động đầu hàng trước vẻ đẹp tỏa ra từ đôi mắt xanh của em. “Con đã nhìn ra cửa sổ để tìm cô à?” Tôi hỏi. “Con nghĩ có thể cô đang đi dạo trong vườn sao?”

“À, con nghĩ có ai đó đang đi dạo trong vườn…” Mặt cô bé không đổi sắc khi mỉm cười trả lời với tôi.

Ôi, tôi nhìn em không chớp! “Và con có thấy ai không?”

“À, không!” Em hờn dỗi đáp lại, hầu như mang đặc quyền được xử sự vô lí mà chỉ trẻ con mới có, dù là tiếng “không” bị kéo dài một cách đáng yêu.

Tại thời điểm đó, trong trạng thái thần kinh của mình, tôi tuyệt đối tin rằng em nói dối. Có đến ba hay bốn cách để tôi truy hỏi em bày ra trước mắt tôi, khiến tôi một lần nữa nhắm mắt lại để khỏi phải nhìn thấy chúng. Một trong những cách đó thôi thúc tôi mạnh mẽ đến mức để kháng cự lại, tôi hẳn đã tóm lấy bé gái của tôi rất chặt, kỳ diệu thay, em thuận theo mà không kêu một tiếng hay tỏ ý sợ hãi. Tại sao không vạch trần sự thật trước mặt em ngay tại chỗ và kết thúc mọi chuyện? - hỏi thẳng vào khuôn mặt bé nhỏ đáng yêu của em? “Con có thấy, con có nhìn thấy, con biết là mình có thấy và con đã nghi ngờ rằng cô tin như vậy. Thế nên, sao con không thành thật thú nhận với cô, để ít nhất chúng ta có thể cùng nhau sống chung với nó và có lẽ biết được, trong số mệnh kì lạ của chúng ta, chúng ta đang ở đâu và điều đó có nghĩa gì?” May thay, ý nghĩ đầy xúi giục này chìm xuống ngay khi vừa nổi lên: Nếu tôi có thể lập tức khuất phục trước nó thì có lẽ tôi đã giải thoát cho chính mình - khỏi thứ gì thì sau này sẽ rõ. Thay vì khuất phục thì tôi lại một lần nữa đứng bật dậy, nhìn sang giường của cô bé, và thỏa hiệp trong bất lực. “Tại sao con lại kéo rèm ra che giường để khiến cô nghĩ con vẫn còn nằm trong đó?”

Gương mặt Flora sáng bừng trong suy tư, sau đó, em trả lời với nụ cười thiên thần của mình: “Vì con không muốn làm cô sợ!”

“Nhưng con nghĩ cô đã ra ngoài…?”

Câu hỏi này không làm khó được em; em chuyển ánh mắt sang ngọn nến như thể câu hỏi rất thừa thãi, hoặc ít nhất thì cũng khách quan như Phu nhân Marcet hay bảng cửu chương. “Ồ, thì cô biết đấy,” cô bé trả lời đầy lí lẽ, “cô sẽ quay lại mà, chẳng phải sao cô thân mến, và cô đã quay lại đấy thôi!” Và một lát sau, khi em đã lên giường, tôi phải ngồi rất lâu bên cạnh và nắm tay cô bé, để chứng minh rằng tôi công nhận việc em nghĩ tôi sẽ quay lại là hợp lí.

Kể từ lúc ấy, bạn có thể tưởng tượng mỗi đêm của tôi như thế nào. Tôi liên tục thức khuya đến chính tôi cũng không biết là lúc nào; tôi chọn những khi bạn cùng phòng của mình chắc chắn đã ngủ rồi lẻn ra ngoài, im lặng rẽ qua các khúc ngoặt trên hành lang và thậm chí đi đến tận nơi tôi gặp Quint lần trước. Nhưng tôi không bao giờ gặp hắn ở đó nữa, và cũng có thể nói rằng đồng thời tôi không gặp hắn ở bất kì nơi nào khác trong ngôi nhà.

Mặt khác, tôi suýt nữa gặp phải một cuộc phiêu lưu khác nơi cầu thang. Lại lần nữa, khi đứng trên đỉnh cầu thang nhìn xuống, tôi nhận ra sự hiện diện của một người phụ nữ ngồi trên một trong những bậc thang thấp nhất, quay lưng về phía tôi, lưng cô ta hơi khom và đầu cô ta tựa trên hai bàn tay trong dáng vẻ đau khổ. Tôi chỉ đứng đó một khoảnh khắc, nhưng cô ta biến mất mà không quay lại nhìn tôi. Tuy nhiên, tôi biết chính xác cô ta có gương mặt đáng sợ nào; và tôi tự hỏi nếu tôi không ở trên mà ở dưới, chuẩn bị đi lên cầu thang, liệu tôi có dũng khí như khi tôi thể hiện trước mặt Quint lần gần đây hay không. Chà, sẽ còn nhiều cơ hội cho tôi thể hiện lòng dũng cảm.

Vào đêm thứ mười một sau cuộc gặp gần nhất của tôi với gã đàn ông kia - giờ đây tôi đếm từng đêm - tôi gặp một sự việc đáng lo ngại, sự việc ấy vờn một cách nguy hiểm quanh dũng khí của tôi, và vì tính bất ngờ đặc biệt của nó, quả thực đã gây cho tôi cơn sốc dữ dội nhất. Hôm đó chính xác là đêm đầu tiên trong chuỗi dài thức khuya, mệt mỏi vì canh gác, nên tôi đã nằm xuống vào giờ thường lệ dù không mất đi cảnh giác. Tôi ngủ ngay lập tức, và theo như tôi về sau được biết, tôi ngủ đến khoảng một giờ sáng; nhưng khi thức giấc tôi đã bật dậy, tỉnh hoàn toàn như thể có một bàn tay vừa lay gọi mình. Trước khi đi ngủ tôi đã để một cây nến, nhưng giờ đây nó đã tắt, và tôi cảm thấy ngay lập tức rằng chắc chắn Flora đã thổi tắt nó. Điều này khiến tôi đứng phắt dậy và đi thẳng đến giường em trong bóng tối, nơi tôi thấy đã bị bỏ trống. Một cái liếc mắt sang cửa sổ cho tôi biết nhiều hơn, và một cú bật diêm hoàn thiện bức tranh.

Đứa trẻ đã lại trở dậy - lần này thổi tắt ngọn nến, và đã lại chui vào sau rèm cửa, nhìn ra ngoài với mục đích quan sát hay đáp lại thứ gì đó. Ngay cả việc tôi thắp lại nến lẫn việc tôi vội vã đi dép và mặc áo cũng không đánh động được em. Thực tế đó chứng minh với tôi rằng lần này cô bé đã nhìn thấy gì đó - mà lần trước em không nhìn thấy, một việc từng khiến tôi hài lòng về bản thân. Ẩn nấp, an toàn, tập trung, em rõ ràng đang tựa người trên bậu cửa - cạnh cửa sổ mở ra phía ngoài - để nâng mình cao lên. Vầng trăng lớn tĩnh lặng giúp đỡ em, tôi đã tính đến thực tế này khi đưa ra nhận định chớp nhoáng của mình. Cô bé đang đối mặt với bóng ma tôi từng gặp ở hồ, và giờ đây có thể giao tiếp với nó mà khi ấy em chưa thể. Về phần tôi, điều tôi phải quan tâm là ra ngoài hành lang, đến một cửa sổ khác ở cùng khu vực trong nhà mà không đánh động em. Tôi đi đến cửa, khéo léo không để em nghe thấy; tôi ra khỏi phòng, đóng cửa, và lắng nghe từ bên kia cánh cửa, xem có tiếng động nào từ em không. Trong khi tôi đứng bên hành lang, mắt tôi nhìn sang cánh cửa phòng anh trai cô bé, chỉ cách tôi mười bước chân và một xung động mới khó tả dâng lên trong tôi, gần đây tôi gọi đó là ham muốn. Nếu tôi đi thẳng vào và sải bước đến cửa sổ phòng cậu bé thì sao? Mạo hiểm để lộ động cơ của tôi ra trước sự ngỡ ngàng non trẻ của cậu bé, sẽ thế nào nếu tôi tung sợi cương dài kìm giữ sự táo tợn của mình và để nó phủ lên phần còn lại của bí ẩn?

Ý nghĩ này chiếm giữ tôi đủ để tôi bước ngang qua hành lang đến trước cửa phòng cậu bé rồi dừng lại. Tôi lắng nghe chăm chú đến bất thường; tôi thầm tính toán chuyện quan trọng gì sẽ xảy ra; tôi tự hỏi liệu có phải giường của em cũng trống không và em cũng đang bí mật quan sát. Một phút lặng lẽ nặng nề trôi qua, cuối cùng xung động của tôi lụi tắt. Phòng em tĩnh lặng; có lẽ em vô tội; sự mạo hiểm này quá tai hại; tôi quay đi. Có bóng người dưới vườn - một bóng người đang lảng vảng rình mò, vị khách đang tiếp xúc với Flora; nhưng đó không phải là vị khách quan tâm nhất đến cậu bé của tôi. Tôi lại do dự, nhưng vì những lí do khác và chỉ trong vài giây; rồi tôi đưa ra lựa chọn. Có nhiều phòng trống ở Bly, và vấn đề chỉ là chọn căn phòng thích hợp. Trong đầu tôi đột nhiên hiện ra căn phòng thích hợp nhất: một căn phòng ở tầng dưới - dù khá cao phía trên khu vườn - ở trong góc của tòa nhà mà tôi từng gọi là tháp cũ. Đấy là một căn phòng vuông rộng lớn, được sắp xếp có phần giống phòng ngủ, kích thước quá khổ của chiếc giường khiến nó quá bất tiện nên đã nhiều năm không có người ở, dù vẫn luôn được bà Grose giữ gìn chỉn chu ngăn nắp. Tôi vẫn thường vào ngắm nhìn căn phòng và đã quen đường đi lối lại trong đó; sau khi hơi chần chừ trước vẻ tối tăm lạnh lẽo của căn phòng bỏ trống, tôi chỉ việc đi ngang qua nó và hết sức khẽ khàng mở chốt một trong các cửa chớp. Sau đó, tôi kéo rèm che cửa kính và áp mặt vào khung cửa, bên ngoài đỡ tối hơn hẳn trong nhà, tôi có thể thấy rằng tôi đã chọn được đúng hướng quan sát. Rồi tôi thấy một thứ khác. Ánh trăng khiến buổi đêm cực kì dễ nhìn thấu và cho tôi thấy trên thảm cỏ có một người đứng đó bất động và như thể đang bị hút hồn, nhìn lên nơi tôi xuất hiện - không phải nhìn thẳng lên tôi mà lên thứ gì đó có vẻ ở phía trên tôi. Rõ ràng có người khác ở phía trên tôi - một người trên ngọn tháp; nhưng sự hiện diện trên thảm cỏ hoàn toàn không phải là người tôi tưởng và vội vã đến đây một cách đầy tự tin để gặp. Người ở trên thảm cỏ - tôi thấy phát ốm khi nhận ra - chính là bé Miles tội nghiệp.

CHƯƠNG 11

Phải đến gần cuối ngày hôm sau tôi mới nói chuyện với bà Grose, việc trông coi nghiêm ngặt hai học sinh trong tầm mắt mình khiến tôi khó gặp riêng được bà, và thêm nữa là mỗi người trong hai chúng tôi đều cảm nhận được tầm quan trọng của việc không để bất cứ ai - cả những người hầu cũng như bọn trẻ - sinh nghi rằng đang có bàn tán hay thảo luận bí mật sau lưng họ. Tôi cảm thấy rất yên tâm về việc này nhờ thái độ tự nhiên bình thản của bà. Không có gì trên gương mặt bà để lộ cho những người khác biết những điều thổ lộ kinh khủng của tôi.

Tôi chắc rằng bà tin tưởng tôi tuyệt đối: Nếu không thì tôi không biết mình sẽ ra sao nữa, vì tôi không thể gánh vác sự việc này một mình. Nhưng bà là một tượng đài tráng lệ của trí tưởng tượng nghèo nàn phúc đức, và nếu bà không thể thấy gì ở hai người bạn nhỏ của chúng tôi ngoài vẻ đẹp và sự đáng yêu, niềm vui và trí thông minh, thì bà cũng không thể có tiếp xúc trực tiếp với nguồn cơn gây ra phiền muộn của tôi. Nếu bọn trẻ lộ ra chút tiều tụy nào, thì chắc chắn bà cũng sẽ trở nên hốc hác ngang với chúng. Tuy nhiên, thực tế là, khi bà quan sát bọn trẻ, với đôi tay lớn trắng trẻo khoanh lại và vẻ ngoài tĩnh lặng như thường lệ, tôi có thể cảm nhận dược bà đang thầm tạ ơn Chúa nhân từ rằng nếu hai đứa trẻ có thật sự bị huỷ hoại thì vẫn còn những mảnh vỡ của các em sót lại. Trong tâm trí bà, những tưởng tượng hão huyền nhường chỗ cho vầng sáng của ngọn lửa kiên định nơi lò sưởi, và tôi bắt đầu nhận thấy rằng, khi ý thức được ngày càng rõ rằng những tạo vật nhỏ của chúng tôi có thể tự chăm sóc cho bản thân - vì thời gian trôi qua mà không có một sự cố nào xảy ra ở nơi công cộng - bà dành sự quan tâm lo lắng lớn nhất cho nhân vật đáng buồn là cô giáo của các em. Đối với bản thân tôi, đây là một sự nhẹ nhõm dễ chịu: Tôi có thể cố gắng để vẻ mặt mình không tiết lộ điều gì trước thế giới, nhưng sẽ là một gánh nặng lớn chất thêm lên tôi nếu tôi phải lo sợ về bà.

Vào thời điểm mà hiện giờ tôi đang kể, bà đã đến ngồi với tôi trên hàng hiên, nơi có ánh nắng chiều ấm áp của tiết trời giao mùa. Trong khi đó, trước mắt chúng tôi, cách một quãng xa nhưng vẫn trong khoảng cách có thể nghe thấy tiếng chúng tôi gọi, bọn trẻ đang đi dạo loanh quanh trong trạng thái điềm tĩnh nhất của các em. Hai em di chuyện chậm rãi, đồng điệu dưới tầm mắt chúng tôi, trên thảm cỏ. Vừa đi, cậu bé vừa đọc to một cuốn truyện và quàng tay quanh em gái để giữ cô bé trong tầm tay. Bà Grose quan sát các em với vẻ bình tĩnh lạc quan; rồi tôi bắt gặp nét nhẫn nại khi bà tận tình quay sang tôi để được thấy mặt sau của tấm thảm thêu. Tôi đã biến bà thành nơi chứa đựng những điều khủng khiếp, nhưng trong sự nhẫn nại của bà dành cho những khổ sở của tôi, có chứa đựng sự thừa nhận vị thế bề trên của tôi - những thành tựu và công việc của tôi. Bà dành tâm trí cho những thổ lộ của tôi, nếu tôi muốn pha trộn một liều thuốc phù thuỷ và đưa ra đề nghị kèm theo lời thề thốt, bà sẽ trao cho tôi một cái vạc lớn. Thái độ của bà đã trở nên hoàn toàn phối hợp vào lúc tôi kể đến những lời Miles nói với mình khi tôi đang thuật lại chuyện xảy ra đêm hôm trước. Sau khi nhìn thấy cậu bé vào cái giờ kinh khủng ấy, hầu như tại đúng địa điểm mà tình cờ cũng là nơi em đang dạo chơi vào lúc này, tôi đã đi xuống và đưa em lên; khi đứng bên cửa sổ, tôi đã quyết định cần phải làm như vậy thay vì một biện pháp khác ồn ào hơn để không đánh động cả ngôi nhà. Trong khi kể, tôi thể hiện rõ với bà rằng cho dù là với sự cảm thông của bà, tôi không mấy hy vọng có thể trình bày thành công cảm giác hưng phấn đến rực rỡ của mình, sau khi đưa em vào nhà, cậu bé rốt cuộc cũng đối mặt với sự chất vấn của tôi. Ngay khi tôi xuất hiện trên hiên nhà dưới ánh trăng, em đã đi thẳng đến chỗ tôi đứng; sau đó tôi nắm lấy tay em và, không nói một lời, tôi dẫn em đi qua những không gian tối tăm, lên cầu thang nơi Quint từng đói khát rình mò em, dọc theo hành lang nơi tôi từng lắng nghe và run rẩy, rồi vào đến căn phòng bỏ trống của em.

Trên đường, cả hai chúng tôi không trao đổi một âm thanh nào, và tôi đã tự hỏi - ôi, tôi đã tự hỏi biết bao nhiêu! - liệu có phải trong cái đầu bé nhỏ của mình, em đang vắt óc nghĩ ra một cớ gì hợp lí và không quá lố bịch. Điều đó sẽ thử thách trí sáng tạo của em, chắc chắn vậy, và bản thân nó cũng là một cơn phấn khích kì lạ đối với chiến thắng, vượt lên trên cả nỗi xấu hổ của em. Một cạm bẫy bén ngọt dành cho điều bí hiểm! Em đã không còn có thể giả bộ vô tội; vậy thì em sẽ giải quyết bằng cách nào đây? Câu hỏi ấy vang vọng trong tôi như một nhịp trống nhức nhối, ngang bằng với câu hỏi rằng tôi sẽ phải giải quyết sự việc như thế nào đây. Cuối cùng tôi cũng buộc phải đối mặt với toàn bộ nguy cơ phải nói ra phát hiện kinh khủng của mình. Tôi nhớ rằng khi chúng tôi đẩy cửa vào căn phòng nhỏ của em, nơi chiếc giường chưa hề được đụng đến, ánh trăng chiếu rọi qua cửa sổ không kéo rèm, khiến căn phòng rõ ràng đến mức không cần bật diêm - tôi nhớ mình đã đột ngột ngồi sụp xuống mép giường do sức nặng của ý nghĩ rằng chắc hẳn cậu bé đã biết em thực sự “nắm giữ” được tôi, cũng giống như bọn họ. Em có thể làm theo ý mình, với sự trợ giúp của trí thông minh, chừng nào tôi còn tuân theo truyền thống cổ lỗ sai trái của những người chăm sóc trẻ con, những người khuất phục trước mê tín và nỗi sợ hãi. Em quả thực đã “nắm giữ” tôi, trong một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Vì ai sẽ gỡ rối giúp tôi, ai sẽ đồng ý cho tôi đi tháo gỡ bế tắc, nếu ngay từ nốt rung động khẽ khàng nhất của khúc dạo đầu, tôi là người đầu tiên dẫn nhập vào mối quan hệ hoàn hảo của chúng tôi một yếu tố kinh khủng đến vậy? Không, không: chẳng ích gì khi nỗ lực truyền đạt cho bà Grose hiểu, cũng như nỗ lực thể hiện trong bản ghi chép này, trong tiếp xúc ngắn ngủi, gượng gạo của chúng tôi nơi bóng tối, em đã khiến tôi run rẩy vì khâm phục. Tất nhiên tôi hết sức dịu dàng và tốt bụng; khi tôi ngồi trên mép giường, đặt tay lên vai em và giữ em ở yên trong ánh lửa, tôi chưa bao giờ dịu dàng đến vậy. Tôi không còn lựa chọn nào khác, ít nhất về hình thức, ngoài việc hỏi thẳng em.

“Con phải nói với cô toàn bộ sự thật ngay bây giờ. Con ra ngoài làm gì? Con đang làm gì ngoài đó?”

Đến giờ tôi vẫn có thể nhìn thấy nụ cười tuyệt vời của em, tròng trắng trong đôi mắt đẹp của em, hàm răng sáng bóng lộ ra trước mắt tôi trong ánh sáng lờ mờ của buổi đêm. “Nếu con cho cô biết vì sao, cô sẽ hiểu chứ?” Nghe đến đây, tim tôi nhảy lên họng. Em sẽ cho tôi biết ư? Tôi không phát ra tiếng gặng hỏi nào, và tôi chỉ đáp lại bằng một cái gật đầu mơ hồ, máy móc, chật vật. Em là hiện thân của sự dịu dàng, và khi tôi gật đầu với em, em đứng đó như một hoàng tử bé trong truyện thần tiên. Chính sự tỏa sáng của em đã cho tôi khoảnh khắc nghỉ lấy hơi. Nếu em quả thực định kể thật với tôi thì sẽ tốt biết bao? “À,” cuối cùng em nói, “chính là để cho cô làm thế này.”

“Làm gì?”

“Nghĩ rằng con là đứa trẻ hư - như vậy mới thú vị!” Tôi sẽ không bao giờ quên vẻ ngọt ngào và vui tươi của em khi nói ra những lời đó, cũng như thêm vào đó, em cúi người tới và hôn tôi. Hành động ấy hầu như đã kết thúc mọi thứ. Tôi đáp lại nụ hôn của em và suốt một phút ôm em trong vòng tay, tôi phải nỗ lực hết mình để không bật khóc. Em đã đưa ra lời giải thích ít cho phép tôi căn vặn nhất, và tôi chỉ có thể khẳng định sự chấp nhận của minh, nhìn quanh căn phòng và nói:

“Vậy là con không hề thay quần áo?”

Em hầu như phát sáng lấp lánh trong bóng tối. “Không hề. Con ngồi đọc sách đến khuya.”

“Và con xuống dưới vào lúc nào?”

“Vào nửa đêm. Một khi đã hư thì con rất là hư!”

“Cô hiểu, cô hiểu - dễ thương lắm. Nhưng làm sao con dám chắc cô sẽ biết?”

“Ồ, con đã dàn xếp với Flora.” Câu trả lời của em hăm hở bật ra như đã chuẩn bị sẵn! “Nó sẽ dậy và nhìn ra ngoài.”

“Đúng là cô bé đã làm thế.” Tôi là người đã rơi vào bẫy!

“Thế là nó đánh thức cô, và để thấy thứ nó đang nhìn, cô cũng sẽ nhìn - và cô sẽ thấy.”

“Trong khi con thì,” tôi tán thành, “chết rét trong trời đêm!”

Em vui mừng rạng rỡ vì chiến tích này đến mức sẵn sàng thừa nhận câu nói của tôi. “Nếu không thì làm sao con đủ hư được?” Cậu bé hỏi. Rồi, sau một cái ôm nữa, sự kiện và cuộc nói chuyện của chúng tôi kết thúc với việc tôi công nhận toàn bộ số vốn ngoan ngoãn mà em đã tận dụng cho trò đùa của mình.

CHƯƠNG 12

Khi kể lại câu chuyện với bà Grose vào buổi sáng, tôi không mấy thành công trong việc biểu đạt ấn tượng mà mình có được hôm trước, dù để nhấn mạnh tôi đã nhắc đến một câu nữa mà cậu bé nói trước khi chúng tôi chia tay. “Tất cả nằm trong vài từ ngắn ngủi,” tôi nói với bà, “những từ đã thực sự khẳng định vấn đề. ‘Cô thử nghĩ xem em có thể làm gì!’ Cậu bé đã quẳng câu ấy vào mặt tôi để thể hiện em tài giỏi như thế nào. Em biết rõ mình ‘có thể’ làm gì. Đó là thứ cậu bé đã cho mọi người nếm thử ở trường.”

