Author: Salman Rushdie; Nguyễn Thị Hiền Thảo (dịch)
Date: 2021-01-08 17:00:00+00:00
Keywords: @.Ấn Độ; Fiction; Fantasy; Cultural; Literature
Description: Nàng, người đàn bà bí ẩn, gần như không thể có thật, mỹ nhân tuyệt sắc được cho là có quyền năng quyến rũ siêu phàm và tài phù thủy, cố gắng làm chủ vận mệnh của mình trong một thế giới nơi đàn ông làm chủ. Ở thế giới đó có Akbar Đại đế của triều đình Mughal Ấn Độ luôn bị dằn vặt bởi những câu hỏi mang tính triết lý và đau khổ vì những tai ương luôn đe dọa song hành với phần số của bậc đế vương; ở đó có Niccolò Machiavelli, con người thông thái, tinh khôn, đứa con của thành Florence thời cực thịnh Phục hưng, kẻ từ chỗ một người thường dần leo lên vị trí nơi mình có thể gây ảnh hưởng đến những
Publisher: Hội Nhà Văn

[ebook©vctvegroup]

NÀNG PHÙ THỦY THÀNH FLORENCE

—★—
Tác giả: Salman Rushdie
Người dịch: Nguyễn Thị Hiền Thảo
Phát hành: Nhã Nam
Nhà xuất bản Hội Nhà Văn 2013

Tặng Bill Buford

Chuyển động của nàng không phải của con người mà là của dáng thiên thần: và giọng nói của nàng vang cao hơn tiếng nói người phàm.

Một sinh linh thiên thần, một mặt trời sống,

Ấy là những gì tôi thấy…

FRANCESCO PETRARCA

Do A.S. Kline dịch sang tiếng Anh

Nếu ở đây có một người biết nhiều ngôn ngữ, hãy tìm y;

Có một khách lạ trong thành phố

Và y có nhiều điều để nói.

MIRZA GHALIB

Do S.R. Faruqi dịch sang tiếng Anh

{I}

{1}
Trong tia sáng cuối cùng của ngày hôm ấy, mặt hồ lấp lánh

Trong tia sáng cuối cùng của ngày hôm ấy, mặt hồ lấp lánh dưới kinh thành như biển vàng nung chảy. Một lữ khách thả bước lối này trong hoàng hôn - lữ khách ấy, bấy giờ, thả bước lối này, dọc con đường ven hồ - tưởng đâu mình đang đến gần ngai vàng của vị quốc vương giàu có hoang đường đến mức có thể cho phép trút một phần kho báu của mình vào một cái hố khổng lồ trong lòng đất khiến cho khách khứa của ngài lóa mắt và kinh sợ. Lớn bằng cả một hồ vàng, nhưng chắc hẳn chỉ là một giọt nước nhểu ra từ biển của cải còn lớn hơn nữa - trí tưởng tượng của người lữ khách không thể nắm bắt được tầm vóc mẹ đại dương! Cũng không có người lính canh nào bên mé hồ nước vàng; phải chăng nhà vua hào phóng đến mức cho phép mọi thần dân của mình, có lẽ cả những người xa lạ và những vị khách như chính người lữ khách đây, được thoải mái múc lấy thứ tặng vật lỏng từ dưới hồ? Quả thật có một ông hoàng trong số mọi người, tên gọi là Prester John. Vương quốc của chàng nay đã mất, toàn những bài ca và truyền thuyết, hàm chứa những điều không thể tin được. Có lẽ (người lữ khách phỏng đoán) đài phun nước thanh xuân vĩnh cửu nằm bên trong những bức tường thành - hay biết đâu ngay cả cánh cửa trong truyền thuyết dẫn đến Thiên dường trên Mặt đất cũng ở đâu đấy cận kề tầm tay? Nhưng sau đó mặt trời lặn dưới chân trời, khối vàng chìm xuống dưới mặt nước, biến mất. Các nhân ngư và mãng xà lại canh gác nó cho đến khi ánh sáng ban ngày trở lại. Từ giờ cho đến lúc ấy, kho báu duy nhất mời gọi sẽ chỉ là nước hồ, tặng vật mà người lữ khách khát bỏng chấp nhận đầy biết ơn.

Người khách lạ đi trên một cỗ xe bò, nhưng thay vì ngồi trên những tấm đệm xù xì trên xe, y lại đứng như một vị thần, một tay hờ hững bám vào tay vịn của khung gỗ mắt cáo chiếc xe. Chuyến đi bằng xe bò hoàn toàn không êm ả, cỗ xe hai bánh lắc lư xóc nảy theo nhịp bước của con vật, tùy theo cả sự thất thường của mặt đường phía dưới. Một kẻ đứng trên xe có thể dễ dàng ngã gãy cổ. Tuy nhiên, lữ khách vẫn đứng, vẻ bất cẩn và hài lòng. Người đánh xe từ lâu đã không còn quát tháo y nữa, ban đầu anh ta cho gã xa lạ này là kẻ gàn dở - nếu hắn muốn chết trên đường thì kệ hắn, chẳng người nào ở cái đất nước này thương tiếc! Tuy nhiên, không lâu sau, thái độ dè bỉu của người đánh xe nhường chỗ cho sự ngưỡng mộ đầy ác cảm. Người này có thể hơi ngốc nghếch thật, nhưng ta có thể nói mà không sợ quá lời rằng y có gương mặt gã khờ quá đẹp và mặc bộ quần áo gã khờ không phù hợp - một chiếc áo choàng chắp vá từ những mảnh da nhuộm màu hình quả trám, trong tiết trời nóng như thế! Nhưng tài giữ thăng bằng của y thì không chê vào đâu được, thật đáng kinh ngạc. Con bò đực bước đi khó nhọc, bánh xe va phải ổ gà, vào đá, vậy mà người đang đứng ấy hầu như không lắc lư, và bằng cách nào đó vẫn tỏ ra phong nhã. Một gã khờ phong nhã, người đánh xe nghĩ, hay có lẽ không khờ khạo chút nào. Có thể là kẻ nào đó đáng cho ta trông cậy. Giả sử y có lỗi, thì ấy là lỗi cố gắng không chỉ là chính y mà còn là màn trình diễn của y, vả chăng, người đánh xe nghĩ, xung quanh đây mọi người đều phần nào như thế, vì vậy suy cho cùng người này không hoàn toàn xa lạ với bọn ta. Khi lữ khách bảo rằng y khát, người đánh xe bỗng thấy mình đi đến bờ nước múc một cốc bằng quả bầu rỗng đánh bóng, đoạn giơ ra cho khách lạ uống, hệt như thể y là một quý tộc xứng đáng được người ta hầu hạ.

“Anh cứ đứng đó như ông lớn, còn tôi chạy nháo nhào theo yêu cầu của anh,” người đánh xe nhíu mày nói. “Tôi không hiểu sao mình đối xử tốt với anh vậy. Ai cho anh cái quyền ra lệnh cho tôi? Anh là ai nào? Không phải một quý tộc, cái đó thì chắc rồi, nếu không thì đã chẳng ở trên cỗ xe bò này. Nhưng vẫn có cái vẻ ta đây ở anh. Vậy có lẽ anh thuộc loại du côn du kề.” Người kia vục vào quả bầu để uống. Nước trào qua khóe miệng vương vào chiếc cằm cạo nhẵn giống như bộ ria bằng chất lỏng. Lúc lâu sau, y trả lại quả bầu rỗng, thở dài hài lòng, lau nước dính ở ria. “Tôi là ai?” y nói, như thể đang nói một mình, nhưng lại dùng ngôn ngữ của chính người đánh xe. “Tôi là người có một điều bí mật, và điều bí mật đó là gì, chỉ có tai của hoàng đế mới nghe thấy được.” Người đánh xe chắc mẩm: gã này khờ thật rồi. Không cần phải kính cẩn với y nữa. “Cứ giữ lấy bí mật của anh,” anh ta nói. “Chúng chỉ dành cho trẻ con, và gián điệp.” Người lạ xuống xe bên ngoài trạm nghỉ dành cho khách lữ hành, nơi mọi hành trình bắt đầu và kết thúc. Y cao đến lạ và xách theo một cái túi may bằng vải thảm. “Và cho các thầy phù thủy,” y nói với người đánh xe bò. “Cho cả các tình nhân. Và những vị vua.”

Ở trạm nghỉ, đâu đâu cũng ồn ào, náo nhiệt. Gia súc được chăm sóc: ngựa, lạc đà, bò đực, lừa, dê, trong khi thú hoang chưa thuần thì chạy loạn xạ: bọn khỉ kêu choe chóe, lũ chó chẳng phải thú cưng của ai. Đám vẹt la hét inh tai bay ùa ra như pháo hoa xanh trên bầu trời. Thợ rèn đang làm việc, cả thợ mộc cũng thế, còn trong các cửa hàng tạp hóa khắp bốn phía quảng trường rộng lớn, những người đàn ông chắc nịch lực lưỡng tính toán trù liệu hành trình, mua tích trữ đồ tạp hóa, nến, dầu, xà phòng, dây thừng. Những anh cu li đội khăn xếp mặc áo đỏ đóng khố dhoti không ngừng chạy tới lui đây đó, với những bó to không hiểu nổi và nặng trĩu trên đầu. Nhìn chung là rất nhiều hàng lên hàng xuống. Giường nghỉ qua đêm ở đây hẳn rẻ, những chiếc giường căng dây khung gỗ trải đệm lông ngựa chăn bông, sắp hàng như đội hình nhà binh trên mái những tòa nhà một tầng vây quanh cái sân lớn mênh mông của khu nhà trạm, những chiếc giường nơi người ta có thể nằm ngửa mặt lên trời mà tưởng tượng mình là thiên sứ. Xa hơn, về phía Tây, là doanh trại rì rầm của các đoàn quân của hoàng đế mới từ chiến trận trở về. Quân đội không được phép vào khu vực cung điện mà phải ở lại đây dưới chân ngọn đồi hoàng gia. Một đội quân thất nghiệp, mới từ chiến trường về, phải được đối xử cẩn trọng. Khách lạ nghĩ đến La Mã cổ đại. Một hoàng đế không tin người lính nào trừ vệ sĩ của mình. Người lữ khách biết rằng câu hỏi về lòng tin chính là câu hỏi y sẽ phải trả lời thật thuyết phục. Bằng không, y sẽ sớm mất mạng.

Cách không xa khu nhà trạm, một ngọn tháp tua tủa những ngà voi đánh dấu cổng vào cung điện. Mọi con voi đều thuộc về hoàng đế, và việc trang trí tháp bằng ngà voi thể hiện quyền lực của ông. Hãy cẩn thận! ngọn tháp cảnh báo. Ngươi đang bước vào địa phận của Vua Voi, vị quốc chủ sở hữu nhiều giống vật da dày này đến độ có thể hoang phí răng nanh của hàng nghìn con thú khổng lồ chỉ để trang trí cho tôi đấy. Qua cách phô trương sức mạnh của tháp, người lữ khách nhận thấy cũng cái tính chất phô trương ấy nóng bỏng trên trán y như một ngọn lửa, hay dấu ấn của Quỷ dữ; nhưng người làm ra ngọn tháp này lại chuyển thành sức mạnh cái phẩm tính mà ở người lữ khách thường được xem như một nhược điểm. Quyền lực có phải là lý do duy nhất biện minh cho một cá tính hướng ngoại? lữ khách tự hỏi và không trả lời được, song tự thấy mình hy vọng rằng vẻ đẹp có thể là một lý do nữa, bởi y chắc là mình đẹp, và biết rằng dáng vẻ ngoài của y cũng có sức mạnh riêng.

Xa hơn tòa tháp ngà voi là một cái giếng to đại, bên trên nó là một hệ thống cấp nước phức tạp đến không sao hiểu nổi phục vụ cung điện nhiều mái vòm trên đỉnh đồi. Không có nước, chúng ta chẳng là gì, người khách nghĩ. Thậm chí một hoàng đế không có nước cũng sớm thành tro bụi. Nước là đấng quân vương đích thực và tất cả chúng ta là nô lệ. Một lần ở nhà tại Florence y đã gặp một người có thể làm cho nước biến mất. Pháp sư này đổ nước đầy đến miệng bình, lẩm nhẩm câu thần chú, lật ngược cái bình, thế là thay vì nước, vải vóc tuôn ra, một dòng những khăn lụa nhiều màu xối xả. Đó chỉ là mẹo lừa, tất nhiên, và chưa hết ngày hôm đó người khách đã moi được bí mật của gã phù thủy và cất đi cùng những bí mật khác của mình. Y là một người có nhiều điều bí mật, nhưng chỉ có một điều xứng cho một vị vua.

Con đường dẫn đến tường thành bỗng nhiên dốc hơn và trong khi leo dốc, y nhìn thấy tầm cỡ của cung điện nơi mình đến. Rõ ràng nó là một trong những thành phố lớn trên thế giới, theo quan sát của y, lớn hơn Florence, Venice hoặc Rome, lớn hơn bất kỳ thành phố nào mà lữ khách từng thấy. Y đã thăm Luân Đôn một lần; nó cũng nhỏ hơn nơi này. Khi ánh sáng nhạt nhòa đi, thành phố dường như lớn hơn lên. Những khu dân cư đông đúc chen chúc bên ngoài tường thành, thầy tu báo giờ từ trên những tòa tháp giáo đường, và từ xa, y nhìn thấy ánh sáng của những điền trang lớn. Lửa bắt đầu cháy trong ánh chiều chạng vạng, như những lời cảnh báo. Từ trên mái vòm tối đen của bầu trời xuất hiện ánh sáng hồi ứng của những vì sao. Như thể trái đất và thiên đường là những đội quân sắp xung trận, y nghĩ. Như thể doanh trại của hai bên ém mình trong đêm chờ đợi trận chiến của ban ngày nổ ra. Và trong tất cả những đường ngang ngõ tắt này, trong tất cả những ngôi nhà của kẻ quyền thế kia, xa hơn nữa, trên các cánh đồng, sẽ không người nào nghe nói đến tên y, không ai tin được câu chuyện mà y sắp kể. Nhưng y vẫn phải kể. Y đã vượt qua cả thế gian để làm điều đó, và y sẽ làm.

Y sải những bước dài và cuốn theo nhiều ánh mắt tò mò, vì mái tóc vàng cũng như chiều cao, mái tóc vàng và phải thừa nhận là bẩn thỉu của y xõa quanh khuôn mặt giống như mặt nước bằng vàng trên hồ. Con đường mòn thoai thoải đi qua tòa tháp ngà voi, dẫn đến cổng đá bên trên có phù điêu hai con voi quay mặt vào nhau. Qua cái cổng để ngỏ vọng đến tiếng người đang vui chơi, ăn uống, tiệc tùng. Có những người lính đứng gác ở cổng Hatyapul, nhưng tư thế của họ thoải mái. Những rào cản thực còn ở phía trước. Đây là nơi công cộng, một chốn dành cho việc họp hành, mua bán và giải trí. Người ta vội vã đi qua trước mặt khách lữ hành, bị thôi thúc bởi cái đói và cơn khát. Ở cả hai bên con đường lát đá giữa cổng bên ngoài và bên trong là những nhà trọ, quán rượu, tiệm ăn, cả người bán hàng rong đủ loại. Công việc mua bán muôn đời chính là đây. Quần áo, đồ bếp núc, đồ trang sức rẻ tiền, vũ khí, rượu rum. Chợ chính nằm ở phía dưới cổng thành nhỏ hơn về phía Nam. Cư dân trong thành thường mua bán ở đó mà tránh nơi này, vốn chỉ dành cho những người mới đến ngờ nghệch không biết giá thật của các thứ. Đây là chợ của những kẻ bịp bợm, chợ của kẻ cắp, những kẻ giọng khàn, nói thách và bần tiện. Song những khách lữ hành mệt mỏi, không rành địa bàn thành phố, bao giờ cũng ngại, không muốn đi bộ vòng quanh bức tường thành bên ngoài để đến khu chợ lớn giá cả phải chăng hơn, nên họ không còn cách nào ngoài giao dịch ngay với các thương gia ở cổng voi. Nhu cầu của họ thường khẩn và đơn giản.

Lũ gà sống, kêu ầm ĩ vì hoảng sợ, bị treo ngược đầu, đập cánh loạn xạ, hai chân bị trói vào nhau, chờ nồi nước sôi. Đối với người ăn chay thì có thứ khác, những cái nồi yên ả hơn; rau cỏ không kêu gào. Và có phải người khách nghe thấy trong gió tiếng những người đàn bà đang kêu réo, đùa bỡn, chào mời, cười cợt những người đàn ông vô hình? Có phải đó là những người đàn bà mà y ngửi thấy mùi trong gió chiều? Dù sao thì cũng đã quá muộn, không thể đi tìm hoàng đế đêm nay được. Khách có tiền trong túi và đã trải qua một hành trình dài, vòng vo. Con đường y đi như thế này: tiến đến đích một cách gián tiếp, với nhiều lần tạt ngang, thơ thẩn. Kể từ đặt chân đến Surat, y đã đi qua Burhanpur, Handia, Sironj, Narwar, Gwalior và Dholpur cho đến Agra, rồi từ Agra đến đây, kinh đô mới này. Bây giờ y muốn có một cái giường thật tiện nghi, và một người đàn bà, tốt nhất là không có ria, và cuối cùng là một lượng lãng quên, trốn chạy khỏi chính mình nhất định, thứ không bao giờ tìm thấy được trong vòng tay đàn bà mà chỉ có trong cơn say đến độ.

Sau đó, khi những khát khao được thỏa mãn, y lăn ra ngủ trong một nhà chứa nồng nặc, ngáy ầm ĩ bên một gái điếm bị mắc chứng mất ngủ, và mơ. Y có thể mơ bằng bảy thứ tiếng: Ý, Tây Ban Nha, Ả Rập, Ba Tư, Nga, Anh, Bồ Đào Nha. Y nhặt được các thứ tiếng này dọc đường đi theo cách giống như hầu hết cánh thủy thủ nhiễm bệnh vào người; ngôn ngữ là bệnh lậu của y, bệnh giang mai của y, bệnh xcobuýt của y, bệnh truyền nhiễm của y. Ngay khi y thiếp đi, một nửa thế giới bắt đầu thì thào trong óc y, kể những câu chuyện của những lữ khách phi thường. Trong thế giới mới được khám phá nửa vời này, mỗi ngày đều mang đến tin tức về những phép màu mới. Bài thơ-giấc mộng thấu thị và khai ngộ của cái hằng ngày hãy còn chưa bị nghiền nát bởi thực tế buồn tẻ, bị che đậy. Bản thân y, một người kể chuyện, bị những câu chuyện kỳ thú đưa chân ra khỏi nhà, một trong số đó có thể đem lại cho y một gia tài hoặc khiến y phải trả giá bằng sinh mạng.

{2}
Trên boong con tàu cướp biển của nhà quý tộc Scotland

Trên boong con tàu cướp biển Scáthach của nhà quý tộc Scotland, được đặt tên theo một nữ thần chiến tranh trong truyền thuyết xứ Skye, con tàu mà thủy thủ đã nhiều năm thỏa thích cướp bóc và tung hoành ngang dọc vùng biển Main thuộc Tây Ban Nha, nhưng hiện nay đang nhằm hướng Ấn Độ thực thi một nhiệm vụ quốc gia, kẻ lậu vé lờ đờ uể oải người Florence đã tránh khỏi bị quầng ngay tức khắc lên trang trại Bạch Hà miền Nam châu Phi bằng cách lôi con rắn nước còn sống ra khỏi cái tai giật thót của viên quản lý neo buồm và ném từ mạn tàu xuống biển. Bảy ngày sau khi tàu đi vòng qua mũi Agulhas ở chân lục địa châu Phi, y bị phát hiện khi đang nằm dưới một gầm giường ở phần mũi tàu, trên người mặc áo chẽn màu mù tạt, quần bó, quấn mình trong chiếc áo choàng không tay dài, chắp vá, may bằng nhiều mảnh da hình quả trám sặc sỡ, đeo một túi xách nhỏ, đang ngủ ngon lành, chốc chốc lại ngáy ầm ĩ, chẳng buồn lẩn trốn. Dường như y rất sẵn sàng để người ta phát hiện, tự tin đến đáng kinh ngạc vào sức quyến rũ, sức thuyết phục và thôi miên của mình. Dù sao thì họ cũng đã chở y đi một chặng đường dài rồi. Quả thật, y hóa ra đúng là một phù thủy. Y biến những đồng xu vàng thành khói và khói màu vàng trở lại thành vàng. Một bình nước ngọt dốc ngược làm tuôn chảy cả một dòng khăn lụa. Y khiến cá và bánh mì sinh sôi nảy nở chỉ bằng vài cái khoát tay thanh nhã, thật báng bổ, tất nhiên, nhưng đám thủy thủ đang thiếu đói dễ dàng tha thứ cho y. Vội vã làm dấu thánh, để đảm bảo cho bản thân họ tránh khỏi cơn cuồng nộ của Chúa Jesus có thể nổ ra trước hành vi tiếm quyền Ngài của gã phu thuật sĩ hậu thời này, bọn họ ngấu nghiến cái bữa trưa hậu hĩnh không ngờ, nếu không nói là bất lương về lý thuyết kia.

Ngay cả bản thân nhà quý tộc Scotland, George Louis Hauksbank, Huân tước Hauksbank thuộc xứ cùng tên - nói theo kiểu Scotland là Hauksbank xứ Hauksbank, một người quý tộc không thể nhầm lẫn với những Hauksbank yếu thế và hèn mọn hơn thuộc những nơi thấp kém hơn - cũng nhanh chóng bị quyến rũ khi kẻ trốn vé lòe loẹt được đưa vào cabin cho ông phán xử. Lúc bấy giờ, gã trai lêu lổng tự xưng là “Uccello” - “Uccello di Firenze, phù thủy kiếm học giả, sẵn sàng hầu hạ ngài,” y nói bằng thứ tiếng Anh hoàn hảo, kèm theo một cái cúi chào nhanh, thấp, đúng kỹ năng quý tộc. Huân tước Hauksbank liền mỉm cười, hít hà chiếc khăn tay tẩm nước hoa. “Điều đó thì ta có thể đã tin, thầy phù thủy ạ,” ông trả lời, “nếu như ta không biết họa sĩ Paolo cùng tên cùng địa chỉ, người từng tạo nên trong Nhà thờ lớn của thị trấn anh một bích họa trompe-l’oeil[1] tôn vinh tổ tiên ta, Ngài John Hauksbank, được gọi là Giovanni Milano, lính đánh thuê, đại tướng Florence thuở xưa, kẻ chiến thắng trận Polpetto; và nếu như họa sĩ đó đừng chẳng may qua đời đã nhiều năm.” Gã lang thang tặc lưỡi phản đối với vẻ xấc xược. “Rõ ràng tôi không phải là họa sĩ quá cố đó rồi,” y cất tiếng, lấy tư thế đường hoàng. “Tôi đã chọn pseudonimo di viaggio[2] này bởi vì trong ngôn ngữ của tôi nó có nghĩa là ‘chim’, mà chim là lữ khách vĩ đại nhất.”

Đến đây y lôi trong ngực áo ra một chú chim ưng trùm kín đầu, lôi từ không khí ra một chiếc găng tay của người nuôi chim ưng, đưa cả hai cho ngài địa chủ đang sững sờ. “Chim ưng dành cho quý ông xứ Hauksbank,” y nói vẻ đầy trang trọng, rồi sau đó, trong khi Huân tước Hauksbank mang găng vào tay và để chú chim đậu lên trên, y, “Uccello”, búng ngón tay đánh tách kiểu như người đàn bà rút lại tình yêu của mình, và thế là trước sự thất vọng lộ rõ của nhà quý tộc Scotland, cả hai thứ biến mất, chú chim trên găng tay lẫn găng tay của người nuôi chim. “Còn nữa,” gã phù thủy nói tiếp, trở lại chuyện về cái tên của y, “bởi vì ở thành phố của tôi, bức màn này của từ ngữ, chú chim ẩn mình này là một uyển ngữ tinh vi chỉ bộ phận sinh dục đàn ông, và tôi tự hào vì sở hữu nó nhưng không khiếm nhã đến mức phơi bày nó.” “Ha! Ha!” Huân tước Hauksbank xứ cùng tên cười phá lên, rồi chỉnh đốn lại tư thế với sự mau chóng đáng ngưỡng mộ. “Bây giờ thì nó đã đem lại cho chúng ta điểm chung rồi đấy.”

Ông ta, ngài Hauksbank xứ cùng tên, là một nhà quý tộc từng ngao du nhiều nơi, và già hơn so với vẻ bề ngoài. Mắt ông sáng và da ông nhẵn nhụi, nhưng ông đã qua tuổi bốn mươi được chừng bảy năm hoặc hơn. Kiếm thuật của ông là gương sáng để người ta học tập, ông khỏe như con bò đực trắng và từng chèo mảng đến tận thượng nguồn sông Hoàng Hà ở hồ Kar Qu, ở đấy ông đã ăn ngẩu pin hổ hầm đựng trong một chiếc bát vàng, ông cũng đã săn được những con tê giác trắng của miệng núi lửa Ngorongoro, leo tất cả hai trăm tám tư đỉnh của dãy núi Munros xứ Scotland, từ đỉnh Ben Nevis đến đỉnh Không Tới Được ở Sgurr Dearg trên đảo Skye, quê hương của con tàu Scáthach Kinh Hoàng. Cách đây rất lâu, ở lâu dài Hauksbank, ông cãi nhau với vợ, một mụ đàn bà nhỏ tí lắm mồm với mái tóc quăn đỏ và cái cằm nhọn hoắt như cái kẹp quả hạch Hà Lan và ông đã bỏ lại mụ ta ở cao nguyên cho mụ chăn đàn cừu ghẻ để ông ra đi tìm kho báu như tổ tiên và làm thuyền trưởng con tàu phụng sự Drake khi họ cướp vàng của châu Mỹ từ tay người Tây Ban Nha trên biển Caribê. Phần thưởng cho ông từ Nữ hoàng yêu kiều là sứ mệnh làm đại sứ mà hiện ông đang dấn thân; ông đang trên đường đến Hindoostan, nơi ông có toàn quyền thu nhặt và giữ lấy bất kỳ tài sản nào có thể tìm được, dù là đá quý, thuốc phiện hay vàng, miễn sao ông mang lá thư riêng của Gloriana đến cho nhà vua và đem về nhà bức thư phúc đáp của Mogol.

“Ở Ý chúng tôi gọi là Mogor”, ảo thuật gia trẻ tuổi kể với ông. “Cả trong những ngôn ngữ không thể phát âm nổi của chính vùng đất này,” Huân tước Hauksbank đáp trả, “ai biết được từ này có thể bị vặn, thắt và xoay như thế nào.”

Một cuốn sách đã xác lập mãi mãi tình bạn giữa họ: cuốn Canzoniere của Petrarch, một ấn phẩm như thường lệ vẫn nằm cạnh khuỷu tay nhà quý tộc Scotland, trên một mặt bàn nhỏ kiểu pietra dura[3] “A, Petrarca vĩ đại,” “Uccello” kêu lên. “Một phù thủy đích thực đây rồi.” Và bắt chước điệu bộ hùng hồn của một nguyên lão La Mã, y bắt đầu ngâm nga:

“Benedetto sia ’l giorno, et ’l mese, et l’anno,
et la stagione, e ’l tempo, et l’ora, e ‘l punto,
e ’l bel paese, e ’l loco ov’io fui giunto
da’duo begli occhi che legato m’ànno…”

Và thế là Huân tước Hauksbank xướng lên mạch bài xonnê kia bằng tiếng Anh:

“… và xin ban phúc cho nỗi đau ngọt ngào đầu tiên
trong lòng ta khi đương kết giao cùng Tình Ái,
xin ban phúc cả cung tên đâm suốt qua ta
cả những vết thương xuyên thấu đáy tim ta.”

“Bất kỳ ai yêu bài thơ này như tôi phải là chủ tôi,” “Uccello” nói, đoạn cúi chào. “Và bất kỳ ai cảm nhận như ta về những từ ngữ này phải là bạn rượu của ta,” người Scotland đáp lại. “Anh đã mở chìa khóa trái tim ta. Giờ ta phải chia sẻ một bí mật mà anh sẽ không bao giờ được tiết lộ cho ai. Hãy đi với ta.”

Trong chiếc hộp gỗ nhỏ giấu đằng sau tấm ván trượt trong phòng ngủ của mình, Huân tước Hauksbank xứ cùng tên cất giữ một bộ sưu tập “những đồ vật giá trị” mà ông yêu dấu, những món đồ nhỏ đẹp đẽ mà thiếu chúng một người liên tục chu du khắp thế gian có thể mất phương hướng, bởi vì quá nhiều đi lại, quá nhiều cái lạ và cái mới có thể làm rệu rã những sợi dây neo giữ tâm hồn, điều này Huân tước Hauksbank biết rõ. “Những thứ này không phải của ta,” ông nói với người bạn người Florence mới quen, “nhưng chúng nhắc cho ta nhớ ta là ai. Ta làm người canh giữ chúng một thời gian, rồi khi hết thời gian đó ta sẽ để chúng đi.” Ông lôi ra khỏi hộp mấy viên đá quý có độ tinh khiết và kích thước vô cùng lớn, nhún vai khinh miệt đặt sang một bên, và rồi một thỏi vàng Tây Ban Nha có thể khiến bất kỳ người nào tìm thấy nó sống xa hoa hết cả đời - “thế vẫn chưa là gì, chưa là gì,” ông lẩm bẩm - và chỉ tới lúc đó thì mới đến những báu vật thực của ông, thứ nào cũng được bọc cẩn thận bằng vải, vùi vào những ổ giấy vò nhàu và vải vụn: chiếc khăn tay lụa của nữ thần ngoại đạo xứ Soghdia cổ, được tặng cho một người hùng bị lãng quên làm vật chứng cho tình yêu của nàng; một tác phẩm chạm trổ tinh xảo trên xương cá voi mô tả cuộc đi săn hươu đực; một cái rương có lồng chân dung Nữ hoàng; một cuốn sách lục giác đóng gáy da từ Đất Thánh, trên những trang nhỏ xíu của cuốn sách ấy, viết bằng những con chữ nhỏ li ti trang trí sơn son thếp vàng, là toàn văn Qur’an; bức tượng đầu người bằng đá bị vỡ mũi từ Macedonia, được cho là chân dung của Alexander Đại đế; một trong những “ấn triện” bí ẩn của nền văn minh thung lũng sông Ấn, được tìm thấy ở Ai Cập, mang hình ảnh con bò đực và một loạt chữ tượng hình chưa bao giờ được giải mã, một đồ vật không ai biết mục đích là gì; một phiến đá Trung Hoa bóng, phẳng có hình sáu hào của một quẻ Kinh Dịch đỏ tươi cùng những vân hoa tự nhiên màu sẫm giống như một rặng núi lúc hoàng hôn; một quả trứng bằng sứ có tô vẽ; một cái đầu khô quắt do cư dân vùng rừng mưa nhiệt đới Amazon làm ra; và một cuốn từ điển ngôn ngữ thất truyền của eo đất Panama, những người nói thứ tiếng này đều đã tuyệt chủng trừ một cụ bà không thể phát âm chính xác do nỗi răng lợi đã rụng sạch.

Huân tước Hauksbank xứ cùng tên mở một ngăn đồ thủy tinh quý đã phi thường vượt qua nhiều đại dương mà vẫn sống sót, lấy ra một cặp ly Morano màu trắng sứ, rót vừa đủ rượu brandy vào mỗi chiếc. Người khách trốn vé tiến đến nâng một ly lên. Huân tước Hauksbank hít một hơi sâu rồi uống. “Anh là người Florence,” ông nói, “vậy anh hiểu sự uy nghi của quốc chủ cao nhất trong mọi quốc chủ, của cái tôi con người cá nhân, và của nỗi khát khao cái đẹp, giá trị và ái tình, những gì nó cần để mong được nguôi dịu.” Người tự xưng là “Uccello” dợm trả lời, nhưng ngài Hauksbank đã giơ tay lên. “Ta sẽ nói ý ta trước,” ông nói tiếp, “vì có những vấn đề phải thảo luận mà những triết gia lỗi lạc các anh không hề hay biết. Cái tôi ấy có thể là bậc vua chúa, nhưng vẫn đói như kẻ cùng khổ. Nó có thể được nuôi dưỡng trong chốc lát nhờ chiêm ngưỡng những kỳ quan được bao bọc kỹ lưỡng này, nhưng nó vẫn là một thứ nghèo, đói, khát. Và nó là một thứ vua lâm nguy, thứ quốc chủ mãi mãi bị phó mặc cho bao nhiêu kẻ nổi loạn, cho nỗi sợ hãi, giả dụ vậy, cả sự lo lắng, cảm giác đơn độc, hoang mang, niềm kiêu hãnh lạ lùng khó nói thành lời và nỗi hổ thẹn âm thầm, không cưỡng nổi. Cái tôi đó bị bủa vây bởi những bí mật, các bí mật liên tục gặm nhấm nó, các bí mật xé toang vương quốc của nó, bỏ lại vương trượng gãy vầy trong tro bụi.

“Ta thấy rằng ta đang làm anh rối trí,” ông thở dài, “vì thế ta sẽ bày tỏ một cách mộc mạc. Cái bí mật mà anh sẽ không đời nào được tiết lộ cho ai không cất giấu trong một chiếc hộp. Nó nằm - không, không phải nói dối, mà là nói thật![4] - ở đây.”

Người Florence bằng trực giác đã cảm nhận được từ trước đó sự thật về những khát khao giấu kín của Huân tước Hauksbank, nên liền nghiêm túc bày tỏ lòng kính trọng đúng mực dành cho trọng lượng và chu vi cái món lốm đốm vằn nằm trước mặt y, bên trên mặt bàn của huân tước thoang thoảng mùi thì là, như món xúc xích finocchiona đang chờ được lạng mỏng. “Nếu ngài từ bỏ biển cả mà đến sống ở thành phố quê hương tôi,” y nói, “những rắc rối của ngài sẽ sớm cáo chung, bởi vì giữa những gã ga lăng trẻ tuổi xứ San Lorenzo ngài sẽ dễ dàng tìm thấy mọi thú vui đàn ông ngài hằng đeo đuổi. Còn bản thân tôi, thật vô cùng đáng tiếc…”

“Uống cạn đi,” nhà quý tộc Scotland ra lệnh, sa sầm mặt, đoạn lảng sang chuyện khác. “Chúng ta sẽ không nói thêm chuyện đó nữa.” Có ánh lóe sáng trong mắt ông, cái ánh sáng mà người bạn rượu ước gì không phải trong mắt ông thì hơn. Tay ông gần đốc kiếm hơn mong muốn của người bạn rượu. Nụ cười của ông là cái nhếch mép của thú dữ.

Theo sau đó là một khoảng im lặng đơn độc kéo dài, suốt trong quãng im lặng đó kẻ trốn vé hiểu rằng số phận y đang ngàn cân treo sợi tóc. Rồi Hauksbank uống cạn ly brandy và bật một tiếng cười đau khổ, gớm guốc. “Vâng, thưa ngài,” ông ta kêu lên, “ngài đã biết bí mật của ta, giờ ngài phải kể bí mật của ngài đi, vì chắc chắn ngài cũng có điều bí mật mà ta lại ngu ngốc hiểu lầm là của mình, và giờ ta phải được biết nó trọn vẹn.”

Người đàn ông tự xưng là Uccello di Firenze cố gắng đổi đề tài. “Liệu ngài có cho tôi vinh dự được nghe câu chuyện về vụ bắt giữ chiếc thuyền buồm chở kho báu Cacafuego không, thưa Huân tước? Và ngài có - chắc chắn là có chứ nhỉ - ở bên cạnh Drake tại Valparaiso, và Nombre de Dios nơi ông ta bị thương không…?” Hauksbank ném ly vào tường rồi rút kiếm. “Đồ vô lại,” ông nói. “Trả lời thẳng ta đi, bằng không sẽ chết.”

Kẻ trốn vé thận trọng lựa lời. “Thưa Huân tước của tôi,” y nói, “Tôi giờ thấu hiểu rằng mình ở đây là để tự hiến mình làm kẻ hầu vặt cho ngài. Đúng thế, tuy nhiên,” y vội đế thêm, khi mũi kiếm chạm cổ họng, “tôi cũng có một mục đích xa hơn. Thực ra, tôi là kẻ mà ngài có thể gọi là dấn thân vào một cuộc tìm kiếm - và, còn hơn thế nữa, một cuộc tìm kiếm bí mật - nhưng tôi phải cảnh báo ngài rằng điều bí mật của tôi bị một lời nguyền, do phù thủy quyền lực nhất thời đại yểm lên. Duy chỉ một người nghe được điều bí mật của tôi mà còn sống, nên tôi không muốn chịu trách nhiệm về cái chết của ngài.”

Huân tước Hauksbank xứ cùng tên lại phá lên cười, lần này không phải tiếng cười gớm guốc, mà là tiếng cười xua tan mây và ánh mặt trời lâu lắm mới lại quay về. “Anh khiến ta buồn cười, chim nhỏ ạ,” ông nói. “Anh tưởng ta sợ lời nguyền của gã phù thủy mặt xanh của anh à? Ta đã từng khiêu vũ với Nam tước Samedi trong Ngày của Người chết thế mà vẫn thoát khỏi bùa yểm của lão. Ta sẽ hành xử vô cùng tàn nhẫn nếu anh không kể cho ta mọi chuyện ngay lập tức.”

“Thôi thế cũng đành,” người khách trốn vé bắt đầu. “Ngày xưa có một hoàng tử ưa phiêu lưu tên Argalia, còn được gọi là Arcalia, một chiến binh vĩ đại nắm giữ các thứ binh khí bị phù phép, trong đoàn tùy tùng của chàng có bốn người khổng lồ đáng sợ và chàng còn có một người đàn bà đi cùng, Angelica…”

“Dừng lại,” Huân tước Hauksbank xứ cùng tên chộp lấy khuỷu tay y. “Anh làm ta đau đầu rồi đó.” Rồi, chỉ một lát sau, “Tiếp đi.” “… Angelica, một nàng công chúa thuộc dòng dõi Thành Cát Tư Hãn và Thiết Mộc Chân…” “Dừng lại. À không, tiếp đi.” “… đẹp tuyệt trần…” “Dừng lại.”

Và thế là Huân tước Hauksbank ngã lăn xuống sàn bất tỉnh.

°°°

Lữ khách, hầu như bối rối vì đã quá dễ dàng cho được cồn thuốc phiện vào ly rượu của chủ nhà, thận trọng trả chiếc hộp gỗ nhỏ đựng báu vật vào chỗ cũ, quấn áo choàng nhiều màu quanh người đoạn vội vã lên khoang chính gọi người tới giúp. Y thắng được chiếc áo này khi chơi bài scarabocion với một tay buôn kim cương người Venice, kẻ này đã kinh ngạc không làm sao tin nổi rằng một tên dân Florence quèn dám đến tận Rialto mà đánh bại dân địa phương bằng kiểu chơi bài của chính họ. Tay nhà buôn, một người Do Thái có râu và tóc quăn tên Shalakh Cormorano, đã đặt làm riêng chiếc áo choàng này tại tiệm may nổi tiếng nhất thành Venice được gọi là Il Moro Invidioso[5] vì bức ảnh người Ả Rập mắt xanh trên tấm bảng hiệu ở cửa, và chiếc áo là cả một kỳ công của nhà huyền học, lớp lót của nó là cả một hầm mộ gồm những túi bí mật và nếp vải giấu kín, là nơi tay nhà buôn có thể cất những món đồ có giá trị của mình, còn một kẻ cơ hội như “Uccello di Firenze” có thể giấu đủ mọi trò bịp. “Nhanh lên, các bạn ơi, nhanh lên,” lữ khách gọi, diễn một vẻ lo lắng đầy thuyết phục. “Ngài Huân tước cần chúng ta.”

Giả sử trong đoàn thủy thủ mẫn cán gồm những tên cướp-biển-biến-thành-nhà-ngoại-giao này có nhiều kẻ hoài nghi mắt hi sinh lòng ngờ vực vì cái lối bất tỉnh thình lình của ông chủ, và bắt đầu nhìn nhận người mới đến theo cái lối không có lợi cho sức khỏe tươi tốt của ông, thì họ cũng phần nào yên tâm trở lại nhờ thái độ quan tâm ra mặt mà “Uccello di Firenze” bày tỏ đối với sức khỏe của Huân tước Hauksbank. Y giúp đưa người đang bất tỉnh vào giường, cởi quần áo, cố xoay xở mặc bộ pyjama cho ông, chườm khăn nóng và khăn lạnh lên trán ông, lại chẳng chịu ăn hay ngủ cho kỳ đến khi sức khỏe của nhà quý tộc Scotland khá hơn. Bác sĩ trên tàu tuyên bố rằng kẻ trốn vé này là một trợ lý vô giá, nghe thấy thế thủy thủ liền thì thà thì thầm rồi ai về chỗ nấy.

Khi còn lại một mình với người đang bất tỉnh, bác sĩ thú nhận với “Uccello” rằng anh ta lúng túng vì nhà quý tộc không chịu tỉnh lại sau cơn hôn mê đột ngột này. “Tôi không thấy có gì không ổn với ông ta, ơn Chúa, trừ chuyện ông ta không tỉnh lại,” anh ta nói, “và trong cái thế giới thiếu tình yêu thương này, mơ có lẽ lại thông thái hơn là tỉnh.”

Bác sĩ là một người đơn giản, dạn dày trận mạc, tên Hawkins Ơn-Chúa, một bác sĩ phẫu thuật tốt bụng có kiến thức y học hạn chế, quen với việc gắp những viên đạn Tây Ban Nha ra khỏi cơ thể các thủy thủ, khâu lại những vết thương dài do đoản kiếm gây ra sau những trận đánh giáp lá cà với người Tây Ban Nha, hơn là chữa trị căn bệnh bất tỉnh bí hiểm xuất hiện đột ngột không biết từ đâu, giống như kẻ đi lậu vé hay lời phán xét của Chúa. Hawkins đã bỏ lại một mắt ở Valparaiso và một nửa chân ở Nombre de Dios, và hằng đêm anh ta hát những bài fado ai oán của Bồ Đào Nha để tôn vinh nàng trinh nữ trên một ban công ở khu dân cư Ribeira của Oporto, tự đệm đàn bằng cây vĩ cầm của dân digan. Ơn-Chúa khóc sụt sùi khi hát, và “Uccello” hiểu rằng vị bác sĩ tốt bụng đang tưởng tượng ra tình cảnh mình bị cắm sừng, hình dung ra, để tự tra tấn, hình ảnh người tình ưa uống rượu pooctô của mình lên giường với những đàn ông vẫn còn lành lặn, những ngư dân bốc mùi lũ con mồi có vây của họ, những gã tu sĩ dòng Franciscan dâm đãng, hồn ma những nhà hàng hải xa xưa, và những người còn sống đủ mọi sắc tộc, người Dagos và người Anh, người Hoa và Do Thái. “Một người đàn ông bị bùa yêu,” kẻ trốn vé nghĩ, “hay là một gã dễ bị đánh lạc hướng và xỏ mũi.”

Lúc con tàu Scáthach đi qua vùng Sừng châu Phi và đảo nhỏ Socotra, cả trong khi nó lấy hàng tiếp tế ở Maskat rồi rời bờ biển Ba Tư mà quay lái sang trái, đón ngọn gió mùa thổi nó tiến lên, hướng về phía Đông Nam tới thiên đường Diu của Bồ Đào Nha trên bờ Nam của nơi mà bác sĩ Hawkins gọi là “Guzerat”, thì Huân tước Hauksbank của xứ cùng tên vẫn ngủ ngon lành, “một giấc ngủ mới yên lành làm sao, ơn Chúa”, theo lời của Hawkins bất lực, “điều đó chứng tỏ rằng lương tâm ông ấy trong sạch và ít ra là tâm hồn ông khỏe mạnh, sẵn sàng để gặp đấng Tạo hóa bất kỳ lúc nào”. “Chúa cấm đấy,” kẻ trốn vé nói. “Hãy cầu Chúa đừng mang ông ấy đi vội,” người kia liền đồng ý. Trong những đêm dài thức canh bên giường bệnh, “Uccello” thường hỏi bác sĩ về người tình Bồ Đào Nha của anh ta. Hawkins sẵn lòng kể về đề tài này chẳng cần ai khuyến khích. Kẻ trốn vé kiên nhẫn lắng nghe những lời tán tụng đầy ngưỡng mộ đôi mắt nàng, đôi môi nàng, bộ ngực nàng, hông nàng, bụng nàng, mông nàng, chân nàng. Y biết được những từ âu yếm bí mật mà nàng sử dụng khi làm tình, những từ bây giờ không còn quá bí mật, và y nghe kể về lời hứa thủy chung của nàng và lời thề thốt thầm thì về sự bên nhau mãi mãi. “Ấy, nhưng cô ta dối trá, dối trá,” tay bác sĩ khóc. “Anh có thật biết điều đó không?” kẻ trốn vé hỏi, và khi Ơn-Chúa sướt mướt lắc đầu nói, “Chuyện lâu quá rồi, tôi bây giờ chỉ còn một nửa con người, vì vậy tôi đành coi như điều tồi tệ nhất đã xảy ra thôi,” “Uccello” liền dỗ dành để anh ta vui trở lại. “Nào, bây giờ chúng ta hãy cầu Chúa đi, Ơn-Chúa, vì anh khóc lóc vô lý! Nàng nói thật đấy, tôi chắc mà, nàng đang đợi anh, tôi không nghi ngờ gì; và nếu anh cụt một chân thì nàng sẽ lấy tình yêu bù lại, tình yêu bù vào cái chân đó có thể dành cả cho những bộ phận khác nữa; và nếu anh mất một con mắt, con mắt kia sẽ tiệc tùng gấp đôi trên cơ thể nàng, người đã giữ tấm lòng chung thủy và yêu anh như anh yêu nàng! Đủ rồi! Hãy cầu Chúa! Hãy hát vui lên và đừng khóc nữa.”

Bằng lối đó y xua đuổi Hawkins Ơn-Chúa ra ngoài mỗi đêm, thuyết phục anh ta tin rằng thủy thủ sẽ buồn phiền nếu không được nghe những bài ca của anh ta, và hằng đêm, khi còn lại một mình với nhà quý tộc bất tỉnh, sau khi đã đợi một lát, y bèn lục lọi khắp các khoang của thuyền trưởng, tìm mọi bí mật của chúng. “Một người làm căn buồng có một cái hốc bí mật thì ắt cũng làm ít nhất hai ba hốc khác,” y lý luận, và cho tới khi cảng Diu xuất hiện, y đã vặt Huân tước Hauksbank sạch như vặt lông gà, y tìm thấy bảy buồng bí mật trong những bức tường bằng ván, và toàn bộ số đá quý trong tất cả các hộp gỗ giấu trong đó giờ đây đã yên vị ở ngôi nhà mới trong chiếc áo choàng của Shalakh Cormorano, cả bảy thỏi vàng cũng đi theo, vậy mà chiếc áo choàng vẫn nhẹ tựa lông, bởi vì gã người Moor du mục xứ Venice biết bí quyết biến bất cứ món hàng nào cất giấu bên trong thứ quần áo kỳ diệu này thành ra không trọng lượng. Còn như “những vật quý giá” khác, tên trộm chẳng màng. Y để chúng làm tổ ở nguyên chỗ cũ, đẻ được loài chim nào thì đẻ. Nhưng đến lúc hoàn tất vụ trộm bẫm này “Uccello” vẫn chưa hài lòng, bởi vì kho báu lớn hơn hết thảy vẫn lảng tránh y. Y chỉ che giấu nỗi kích động của mình được đến thế. Vận may đã đặt một cơ hội lớn trong tầm tay y, y không được để nó tuột mất. Nhưng thứ đó ở đâu? Y lục soát từng phần một trong các khoang của thuyền trưởng, vậy mà nó vẫn lẩn được. Mẹ kiếp! Báu vật ấy bị ếm bùa chăng? Hay nó đã bị làm cho vô hình, để thoát khỏi y?

Sau khi cập cảng chốc lát ở Diu, tàu Scáthach hối hả đến Surat, từ thành phố này (mới đây còn là địa điểm đến chinh phạt của chính Hoàng đế Akbar), Huân tước Hauksbank đã dự tính bắt đầu một hành trình bằng đường bộ đến cung điện của Mogol. Và trong đêm ấy họ đến được Surat (chỉ còn là phế tích, vẫn âm ỉ sự phẫn nộ của hoàng đế), trong khi Hawkins Ơn-Chúa đang dốc cả tâm can mà hát và thủy thủ đoàn say khướt rượu rum, hoan hỉ kết thúc một chuyến đi dài trên biển, thì kẻ lục soát dưới khoang tàu cuối cùng đã tìm thấy cái y tìm kiếm: tấm ván bí mật thứ tám, nhiều hơn một so với con số bảy thần kỳ, nhiều hơn một so với trông đợi của bất kỳ tên trộm nào. Đằng sau cánh cửa cuối cùng này là thứ y tìm kiếm. Sau khi ra tay lần cuối cùng, y nhập cuộc cùng đám nhậu nhẹt trên boong, hát và uống nhiệt tình như bất kỳ kẻ nào trên tàu. Bởi vì y có tài vẫn tỉnh táo khi không con mắt nào còn có thể mở, thời cơ đến, trong những giờ sáng sớm tinh mơ ấy, y có thể chuồn lên bờ trên chiếc xuồng nhỏ của tàu và biến mất, như một bóng ma, vào đất Ấn Độ. Rất lâu trước khi Hawkins Ơn-Chúa gióng báo động, khi phát hiện Huân tước xứ cùng tên môi tái ngắt trên chiếc giường đi biển cuối cùng của ngài, đã vĩnh viễn được giải thoát khỏi nỗi thèm khát finocchiona, “Uccello di Firenze” đã ra đi, chỉ để lại đằng sau y cái tên như tấm da bị vứt bỏ của con rắn lột. Sát bên ngực lữ khách không tên là kho báu của các kho báu, bức thư do chính tay Elizabeth Tudor viết và đóng triện riêng của bà, quốc thư của Nữ hoàng Anh gửi Hoàng đế Ấn Độ, có thể là câu thần chú Vừng-ơi-mở-ra của y, chìa khóa vạn năng mở vào thế giới của hoàng cung Mughal. Bây giờ, y đã là đại sứ Anh quốc.

{3}
Buổi bình minh, những cung điện sa thạch u buồn

Buổi bình minh, những cung điện sa thạch đầy ám ảnh khó quên của “thành phố chiến thắng” mới của Akbar Đại đế trông như được xây nên từ khói đỏ. Hầu hết các thành phố bắt đầu cho ấn tượng vĩnh cửu ngay từ khi chúng được sinh ra, nhưng Sikri luôn luôn có vẻ như là ảo ảnh. Khi mặt trời lên đến đỉnh, cây dùi cui khổng lồ của cơn nóng ban ngày nện xuống đá lát đường, bưng điếc đặc tai người trước mọi âm thanh, khiến không khí rung lên như con linh dương hoảng sợ, làm suy yếu ranh giới giữa minh mẫn và mê sảng, giữa những gì hư ảo và những gì là thực.

Thậm chí hoàng đế cũng sa vào ảo tượng này. Các hoàng hậu lượn lờ trong cung điện của người như những bóng ma, các sủng nương Rajput và Thổ Nhĩ Kỳ chơi trò đuổi bắt. Một trong số các nhân vật hoàng gia này không tồn tại thực. Nàng là một người vợ tưởng tượng, do Akbar nghĩ ra theo cách những đứa trẻ cô đơn nghĩ ra những người bạn tưởng tượng, và bất chấp sự hiện diện của các phu nhân đang sống dù chỉ lượn lờ, hoàng đế có ý nghĩ rằng chính các hoàng hậu thật mới là những bóng ma, còn người dấu yêu không tồn tại mới là thật. Ngài đặt cho nàng một cái tên, Jodha, và không ai dám nói khác. Trong tư thất dành cho phụ nữ, trong những hành lang nhung lụa nơi cung điện của nàng, ảnh hưởng và quyền lực của nàng lớn lên. Tansen viết những bài ca dành cho nàng và trong xưởng thi họa sắc đẹp của nàng được ca tụng bằng chân dung và thơ ca. Bậc thầy Abdus Samad, người Ba Tư, đích thân vẽ chân dung nàng, vẽ nàng bằng ký ức một giấc mơ, dù chưa bao giờ được thấy mặt nàng, và khi hoàng đế nhìn thấy tác phẩm của ông, người vỗ tay tán thưởng nhan sắc tỏa sáng từ trang giấy. “Ngươi bắt được cái thần của nàng, giống như thật,” ngài kêu lên, còn Abdus Samad thở phào, không còn cảm giác như cái đầu ông đang lỏng lẻo trên cổ; và sau khi tác phẩm tưởng tượng này của họa sĩ bậc thầy trong xưởng vẽ của hoàng đế được trưng bày, toàn bộ triều đình biết rằng Jodha có thật, và những cận thần vĩ đại nhất, Navratna tức Cửu Tinh, tất thảy đều công nhận không chỉ sự tồn tại của nàng mà cả nhan sắc, sự thông thái, cử động duyên dáng và giọng nói êm ái của nàng. Akbar và Jodhabai! A ha! Thật là chuyện tình của thời đại.

Cuối cùng thành phố cũng xây xong, vừa kịp ngày sinh lần thứ bốn mươi của hoàng đế. Đã mười hai năm ròng xây dựng trong bức sốt, nhưng suốt một thời gian dài người ta gây cho ngài ấn tượng rằng thành phố mọc lên chẳng khó khăn gì, năm này qua năm khác, như có phép phù thủy vậy. Quan coi sóc công trình không cho phép tiến hành bất kỳ công việc xây dựng nào trong thời gian hoàng đế lưu trú ở kinh đô mới. Khi hoàng đế ở trong dinh thự, dụng cụ của thợ đá nằm im lìm, thợ mộc không đóng chiếc đinh nào, thợ sơn, thợ khảm, người treo rèm, thợ chạm bình phong thảy đều biến khỏi tầm nhìn. Mọi thứ lúc này là khoái lạc giả tạo, người ta nói. Chỉ có những âm thanh vui tươi được phép vang lên. Những chiếc chuông trên cổ chân các vũ công rung lanh canh êm tai, đài phun nước róc rách, âm nhạc du dương của thiên tài Tansen bay bổng trong làn gió nhẹ. Có tiếng thơ ca thì thầm bên tai hoàng đế, và trong sân vào mỗi thứ Năm lại có một buổi chơi cờ kiểu Ấn Độ, phần nhiều là những ván cờ uể oải, với các nữ nô trẻ tuổi được dùng làm quân cờ sống trên nền bàn cờ. Trong những buổi chiều buông rèm, dưới những chiếc quạt kéo bằng lá thốt nốt, có một quãng thời gian yên tĩnh cho yêu đương. Sự im lặng đầy khoái cảm ấy có được là nhờ quyền năng vô hạn của đấng quân vương cũng như của cái nóng ban ngày.

Không có thành phố nào chỉ toàn cung điện. Thành phố thực, được xây bằng gỗ, bùn, phân, gạch cũng như đá, chen chúc dưới những bức tường của bệ đá đỏ hùng vĩ mà trên đó hoàng gia tọa lạc. Những khu dân cư phụ cận cung điện được phân định theo sắc tộc và nghề nghiệp. Chỗ này là phố của thợ bạc, chỗ kia là xưởng rèn vũ khí leng keng, đỏ lửa, và dưới chỗ rãnh nước thứ ba kia là nơi bán đồ trang sức cùng quần áo. Về phía Đông là khu Hindu, xa hơn nữa, uốn lượn quanh những bức tường thành, góc của người Ba Tư, xa hơn đấy khu vực của người Turani, còn xa hơn thế nữa, gần cánh cổng khổng lồ của thánh đường Thứ Sáu, nhà ở của những người theo đạo hồi gốc Ấn. Rải rác quanh vùng ngoại ô là biệt thự của người quyền quý, xưởng nghệ thuật và thư quán mà danh tiếng đã lan khắp vùng, một lầu âm nhạc, và một lầu nữa dành để trình diễn các điệu múa. Ở hầu hết những khu hạ Sikri này chẳng có thời gian cho thư giãn, và khi hoàng đế từ chiến trường trở về, mệnh lệnh “phải yên lặng” nghe như một cơn nghẹt thở trong thành phố bùn. Những con gà bị bịt mỏ khi cắt tiết vì sợ quấy động sự yên tĩnh của vua của các vua. Bánh cỗ xe bò kêu cót két có thể khiến người xà ích bị đòn, và nếu anh ta kêu khóc dưới ngọn roi thì sự trừng phạt còn nghiêm khắc hơn. Những người đàn bà sinh nở cố nén tiếng la hét và vở kịch câm nơi chợ búa là một chứng bệnh điên: “Khi nhà vua ở đây, tất cả chúng ta đều hóa điên cả,” người ta nói, và rồi vội nói thêm, vì sợ những tên do thám và phường phản trắc có mặt khắp nơi, “điên vì vui sướng.” Thành phố bùn yêu hoàng đế của mình, nó khăng khăng là nó có yêu, khăng khăng vậy mà không dùng lời, vì lời nói được dệt bằng thứ vải bị cấm, là âm thanh. Khi hoàng đế một lần nữa lên đường ra trận - những trận chiến dẫu không bao giờ chấm dứt (dù luôn chiến thắng) của ngài chống lại các đội quân của Gujarat và Rajasthan, của Kabul và Kashmir - thì nhà tù của sự im lặng mở cửa, tiếng kèn trumpet bùng lên, tiếng reo hò, và cuối cùng người ta lại được nói cho nhau nghe tất cả những điều họ đã không được nói suốt nhiều tháng. Anh yêu em. Mẹ tôi mới mất. Xúp của bà ngon lắm. Nếu mày không trả tao số tiền còn nợ thì tao sẽ đập gãy tay mày. Anh yêu, em cũng yêu anh. Mọi thứ.

May mắn cho thành phố bùn, chuyện binh đao thường khiến Akbar phải đi xa, trên thực tế ông đi vắng phần lớn thời gian, và trong khi ông vắng mặt thì sự ầm ĩ của khóm người nghèo, cũng như sự huyên náo của đám công nhân xây dựng được tháo xích cứ hằng ngày chọc tức các hoàng hậu vô phương phản kháng. Các hoàng hậu nằm với nhau cẳn nhẳn cằn nhằn, song những gì họ làm để giúp nhau giải khuây, những trò vui mà họ tìm thấy ở nhau nơi trướng rủ màn che sẽ không được tả ở đây. Chỉ có hoàng hậu tưởng tượng là vẫn còn thuần khiết và chính nàng là người kể cho Akbar về những tù túng mà dân chúng phải chịu đựng bởi những ông quan nhiệt tình quá đáng muốn làm cho thời gian ở nhà của ngài được dễ chịu. Ngay khi hoàng đế biết được điều này, ông liền hủy lệnh, thay thế quan trông coi công trình bằng một người ít nghiêm khắc hơn, và cương quyết đòi đích thân cưỡi ngựa qua khu phố của những thần dân bị đàn áp của ngài mà loan báo, “Hãy huyên náo như các ngươi muốn, hỡi thần dân! Ồn ào là cuộc sống, và thừa mứa ồn ào là dấu hiệu của cuộc sống đủ đầy. Sẽ đến lúc tất cả chúng ta đều được câm lặng, đó là khi mồ yên mả đẹp.” Cả thành phố ồ lên vì vui mừng. Đó là ngày người ta biết rõ rằng một nhà vua kiểu mới đang trị vì, và không gì trên thế giới này sẽ còn như cũ nữa.

°°°

Đất nước cuối cùng lại hòa bình, nhưng trong lòng nhà vua chưa bao giờ yên ả. Nhà vua vừa trở về sau chiến dịch mới nhất, ngài vừa dẹp cuộc nổi loạn ở Surat, nhưng suốt những ngày dài của cuộc trường chinh và chiến tranh, trí óc ngài cứ mãi vật lộn với những câu hỏi hóc búa về triết lý và ngôn ngữ cũng như quân sự. Hoàng đế Abul-Fath Jalaluddin Muhammad, vua của các vua, từ thơ ấu đến nay được gọi là Akbar, tức “vĩ đại”, và sau này, bất chấp sự lặp thừa, ngài vẫn được gọi là Akbar Đại đế, người vĩ đại vĩ đại, vĩ đại trong sự vĩ đại, hai lần vĩ đại, vĩ đại đến mức sự lặp thừa trong tên hiệu của người không chỉ phù hợp mà còn cần thiết để thể hiện tính chất vinh quang của vinh quang của ngài - Đại Mughal, hoàng đế lấm bụi chiến trường, toàn thắng, suy tư, chớm thừa cân, hết nhiệt tình, có ria, yêu thơ, quá ham sắc dục, và quyền uy tối thượng, một người tổng gộp lại dường như quá cao quý, quá thu phục thế giới, và tóm lại, quá nhiều nên không thể đóng vai một con người cá thể - nhà cai trị như dòng nước lũ cuốn trôi tất cả này, kẻ nuốt chửng thế giới này, con quỷ nhiều đầu này, người tự xưng bằng ngôi thứ nhất số nhiều, người đó, trong suốt cuộc hành trình dài và chán ngắt về nhà, với đoàn hộ tống là thủ cấp các kẻ thù bại trận lúc lắc nhấp nhô trong những vại đất gắn xi dùng để muối dưa, đã bắt đầu suy tư về các khả năng có thể gây phiền hà của ngôi thứ nhất số ít - chữ “Trẫm”.

Những ngày dài lê thê hành tiến ì ạch trên lưng ngựa kích thích nhiều nỗi niềm băn khoăn uể oải ở một con người bản tính hay suy đoán, và vừa cưỡi ngựa hoàng đế vừa suy tư, những vấn đề như sự thất thường của vũ trụ, kích cỡ các vì sao, bộ ngực của các bà vợ ngài, và bản chất của Thượng đế. Hôm nay cũng vậy, câu hỏi ngữ pháp về bản ngã và Ba Ngôi Nhân Xưng của nó, ngôi thứ nhất, ngôi thứ hai và thứ ba, số ít và số nhiều của linh hồn. Ngài, Akbar, chưa bao giờ tự xưng là “Trẫm”, ngay cả khi có một mình, thậm chí cả khi tức giận hay trong giấc mơ. Ngài là - có thể là gì khác? - “Chúng ta”. Ngài là định nghĩa, hiện thân của Chúng ta. Ngài sinh ra đã là số nhiều. Khi ngài nói “chúng ta”, đấy là ngài, một cách tự nhiên và thực sự, có ý nói ngài là hiện thân của tất cả các thần dân ngài, của tất cả các thành phố, đất đai, sông ngòi, đồi núi, hồ ao, cũng như tất cả muông thú và cây cối trong phạm vi biên giới của ngài, cũng như chim chóc bay qua trên đầu, những con muỗi đốt đau nhói lúc chạng vạng, những con quỷ không tên trong hang động dưới lòng đất, gặm nhấm dần gốc rễ của mọi vật; ngài có ý nói ngài là tổng cộng tất cả những chiến thắng của ngài, chứa đựng mọi tính cách, khả năng, lịch sử và có lẽ cả linh hồn của những đối thủ bị chặt đầu hoặc chỉ đơn thuần bị bình định; và, thêm vào đó, ngài muốn nói mình là tuyệt đỉnh của quá khứ và hiện tại của thần dân ngài, cũng như động cơ tiến tới tương lai của họ.

Từ “chúng ta” này vốn có nghĩa là một ông vua - nhưng dân thường, nay ngài cho phép mình chiếu cố đến bọn họ, vì sự công bằng, và phục vụ mục đích tranh luận, chắc hẳn bọn họ đôi khi cũng tự cho mình là số nhiều.