“Chúa ơi, cô đã thay đổi!” Người bạn của tôi kêu lên.

“Tôi không thay đổi - tôi chỉ nói ra sự thật thôi. Bốn người đó thường xuyên gặp nhau. Nếu bác ở cùng một trong hai đứa trẻ chỉ một trong những đêm vừa qua, bác sẽ hiểu rõ. Tôi càng quan sát và chờ đợi, tôi càng thấy rằng nếu không có gì khác để khẳng định thì cũng có thể khẳng định qua sự im lặng có hệ thống của từng đứa trẻ. Không bao giờ chúng lỡ miệng tiết lộ một lời về hai người bạn cũ của minh, cũng như Miles không bao giờ nhắc đến việc em bị đuổi học. Ồ phải, chúng ta có thể đang ngồi đây ngắm nhìn chúng, và hai đứa có thể tha hồ biểu diễn cho chúng ta xem; nhưng kể cả khi hai đứa đang giả vờ mải mê trong truyện cổ tích của mình, chúng cũng bị đắm chìm trong ảo tưởng người chết sống lại. Cậu bé không phải đang đọc truyện cho em gái nghe,” tôi tuyên bố, “bọn trẻ đang nói chuyện với họ - chúng nói chuyện với người chết! Tôi biết lời mình nói nghe như thể tôi bị điên; và việc tôi không điên dại quả thật là một phép màu. Thứ tôi đã nhìn thấy cũng sẽ khiến bác thành ra như vậy; nhưng nó chỉ khiến tôi càng thêm tỉnh táo, khiến tôi nắm bắt được nhiều điều khác nữa.”

Sự tỉnh táo của tôi hẳn phải có vẻ kinh khủng, nhưng những tạo vật đáng yêu là nạn nhân của nó, đang đi qua đi lại trong vẻ đáng yêu hoà quyện vào nhau, đã cho đồng sự của tôi một điểm bám víu; và tôi cảm nhận được bà bám víu rất chặt, vì bà dùng ánh mắt của mình bao phủ lấy chúng, không hoà lẫn vào cơn xúc động của tôi. “Cô đã nắm bắt được những điều khác nào?”

“Chính là những điều đã khiến tôi vui mừng, mê say, nhưng từ đáy lòng cũng khiến tôi bối rối và phiền muộn. Vẻ đẹp thoát tục của hai đứa trẻ, sự trong sáng tuyệt đối của các em. Đó là một trò chơi,” tôi nói tiếp, “là một âm mưu và lừa gạt!”

“Từ phía bọn trẻ bé bỏng…?”

“Khi các em chỉ là hai đứa trẻ con đáng yêu? Phải, dù nghe có vẻ thật điên rồ biết bao!” Chính hành động nói ra thành lời đã thực sự giúp tôi lần theo mạch suy nghĩ của mình và chắp nối tất cả với nhau. “Không phải là bọn trẻ tỏ ra ngoan ngoãn, các em chỉ rời xa hiện thực mà thôi. Chúng ta dễ dàng sống chung với hai đứa trẻ, bởi vì các em đang sống trong thế giới riêng của mình. Các em không phải của tôi - không phải của chúng ta. Các em là của hắn và của cô ta!”

“Của Quint và người phụ nữ đó?”

“Của Quint và người phụ nữ đó. Họ muốn tiếp cận bọn trẻ.”

Ôi, khi nghe vậy, bà Grose tội nghiệp có vẻ ngắm nhìn hai đứa trẻ thật kĩ. “Nhưng vì cái gì chứ?”

“Vì toàn bộ sự xấu xa mà trong những ngày kinh khủng kia, cặp đôi ấy đã nhồi nhét vào hai đứa trẻ. Và để tiếp tục mài giũa các em bằng cái xấu xa đó, để tiếp tục công việc của quỷ dữ, đó là thứ đưa những kẻ khác trở lại.”

“Trời ơi!” Người bạn của tôi khẽ thốt lên. Câu cảm thán thật thà không chút tao nhã, nhưng nó cho thấy bà thật lòng chấp nhận chứng cứ tôi đưa thêm về sự việc đã xảy ra, tại một thời điểm tồi tệ - vì đã từng có thời điểm tồi tệ hơn thế này! Chẳng điều gì chứng minh lời tôi nói tốt hơn sự thừa nhận thành thật của bà rằng bà từng chứng kiến mức độ sa đọa khó tin của cặp đôi hư hỏng kia. Sau chốc lát, rõ ràng là rút ra từ trí nhớ, bà bảo: “Họ đúng là những kẻ bất lương! Nhưng giờ họ có thể làm gì?” Bà gặng hỏi.

Làm gì ư? Tôi lặp lại lớn tiếng đến mức Miles và Flora, khi đi ngang qua ở ngoài xa, dừng bước trong chốc lát để nhìn về phía chúng tôi. “Họ làm còn chưa đủ ư?” Tôi thấp giọng căn dặn, trong khi bọn trẻ tiếp tục màn biểu diễn của mình, sau khi gật đầu mỉm cười và hôn gió chúng tôi. Chúng tôi chăm chú ngắm nhìn hai đứa trẻ chốc lát; rồi tôi trả lời: “Họ có thể hủy hoại chúng!” Người bạn của tôi quay đầu khi nghe câu này, nhưng bà chỉ dành cho tôi một ý hỏi câm lặng, tạo ra hiệu quả là khiến tôi nói cụ thể hơn. Họ vẫn chưa biết phải làm thế nào để đạt được mục đích - nhưng họ đang nỗ lực. Họ mới chỉ xuất hiện từ đằng xa và từ phía trên - ở những vị trí kì lạ và trên cao, trên đỉnh tháp, trên mái nhà, ngoài cửa sổ, bờ hồ bên kia; nhưng có một âm mưu thâm hiểm từ cả hai phía nhằm rút ngắn khoảng cách và vượt qua trở ngại; và sự thành công của những kẻ dẫn dụ sẽ chỉ là vấn đề thời gian. Họ chỉ việc tiếp tục trò dụ dỗ nguy hiểm của họ.”

“Để cho bọn trẻ tự tìm đến?”

“Và bỏ mình trong nỗ lực đó!” Bà Grose từ từ đứng dậy, và tôi thận trọng nói thêm: “Tất nhiên là trừ khi chúng ta kịp ngăn cản!”

Trong khi tôi tiếp tục ngồi, bà đứng đối diện tôi, có vẻ đắn đo ra mặt. “Bác của bọn trẻ phải chịu trách nhiệm ngăn cản. Ông ấy phải đưa các em đi.”

“Và ai sẽ là người bảo ông ấy làm thế?”

Nãy giờ bà đảo mắt nhìn ra xa, nhưng lúc này bà dành cho tôi vẻ mặt ngớ ngẩn. “Là cô chứ ai.”

“Bằng cách viết thư cho ông ấy nói rằng ngôi nhà đã bị nhiễm độc còn các cháu ông ấy đã bị điên?”

“Nhưng nhỡ cô cậu chủ nhỏ điên thật thì sao, thưa cô?”

“Và ý bác là nhỡ tôi cũng vậy? Thật là một tin đáng mừng gửi cho ông ấy từ cô gia sư mà nhiệm vụ quan trọng nhất là không được để ông ấy lo lắng.”

Bà Grose đắn đo cân nhắc, lại một lần nữa dõi theo bọn trẻ. “Phải, ông ấy quả thực ghét phải lo lắng. Đó là lí do chính…”

“Là lí do vì sao lũ quỷ quái kia tác quái lâu như vậy ông ấy không biết? Hẳn là như vậy, sự thờ ơ của ông ấy hẳn phải rất kinh khủng. Dù sao đi nữa, vì tôi không phải hạng quái vật, tôi không nên lừa dối ông ấy.”

Sau giây lát và để giải đáp tất cả, đồng sự của tôi lại ngồi xuống và nắm lấy tay tôi. “Dù thế nào đi nữa, hãy bảo ông ấy đến với cô.”

Tôi trợn mắt. “Đến với tôi?” Tôi đột nhiên sợ hãi chuyện bà sắp làm. “Ông ấy ư?”

“Ông ấy cần phải ở đây - ông ấy cần phải giúp đỡ.”

Tôi đứng phắt dậy, và tôi nghĩ hẳn khi ấy tôi đã cho bà thấy vẻ mặt quái dị hơn bao giờ hết. “Bác nghĩ tôi có thể yêu cầu ông ấy đến thăm ư?” Không, qua ánh nhìn của bà lên mặt tôi, rõ ràng là bà không thấy vậy. Thậm chí thay vào đó - khi một người phụ nữ hiểu rõ một người phụ nữ khác - bà có thể thấy điều tôi thấy: vẻ chế nhạo, tức cười, chán ghét của ông ấy trước sự đầu hàng của tôi khi phải giải quyết mọi việc một mình và trước cỗ máy mà tôi đã khởi động nhằm thu hút sự chú ý của ông ấy về phía sức hấp dẫn nghèo nàn của mình. Bà không biết - không ai biết - tôi tự hào đến mức nào khi được phục vụ ông ấy và tuân theo điều kiện giữa chúng tôi; thế nhưng bà vẫn cân nhắc về lời cảnh báo tôi dành cho bà. “Nếu bác mất trí đến mức cầu cứu ông ấy vì tôi…”

Bà có vẻ thực sự sợ hãi. “Vâng, thưa cô?”

“Tôi sẽ bỏ đi ngay lập tức, rời xa cả ông ấy và bác.”

CHƯƠNG 13

Ở bên hai đứa trẻ thì rất dễ dàng, nhưng nói chuyện với các em lại là một nỗ lực quá sức đối với tôi, về những khó khăn không thể vượt qua giống như trước đây. Tình trạng này kéo dài một tháng, với những sự trầm trọng mới và các dấu hiệu đặc biệt, trên hết là dấu hiệu ngày càng rõ về nhận thức đầy trớ trêu từ hai học sinh của tôi. Đó không chỉ là tưởng tượng quỷ quái của tôi, tôi chắc chắn như vậy cả vào khi đó lẫn hiện tại: có những dấu hiệu rõ rành rành rằng hai em ý thức được về khó khăn của tôi và rằng mối quan hệ kì lạ này, trong một thời gian dài, theo một cách nào đó, đã tạo nên thái độ sinh hoạt của các em. Tôi không có ý nói rằng bọn trẻ đùa cợt hay làm bất cứ điều gì bậy bạ, vì đó không nằm trong số những điểm nguy hiểm của các em. Ý tôi là nhân tố không được gọi tên và không được đề cập đã trở nên lớn hơn bất cứ vấn đề nào khác giữa chúng tôi, và sự tránh né ở mức độ lớn như vậy không thể thực hiện thành công nếu không có một thỏa thuận ngầm. Có những lúc, dường như chúng tôi liên tục tiến gần đến chủ đề nhưng rồi phanh gấp lại trước khi chạm đến, chuyển ngoặt đột ngột ra khỏi ngõ hẻm mà chúng tôi nhận thấy là ngõ cụt, và đóng lại những cánh cửa mà chúng tôi đã lỡ tay mở ra với một tiếng sầm khe khẽ khiến tất cả quay nhìn nhau - vì như mọi tiếng sập cửa khác, nó hơi lớn hơn chúng tôi dự định. Mọi con đường đều dẫn về thành Roma, và có những lúc mà chúng tôi phát hiện hầu như mọi môn học hay đề tài đối thoại đều vòng tránh vùng cấm địa. Vùng cấm địa là câu hỏi về việc người chết trở lại nói chung, và về bất kể thứ gì có thể còn sót lại trong ký ức thuộc về những người bạn đã mất của trẻ nhỏ. Có những ngày mà tôi có thể thề rằng một trong hai đứa đã nói với đứa kia, kèm theo một cái huých tay khe khẽ vô hình: “Cô ấy nghĩ lần này cô ấy sẽ làm việc đó - nhưng cô ấy không làm đâu!” “Việc đó” là chỉ việc trực tiếp nhắc đến cô gia sư đã từng dạy dỗ bọn trẻ trước khi các em thuộc quyền kỉ luật của tôi. Các em có hứng thú bất tận với những câu chuyện về quá khứ của tôi, mà tôi đã chiêu đãi các em hết lần này đến lần khác. Các em nắm giữ tất cả mọi chuyện từng xảy ra với tôi, biết rõ từng chi tiết câu chuyện về những chuyến phiêu lưu nhỏ nhất của tôi, về các anh chị em của tôi và về chó mèo ở nhà tôi, cũng như nhiều đặc điểm lập dị của cha tôi, về đồ đạc và cách trang hoàng ở nhà chúng tôi, và về cuộc đối thoại của các phụ nữ lớn tuổi trong làng chúng tôi. Có đủ thứ để trò chuyện, nếu người ta biết nói rất nhanh và biết nhờ bản năng chỗ nào cần phải vòng tránh. Hai em giật dây một cách điệu nghệ để điều khiển sự sáng tạo từ kí ức của tôi; và về sau, khi tôi nhớ lại những lúc đó, có lẽ chính những việc ấy đã tạo cho tôi mối hoài nghi lớn nhất rằng mình đang bị ngấm ngầm theo dõi. Trong mọi trường hợp, chỉ có cuộc sống của tôi, quá khứ của tôi, và bạn bè của tôi là chúng tôi có thể thoải mái nói đến - một tình trạng đôi khi khiến các em nhảy đến các đề tài trò chuyện một cách ngẫu nhiên nhất. Hai em mời tôi nhắc lại câu thành ngữ nổi tiếng nhất - giữa một đề tài hoàn toàn không có điểm nào liên quan - để khẳng định lại những chi tiết đã từng được nhắc đến với trí thông minh của con ngựa lùn ở nhà tôi.

Một phần là ở những dịp như thế này và một phần vào những lúc hoàn toàn khác, với hướng xoay chuyển hiện giờ của các vấn đề của tôi, tình thế gay go của tôi, như cách tôi gọi nó, đã trở nên nhạy cảm hơn bao giờ hết. Thực tế rằng nhiều ngày trôi qua mà không có một cuộc đụng độ nào khác có vẻ đã có chút tác dụng trong việc khiến thần kinh tôi dịu đi. Kể từ đêm thứ hai trên cầu thang, với sự xuất hiện của người phụ nữ ở chân cầu thang, tôi không còn thấy thứ gì không nên thấy nữa, dù là trong hay ngoài ngôi nhà. Có nhiều khúc ngoặt mà tôi dự đoán sẽ bắt gặp Quint, và nhiều tình huống mà theo một cách tà ác thuần tuý, có lẽ thích hợp cho sự xuất hiện của cô Jessel. Mùa hè đến và đi; rồi mùa thu bao phủ lên Bly và thổi tắt nửa số đèn của chúng tôi. Với bầu trời xám xịt và những vòng hoa héo úa, các khoảng trống trần trụi và lá khô rải rác, nơi này giống như rạp hát sau cuộc biểu diễn - vương vãi áp phích vo viên, chính tình trạng không khí, tính chất của âm thanh và sự tĩnh lặng, ấn tượng không thể tả thành lời về một loại khoảnh khắc nhất định, đã gợi lại trong tôi cảm giác của buổi tối tháng Sáu ấy, ngoài vườn, khi tôi nhìn thấy Quint lần đầu tiên, và cả cảm giác lúc tôi tìm kiếm hắn trong vô vọng giữa các bụi cây, sau khi nhìn thấy hắn qua cửa sổ. Tôi nhận ra những dấu hiệu, những điềm báo - tôi nhận ra khoảnh khắc, địa điểm. Nhưng chúng vẫn trống rỗng và cô độc, và tôi tiếp tục không bị quấy rầy - nếu “không bị quấy rầy” thích hợp để gọi một phụ nữ trẻ mà sự nhạy cảm không chỉ không giảm đi mà càng sâu sắc thêm theo một cách kì dị nhất. Tôi đã từng nói với bà Grose khi kể với bà với cảnh tượng kinh khủng của Flora bên hồ - và đã khiến bà hoang mang - rằng kể từ lúc ấy trở đi tôi sẽ lo sợ hơn rất nhiều nếu bị mất đi năng lực nhìn thấy thay vì giữ lại nó. Khi ấy tôi đã phát biểu ý nghĩ rõ ràng trong tâm trí mình: Sự thật rằng, dù bọn trẻ có thực sự nhìn thấy hay không - vì khi ấy việc này vẫn chưa được xác định hay chứng minh - trong cương vị người bảo vệ bọn trẻ, mong muốn mạnh mẽ của tôi là bị phơi bày trọn vẹn trước mặt họ. Tôi sẵn sàng đón nhận sự thật tồi tệ nhất. Khi ấy tôi đã có một cái nhìn thoáng qua của sự thật tồi tệ rằng đôi mắt tôi có thể bị che lấp trong khi mắt bọn trẻ thì mở to. Và quả thật, tại thời điểm này thì rõ ràng là mắt tôi khi ấy đã bị che lấp - một sự hoàn hảo mà nếu không tạ ơn Chúa thì có vẻ báng bổ. Thế nhưng có một khó khăn: Tôi sẵn sàng tạ ơn Chúa với tất cả linh hồn của mình nếu tôi không biết chắc chắn về bí mật của các học sinh tôi.

Đến hôm nay tôi phải làm sao để lần lại những bước chân kì lạ từ nỗi ám ảnh của tôi? Có nhiều khi ở bên nhau mà tôi sẵn sàng thề rằng những vị khách thân quen đã tìm đến và được bọn trẻ chào đón, ngay trước sự hiện diện của tôi, nhưng giác quan trực tiếp của tôi đã đóng lại. Nếu tôi không e ngại nguy cơ gây nên tổn hại nghiêm trọng hơn cả tổn hại khi tránh né, thì nỗi hả hê của tôi suýt nữa đã bộc phát. “Họ ở đây, họ đang ở đây, lũ quỷ nhỏ,” tôi hẳn sẽ hét lên, “giờ thì chúng bây không thể phủ nhận được nữa!” Lũ quỷ nhỏ đã phủ nhận với tất cả sự thân thiện và dịu dàng của mình, trong chính vực sâu pha lê mà từ đó, vị thế thượng phong đầy chế nhạo của chúng hé nhìn lên, như một cú vẫy đuôi của con cá trong dòng suối. Trên thực tế, cơn sốc đã in dấu trong tôi sâu sắc hơn cả vào cái đêm tôi nhìn ra ngoài để thấy hoặc gã Quint hoặc cô Jessel dưới ánh sao, nhưng lại thấy cậu bé mình chịu trách nhiệm trông nom, em đã ngay lập tức trưng ra vẻ ngước nhìn đáng yêu - ngay tại đó, hướng về phía tôi - mà từ đỉnh tháp trên đầu tôi, bóng ma gớm ghiếc của Quint đã hiện ra. Nếu đây là vấn đề sợ hãi, thì phát hiện của tôi về việc này khiến tôi sợ hơn bất kì phát hiện nào khác, và chính trong điều kiện tinh thần do nó tạo thành mà tôi đã tiến hành những biện pháp thực tế của mình. Chúng quấy rầy tôi đến mức đôi khi, vào những giờ phút kì lạ, tôi tự khép kín bản thân để tập dượt cách đề cập đến vấn đề - đây vừa là một cách giải tỏa tuyệt hảo lại vừa là một nỗi tuyệt vọng mới. Tôi tiếp cận nó từ góc độ này hay góc độ khác trong khi tự đi lại quẩn quanh trong phòng mình, nhưng tôi luôn gục ngã trước việc thốt ra những cái tên khủng khiếp kia. Khi chúng tắt lịm nơi cửa miệng tôi, tôi tự nhủ rằng mình phải giúp các em nói ra những điều cấm kỵ, cho dù, bằng cách nói ra tên họ, tôi có tạo ra một trường hợp vi phạm lề thói tao nhã hiếm thấy nhất trong phòng học. Khi tôi tự nói với mình: “Bọn trẻ phải giữ im lặng theo phép tắc, còn mày, mày được tín nhiệm, mày có sự ti tiện để nói ra!” Tôi cảm thấy mặt mình đỏ bừng và tôi phải che mặt bằng hai tay. Sau những viễn cảnh bí mật đó, tôi nói chuyện nhiều hơn bao giờ hết, nói thao thao bất tuyệt cho đến khi một trong những sự im lặng kì lạ, rõ rệt của chúng tôi ập đến - tôi không thể gọi chúng bằng từ nào khác - một cú nhảy bật hay sải bơi (tôi vắt óc tìm từ thích hợp!) kì dị, choáng váng vào tĩnh lặng, khoảng lặng của mọi sự sống, không liên quan gì đốn tiếng động hoặc ít hoặc nhiều mà tại thời điểm đó chúng tôi đang tạo ra, khoảng lặng mà tôi có thể nghe thấy trên nến mọi xao động, mọi tiếng đọc bài hay tiếng dương cầm ồn ào. Thề rồi kẻ khác, những kẻ bên ngoài, có mặt. Dù họ không phải thiên thần, họ “lướt qua”, khiến tôi run rẩy vì lo sợ rằng trong khi ở đây, họ đã gửi đến các nạn nhân nhỏ tuổi thông điệp quỷ quái hay cảnh tượng nào đó sống động hơn khi họ cho tôi thấy.

Điều khó dứt bỏ hơn cả là ý nghĩ tàn nhẫn rằng bất kể tôi đã nhìn thấy gì, Miles và Flora còn thấy nhiều hơn - những điều khủng khiếp và không thể phỏng đoán nảy sinh ra từ những lần tiếp xúc đáng sợ trong quá khứ. Những thứ như vậy theo lẽ tự nhiên để lại trên bề mặt một cơn ớn lạnh mà chúng tôi ra sức phủ nhận; và cả ba chúng tôi, trải qua nhiều lần luyện tập, đóng lại đề tài một cách thuần thục đến mức tự động, mỗi lần bằng những động tác giống hệt nhau. Bọn trẻ thật đáng kinh ngạc khi các em luôn thành công ghi dấu ấn sâu sắc lên tôi bằng một câu hỏi quý giá hoàn toàn không liên quan nhưng đã giúp chúng tôi vượt qua rất nhiều hiểm cảnh. “Cô nghĩ khi nào bác ấy sẽ đến? Cô có nghĩ chúng ta nên viết thư không?” - Chúng tôi phát hiện qua kinh nghiệm rằng không gì sánh bằng câu hỏi đó trong việc tháo gỡ tình huống khó xử. “Bác ấy” tất nhiên là người bác ở phố Harley; và chúng tôi sống trong giả định thừa thãi rằng ông ấy có thể đến đây bất cứ lúc nào để tham gia vào cuộc sống của chúng tôi.

Việc ông ấy từng làm không hề tạo chút cơ sở nào cho loại giả định đó, nhưng nếu chúng tôi không có giả định đó để mà nhờ cậy vào thì chúng tôi sẽ tước đoạt của nhau một số cách ngụy trang hiệu quả nhất. Ông ấy không bao giờ viết thư cho bọn trẻ - có lẽ là một hành động ích kỉ, nhưng cũng phần nào nhấn mạnh sự tín nhiệm ông ấy dành cho tôi; bởi vì cách một người đàn ông thể hiện lòng tôn trọng cao nhất cho một phụ nữ chính là càng tôn vinh thêm nguyên tắc sống thiêng liêng của chính mình; và tôi kiên trì thực hiện cam kết rằng tôi sẽ không làm phiền đến ông ấy khi tôi để các học sinh của mình hiểu rằng thư của các em sẽ chỉ là những bài tập làm văn đáng yêu. Những bức thư quá đẹp đẽ nên tôi không nỡ gửi đi; tôi giữ làm của riêng, và đến bây giờ tôi vẫn đang giữ những lá thư ấy. Quy tắc này chỉ tăng thêm hiệu quả châm biếm cho niềm tin bị nhồi nhét trong tôi rằng ông ấy có thể đến với chúng tôi bất cứ lúc nào. Cứ như thể các học sinh của tôi biết việc đó khó xử hơn hầu như bất cứ thứ gì khác đối với tôi. Hơn nữa, khi tôi nhìn lại, có vẻ như trong toàn bộ chuyện này, không có gì kì lạ hơn thực tế rằng, bất chấp sự căng thẳng của tôi và chiến thắng của hai đứa trẻ, tôi không bao giờ mất kiên nhẫn với các em. Giờ đây khi nghĩ lại, bọn trẻ thực sự hẳn phải vô cùng đáng yêu nên những ngày đó tôi mới không ghét hai em! Tuy nhiên, nếu việc giải thoát bị trì hoãn lâu hơn nữa, liệu rồi nỗi sốt ruột có phản bội tôi? Điều đó không quan trọng là mấy, vì sự giải thoát đã đến. Tôi gọi nó là giải thoát, dù đó chỉ là sự giải thoát mà cú đứt phựt mang đến cho sợi dây căng hay tiếng sấm nổ mang đến cho một ngày ngột ngạt. Ít nhất nó cũng là sự thay đổi, và nó đến rất vội vàng.

CHƯƠNG 14

Một buổi sáng chủ nhật, trên đường đi bộ đến nhà thờ, tôi để bé Miles đi bên cạnh mình, còn cô em gái đi phía trước cùng với bà Grose, trong tầm mắt tôi. Hôm đó là một ngày trời trong, mát mẻ, ngày đầu tiên có thời tiết như vậy trong một thời gian dài; buổi đêm đã mang đến chút se lạnh, và không khí mùa thu hanh hao trong trẻo khiến cho tiếng chuông nhà thờ có phần tươi vui. Tại thời điểm đó, tôi đột nhiên nảy ra ý nghĩ rằng tôi phải đặc biệt biết ơn sự nghe lời của các học sinh nhỏ của tôi. Vì sao các em không bao giờ oán giận việc theo sát không ngừng nghỉ của tôi? Có điều gì đó khiến tôi nhận thức rõ rằng tôi chỉ còn thiếu nước ghim cậu bé vào khăn choàng của mình và rằng, nhìn vào dáng vẻ đầy trật tự của hai người bạn đồng hành đi phía trước, có lẽ tôi đã kiểm soát quá chặt mọi nguy cơ nổi loạn. Tôi như một cai ngục đang để mắt canh chừng mọi khả năng vượt ngục hoặc sự cố đột xuất. Nhưng toàn bộ vẻ cam chịu tuyệt diệu của các em chỉ nằm trong một loạt những thực tế kinh khủng. Diện bộ đồ cầu kỳ lẫn phong cách hào nhoáng, đặc quyền độc lập đặc quyền về giới tính và địa vị của Miles in hằn rõ lên em đến mức nểu em đột nhiên vùng lên đòi tự do, tôi sẽ chằng có lời nào để nói. Có lúc tôi vẩn vơ tự hỏi khi sự phản kháng không thể tránh khỏi xảy ra, tôi sẽ đối mặt với em như thế nào. Tôi gọi nó là sự phản kháng vì giờ đây tôi đã thấy rõ, theo lời em nói ra, màn cuối vở kịch kinh hoàng của tôi đã vén màn, và thảm họa sắp ập đến. “Thưa cô thân mến,” cậu bé nói bằng vẻ duyên dáng, “xin cô cho biết, khi nào thì con sẽ quay lại trường?”

Khi được ghi lại trên những trang giấy này, câu nói ấy có vẻ vô hại, đặc biệt là khi được nói ra bằng âm điệu cao, ngọt ngào, tự nhiên mà em cất lên như thể đang tung hoa hồng về phía người đối thoại với mình, đặc biệt là với cô gia sư trung thành vĩnh cửu của em. Có điều gì đó trong những bông hồng tưởng tượng ấy luôn khiến người ta “bắt lấy” chúng, và tôi đã bắt lấy hết sức thành công, đến mức tôi khựng lại như thể một cái cây trong hàng cây công viên đã đổ ngang qua đường. Có điều gì đó mới mẻ đã xuất hiện ngay tại chỗ giữa chúng tôi, và em ý thức được rõ ràng rằng tôi đã nhận ra điều đó, dù để khiến tôi nhận ra, em hoàn toàn không cần tỏ vẻ thành thật và đáng yêu hơn thường lệ. Tôi có thể cảm thấy trong em rằng từ việc tôi nhất thời không biết trả lời ra sao, em đã nhận thấy mình nắm được lợi thế. Hồi lâu tôi không tìm ra lời nào để đáp lại, đến mức em có dư giả thời gian, trọn một phút, để tiếp tục nụ cười mơ hồ đầy ẩn ý của mình: “Cô biết đấy, thưa cô thân mến, một cậu con trai mà luôn ở bên một quý cô…!” “Cô thân mến” là cụm từ cửa miệng em dành cho tôi, và không gì có thể thể hiện chính xác mức độ tình cảm mà tôi mong muốn ở các học sinh của tôi đối với mình hơn sự thân quen yêu mến của cụm từ đó. Vừa gần gũi, vừa đầy kính trọng.

Ôi, nhưng vào lúc đó tôi cảm thấy mình phải tìm ra ngôn từ cho lời giải đáp của chính mình! Tôi nhớ rằng, để câu giờ, tôi cố bật cười, và dường như tôi nhìn thấy từ gương mặt xinh đẹp đang nhìn tôi, vẻ xấu xí và quái dị của mình. “Và luôn ở với cùng một quý cô chứ?” Tôi đáp lại.

Em không biến sắc mà cũng không chớp mắt. Toàn bộ sự thật hầu như đã lồ lộ ra giữa chúng tôi. “À, tất nhiên, đấy là một quý cô vui tính, ‘hoàn hảo’; nhưng nói cho cùng, con là con trai, cô không thấy sao? Chúng con chỉ… hoà thuận.”

Tôi lưu lại đó với em trong một khoảnh khắc hết sức dịu dàng. “Phải, các con đều hoà thuận.” Ôi, nhưng tôi cảm thấy thật bất lực!

Đến tận ngày hôm nay tôi vẫn mang theo ý nghĩ đau lòng rằng có vẻ như em biết sự bất lực của tôi và đùa bỡn với nó. “Và cô không thể nói rằng con đã không ngoan, đúng không?”

Tôi đặt tay lên vai em, vì dù tôi cảm thấy đi tiếp sẽ tốt hơn nhiểu, tôi vẫn chưa thể. “Không, cô không thể nói vậy, Miles.”

“Chỉ trừ đêm hôm đó, cô biết đấy…!”

“Đêm hôm đó?” Tôi không thể tỏ vẻ thản nhiên như em.

“Cái hôm mà con xuống vườn… ra khỏi nhà.”

“Ồ, phải. Nhưng cô đã quên con làm thế để làm gì.”

“Cô quên rồi ư? Em nói với vẻ trách cứ trẻ con đầy ngọt ngào. Là để cho cô thấy con có thể chứ sao!”

“Ồ, phải, con có thể.”

“Và con còn có thể làm lại.”

Tôi cảm thấy ràng có lẽ rốt cuộc tôi vẫn có thể thành công trong việc giữ lại lí trí. ‘”Tất nhiên. Nhưng con sẽ không làm vậy đâu.”

“Không, không phải việc đó. Việc đó chẳng là gì cả.”

“Nó chẳng là gì cả,” tôi nói. “Nhưng chúng ta phải đi tiếp thôi.”

Em bước tiếp cùng tôi, luồn bàn tay mình vào cánh tay tôi. “Vậy khi nào thì con sẽ quay lại?”

Tôi châm chước câu chữ, rồi khoác lên thái độ nghiêm túc nhất của mình. “Con có vui khi ở trường không?”

Em đắn đo giây lát. “Ồ, ở đâu con cũng vui cả!”

“Chà, thế thì,” tôi run rẩy, “nếu ở đây con cũng vui…!”

“À, nhưng đó không phải là tất cả! Tất nhiên là cô hiểu biết rất nhiều…”

“Nhưng ý con là con cũng biết nhiều không kém?” Tôi thử ướm lời khi em ngập ngừng.

“Chưa được một nửa những điều con muốn biết!” Miles thú thực. “Nhưng chủ yếu không phải vì thế.”

“Vậy thì là vì cái gì?”

“À… Con muốn ngắm nhìn thế giới nhiều hơn.”

“Cô hiểu, cô hiểu.” Chúng tôi đã nhìn thấy nhà thờ cùng với nhiều người khác, bao gồm một số hộ gia đình của Bly, trên đường đến nhà thờ và túm tụm quanh cửa để thấy chúng tôi đi vào. Tôi guồng nhanh bước chần; tôi muốn đến đó trước khi câu hỏi giữa chúng tôi dẫn đi xa hơn; tôi đau đáu nghĩ rằng, trong hơn một giờ đồng hồ, cậu bé sẽ phải giữ im lặng; và tôi ngầm mong mỏi chiếc ghế dài xám xịt trong nhà thờ cũng như sự trợ giúp gần như tâm linh của tấm gối cầu nguyện nơi tôi sắp quỳ. Dường như có thể nói tôi đang chạy đua với trạng thái bối rối mà em sắp sửa đẩy tôi vào, nhưng tôi cảm thấy em đã vào trước, trước khi chúng tôi kịp bước vào sân nhà thờ, em thốt lên…

“Con muốn đồng loại của mình!”

Câu nói đó thực sự khiến tôi bật về phía trước. “Đồng loại của con không có nhiều đâu, Miles!” Tôi cười. “Có lẽ ngoại trừ bé Flora!”

“Cô thực sự định so sánh con với một bé gái ư?”

Câu nói chọc đúng điểm yếu của tôi. “Chẳng lẽ con không yêu Flora dễ thương của chúng ta sao?”

“Nếu con không yêu - và cả cô nữa; nếu con không yêu…” Em nhắc lại như thể lùi bước để lấy đà, rồi bỏ dở suy nghĩ của mình đến nỗi sau khi chúng tôi đã đi qua cổng, tôi không thể tránh khỏi việc dừng chân mệt lần nữa. Em bắt tôi dừng lại bằng cách áp chặt cánh tay lên tôi. Bà Grose và Flora đã vào nhà thờ, những người đi cầu nguyện khác đã theo sau, còn chúng tôi, trong một phút, đứng đơn độc giữa những bia mộ dày cũ kĩ. Chúng tôi dừng lại, trên lối mòn từ cánh cổng, cạnh một nấm mộ dài như cái bàn.

“Ừ, nếu con không yêu…?”

Em nhìn những nấm mộ, trong khi tôi chờ đợi. “Cô biết rồi mà!” Nhưng em không di chuyển, và lập tức em nói ra một điều khiến tôi ngã ngồi xuống phiến đá đắp mộ, như thể đột nhiên buông lỏng. “Bác con có nghĩ điều cô nghi không?”

Tôi thả lỏng rõ rệt. “Làm sao con biết cô nghĩ gì?”

“À, tất nhiên là con không biết; vì con phát hiện cô không bao giờ nói với con. Nhưng ý con là bác ấy có biết không?”

“Biết gì hả Miles?”

“Biết về tình hình của con.”

Tôi nhanh chóng nhận thức được rằng tôi không thể giải đáp câu hỏi này mà không gây tổn hại cho ông chủ của tôi. Thế nhưng đối với tôi, có vẻ như tất cả chúng tôi, tại Bly, đều đã chịu đủ tổn hại nên việc đó trở nên tha thứ được. “Cô nghĩ bác con không quan tâm mấy đâu.”

Nghe vậy, Miles đứng nhìn tôi. “Vậy cô không nghĩ bác ấy có thể bị buộc phải quan tâm ư?”

“Theo cách nào?”

“Tất nhiên là bằng cách đến đây.”

“Nhưng ai sẽ khiến ông ấy đến đây?”

“Con sẽ làm!” Cậu bé nhấn mạnh và quyết tâm. Em dành cho tôi một cái nhìn nữa mang theo cùng biểu cảm đó rồi một mình đi vào nhà thờ.

CHƯƠNG 15

Vấn đề về cơ bản đã bị định đoạt kể từ khoảnh khắc tôi không đi theo em. Đó là sự đầu hàng thảm hại trước nỗi lo sợ, nhưng ý thức được điều đó cũng không có khả năng giúp tôi hồi phục. Tôi chỉ biết ngồi trên nấm mộ và suy ngẫm về ý nghĩa trọn vẹn của những lời người bạn nhỏ của mình vừa nói. Vào lúc tôi nắm bắt được toàn bộ, tôi cũng đồng thời chấp nhận cái cớ cho sự chậm trễ mà tôi lấy làm hổ thẹn phải nói với các học sinh của tôi cũng như những người khác. Điều tôi tự nhủ với bản thân trên tất cả là Miles đã giành được gì đó từ tôi và rằng bằng chứng của việc đó, đối với cậu bé, chính là sự sụp đổ đầy ngượng ngùng này. Em đã biết được từ tôi rằng có điều gì đó tôi rất sợ hãi và rằng có lẽ em sẽ có thể lợi dụng nỗi sợ hãi đó để giành được nhiều tự do hơn cho mục đích riêng của mình. Nỗi sợ của tôi là phải đối mặt với câu hỏi không khoan nhượng về lí do em bị đuổi học khỏi trường, bởi vì đó thực ra chỉ là câu hỏi về những kinh hoàng tích tụ đằng sau sự việc đó. Để bác của em đến đây cùng tôi giải quyết những vấn đề này là một giải pháp mà nói một cách nghiêm túc thì đáng lẽ lúc này tôi nên mong muốn đưa ra; nhưng tôi không dám đối mặt với diện mạo tệ hại và đau đớn của sự việc đó, đến mức tôi chỉ biết trì hoãn và sống khắc khoải qua ngày đoạn tháng. Trước sự mất bình tĩnh trầm trọng của tôi, cậu bé là bên thắng lí rõ ràng, và có tư cách nói với tôi: “Hoặc là cô giải quyết với người giám hộ của con vụ bí ẩn về việc học gián đoạn của con, hoặc là cô thôi mong đợi con sẽ cùng cô sống một cuộc sống thiếu tự nhiên như vậy đối với con trai.” Điều hết sức thiếu tự nhiên đối với cậu bé đặc biệt này chính là sự bộc lộ bất ngờ của ý thức tự chủ và của một kế hoạch.

Chuyện này thực sự khiến tôi choáng váng, ngăn cản tôi đi vào nhà thờ. Tôi dạo bước xung quanh, do dự, vật vờ; tôi nghĩ rằng cùng với cậu bé, tôi đã gây cho bản thân tổn hại vượt ngoài khả năng chữa lành. Vì thế tôi không thể vá víu gì được, và việc ép mình ngồi cạnh em trên ghế nhà thờ sẽ là một nỗ lực quá sức chịu đựng: em chắc chắn sẽ quàng cánh tay mình qua tay tôi và bắt tôi ngồi đó trong suốt một giờ, tiếp xúc gần gũi, lặng im với bình luận của em về cuộc nói chuyện giữa chúng tôi. Đây là giây phút đầu tiên kể từ khi em đến, tôi muốn tránh xa em. Khi tôi dừng chân bên dưới cánh cửa sổ phía đông và lắng nghe tiếng cầu nguyện, tôi cảm thấy mình bị đánh úp bởi một xung động mà chỉ cần tôi cho nó chút khích lệ nhỏ nhoi, nó sẽ làm chủ tôi. Tôi có thể dễ dàng chấm dứt tình thế khó khăn của mình bằng cách bỏ đi luôn. Đây là cơ hội của tôi; không có ai ở đây để ngăn cản tôi; tôi có thể từ bỏ toàn bộ chuyện này - quay lưng và rút lui. Vấn đề chỉ là nhanh chóng trở về để chuẩn bị một chút, ngôi nhà hiện về cơ bản là không người vì rất nhiều người hầu đều đã đi dự lễ. Tóm lại, không ai có thể trách cứ tôi nếu tôi lên xe và tuyệt vọng bỏ chạy. Có vấn đề gì đâu nếu tôi chỉ bỏ đi cho đến bữa tối? Sẽ chỉ là một vài giờ đồng hồ, sau đó - tôi có thể hình dung rõ viễn cảnh khi tôi trở lại - các học sinh nhỏ của tôi sẽ giả bộ ngây thơ băn khoăn về sự vắng mặt của tôi trong những người xung quanh chúng.

“Cô đã làm gì, cô thật là hư quá! Vì cớ gì mà cô lại khiến chúng con lo lắng đến vậy - và mang theo cả suy nghĩ của chúng con nữa, cô có biết không? - có phải cô đã bỏ mặc chúng con ngay ở cửa không?” Tôi không thể đáp lại những câu hỏi đó, cũng như đôi mắt đáng yêu giả tạo của các em khi hai đứa hỏi những câu đó; thế nhưng đấy lại chính là điều tôi cần phải đối mặt, khi viễn cảnh phía trước trở nên rõ ràng đối với tôi, và vì thế cuối cùng tôi buông xuôi.

Tôi lập tức quay người bỏ đi; tôi đi thẳng ra khỏi sân nhà thờ và lần lại bước chân của mình qua công viên trong khi suy nghĩ mông lung. Dường như vào lúc về đến nhà, tôi đã quyết định rằng tôi sẽ chạy trốn. Sự tĩnh lặng ngày Chủ Nhật cả ở xung quanh lẫn ở trong nhà, nơi tôi không gặp ai, khiến tôi khá phấn khích bởi cảm giác cơ hội ngay trước mắt. Nếu tôi muốn nhanh chóng bỏ đi, thì trong hoàn cảnh này, tôi sẽ đi mà không gây ra xung đột, không cần một lời giải thích. Tuy nhiên tôi sẽ phải rất mau lẹ, và vấn đề chuyển giao là một vấn đề khó giải quyết. Trong đại sảnh, trăn trở với khó khăn và trở ngại, tôi nhớ khi đó mình đã ngồi sụp xuống chân cầu thang - đột nhiên sụp xuống bậc thang thấp nhất và rồi, với cảm giác ghê tởm, nhớ lại rằng đây chính là nơi hơn một tháng trước, trong bóng đêm tràn đầy cái ác, tôi đã thấy bóng ma của người phụ nữ kinh khủng nhất. Nghĩ đến đây tôi liền có thể đứng thẳng dậy; tôi đi nốt những bậc thang lên lầu. Trong nỗi hoang mang, tôi tiến đến phòng học, nơi có nhiều đồ vật thuộc sở hữu của mình mà tôi sẽ cần lấy. Nhưng tôi mở cửa và lại nhìn thấy, trong một chớp nhoáng, mắt tôi sáng trở lại. Trước sự hiện diện của thứ mình nhìn thấy, tôi lập tức bật trở về trạng thái kháng cự.

Ngồi ở bàn của chính tôi trong ánh sáng buổi trưa trong trẻo, tôi thấy một người mà nếu không có kinh nghiệm lần trước, chắc tôi đã tưởng đó là người hầu gái nào đấy ở lại trông nhà và, nhân dịp hiếm hoi không bị giám sát, cho phép bản thân lợi dụng bàn học cùng bút, mực và giấy của tôi để thực hiện nỗ lực khó khăn là viết thư cho người thương. Nỗ lực thể hiện ở chỗ, dù hai cánh tay cô ta đều đặt trên bàn, đôi bàn tay cô đỡ lấy đầu trong vẻ mệt mỏi rõ rệt. Nhưng tại thời điểm nhìn thấy cảnh tượng này, tôi ý thức được rằng dù đã có sự hiện diện của tôi trong phòng, thái độ của cô ta vẫn kiên trì một cách kì lạ. Rồi danh tính cô ta lộ rõ qua một thay đổi trong tư thế. Cô ta đứng dậy, không phải như thể cô ta đã nghe thấy tiếng tôi, mà với vẻ hững hờ và lãnh đạm buồn thảm đến khó tả, cô ta đứng đó, ở khoảng cách một chục bước chân tính từ chỗ tôi. Chính là người tiền nhiệm tệ hại của tôi. Mất phẩm giá và đầy bi kịch, cô ta phô bày tất cả trước mắt tôi; nhưng ngay cả khi tôi dán chặt mắt và ghi nhớ, hình ảnh kinh khủng ấy vẫn trôi đi. Trong bộ váy đen tối thẫm như màn đêm, nhan sắc tiều tụy và vẻ sầu muộn không thể tả thành lời, cô ta nhìn tôi hồi lâu như muốn nói rằng cô ta có quyền ngồi ở bàn của tôi chẳng kém gì tôi ngồi ở bàn của cô ta. Trong suốt những giây phút đó, quả thực, tôi có cảm giác ớn lạnh bất thường rằng chính tôi mới là kẻ xâm nhập. Thay cho lời phản đối dữ dội trước ý kiến đó, tôi cất tiếng gọi cô ta - “Ả đàn bà khốn khổ, kinh khủng!” - Tôi nghe thấy giọng mình thốt lên, cạnh cánh cửa mở, vang vọng qua hành lang và cả ngôi nhà trống. Cô ta nhìn tôi như thể có nghe thấy lời tôi, nhưng bản thân tôi đã phục hồi và nhìn rõ mọi chuyện. Giây phút sau, chẳng còn gì trong phòng ngoài ánh mặt trời cùng nhận thức rằng tôi phải ở lại.

CHƯƠNG 16

Tôi chắc mẩm rằng sự trở về của các học sinh của tôi sẽ bị đánh dấu bằng một màn chỉ trích, đến mức tôi phiền muộn khi thấy hai em im lặng về sự vắng mặt của tôi. Thay vì vui vẻ trách móc và vỗ về tôi, hai đứa trẻ không hề nhắc đến việc tôi đã bỏ mặc các em, và tạm thời, hai em để mặc tôi đi dò xét vẻ mặt kì dị của bà Grose, khi tôi nhận thấy rằng cả bà cũng không nói gì cả. Tôi làm việc này với mục đích nhằm xác nhận liệu bọn trẻ phải chăng đã hối lộ bà bằng cách nào đó để bà giữ im lặng; một sự im lặng mà tôi sẽ ra sức phá vỡ ngay khi có cơ hội được ở riêng với bà. Cơ hội đó đến trước giờ uống trà: Tôi dành ra năm phút với bà trong phòng quản gia. Trong ánh chiều nhá nhem, giữa mùi bánh mì mới nướng, cả căn phòng đã quét dọn và trang hoàng, bà ngồi trong tĩnh lặng khổ sở trước ngọn lửa. Tôi thấy bà như một tĩnh vật ở góc độ đẹp nhất: đối mặt với ngọn lửa trên chiếc ghế dựa trong căn phòng sáng bóng, mờ ảo, một bức tranh trong trẻo về “cất giấu” - về những ngăn kéo đóng kín, khoá chặt và nằm yên không thuốc chữa.