Bọn họ có sai không? Hay (Ôi chao suy nghĩ phản trắc!) ngài sai? Có lẽ cái ý tưởng bản-thân-đồng-thời-là-cộng-đồng này, nó chính là ý nghĩa của việc làm một sinh thể trong thế giới, bất kỳ sinh thể nào; xét cho cùng, một sinh thể đang tồn tại không thể tránh khỏi là một sinh thể giữa những sinh thể khác, một phần trong sự tồn tại của vạn vật. Có lẽ số nhiều không phải là đặc quyền riêng của vua, có lẽ xét cho cùng đấy không phải là quyền siêu phàm của ngài. Người ta có thể lập luận thêm rằng bởi vì hình ảnh của đấng quân vương, dưới dạng bớt phần tâng bốc và trau chuốt, nhất định là được phản chiếu trong suy nghĩ chín chắn của thần dân, do vậy điều không thể tránh khỏi là những người đàn ông đàn bà mà ngài cai trị cũng nhận thức chính họ là “chúng ta”. Có lẽ họ tự coi mình là những thực thể số nhiều được tạo bởi chính họ cộng với con cái, cha mẹ, cô bác, ông chủ, những người cùng cầu nguyện, những người cùng làm việc, gia tộc và bạn bè họ. Chính họ cũng xem mình là đa nguyên, một bản thể là cha của những đứa con, bản thể kia là con của cha mẹ mình; họ biết mình phải khác biệt với ông chủ của mình nhiều hơn là với vợ ở nhà - nói tóm gọn, họ thảy là những cái bị đựng bản thể của mình, tràn ngập trạng thái số nhiều, giống như ngài. Vậy phải chăng không có sự khác biệt mang tính bản chất nào giữa người cai trị và kẻ bị trị? Và bây giờ câu hỏi ban đầu của ngài tự nhắc lại trong hình thức mới, đáng giật mình: nếu những thần dân đa bản thể của ngài có cố gắng nghĩ về bản thân dưới dạng số ít chứ không phải số nhiều, thì liệu có thể nào cả ngài cũng chỉ là một cái “Trẫm”? Liệu có thể có một cái “Tôi” nào chỉ là chính nó thôi không? Liệu có những cái “Tôi” đơn độc, trần trụi bị chôn vùi dưới những cái “chúng ta” đông đúc của thế giới này không?

Đó là câu hỏi làm ngài sợ hãi khi cưỡi bạch mã về nhà, can trường, bất khả chiến bại, và cũng phải công nhận, bắt đầu đẫy đà ra; và khi câu hỏi nảy ra trong đầu vào ban đêm, ngài không dễ dàng ngủ đi được. Ngài sẽ phải nói gì đây khi gặp lại Jodha? Nếu ngài chỉ nói “Trẫm đã về”, hoặc “Trẫm đây”, liệu nàng có thể gọi ngài bằng ngôi thứ hai số ít là tu, từ chỉ dành cho trẻ con, người tình và thần thánh hay không? Và nó có ý nghĩa gì? Nó có nghĩa rằng ngài giống như con của nàng, hay giống thần thánh, hay chỉ là người tình mà nàng cũng thường mơ tới, người mà nàng chỉ mơ không thôi cũng thành ra người thật chẳng khác nào ngài đã mơ nàng mà thành sự thật? Liệu cái từ nhỏ bé đó, từ tu ấy có hóa thành từ gây tò mò nhất trong ngôn ngữ hay không? “Trẫm,” ngài nói thử một mình. “Trẫm” đây. “Trẫm” yêu nàng. Lại đây với “trẫm”.

Một lần ra trận cuối cùng cản trở suy tưởng của ngài trên đường về nhà. Thêm một vua con nổi loạn bị trấn áp. Đoàn tùy tùng chuyển hướng đến bán đảo Kathiawar để đàn áp Rana cứng đầu vùng Cooch Naheen, một người trẻ tuổi có cái miệng to và bộ râu còn to hơn (hoàng đế tự đắc về bộ râu của mình, cho nên ngài tàn nhẫn với những kẻ cạnh tranh), một kẻ cai trị phong kiến thích nói về tự do đến độ lố bịch. Tự do cho ai, ở đâu ra, hoàng đế khẽ đằng hắng. Tự do là trò tưởng tượng của trẻ con, trò chơi của bọn đàn bà. Làm gì có người nào được tự do. Đội quân của ngài di chuyển giữa những thân cây trắng của rừng Gir giống như một bệnh dịch đang lừ lừ tiến đến, còn pháo đài nhỏ tội nghiệp Cooch Naheen nhìn thấy Tử thần đang đến gần trên những ngọn cây rung rinh, đã đập vỡ những ngọn tháp của mình, cắm cờ đầu hàng và hèn hạ cầu xin lòng khoan dung. Thường thì, thay vì hành quyết đối thủ đã bị đánh bại, hoàng đế sẽ cưới một trong các con gái của họ và cho nhạc phụ bại trận một công việc làm. Thêm một thành viên mới trong gia đình vẫn tốt hơn là thêm một xác chết thối rữa. Tuy nhiên, lần này ngài đã cáu kỉnh giật bộ râu của Rana láo xược khỏi bộ mặt điển trai của hắn, và chặt kẻ mơ mộng yếu đuối kia thành từng mảnh lòe loẹt - đích thân ngài làm việc này, bằng chính thanh kiếm của ngài, đúng như ngài thường làm, và sau đó rút lui về góc riêng để run rẩy và than khóc.

Hoàng đế có đôi mắt xếch, to và nhìn vào vô định như một thiếu nữ mơ màng, hay một thủy thủ tìm đất liền. Đôi môi ngài dày và trể ra phía trước giống cái bĩu môi kiểu đàn bà. Nhưng bất chấp những nét hơi con gái đó, ngài là một mẫu đàn ông dũng mãnh, to cao và khỏe. Khi còn là một cậu bé, ngài đã vật chết một con hổ cái bằng tay không và sau đó, phát điên vì hành động của mình, đã thề mãi mãi bỏ ăn thịt và trở thành người ăn chay. Một người ăn chay theo đạo Hồi, một chiến binh chỉ muốn hòa bình, một nhà vua-triết gia: một sự mâu thuẫn về từ ngữ. Quả là người trị vì vĩ đại nhất mà mảnh đất này từng biết đến.

Trong nỗi u sầu sau trận chiến, khi bóng tới buông xuống trên sự chết chóc trống rỗng, dưới pháo đài đổ nát tan hòa thành máu, trong tầm nghe thấy tiếng hót của chú chim sơn ca nhỏ nơi thác nước - nó hót bul-bul, bul-bul -trong chiếc lều gấm thêu kim tuyến, hoàng đế vừa nhấp rượu pha loãng vừa than vãn về cây phả hệ vấy máu của ngài. Ngài không muốn giống như tổ tiên khát máu của mình, mặc dù tổ tiên ngài là những con người vĩ đại nhất trong lịch sử. Ngài cảm thấy bị đè nặng bởi những tên tuổi của quá khứ kẻ cướp, những tên tuổi mà tên ngài kế thừa trong từng dòng thác máu người: ông của ngài là Babar, thủ lĩnh Ferghana, người chinh phục nhưng luôn ghê tởm lãnh địa mới này, cái đất “Ấn Độ” với quá nhiều của cải và quá nhiều thần thánh này, Babar, cỗ máy chiến tranh với tài khéo ăn nói đến không ngờ, và trước Babar là những hoàng tử khát máu của Transoxiana và Mông Cổ, và cả Thiết Mộc Chân dũng mãnh hơn hết thảy - đó là Genghis, Changez, Jenghis hay Chinggis Qan, Thành Cát Tư Hãn - nhờ có người mà ngài, Akbar, phải chấp nhận tên gọi mughal, phải là Mongol, Mông Cổ trong khi ngài không phải thế, hoặc không cảm thấy mình như thế. Ngài cảm thấy… mình là người Hindustani. Bộ lạc của ngài không phải là bộ lạc Vàng, Xanh hay Trắng. Chính từ “bộ lạc” này đập vào đôi tai nhạy cảm của ngài như một từ xấu xa, bẩn thỉu, lỗ mãng. Ngài không thích các bộ lạc. Ngài không muốn đồ bạc nung chảy vào hốc mắc của kẻ thù bại trận hay nghiền nát họ đến chết dưới sàn nơi ngài ngồi ăn tối. Ngài chán ngán chiến tranh. Ngài nhớ người thầy thời thơ ấu, một Mir người Ba Tư, đã dạy ngài rằng một người muốn bình yên đến với mình thì phải hòa hiếu với tất cả những người khác. Sulk-i-kul hòa bình hoàn toàn. Không có Hãn vương nào hiểu được tư tưởng đó. Ngài không muốn có vương quốc. Ngài muốn có một đất nước.

Không chỉ là Thiết Mộc Chân. Ngài còn là con cháu trực hệ của một người có tên là Sắt. Trong ngôn ngữ của tổ tiến ngài, từ sắt là timur. Timur-e-Lang tức Người Sắt Què. Timur, người đã hủy diệt Damas và Baghdad, người đã bỏ lại Delhi trong hoang tàn, bị ám ảnh bởi năm mươi nghìn bóng ma. Akbar ước gì tổ tiên của mình không phải là Timur. Ngài đã thôi không còn nói ngôn ngữ của Timur, tiếng Chaghatai, được đặt theo tên một trong những người con của Thành Cát Tư Hãn, thay vào đó ngài tiếp nhận ban đầu là tiếng Ba Tư, sau đó là thứ ngôn ngữ lai tạp của quân đội trên đường hành quân, tiếng urdu ngôn ngữ trại lính, trong đó có đến nửa tá thứ tiếng mà ngài chỉ hiểu được nửa vời, những thứ tiếng liến thoắng, đầy tiếng huýt song lại tạo ra, trước sự ngạc nhiên của mọi người, thứ âm thanh mới mẻ và đẹp đẽ: ngôn ngữ của nhà thơ sinh ra từ miệng binh lính.

Rana xứ Cooch Naheen, một người trẻ tuổi, mảnh khảnh da nâu, quỳ dưới chân Akbar, khuôn mặt không râu túa máu, chờ đợi bị chém. “Lịch sử lặp lại,” anh ta nói. “Ông của ngươi đã giết ông của ta bảy mươi năm trước.”

“Ông của chúng ta,” hoàng đế đáp lại, áp dụng số nhiều kiểu hoàng gia theo thói quen, vì đây không phải lúc để ngài thử nghiệm cách nói số ít, gã khốn khổ này không xứng với đặc quyền được chứng kiến điều đó, “là một người man rợ với ngôn ngữ nhà thơ. Chúng ta, ngược lại, là một nhà thơ có lịch sử man rợ và lòng dũng cảm trong chiến đấu của kẻ man rợ, thứ mà chúng ta ghét cay ghét đắng. Vậy là đã chứng minh được rằng lịch sử không lặp lại chính nó, mà tiến lên phía trước, và Con người có khả năng thay đổi.”

“Một kẻ hành quyết mà nhận xét thế thì thật kỳ lạ,” Rana trẻ tuổi khẽ nói, “nhưng tranh luận với Thần Chết cũng vô ích.”

“Thời khắc của ngươi đã đến,” hoàng đế đồng tình. “Vậy hãy nói cho chúng ta nghe đúng sự thật trước khi ngươi ra đi, ngươi muốn khám phá ra loại thiên đường nào khi đi qua bức màn?” Rana ngẩng bộ mặt biến dạng lên nhìn vào mắt hoàng đế, “Ở Thiên đường, những từ cầu nguyện và tranh luận có cùng một nghĩa,” anh ta tuyên bố. “Đấng Toàn năng không phải là bạo chúa. Trong Ngôi nhà của Chúa, tất cả mọi giọng đều được tự do nói như họ muốn, và đó là hình thức mộ đạo của họ.” Anh ta là loại thanh niên dạy đời, khó chịu, cái đó thì khỏi phải bàn, nhưng dù rất bực mình, Akbar vẫn thấy cảm động. “Chúng ta hứa với ngươi,” hoàng đế nói, “rằng chúng ta sẽ xây dựng ngôi nhà tôn kính đó ngay trên trái đất này.” Sau đó, với một tiếng thét - Allahu Akbar, “Thượng đế vĩ đại”, hoặc có thể Akbar là Thượng đế” - ngài chặt đứt cái đầu dạy đời, khoe khoang của kẻ hỗn láo hèn mọn, thứ từ nay bỗng nhiên không còn cần thiết nữa.

Trong những giờ sau khi giết Rana, hoàng đế bị ám ảnh bởi con quỷ cô độc quen thuộc. Bất kỳ kẻ nào nói với ngài như kẻ ngang hàng đều khiến ngài nổi điên, và đó là một sai lầm, điều đó ngài hiểu, sự tức giận của nhà vua bao giờ cũng là một sai lầm, một nhà vua tức giận cũng giống như một vị thần lầm lỗi. Và đây lại là một mâu thuẫn nữa ở ngài. Ngài không chỉ là một triết gia man rợ và kẻ giết người hay khóc, ngài còn là kẻ ích kỷ nghiện sự khúm núm và nịnh hót song tuy vậy cũng ước ao một thế giới khác, thế giới mà ở đó ngài có thể tìm thấy đúng một con người ngang hàng với mình, người mà ngài có thể gặp gỡ như anh em, người mà ngài có thể nói chuyện thoải mái, dạy và học, cho và nhận niềm vui thích, một thế giới nơi ngài có thể từ bỏ niềm thỏa mãn chinh phục vốn phù du mà tận hưởng thú vui nhẹ nhàng hơn song khá nhọc nhằn là bàn luận. Một thế giới như vậy có tồn tại hay không? Có thể đến được đó bằng con đường nào? Có một con người như thế ở đầu đó trên thế giới này hay không, hay ngài vừa hành quyết anh ta rồi? Nếu như chính Rana không râu là người duy nhất đó thì sao? Có phải ngài vừa giết chết người duy nhất trên đời mà lẽ ra ngài có thể yêu mến? Những suy nghĩ của hoàng đế trở nên đẫm mùi rượu vang hơn và ủy mị hơn, đôi mắt ngài mờ đi vì những giọt nước mắt say.

Làm thế nào để ngài trở thành người mà mình mong muốn? Một akbar, con người vĩ đại? Làm thế nào?

Không có ai để nói chuyện. Ngài ra lệnh cho người hầu cận Bhakti Ram Jain điếc đặc đi ra khỏi lều, để ngài có thể uống trong yên tĩnh. Một người hầu không thể nghe thấy những lời nói nhảm của ông chủ là một điều phúc đức, nhưng Bhakti Ram Jain đã học được cách đọc môi ngài, điều đó làm mất đi giá trị của lão, khiến lão cũng có thể là kẻ nghe lén như bất kỳ ai. Nhà vua điên rồi. Người ta nói vậy: mọi người đều nói vậy. Quân lính của ngài thần dân của ngài các bà vợ của ngài. Có lẽ Bhakti Ram Jain cũng nói thế. Họ không nói thẳng vào mặt ngài, bởi vì ngài là một người khổng lồ và là một chiến binh hùng mạnh như một người anh hùng bước ra từ những câu chuyện cổ xưa, ngài còn là vua của các vua, và nếu một người như vậy muốn làm một kẻ hơi quẫn trí thì họ là ai mà dám tranh cãi. Tuy nhiên, nhà vua không điên. Nhà vua chỉ không hài lòng với hiện tại. Ngài đang cố gắng để trở thành.

Tốt thôi. Ngài sẽ giữ lời hứa với ông vua con Kathiawari quá cố. Tại trung tâm của thành phố chiến thắng, ngài sẽ xây dựng một ngôi nhà tôn quý, một chốn tranh luận nơi bất cứ ai cũng có thể nói với mọi người bất cứ cái gì về bất cứ đề tài nào, kể cả về sự không tồn tại của Thượng đế và xóa bỏ ngôi vua. Ngài sẽ tự dạy cho mình đức khiêm nhường trong ngôi nhà đó. Không, giờ thì ngài lại chẳng công bằng với chính mình. Không phải “dạy”. Thay vào đó, ngài sẽ tự nhắc nhở mình, và khôi phục lại đức khiêm nhường ẩn sâu trong trái tim ngài. Akbar khiêm tốn có lẽ là bản ngã tốt đẹp nhất của ngài, được tạo ra bởi hoàn cảnh thơ ấu lưu lạc, nay nó bị che đậy trong hình hài vĩ đại của một người trưởng thành song vẫn tồn tại; một bản ngã được sinh ra không phải trong chiến thắng mà trong thất bại. Ngày nay, luôn luôn là chiến thắng, nhưng hoàng đế thấu hiểu tất thảy về thất bại. Thất bại là cha của ngài. Tên là Humayun.

Ngài không thích nghĩ về cha mình. Cha ngài hút quá nhiều thuốc phiện, đánh mất đế chế, và chỉ lấy lại được sau khi người giả vờ trở thành một người Shiite (và cho đi viên kim cương Koh-i-noor) để Vua Ba Tư cấp cho người quân đội mà chiến đấu, và sau đó đã chết vì ngã xuống từ chiếu nghỉ cầu thang thư viện gần như ngay sau khi giành lại được ngôi báu. Akbar không biết mặt cha. Ngài sinh ra tại Sind, sau thất bại của Humayun ở Chausa, khi Sher Shah Suri ngồi lên ngai vàng đáng lẽ thuộc về Humayun nhưng không đủ năng lực để ngồi ở đó, và sau đó hoàng đế bị truất ngôi tháo chạy sang Ba Tư, bỏ lại con trai. Người con trai mới mười bốn tháng tuổi. Cậu bé được tìm thấy và nuôi dạy bởi anh trai và cũng là kẻ thù của cha mình, bác Askari xứ Kandahar, bác Askari hoang dã, người hẳn sẽ tự tay giết chết Akbar giá ông ta có thể lại gần, song ông ta đã không thể vì vợ ông luôn cản đường.

Akbar sống, bởi vì bác gái cậu muốn cậu sống.

Và ở Kandahar cậu được dạy về sự sinh tồn, về chiến đấu về giết chóc và săn bắn, và cậu còn học được nhiều thứ khác dù không được dạy, như dè chừng chính mình, thận trọng với cái lưỡi và không lỡ mồm nói một thứ gì, thứ có thể giết chết cậu. Về chân giá trị của thứ đã mất, về việc đánh mất, và làm thế nào để tẩy rửa tâm hồn để chấp nhận thất bại, về việc buông bỏ, tránh cái bẫy của việc bám riết lấy những gì mình muốn, về việc từ bỏ nói chung, và đặc biệt là về sự mồ côi cha, sự kém cỏi của những người cha, về sự kém cỏi của kẻ mồ côi cha, và những phòng vệ tốt nhất của người yếu hơn trước kẻ mạnh hơn: kín đáo, lo xa, láu cá, nhún nhường, tầm nhìn ngoại biên tốt. Nhiều bài học về sự ít hơn. Ít hơn để từ đấy bắt đầu nhiều thêm.

Tuy nhiên, cũng có những thứ không ai nghĩ đến việc dạy cho ngài và ngài cũng không bao giờ học. “Chúng ta là hoàng đế của Ấn Độ, Bhakti Ram Jain, nhưng chúng ta không thể viết nổi cái tên chết tiệt của mình,” ngài quát vào mặt người hầu thân tín vào lúc rạng sáng, khi ông lão giúp ngài tắm rửa.

“Phải, ôi thực thể được ưu ái nhất, người cha đông con, người chồng lắm vợ, vương chủ của thế giới, kẻ xoay vần trái đất,” Bhakti Ram Jain nói, đưa cho ngài chiếc khăn tắm. Giờ này, giờ tiếp khách của vua sau khi ngủ dậy, cũng là giờ tán tụng hoàng đế. Bhakti Ram Jain tự hào giữ hạng Đệ nhất Tán tụng Hoàng đế, tức là bậc thầy về văn phong hoa mỹ theo trường phái cổ điển, còn gọi là tán tụng tích lũy. Chỉ một người có trí nhớ tuyệt vời về những công thức tán tụng quá cỡ lời lời châu ngọc thì mới có thể tán tụng theo kiểu tích lũy, dựa trên những chi tiết lặp cần có và sự sắp chuỗi chính xác cần thiết. Trí nhớ của Bhakti Ram Jain không nhầm lẫn. Lão có thể tán tụng hàng giờ liền.

Hoàng đế nhìn thấy gương mặt cau có đang nhìn mình từ đáy chậu nước ấm như một điềm gở. “Chúng ta là vua của các vị vua, Bhakti Ram Jain, nhưng chúng ta không thể đọc được luật của chính mình. Ngươi có thể nói gì về điều đó?” “Vâng, ôi người công minh nhất trong các quan tòa, người cha đông con, người chồng lắm vợ, vương chủ của thế giới, kẻ xoay vần trái đất, người trị vì tất thảy, kẻ tập hợp muôn người,” Bhakti Ram Jain nói, sôi nổi vì nhiệm vụ của mình.

“Chúng ta là Ánh Hào quang Siêu phàm, Vì Tinh tú của Ấn Độ và Mặt trời Vinh quang,” hoàng đế nói, ngài cũng biết đôi chút về việc tán dương chính mình, “vậy mà chúng ta được nuôi dưỡng trong cái thị trấn giống như đóng cứt này, nơi đàn ông giao cấu với đàn bà để đẻ ra lũ trẻ con nhưng giao cấu với bọn con trai để biến chúng thành đàn ông - được dạy phải canh chừng kẻ địch đánh lén cũng như người chiến binh ngẩng cao đầu.”

“Ồ vâng, ôi ánh sáng chói lóa, người cha đông con, người chồng lắm vợ, vương chủ của thế giới, kẻ xoay vần trái đất, người trị vì tất thảy, kẻ tập hợp muôn người, Ánh Hào quang Siêu phàm, Vì Tinh tú của Ấn Độ và Mặt trời Vinh quang,” Bhakti Ram Jain nói, lão có thể điếc nhưng biết cách đón ý chủ.

“Đó là cách một ông vua được nuôi dưỡng phải không, Bhakti Ram Jain?” hoàng đế gầm lên, hất đổ chậu nước trong cơn giận dữ. “Mù chữ, canh giữ sự ngu dốt, man rợ - một ông hoàng nên thế đúng không?”

“Vâng, ôi người thông thái hơn Nhà thông thái, người cha đông con, người chồng lắm vợ, vương chủ của thế giới, kẻ xoay vần trái đất, người trị vì tất thảy, kẻ tập hợp muôn người, Ánh Hào quang Siêu phàm, Vì Tinh tú của Ấn Độ và Mặt trời Vinh quang, ông chủ của linh hồn con người, kẻ định đoạt số phận của thần dân,” Bhakti Ram Jain nói.

“Ngươi đang vờ không đọc được lời trên môi chúng ta,” hoàng đế quát.

“Vâng, ôi người sáng suốt hơn Nhà tiên tri, người cha đông…”

“Ngươi là con dê cần phải chọc tiết lấy thịt ăn bữa trưa.”

“Vâng, ôi người khoan dung hơn thần thánh, người cha…”

“Mẹ ngươi lang chạ với lợn đẻ ra ngươi…”

“Vâng, ôi người ăn nói lưu loát hơn mọi người lưu loát, người…”

“Thôi được,” hoàng đế nói. “Chúng ta cảm thấy khá hơn rồi. Đi đi. Cho ngươi được sống.”

{4}
Và đây với những lụa là rực rỡ phấp phới

Và đây với những lụa là rực rỡ phấp phới như cờ phướn từ các ô cửa sổ của cung điện đỏ lại là thành phố Sikri lung linh trong cái nóng ngùn ngụt như ảo ảnh thuốc phiện. Cuối cùng thì nơi đây, với những con công nghênh ngáo và các vũ nữ, chính là quê nhà. Nếu như thế giới bị tàn phá bởi chiến tranh là sự thật khắc nghiệt thì Sikri là lời dối trá đẹp đẽ. Hoàng đế quay về nhà như kẻ hút thuốc quay lại với tẩu. Ngài là Phù thủy. Ở nơi này ngài có thể dùng ma thuật tạo ra một thế giới mới, một thế giới vượt ra ngoài tôn giáo, khu vực, đẳng cấp và bộ tộc. Những người đàn bà đẹp nhất thế giới đều ở đây và họ đều là vợ ngài. Những tài năng kiệt xuất nhất đất nước này cũng quần tụ ở đây, trong số họ có Cửu Tinh, chín người kiệt xuất nhất trong những người kiệt xuất nhất, và với sự trợ giúp của họ không có gì ngài không thể đạt được. Với sự trợ giúp của họ, ma thuật của ngài có thể biến đổi tất thảy đất đai, tương lai và tất thảy vĩnh hằng. Một hoàng đế là phù thủy của một thế giới thực, và với những bầy tôi như thế ma thuật của ngài không thể thất bại. Những bài hát của Tansen có thể phá tung dấu niêm phong vũ trụ, để cho cái thánh thiêng lọt xuống trần gian. Những bài thơ của Faizi mở ra những cửa sổ nơi trái tim và khối óc để cả bóng tối lẫn ánh sáng đều được nhìn thấu. Tài cai quản của Raja Man Singh và kỹ xảo tài chính của Raja Todar Mal bảo đảm rằng việc buôn bán của đế chế được đặt trong những bàn tay xuất sắc nhất. Và còn cả Birbal, người giỏi nhất trong Cửu Tinh xuất sắc nhất trong những người xuất sắc nhất. Tể tướng của ngài, người bạn đầu tiên của ngài.

Tể tướng và người dí dỏm nhất của thời đại chào đón ngài tại Hiran Minar, tháp ngà voi. Tính láu lỉnh của hoàng đế trỗi dậy. “Birbal,” Akbar nói khi vừa nhảy từ lưng ngựa xuống, “ngươi sẽ trả lời ta một câu hỏi chứ? Chúng ta đã đợi rất lâu để hỏi nó.” Vị quan cao nhất với óc dí dỏm và thông thái huyền thoại cúi người khiêm nhường. “Xin theo ý ngài, Jahanpanah, Người che chở thế giới.” “Được rồi,” Akbar nói, “cái gì có trước, con gà hay quả trứng?” Birbal đáp ngay, “Con gà.” Akbar sửng sốt. “Làm sao ngươi biết chắc?” ngài hỏi. “Huzoor,” Birbal trả lời, “Thần chỉ hứa trả lời một câu hỏi.”

Tể tướng và hoàng đế đứng trên thành lũy của thành phố nhìn bầy quạ bay vòng tròn. “Birbal,” Akbar suy tư, “ngươi thử hình dung xem trong vương quốc của ta có bao nhiêu con quạ?” “Tâu Jahanpanah,” Birbal trả lời, “có chính xác là chín trăm chín mươi chín nghìn chín trăm chín mươi chín con quạ.” Akbar băn khoăn. “Giả sử chúng ta đếm và thấy rằng có nhiều hơn thế, thì sao?” ngài nói. “Điều đó có nghĩa là bạn bè của chúng ở vương quốc láng giềng đến thăm,” Birbal trả lời. “Còn nếu ít hơn?” “Thì một số con quạ của chúng ta đi ra nước ngoài để ngắm thế giới rộng lớn.”

Một nhà ngôn ngữ vĩ đại đang đợi trong cung của Akbar, một vị khách đến từ mảnh đất phương Tây xa xôi: một thầy tu dòng Tên, người có thể hội thoại và tranh luận trôi chảy bằng hàng chục thứ tiếng. Ông ta thách hoàng thượng phát hiện được tiếng mẹ đẻ của ông ta. Trong khi hoàng đế còn đang suy nghĩ tìm cầu trả lời, tể tướng của ngài đi vòng quanh gã thầy tu và bất ngờ đá cực mạnh vào phía sau. Ihầy tu văng ra một tràng câu chửi thề không phải bằng tiếng Bồ Đào Nha, mà bằng tiếng Ý. “Ngài thấy đấy, Jahanpanah,” Birbal nói, “mỗi khi văng ra vài câu chửi bậy, người ta luôn luôn dùng tiếng mẹ đẻ.”

“Nếu ngươi là kẻ vô thần, Birbal,” hoàng đế thách đố tể tướng, “ngươi sẽ nói gì với những tín đồ đích thực của mọi tôn giáo vĩ đại nhất thế giới?” Birbal là một người Bà la môn mộ đạo vùng Trivikrampur, nhưng ông trả lời không do dự, “Thần sẽ nói với họ rằng theo thiển ý của thần tất cả bọn họ cũng là những kẻ vô thần; chẳng qua là thần tin vào ít hơn một Thượng đế so với mỗi người trong số họ.” “Sao thế?” hoàng đế hỏi. “Mọi tín đồ đích thực đều có nguyên do chính đáng để không tin vào mọi Thượng đế trừ Thượng đế của riêng họ,” Birbal nói, “cho nên chính họ, tự giữa họ với nhau, đã cho thần đủ lý do để không tin vào Thượng đế nào cả.”

Tể tướng và hoàng đế đang đứng tại Khwabgah, Cung điện Giấc Mơ, nhìn ra mặt nước tĩnh lặng của Anup Talao, bể nước chính thức riêng của nhà vua, bể Độc Nhất Vô Nhị, đẹp hơn mọi bể nước, người ta nói rằng khi vương quốc có chuyện thì nước bể sẽ phát tín hiệu cảnh báo. “Birbal,” Akbar nói, “ngươi biết đấy, ái phi của chúng ta chẳng may không tồn tại. Mặc dù chúng ta yêu nàng hơn tất thảy, ngưỡng mộ nàng hơn tất thảy, và đánh giá nàng cao hơn cả viên kim cương Koh-i-noor đã mất, song nàng vẫn không thể khuây khỏa được. ‘Người vợ xấu nhất của ngài, đanh đá nhất, bản tính chua ngoa nhất của ngài cũng bằng xương bằng thịt,’ nàng nói. ‘Cuối cùng thì thiếp vẫn không thể bằng được mụ.’ Tể tướng khuyên nhủ hoàng đế, “Tâu Jahanpanah, ngài hãy nói với nàng rằng chính ở lúc cuối cùng đó chiến thắng của nàng sẽ được tất cả mọi người biết đến, bởi vì ở lúc cuối cùng sẽ không có hoàng hậu nào tồn tại lâu hơn nàng, còn nàng sẽ tận hưởng tình yêu cả đời của ngài, và danh tiếng của nàng sẽ vang mãi từ thế hệ này sang thế hệ khác. Chính vì vậy, trên thực tế, tuy đúng là nàng không tồn tại, song cũng đúng khi nói rằng nàng là một người đang sống. Nếu nàng không sống thì ở trên kia, phía sau bậu cửa sổ, hẳn không có ai chờ đợi ngài trở về.”

°°°

Chị em của Jodha, những cung phi như nàng, oán giận nàng. Tại sao một hoàng đế hùng mạnh lại thích cặp kè với một người đàn bà không tồn tại? Khi ngài đi vắng thì ít nhất cô ả cũng phải biến đi; cô ta chẳng có việc gì để lai vãng xung quanh những người đang tồn tại thực sự. Cô ả phải biến mất đúng như kiểu hồn ma vì cô ả là hồn ma, trườn vào một chiếc gương hay một bóng râm và mất biệt. Việc cô ta không biến đi là một kiểu vô lễ thường thấy ở một thực thể tưởng tượng, các cung phi đang sống kết luận vậy. Làm sao cô ả có thể được dạy dỗ để biết lễ nghĩa một khi cô ả không hề được nuôi dưỡng một chút nào? Cô ả là một thứ tưởng tượng vô giáo dục, nên đáng bị quên đi.

Hoàng đế đã lắp ghép cô ả bằng cách đánh cắp của họ mỗi người một ít, họ nổi xung lên vì vậy. Ngài nói rằng nàng là con gái của hoàng thân thành Jodhpur. Nhưng không phải! Đó là một bà vợ khác của vua, và bà ta cũng không phải là con gái mà là chị em gái. Hoàng đế cũng tin rằng ái phi tưởng tượng của ngài là mẹ của con trai đầu lòng của mình, đứa con trai đầu lòng mà ngài mong đợi từ lâu, được thai nghén nhờ sự ban phước của một vị thánh, thành phố này được xây dựng lên bên cạnh ngôi nhà tồi tàn trên đỉnh đồi của chính vị thánh này. Tuy nhiên, cô ta cũng không phải là mẹ của Hoàng tử Salim, như mẹ đẻ của Hoàng tử Salim, Rajkumari Hira Kunwari, còn được gọi là Mariam-uz-Zamani, con gái của Raja Bihar Mal xứ Amer, thuộc thị tộc Kachhwaha, vẫn thường cay đắng kể với bất kỳ ai muốn nghe. Vậy là: nhan sắc vô hạn của ái phi tưởng tượng là của một bà vợ vua, tôn giáo Hindu của cô ta thì xuất phát từ một bà vợ khác và của cải không đếm xuể của cô ta lại là của một người thứ ba nữa. Tuy nhiên, tính nết của nàng lại do chính Akbar tạo tác ra. Không có người đàn bà đích thực nào lại như thế, luôn luôn quan tâm, không hề đòi hỏi, và lúc nào cũng sẵn sàng. Nàng là thứ không thể có, một hoang tưởng về sự toàn hảo. Họ sợ nàng, biết rằng, là thứ không thể có, nàng cũng là thứ không thể cưỡng lại, chính vì thế nhà vua sủng ái nàng nhất. Họ căm ghét nàng vì đã đánh cắp tiểu sử của họ. Nếu có thể giết chết nàng thì họ cũng sẽ làm, nhưng chừng nào hoàng đế còn chưa chán nàng hoặc chính ngài chưa băng hà thì nàng còn bất tử. Ý tưởng về cái chết của hoàng đế không nằm ngoài suy nghĩ của họ, nhưng cho đến nay các phi tần chưa nghĩ đến nó. Cho đến nay họ vẫn ngậm ngùi ôm nỗi oán hận. “Hoàng đế điên rồi,” họ cằn nhằn trong lòng, nhưng kiểm chế không thốt ra một lời nào. Và khi ngài cưỡi ngựa đi đây đó để giết người, thì họ mặc kệ nàng phi tần tưởng tượng. Họ không bao giờ nhắc đến tên nàng. Jodha, Jodhabai. Những từ này không bao giờ thốt ra từ môi họ. Nàng lang thang trong góc cung điện một mình. Nàng là bóng râm đơn côi mà người ta thoáng thấy qua những bức ngăn bằng đá trổ mắt cáo. Nàng là mảnh vải phất phơ trong gió nhẹ. Ban đêm, nàng đứng dưới mái vòm nhỏ trên tầng thượng của Panch Mahal, đưa mắt ra phía chân trời đợi lúc trở về của nhà vua, người đã biến nàng thành hiện thực. Nhà vua, người đang trở về nhà từ những cuộc chiến chinh.

°°°

Từ lâu trước cả sự xuất hiện đáng lo ngại tại Fatehpur Sikri của kẻ nói dối tóc vàng đến từ những miền xa lạ, mang theo bao truyện kể về các nữ phù thủy và những câu thần chú, Jodha đã biết rằng người chồng lỗi lạc của nàng chắc chắn phải có phép thuật từ trong máu. Mọi người đều đã nghe nói đến thuật gọi hồn của Thành Cát Tư Hãn, chuyện ông sử dụng những con vật tế thần và các thảo dược huyền bí, và làm thế nào nhờ sự trợ giúp của ma thuật đen tối mà ông đã sản sinh ra được tám trăm nghìn hậu duệ. Mọi người đều đã nghe câu chuyện về việc Timur-Lang hay Người Sắt Què đốt kinh Coran và sau khi chinh phục trái đất đã bay lên các vì sao chinh phục luôn cả thiên đường. Mọi người đều biết câu chuyện về Hoàng đế Babar đã cứu được sinh mạng của Humayun đang hấp hối bằng cách đi vòng quanh giường bệnh và kéo Thần Chết rời khỏi cậu bé đến chỗ người cha, sẵn lòng hy sinh bản thân mình để con trai được sống. Những thỏa ước ngầm này với Thần Chết và Quỷ là di sản của chồng nàng, và sự tồn tại của chính nàng là bằng chứng cho thấy phép thuật bên trong ngài mạnh nhường nào.

Việc tạo ra cuộc sống thật từ một giấc mơ là một hành vi siêu phàm, cưỡng chiếm đặc quyền của thần linh. Những ngày này Sikri đầy rẩy những nhà thơ và nghệ sĩ, những kẻ tự cao tự đại chải chuốt ấy, tự tuyên bố mình sở hữu thứ sức mạnh của ngôn từ và hình ảnh có thể hóa phép từ chỗ không có gì trống rỗng thành những thứ đẹp đẽ, vậy mà không thi sĩ cũng chẳng họa sĩ, nhạc công hay điêu khắc gia nào từng mon men đến gần được những thành tựu mà Hoàng đế, Con người Hoàn hảo, đã đạt được. Triều đình cũng đầy những người nước ngoài, những kẻ ngoại lai bôi sáp thơm, những thương gia dạn dày sương gió, những gã thầy tu mặt dài từ phương Tây đến, khoác lác bằng những ngôn ngữ bất hảo khó ưa về sự thần kỳ của xứ sở họ, những vị thần của họ và những ông vua của họ. Qua bức tường đá che chắn cửa sổ cao trên tầng thượng khu tư thất của Jodha, nàng nhìn xuống cái sân rộng thênh thang có tường bao, nơi Tiếp kiến công chúng, nhìn những kẻ không cùng chủng tộc xúm quanh khệnh khạng và chải chuốt. Khi hoàng đế cho nàng xem những bức tranh núi non và thung lũng mà họ mang tới, nàng nghĩ đến dãy Himalaya và xứ Kashmir, cười phá lên trước những cách hình dung tủn mủn và bất toàn của đám ngoại nhân về vẻ đẹp thiên nhiên, những vaal và aalp của họ, những từ nửa vời để mô tả những thứ nửa vời. Các vị vua của họ là lũ mọi rợ, nên họ đã đóng đinh chúa của họ vào thân cây. Nàng cần gì ở bọn người nực cười như vậy?

Những câu chuyện của họ cũng không gây ấn tượng cho nàng. Nàng đã được nghe hoàng đế kể câu chuyện của một lữ khách về một nhà điêu khắc cổ Hy Lạp, người đã mang lại sự sống cho một phụ nữ rồi đem lòng yêu cô. Câu chuyện không kết thúc có hậu, nhưng dù sao thì cũng là chuyện ngụ ngôn cho trẻ con. Nó không thể so sánh được với sự tồn tại thực sự của nàng. Nói gì thì nói, nàng đang ở đây. Nàng đang ở đây. Duy nhất một người đàn ông trên cả trái đất này làm được điều kỳ diệu đó: sáng tạo bằng ý chí thuần túy.

Nàng không quan tâm đến các lữ khách nước ngoài, mặc dù nàng biết rằng họ làm cho hoàng đế thích thú. Họ đến để tìm kiếm… Chính xác là tìm gì? Chẳng phải thứ gì hữu dụng. Nếu có chút thông thái nào thì hẳn họ đã phải thấy rõ sự vô dụng của những chuyến đi. Du lịch là vô nghĩa. Nó bứt ta khỏi cái nơi mà ở đó ta có một ý nghĩa, và để đền đáp ta dâng một ý nghĩa cho nơi ấy bằng cách hiến cả đời ta cho nó, và nó nhẹ đưa ta đến những chốn thần tiên nơi ta trở nên lố bịch cả bên trong lẫn bên ngoài.

Vâng: nơi này, Sikri, là một mảnh đất thần tiên đối với họ, cũng như Anh quốc, Bồ Đào Nha của họ, Hà Lan và Pháp của họ đều ngoài khả năng hiểu biết của nàng. Thế giới này không phải là một. “Chúng ta là mơ ước của họ,” nàng nói với hoàng đế, “và họ là mơ ước của chúng ta.” Nàng yêu ngài vì ngài không bao giờ bác bỏ ý kiến của nàng, không bao giờ nghiền nát nó bằng quyền lực trong tay ngài. “Nhưng hãy tưởng tượng xem, Johda,” một tối nọ ngài nói với nàng khi họ chơi bài ganjifa, “nếu chúng ta có thể tỉnh trong giấc mơ của người khác rồi thay đổi nó, và nếu chúng ta có đủ can đảm mời họ vào giấc mơ của chúng ta. Sẽ ra sao nếu cả thế giới trở thành một giấc mơ trong lúc tỉnh duy nhất?” Nàng không thể gọi ngài là người mộng tưởng khi ngài nói đến giấc mơ thức tỉnh: vì nàng còn có thể là gì khác nữa?

Nàng chưa bao giờ rời khỏi những cung điện nơi nàng sinh ra trước đó một thập kỷ, sinh ra đã là người lớn, bởi một người đàn ông không chỉ là người sáng tạo ra nàng mà còn là người tình của nàng. Đúng vậy: nàng không chỉ là vợ mà còn là con gái của ngài. Nếu nàng rời khỏi những cung điện này, thần chú sẽ bị phá vỡ và nàng sẽ ngưng tồn tại, nàng vẫn luôn nghi ngờ như vậy. Có lẽ nàng có thể làm thế nếu ngài, hoàng đế, có mặt mà nâng đỡ nàng bằng sức mạnh của lòng tin, nhưng nếu nàng chỉ một mình, nàng hẳn sẽ không có cơ hội nào. Thật may mắn, nàng không khao khát rời khỏi đây. Mê cung những hành lang che rèm có tường bao nối các tòa nhà trong quần thể cung điện là đủ cho mọi nhu cầu đi lại của nàng. Đó là vũ trụ nhỏ của nàng. Nàng thiếu hẳn mối quan tâm của kẻ chinh phục đối với bất kỳ đâu khác. Hãy cứ để phần còn lại của thế giới quan tâm đến những thứ khác. Thế giới bên trong bốn bức tường đá vững chãi này là của nàng.

Nàng là người đàn bà không có quá khứ, tách biệt khỏi lịch sử, hoặc là, đúng hơn, chỉ có cái lịch sử mà ngài muốn ban cho nàng và bị những phi tần khác cay đắng phản đối. Câu hỏi về sự tồn tại độc lập của nàng, về việc nàng có tồn tại hay không, vẫn liên tục được hỏi hết lần này đến lần khác, cho dù nàng có muốn hay không. Nếu Thượng đế quay lưng lại với sự sáng tạo của mình, tức Con người, liệu Con người cứ thế mà ngừng tồn tại? Đó là phiên bản ở phạm vi rộng của câu hỏi ấy, nhưng chính những phiên bản có phạm vi nhỏ, vị kỷ mới khiến nàng phiền lòng. Ý chí của nàng liệu có không bị trói buộc vào người đàn ông đã dùng ý chí biến nàng thành hiện thực? Có phải nàng tồn tại chỉ vì ngài đã gạt bỏ sự thiếu lòng tin về khả năng tồn tại của nàng? Nếu ngài băng hà, liệu nàng có tiếp tục sống?

Nàng cảm thấy mạch đập nhanh hơn. Chuyện gì đó sắp sửa xảy ra. Nàng cảm thấy mình mạnh mẽ, vững chắc thêm. Những hoài nghi đã rời khỏi nàng. Ngài đang về.

Hoàng đế đã bước vào quần thể cung điện và nàng có thể cảm nhận được sức mạnh sự thôi thúc của ngài đang đến gần. Phải. Chuyện gì đó sắp sửa xảy ra. Nàng cảm nhận được bước chân của ngài trong máu mình, có thể nhìn thấy ngài trong chính mình, đang lớn dần lên khi ngài bước về phía nàng. Nàng là tấm gương của ngài bởi vì ngài đã tạo ra nàng như thế, song nàng cũng là chính mình. Phải. Giờ đây công việc sáng tạo đã hoàn tất, nàng được tự do làm con người mà ngài đã tạo ra, tự do tồn tại và hành động như mọi người khác, trong ranh giới của những gì thuộc về bản chất. Bỗng nhiên nàng trở nên mạnh mẽ làm sao, tràn đầy nhiệt huyết và đam mê làm sao. Quyền lực của ngài đối với nàng không hề tuyệt đối. Tất cả những gì nàng cần là phải gắn kết chặt chẽ. Chưa bao giờ nàng cảm thấy mình gắn kết chặt chẽ hơn thế. Phẩm chất tự nhiên của nàng ùa vào nàng như cơn lũ. Nàng không phải người quỵ lụy. Ngài không thích phụ nữ quỵ lụy.

Nàng sẽ quở trách ngài trước. Làm sao ngài có thể đi xa lâu thế? Khi ngài đi vắng, nàng phải kháng cự nhiều âm mưu. Tất thảy ở đây đều không đáng tin cậy. Ngay cả những bức tường cũng chứa đầy những lời thì thào. Nàng chống lại tất cả và bảo toàn cung điện cho đến ngày ngài trở về, đánh bại tất cả những hành động bội bạc vị kỷ, nhỏ nhen của đám gia nhân, đánh bại những con thằn lằn nghe lén bò trên tường, dẹp yên sự nhốn nháo của những con chuột đồng mưu. Tất cả những việc này, trong khi nàng cảm thấy bản thân mình mờ nhạt đi, trong khi chỉ nội cuộc đấu tranh sinh tồn cũng đòi hỏi huy động hầu như toàn bộ sức mạnh ý chí ở nàng. Những phi tần khác… không, nàng sẽ không nhắc đến những phi tần khác. Những phi tần khác không tồn tại. Chỉ có nàng tồn tại. Nàng cũng là một nữ phù thủy. Nàng là nữ phù thủy của chính mình. Chỉ có một người đàn ông nàng cần bỏ bùa và ngài đang ở đây. Ngài sẽ không đến với các phi tần khác. Ngài đến với những gì làm cho ngài vui thích. Nàng chứa đầy ngài, chứa đầy nỗi khao khát ngài dành cho nàng, chứa đầy một chuyện gì đó sắp sửa xảy ra. Nàng là học giả mà ngài cần. Nàng biết mọi chuyện.

Cửa mở. Nàng tồn tại. Nàng bất tử, vì nàng được tạo ra bởi tình yêu.

Ngài đội chiếc khăn xếp vàng kim gắn hoa vải và khoác áo choàng thêu kim tuyến. Ngài mang theo bụi của những vùng đất bị chinh phục như huy chương danh dự của người lính. Ngài mang một nụ cười xòe bẽn lẽn. “ ‘Trẫm’ muốn về nhà nhanh hơn,” ngài nói. “Nhưng ‘trẫm’ bị trễ.” Có cái gì đó kỳ quặc và thử nghiệm trong lời nói của ngài. Có chuyện gì xảy ra với ngài? Nàng quyết định phớt lờ sự e dè không hợp với tính cách của ngài và tiếp tục làm như đã định.

“Ồ, bệ hạ ‘muốn’,” nàng nói, đứng thẳng dậy, trong trang phục thường ngày, kéo chiếc khăn trùm đầu bằng lụa che nửa dưới khuôn mặt. “Một người đàn ông không biết mình muốn gì. Một người đàn ông không muốn cái mà anh ta nói rằng mình muốn. Một người đàn ông chỉ muốn cái anh ta cần.”

Ngài băn khoăn vì nàng không nhận ra sự hạ mình của ngài khi xưng hô ngôi thứ nhất, cách nói tôn vinh nàng, cách nói lẽ ra phải làm cho nàng ngất đi vì sung sướng, cách nói vốn là phát hiện mới nhất của ngài và lời khẳng định tình yêu của ngài. Bối rối, và một chút tức tối.

“Nàng biết được bao nhiêu người đàn ông, mà hiểu biết đến thế,” ngài nói, cau mày đi đến gần nàng. “Nàng tưởng tượng ra một người đàn ông cho mình trong khi ‘trẫm’ đi vắng, hay nàng đã tìm thấy những đàn ông làm nàng hài lòng, những kẻ không phải là giấc mơ. Có những gã đàn ông mà ‘trẫm’ phải giết à.” Chắc chắn lần này nàng sẽ nhận thấy sự mới mẻ đầy tình tứ, đầy tính cách mạng trong đại từ ngài dùng? Chắc chắn bây giờ nàng sẽ hiểu ngài đang có nói điều gì?

Nàng không hiểu. Nàng tin mình biết được điều gì gợi hứng cho ngài, và chỉ mải nghĩ đến những lời cần nói để biến ngài thành của mình.

“Đàn bà nói chung ít nghĩ về đàn ông hơn đại đa số đàn ông có thể tưởng tượng ra. Đàn bà nghĩ về người đàn ông của riêng họ ít thường xuyên hơn so với người đàn ông của họ muốn tin. Tất cả đàn bà cần tất cả đàn ông ít hơn so với tất cả đàn ông cần họ. Đó là lý do tại sao giữ chặt lấy một người đàn bà tốt là quá ư quan trọng. Nếu ta không giữ chắc lấy thì chắc chắn nàng sẽ chạy mất.”

Nàng vẫn chưa ăn mặc chỉnh tề để đón ngài. “Nếu bệ hạ thích những con búp bê,” nàng nói, “cứ đến nhà của búp bê, nơi chúng đang đợi bệ hạ, làm dáng, la hét và kéo tóc nhau.” Đây là một sai lầm. Nàng đã nhắc đến những phi tần khác. Lông mày ngài cau lại và mắt ngài tối sầm. Nàng đã đi một nước sai. Lời nguyền gần như đã gãy. Nàng trút tất cả sức lôi cuốn trong mắt mình vào mắt ngài và ngài đã quay trở lại với nàng. Phép mầu nhiệm vẫn còn. Nàng cao giọng và nói tiếp.

Nàng không tán dương ngài. “Bệ hạ trông đã như một ông già,” nàng nói. “Con trai ngài sẽ tưởng ngài là ông của chúng.” Nàng không chúc mừng ngài vì những thắng lợi của ngài. “Nếu lịch sử đi theo một nẻo đường khác,” nàng nói, “thì những vị thần già nua vẫn thống trị, những vị thần mà ngài đã đánh bại, những vị thần nhiều chân nhiều đầu, đầy ắp những câu chuyện và kỳ tích thay vì đầy ắp những trừng phạt và lề luật, những vị thần đứng bên cạnh các nữ thần, những vị thần nhảy múa, những vị thần cười, những vị thần của sấm sét và các cây sáo, nhiều, thật nhiều vị thần, và có lẽ như thế còn khá hơn.” Nàng biết mình đẹp và bây giờ, tháo tấm mạng mỏng bằng lụa xuống, nàng cho vẻ đẹp mà nàng đang giữ kín được tỏa ra, và thế là ngài thua. “Khi một cậu bé tưởng tượng ra một người đàn bà, cậu ta sẽ nghĩ ra bộ ngực lớn và bộ não nhỏ,” nàng thì thầm. “Khi một ông vua tưởng tượng ra một người vợ, ngài sẽ hình dung ra thiếp.”

Nàng giỏi bảy kiểu quyến rũ bằng móng tay, tức là nghệ thuật sử dụng móng tay để kích thích hành động yêu đương. Trước khi ngài lên đường bắt đầu những chuyến đi dài, nàng đánh dấu ngài bằng Ba Vết Sâu, có nghĩa là những vết cào bằng ba ngón đầu tiên của bàn tay phải trên lưng, ngực và cả cặp tinh hoàn của ngài: chút gì để nhớ về nàng. Còn bây giờ ngài đang ở nhà, nàng có thể khiến ngài rùng mình, thậm chí dựng tóc gáy bằng cách đặt móng tay của nàng lên má, môi dưới và ngực ngài, không để lại vết xước nào. Hoặc nàng có thể đánh dấu ngài, để lại vết hình vầng trăng khuyết trên cổ ngài. Nàng có thể ấn móng tay từ từ lên mặt ngài thật lâu. Nàng có thể để lại những dẫu vết dài trên đầu, trên đùi và cả trên bộ ngực lúc nào cũng nhạy cảm của ngài. Nàng có thể thực hiện động tác Chú Thỏ Nhảy Nhót, để lại những vết hằn quanh quầng vú của ngài mà không chạm đến bất kỳ bộ phận nào khác của cơ thể. Và không có người đàn bà nào trên đời khéo léo như nàng trong thao tác Chân Chim Công, đó là thao tác tinh vi: nàng đặt ngón tay cái lên núm vú bên trái ngài và bằng bốn ngón tay còn lại nàng “dạo bước” quanh ngực ngài, ẩn sâu những móng tay dài, cong như móng vuốt mà nàng giữ gìn và mài nhọn để chuẩn bị cho chính thời khắc này, ấn chúng lên da của hoàng đế cho đến khi chúng hằn lại những dấu vết giống như vết chân chim công bước đi trong bùn. Nàng biết ngài sẽ nói gì khi nàng làm việc đó. Ngài sẽ kể với nàng rằng, khi đơn độc trong căn lều hành quân, ngài nhắm mắt lại bắt chước những động tác của nàng, hình dung ra những móng tay đang di chuyển trên cơ thể là móng tay của nàng, và cảm thấy hưng phấn.

Nàng đợi ngài nói điều đó, nhưng ngài không nói. Có điều gì đó khác thường. Trong ngài lúc này có sự mất bình tĩnh, thậm chí là khó chịu, một sự tức bực mà nàng không hiểu. Dường như rất nhiều những tinh vi của nghệ thuật ái tình đã mất đi sức mê hoặc của chúng và ngài chỉ đơn giản mong sở hữu nàng cho xong. Nàng hiểu rằng ngài đã thay đổi. Và giờ đây mọi chuyện khác cũng sẽ thay đổi.

°°°

Về phần hoàng đế, ngài sẽ không bao giờ tự xưng bằng số ít khi có mặt người khác nữa. Ngài là số nhiều trong con mắt của thiên hạ, thậm chí là số nhiều trong sự phán xét của người đàn bà yêu ngài, và ngài vẫn mãi là số nhiều. Ngài đã học được một bài học.

{5}
Các con trai của ngài lao nhanh trên lưng ngựa

Các con trai của ngài lao nhanh trên lưng ngựa, đâm mũi giáo xuống những chiếc cọc lều dưới đất; các con trai của ngài, vẫn cưỡi trên lưng ngựa, biểu diễn xuất sắc trò chơi chaugan, vung những chiếc gậy dài có đầu cong đánh bóng vào lưới; các con trai của ngài chơi pô lô vào ban đêm bằng quả bóng phát sáng; các con trai của ngài tham gia những cuộc đi săn, được các bậc thầy nghề săn dạy cho buổi vỡ lòng về những bí ẩn của việc săn báo; các con trai của ngài tham gia “trò chơi ái tình”, ishqbazi, một trò đua bồ câu… Chúng mới đẹp đẽ làm sao, các con trai của ngài! Chúng chơi mới dũng mãnh làm sao! Hãy nhìn Thái tử Salim, ở tuổi mười bốn cậu đã là một cung thủ thiện xạ đến mức người ta phải viết lại quy tắc của môn thể thao này cho hợp với cậu. À còn Murad, Daniyal, những chàng kỵ sĩ phi nước đại của ta, hoàng đế nghĩ. Ngài yêu chúng làm sao, vậy mà chúng mới vô tích sự làm sao! Nhìn mắt chúng kìa: chúng say rồi. Mới mười một và mười tuổi nhưng chúng đã say, say với trò cưỡi ngựa, lũ ngốc. Ngài đã nghiêm khắc ra lệnh cho gia nhân, nhưng chúng là các hoàng tử từ trong máu, nên không kẻ hầu người hạ nào dám cãi lời.

Ngài đã cho người theo dõi chúng, tất nhiên, vì thế ngài biết mọi chuyện về thói quen hút thuốc phiện và những kỳ tích dâm đãng hư hỏng vào ban đêm của Salim. Có lẽ cũng là điều dễ hiểu khi một gã trai trẻ trong lần hưng phấn giao cấu đầu tiên sẽ đâm ra bắt đầu thích trò giao cấu qua hậu môn với gái điếm, nhưng chẳng mấy nữa rồi cũng sẽ cần phải bảo nhỏ vào tai nó, bởi vì các vũ nữ phàn nàn, hậu môn bầm tím của họ, những chồi quả lựu bị hủy hoại của họ khiến họ khó thực hiện được trò đó, những con điếm nhỏ.

Ôi, chao ôi, chao ôi, những đứa con trụy lạc của ngài, máu thịt của máu thịt ngài, thừa hưởng tất cả những thất bại của ngài mà không có một chút sức mạnh nào của ngài! Chuyện Hoàng tử Murad ngã bệnh cho đến giờ vẫn phải che giấu trước công chúng, nhưng được bao lâu? Còn Daniyal hình như chẳng giỏi việc gì, hình như chẳng có chút cá tính nào, mặc dù cậu được thừa hưởng vẻ đẹp bề ngoài của gia đình, một thành tích mà cậu chẳng có lý do gì chính đáng để tự hào, mặc dù đức phù phiếm chải chuốt của mình thì cậu vẫn tự hào. Phán xét một cậu bé mười tuổi theo cách này có cay nghiệt không? Phải, tất nhiên là có, nhưng đây không phải những đứa trẻ. Chúng là những vị thần nhỏ, những ông vua trong tương lai: chúng sinh ra, thật không may, là để trị vì. Ngài yêu chúng. Chúng sẽ phản bội ngài. Chúng là ánh sáng của cuộc đời ngài. Chúng sẽ lấy mạng ngài khi ngài đang ngủ. Bọn nhóc chó đẻ. Ngài đang chờ động thái của chúng.

Hôm nay cũng như mọi ngày, ngài mong ước có thể tin cậy được các con trai. Ngài tin Birbal, Jodha, Abul Fazl và Todar Mal, nhưng ngài đặt các con trai dưới sự giám sát chặt chẽ. Ngài mong có thể tin cậy chúng, để chúng sẽ là nơi nương tựa vững chắc cho tuổi già của ngài. Ngài mơ ước được trông cậy vào sáu con mắt đẹp đẽ của chúng khi mắt ngài mờ đi, và trông cậy vào sáu cánh tay vững chãi của chúng khi tay ngài không còn sức lực, hành động nhất nhất theo mệnh lệnh của ngài, như vậy ngài sẽ thực sự trở thành một vị thần, nhiều đầu, nhiều tay. Ngài muốn tin cậy vào chúng bởi vì ngài nghĩ rằng tin cậy là một phẩm hạnh và muốn nuôi dưỡng nó, nhưng ngài cũng biết lịch sử dòng máu của ngài, ngài biết rằng đáng tin cậy không phải là thói quen của dòng tộc ngài. Các con trai của ngài sẽ lớn lên thành những anh hùng tỏa sáng với những bộ ria tuyệt đẹp và chúng sẽ phản lại ngài, ngài luôn nhìn thấy điều đó trong mắt chúng. Trong họ nhà ngài, dòng họ Chaghatai xứ Ferghana, có thông lệ là con cháu âm mứu phản lại cha ông đang ở ngôi, nhằm lật đổ họ, cầm tù họ trong pháo đài của chính họ hoặc trên những hòn đảo giữa hồ nước, hoặc hành quyết họ bằng thanh gươm của chính họ.

Salim, Chúa phù hộ cho nó, kẻ độc ác khát máu, đã tưởng tượng ra những phương pháp giết người khéo léo. Nếu bất kỳ kẻ nào phản bội con, cha ạ, con sẽ giết một con lừa, nhét kẻ phản bội vào trong bộ da ướt vừa bị lột của con vật rồi khâu lại. Sau đó con đặt hắn lên lưng lừa và diễu hắn trên phố vào lúc giữa trưa, để cho mặt trời làm công việc của nó. Mặt trời tàn nhẫn sẽ sấy khô bộ da con vật, làm cho nó từ từ co lại, như vậy kẻ thù bên trong sẽ chết dần vì ngạt thở. Con lấy đâu ra ý tưởng ghê gớm ấy? hoàng đế hỏi con trai ngài. Con nghĩ ra đấy, cậu bé nói dối. Còn cha là ai mà nói đẽn sự tàn nhẫn, hả cha. Chính mắt con đã nhìn thấy cha rút kiếm cắt phăng bàn chân của kẻ ăn cắp giày. Hoàng đế biết sự thật khi ngài nghe thấy câu đó. Nếu có khoảng tối trong Hoàng tử Salim, thì nó được thừa hưởng từ vua của các vị vua, chính ngài.

Salim là đứa con trai yêu của ngài, cũng là kẻ có nhiều khả năng ám sát ngài nhất. Khi ngài qua đời, ba anh em trai chúng sẽ lao vào như bầy chó trên phố xâu xé khúc xương quyền lực của ngài. Khi ngài nhắm mắt lại lắng nghe tiếng vó ngựa của các con đang chơi, ngài có thể nhìn thấy Salim dẫn đầu cuộc nổi loạn chống lại ngài và thất bại như một gã tép riu khốn khổ. Chúng ta sẽ tha thứ cho nó, tất nhiên, chúng ta sẽ để cho nó được sống, con trai của chúng ta, một ky sĩ giỏi giang là thế, sáng chói là thế, với tiếng cười ngạo nghễ là thế. Hoàng đế thở dài. Ngài không tin các con trai của mình.

Câu hỏi về tình yêu thương trở nên bí ẩn hơn vì những chuyện như thế. Nhà vua yêu ba cậu bé cưỡi ngựa trước mặt ngài ở ngoài sân. Nếu ngài phải chết trong tay chúng, ngài sẽ yêu cánh tay tung đòn trí mạng. Tuy nhiên, ngài sẽ không định để cho những tên khốn trẻ tuổi cho ngài vào tròng, chừng nào cơ thể ngài còn hơi thở. Ngài sẽ chứng kiến chúng xuống địa ngục trước. Ngài là Hoàng đế, Akbar. Không kẻ nào được đùa giỡn với ngài.

Ngài tin vào Christi thần bí, ngôi mộ của người ấy nằm trong sân của Thánh đường thứ Sáu, nhưng Christi đã chết. Ngài tin những con chó, âm nhạc, thơ ca, một triều thần hóm hỉnh và một người vợ mà ngài đã tạo ra từ hư vô. Ngài tin vào cái đẹp, hội họa và sự thông thái của tiền nhân. Song những cái khác thì ngài mất lòng tin; ví dụ tín ngưỡng tôn giáo. Ngài biết rằng cuộc đời không đáng tin, thế giới này không đáng trông cậy. Trên cổng của thánh đường lớn ngài tạc câu châm ngôn của mình, không phải do chính ngài nghĩ ra, người ta nói với ngài là câu của Jesus xứ Nazareth. Thế giới là cây cầu. Hãy đi qua đó chứ đừng xây dựng ngôi nhà nào trên đó. Ngài thậm chí không tin vào châm ngôn của chính mình, ngài tự quở trách mình thế, vì ngài đã xây dựng không chỉ một ngôi nhà mà là cả một thành phố. Người nào hy vọng có một giờ thì cũng hy vọng có sự vĩnh hằng. Thế giới là một giờ. Không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Đúng như vậy, ngài lặng lẽ công nhận, trẫm đã hy vọng quá nhiều. Trẫm hy vọng có sự vĩnh hằng. Một giờ không đủ cho trẫm. Trẫm mong đạt được sự vĩ đại, nhiều hơn so với những gì con người nên khao khát. (Cái từ “Trẫm” đem lại cảm giác thật sung sướng khi ngài nói với bản thân, làm ngài thấy thân mật hơn với chính mình, nhưng đó vẫn chỉ là chuyện riêng tư, một vấn đề đã được giải quyết.) Trẫm hy vọng sống lâu, ngài nghĩ, có hòa bình, sự hiểu biết, và một bữa ăn ngon vào buổi chiều. Hơn tất thảy, trẫm hy vọng có một chàng trai mà trẫm có thể tin cậy. Chàng trai đó không phải là con trai trẫm, nhưng trẫm sẽ làm cho anh ta thành ra hơn cả con trai. Trẫm sẽ biến anh ta thành chiếc búa của trẫm và chiếc đe của trẫm. Trẫm sẽ biến anh ta thành sắc đẹp của trẫm và sự thật của trẫm. Anh ta sẽ đứng lên lòng bàn tay của trẫm và che kín cả bầu trời.