“Ồ, phải, cô cậu chủ nhỏ yêu cầu tôi không nói gì cả; vì để làm vừa lòng cô cậu ấy - chừng nào cô cậu chủ nhỏ còn ở đó - tất nhiên tôi đã hứa. Nhưng chuyện gì đã xảy ra với cô?”

“Tôi chỉ đi cùng mọi người một đoạn,” tôi đáp. “Sau đó tôi phải quay lại gặp một người bạn.”

Bà tỏ ra ngạc nhiên. “Một người bạn - cô sao?”

“Ồ, phải, tôi có vài người bạn!” Tôi cười. “Nhưng bọn trẻ có nói với bác lí do không?”

“Lí do không nhắc đến việc cô bỏ lại chúng tôi ư? Có. Cô cậu chủ nhỏ nói cô sẽ thích như vậy. Cô có thích như vậy không?”

Vẻ mặt của tôi khiến bà áy náy. “Không, tôi không thích!” Nhưng ngay sau đó tôi nói thêm: “Bọn trẻ có nói vì sao tôi sẽ thích như vậy không?”

“Không. Cậu Miles chỉ bảo, ‘Chúng ta không được làm gì ngoài những điều cô ấy thích!’”

“Tôi ước gì cậu bé sẽ thực sự làm vậy. Còn Flora thì sao?”

“Cô Flora tử tế vô cùng. Cô ấy bảo, ‘Ồ, tất nhiên rồi, tất nhiên rồi!’ - và tôi cũng nói vậy.”

Tôi suy nghĩ giây lát. “Cả bác cũng vô cùng tử tế - tôi hiểu ý của cả ba người. Nhưng dù thế nào, giữa tôi và Miles, mọi chuyện đã phơi bày rồi.”

“Mọi chuyện đã phơi bày?” Người bạn của tôi trợn mắt. “Nhưng chuyện gì cơ, thưa cô?”

“Mọi chuyện. Không quan trọng đâu. Tôi đã quyết định. Khi nãy tôi về nhà, bác Grose thân mến ạ,” tôi nói tiếp, “để nói chuyện với cô Jessel.”

Vào lúc này tôi đã tạo thành thói quen nắm chặt bà Grose trong tay theo nghĩa đen trước khi nói; vì thế ngay cả hiện tại khi bà dũng cảm chớp mắt trước lời nói của tôi, tôi cũng có thể giữ chặt lấy bà. “Nói chuyện! Ý cô là cô ta đã nói?”

“Có thể nói như vậy. Tôi phát hiện cô ta trong phòng học khi tôi trở lại.”

“Và cô ta đã nói gì?” Đến bây giờ tôi vẫn còn nghe thấy tiếng của người phụ nữ tốt bụng ấy, và vẻ thành thật trong nỗi kinh ngạc của bà.

“Rằng cô ta phải chịu đựng dằn vặt…!”

Chính sự thật này khiến bà há hốc miệng trong khi tự hoàn thiện bức tranh tôi vẽ ra. “Ý cô là,” bà ngập ngừng, “… sự dằn vặt của kẻ lạc lối?”

“Của kẻ lạc lối. Của kẻ bị đọa đày. Và đó là lí do vì sao, để chia sẻ chúng…” Bản thân tôi cũng do dự trước sự kinh khủng của điều đó.

Nhưng đồng sự của tôi, với trí tưởng tượng nghèo nàn hơn, gặng hỏi tôi. “Để chia sẻ chúng…?”

“Cô ta muốn Flora.” Khi tôi nói câu này với bà Grose, có lẽ bà đã ngã ra xa tôi nếu tôi không chuẩn bị trước. Tôi vẫn giữ lấy bà, để cho bà thấy là tôi đã có chuẩn bị. “Tuy nhiên, như tôi đã nói với bác, chuyện đó không quan trọng.”

“Bởi vì cô đã quyết định? Nhưng về việc gì?”

“Về mọi việc.”

“Và cô gọi cái gì là ‘mọi việc’?”

“Thì chính là việc gửi thư cho bác của bọn trẻ.”

“Ôi, thưa cô, xin cô hãy làm ơn viết đi,” người bạn của tôi thốt lên.

“À, tôi sẽ viết, tôi sẽ viết! Tôi thấy đây là cách duy nhất. Như tôi đã nói với bác, điều đã phơi bày với Miles là nếu cậu bé nghĩ tôi sợ phải làm việc đó - và nảy ra những ý tưởng lợi dụng việc đó - thì cậu bé sẽ thấy rằng mình đã nhầm rồi. Phải, phải; bác của bọn trẻ sẽ được nghe từ tôi ngay tại đây (và trước mặt chính cậu bé, nếu cần thiết) rằng nếu tôi có đáng trách khi đã không có hành động gì để giải quyết việc cậu bé tiếp tục đến trường…”

“Vâng, thưa cô…” Người bạn của tôi truy hỏi.

“Chà, thì đó là vì một lý do kinh khủng.”

Vào lúc này rõ ràng đã có quá nhiều điều kinh khủng đối với người đồng sự tội nghiệp của tôi, đến mức bà cảm thấy mơ hồ cũng là điều dễ thông cảm. “Nhưng… là… lí do nào?”

“Chính là lá thư từ trường cũ của cậu bé.”

“Cô sẽ đưa nó cho ông chủ xem sao?”

“Đáng lẽ tôi đã phải làm thế ngay khi nhận được.”

“Ôi, không!” Bà Grose quả quyết thốt lên.

“Tôi sẽ trình bày với ông ấy,” tôi tiếp tục không khoan nhượng, “rằng tôi không thể gánh vác trách nhiệm giải quyết vấn đề này thay cho một đứa trẻ đã bị đuổi học…”

“Mà chúng ta không thể biết là vì sao!” Bà Grose tuyên bố.

“Vì đạo đức kém. Còn vì sao được nữa - khi cậu bé thông minh, đẹp đẽ và hoàn hảo đến vậy? Cậu bé có ngu ngốc không? Cậu bé có luộm thuộm không? Cậu bé có ốm yếu không? Cậu bé có hỗn láo không? Cậu bé rất xuất sắc - nên chỉ có thể là vì thế; và điều đó sẽ mở toang mọi chuyện. Nói cho cùng,” tôi nói, “đó là do lỗi của bác bọn trẻ. Nếu ông ấy đã để những con người kia ở đây.,.!”

“Ông ấy không hề biết về họ. Lỗi là ở tôi.” Mặt bà đã tái nhợt đi.

“À, bác không cần phải chịu tội,” tôi đáp.

“Bọn trẻ mới không cần phải chịu tội!” Bà cường điệu đáp lại.

Tôi lặng im giây lát; chúng tôi nhìn nhau. “Thế thì tôi nên nói gì với ông ấy?”

“Cô không cần nói với ông ấy gì cả. Tôi sẽ nói.”

Tôi cân nhắc việc này. “Ý bác là bác sẽ viết…?” Nhớ ra rằng bà không biết viết, tôi vội chữa lời. “Bác định liên lạc bằng cách nào?”

“Tôi sẽ nói với người quản lý trang viên. Anh ta biết viết.”

“Và bác định để anh ta viết chuyện của chúng ta?”

Câu hỏi của tôi mang giọng điệu trào phúng mà tôi không cố ý, và nó khiến cho bà, sau thoáng chốc, đột nhiên sụp đổ. Nước mắt một lần nữa xuất hiện trong mắt bà. “Ôi, thưa cô, cô hãy viết đi!”

“Được… tối nay,” cuối cùng tôi trả lời, và sau đó chúng tôi chia tay.

CHƯƠNG 17

Đến tối, tôi chỉ viết xong phần mở đầu. Tiết trời đã thay đổi, gió to thổi bên ngoài, và dưới ngọn đèn trong phòng, với Flora ngủ yên bên cạnh, tôi ngồi hồi lâu trước trang giấy trắng và lắng nghe những tiếng mưa cuối cùng kèm theo tiếng gió hú. Cuối cùng tôi ra ngoài, mang theo ngọn nến; tôi băng qua hành lang và lắng nghe ở cửa phòng Miles trong giây lát. Trong nỗi ám ảnh bất tận của mình, điều tôi buộc phải lắng nghe là tiếng động nào đó tiết lộ cậu bé vẫn chưa ngủ, và tôi lập tức nghe thấy một tiếng động như vậy, nhưng không phải dưới dạng mà tôi mong đợi. Giọng nói của em vẳng ra. “Cô ơi, mời cô vào.” Đúng là một tia sáng trong đêm tối!

Tôi cầm nến bước vào và thấy em trên giường, vẫn hoàn toàn tỉnh táo, nhưng có vẻ rất thư giãn. “Chà, cô đang làm gì thế?” Em hỏi với vẻ thân thiện lịch thiệp mà tôi chợt nhận ra rằng nếu bà Grose ở đây, bà chắc sẽ tuyệt vọng tìm kiếm trong đó bằng chứng cho bất cứ thứ gì dị thường.

Tôi đứng bên giường em cùng cây nến. “Làm sao con biết cô ở ngoài đó?”

“Tất nhiên là vì con nghe thấy tiếng cô rồi. Cô nghĩ rằng mình không phát ra chút tiếng động nào ư? Cô đi lại như một đoàn kỵ binh vậy!” Em cười lảnh lót.

“Tức là con chưa ngủ sao?”

“Chưa đâu ạ! Con đang nằm suy nghĩ.”

Tôi cố ý đặt cây nến cách ra một khoảng, và khi em chìa bàn tay thân thiện về phía tôi, tôi ngồi xuống mép giường em. “Con đang suy nghĩ về chuyện gì vậy?” Tôi hỏi.

“Còn về gì trên đời này ngoài cô nữa, cô thân mến?”

“À, cô rất vui vì con nghĩ đến cô! Nhưng cô mong con ngủ sớm thì hơn.”

“À, con còn nghĩ về vấn đề kỳ lạ của chúng ta nữa.”

Tôi cảm nhận được sự lạnh lẽo trên bàn tay nhỏ nhắn của em. “Vấn đề kì lạ gì, hả Miles?”

“Thì chính là cách cô chăm sóc con. Và mọi chuyện khác!”

Tôi nín thở gần một phút, ngay cả trong ánh nến leo lét tôi vẫn nhìn thấy em mỉm cười với tôi từ trên gối. “Con nói mọi chuyện khác là chuyện gì?”

“Ồ, cô biết mà, cô biết mà!”

Suốt một lúc tôi không biết nói gì, dù trong khi cầm tay em và ánh mắt chúng tôi giao nhau, tôi cảm thấy rằng sự im lặng của tôi coi như đã thừa nhận ý kiến của em và rằng vào lúc đó có lẽ không gì trên thế giới này kỳ diệu bằng mối quan hệ thực tế của chúng tôi. “Chắc chắn là con sẽ quay lại trường học,” tôi nói, “nếu đó là chuyện khiến con lo nghĩ. Nhưng không phải quay lại trường cũ - chúng ta phải tìm một trường khác tốt hơn. Làm sao cô biết vấn đề này thực sự đã khiến con phiền muộn nếu con không bao giờ kể với cô, không bao giờ nhắc đến?” Trong lúc lắng nghe, gương mặt sáng sủa, trắng trẻo mịn màng của em khiến cho em tại giây phút đó mang vẻ cầu khẩn như một bệnh nhân đầy mong mỏi trong bệnh viện nhi; và khi tôi nhận ra sự tương đồng đó, tôi sẵn sàng hi sinh mọi thứ mà tôi có trên đời để được làm y tá hay nữ tu giúp chữa trị cho em. Cho dù là tình hình hiện giờ, có lẽ tôi vẫn có thể giúp em! “Con có biết rằng con chưa từng nói một lời với cô về trường học không? Trường cũ của con ấy, con chưa từng nhắc đến dưới bất cứ hình thức nào.”

Em có vẻ băn khoăn; em vẫn mỉm cười với vẻ đáng yêu thường lệ. Nhưng rõ ràng em đang câu giờ; em chờ đợi, em đang kêu gọi trợ giúp. “Con chưa kể à?” Người em nhờ giúp đỡ không phải là tôi - mà là thứ tôi gặp!

Điều gì đó trong giọng nói và biểu cảm của em, khi tôi nghe câu nói này từ em, khiến tim tôi nhói lên một nỗi đau tôi chưa từng biết; phải chứng kiến bộ óc bé nhỏ của em bối rối và trí khôn non nớt của em vật lộn để diễn vai ngây thơ và nhất quán dưới tác động của bùa phép, đây là một sự việc đau lòng đến không thể diễn tả. “Không, chưa bao giờ - từ khi con về nhà. Con chưa bao giờ kể với cô về thầy giáo, bạn học, hay ít nhất là những chuyện nhỏ từng xảy ra với con ở trường. Chưa bao giờ, Miles bé nhỏ ạ - con chưa bao giờ cho cô biết dù chỉ một chút xíu về bất kể chuyện gì có thể từng xảy ra ở đó. Vì thế con có thể tưởng tượng cô mù mờ đến mức nào. Cho đến sáng nay, khi con nhắc đến việc đó, con hầu như chưa đề cập bất cứ chuyện gì trong quá khứ của con kể từ lần đầu tiên cô gặp con. Con có vẻ hoàn toàn hài lòng với hiện tại.”

Dị thường thay, chính việc tôi chắc chắn tuyệt đối về sự già dặn thầm kín của em (hay bất kể danh từ nào tôi nên dùng để gọi thứ ảnh hưởng độc hại em phải chịu mà tôi hầu như không dám gọi tên) giúp tôi dễ dàng nói chuyện với em như với một người lớn, bất chấp dấu hiệu phiền muộn trong nội tâm em - tôi coi em gần như một người bằng vai phải lứa với mình. “Cô nghĩ con muốn tiếp tục cuộc sống như hiện giờ.”

Tôi phát hiện khi nghe vậy em thoáng đỏ mặt. Em lắc đầu uể oải như một người bệnh chưa hồi phục. “Con không… con không có. Con muốn đi khỏi đây.”

“Con chán Bly rồi ư?”

“Ồ, không, con thích Bly.”

“Vậy thì sao…?”

“Ô, cô biết con trai muốn gì rồi đấy!”

Tôi cảm thấy tôi không biết rõ bằng Miles, và tôi tạm thời trốn tránh. “Con muốn đến chỗ bác con không?”

Nghe vậy, lại một lần nữa, bằng khuôn mặt đáng yêu đầy trào phúng, em cựa quậy trên gối. “À, cô không thể thoái thác bằng cách đó đâu!”

Tôi lặng im trong thoáng chốc, và lúc này đến lượt tôi đỏ mặt. “Cưng của cô, cô có muốn thoái thác đâu!”

“Cô không thể, cho dù cô có muốn. Cô không thể, không thể!” Em nằm nhìn tôi không chớp bằng đôi mắt đẹp. “Bác của con phải đến đây, và cô phải giải quyết dứt điểm mọi việc.”

“Nếu chúng ta làm thế,” tôi đáp lại với đôi chút khí thế. “Chắc chắn con sẽ bị đưa đi khá xa đấy.”

“Chẳng lẽ cô không hiểu rằng đó chính là điều con mong muốn ư? Cô sẽ phải nói với bác ấy - về việc cô đã bỏ mặc việc đó: cô sẽ phải nói với bác ấy rất nhiều đấy!”

Vẻ hả hê của em khi nói những lời này, bằng cách nào đó, vào khoảnh khắc đó, đã giúp tôi hiểu em hơn. “Vậy còn con sẽ nói với ông ấy những gì, hả Miles? Sẽ có những chuyện ông ấy hỏi con!”

Em suy nghĩ. “Rất có thể. Nhưng chuyện gì cơ chứ?”

“Những chuyện con chưa bao giờ kể với cô. Để giúp ông ấy quyết định phải làm gì với con. Ông ấy không thể gửi con trở lại…”

“Ồ, con không muốn quay lại!” Em ngắt lời tôi. “Con muốn một sân chơi mới.”

Em nói câu này với vẻ bình tĩnh đáng khâm phục, với niềm vui vẻ lạc quan không tì vết; và chắc chắn đó chính là điểm gợi ra trong tôi niềm chua xót cho bi kịch trẻ thơ hoang đường, cho việc em có thể sẽ trở lại sau ba tháng với sự táo tợn và hoen ố càng lớn hơn trước. Giờ đây tôi bị choáng ngợp trong ý nghĩ rằng tôi sẽ không bao giờ có thể chịu đựng được việc đó, và nó khiến tôi mất kiềm chế. Tôi phủ phục lên người em trong nỗi xót thương dịu dàng và ôm lấy em. “Miles bé nhỏ thân yêu của cô…!”

Mặt tôi áp sát mặt em, và em để cho tôi hôn em, đón nhận bằng vẻ hài hước đầy bao dung. “Sao thế ạ, cô thân mến?”

“Chẳng lẽ không có gì - hoàn toàn không có gì mà con muốn nói với với cô sao?”

Em hơi quay mặt đi, nhìn về phía bức tường và giơ một bàn tay lên nhìn như người ta thường thấy trẻ con ốm hay làm. “Con đã nói rồi - con đã nói với cô sáng nay.”

Ôi, tôi thương xót em quá chừng! “Rằng con chỉ muốn cô dừng làm phiền con sao?”

Lúc này em quay lại nhìn tôi, như thể để thừa nhận ý hiểu của tôi; rồi đáp rất khẽ khàng, “Cô hãy để con yên.”

Trong câu nói ấy thậm chí có một chút tự tôn đặc biệt, một điều khiến tôi thả em ra, nhưng vẫn lưu lại bên cạnh em sau khi chậm rãi ngồi dậy. Chúa chứng giám, tôi không bao giờ muốn quấy rầy em, nhưng tôi cảm thấy vào lúc này, chỉ cần tôi quay lưng đi tức là tôi đã bỏ rơi em, hay nói đúng hơn là để mất em. “Cô vừa bắt đầu viết thư cho bác con,” tôi nói.

“Vậy cô hãy viết cho xong đi!”

Tôi ngừng lời chốc lát. “Trước đó đã xảy ra chuyện gì?”

Em lại nhìn lên tối. “Trước lúc nào cơ?”

“Trước khi con về. Và trước khi con đi học.”

Em im lặng hồi lâu, nhưng rồi em tiếp tục nhìn vào mắt tôi. “Xảy ra chuyện gì cơ?”

Dường như tôi lần đầu tiên bắt được trong những lời nói ấy một thoáng run rẩy rất khẽ của sự chấp thuận - điều đó khiến tôi quỳ xuống bên giường và một lần nữa chộp lấy cơ hội giữ lấy em. “Miles bé nhỏ thân yêu, giá như con biết cô muốn giúp con đến nhường nào! Chỉ có thế thôi, không có gì khác cả, và cô thà chết còn hơn phải gây ra đau đớn cho con hay làm gì có lỗi với con - cô thà chết còn hơn làm hại đến một sợi tóc của con. Miles của cô” - ôi, tôi dốc hết nỗi lòng ra cho dù có lẽ tôi đã đi quá xa -“cô chỉ muốn con giúp cô cứu con!” Nhưng ngay sau đó tôi biết rằng mình đã đi quá xa. Câu trả lời cho khẩn cầu của tôi đến ngay lập tức, nhưng dưới dạng một luồng gió lạnh bất ngờ, một làn khí lạnh buốt, và căn phòng rung lên mạnh như thể, trong cơn cuồng phong, cánh cửa sổ đã rơi xuống. Cậu bé phát ra một tiếng kêu chói tai, lẫn trong những tiếng động ầm ĩ con lại, nghe không rõ là tiếng kêu của vui mừng hay sợ hãi, dù tôi ở rất gần em. Tôi đứng bật dậy và ý thức được bóng tối. Vì thế trong một khoảnh khắc chúng tôi ở yên trong bóng tối, trong khi tôi nhìn xung quanh và thấy lớp rèm cửa kéo kín không động đây và cửa sổ đóng chặt. “Sao nến lại tắt mất rồi?” Tôi kêu lên.

“Là con đã thổi tắt nó đấy, cô thân mến!” Miles đáp.

CHƯƠNG 18

Ngày hôm sau, khi hết giờ học, bà Grose tranh thủ thời gian đến hỏi nhỏ tôi: “Cô đã viết chưa, thưa cô?”

“Có, tôi viết rồi.” Nhưng tôi tạm thời không nói thêm rằng lá thư của tôi vẫn còn nằm trong túi, dù đã phong kín và đề địa chỉ người nhận. Còn dư dả thời gian để gửi trước khi người đưa thư tới làng. Trong khi đó, về phần các học sinh của tôi, chưa từng có một buổi học nào xuất sắc và mẫu mực hơn sáng nay. Như thể các em phải phủ lớp sơn bóng lên mọi vết rạn nứt bé nhỏ vừa xuất hiện trong lòng. Bọn trẻ hoàn thành những bài số học hóc búa nhất, vượt hẳn ra ngoài tầm kiến thức yếu ớt của tôi, và tấn công những câu đùa địa lí và lịch sử với tinh thần phấn khởi hơn bao giờ hết. Tất nhiên, rõ ràng là riêng về phần Miles, cậu bé có vẻ muốn thể hiện em có thể đánh gục tôi dễ dàng đến mức nào. Trong trí nhớ của tôi, đứa trẻ này thực sự sống trong một thế giới của vẻ đẹp và khổ đau mà không ngôn từ nào có thể diễn tả; trong mọi cơn bốc đồng em để lộ ra đều chứa một nét độc đáo riêng thuộc về em; trong con mắt đầy thành thực và tự do của một người thiếu trải đời, chưa từng có một sinh vật nhỏ nào thông minh và phi thường hơn quý ông bé nhỏ ấy. Tôi phải không ngừng cảnh giác để tầm nhìn đã khai sáng của mình khỏi dẫn dụ bản thân sa vào dò xét; phải hạn chế ánh nhìn thiếu chừng mực cùng cái thở dài chán nản trong lúc tôi không ngừng công kích và chối bỏ vấn để khó hiểu rằng một quý ông bé nhỏ nhường ấy có thể đã làm gì để phải chịu trừng phạt. Cho dù thông qua sự hoang đường đen tối, tôi đã biết rằng trí tưởng tượng đối với cái ác đã bị mở ra trong em, nhưng tất cả chính nghĩa trong tôi vẫn khắc khoải tìm kiếm bằng chứng cho thấy điều đó từng phát triển thành hành động.

Dù thế nào đi nữa, em tỏ ra giống một quý ông nhỏ tuổi hơn cả là vào sau bữa ăn sớm của cái ngày kinh khủng ấy, em đến chỗ tôi và hỏi liệu tôi có muốn em chơi đàn cho tôi nghe trong nửa giờ không. Quả là một cơ hội không thể mang ý nghĩa nào khác sâu sắc hơn thế, như David gảy đàn cho Saul.

Đây quả thực là sự thể hiện duyên dáng của lịch thiệp, cao quý, chẳng khác gì em nói thành lời rằng: “Những hiệp sĩ thực thụ trong các câu chuyện chúng ta thích đọc không bao giờ đẩy lợi thế đi quá xa. Giờ đây con đã biết ý cô muốn nói: cô có ý rằng - để chính cô được yên và không bị bám theo - cô sẽ thôi quấy rầy và canh chừng con, sẽ không giữ con ở quá gần mình, sẽ để con tự do đến và đi. Chà, cô thấy đấy, con ‘đến’ - nhưng con không đi! Còn nhiều thời gian cho việc đó. Con thực sự thích ở bên cô, và con chỉ muốn cho cô thấy con kháng cự để giữ nguyên tắc mà thôi.” Có thể tưởng tượng liệu tôi có kháng cự lời mời hấp dẫn này hay từ chối cùng em, tay trong tay, quay về phòng học. Em ngồi xuống bên cây dương cầm cũ và chơi như em chưa từng chơi; và nếu có người nghĩ em nên đá bóng thay vì đánh đàn thì tôi chỉ có thể nói rằng tôi hoàn toàn đồng ý với họ. Bởi vì vào cuối khoảng thời gian mà dưới sức ảnh hưởng của em, tôi đã quên mất là bao lâu, tôi giật mình với cảm giác kì lạ rằng mình thực sự vừa ngủ thiếp đi tại chỗ ngồi. Khi đó là sau giờ ăn trưa, cạnh lò sưởi trong phòng học, thế nhưng tôi lại không thể thực sự ngủ một chút nào: tôi chỉ làm một việc còn tệ hơn nhiều - tôi đã quên. Suốt khoảng thời gian này, Flora đã ở đâu? Khi tôi hỏi Miles, cậu bé chơi tiếp thêm phút nữa rồi mới trả lời tôi bằng một câu duy nhất: “Thưa cô thân mến, làm sao con biết được?” - Không những thế em còn bật lên một điệu cười vui vẻ mà ngày sau đó, như thể đó là câu hát đệm, em kéo dài nó thành một khúc hát đầy ngẫu hứng và phóng khoáng.

Tôi đi thẳng về phòng mình, nhưng em gái em không có ở đó; rồi trước khi xuống lầu, tôi nhìn vào mấy căn phòng khác. Vì cô bé không có quanh đây nên chắc hẳn em phải đang ở cùng bà Grose. Tôi vừa tìm an ủi trong ý nghĩ đó vừa đi tìm bà. Tôi thấy bà ở nơi tôi gặp bà vào tối hôm trước, nhưng bà đáp lại câu hỏi của tôi bằng vẻ ngơ ngác lo sợ. Bà chỉ đoán rằng sau bữa ăn, tôi đã đưa cả hai đứa trẻ đi; bà đoán như vậy là đúng vì đây là lần đầu tiên tôi cho phép bé gái thoát khỏi tầm mắt mình mà không có ai giám sát. Tất nhiên có thể hiện giờ em đang ở cùng các cô hầu gái, vì thế điều trước mắt cần làm là đi tìm em mà không gây hoảng sợ cho mọi người. Chúng tôi lập tức sắp xếp việc này giữa hai chúng tôi; nhưng sau mười phút thực hiện sắp xếp đó, khi chúng tôi gặp nhau ở tiền sảnh, cả hai đều chỉ báo rằng sau khi đã hỏi dò mọi người, chúng tôi đều không tìm thấy tăm tích em đâu. Trong một lúc, ngoài việc quan sát, chúng tôi trao đổi với nhau nỗi lo ngại câm lặng, và tôi có thể cảm thấy người bạn của tôi đền đáp lại mình mối quan tâm sâu sắc mà ban đầu tôi dành cho bà.

“Cô ấy ở trên lầu,” bà lập tức nói, “ở một trong những phòng mà cô chưa tìm.”

“Không; con bé ở ngoài xa.” Tôi quả quyết. “Nó ra ngoài rồi.”

Bà Grose nhìn tôi đăm đăm. “Mà không đội mũ ư?”

Tôi cũng nhìn chăm chú không kém. “Chẳng phải người phụ nữ kia vẫn luôn không đội mũ sao?”

“Cô chủ nhỏ ở với cô ta sao?”

“Con bé đang ở với cô ta!” Tôi tuyên bố. “Chúng ta phải tìm thấy họ.”

Tôi đặt tay lên cánh tay người bạn, nhưng trong thoáng chốc, đối mặt với tình thế nghiêm trọng trước mắt, bà không phản ứng lại sự thúc giục của tôi. “Thế cậu Miles đâu?”

“Ô, cậu bé ở cùng Quint. Họ ở trong phòng học.”

“Lạy Chúa, cô ơi!” Bản thân tôi ý thức được rằng vẻ mặt của tôi - và tôi đoán rằng cả giọng nói của tôi - chưa bao giờ bình tĩnh và chắc chắn đến vậy.

“Màn lừa đảo đã bắt đầu,” tôi nói tiếp, “hai đứa trẻ đã thành công thực hiện kế hoạch của mình. Cậu bé đã tìm được cách tuyệt diệu nhất để giữ tôi im lặng trong khi cô bé lẻn đi.”

“‘Tuyệt diệu’ sao?” Bà Grose hoang mang lặp lại.

“Thì quỷ quái vậy!” Tôi hầu như vui vẻ đáp lại. “Từ đó ứng với câu chuyện cũng hợp không kém. Nhưng hãy đi nào!”

Bà bất lực ngước nhìn lên trên lầu với vẻ u sầu. “Cô để mặc cậu ấy…?”

“Ở bên Quint lâu như vậy? Phải - hiện giờ tôi không ngại việc đó.”

Vào những lúc thế này, bà luôn kết thúc bằng việc nắm chặt tay tôi, và bằng cách đó bà có thể tạm thời vẫn ở bên tôi. Nhưng sau một chớp mắt hoảng hốt trước sự đầu hàng đột ngột của tôi, bà hăng hái nói: “Bởi vì lá thư của cô?”

Để đáp lại, tôi nhanh chóng đưa tay vào túi lôi lá thư ra, giơ lên, rồi rút tay ra khỏi tay bà và đi đặt lá thư lên bàn lớn trong sảnh. “Luke sẽ lấy nó,” tôi nói khi trở lại. Tôi đi đến cửa chính và mở ra; tôi đã đứng ở bậc thềm.

Người bạn của tôi vẫn đang lưỡng lự. Cơn bão đêm qua và sáng sớm nay đã tạnh, nhưng buổi chiều vẫn còn ẩm ướt và xám xịt. Tôi bước xuống lối đi trong khi bà đứng ở ngưỡng cửa. “Cô không mặc thêm áo mà đã đi ra ư?”

“Sao tôi phải quan tâm trong khi cô bé chẳng mặc gì cả? Tôi không thể đợi để mặc áo được nữa,” tôi kêu lên, “và nếu bác phải mặc thì tuỳ bác vậy. Trong lúc đó, bác thử lên lầu xem.”

“Với họ ư?” Ồ, khi nghe vậy, người phụ nữ tội nghiệp lập tức ra nhập hội với tôi!

CHƯƠNG 19

Chúng tôi đi thẳng ra hồ, như cách nó được gọi ở Bly, và tôi dám nói rằng gọi như vậy là đúng, dù tôi nghĩ trên thực tế nơi đây chỉ là một khoảng nước khiêm tốn hơn dáng vẻ của mình trước con mắt hạn hẹp của tôi. Tôi có hiểu biết rất hạn chế với các diện tích mặt nước, và ít nhất trong những dịp ít ỏi tôi đồng ý đi đương đầu với bề mặt nước, dưới sự bảo vệ của các học sinh, trên chiếc thuyền đáy bằng cũ kĩ neo sẵn ở đó cho chúng tôi sử dụng, cái ao ở Bly đã gây ấn tượng mạnh cho tôi cả về chiều rộng lẫn sức lay động của nó. Địa điểm lên thuyền thường lệ là cách ngôi nhà nửa dặm, nhưng tôi tin chắc rằng, bất kể Flora đang ở đâu, cô bé cũng không ở gần nhà. Cô bé chưa từng trốn tôi lẻn đi phiêu lưu bao giờ, và kể từ cái ngày có cuộc phiêu lưu trọng đại mà tôi tham dự cùng em bên bờ ao, tôi đã ý thức được, trong những cuộc đi dạo của chúng tôi, về khu vực mà em thích đến nhất. Đó là lí do vì sao lúc này tôi chỉ hướng đi rất rõ ràng cho bà Grose - một hướng đi khiến cho bà tỏ ý kháng cự, cho tôi thấy rằng bà rất bối rối. “Cố định xuống nước ư, thưa cô? Cô nghĩ cô chủ nhỏ ở dưới?”

“Có thể, dù tôi tin rằng độ sâu của hồ không lớn lắm. Nhưng tôi đoán nhiều khả năng là cô bé đang ở chỗ mà ngày hôm trước chúng tôi đã cùng nhau nhìn thấy thứ tôi đã kể với bác.”

“Khi cô ấy giả vờ không nhìn thấy…?”

“Bằng vẻ bình tĩnh đáng kinh ngạc đúng không? Tôi luôn tin chắc rằng cô bé muốn quay lại một mình. Và bây giờ cậu anh trai đã sắp xếp được việc đó cho cô em gái.”

Bà Grose đứng lặng như trời trồng. “Cô đoán hai kẻ đó thực sự nói chuyện với cô cậu chủ nhỏ?”

“Tôi tin chắc như vậy! Họ nói những chuyện mà nếu chúng ta nghe thấy thì sẽ khiếp đảm vô cùng.”

“Và nếu cô ấy có ở đó…”

“Vâng?”

“Thì cô Jessel cũng vậy?”

“Không cần nghi ngờ. Rồi bác sẽ thấy.”

“Ôi, cảm ơn cô!” Người bạn của tôi kêu lên, đứng như mọc rễ tại chỗ, khi thấy vậy tôi quả quyết đi tiếp mà không đợi bà. Tuy nhiên khi ra đến hồ, bà đã theo sát sau lưng tôi, và tôi biết rằng trong nỗi lo sợ của bà, cho dù có chuyện gì ập đến với tôi, ở bên tôi cũng là lựa chọn ít nguy hiểm nhất đối với bà. Bà phát ra một tiếng rên nhẹ nhõm khi cuối cùng chúng tôi nhìn thấy phần lớn mặt nước mà không thấy bóng dáng cô bé. Flora không có tăm tích gì ở bờ bên này - nơi tôi quan sát thấy những điều đáng lo ngại nhất ở em, và cũng không có ở bờ đối diện - nơi một vạt cây rậm rạp mọc lan xuống tận mặt nước, chỉ chừa lại một đoạn mép nước khoảng hai mươi thước. Mặt ao thuôn dài, có bề rộng rất nhỏ so với chiều dài, với hai đầu hút khỏi tầm mắt, đến mức nó có thể bị nhầm với một dòng sông nhỏ. Chúng tôi nhìn khoảng mặt nước trống trải, và khi đó tôi cảm nhận được ý hỏi trong mắt người bạn của tôi. Tôi hiểu ý của bà và đáp lại bằng một cái lắc đầu.

“Không, không; khoan đã! Cô bé lấy thuyền đi rồi.”

Đồng sự của tôi nhìn trân trân điểm neo thuyền trống rỗng rồi lại nhìn sang bên kia phố. “Thế con thuyền đâu rồi?”

“Chúng ta không thấy nó đâu chính là bằng chứng mạnh mẽ nhất. Con bé đã dùng thuyền để sang bên kia, rồi tìm cách giấu nó đi.”

“Một mình ư - cô ấy bé thế mà?”

“Con bé không chỉ có một mình, và vào những lúc thế này thì nó không phải là trẻ con, mà là một phụ nữ già dặn.” Tôi nhìn lướt qua toàn bộ phần bờ hồ trong tầm mắt, còn bà Grose một lần nữa đắm mình vào sự thực kỳ dị mà tôi trình bày với bà; rồi tôi chỉ ra rằng con thuyền hoàn toàn có thể nằm trong nơi trú ẩn nho nhỏ tạo thành từ một hốc lõm vào ở bờ hồ, một chỗ lõm bị che khuất khỏi bờ đối diện bởi phần bờ hồ chìa ra và bụi cây mọc gần mặt nước.

“Nhưng nếu con thuyền ở đó, thì cô ấy đâu rồi?” Đồng sự của tôi lo lắng hỏi.

“Đó chính là điều chúng ta cần tìm hiểu.” Và tôi bắt đầu bước xa hơn.

“Bằng cách đi vòng sang tận bên kia ư?”

“Chắc chắn rồi, dù rất xa. Chúng ta sẽ chỉ mất mười phút, nhưng nó đủ xa để khiến cho con bé không muốn đi bộ. Nó đi thẳng sang bên kia.”

“Trời ơi!” Người bạn của tôi lại kêu lên; chuỗi suy luận của tôi quá sức chịu đựng của bà. Nó kéo lê bà theo chân tôi, và khi chúng tôi đã đi được nửa đường - một quá trình mệt mỏi, quanh co, trên mặt đất nứt nẻ và men theo con đường mòn ngập trong cỏ dại - tôi dừng lại để bà nghỉ lấy hơi. Tôi đỡ bà bằng một cánh tay cảm kích, trấn an bà rằng bà sẽ giúp tôi rất nhiều; và điều đó giúp chúng tôi một lần nữa xuất phát, rồi vài phút sau chúng tôi đến một điểm mà từ đó chúng tôi nhìn thấy con thuyền ở đúng nơi tôi vừa đoán lúc nãy. Nó đã được cố ý để khuất tầm nhìn tới mức tối đa và bị buộc vào thanh ván của một hàng rào cắm sát mép nước, được dùng để trợ giúp người dưới thuyền lên bờ. Khi tôi nhìn cặp mái chèo ngắn, dày nặng được kéo lên ngay ngắn, tôi nhận ra đây là một công việc phi thường đối với một bé gái; nhưng đến giờ phút này, tôi đã sống quá lâu giữa những điều lạ thường và đã chứng kiến quá nhiều chiêu trò đặc sắc hơn thế này. Trên hàng rào có một cánh cổng, chúng tôi đi qua đó, và sau một khoảng cách ngắn, chúng tôi tới một vùng đất rộng rãi hơn. Thế rồi, “Cô bé đây rồi!” chúng tôi cùng kêu lên.

Cách đó một quãng ngắn, Flora đứng trước mặt chúng tôi trên thảm cỏ và mỉm cười như thể màn biểu diễn của em đến đây là kết thúc. Tuy nhiên việc tiếp theo em làm là cúi người xuống và nhổ một cành dương xỉ lớn, héo tàn, xấu xí, như thể đó là toàn bộ mục đích em ra đây. Tôi lập tức chắc chắn rằng em mới chỉ vừa ra khỏi bụi cây. Em đã đợi chúng tôi, bản thân không bước một bước, và tôi ý thức được sự nghiêm túc hiếm có của chúng tôi khi tiến về phía em. Em tiếp tục mỉm cười, và chúng tôi gặp nhau; và tất cả diễn ra trong sự im lặng tràn đầy điềm gở. Bà Grose là người đầu tiên phá vỡ câu thần chú: bà quỳ sụp xuống và kéo đứa trẻ vào lòng, siết chặt cơ thể nhỏ bé mỏng manh, mềm mại của em trong cái ôm của mình. Trong khi cơn kích động câm lặng này diễn ra, tôi chỉ có thể đứng nhìn - tôi nhìn chăm chú hơn khi thấy gương mặt Flora ló ra qua vai người bạn của mình để hé nhìn tôi. Vẻ mặt em đã trở nên nghiêm túc - tia sáng tinh nghịch đã rời bỏ em; nhưng nó làm mạnh mẽ thêm cảm giác ghen tị của tôi với bà Grose tại khoảnh khắc này, vì sự giản đơn trong mối quan hệ của bà. Thế nhưng, suốt khoảng thời gian đó, chúng tôi không trao đổi gì với nhau, ngoại trừ Flora để cành dương xỉ ngốc nghếch của em lại rơi xuống đất. Điều mà tôi và em hầu như đã nói với nhau là lớp vỏ che đậy giờ đây đã vô ích. Khi bà Grose đứng dậy, bà vẫn giữ lấy tay đứa trẻ nên cả hai vẫn đứng trước mặt tôi; và sự trầm lặng nổi bật của quá trình giao tiếp giữa chúng tôi càng trở nên rõ ràng hơn trong cái nhìn thẳng thắn em dành cho tôi. Cái nhìn ấy như nói rằng: “Con sẽ bị treo cổ nếu như con nói ra!”

Chính Flora là người lên tiếng trước khi nhìn tôi từ trên xuống dưới trong vẻ băn khoăn thành thật. Cô bé ngạc nhiên trước cái đầu trần của tôi. “Kìa, áo mũ của cô đâu rồi?

“Ở cùng chỗ với áo mũ của con, cưng của cô ạ!” Tôi lập tức đáp lại.

Cô bé đã lấy lại vẻ tươi vui của mình, và có vẻ đã hài lòng với câu trả lời này. “Còn Miles đâu?” Em hỏi tiếp.

Có điều gì trong sự dũng cảm nhỏ bé của câu nói ấy đã kết liễu tôi: trong một chớp mắt, ba từ em vừa nói giống như ánh sáng lóe lên của lưỡi dao ra khỏi vỏ, như cú đẩy vào ly nước đầy tới miệng mà tay tôi đã bưng cao suốt bao nhiêu tuần qua, mà giờ đây, ngay cả trước khi lên tiếng, tôi cảm thấy nó đã tràn ra lênh láng. “Cô sẽ cho con biết nếu con cho cô biết…” Tôi thấy giọng mình lạc đi trong run rẩy.

“Cho cô biết gì cơ ạ?”

Nỗi thấp thỏm của bà Grose thiêu đốt tôi, nhưng đã quá muộn, tôi dõng dạc nói thành lời, “Cô Jessel đâu, hả cục cưng của cô?”

CHƯƠNG 20

Cũng như khi ở trong sân nhà thờ với Miles, toàn bộ sự việc đã phơi bày trước chúng tôi. Dù tôi biết rõ thực tế rằng cái tên ấy chưa một lần được nhắc đến giữa chúng tôi, ánh mắt rung động chớp nhoáng của đứa trẻ khi nghe thấy nó hầu như đã so sánh sự phá vỡ im lặng của tôi với hành động đập vỡ một ô cửa kính. Xen vào giữa là tiếng kêu trong cùng khoảnh khắc đó được bà Grose phát ra trước hành động thô bạo của tôi, như thể muốn lưu giữ lại cú đánh trên mặt kính - tiếng kêu thét của một sinh vật sợ hãi, hay đúng hơn là bị thương, mà sau vài giây, bản thân nó được bổ sung bởi tiếng kêu hốt hoảng của chính tôi. Tôi túm lấy tay đồng sự của mình. “Cô ta kìa kìa, cô ta kìa kìa!”

Cô Jessel đứng trước chúng tôi ở bờ bên kia đúng như cô ta từng đứng lần trước, và tôi nhớ rõ rằng cảm xúc đầu tiên sản sinh trong tôi, kỳ lạ thay, là niềm phấn khích vì đã có được bằng chứng. Cô ta đứng đó, và lời tôi nói đã được chứng minh; cô ta đứng đó, và tôi không độc ác cũng không điên. Cô ta đứng đó trước bà Grose tội nghiệp đang hoảng sợ, nhưng cô ta đứng đó chủ yếu vì Flora; và không giây phút nào trong quãng thời gian kinh khủng của tôi có lẽ đặc biệt như khi tôi cố ý quăng về phía cô ta một thông điệp cảm tạ câm lặng - với ý nghĩ rằng, dù là đồ quỷ trắng nhợt và độc địa, cô ta sẽ bắt được và hiểu được nó. Cô ta đứng trang nghiêm ở nơi tôi và bạn mình vừa rời khỏi, không hề khuyết thiếu dù chỉ một phần ác độc, giữa khát khao mong mỏi xa vời của cô ta. Cảnh tượng về cảm xúc mạnh mẽ này chỉ diễn ra trong vài giây, trong thời gian đó bà Grose ngơ ngác chớp mắt nhìn sang nơi tôi chỉ, khiến tôi cho rằng đó là dấu hiệu cao nhất cho thấy rằng cuối cùng bà cũng đã nhìn thấy, đồng thời tôi hướng ánh mắt hấp tấp về phía đứa trẻ. Phản ứng của Flora khiến tôi giật mình, bởi vì kinh ngạc tất nhiên không phải là thái độ mà tôi mong đợi. Trên thực tế, nếu tôi thấy em chỉ lo lắng mà thôi, thì tôi đã không giật mình đến như vậy. Dù đã cảnh giác và sẵn sàng ứng phó trước sự truy đuổi của chúng tôi, em đã kiềm chế mọi biểu hiện có thể gây bại lộ; và vì thế tôi kinh ngạc ngay tại chỗ khi thoáng nhìn thấy thái độ duy nhất mà tôi chưa từng lường trước. Khi thấy em, không hề có chút nhăn nhó trên khuôn mặt hồng hào bé nhỏ, thậm chí không giả bộ nhìn sang phía bóng ma mà tôi chỉ, mà thay vào đó, chỉ quay sang tôi với vẻ mặt nặng nề, một biểu cảm hoàn toàn mới chưa từng xuất hiện và có vẻ đang dò xét, buộc tội và chỉ trích tôi - đây là một cú đòn mà bằng cách nào đó đã biến bản thân cô bé thành chính sự tồn tại khiến tôi run sợ. Tôi run sợ cho dù tôi chưa bao giờ chắc chắn bằng khoảnh khắc ấy rằng em đã nhìn thấy rõ ràng, và trong nhu cầu tự vệ cấp bách tôi khẩn thiết kêu gọi nhân chứng. “Cô ta ở kia kìa, bé con bất hạnh - kia, kia, kia, và con có thể thấy cô ta rõ như nhìn thấy cô!” Trước đó không lâu tôi đã nói với bà Grose rằng vào những lúc như thế này cô bé không còn là một đứa trẻ, mà là một phụ nữ già dặn, và không gì khẳng định miêu tả đó về em chắc chắn hơn cái cách mà, để đáp trả tất cả, cô bé cho tôi thấy một vẻ mặt bài xích sâu sắc, kiên định, không chút cảnh báo, không một ánh mắt thoái nhượng hay thú nhận. Giờ đây tôi có thể chắp nối lại tất cả, nhưng tôi khi đó đã kinh sợ trước thái độ của em hơn bất cứ thứ gì khác, dù đồng thời tôi cũng ý thức được rằng tôi còn phải chú ý đến cả bà Grose. Đồng sự lớn tuổi của tôi, ngay sau đó, toàn thân không chút huyết sắc ngoại trừ khuôn mặt đỏ bừng, lớn tiếng cất lên lời phản đối kinh ngạc. “Thực sự kinh khủng quá, thưa cô! Cô nhìn thấy cái gì ở đâu cơ chứ?”