Đó chính là ngày gã trai trẻ được đưa đến trước mắt ngài, trên người mặc chiếc áo khoác dài lố bịch may bằng những miếng da hình quả trám sặc sỡ, cầm bức thư của Nữ hoàng Anh trong tay.

°°°

Sáng sớm tinh mơ, Mohini, ả gái điếm mất ngủ của nhà chứa Hatyapul đánh thức gã khách hàng nước ngoài của mình. Y thức giấc nhanh chóng và thô bạo túm lấy cô ả, biến hóa từ trong thinh không ra một con dao mà dí vào cổ ả. “Đừng ngu ngốc,” ả nói. “Tôi có thể giết anh hàng trăm lần hồi đêm, và đừng nghĩ rằng tôi không nghĩ đến việc đó khi anh ngáy to đến mức có thể đánh thức cả hoàng đế trong cung của ngài.” Tối qua ả đã đề nghị y hai mức giá, một là trả tiền cho một lần, và một mức cao hơn một chút, cho cả đêm. “Mức nào lợi hơn?” y hỏi ả. “Người ta thường đồng ý giá cả đêm,” ả trả lời nghiêm túc, “nhưng hầu hết khách hàng của tôi quá già hoặc say rượu hoặc nghiện ma túy hoặc bất lực nên một lần cũng là quá sức đối với nhiều kẻ, vì thế trả tiền cho một lần chắc chắn tiết kiệm tiền cho anh nhất.” “Tôi sẽ trả cô gấp đôi giá cả đêm,” y nói, “nếu cô hứa ở bên cạnh tôi suốt đêm. Đã lâu lắm rồi tôi không có người đàn bà nào ở bên cạnh suốt cả đêm, và một cơ thể đàn bà nằm cạnh làm cho giấc mơ của tôi ngọt ngào hơn.” “Anh có thể phí tiền, nếu anh muốn, tôi sẽ không ngăn cản anh,” ả lạnh lùng nói, “nhưng chẳng còn chút ngọt ngào nào trong tôi sau bấy nhiêu năm đâu.”

Ả gầy gò đến mức các gái điếm khác gọi ả là Bộ Xương, và những khách hàng nào có tiền thường thuê ả cùng với một người ngược lại, gái điếm béo phì có tên là Tấm Nệm, nhằm hưởng thụ hai thái cực mà cơ thể đàn bà đem lại, ban đầu là cảm giác cứng của xương và sau đó là da thịt ngồn ngộn. Bộ Xương ăn như chó sói, tham lam và phóng đãng, và ả càng ăn nhiều thì Tấm Nệm càng béo, đến mức người ta nghi ngờ rằng hai ả điếm có lập một giao kèo với quỷ dữ, thành ra ở địa ngục Bộ Xương sẽ là kẻ thừa cân đến mức lố bịch còn Tấm Nệm lách cách toàn xương với hai núm vú trên bộ ngực phẳng lì giống như hai chiếc nút nhỏ bằng gỗ.

Ả là gái điếm doli-arthi của nhà thổ Hatyapul, có nghĩa là các điều khoản thuê vào làm quy định rằng ả đã kết hôn với nghề này và sẽ chỉ rời khỏi đây trên chiếc arthi tức là xe chở quan tài của ả. Ả đã phải trải qua một nghi lễ nhại đám cưới, đến đấy trong tiếng cười đùa của đám đông nhốn nháo trên phố, trên xe lừa kéo thay vì doli tức là kiệu như lệ thường. “Hãy tận hưởng ngày cưới, Bộ Xương à, đây là đám cưới duy nhất mày có,” một gã thô lỗ hét lên, nhưng các gái điếm khác đã đổ cả một bô nước đái còn nóng vào người hắn từ ban công trên gác, thế là hắn câm mồm. “Chú rể” chính là nhà chứa, người đại diện tượng trưng là quý bà Rangili Bibi, một gái điếm già câng, móm mém và mắt lé đến nỗi bà trở nên đáng kính, và ghê gớm đến mức ai cũng sợ, thậm chí cả các sĩ quan cảnh sát, những người mà chức trách về mặt lý thuyết là phải đóng cửa hoạt động của bà ta, cũng là những người chẳng dám ho he gì trước mặt bà vì sợ bà gắn cho vận rủi suốt đời bằng ánh mắt quỷ. Một lý giải khác, hợp lý hơn cho sự sống sót tài tình của nhà chứa, là do nó thuộc sở hữu của một quý tộc có ảnh hưởng trong triều đình - hay như lời đồn đại trong thành phố, nó không thuộc về một quý tộc mà là một thầy tu, có lẽ còn là một trong những thầy tu thần bí cầu nguyện không ngừng trong lăng mộ Chishti. Nhưng các quý tộc được sủng ái rồi lại thất sủng, các thầy tu cũng vậy. Ngược lại, vận rủi thì còn mãi: chính vì thế nỗi sợ đôi mắt lé của Rangili Bibi ít nhất cũng mạnh mẽ ngang bằng một vị thánh vô hình hay nhà bảo trợ quý tộc.

Nỗi cay đắng của Mohini không phải là do chuyện làm điếm, thứ nghề như mọi nghề khác và lại còn cho ả một ngôi nhà, thức ăn và quần áo, không có nó thì ả chẳng hơn gì một con chó hoang, rất có thể đã chết như một con chó trong rãnh nước, ả nói vậy. Nỗi cay đắng ấy nhằm vào một người đàn bà duy nhất, chủ cũ của ả, Tiểu thư Man Bai xứ Amer năm nay mười bốn tuổi, hiện đang sống ở Sikri, một đứa con gái hỗn xược đã bí mật nhận được sự quan tâm thèm muốn của người họ hàng của nó, Thái tử Salim. Tiểu thư Man Bai có một trăm nô lệ, và Mohini Bộ Xương là một trong những đứa được ưa chuộng nhất. Khi thái tử đến, ướt đẫm mồ hôi vì cật lực phi ngựa tàn sát thú vật trong cái nóng ban ngày, Mohini là người đứng đầu trong đám tùy tùng có nhiệm vụ cởi bỏ quần áo cho hoàng tử và xoa bóp làn da xanh xao bằng các loại dầu mát ướp hương thơm. Mohini là người lựa chọn nước hoa, dầu gỗ đàn hương hay xạ hương, dầu thơm bằng cây hoắc hương hay hoa hồng, và Mohini là người thực hiện công việc đặc quyền là xoa bóp bộ dương vật hoàng tử để chuẩn bị sẵn sàng cho chàng đến với bà chủ của ả. Các đầy tớ khác quạt cho chàng và xoa bóp chân tay, nhưng chỉ Bộ Xương có thể chạm đến dương vật hoàng gia. Đó là vì tay nghề của ả trong việc pha chế mỡ bôi cần thiết để tăng cường khao khát tình dục và kéo dài cuộc giao hoan. Ả đã tạo ra hỗn hợp sền sệt gồm me và xunphua thủy ngân, hoặc gừng khố và hạt tiêu, thứ hỗn hợp mà khi trộn với mật loài ong to sẽ đem lại cho người đàn bà khoái cảm mạnh mà không cần sự cố gắng của đàn ông, và còn cho phép người đàn ông trải nghiệm cảm giác ấm áp và sự hồi hộp đến nghẹt thở, thứ cảm giác cực kỳ thích thú. Ả cũng đôi khi bôi khi bôi hỗn hợp này vào âm đạo của cô chủ, đôi khi vào bộ phận của thái tử, thường là cả hai. Cả chàng và nàng đều thấy kết quả tuyệt hảo.

Chính tài năng bậc thầy của ả trong việc pha chế các loại thuốc dành cho đàn ông có tên “thuốc biến đàn ông thành ngựa” đã phản lại ả. Một hôm, ả yêu cầu thiến một con dê đực và luộc tinh hoàn của nó trong sữa, sau đó nêm muối và hạt tiêu, rồi chiên bằng bơ loãng, cuối cùng băm nhỏ thành món thịt bằm rất ngon miệng. Hỗn hợp này dùng để ăn chứ không bôi lên cơ thể, và ả dâng lên cho hoàng tử trong một chiếc thìa bạc, kèm theo lời giải thích rằng loại thuốc này giúp chàng làm tình như một con ngựa, năm, mười thậm chí hai mươi lần mà không mất sức. Đối với những chàng trai đặc biệt cường dương, nó có thể kích thích một trăm lần xuất tinh liên tiếp. “Ngon,” hoàng tử nói, và ăn ngấu nghiến. Sáng hôm sau, chàng ra khỏi khuê phòng của người tình, bỏ lại nàng dở sống dở chết. “Ha! Ha!” chàng quát vào mặt Mohini trên đường đi ra. “Vui quá.”

Phải mất bốn mươi bảy ngày đêm sau đó Tiểu thư Man Bai mới dám nghĩ đến việc làm tình lần nữa, và trong thời gian đó hoàng tử, khi chàng đến thăm nàng, đã hiểu hết những tai hại mình gây ra, nên đối xử với nàng vừa có vẻ ăn năn vừa sốt sắng quan tâm, thay vào đó chàng chỉ làm tình với nô lệ, thường là chỉ đòi hỏi cái sinh vật gầy trơ xương đã ban tặng cho chàng ta khả năng tình dục siêu phàm như vậy. Tiểu thư Man Bai không thể từ chối, nhưng trong lòng lồng lộn cơn ghen. Sau đêm kinh hoàng với một trăm linh một lần giao hợp đó sự thể mới rõ ra rằng khả năng tình dục của Mohini Bộ Xương là vô hạn và hoàng tử không thể đánh gục được ả như đã gần đánh gục người tình của mình, và số phận của cô gái nô lệ đã được định đoạt. Cơn ghen tuông của Tiểu thư Man Bai trở nên không thể nguôi được và Mohini bị đuổi khỏi nhà, tay trắng, không có gì ngoài những công thức pha chế thuốc khiến đàn ông điên cuồng vì thèm khát. Ả đã trượt dài từ cung điện xuống nhà thổ, nhưng khả năng phù thủy cũng có ích cho ả, khiến ả thành kẻ được mến mộ nhất trong ngôi nhà dâm ô tại Hatyapul. Tuy nhiên, ả vẫn nuôi hy vọng trả thù. “Nếu một ngày nào đó số phận đẩy con chó cái kia vào quyền năng của ta, ta sẽ bôi lên mụ một hỗn hợp mạnh đến mức thậm chí cả những con chó rừng cũng đến giao cấu với mụ. Mụ sẽ phải giao cấu với quạ với rắn với người hủi với trâu nước và cuối cùng không còn lại gì ngoài túm tóc sũng nước và ta sẽ đốt nó để kết liễu đời mụ. Nhưng mụ sắp cưới Hoàng tử Salim, cho nên đừng quan tâm gì đến ta. Đối với một người đàn bà như ta trả thù là một thứ xa xỉ không thể với tới, như món thịt gà gô, hay thời thơ ấu.”

Vì lý do nào đó, ả nói với gã tóc vàng mới đến như chưa từng nói với ai về các ngón nghề của ả, có lẽ do bề ngoài khác lạ của y, mái tóc vàng của y, sự xa lạ vô cùng của y. “Chắc hẳn anh đã bỏ bùa ta,” ả nói giọng phién não, “bởi vì ta chưa từng để cho bất kỳ khách hàng nào nhìn thấy vào ban ngày, kế cho họ nghe về cuộc đời mình thì lại càng hiếm hoi hơn.” Ả bị người chú ruột cướp mất trinh ở tuổi mười một, và đứa bé sinh ra là một con quái vật mà mẹ ả mang đi dìm chết ngay không cho ả xem vì sợ rằng nếu nhìn thấy ả sẽ căm ghét tương lai. “Bà ấy chẳng cần phải lo,” Mohini nói, “bởi vì khi chuyện đó xảy ra ta đã được ban cho tư chất điềm tĩnh và lòng ham thích dục tình mà ngay đến cái kẻ chiếm đoạt giống như con bò đực dương vật cứng như dùi kia cũng không làm thay đổi được. Nhưng ta không bao giờ là một người ấm áp, và kể từ khi phải chịu đựng bất công trong tay Tiểu thư Man Bai thì sự lạnh lùng quanh ta càng tăng. Vào mùa hè đàn ông thích được làm mát khi ở cạnh ta, nhưng mùa đông ta không có ích lắm.”

“Hãy chuẩn bị cho ta,” gã tóc vàng nói. “Bởi vì hôm nay ta phải vào triều có việc quan trọng, và ta phải tỏ ra xuất sắc nhất, bằng không ta sẽ chết.”

“Nếu anh có tiền trả,” ả trả lời, “ta sẽ làm cho anh có mùi đáng khát khao như bất kỳ vị vua nào.”

Ả bắt đầu biến cơ thể y thành một bản giao hưởng dành cho cái mũi, với giá ả đưa ra là một đồng mohur vàng. “Ta đòi anh giá cao, đương nhiên rồi,” ả cảnh báo y, nhưng y chỉ lắc cổ tay bên trái, và ả há hốc miệng khi nhìn thấy ba đồng tiền vàng kẹp giữa bốn ngón tay y. “Hãy làm cho tốt,” y nói, và đưa cho ả cả ba đồng. “Với ba đồng mohur vàng này,” ả nói, “người ta sẽ tin rằng anh là một thiên sứ từ thiên đường đến nếu đấy là điều anh muốn họ nghĩ, và khi anh hoàn thành công việc cần phải làm kia, bất kể là việc gì, anh có thể sử dụng cả ta lẫn Tấm Nệm để làm thỏa mãn mọi mơ ước hoang dại của anh trong một tuần mà không phải trả thêm gì.”

Ả bảo người mua một chiếc bồn tắm kim loại, tự mình đổ đầy nước vào, pha nước nóng và lạnh theo tỷ lệ một ba. Tiếp theo ả xoa khắp người y thứ xà phòng làm từ lô hội, đàn hương và long não, “để làm cho da anh tươi tắn và thông thoáng trước khi xức lên mùi hương quý phái.” Sau đó ả lấy từ dưới gầm giường ra cái hộp thần kỳ đựng hương thơm bọc cẩn thận trong một mảnh vải. “Trước khi diện kiến hoàng đế, anh sẽ phải làm hài lòng nhiều người đàn ông khác,” ả nói. “Vì vậy, lớp nước hoa dành cho hoàng đế phải ẩn sâu nhất, dưới những lớp nước hoa dùng làm hài lòng những nhân vật hèn mọn hơn, các lớp này sẽ phai đi khi anh diện kiến được hoàng đế.” Sau đó ả bắt tay vào làm, xức cho y xạ hương và hoa viôlét, hoa mộc lan và huệ tây, thủy tiên và lô hội thô, cũng như những giọt chất lỏng huyền bí khác mà y thậm chí không muốn hỏi tên, những giọt chất lỏng chiết xuất từ nhựa những loài cây Thổ Nhĩ Kỳ, Síp và Trung Hoa, cũng như sáp lấy từ ruột cá voi. Khi ả làm xong, y tin rằng y có mùi nhà thổ rẻ tiền, xét cho cùng cũng chính là nơi y đang ở, và y hối tiếc đã quyết định đề nghị Bộ Xương giúp đỡ. Nhưng vì xã giao y giữ kín sự ân hận trong lòng. Y lấy từ chiếc túi du lịch nhỏ ra bộ quần áo sang trọng khiến Bộ Xương há hốc miệng vì kinh ngạc. “Anh đã giết ai đó để có những thứ này hay thực ra anh có thân phận khác?” ả hỏi. Y không đáp lời. Đi đường mà bộ dạng giống người sang trọng thì chỉ tổ lôi kéo quân cường bạo; đến triều đình mà mặc giống kẻ làm thuê thì là một kiểu ngu ngốc khác. “Ta phải đi,” y nói. “Hãy quay lại sau,” ả nói với y. “Nhớ khoản miễn phí mà ta đã nói.”

Y mặc lên chiếc áo khoác bất khả ly thân bất chấp cái nồng nực vừa chớm của buổi sớm mai, khởi sự đi làm công việc phải làm. Thật kỳ lạ, những thứ nước hoa mà Bộ Xương xức cho y đi phía trước y làm cho hành trình của y suôn sẻ. Thay vì xua đuổi và bảo y đi đến cổng ở phía xa của thành phố mà xếp hàng chờ cho phép được vào cung Tiếp Kiến Công chúng, những tên lính gác phá lệ giúp đỡ y, hít hà không khí như thể nó mang tin tức tốt lành, nở xòe những nụ cười chào đón khó tin là có thật. Trưởng trạm gác cử một người đi tìm sĩ quan phụ tá của hoàng gia, anh ta đến với vẻ khó chịu vì bị gọi. Khi anh ta đến gần vị khách, thoáng có sự biến đổi trong làn gió nhẹ và một mùi hương hoàn toàn mới tràn ngập không khí, một mùi hương quá tinh tế cho mấy cái mũi thô tục của lũ lính gác, nhưng lại khiến cho viên sĩ quan bất chợt nghĩ đến cô gái đầu tiên anh ta từng yêu. Anh ta tình nguyện thân hành đi đến nhà của Birbal để thu xếp mọi việc, và quay lại nói rằng tất cả mọi việc phê chuẩn đã xong và bây giờ anh ta có đủ thẩm quyền để mời người khách vào khu vực cung điện. Tất nhiên, vị khách được hỏi tên, và y trả lời không do dự.

“Anh có thể gọi tôi là Mogor,” y nói tiếng Ba Tư không chê vào đâu được. “Mogor dell’Amore, xin được phục vụ. Một quý ông xứ Florence, hiện đang công cán theo lệnh Nữ hoàng Anh quốc.” Y đội mũ nhưng cài một chiếc lông trắng, ghim bằng viên đá quý màu mù tạc, và ngả mũ cúi chào thật thấp để chứng tỏ với mọi người (bởi y đã thu hút được một đám khá đông, những kẻ có đôi mắt mơ màng, mặt cười nhăn nhở một lần nữa chứng tỏ sức mạnh toàn năng của Bộ Xương) rằng y có kỹ năng, sự lịch lãm và vẻ quyến rũ của một triều thần. “Ngài đại sứ,” viên sĩ quan phụ tá cúi người đáp lễ. “Mời ngài đi lối này.”

Thế rồi làn nước hoa thứ ba bây giờ mới tỏa ra khi những mùi hương trước đó phai đi, và lần này nó làm không khí tràn ngập những khúc biến tấu của khát vọng. Khi y dạo bước qua thế giới màu đỏ của những cung điện, người đàn ông giờ đây có tên Mogor dell’Amore chú ý đến sự xao động khẽ khàng đằng sau những ô cửa sổ che kín rèm và những tấm bình phong mắt cáo. Trong bóng tối những ô cửa sổ, y tưởng tượng ra những cặp mắt có hình quả hạnh sáng lấp lánh. Có lúc y còn thấy một bàn tay đeo đầy ngọc làm điệu bộ khó hiểu, có thế ra ý mời. Y đã đánh giá thấp Bộ Xương. Với trình độ của mình, ả là một nghệ sĩ ngang ngửa bất kỳ ai ở thành phố cổ tích của thơ ca nhạc họa này. “Hãy xem ả có gì dành cho hoàng đế,” y nghĩ. “Nếu đó là sự quyến rũ như những mùi hương trước đó, mình sẽ phải cuốn gói về nhà tay không.” Y nắm chặt lấy cuộn giấy của Tudor, sự tự tin trỗi dậy khiến y sải bước thật dài.

Ở chính giữa căn phòng chính của Nhà Tiếp Kiến Riêng là một thân cây bằng đá sa thạch đỏ, theo con mắt ngu muội của người khách, trên đó treo một thứ mà trong con mắt của vị khách hãy còn bỡ ngỡ này thì chẳng khác gì những buồng chuối bằng đá kiểu cách. Những “tàu lá” rộng bằng đá đỏ chạy từ ngọn cây đến bốn góc của căn phòng. Giữa những tàu lá đó là màn trướng lụa thêu vàng bạc; và dưới những bức màn trướng và quả chuối, đứng quay lưng về phía thân cây to bằng đá là người đàn ông đáng sợ nhất thế giới (với một ngoại lệ): một người đàn ông nhỏ bé, thớ lợ có trí tuệ lớn và vòng bụng cũng lớn, sủng thần của hoàng đế, bị đối thủ ghen tị ghét cay ghét đắng, một kẻ xu nịnh, bợ đỡ, một kẻ ăn đến hơn chục cân thực phẩm mỗi ngày, một người có khả năng ra lệnh cho đầu bếp nấu một nghìn món ăn khác nhau cho bữa tối, đối với người đó việc tinh thông muôn sự không phải là thứ tưởng tượng mà chỉ là yêu cầu tối thiểu của cuộc sống.

Đây là Abul Fazl, người biết tuốt (trừ tiếng nước ngoài và nhiều ngôn ngữ lạ lẫm của Ấn Độ, những thứ tiếng ấy thảy tuột khỏi đầu ông ta, chính vì vậy ông ta thành ra một người khác thường, chỉ nói một thứ tiếng trong một triều đình bát nháo đủ thứ ngôn ngữ). Nhà sử học, trùm gián điệp, vì tinh tú sáng nhất trong Cửu Tinh, và là bầy tôi tin cậy thứ hai của người đáng sợ nhất thế giới (không ngoại lệ), Abul Fazl biết sự thật về sự sáng chế, ông ta nói chuyện này mình nghe được từ chính các thiên thần, và ông ta cũng biết những con ngựa trong chuồng ngựa hoàng gia được phép ăn bao nhiêu cỏ khô mỗi ngày, và duyệt công thức chế biến món món biryani tức cơm xào nghệ với thịt, cá hoặc rau quả, và tại sao nô lệ lại được đổi lại tên thành đệ tử, lịch sử của người Do Thái, và trật tự của các thiên thể, Bảy Cấp độ Tội lỗi, Chín Trường phái, Mười sáu Điều dự đoán, Mười tám Khoa học, và Bốn mươi hai Điều Không trong sạch. Ông ta cũng được báo tin, thông qua mạng lưới chỉ điểm riêng, về từng sự việc diễn tiến ở từng ngôn ngữ bên trong những bức tường của Fatehpur Sikri, tất cả những điều bí mật đang được rỉ tai, tất cả những lừa lọc, tất cả những đam mê, tất cả những lang chạ, sao cho mọi người bên trong những bức tường này đều nương nhờ lòng từ tâm của ông ta hoặc của ngòi bút ông ta, thứ mà Vua Abdullah xứ Bokhara nói rằng còn đáng sợ hơn cả thanh kiếm của Akbar: chỉ kiêng nể người đáng sợ nhất thế gian (không ngoại lệ), người không sợ một ai, người mà tất nhiên là hoàng đế, chủ của ông ta.

Abul Fazl đứng nhìn nghiêng như một ông vua và không quay ra nhìn gã mới đến. Ông ta im lặng lâu đến mức bắt đầu rõ ràng là có chủ ý xúc phạm. Viên đại sứ của Nữ hoàng Elizabeth hiểu rằng đây là thử thách đầu tiên mà y phải vượt qua. Y cũng giữ yên lặng và trong cái lặng thinh tột độ đó mỗi người đã biết được khối điều về kẻ kia. “Ngươi nghĩ rằng ngươi không gì nói với ta,” lữ khách nghĩ, “nhưng từ vẻ oai vệ và thô lỗ của ngươi, vẻ béo tốt và bộ mặt lạnh lùng của ngươi, ta thấy rằng ngươi là điển hình của một thế giới trong đó chủ nghĩa khoái lạc cùng tồn tại với ngờ vực, bạo lực - bởi vì sự im lặng này cũng là một hình thức tấn công bạo lực - đi liền với suy tư về cái đẹp, và rằng điểm yếu trong cái vũ trụ sự nuông chiều quá mức và lòng thù hận này là sự phù phiếm. Sự phù phiếm là phép thuật giam cầm tất cả các ngươi, và chính là nhờ có hiểu biết về sự phù phiếm đó ta sẽ đạt được mục đích của mình.”

Rồi con người đáng sợ nhất thế gian (với một ngoại lệ) cuối cùng cũng lên tiếng, dường như để đáp lại suy nghĩ của kẻ kia. “Quý ông,” ông ta nói một cách mỉa mai, “ta biết rằng ngươi xức thứ nước hoa dành riêng để quyến rũ các vị vua, và ta suy ra rằng ngươi chẳng phải hoàn toàn không biết gì về lề lối của bọn ta, thực ra là hoàn toàn không phải chẳng biết gì. Ta không tin tưởng ngươi khi mới nghe nói đến ngươi cách đây ít khắc, và bây giờ khi ngửi thấy mùi của ngươi, ta tin ngươi còn ít hơn.” Gã Mogor dell’Amore tóc vàng được trực cảm mách bảo rằng Abyl Fazl là tác giả thực sự của cuốn sách ma thuật về những thứ thuốc mỡ mà Mohini Bộ Xương rất giỏi công thức, chính vì thế ma thuật khứu giác này không có tác dụng lên ông ta, và kết quả là chúng cũng mất ảnh hưởng lên bất kỳ ai khác. Lính gác với nụ cười nhăn nhở ngốc nghếch ở bốn cổng vào Nhà Tiếp kiến Riêng bỗng nhiên tỉnh lại, những nữ nô trẻ tuổi trùm khăn chờ phục vụ ông khách oai vệ không còn vẻ dâm dục mơ màng, và kẻ mới đến hiểu rằng y giống như một người bị lột trần truồng dưới ánh mắt thầu ruột gan của kẻ được nhà vua sủng ái, và chỉ có sự thực, hoặc thứ gì đó có sức thuyết phục như sự thực, có thể cứu được y lúc này.

“Khi đại sứ của Vua Tây Ban Nha Philip đến thăm bọn ta,” Abul Fazl hồi tưởng, “ông ta mang theo cả một đoàn tùy tùng đông đúc, những con voi chất đầy quà tặng, và hai mươi con ngựa giống Ả Rập quý nhất làm quà, và châu báu. Ông ta không hề vác mặt đến trên một chiếc xe bò kéo và ngủ đêm trong nhà thổ với một ả đàn bà gầy đến mức không ai nghĩ ả là đàn bà.”

“Ông chủ của tôi, Huân tước Hauksbank xứ cùng tên, không may đã về với Chúa và các thiên thần khi chúng tôi đặt chân đến Sarat,” gã mới đến đáp. “Bên giường bệnh, ông ấy dặn dò tôi thực hiện nghĩa vụ mà Nữ hoàng giao phó. Than ôi, doàn thủy thủ trên tàu là một lũ đầu bò đầu bướu, thi thể của ông còn chưa kịp lạnh, chúng đã lao vào lục soát các căn phòng của ông để tìm kiếm bất kỳ thứ gì có giá trị mà ông chủ tốt bụng của tôi có thể có. Tôi thú thật rằng chỉ nhờ may mắn tôi mới thoát thân cùng bức thư của Nữ hoàng, bởi vì biết tôi là người hầu trung thực của ông chủ nên chúng sẽ cắt cổ tôi giả như tôi ở lại bảo vệ tài sản của Huân tước Hauksbank. Tôi e giờ này thi thể của ông ấy vẫn chưa được mai táng theo đúng nghi lễ Thiên Chúa giáo, nhưng tôi tự hào vì đã đến được thành phố vĩ đại của ngài ngõ hầu hoàn thành trách nhiệm của ông ấy, mà giờ đã là trách nhiệm của tôi.”

“Nữ hoàng Anh quốc,” Abul Fazl trầm ngâm, “ta tin chắc bà ta chẳng phải bạn bè gì với người bạn lừng lẫy của bọn ta, nhà vua Tây Ban Nha.”

“Tây Ban Nha là một kẻ thô lỗ,” người kia nhanh chóng đối đáp, “Trong khi Anh quốc là quê hương của nghệ thuật và cái đẹp và chính Nữ hoàng vinh quang. Hãy đừng mù quáng vì những lời nịnh hót của Philip Đần Độn. Đồng thanh tương ứng đồng khí tương cầu, chính Elizabeth của Anh quốc là ảnh chiếu đích thực cho sự vĩ đại và phong thái của Hoàng đế Akbar.” Hứng khởi với đề tài của mình, y giải thích rằng nữ hoàng tóc đỏ xa xôi kia chính là ảnh chiếu trong gương ở phương Tây của bản thân hoàng đế, bà chính là Akbar trong hình dáng người đàn bà, còn ngài, Shahanshah, vua của các vua, có thể nói là Elizabeth ở phương Đông, có ria, không đồng trinh, nhưng về bản chất của sự vĩ đại, họ như một.

Abul Fazl cứng người lại. “Ngươi dám đặt chủ của ta chẳng cao hơn một mụ đàn bà ư,” ông ta nhẹ nhàng. “Ngươi may mắn có trong tay cuộn giấy mà theo ta thấy có dấu triện xác thực của Anh quốc, và do đó buộc bọn ta phải để ngươi an toàn. Bằng không ta có ý muốn tưởng thưởng sự xấc láo đến thế của ngươi bằng cách ném ngươi cho con voi hung dữ đang buộc trên bãi cỏ cạnh đây để gột cho tiệt cái đồ lợn đáng ghét này khỏi bọn ta.”

“Hoàng đế là người nổi tiếng khắp thế giới vì sự rộng lượng của ngài với phụ nữ,” Mogor dell’Amore nói. “Tôi chắc rằng ngài sẽ không thấy bị xúc phạm, khi một viên ngọc của phương Đông được so sánh một viên ngọc vĩ đại khác, cho dù giới tính của người đó là gì.”

“Các hiền nhân của giáo hội Narazeth được người Bồ Đào Nha ở Goa cử đến triều đình này đã nói không tốt về viên ngọc của ngươi,” Abul Fazl nhún vai. “Họ nói rằng bà ta chống lại Chúa, một kẻ trị vì yếu đuối sẽ sớm bị nghiền nát. Họ nổi rằng đất nước của bà ta là một đất nước toàn kẻ cắp và nhà ngươi hoàn toàn có thể là một tên gián điệp.”

“Người Bồ Đào Nha là một lũ cướp biển,” Mogor dell’Amore nói. “Chúng là bọn ăn cướp và lũ vô lại. Không một người thông thái nào nên tin những gì chúng nói.”

“Cha Acquaviva thuộc Hiệp hội Jesus là một người Ý như chính ngươi,” Abul Fazl đáp lại, “còn cha Monserrate, bạn đồng hành của ông ấy, từ Tây Ban Nha đến.”

“Nếu họ đến đây dưới lá cờ của Bồ Đào Nha bỉ ổi,” kẻ kia cương quyết, “thì họ đã trở thành lũ chó cướp biển Bồ Đào Nha.”

Một tiếng cười to vỡ ra từ cung điện phía trên đầu họ, giống như một vị chúa trời đang nhạo báng y.

“Hãy nhân từ, hỡi munshi vĩ đại,” một giọng nói vang dội gầm lên. “Hãy để gã trai trẻ này được sống, ít nhất cho đến khi chúng ta đọc xong bức thông điệp mà hắn mang đến.” Những bức trướng lụa rút lui vào các góc phòng và ở đó, phía trên đầu họ, an tọa trên ngọn cây bằng đá sa thạch trải đệm êm trong Tư thế Vua chúa Thoải mái, như tan thành những tiếng cười ha hả sung sướng, là Abul-Fath Jalaluddin Muhammad Akbar, chính là Đại Mughal, thoạt nhìn giống như con vẹt khổng lồ trên một cành cây quá khổ.

°°°

Ngài tỉnh dậy trong tâm trạng bực bội kỳ lạ, ngay cả những sủng thần khéo léo tài ba nhất cũng không xoa dịu được ngài. Lúc giữa đêm, một con quạ mất phương hướng chẳng hiểu sao lọt được vào phòng ngủ của vương phi Jodha khiến cặp đôi vương giả tỉnh giấc bởi tiếng quạ kêu kinh hoảng, tiếng kêu mà vị hoàng đế khó ngủ nghe như điềm báo ngày tận thế. Trong một khoảnh khắc đáng sợ một bên cánh con quạ đen sượt vào má ngài. Tới khi kẻ hầu xua được con quạ ra ngoài, thần kinh của hoàng đế vẫn còn đang bấn loạn. Sau sự việc đó giấc ngủ của ngài đầy những điểm gở. Có lúc ngài tưởng như cái mỏ đen của con quạ khải huyền mổ vào ngực moi tim ngài ra ăn, giống như con Hươu cái Mecca trên chiến trường uhud đã ăn trái tim của Hamza, chú của Nhà tiên tri, vừa ngã xuống. Nếu người hùng dũng mãnh ấy có thế gục ngã trước mũi lao hèn hạ thì ngài cũng có thể bị đánh gục bất cứ lúc nào bởi một mũi tên từ bóng đêm bay ra như con quạ đen bay, xấu xí, chết chóc và đen tối. Nếu một con quạ có thể vượt qua được mọi lớp phòng vệ toàn lính gác của ngài và đập cánh vào mặt ngài, thì tại sao một kẻ thích khách lại không thể làm được vậy?

Thế cho nên, tâm trạng tràn ngập những điểm gở về cái chết, ngài đâm ra không có khả năng tự vệ trước ái tình ập đến.

°°°

Sự xuất hiện của kẻ vô lại tự xưng là đại sứ Anh quốc khiến ngài tò mò, cho nên, sau khi ra lệnh cho Abul Fazl chơi vài trò với gã, tinh thần ngài bắt đầu phấn chấn. Abul Fazl, vốn thực tế dễ kết thân hơn hết thảy mọi người, lại giỏi ra tay tàn sát hơn bất kỳ ai ở Sikri, và khi hoàng đế ẩn mình phía trên đầu hai người -kẻ hỏi cung và người bị hỏi cung - nghe trò vui dưới đó, những đám mây ban đêm cuối cùng cũng tan đi, và bị lãng quên. “Kẻ bịp bợm này xử sự khá lắm,” ngài nghĩ. Khi kéo sợi dây có túm tua rua làm những tấm trướng lụa buông xuống, để lộ sự hiện diện của mình cho những người phía dưới, ngài đã ở trong tâm trạng hết sức niềm nở, nhưng không hẳn là sẵn sàng cho cái cảm xúc xâm chiếm ngài khi mắt ngài bắt gặp ánh mắt của gã khách tóc vàng.

Đó là tình yêu, hay cảm giác như thế. Mạch hoàng đế đập nhanh như mạch cô gái trẻ đang yêu say đắm, hơi thở gấp, má bừng đỏ. Gã trai này mới đẹp làm sao, tự tin và kiêu hãnh làm sao. Và ở bên trong y có một thứ gì đó không thể nhìn thấy được; một bí mật khiến y trở nên thú vị hơn hàng trăm triều thần khác. Y bao nhiêu tuổi? Hoàng đế không giỏi lắm trong việc phán đoán gương mặt farangi. Y có thế mới chỉ hai lăm tuổi, hoặc nhiều lắm là ba mươi, “nhiều tuổi hơn các con trai của chúng ta,” hoàng đế nghĩ, “và quá lớn không thể làm con trai của chúng ta,” và rồi ngài lấy làm lạ rằng một ý nghĩ như thế lại len lỏi vào đầu ngài. Người nước ngoài này có phải là một loại phù thủy chăng, ngài tự hỏi. Ngài có đang bị quyến rũ bởi một trò ma thuật cổ xưa? Chậc, ngài sẽ tiếp tục theo cuộc chơi, không có gì nguy hại ở đó, ngài mưu mô lắm mà, đâu thế bị đâm bởi một mũi dao giấu kín hay uống phải thuốc độc đựng trong một chiếc cốc tẩm thuốc. Ngài sẽ đi theo cảm xúc của mình để xem cái gì tạo ra những cảm xúc đó. Thiếu vắng yếu tố bất ngờ là hình phạt cần thiết trong cuộc sống của người cầm quyền, hoàng đế đã dựng lên những hệ thống và những bộ máy tinh vi để bảo đảm rằng ngài không bao giờ bị bất ngờ về bất kỳ việc gì, vậy mà Mogor dell’Amore đã làm ngài mất cảnh giác, cho dù vô tình hay cố ý. Chỉ riêng lý do này là cũng đủ để anh ta xứng đáng được tìm hiểu đầy đủ.

“Hãy đọc thư của Nữ hoàng cho chúng ta nghe,” Akbar ra lệnh, và “ngài đại sứ” cúi người thấp đến mức vô lý, kèm theo động tác vung cổ tay màu mè, và khi y đứng thẳng dậy thì cuộn giấy đã mở bung ra, mặc dù cả Akbar và Abul Fazl đều không được chứng kiến việc bẻ dấu niêm phong. “Một nghệ sĩ quỷ thuật,” hoàng đế nghĩ. “Cái này chúng ta thích đây.” Gã bịp bợm đọc bức thư bằng tiếng Anh và sau đó dịch trôi chảy sang tiếng Ba Tư. “Vị quân vương vô địch nhất và hùng mạnh nhất,” Nữ hoàng Elizabeth viết, “Ngài Zelabdim Echebar, Vua của Cambaya, xin chào ngài.” Abul Fazl cười hô hố như ngựa. “‘Zelabdim’?”, ông ta nhạo báng. “Ai có thể là ‘Echebar’ vậy?” hoàng đế ở phía trên vỗ đùi sung sướng. “Chúng ta đấy,” ngài cười như nắc nẻ. “Chúng ta là padishah Echebar, chúa tể của vương quốc Cambaya cổ tích. Ô, nước Anh u tối khốn khổ. Chúng ta thương hại cho dân chúng nước ấy vì nữ hoàng nước ấy là kẻ đần độn xuẩn ngốc.”

Người đọc thư ngừng lại cho những tiếng cười lắng xuống. “Tiếp đi, tiếp đi.” Hoàng đế vẫy tay ra hiệu cho y. “Vua ‘Zelabdim’ ra lệnh đấy.” Lại tiếng cười nữa, và khăn tay được ngài lấy ra để lau nước mắt.

“Ngài đại sứ” lại cúi người, thậm chí còn cầu kỳ hơn trước, đoạn đọc tiếp; và tới khi việc này xong thì bùa mê thứ hai cũng đã được yểm. “ Về vấn đề thương mại và các vấn đề khác mà hai bên cùng có thế mạnh, chúng tôi đề nghị liên minh,” y đọc. “Chúng tôi được biết rằng Bệ hạ đã tự xưng là Đấng Bất Khả Sai Lầm, và chúng tôi cam doan với ngài rằng chúng tôi không nghi ngờ gì về uy quyền [autocritas] của Lời Tuyên bố hùng hồn này. Tuy nhiên, có một Kẻ khác cũng tuyên bố như vậy về Chính Hắn, và không nghi ngờ gì, chúng tôi tin chắc Kẻ kia là Giả. Thưa Đức vua vĩ đại, chúng tôi muốn nói đến gã thầy tu đê tiện, Giám mục Rome, Gregory thứ mười ba; những mưu đồ của hắn đối với phương Đông, ngài hẳn đủ Thông thái để không coi thường chúng. Nếu hắn cử linh mục đến Cambaya, Trung Quốc và Nhật Bản, đó không phải hoàn toàn vì mục đích tôn giáo, chúng tôi cam đoan với ngài như vậy. Chính gã Giám mục này hiện đang chuẩn bị tiến hành Chiến tranh chống lại chúng tôi, và những tôi tớ theo Công giáo của hắn đang hiện diện đầy xảo trá trong triều đình của ngài, vì chúng mưu đồ cho những cuộc chinh phục sắp tới của hắn.

“Hãy coi chừng những kẻ tay sai cho Kẻ thù của ngài! Hãy kết đồng minh với chúng tôi, rồi chúng ta sẽ đánh bại mọi kẻ thù. Bởi vì tôi biết tôi có cơ thể của một người đàn bà yếu ớt mỏng manh, nhưng tôi có bụng dạ tâm can của một ông vua, và là một ông vua Anh quốc, nên tôi khinh bỉ ghê gớm bất kỳ Giáo hoàng nào ở Rome dám khinh bỉ tôi cũng như đồng minh của tôi. Bởi vì tôi nghĩ mình không chỉ có uy quyền mà còn có thực lực [potestas], và năng lực đó sẽ khiến tôi trở thành kẻ chiến thắng trong cuộc chiến này. Và khi tất cả bọn chúng bị hủy diệt và tan tác bốn phương trời, chừng đó ngài sẽ vui mừng vì đã đi chung một đường với Anh quốc.”

Khi ngài “đại sứ” đọc xong, hoàng đế nhận ra rằng ngài đã đem lòng yêu lần thứ hai chỉ trong vòng vài phút, bởi vì giờ đây ngài đã bị chế ngự bởi khao khát lớn lao dành cho tác giả bức thư, Nữ hoàng Anh quốc. “Này Abul Fazl,” ngài kêu lên, “tại sao chúng ta không cưới người đàn bà vĩ đại này không chậm trễ? Nữ hoàng đồng trinh này, Rani Zelabat Gíloriana Pehlavi? Chúng ta nghĩ chúng ta phải có nàng ngay lập tức.”

“Ý tưởng tuyệt vời,” “ngài đại sứ” Mogor dell’Amore nói. “Và đây trong hộp này là chân dung của Nữ hoàng, nàng gửi tới ngài với tình cảm trìu mến, sắc đẹp của nàng sẽ mê hoặc ngài, nó đẹp hơn vẻ đẹp ngôn từ của nàng.” Bằng động tác vung dây hoa mỹ hai cổ tay áo viền đăng ten y tạo ra vẻ quyến rũ chết người, vẻ quyến rũ mà Abul Fazl nhìn với nỗi hoài nghi sâu sắc. Abul Fazl tin chắc chắn rằng họ đang rơi vào vùng nước sâu, rằng hậu quả sự hiện diện của gã Mogor này ở nơi đây sẽ rất to lớn, và nó không nhất thiết có lợi cho họ, song khi ông ta định cảnh báo cho chủ nhân mình về điều đó thì người đáng sợ nhất thế giới (không ngoại lệ) gạt phắt nỗi lo âu của ông.

“Bức thư thật hấp dẫn và người đưa thư cũng thế,” Akbar nói. “Hãy đưa anh ta đến phòng riêng của chúng ta vào ngày mai để chúng ta có thể nói chuyện nhiều hơn.” Cuộc tiếp kiến kết thúc.

°°°

Sự mê đắm chợt đến của Hoàng đế Zelabdin Echebar với đối ảnh qua gương thuộc phái nữ của ngài, Nữ hoàng Zelabat Giloriana đệ nhất, kéo theo cả một dòng những bức thư tình được các sứ giả tin cẩn của hoàng gia chuyển sang Anh quốc, nhưng không bao giờ được phúc đáp. Những bức thư văn vẻ khoa trương có dấu triện của đích thân hoàng đế, chứa đấy cảm xúc nồng nàn và không úp mở về tình dục là thứ không bình thường ở châu Âu (và cả châu Á) vào thời kỳ ấy. Nhiều bức thư không đến được đích bởi sứ giả bị kẻ thù chặn lại trên đường đi, và từ Kabul đến Calais, những bức thư tỏ tình dạt dào đó bị chặn lại làm thứ mua vui cho các quý tộc và ông hoàng thích thú với chuyện Hoàng đế Ấn Độ điên cuồng thổ lộ lòng si mê khôn nguôi đối với người đàn bà ông ta chưa từng gặp, cũng như những hoang tưởng tự đại của ông về việc tạo ra một đế chế toàn cầu thống nhất cả Đông lẫn Tây bán cầu. Những bức thư đến được Điện Whitehall thì bị coi là giả, hoặc là tác phẩm của một kẻ lập dị ký bút danh, còn những kẻ đưa thư thì bị chờ thi hành án, nhiều người rốt cuộc phải ngồi tù, nhận phần thưởng khốn khổ cho cuộc hành trình dài đầy những hiểm nguy. Sau một thời gian những bức thư bị từ chối thẳng thừng và đám người đưa thư kia lê lết khắp thế giới về được Fatehpur Sikri đem theo những lời cay đắng. “Nữ hoàng ấy còn trinh bởi vì không gã đàn ông nào muốn ăn nằm với một con cá lạnh lẽo thế,” họ kể lại, và sau một năm một ngày, tình yêu của Akbar biến mất cũng nhanh chóng và bí ẩn như khi xuất hiện, có lẽ là do sự nổi loạn của các bà vợ, họ đồng tình đứng về phía người tình không tồn tại của ngài để đe dọa rút lại tình yêu với ngài nếu ngài không thôi gửi các bức thư huyễn hoặc cho người đàn bà Anh, kẻ mà sự im lặng tiếp sau những xu nịnh ban đầu khiến ngài thích thú đã cho thấy tính cách thiếu chân thành của bà ta cũng như sự cố công điên rồ của hoàng đế hòng tìm hiểu một nhân vật xa lạ và thiếu hấp dẫn nhường ấy, đặc biệt là khi đã có quá nhiêu quý bà đáng yêu và khêu gợi hơn cận kề đến thế bên cạnh ngài.

Gần cuối thời gian trị vì của ngài, nhiều năm trôi qua sau lần gặp tên khốn Mogor dell’Amore, hoàng đế già nua ngậm ngùi nhớ lại sự việc kỳ lạ về lá thư của Nữ hoàng Anh quốc, bèn đòi xem lại thư. Khi bức thư được mang đến cho ngài và một phiên dịch khác dịch lại, phần lớn nội dung bức thư ban đầu đã biến mất. Văn bản còn sót lại không nhắc gì đến ngôi vị Minh chủ của ngài hay Giáo hoàng; cũng không có đề nghị kết đồng minh chống kẻ thù chung. Đó thật ra chỉ là một đề nghị bình thường về những điều khoản thương mại thuận lợi cho các thương gia Anh, kèm theo một số lời tỏ ý kính trọng theo lệ thường. Khi hoàng đế biết sự thật, ngài mới hiểu một lần nữa rằng mình đã gặp phải một gã phù thủy liều lĩnh đến mức nào vào buổi sáng xa xưa ấy sau giấc mơ về con quạ. Tuy nhiên, đến lúc đó, biết cũng không giúp ích gì cho ngài nữa, có chăng là nhắc ngài nhớ đến điều lẽ ra không bao giờ được quên rằng trò phù thủy không cần có thuốc mê, những linh hồn quen thuộc hay những cây đũa thần. Miệng lưỡi khôn khéo cũng đủ làm cho người ta mê muội.

{6}
Khi thanh gươm lời nói đã rút khỏi vỏ

“Khi thanh gươm lời nói đã rút khỏi vỏ, hoàng đế nghĩ, nó gây ra những vết chém sâu hơn lưỡi dao sắc nhất. Nếu ngài cần thì bằng chứng có thể tìm thấy trong cuộc chiến của các triết gia diễn ra hằng ngày ở chính nơi này: căn Lều Thờ Cúng Mới được thêu và lắp gương. Ở đây lúc nào cũng huyên náo, sự ồn ào của những nhà tư tưởng xuất sắc nhất vương quốc đang rạch vào nhau những vết thương lời lẽ chết người. Akbar giữ đúng lời thề ngài đưa ra vào ngày chặt đầu Rana xứ Cooch Naheen láo xược, ngài đã tạo ra phòng tranh luận nơi sự tôn thờ cái thánh thiêng được hình dung lại như là một trận đấu trí trong đó không có điều gì bị cấm cản. Ngài đã mời Mogor dell’Amore đi cùng đến căn Lều để ngài có thể khoe phát minh mới của mình, gây ấn tượng với gã mới đến về cái độc đáo tuyệt vời và tinh thần tiến bộ của triều đình Mughal, và, chẳng phải tình cờ, chứng tỏ cho các giáo sĩ dòng Tên do Bồ Đào Nha cử đến biết rằng họ không phải là những người phương Tây duy nhất được tiếp chuyện hoàng đế.

Bên trong Lều, người tham dự ngồi trên thảm và tầm lót, chia thành hai phe, phe uống nước và phe Mê rượu, đối mặt nhau qua một chính điện trống trơn ngoại trừ chỗ ngồi của hoàng đế và khách. Phe manqul gồm các nhà tư tưởng tôn giáo và các nhà thần bí chỉ uống nước, trong khi đối thủ manqul tôn thờ triết học thuần túy và các môn khoa học thì nốc rượu suốt ngày. Abul Fazl và Raja Birbal cũng có mặt ở đây ngày hôm nay, cả hai ngồi cùng những kẻ đam mê rượu như thường lệ. Hoàng tử Salim cũng viếng thăm, một trang thiếu niên cao ngạo bên cạnh Badauni, thủ lĩnh nghiêm khắc của phe uống nước, dáng người gầy nhom - một trong những người trẻ tuổi dường như sinh ra đã già - vốn ghét cay ghét đắng Abul Fazl già và ngược lại cũng bị nhân vật quan trọng béo trục béo tròn kia ghê tởm. Những cuộc cãi cọ ác liệt diễn ra giữa hai bên, những lời lẽ vô cùng quá quắt (“Thằng nịnh hót béo ị!” “Đồ mối mọt tẻ ngắt!”) đến mức hoàng đế tự hỏi làm sao mối bất hòa này có thể biến thành sự hòa hợp mà ngài mong mỏi: tự do có thực là con đường dẫn đến thống nhất, hay hỗn loạn là kết quả không tránh khỏi?

Akbar đã quyết định rằng ngôi đền mang tính cách mạng này sẽ không phải là tòa nhà vững bền. Bản thân sự cãi cọ - chứ không phải bậc thánh thần nào, cho dẫu nhiều tay và toàn năng đến đâu - có thể làm Thượng đế độc nhất ở đây. Nhưng lý lẽ là một sự thánh thiêng hữu tử, một vị thần có chết chứ không bất tử, và cho dẫu rồi sau có được tái sinh thì cũng không tránh khỏi chết lần nữa. Các ý tưởng giống như làn thủy triều hoặc chu kỳ của mặt trăng, chúng xuất hiện, phát triển và viên mãn vào thời điểm thích hợp, rồi sau đó rút xuống, tối sẫm lại và biến mất khi bánh xe vĩ đại quay. Chúng là những chốn cư trú tạm thời, như những căn lều, và một căn lều là ngôi nhà đích thực của chúng. Đám thợ làm lều của Mughal quả thực thiên tài theo cách của mình, họ tạo ra những ngôi nhà có thể sụp đổ nhưng lại vô cùng phức tạp và đẹp đẽ. Khi quân đội hành quân, đi theo họ là đội quân thứ hai gồm hai nghìn năm trăm người (chưa kể voi và lạc đà) chuyên dựng cái thành phố lều trại nho nhỏ ở những nơi nhà vua cùng quần thần lưu lại. Những đền đài, cung điện mang đi mang lại được còn gợi hứng cho đám thợ đá xứ Sikri - nhưng lều chỉ là lều, thứ làm bằng bạt, vải và gỗ vốn là đại diện rất hay cho tính phù du của những thứ thuộc về tâm trí. Một ngày nào đó, một trăm năm sau tính từ bây giờ, khi ngay cả đế quốc vĩ đại của ngài cũng không còn nữa - phải! ở chính nơi này, ngài muốn thấy trước ngay cả sự hủy diệt của những gì mình sáng tạo ra! - con cháu của ngài sẽ thấy căn lều bị kéo đổ và tất cả vinh quang của ngài biến mất. “Chỉ khi chúng ta chấp nhận sự thật về cái chết,” hoàng đế tuyên bố, “chúng ta mới bắt đầu học được sự thật về cuộc sống.”

“Tâu hoàng thượng,” Mogor dell’Amore đáp lời một cách xấc xược, “nghịch biện là một nút thắt cho phép một người trông có vẻ thông minh kể cả khi nó buộc chặt trí não anh ta như buộc chặt con gà sắp bị bỏ nồi. ‘Trong cái chết có ý nghĩa của cuộc sống!’ ‘Sự giàu có của một người ươm mầm cho sự nghèo nàn trong tâm hồn anh ta!’ Và thế là bạo lực có thể biến thành dịu êm, xấu thành đẹp và hồng phúc thành ra vô phúc. Đây thực sự là một căn phòng gương, chứa đầy ảo ảnh và sự đảo ngược. Một người có thể sa lầy trong nghịch biện cho đến ngày cuối đời mình mà không nghĩ được lấy một ý nghĩ rõ ràng nào đáng được gọi là ý nghĩ.” Hoàng đế cảm thấy trong ngài trỗi dậy cùng một cơn thịnh nộ mù quáng đã từng khiến ngài xé phăng bộ ria hỗn láo của Rana xứ Cooch Naheen. Đôi tai có lừa ngài không? Lấy quyền gì mà tên vô lại người nước ngoài này…? Làm sao hắn dám…? Hoàng đế nhận thấy mặt ngài đỏ lên và ngài bắt đầu thổi phì phì vì cuồng nộ. Cơn giận biến thành nỗi kinh hoảng ngấm ngầm, bởi vì trong cơn thịnh nộ Akbar có thể làm bất kỳ điều gì, ngài có thể dùng tay không xé cả bầu trời hoặc rứt lưỡi bất cứ kẻ nào trong tầm tai nghe để cho chắc rằng chúng không bao giờ có thể bàn tán về những gì chúng đã chứng kiến hoặc ngài có thể moi hồn ta ra nhấn chìm vào bát máu đang sủi bong bóng của chính ta.

Chính Hoàng tử Salim, được Badauni thúc giục, đã phá vỡ sự im lặng chướng tai gai mắt này. “Ngươi có hiểu,” chàng nói với kẻ chõ mũi đang mặc chiếc áo khoác nóng bức quái lạ, “rằng ngươi có thể chết vì những gì vừa nói với nhà vua hay không?” Mogor dell’Amore nom không hề nao núng (mặc dù có lẽ y chẳng phải hoàn toàn không nao núng). “Nếu thần có thể chết vì một thứ như thế ở thành phố này,” y đáp lời, “thì đây không phải một thành phố đáng để sống. Và ngoài ra, thần hiểu rằng trong căn lều này người trị vì không phải là nhà vua mà là lý lẽ.” Sự im lặng đặc lại như sữa vón cục. Mặt Akbar sạm xịt. Sau đó, hoàn toàn bất ngờ, bão tan, và hoàng đế phá lên cười. Ngài vỗ lưng Mogor dell’Amore và gật đầu lia lịa. “Các ngài, một kẻ ngoại bang đã dạy chúng ta một bài học lớn,” ngài nói. “Người ta phải đứng ngoài vòng tròn mới thấy nó tròn.”

Bây giờ chính thái tử là người cảm thấy phẫn nộ khi bị quở trách công khai, nhưng chàng chỉ ngồi xuống không nói gì. Vẻ mặt đối thủ Badauni khiến Abul Fazl hài lòng đến mức ông ta bắt đầu thấy lòng nồng ấm thiện cảm đối với gã nước ngoài tóc vàng, người bỗng nhiên lại mê hoặc được hoàng đế đến vậy. Còn kẻ mới đến, y hiểu rằng canh bạc này y đã thắng, song cùng với việc đạt được kỳ tích y cũng đã tạo nên một kẻ thù hùng mạnh, lại càng đủ đường nguy hiểm hơn vì hắn còn chưa trưởng thành và rõ là hay hờn dỗi. Bộ Xương bị người đàn bà của hoàng tử căm ghét và bây giờ hoàng tử cũng ghét ta, y nghĩ. Đây không phải là cuộc tranh cãi mà chúng ta có thể thắng. Tuy nhiên, y không để nỗi băn khoăn lộ ra ngoài, và bằng mấy cử chỉ cúi chào hoa mỹ nhất cùng cái khoát tay thành thạo nhất trong khả năng mình, y chấp nhận cốc rượu đỏ nguyên chất của Raja Birbal mời.

Hoàng đế cũng đang nghĩ về con trai ngài. Niềm vui sinh ra nó mới lớn làm sao! Nhưng có lẽ, dù thế nào đi nữa, thật không khôn ngoan khi đặt nó vào bàn tay chăm sóc của các nhà thần bí, các tín đồ và những người nối nghiệp Sheikh Salim Chishti, người mà hoàng tử được đặt tên theo. Thằng bé lớn lên trong mớ bòng bong mâu thuẫn, một kẻ yêu sự tinh tế và quan tâm đến vườn tược nhưng cũng đắm đuối vào thuốc phiện, ham mê sắc dục giữa những người thanh giáo, một kẻ yêu khoái lạc hay trích lời những nhà tư tưởng bảo thủ nhất và chế nhạo những sở thích của Akbar, bảo rằng chớ tìm ánh sáng trong mắt kẻ đui mù. Tất nhiên đấy không phải mạch tư duy riêng của nó. Thằng bé là một con vẹt, một con rối có thể bị bất kỳ kẻ nào nắm được dây lợi dụng để chống lại ngài.

Trong khi đó, trái lại, và mặt khác, hãy xem người nước ngoài này yêu thích tranh luận đến mức dám ném cả lời mắng nhiếc của kẻ duy lý vào khuôn mặt đầy kinh ngạc của hoàng đế, mà còn tệ hơn nữa là y làm thế trước mặt bàn dân thiên hạ. Có lẽ, đây là người mà hoàng đế có thể trò chuyện theo những cách mà chính máu mủ ruột rà ngài không hiểu được hoặc sẽ thấy chán mớ. Khi sát hại Rana xứ Cooch Naheen, ngài đã tự hỏi liệu mình có đang giết chết người duy nhất có thể hiểu ngài và là người mình có thể yêu thương chăng. Và, dường như để đáp lại nỗi đau của ngài, số phận đã trao cho ngài người tâm giao thứ hai này đây, có lẽ còn tốt hơn người thứ nhất, bởi đây không chỉ là người trò chuyện mà còn là một kẻ phiêu lưu. Một con người của lý trí đã nhân danh lý trí chấp nhận những rủi ro không lý trí chút nào. Một gã nghịch biện xem thường nghịch biện. Một kẻ ngỗ nghịch mâu thuẫn không kém Hoàng tử Salim - mâu thuẫn có lẽ không kém bất kỳ người nào còn sống - nhưng đó là những mâu thuẫn mà hoàng đế có thể thích thú được. Liệu ngài có thể mở rộng trái tim mình cho gã Mogor này và kể cho gã nghe những điều ngài chưa bao giờ nói, ngay cả với Bhakti Ram Jain, tên ba hoa điếc đặc, hay Birbal thông thái, hoặc Abul Fazl biết tuốt không? Cuối cùng đây có phải người nghe ngài xưng tội không?

Vì có quá nhiều chuyện ngài muốn nói, những chuyện mà ngay cả Abul Fazl hay Birbal cũng không hiểu hết được, những chuyện mà ngài chưa sẵn sàng để tung ra trong cuộc tranh luận rộng rãi ở Lều Thờ Cúng Mới. Ví dụ, ngài muốn tìm hiểu tại sao một người phải gắn chặt với một tôn giáo không phải vì nó đúng đắn mà vì đấy là tín ngưỡng của cha ông người đó. Có thật tín ngưỡng không phải là tín ngưỡng mà chỉ là tập quán gia đinh thôi không? Có lẽ không có tôn giáo đích thực mà chỉ là sự cha truyền con nói muôn đời. Và sai lầm cũng truyền từ đời này sang đời khác như đức hạnh. Liệu có phải tín ngưỡng không là gì hơn sai lầm của tổ tiên chúng ta?

Có lẽ không có tôn giáo đích thực nào cả. Phải, ngài đã cho phép chính mình nghĩ điều này. Ngài muốn có thể kể cho ai đó về mối hoài nghi rằng con người tạo ra Thượng đế chứ không phải là ngược lại. Ngài muốn mình có thể nói chính con người ở trung tâm của vạn vật, chứ không phải là Thượng đế. Chính con người ở trung tâm, ở dưới đáy và trên đỉnh, con người ở phía trước, phía sau và bên cạnh, con người là thiên thần và quỷ dữ, là phép mầu và tội lỗi, con người và luôn là con người, vì thế chúng ta không nên có những đền nào khác ngoài đến thờ nhân loại. Đó là tham vọng không thể nói ra được nhất của ngài: thành lập một tôn giáo của con người. Trong Lều Thờ Cúng Mới, những người Uống rượu và người ướng nước đang gọi nhau là dị giáo và ngu ngốc. Hoàng đế muốn thú nhận nỗi thất vọng ngấm ngầm của mình đối với cả các nhà thần bí lẫn các triết gia. Ngài muốn quét tất cả mớ lập luận ấy sang một bên, xóa bỏ hàng thế kỷ kế thừa và phản ánh, và cho phép con người đứng trần truồng như đứa trẻ trên chiếc ngai vàng của thiên đường. (Nếu con người đã tạo ra Thượng đế, con người cũng có thể đảo ngược lại sự sáng tạo ấy. Hay liệu tạo vật có thể thoát khỏi sức mạnh của người tạo ra nó? Có thể nào một vị thần, một khi đã được tạo ra, sẽ trở nên không thể hủy diệt được? Những thứ hư cấu như vậy đã được sự tự do ý chí biến chúng thành bất tử? Hoàng đế không có câu trả lời, nhưng chính những câu hỏi cũng là một cách trả lời.) Có thể nào những người nước ngoài nắm bắt được điều mà các đồng hương của ngài không thể? Nếu ngài, Akbar, bước ra khỏi vòng, liệu ngài có thể sống thiếu sự quay tròn trịa khuây khỏa của nó, sống trong cái xa lạ đáng sợ của một tư tưởng mới?

“Chúng ta đi thôi,” ngài nói với khách. “Ngày hôm nay chúng ta nghe chừng đó tư tưởng vĩ đại là đủ rồi.”

°°°

Do một ảo giác kỳ quái về sự tĩnh lặng bao trùm khu phức hợp hoàng gia khi nó lấp lánh trong cái nóng bức ban ngày, nên cần thiết phải tìm kiếm bản chất thực sự của các thời điểm thông qua những dấu hiệu và điềm báo. Khi chuyến tàu chở nước đá hằng ngày bị chậm thì đấy nghĩa là có rắc rối xảy ra tại các tỉnh. Khi rêu xanh phủ lên mặt nước trong suốt của Anup Talao, chiếc Bể Đẹp Hơn Mọi Bể Nước Có Trên Đời, đấy nghĩa là có âm mưu làm phản trong triều đình. Và khi nhà vua rời khỏi cung điện, lên kiệu đi xuống phía hồ nước Sikri, đó là dấu hiệu tâm hồn ngài đang rối bời. Đó thảy là điềm báo của nước. Còn các điềm báo của không khí, lửa và đất, nhưng những lời tiên tri của nước đáng tin cậy nhất. Nước báo tin cho hoàng đế, nó mang sự thật đến với ngài trên những con triều, và nó cũng an ủi ngài. Nước chảy vào những con lạch hẹp cùng nhưng con kênh rộng vòng quanh và xuyên qua những khoảnh sân cung điện, làm dịu mát từ bên dưới những tòa dinh thự bằng đá. Đúng vậy, nó là biểu tượng của những người khắt khe thanh đạm như phe manqul của Badauni, nhưng hoàng đế gắn bó với thứ chất lỏng duy trì sự sống này sâu sắc hơn bất kỳ tín đồ mù quáng nào.