Tôi chỉ có thể vội vã túm lấy bà, bởi vì ngay vào lúc bà đang nói, sự hiện diện gớm ghiếc kia vẫn đứng sờ sờ và gan lì. Sự hiện diện đó đã kéo dài một phút, và vẫn kéo dài trong khi tôi tiếp tục tóm chặt lấy đồng sự của mình, đẩy bà về phía nó và khăng khăng chỉ tay cho bà thấy. “Bác không nhìn thấy cô ta như chúng tôi thấy ư? - ý bác là hiện giờ bác không nhìn thấy - hiện giờ Cô ta to tướng như ngọn lửa vậy! Nhìn đi, bác Grose thân yêu của tôi, nhìn đi…!” Bà nhìn, giống như tôi nhìn, và dành cho tôi thái độ thể hiện rằng bà sẵn sàng ủng hộ tôi nếu bà có thể - thái độ mà ngay cả khi đó cũng khiến tôi cảm động, kèm theo tiếng rên đầy phủ định, ghê tởm, thương xót - sự kết hợp giữa lòng thương hại và nhẹ nhõm vì được xá miễn khỏi cảnh tượng kia. Có lẽ tôi cần sự ủng hộ đó, vì dưới đả kích của việc đôi mắt bà bị che lấp đến vô vọng trước bằng chứng, tôi cảm thấy tình thế của mình đang sụp đổ đến không thể vãn hồi, tôi cảm thấy - tôi nhìn thấy - người tiền nhiệm phẫn nộ của tôi đắc thắng tiến tới từ vị trí của mình, và hơn hết, từ thái độ đáng kinh ngạc của Flora, tôi ý thức rõ từngiây phút này tôi sẽ phải đối mặt với điều gì. Bà Grose lập tức và mạnh mẽ can thiệp vào thái độ đó, cất tiếng trấn an gấp gáp trong khi có một chiến thắng thầm kín kì dị xuyên qua suy nghĩ rối ren của tôi.

“Cô ấy không có ở đó đâu, cô chủ nhỏ, không có ai ở đó cả - và cô không bao giờ nhìn thấy gì cả, cục cưng của tôi! Làm sao cô Jessel tội nghiệp có thể - khi cô Jessel tội nghiệp đã chết và được chôn cất rồi cơ chứ? Chúng ta biết rõ mà, đúng không, bé yêu?” Bà vụng về khẩn nài đứa trẻ. “Tất cả chỉ là một sai lầm, một nỗi lo sợ và một trò đùa - chúng ta sẽ về nhà càng nhanh càng tốt!”

Khi nghe vậy, học sinh của tôi đáp lại với thái độ đúng mực và nghiêm túc kì lạ, và em đứng cùng bà Grose, họ một lần nữa đoàn kết trong sự đối đầu đau đớn với tôi. Flora tiếp tục nhìn tôi bằng bức mặt nạ bài xích nhỏ bé của mình, và thậm chí vào giây phút em đứng đó nắm chặt lấy váy bạn tôi, tôi cầu Chúa thứ tội vì dường như tôi đã thấy vẻ đẹp trẻ thơ không gì sánh bằng của em đột nhiên phai mờ, hoàn toàn biến mất. Tôi đã nói ra lời - trông em quả thật cứng rắn đến gớm ghiếc; em đã trở nên tầm thường và gần như xấu xí. “Con không biết cô có ý gì. Con không thấy ai cả. Con không thấy gì cả. Con chưa từng thấy. Con nghĩ cô độc ác và con không thích cô!” Nói xong những lời ấy, những lời như thể của một bé gái hỗn xược thô thiển trên đường phố, cô bé ôm lấy bà Grose chặt hơn và chôn khuôn mặt bé nhỏ kinh khủng vào váy bà. Trong tư thế này em phát ra một tiếng khóc hầu như hung dữ. “Đưa con đi, đưa con đi - ôi, hãy đưa con đi cách xa cô ấy!”

“Cách xa cô ư?” Tôi thều thào.

“Cách xa cô - cách xa cô!” Cô bé khóc thét.

Ngay cả bà Grose cũng kinh ngạc nhìn sang tôi, trong khi tôi không biết phải làm gì ngoài giao tiếp một lần nữa với bóng người bất động ở bờ bên kia, cứng đờ như thể đang bắt lấy giọng chúng tôi từ ngoài khoảng ngăn cách giữa hai bên, đứng đó sờ sờ để tạo nên thảm hoạ của tôi đồng thời lại không hiện ra để phục vụ mục đích của tôi. Đứa trẻ xấu xa ấy đã nói như thể em học được từng lời cay độc từ một nguồn bên ngoài, và vì thế, trong nỗi tuyệt vọng của tất cả những gì tôi phải chấp nhận, tôi chỉ có thể buồn bã lắc đầu. “Nếu có lúc nào cô từng nghi ngờ, thì giờ đây toàn bộ nghi ngờ đã tiêu tan. Cô đã sống chung với sự thật đau khổ ấy, và giờ nó đã vây sát quanh cô. Tất nhiên cô đã mất con: cô đã can thiệp, và dưới chỉ thị của cô ta, con đã thấy” - cùng câu nói đó tôi lại đối mặt nhân chứng quái quỷ của chúng tôi bên kia hồ - “cách dễ dàng và hoàn hảo để thực hiện chỉ thị đó. Cô đã gắng hết sức, nhưng cô đã mất con rồi. Tạm biệt.” Tôi cất tiếng ra lệnh với bà Grose, gần như hoảng loạn. “Đi, hãy đi đi!” Trong hoang mang vô hạn, bà lặng lẽ giữ chặt lấy bé gái và rõ ràng tin chắc rằng dù mình không nhìn thấy, nhưng có điều gì khủng khiếp đã xảy ra và một thất bại nào đó đã bao trùm lên chúng tôi. Trước lệnh của tôi, bà guồng chân nhanh hết sức để trở lại theo lối chúng tôi đã đến.

Chuyện gì đã xảy ra ngay sau khi tôi bị bỏ lại một mình, tôi không còn nhớ nữa. Tôi chỉ biết rằng đến cuối cùng, tôi đoán là sau một khắc đồng hồ, xúc cảm xù xì mang theo mùi hương ẩm ướt, lạnh lẽo đâm xuyên qua phiền muộn của tôi, khiến tôi hiểu ra rằng tôi hẳn đã đổ vật xuống, úp mặt trên nền đất và chìm đắm vào đau thương mãnh liệt. Tôi hẳn đã nằm đó rất lâu và khóc, vì khi tôi ngẩng đầu lên thì ngày đã sắp hết. Tôi đứng dậy và nhìn trong chốc lát qua ánh hoàng hôn nhập nhoạng, về phía hồ nước xám xịt cùng bờ hồ trống trải ám ảnh, và rồi tôi bước qua chặng đường thê lương, nhọc nhằn trở về ngôi nhà. Khi tôi đến chỗ hàng rào có cánh cổng, tôi ngạc nhiên phát hiện chiếc thuyền đã biến mất, thế nên tôi có một suy nghĩ mới về cách phản ứng dị thường của Flora. Đêm hôm đó, theo thỏa thuận ngầm, mà nếu không phải vì tính từ ấy quá dị hợm, tôi nên thêm vào là thỏa thuận “vui vẻ nhất”, cô bé ngủ với bà Grose. Khi trở lại tôi không gặp cả hai người, nhưng mặt khác, như một cách đền bù khó hiểu, tôi gặp Miles rất nhiều. Tôi nhìn thấy em - tôi không thể dùng từ nào khác - nhiều đến mức dường như trước giờ chưa từng thấy nhiều đến vậy. Không một buổi tối nào tôi trải qua ở Bly có tính chất định mệnh như buổi tối hôm ấy; dù là vậy - và mặc cho vực sâu kinh hoàng đã mở ra dưới chân tôi - trong hiện thực ngày một suy tàn, có một nỗi buồn ngọt ngào dị thường thực sự tồn tại. Khi về đến ngôi nhà, tôi thậm chí không hề tìm kiếm cậu bé; tôi cứ đi thẳng về phòng để thay bộ đồ đang mặc và để nhìn thoáng qua bằng chứng thực tế của mâu thuẫn với Flora. Đồ đạc bé nhỏ của em đều đã bị dọn đi. Sau đó, bên lò sưởi của phòng học, khi tôi được người hầu gái mọi ngày phục vụ trà, tôi không hỏi bất kì điều gì về học sinh còn lại của tôi. Cậu bé giờ đây đã có được tự do - em có thể sẽ có nó đến cuối cùng! Chà, quả thực em đã được tự do; sự tự do đó bao gồm - ít nhất một phần - việc em đến vào khoảng tám giờ và ngồi xuống bên tôi trong im lặng. Khi trà cụ được dọn đi, tôi thổi tắt nến và dịch ghế vào gần hơn: tôi ý thức được một sự lạnh lẽo chết người và cảm thấy như thể tôi sẽ không bao giờ được ấm áp nữa. Vì thế, khi em xuất hiện, tôi đang ngồi trầm tư suy nghĩ trong ánh lửa. Em dừng bước chốc lát bên cửa như thể ngắm nhìn tôi; rồi - như thể để chia sẻ những suy nghĩ ấy - em đến đầu kia của lò sưởi và thả mình vào một chiếc ghế. Chúng tôi ngồi đó trong tĩnh lặng tuyệt đối; thế nhưng tôi cảm thấy em muốn ở bên tôi.

CHƯƠNG 21

Trước khi một ngày mới chính thức bắt đầu trong phòng mình, tôi mở mắt và nhìn thấy bà Grose, bà đã đến bên giường tôi mang theo tin xấu hơn nữa. Flora bị sốt cao đến mức có lẽ cô bé sắp đổ bệnh; em đã trải qua một đêm cực kì trằn trọc, một đêm bị quấy rầy bởi những nỗi sợ hãi mà đối tượng của chúng không hề là cô gia sư cũ mà chính là gia sư đương nhiệm của em. Cô bé không kháng cự lại khả năng cô Jessel xuất hiện trở lại - mà nó rõ ràng và quyết liệt nhằm vào tôi. Tất nhiên tôi lập tức bật dậy, có vô số điều muốn hỏi, đặc biệt là khi người bạn của tôi đã lấy hết can đảm đến gặp lại tôi. Tôi cảm nhận được điều này ngay khi hỏi về suy nghĩ của bà đối với sự thành thật của đứa trẻ so với của tôi. “Cô bé khăng khăng phủ nhận với bác việc nó nhìn thấy, hay từng nhìn thấy, bất kể thứ gì sao?”

Vị khách của tôi thực sự rất phiền muộn. “À, thưa cô, đây không phải là vấn đề tôi có thể gặng hỏi cô ấy! Nhưng tôi phải nói rằng tôi cũng không cần gặng hỏi làm gì. Việc này đã khiến cô ấy, từng phần trên người cô ấy, già hẳn đi.”

“Ôi, ngay từ đây tôi cũng có thể hình dung ra cô bé rất rõ ràng. Nó căm ghét bị kết tội đối với lòng trung thực, và có thể nói là đối với phẩm giá của mình, giống như một nhân vật tôn quý nào đó. ‘Cô Jessel - cô ta ấy à!’ Phải, ‘có phẩm giá’ lắm, nhãi con! Tôi đảm bảo với bác, ấn tượng cô bé tạo cho tôi ngày hôm qua là thứ kì lạ nhất trên đời; vượt xa mọi thứ khác. Tôi thực sự đã nói những điều thiếu suy nghĩ! Cô bé sẽ không bao giờ nói chuyện với tôi nữa.”

Dù mọi điều tôi nói gớm ghiếc và mù mờ, nó vẫn khiến bà Grose im lặng chốc lát; rồi bà chấp nhận quan điểm của tôi với sự thành thật mà tôi tin chắc rằng có gì đó phía sau. “Quả thực tôi nghĩ rằng, thưa cô, cô ấy sẽ không bao giờ nói chuyện với cô nữa đâu. Cô ấy có thái độ rất rõ ràng về việc đó!”

“Và thái độ đó” - tôi tổng kết - “về cơ bản chính là vấn đề với cô bé hiện giờ!”

Ồ, tôi có thể thấy thái độ đó ngay trên mặt vị khách của tôi, và hầu như không cần nhìn vào đâu khác! “Cứ mỗi ba phút cô ấy lại hỏi tôi một lần rằng tôi nghĩ cô có vào không.”

“Tôi hiểu rồi - tôi hiểu rồi.” Về phần mình, tôi cũng đã suy ngẫm rõ ràng rất nhiều điều. “Kể từ hôm qua con bé có nhắc lời nào đến cô Jessel không - ngoại trừ việc phủ nhận mình quen biết bất cứ thứ gì đáng sợ như vậy?”

“Không một lời, thưa cô. Và tất nhiên cô đã biết,” bạn tôi nói thêm, “lúc ở bên hồ, tôi đã đoán được từ thái độ của cô ấy là chẳng hề có ai cả, ít nhất là tại đó vào lúc đó.”

“Hẳn là vậy! Và lẽ hiển nhiên là bác chỉ đoán như vậy từ con bé.”

“Tôi không phản đối cô ấy. Tôi còn có thể làm gì chứ?”

“Chẳng làm gì cả! Bác đang phải đối phó với con người bé nhỏ thông minh nhất trên đời. Bọn họ - ý tôi là hai người bạn của bọn trẻ - đã khiến hai đứa còn thông minh hơn những gì tạo hóa đã ban; vì cả hai vốn có tư chất tuyệt vời! Flora bây giờ đã có thái độ bất bình, và nó sẽ giữ thái độ đó đến cùng.”

“Vâng, thưa cô; nhưng vì mục đích gì?”

“Tất nhiên là nhằm đối phó với tôi trước mặt bác bọn trẻ rồi. Cô bé sẽ biến tôi thành sinh vật đê hèn nhất trong mắt ông ấy…!”

Tôi nhăn mặt trước biểu cảm trên mặt bà Grose; trong phút chốc, trông bà như thể đã nhìn thấy rõ hai người họ với nhau. “Nhưng ông ấy nghĩ rất tốt về cô cơ mà!”

“Ông ấy chứng minh điều đó theo cách kì lạ thật! Giờ tôi đã thấy rõ như vậy,” tôi cười. “Nhưng chuyện đó không quan trọng. Điều mà Flora muốn tất nhiên là loại trừ tôi.”

Đồng sự của tôi dũng cảm tán đồng. “Không bao giờ thèm nhìn cô nữa.”

“Thế nên mục đích bác đến tìm tôi bây giờ,” tôi hỏi, “là để giục tôi lên đường sao?” Tuy nhiên tôi đã kìm giữ bà lại trước khi bà kịp trả lời. “Tôi có một ý tưởng hay hơn - sau khi tôi đã suy nghĩ rất kĩ. Tôi rời đi có vẻ là điều đúng đắn, và vào Chủ Nhật tôi đã suýt làm thế rồi. Nhưng như thế không giải quyết được vấn đề. Người phải đi là bác. Bác phải đưa Flora đi.”

Nghe vậy, vị khách của tôi suy tư. “Nhưng đi đâu mới được chứ…?”

“Đi xa khỏi nơi này. Rời xa bọn họ. Thậm chí quan trọng nhất hiện giờ là rời xa tôi. Đi thẳng đến chỗ bác cô bé.’

“Chỉ để kể tội cô…?”

“Không, không phải ‘chỉ’ thế! Mà còn là để tôi ở lại với phương thuốc của mình.”

Bà vẫn mơ hồ. “Và phương thuốc của cô là gì?”

“Đầu tiên là lòng trung thành của bác. Và tiếp theo là của Miles.”

Bà nhìn tôi chằm chằm. “Cô nghĩ rằng cậu ấy…?”

“Sẽ không quay sang chống lại tôi nếu có cơ hội ư? Phải, tôi vẫn dám mạo hiểm nghĩ như vậy. Bất kể thế nào, tôi cũng muốn thử. Bác hãy rời đi cùng cô em gái càng sớm càng tốt và để tôi ở riêng với cậu bé.” Bản thân tôi cũng thấy kinh ngạc trước tinh thần vẫn còn trong mình. Và vì thế có lẽ tôi hơi bất an trước vẻ do dự của bà, bất chấp việc tôi đã thể hiện tinh thần làm gương. “Tất nhiên có một việc,” tôi nói tiếp: “trước khi bác đi, hai đứa trẻ không được gặp nhau dù chỉ trong ba giây.” Rồi tôi nhận ra rằng, cho dù Flora phỏng chừng đã đơn độc ngay từ giây phút cô bé trở về từ bờ hồ, có lẽ đã quá trễ. “Bác có cho rằng,” tôi lo lắng hỏi, “hai đứa đã gặp nhau?”

Nghe vậy bà đỏ bừng mặt. “Chà, thưa cô, tôi không đến nỗi ngốc như vậy đâu! Tôi phải rời khỏi phòng ba hay bốn lần gì đó, nhưng lần nào cũng để cô ấy ở cùng một hầu gái, và hiện giờ dù cô ấy đang ở một mình, nhưng cửa phòng đã bị khoá trái. Thế nhưng - thế nhưng!” Có quá nhiều điều muốn nói.

“Thế nhưng gì?”

“Cô có chắc về cậu chủ nhỏ không?”

“Tôi không chắc về bất cứ điều gì ngoài bác. Những từ tối qua, tôi đã có một hy vọng mới. Tôi nghĩ cậu bé muốn cho tôi một lối vào. Tôi thực sự tin rằng cậu bé muốn nói - bé con xinh đẹp tội nghiệp! Tối qua, bên lò sưởi, trong im lặng, em đã ngồi với tôi hai tiếng đồng hồ như thể giờ phút ấy sắp đến.”

Bà Grose nhìn đăm đăm qua cửa sổ, về phía màn trời xám xịt đang sáng dần. “Và sự thật có đến không?”

“Không, dù tôi đã chờ đợi và chờ đợi, nhưng tôi phải thừa nhận rằng nó không đến, vì cậu bé không hề nói gì phá vỡ im lặng hay thậm chí nhắc một lời đến tình hình và sự vắng mặt của em gái cho đến khi chúng tôi trao nhau nụ hôn chúc ngủ ngon. Dù là thế,” tôi nói tiếp, “nếu bác cô bé gặp em, tôi không thể đồng ý cho ông ấy gặp cậu anh trai trước khi tôi có thêm một chút thời gian với cậu bé - trên hết là bởi vì mọi chuyện đã trở nên quá tồi tệ.”

Người bạn của tôi có vẻ do dự trước lí do này, khiến tôi thấy khó hiểu. “Ý cô nói, thêm thời gian là thêm bao lâu?”

“À thì, một hay hai ngày - để thực sự nói rõ mọi chuyện. Khi đó cậu bé sẽ về phía tôi - bác đã thấy là việc đấy quan trọng đến mức nào rồi đấy. Nếu không có kết quả gì, tôi sẽ chỉ thất bại mà thôi, còn bác, trong trường hợp xấu nhất, cũng đã giúp tôi bằng cách làm bất cứ việc gì bác thấy khả thi khi đến thành phố.” Thế là tôi đã trình bày rõ với bà, nhưng bà vẫn tiếp tục tỏ vẻ ngại ngần khó hiểu đến mức tôi phải một lần nữa lên tiếng nói hộ bà. “Trừ khi bác thực sự không muốn đi.”

Cuối cùng tôi nhìn thấy vẻ do dự tan đi trên mặt bà; bà chìa tay về phía tôi như một vật làm tin. “Tôi sẽ đi - tôi sẽ đi. Sáng nay tôi sẽ đi.”

Tôi muốn tỏ ra thật công bằng. “Nếu bác muốn chờ đợi thêm, tôi sẽ cố gắng đảm bảo để cô bé không thấy mặt tôi.”

“Không, không: vấn đề là bản thân nơi này. Cô ấy cần phải rời khỏi đây.” Bà nhìn tôi giây lát bằng ánh mắt nặng nề, rồi nói nốt phần còn lại. “Ý kiến của cô là đúng. Thưa cô, bản thân tôi…”

“Sao nào?”

“Tôi không thể ở lại.”

Ánh mắt của bà đi kèm theo câu nói đó khiến tôi nảy ra một số phỏng đoán. “Ý bác là, kể từ hôm qua, bác đã nhìn thấy…?”

Bà nghiêm túc bắc đẩu. “Tôi đã nghe thấy…!”

“Nghe thấy?”

“Từ cô bé… những điều kinh khủng! Thế đấy!” Bà thở ra một hơi bi thảm. “Tôi xin thề trên danh dự của tôi, thưa cô, cô ấy đã nói những điều…!” Nhưng bà đã mất kiềm chế khi gợi lên chuyện này; bà đột nhiên đổ vật xuống tràng kỷ của tôi và bật khóc nức nở, như trước đây tôi từng chứng kiến, nhường chỗ cho mọi nỗi khổ đau.

Về phần tôi, tôi cũng mất kiềm chế theo một cách hoàn toàn khác. “Ôi, tạ ơn Chúa!”

Nghe vậy bà bật dậy, vừa rên rỉ vừa lau mắt. ‘“Tạ ơn Chúa ư?”

“Việc đó đã chứng minh lời tôi nói là thật!”

“Đúng là như vậy, thưa cô!”

Câu nhấn mạnh đó là thứ tôi mong đợi hơn cả, nhưng tôi do dự. “Cô bé kinh khủng đến thế sao?”

Tôi thấy đồng sự của mình hầu như không biết phải diễn tả ra sao. “Thực sự làm tôi kinh hãi.”

“Cô bé nói về tôi?”

“Nói về cô, thưa cô - cô cần phải được biết. Chuyện đó vượt ra mọi khuôn phép dành cho một tiểu thư; và tôi không thể nghĩ ra cô ấy đã học được từ đâu…”

“Thứ ngôn ngữ kinh khủng mà cô bé dành để nói về tôi sao? Tôi thì có thể nghĩ ra được đấy!” Tôi bật ra một điệu cười chắc chắn đã rất rõ nghĩa.

Trên thực tế, nó chỉ khiến người bạn của tôi càng thêm u sầu. “Có lẽ tôi cũng nên nghĩ ra mới phải - vì trước đây tôi từng nghe đôi điều! Nhưng tôi không thể chấp nhận,” người phụ nữ tội nghiệp vừa tiếp tục nói, vừa liếc nhìn về phía mặt đồng hồ trên bàn trang điểm của tôi. “Tôi phải trở lại thôi.”

Nhưng tôi níu bà lại. “Nếu bác không thể chấp nhận…! ”

“Làm sao tôi có thể ở lại bên cô ấy, ý cô là thế phải không? Chính là để đưa cô ấy đi xa. Xa khỏi nơi này,” bà nói tiếp. “Xa khỏi bọn họ…’’

“Cô bé có thể khác đi? Cô bé có thể được tự do?” Tôi hầu như chộp lấy bà trong vui mừng. “Tức là, bất chấp chuyện ngày hôm qua, bác tin…”

“Tin vào những hành động đó?” Qua vẻ mặt, lời miêu tả giản dị của bà không cần thêm thắt gì hơn nữa, và bà lần đầu tiên trao trọn vẹn niềm tin cho tôi. “Có, tôi có tin.”

Phải, đây là một niềm vui, và chúng tôi vẫn đang kề vai sát cánh: Nếu tôi tiếp tục tin chắc vào điều đó thì tôi không cần phải quan tâm chuyện gì khác nữa. Sự chống đỡ của tôi trước tai hoạ vẫn hệt như ngày đầu khi tôi cần người thổ lộ tâm sự. Và nếu người bạn của tôi đáp lại sự trung thực của tôi, tôi sẽ đáp lại tất cả những điều còn lại. Dù vậy, vào thời điểm bà rời khỏi phòng, tôi vẫn có phần xấu hổ. “Tất nhiên, tôi mới nhận ra có điều mình cần nhớ. Lá thư báo tin của tôi sẽ đến thành phố trước khi bác đến.”

Giờ đây tôi càng thấy rõ hơn lâu nay bà đã quanh co lòng vòng ra sao và việc đó đã khiến bà mệt mỏi như thế nào. “Lá thư của cô chưa đến được đâu. Lá thư của cô chưa bao giờ được gửi đi cả.”

“Thế nó đã đi đâu?”

“Chúa biết được! Cậu Miles…”

“Ý bác là cậu bé đã lấy lá thư?” Tôi thở hắt.

Bà ngừng lời. nhưng rồi vượt qua được nỗi do dự. “Ý tôi là hôm qua khi trở lại cùng cô Flora, tôi đã thấy rằng lá thư không còn ở chỗ cô để nó nữa. Đến tối muộn tôi mới có cơ hội hỏi Luke, và cậu ấy khẳng định mình không thể nhìn thấy hay động vào lá thư.” Trước sự việc này, chúng tôi chỉ có thể trao đổi với nhau tiếng lòng chung sâu sắc. và bà Grose là người đưa ra kết luận bằng một câu kích động: “Cô thấy đó!”

“Phải, tôi thấy rằng nếu Miles đã lấy lá thư thì có lẽ cậu bé đã đọc và huỷ thư rồi.”

“Và cô không thấy điều gì khác nữa ư?”

Tôi đối mặt với bà trong giây lát bằng nụ cười buồn. “Tôi nhận ra rằng vào lúc này, mắt bác còn sáng rõ hơn mắt tôi.”

Quả thực là như vậy, nhưng bà vẫn đỏ mặt khi thể hiện điều đó. “Bây giờ tôi đã nhận ra chuyện cậu ấy hẳn đã làm ở trường.” Và với sự thẳng thắn chất phác của mình, bà dành cho tôi cái gật đầu vỡ mộng gần như trào phúng. “Cậu ấy ăn cắp!”

Tôi suy ngẫm về việc này - tôi muốn tỏ ra khách quan. “Chà - có lẽ.”

Bà có vẻ cho rằng tôi bình tĩnh đến bất ngờ. “Cậu ấy ăn cắp thư từ!”

Bà không thể biết được lý do cho sự bình tĩnh của tôi thực ra khá là nông cạn; vì thế tôi cố hết sức giả vờ. “Vậy thì tôi hi vọng là vì những mục đích lớn hơn trường hợp này! Dù sao thì, lá thư mà tôi để trên bàn hôm qua,” tôi nói tiếp, “sẽ cho cậu bé quá ít lợi thế - vì lá thư chỉ chứa vẻn vẹn yêu cầu gặp mặt - ít đến nỗi hẳn lúc này em đang xấu hổ vì đã làm quá nhiều chuyện mà lại đạt được chẳng là bao, đến nỗi điều em nghĩ trong đầu tối hôm qua chính là ý nghĩ thú nhận.” Trong khoảnh khắc này, bản thân tôi có vẻ đã nhìn thấu mọi chuyện. “Cứ để mặc chúng tôi,” tôi đã đứng ở cửa, giục bà đi khỏi phòng. “Tôi sẽ moi mọi chuyện từ miệng cậu bé. Cậu bé sẽ gặp tôi - cậu bé sẽ thú nhận. Nếu em thú nhận thi em sẽ được cứu. Và nếu em được cứu…”

“Tức là cô sẽ được cứu?” Nghe vậy, người phụ nữ thân mến hôn tôi, và tôi nhận lời tạm biệt của bà. “Không có cậu ấy, tôi cũng sẽ cứu cô!” Bà kêu lên trong khi bước đi.

CHƯƠNG 22

Thế nhưng khi bà đã rời đi - và tôi nhớ bà ngay lập tức - mới là lúc cơn dằn vặt thức sự giá lâm. Nếu tôi từng trông mong vào thứ mình sẽ đạt được khi được ở riêng với Miles, tôi nhanh chóng nhận ra rằng, ít nhất, việc đó sẽ mang lại cho tôi một biện pháp. Trong suốt thời gian tôi ở đây, chưa giờ phút nào tôi bị lo sợ tập kích bằng lúc tôi xuống lầu và biết rằng xe ngựa chở bà Grose cùng cô học sinh nhỏ của tôi đã lăn bánh ra khỏi cổng. Giờ đây, tôi tự nhủ, tôi đã một mình đối mặt với mọi nhân tố, và hầu hết phần còn lại của ngày hôm ấy, trong khi tôi đấu tranh với điểm yếu của mình, tôi có thể bình tâm suy ngẫm để thấy rằng mình đã cực kì nóng vội. Tôi đang ở vào một tình thế bó buộc hơn bao giờ hết; hơn thế nữa, lần đầu tiên, tôi có thể thấy phản ứng bối rối của mọi người trước cơn khủng hoảng này.

Chuyện vừa xảy ra tất nhiên đã khiến tất cả mọi người nhìn ngó; dù có cố viện ra lý do, hành động đột ngột của đồng sự tôi vẫn được giải thích quá ít. Các hầu gái và người làm công có vẻ ngơ ngác; tác động của việc này lên thần kinh của tôi càng thêm nghiêm trọng cho đến khi tôi thấy cần phải biến nó thành một trợ lực tích cực. Tóm lại, chính bằng cách bám chặt lấy bánh lái mà con tàu của tôi tránh khỏi việc bị đắm hoàn toàn; và tôi dám nói rằng, sáng hôm đó, riêng việc chờ đợi thời gian trôi thôi cũng trở nên vô cùng nặng nề và khô khan. Tôi hoan nghênh ý nghĩ mình có rất nhiều việc cần làm, và nhận thức được nó cũng khiến tôi cảm nhận được một sức mạnh đáng kể. Trong một hay hai giờ đồng hồ tiếp theo, tôi mang tư thế đó đi vòng quanh khắp nơi và tôi tin chắc rằng trông mình như thể sẵn sàng đối phó mọi sự vụ. Vì lợi ích của những người liên quan, tôi diễu quanh nhà với trái tim nặng trĩu.

Cho đến bữa tối, người có vẻ ít liên quan nhất đối với tôi lại chính là bé Miles. Những vòng đi tuần quanh nhà của tôi không cho tôi nhìn thấy chút bóng dáng nào của em, nhưng chúng có vẻ đã công khai tuyên bố về thay đổi đang diễn ra trong mối quan hệ của chúng tôi như một hệ quả của việc em ngồi bên dương cầm hôm trước, đánh lừa tôi nhằm trợ giúp cho Flora. Sự công khai ấy tất nhiên được đánh dấu bằng việc cô lập và rời đi của cô bé, và bản thân sự thay đổi thì được báo hiệu bởi việc chúng tôi đều không chấp hành thông lệ tại phòng học. Khi tôi đẩy cửa phòng em trên đường đi xuống, em đã biến mất, và khi đến tầng trệt thì tôi được biết là em đã ăn sáng - với sự có mặt của vài người hầu gái - cùng bà Grose và em gái. Sau đó, theo lời em nói, em đã ra ngoài đi dạo; tôi cho rằng không gì có thể thể hiện rõ hơn thái độ thẳng thắn của em đối với sự thay đổi đột ngột trong cương vị của tôi. Em sẽ không chấp nhận cho cương vị này cai quản những gì thì vẫn còn chưa được xác định: bất kể thế nào, có một sự nhẹ nhõm kì lạ - ý tôi là đặc biệt đối với bản thân tôi - trong việc dỡ bỏ bức màn giả tạo. Nếu đã quá nhiều điều bật lên trên bề mặt, không quá khi nói rằng có lẽ điều bật cao nhất chính là sự nực cười của việc tiếp tục huyễn tưởng rằng tôi còn có gì có thể dạy em. Sự thực hiển lộ rõ ràng, bằng những mánh khóe ngầm mà qua đó em chăm lo cho danh dự của tôi còn hơn cả cho chính mình, tôi phải cầu xin em gỡ bỏ tình trạng căng thẳng để tôi được đồng thuận với em về năng lực thực sự của em. Bất kể thế nào, hiện giờ em đã đạt được tự do; tôi không bao giờ được đụng chạm vào sự tự do đó nữa. Hơn nữa, như tôi đã thể hiện rõ ràng khi em đến ngồi với tôi trong phòng học vào tối hôm trước, tôi đã không hề lên tiếng chất vấn hay ám chỉ đến thời kì gián đoạn vừa kết thúc. Từ khoảnh khắc này, tôi có quá nhiều ý tưởng khác. Thế nhưng cuối cùng khi em đến, khó khăn trong việc thực thi các ý tưởng đó, những vấn đề chồng chất của tôi, lập tức bày rõ trước mắt tôi thông qua sự hiện diện bé nhỏ đẹp đẽ mà trước con mắt mọi người, những chuyện vừa xảy ra không hề để lại tì vết hay bóng đen.

Với mọi người trong nhà, để đánh dấu địa vị cao mình đã gây dựng, tôi đã chỉ thị rằng các bữa ăn của tôi với cậu bé phải được phục vụ ở lầu dưới, như cách chúng tôi gọi nơi đó. Thế nên tôi đã đợi em trong căn phòng hoa lệ nặng nề ấy, cạnh khung cửa sổ mà vào ngày Chủ Nhật kinh sợ đó, tôi đã nhận được từ bà Grose một chớp nhoáng của sự thật đen tối. Giờ đây tôi lại lần nữa cảm thấy - vì tôi đã từng cảm thấy rất nhiều lần - rằng sự cân bằng của tôi phụ thuộc vào thành công từ ý chí vững chắc của mình, ý chí nhằm đóng chặt đôi mắt trước sự thật rằng thứ tôi phải đối phó là một thứ phi tự nhiên đầy ghê tởm.

Tôi chỉ có thể gắng sức tiến bước nhờ vào việc kéo “tự nhiên” về phía mình, bằng cách coi tình thế kinh khủng của mình như một cú đẩy về hướng bất thường khác, tất nhiên là gian nan, nhưng tràn đầy thách thức dành cho một phòng tuyến vững chắc, chỉ là một nhát búa nữa trên mặt đe trui rèn nhân phẩm. Dù vậy, không một nỗ lực nào có thể đòi hỏi sự khéo léo cao hơn nỗ lực nhằm cống hiến toàn bộ bản ngã của mình. Làm sao tôi có thể bộc lộ dù chỉ một phần điều đó trong khi nhắc đến những gì đã xảy ra? Mặt khác, làm sao tôi có thể nhắc đến mà không một lần nữa sa chân vào mơ hồ gớm ghiếc?

Sau hồi lâu, một câu trả lời đại khái đã đến với tôi, và câu trả lời ấy được xác nhận khi tôi bắt gặp rõ ràng một biểu hiện ngắn ngủi hiếm thấy ở người bạn nhỏ của mình. Dường như ngay cả bây giờ em vẫn tìm được cách tế nhị nào đó để trấn an tôi - như em vẫn thường làm được trong các bài học. Khi chúng tôi ở riêng bên nhau, lẽ nào không có ánh sáng trong sự thật đã vỡ lở kèm theo mẽ ngoài lấp lánh mà bản thân sự thật ấy vẫn chưa thực sự khoác lên? Sự thật rằng với một đứa trẻ tài năng nhường ấy, sẽ thật lố bịch khi từ bỏ sự trợ giúp mà người ta có thể giành được từ trí tuệ tuyệt đối (với sự trợ giúp của cơ hội, cơ hội quý giá lúc này đã tới)? Trí tuệ của em được trao cho em để làm gì nếu không phải để cứu vớt em? Liệu khi cố gắng đọc suy nghĩ của em, người ta có dám chấp nhận nguy cơ chạm tới nhân cách của em? Khi chúng tôi đối diện nhau trong phòng ăn, dường như em đã thực sự bày cách cho tôi. Món thịt cừu quay đã bày trên bàn, và tôi đã dặn người hầu không cần phục vụ. Trước khi ngồi xuống, Miles đứng nhìn đĩa thịt trong chốc lát với hai tay đút túi, tiếp đó em có vẻ định đưa ra lời nhận xét hài hước nào đó. Nhưng ngay sau đó, câu em nói ra là: “Cô thân mến, có phải Flora ốm rất nặng không?”

“Bé Flora ư? Không nặng lắm đâu, cô bé sẽ khỏe lại ngay thôi. London sẽ giúp cô bé khoẻ lại. Bly đã không còn thích hợp với cô bé nữa. Đến đây và lấy thịt cừu của con đi nào.”

Em nghe lời tôi một cách cảnh giác, cẩn thận bê đĩa của mình về chỗ ngồi, và khi đã yên vị, em nói tiếp. “Bly có hại cho Flora đột ngột đến vậy ư?”

“Không đột ngột như con tưởng đâu. Đã có dấu hiệu từ trước rồi.”

“Thế tại sao cô không đưa nó đi từ trước?”

“Trước lúc nào?”

“Trước khi nó ốm yếu đến mức không thể đi xa.”

Tôi thấy mình đáp ngay lập tức. “Cô bé không ốm quá nặng để đi xa: Cô bé sẽ chỉ trở nên như vậy nếu tiếp tục ở lại Bly. Đây chính là thời điểm cần hành động. Chuyến đi sẽ xua tan ảnh hưởng” - ôi, tôi ra sức cường điệu! - “và mang cơn bệnh đi.”

“Con hiểu rồi, con hiểu rồi,” Miles cũng đáp lại với vẻ đầy cường điệu. Em ngồi xuống dùng bữa với “cung cách ăn uống” lịch thiệp mà ngay từ ngày mới về nhà đã đánh tan mọi chỉ trích thô bạo trong tôi. Dù em có bị đuổi học vì lý do gì, thì cũng không phải vì ăn uống thô tục. Hôm nay em cũng không có điểm gì có thể chê trách như mọi ngày; nhưng rõ ràng em đã cẩn trọng hơn. Em rõ ràng đang cố gắng tỏ ra thản nhiên trước những điều mà nếu không có trợ giúp, đối với em cũng không hẳn dễ dàng; và em rơi vào im lặng yên bình trong khi cảm nhận tình huống của mình. Bữa ăn của chúng tôi diễn ra hết sức nhanh chóng - của tôi chỉ là một màn giả vờ vô vọng, và tôi cho người lập tức dọn đồ ăn đi. Trong khi đó Miles lại đứng đút tay vào túi và quay lưng về phía tôi - đứng và nhìn ra khung cửa sổ rộng, cùng một khung cửa mà qua đó ngày hôm trước tôi đã nhìn thấy thứ khiến mình sững lại. Chúng tôi tiếp tục im lặng trong khi người hầu gái ở cùng mình - cái kiểu im lặng mà tôi nhận ra một cách hài hước rằng giống như một cặp đôi mới cưới trong tuần trăng mật, tại nhà nghỉ, cảm thấy ngại ngùng trước mặt người hầu bàn. Em chỉ quay lại khi người hầu bàn đã rời đi. “Chà - vậy là chúng ta đã được riêng tư!”

CHƯƠNG 23

“Ồ, ít nhiều là như vậy.” Tôi tưởng tượng nụ cười của mình lúc này hẳn rất nhợt nhạt. “Không hoàn toàn riêng tư. Chúng ta sẽ không thích như vậy!” Tôi nói tiếp.

“Không - con nghĩ chúng ta sẽ không thích. Tất nhiên chúng ta có những người khác nữa.”

“Chúng ta có những người khác - chúng ta quả thực có những người khác,” tôi tán đồng.

“Thế nhưng cho dù chúng ta có họ,” em đáp lại, vẫn đút hai tay vào túi và đứng sững trước mặt tôi, “họ không có ý nghĩa nhiều lắm, đúng không cô?”

Dù cố gắng hết sức, nhưng tôi cảm thấy thật yếu ớt. “Tuỳ thuộc vào việc con gọi thế nào là ‘nhiều’!”

“Phải,” - em đáp với vẻ đầy bao dung - “tất cả đều còn tùy!” Tuy nhiên, khi dứt lời, em một lần nữa quay mặt về cửa sổ và lập tức tiến đến đó bằng bước chân do dự, bồn chồn, suy tư. Em đứng đó một hồi lâu, áp trán vào cửa kính, chăm chú quan sát những bụi cây ngu ngốc mà tôi đã biết cùng cảnh vật buồn tẻ của tháng Mười Một. Tôi vẫn luôn có “công việc” giả tạo của mình là thêu thùa, trong khi ngồi trên tràng kỷ, tấm vải đang đặt trước mặt tôi. Giữ vững bản thân vào đó như đã làm vô số lần vào những khoảnh khắc dằn vặt tôi từng miêu tả là những khi tôi biết rằng bọn trẻ bị dâng hiến cho một thứ gì đó mà tôi bị chặn bên ngoài, tôi ngoan ngoãn tuân thủ thói quen của bản thân là chuẩn bị cho điều xấu nhất. Nhưng một ấn tượng kì dị đến với tôi khi tôi rút ra một ý nghĩa từ bóng lưng ngượng ngùng của cậu bé - không gì ngoài ấn tượng rằng hiện giờ tôi đã không còn bị ngăn chặn nữa. Trong vài phút, suy diễn này lớn dần tới cường độ mạnh mẽ và có vẻ gắn liền với nhận thức trực tiếp rằng chính em mới là người bị chặn. Những khung cửa và ô vuông của cửa sổ lớn giống như một bức tranh thể hiện sự thất bại đối với em. Tôi cảm thấy mình nhìn thấy em bị chặn ở trong hay ngoài cánh cửa ấy. Em rất đáng khâm phục, nhưng em không thoải mái: Tôi nhận ra điều đó kèm một tia hy vọng. Có phải em đang nhìn qua khung cửa bị ám, để tìm thứ gì đó mà em không thể nhìn thấy? Và đó có phải lần đầu tiên trong toàn bộ sự việc này em từng gặp phải một quãng ngắt như vậy? Đầu tiên, lần đầu tiên nhất: Tôi coi đây là một dấu hiệu tuyệt vời. Nó khiến cho em lo lắng, dù em tự trông chừng chính mình; em đã lo lắng suốt cả ngày và, ngay cả khi trong bộ dáng đáng yêu thường ngày em ngồi bên bàn, em cũng cần toàn bộ tài năng thiên bẩm của mình để phủ lớp sơn bóng lên trên nỗi lo đó. Khi cuối cùng em quay lại nhìn tôi, dường như tài năng ấy đã chịu thua. “Chà, con nghĩ con rất mừng vì Bly thích hợp với con!”

“Suốt hai mươi tư giờ qua có vẻ như con thực sự đã thấy nhiều thứ ở Bly hơn trước đây. Cô hy vọng,” tôi mạnh dạn nói tiếp, “rằng con đã có khoảng thời gian vui vẻ.”

“Ồ, đúng vậy, con đã đi rất xa; đi lòng vòng khắp nơi - cách xa nhiều dặm. Con chưa bao giờ được tự do như vậy.”

Em quả thực có một phong cách riêng, và tôi chỉ biết cố gắng bắt kịp em. “Thế con có thích như vậy không?”

Em đứng đó mỉm cười; rồi cuối cùng em thốt ra: “Còn cô thì sao?” Tôi chưa bao giờ nghe thấy những chữ nào chứa nhiều phán xét đến thế. Tuy nhiên trước khi tôi kịp ứng phó, em đã tiếp tục như thể cho rằng đây là một sự hỗn xược cần được xoa dịu. “Không gì có thể đáng yêu hơn cách cô chấp nhận việc đó, vì tất nhiên nếu như bây giờ chúng ta đã ở riêng với nhau thì cô sẽ là người cô đơn nhất. Nhưng con hi vọng,” em nói thêm, “cô không đặc biệt phiền lòng!”

“Khi phải ở cùng con ư?” Tôi hỏi. “Con thân mến của cô, làm sao cô có thể không phiền lòng đây? Dù cô đã thu lại mọi đặc quyền được bầu bạn với con - con nằm quá xa tầm với của cô - ít nhất cô thực sự rất thích sự bầu bạn đó. Nếu không vì nó thì cô còn tiếp tục ở lại vì cái gì chứ?”

Em nhìn thẳng hơn về phía tôi, và biểu cảm trên gương mặt em, lúc này nghiêm túc hơn, đối với tôi là vẻ mặt đẹp đẽ nhất tôi từng thấy. “Cô ở lại chỉ vì thế!”

“Đương nhiên rồi. Cô ở lại để làm bạn con và vì mối quan tâm sâu sắc đối với con, cho đến khi có thể làm được điều gì đó cho con mà có lẽ sẽ xứng đáng với thời gian của con. Con không cần phải ngạc nhiên về điều đó.” Giọng tôi run đến mức tôi cảm thấy không thể kiềm chế sự rung động. “Con không nhớ cô từng nói với con, khi cô đến ngồi bên giường của con vào đêm có cơn bão, rằng không có gì trên thế giới này mà cô không sẵn sàng làm vì con ư?”

“Có, có!” Về phần em, sự lo lắng càng lúc càng rõ rệt, cũng phải kìm nén giọng nói của mình; nhưng em thành công hơn tôi rất nhiều, đến mức khi bật cười trên tâm trạng nặng nề của mình, em vẫn có thể giả vờ rằng chúng tôi đang trêu đùa. “Chỉ là, con nghĩ cô nói thế là để con làm việc gì đó cho cô!”

“Có một phần là để con làm việc gì đó,” tôi thừa nhận. “Nhưng, con biết đấy, con có chịu làm đâu.”

“Ồ, phải,” em nói bằng vẻ hào hứng giả tạo tươi tắn nhất, “cô muốn con kể với cô chuyện gì đó.”

“Chính thế. Nói thẳng ra đi nào. Điều con đang nghĩ trong đầu ấy.”

“À, vậy ra đó mới là mục đích cô ở lại phải không?”