Bhakti Ram Jain dâng nhà vua một bát nước bốc khói để ngài rửa ráy mỗi buổi sáng và Akbar thường nhìn sâu vào làn khói bay lên, nó sẽ mách bảo cho ngài hướng hành động tốt nhất trong ngày. Khi tắm trong nhà tắm hơi của hoàng gia, ngài ngả đầu ra sau và thả nổi trong chốc lát như một chú cá. Nước trong nhà tắm hơi thì thầm vào hai tai ngập nước của ngài, mách bảo ngài những suy nghĩ thầm kín nhất của bất kỳ ai từng tắm ở đâu đó trong bán kính ba dặm. Sức mạnh thông tin của nước lặng có hạn; để có những tin tức từ xa, cần phải ngâm mình trong nước sông. Tuy nhiên, sự thần kỳ của nhà tắm hơi hoàng gia là không thể coi thường. Ví dụ, chính nhà tắm hơi đã mách ngài về cuốn nhật ký giấu giếm của Badauni đầu óc hẹp hòi, một cuốn sách chỉ trích những ý tưởng và thói quen của hoàng đế một cách nặng nề đến nỗi giả như Akbar công nhận ngài có biết sự tồn tại của nó thì ngài sẽ buộc phải hành hình Badauni ngay lập tức. Thế nhưng ngài giữ bí mật những lời chỉ trích của ông ta sâu trong lồng ngực mình như gửi mọi bí mật của chính mình, và mỗi đêm, khi Badauni ngủ, hoàng đế thường phái tên do thám tin cẩn nhất, Umar Gián Điệp đến thư phòng của nhà văn bất đắc chí kia để tìm và ghi nhớ những trang mới nhất của cuốn lịch sử bí mật về sự trị vì của hoàng đế.

Umar Gián Điệp cũng quan trọng đối với Akbar như nước - quan trọng đến mức không ai biết đến hắn ngoài bản thân hoàng đế. Thậm chí Birbal cũng không biết về sự tồn tại của hắn, cả Abul Fazl trùm gián điệp cũng vậy. Hắn là một tên thái giám trẻ tuổi, mảnh dẻ và cả mặt lẫn thân mình đều nhẫn trụi lông đến độ hầu như có thể bị nhầm là phụ nữ, thành ra theo lệnh của Akbar hắn sống ẩn danh trong hậu cung, giả làm nô bộc tầm thường của các cung phi, vì hắn giống họ đến thế cơ mà. Sáng hôm đó, trước khi Akbar đưa Mogor dell’Amore đến Lều Thờ Cúng Mới, Umar đã vào phòng của Akbar qua cánh cửa bí mật mà ngay cả Bhakti Ram Jain cũng không biết là có đó, thông báo cho ông chủ về lời thì thầm hắn nghe được trong không khí, một lời đồn thì thào rất khẽ phát đi từ nhà thổ Hatyapul. Nó nói rằng gã tóc vàng mới đến có một điều bí mật, điều bí mật đáng kinh ngạc đến nỗi có thể làm rung chuyển cả vương triều. Nhưng Umar không thể nào tìm ra bí mật là gì, vì thế nom hắn hổ thẹn về bản thân quá đỗi, ủ ê như con gái, đến nỗi hoàng đế phải an ủi hắn mấy phút để hắn đừng òa lên khóc khiến bản thân mình càng khó xử thêm.

Bởi Akbar rất quan tâm đến điều bí mật chưa được kể này, ngài làm như thể nó không quan trọng và tìm ra nhiều cách để trì hoãn việc kể nó. Ngài giữ kẻ lạ nọ bên cạnh mình, nhưng cũng làm sao cho họ không bao giờ ở riêng một mình với nhau. Ngài dạo bước cùng y đến chuồng bồ câu để kiểm tra bầy chim đua của hoàng gia, lại cho phép y bước đi bên kiệu của hoàng đế, gần người cầm lọng, khi ngài thong dong xuống bờ hồ tỏa sáng. Đúng là ngài đang rối bời trong lòng. Không chỉ vì điều bí mật chưa bị tiết lộ này đã băng cả thế gian đến tìm ngài, mà còn vì trong cuộc làm tình với Jodha yêu quý đêm qua ngài thấy mình kém hứng khởi hơn bình thường với người vợ vốn xưa nay chưa từng làm ngài thất vọng, thậm chí ngài còn phát hiện ra mình đang tự hỏi liệu có một số cung phi nào xinh đẹp hơn phù hợp để ngài thay đổi hay không. Rồi còn có cả sự tan vỡ ảo tưởng về Thượng đế. Như thế là quá đủ. Đã đến lúc phải buông thả mình trong chốc lát.

Lòng đầy hoài niệm, ngài đã bảo tồn và tân trang bốn chiếc thuyền yêu thích của ông nội Babar và cho chúng bơi trong hồ. Nước đá từ Kashmir được chở vượt biển trên chiếc thuyền lớn nhất, phương tiện vận chuyển đáy bằng có tên là Năng Lực, Gunjayish, vượt qua chặng cuối của hành trình thường nhật từ tận đỉnh Himalaya để đến cốc uống nước của hoàng gia trên boong chiếc thuyền có một thời là quà tặng của Sultan Jalaluddin cho Vua Mughal đệ nhất tàn nhẫn và yêu thiên nhiên. Bản thân Akbar thích đi lại trên chiếc Tiện Nghi, tức Asayish, cùng với chiếc thuyền loại nhỏ Farmayish tức Mệnh Lệnh chầu chực bên cạnh, để chuyển mệnh lệnh và đưa người qua lại giữa thuyền và bờ. Chiếc thuyền thứ tư, chiếc Arayish tức Trang Trí đầy lộng lẫy, là chiếc dành cho những thú vui lãng mạn, nên chỉ được dùng vào ban đêm. Akbar dẫn Mogor dell’Amore vào buồng chính của Asayish và khẽ buông một tiếng thở dài khoan khoái như mỗi khi những tế vi của nước thay thế cho cái tầm thường của đất cứng dưới chân.

Gã nước ngoài có vẻ phải lặc lè mang điều bí mật chưa nói giống như người đàn bà phải mang đứa trẻ chưa sinh chờ đến lúc lâm bồn, và như sợ sự nguy hiểm của hành động này. Akbar kéo dài thêm đôi chút nỗi khổ của gã khách bằng cách yêu cầu đội ngũ phục vụ thuyền nhốn nháo xung quanh thực hiện một loạt hành động theo quy định của nghi lễ triều đình, những thủ tục liên quan đến mành rèm, rượu và sách. Mọi thứ đồ uống đều phải được nếm thử độc rồi mới đến môi hoàng đế, và mặc dù thông lệ này làm hoàng đế phát chán song ngài cũng không phản đối. Tuy nhiên, về phần những quyển sách, Akbar đã đổi nghi thức. Theo cách làm xưa kia, bất kỳ quyển sách nào đến được tay hoàng đế cũng phải được ba nhà bình luận đọc trước và tuyên bố rằng nó không có nội dung xúi giục nổi loạn, khiêu dâm và dối trá. “Nói tóm lại,” nhà vua trẻ nói khi lên ngôi, “chúng ta chỉ đọc những cuốn sách tẻ nhạt nhất từng được viết ra. Chậc, điều đó hoàn toàn không được.” Ngày nay, mọi quyển sách đều được phép, nhưng nhận xét của ba nhà bình luận vẫn được chuyển đến hoàng đế trước khi ngài mở sách, bởi nghi lễ tối cao bao trùm có liên quan đến sự không hợp lẽ nếu như đấng quân vương lại bị bất ngờ. Còn về phần các tấm rèm, mỗi tấm đều được kiểm tra để đế phòng kẻ xấu bụng nào đó giấu lưỡi dao bên trong. Tất cả những việc này, hoàng đế chịu khó để cho chúng được hoàn tất. Sau đó, cuối cùng, ngài cho phép mình ở lại với gã nước ngoài, ngoài tầm nghe ngóng của bất kỳ người giúp việc nào.

“Tâu bệ hạ,” Mogor dell’Amore nói, giọng hình như hơi run, “có một chuyện hạ thần xin phép được kể với ngài, chỉ mình ngài thôi.”

Akbar phá lên một tràng cười to dữ dội. “Chúng ta nghĩ rằng nếu chúng ta để ngươi đợi thêm thì chắc ngươi chết mất vì nó,” ngài cười thầm. “Nãy giờ có đến hơn một giờ đồng hồ trông ngươi như thùng nước sôi sắp nổ tung.”

Gã nước ngoài đỏ bừng mặt. “Hoàng thượng anh minh,” y cúi người nói. (Hoàng đế vẫn chưa cho phép y ngồi xuống.) “Tuy nhiên, thần mạo muội tin rằng ngài chưa biết được bản chất thông tin của thần, mặc dù sự tồn tại của nó rõ ràng là thật.” Akbar lấy lại bình tĩnh và tỏ vẻ nghiêm nghị. “Được, ngươi hãy tiếp tục đi,” ngài nói. “Hãy kể bất kỳ chuyện gì ngươi có thể kể.”

“Chuyện là thế này, thưa ngài,” gã nước ngoài bắt đầu kể. “Ngày xưa, ở Thổ Nhĩ Kỳ, một hoàng tử ưa phiêu lưu tên là Argalia hoặc Arcalia, một chiến binh vĩ đại sở hữu những thứ vũ khí phù thủy, trong đoàn tùy tùng của chàng có bốn người khổng lồ đáng sợ, và chàng có một người đàn bà kề bên, Angelica…”

Từ trên chiếc thuyền nhẹ Farmayish đang lao nhanh về phía chiếc Asayish có Abul Fazl và một đám vài người đàn ông trên boong, vang lên những tiếng kêu to - “Chú ý! Bảo vệ hoàng đế! Chú ý!” - và ngay lập tức thủy thủ đoàn trên con tàu của nhà vua lao vào khoang hoàng gia, túm lấy Mogor dell’Amore không chút khách khí. Một cánh tay cuồn cuộn cơ bắp siết quanh họng y, ba mũi kiếm chĩa vào tim y. Hoàng đế đứng dậy và ngài cũng nhanh chóng bị đám người có vũ trang vây quanh, để bảo vệ ngài khỏi bị hại.

“… Angelica, công chúa xứ Ấn Độ và Cathay…” gã nước ngoài cố sức nói tiếp. Cánh tay siết vào thanh quản y. “… Đẹp nhất…” y nói thêm, đau đớn vì gọng kìm tay siết vào cổ họng lại mạnh hơn lên; đến đó Mogor dell’Amore bất tỉnh, không nói thêm được gì.

{7}
Trong bóng tối của hầm ngục, những sợi xích

Trong bóng tới của hầm ngục, những sợi xích đè nặng lên y như câu chuyện kể dở dang. Có nhiều xích quấn quanh y đến mức y có thể tưởng tượng trong bóng tối rằng bằng cách nào đó y bị cầm tù trong một cơ thể lớn hơn, cơ thể của một người sắt. Cử động là bất khả. Ánh sáng là tưởng tượng kỳ ảo. Hầm ngục được đục từ đá nguyên khối của quả đồi dưới chân cung điện hoàng gia và bầu không khí trong xà lim đã cũ đến hàng nghìn năm, và có lẽ cũng xưa đến cả nghìn năm những sinh vật đang bò lên chân y luồn qua tóc y chui vào trong bẹn y, những con gián bạch tạng, những con rắn mù, những con chuột trong suốt, những con bọ cạp ma quái, những con rận. Y sẽ chết mà không kể được câu chuyện. Y thấy ý nghĩ đó thật không sao chịu nổi và bởi vậy nó không chịu rời bỏ y, nó bò ra bò vào hai tai y, trườn vào hốc mắt y, bám vào vòm miệng y và mô mềm dưới lưỡi y. Tất cả mọi người đều cần có người nghe câu chuyện họ kể ra. Y là một con người, nhưng nếu chết đi mà không kể được câu chuyện này, y cũng chỉ là thứ gì đó thua kém con người, một con gián bạch tạng, một con rận. Hầm ngục không hiểu ý tưởng về một câu chuyện. Hầm ngục bất động, muôn thuở, tối đen, còn một câu chuyện cần có chuyển động, thời gian và ánh sáng. Y cảm thấy câu chuyện đang trượt khỏi mình, trở nên tầm thường, không còn tồn tại nữa. Y không có câu chuyện. Không còn câu chuyện nào nữa. Y không phải một con người. Ở đây không còn con người nào. Chỉ có hầm giam và bóng tối trơn tuột.

Khi người ta đến dẫn đi, y không biết một ngày hay một thế kỷ đã trôi qua. Y không nhìn thấy những bàn tay thô ráp nới xích cho y. Mất một lúc lâu, thính giác của y vẫn bị ảnh hưởng, cả khả năng nói của y cũng thế. Họ bịt mắt y và dẫn y trần truồng sang một nơi khác, ở đó y được cọ rửa. Như thể y là một xác chết đang chuẩn bị được đưa đi mai táng, y nghĩ, một cái xác câm không thể kể câu chuyện của mình. Không có quan tài ở mảnh đất không theo Cơ Đốc giáo này. Y sẽ bị quấn vào vải liệm và ném không tên tuổi xuống một lỗ huyệt dưới đất. Thế, hoặc là bị thiêu. Y sẽ không được yên nghỉ. Lúc chết cũng như khi còn sống, y sẽ chứa đầy những lời chưa nói và chúng sẽ là Địa ngục của y và giày vò y mãi mãi. Y nghe thấy một âm thanh. Ngày xưa. Đó chính là giọng của y. Ngày xưa có một hoàng tử. Y cảm thấy trái tim bắt đầu đập trở lại, máu bắt đầu chảy. Lưỡi của y dày nhưng có thể cử động được. Trái tim đập mạnh như súng thần công trong lồng ngực. Người có những thứ vũ khí bị phù phép. Y lại tìm thấy cơ thể của mình, và cả những từ ngữ. Họ tháo bịt mắt. Bốn người khổng lồ đáng sợ và một người đàn bà. Y ở trong một xà lim khác nhưng ở đây có một cây nến đang cháy và một lính gác trong góc. Người đàn bà đẹp nhất. Câu chuyện đang cứu lại sự sống của y.

“Hãy giữ sức,” lính gác nói. “Ngày mai ngươi hầu tòa vì tội giết người.”

Có một câu hỏi mà y cố gắng hỏi. Lời nói không cất lên được. Tên gác thương hại y nên vẫn trả lời.

“Ta không biết tên người tố cáo ngươi,” anh ta nói. “Nhưng hắn cũng là một gã nước ngoài vô thần như ngươi, hắn ta mất một mắt và què một chân.”

Phiên đầu tiên xét xử Mogor dell’Amore diễn ra trong ngôi nhà có cây chuối bằng đá sa thạch, và thẩm phán là những triều thần vĩ đại nhất, cả chín vị Cửu Tinh, sự hiện diện của họ tuân theo chỉ dụ đặc biệt của hoàng đế: Abul Fazl thông thái và béo ị, Raja Birbal đối đáp hài hước nhanh như chớp, bộ trưởng tài chính Raja Todar Mai, Raja Man Singh tư lệnh quân đội, Fakir Aziauddin thần bí thoát tục, giáo sĩ Mullah Do Piaza có phần phàm tục hơn, thích nấu nướng hơn cầu nguyện và do vậy là người được Abul Fazl yêu chuộng, các nhà thơ vĩ đại Faizi và Abdul Rahim và nhạc sĩ Tansen. Hoàng đế ngự trên ngọn cây như thường lệ, nhưng tâm trạng của ngài lại hoàn toàn khác thường. Đầu ngài gục xuống, khiến ngài có dáng vẻ không giống hoàng đế chút nào mà chỉ như một kẻ tầm thường đang chịu đựng nỗi khốn khổ vì tai ương chỉ mình mình chịu. Suốt một thời gian dài ngài không nói, nhưng cho phép phiên tòa được tiếp tục.

Đội thủy thủ của tàu cướp biển Scáthach ở một phía, tạo thành một nhóm người cau có túm tụm vào nhau ngay phía sau thân hình ma quái của gã bác sĩ một mắt một chân được cử làm phát ngôn viên của họ. Đó không phải là Hawkins ơn Chúa như bị cáo còn nhớ, gã ủy mị bị cắm sừng mà y đã thuyết phục được không khó khăn gì. Hawkins này ăn mặc lịch lãm, vẻ mặt nham hiểm, và khi nhìn thấy tù nhân bước vào phòng xét xử, gã chỉ thẳng vào y mà hét lên the thé, “Hắn kia rồi, tên Uccello khốn kiếp, kẻ đã giết ngài đại sứ để cướp vàng của ngài!”

“Công lý!” đám thủy thủ kêu lên, và bớt vẻ cao thượng, “Chúng tôi muốn lấy lại tiền!” Bị cáo, chỉ mặc một chiếc áo trắng dài, hai tay bị trói ra sau, nhận thấy cảnh tượng đáng ngại - hoàng đế, chín quan tòa, những kẻ buộc tội và đám không đông lắm những quần thần cấp thấp chen chúc trong tòa nhà nhỏ để chứng kiến phiên tòa, trong số họ, nổi bật trong bộ quần áo dòng Tên màu đen là hai giáo sĩ Thiên Chúa giáo, Cha Rodolfo Acquaviva và Cha Antonio Monserrate, có mặt tại đây để bảo đảm rằng những người phương Tây đòi được công lý và có lẽ cả số tiền mà họ từ phương xa lặn lội đến để đòi. Bị cáo hiểu hắn đã tính toán sai lầm đến mức nào. Y chẳng hề nảy ra ý nghĩ rằng bọn người này sẽ đuổi theo y một khi chủ chúng chết, vì vậy y đã không cố gắng xóa dấu vết của mình. Một gã tóc vàng cao ráo, đứng trên một chiếc xe bò kéo, mặc chiếc áo da sặc sỡ không phải là cảnh thường thấy trên các con đường Ấn Độ. Họ có nhiều người, còn y chỉ có một, và vụ việc của y sắp thất bại. “Ở đây y mang một cái tên khác,” Abul Fazl nói.

Cha Acquaviva được phép nói thông qua phiên dịch tiếng Ba Tư. “Gã Mogor dell’Amore này chẳng phải là một cái tên nào cả,” ông ta chỉ trích. “Nó có nghĩa là một Mughal ngoài giá thú. Đó là một cái tên rất đỗi xấc láo và xúc phạm không ít người. Bằng cách xưng tên này y có ý muốn được coi như một hoàng tử không hợp pháp.”

Tuyên ngôn này khiến triều đình sửng sốt. Hoàng đế gục đầu xuống thấp hơn nữa, cho tới khi cằm ngài tì vào ngực. Abul Fazl quay sang phía bị cáo. “Tên ngươi là gì?” ông ta yêu cầu. “Ta biết chắc rằng ‘Uccello’ chỉ là một vỏ bọc khác.”

Tù nhân vẫn im lặng. Sau đó, hoàn toàn bất ngờ, hoàng đế từ trên cao gầm lên. “Tên ngươi,” ngài quát, nghe như một dị bản lời ca thán của Hawkins ơn Chúa về người tình Bồ Đào Nha bạc tình bạc nghĩa của gã, nhưng vang rền hơn. “Quỷ tha ma bắt! Tên ngươi, farangi, nếu không sẽ chết.”

Người tù nói. “Tên thần là Vespucci,” y khẽ nói. “Vespucci, Niccolò.”

“Lại nói dối nữa,” Cha Acquaviva chen vào thông qua phiên dịch. “Vespucci, đúng thế.” Ông ta cười to, tiếng cười kiểu phương Tây thô thiển, tiếng cười của những kẻ tin rằng họ là người canh gác tiếng cười trên thế gian. “Quả thật là vô liêm sỉ, một tên trộm dối trá, lần này y đánh cắp một tên tuổi vĩ đại của Florence.”

Đúng lúc đó Raja Birbal can thiệp. “Thưa ngài,” ông ta nói với tu sĩ dòng Tên, “chúng tôi cảm ơn nhận xét trước của ngài, nhưng xin hãy nhường cho chúng tôi được thốt lên những câu này. Một kỳ án đang ở trước mắt chúng ta đây. Một quý tộc Scotland đã chết, đã xác minh được chừng ấy, và còn nhiều điều tất cả mọi người đều lấy làm tiếc. Bức thư mà người này mang cho Hoàng thượng đã được bị cáo đây chuyển đến; điều này chúng tôi cũng biết, nhưng một người đưa thư không thể trở thành kẻ sát nhân chỉ vì chuyển một bức thư của người chết. Thủy thủ đoàn của con tàu khẳng định rằng sau khi lục soát kỹ họ đã tìm thấy bảy căn phòng bí mật trong khoang của thuyền trưởng, cả bảy căn phòng đều trống rỗng. Nhưng ai đã khoắng sạch chúng? Chúng ta chưa thể nói gì được. Có thể chúng chứa vàng, đồ trang sức, nhưng cũng có thể chúng trống rỗng ngay từ đầu. Bác sĩ Hawkins của tàu đã cung cấp bằng chứng có tuyên thệ rằng ông ta hiện tin tưởng nhà quý tộc quá có đã chịu hậu quả chết người của vụ đầu độc cồn thuốc phiện, nhưng bởi chính ông ta chăm sóc người bệnh suốt ngày đêm cho đến lúc lâm chung, nên có thể ông ta buộc tội người khác để che giấu tội của mình. Những người buộc tội tố cáo tù nhân ăn trộm, vậy mà y lại tận tụy chuyển món đồ mà chúng ta biết chắc y đã lấy đi, bức thư trên giấy da của Nữ hoàng Anh quốc; còn về vàng, không có dấu hiệu gì của thứ đó, cũng như của cồn thuốc phiện, trong số vật dụng của y.” Ông ta vỗ tay và một người hầu bước vào, mang theo quần áo của người tù, bao gồm chiếc áo da hình quả trám. “Chúng tôi đã lục soát quần áo của y và cả chiếc túi mà y để lại tại nhà thổ Hatayapul ô danh, và chúng tôi đã tìm thấy chỗ cất giấu của kẻ lừa đảo - những quân bài, xúc xắc, những mánh lừa đảo đủ kiểu, thậm chí cả một con chim còn sống - nhưng không có tài sản lớn nào bằng đá quý hay vàng. Vậy chúng tôi phải nghĩ gì? Rằng y là tên trộm lành nghề đã cất giấu những hàng hóa đánh cắp được; rằng y không phải trộm, vì không có gì để đánh cắp; hay những tên trộm đang đứng đây mà cáo buộc một người vô tội. Đó là những lựa chọn của chúng tôi. Sức mạnh của số đông chống lại y, nhưng nếu nhiều người buộc tội y thì nhiều người cũng có thể là những kẻ lưu manh.”

Tiếng nhà vua nặng nề vọng từ trên cao xuống. “Một người nói dối tên của mình cũng sẽ nói dối nhiều thứ khác,” ngài nói. “Chúng ta sẽ để cho voi quyết định.”

Một lần nữa, tiếng thì thầm lớn rộ lên trong phòng: rì rầm kinh ngạc, chờ đợi. Raja Birbal tỏ vẻ tuyệt vọng. “Tâu Jahanpanah” ông nói, “Người che chở Thế giới, ngài hãy xét điều này: ngài còn nhớ câu chuyện nổi tiếng về cậu bé chăn dê và con hổ chứ?”

“Theo chúng ta còn nhớ,” Akbar đáp lại, “cậu bé chăn dê đã vờ kêu hổ quá nhiều lần, chỉ để trêu tức dân làng, nên đến khi con hổ thật tấn công, không ai đến bảo vệ cậu.” “Tâu Jahanpanah” Birbal nói, “đó là câu chuyện về một nhóm dân làng ngu ngốc. Thần chắc rằng vua của các vị vua sẽ không mong cậu bé bị hổ ăn thịt thậm chí dù cậu ta là tên xỏ lá con hoang, nói dối đi chăng nữa.”

“Có lẽ không,” hoàng đế cáu kỉnh đáp lại, “nhưng nhân trường hợp này chúng ta sẽ vui mừng thấy y bị nghiền nát dưới chân con voi của chúng ta.”

Hiểu rằng hoàng đế đang cư xử giống như một người đàn ông thấy người tình không xứng với tình yêu của mình, Birbal đang đưa đẩy thêm những lập luận xin khoan dung, song giữa lúc đó kẻ bị buộc tội lại tuyên bố một câu khiến y rơi vào tình huống không thể cứu vãn nổi. “Tâu hoàng đế vĩ đại,” gã nước ngoài táo bạo nói, “Trước khi ngài giết thần, thần phải cảnh báo ngài rằng nếu làm như vậy, ngài sẽ bị họa, thủ đô của ngài sẽ bị nghiền nát, bởi vì một phù thủy đầy quyền uy đã ban phúc cho thần, mang lại giàu sang cho những người bảo vệ thần, song giáng sự hủy diệt xuống bất kỳ ai làm hại thần.”

Nhà vua nhìn y như người ta nhìn một con côn trùng chậm chạp mà mình sắp sửa giẫm nát. “Thú vị thật,” ngài đáp, “bởi vì, Ngài Uccello hay Mogor hay Vespucci ạ, chúng ta đã xây dựng thành phố hùng cường này xung quanh thánh đường thờ Sheihk Salim Chishti, vị thánh vĩ đại nhất toàn Ấn Độ, và phước lành của người bảo vệ chúng ta, và giáng sự hủy diệt lên kẻ thù của chúng ta. Chúng ta đang băn khoăn xem quyền lực của ai mạnh hơn, phù thủy của ngươi hay vị thánh của chúng ta?”

“Phù thủy của tôi là nữ phù thủy quyền năng nhất trên toàn thế giới này,” gã nước ngoài nói, và đến đó cả phòng họp không thể nén được cười.

“À, một mụ đàn bà,” hoàng đế nói. “Thật đáng sợ. Đủ rồi! Ném gã ba hoa này cho voi điên, để xem mưu chước của mụ đàn bà của gã có thể làm gì được.”

Phiên xét xử thứ hai cho kẻ có ba tên gọi diễn ra trong vườn Hiran. Hoàng đế là người chợt nảy ra ý tưởng đặt tên con voi yêu quý của mình là hiran, Con Nai, và có lẽ đó là lý do tại sao sau những năm tháng phục vụ hoàng gia, con mãnh thú tội nghiệp dần mất trí và phải bị cầm giữ, bởi vì tên gọi là thứ có uy lực, một khi tên gọi không còn hợp với thứ mà chúng được đặt cho thì chúng vận vào mình sức mạnh hiểm ác. Thậm chí sau khi con voi hóa điên (sau đó bị mù) hoàng đế vẫn không cho phép giết. Con voi được giữ lại và được chăm sóc ở chỗ danh dự, một gian phòng đặc biệt, tường có lót đệm để ngăn không cho nó tự hại mình mỗi khi lên cơn cuồng điên, và thỉnh thoảng nó được đưa ra ngoài theo ý thích bất chợt của hoàng đế, để thực hiện hai chức năng một lúc, thẩm phán và thi hành án.

Quả là phù hợp khi để cho một gã dùng tên giả được phán xử bởi một con voi hóa điên vì được người ta đặt tên một cách tùy hứng. Hiran, con voi mù và điên bị buộc dây trong vườn phán xử, lại thêm một sợi thừng chắc luồn qua cái lỗ trên một khối đá vùi trong cỏ để không cho chạy lung tung. Nó gầm, rống và đá chân, khua ngà loang loáng như đôi song kiếm. Quần thần trong triều đình xúm lại xem chuyện gì sẽ xảy ra cho gã đàn ông có ba tên, cả công chúng cũng được vào, vì vậy có rất nhiều người chứng kiến phép mầu này. Tay y không còn bị trói ra phía sau lưng, nhưng cái tự do mới lập lại này không nhằm để cứu y mà chỉ để y được chết một cách nhiều phẩm giá hơn là một gói hàng. Nhưng y dang tay về phía con voi, và tất cả những người có mặt nhìn thấy con voi trở nên tuyệt đối im lặng, bình tĩnh, để cho y vuốt ve; tất cả những người có mặt, quyền quý lẫn thấp hèn, thảy đều thở hổn hển khi con voi nhẹ nhàng quấn vòi quanh người tù nhấc y lên. Ai cũng thấy gã nước ngoài tóc vàng được đặt lên cái lưng rộng của Hiran như một hoàng tử.

Hoàng đế Akbar chứng kiến phép mầu từ trên lầu cao năm tầng có tên Panch Mahal, cùng với Raja Birbal bên cạnh, cả hai người đều tràn đầy xúc động trước những gì xảy ra.

“Chính chúng ta mới là những kẻ điên và mù chứ không phải con voi tội nghiệp,” Akbar nói với tể tướng của ngài. “Hãy bắt đám thủy thủy láo xược ngay lập tức và đưa nạn nhân vô tội của chúng lên phòng chúng ta ngay khi y được tắm rửa và ăn mặc xứng đáng.”

“Con voi không giết y, đúng thế,” Birbal nói, “nhưng điều đó không có nghĩa là y vô tội, tâu Jahanpanah. Liệu đám thủy thủ có đi cả chặng đường biển xa xôi như vậy đến để buộc tội y nếu chính họ mới là kẻ có tội? Họ cứ thế căng buồm đi mất chẳng phải là khôn ngoan hơn sao?”

“Ngươi luôn chèo thuyền ngược sóng hả, Birbal,” Akbar đáp lời. “Mới một giây trước ngươi còn là kẻ bênh vực hàng đầu cho gã đó. Bây giờ y được miễn tội, những nghi ngờ của ngươi quay lại chống y. Vậy thì, đây là một lập luận ngươi không thể bác bỏ. Phán xử của voi có uy lực hơn nhiều lần nếu hoàng đế công nhận. Nếu Akbar đồng ý với Hiran thì sự thông thái của voi được nhân lên cho đến khi nó vượt qua sự thông thái của ngươi.”

°°°

Umar Gián Điệp đến thăm đám thủy thủ tàu Scáthach trong xà lim của họ, vận trang phục đàn bà. Hắn che mạng, thân hình uyển chuyển, như một người đàn bà, và đám thủy thủ ngạc nhiên vì sự hiện diện của phụ nữ ở nơi chỉ toàn đá và bóng tới thế này. “Ả” không nói tên hay giải thích gì về sự hiện diện của “ả”, mà chỉ đưa cho họ một tuyên bố thẳng tuột ảm đạm. Hoàng đế không tin rằng họ có tội, Gián Điệp nói, bởi vậy ngài đã thu xếp cho người ta canh giữ cẩn mật Ngài Vespucci cho đến khi y tự phản lại mình, mọi tên tội phạm cuối cùng đều thế. Nếu họ cúc cung chân thành tưởng nhớ ông chủ đã quá cố, họ hẳn sẽ chấp nhận được cái viễn cảnh khắc nghiệt là chờ trong ngục tối cho đến cái ngày Vespucci bị buộc tội. Nếu họ gục ngã trước phận số không may này thì nhất định sự vô tội của họ sẽ được chứng minh, Umar bảo họ vậy, và hoàng đế sẽ dốc toàn lực truy đuổi Vespucci và chắc chắn cuối cùng sẽ tóm được y. Nhưng không có cách nào biết được thời gian chờ đợi sẽ dài hay ngắn, mà ngục tối vẫn là ngục tối, ấy là điều không thể bác bỏ; không có cách nào giúp những ngày tháng cay đắng của họ ngọt ngào hơn được. “Tuy nhiên,” Umar tuyên bố, “con đường danh dự duy nhất là ở lại.” Đổi lại, hắn nói tiếp, hắn (“ả”) đã được ủy quyền tổ chức “cuộc vượt ngục” cho họ. Nếu chọn con đường này, họ sẽ được hộ tống quay về tàu và được trả tự do, nhưng như vậy sẽ không thể mở lại vụ án Vespucci, bởi bỏ trốn sẽ chứng minh họ có tội; và dẫu họ quay lại được Anh quốc thì cũng sẽ bị hành quyết vì tội giết Huân tước Hauksbank. “Đây là lựa chọn mà hoàng đế anh minh dành cho các ngươi,” thái giám thì thầm, một cách trang trọng, bằng giọng ẻo lả đàn bà.

Đám thủy thủ tàu Scáthach lập tức chứng tỏ là những kẻ thiếu danh dự. “Hãy giữ lấy kẻ giết người tầm thường đó,” Hawkins ơn Chúa nói, “chúng tôi muốn về nhà.” Umar Gián Điệp nén cảm giác coi thường trỗi dậy. Người Anh không có tương lai trên trái đất này, hắn tự nhủ. Một dân tộc khước từ ý tưởng về sự hy sinh cá nhân mình thì chắc chắn sẽ bị xóa bỏ khỏi lịch sử chẳng chóng thì chầy.

°°°

Vào lúc kẻ có cái đặt tên mới là Niccolò Vespucci được đưa tới phòng của hoàng đế, mặc bộ quần áo của chính y, với chiếc áo khoác da nhiều màu sặc sỡ khoác ngang vai ngang tàng như thể áo choàng, y đã trở lại hoàn toàn là chính mình, cười nhăn nhở tinh quái như một nhà ảo thuật vừa thực hiện một trò bất khả thi, như làm biến mất một cung điện, bước qua bức tường lửa mà vẫn bình yên vô sự, hay khiến cho một con voi điên phải lòng. Birbal và hoàng đế kinh ngạc vì vẻ vênh váo của y. “Làm thế nào ngươi làm được việc đó?” hoàng đế hỏi y. “Tại sao Hiran không giết ngươi?” Vespucci cười càng ngoác miệng hơn. “Tâu bệ hạ, đó là tình yêu sét đánh,” y nói. “Con voi đã hầu hạ Hoàng thượng rất tốt, và không nghi ngờ gì nó nhận thấy ở thần, kẻ mới đây là bầu bạn của ngài, thoảng mùi nước hoa quen thuộc.”

Đó có phải là điều tất cả chúng ta đều làm? hoàng đế tự hỏi. Thói quen nói dối cho đẹp lòng người này, thường xuyên tô điểm cho hiện thực này, bôi sáp thơm vào sự thực này. Phải chăng sự xấc xược của người đàn ông có ba tên này không hơn gì sự điên rồ rành rành của chính chúng ta? Có phải sự thực quá nghèo nàn đối với chúng ta? Có phải bất kỳ người nào thảng hoặc tô điểm cho sự thực, hay thậm chí bỏ rơi hẳn nó cũng đều là vô tội? Có phải “trẫm” chẳng tốt hơn gì y?

Trong khi đó, Vespucci đang nghĩ về lòng tin. Y, một kẻ không tin ai, đã tin một người đàn bà, và ả cứu y. Được một Bộ Xương cứu mạng, y nghĩ. Thực là câu chuyện thần kỳ. Y đã lấy kho báu của mình ra khỏi những chỗ cất giấu bí mật, vàng lấy lại trọng lượng của nó khi rời khỏi chiếc áo khoác thần kỳ, đá quý nặng trĩu trong bàn tay y, và y trao tất cả cho ả. “Thế là ta đặt bản thân ta vào tay cô đấy,” y nói với ả. “Nếu cô cướp của ta, ta cũng không thể làm gì cả.” “Ngươi không hiểu,” ả trả lời. “Ngươi đã giành được một uy lực đối với ta lớn đến độ ta không có khả năng truất bỏ.” Và quả thực y không hiểu ngay, mà ả cũng không biết nói từ “yêu” thế nào, cũng không biết giải thích ra sao sự nảy sinh bất chợt cảm xúc ấy. Thành thử chính một điều bí ấn đã cứu y thoát khỏi bị lột mặt là kẻ trộm, và khi y đang bị người ta chuẩn bị đem ra cho voi phán xử, hai tay được cởi trói, được phép cầu nguyện trong chốc lát, cầu xin sự khoan dung của đấng Tạo hóa khi được gặp người, y nhận ra rằng ả đã nhìn thấy trước cả khả năng này, và lúc đó y đã rút ra từ nơi cất giấu, chỗ không kẻ lục soát nào để tâm tìm kiếm, chiếc lọ nhỏ xíu đựng thứ nước hoa tổng hợp một cách hoàn hảo mùi của chính hoàng đế, lừa được con voi già mù, cứu mạng y.

Hoàng đế đang nói. Thời điểm y mong đợi đã đến. “Nhìn này, anh bạn, cho dù tên ngươi là gì,” Akbar nói. “Cái trò bóng gió đưa đẩy này cần phải chấm dứt, và câu chuyện của ngươi cuối cùng phải được kể ra. Hãy nói ra nhanh lên, trước khi chúng ta vuột mất tâm trạng thoải mái.”

Khi voi Hiran đặt gã nước ngoài lên lưng giống như y là Hoàng tử Mughal, kẻ cưỡi trên lưng voi bỗng hiểu ra mình phải bắt đầu câu chuyện thế nào. Một người luôn kể câu chuyện bằng những từ ngữ như nhau sẽ lộ mặt là kẻ nói dối vì gã đã tập dượt lời nói dối quá kỹ, y nghĩ. Quan trọng là phải bắt đầu từ một chỗ khác. “Tâu Hoàng thượng,” y nói, “Vua của các vị vua, Người Che chở Thế giới. Thần vinh hạnh được thông báo với ngài rằng thần…” Từ ngữ chết lặng trên môi y và y đứng trước mặt vua như một người bị các vị thần giáng cho câm lặng. Akbar tức giận. “Đừng dừng lại ở đó,” ngài nói. “Một lần và mãi mãi, hãy nói thứ chết tiệt đó ra đi.” Gã nước ngoài ho, và bắt đầu lại.

“Rằng, thần, thưa ngài, thần không phải ai khác hơn là…”

“Là gì?”

“Thưa ngài, thần thấy không thể nói ra được.”

“Nhưng ngươi phải nói.”

“Vậy thì tốt quá - mặc dù thần lo sợ phản ứng của ngài.”

“Cứ nói.”

“Vậy thì, thưa ngài, xin hãy biết rằng thần, thực ra…”

“Thế nào?”

(Hít một hơi thật sâu. Sau đó, y liều.)

“Là họ hàng cùng huyết thống của ngài. Đúng ra là chú của ngài.”

{8}
Khi cuộc sống trở nên quá phức tạp cho những người đàn ông

Khi cuộc sống trở nên quá phức tạp cho những người đàn ông của triều đình Mughal, họ quay sang những người đàn bà cao tuổi để tìm câu trả lời. Ngay sau khi “Niccolò Vespucci” tự xưng là “Mogor dell’Amore” đưa ra tuyên bố đáng chú ý về quan hệ họ hàng, hoàng đế bèn cử sứ giả đến cung điện của Mẫu hậu Hamida Bano và Gulbadan Begum, bác gái ngài. “Như chúng ta được biết,” ngài nói với Birbal, “chúng ta không có người chú nào chưa rõ tung tích, thêm vào đó người xưng là chú này lại trẻ hơn chúng ta đến mười tuổi, tóc vàng, và chúng ta cũng không nhận thấy có đặc điểm Mông Cổ nào ở y - nhưng trước khi có bước đi tiếp theo chúng ta phải hỏi ý kiến các bà, những Người Gìn Giữ Các Câu Chuyện, họ sẽ cho chúng ta biết chắc chắn.” Akbar và tể tướng sa vào tranh cãi gay go trong góc phòng, hoàn toàn phớt lờ kẻ có thể là tên mạo danh, y đang quá đỗi băn khoăn đến độ y thấy cảm thức về tồn tại của chính y bắt đầu dao động. Có phải y đang thực sự ở đó, diện kiến Mughal vĩ đại, khẳng định quan hệ huyết thống, hay chỉ là một thứ ảo giác ma túy nào đấy mà y rất đỗi nên dùng lý trí tỉnh táo để thoát ra? Có phải y đã thoát khỏi tội voi giày chết chỉ để rồi tự sát vài giây sau đó?

Birbal nói với Akbar, “Chiến binh Argalia hay Arcalia mà gã này nhắc đến là một cái tên thần không biết, còn Angelica là tên của người nước ngoài, không phải của chúng ta. Và chúng ta vẫn chưa biết về vai trò của họ trong câu chuyện dài này, ‘câu chuyện vàng’ này. Nhưng chúng ta hãy đừng gạch bỏ những con người này vì cái tên của họ, bởi một cái tên, như chúng ta biết, có thể bị thay đổi.” Raja Birbal lúc vào đời là một cậu bé Bà la môn nghèo tên gọi Mahesh Das, và chính Akbar đã mang cậu về triều đình, biến cậu thành một hoàng thân. Trong khi hai người bạn chờ các đức bà vĩ đại, họ chìm vào hồi tưởng, và một lần nữa lại trẻ thơ, Akbar đang đi săn và bị lạc đường. “Này! Cậu bé! Đường nào đến Agra?” hoàng đế kêu lên, và Birbal, khi đó khoảng sáu hay bảy tuổi, nghiêm túc trả lời, “Thưa ngài, không có con đường nào đi đâu cả.” “Không thể thế được,” Akbar mắng cậu, còn Birbal cười nhăn nhở. “Những con đường không chuyển động, vì thế chúng không đi đâu cả,” cậu nói. “Nhưng những người đi đến Agra thường xuôi theo con đường này.” Trò đùa đã đưa cậu bé vào triều và đem lại cho cậu một cái tên mới, và một cuộc đời mới.

“Một người chú ư?” Akbar trầm tư nói. “Em trai của cha chúng ta? Em trai của mẹ chúng ta? Chồng của bác gái chúng ta?” “Hoặc,” Birbal, vốn quan tâm đến sự công bằng liền nói, “xa hơn nữa, con trai của anh chị em ruột của ông ngài.” Có sự phớn phở ẩn dưới vẻ nghiêm trang bề ngoài của họ và gã nước ngoài hiểu rằng y đang bị người ta lấy làm trò đùa. Đế chế đang đùa khi quyết định số phận của y. Mọi việc có vẻ không suôn sẻ.

Cắt ngang cắt dọc các tòa nhà mở ra trăm lối của hoàng cung là những hành lang che rèm để các mệnh phụ của triều đình đi lại mà không bị những ánh mắt phàm phu dòm ngó. Dọc theo một hành lang như thế, Mẫu hậu Hamida Bano và đệ nhất mệnh phụ của triều đình, Công nương Gulbadan, đang lướt đi như những con thuyền dũng mãnh qua một con kênh hẹp, có Bibi Fatima hầu cận của mẫu hậu theo sát đằng sau. “Này Jiu,” mẫu hậu nói (tên thân mật bà dùng để gọi người chị dâu của mình), “Akbar bé nhỏ đang theo đuổi trò điên gì thế nhỉ? Nó cần có thêm họ hàng ngoài gia đình đã có hay sao?” “Gia đình đã có,” Bibi Fatima nhắc lại, bà đã nhiễm thói quen xấu là trở thành tiếng vọng của bà chủ. Công nương Gulbadan lắc đầu. “Nó biết rằng thế giới vẫn còn đầy bí ẩn,” bà nói, “và câu chuyện kỳ lạ nhất cũng có thể hóa ra là thực.” Nhận xét này bất ngờ đến mức mẫu hậu rơi vào im lặng và hai người đàn bà cùng với người hầu bắt đầu đi đến phòng của hoàng đế mà không trao đổi thêm lời nào nữa.

Đó là một ngày gió nhẹ, những tấm vải dệt kỳ khu che chắn họ khỏi ánh mắt bọn đàn ông bay lật phật như những cánh buồm khắc khoải. Trang phục lộng lẫy của họ, váy rộng, áo dài, những tấm vải quấn quanh đầu và mặt biểu lộ sự khiêm cung, cũng như đang được gió trêu đùa. Họ càng đến gần chỗ Akbar, gió thổi càng mạnh hơn. Có lẽ đây là một điềm báo, mẫu hậu nghĩ. Tất cả những điều chắc chân của chúng ta đã bị thối đi mất và chúng ta phải sống trong vủ trụ đầy bí ẩn và hoài nghi của Gulbadan. Hamida Bano, một người đàn bà quyết liệt, khó tính, không ưa gì khái niệm hoài nghi. Quan điểm của bà là: bà biết cái gì là cái gì, bà đã được dưỡng dục để biết nó, và trách nhiệm của bà là chuyển tải thông tin ấy đến cho mọi người một cách rõ ràng nhất. Nếu hoàng đế không nhìn thấy cái gì là cái gì thì mẹ của ngài đang trên đường đến nhắc nhở cho ngài thấy. Nhưng, thật khác thường, Gulbadan dường như lại mang một tâm trạng khác.

Kể từ chuyến hành hương Mecca về, dường như Gulbadan kém chắc chắn về mọi chuyện hơn trước. Có vẻ như lòng tin của bà vào những sự thực cố định và không thay đổi của vũ trụ thánh thiêng đã bị suy yếu đi thay vì được củng cố nhờ chuyến đi phi thường của bà. Trong suy nghĩ của Hamida Bano, cuộc haji của đàn bà, do Gulbadan tổ chức và bao gồm gần như toàn bộ các mệnh phụ cao tuổi của triều đình, bản thân nó là dấu hiệu cho thấy bản chất cách mạng không nên có trong phong cách làm vua của con trai bà. Một chuyến haji của đàn bà ư? bà đã hỏi con trai như vậy khi vấn đề này được Gulbadan nếu ra lần đầu tiên. Làm sao có thể cho phép một chuyện như vậy kia chứ? Không, mẫu hậu nói với ngài, bà sẽ không tham gia chuyến đi như thế dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, gần như chắc chắn không. Nhưng sau đó đồng mẫu hậu Salima đã đi, cả Sultanam Begum, vợ của Askari Khan, người đã cứu mạng Akbar khi cha mẹ bỏ rơi ngài đi lưu vong - với đứa bé Akbar, Sultanam giống một người mẹ còn hơn cả Hamida; cả người vợ vùng Circassia của Babar, cả các cháu dượng của Akbar, các cháu của Gulbadan, cả những người hầu, vân vân, cũng đi. Ba năm rưỡi đi xa đến những nơi thiêng liêng! Cuộc lưu vong Ba Tư dài dặc của mẫu hậu đã làm thỏa thuê những khát vọng của bà trong lĩnh vực đi đây đi đó, và ba năm rưỡi đi xa dù chỉ nghĩ đến thôi cũng đã thật đáng sợ. Cứ để Gulbadan đến Mecca! Mẫu hậu sẽ cai quản ở nhà.

Thực sự là trong suốt ba năm rưỡi hòa bình và yên tĩnh không phải chịu đựng tiếng huyên thuyên không dứt của Gulbadan, ảnh hưởng của Hamida Bano đối với vua của các vua đã không phải gặp đối thủ và mối cản trở nào. Khi cần có cánh đàn bà trong chuyện mai mối hôn nhân hay hòa giải, bà chính là bậc mệnh phụ phải ra tay. Các vương phi của Akbar chỉ là những đứa con gái, trừ Bóng Ma, tất nhiên, cô nàng gợi tình giống như ma ám từng học thuộc lòng mọi cuốn sách bẩn thỉu, và không cần phải nghĩ quá nhiều đến cô ta. Nhưng rồi Gulbadan trở về, nay đã là Gulbadan Hành Hương, và đã xuất hiện một sự chuyển dịch quyền lực. Điều khó chịu hơn hết là bà công nương già dạo này nói rất ít về Thượng đế, mà nói nhiều hơn về đàn bà, những quyền lực chưa được khai thác của họ, khả năng làm bất kỳ việc gì họ muốn, và họ không nên chấp nhận những hạn chế mà đàn ông áp đặt cho mà nên tự thu xếp cuộc sống cho mình. Nếu như họ có thể thực hiện cuộc hành hương haji thì họ có thể leo núi, xuất bản thơ và một mình trị vì thế giới. Rõ ràng đó là một vụ bê bối, nhưng hoàng đế thích thế, bất kỳ thứ gì mới mẻ đều làm nó vui thích, dường như nó không bao giờ hết tính trẻ con và vì vậy ham mê bất kỳ thứ gì mới mẻ bóng loáng, như thể đó là cái lắc bạc ở vườn trẻ chứ không phải những thứ nghiêm túc của cuộc đời người lớn đứng đắn.

Tuy nhiên: Công nương Gulbadan nhiều tuổi hơn bà, mẫu hậu luôn tỏ ý tôn trọng bà đúng mức bà đáng nhận. Với lại, ồ cũng phải, không thể nào ghét Gulbadan được, bà luôn mỉm cười và kể những câu chuyện vui về một người cháu dở hơi nào đó, và bà có tấm lòng nhân hậu cho dẫu đầu bà chứa đầy mớ suy nghĩ độc lập mới mẻ này. Con người không phải là những sinh vật độc lập, Hamida Bano thường nói với Gulbadan, họ là số nhiều, cuộc sống của họ được tạo ra từ những lực lượng độc lập, và nếu ta chủ ý rung cành cây đó, ai biết được quả nào sẽ rơi xuống đầu ta. Nhưng Gulbadan sẽ chỉ mỉm cười mà cứ đi đường riêng của bà. Ai cũng mến bà. Mẫu hậu cũng mến bà. Đó chính là điều khó chịu nhất. Và còn nữa, cơ thể đàn bà trẻ trung của Gulbadan, mảnh khảnh và mềm mại, tuổi đã già mà vẫn như đương xuân. Cơ thể của mẫu hậu đã chịu thua một cách thoải mái và đúng truyền thống trước năm tháng, nó đang nở rộng ra để theo kịp với đế chế của con trai bà, bây giờ đế chế ấy đã là cả một lục địa, một vương quốc với đồi núi với rừng cây và trên hết là thủ đô của trí não bà, mà trí não bà thì không sa sút chút nào. Cơ thể của ta thì đúng như cơ thể một bà già vốn thế, Hamida Bano nghĩ. Đó là lẽ thường. Sự chống cự của Gulbadan để tiếp tục có dáng trẻ trung là một bằng chứng nữa cho thấy sự thiếu tôn trọng truyền thống đến mức nguy hiểm của bà ấy.

Họ vào khu tư thất của hoàng đế qua cửa dành cho đàn bà và ngồi xuống như mọi khi sau tấm bình phong bằng gỗ hồ đào dát vàng có hoa văn cẩm thạch, và bà lão Gulbadan - thật không tránh khỏi - khiến cho mọi chuyện diễn ra theo chiều hướng hoàn toàn sai lạc. Lẽ ra bà ấy không nên nói chuyện với người lạ mặt, nhưng khi nghe nói rằng y có thể nói được tiếng của họ, bà ấy kiên quyết đòi đi thẳng vào vấn đề. “Này! Gã nước ngoài kia!” bà ấy quát to giọng the thé. “Nào! Nói xem, ngươi đã vượt nửa vòng trái đất để kể cho chúng ta nghe câu chuyện cổ tích nào vậy?”

°°°

Đây là câu chuyện y đã được nghe kể, gã nước ngoài thề thốt. Mẹ của y là một công chúa mang dòng máu Chaghatai đích thực, con cháu trực hệ của Thành Cát Tư Hãn, một thành viên của nhà Thiết Mộc, chị của hoàng đế Mughal đầu tiên của Ấn Độ, người mà bà gọi là “Râu Xồm”. (Khi nghe nói thế, Gulbadan Begum ngồi thẳng lưng dậy sau tấm bình phong.) Y không biết gì về ngày tháng hay địa điểm, mà chỉ nghe kể thế và nhắc lại một cách trung thực. Mẹ y tên là Angelica và y khẳng định ấy là một công chúa Mughal, một người đàn bà đẹp chưa từng thấy, một nữ phù thủy vô song, một bà chúa của bùa ngải và thần chú mà quyền lực của chúng khiến tất cả chúng ta e sợ. Thời bà còn trẻ, anh trai bà là Vua Râu Xồm bị bao vây ở Samarkand bởi một thủ lĩnh Uzbeg có tên là Chúa tể Ngải Đắng, người này đòi giao nộp bà cho ông ta để đổi lấy việc Râu Xồm được thoát thân an toàn khỏi thành phố khi ra hàng. Sau đó, để lăng nhục bà, Chúa tể Ngải Đắng tặng bà cho một người mang nước trẻ tuổi tên là Bacha Saqaw để hắn tùy nghi sử dụng. Hai ngày sau, mọi bộ phận trên thân thể Bacha Saqaw bắt đầu sôi lên, những nốt dịch hạch khởi phát từ khuỷu tay đến háng và khi chúng bung ra, hắn chết. Sau đó không ai dám chạm ngón tay đến nữ phù thủy - cho đến khi cuối cùng bà chịu nhượng bộ trước tình yêu vụng về của Ngải Đắng. Mười năm trôi qua. Chúa tể Ngải Đắng bị vua Ba Tư Ishmael dánh bại trong trận Marv bên bờ biển Caxpi. Công chúa Angelica lại một lần nữa trở thành chiến lợi phẩm.

(Lúc này Hamida Bano cũng cảm thấy mạch đập nhanh hơn. Gulbadan Begum nghiêng người thì thầm một từ vào tai bà. Mẫu hậu gật đầu, và lệ ứa đẫm mắt bà. Người hầu của bà là Bibi Fatima cũng khóc, nhưng chỉ để bày tỏ sự thông cảm.)

Đến lượt Vua Ba Tư lại bị Osmanli, hay Ottoman, Sultan… đánh bại.

Những người đàn bà sau tấm bình phong không thể chịu đựng hơn được nữa. Mẫu hậu Hamida bị kích động không kém người chị dâu vốn dễ bị kích động hơn. “Này con, hãy đến chỗ chúng ta,” bà lớn tiếng ra lệnh - “đến chỗ chúng ta,” Bibi Fatima nhắc lại - và vua của các vị vua tuân lời. Sau đó Gulbadan nói thầm vào tai ngài và ngài đâm lặng thinh. Sau đó ngài quay sang Birbal, vẻ mặt ngạc nhiên chân thành. “Các bà xác nhận,” ngài tường thuật lại, “rằng họ đã biết một phần câu chuyện này. Baboor, chúng ta hay gọi là ‘Babar’ ấy, là một từ chaghatai cổ chỉ người râu xồm, và tương tự như vậy cái tên ‘Ngải Đắng’ này được dịch ra thành Shiban hoặc Hãn vương shaibani, và em gái của ông nội Babar của chúng ta, người mà ai ai cũng biết là đệ nhất mỹ nhân vào thời bà, bị Shaibani bắt sau khi Babar bị vị thủ lĩnh này đánh bại tại Samarkand; và một thập kỷ sau đó Shaibani bị Shah Ismail nước Ba Tư đánh bại gần thị trấn Marv, còn em gái của Babar rơi vào tay người Ba Tư.”

“Xin thứ lỗi, tâu Jahanpanah? Birbal nói, “nhưng đó là Công chúa Khanzada, nếu thần không nhầm? Và tất nhiên câu chuyện của Công nương Khanzada thì rõ rồi. Như chính thần được biết, Shah Ismail trả bà lại cho Shah Babar để tỏ lòng hữu nghị, và bà được người ta kính trọng hết lòng, sống trong sự che chở của hoàng gia cho đến ngày bà qua đời trong cảnh đau buồn. Gã nước ngoài này thuộc câu chuyện của bà thì cũng thật đáng nể, nhưng y không thể là con cháu của bà. Đúng là bà có sinh cho Shaibani một con trai, nhưng cậu bé đã biến mất cùng ngày với cha nó, trong tay vua Ba Tư. Vì thế câu chuyện của gã này chưa được chứng minh.”

Đến đây, hai bà mệnh phụ phía sau bình phong dồng thanh quát, “Còn một công chúa thứ hai nữa? Và người hầu nhắc lại, “… hai nữa!” Gulbadan bình tĩnh lại. “Ôi nhà vua vinh quang,” bà nói, “trong câu chuyện của dòng tộc chúng ta có một chương còn giấu kín.”

Người đàn ông tự xưng là “Mogor dell’Amore” đứng yên giữa lòng đế chế Mughal, trong khi những người đàn bà cao quý nhất điểm lại phả hệ dòng dõi mình. “Thưa đức vua anh minh, cho phép ta được nhắc ngài, rằng có nhiều công chúa do các vương phi và các bà vợ sinh ra,” Gulbadan nói. Hoàng đế khẽ thở dài; một khi Gulbadan đã bắt đầu leo lên cây phả hệ như một con vẹt bị kích động thì chẳng ai biết bà sẽ cần phải đậu qua bao nhiêu cành trước khi dừng lại. Nhưng trong trường hợp này bác gái của ngài súc tích đến mức kinh ngạc. “Có Công chúa Mihr Banu, Shahr Banu và Yadgar Sultan.” “Nhưng Agha mẹ của Yadgar không phải là một vương phi,” Mẫu hậu Hamida kiêu hãnh ngắt lời. “Bà ta chỉ là tì thiếp.” “… tì thiếp,” Bibi Fatima ngoan ngoãn nói. “Tuy nhiên,” mẫu hậu nói thêm, “phải công nhận rằng mặc dầu Khanzada đứng đầu về tuổi tác song nàng ta tuyệt không đứng đầu về dung nhan, cho dẫu nàng ta có được chính thức công nhận là xinh đẹp hàng đầu. Một số con gái của các tì thiếp khác còn xinh đẹp hơn nhiều.” “Thưa đức vua anh minh,” Gulbadan nói tiếp, “ta phải thông báo với ngài rằng Khanzada, lạy thánh Allah, thuộc loại người hay ghen tị.”

Đó là câu chuyện mà Gulbadan già nua đã giữ kín từ rất lâu. “Người ta nói rằng Khanzada xinh đẹp bởi nàng ta là công chúa cả và không ai tranh được với nàng. Song trên thực tế nàng công chúa út là một đại mỹ nhân, và nàng có một người bạn cùng chơi đồng thời là hầu gái, một nữ nô cũng xinh đẹp không kém, lại giống hệt như cô chủ, đến nỗi người ta bắt đầu gọi cô là ‘gương soi của công chúa. Khi Khanzada bị Shaibani bắt thì nàng công chúa út và Gương Soi cũng bị bắt theo, nhưng khi Khanzada được Shah Ismail trả tự do và đưa về triều đình của Babar, nàng công chúa bí mật và Gương Soi vẫn ở lại Ba Tư. Đó là lý do tại sao cô bị xóa tên khỏi lịch sử dòng họ; cô thích cuộc sống giữa những người xa lạ hơn là chỗ danh giá ở quê hương mình.”

“La Specchia,” gã nước ngoài thốt lên. “Từ ‘Gương Soi’ là một danh từ nam tính, nhưng người ta đã nghĩ ra một từ nữ tính dành cho cô. La specchia, Cô gái Gương Soi Bé nhỏ.”

Câu chuyện đâm ra nhanh đến nỗi người ta quên mất cả lễ nghi và kẻ lạ mặt cũng không bị quở mắng vì tội nói leo. Chính Gulbadan là người liến thoắng kể câu chuyện bằng giọng the thé. Câu chuyện về công chúa bí mật và nàng hầu Gương Soi nhất nhất đời phải được kể ra.

Nhưng Hamida Bano thì miên man với những kỷ niệm. Bà đang trẻ lại, với con trai nhỏ trong tay cùng người chồng Humayun bên cạnh trong giờ phút ngài bại trận, bà đang chạy trốn những kẻ nguy hiểm nhất thế giới: những anh em trai của ngài. Vùng đất cằn cỗi Kandahar lạnh đến mức khi bà đổ xúp từ nồi ra bát nó đóng băng ngay lập tức nên không húp được. Một hôm, họ đói đến mức phải giết một con ngựa, xẻ ra thành từng miếng để có thể nấu được bằng mũ lính, cũng là chiếc nồi duy nhất của họ. Và khi họ bị tấn công, bà lại chạy, bỏ lại đằng sau đứa con trai nhỏ, đứa con trai nhỏ của bà, mặc nó cho sự rủi may trên bãi chiến trường, đứa con trai nhỏ của bà, để nó được nuôi dạy bởi một người đàn bà khác, vợ của Askari, anh trai và kẻ thù của chồng bà, Sultanam Begum, người đã làm được việc mà Hamida Bano không thể làm cho con trai bà, hoàng đế, con trai bà.

“Tha lỗi cho ta,” bà khẽ nói (“… Cho ta,” Bibi Fatima nói), nhưng hoàng đế không nghe bà nói, ngài đang hối hả lao theo Công nương Gulbadan đến những vùng biển xa lạ. “Công chúa bí mật không quay về với Khanzada bởi vì - phải! - nàng đang yêu.” Yêu một người nước ngoài, mê muội đến mức nàng sẵn sàng bất chấp người anh trai đang làm vua và khinh bỉ triều đình của ngài, trong khi lẽ ra nghĩa vụ và tình yêu cao cả hơn phải nhắc nhở rằng nàng thuộc về nơi ấy. Trong cơn phẫn nộ, Babar Râu Xồm gạt người em của mình ra khỏi lịch sử, xuống chiếu xóa tên nàng ra khỏi sử sách và không một người đàn ông đàn bà nào được nhắc đến nữa. Chính Khanzada Begum cũng trung thành tuân lệnh, bất kể tình yêu thương hết mực dành cho người em gái, cho nên dần dần ký ức về công chúa bí mật và nàng hầu Gương Soi cũng phai nhạt. Vì thế họ trở nên chẳng gì hơn một lời đồn, một câu chuyện nghe phần được phần mất trong đám đông, một lời thì thầm trong gió, và từ ngày ấy đến nay không có thêm một lời nào nữa.

“Đến lượt Vua Ba Tư lại bị Osmanli, hay còn gọi là Ottoman, Sultan, đánh bại,” gã nước ngoài tiếp tục. “Và cuối cùng công chúa đã đến Ý trong đoàn quân của một chiến binh hùng mạnh. Argalia và Angelica là tên của họ. Argalia mang theo những vũ khí phù thủy, và trong đoàn tùy tùng của chàng có bốn người khổng lồ khủng khiếp, bên cạnh chàng là Angelica, Công chúa Cathay và Ấn Độ, người đàn bà đẹp nhất thế giới, nữ phù thủy vô song.”

“Tên bà ấy khi đó là gì?” hoàng đế hỏi, phớt lờ y. Mẫu hậu lắc đầu. “Ta chưa bao giờ nghe thấy,” bà nói. Còn Công nương Gulbadan nói, “Bà ta có biệt danh mà ta suýt buột miệng nói ra, nhưng tên thật của bà ta đã hoàn toàn phai mờ khỏi trí nhớ ta.”

“Angelica,” người nước ngoài nói. “Angelica là tên của bà.”

Sau đó, từ phía sau bình phong, y nghe thấy Công nương Gulbadan nói, “Chuyện hay lắm, và chúng ta phải tìm hiểu xem gã này làm cách nào biết được, nhưng có một vấn đề là ta không biết liệu y có giải đáp được sao cho thỏa lòng chúng ta không.”

Birbal tất nhiên đã hiểu. “Đó là câu hỏi về năm tháng,” ông nói. “Về năm tháng, về tuổi đời mọi người.”

“Nếu Khanzada Begum còn sống đến hôm nay thì bà ấy ở tuổi một trăm linh bảy,” Công nương Gulbadan nói. “Em gái út của bà, ít hơn Babar tám tuổi, có lẽ khoảng chín mươi lăm tuổi. Gã người nước ngoài đứng đây kể cho chúng ta nghe cầu chuyện về quá khứ đã chôn vùi của chúng ta, gã không thể quá ba mươi hoặc ba mốt tuổi. Vì vậy, nếu công chúa bí mật đến được Ý, và như gã này nói, nếu như y là con trai của bà, như gã kiên quyết khẳng định, thì vào thời điểm sinh hạ y bà ấy hẳn khoảng sáu mươi tư tuổi. Nếu như bà ấy có thể sinh con một cách màu nhiệm như thế, y chắc chắn là chú của Hoàng thượng, con trai của em gái ông nội ngài, và sẽ xứng đáng được công nhận là hoàng tử của hoàng gia. Nhưng điều đó là không thể, rõ ràng không thể.”

Gã nước ngoài cảm thấy cửa huyệt mở ngoác ra dưới chân y và biết người ta sẽ không nghe y nói lâu hơn nữa. “Thần đã nói với ngài rằng thần không biết gì về ngày tháng và địa điểm,” y kêu lên. “Nhưng mẹ của thần rất đẹp, và trẻ. Bà ấy không phải là một bà già ngoại lục tuần.”

Những người đàn bà sau bình phong im lặng. Số phận của y đang được định đoạt trong sự lặng thinh kia. Cuối cùng Gulbadan Begum lại nói. “Đúng là y đã kể cho chúng ta nghe những chuyện đã bị chôn vùi rất sâu. Giả như y không nói, đám bà già chúng ta hẳn đã mang theo câu chuyện xuống mồ. Vì thế y đáng hưởng ân huệ là được phép gây cho ta một nghi ngờ nho nhỏ.”

“Nhưng như bác đã nói,” hoàng đế phản bác, “chẳng còn nghi ngờ nào nữa.”

“Ngược lại,” Công nương Gulbadan nói. “Có hai cách giải thích khả dĩ.”

“Cách giải thích thứ nhất,” mẫu hậu, bà hoàng Hamida Bano chợt thấy mình lên tiếng, “là công chúa bí mật thực sự là một phù thủy siêu đẳng, đã biết được các bí thuật huyền bí về tuổi xuân vĩnh cửu, vì thế bà ấy vẫn là một người đàn bà trẻ cả về thể xác lẫn tâm trí khi sinh nở, cho dù bấy giờ bà đã gần bảy mươi”.

Hoàng đế đấm vào tường. “Hoặc bác đã mất trí hoàn toàn, đó là lý do tại sao bác tin vào những điều hết sức nhảm nhí này,” ngài gầm lên. Công nương Gulbadan suỵt ngài như người ta xuỵt một đứa trẻ. “Ngài vẫn chưa nghe lời giải thích thứ hai của ta,” bà nói.

“Vậy thì,” hoàng đế càu nhàu. “Bác hãy nói đi.” Gulbadan Begum nói, nhấn mạnh, giọng hơi mô phạm, “Nếu giả định rằng câu chuyện của gã này là có thật, thì công chúa bí mật và chiến binh của nàng đã đến Ý từ lâu rồi. Có thể cũng đúng rằng mẹ của gã này không phải là người tình hoàng gia của vị chiến binh…”

“… mà là con gái của công chúa,” Akbar hiểu ra. “Nhưng thế thì ai là cha hắn?”

“Đến đây thần tin rằng câu chuyện thành ra bỏ lửng,” Birbal đáp.

Hoàng đế quay sang gã nước ngoài với tiếng thở dài của sự tò mò đã nguôi ngoai. Thiện cảm bất ngờ của ngài đối với kẻ lạ giờ đây bị hỏng đi bởi nỗi khó chịu của các hoàng đế đối với những người ngoài biết quá nhiều điều. “Người kể chuyện Hindustani luôn biết khi nào anh ta mất khán giả,” ngài nói. “Bởi vì khán giả lập tức đứng dậy bỏ đi, hoặc thậm chí họ ném rau ném cỏ, hoặc nếu khán giả là một ông vua thì đôi khi còn ném cả người kể chuyện sao cho y cắm đầu vào tường thành. Và trong trường hợp này, chú Mogor của ta, khán giả thực sự là một ông vua.”

{9}
Ở Andizhan gà lôi béo lên nhanh

Ở Andizhan gà lôi béo lên nhanh đến mức một con làm một bữa bốn người đàn ông ăn chẳng hết. Những cây hoa violet mọc lên bên bờ sông Andizhan, phụ lưu của sông Jaxartes hay còn gọi là Syr Darya, còn vào mùa xuân hoa tuy líp và hoa hồng nở rộ ở đây. Andizhan, quê gốc của hoàng gia Mughal, nằm ở tỉnh Ferghana, “tỉnh ấy nằm ở đới khí hậu thứ năm, bên lề thế giới văn minh,” ông của ngài viết trong tự truyện của mình như vậy. Hoàng đế chưa bao giờ nhìn thấy mảnh đất của cha ông, nhưng ngài biết về nó từ cuốn sách của Babar. Ferghana nằm trên Con đường Tơ lụa vĩ đại ở Trung Á về phía Đông của Samarkand, phía Bắc những đỉnh núi Hindu Kush hùng vĩ. Ở đó có những quả dưa hấu tuyệt ngon, có nho để làm rượu, và ta có thể thỏa thê ăn hươu trắng và quả lựu nhồi nước xốt hạnh nhân. Có những dòng suối chảy khắp nơi, những cánh đồng chăn thả xanh mướt nơi dãy núi gần đó, những cây mơ trân châu thân đỏ cho gỗ dùng để làm ra tay cầm roi ngựa và mũi tên tuyệt vời, ngọc lam và sắt thì sẵn trong mỏ. Đàn bà ở đây được xem là đẹp, song những thứ như vậy luôn luôn là vấn đề quan điểm riêng mỗi người, hoàng đế biết vậy. Babar, người chinh phục Hindustan sinh ra ở đây, cả Khanzada Begum cũng vậy, cả công chúa không tên cũng vậy (mặc dù mọi ghi chép về sự ra đời của bà đã bị xóa sạch).

Lần đầu tiên được nghe câu chuyện công chúa bí mật, Akbar liền triệu họa sĩ ưa thích Dashwanth của ngài đến diện kiến tại Cung điện Mơ ước, bên bờ bể nước Đẹp Hơn Mọi Bể Nước. Năm Akbar lên ngôi ở tuổi chưa đầy mười bốn, Dashwanth là một cậu bé có vẻ ngoài ngốc nghếch rành rành và u ám đến kỳ lạ so với tuổi, cha cậu là một trong những người khênh kiệu cho hoàng đế. Nhưng trong sâu xa cậu là một tay vẽ phác thảo vĩ đại, tài năng tuôn ào ạt. Đêm đêm, khi biết chắc không bị ai nhìn thấy, cậu bôi kín những bức tường của Fatehpur Sikri. Không phải bằng từ ngữ hay hình ảnh tà dâm, mà bằng tranh biếm họa mô tả các trọng thần trong triều, chính xác đến mức tất cả bọn họ quyết tâm săn lùng bằng được cậu càng sớm càng tốt để cắt phéng đôi tay thích châm biếm kia đi. Akbar gọi Abul Fazl và ông chủ đầu tiên của xưởng nghệ thuật hoàng gia, Mir Sayyid Ali người Ba Tư, đến gặp ngài ở Cung điện Mơ Ước. “Các ngươi phải nhanh chóng bắt được anh ta trước kẻ thù của anh ta, cho dù đó là ai,” ngài nói với họ, “bởi vì chúng ta không muốn một tài năng như vậy bị dập tắt dưới mũi kiếm của một nhà quý tộc đang cơn giận dữ.” Một tuần sau Abul Fazl quay về, túm tai lôi theo một thanh niên nhỏ thó đen đúa gầy giơ xương. Dashwanth vùng vẫy và lớn tiếng phản đối, nhưng Abul Fazl vẫn lôi anh ta đến chỗ Akbar trong khi hoàng đế đang chơi cờ người kiểu Ấn Độ. Mir Sayyid Ali theo sát kẻ vô lại và người bắt giữ, cố tỏ vẻ vừa vui mừng vừa dữ tợn. Hoàng đế rời mắt trong chốc lát khỏi các quân cờ là những cô gái nô lệ da đen xinh đẹp, ra lệnh cho Dashwanth tham gia xưởng nghệ thuật hoàng gia ngay lập tức, và cấm không cho ai trong triều đình được làm hại anh ta.

Thậm chí cả bác gái ranh mãnh của hoàng đế lẫn Maham Anaga, vú nuôi chính cũng không dám mưu toan chống lại Daswanth trước một mệnh lệnh như vậy, cho dù bức chân dung anh ta vẽ bà cùng con trai bà không chỉ hiểm ác nhất mà còn mang tính tiên tri nhất trong tất thảy tác phẩm của anh ta. Bức tranh biếm họa Maham Anaga xuất hiện trên bức tường bên ngoài nhà thổ Hatyapul. Những người bình thường thảy đều đồng tình rằng bà ta được mô tả như một mụ phù thủy mặt xanh, cau có, xung quanh là những thứ thuốc ma thuật sủi bong bóng, trong khi đó Adham sát khí đằng đằng và hay than vãn được vẽ như là hình phản chiếu trong chiếc bình cổ cong to tướng bằng thủy tinh đang rơi từ tường lâu đài thẳng xuống đầu anh ta. Sáu năm sau, khi Adham đang điên cuồng tìm kiếm quyền lực, xông vào đánh Akbar và bị hoàng đế kết án ném từ tường thành cắm đầu xuống đất cho chết, nhà vua kinh ngạc nhớ lại lời tiên tri của Dashwanth. Nhưng Dashwanth nói anh ta không nhớ mình từng làm như vậy, và bức tranh cũng đã bị xóa khỏi bức tường nhà thổ từ lâu, nên hoàng đế buộc phải nghi ngờ trí nhớ của mình mà tự hỏi bao nhiêu phần cuộc đời thức tỉnh của ngài bị ảnh hưởng bởi những cơn mộng mị.

Daswanth nhanh chóng trở thành một trong những vì tinh tú sáng nhất trong xưởng nghệ thuật của Mir Sayyid Ali, nổi danh do vẽ những người khổng lồ có râu bay qua không trung trên những chiếc bình phép màu, và những con yêu tinh lốm đốm lông lá còn được gọi là dev, những cơn bão dữ dội trên biển, những con rồng xanh vàng, những phù thủy từ trên thiên đường với tay qua các đám mây để cứu những người hùng khỏi cơn nguy biến, nhằm thỏa mãn trí tưởng tượng kỳ quái và hoang đã - khayal - của nhà vua trẻ. Lần này qua lần khác, anh ta vẽ người anh hùng huyền thoại Hamza cưỡi ngựa thần ba mắt vượt qua những con quỷ đủ loại không có thực, và hơn bất kỳ nghệ sĩ nào tham gia vào bộ tranh Hamza kéo dài mười bốn năm ròng, niềm tự hào hân hoan của xưởng vẽ này, hiểu rằng anh ta đang vẽ để biến tự truyện trong mơ của hoàng đế thành hiện thực, rằng mặc dầu tay anh ta cầm cọ vẽ nhưng chính tầm nhìn của hoàng đế mới đang hiển hiện trên những tấm toan. Một hoàng đế là phép cộng những thành tựu của ngài, và sự vĩ đại của Akbar, cũng giống như Hamza cái tôi song trùng của ngài, không chỉ được minh chứng bằng chiến thắng trước những trở ngại lớn lao - những ông hoàng cứng đầu, những con rồng đời thực, các dev, vân vân - sự vĩ đại quả thật được tạo ra bởi những chiến thắng ấy. Người hùng trong tranh của Dashwanth trở thành ảnh qua gương của hoàng đế, và tất cả một trăm linh một nghệ sĩ trong xưởng, kể cả hai nghệ sĩ bậc thầy của Ba Tư, Mir Sayyid Ali và Abdus Samad đều học tập anh ta. Trong những bức tranh tập thể cùng vẽ các cuộc phiêu lưu của Hamza và bè bạn, Mughal Hindustan thực sự như mới được tạo sinh; các nghệ sĩ liên hợp lại đã tính toán trước được sự thống nhất của đế chế và có lẽ đã biến nó thành hiện thực. “Cùng nhau chúng ta vẽ nên linh hồn của hoàng đế,” Dashwanth buồn bã nói với cộng sự của mình. “Và khi hồn ngài lìa khỏi xác, nó sẽ vẫn lưu lại trong những bức tranh này, ở đó ngài sẽ bất tử.”

Bất chấp những thành tựu trong nghệ thuật, bản tính trầm cảm của anh ta không hề khá lên. Anh ta chưa bao giờ cưới vợ, sống cuộc đời độc thân của một thánh nhân, và năm tháng trôi qua tâm trạng của anh ta càng u tối hơn, có những quãng thời gian dài anh ta không thể làm được việc gì, chỉ ngồi trong phòng ngủ nhỏ ở xưởng vẽ nhìn vào một góc trống rỗng hàng giờ liền, như thể ở đó trú ngụ một trong những con quỷ mà anh ta đã vẽ bằng tài năng bậc thầy của mình trong bao nhiêu năm qua. Bất chấp hành vi ngày càng kỳ lạ, anh ta vẫn tiếp tục được công nhận là xuất sắc nhất trong các họa sĩ Ấn Độ đã học nghề từ hai bậc thầy Ba Tư, những người đã đi theo cha của Akbar là Humayun về nước sau nhiều năm lưu vong trước kia. Vậy nên chính Dashwanth là người được Akbar triệu kiến khi ngài có ý tưởng hủy bỏ quyết định hà khắc của ông mình để rồi rốt cuộc cũng khôi phục công chúa bí mật về lại lịch sử dòng tộc. “Hãy vẽ để bà ấy tồn tại,” ngài cổ vũ Dashwanth, “vì cây cọ của ngươi màu nhiệm đến mức bà có thể sống trở lại, nhảy phóc ra từ trang vẽ của ngươi mà nhập tiệc rượu cùng bọn ta.” Sức mạnh tạo sinh của chính hoàng đế đã tạm thời cạn kiệt vì nỗ lực khôn cùng nhằm sáng tạo và duy trì người vợ tưởng tượng Jodha, vì vậy trong trường hợp này ngài không thể tự mình trực tiếp hành động mà phải trông chờ vào nghệ thuật.

Dashwanth ngay lập tức bắt tay vào vẽ cuộc đời bà cô thất lạc của Akbar trên hàng loạt trang giấy khổ to ngoại cỡ đến mức làm lu mờ cả những bức tranh về Hamza. Tất cả Ferghana sống dậy, pháo đài Andizhan có cổng tam quan chuyên ngốn nước - chín dòng suối chảy vào nhưng không có dòng nào chảy ra - và ngọn núi mười hai đỉnh vươn cao ở thị trấn Osh láng giềng, và cả sa mạc hoang vu nơi mười hai tu sĩ khổ hạnh kia đã lạc nhau trong một cơn gió dữ, vùng đất ấy nhiều rắn, hoẵng, thỏ rừng. Trong bức tranh đầu tiên hoàn thành, anh ta thể hiện công chúa bí mật là một bé gái bốn tuổi xinh đẹp lang thang với chiếc giỏ nhỏ xíu trong rừng cây tuyệt mỹ của dãy núi Yeti Kent, mải mê nhặt lá và rễ cây cà dược, để thêm vẻ sáng lấp lánh cho đôi mắt cô và có lẽ cũng để đầu độc kẻ thù của cô, đồng thời khám phá những vùng đất mênh mông mọc thứ cây thần bí mà dân địa phương gọi là ayïq otï, còn có tên là rễ khoai ma. Rễ khoai ma - hay “nhân long” - là một họ hàng của loài cây cà dược cực độc và trông khá giống cà dược khi ở trên mặt đất; nhưng ở dưới đất thì rễ cây có hình người, chúng thét lên mỗi khi ta nhổ chúng khỏi lòng đất y như con người thét lên khi bị chôn sống. Quyền năng phù thủy của nó thì không cần giải thích, mỗi người nhìn thấy bức tranh đầu tiên này đều nhận ra rằng sức mạnh trực giác phi thường của Dashwanth đang làm hé lộ hình ảnh công chúa bí mật là một Người Ngộ Đạo bẩm sinh, một người tự bản năng đã biết phải làm gì để tự vệ và chinh phục trái tim đàn ông, hai thứ đó thường thì hóa ra chỉ là một thứ.

Chính bức tranh cũng gây ra một loại ma thuật, bởi vì ngay khoảnh khắc Công nương Gulbadan nhìn thấy nó trong phòng riêng của Akbar bà liền nhớ ra ngay tên của cô gái, cái tên đè nặng trên đầu lưỡi bà suốt nhiều ngày khiến bà ăn uống khó khăn. “Mẹ cô ta là Makhdum Sultan Begum,” Gulbadan nói trong khi cúi người xuống trang giấy lấp lánh, khẽ đến mức hoàng đế cũng phải cúi người xuống để nghe. “Makhdum, phải, đó là tên người mẹ, tình yêu đích thực cuối cùng của Umar Sheikh Mirza. Cô gái là Qara Köz! - Qara Köz, đúng thế! - và Khanzada ghét cay ghét đắng cô ta, cho đến khi, tất nhiên, bà quyết định rằng thay vào đó phải yêu cô ta.”

Gulbadan Begum nhớ lại những câu chuyện về sự phù phiếm của Khanzada Begum. Mỗi buổi sáng khi Quý bà Khanzada thức dậy (bà kể cho hoàng đế nghe) người hầu gái chính của bà ta được lệnh phải nói, “Hỡi ôi, nàng đã tỉnh giấc, Khanzada Begum; người đàn bà đẹp nhất trần gian mở mắt ra quan sát vương quốc sắc đẹp của nàng.” Và khi bà ta đến vấn an cha là Umar Sheikh Mirza, “Hỡi ôi, nàng đã đến, con gái của ngài, người đàn bà đẹp nhất trần gian,” những người truyền tin kêu lên, “nàng đã đến, người trị vì sắc đẹp như ngài trị vì sức mạnh”, và khi bước vào khuê phòng của mẹ, Khanzada nghe thấy điều gì đó tương tự từ chính người đàn bà hung dữ này; Qutlugh Nigar Khanuni, mắt phun lửa, mũi phi khói, gầm lêm để thông báo con gái đến. “Khanzada, người con gái đẹp nhất thế gian, đến thăm ta để đôi mắt mờ khốn khổ của ta được ngắm nhìn con thỏa thích.”

Nhưng rồi công chúa út được Makhdum Sultan Begum hạ sinh. Từ ngày chào đời nàng được mệnh danh là Qara Köz, nghĩa là Mắt Đen, dựa theo sức mạnh phi thường của hai nhãn cầu ấy, có khả năng thôi miên bất cứ kẻ nào bị chúng nhìn. Từ ngày đó trở đi Khanzada nhận thấy có sự thay đổi trong âm sắc những lời ngưỡng mộ bà ta hằng ngày, chúng bắt đầu chứa đựng nhiều sự thiếu chân thành hơn mức có thể chấp nhận. Trong những năm sau đó có nhiều âm mưu ám sát nhắm vào cô gái bé nhỏ, không vụ nào được truy xét đến tận Khanzada. Có thuốc độc trong cốc sữa mà Tiểu thư Mắt Đen uống cạn; nàng vô sự, nhưng con chó yêu quý mà nàng cho uống vài giọt cuối cùng thì quằn quại vì đau đớn rồi chết cấp kỳ. Sau đó lại có món đó uống nữa mà ai đó bỏ vào một nhúm vụn kim cương, hòng gây cho đứa bé xinh đẹp cái chết được gọi là “uống lửa”, nhưng kim cương đi qua cơ thể cô mà không gây hại gì và âm mưu ám sát chỉ bị phát giác khi có một nữ nô cọ buồng vệ sinh hoàng gia tình cờ tìm thấy những viên đá lấp lánh trong phân của công chúa.

Khi đã rõ rằng Tiểu thư Mắt Đen có năng lực siêu nhiên thì những vụ mưu sát chấm dứt, và Khanzada Begum, nuốt hận, quyết định thay đổi chiến thuật, bắt đầu nâng niu chiều chuông đối thủ thơ dại của mình. Chẳng bao lâu sau người chị cùng cha khác mẹ cũng gục ngã dưới bùa chú của cô em gái. Trong triều đình của Umar Sheikh Mirza người ta bắt đầu nói rằng người cọn gái út là hậu thân của Alanquwa huyền thoại, nữ thần mặt trời của Mông Cổ, tổ tiên của Thiết Mộc Chân hay Chingiz hay Thành Cát Tư Hãn, lại là người kiểm soát tất cả ánh sáng, nên có thể khiến những linh hồn của bóng tối phải khuất phục bằng cách đe dọa khai sáng chúng, bởi thế làm tiêu tan bóng tối nơi chúng ẩn náu. Alanquwa là nữ chủ nhân của sự sống và cái chết. Giáo phái thờ mặt trời bắt đầu sinh sôi xung quanh đứa trẻ đang lớn lên này.

Nó kéo dài không lâu. Người cha yêu quý của nàng, padishah, hay nhà vua, sớm gặp số phận nghiệt ngã. Ngài đến pháo đài Akhsi gần Andizhan - chao, Akhsi, nơi những quả dưa hấu mirtimurti ngon lành mọc! - Akhsi, theo tranh vẽ của Dashwanth là được dựng sát mép một hẻm núi sâu - và trong khi ngài đi thăm những con chim bồ câu trong chuồng chim thì mặt đất sụt xuống dưới chân ngài và thế là padishah, những con chim bồ câu và chuồng chim thảy đều rơi xuống hẻm núi biến mất. Babar, người anh trai cùng cha khác mẹ của Tiểu thư Mắt Đen, lên làm vua ở tuổi mười hai. Còn nàng mới bốn tuổi. Giữa thảm họa của gia đình và những hỗn loạn xảy ra sau đó, đề tài quyền lực khai sáng của Qara Köz bị lãng quên. Alangquwa, nữ thần mặt trời một lần nữa lại lui về nơi thích hợp của bà ở trên trời.

Cú ngã của Umar Sheikh Mirza, cụ của vua của các vị vua được mô tả trong một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Dashwanth. Padishah được vẽ cắm đầu lao xuống trên cái nền tối đen của hẻm núi, những vách đá lướt qua hai bên, các chi tiết về cuộc đời và tính cách của ngài được đan dệt vào các mép viền trừu tượng một cách cầu kỳ của bức tranh: một người béo lùn, tốt tính, hay nói, thích chơi cờ thỏ cá, một người công bằng, nhưng cũng là người hay gây gổ, một chiến binh biết cách ra đòn, và cũng giống tất cả con cháu của mình, như Babar, Humayun, Akbar và các con trai của Akbar là Salim, Daniyal và Murad, một người đam mê quá mức rượu và các loại đồ uống mạnh, cả kẹo hay thứ đặc sản gọi là majun làm từ cây gai dầu, thứ đã dẫn đến cái chết bất thình lình của ngài. Trong cơn mê do majun tạo ra, ngài đã đuổi theo những con chim bồ câu đến quá gần đến mép vực và thế là ngài cứ rơi, xuống tới thế giới bên kia, nơi không còn hệ trọng chuyện ngài lùn hay béo hay tốt tính hay nói nhiều hay công bằng, ở đó không có người chơi cờ thỏ cá hay đối thủ để mà chơi, và ở đó cơn mê sảng vì majun có thể vây quanh người ta mãi mãi.

Bức tranh của Dashwanth nhìn sâu xuống cái vực ấy và thấy những con quỷ đang chờ để chào đón nhà vua vào vương quốc của chúng. Hình ảnh này đơn giản là một hành động phạm thượng, bởi vì nội một chuyện hàm ý rằng tổ tiên của hoàng đế có thể đã rơi xuống địa ngục cũng đã là một tội dáng chết, vì nó có ý rằng chính Hoàng thượng cũng có thể cắm đầu xuống như thế, nhưng khi Akbar nhìn thấy bức tranh, ngài chỉ cười to mà nói, “Với ta, địa ngục dường như là chỗ vui thú hơn cả cái đám thiên thần buồn tẻ vây quanh Thượng đế.” Người Uống nước Badauni khi nghe kể về câu nói này đã kết luận rằng đế chế Mông Cổ đã đến ngày tận vong, bởi vì Thượng đế không dung thứ một vị vua trở thành kẻ tôn thờ quỷ Xa-tăng ngay trước mắt mọi người. Đế chế vẫn tồn tại, không phải vĩnh viễn, nhưng đủ lâu; và Dashwanth cũng vậy, nhưng trong một khoảng thời gian ngắn hơn nhiều.

Mấy năm tiếp theo trong cuộc đời của Tiểu thư Mắt Đen bé nhỏ là một quãng thời gian lang thang bất định, suốt những năm ấy Babar anh trai và cũng là người bảo hộ của nàng phi ngựa nước đại tới lui, thắng trận, thất trận, giành được lãnh thổ, rồi đánh mất, bị các chú các bác của mình tấn công, tấn công những người con chú con bác, bị những người anh em họ bao vây, và lại tần công các chú bác, và đằng sau tất cả những vấn đề gia đình bình thường này có bóng dáng kẻ thù lớn nhất của ngài đang rình rập, đứa con mồ côi người Uzbeg hung bạo, tên lính đánh thuê, căn bệnh dịch của nhà Thiết Mộc, Hãn vương Ngải Đắng - tức Shaibani. Dashwanth vẽ Qara Köz vào lúc năm, sáu và bảy tuổi như một sinh vật siêu nhiên được bọc trong một quả trứng nhỏ bằng ánh sáng, trong khi chiến trận diễn ra ác liệt xung quanh. Babar chiếm được Samarkand nhưng mất Andizhan, sau đó mất Samarkand, rồi lại chiếm lại, rồi lại đánh mất, cả các chị em gái cũng mất theo kinh thành. Hãn vương Ngải Đắng bao vây Babar trong thành phố vĩ đại đó, và xung quanh Cổng Sắt, cổng Thợ Làm Kim, cổng Thợ Tẩy, cổng Ngọc Lam chiến sự diễn ra ác liệt. Nhưng cuối cùng cuộc bao vây đã khiến Babar cạn kiệt lương thảo phải ra hàng. Hãn vương Ngải Đắng từng nghe nói đến truyền thuyết về nhan sắc người chị cả của Babar, liền chuyển thông điệp rằng nếu giao nộp Khanzada Begum thì Babar và gia đình có thể ra đi bình yên. Babar không còn lựa chọn nào khác ngoài chấp nhận, và Khanzada cũng không có lựa chọn nào khác ngoài chấp nhận lựa chọn của Babar.

Như vậy bà ta đã trở thành vật hiến tế, một chiến lợi phẩm bằng con người, một con tốt sống như những cô gái nô lệ trên bàn cờ của Akbar. Tuy nhiên, trong cuộc họp gia đình lần cuối cùng trong tư thất hoàng gia tại Samarkand, bà ta đã bổ sung thêm lựa chọn của riêng mình. Tay phải bà ta đặt trên cổ tay trái đứa em gái nhỏ như móng vuốt một con chim khổng lồ. “Nếu ta đi,” bà ta nói, “ta sẽ mang theo Tiểu thư Mắt Đen làm bầu bạn.” Không ai có mặt lúc đó có thể khẳng định được bà ta nói như vậy vì ác ý hay vì tình thương yêu, bởi vì trong mọi việc làm của Khanzada với Qara Köz cả hai tình cảm này luôn luôn hiển hiện. Trong bức tranh Dashwanth vẽ cảnh này, Khanzada tạo nên một hình ảnh uy nghi, miệng mở rộng khi thốt lên lời thách thức đó, trong khi Tiểu thư Mắt Đen ban đầu có vẻ hoảng sợ. Nhưng khi đôi mắt sẫm màu kia lôi cuốn ta đến gần, ta thấy cái sức mạnh ẩn sâu trong đó. Miệng của Qara Köz cũng mở, - nàng cũng đang khóc nấc, than cho nỗi khốn khổ của mình và tuyên cáo về sức mạnh của mình. Và cánh tay của Qara Köz cũng dang ra; tay phải nắm một cổ tay khác. Nếu Khanzada là tù nhân của Hãn vương Ngải Đắng, và nàng, Qara Köz là tù nhân của Khanzada, thì cô hầu nhỏ bé, Gương Soi, sẽ là tù nhân của nàng.

Bức tranh là một ngụ ngôn về những con quỷ quyền lực, chúng chuyền dây xích từ người mạnh hơn đến kẻ yếu hơn. Con người bị trói buộc và đến lượt họ lại cũng trói buộc người khác. Nếu quyền lực là một tiếng kêu, thì cuộc sống của con người tồn tại trong vọng âm những tiếng kêu của người khác. Vọng âm của kẻ mạnh làm điếc tai kẻ yếu. Nhưng có một chi tiết cuối cùng cần phải nhận thấy: Dashwanth đã hoàn tất sợi dây xích đan bằng tay. Gương Soi, cô hầu gái, cổ tay trái bị cô chủ nắm chặt, tay phải còn tự do của cô thì lại nắm cổ tay trái của Khanzada Begum. Họ đứng thành vòng tròn, ba sinh vật thất thế, và bằng cách khép lại vòng tròn này, họa sĩ muốn gợi ý rằng nút buộc hay tiếng vọng của quyền lực cũng có thể đảo ngược. Cô hầu gái đôi khi cũng có thể cầm tù mệnh phụ hoàng gia. Lịch sử có thể chảy ngược cũng có thể chảy xuôi. Kẻ quyền lực cũng có thể điếc tai vì tiếng kêu của người nghèo.

Khi Dashwanth vẽ Qara Köz đạt đến vẻ đẹp chín muồi của tuổi thanh xuân trong suốt thời gian nàng bị giam cầm, người ta mới rõ rằng có một sức mạnh nào đó lớn hơn đã điều khiển cây cọ của anh ta. Vẻ đẹp của những bức tranh sơn dầu dữ dội đến mức khi ngắm chúng lần đầu tiên Birbal đã tiên tri, “Ta lo sợ cho nghệ sĩ, bởi anh ta đã yêu say đắm người đàn bà xa xưa này sâu sắc đến mức khó lòng quay lại được thời hiện tại.” Khi ngắm nghía tác phẩm Akbar bỗng nhận ra rằng cô gái, nàng thiếu nữ trưởng thành, người đàn bà trẻ đẹp dịu dàng mà Dashwanth đưa về, hay đúng hơn là khôi phục lại sự sống trong những kiệt tác này, hầu như chắc chắn là qara ko’zum, mỹ nhân mắt sẫm từng được Ali-Shir Nava’i thành Herat, “Hoàng tử Thơ”, nhà thơ lớn nhất sáng tác bằng ngôn ngữ Chaghatai ca ngợi, Hãy dệt một chiếc tổ cho nàng trong đáy mắt ta. Ôi, thân thể mảnh khảnh của nàng giống như cây non mọc lên trong khu vườn trái tim ta. Mỗi giọt mồ hôi trên khuôn mặt nàng, ta có thể nhìn một lần rồi chết. Dashwanth thực ra đã vẽ một phần dòng thơ cuối này trên vải may trang phục của Qara Köz. Ta có thể nhìn một lần rồi chết.

Herat, còn được mệnh danh là “Florence của phương Đông”, rơi vào tay Hãn vương Ngải Đắng ngay sau khi ông ta chiếm được Samarkand, và đây là nơi Khanzada, Qara Köz và Gương Soi trải qua hầu hết những năm tháng bị giam cầm. Thế giới giống như một đại dương, người ta nói, và trong đại dương này có một viên ngọc, viên ngọc ấy là Herat. “Ở Herat, nếu duỗi chân ra chắc chắn ta sẽ đá phải một nhà thơ,” Nava’i nói vậy. Ôi, Herat cổ tích của những thánh đường, cung điện và những khu chợ thảm bay! Vâng, đó là chốn diệu kỳ, không có gì phải nghi ngờ, hoàng đế nghĩ, nhưng Herat mà Dashwanth vẽ, được rọi sáng bởi sắc đẹp của nàng công chúa bí mật, là một Herat mà không một Herat có thật nào sánh kịp, một Herat trong mơ dành cho người đàn bà trong mơ, người đàn bà mà Birbal tiên lượng là nghệ sĩ đang yêu đến vô vọng. Dashwanth vẽ ngày vẽ đêm, tuần này sang tuần khác, không muốn hay chấp nhận một ngày nghỉ nào. Anh ta trở nên cau có hơn thường lệ và đôi mắt bắt đầu lồi ra. Các họa sĩ đồng nghiệp lo sợ cho sức khỏe của anh. “Anh ta trông đến u buồn” Abdus Samad thì thầm với Mir Sayyid Ali. “Dường như anh ta muốn từ bỏ chiều thứ ba của cuộc sống thực và làm phẳng chính mình thành một bức tranh.” Điều đó, cũng như nhận xét của Birbal, là một sự quan sát sắc bén, mà sau đó nhanh chóng trở thành sự thật hiển nhiên.

Các đồng nghiệp của Dashwanth bắt đầu giám sát anh ta, bởi họ bắt đầu sợ anh ta sẽ tự làm hại bản thân mình, nỗi u sầu của anh trở nên sâu sắc quá đỗi. Họ thay nhau theo dõi anh, điều đó không khó bởi vì anh chỉ chú mục vào công việc. Họ thấy anh đầu hàng trước sự điên rồ sau cuối của người nghệ sĩ, nghe thấy anh nâng những bức tranh lên, ôm lấy, thì thầm Hơi thở. Anh ta đang miệt mài với tác phẩm mà hóa ra là bức tranh cuối cùng của cái được gọi là Qara-Köz-Nama, Những cuộc phiêu lưu của Tiểu thư Mắt Đen. Trong cái bố cục xoáy lốc xuyên lục địa này Hãn vương Ngải Đắng chết ở một góc, máu chảy ra biển Caxpi nhưng nhúc những con quỷ có vây. Ở phần còn lại của bức tranh, người khuất phục Ngải Đắng là Shah Ismail xứ Ba Tư chào đón các tiểu thư Mughal ở Herat. Gương mặt của vua Ba Tư thể hiện nỗi u buồn bị tồn thương nhắc hoàng đế nhớ đến cách nhìn đặc trưng của chính Dashwanth, và ngài phỏng đoán rằng vẻ mặt đau thương này có thể là cách nhà nghệ sĩ đưa bản thân mình vào câu chuyện của công chúa bí mật. Nhưng Dashwanth đã đi xa hơn thế.

Thực tế đơn giản là, bất chấp sự giám sát gần như thường xuyên của đồng nghiệp, anh bằng cách nào đó đã biến mất. Người ta không bao giờ nhìn thấy anh lần nữa, không có trong Cung điện Mughal, không có ở bất cứ chỗ nào trong thành phố Sikri, cũng không có ở bất cứ nơi nào trên đất Hindustan. Thi thể anh cũng không dạt vào bờ hồ hay bị phát hiện treo trên xà nhà. Anh chỉ biến mất như chưa từng tồn tại, và hầu như tất cả mọi bức tranh của loạt Qara-Köz-Nama cũng biến mất cùng anh, trừ bức tranh cuối cùng, trong đó Tiểu thư Mắt Đen, trông yêu kiều hơn cả dáng vẻ mà Dashwanth cố gắng tạo cho nàng trước đó, gặp mặt đối mặt người đàn ông định mệnh của nàng. Điều bí ẩn không tránh khỏi được giải đáp bởi Birbal. Một tuần và một ngày sau sự biến mất của Dashwanth, người thông thái nhất trong các triều thần của Akbar, người đã tỉ mẩn xem xét bề mặt bức tranh cuối cùng còn lại về nàng công chúa bí mật với hy vọng tìm thấy đầu mối, đã nhận ra một chi tiết kỹ thuật lạ mà cho đến lúc đó vẫn chưa ai dò ra. Có vẻ như bức tranh không dừng lại ở đường viền có hoa văn mà Dashwanth đã đặt vào: ít nhất là ở góc trái phía dưới nó còn tiếp tục thêm một đoạn nữa xuống bên dưới khung tranh hoa mỹ rộng năm phân. Bức tranh được đưa trở lại xưởng vẽ - đích thân hoàng đế đi hộ tống, cùng với Birbal và Abul Fazl - và dưới sự giám sát của hai bậc thầy Ba Tư, chiếc khung tranh có hoa văn được cẩn thận gỡ ra khỏi phần chính của tác phẩm. Khi phần còn giấu kín của bức tranh lộ ra, những người chứng kiến ồ lên kinh ngạc, ở đó, chồm hỗm như một chú cóc nhỏ với một mớ to những cuộn giấy cắp dưới cánh tay, là họa sĩ vĩ dại Dashwanth, nghệ sĩ graffiti, Dashwanth con trai người cầm lọng và kẻ đánh cắp Qara-Köz-Nama, Dashwanth đã được giải thoát vào thế giới duy nhất mà bây giờ anh ta tin tưởng, thế giới của nàng công chúa bí mật, người mà anh ta tạo ra và sau đó đã hủy bỏ anh ta. Anh ta đã đạt được kỳ tích bất khả thi vốn trái ngược hoàn toàn với kỳ tích mà hoàng đế đã làm được khi tạo ra hoàng hậu tưởng tượng của ngài. Thay vì đem lại sự sống cho một người đàn bà tưởng tượng, Dashwanth biến chính mình thành một sinh vật tưởng tượng, bị thôi thúc (cũng như hoàng đế từng bị thôi thúc) bởi sức mạnh choáng ngợp của tình yêu. Nếu như đường ranh giới giữa các thế giới có thể bị vượt qua theo một chiều, nó cũng có thể bị vượt qua theo chiều ngược lại, Akbar hiểu vậy. Một người mơ mộng có thể trở thành giấc mơ của chính mình.

“Cuộn khung tranh lại,” Akbar ra lệnh, “và hãy để cho anh chàng khốn khổ đó được yên.” Khi việc này được làm xong, câu chuyện của Dashwanth cũng được để yên ở nơi nó thuộc về, bên lề của lịch sử. Ở trung tâm của sân khấu là nhân vật chính mới được phát hiện lại và người tình mới của nàng - công chúa bí mật Tiểu thư Mắt Đen, hay Qara Köz, hay Angelica, và Shah xứ Ba Tư - đang đứng mặt đối mặt.

{II}

{10}
Hạt giống của người đàn ông bị treo cổ rơi xuống đất

Hạt giống của người đàn ông bị treo cổ rơi xuống đất,” A A il Machia đọc to, “và có một cây khoai ma xuất hiện.” Hồi Nino Argalia và người bạn thân nhất Niccolò - “il Machia” - đều còn là những cậu bé ở Sant’Andrea vùng Percussina thuộc tỉnh Florence, chúng mơ ước có được quyền lực huyền bí đối với phụ nữ. Đâu đó trong rừng vùng này hẳn phải có một người đàn ông từng bị treo cổ vào một thời nào đó, chúng tin chắc như thế và đã từ nhiều tháng nay đi tìm những cây khoai ma trong trang trại nhà Niccolò, chỗ cây sồi Caffagio và lùm cây vallata gần Santa Maria dell’Impruneta, cả trong khu rừng xung quanh lâu đài Bibbione xa hơn một chút. Nhưng chúng chỉ tìm thấy nấm và loài hoa sẫm màu bí ẩn khiến chúng phải lao ra vì ngứa. Đến một lúc chúng quyết định rằng tinh dịch sinh ra cây khoai ma không nhất thiết phải xuất phát từ một người đàn ông bị treo cổ, và sau khá nhiều xoa xuýt và hổn hển chúng cũng cố nặn ra được vài giọt tinh trùng yếu ớt lên mặt đất thờ ơ. Sau đó vào ngày Chủ nhật Phục sinh lần thứ mười của chúng, Palazzo della Signoria được trang trí bằng những xác chết lủng lẳng, tám mươi kẻ mưu phản của dòng họ Pazzi đã bị Lorenzo de’ Medici treo cổ trên cửa sổ cung diện, bao gồm cả tổng giám mục mặc đầy đủ trang phục, và khi chuyện này xảy ra Argalia đang ở trong thành phố cùng với il Machia và cha cậu là Bernardo trong nhà của gia đình họ bên kia cầu Ponte Vecchio, chỉ cách nhau ba hay bốn khối nhà, và khi nhìn thấy mọi người chạy nháo lên, chúng cũng không thể kiềm chế được.

Bernardo chạy cùng với hai thằng bé, vừa sợ vừa thích thú hệt như bọn chúng. Bernardo là người ham đọc sách, tính tình trẻ con, dịu dàng và sợ máu, nhưng một tổng giám mục bị treo cổ thì lại khác, đó là thứ đáng xem. Hai thằng bé mang theo cả những chiếc cốc bằng thiếc để phòng khi có vài giọt hữu ích rơi xuống. Đến Piazza, chúng đâm sầm phải thằng bạn Agostino Vesoucci đang đập cành mâm xôi vào cái xác chết gớm ghiếc và làm những cử chỉ thủ dâm tục tĩu với thấy ma, mồm la hét, “Mẹ kiếp! Đù con gái mày! Đù chị gái mày! Đù mẹ mày, bà mày, anh mày, vợ mày, anh vợ mày, mẹ vợ mày, cả chị của mẹ vợ mày,” trong khi những xác chết vặn vẹo và bốc mùi hôi thối trong gió nhẹ. Argalia và il Machia nói với Ago về vần thơ cây khoai ma, cậu này liền cầm một chiếc cốc đến đứng dưới dương vật của tổng giám mục. Sau đó ba thằng bé đến Percussina chôn hai chiếc cốc và đọc những câu mà chúng tưởng tượng là vần thơ của quỷ Xa-tăng và sau đó bắt đầu cuộc chờ đợi dài vô vọng sự nảy nở của cây ái tình.

“Chuyện nào khởi đầu với những kẻ phản bội dưới giá treo cổ,” Hoàng đế Akbar nói với Mogor dell’Amore, “thì sẽ là một câu chuyện tráo trở.”

Ban đầu chỉ có ba đứa bạn, Antonio Argalia, Niccolò “il Machia” và Ago Vespucci. Ago tóc vàng, kẻ láu lỉnh nhất trong bộ ba, là một người của đám đông, một trong nhiều Vespucci vốn tính ưa cãi cọ sống chen chúc trong quận Ognissanti đông đúc của thành phố, buôn bán dầu ô liu, rượu, gỗ và len trên sông Arno ở Gonfalone del drago hay Quận Rồng. Nó từ bé đã quen thói tục tằn và ăn to nói lớn bởi vì trong gia đình nó cứ phải thế thì người khác mới nghe được giữa sự huyên náo của cả nhà Vespucci chuyện phun ra lửa quát vào mặt nhau như những gã lang băm hay thợ cạo ở chợ Mercato Vecchio. Bố Ago làm công chứng viên cho Lorenzo de Medici, vì thế sau ngày lễ Phục sinh chém giết đó ông ta yên tâm mỗi khi ra đường vì ông thuộc về phe thắng lợi. “Nhưng quân đội của Giáo hoàng chó chết sẽ rượt đuổi chúng ta vì chúng ta đã giết gã thầy tu chó chết đó,” Ago lầm bầm. “Và cả tên vua chó chết của quân đội Napoli nữa.” Anh họ của Ago, Amerigo hay Alberico Vespucci phóng túng, hai mươi tư tuổi, sớm khăn gói lên đường cùng với bác Guido của nó đi cầu xin Vua Pháp giúp đỡ cho chính phủ Medici. Xét qua ánh sáng trong mắt Amerigo khi gã lên đường đi Paris, có thể dễ dàng thấy rằng gã quan tâm đến cuộc hành trình hơn là đến nhà vua. Ago không phải loại chu du thiên hạ. “Tao biết khi lớn lên tao sẽ làm gì,” nó nói với đám bạn bè trong rừng khoai ma Percussina, dù ở đó không có cây khoai ma nào cả. “Tao sẽ làm lái buôn cừu, đù mẹ, hoặc là một thương gia rượu chè be bét gì đó, nếu bằng cách nào đó vào được làm công chức nhà nước thì tao sẽ là một nhân viên viết sổ cái, đù mẹ, không tương lai, không hy vọng.”

Bất chấp cái tương lai ảm đạm của gã nhân viên quèn, trong đầu Ago đầy ắp những câu chuyện. Những câu chuyện của nó kiểu như những cuộc phiêu lưu của Polo, chúng là những chuyến đi tưởng tượng, và không ai tin một lời nó nói, nhưng ai cũng muốn nghe, đặc biệt là những câu chuyện khó tin về người con gái đẹp nhất trong lịch sử thành phố, hoặc có thể là đẹp nhất từ khi trái đất hình thành. Chuyện đó mới xảy ra hai năm sau khi Simonetta Cattaneo, vợ anh họ Marco Vespucci của Ago, người bị gọi sau lưng là Marco Mọc Sừng hay Marco Si Tình, chết vì bệnh lao phổi và đẩy cả Florence vào cảnh tang tóc, bởi vì Simonetta có một vẻ đẹp thần tiên, mỏng mảnh, đẹp đến nỗi không người đàn ông nào nhìn thấy nàng mà không đờ người vì ngưỡng mộ, cả những người đàn bà cũng vậy, cả hầu hết chó mèo trong thành phố cũng thích nàng, rồi có thể cả bệnh tật cũng yêu nàng, đó chính là lý do vì sao nàng chết khi chưa tròn hai mươi tư tuổi. Simonetta Vespucci được gả cho Marco nhưng anh ta phải chia sẻ nàng với cả thành phố, điều này thoạt đầu anh ta chấp nhận với thái độ ngoan ngoãn cam chịu vốn chỉ cho thấy rằng anh ta thiếu đầu óc so với các công dân địa phương mánh khóe và xảo quyệt. “Một sắc đẹp như thế là tài sản chung,” anh ta thường nói, với vẻ ngây thơ ngu ngốc, “như dòng sông, vàng trong ngân khố, hay ánh sáng tuyệt vời và không khí xứ Toscana.” Họa sĩ Alessandro Filipepi vẽ nàng nhiều lần, trước và sau khi nàng chết, vẽ nàng mặc quần áo và khỏa thân, như Nàng Xuân hay nữ thần Venus, và thậm chí là chính nàng. Mỗi lần làm mẫu vẽ cho anh ta, nàng đều gọi anh ta là “thùng rượu nhỏ bé của em”, bởi vì nàng luôn luôn nhầm anh ta với anh trai mình, người được gọi là “Botticelli” - “Những chiếc thùng nhỏ” - do hình dáng củ hành của anh ta. Chàng Filipepi họa sĩ, vốn trẻ hơn, trông không giống chiếc thùng chút nào, nhưng nếu chính Simonetta muốn gọi anh ta bằng tên như thế thì không sao hết, và thế là anh ta bắt đầu đáp lại khi được gọi tên như vậy.

Hiệu ứng sức mạnh phù thủy của Simonetta là như vậy. Nàng có thể biến đàn ông thành bất kỳ thứ gì nàng muốn, thánh thần hay chú chó cưng, những chiếc thùng nhỏ hay chiếc ghế kê chân, và tất nhiên cả người tình. Nàng có thể ra lệnh cho bọn con trai chết để chứng tỏ tình yêu của chúng đối với nàng và chúng hẳn đã sung sướng làm như vậy, nhưng nàng quá tốt bụng nên không thể làm thế, và không bao giờ sử dụng quyền lực to lớn của mình để làm việc xấu. Giáo phái tôn thờ Simonetta phát triển cho tới khi người ta bí mật cầu nguyện nàng trong nhà thờ, lẩm nhấm thì thầm tên nàng như thể nàng là vị thánh sống, và những lời đồn về phép mầu nhiệm của nàng ngày càng tăng: một người đàn ông hóa mù vì vẻ yêu kiều của nàng khi nàng đi qua trước mặt anh ta trên phố, một người mù bỗng nhìn thấy ánh sáng khi những ngón tay u sầu của nàng bất chợt đặt lên lông mày đượm lo âu của ông ta với vẻ thương xót, một đứa bé què quặt đứng dậy chạy theo nàng, một thằng bé khác bỗng nhiên liệt khi có cử chỉ bậy bạ sau lưng nàng. Cả Lorenzo và Giuliano de’Medici đều điên đảo vì nàng và bọn họ tổ chức một cuộc đua cưỡi ngựa đấu thương để tôn vinh nàng - Giuliano mang tấm biểu ngữ có chân dung nàng do Filipepi vẽ và mang câu chú bằng tiếng Pháp la sanspareille (người đẹp vô đối), chứng minh rằng hắn đã đánh thắng anh trai mình để giành được nàng - và bọn họ đưa nàng vào một căn phòng sang trọng của cung điện, đến đoạn đó thì ngay cả Marco ngu ngốc cũng thấy rằng có gì đó không ổn trong cuộc hôn nhân của mình, nhưng người ta cảnh báo anh ta rằng nếu chống lại thì sẽ mất mạng. Sau đấy Marco Vespucci trở thành người đàn ông duy nhất trong thành phố cưỡng lại được vẻ đẹp của vợ mình. “Nó là con điếm,” anh ta thường nói vậy trong các quán rượu mà anh ta bắt đầu lui tới thường xuyên để tiêu nỗi sầu của một anh chồng bị cắm sừng, “đối với tao nó xấu như Medusa.” Những kẻ hoàn toàn xa lạ thường nện cho anh ta một trận vì tội bài bác la sans pareille hay giai nhân vô đối và cuối cùng anh ta phải ở nhà tại Ognissanti để uống một mình. Sau cùng Simonetta ngã bệnh mà chết, trên đường phố Florence người ta nói rằng thành phố đã mất đi nàng phù thủy của mình, và một phần linh hồn thành phố đã chết theo nàng, và chuyện một ngày nào đó nàng sẽ lại sống dậy trở thành một phần ngôn ngữ thông thường của thành phố - vì người dân Florence sẽ không bao giờ thực sự là chính mình chừng nào nàng chưa xuất hiện lần thứ hai, đến lúc đó nàng sẽ giải thoát cho tất cả bọn họ như Đấng Cứu thế thứ hai. “Nhưng,” Ago rít lên trong rừng vallata,’ “các ngươi không biết rằng Giuliano đã làm gì để giữ sự sống cho nàng: hắn biến nàng thành con ma cà rồng.”

Theo anh rể họ của nàng, kẻ săn ma cà rồng thiện xạ nhất thành phố, có một Domenico Salcedo nào đó đã được triệu đến phòng của Giuliano và được lệnh tìm một thành viên của cái nòi chuyên hút máu và không bao giờ chết kia. Đếm hôm sau, Salcedo mang con ma cà rồng đến căn phòng trong lâu đài nơi cô gái ốm nằm, và con ma cà rồng cắn nàng. Nhưng Simonetta từ chối đối diện sự vĩnh hằng với tư cách một thành viên của cái bộ tộc xanh xao buồn tẻ kia. “Khi nhận ra rằng mình đã là một ma cà rồng, nàng nhảy từ đỉnh ngọn tháp của Palazzo Vecchio xuống, xiên người qua ngọn giáo của một người lính gác cổng. Có thể hình dung xem người ta đã phải làm gì để bưng bít chuyện đó lại.” Vậy là, theo lời anh rể họ của nàng, đã biến mất nàng phù thủy đầu tiên của Florence, biến mất mà không có hy vọng quay về từ cõi chết. Marco Vespucci mất trí vì đau khổ. (“Marco là thằng ngu,” Ago cay độc nói. “Nếu tao cưới được một mẩu của thứ nóng bỏng như thế, tao sẽ khóa nàng trên ngọn tháp cao nhất nơi không kẻ nào hại được nàng.”) Còn Giuliano de’ Medici bị đâm chết trong ngày xảy ra âm mưu Pazzi, trong khi Filipepi Chiếc Thùng Nhỏ vẫn đang miệt mài vẽ hết bức tranh này đến bức tranh khác, như thể bằng việc vẽ nàng anh ta có thể dựng nàng sống dậy.

“Giống hệt như Dashwanth,” hoàng đế kinh ngạc.

“Đó có thể là lời nguyền của loài người” Mogor đáp. “Không phải vì chúng ta khác nhau, mà vì chúng ta giống nhau.”

Ba thằng bé bây giờ ở trong rừng gần như suốt ngày, leo cây, thủ dâm để tạo cây khoai ma, kể cho nhau nghe những câu chuyện mất trí về gia đình và phàn nàn về tương lai để che giấu nỗi sợ hãi, bởi vì ngay sau khi âm mưu Pazzi bị đập tan thì bệnh dịch xuất hiện ở Florence và ba đứa bạn bị gửi về nông thôn cho an toàn. Cha của Niccolò là Bernado ở lại thành phố và đã nhiễm bệnh, và khi ông ta trở thành một trong số ít những người mắc bệnh mà còn sống, con trai ông nói với bạn bè nó rằng đó là nhờ cách chế biến bột ngô một cách thần kỳ của mẹ Bartolomea của nó. “Bất kỳ khi nào nhà tao có người ốm, mẹ tao cũng phủ cháo lên người đó,” nó tuyên bố vẻ trang trọng, thì thầm để những con cú trên cây không nghe thấy. “Tùy loại bệnh, bà ấy dùng cháo ngô vàng ngọt thông thường, nhưng nếu là bệnh gì nghiêm trọng, bà ấy mua loại Friuli trắng. Đối với loại bệnh như thế này bà thường chế thêm cả cải xoăn và cà chua, và tao không biết còn nguyên liệu phép màu nào khác nữa. Nhưng nó chữa được bệnh. Bà bắt bố con tao cởi hết quần áo và múc những môi cháo nóng đổ lên mọi bộ phận trên cơ thể chúng tao và không hề ngại lem bẩn. Cháo hút sạch bệnh tật, thế thôi. Hình như kể cả bệnh dịch cũng không hợp món cháo ngô ngọt của mẹ.” Sau chuyện đó, Argalia bắt đầu gọi gia đình điên rồ của il Machia là “Polentini” (cháo ngô) và sáng tác những bài hát về một người tình tưởng tượng tên là Polenta. “Nếu nàng là đồng florin, ta sẽ tiêu nàng,” nó hát, “còn nếu nàng là cuốn sách, ta sẽ cho mượn nàng.” Cả Ago cũng tham gia, “Nếu nàng là cây cung, ta sẽ kéo cong nàng, còn nếu là gái điếm cao cấp thì tao sẽ cho thuê nàng - ôi Polenta ngọt ngào.” Cuối cùng il Machia không còn tức giận nữa mà cũng tham gia trò chơi. Nếu nàng là bức thư, tao sẽ gửi nàng đi, Nếu nàng là một ý nghĩa thì tao hàm ý nàng. Nhưng khi có cái tin cả cha lẫn mẹ Nino Argalia đều đã mắc bệnh dịch thì tất cả phép màu cháo ngô trên thế giới đều thành ra vô dụng. Argalia mồ côi năm chưa đầy mười tuổi.

Cái ngày Nino đến rừng sồi để báo cho il Machia và Ago biết rằng cha mẹ nó đã chết cũng là ngày chúng tìm thấy cây khoai ma. Nó khuất bên dưới một cành cây gãy giống như một con thú sợ hãi. “Tất cả những gì mà chúng ta cần bây giờ,” Ago buồn bã nói, “là một câu thần chú biến chúng ta thành đàn ông, bởi vì không thế thì có đàn bà mê đắm chúng ta phỏng ích lợi gì?” Sau đó Argalia đến và chúng nhìn thấy trong mắt nó rằng nó đã tìm thấy câu thần chú trở thành đàn ông. Chúng chỉ cho thằng bé cây khoai ma và nó nhún vai. “Thứ đó tao không quan tâm nữa,” nó nói. “Tao chạy đến Genoa để tham gia Băng Vàng đây.” Đó là mùa thu của condottieri, những thủ lĩnh đánh thuê có đội quân đánh thuê riêng làm dịch vụ cho các thành bang của Ý vốn quá nghèo nên không đủ tiền duy trì quân đội thường trực của riêng mình. Cả Florence đều biết câu chuyện về Giovanni Milano của thành phố mình, lúc sinh ra là ngài John Hauksbank ở Scotland một trăm năm trước. Ở Pháp ngài là “Jean Aubainc”, ở các bang nói tiếng Đức của Thụy Sĩ ngài là “Hans Hoch”, còn ở Ý là Giovanni Milano - “Milano”, bởi milano là từ để gọi một lãnh đạo diều hâu của Phe Trắng, ngày xưa là tướng lĩnh của Florence, người giành chiến thắng nhân danh Florence trong trận chiến Polpetto chống lại bọn người Venice đáng ghét. Paolo Uccello đã vẽ bức bích họa cho đám tang của ông và nó vẫn ở trong nhà thờ lớn Duomo. Nhưng kỷ nguyên của các condottieri đã sắp chấm dứt.

Chiến binh đánh thuê vĩ đại nhất còn lại, theo Argalia, là Andrea Doria, thủ lĩnh Băng Vàng, người vừa mới đây còn bận bịu việc giải phóng Genoa khỏi sự kiểm soát của người Pháp. “Nhưng mày là người Florence, còn chúng ta là đồng minh của người Pháp,” Ago kêu lên, nhớ lại chuyến đi của những người họ hàng đến Paris. “Khi mày là lính đánh thuê,” Argalia nói, sờ vào cằm xem có chiếc lông nào mọc lên chưa, “lòng trung thành của dòng dõi sẽ bị lãng quên.”

Binh lính của Andrea Doria được trang bị “súng hỏa mai” - thứ mà ta phải đặt lên giá ba chân khi bắn, giống như khẩu pháo nhỏ. Nhiều trong số họ là người Thụy Sĩ, mà lính đánh thuê Thụy Sĩ là những cỗ máy giết người tồi tệ nhất, những kẻ không có thể diện hay linh hồn, bất khả chiến bại, đáng sợ. Khi hoàn thành nhiệm vụ trong trận đánh với người Pháp và giành quyền chỉ huy hạm đội Genoa, Doria dự định tự mình đánh tiếp người Thổ. Argalia thích ý tưởng hải chiến. “Đằng nào thì chúng ta cũng chẳng bao giờ có tiền,” nó nói, “những món nợ của cha tao sẽ ngốn hết nhà của gia đình tao trong thành phố và cả chút tài sản của chúng ta ở đây, vì vậy hoặc là tao đi ăn mày trên phố như con chó của một kẻ khốn cùng hoặc chết khi đang tìm kiếm gia tài. Hai đứa chúng mày sẽ đầy ắp quyền lực và làm cho một đôi ả đàn bà bất hạnh sinh ra một lũ con và chúng mày sẽ bỏ lại họ ở nhà để nghe lũ con hoang hò hét khi chúng mày đến nhà thổ La Zingaretta hoặc một gái điếm cao cấp êm như bông nào đó, ả có thể đọc thơ trong khi chúng mày dập dềnh trên người ả và làm tình đến mụ cả người, trong khi đó thì tao đang chết dần trên một chiếc thuyền buồm nhỏ bốc cháy ngoài khơi Constantinople với một thanh mã tấu Thổ Nhĩ Kỳ cắm vào bụng. Hoặc, ai biết được? Chính tao sẽ trở thành người Thổ. Argalia, người Thổ, kẻ cầm Ngọn Giáo Thần, với bốn người khổng lồ Thụy Sĩ, những người cải đạo hồi, trong đoàn tùy tùng của tao. Những môn đồ Mohammed người Thụy Sĩ, phải. Sao lại không. Khi mày đã là lính đánh thuê thì chỉ có vàng và kho báu mới nói nên chuyện được, vì thế mày phải đi về phương Đông.”

“Mày cũng chỉ là một thằng nhóc như chúng tao,” il Machia lý luận. “Mày không muốn làm người lớn trước khi xớ rớ bị giết chết hả?”

“Tao thì không,” Argalia nói, “Tao đi đến những vùng đất ngoại đạo để chống lại những vị thần lạ hoắc. Ai biết được người ta thờ cúng cái gì ở đó, bọ cạp, quỷ dữ hay giun. Dù sao thì họ cũng sẽ chết như chúng ta, tao cá như thế.”

“Đừng đến chỗ chết với cái mồm đầy những lời báng bổ,” Niccolò nói. “Hãy ở lại với bọn tao. Cha tao yêu mày ít nhất cũng bằng ông ấy yêu tao. Hoặc là, nghĩ xem có bao nhiêu người trong dòng họ Vespucci ở Ognissanti đã ở đây. Giả như mày muốn sống ở chỗ Ago hơn thì họ cũng chẳng buồn chú ý là đã có thêm một người nữa.”

“Tao đi thôi,” Argalia nói. “Andrea Doria đã gần đuổi hết người Pháp ra khỏi thành phố và tao muốn có mặt ở đấy để chứng kiến ngày tự do đến.”

“Và ngươi, cùng với ba vị thần, một người thợ mộc, một người cha và một con ma, cả mẹ của người thợ mộc là bốn,” hoàng đế hỏi Mogor không khỏi hơi bực tức, “nhà ngươi đến từ vùng đất thiêng liêng ấy, nơi treo cổ các giám mục và thiêu sống các thầy tu, trong khi thầy tu cao nhất lại chỉ huy quân đội và hành xử tàn bạo như bất kỳ ông hoàng hay hoàng tử bình thường nào’ nhà ngươi thấy thứ tôn giáo hoang dã nào ở vùng đất ngoại đạo đó là hấp dẫn nhất, hay tất cả đối với ngươi đều ghê tởm như nhau? Trong mắt của Cha Acquaviva và Cha Monserrate, chúng ta thảy chỉ giống như trong suy nghĩ của Argalia, những con lợn vô thân, chúng ta biết chắc như thế.”

“Tâu Hoàng thượng,” Mogor dell’Amore điềm tĩnh nói. “Thần bị lôi cuốn đến với những ngôi đền đa thần giáo bởi những câu chuyện ở đây hay hơn, nhiều hơn, kịch tính hơn, hài hước hơn, kỳ diệu hơn; và bởi vì các vị thần không phải là những tấm gương tốt cho chúng ta soi vào, họ hay can thiệp, bất lực, hay mất lòng và hành xử tồi tệ, mà điều này, thần thú nhận là rất chi lôi cuốn.

“Chúng ta cũng có cảm nghĩ tương tự” hoàng đế nói, ngài đã lấy lại tư thái, “lòng say mê của chúng ta đối với những vị thần đỏng đảnh, giận dữ, nghịch ngợm và thân ái này là rất mênh mông. Chúng ta đã thành lập một lực lượng gồm một trăm lẻ một người để đếm và đặt tên tất cả các vị thần, từng vị thần được tôn thờ của Hindustan, không chỉ những vị tối cao được tôn vinh, mà tất thảy các vị bậc thấp, những thần thổ địa nhỏ bé, thần rừng nhỏ lào xào và thần suối nô đùa trên núi. Chúng ta đã khiến họ rời bỏ nhà cửa gia đình mà dấn thân vào một hành trình không kết thúc, một hành trình chỉ chấm dứt khi họ chết, bởi nhiệm vụ mà chúng ta đặt ra cho họ là nhiệm vụ bất khả thi, và khi một người đàn ông lĩnh nhận nhiệm vụ bất khả thi đó, anh ta sóng bước với tử thần mỗi ngày, chấp nhận hành trình như một sự thanh tẩy, một sự mở rộng linh hồn, vì thế nó trở thành một hành trình không tiến tới chỗ gọi tên các vị thần mà là đến với chính Thượng đế. Họ chỉ mới bắt đầu công việc, nhưng đã sưu tầm được một triệu cái tên. Thế giới thánh thần sinh sôi quả là nhanh! Chúng ta nghĩ có nhiều thực thể siêu nhiên trên mảnh đất này hơn cả con người bằng xương bằng thịt, và chúng ta sung sướng được sống trong một thế giới thần kỳ như vậy. Song dẫu sao chúng ta vẫn phải là chính mình. Một triệu vị thần không phải là thần của chúng ta; tôn giáo hà khắc của cha chúng ta sẽ mãi mãi là của chúng ta, giống như tín ngưỡng của người thợ mộc là của ngươi.”

Ngài không còn nhìn vào Mogor nữa, mà đã rơi vào mộng tưởng. Những con công nhảy múa trên những phiến đá buổi sáng của Sikri và xa xa hồ nước vĩ đại lung linh ma quái. Ánh mắt của hoàng đế phiêu bồng qua cả những con công và hồ nước, qua cung điện Herat và những vùng đất của người Thổ hung tợn, dừng lại trên những chóp nhọn và mái vòm của một thành phố Ý xa xôi. “Hãy tưởng tượng đôi môi của một người đàn bà,” Mogor thì thầm, “chúm chím chờ nụ hôn. Đó là thành phố Florence, thắt hẹp ở hai đầu, phình ra ở giữa, với dòng sông Amo chảy xen giữa, tách đôi cặp môi, trên và dưới. Thành phố là một nàng phù thủy. Nụ hôn của nàng khiến ngài mê hồn, cho dù ngài là thường dân hay một ông vua.”