Em nói với vẻ vui tươi mà qua đó tôi vẫn có thể bắt được những rung động nhỏ nhất của lòng phẫn nộ; nhưng tôi không có cách nào diễn tả tác động của một dấu hiệu đầu hàng yếu ớt đến vậy lên tôi. Như thể điều tôi mong mỏi cuối cùng đã đến để làm tôi sửng sốt. “Chà, phải - cô cũng muốn trút gánh nặng trong lồng ngực, chính là vì việc đó.”

Em ngừng lời lâu đến mức tôi tưởng là nhằm phủ nhận điểu phỏng đoán đã làm cơ sở cho hành động của tôi; nhưng cuối cùng điều em nói là: “Ý cô là ngay bây giờ… ở đây sao?”

“Không thể có địa điểm hay thời gian nào thích hợp hơn nữa đâu.” Em nhìn quanh với vẻ bất an, và tôi có ấn tượng hiếm hoi - ôi, sự lạ thường! - về dấu hiệu của nỗi sợ hãi sắp ập đến, dấu hiệu đầu tiên tôi từng nhìn thấy ở em. Như thể em đột nhiên sợ tôi - tôi nhận ra điều này là hiệu quả tốt nhất mình cần tạo ra ở em. Thế nhưng ngay trong nỗ lực tỏ ra nghiêm khắc mà tôi cảm thấy vô vọng, tôi lại thấy chính mình vào giây phút sau đã dịu dàng đến mức gần như dị hợm. “Con có muốn ra ngoài nữa không?

“Con rất muốn!” Em mỉm cười anh dũng với tôi, và lòng can đảm đầy cảm động trong hành động đó bị nhấn mạnh bởi việc em thực sự đỏ bừng mặt vì khổ sở. Em đã cầm lấy chiếc mũ mà em mang theo vào phòng, và đứng quay mũ theo cái cách gây cho tôi cảm giác kinh sợ trước việc mình đang làm ngay cả khi tôi đã gần ra đến ngưỡng cửa. Làm việc này theo bất kì cách nào cũng đều là một hành động bạo lực, bởi vì nó có hàm chứa gì đâu ngoài áp đặt ý tưởng tội lỗi lên một sinh vật nhỏ bé bất lực, người đối với tôi từng là sự hé lộ của những khả năng về một mối quan hệ tốt đẹp? Gây nên nỗi ngượng ngùng xa lạ cho một tạo vật tuyệt vời đến như vậy chẳng lẽ không hèn hạ ư? Tôi đoán rằng giờ đây tôi đã nhìn thấu suốt tình huống của chúng tôi với sự rõ ràng mà khi đó tôi không có được, bởi vì lúc này dường như tôi thấy đôi mắt tội nghiệp của chúng tôi khi đó đã nhìn thấy trước vài chớp nhoáng của bất hạnh sắp tới. Vì thế chúng tôi vờn quanh trong khiếp hãi và chần chừ, như những đấu sĩ không dám tiếp cận đối thủ. Nhưng vì an toàn của đối phương mà chúng tôi lo sợ! Điều đó giúp chúng tôi trì hoãn và nguyên vẹn thêm ít lâu.

“Con sẽ kể với cô mọi chuyện,” Miles nói. “Ý con là con sẽ kể bất cứ chuyện gì cô muốn. Cô sẽ ở lại với con, và cả hai chúng ta sẽ không sao, và con sẽ kể với cô, con sẽ kể. Nhưng không phải bây giờ.”

“Tại sao không phải bây giờ?”

Sự kiên trì của tôi đẩy em ra xa khỏi tôi và một lần nữa giữ em bên cửa sổ trong sự tĩnh lặng đến mức không gian giữa chúng tôi có thể nghe thấy tiếng kim rơi. Rồi em lại đứng trước tôi, tỏ vẻ như bên ngoài có người rất quan trọng đang chờ đợi. “Con phải đi gặp Luke.”

Tôi không nghĩ em đã đến mức có thể nói ra một lời nói dối tệ hại đến vậy, và tôi cảm thấy xấu hổ không kém. Nhưng dù kinh khủng, lời nói dối của em tạo nên lời nói thật của tôi. Thông qua suy ngẫm kĩ càng, tôi dệt nên vài vòng ngôn từ. “Vậy thì hãy đi gặp Luke đi, và cô sẽ đợi con thực hiện lời mình đã hứa. Chỉ là, để đáp lại, trước khi con đi, hãy thỏa mãn một yêu cầu nhỏ hơn rất nhiều của cô.”

Trông em có vẻ như cảm thấy mình đã đủ thành công để mặc cả thêm một chút. “Nhỏ hơn rất nhiều…?”

“Phải, chỉ là một phần nhỏ của toàn bộ sự thật. Hãy cho cô biết,” - ôi, học sinh của tôi chiếm trọn tâm trí tôi, và tôi phải ứng biến tại chỗ! - “chiều hôm qua, con biết đấy, có phải con đã lấy lá thư của cô trên bàn trong sảnh không?”

CHƯƠNG 24

Trong lúc quan sát em tiếp nhận câu hỏi này, giác quan của tôi chợt phải hứng chịu một thứ mà tôi chỉ có thể miêu tả là sự phân tán chú ý tàn bạo - một cú tập kích khiến cho tôi phải lập tức đứng bật dậy, và dựa hoàn toàn vào phản xạ mà giữ chặt lấy em, kéo em vào gần, và trong khi ngã người tựa vào món đồ đạc gần nhất, tôi theo bản năng giữ em quay lưng về phía cửa sổ. Bóng ma xuất hiện sừng sững trước chúng tôi mà lúc này đây tôi buộc phải đối mặt: Peter Quint đã bước vào tầm mắt như một tên lính canh xuất hiện trước cửa nhà tù. Điều tiếp theo tôi nhìn thấy là, từ bên ngoài, hắn với tay đến cửa sổ, và khi đó tôi biết rằng, áp sát cửa kính và nhìn trừng trừng xuyên qua nó, hắn một lần nữa trình ra cho căn phòng thấy khuôn mặt trắng toát bị nguyền rủa của mình. Để miêu tả những gì diễn ra trong tôi khi nhìn thấy cảnh tượng đó, phải nói rằng ngay vào giây phút ấy tôi đã đi đến quyết định; thế nhưng tôi tin rằng không một người phụ nữ nào bị choáng váng đến vậy có thể khôi phục ý thức hành động trong một khoảng thời gian ngắn nhường ấy. Ngay trong nỗi kinh hoàng về thứ hiện diện trước mắt, tôi lập tức nhận ra rằng, phải thấy và đối mặt với thứ tôi đang thấy và đối mặt, hành động tôi cần làm là không cho bản thân cậu bé hay biết gì. Ý tưởng này - tôi không thể gọi nó bằng từ nào khác - là thứ tôi tự giác, tuyệt đối cảm thấy mình có thể làm được. Như thể tôi đang chiến đấu với một ác quỷ để giành giật một linh hồn người, và khi tôi đã trân trọng nó hết lòng, tôi thấy linh hồn đó - bị giữ chặt trong vòng tay run rẩy của tôi - đổ một giọt mồ hôi hoàn hảo trên vầng trán trẻ thơ đáng yêu. Khuôn mặt gần tôi trong gang tấc trắng bệch hệt như khuôn mặt đang áp vào cửa kính, và từ đó lập tức phát ra một âm thanh, không khẽ khàng cũng không yếu ớt, mà như thể từ xa vọng tới, thấm vào lòng tôi như một làn hương tươi mới.

“Phải… con đã lấy lá thư đó.”

Nghe vậy, cùng với một tiếng rên vui mừng, tôi kéo em tới gần, ôm chặt vào lòng; và trong khi tôi giữ em trước ngực, tôi có thể cảm thấy trong cơn sốt đột ngột ở cơ thể nhỏ bé nơi em nhịp đập dồn dập của trái tim bé nhỏ, tôi không rời mắt khỏi thứ ngoài cửa sổ và thấy nó di chuyển rồi thay đổi tư thế. Tôi đã từng so sánh nó với một tên lính canh, những bước chân chậm rãi của nó, trong một khoảnh khắc, có phần giống với động tác rình mò của một con thú đang bối rối. Tuy nhiên, lòng can đảm vội vã của mình là thứ tôi cần che đậy để không cho nó lọt vào. Trong khi đó khuôn mặt kia lại một lần nữa nhìn trừng trừng vào cửa sổ, tên vô lại dán chặt mắt vào đó như thể quan sát và chờ đợi. Chính lòng tự tin rằng hiện giờ tôi có thể chống lại hắn, cũng như tin chắc rằng vào lúc này, đứa trẻ vẫn chưa hay biết gì, đã khiến tôi tiếp tục. “Con lấy nó làm gì?

“Để xem cô nói gì về con.”

“Con đã mở thư rồi à?”

“Con mở rồi.”

Lúc này tôi đẩy em ra xa hơn một chút, mặt tôi nhìn xuống khuôn mặt Miles, trên đó vẻ giả vờ đã sụp đổ, cho tôi thấy nỗi bất an đã gây ra sự tàn phá nghiêm trọng đến mức nào. Điều đặc biệt là cuối cùng, nhờ thành công của tôi, giác quan của em bị che kín và sự giao tiếp của em đã bị ngắt đứt: em biết rằng đang có thứ gì đó hiện diện ở đây, nhưng không biết là thứ gì, và càng không biết tôi cũng nhìn thấy và tôi biết. Và chút rắc rối này có quan trọng gì khi mà vào lúc mắt tôi trở lại cửa sổ, tôi chỉ thấy không gian đã trong sạch trở lại, và thông qua chiến thắng của bản thân tôi, ảnh hưởng xấu đã bị dập tắt? Không có gì ở đó cả. Tôi cảm thấy quyền chủ động thuộc về tôi và rằng tôi nên nắm chắc lấy toàn cục. “Và con không phát hiện được gì?” Tôi thể hiện ra ngoài nỗi vui mừng của mình.

Em dành cho tôi cái lắc đầu u sầu, đầy suy nghĩ. “Không thấy gì cả.”

“Không gì cả, không gì cả!” Tôi hầu như hét lên trong vui mừng.

“Không gì cả, không gì cả,” em buồn bã nhắc lại.

Tôi hôn lên vầng trán ướt đẫm của em. “Thế con đã làm gì với nó rồi?”

“Con đốt rồi.”

“Đốt rồi ư?” Bây giờ hoặc không bao giờ. “Đó có phải là việc con đã làm ở trường?”

Ôi, việc mà câu hỏi này khơi lên! “Ở trường là sao cô?”

“Có phải con đã lấy thư? Hay những thứ khác?”

“Những thứ khác?” Giờ đây em có vẻ đang nghĩ đến thứ gì xa xôi, thứ chỉ đến với em thông qua áp lực của nỗi lo lắng. Nhưng rốt cuộc nó cũng đến với em. “Con có ăn cắp hay không ư?”

Tôi cảm thấy mình đỏ gay tới tận chân tóc đồng thời tự hỏi việc gì kì lạ hơn, việc đặt ra một câu hỏi như vậy với một quý ông hay việc chứng kiến em tiếp nhận nó bằng thái độ thú nhận sẽ tạo ra chính độ cao cho cú sa ngã của em trên thế giới này. “Có phải vì việc đó mà con sẽ không được trở lại trường?”

Cảm xúc duy nhất của em là một chút ngạc nhiên có phần nhạt nhẽo. “Cô đã biết rằng con sẽ không được trở lại ư?”

“Cô biết tất cả.”

Em dành cho tôi cái nhìn kéo dài và kì lạ nhất. “Tất cả?”

“Tất cả. Thế nên có phải con đã…?” Nhưng tôi không thể nhắc lại câu hỏi.

Miles thì có thể, rất đơn giản. “Không, con không ăn cắp.”

Vẻ mặt của tôi hẳn đã cho em thấy rằng tôi tin tưởng em tuyệt đối; thế nhưng hai tay tôi - chỉ vì sự dịu dàng thuần tuý - lắc em như thể muốn hỏi em vì sao em lại bắt tôi trải qua nhiều tháng dằn vặt nếu không vì lý do gì cả. “Vậy thì con đã làm gì?”

Em nhìn quanh trần căn phòng trong nỗi đau mơ hồ và nín thở, nhìn hai hay ba lần, như thể đang gặp khó khăn. Dường như em đang đứng ở đáy biển và ngước mắt tìm kiếm chút ánh sáng xanh mịt mờ. Ừm… con đã nói một số chuyện.”

“Chỉ thế thôi ư?”

“Họ nghĩ như thế là đủ rồi!”

“Đủ làm lí do để đuổi học con?”

Thực sự chưa bao giờ có người bị đuổi học lại có lời giải thích ít ỏi như con người bé nhỏ này! Em có vẻ cân nhắc câu hỏi của tôi nhưng với một thái độ khá thờ ơ và hầu như bất lực. “À thì, con đoán có lẽ con không nên nói.”

“Nhưng con đã nói những chuyện đó với ai?”

Em rõ ràng cố gắng nhớ lại, nhưng nó trôi đi và em để mất kí ức đó. “Con không biết!”

Em gần như mỉm cười với tôi trong vẻ đầu hàng đầy u sầu, mà vào lúc này, thực sự có vẻ trọn vẹn đến mức đáng lẽ tôi nên dừng đề tài này ở đây. Nhưng tôi đã dao động - tôi đã mờ mắt bởi chiến thắng, dù rằng ngay khi đó hậu quả của nó đã là gây thêm ngăn cách chứ không phải là đưa em đến gần tôi hơn. “Là với tất cả mọi người ư?” Tôi hỏi.

“Không; con chỉ nói với…” Nhưng em lắc đầu mệt mỏi. “Con không nhớ tên họ.”

“Thế tức là rất nhiều người?”

“Không - chỉ vài người thôi. Những người con thích.”

Những người em thích? Tôi có vẻ không trôi về hướng sáng tỏ, mà trôi vào một màn bí ẩn mịt mùng hơn, và trong một phút từ lòng thương hại dành cho chính bản thân tôi, có một điềm cảnh báo đáng sợ đến với tôi rằng có lẽ em vô tội. Trong một khoảnh khắc, điều này làm rối bời mọi chuyện và mở ra một vực sâu không đáy, bởi vì nếu em vô tội, thì tôi sẽ là thứ gì đây? Nhất thời, tôi bị tê liệt chỉ vì cái đụng chạm của câu hỏi ấy, tôi thả em ra chút ít, để cho em, kèm theo cái thở dài thật sâu, một lần nữa quay người khỏi tôi; khi em quay về phía ô cửa sổ trống không, tôi đau khổ vì động tác của em, cảm thấy rằng giờ đây tôi chẳng còn gì ở đó để giữ em tránh xa nữa. “Và họ có kế lại lời con nói không?” Sau phút chốc tôi hỏi tiếp.

Em đã sớm cách tôi một quãng, vẫn hít thở khó khăn và vẫn với vẻ bị nhốt trái ý muốn, dù hiện giờ đã không còn tức giận về chuyện đó nữa. Một lần nữa, như em từng làm trước đây, em nhìn lên bầu trời ban ngày ảm đạm như thể thứ mà trước đây từng chống đỡ em đã không còn lại gì cả, trừ nỗi lo lắng không thể tả bằng lời. “Ồ, có,” dù vậy em vẫn đáp - “hẳn là họ đã kể lại những lời đó. Với những người họ thích,” em nói thêm.

Sự thật có phần ít nghiêm trọng hơn tôi từng mong đợi; nhưng tôi truy hỏi. “Và những chuyện đó đến tai…?”

“Đến tai các thầy? Ồ, đúng vậy!” Em trả lời rất giản đơn. “Nhưng con không biết họ có kể với người khác hay không.”

“Các thầy giáo ư? Họ không kể đâu - họ chưa bao giờ kể gì cả. Vì thế nên cô mới hỏi con.”

Em lại quay khuôn mặt xinh đẹp bồn chồn về phía tôi. “Phải, hết sức tồi tệ.”

“Hết sức tồi tệ?”

“Điều có lẽ đôi khi con đã nói. Con thường viết về nhà.’

Tôi không thể gọi tên sự mâu thuẫn bi thương của một câu nói như vậy, lên tiếng bởi một người như vậy; tôi chỉ biết rằng giây tiếp theo tôi nghe thấy bản thân thốt thành lời với xúc động chân thật: “Nhảm nhí!” Nhưng ngay giây tiếp theo tôi hẳn đã lấy giọng đủ nghiêm khắc. “Những điều con đã nói là gì?”

Sự nghiêm khắc của tôi là nhằm vào những người đã phán xét, kỷ luật em, thế nhưng nó lại một lần nữa khiến em thu mình lại, và cử động đó khiến tôi, với một sải bước duy nhất cùng một tiếng kêu không thể kiềm chế, nhảy bổ về phía em. Vì nơi đó, một lần nữa áp sát cửa kính, như thể để phá hoại lời thú nhận của em và giữ lại câu trả lời, là đầu sỏ gớm ghiếc gây ra nỗi thống khổ của chúng tôi - khuôn mặt trắng toát bị nguyền rủa. Tôi cảm thấy nỗi ghê tởm ngập tràn ngay tại khoảnh khắc chiến thắng của tôi rơi xuống và toàn bộ cuộc chiến của tôi xoay chuyển, đến nỗi cú nhảy thành thật dữ dội của tôi chỉ có tác dụng duy nhất là làm bại lộ mọi thứ. Tôi thấy em, giữa hành động của tôi, phản ứng với nó bằng sự phỏng đoán, và khi nhận thấy rằng ngay cả lúc này em mới chỉ đoán, và rằng cửa sổ vẫn trống không trước đôi mắt em, trong tôi bùng lên xung động biến nỗi hoang mang cực độ của em thành bằng chứng chứng tỏ sự tự do của em. “Hết rồi, hết rồi, hết rồi!” Tôi thét lên với vị khách của tôi, trong khi tôi cố gắng ép sát em vào mình.

“Cô ta đang ở đây phải không?” Miles nhắm nghiền mắt hổn hển trong khi phát hiện mục tiêu của những lời tôi nói. Rồi khi từ “cô ta” kì lạ của em khiến tôi lảo đảo và hổn hển lặp lại từ đó, em đáp lại tôi với cơn phẫn nộ đột ngột: “Cô Jessel, cô Jessel!”

Tôi sửng sốt chộp lấy phỏng đoán của em - một kiểu tiếp diễn sau việc chúng tôi từng làm với Flora, những điều này khiến tôi chỉ muốn cho em thấy rằng mọi chuyện vẫn còn khá hơn thế. “Không phải cô Jessel! Nhưng nó đang ở cửa sổ - ngay trước mắt chúng ta. Nó ở đó - tên hèn nhát kinh khủng, ở đó lần cuối cùng!”

Nghe vậy, trong một giây đầu, em làm động tác như một chú chó bối rối đang lần theo dấu vết rồi khẽ lắc đầu sốt ruột để lấy thêm không khí và ánh sáng. Sau đó em nhìn tôi trong cơn thịnh nộ cháy bỏng, đầy hoang mang, trừng mắt nhìn tuyệt vọng khắp xung quanh và hoàn toàn không nhìn thấy gì, dù giờ đây, đối với giác quan của tôi, sự hiện diện choáng ngợp, lộ liễu ấy đã tràn ngập căn phòng như mùi vị thuốc độc. “Là anh ta ư?”

Tôi quá quyết tâm đạt được mọi bằng chứng đến mức tôi lập tức chất vấn em. “Con nói ‘anh ta’ là muốn chỉ ai?”

“Peter Quint - ác quỷ!” Khuôn mặt em lại một lần nữa lộ vẻ khẩn cầu khổ sở với khắp nơi quanh căn phòng. “Ở đâu?”

Những lời ấy vẫn vang bên tai tôi, thú nhận tột cùng của em với cái tên ấy và sự đền đáp của em cho cống hiến của tôi. “Bây giờ hắn có quan trọng gì đâu, con yêu của cô? Hắn sẽ chẳng còn quan trọng gì nữa! Cô đã giành lại con,” tôi công kích con ác thú, “nhưng hắn đã mất con mãi mãi!” Rồi, để chứng minh thành quả của mình, tôi nói với Miles: “Kia, kia kìa!”

Nhưng em đã quay phắt người lại, nhìn đi nhìn lại đăm đăm không chớp, mà không hề thấy gì ngoài cảnh vật tĩnh lặng. Với cú tập kích của mất mát mà vì nó tôi rất đỗi tự hào, em phát ra tiếng kêu như một sinh vật bị quăng qua miệng vực thẳm, và động tác kéo lại em của tôi giống như bắt lấy em trong khi em đang rơi. Tôi đã bắt được em, phải, tôi giữ lấy em - có thể tưởng tượng cảm xúc mãnh liệt kèm theo động tác ấy; nhưng sau một phút trôi qua tôi bắt đầu cảm nhận thứ tôi thực sự đang giữ trong tay. Chúng tôi đơn độc giữa ngày tĩnh lặng, và trái tim nhỏ bé của em, được thả tự do, đã ngừng đập.

1. Danh hoạ người Ý thời Phục Hưng Raphael (1483 - 1520) nổi tiếng với các tác phẩm vẽ Đức Mẹ Maria cùng Chúa Jesus hài đồng. ↩

2. The Mysteries of Udolpho (Tạm dịch: Những bí ẩn ở Udolpho):Tiểu thuyết kì bí xuất bản năm 1794 của Ann Radcliffe (1764 - 1823). Nữ chính của truyện - cô gia sư - được đưa đến một tòa lâu đài có xảy ra nhiều hiện tượng kì lạ đầy bí ẩn. ↩

3. Một biển nằm giữa Nga và Ukraina, nối với Biển Đen. ↩

4. Henry Fielding (1707 - 1754): Tiểu thuyết gia, nhà viết kịch người Anh, nổi tiếng với các tác phẩm châm biếm trào phúng. Amelia là cuốn tiểu thuyết cuối cùng của ông. ↩

5. Jane Marcet (1769 - 1858):Tác giả nhiều cuốn sách phổ cập khoa học nổi tiếng đẩu thế kỷ 19. ↩

6. Ám chỉ chi tiết trong sách Samuel của Kinh Thánh Cựu Ước, khi David gảy đàn hạc và trục xuất linh hồn tà ác ra khỏi Saul. ↩

Table of Contents

- MỞ ĐẦU
- CHƯƠNG 1
- CHƯƠNG 2
- CHƯƠNG 3
- CHƯƠNG 4
- CHƯƠNG 5
- CHƯƠNG 6
- CHƯƠNG 7
- CHƯƠNG 8
- CHƯƠNG 9
- CHƯƠNG 10
- CHƯƠNG 11
- CHƯƠNG 12
- CHƯƠNG 13
- CHƯƠNG 14
- CHƯƠNG 15
- CHƯƠNG 16
- CHƯƠNG 17
- CHƯƠNG 18
- CHƯƠNG 19
- CHƯƠNG 20
- CHƯƠNG 21
- CHƯƠNG 22
- CHƯƠNG 23
- CHƯƠNG 24