Akbar bước đi trên những đường phố của thành phố bằng đá kia, nơi dường như không ai muốn ở yên trong nhà. Cuộc sống ở thành phố Sikri diễn ra sau những tấm rèm buông và những cánh cổng cài then. Cuộc sống của thành phố xa lạ này diễn ra dưới mái vòm của nhà thờ lớn là bầu trời. Con người ăn uống ở nơi bầy chim có thể chia sẻ đồ ăn với họ và đánh bạc ở nơi bọn móc túi có thể nẫng mất phần thắng được, hôn nhau trước mặt người lạ, thậm chí còn làm tình trong bóng râm nếu muốn. Làm một người đàn ông hoàn toàn đến vậy giữa những người đàn ông và cả những người đàn bà thì có nghĩa là gì? Khi trạng thái cô độc hoàn toàn bị xóa bỏ, con người ta trở nên là chính mình hơn hay kém là chính mình hơn? Đám đông thúc đẩy bản ngã hay xóa bỏ nó? Hoàng đế cảm thấy mình như Harun al-Rashid Quốc vương Baghdad dạo bước quanh thành phố vào ban đêm để xem dân chúng của mình sống ra sao. Nhưng áo choàng của Akbar được cắt ra từ những tấm vải của thời gian và không gian và những con người này không phải là thần dân của ngài. Vậy thì, tại sao ngài lại cảm thấy mối quan hệ họ hàng mạnh mẽ như vậy với các cư dân của những con hẻm inh ỏi này? Tại sao ngài hiểu được thứ ngôn ngữ châu Âu khủng khiếp của họ như thể nó là ngôn ngữ của chính ngài?

“Câu hỏi về mối quan hệ hoàng tộc, khiến cho chúng ta bận tâm ngày một ít.” Một lúc sau hoàng đế nói, “Vương quốc của chúng ta có luật lệ hiện hành để dẫn đường, những vị quan đáng tin cậy, một hệ thống thuế thu đủ tiền mà không làm cho người dân cảm thấy khổ sở hơn mức thích đáng. Khi có kẻ thù cần đánh bại, chúng ta sẽ đánh bại chúng. Nói tóm lại, trong lĩnh vực này chúng ta có những đáp án mình cần. Tuy nhiên, câu hỏi về Người đàn ông vẫn tiếp tục làm chúng ta bực bội, và vấn đề có liên quan về Người đàn bà cũng gần như thế.”

“Ở thành phố của thần, tâu Hoàng thượng, câu hỏi về Người đàn ông đã được giải đáp từ lâu” Mogor nói. “Còn đối với Người đàn bà, vâng, đó chính là nội dung và bản chất câu chuyện của thần. Bởi vì, nhiều năm sau cái chết của Simonetta, nàng phù thủy đầu tiên của Florence, nàng phù thủy thứ hai được tiên đoán đã thực sự xuất hiện.”

{11}
Mọi thứ nó yêu quý đã sẵn nơi ngưỡng cửa

Mọi thứ nó yêu quý đã sẵn nơi ngưỡng cửa, theo lời Ago Vespucci; không cần thiết phải đi tìm kiếm khắp thế giới và chết giữa những kẻ xa lạ phát âm gốc lưỡi mới thấy thứ mà trái tim khao khát. Cách đây rất lâu, trong tòa nhà bát giác u ám Battistero di San Giovanni, nó đã được rửa tội hai lần theo tục lệ, một lần là người Cơ Đốc giáo và một lần là người Florence, và đối với một thằng con hoang coi thường tín ngưỡng như Ago, lần rửa tội thứ hai mới quan trọng. Thành phố này là tín ngưỡng của nó, một thế giới hoàn hảo như bất kỳ thiên đường nào. Buonarroti vĩ đại đã gọi cánh cửa của nhà thờ rửa tội là cổng Thiên đường và khi thằng bé Ago nhô ra khỏi nơi đó với cái đầu ướt, nó hiểu ngay rẳng nó đã bước vào một khu vườn địa đàng kín cổng cao tường. Thành phố Florence có mười lăm cổng và trên các mặt bên trong của chúng là tranh Mẹ Đồng trinh và các vị thánh. Khách lữ hành chạm vào các cánh cổng lấy may, và không ai khởi đầu một chuyến đi qua những cánh cổng ấy mà lại không hỏi ý kiến nhà chiêm tinh. Theo ý kiến của Ago Vespucci, thói mê tín ngu ngốc này chỉ chứng minh rằng đi chu du đường dài là điên rồ. Trang trại Machiavelli ở Percussina là vành ngoài của vũ trụ đối với Ago. Quá đó là bắt đầu đám mây mù của sự không hay biết. Genoa và Venice cũng xa xôi và hư ảo như chòm sao Thiên Lang hay sao Aldebaran trên bầu trời. Từ planet (hành tinh) có nghĩa là kẻ lang thang.

Ago không thích các hành tinh mà thích những vì sao cố định hơn. Aldebaran và Venice, Genoa và sao Thiên Lang có thể quá xa xôi nên không thể hoàn toàn có thật, nhưng ít nhất chúng cũng có vẻ vui lòng được ở nguyên vị trí của mình.

Hóa ra Giáo hoàng và vua Napoli không tấn công Florence sau khi âm mưu Pazzi thất bại, nhưng khi Ago đang những năm đầu của tuổi hai mươi, vua nước Pháp xuất hiện và tiến vào thành phố trong tư thế người chiến thắng - một người lùn tóc đỏ bé tí teo với kiểu cách Pháp không thể chịu nổi khiến Ago cảm thấy muốn lộn mửa. Thay vào đó y đến một nhà thổ và làm việc hùng hục để cho tâm trạng khá hơn. Trước ngưỡng cửa tuổi trưởng thành, Ago đồng ý với thằng bạn Niccolò “il Machia” của nó một điều: dù cuộc sống khắc nghiệt đến đâu, một đêm vui vẻ và nhiệt tình với đàn bà sẽ làm mọi thứ ổn cả. Hồi chúng mới mười ba il Machia khuyên nhủ nó, “Ago thân mến ơi, chẳng có nhiều nỗi thống khổ trên đời mà cái đó của đàn bà không xoa dịu được đâu.” Ago là một cậu bé nghiêm chỉnh và tốt tính dưới vẻ bề ngoài bất lương ăn nói tục tằn. “Còn đàn bà,” nó hỏi, “họ đi đâu để xoa dịu những nỗi thống khổ của họ?” il Machia trông có vẻ lúng túng, như thể chưa bao giờ nó xem xét điều này, hoặc có lẽ như để chỉ ra rằng không nên phí thời gian của một người đàn ông vào việc xem xét những chuyện như thế. “Tìm đến với nhau, chắc hẳn thế,” nó nói với vẻ dứt khoát kiểu thiếu niên, khiến Ago nghe có vẻ như đây là lời cuối cùng về chuyện này. Tại sao đàn bà lại không nên tìm sự an ủi trong vòng tay nhau khi mà một nửa trai tráng của Florence cũng làm điều tương tự?

Tình trạng phổ biến lan tràn của kiểu giao hợp qua hậu môn sodom trong giới tinh hoa của đàn ông Florence khiến thành phố giành danh hiệu là thủ đô của kiểu làm tình này. “Sodom hồi sinh”, Niccolò ở tuổi mười ba đã đặt lại tên cho quê hương của nó như thế. Thậm chí ở tuổi còn nhỏ này nó đã có thể an ủi Ago rằng đối với nó đàn bà thú vị hơn, “nên mày đừng lo chuyện tao nhảy vào mày ở trong rừng”. Tuy nhiên nhiều đứa bạn cùng trang lứa với chúng thì lại có tính khí trái ngược - ví như những thằng bạn Biagio Buonaccorsi và Andrea di Romolo; coi như lời giải cho vấn đề tình dục đồng giới đang ngày càng thành ra thông lệ và được sự ủng hộ hoàn toàn của Nhà Thờ, chúng đã thiết lập Văn phòng Cuộc sống Đứng đắn, có nhiệm vụ xây dựng và trợ cấp các nhà thổ, đồng thời tuyển mộ gái điếm và ma cô từ các vùng khác của Ý và châu Âu đến hỗ trợ cho gái điếm địa phương. Nhìn thấy cơ hội, những người trong nhà Vespucci ở Ognissanti bèn đa dạng hóa kinh doanh, bắt đầu rao bán đàn bà cùng với dầu ô liu và len. “Có lẽ tao sẽ không làm công chức,” Ago buồn bã nói với Niccolò khi chúng mười sáu tuổi. “Rốt cuộc tao sẽ điều hành một nhà thổ.” il Machia bảo nó hãy nhìn theo hướng tích cực hơn. “Làm công chức thì đếch bao giờ được người ta địt,” nó bảo, “nhưng mày sẽ khiến tất cả bọn tao phải ghen tị.”

Con đường Sodom cũng không bao giờ hấp dẫn Ago, và sự thật là ẩn bên dưới tất cả những cuộc trò chuyện bậy bạ Ago Vespucci là một thanh niên kiểu khiêm tốn tự cao. Còn il Machia dường như là hiện thân của thần Priapus, luôn sẵn sàng hành động, luôn chạy theo bọn đàn bà, cả chuyên nghiệp lẫn nghiệp dư, và nó lôi kéo Ago vào trò bậy bạ của mình vài lần một tuần. Trong những ngày đầu tiên các cậu thiếu niên có khả năng giao cấu, khi Ago đi cùng bạn đến đêm nhà thổ nhộn nhạo, nó thường lựa chọn cô điếm trẻ nhất ở cái nơi ưa chuộng của il Machia, cô ta tự xưng là “Xì-căng-đan” nhưng lại có vẻ e lệ nhất; một sinh vật xương xẩu gốc gác ở làng Bibbione, không bao giờ nói năng gì và trông cũng sợ sệt y như nó. Suốt một thời gian dài nó thực ra chỉ trả tiền để cô ta ngồi ở mé giường trong khi nó nằm duỗi dài giả vờ ngủ cho đến khi il Machia ngừng hổn hển làu bàu ở phòng bên cạnh. Sau đó nó bắt đầu nâng cao trí óc cho cô ta bằng cách đọc thơ cho cô nàng nghe, cô ta giả vờ thích thú, mặc dù trong lòng chán đến chết được, thậm chí còn đôi chút ghê tởm bởi cái trò đọc thơ này nghe như thứ tiếng ồn bọn đàn ông tạo ra khi chúng nói những lời dối trá dẻo quẹo.

Một hôm cô ta quyết định thay đổi mọi việc, vẻ nghiêm trang của cô ta biến hành nụ cười bẽn lẽn và cô ta đến chỗ Ago, đặt một tay lên cái miệng luôn mồm đọc thơ Petrarch của nó, tay kia đặt lên chỗ khác. Khi cô ta cho bộ phận sinh dục của nó phơi ra, Ago đỏ bừng mặt và bắt đầu hắt hơi. Nó hắt hơi liền một giờ không ngừng, và cuối cùng máu túa ra đầy mũi. Ả gái điếm gầy giơ xương tưởng nó sắp chết, vội chạy đi kêu cứu. Cô ta quay lại cùng với người đàn bà khỏa thân béo nhất mà Ago từng thấy và ngay khi mũi nó ngửi thấy mùi bà ta nó liền ngừng quậy phá. “Ta biết rồi,” người đàn bà khổng lồ có tên La Matterassina nói, “cậu nghĩ rằng cậu thích bọn gầy giơ xương, nhưng thực ra cậu là thằng thích người nhiều thịt.” Ả quay sang cô đồng nghiệp gầy guộc và nói thẳng tưng với cô ta là hãy biến đi; thế là, không cần báo trước, cái mũi của Ago lại xổ ầm ĩ. “Mẹ ơi,” ả khổng lồ kêu lên, “thế thì cậu là thằng khốn tham lam kinh khủng. Cậu không hài lòng nếu không có cả hai.”

Sau đó không gì ngăn cản được Ago, thậm chí il Machia cũng phải tán thưởng. “Trâu chậm lại uống nước trong,” nó khen ngợi. “Một gã không có gì đặc sắc như mày lại có bản năng của nhà vô địch.”

Khi Ago hai mươi tư tuổi, tình yêu của y đối với thành phố này trải qua thử thách chưa từng có. Gia tộc Medici bị trục xuất, tất cả các nhà thổ bị đóng cửa và mùi hôi thối của tinh thần mộ đạo tràn ngập bầu không khí. Đó là lúc trỗi dậy nắm quyền của giáo phái Khóc mướn, những kẻ cuồng tín đầu óc hẹp hòi mà Ago thường nói với il Machia, với giọng thì thầm, rằng chúng có thể sinh ra là người Florence nhưng nước thánh rửa tội khi chạm vào đầu chúng phải sôi lên bốc hơi cả rồi thì mới xức dầu cho chúng được, bởi vì tất cả bọn chúng đều rừng rực hơi nóng lửa địa ngục. “Quỷ dữ đưa bọn quỷ này đến để cảnh báo chúng ta hãy coi chừng sự quỷ quyệt,” y nói như vậy vào cái ngày đêm trường tăm tối đi đến hồi kết. “Và bọn chúng đã hành hạ chúng ta suốt bốn năm khốn khổ. Lần nào cũng như lần nấy, chiếc áo thầy tu che giấu đũng quần tội lỗi.”

Y không cần phải thì thào nữa vào cái ngày y nói điều này, bởi vì thành phố quê hương mà y ngưỡng mộ vừa mới được hồi sinh, như phượng hoàng cổ tích, nhờ ngọn lửa thần kỳ. Kẻ cầm đầu bọn Khóc mướn, thầy tu Girolamo, kẻ đã biến cuộc sống của mọi người thành địa ngục trần gian, bị thiêu ngon nghẻ ngay chính giữa Piazza della Signoria, ở chính địa điểm đội quân khóc mướn của hắn biến cái đẹp thành tro tàn vài năm trước đó, kéo lê những bức tranh, đồ trang điểm phụ nữ và thậm chí cả những chiếc Gương Soi ra đó châm lửa đốt, do ấn tượng sai lầm rằng tình yêu của con người dành cho những thứ đáng yêu, thậm chí cả bản thân sự Phù phiếm, cũng có thể bị hủy diệt trong ngọn lửa giả nhân giả nghĩa. “Đốt, cái đồ thối tha,” Ago hét lên, nhảy tưng tưng xung quanh gã thầy tu bốc cháy, phong cách không phù hợp chút nào với cái nghề công chức thành phố đầy nghiêm trang mà sắp tới nó sẽ làm. “Ngọn lửa thiêu đó cho chúng ta ý tưởng cho cái này!” Mùi thịt cháy khét lẹt của Girolamo Savonarola không làm hỏng tâm trạng vui vẻ của Ago. Y đã hai mươi tám tuổi, và các nhà thổ lại mở cửa.

°°°

“Mercatrice, meretrice.” Thành phố của những thương gia giàu có theo phong tục cổ xưa cũng là thành phố của những ả điếm siêu hạng. Khi những kẻ Khóc mướn qua đi, cái bản chất thực của thành phố của những kẻ theo chủ nghĩa nhục dục dâm đãng lại đường hoàng trở lại. Thế giới của nhà thổ ồ ạt quay về. Nhà chứa Macciana to lớn ở trung tâm thành phố gần Mercato Vecchio và Battistero gỡ tầm chắn cửa và chào mời giảm giá ngắn hạn để xác lập lại vị trí vượt trội của nó, còn tại Piazza del Frascato, trung tâm giới nhà thổ, những con gấu nhảy múa và các chú lùn tung hứng lại xuất hiện, mấy con khỉ mặc đồng phục của những người được huấn luyện để “chết vì đất nước” và những con vẹt nhớ tên từng khách hàng để hét lên chào đón chủ nhân khi họ vừa xuất hiện. Và tất nhiên cả những người đàn bà cũng quay lại, những con đĩ Slave hoang dại, những gái làng chơi Ba Lan u buồn, những gái điếm La Mã to mồm, những gái điếm Đức béo ị, những cô ả Thụy Sĩ hung tợn trên giường giống như những gã đàn ông trên chiến trường, và cả những cô gái dân địa phương, những kẻ ăn đứt tất cả. Ago không tin vào cả chu du thiên hạ lẫn giường ngủ. Y lại tìm thấy những cô gái ưa thích, những món hàng vùng Toscana tinh tế, cả hai người bọn họ: và cũng như ả gái điếm có tên Xì-căng-đan và bạn cùng cặp La Matterassina, y bất chợt thích một Beatrice Pisana nào đó, một người được mệnh danh là Pantasilea, Nữ hoàng Amazon, bởi vì cô ả sinh ra chỉ có một bên vú, nhưng bù lại đó là bầu vú đẹp nhất thành phố, và, theo Ago được biết, cũng tức là đẹp nhất thế giới.

Khi ánh sáng ban ngày tắt và ngọn lửa ở Piazza lụi tàn khi đã làm xong phần việc của nó, âm nhạc nổi lên ở Macciana và khu giải trí đối thủ, Chiasso de Buoi tức Ngõ Những Con Bò, ban phước cho thành phố như một thiên thần bố cáo sự hồi sinh của hoan lạc. Ago và il Machia quyết định ăn chơi một đêm ở đó, một đêm thỏa thích, cũng có thể là đêm cuối cùng của thời trai trẻ tự do, bởi vì trong khi xác Savonarola vẫn còn đang cháy, Hội đồng Tám mươi mới lên cầm quyền đã gọi Niccolò vào Palazzo và bổ nhiệm hắn làm thư ký của Phòng Nhì, nơi giải quyết các công việc đối ngoại của nước Cộng hòa Florence.

Niccolò ngay lập tức nói với Ago rằng hắn cũng cho y một công việc. “Tại sao lại tôi?” Ago hỏi. “Tôi ghét bọn người nước ngoài chết tiệt ấy.”

“Thứ nhất, furbo,” il Machia đáp, “Tao sẽ giải quyết bọn nước ngoài còn tất cả công việc giấy tờ chán ngắt nhất thì tao để lại cho mày. Thứ hai, mày là đứa tiên đoán ra việc này, vậy nên đừng có cằn nhằn một khi bây giờ mơ ước của mày đã thành hiện thực.”

“Đù mẹ, bugiarone, mày đúng là đồ tồi,” Ago nói, buồn rầu và thô lỗ dùng tay trái làm cử chỉ thô tục về phía thằng bạn bằng cách kẹp ngón tay cái vào giữa ngón trỏ và ngón giữa. “Đi uống chúc mừng khả năng tiên tri của tao đi.”

Một furbo là một người ranh mãnh. Bugiarone là một từ ít ngợi khen hơn và trong trường hợp của Niccolò nó cũng là một thứ khó gọi tên chính xác hơn. Còn lại thì cả Ago lẫn il Machia đều không phải những kẻ thích giao hợp qua hậu môn, không thì cũng chẳng thường xuyên, song đêm đó, trong khi những kẻ Khóc mướn chạy thoát thân, hoặc giả nếu chúng chạy không kịp thì đang bị treo cổ trong những ngõ hẻm khuất nẻo hay chuồng ngựa, Florence đích thực ló ra từ những chốn ẩn nấp, mà thế có nghĩa là những người đàn ông lại một lần nữa cầm tay hôn nhau gần như ở bất cứ nơi đâu ta để mắt nhìn. “Buonaccorsi và di Romolo cuối cùng không còn phải che giấu tình yêu của chúng nữa,” il Machia nói. “Nhân đây, tao nghĩ sẽ thuê thêm cả bọn chúng nữa, để mày có thể xem chúng làm tình trong văn phòng trong khi tao đi công tác xa.”

“Không có thứ gì hai gã điên nhục dục này có thể khoe với tao mà tao chưa từng thấy,” Ago đáp, “kể cả quả mận khô tí xíu thảm hại trong quần chúng.”

Đổi mới, tái tạo, hồi sinh. Trong nhà thờ địa phương của Ago ở Ognissanti, một tòa nhà mà y chỉ hăng hái bước vào khi hay tin rằng có một gái điếm hạng sang tuyệt đẹp đang có mặt để quảng cáo sự quyến rũ của cô ta, tín đồ này thề rằng Madonna nghiêm nghị của Giotto suốt đêm cười ngoác miệng. Và đêm đó bên ngoài nhà thờ Orsanmichele, nơi những gái điếm hạng sang tuyệt sắc nhất một lần nữa mặc trang phục đẹp nhất Milan và đeo đồ trang sức của các nhà bảo hộ mà đến cầu nguyện, Niccolò và Ago được một ruffiana[6] gạ gẫm, đó là Giulietta Veronese, cò mồi và theo một số người thì cũng đồng thời là người tình đồng giới của Alessandra Fiorentina, gái ăn sương được ngưỡng mộ nhất cả Florence. Cô ả Veronese mời họ đến đêm nhạc hội mở tại Nhà Của Thần Chiến Tranh, salon hàng đầu thành phố, được đặt theo tên bức tượng thần chiến tranh nay đã mất từng đứng bên bờ sông cho đến khi bị dòng Arno đang cơn lũ cuốn trôi. Ngôi nhà nằm ở bờ Bắc con sông gần Cầu Ân Phúc. Lời mời này là một sự kiện khác thường. Mạng lưới cung cấp thông tin của La Fiorentina nhất định là một hệ thống tuyệt vời và nhanh nhạy, nhưng thậm chí dù ả đã nghe nói đến vị trí mới của il Machia, cấp bậc thư ký của Phòng Nhì hầu như không đáng đưa hắn vào hàng ngũ những người ưu tú được kén chọn nhất, và nếu lại lôi theo cả Ago Vespucci còn tầm thường hơn thì ấy là một đặc quyền chưa từng có tiền lệ.

Bọn họ đã nhìn thấy tranh vẽ Alessandra, tất nhiên, họ đã thèm nhỏ dãi nhan sắc của nàng trong những bức tiểu họa, mái tóc dài vàng óng của nàng nhắc người ta nhớ đến Simonetta đã khuất, sau cái chết của Simonetta người chồng loạn trí Marco Mọc Sừng đã cầu xin được thu nạp vào salon của La Fiorentina nhưng không thành. Anh ta đã thuê một trong những nhân viên mezzano hàng đầu của thành phố để thương lượng với ruffiana của Alessandra. Nhân viên này đã viết hai bức thư nhân danh Marco Mọc Sừng, hát những bản dạ khúc dưới khung cửa sổ đêm của Alessandra, thậm chí còn thuê viết một bài xonnê của Petrarca bằng chữ vàng làm món quà tặng Đêm thứ Mười hai. Cửa quán vẫn đóng. “Bà chủ của ta,” Giulietta Veronese nói với mezzano, “không thú gì chuyện làm hình ảnh tưởng tượng loạn dâm với xác chết của một anh chồng bị cắm sừng lập dị. Hãy bảo ông chủ nhà ngươi đục một lỗ trên bức tranh của người vợ quá cố rồi thông dâm bằng cái đó.”

Một tuần sau lời khước từ cuối cùng này, Marco Vespucci treo cổ. Thi thể anh ta treo lủng lẳng trên Cầu Ân Phúc, nhưng Alessandra Fiorentina không bao giờ nhìn thấy nó. Nàng tết bím tóc dài vàng óng của mình bên cửa sổ như thể Marco ngu tình là kẻ vô hình, bởi vì Alessandra từ lâu đã hoàn thiện nghệ thuật chỉ thấy những gì nàng muốn thấy, và đó là một thành tựu vô cùng quan yếu nếu ta muốn trở thành một trong những chủ nhân của thế giới chứ không phải nạn nhân của nó. Cái nhìn của nàng tạo dựng nên thành phố. Nếu nàng không nhìn thấy ta thì ta không tồn tại. Marco Vespucci chết một cách vô hình bên ngoài cửa sổ của nàng và đã chết lần thứ hai dưới cái nhìn xóa sạch của nàng.

Một lần, một thập kỷ trước, trong ánh hào quang tuổi trẻ của nàng, Niccolò và Ago đã tôn thờ Alessandra khi nàng ngả người trên ban công để mở, nhìn ra sông Arno và cúi người về phía trước trên tấm đệm nhưng đỏ sao cho cả thế giới có thể chiêm ngưỡng cổ áo hở vai quý phái của nàng, trong lúc nàng vờ đang đọc cuốn sách có lẽ là Decameron của Boccaccio. Những năm tháng khắt khe đạo đức dường như không tổn hại đến sắc đẹp hay vị trí của nàng. Bây giờ nàng có cung điện riêng của mình, là nữ hoàng của cái gọi là Nhà Của Thần Chiến Tranh, và sẽ thiết triều buổi tối hôm đó trên tầng quý tộc.”Bọn tầng lớp dưới có thể vui chơi trong sòng bạc ở tầng trệt,” Giulietta Veronese nói. Trong chín năm thống trị của bọn Khóc mướn, Giulietta cò mồi đã phải kiếm sống bằng nghề làm tóc, bói toán, pha chế bùa yêu. Người ta đồn rằng ả còn trộm mộ và ăn cắp dây rốn của những đứa trẻ đã chết, cắt màng trinh của những cô trinh nữ chết, móc mắt người chết ra khỏi tròng, để dùng làm các loại bùa ghê tởm của ả. Ago định nói với ả rằng ả không xứng đáng để nói về những tầng lớp dưới chó chết đó nhưng il Machia đã kịp véo y, đủ mạnh khiến y quên phắt mất điều định nói và thay vào đó lại quyết định phải giết chết thằng Niccolò Machiavelli. Chính điều này y cũng quên ngay bởi vì mụ phù thủy Veronese ra lệnh cho họ. “Hãy mang đến cho nàng những bài thơ,” ả nói. “Thơ là thứ nàng thích chứ không phải hoa. Hoa nàng đã có đủ rồi. Hãy mang đến cho nàng bài mới nhất của Sannazaro hoặc Cecco d’Ascoli, hoặc hãy học thuộc một trong những bài thơ tình của Parabosco và xin được ngâm cho nàng nghe. Nàng là người khó tính. Nếu ngươi ngâm dở, nàng sẽ vả vào mặt người. Đừng làm cho nàng chán, nếu không vài quý ông trẻ tuổi mà nàng sủng ái sẽ ném ngươi qua cửa sổ như món đồ chơi chán ngắt. Đừng quấy nhiễu nàng, nếu không người bảo hộ của nàng sẽ sai người đâm vào tim ngươi trong ngõ hẻm trước khi ngươi về đến nhà ngày mai. Nhà người được mời chỉ vì một lý do duy nhất. Đừng vượt quá lãnh địa mà ngươi được phép bước chân lên.”

“Vậy tại sao lại mời chúng tôi?” il Machia hỏi ả.

“Nàng sẽ nói cho người biết,” mụ già Veronese khinh bỉ nói, “nếu nàng muốn.”

°°°

Akbar Đại đế đã được biết về sự thăng tiến nhanh chóng của hai gái mại dâm có tên là Bộ Xương và Tấm Nệm, từ chỗ những gái điếm mạt hạng ở cổng Hatyapul thành hai gái điếm hạng sang dạn dày bản lĩnh với một biệt thự của riêng họ bên bờ hồ. “Thành công của họ được mọi người nhìn nhận là dấu hiệu cho sự thăng tiến của người được hai người đàn bà này sủng ái, gã người nước ngoài Vespucci, kẻ thích dùng danh hiệu đầy phiền toái Mogor dell’Amore,” Abul Fazl nói với ngài. “Về nguồn vốn để khởi sự một cơ nghiệp kinh doanh như vậy, người ta chỉ có thể đoán mò.” Umar Gián Điệp độc lập xác nhận sự nổi danh của cái gọi là Ngôi Nhà Của Skanda, đặt theo tên thần chiến tranh của đạo Hindu, “bởi vì,” lời đồn đại đã len lỏi vào trong những biệt thự quý tộc ở Hạ Sikri, ôm ấp những người đàn bà này giống đánh vật hơn là làm tình” Umar báo cáo rằng thiên tài âm nhạc Tansen của triều đình thậm chí còn sáng tác một bản raag để tôn vinh hai gái điếm hạng sang này, một bản raag deepak, gọi như vậy bởi vì khi anh ta biểu diễn nó lần đầu tiên trong Ngôi Nhà Của Skanda, ma thuật của giai điệu đã làm cho những ngọn đèn đang tắt bùng cháy.

Trong những giấc mơ của mình hoàng đế đích thân đến thăm nhà thổ, ở cái vương quốc ban đêm trong giấc mơ của ngài nó nằm bên bờ một con sông xa lạ chứ không phải bên bờ cái hồ của chính ngài. Rành rành là Mogor dell’Amore cũng nằm trong vòng cương tỏa của một giấc mơ khi thức, bởi chính y đã đưa hai ả gái điếm từ bên này qua bên kia thế giới tới sông Arno trong câu chuyện của y. “Tất cả đàn ông đều nói dối về gái điếm,” Akbar nghĩ, và tha thứ cho y. Y có nhiều chuyện quan trọng hơn cần phải lo.

Mơ thấy mình đang tìm kiếm tình yêu là dấu hiệu chắc chắn cho thấy tình yêu đã mất, nên khi tỉnh giấc hoàng đế âu lo. Đêm tiếp theo ngài tìm thấy Jodha và trút lên nàng cơn cuồng nộ vốn vẫn thiếu vắng trong những trận mây mưa của họ từ khi ngài từ chiến trường về. Nàng băn khoăn tự hỏi, khi ngài đã bỏ đi để nghe câu chuyện của gã nước ngoài, rằng liệu cơn đam mê hoang dã đó là dấu hiệu sự trở lại của ngài, hay cử chỉ giã biệt.

°°°

“Với một người đàn bà, để làm hài lòng một người đàn ông cô ta cần phải biết hát,” hoàng đế nói. “Cô ta phải biết chơi nhạc cụ, nhảy múa và làm cả ba việc cùng lúc khi được yêu cầu: hát, múa và thổi sáo hoặc gảy đàn. Cô ta cũng phải viết hay, vẽ giỏi, thạo vẽ hình xăm và sẵn sàng nhận những hình xăm ở bất kỳ chỗ nào người đàn ông muốn. Cô ta cũng phải biết nói tiếng nói của các loài hoa khi trang trí giường ngủ hoặc ghế dài, hoặc thậm chí trang trí mặt đất: hoa anh đào tượng trưng cho lòng chung thủy, hoa thủy tiên tượng trưng cho niềm vui, hoa sen tượng trưng chờ thanh khiết và sự thực. Cây liễu tượng trưng cho đàn bà và mẫu đơn cho đàn ông. Bông lựu đem lại sự sinh sôi, ô liu đem lại danh dự, quả thông tượng trưng cho trường thọ và giàu sang. Phải luôn tránh nói đến cây bỉm bìm hoa tím vì nó nói lên cái chết.”

Trong hậu cung của hoàng đế, các cung phi được ngăn riêng trong những phòng ngủ nhỏ bằng đá đỏ có lót gối dẹt cho êm ái. Xung quanh một sân nhỏ ở giữa, phía trên có mái bằng gương che chắn hậu cung khỏi nắng và những ánh mắt không xứng đáng, những căn phòng nhỏ xếp thành hàng sát nhau, như một đội quân ái tình, hay một đàn gia súc. Một hôm Mogor được độc ân hộ tống Akbar vào thế giới bí mật này. Theo sau y là một thái giám gầy gò, trên người không tìm được một sợi lông nào. Đó là Umar Gián Điệp; anh ta không có lông mày, đầu bóng như mũ trụ của lính, da mềm mại không một nếp nhăn. Không thể đoán được tuổi của người này, nhưng Mogor tức thì trực cảm dược rằng thằng bé bóng mượt này có thể giết người không ghê tay, có thể chặt đầu bạn chí cốt của gã nếu đó là ý muốn của hoàng đế. Những người đàn bà nơi hậu cung lượn lờ xung quanh họ theo những mẫu hình khiến Mogor nghĩ đến hành trình của các ngôi sao, những vòng lặp và xoáy ốc của các thiên thể di chuyển xung quanh - vâng! - quanh mặt trời. Y nói với hoàng đế về mô hình mới về vũ trụ, các thiên thể xoay quanh mặt trời, nói thấp giọng, bởi vì ở quê nhà y khái niệm đó vẫn có thể khiến một người bị thiêu sống vì tội dị giáo. Đó không phải là thứ để hét to, dầu cho Giáo hoàng không thể nghe được y nói ở đây, trong hậu cung của Mughal vĩ đại.

Akbar cười phá lên. “Điều đó người ta đã biết từ hàng trăm năm rồi,” ngài nói. “Châu Âu phục sinh của ngươi mói lạc hậu làm sao, giống như đứa bé ném một chiếc lúc lắc ra khỏi xe nôi bởi vì nó không muốn chiếc lúc lắc kêu ầm ĩ.” Mogor chấp nhận lời khiển trách và thay đổi đề tài. “Ý thần muốn nói rằng Hoàng thượng là mặt trời còn họ là những vệ tinh của ngài,” y nói. Hoàng đế đấm vào lưng y. “Trong lĩnh vực tán dương, ít nhất ngươi cũng có thể dạy chúng ta một đôi điều. Chúng ta sẽ bảo nhà vô địch tán tụng Bhakti Ram Jain đến lĩnh hội vài lời chỉ giáo của ngươi.”

Âm thầm, chậm rãi, giống như sinh vật tưởng tượng trong một giấc mơ, các cung phi đi vòng quanh và đong đưa. Họ khuấy động không khí xung quanh hoàng đế thành một thứ xúp thần kỳ được nêm gia vị tò mò. Không có gì vội vàng. Hoàng đế thống trị tất cả. Thời gian có thể căng ra và ngừng lại. Họ có tất cả thời gian trên thế giới này.

“Trong nghệ thuật nhuộm, tô màu, vẽ răng, quần áo, móng tay và cơ thể, một người đàn bà phải đạt đến mức không ai sánh kịp,” hoàng đế nói, giọng đờ đẫn vì ham muốn. Rượu được mang đến trong những chiếc bình thủy tinh vàng và ngài uống từng ngụm lớn đến độ mất khôn. Một cái tẩu được dâng lên và sau đó có khói thuốc phiện phảng phất trong đồng tử của ngài. Các cung phi lúc này đã tiẽn gần hơn, đi vòng tròn hướng vào trong, cơ thể họ bắt đầu cọ sát vào cơ thể hoàng đế và vị khách của ngài. Đồng hành với hoàng để, người đó cũng được làm hoàng đế một ngày. Những đặc quyền của ngài trở thành đặc quyền của ta. “Một người đàn bà phải biết cách chơi nhạc trên những chiếc cốc chứa các loại chất lỏng đầy vơi khác nhau? hoàng đế nói, giọng ríu lại. “Cô ta phải biết cách xếp những miếng kính màu thành một tấm. Cô ta phải biết cách sáng tác ra, cắt tỉa và treo một bức tranh; cách tạo kiểu vòng cổ, tràng hạt, vòng hoa haỵ vòng đeo tay; cách cất giữ hoặc tích trữ nước trong cống dẫn hoặc bể. Cô ta cũng phải biết về các loại mùi hương. Và về những món đồ trang trí cho đôi tai. Cô ta cũng phải có khả năng diễn hoặc sắp xếp các buổi trình diễn sân khấu, và cô ta nên có đôi tay nhanh nhẹn chắc chắn, có khả năng nấu ăn và pha chế nước quả, đeo đồ trang sức và thắt khăn xếp cho đàn ông. Và cô ta, tất nhiên, phải biết cả phép thuật nữa. Một người đàn bà biết được vài việc như thể là gần tương xứng với một người đàn ông cục súc ngu dốt.”

Các cung phi đã hòa vào thành một Người đàn bà siêu nhiên, một cung phi tổng hợp, và Nàng vây quanh hai người đàn ống, bủa vây họ bằng ái tình. Tên thái giám đã lẻn ra xa khỏi vòng vây của những hành tinh dục vọng này. Người đàn bà duy nhất với nhiều cánh tay và khả năng vô hạn, Cung phi, nàng khiến họ im tiếng, sự mềm mại của nàng chạm vào cái cứng rắn của họ. Mogor giao phó mình cho nàng. Y nghĩ đến những người đàn bà khác, xa lắm và lâu lắm rồi, Simometta Vespucci và Alessandra Fiorentina, và người đàn bà mày đã đến Sikri để kể câu chuyện của nàng. Họ cũng là một phần của Cung phi.

“Ở thành phố của thần,” lúc lâu sau y nói, tựa người trên đệm, giữa sự u sầu của những người đàn bà thèm khát ái tình, “một người đàn bà để sinh sản cần phải thận trọng và trinh tiết, và không được là đề tài của những chuyện thị phi. Một người đàn bà như thế cần phải khiêm tốn và điềm tĩnh, ngay thẳng và hiền lành. Khi nhảy múa, cô ta không nên có những động tác mạnh và khi chơi nhạc thì nên tránh tiếng đồng thau và tiếng trống. Cô ta chỉ nên trang điểm bằng những màu sắc thanh đạm và kiểu tóc không nên cầu kỳ.” Hoàng đế, thậm chí đã gần ngủ thiếp đi, cũng phải thốt lên vẻ chán chường. “Vậy thì những người đàn ông sinh sản sẽ chết vì chán,” ngài kêu lên. “À, nhưng cô gái điếm hạng sang? Mogor nói, “nàng đáp ứng đủ mọi yêu cầu lý tưởng của ngài, có chăng là trừ việc xếp kính màu? “Đừng bao giờ làm tình với một người đàn bà dốt về kính màu? hoàng đế nói nghiêm túc, không có vẻ gì hài hước. “Đó chỉ là người đàn bà đanh đá ngu dốt?

°°°

Đó là đêm Agostino Vespucci đem lòng yêu lần đầu tiên, và hiểu rằng tôn sùng cũng là một cuộc hành trình, và rằng dẫu quyết tâm không rời khỏi thành phố quê hương đến đâu, y vẫn bị trời định sẵn số phận như tất cả những bạn bè không vướng bận của mình là phải bước đi trên những con đường y chưa hề biết, những nẻo trái tim buộc y phải đến những chốn nguy hiểm, đối mặt với quỷ dữ, rồng thiêng, và có nguy cơ không chỉ mất mạng sống mà cả linh hồn. Y thoáng nhìn qua cánh cửa mở hờ hững, thấy La Fiorentina đang ở trong phòng riêng của nàng, ngả người trên ghế dài giữa một nhóm nhỏ những người đàn ông tinh hoa nhất của thành phổ, uể oải cho phép người bảo hộ của nàng là Francesco del Nero hôn bên vú trái, trong khi chú chó trắng nhỏ lông lá liếm núm vú bên phải của nàng, và trong khoảnh khắc định mệnh đó y hiểu rằng nàng là người đàn bà duy nhất dành cho y. Francesco del Nero là họ hàng của il Machia và có lẽ đó là lý do tại sao bọn họ được mời, nhưng vào khoảnh khắc đó Ago không quan tâm, y sẵn sàng siết cổ thằng khốn đó ngay tại chỗ, phải, và cả con chó cưng chết tiệt. Để chinh phục được La Fiorentina, y sẽ phải đánh bại nhiều đối thủ như thế, và phải kiếm được gia sản cho mình, và trong khi con đường dẫn đến tương lai mở ra trước mắt y như một tấm thảm, y cảm thấy sự vô tâm của tuổi trẻ rời bỏ y. Thế chỗ cho nó, một quyết tâm mới ra đời, sắc bén và chắc chắn như bất kỳ lưỡi dao Toledo nào.

“Nàng sẽ là của tao,” y thầm thì với il Machia, còn thằng bạn của y thì tỏ vẻ thích thú. “Vào ngày tao được bầu làm Giáo hoàng,” hắn nói, “Alessandra sẽ mời mày lên giường. Nhìn mày kìa. Mày không phải là gã đàn ông để những người đàn bà đẹp đem lòng yêu. Mày chỉ là một gã chạy việc vặt cho họ và để họ chùi chân lên thôi.”

“Quỷ tha ma bắt mày,” Ago đáp lại. “Nếu trời đất nguyền rủa bắt mày nhìn đời quá rõ ràng, không một chút nhân từ, và rồi mày lại không biết giữ mồm miệng, thì mày cứ việc khạc nó ra, người khác cảm gì nghĩ gì mặc xác. Sao mày không đi thủ dâm với con dê ốm đi.”

Il Machia nhướn đôi lông mày cánh dơi, dường như để công nhận rằng hắn đã quá lời, đoạn hôn lên cả hai má thằng bạn. “Xin lỗi,” hắn nói bằng giọng hối lỗi. “Mày nói đúng. Một thanh niên hai mươi tám tuổi, không cao lắm, tóc bắt đầu rụng, cơ thể là một bộ sưu tập gối mềm nhồi vào một chiếc hộp hơi quá nhỏ không chứa xuể, kẻ không nhớ được câu thơ nào trừ những câu bẩn thỉu còn cái miệng lưỡi là cả một kho những lời tục tĩu - đó chính xác là gã sẽ tách đôi chân của Nữ hoàng Alessandra ra.” Ago lắc đầu buồn bã. “Tao sẽ cho mày thấy tao là thằng khủng cỡ nào,” y nói. “Tao không chỉ muốn xác thịt nàng. Tao muốn trái tim chết tiệt của nàng.”

Trong căn phòng trần cao của Alessandra Fiorentina, dưới mái vòm trang trí bức bích họa những tiểu thiên sứ bay trong bầu trời xanh trên tấm đệm mây, nơi Ares và Aphrodite đang làm tình, lắng nghe âm nhạc thiên thần của Heinrich Zink người Đức, nhạc sĩ vĩ đại nhất của kèn cometto curvo trên toàn cõi Ý, Ago Vespucci cảm thấy như y được chiếu rọi bởi một luồng ánh sáng mặt trời lúc nửa đêm, và một lần nữa bị biến thành gã trai tân hóa đá nhiều năm trước đã ngồi trên chiếc giường của cô gái điếm gầy giơ xương đọc cho cô ta nghe thơ của những nhà thơ vĩ đại đương thời và đỏ mặt hắt hơi khi cô ta quyết định đi thẳng vào việc chính. Không thấy La Fiorentina đâu cả và khi nàng vắng mặt y đứng khúm núm bên cạnh một đài phun nước nhỏ, không thể tham gia vào cuộc truy hoan xung quanh, il Machia bỏ lại y một lúc mà chạy vào một khu rừng y như thật vẽ trên tường với một cặp nữ thần rừng khỏa thân. Cơ thể Ago trĩu nặng. Y là một bóng ma trong cõi hoan lạc này. Y là người còn sống duy nhất trong ngôi nhà đầy những hồn ma trác táng. Y cảm thấy nặng nề, buồn tẻ và cô độc.

Không ai trong thành phố hồi sinh này đi ngủ đêm hôm đó. Âm nhạc đầy ắp không khí, những đường phố, quán rượu, những ngôi nhà ô danh và cả những ngôi nhà danh giá, những khu chợ, những tu viện nữ, tất thảy tràn ngập ái tình. Nhưng bức tượng thần từ trên các hốc tường kết hoa sà xuống chung vui, áp sát cơ thể trần truồng bằng đá lạnh của họ vào da thịt ấm áp của con người. Thậm chí bọn chim thú cũng đón được ý và dốc hết sức lao vào cuộc. Lũ chuột động dục dưới bóng mát các cây cầu, bầy dơi trên tháp chuông làm bất cứ điều gì mà loài dơi thích. Một người đàn ông trần truồng chạy qua phố, tay rung chuông vui vẻ. “Hãy lau mắt đi và cởi cúc quần ra,” anh ta hét lên, “thời của nước mắt đã qua rồi.” Ago Vespucci trong Nhà Của Thần Chiến Tranh nghe thấy tiếng chuông rung lên từ xa và trong lòng tràn ngập một nỗi lo sợ không cắt nghĩa được. Một thoáng sau, y hiểu rằng đó là nỗi kinh hoàng bởi cuộc đời mình đang trôi qua, cuộc đời y đang chuôi qua kẻ ngón tay trong khi y đang đứng đó bất động và cô đơn. Y cảm thấy như trong khoảnh khắc đó hai mươi năm có thể đã trôi qua, dường như y có thể bị âm nhạc cuốn đi xa, lôi tuột không cưỡng nổi đến một tương lai tê liệt và thất bại, khi bản thân thời gian thì ngừng lại hoàn toàn, bị nghiền nát dưới sức nặng nỗi đau của y.

Rồi cuối cùng, ruffiana, Giulietta Veronese vẫy tay ra hiệu cho y. “Ngươi may mắn lắm lắm đấy nhé,” mụ nói. “Mặc dù nàng đã có một buổi tối thật vui, một tối hết sảy, La Fiorentina nói rằng nàng sẽ gặp ngươi bây giờ, cả gã bạn điên tình của ngươi nữa.” Ago Vespucci hét lên lao vào phòng ngủ của khu rừng vẽ trên tường, lôi il Machia ra khỏi những nữ thần rừng của hắn, ném quần áo vào người hắn và lôi đi, vừa mặc quần áo vừa đi về phía căn phòng phù thủy, nơi Alessandra Tuyệt Đẹp đang chờ.

Trong phòng riêng của cô gái điếm cao cấp tuyệt sắc, những nhân vật quan trọng của thành phố đang ngủ, thỏa mãn, ngả ngớn trên những chiếc ghế nhung, chân tay gác đầy dâm đãng trên thân thể sóng soài của những cô gái lầu xanh, bầu đoàn dưới trướng của nàng, những diễn viên phụ của nàng, họ nhảy múa trần truồng cho các nhân vật đầy phẩm cách xem cho đến khi họ quên đi phẩm cách của mình và biến thành những con sói gào hú. Tuy nhiên, giường của La Fiorentina thì trống rỗng, khăn trải giường còn mới nguyên, và trái tim của Ago khẽ nhảy lên vì niềm hy vọng ngốc nghếch. Nàng không có tình nhân. Nàng đang đợi mày đấy. Nhưng nàng Alessandra lộng lẫy không nghĩ đến tình dục. Nàng ngả người trên chiếc giường tinh khôi mà ăn nho đựng trong bát, không mặc gì mà chỉ che thân bằng mái tóc óng vàng, và chỉ có một cử chỉ rất nhỏ cho thấy nàng đã nhận thấy họ bước vào phòng ngủ của mình cùng với ả môi giới. Họ đứng chờ. Sau vài giây, nàng nói, nhẹ như đang tự đọc cho mình câu chuyện trước giờ đi ngủ.

“Thuở ban đầu,” nàng lơ đãng nói, “có ba người bạn, Niccolò ‘il Machia’, Agostino Vespuchi và Antonino Argalia. Thế giới tuổi thơ của họ là một khu rừng thần kỳ. Sau đó cha mẹ của Nino bị bệnh dịch cướp mất. Anh ta lên đường tìm kiếm vận may và người ta không bao giờ thấy anh ta nữa.”

Nghe thấy những lời này cả hai gã đàn ông quên mất hiện tại mà đắm chìm vào kỷ niệm. Mẹ đẻ của Niccolò là Bartolomea de’ Nelli, chữa bệnh bằng cháo, đã qua đời đột ngột không lâu sau khi cậu bé mồ côi chín tuổi Argalia lên đường đi Genoa kiếm việc làm trong đội quân đánh thuê do condottiere Andrea Doria chỉ huy. Cha của Niccolò là Bernardo cố hết sức nấu món cháo ngô vàng làm thuốc nhưng Bartolomea vẫn chết, nóng bỏng rồi rét run, Bernardo chưa từng nhìn thấy cảnh tượng nào như thế. Ngày đó ông dành thời gian làm việc trên đồng ở Percussina, bươn chải kiếm sống và tự trách mình không biết nấu nướng nên không cứu được vợ. “Nếu tôi quan tâm thì có lẽ tôi đã học được công thức nấu cho đúng,” ông nói hàng trăm lần mỗi ngày. “Thế mà tôi chỉ phủ lên thân thể khốn khổ của cô ấy thứ nước nóng nhớp nhúa và cô ấy đã bỏ tôi đi vì ghê tởm.” Và trong khi il Machia nghĩ đến người mẹ quá cố cùng người cha tàn tạ, Ago lại nhớ đến ngày Argalia rời bỏ họ ra đi như một kẻ lang thang khốn khổ, với một nhúm tài sản treo trên đòn gánh. “Ngày hắn đi,” y nói to, “là ngày chúng tôi thôi không còn là trẻ con.” Nhưng đó không phải là điều hắn đang nghĩ, hoặc không phải tất cả. Và đó là ngày chúng tôi tìm thấy rễ cây khoai ma, y thầm nói thêm, và một huyễn tưởng bắt đầu hình thành trong đầu y, một kế hoạch biến Alessandra Fiorentina thành nô lệ ái tình suốt đời của y.

Sự xao nhãng của họ làm cho Alessandra tức giận, nhưng bản lĩnh của nàng quá tuyệt nên không để lộ ra. “Các ngươi là một cặp lạnh lùng vô tích sự,” cô gái điếm hạng sang quở trách họ mà không thay đổi giọng nói khẽ, khàn khàn, thờ ơ của mình. “Tên người bạn thân thất lạc có ý nghĩa gì với các ngươi không, mặc dù các ngươi đã không nghe ai nói đến từ mười chín năm nay?”

Ago Vespucci ngọng lưỡi không thể trả lời, mà quả thật mười chín năm là quãng thời gian dài. Họ đã từng yêu quý Argalia và thất lạc hắn, và trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm họ cứ hy vọng có tin gì đó của hắn. Cuối cùng họ không còn nhắc đến hắn, cả hai riêng phần mình đều tin chắc sự im lặng của Argalia ắt có nghĩa là gã bạn của họ đã chết. Không ai trong hai người muốn đối mặt với sự thật này. Chính vì vậy mỗi đứa đều vùi chặt Argalia trong lòng, bởi chừng nào hắn còn là một đề tài cấm kỵ thì hắn có thể còn sống. Nhưng khi họ lớn lên và hắn mất tăm trong lòng họ, hắn mờ nhạt đi và không còn gì hơn là một cái tên không ai nói đến. Thật khó lòng làm cho hắn sống lại.

Ban đầu có ba đứa bạn, mỗi đứa đi một con đường. Ago, kẻ ghét phiêu lưu, chịu phần số xuôi con đường tình ái chông gai. il Machia hấp dẫn hơn y nhiều nhưng lại quan tâm nhất đến việc tìm kiếm quyền lực, đó là một loại thuốc kích dục mạnh hơn bất kỳ rễ cây thần kỳ nào. Còn Argalia, có phải Argalia đã lạc vào thiên đường, hắn là ngôi sao lang thang của họ… “Có phải có tin xấu?” Niccolò hỏi Alessandra. “Xin tha lỗi. Chúng tôi đã sợ giây phút này gần suốt cuộc đời mình.”

Alessandra ra hiệu về phía cửa phụ. “Dẫn bọn họ đến chỗ bà ta,” nàng nói với Giulietta Veronese. “Ta quá mệt mỏi nên không thể trả lời được bất kỳ câu hỏi nào lúc này.” Nói xong nàng lăn ra ngủ, đầu gối lên cánh tay phải duỗi dài, và từ cái mũi hoàn hảo của nàng phát ra tiếng ngáy nhè nhẹ. “Ngươi nghe nàng nói rồi đầy,” Giulietta cò mồi thô lỗ nói. “Đến lúc đi rồi.” Sau đó, dịu giọng lại một chút, mụ nói thêm, “Các ngươi sẽ có câu trả lời ở đây.”

Phía sau cánh cửa là một phòng ngủ khác, nhưng người đàn bà ở đây không khỏa thân cũng không nằm nghiêng. Căn phòng sáng tù mù - một ngọn nến duy nhất cháy sắp rụi trên giá gắn trên tường - và khi mắt họ đã quen với ánh sáng mờ, họ thấy đứng trước mặt mình là một cung phi mặc trang phục hoàng gia, để bụng trần, mặc áo lót chật và quần thụng, hai tay đan vào nhau trước ngực. “Đồ chó cái ngu,” Giulietta Veronese nói, “Có lẽ nó nghĩ nó vẫn đang ở trong hậu cung Ottoman nên không chịu làm quen với hiện tại.” Ả tiến lên sát người cung phi có chiều cao gần gấp đôi ả, quát với lên trên từ tầm áng chừng ngang rốn cô ta. “Ngươi bị cướp biển bắt! Cướp biển! Đã hai tuần rồi - il y a deux semaines - ngươi bị bán tại chợ nô lệ ở Venice! Un marchédes esclaves! Hiểu không? Ngươi có hiểu những gì ta nói không? Est-ce que tu comprends ce que je te dis? Ả quay sang Ago và il Machia. “Lão chủ này, lão bán ả cho bọn ta với điều kiện không ưng thì trả lại, bọn ta vẫn đang cân nhắc. Trông nó cũng được. Ngực và mông đều đẹp” - đến đây mụ cò mồi mơn trớn một cách dâm đãng người đàn bà đứng lặng yên - “nhưng đây là món lạ, chắc chắn.”

“Tên cô ta là gì?” Ago hỏi. “Tại sao bà lại nói với cô ta bằng tiếng Pháp? Tại sao trông cô ta có vẻ như hóa đá thế?”

“Bọn ta được nghe chuyện một công chúa người Pháp bị Thổ Nhĩ Kỳ bắt cóc,” Giulietta Veronese nói, đi vòng quanh người đàn bà lặng câm như một con thú ăn thịt. “Nhưng đó chỉ là truyền thuyết, bọn ta nghĩ vậy. Có thể là cô ả đây. Có thể không phải. Cô ả nói tiếng Pháp, cái đó thì chắc. Tuy nhiên cô ả không chịu nói tên thật. Khi hỏi tên là gì, cô ta nói, Tôi là cung điện ký ức. Tự hỏi ả đi. Cứ việc. Tại sao không nhỉ? Các ngươi sợ à?”

“Qui êtes-vous, mademoiselle” il Machia hỏi bằng giọng tử tế nhất của y, và người đàn bà hóa đá trả lời, “Je suis le palais des souvenirs” “Thấy không?” Giulietta rú lên đắc thắng. “Cứ như cô ả không còn là con người nữa. Cô ả giống như một địa điểm hơn.”

“Cô ta có liên quan gì đến Argalia?” Ago tò mò. Cung nữ nhúc nhích như định nói, nhưng lại lặng thinh.

“Chuyện là thế này,” Giulietta Veronese nói. “Khi đến đây cô ta không nói gì cả. Một cung điện với tất cả các cửa ra vào và cửa sổ đều khóa, cô ta là thế. Sau đó bà chủ nói, mày có biết mày đang ở đâu không? Tôi nhắc lại, rõ ràng là, est-ce que tu sais où tu es, và khi bà chủ nói thêm, mày đang ở thành phố Florence, câu nói ấy giống như xoay một chiếc chìa khóa. ‘Có một căn phòng trong cung điện này có chứa cái tên đó,’ cô ta nói, và cô ta bắt đầu có những chuyển động cơ thể nhỏ khó hiểu, như một người bước tại chỗ, dường như cô ta đang đi đâu đó trong đầu. Sau đó cô ta nói một thứ khiến bà chủ ra lệnh cho ta gọi các ngươi đến đây.”

“Cô ta nói gì?” Ago gặng hỏi.

“Hãy tự nghe lấy,” Giulietta Veronese đáp. Sau đó, quay sang người đàn bà che mặt, ả nói, “Qu’est-ce que tu connais de Florence? Qu’est que se trouve dans cette chambre du palais?” Ngay lập tức cô gái bắt đầu cử động, giống như cô ta đi xuôi theo hành lang, rẽ ở các góc, đi qua cửa, nhưng không hề rời khỏi chỗ cô ta đang đứng. Rồi cuối cùng cô ta nói. “Thuở ban đầu,” cô ta nói bằng tiếng Ý hoàn hảo, “có ba người bạn, Niccolò il Machia, Agostino Vespuchi và Antonino Argalia. Thế giới tuổi thơ của họ là một khu rừng thần kỳ.”

Ago bắt đầu run. “Làm sao cô ta biết điều đó? Làm thế nào cô ta nghe được chuyện đó?” hắn kinh ngạc hỏi. Nhưng il Machia đã đoán được câu trả lời. Một phần nằm trong những cuốn sách trong thư viện nhỏ mà cha y rất quý. (Bernardo không phải là người giàu có và sách luôn là thứ mà ông phải xoay xở mới đủ tiền mua, vì thế quyết định mua một tập sách không phải dễ dàng.) Bên cạnh cuốn sách yêu thích của Niccolò, cuốn Ab Urbe Condita của Titus Livius, có De Oratore của Cicero, và gần nó là cuốn Rhetorica ad Herennium, một cuốn sách mỏng của một tác giả vô danh. “Theo Cicero,” Niccolò vừa nói vừa nhớ lại, “phát minh ra kỹ thuật này là một người Hy Lạp, Simonides vùng Ceos, người này vừa rời khỏi một dạ tiệc nọ gồm toàn những nhân vật quan trọng thì mái nhà sập xuống giết chết tất cả mọi người. Khi được hỏi ai có mặt ở đó, ông ta cố gắng nhận diện được tất cả những người đã chết bằng cách nhớ lại vị trí của họ trong bàn tiệc.”

“Kỹ thuật nào?” Ago hỏi.

“Trong cuốn Rhetorica nó cũng được gọi như thế, cung điện ký ức,” il Machia trả lời. “Ta xây một tòa nhà trong đầu, học cách đi vòng quanh, và sau đó bắt đầu gắn những ký ức với những đặc điểm khác nhau, đồ đạc, vật trang trí, bất kỳ thứ gì ta chọn. Nếu ta gắn một ký ức với một vị trí cụ thể, ta có thể nhớ được nhiều điều bằng cách đi xung quanh địa điểm đó trong đầu.”

“Nhưng người đàn bà này tự xưng là một cung diện,” Ago phản đối. “Cứ như thể xác bằng xương thịt của cô ta là một dinh thự để những ký ức gắn vào.”

“Vậy thì ai đó phải gặp rắc rối lớn lắm thì mới xây một cung điện ký ức bằng kích thước toàn bộ một bộ não người,” il Machia nói. “Người đàn bà trẻ này, trí nhớ của bản thân cô ta đã bị lấy đi mất hoặc bị tống lên tầng áp mái của cung điện ký ức được xây dựng bên trong tâm trí cô ta, và cô ta trở thành kho chứa tất cả mọi thứ mà chủ của cô ta cần nhớ. Chúng ta biết gì về triều đình Ottoman? Đây có thể là cách làm bình thường ở người Thổ, hay có thể là ý tưởng hung tàn bất chợt của một kẻ thống trị chuyên quyền nào đó hoặc một trong các sủng thần của y. Bây giờ hãy giả sử rằng thằng bạn Argalia của chúng ta có thể là sủng thần đó - hãy giả sử rằng chính nó là kiến trúc sư, ít nhất là kiến trúc sư xây nên căn phòng cụ thể này trong cung điện ký ức - hoặc thậm chí giả sử rằng kiến trúc sư là một người biết nó rất rõ. Trong cả hai trường hợp, chúng ta phải kết luận rằng thằng bạn đồng hành yêu quý thời trẻ của chúng ta vẫn, hoặc ít nhất cho đến rất gần đây, vẫn sống rất khỏe.”

“Xem này,” Ago nói, “cô ta lại sắp nói nữa.”

“Ngày xưa có một hoàng tử tên là Arcalia,” cung điện ký ức lên tiếng. “Một chiến binh vĩ đại, sở hữu những vũ khí phù thủy, và trong đoàn tùy tùng có bốn người khổng lồ khủng khiếp. Chàng cũng là người đàn ông đẹp nhất thế giới.”

“Arcalia hay Argalia,” il Machia nói, lúc này rất phấn khích. “Có vẻ như thằng bạn của chúng ta vẫn bình yên.”

“Arcalia người Thổ,” cung điện ký ức nói. “Kẻ nắm giữ Ngọn Giáo Thần.”

“Thằng khốn đó,” Ago Vespucci ngưỡng mộ nói. “Hắn làm đúng điều hắn nói. Hắn đi sang tận phía bên kia trái đất.”

{12}
Trên đường đến Genoa có một lữ quán bỏ hoang

Trên đường đến Genoa có một lữ quán bỏ hoang, với những ô cửa sổ tối đen và cửa ra vào để ngỏ, người chủ quán cùng vợ con ông ta đã bỏ đi cùng với tất cả khách khứa, vì Gã khổng lồ dở sống dở chết mới đến sống trên gác. Theo Nino Argalia, người kể câu chuyện này, gã khổng lồ dở sống dở chết bởi vì ban ngày thì gã chết hoàn toàn, nhưng đêm đến gã sống lại với sức mạnh ghê gớm. “Nếu ở đây một đêm, ta sẽ bị nuốt chửng,” hàng xóm nói với cậu bé Argalia khi cậu đi ngang qua lối ấy; nhưng Argalia không sợ, vẫn đi vào trong và ăn một bữa thịnh soạn một mình. Khi gã khổng lồ sống lại vào ban đêm, gã nhìn thấy Argalia liền nói, “A ha! Một bữa tối đây! Tuyệt!” Nhưng Argalia trả lời, “Nếu ngươi ăn thịt ta thì ngươi sẽ không bao giờ biết được điều bí mật của ta.” Gã khổng lồ tò mò, và cũng ngu ngốc, điều thường thấy ở những gã khổng lồ, vì thế gã nói, “Hãy kể cho ta điều bí mật của ngươi, bữa tối nhỏ bé ơi, rồi ta hứa sẽ không ăn thịt ngươi chừng nào chuyện chưa được kể xong.” Argalia cúi thấp người xuống nói, “Bí mật của ta ở trên ống khói kia,” hắn nói, “bất kỳ ai lên được đó trước sẽ là anh chàng giàu nhất thế giới.” “Cả người khổng lồ nữa chứ,” gã khổng lồ dở sống dở chết nói. “Cả người khổng lồ,” Argalia đồng tình, nghe giọng có vẻ nghi ngờ. “Nhưng thân hình ngươi quá lớn nên không thể vừa được.” “Đó là kho báu lớn à?” gã khổng lồ hỏi. “Lớn nhất thế giới,” Argalia đáp. “Đó là lý do tại sao người tích lũy được kho báu lại giấu trên ống khói của một quán trọ bên đường tầm thường như vậy, hoàng tử thông thái ạ, bởi vì không ai ngờ rằng một quân vương vĩ đại lại sử dụng nơi cất giấu ngu ngốc như thế.” “Các hoàng tử là đồ bỏ đi,” gã khổng lồ dở sống dở chết nói. “Không như những người khổng lồ,” Argalia trầm tư nói thêm. “Chính xác,” gã khổng lồ nói, và cố gắng chui vào ống khói. “To quá,” Argalia thở dài. “Đúng như ta lo sợ. Tệ quá,” gã khổng lồ kêu lên, “Lạy chư vị thánh thần, ta vẫn chưa vào được,” và bẻ một cánh tay. “Giờ thì không quá to đúng không?” gã nói, nhưng vẫn chưa lên được ống khói. “Có lẽ ngươi nên bẻ nốt một tay nữa,” Argalia gợi ý, và ngay lập tức bộ hàm vĩ đại của gã khổng lồ nhai nốt cánh tay còn lại, như thể đó là một cái đùi cừu. Nhưng thế vẫn chưa làm cho gã khổng lồ thô lỗ thu lại đủ nhỏ. “Tôi có một ý này,” Argalia nói, “hay ngươi chỉ đưa cái đầu lên để xem có thấy gì không?” “Nhưng ta không còn cánh tay nào nữa,” gã khổng lồ buồn rầu nói, “mặc dù ý của ngươi tuyệt vời nhưng ta không thể tự chặt đầu mình được.” “Cho phép ta,” Argalia nhanh trí trả lời, cầm con dao phay làm bếp lên, nhảy lên bàn chặt phăng đầu gã khổng lồ - Phặp! - một nhát sắc ngọt duy nhất. Khi người chủ quán, vợ và gia đình ông cùng tất cả khách khứa (vừa ngủ đêm dưới một rãnh nước gần đó) biết tin Argalia đã chặt đầu Gã khổng lồ dở sống dở chết, kẻ bấy giờ đã chết hẳn, cả đêm cũng như ngày, họ hỏi liệu hắn có thể giúp họ thêm một lần nữa mà chặt đầu lão Công tước gian ác xứ U. gần đó, kẻ cứ làm cho cuộc sống của họ khốn khổ, hay không. “Hãy tự giải quyết những vẫn để của các vị,” Argalia nói. “Chẳng việc gì đến tôi. Tôi chỉ muốn có chiếc giường yên tĩnh để ngủ đêm nay. Bây giờ tôi đang trên đường ra khơi với Đô đốc Andrea Doria và tạo dựng cơ đồ.” Nói đoạn, hắn thẳng thừng bỏ lại họ để lên đường đi tìm vận may…

Câu chuyện hoàn toàn không có thật, nhưng cái sự không thật của những câu chuyện không có thật đôi khi cũng có ích trong thế giới thực, và chính những câu chuyện loại như vậy - những dị bản ngẫu hứng của dòng chảy vô tận những câu chuyện mà hắn nghe được từ thằng bạn Ago Vespucci - đá cứu được cái đầu của Nino Argalia bé nhỏ sau khi hắn bị phát hiện đang trốn dưới giường trên boong trước con tàu thuộc hạm đội của Andrea Doria. Thông tin hắn có được đã lạc hậu - người Pháp đã bị Băng Vàng tiêu diệt trước đó ít lâu - nên khi hắn nghe nói Doria chuẩn bị khởi hành đi đánh nhau với người Thổ, hắn hiểu ngay rằng đã đến lúc cho những giải pháp đường cùng. Tám tàu chiến cổ đầy nhóc lính đánh thuê hung tợn được trang bị tận răng bằng súng hỏa mai, đoản kiếm, súng lục, dây thắt cổ, dao găm, roi và thứ ngôn ngữ tục tĩu, lênh đênh trên biển đã được năm ngày, thì thằng nhóc trốn vé sắp chết đói bị lôi ra trình diện condottiere vĩ đại. Argalia trông giống một con búp bê rách rưới bẩn thỉu, mặc toàn giẻ rách, ôm một nùi giẻ rách vào ngực. Còn Andrea Doria không phải là người tốt tính. Gã thiếu hẳn tính lưỡng lự thận trọng và có thể hành động cực kỳ thù hận. Gã chuyên quyền và kiêu ngạo. Đội quân lính đánh thuê khát máu của gã hẳn đã nổi dậy chống lại từ lâu nếu như gã không phải là một tổng chỉ huy vĩ đại, một bậc thầy mưu lược, và hoàn toàn không biết sợ. Nói tóm lại, gã là một con quỷ, và mỗi khi bị phật ý trông gã nguy hiểm như bất kỳ người khổng lồ nào, cho dẫu dở sống dở chết hay là không.

“Mày có hai phút,” gã nói với thằng bé, “để nói cho tao biết một lý do tại sao tao không nên ném mày xuống biển ngay lập tức.”

Argalia nhìn thẳng vào mắt gã. “Ngài sẽ hết sức dại dột nếu làm như vậy,” nó nói dối, “bởi tôi là người có trải nghiệm lạ lùng và phong phú. Tôi đã bôn ba đây đó tạo dựng cơ nghiệp và trong những chuyến đi này tôi đã hành quyết một gã khổng lồ - Phặp! - và giết chết Phù thủy Không linh hồn, cũng như biết được những bí mật về các câu thần chú của hắn, và thông thạo ngôn ngữ của loài rắn. Tôi từng gặp vua của các loài cá và sống trong ngôi nhà của người đàn bà có bảy mươi con trai và một chiếc ấm duy nhất. Tôi có thể biến hóa tùy ý thành một con sư tử, đại bàng, chó hoặc kiến, như vậy tôi có thể phụng sự ngài bằng sức mạnh của sư tử, làm gián điệp cho ngài bằng con mắt của đại bàng, trung thành với ngài như một con chó, và có thể trốn khỏi ngài bằng cách thu nhỏ như con kiến, để ngài không bao giờ nhìn thấy kẻ thích khách bò vào tai mà đầu độc ngài. Nói tóm lại, tôi là kẻ không thể vượt qua. Tôi nhỏ, nhưng vẫn đáng được vào đoàn tùy tùng của ngài, bởi vì tôi sống cuộc đời mình dựa trên cùng một nguyên tắc sâu xa như nguyên tắc ngài theo đuổi.”

“Vậy nguyên tắc ấy là gì, ta dám hỏi?” Andrea Doria hỏi, có phần thích thú. Gã có bộ râu chìa ra, cái miệng mỉa mai và con mắt sáng lấp lánh không bỏ sót thứ gì.

“Ấy là kết quả biện minh cho phương pháp,” Argalia vừa trả lời vừa nhớ lại những điều il Machia nói về quy tắc sử dụng rễ dây khoai ma để quyến rũ người đàn bà không thể chinh phục được bằng cách khác.

“Kết quả biện minh cho phương pháp,” Doria ngạc nhiên nhắc lại. “Nói hay lắm lắm.”

“Tôi tự nghĩ ra đấy,” Argalia nói, “bởi vì tôi cũng là trẻ mồ côi như ngài, không một xu dính túi thời trẻ như ngài thời trẻ, bị buộc đi vào con đường này cũng như ngài; những đứa trẻ mồ côi hiểu rằng sự sinh tồn đòi hỏi chúng phải sẵn sàng làm bất cứ việc gì cần thiết. Tức là Không có giới hạn gì cả.” Đây có phải những gì il Machia đã nói sau ngày tổng giám mục bị treo cổ? “Chỉ có người thích nghi tốt nhất mới sống sót.”

“Sự sống sót của người thích nghi tốt nhất,” Andrea Doria suy tư. “Một ý tưởng có sức thuyết phục ghê gớm thứ hai. Ngươi cũng sống theo nguyên tắc đó?” Argalia cúi đầu làm một cử chỉ kiêu hãnh khiêm nhường. “Bởi vì ngài cũng mồ côi,” thằng bé nói tiếp, “ngài biết rằng, mặc dù trông tôi như một đứa trẻ, nhưng tôi không phải là thằng nhóc yếu ớt. Một ‘đứa trẻ’ là thứ an toàn được nuông chiều, được bao bọc khỏi sự thực của thế giới, được phép lãng phí nhiều năm tháng vào việc chơi bời - một sinh vật tin rằng sự thông thái có thể đạt được ở trong trường học. ‘Tuổi thơ’ là thứ xa xỉ tôi không đủ tiền mua, cũng như ngài không thể. Sự thực về ‘tuổi thơ’ ẩn giấu sau những câu chuyện bịa đặt nhất trên thế giới này. Trẻ con đối mặt với những con ngáo ộp và ác quỷ và chỉ sống sót nếu không biết sợ. Trẻ con sẽ đói tới chết trừ phi chúng thả đi con cá thần kỳ luôn thỏa mãn mọi thèm muốn của trái tim chúng. Trẻ con sẽ bị người khổng lồ độc ác ăn tươi nuốt sống trừ phi tìm được cách ghìm chân các sinh vật này đến lúc mặt trời mọc, thời điểm mà những thứ xấu xa sẽ hóa đá. Một đứa trẻ cần phải biết cách tung hạt đậu để đoán tương lai, tung hạt đậu để trói buộc những người đàn ông đàn bà theo ý muốn của nó, biết cách trồng dây đậu trên đó sẽ mọc những hạt đậu thần kia. Trẻ mồ côi là một đứa trẻ quá cỡ. Cuộc đời chúng ta là đời của câu chuyện ngụ ngôn và những điều quá cỡ.”

“Cho nhà triết học to mồm này thứ gì đó để ăn,” Đô đốc Doria bảo viên quản lý, một thủy thủ hệt con bò đực đầy hăm dọa tên Ceva. “Nó có thể có ích cho chúng ta trước khi hành trình kết thúc, và những lời dối trá yêu tinh quỷ quái của nó sẽ mua vui cho ta cho đến lúc đó.”

Viên quản lý túm chặt tai Argalia dẫn thẳng bé đến cabin thuyền trưởng. “Đừng tưởng mày thoát được chuyện này nhờ những lời ba hoa rỗng tuếch của mày,” gã nói. “Mày còn sống được nhờ một lý do duy nhất.” “Ối,” Argalia nói, “đó là gì?”

Viên quản lý Ceva vặn tai thằng bé mạnh hơn. Có một hình xăm bọ cạp bên phải mặt gã và gã có đôi mắt chết của một người không bao giờ cười. “Lý do là mày làm thế nào đó có đủ gan hay mật đặng nhìn vào mắt ông ta. Nếu kẻ nào không nhìn vào mắt ông ta ông ta sẽ moi gan kẻ đó quẳng cho mòng biển ăn”.

“Trước khi xong đời tôi sẽ là chỉ huy phán xét những chuyện như thế,” Argalia trả lời, “còn ông? Tốt nhất ông nên nhìn vào mắt tôi?”

Ceva đập cho thằng bé một nhát vào đầu, không có tí dấu vết thiện ý nào. “Mày sẽ phải đợi đến lượt nhé, thằng còi,” gã nói, “bởi vì hiện giờ mắt mày chỉ mới đủ cao để nhìn được cặc tao thôi.”

Cho dù Ceva Bọ Cạp nói gì, những câu chuyện khó tin của Argalia chắc chắn có liên quan gì đó đến sự sống sót của thằng bé, bởi vì hóa ra Đô đốc Andrea Doria gớm ghiếc lại yếu lòng trước những câu chuyện như thế, giống hệt bất kỳ người khổng lồ béo lùn nào. Tới tối, khi biển đen ngòm và các ngôi sao đốt cháy những lỗ thủng trên bầu trời, Đô đốc thường hút tẩu thuốc phiện và cho gọi thằng bé lắm chuyện đến. “Bởi vì các con tàu Genoa của ngài đều là những tàu chiến cổ nhiều tầng,” Argalia nói, “ngài nên chở pho mát trên một tầng, vụn bánh mì trên tầng khác, và thịt thối trên một tầng khác. Khi ngài đến đảo Chuột, hãy đãi chúng pho mát; vụn bánh mì sẽ làm hài lòng các cư dân của đảo Kiến; còn với thịt thối, những chú chim trên đảo Kền Kền sẽ rất cảm kích. Sau đó ngài sẽ có những đồng minh hùng mạnh. Lũ chuột sẽ gặm nhấm xuyên qua mọi rào cản cho ngài, thậm chí cả những quả núi, và kiến sẽ thực hiện tầt tật những nhiệm vụ quá tinh tế đối với đôi tay con người. Và lũ chim kền kền, nếu ngài đề nghị chúng tử tế, chúng sẽ đưa ngài bay đến những đỉnh núi nơi có dòng suối trường thọ tuôn trào.” Andrean Doria làu bàu. “Nhưng những hòn đảo trời đánh ấy ở đâu?” gã tò mò. “Thưa Đô đốc,” cậu bé trả lời, “ngài là nhà thám hiểm, chứ không phải tôi. Chúng phải ở đâu đó trong những tấm bản đồ của ngài.” Bất chấp những nhận xét hỗn xược như vậy, thằng bé vẫn sống để kể câu chuyện khác cho ngày hôm sau - ngày xửa ngày xưa có ba quả cam và bên trong mỗi quả có một người con gái đẹp và nàng sẽ chết nếu ta không cho nàng uống nước ngay sau khi bước chân ra khỏi quả cam - và Đô đốc, nhả ra cuộn cuộn khói, sẽ đáp lại bằng cách lẩm bẩm giãi bày những chuyện riêng tư.

Biển đầy rẫy âm mưu giết chóc. Những con thuyền nhỏ của bọn cướp biển Berber hoành hành trên những vùng biển này, cướp bóc và bắt cóc, và kể từ khi Constantinople thất thủ, những chiếc thuyền galê của Osmanli người Thổ hay hải quân Ottoman cũng hoạt động mạnh tại đây. Trước những kẻ ngoại đạo trên biển này, Đô đốc Andrea Doria vênh bộ mặt rỗ hoa của gã lên. “Tao sẽ đuổi chúng khỏi vùng Mare Nostrum và biến Genoa thành chủ nhân của những con sóng,” gã ba hoa, và Argalia không dám đưa ra lời nào bất kính hay trái ý. Andrea Doria cúi xuống cậu bé đang lặng thinh, mắt gã mờ đục vì afim. “Những gì mày biết và tao biết thì kẻ thù cũng biết,” gã thì thầm, nửa tỉnh nửa mơ trong cơn mê thuốc phiện. “Kẻ thù cũng theo luật của kẻ mồ côi.” “Kẻ mồ côi nào ạ?” Argalia hỏi. “Mahomet,” Andrea Doria trả lời. “Mahomet, Thượng đế mồ côi của chúng.”

Argalia không biết rằng nó cũng có chung tình cảnh mồ côi với Nhà tiên tri của đạo hồi. “Kết quả biện minh cho phương pháp,” Andrea Doria nói tiếp bằng giọng trầm đặc. “Thấy không? Bọn chúng tuân theo quy tắc y như chúng ta. Điều răn Duy nhất. Cần thiết phải làm gì thì ấy là lựa chọn của chúng ta. Vì vậy tôn giáo của chúng cũng tương tự như của chúng ta.” Argalia hít một hơi sâu và hỏi những câu hỏi nguy hiểm. “Nếu điều đó đúng,” nó nói, “vậy họ có thật là kẻ thù của chúng ta? Đối phương đích thực của chúng ta chẳng phải là phản đồ của chúng ta sao? Có thể nào bộ mặt mà chúng ta nhìn thấy ở trong gương là kẻ thù của chúng ta?” Đô đốc Andrea Doria đã như mụ đi. “Quá đúng,” gã lẩm bẩm và ngả người ra ghế, bắt đầu ngáy. “Song, dù thế nào đi nữa, có một kẻ thù mà tao ghét hơn cả bọn cặn bã cướp biển của Mohammed.”

“Ai thế?” Argalia hỏi.

“Venice,” gã nói. “Tao thì tao đéo mẹ cả những thằng con hoang điệu đà người Venice.”

Khi tám chiếc tàu chiến cổ Genoa bơi theo đội hình chiến đấu, săn đuổi con mồi, thì Argalia mới rõ rằng tôn giáo chẳng liên quan đến bất kể điều gì. Những tên cướp biển của các xứ Berber không quan tâm tới việc chinh phục bất kỳ ai hay truyền bá tín ngưỡng. Chúng chỉ quan tâm đến tiền chuộc, tống tiền và moi tiền. Còn về người Ottoman, họ biết rằng sự sống còn của thủ đô mới Stamboul phụ thuộc vào việc đưa lương thực vào cảng từ một nơi nào đó, và do vậy các tuyến đường vận tải biển phải được để ngỏ. Họ cũng bắt đầu có khái niệm chiếm hữu và đã cử tàu đi tấn công các cảng dọc theo và bên ngoài bờ biển Aegea; và họ cũng không thích người Venice. Quyền lực, của cải, chiếm hữu, của cải, quyền lực. Đối với Argalia, đêm đêm những giấc mơ của nó cũng chứa đầy những viên đá quý lạ. Một mình trong boong ở mũi tàu, nó thề lời thề cướp biển. “Tôi sẽ không bao giờ quay về Florence như một kẻ khốn cùng, mà phải như là một hoàng tử đầy ắp châu báu.” Cuộc chinh phục của nó thực ra rất đơn giản. Bản chất của thế giới giờ đã trở nên rõ ràng.

Tuy nhiên, khi mọi sự dường như rõ ràng nhất thì cũng là lúc chúng ở giai đoạn tráo trở nhất, bao giờ cũng vậy. Sau một trận thắng diệt tàu cướp biển của anh em Barbarossa ở Mytilene, Đô đốc hài lòng tận hưởng máu người Saracen, và chủ tọa cuộc hành quyết những tên cướp biển bị bắt - bọn chúng bị trét đầy hắc ín rồi đem thiêu sống trên quảng trường chính của thành phố quê hương chúng - gã ôm ấp ý tưởng táo bạo tiến vào vùng biển Aegea đặng chiến đấu với người Osmanli trên chính vùng biển “quê hương” của họ. Nhưng khi Băng Vàng tiến vào vùng biển huyền thoại mà đối đầu với đội thuyền galê của Ottoman, một đám sương mù huyền bí xuất hiện không rõ từ đâu, che mờ cả thế giới khỏi tầm mắt họ; như thể trò tinh quái nào đó trên đỉnh Olympia đang diễn ra, như thể những vị thần cổ xưa của vùng này, do quá chán sự buồn tẻ dài lê thê của một thời đại khi họ không còn thống trị sự đam mê và lòng trung thành của con người nữa, đã quyết định đùa giỡn với bọn họ, phá hỏng kế hoạch của bọn họ, chỉ để tưởng nhớ một thời quá vãng. Tám chiếc tàu chiến cổ của Genoa cố gắng giữ trận tuyến, nhưng sương mù khiến họ mất phương hướng, nó chứa đầy những tiếng hú của ma quỷ, tiếng rít của phù thủy, mùi hôi thối của bệnh dịch và tiếng than vãn của người chết đuối, cả những tên lính đánh thuê chai sạn cũng chẳng mấy chốc phát quẫn. Hệ thống còi báo động trong sương mù mà Đô đốc Doria chuẩn bị cho một ngày như thế này bỗng nhiên bị hỏng. Từng chiếc tàu của gã đã được phân bổ tín hiệu riêng là những tiếng nổ ngắn xen lẫn dài, song khi đám lính đánh thuê hoảng loạn vì chướng khí và mê tín thì các tín hiệu liên lạc của họ mất hẳn độ rõ ràng, cả những tiếng còi báo động sương mù của người Ottoman cũng vậy, cho đến khi chẳng ai biết mình đang ở đâu và ai là bạn còn ai là kẻ tử thù.

Hỏa lực thần công bỗng nhiên bùng ra từ hai bên mạn những con tàu chiến cổ lẫn từ phía những khẩu thần công hùng dũng, có thể xoay được, gắn trên boong đội tàu galê của người Ottoman, những ngọn lửa đỏ lẫn ánh lóe của các khấu súng lớn trong sương mù trông giống như muôn mảnh nhỏ của Địa ngục giữa chốn u minh vô hình vô dạng này. Đạn súng trường nở rộ khắp nơi, như một khu vườn lập lòe những bông hoa đỏ chết chóc. Không ai biết ai đang bắn vào ai, hay phải hành động thế nào là tốt nhất, và một thảm họa lớn sắp ập đến. Rồi sau đó, hoàn toàn bất thình lình, như thể cả hai bên đều hiểu mối hiểm họa của mình vào chính cùng một thời khắc ấy, im lặng bao trùm. Không có súng nổ, không có tiếng kêu, không có tiếng còi báo động sương mù. Những chuyển động rón rén bắt đầu khắp mọi nơi trong làn sương trắng trống rỗng. Argalia đứng một mình trên boong tàu chỉ huy, cảm thấy số phận đang nắm chặt vai nó, và kinh ngạc nhận thấy bàn tay của số phận đang run lên vì sợ hãi. Nó quay lại nhìn. Không, không phải là Số phận mà là viên quản lý Ceva, hắn không còn gớm ghiếc, đáng sợ mà là con chó bị đòn, bạc nhược. “Đô đốc gọi mày,” gã thì thầm với thằng bé và dẫn nó xuống khoang dưới nơi Andrea Doria đang đợi, tay cầm chiếc tù và lớn của tàu chỉ huy hạm đội. “Hôm nay là ngày của mày, thằng nhỏ, người kể chuyện của tao,” Đô đốc nhẹ nhàng nói. “Hôm nay, mày sẽ thành người quan trọng bằng hành động chứ không phải là lời nói.”

Kế hoạch là Argalia sẽ được hạ xuống nước và lênh đênh trên một chiếc thuyền con, nó sẽ chèo thuyền này ra xa khỏi tàu chỉ huy càng nhanh càng tốt. “Đến nhát chèo thứ một trăm,” Đô đốc nói, “hãy thổi mạnh chiếc tù và này. Kẻ thù sẽ nhầm mánh khóe này là sự khiêu chiến, hắn sẽ chấp nhận lời thách thức bằng tù và của Andrea Doria, và sẽ quay tàu về phía mày, tưởng đâu sẽ tóm được con cá sộp - tức là bắt được người của ta! - trong khi đó tao sẽ tranh thủ lợi thế để giáng cho hắn đòn chí mạng từ góc hắn không ngờ đến.” Có vẻ như là một kế hoạch bất lợi cho Argalia. “Còn tôi?” nó hỏi, chăm chú nhìn cây tù và trong tay. “Khi những con tàu của bọn Ngoại đạo bắn xuống con thuyền nhỏ bé của tôi, tôi phải làm gì?” Ceva Bọ Cạp nhấc bổng thằng bé lên thả vào thuyền. “Chèo đi,” gã rít lên. “Người hùng bé nhỏ. Chèo vì cái mạng chó của mày.”

“Khi nào sương mù tan và kẻ thù bị tiêu diệt,” Đô đốc nói, hơi lơ đãng, “bọn tao sẽ đón mày.” Ceva đẩy mạnh chiếc xuồng. “Phải,” gã rít lên. “Bọn tao sẽ làm thế.”

Sau đó chỉ còn màu trắng của sương mù và âm thanh của biển. Đất và trời giống như chuyện ngụ ngôn cổ xưa. Chuyến lênh đênh vô định này là toàn vũ trụ. Chỉ một lần này nó làm theo mệnh lệnh, một trăm lần khua mái chèo, rồi một lần thổi tù và, lần thứ hai, lần thứ ba nó làm như thế nhưng không nghe thấy âm thanh nào đáp lại. Cả thế giới im lặng và chết chóc. Cái chết có thể ập đến với nó trên một con sóng xô lặng lẽ. Những con tàu Ottoman có thể bắn và nghiền nát nó như một con bọ. Nó ngừng thổi tù và. Nó hiểu ra rằng Đô đốc không quan tâm gì đến số phận của nó và đã thí mạng “người kể chuyện bé nhỏ” của gã cũng thản nhiên như người ta nhổ bãi nước bọt qua mạn tàu. Nó không hơn một cục đờm, nhấp nhô trên sóng trong khoảnh khắc rồi chìm. Nó cố gắng tự kể chuyện cho mình nghe để tự trấn an nhưng chỉ nghĩ đến những câu chuyện đáng sợ, một con thủy quái từ đáy biển nhô lên nhai nát con thuyền trong bộ hàm khổng lồ, những con giun dưới biển sâu vươn mình, những con rồng lửa dưới nước thổi phi phì. Một lúc sau nữa, tất cả những câu chuyện cũng phai nhạt và nó bị bỏ mặc không ai bảo vệ không nơi nương tựa, một linh hồn cô độc lênh đênh vô định trong màn sương trắng. Đó là những gì còn lại của một cá nhân con người khi ta lấy đi của anh ta nhà cửa, gia đình, bạn bè, thành phố, đất nước và thế giới; một sinh thể không bối cảnh, quá khứ nhạt nhòa, tương lai ảm đạm, một thực thể bị tước mất tên, ý nghĩa, toàn bộ cuộc đời, ngoại trừ trái tim còn tạm thời đang đập. “Mình thật vô nghĩa,” nó tự nhủ. “Một con gián trong cục phân bốc khói còn có ý nghĩa hơn mình.” Nhiều năm sau, khi gặp Qara Köz, công chúa Mughal bí mật và cuộc đời nó cuối cùng cũng có được ý nghĩa mà số mệnh đã định sẵn, nó đã nhìn thấy bóng dáng nỗi tuyệt vọng bị bỏ rơi trong mắt nàng và hiểu rằng nàng, cả nàng nữa cũng từng phải đối mặt với sự vô nghĩa sâu xa của thân phận con người. Vì điều đó, nếu không còn lý do nào khác, nó hẳn sẽ yêu nàng. Nhưng nó có lý do khác nữa.

Sương mù dày đặc hơn xung quanh nó, xung quanh mắt nó, mũi nó, họng nó. Nó cảm thấy mình bắt đầu ngộp thở. Có lẽ nó sắp chết, nó nghĩ. Ý chí của nó sẽ gục ngã. Số phận mang đến điều gì, nó cũng chấp nhận. Nó nằm xuống con thuyến nhỏ của mình và nhớ Florence, thấy cha mẹ mình lúc trước khi bệnh dịch làm biến dạng, nhớ lại những cuộc chạy trốn thuở nhỏ vào rừng chơi cùng mấy thằng bạn Ago và il Machia, cảm thấy tình yêu thương tràn ngập nhờ những kỷ niệm đó, và một lát sau, nó ngất đi.

Khi nó tỉnh dậy, sương mù đã tan, cả tám chiếc tàu chiến cổ của Đô đốc Andrea Doria cũng vậy. Condottiere của Genoa đã quay lưng bỏ chạy, và tiếng còi báo động sương mù trên thuyền nhỏ chỉ đơn giản là cách đánh lạc hướng. Con thuyền nhỏ của Argalia bập bềnh yếu ớt ngay trước mũi lực lượng hải quân Ottoman đang bâu lại, cảnh tượng chẳng khác nào một con chuột trước mũi hàng chục con mèo đói. Nó đứng trên thuyền, vẫy về phía những kẻ chinh phục và cố hết sức thổi chiếc tù và báo động sương mù của Đô đốc.

“Tao xin hàng,” nó hét lên. “Đến mà bắt tao, đồ lợn Thổ vô thần.”

{13}
Trong trại giam trẻ con ở Usküb

Trong trại giam trẻ con ở Usküb (cung điện ký ức nói) có nhiều ngôn ngữ, nhưng chỉ một Thượng đế duy nhất. Mỗi năm, các nhóm đầu gấu lại lùng sục trong vương quốc đang mở rộng này để thu thuế devshirmé, bọn trẻ con cống nạp, và chọn những thằng bé khỏe, thông minh nhất, ưa nhìn nhất làm nô lệ, biến thành công cụ phục vụ ý chí của Vua Hồi giáo. Nguyên tắc của vương quốc hồi giáo là điều hành bằng sự biến đổi. Chúng ta sẽ lấy những con cháu giỏi nhất của ngươi và biến đổi chúng hoàn toàn, chúng ta sẽ làm cho chúng quên ngươi và biến chúng thành một lực lượng giữ ngươi luôn ở dưới gót chân chúng ta. Nhờ những đứa con bị đánh cắp của ngươi, các ngươi sẽ bị thống trị. Ở Usküb, nơi quá trình biến đổi bắt đầu, có nhiều ngôn ngữ nhưng chỉ có một đồng phục, kiểu quần rộng thùng thình của tân binh Ottoman. Mớ quần áo rách rưới nhân vật của chúng ta đang mặc bị tước đi và nó được tắm táp, cho ăn và cho nước sạch để uống. Nó phải bỏ Thiên Chúa giáo và buộc phải theo đạo Hồi, như khoác lên người bộ pijama mới. Ở Usküb có người Hy Lạp và Albania, người Bosnia, Croatia và Serbia, có những cậu bé mamlúk, những nô lệ da trắng, từ thượng và hạ Kavkaz, Grudia và Mingrelia, Circassia và Abkhazia, có cả người Armenia và Syria. Người hùng của chúng ta là người Ý duy nhất. Florence không cống nạp trẻ con, mặc dù người Osmanli cho rằng điều đó có thể thay đổi theo thời gian. Những kẻ giam giữ giả vờ gặp khó khăn khi gọi tên nó, al-ghazi, kẻ chinh phục, chúng gọi nó vậy để đùa cợt, hoặc al-khali, thứ rỗng không, vật chứa. Nhưng tên của nó không quan trọng. Argalia, Arcalia, Arqalia, Al-Khaliya. Những từ nhảm nhí. Chúng chẳng nói lên điều gì. Chính tâm hồn của nó là thứ phải bị đặt dưới sự quản thúc mới như mọi người khác. Trên thao trường, trong bộ trang phục mới, những đứa bé ủ rũ đứng thành hàng trước một người mặc áo choàng, chiếc mũ trắng của ông ta cao bằng chiều dài của bộ râu trắng, một thứ cao một mét tính từ lông mày ngược lên trên còn thứ kia buông xuống dưới cũng với độ dài tương tự tính từ cằm, tạo cho ông ta bộ dạng giống một người có cái đầu dài khủng khiếp. Đó là một người thánh thiêng, một tu sĩ khổ hạnh của dòng tu Bektashi, ông ta đến đây để cải đạo cho chúng sang Hồi giáo. Với nhiều ngữ điệu khác nhau, những cậu bé giận dữ và sợ sệt nhại lại câu bằng tiếng Ả Rập bắt buộc về Thượng đế duy nhất và Nhà tiên tri của người. Quá trình chuyển hóa của chúng đã bắt đầu.

°°°

Trong những chuyến chu du phụng sự nước cộng hòa, il Machia không bao giờ thôi nghĩ đến cung điện ký ức. Tháng Bảy, hắn phi ngựa xuôi con đường Ravenna đến Forlì để thuyết phục nữ Bá tước Caterina Sforza Riario cho con trai của bà ta chiến đấu bên lực lượng của Florence với số tiền ít hơn đáng kể so với mong muốn của bà, bởi vì nếu từ chối bà ta sẽ mất sự bảo hộ của Florence và bị phó mặc cho bàn tay sinh sát của Bá tước tàn bạo Cesare Borgia xứ Romagna, con trai của Borgia, Giáo hoàng Alexander VI. “Madonna xứ Forlì” là một người đàn bà đẹp đến mức thậm chí bạn của il Machia là Biagio Buonaccorsi cũng phải ngừng giao hợp qua hậu môn với Andrea di Romolo để xin Niccolò mang về một bức tranh của nàng. Nhưng Niccolò còn đang bận nghĩ về người đàn bà Pháp không tên đứng như pho tượng đá trong phòng ngủ ở Ngôi Nhà Thần Chiến Tranh của Alessandra Fiorentina. “Này, Machia,” Ago Vespucci viết, “Chúng tao cần mày quay về đây thật nhanh bởi vì không có mày thì không ai tổ chức nhậu nhẹt và đánh bài, ngoài ra văn phòng của Đại Phán quan đầy những bọn đê tiện chó chết nhất ở Ý và tất cả đang có gắng diệt bọn ta - vì vậy chuyến đi của mày cũng không có ích gì cho công việc.” Nhưng Niccolò không nghĩ đến lăng nhăng tình ái hay cuộc sống hoang dã, chỉ có một thân thể đàn bà duy nhất hắn muốn làm sa đọa, nếu hắn có thể tìm thấy chìa khóa mở vào bản ngã bí mật của nàng, cái cá tính bị đè nén ẩn sâu bên dưới cung điện ký ức ấy.

Il Machia đôi khi thấy thế giới quá giống nhau, coi một tình huống này là tương tự với một tình huống khác, khác hoàn toàn. Vì vậy khi Caterina từ chối lời đề nghị, hắn xem đó như một điềm gở. Có thể hắn cũng sẽ thất bại với cung điện ký ức. Không lâu sau đó, khi Cesare Borgia tấn công và chiếm được Forlì đúng như Niccolò tiên đoán, Caterina đứng trên tường thành chìa bộ phận sinh dục của bà ta cho Bá tước xứ Romagna xem và bảo ông ta hãy cuốn xéo đi mà tự thủ dâm. Cuối cùng bà ta trở thành tù nhân của Giáo hoàng trong Lâu đài Sant’ Angelo nhưng il Machia coi số phận của bà ta là tín hiệu tốt. Việc Caterina Sforza Riario bị cầm tù trong lâu đài của Giáo hoàng Alessander khiến mụ giống như hình ảnh trong gương của người đàn bà bị giữ trong căn phòng tối của Ngôi Nhà Thần Chiến Tranh của Nữ hoàng Alessandra. Việc mụ ta khoe thân với Borgia có nghĩa rằng có thể cung điện ký ức sẽ đồng ý làm hắn như vậy với hắn.

Hắn quay về Ngôi Nhà Thần Chiến Tranh, nơi ruffiana. Giulietta bất đắc dĩ đồng ý để hắn tiếp cận không hạn chế với cung điện ký ức, bởi vì ả cũng hy vọng sẽ đánh thức được người đàn bà mộng du, sao cho cô ta có thể bắt đầu hành xử như một gái điếm cao cấp đích thực chứ không phải một pho tượng biết nói. Lối giải thích của il Machia về các điềm báo hóa ra chính xác. Khi hắn ở lại một mình với nàng trong phòng ngủ, hắn nhẹ nhàng cầm tay nàng, đặt nàng nằm xuống chiếc giường có bốn cọc màn, với tấm trải giường kiểu Pháp hợp cảnh bằng lụa màu xanh nhạt, thêu hoa huệ tây màu vàng. Nàng là người đàn bà cao. Mọi chuyện dễ dàng hơn khi nàng nằm xuống. Hắn cũng nằm xuống bên cạnh, vuốt ve mái tóc vàng óng của nàng, vừa thì thầm những câu hỏi vào tai vừa cởi cúc chiếc áo lót của cung nữ. Ngực nàng nhỏ. Chuyện đó không sao. Hai tay đan trước bụng, nàng không phản đối những động tác của đôi tay hắn. Và khi thuật lại những ký ức chôn vùi trong trí nhớ của mình, dường như nàng cảm thấy vơi đi gánh nặng, và khi sức nặng của những ký ức ấy vơi bớt, tâm hồn nàng vợi nhẹ đi hơn. “Hãy kể tất cả cho ta nghe,” il Machia thì thầm vào tai vừa hôn vào bộ ngực mới phô ra của nàng, “rồi nàng sẽ được tự do.”

°°°

Sau khi những đứa bé cống nạp được thu nhặt (cung điện ký ức nói) chúng được mang đến Stamboul phân phát cho các gia đình Thổ Nhĩ Kỳ khá giả để phục vụ họ và học tiếng Thổ cũng như những điều phức tạp của tín ngưỡng Hồi giáo. Sau đó còn có cả việc học quân sự. Sau một thời gian, các cậu bé hoặc được đưa vào làm thị đồng trong cung điện của hoàng đế và được trao danh hiệu Ich-Oghlán, hoặc gia nhập Quân đoàn Vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ làm Ajém-Oghlán,những chiến binh được huấn luyện thô sơ. Ở tuổi mười một, người anh hùng, chiếc binh dũng cảm, dũng sĩ Ngọn Giáo Thần và người đàn ông đẹp nhất thế giới đã trở thành, Tạ ơn Thượng đế, một Vệ binh; Vệ binh vĩ đại nhất trong lịch sử Quân đoàn. Chao, đó là những vệ binh đáng sợ của Sultan Osmanli, chúc cho danh tiếng của họ bay cao bay xa! Họ không phải người Thổ, nhưng là trụ cột của đế chế Thổ. Không có người Do Thái nào được dung nạp, bởi vì tín ngưỡng của họ quá mạnh, không thể thay đổi được; không có người digan bởi bọn họ là cặn bã; còn người Moldavia và Wallachia xứ Romania không bao giờ được thu nhận. Nhưng trong thời người hùng của chúng ta, họ phải chiến đấu với người Wallachia, dưới sự trị vì của Vlad Dracula, Kẻ Xiên Người, vua của họ.

Trong khi cung điện ký ức kể cho hắn nghe về những vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ thì sự chú ý của il Machia tha thẩn trên đôi môi của nàng. Nàng kể cho hắn nghe về chuyện những tân binh bị lột trần truồng để kiểm tra khi họ đến Stamboul trong khi hắn chỉ nghĩ đến vẻ đẹp đôi môi nàng khi phát âm từ tiếng Pháp nus. Nàng kể về chuyện họ được huấn luyện thành những anh đồ tể và người làm vườn, còn hắn mải đưa ngón tay trỏ viền theo đôi môi chuyển động khi nàng nói. Nàng kể rằng họ bị tước bỏ cả tên lẫn họ, trở thành những Abdullah hay Abdulmomin hoặc những cái tên khác bắt đầu bằng abd, có nghĩa là nô lệ và chỉ rõ vị trí của họ trên thế giới. Nhưng thay vì lo lắng về nỗi cuộc đời của những người trẻ tuổi kia bị làm cho biến dạng đi, hắn chỉ nghĩ rằng hắn không thích hình dáng đôi môi của nàng khi phát âm những âm tiết phương Đông. Hắn hôn khóe miệng nàng khi nàng kể cho hắn nghe về Trưởng quan Thái giám Trắng và Trưởng quan Thái giám Đen, những người huấn luyện các cậu bé để phục vụ hoàng gia và kể với hắn rằng người hùng, bạn của hắn, đã bắt đầu bằng chức vụ trưởng nuôi chim ưng, một cấp bậc tân binh mà chưa ai từng nghe nói đến. Hắn biết rằng thằng bạn thất lạc của hắn, cậu bé không có tuổi thơ, đã trưởng thành như nàng kể, lớn dần lên theo lời kể của nàng, có mọi thứ mà những đứa trẻ có trừ một tuổi thơ mà bọn chúng không có, trở thành một người đàn ông, hoặc thành bất kỳ thứ gì mà một đứa trẻ không có tuổi thơ có thể trở thành khi nó lớn lên, có thể là thành một người đàn ông không có thời trưởng thành. Phải, Argalia đã có được những kỹ năng chiến đấu khiến những người đàn ông khác phải ngưỡng mộ và sợ hãi, cậu ta đã tập hợp xung quanh mình một nhóm những chiến binh trẻ tuổi, những đứa trẻ bị cống nạp từ những vùng biên cương xa xôi của châu Âu, cùng với bốn người khổng lồ Thụy Sĩ bị chứng bạch tạng, Otho, Botho, Clotho và D’Artagnan, những lính đánh thuê bị bắt trên chiến trường và đem bán đấu giá tại chợ nô lệ Tangier, và một người Serbia tên là Konstantin bị bắt trong cuộc bao vây Novo Brdo. Nhưng bất chấp tầm quan trọng của thông tin này, hắn thấy mình lạc vào cõi mơ khi ngắm nhìn những cử động nhỏ trên gương mặt của cung điện ký ức khi nàng nói. Phải, Argalia đã trưởng thành ở đâu đó, lập được những kỳ tích, và đây là tất cả thông tin hắn cần biết, nhưng trong khi đó còn có những chuyển động nhẹ nhàng của đôi môi và má, những chuyển động rõ ràng của lưỡi và hàm, làn da thạch cao tuyết hoa sáng lấp lánh.

Đôi khi trong rừng gần trang trại ở Percussina hắn nằm trên nền lá cây xốp lắng nghe hai cung bậc tiếng chim hót, cao thấp cao, cao thấp cao thấp, cao thấp cao thấp cao. Đôi khi bên dòng suối trong rừng hắn ngắm nhìn dòng nước chảy xiết qua lòng suối đầy đá cuội, âm thanh khẽ lên bổng xuống trầm của nó. Cơ thể của một người đàn bà cũng như thế. Nếu quan sát thật kỹ ta sẽ thấy nó chuyển động theo nhịp điệu của thế giới ra sao, thứ nhịp điệu thầm kín, âm nhạc phía dưới âm nhạc, sự thực bên dưới sự thực. Hắn tin vào sự thực ẩn sâu này như những người đàn ông khác tin vào Thượng đế hay ái tình, tin rằng sự thực thực ra luôn ẩn kín, còn thứ gì hiển hiện, lộ liễu, bao giờ cũng vậy, là một kiểu dối trá. Bởi hắn là người đàn ông ưa sự chính xác nên hắn muốn nắm bắt được sự thực ẩn giấu một cách chính xác, thấy nó một cách rõ ràng và ghi lại, sự thực ẩn bên kia những ý niệm về đúng và sai, những ý niệm về thiện và ác, những ý niệm về xấu và đẹp, tất cả những thứ ấy chỉ là các khía cạnh lừa dối bế ngoài của thế giới, ít có liên quan đến cách thức vận hành thực sự của vạn vật, tách rời khỏi thực tánh, những mã bí mật, những hình thức ẩn giấu, điều bí ẩn.

Ở đây trên cơ thể người đàn bà này ta có thể nhìn thấy điều bí ẩn. Cái thực thể mà bên ngoài có vẻ chậm chạp này, bản ngã của nàng đã bị tẩy bỏ hoặc chôn vùi bên dưới câu chuyện không bao giờ chấm dứt, cái mê cung những căn phòng-chuyện kể ẩn chứa nhiều câu chuyện hơn là hắn muốn nghe. Kẻ mộng du ngon lành này. Khoảng trống này. Những từ học vẹt này tuôn trào ra khỏi nàng trong khi hắn nhìn chằm chằm, hắn cởi cúc và vuốt ve. Hắn phơi trần nàng ra mà không hối hận, vuốt ve nàng mà không thấy tội lỗi, nắn bóp nàng mà không cảm thấy thương xót. Hắn là nhà khoa học về tâm hồn nàng. Nơi cử động nhỏ nhặt của lông mày nàng, nơi cú giật khẽ của cơ đùi nàng, nơi cử động cong nhẹ lên bất thình lình của góc trái môi trên nàng, hắn suy ra hiện diện của sự sống. Bản ngã của nàng, kho báu có chủ quyền đó vẫn chưa bị hủy diệt. Nó ngủ yên và có thể đánh thức được. Hắn thì thầm vào tai nàng, “Đây là lần cuối cùng nàng còn kể câu chuyện này. Bao giờ nàng kể xong, hãy quên nó đi? Chầm chậm, câu từng câu, đoạn từng đoạn, hắn gỡ dần cung điện ký ức và giải thoát một con người. Hắn cắn tai nàng và nhìn thấy cái nghiêng đầu nhẹ nhàng đáp lại. Hắn ấn vào chân nàng và một ngón chân cái cử động biết ơn. Hắn vuốt ngực nàng thật nhẹ nhàng, nhẹ đến mức chỉ có một người tìm kiếm sự thực sâu kín mới nhìn thấy, lưng nàng cong lên đáp lại. Không có gì sai trong việc hắn làm. Hắn là người giải cứu nàng. Sẽ có lúc nàng cảm ơn hắn.

Trong cuộc bao vây Trebizond, ngày nào trời cũng mưa. Dãy đồi đầy những người Tartar và quân ngoại đạo khác. Con đường xuống núi biển thành bùn, sâu đến mức ngập lút bụng ngựa. Người ta phá hủy những chiếc xe chở hàng và đặt bao tải lên lưng lạc đà. Một con lạc đà ngã và một hòm châu báu bật nắp, sáu mươi nghìn miếng vàng nằm trên sườn đồi trước mắt tất cả mọi người. Ngay lập tức, người hùng cùng với bốn gã khổng lồ Thụy Sĩ và gã người Serbia rút gươm đứng gác xung quanh đống châu báu của vua Hồi giáo vừa đổ xuống cho tới khi ngài, hoàng đế, đến hiện trường. Sau đó người hùng được vua Hồi giáo tin cậy hơn cả con cháu ngài.

°°°

Cuối cùng, vẻ cứng nhắc biến mất khỏi chân tay nàng. Thân thể nàng buông thả và mời gọi trên tấm trải giường bằng lụa. Những câu chuyện nàng kể giờ thường có ngày tháng gần đây. Argalia đã trưởng thành và gần bằng tuổi il Machia và Ago. Trình tự các sự kiện được thống nhất lại một lần nữa. Chẳng mấy rồi nàng sẽ kể xong và hắn sẽ đánh thức nàng. Ruffiana Giulietta, vốn là kẻ thiếu kiên nhẫn, thúc giục hắn chiếm đoạt nàng trong khi nàng đang ngủ. “Cứ làm tới đi. Cứ việc. Không phải nhẹ nhàng. Làm thế càng tốt cho cô ta. Nó sẽ mở mắt cô ta ra.” Nhưng hắn đã quyết định không cưỡng đoạt nàng cho đến khi nào nàng tỉnh lại, và hắn nhận được sự tán thành của Alessandra Fiorentina về vấn đề này. Cung điện ký ức là một người đẹp khác thường nên cần được đối xử khéo léo. Nàng có thể không hơn gì nô lệ trong ngôi nhà của cô gái điếm hạng sang nhưng nàng cần được tôn trọng.

Đứng trước Vlad Đệ tam, kẻ thống trị Wallachia - Vlad “Ma cà rồng”, Hoàng tử Xiên Người, Kazikli Bey - không quyền lực thông thường nào chiến thắng được. Người ta bắt đầu đồn rằng hắn uống máu các nạn nhân bị xiên trong khi họ quằn quại giãy chết trên những cậy cọc nhọn, và rằng việc uống máu tươi của đàn ông và đàn bà đem lại cho hắn quyền năng kỳ lạ trườc cái chết. Hắn không thể chết. Hắn không thể bị giết. Hắn là kẻ tàn bạo nhất trong những kẻ tàn bạo. Hắn xẻo mũi những người bị giết gửi cho Hoàng tử Hungary để khoe khoang chiến tích của mình. Những câu chuyện này khiến quân đội sợ hắn và cuộc hành quân đến Wallachia không sung sướng gì. Để khuyến khích các vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ, nhà vua phân phát ba mươi nghìn miếng vàng và nói với quân linh rằng nếu chiến thắng họ sẽ được hưởng quyền lợi đất đai và khôi phục lại quyền sử dụng tên thật, Vlad Ác quỷ đã thiêu cháy toàn cõi Bulgaria và xiên hai mươi lăm nghìn người trên cọc nhọn, nhưng lực lượng của hắn nhỏ hơn quân đội Ottoman. Hắn rút quân, đi đến đâu là thiêu rụi đất đai, đầu độc giếng nước và tàn sát gia súc đến đó. Khi quân đội của Sultan bị cô lập, không có thức ăn, nước uống, vua Ác Quỷ bất ngờ tấn công. Nhiều binh lính bị giết hại, xác của họ bị xiên trên cọc nhọn. Sau đó Dracula rút về Tirgoviste và Sultan tuyên bố, “Đây sẽ là cứ điểm cuối cùng của quỷ.”

Nhưng ở Tirgoviste họ thấy một cảnh tượng khủng khiếp. Hai mươi nghìn người, đàn ông, đàn bà và trẻ em bị ác quỷ xiên trên hàng rào cọc nhọn xung quanh thành phố chỉ để chứng tỏ với đội quân đang tiến bước điều gì đang chờ đợi họ ở phía trước. Có những đứa bé sơ sinh bám chặt vào những bà mẹ bị xiên cọc, và trong bầu ngực đang thối rữa của các bà mẹ đó có thể thấy những tổ quạ. Nhìn thấy rừng người bị xiên ấy, Sultan ghê tởm quá liền rút những binh lính mất hết nhuệ khí về. Có vẻ như chiến dịch sẽ kết thúc thật hại thảm hại, nhưng người hùng vẫn tiến lên phía trước cùng nhóm bạn trung thành của chàng. “Chúng tôi sẽ làm những gì phải làm” chàng nói. Một tháng sau, người hùng quay về Stamhoul với cái đầu của ác quỷ đựng trong lọ mật ong. Hóa ra ma cà rồng cũng có thể chết, bất chấp những lời đồn trái ngược. Thi thể của hắn đã bị xiên giống như hắn đã xiên nhiêu người khác, bỏ lại cho các nhà sư Snagov mai táng tùy ý muốn. Đó là khi Sultan hiểu rằng người hùng là một siêu nhân có những thứ vũ khí ẩn chứa quyền năng thần kỳ và các bạn đồng hành của chàng cũng mạnh hơn người thường. Chàng đã được thưởng vinh dự cao nhất của vương quốc Hồi giáo Osmanli, cấp bậc Dũng sĩ Ngọn Giáo Thần. Ngoài ra, một lần nữa chàng lại được làm người tự do.

“Từ nay trở đi” Sultan bảo chàng, “ngươi là cánh tay phải của ta như cánh tay phải thật sự, và là con trai như con đẻ của ta, tên của ngươi không phải là tên nô lệ, bởi vì ngươi không còn là mamlúk hay abd của bất kỳ ai, tên ngươi là Tổng trấn Arcalia, người Thổ.”

Một kết cục có hậu, il Machia lạnh lùng nghĩ. Rốt cuộc, thằng bạn cũ của chúng ta đã lập được sự nghiệp của mình. Một điểm thích hợp để cung điện ký ức kết thúc câu chuyện của nàng. Hắn nằm xuống bên cạnh nàng và cố gắng hình dung ra Nino Argalia, một tổng trấn phương Đông được các hoạn quan người Nubia ngực trần phe phẩy quạt và những người đàn bà trẻ đẹp của hậu cung vây quanh. Cảm giác sợ hãi trỗi dậy trong hắn khi nghĩ đến hình ảnh kẻ phản bội này, một người Thiên Chúa giáo cải sang Hồi giáo, tận hưởng cuộc sống giàu sang của Constantinople nay đã mất, Konstantiniyye mới hay Stamboul của người Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc cầu nguyện trong thánh đường của các vệ binh Thổ, hoặc bước đi thờ ơ bên cạnh bức tượng đổ vỡ của Hoàng đế Justinian, ăn chơi thả cửa nhờ quyền lực ngày càng tăng của kẻ thù của phương Tây. Sự phản nghịch như vậy có thể gây ấn tượng trước một người vô tư, bản chất tốt như Ago Vespucci, người xem hành trình của Argalia như một cuộc phiêu lưu thú vị mà chính bản thân hắn không muốn có, nhưng trong suy nghĩ của Niccolò nó đã phá vỡ mọi gắn kết tình bạn của họ, và giả sử gặp lại nhau mặt đối mặt thì họ sẽ gặp nhau như kẻ thù, bởi vì sự từ bỏ của Argalia là tội ác chống tại những sự thật sâu xa hơn, chân lý vĩnh hằng của quyền lực và quan hệ họ hàng vốn thúc đẩy lịch sử của con người. Anh ta đã quay lưng lại với người của mình, và một bộ tộc không bao giờ nương tay với những người như vậy. Nhưng có vẻ như il Machia về sau, hoặc nhiều năm sau đó, cũng không bao giờ gặp lại người bạn thời thơ ấu của hắn.

Ả cò mồi Giulietta thò đầu qua cửa. “Tốt chứ?” Niccolò gật đầu thận trọng. “Thưa bà, tôi nghĩ rằng cô ta sẽ sớm tỉnh lại và trở lại là chính mình. Còn về phần tôi, về phần công sức nhỏ bé của tôi trong việc phục hồi tư cách con người của cô ta - Nhân phẩm, như Pico vĩ đại nói, nằm ở tâm điểm của nhân văn - tôi thừa nhận mình có chút lấp lóa tự hào.” Ruffiana phì hơi qua khóe miệng. “Đến lúc rồi đấy,” ả nói rồi rút lui.

Gần như ngay lập tức cung điện ký ức bắt đầu lẩm bẩm trong giấc ngủ. Giọng nàng mạnh lên và Niccolò nhận thấy nàng đang kể câu chuyện cuối cùng, câu chuyện được gắn ngay cửa ra vào của cái cung điện ký ức đã chiếm cứ bộ não nàng, câu chuyện cần được kể ra khi nàng đi qua cánh cửa này và lại tỉnh về với đời thường: câu chuyện của chính nàng, trải ngược về quá khứ, như thể thời gian đang trôi ngược. Với nỗi sợ hãi mỗi lúc một tăng hắn nhìn thấy dựng lên trước mặt là cảnh tượng lễ khai tâm của nàng, thấy người gọi hồn của Stamboul, nhà thần bí Sufi râu dài mũ cao thuộc dòng Bektashi, lão luyện nghệ thuật thôi miên và nghề xây dựng những cung điện ký ức, đương làm việc theo lệnh của một tổng trấn mới được tấn phong nào đó nhằm thực hiện ý muốn của quan Pasha[7] là khai thác trí nhớ của người đàn bà bị giam giữ này - xóa bỏ cuộc đời của cô ta, lấy chỗ để ghi nhớ câu chuyện mà không nghi ngờ gì nữa đã tự phóng đại lên của Argalia. Sultan ban cho anh ta cô nô lệ xinh đẹp và đây là cách anh ta sử dụng nàng. Tàn bạo! Phản bội! Lẽ ra hắn phải chết vì bệnh dịch cùng với bố mẹ hắn. Lẽ ra hắn phải chết đuối khi Andrea Doria thả hắn xuống thuyền. Bị xiên lên một cọc nhọn của Vlad Dracula xứ Wallachia không phải là hình phạt quá hà khắc đối với tội lỗi như vậy.

Đầu óc il Machia đang đầy ắp những ý nghĩ này và những ý nghĩ giận dữ khác thì không rõ từ đâu một hình ảnh không mong muốn từ quá khứ bỗng nhiên xuất hiện: thằng bé Argalia khoe với hắn về món cháo chữa bệnh của mẹ nó. “Không phải Machiavelli mà là Polentini.” Và bài hát cũ của Argalia về nàng cháo ngô tưởng tượng. Nếu nàng là tội lỗi, tao sẽ ăn năn cho nàng. Nếu nàng sắp chết, tao sẽ than khóc cho nàng, il Machia thấy nước chảy xuống má. Hắn hát thầm, Còn nếu nàng là bức thư thì tao sẽ gửi nàng đi, hát khẽ, để không làm phiền khuê nữ bằng xương thịt mà hắn đã đưa về từ cung điện tuyệt vọng. Hắn đơn độc với kỷ niệm về Argalia, chỉ có cảm giác phẫn nộ mới có đây cùng với kỷ niệm ngọt ngào xưa cũ của thời thơ ấu làm bầu bạn, và hắn khóc.

Tên tôi là Angélique và tôi là con gái của Jacques Coeur vùng Bourges, thương gia xứ Montpellier. Tên tôi là Angélique và tôi là con gái của Jacques Coeur. Cha tôi là một thương gia, buôn quả hạch, lụa và thảm từ Damas đến Narbonne. Ông ấy bị buộc nhầm tội đầu độc người tình của vua nước Pháp rồi chạy trốn đến Rome. Tên tôi là Angélique và tôi là con gái của Jacques Coeur, người được Giáo hoàng tôn vinh. Ông được phong làm thuyền trưởng của mười sáu chiếc thuyền lớn của Giáo hoàng được cử đi cứu viện Rhodes nhưng ông ngã bệnh trên đường đi mà chết. Tên tôi là Angélique và tôi thuộc dòng tộc Jacques Coeur. Trong khi các anh em trai của tôi buôn bán với vùng Levant[8] thì tôi bị cướp biển bắt cóc và bán làm nô lệ cho Sultan Stamboul. Tên tôi là Angélique và tôi là con gái của Jacques Coeur. Tên tôi là Angélique và tôi là con gái của Jacques. Tên tôi là Angélique và tôi là con gái. Tên tôi là Angélique và tôi là. Tên tôi là Angélique.

Hắn ngủ cạnh nàng đêm hôm đó. Khi nàng tỉnh giấc, hắn sẽ kể cho nàng nghe chuyện gì đã xảy ra, hắn sẽ đối xử với nàng nhẹ nhàng và tử tế, và nàng sẽ cảm ơn hắn như một tiểu thư chính là nàng xưa kia, một cô gái thuộc dòng dõi thương gia quyền quý. Hắn thương nàng vì thân phận không may. Hai lần bị những tên cướp biển Berber bắt cóc, một lần từ tay người Pháp, lần thứ hai từ tay người Thổ - ai biết được nàng đã phải chịu những đòn roi nào, bao nhiêu gã đàn ông đã chiếm đoạt nàng, hay nàng nhớ gì về những chuyện như vậy, và thậm chí bây giờ nàng vẫn chưa được tự do. Nàng có dáng vẻ tao nhã như bất kỳ quý tộc nào, nhưng chỉ là một cô gái trong nhà thổ. Nhưng nếu các anh em trai của nàng còn sống, chắc chắn họ sẽ rất vui mừng được đón nàng quay về, người em gái bí mật của họ, Angélique yêu quý bị thất lạc của họ. Họ sẽ chuộc lại nàng từ tay Alessandra Fiorentina và nàng có thể về nhà, về ngôi nhà ở đâu cũng được, Narbonne, Montpellier hay Bourges. Có thể hắn sẽ làm tình với nàng trước khi chuyện đó xảy ra. Hắn sẽ thảo luận với ruffiana, về chuyện đó vào buổi sáng. Ngôi Nhà Thần Chiến Tranh còn nợ hắn về việc làm gia tăng giá trị của tài sản bị tàn phá trước đây. Angélique yêu kiều. Angélique của những nỗi buồn. Hắn đã làm được một việc tuyệt vời, gần như quên mình.

Đêm đó hắn mơ một giấc mơ kỳ lạ. Một padishah phương Đông hay một hoàng đế ngồi đó, trong hoàng hôn, dưới một mái vòm nhỏ trên đỉnh nhọn của một tòa nhà năm tầng giống như kim tự tháp bằng sa thạch đỏ, nhìn ra một hồ nước vàng. Phía sau ngài là những người hầu cận phe phẩy quạt lông to, bên cạnh ngài là một người đàn ông hoặc đàn bà châu Âu, một dáng người với mái tóc dài màu vàng vận chiếc áo khoác ghép từ những mảnh da nhiều màu hình quả trám, đang kể chuyện nàng công chúa lưu lạc. Kẻ mộng chỉ có thể nhìn thấy hình người tóc vàng từ phía sau, nhưng padishah thì có thể thấy được rõ ràng, một người đàn ông to lớn, nước da trắng với bộ ria nặng nề, đẹp trai, đeo nhiều đồ trang sức và có chiều hơi béo. Rõ ràng những nhân vật trong giấc mơ là do hắn tạo ra, vì ông hoàng này chắc chắn không phải là Sultan Thổ Nhĩ Kỳ, còn kẻ triều thần tóc vàng giọng nghe không có vẻ là tổng trấn mới người Ý. “Nhà ngươi chỉ nói đến tình yêu của những kẻ đang yêu,” padishah nói, “nhưng chúng ta nghĩ đến tình yêu của dân chúng dành cho ông hoàng của họ. Bởi vì chúng ta vô cùng thèm khát được yêu.”

“Ái tình hay thay đổi,” người kia đáp. “Hôm nay họ yêu ngài, nhưng ngày mai họ có thể không yêu ngài.”

“Rồi thì sao?” padishah hỏi. “Chúng ta có nên là những bạo chúa tàn ác? Chúng ta có nên hành động để gây ra hận thù?”

“Không phải hận thù, mà là sợ hãi,” người tóc vàng nói. “Bởi vì chỉ có sự sợ hãi tồn tại lâu dài.”

“Đừng ngu ngốc,” padishah nói với hắn. “Ai cũng biết rằng nỗi sợ hãi đi kèm khá ổn với ái tình.”

°°°

Hắn tỉnh giấc vì tiếng thét và ánh sáng, thấy cửa sổ mở toang, những người đàn bà chạy nháo nhác khắp nơi, còn ả cò mồi Giulietta rít vào tai hắn, “Ngươi đã làm gì cô ta? Những ả điếm hạng sang không trang phục lộng lấy, đầu bù tóc rối, mặt mũi không son phấn và bẩn thỉu, mặc đồ ngủ nhàu nhĩ, vừa chạy từ phòng này sang phòng khác vừa quát tháo. Tất cả các cửa mở tung và ánh sáng ban ngày, thuốc giải độc của phù thủy, tuôn một cách hung tàn qua Ngôi Nhà Thần Chiến Tranh. Những người đàn bà này mới độc ác cay nghiệt làm sao, lũ chuột có hơi thở hôi thối và giọng nói khó nghe này mới vụng về thô lỗ làm sao. Hắn ngồi dậy cố mặc quần áo. “Ngươi đã làm gì? Nhưng hắn không làm gì cả. Hắn chỉ giúp đỡ nàng, gột sạch đầu óc nàng, giải thoát cho linh hồn nàng, và không đặt một ngón tay lên người nàng. Chắc chắn hắn không nợ ruffiana một cắc bạc. Tại sao lại chấn động thế? Tại sao lại om sòm thế? Hắn phải đi ngay đây. Hắn phải tìm Ago và Biagio và di Romolo để ăn sáng chút gì. Và không nghi ngờ gì rằng có việc phải làm. “Mày có là thằng ngu thì mới đi can thiệp vào việc mày không hiểu,” Giulietta Veronese quát. Có chuyện gì đó đã xảy ra ở đây. Giờ thì hắn đã ăn mặc chỉnh tề và đi qua Ngôi Nhà Thần Chiến Tranh đã mất hết phép màu, với vẻ đường hoàng tối đa mà hắn có thể gom góp được. Các ả điếm cao cấp im bặt khi hắn đi qua. Một số chỉ trỏ. Nghe có một hai tiếng suỵt. Có một cửa sổ bị vỡ trong salon lớn, ở phía nhìn ra sông Arno. Hắn cần phải biết chuyện gì đã xảy ra. Sau đó chủ nhà hiện ra trước mặt hắn, La Fiorentina, vẫn đẹp mà không cần chút trợ giúp nào của son phấn. “Ngài thư ký,” nàng nói với vẻ trịnh trọng lạnh lùng. “Ngài sẽ không bao giờ được hoan nghênh ở ngôi nhà này nữa.” Sau đó nàng bỏ lại hắn giữa đám đàn bà con gái, tiếng khóc than lại nổi lên. “Ngươi là đồ chó chết,” rufianna Giulietta nói. “Không thể ngăn được cô ta. Cô ta chạy ra từ căn phòng mà ngươi đang ngủ như xác chết thối rữa, và không ai chặn được cô ta lại.”

°°°

Chừng nào ta còn mất cảm giác về bi kịch cuộc đời ta, ta còn có khả năng tồn tại. Khi mọi việc đã rõ ràng trở lại, đã được phục hồi một cách đau đớn, nó sẽ làm ta phát điên. Ký ức được thức tỉnh lại của ta có thể làm ta cuồng loạn, ký ức về bao sỉ nhục, về bao kẻ vầy vò ta, về bao kẻ xúc phạm ta, ký ức về những người đàn ông. Đó không phải là cung điện mà là nhà thổ ký ức, và đằng sau những ký ức này là nhận thức rằng những người ta yêu quý đã chết, rằng không còn một lối thoát nào. Nhận thức đó có thể khiến ta đứng bật dậy, lấy hết sức mà chạy. Nếu ta chạy thật nhanh thì có thể tròn được quá khứ của ta và trí nhớ về mọi việc đã xảy ra với ta, và cả tương lai nữa, sự hoang vắng trống trải không thể tránh khỏi đang chờ phía trước. Những người anh em trai có cứu ta hay không? Không, những người anh em trai của ngươi đã chết. Có lẽ cả thế giới cũng đã chết. Phải, đã chết. để thuộc về thế giới đã chết thì chính ta cũng phải chết. Ta cần phải chạy thật nhanh đến khi chạm vào ranh giới giữa hai thế giới và sau đó ta không dừng lại ta chạy vượt qua cả đường ranh giới đó như thể nó không ở đó như thể kính là không khí và không khí là kính, không khí vỡ tan xung quanh ta như kính vỡ khi ta ngã. Không khí cắt ta thành nhiều mảnh như thể nó là một lưỡi dao. Thật dễ chịu khi rơi. Thật dễ chịu khi rơi khỏi cuộc đời. Thật dễ chịu.

°°°

“Argalia, thằng bạn của tao,” Niccolò nói với bóng ma của kẻ phản bội, “mày nợ tao một mạng sống.”

{14}
Sau khi Tansen hát bài ca của lửa

Sau khi Tansen hát bài ca của lửa, bài deepak raag, và khiến những ngọn đèn trong Ngôi Nhà Của Skanda do Bộ Xương và Tấm Nệm quản lý bùng cháy vì sức mạnh của âm nhạc, người ta phát hiện ra anh ta bị bỏng nặng. Trong cơn đê mê biểu diễn anh ta không nhận thấy trên chính cơ thể mình bắt đầu xuất hiện những vết bỏng khi nó nóng dần lên dưới tài năng cháy rực của anh ta. Akbar đã cho anh ta về nhà ở Gwalior trên một chiếc kiệu của hoàng gia, bảo anh ta nghỉ ngơi cho đến khi nào vết thương lành mới quay trở lại. Ở Gwalior anh ta được hai chị em gái Tana và Riri đến thăm, họ lo cho những vết thương của anh ta quá nên bắt đầu hát megh malhar, bài hát của mưa. Không lâu sau mưa phùn nhè nhẹ bắt đầu rơi lên người Mian Tansen ngay cả khi anh ta đang nằm trong bóng râm. Đó cũng không phải là mưa bình thường. Riri và Tana vừa hát vừa gỡ những miếng gạc khỏi vết thương của anh ta và cơn mưa gột rửa da thịt anh ta, da thịt bắt đầu lành trở lại. Cả Gwalior xôn xao câu chuyện về sự thần kỳ của bài hát mưa và khi Tansen quay về Sikri, anh ta kể cho hoàng đế nghe về những cô gái kỳ diệu ấy. Ngay lập tức Akbar cử Birbal đi mời hai chị em gái về triều và ban tặng cho họ đồ trang sức và quần áo để cảm ơn kỳ tích của họ. Nhưng khi Tana và Tiri gặp Birbal và nghe ý muốn của ngài, họ trở nên nghiêm trang, rút vào một nơi để thảo luận chuyện này, từ chối tất cả quà tặng của hoàng đế. Một lúc sau họ xuất hiện và nói với Birbal họ sẽ có câu trả lời vào sáng hôm sau. Đêm hôm đó Birbal chè chén say sưa, làm khách của Maharaja vùng Gwalior tại pháo đài vĩ đại của ông này, nhưng ngày hôm sau, khi ông ta quay trở lại nhà của Tana và Riri, ông ta thấy mọi người đang than khóc thảm thiết. Hai chị em đã nhảy xuống giếng tự tử. Là những người Bà la môn nghiêm khắc, họ không muốn phục vụ vua Hồi giáo, và sợ rằng nếu từ chối thì Akbar sẽ xem lời khước từ là sự xúc phạm và gia đình của họ sẽ phải chịu hậu quả. Để tránh kết cục như vậy, họ chọn cách hy sinh mạng sống của mình.

Tin về vụ tự tử của hai chị em có giọng hát thần kỳ khiến hoàng đế rơi vào nỗi phiền muộn sâu sắc, và khi hoàng đế phiền muộn thì cả kinh thành nín thở. Trong Lều Thờ Cúng Mới, những người Uống nước và Mê rượu thấy không thể tiếp tục tranh luận nữa, các cung phi và tì thiếp cũng ngừng cãi nhau. Khi cái nóng của ban ngày trôi qua, Niccolò Vespucci, kẻ tự xưng Mogor dell’Amore, đợi ở bên ngoài khu cung điện của hoàng đế như đã được lệnh nhưng hoàng đế không có lòng nào nghe chuyện kể của y. Sau đó, gần đến hoàng hôn, Akbar lao ra khỏi phòng của ngài, dược lính gác cùng những người kéo quạt hộ tống, đi về phía Panch Mahal. “Ngươi,” ngài nói khi nhìn thấy Mogor, bằng giọng của một người quên mất sự tồn tại của vị khách, và sau đó quay đi, “Tốt lắm. Đi nào.” Những người canh gác ngọc thể của hoàng đế khẽ nhích ra một chút và Mogor bị cuốn vào vòng tròn quyền lực. Y phải bước vội. Hoàng đế đang di chuyển nhanh.

Dưới mái vòm nhỏ trên đỉnh Panch Mahal, hoàng đế của Hindustan nhìn ra hồ vàng của Sikri. Đằng sau ngài đám người hầu phe phẩy những chiếc quạt lông lớn, bên cạnh ngài là người châu Âu tóc vàng muốn kể cho ngài nghe câu chuyện về nàng công chúa lưu lạc. “Ngươi chỉ nói đến tình yêu của những người đang yêu,” hoàng đế nói, “nhưng chúng ta đang nghĩ đến tình yêu của dân chúng dành cho ông hoàng của họ, điều mà chúng ta thú nhận rằng mình rất thèm khát. Vậy mà những cô gái này chết bởi vì họ chọn chia rẽ chứ không phải thống nhất, chọn Thượng đế của họ chứ không phải chúng ta, và chọn thù hận chứ không chọn tình yêu. Vì vậy, chúng ta kết luận rằng tình yêu của con người dễ thay đổi. Nhưng điều gì tiếp theo sau kết luận đó? Liệu chúng ta có nên trở thành một bạo chúa tàn ác? Chúng ta có nên hành động để tạo ra hận thù? Có phải chỉ có nỗi sợ hãi tồn tại bền lâu?”

“Khi chiến binh vĩ đại Argalia gặp mỹ nhân bất tử Qara Köz,” Mogor dell’Amore trả lời, “một câu chuyện bắt đầu, nó sẽ tái tạo lại niềm tin của mọi người đàn ông - niềm tin của ngài, Mughal vĩ đại, người chồng của những người chồng, người tình của những người tình, vua của các vị vua, đàn ông của những người đàn ông! - vào sức mạnh bất tử và khả năng phi thường của trái tim con người đối với ái tình.”

Khi hoàng đế từ đỉnh Panch Mahal bước xuống nghỉ ngơi đêm hôm đó, chiếc áo choàng phiền muộn đã tuột khỏi đôi vai ngài. Kinh thành đồng loạt thở phào và những ngôi sao sáng hơn một chút trên đầu. Nỗi phiền muộn của hoàng đế, như mọi người đều biết, đe dọa đến an toàn của thế giới, bởi vì nó có thể biến hóa thành yếu ớt hoặc bạo lực hoặc cả hai. Tâm trạng tốt của hoàng đế là sự bảo đảm tốt nhất cho một cuộc sống không biến động, và nếu một người xa lạ lấy lại tinh thần cho hoàng đế thì y đáng được ghi công, và y giành được quyền được coi là người bạn trong cơn hoạn nạn. Người lạ này, và có lẽ cả đề tài câu chuyện của y nữa, Tiểu thư Mắt Đen, Công chúa Qara Köz.

°°°

Đêm đó hoàng đế mơ về tình yêu. Trong giấc mơ, ngài lại là vua. Hồi ở Baghdad, Harun al-Rashid, cải trang đi vi hành, lần này qua những đường phố của thành phố Isbanir. Hoàn toàn bất ngờ, ngài Vua Hồi phát căn bệnh ngứa không ai chữa được. Ngài nhanh chóng quay về cung điện ở Baghdad, gãi suốt chặng đường hai mươi dặm, và khi về đến nhà ngài tắm sữa lừa và yêu cầu các cung phi yêu quý xoa bóp toàn thân bằng mật ong Bệnh ngứa vẫn làm ngài phát điên và không bác sĩ nào tìm ra phương thuốc chữa, mặc dù người ta đã giác hơi và cho đỉa cắn đến khi ngài đã rất gần cửa tử. Ngài từ chối những kiểu chữa trị lang băm ấy và khi lại sức ngài quyết định nếu bệnh ngứa này không thể chữa khỏi được thì việc duy nhất phải làm là khiến ngài xao nhãng hoàn toàn đến độ không chú ý đến nó nữa.

Ngài triệu những nghệ sĩ hài nổi tiếng nhất vương quốc của mình đến để làm ngài cười, và những nhà triết học am tường nhất khiến ngài căng óc tới cực hạn. Những vũ công khiêu dâm để kích thích dục vọng của ngài và những gái điếm hạng sang điệu nghệ nhất để thỏa mãn những dục vọng ấy. Ngài xây dựng những cung điện, đường sá, trường học, đường đua và tất cả những thứ này đều hoạt động tốt nhưng cơn ngứa vẫn tiếp tục mà không hề có dấu hiệu cải thiện nhỏ nhất. Ngài đặt cả thành phố Isbanir trong tình trạng cách ly và xông khói cống rãnh nhằm tấn công bệnh dịch ngứa từ nguồn nhưng sự thực là rất ít người ngứa tệ hại như ngài. Rồi vào một đêm khác, khi mặc áo choàng trùm kín cả người bí mật đi qua các đường phố của Baghdad, ngài thấy một ngọn đèn trên một cửa sổ cao và khi ngước lên ngài thoáng thấy một gương mặt phụ nữ bừng sáng nhờ ánh nến đến độ nàng nom như tạc bằng vàng. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy cơn ngứa, chấm dứt hoàn toàn, nhưng ngay khi nàng đóng cửa lùa và thổi tắt nến, cơn ngứa quay trở lại mạnh gấp đôi. Bấy giờ Vua Hồi hiểu ra bản chất căn bệnh ngứa của mình, ở Isbanir trong một khoảnh khắc tương tự ngài đã thấy chính gương mặt này nhìn xuống từ một khuôn cửa sổ khác và bệnh ngứa đã bắt đầu ngay sau đó. Hãy tìm nàng”ngài nói với các quan trong triều, “vì đó là nàng phù thủy đã bỏ bùa ta.”

Nói dễ hơn làm. Trong suốt bảy ngày tiếp theo người của vua Hồi mang về mỗi ngày bảy người đàn bà, nhưng khi ngài bắt họ cho xem mặt, ngài thấy ngay rằng không ai trong số đó là người ngài tìm kiếm. Tuy nhiên, vào ngày thứ tám, một người phụ nữ che mạng không mời mà đến triều đình đề nghị được diện kiến, nói rằng nàng là người có thể làm dịu cơn đau của Vua Hồi. Harun al’Rashid bắt nàng thú nhận ngay lập tức. “Vậy nàng là phù thủy,” ngài kêu lên. “Thần không phải loại ấy?” nàng trả lời ngài. “Nhưng từ khi thần thoáng nhìn thấy một người đàn ông bịt mặt trên đường phố Isbanir, thần bị ngứa không sao kiểm soát nổi. Thần thậm chí đã rời khỏi thành phố quê hương, chuyển đến Baghdad này với hy vọng việc di chuyển này có thể làm dịu bớt cơn khổ sở, nhưng không ích gì. Thần cố gắng bận rộn, tự làm mình xao nhãng, đã dệt những tấm thảm lớn và viết nhiều tập thơ, thảy đều vô ích. Sau đó thần nghe tin Vua Hồi Baghdad đang tìm kiếm một người phụ nữ đã làm ngài bị ngứa, và thần biết câu trả lời cho câu hỏi này.”

Nói xong điều đó, nàng táo bạo tháo mạng che mặt xuống và ngay lập tức cơn ngứa của vua Hồi biến mất hoàn toàn, thay vào đó là cảm giác hoàn toàn khác. “Nàng cũng thế à?” ngài hỏi và nàng gật đầu. “Không còn ngứa nữa. Mà là một cảm giác khác thế vào.” “Và đó cũng là một kiểu khổ sở không người đàn ông nào có thể chữa lành,” Harun al-Rashid nói. “Hoặc trong trường hợp của thần, không người đàn bà nào” người phụ nữ trả lời. Vua Hồi vỗ tay và thông báo đám cưới sắp tới của ngài; từ đó ngài và Begum sống hạnh phúc bên nhau mãi mãi, cho đến khi Cái chết, Kẻ Phá hủy Tháng Ngày xuất hiện.

Đó là giấc mơ của hoàng đế.

°°°

Khi câu chuyện về công chúa bí mật bắt đầu lan đến những biệt thự quyền quý và những cống rãnh hạ lưu ở Sikri, một bầu không khí mơ màng uể oải trùm lên kinh đô. Người ta bắt đầu mơ đến nàng suốt ngày, đàn bà cũng như đàn ông, triều thần cũng như lê dân, thánh nhân cũng như gái điếm. Nàng phù thủy Mughal đã biến mất của Herat xa xôi, mà người tình Argalia của nàng sau đó được mệnh danh là “Florence của phương Đông”, đã chứng tỏ rằng quyền lực của nàng không bị dòng trôi của năm tháng lẫn cái chết có thể đã xảy ra của nàng làm cho suy giảm. Nàng thậm chí mê hoặc được cả Mẫu hậu Hamida Bano, người thường không có thời gian để mơ mộng. Tuy nhiên, Qara Köz, người viếng thăm Hamida Bano trong giấc ngủ của bà, là mẫu mực về lòng sùng đạo và hành xử bảo thủ của Hồi giáo. Không có hiệp sĩ xa lạ nào được phép vấy bẩn sự thanh khiết của nàng; sự tách biệt của nàng với người dân gây cho nàng nỗi thống khổ vô cùng và, cần phải nói, rất có thể là do lỗi của chị nàng. Công nương Gulbadan già, ngược lại, mơ đến một Qara Köz hoàn toàn khác, một người đàn bà phiêu lưu phóng khoáng tinh thần, với vẻ tươi vui đầy bất kính, thậm chí báng bổ hơi đáng kinh ngạc nhưng hết sức thú vị, và câu chuyện về mối liên hệ của nàng với người đàn ông đẹp trai nhất thế giới đơn giản là điều vô cùng thú vị, Công nương Gulbadan sẽ phải ghen tị với nàng nếu có thể, nhưng bà còn quá mải vui sống thay nàng vài đêm một tuần. Còn đối với Bộ Xương, chủ nhân Ngôi Nhà Skanda ven hồ, Qara Köz là hiện thân của bản năng tình dục đàn bà và đã thực hiện những kỳ tích thể dục bất khả thi mỗi đêm để mua vui cho các gái điếm hạng sang có sở thích tò mò nhìn trộm. Nhưng không phải tất cả những giấc mơ về nàng công chúa bí mật đều vui vẻ. Tiểu thư Man Bai, tình nhân của người kế thừa ngôi báu, cho rằng sự ồn ào vô lý xung quanh người đàn bà lưu lạc chính là một sự đánh lạc hướng chú ý khỏi bản thân cô ta, hoàng hậu sắp lên ngôi của Hindustan, người có đủ cả tuổi trẻ lẫn vận mệnh để làm đề tài cho những câu chuyện huyễn tưởng của thần dân trong tương lai. Và Jodha, cung phi Jodha cô độc trong khuê phòng của nàng, không được nhà vua, người sáng tạo ra nàng đến thăm, hiểu rằng sự xuất hiện của nàng công chúa bí mật khiến nàng phải đương đầu với một đối thủ cạnh tranh tưởng tượng mà quyền lực của nàng không sánh nổi.

Rõ ràng Tiểu thư Mắt Đen đã trở thành tất cả mọi thứ cho tất cả mọi người, một hình mẫu, một người tình, một địch thủ, nàng thơ; khi vắng mặt, nàng trở thành một trong những chiếc bình mà con người trút vào đó các sở thích riêng, sự ghê tởm, những định kiến, những thói ngông, những bí mật, mối lo âu, niềm hân hoan, những bản ngã không có thực, những cái bóng của họ, sự ngây thơ và tội lỗi, những nghi ngờ bất quyết của họ, phản ứng hào phóng nhất và cũng miễn cưỡng nhất của họ trước chuyến du hành của bản thân mình qua thế giới. Và người kể chuyện nàng, Niccolò Vespucci, “Mughal Ái Tình”, người mới được hoàng đế sủng ái, nhanh chóng trở thành vị khách được mong chờ nhất thành phố. Ban ngày tất cả các cửa mở ra đón y, còn ban đêm một lời mời y đến địa điểm giải trí mà y lựa chọn, Ngôi Nhà Của Skanda, nơi mà hai nữ hoàng, cặp nữ thần gầy guộc và nữ thần béo phì, đã đạt đến trình độ có thể tùy ý lựa chọn khách hàng cho mình trong số những người cao quý nhất của Sikri, là biểu tượng đáng thèm khát nhất của địa vị mà người ta phải có. Sự gắn bó chung thủy của Vespucci với Bộ Xương gầy guộc, không biết mệt mỏi, Mohini, được xem là đáng ngưỡng mộ. Bản thân nàng thấy khó tin được điều đó. “Một nửa đàn bà ở Sikri sẵn sàng mở cửa sau cho chàng,” ả nói với y, băn khoăn. “Liệu ta có thực sự đáp ứng được tất cả dục vọng của chàng hay không?” Y choàng tay ôm lấy ả dỗ dành. “Nàng nên hiểu,” y nói, “rằng ta đã đi qua ngần ấy chặng đường không phải để quan hệ lăng nhăng.”

Thực ra, tại sao y đến đây? Đó là câu hỏi làm băn khoăn nhiều bộ óc sắc sảo nhất của thành phố, và cả dăm ba tên gián điệp ác ý nhất. Mối quan tâm ngày càng tăng của toàn thể công dân đối với cuộc sống thường nhật đờ đẫn vì rượu và cái văn hóa ban đêm cuồng tình dục của Florence xa xôi, như lời kể của Mogor dell’Amore xuyên suốt chuỗi dài yến tiệc trong các biệt thự quý tộc và những buổi uống rượu rum tại các điểm giải trí hạ đẳng, đã khiến một số người nghi ngờ rằng có một âm mưu hưởng lạc hòng làm suy yếu nền tảng đạo đức của dân chúng và làm xói mòn sức mạnh tinh thần của Một Thượng đế Đích thực. Badauni, lãnh tụ nghiêm khắc của phe Uống nước và là người thầy của Thái tử Salim ngày càng nổi loạn hơn, đã căm ghét Vespucci kể từ khi ông bị gã người nước ngoài đùa cợt trong Lều Thờ Cúng Mới. Bây giờ ông bắt đầu xem y là công cụ của Quỷ dữ. “Hình như cha ngài, người ngày càng không tin vào Thượng đế, triệu ra gã người lùn quỷ quái này để giúp ông ta tha hóa mọi người,” ông ta bảo Salim, và đế thêm, với vẻ đe dọa, “phải làm gì đó, nếu ai đó đủ sức làm.”

Những lý do để Hoàng tử Salim liên minh với Badauni là hoàn toàn non nớt; anh ta đứng về phía kẻ thù của Abul Fazl bởi vì Abul Fazl là người thân tín gần gũi với cha anh ta. Khắc khổ không phải là phong cách của anh ta, bởi anh ta là một kẻ hưởng lạc với những năng lực khiến cho Badauni kinh hãi, giả sử người đàn ông gầy gò này được biết đến chúng. Chính vì thế Salim không bị ấn tượng trước giả thuyết của Badauni rằng bằng cách nào đó hoàng đế đã lôi một con quỷ dục vọng từ địa ngục lên. Anh ta ghét Vespucci bởi vì, với tư cách người bảo vệ Ngôi Nhà Của Skanda, gã người nước ngoài là kẻ duy nhất được phép tự do sở hữu con người của Tiểu thư Bộ Xương; và bất chấp những chăm sóc ngày càng điên cuồng của Tiểu thư Man Bai, sự thèm muốn của thái tử đối với Mohini chỉ tăng lên cùng với thời gian. “Ta sẽ là vua nay mai,” anh ta giận dữ tự nhủ, “vậy mà cái nhà thổ kiêu căng này lại từ chối không cho ta người đàn bà mà ta yêu cầu.” Còn Tiểu thư Man Bai, cơn thịnh nộ của cô ta khi biết rằng chồng sắp cưới vẫn thèm khát được ngủ với nô lệ cũ của cô ta thật vô cùng khủng khiếp. Thịnh nộ trộn lẫn nỗi oán hận của cô ta với nàng công chúa trong mơ mà Vespucci đã lén đưa vào giấc mơ của tất cả mọi người cô ta biết, và tạo nên một cái nhọt sưng tấy trong tâm hồn cô ta, có lẽ phải thật mạnh tay mới trích đi được.

Khi Salim hạ cố đến thăm lần tiếp theo, cô ta chuẩn bị sẵn những ngón quyến rũ nhất và ngậm nho giữa hai hàm răng để anh ta dùng lưỡi lấy ra. “Nếu gã Mogor này thuyết phục hoàng đế tin vào nguồn gốc tổ tiên của y,” cô ta thì thầm với người tình, “hoặc nếu, có nhiều khả năng hơn, hoàng đế giả vờ tin lời y vì lý do riêng của ngài, chàng có hiểu hậu quả không, cưng, những hậu quả phức tạp và nguy hiểm cho chàng không?” Hoàng tử Salim thường cần có người khác chỉ ra cho mình những thứ như hậu quả phức tạp cho mình, vì vậy anh ta đề nghị cô ta nói rõ. “Chàng không thấy sao, ôi, người đang chờ đợi làm vua Hindustan,” cô ta lào thào, “tức là nó cho phép cha chàng nói rằng có một người khác đáng được kế ngôi hơn chàng? Và thậm chí dù chuyện có vẻ khó tin, điều gì sẽ xảy ra nếu ngài quyết định nhận kẻ nịnh hót đó làm con trai của ngài? Ngôi báu không còn quan trọng đối với chàng nữa hay chàng sẽ đấu tranh để có nó, người yêu quý nhất đời em? Là người đàn bà không mong muốn gì hơn là được làm hoàng hậu của chàng, thiếp rất tiếc nếu biết rằng ngài không phải là ông vua sắp lên ngôi mà chỉ là con bọ không xương sống.”

Thậm chí những người thân cận nhất với hoàng đế cũng đâm ra dè dặt và nghi ngờ nhiều hơn về sự hiện diện của Mogor dell’Amore cũng như mục đích thực sự của y trong triều đình. Mẫu hậu Hamida Bano nghĩ rằng y là điệp viên của phương Tây ngoại đạo, được cử đến để gây rối và làm suy yếu vương quốc thiêng liêng của họ. Theo ý kiến của cả Birbal lẫn Abul Fazl gần như chắc chắn y là tên côn đồ đang chạy trốn khỏi tội lỗi ghê gớm nào đó ở quê nhà, một tên lừa đảo cần phải luồn lách có một cuộc đời mới vì cuộc sống cũ không thể tồn tại được nữa. Có thể y đã phải đối mặt với án thiêu sống, treo cổ, xé xác phanh thấy, hoặc ít nhất là bị tra tấn hoặc cầm tù nếu y quay về nơi y đã ra đi. “Chúng ta không nên là những người phương Đông ngây thơ khờ dại mà y tưởng,” Abul Fazl nói. “Ví dụ trong cái chết của Huân tước Hauksbank, thần chưa bao giờ hết tin tưởng rằng y có tội.” Birbal lại lo lắng cho chính hoàng đế. “Thần không nghĩ rằng y định làm hại hoàng thượng,” ông nói, “nhưng y đã yểm một câu thần chú quanh ngài để cuối cùng ngài tự làm hại chính mình, đánh lạc hướng chú ý của ngài khỏi những vấn đề ngài cần quan tâm đúng mực.”

Hoàng đế không bị thuyết phục, mà lại có ý động lòng trắc ẩn. “ Y là một người không nhà cửa đang tìm kiếm một vị trí trên cõi đời,” ngài nói với họ. “Dưới chân đồi, tại Ngôi Nhà Của Skanda, y đã tạo ra một kiểu đời sống gia đình trong một nhà thổ và biến ả gái điếm gầy giơ xương thành một thứ kiểu như vợ. Hẳn y thèm khát tình yêu lắm! Sự cô độc là số phận của kẻ lang thang; y là kẻ xa lạ ở bất cứ nơi nào y đến, chỉ tồn tại nhờ sức mạnh ý chí. Lần cuối cùng một người đàn bà khen ngợi y và gọi y là người đàn ông của riêng mình là khi nào? Lần cuối cùng y cảm thấy được thương yêu, coi trọng, có giá trị, là khi nào? Khi một người đàn ông không được ai khao khát, có một thứ gì đó trong anh ta bắt đầu chết. Sự lạc quan có thể phai nhạt, Birbal thông thái của chúng ta ạ. Này Abul Fazl, người bảo vệ thận trọng của chúng ta, sức mạnh của một người đàn ông không phải là không thể cạn kiệt. Một người đàn ông cần những người đàn ông hướng về mình vào ban ngày và một người đàn bà cuộn tròn trong tay anh ta vào ban đêm. Chúng ta nghĩ rằng y đã không có những dưỡng chất ấy trong một thời gian dài, Mogor của chúng ta. Trong y có một ánh sáng gần tắt khi chúng ta gặp y, nhưng nó đã cháy lên mạnh hơn khi ở bên chúng ta hoặc ở bên ả, Bộ Xương nhỏ bé, Mohini. Cõ lẽ cô ả đã cứu vớt cuộc đời y. Đúng là chúng ta không biết cuộc đời đó trước đây như thế nào. Tên của y, Cha Acquaviva nói với chúng ta, là tên tuổi lừng lẫy ở thành phố của y, nhưng nếu như vậy thì y đã bị loại bỏ khỏi sự bảo vệ của nó. Ai biết tại sao y bị đẩy đi? Chúng ta thấy mình thích y và không quan tâm đến việc khám phá những bí mật của y, hiện thời thì không. Có thể y đã là kẻ tội phạm, có thể còn là kẻ sát nhân, chúng ta không thể khẳng định được. Điều chúng ta biết là y đã vượt qua cả thế giới để bỏ lại một câu chuyện ở phía sau và kể một câu chuyện khác, rằng câu chuyện mà y mang đến cho chúng ta là hành lý duy nhất của y, và rằng khát vọng sâu xa nhất của y cũng giống như của Dashwanth khốn khổ đã mất tích - đó là y muốn bước vào câu chuyện y đang kể và bắt đầu một cuộc sống mới bên trong nó. Nói tóm lại, y là một sinh vật của những câu chuyện tưởng tượng, và một afsanah đích thực không bao giờ thật sự gây hại cho ai.”

“Tâu Hoàng thượng, thần hy vọng chúng ta không sống để biết ra sự điên rồ của nhận xét đó,” Birbal nghiêm trang trả lời.

Danh tiếng của Khanzada Begum quá cố, người chị của nàng công chúa bí mật, bị sụt giảm khi sự mê đắm của thành phố dành cho em gái nàng tăng lên. Mệnh phụ vĩ đại ấy, người đã trở thành nữ anh hùng của triều đình Babar, ông của Akbar, khi nàng chiến thắng quay về nhà sau nhiều năm bị giam cầm cùng với Hãn vương Shaibani, và sau đó đã trở nên một thế lực mạnh mẽ trong gia đình Mughal, dược hỏi ý kiến về tất cả các vấn đề chính sự, song giờ đây thay vào đó đã trở thành nguyên mẫu của mọi người chị độc ác, và tên tuổi của nàng, từng rất được tôn thờ, nay trở thành lời thóa mạ mà đàn bà văng vào mặt nhau trong cơn giận dữ khi họ muốn buộc tội người kia phù phiếm, ghen tị, nhỏ nhen hay phản bội. Nhiều người nuôi dưỡng lòng tin rằng chính hành xử của nàng trong tay Khanzada, cũng như lòng mê đắm của nàng với viên tổng trấn người nước ngoài, đã đẩy công chúa bí mật xa khỏi gia đình, sự lựa chọn dẫn dụ xuống những nẻo đường xa lạ, khó hiểu đến chốn mịt mù. Thời gian trôi đi, thái độ khiếp sợ của công chúng trước “bà chị độc ác” bắt đầu cho hậu quả đáng lo ngại. Vấn đề cãi cọ gì đó nảy sinh xung quanh câu chuyện, một mớ bất hòa xanh non hôi thối nổi lểnh bềnh khởi nguồn từ câu chuyện mà nhiễm vào những người đàn bà Sikri, đến mức tin tức bắt đầu lan đến cung điện về những cuộc cãi cọ ác liệt giữa các chị em gái trước đây yêu thương nhau, sự nghi ngờ và những lời buộc tội, những rạn nứt không thể hàn gắn nổi, sự ghẻ lạnh xót xa, những cuộc cấu xé nhau, thậm chí cả đâm nhau, những sục sôi ghét bỏ và oán hận liên quan, tất cả những thứ mà những người đàn bà đó gần như không hề biết tới trước khi Khanzada Begum bị gã nước ngoài tóc vàng lột mặt nạ. Sau đó rắc rối lan rộng hơn cho đến khi nó ảnh hưởng đến cả những chị em con chú con bác, sau đó đến những mối quan hệ xa hơn và cuối cùng đến tất cả đàn bà, dù có họ hàng hay không; thậm chí cả trong hậu cung của hoàng đế, huyên náo vì thù hằn tăng lên đến mức chưa từng có và hoàn toàn không chấp nhận được.

“Đàn bà lúc nào cũng than vãn về đàn ông,” Birbal nói, “nhưng hóa ra những phàn nàn sâu xa nhất của họ lại dành cho nhau, bởi vì trong khi họ cho rằng đàn ông dễ thay đổi, phản trắc và yếu ớt, họ lại đánh giá những người cùng giới tính theo tiêu chuẩn cao hơn, họ kỳ vọng nhiều hơn ở những người cùng giới - sự chung thủy, hiểu biết, đáng tin cậy, yêu thương - và rõ ràng tất cả họ đều đồng tình quyết định rằng những kỳ vọng này đã bị đặt nhầm chỗ.” Abul Fazl, với thoáng mỉa mai trong giọng nói, nhận xét thêm rằng lòng tin của nhà vua vào sự tưởng như vô hại của những câu chuyện đang trở thành quan điểm bị công kích thủng lỗ chỗ khó lòng bảo vệ. Cả ba người đàn ông, hai vị triều thần và nhà vua, biết rằng đàn ông không thể chấm dứt được cuộc chiến tranh của những người đàn bà. Mẫu hậu Hamida Bano và Công nương già Gulbadan được triệu đến Cung điện Mơ ước. Họ vừa đi vừa xô đẩy, hích tay nhau, bà này phàn nàn về sự bội bạc ngấm ngầm của bà kia, và người ta bắt đầu thấy rõ cuộc khủng hoảng đã vượt ra ngoài tầm kiểm soát.

Một trong số ít địa điểm ở Sikri vẫn còn miễn dịch với hiện tượng này là Ngôi Nhà Của Skanda, nên cuối cùng Bộ Xương và Tầm Nệm mạnh bạo đề nghị một cuộc diện kiến hoàng đế, khẳng định rằng họ có cách giải quyết vấn đề này. Bản năng tự bảo tồn là động cơ mạnh mẽ dẫn đến hành động thái quá này. “Chúng ta phải làm điều gì đó,” Bộ Xương thì thầm với Mogor trên giường vào ban đêm, “nếu không, năm phút nữa tính từ lúc này, ai đó sẽ quyết định rằng tất cả chuyện huyên náo này là lỗi của chàng và sau đó tất cả chúng ta coi như rồi đời.” Hoàng đế vừa thích thú vì sự táo bạo của cô gái điếm vừa lo lắng vì tình hình nên đã chấp nhận đề nghị diện kiến và triệu họ đến bên bờ Bể Nước Đẹp Hơn Tất Cả. Ngài ngồi thoải mái trên một chiếc trường kỷ giữa bể và bảo các cô gái điếm hạng sang lên tiếng. “Tâu Jahanpanah, Ngài che chở thế giới,” Bộ Xương nói, “ngài hãy ra lệnh cho tất cả đàn bà ở Sikri cởi hết quần áo ra.” Hoàng đế nhỏm dậy. Thú vị đấy. “Tất cả quần áo?” ngài hỏi, chỉ để biết chắc rằng mình nghe đúng. “Mọi thứ,” Tấm Nệm nói vô cùng nghiêm trang. “Quần áo lót, tất, thậm chí cả nơ cài trên tóc. Hãy bắt họ đi trong thành phố hoàn toàn khỏa thân trong một ngày, rồi ngài sẽ không còn thấy chuyện nhảm nhí này nữa.”

“Nguyên nhân khiến rắc rối này không lan đến nhà thổ,” Bộ Xương giải thích, “là các cô gái ăn đêm không có điều gì bí mật với nhau, chúng thần đã gột sạch những phần riêng tư và chúng thần biết những cô nào có mụn đậu mùa còn cô nào không. Khi những người đàn bà của thành phố này nhìn thấy nhau khỏa thân trên phố, khỏa thân trong bếp, khỏa thân ở chợ, khỏa thân khắp mọi nơi, có thể nhìn thấy từ mọi góc độ, tất cả những khiếm khuyết, những chỗ kín mọc lông được phơi bày, họ sẽ phá lên cười lẫn nhau và nhận thấy rằng họ thật ngu ngốc khi nghĩ rằng những sinh vật buồn cười và kỳ quặc này lại có thể là kẻ thù của họ.”

“Còn đối với đàn ông,” Mohini Bộ Xương nói, “ngài phải ra lệnh bịt mắt tất cả lại, cả ngài cũng làm như vậy. Trong một ngày không người đàn ông nào nhìn đàn bà, trong khi những người đàn bà nhìn nhau không che đậy, có thể nói, họ đang làm quen với nhau một lần nữa.”

“Nếu con nghĩ rằng ta sẽ làm điều đó,” Hamida Bano nói, “thì những câu chuyện của gã nước ngoài đã thực sự làm mềm yếu đầu óc của con rồi.” Hoàng đế Akbar nhìn vào mắt mẹ. “Khi hoàng đế ra lệnh,” ngài nói, “hình phạt cho việc bất tuân mệnh lệnh là cái chết.”

Ngày khỏa thân của đàn bà là một ngày đẹp trời. Mây che mặt trời suốt cả ngày, gió mát thổi nhẹ. Những người đàn ông của Sikri không làm việc ngày hôm đó, không có cửa hàng nào mở cửa, những cánh đồng vắng vẻ, cửa vào xưởng của các nghệ nhân và nghệ sĩ cài then chặt. Những người quyền quý nằm trên giường, các nhạc công và triều thần đều quay mặt vào tường. Và trong lúc vắng bóng đàn ông, những người đàn bà của kinh thành biết rằng họ không được tạo nên bởi những lời nói dối và sự phản bội mà chỉ bởi lông tóc, da và thịt, rằng tất cả họ đều không hoàn hảo như nhau, và không có điều gì bí mật họ che giấu nhau, không có thuốc độc, không có âm mưu, và rằng thậm chí chị em gái rốt cuộc cũng có thể tìm được cách để hòa thuận. Khi mặt trời lặn, những người đàn bà mặc lại quần áo, những người đàn ông tháo khăn bịt mắt, và người ta ăn một bữa ăn tương tự như bữa bắt đầu mùa chay, một bữa tối chỉ có nước và hoa quả. Từ ngày đó trở đi, ngôi nhà của Bộ Xương và Tấm Nệm trở thành địa điểm hoạt động về đêm duy nhất được cấp triện phê chuẩn của hoàng đế, còn hai quý bà trở thành cố vấn danh dự của nhà vua. Chỉ có hai tin xấu. Tin thứ nhất có liên quan đến Thái tử Salim. Trong lúc rượu say, đêm đó anh ta khoe khoang với bất kỳ ai chịu nghe mình nói rằng anh ta đã phớt lờ sắc lệnh của cha, tháo khăn bịt mắt mà nhìn hau háu tất cả đám đàn bà suốt nhiều giờ. Tin này truyền đến Akbar, ngài ra lệnh bắt con trai ngay lập tức. Chính Abul Fazl là người đề xuất hình phạt thích đáng nhất đối với tội lỗi của hoàng tử. Buổi sáng hôm sau, trong khoảng trống bên ngoài hậu cung của hoàng gia, ngài cho lột Salim trần truồng và sau đó hoàng tử bị đám lính gác của hậu cung, cả thái giám lẫn phụ nữ có thân hình như lực sĩ xúm lại đánh. Họ đánh túi bụi bằng gậy, bằng đá cho đến khi anh ta van xin được khoan dung tha thứ. Sau vụ đó, không thể tránh khỏi chuyện hoàng tử nghiện rượu và ma túy rồi sẽ có ngày rắp mưu trả thù Abul Fazl và cả Hoàng đế Hindustan.

Hậu quả đáng buồn thứ hai của sự việc đàn bà khỏa thân là Công nương Gulbadan già bị cảm lạnh và nhanh chóng suy sụp đến chết. Vào phút cuối cùng bà gọi hoàng đế đến và cố gắng khôi phục danh tiếng cho Khanzada Begum đã quá cố. “Khi cha ngài trở về từ cuộc lưu vong lâu ngày ở Ba Tư và tìm lại được ngài,” bà nói, “chính Khanzada Begum là người chăm sóc ngài, bởi vì Hamida Bano không có ở đây, tất nhiên. Khanzada yêu ngài rất nhiều, đừng quên điều đó. Bà ấy thường hôn tay hôn chân ngài và nói chân tay ngài khiến bà nhớ đến chân tay của ông ngài. Vì vậy cho nên dù có chuyện kể bà ấy đối xử với Qara Köz như thế nào, hãy nhớ rằng câu chuyện này cũng đúng sự thật. Một người chị tồi có thể là một bà bác đầy yêu thương.” Gulbadan luôn cố tìm kiếm sự chính xác khi nhớ về quá khứ, nhưng bây giờ bà bắt đầu lẩn, đôi khi gọi Akbar bằng tên cha của ngài, Humayun, đôi khi thậm chí còn gọi bằng tên của ông ngài. Giống như thể cả ba hoàng đế Mughal đầu tiên đều tập hợp bên giường bà, chứa đựng trong cơ thể Akbar, để canh gác khi linh hồn bà rời khỏi thế giới này. Sau khi Gulbadan chết, lòng Hamida Bano tràn đầy nỗi hối hận sâu sắc. “Ta đã hích tay bà ấy,” bà nói. “Ta đã xô bà ấy suýt ngã, mà bà ấy là chị của ta cơ mà. Ta đã không kính trọng bà ấy nhưng bây giờ bà ấy đã đi xa rồi.” Akbar an ủi mẹ. “Bác ấy biết mẹ yêu bác ấy,” ngài nói. “Bác ấy hiểu rằng một người đàn bà có thể là người hích tay tồi và cũng là một người bạn tốt.” Nhưng mẫu hậu vẫn không thể nguôi ngoai. “Bà ấy lúc nào cũng trẻ trung,” bà nói. “Thiên thần đã nhầm lẫn. Chính ta mới là người đang chờ chết.”

Bốn mươi ngày để tang Gulbadan trôi qua, Akbar triệu Mogor dell’Amore đến Cung điện Mơ Ước. “Nhà ngươi mất thời gian quá,” ngài nói với y. “Ngươi không thể kéo dài chuyện này mãi được, ngươi biết không. Đã đến lúc ngươi phải kể hết câu chuyện của mình. Hãy kể toàn bộ câu chuyện chết tiệt này càng nhanh càng tốt - và hãy làm thế, nhưng làm ơn đừng khuấy động các bà ấy lên một lần nữa.”

“Đấng Che chở Thế giới,” Mogor nói, cúi người thật thấp, “không có gì thần khát khao hơn là được kể hết câu chuyện của mình, bởi đó là điều những người đàn ông mong chờ hơn tất thảy. Nhưng để đưa được Tiểu thư Mắt Đen vào vòng tay của Argalia, người Thổ, trước hết thần phải giải thích những diễn biến quân sự liên quan đến ba thế lực vĩ đại đứng giữa Ý và Hindustan, tức là Hãn vương Ngải Đắng, thủ lĩnh người Uzbeg, Vua Ishmael hay Ismail thuộc vương triều Safavid, Vua Ba Tư, và Vua Hồi Ottoman.”

“Nguyền rủa tất cả những kẻ kể chuyện,” Akbar tức giận nói và uống ực một ngụm trong cốc rượu đỏ vàng. “Nguyền cho con cái các ngươi bị bệnh đậu mùa.”

{15}
Bên bờ biển Caxpi, các phù thủy khoai tây già ngồi khóc

Bên bờ biển Caxpi, các phù thủy khoai tây già ngồi khóc. Họ than thở và khóc lóc thảm thiết. Toàn bộ Transoxiana để tang Hãn vương Shaibani vĩ đại, Thủ lĩnh Ngải Đắng, người trị vì Khorasan rộng lớn, vua của Samarkand, Herat và Bukhara, con cháu huyết thống Thành Cát Tư Hãn, người xưa kia chế ngự được Mughal Babar mới trỗi dậy…

“Đó có lẽ không phải là ý hay,” hoàng đế nhẹ nhàng nói, “không nên nhắc lại trong lúc thiết triều những điều mà tên khốn đó ba hoa về ông của chúng ta.”

… Shaibani đáng ghét, tên xỏ lá mọi rợ, kẻ đã ngã xuống ở chiến trường Marv và đã bị Vua Ismail của Ba Tư tiêu diệt, đặt sọ vào vại rượu lớn màu đỏ và vàng, rồi gửi các bộ phận thân thể của hắn đi vòng quanh thế giới để chứng minh rằng hắn đã chết. Vậy là đã chết kẻ chiến binh sáu mươi tuổi dạn dày nhường ấy mà cũng đáng sợ, vô học và dã man nhường ấy: thật thích đáng, và thật sỉ nhục, rằng hắn đã bị chặt đầu phanh thấy bởi một thanh niên mới hai mươi tư tuổi.

“Như thế hay hơn nhiều,” hoàng đế nói, ngắm nhìn ly rượu của mình với vẻ hài lòng. “Vì không thể nào gọi là kỹ năng cái chuyện giết đồng bào, phản bội bạn bè, sống không lòng tin, không tình thương, không tôn giáo; bằng những phương cách này con người có thể có được quyền lực, nhưng không có vinh quang.”

“Niccolò Machiavelli của Florence không thể nói hay hơn thế được,” gã kể chuyện đồng ý.

°°°

Phù thủy khoai tây sinh ra ở Astrakhan bến bờ sông Atil về sau được gọi là Volga, sinh hạ bởi Mẹ Phù thủy đáng ngờ Olga đệ nhất, nhưng đã từ lâu các nhánh chính của dòng sông này bị chia cắt cũng như thế giới bị chia cắt, vì vậy ngày nay trên bờ Tây của biển Caxpi mà người ta gọi là Khazar, gần Ardabil, nơi triều đại Safavid của Vua Ismail có gốc rễ từ phái thần bí Sufi, các phù thủy là người Shiite và hoan hỉ trong thắng lợi của đế chế Ba Tư theo học thuyết Imamah mới, trong khi ở bờ biển phía Đông, nơi người Uzbeg sinh sống, họ - vài người trong số họ, những phù thủy nghèo khổ lầm lạc! - đứng về phía Hãn vương Ngải Đắng. Sau đó, khi Vua Ismail nếm mùi thất bại trong tay quân đội Ottoman, những phù thủy khoai tây Sunni ở bờ phía Đông của biển Khazar khẳng định rằng những lời nguyền của họ tỏ ra mạnh hơn pháp thuật của các chị em gái Shiite ở phía Tây. Đối với người Khorasan, khoai tây là quyền lực tuyệt đối, họ đã khóc nhiều lần, bằng từ ngữ của tín điều thiêng liêng nhất của họ, và mong sao nhờ đó tất cả mọi thứ đều có thể đạt được.

Nhờ sử dụng đúng cách những phép thuật bằng khoai tây của người Uzbeg dòng Sunni, người ta có thể tìm được chồng, xua đuổi những tình địch hấp dẫn hơn, hoặc dẫn đến sự suy vong của một vua dòng Shiite. Vua Ismail đã trở thành nạn nhân của Lời nguyền Cá tầm và Khoai tây Chống Shiite của người Uzbeg Vĩ đại vốn hiếm khi được sử dụng, lời nguyền đòi hỏi phải có một lượng lớn khoai tây và trứng cá muối không dễ dàng thu thập, cả sự đóng lòng của các phù thủy Sunni, điều hẳn cũng khó lòng đạt được. Nghe tin về thất bại thảm hại của Ismail, các phù thủy khoai tây phía Đông lau khô nước mắt, ngừng khóc mà nhảy múa. Một phù thủy Khorasan múa xoay tròn trên gót chân là cảnh tượng đặc biệt hiếm thấy, và đã thấy điệu múa này thì hiếm ai có thể quên. Lời nguyền Trứng cá muối và Khoai tây gây ra hiềm khích chị em giữa các phù thủy khoai tây mãi cho đến ngày nay vẫn chưa hàn gắn được.

Tuy nhiên, có thể có những lý do tầm thường hơn dẫn đến kết quả của trận chiến Chaldiran: đó là do quân đội Ottoman đông hơn rất nhiều so với người Ba Tư; hay binh lính Ottoman có súng trường, thứ mà người Ba Tư nghĩ là vũ khí không xứng đáng với bậc nam nhi và từ chối mang theo, thế nên họ đã bị phái đi với số lượng lớn đến những cái chết không sao tránh khỏi dù cũng không thể phủ nhận là vô cùng quân tử; hoặc do người đứng đầu lực lượng Ottoman là tướng vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ bất khả chiến bại, kẻ sát thủ đã giết Vlad Xiên Người con quỷ của xứ Wallachia, tên là Argalia, người Thổ gốc Florence. Ismail nghĩ rằng một người vĩ đại như mình - ông ta thường không chịu thua ai trong việc tâng bốc bản thân - cũng không thể trụ lại lâu trước dũng sĩ Ngọn Giáo Thần.

Vua Ismail của Ba Tư, đại diện tự phong của Imam thứ mười hai ở trần gian, nổi tiếng là người kiêu ngạo, ích kỷ và là một kẻ quy tập tín đồ đầy cuồng tín của Ithna Ashari tức là hồi giáo dòng Shiite thứ Mười hai. “Ta sẽ bẻ gãy những cây gậy pô lô của kẻ thù,” ông ta khoe khoang bằng những lời lẽ của Shaykh Zahid vị thánh của giáo phái thần bí Sufi, “và sau đó đấu trường sẽ thuộc về ta.” Sau đó ông ta đưa ra tuyên bố mạnh hơn, bằng lời lẽ của chính mình. “Ta chính là Thượng đế, Thượng đế, Thượng đế! Hãy đến đây, hỡi kẻ mù lòa lầm lạc, hãy nghe lấy Sự thật! Ta là Người Hành động Tuyệt đối mà người ta nói đến đây.” Ông ta được gọi là Vali Allah, Đại diện của Thượng đế, và đối với những binh lính qizilbash “đầu đỏ tía” của mình ông ta thực sự là thần thánh. Nhún nhường, hào phóng, tốt bụng: đó không phải là những tính cách nổi bật nhất của ông ta. Vậy mà, khi hành quân về phía Nam từ chiến trường Marv, mang theo đầu của Shainani Khan đựng trong lọ mật ong, tiến vào Herat trong tư thế chiến thắng, đó lại chính là những lời mà nàng công chúa bị lịch sử lãng quên, Tiểu thư Mắt Đen Qara Köz dùng để mô tả ông ta. Vua Ismail là mối tình say đắm đầu tiên của nàng. Công chúa đã mười bảy tuổi.

“Đúng như vậy,” hoàng đế kêu lên. “Người nước ngoài đó chính là lý do khiến bà từ chối cùng với Khanzada quay về triều đình của ông nội ta, lý do khiến bà bị người ông quyền quý của ta loại bỏ khỏi sách - kẻ dụ dỗ mà bác Gulbadan yêu quý của ta đã nói đến - không phải Arcalia hay Argalia của ngươi, mà chính là vua Ba Tư.”

“Họ đều là những chương khác nhau trong câu chuyện của nàng, thưa Đấng Che chở Thế giới,”người kể chuyện đáp. “Người này rồi người kia, kẻ chiến thắng và rồi là người chinh phục kẻ chiến thắng. Đàn bà không hoàn hảo, phải công nhận như vậy, và hóa ra tiểu thư trẻ tuổi này có nhược điểm là luôn đứng về phe chiến thắng.”

“Herat, viên ngọc của Khorasan, xứ sở của họa sĩ Behzad, người sáng tạo những bức tiểu họa vô song, và nhà thơ Jami, triết gia bất tử về tình yêu, cũng là nơi an nghỉ vĩnh hằng của nữ thần hộ mệnh cho sắc đẹp, Hoàng hậu vĩ đại Gauhar Shad, nghĩa là Hạnh Vận hay Viên Hồng Ngọc Lấp Lánh!” Vua Ismail nói to khi ông ta cưỡi ngựa qua những đường phố vừa bị chinh phục. “Lịch sử, ốc đảo, phòng tắm, cầu cống, kênh rạch, tháp thánh đường của ngươi bây giờ thuộc về ta.” Nhìn ông ta từ cửa sổ cao của cung điện là hai công chúa Mughal bị bắt giam. “Bây giờ hoặc chúng ta sẽ chết hoặc chúng ta được trả tự do,” Khanzada nói, không cho phép giọng mình run rẩy. Hãn vương Shaibani đã cưới nàng làm vợ và nàng hạ sinh cho ông ta một mụn con trai. Nàng chú ý đến chiếc lọ bịt kín mang theo phía sau con ngựa của kẻ chinh phục treo trên một ngọn giáo thường và hiểu rằng nó chứa gì trong ấy. “Nếu người cha đã chết, hẳn con trai ta cũng bị giết rồi,” nàng nói. Phân tích của nàng không sai; vào thời điểm Vua Ismail xuất hiện trước cửa phòng các công chúa, cậu bé đã được đưa đến đoàn tụ với cha. Vua Ba Tư cúi đầu về phía Công chúa Khanzada. “Các nàng có một người anh em trai vĩ đại,” ông ta nói, “vì vậy ta để cho các nàng tự do. Ta dự định gửi trả các nàng cùng với rất nhiều quà tặng hữu nghị đến cho thủ lĩnh Babar hiện giờ đang ở Qünduz; và các nàng là những món quà quý nhất trong tất cả.”

“Cho đến lúc này ta không chỉ là chị gái mà còn là người mẹ, một người vợ,” Khanzada trả lời. “Bởi vì ngươi đã hủy diệt hai phần ba con người ta, phần còn lại hẳn nên quay về nhà.” Sau chín năm làm hoàng hậu của Hãn vương Ngải Đắng và tám năm làm mẹ một hoàng tử, trái tim nàng bị xé thành từng mảnh. Nhưng không lúc nào Khanzada Begum để cho nét mặt hay giọng nói để lộ những cảm xúc thật, vì thế đối với Vua Ismail nàng luôn luôn vô cảm lạnh lùng. Ở tuổi hai mươi chín nàng đẹp lộng lẫy, và vua Ba Tư thèm muốn được ngắm gương mặt nàng sau tấm mạng, nhưng ông ta tự kiềm chế mà quay sang người em gái trẻ hơn. “Còn nàng,” ông ta nói với vẻ xã giao nhất có thể có được, “nàng nói gì với kẻ giải thoát cho mình?”

Khanzada Begum nắm khuỷu tay em gái như định dắt đi. “Cảm ơn, em gái và ta đồng lòng,” nàng nói. Nhưng Qara Köz giật tay ra khỏi chị gái, giật mạng che mặt xuống mà nhìn thẳng vào mặt vị vua trẻ.

“Ta muốn ở lại,” nàng nói.

Sự mềm yếu bao trùm lên những người đàn ông ở cuối cuộc chiến, khi họ bắt đầu nhận thấy sự mong manh của cuộc sống, họ ôm chặt nó vào lòng như chiếc bát pha lê họ suýt đánh rơi, và sự quý giá của cuộc sống làm tiêu tan dũng khí của họ. Vào lúc ấy, tất cả đàn ông đều hèn nhát, không thể nghĩ được gì khác ngoài vòng tay người đàn bà, không gì khác ngoài những lời an ủi mà chỉ những người đàn bà mới thì thầm được, không gì khác ngoài hoan lạc được buông mình trong những mê cung ái tình tai hại. Trong gọng kìm của yếu mềm này một người đàn ông sẽ làm những việc khiến các kế hoạch mà anh ta bố trí kỹ càng nhất bị bại lộ, anh ta có thể hứa những điều làm thay đổi tương lai của mình. Và thế là vua Ba Tư Ismail chết đuối trong đôi mắt huyền của nàng công chúa mười bảy tuổi.

“Vậy thì hãy ở lại,” ông ta nói.

“Sự cần thiết có một người đàn bà để xua bớt nỗi cô đơn giết người,” hoàng đế vừa nhớ lại vừa nói. “Để xóa đi tội lỗi khi chiến thắng và sự vênh vang khi đánh bại kẻ khác. Để ghim cơn run rẩy tận trong xương. Để lau khô những giọt nước mắt nóng hổi khi khuây khỏa và tủi hổ. Để ôm lấy ta khi ta cảm thấy nỗi căm hờn của nàng như cơn thủy triều đang rút, nhường chỗ cho bối rối dạng cao hơn. Để xức cho ta nước hoa oải hương che giấu mùi máu trên đầu ngón tay và mùi máu đông hôi thối trên râu. Sự cần thiết có một người đàn bà để nói với ta rằng ta là của nàng và khiến tâm trí ta không nghĩ đến cái chết. Để dập tắt nỗi tò mò của ta về chuyện đứng trước tòa Pháp viện ta sẽ thấy thế nào, để xóa đi lòng ghen tị của ta về những người đã đi trước ta đến gặp Thượng đế toàn năng, để xoa dịu những mối hoài nghi quặn thắt trong dạ dày ta, về sự tồn tại của thế giới bên kia và thậm chí cả chính sự tồn tại của Thượng đế, bởi vì sự giết người này tuyệt đối chết chóc và dường như hoàn toàn không tồn tại một mục đích nào cao hơn.”

Sau đó, khi đã mất nàng hoàn toàn, Shah Ismail mới nói đến phép phù thủy. Trong ánh mắt nàng có thứ bùa mê không hoàn toàn là của người thường, ông ta nói; có một con quỷ trong nàng, nó đã xúi giục ông đến chỗ chết. “Một người đàn bà đẹp nhường ấy thì không nên mềm yếu,” ông ta nói với người hầu điếc đặc của mình, “ta không ngờ điều đó. Ta không ngờ nàng rời bỏ ta một cách thản nhiên như người ta thay giày vậy. Ta chờ đợi được yêu. Ta không ngờ mình trở thành một majnun-Layla, kẻ điên vì tình. Ta không ngờ nàng làm tan nát trái tim ta.”

Khi Khanzada Begum trở về với Babar ở Qünduz mà không có người em gái, nàng được binh lính và các vũ công tưng bừng chào đón bằng tiếng kèn và lời ca tiếng hát, và đích thân Babar đứng dậy ôm nàng khi nàng từ kiệu bước xuống. Nhưng trong thâm tâm ngài giận sôi lên, và đó chính là khi ngài ra lệnh xóa Qara Köz khỏi sử sách. Tuy nhiên, có một lần ngài cho phép vua Ismail tin rằng họ là bạn. Ngài đã in những đồng xu có in hình đầu Ismail để chứng minh điều đó, vậy nên Ismail đưa quân đến giúp ngài đánh đuổi người Uzbeg khỏi Samarkand. Nhưng sau đó bỗng nhiên ngài không chịu đựng được thêm nữa mà bảo Ismail đưa quân về.

“Điểm này thú vị,” hoàng đế nói. “Bởi vì quyết định của ông ta về việc đuổi quân đội Safavid về nước sau khi chiếm lại được Samarkand luôn là điều bí ẩn. Ấy chính là thời điểm ông ngừng viết sách về cuộc đời mình, và suốt mười một năm không viết tiếp, vì vậy quan điểm của ông là im lặng về đề tài này. Sau khi người Ba Tư đi khỏi, ông lại lập tức đánh mất Samarkand và buộc phải chạy về phía Đông. Chúng ta từng nghĩ sở dĩ ông từ chối sự giúp đỡ của người Ba Tư là vì ông không bận tâm đến những khoe khoang tôn giáo của vua Ismail: những tuyên bố dài dòng của ông ta về sự thần thánh của chính mình, những phóng đại của ông ta về tín đồ Shiite Mười hai. Nhưng nếu sự phẫn nộ muộn màng của Babar về nàng công chúa bí mật là lý do thực sự, thì có bao nhiêu chuyện quan trọng đã xảy ra sau quyẽt định của nàng! Do mất Samarkand nên Babar đã đến Hindustan và thiết lập triều đại của mình tại đây, và chúng ta là đời thứ ba của triều đại này. Vậy, nếu câu chuyện của ngươi đúng, đế chế chúng ta khai sinh là hậu quả trực tiếp từ tính ương ngạnh của Qara Köz. Chúng ta nên lên án hay ca ngợi bà? Bà có phải là kẻ phản bội bị khinh miệt vĩnh viễn hay không, hay là mẹ đẻ, người đã định hình tương lai của chúng ta?”

“Bà là người con gái đẹp và ngang bướng,”Mogor dell’Amore nói. “Và quyền lực của bà đối với đàn ông lớn đến mức có lẽ ban đầu nàng còn không biết được sức mạnh phù thủy của mình.”

Qara Köz: hãy xem nàng lúc này đang ở thủ đô Tabriz của Safavid, được mơn trớn giữa những tấm thảm tinh tế của Vua Ba Tư, như Cleopatra cuộn mình trong chăn của Caesar. Ở Tabriz thậm chí cả những ngọn đồi cũng trải thảm, bởi vì thành phố nằm trên sườn đồi nơi người ta trải những tấm thảm lớn ra để phơi khô trong nắng. Trong tư thất hoàng gia, Tiểu thư Mắt Đen lăn qua lăn lại trên những tấm thảm Ba Tư giống như đó là những cơ thể người tình. Và luôn luôn trong một góc nhà chiếc ấm samovar bốc khói. Nàng ăn ngấu nghiến gà nhồi mận khô và tỏi, hoặc tôm với nước xốt me, hoặc thịt nướng kebab với gạo thơm, vậy mà cơ thể của nàng vẫn mảnh khảnh và dài. Nàng chơi trò thỏ cá với người hầu Gương Soi và trở thành người chơi giỏi nhất trong triều đình Ba Tư. Nàng cũng chơi những trò khác với Gương Soi; phía sau cánh cửa khóa kín trong phòng ngủ của nàng, hai cô gái cười khúc khích và la hét khiến nhiều triều thần tin rằng họ là tình nhân, nhưng không có người đàn ông đàn bà nào dám nói đến mức ấy, bởi vì những lời đàm tiếu có thể khiến họ mất đầu. Khi ngắm nhìn ông vua trẻ chơi pô lô, Qara Köz thở dài tiếng thở đê mê dâm đãng mỗi lần ông ta vung gậy và người ta bắt đầu tin rằng những tiếng càu nhàu kêu la này thực sự đã phù phép cho trái bóng, khiến nó chắc chắn tìm được đường vào gôn trong khi những cây gậy của hàng phòng thủ khốn khổ đập vào không khí. Nàng tắm bằng sữa. Nàng hát như một thiên thần. Nàng không đọc sách. Nàng hai mươi mốt tuổi. Nàng chưa mang thai đứa trẻ nào. Và một ngày khi Ismail của nàng nói đến sự lớn mạnh dần lên của kẻ thù ở phía Tây, quốc vương Ottoman Bayezid II, nàng thỏ thẻ lời khuyên chết người.

“Hãy gửi cho hắn chiếc ly đại đó của ngài,” nàng nói, “chiếc đựng thủ cấp của Hãn vương Shaibani, để cảnh cáo hắn điều gì sẽ xảy ra nếu hắn không nhớ chỗ của mình.”

Nàng thấy sự phù phiếm của ông ta thật quyến rũ. Nàng yêu những lỗi lầm của ông ta. Một người đàn ông tin mình là một Chúa trời có lẽ là người đàn ông dành cho nàng. Có lẽ một ông vua là không đủ. “Thượng đế!” nàng kêu lên khi ông ta ôm lấy mình. “Người Hành động Tuyệt đối!” Ông ta thích điều đó, tất nhiên, và do dễ xúc động khi được khen ngợi nên ông ta không tính đến khả năng tự làm chủ của nhan sắc tuyệt đẹp của nàng, thứ nhan sắc mà không người đàn ông nào có thể sở hữu, thứ sở hữu chính nó, và sẽ vờn tất cả những gì nó thích, giống ngọn gió. Mặc dù nàng từ bỏ tất cả mọi thứ vì ông ta, đã thay đổi thế giới của nàng trong nháy mắt, bỏ lại chị gái, anh trai và bộ tộc đi về phương Tây theo một người đẹp trai xa lạ, vua Ismail do lòng tự yêu mình đến vô bờ bến cứ tưởng đâu hành động quá khích đó là hoàn toàn tự nhiên, vì xét cho cùng ấy là hành động vì ông ta. Kết quả là ông ta đã không nhìn thấy thứ vẩn vơ trong nàng, thứ đã bật gốc rễ. Nếu một người đàn bà dễ dàng ngoảnh mặt đi với bổn phận trung thành này, nàng hẳn sẵn sàng ngoảnh mặt đi với bổn phận trung thành khác.

Có những ngày nàng chỉ muốn chuyện xấu: cho ông ta và cho chính nàng. Nằm trên giường, nàng thì thầm với ông ta rằng nàng có một con người khác ở bên trong mình, một bản ngã xấu xa, và khi bản ngã đó chiếm lĩnh, nàng không còn chịu trách nhiệm về những hành động của mình, nàng có thể làm bất kỳ điều gì, bất kỳ điều gì. Điều đó làm ông ta thích thú quá sức chịu đựng. Nàng hơn cả người tình của ông ta. Nàng là nữ hoàng của ông ta. Trong bốn năm, nàng không sinh cho ông ta một đứa con. Không sao. Nàng là một bữa đại tiệc cho các giác quan. Nàng là thứ khiến đàn ông chết mê chết mệt. Nàng là cơn nghiện của ông và thầy dạy của ông. “Nàng muốn ta gửi đến Bayezid chiếc ly đại đựng thủ cấp của Shaibani,” ông ta nói giọng khản đặc như đang say. “Gửi cho hắn thêm một cái thủ cấp nữa.”

“Đối với Ngài, uống rượu từ thủ cấp của kẻ thù là một thắng lợi vĩ đại,” nàng thầm thì. “Nhưng khi Bayezid uống từ thủ cấp của kẻ thù bị đánh bại của kẻ thù, nó sẽ khiến trái tim hắn run sợ.” Ông ta hiểu rằng nàng đã yểm sự kinh sợ lên chiếc ly. “Tốt lắm,” ông ta nói. “Chúng ta sẽ làm theo ý nàng.”

°°°

Ngày sinh lần thứ bốn lăm của Argalia đến rồi đi. Anh ta là một người đàn ông nhợt nhạt và cao ráo, và bất chấp những năm tháng chiến tranh, da vẫn trắng như da đàn bà. Đàn ông cũng như đàn bà đều lấy làm lạ trước sự mềm mại của làn da ấy. Là người yêu hoa tuy líp, anh ta đã thêu những bông hoa lên áo chẽn và áo choàng, tin rằng chúng là sứ giả may mắn, và trong số một nghìn năm trăm loài hoa tuy líp của Stamboul đặc biệt có sáu loài mọc chi chít trong các căn phòng ở cung điện của anh ta. Loài Ánh sáng Thiên đường, Viên ngọc Vô song, Kích thích Khoái cảm, Kim cương Hiềm tị và loài Đóa hồng Bình minh: đây là những loài anh ta ưa thích, qua đó anh ta bộc lộ bản chất là người duy cảm bên dưới vỏ ngoài của một chiến binh, một sinh vật ưa khoái lạc bên trong lớp da của kẻ sát nhân, một bản ngã đàn bà bên trong thể xác đàn ông. Anh ta cũng có gu thẩm mỹ đàn bà đối với đồ trang sức lộng lẫy: khi không mặc binh phục, anh ta vùi mình trong đá quý và lụa là và cũng vô cùng mềm yếu trước những bộ lông lạ, cáo đen, linh miêu Muscovy, những thứ được đưa đến Stamboul qua Feodosiya ở Crưm. Tóc anh ta dài và đen như quỷ còn đôi môi dày và đỏ như máu.

Máu chảy đầu rơi là mối bận tâm suốt cả cuộc đời anh ta. Dưới triều đại vua Hồi giáo Mehmed đệ nhị, anh ta đánh hàng chục trận và trận nào anh ta đã giơ súng hỏa mai lên bệ và rút gươm khỏi vỏ thì đều thắng. Anh ta tập hợp được một trung đội những vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ xung quanh mình như tấm lá chắn, với bốn người khổng lồ Thụy Sĩ Otho, Botho, Clotho và D’Artagnan làm phó tướng, và dẫu cho cho triều đình Ottoman đầy những mưu mô phản loạn song anh ta đã đập tan được bảy vụ mưu sát. Sau khi Mehmed băng hà, đế chế đứng bên bờ vực nội chiến giữa hai anh em trai Bayezid và Cem. Hay tin rằng Đại quan, bất chấp truyền thống của đạo hồi, từ chối mai táng thi hài của quốc vương băng hà trong ba ngày để Cem có thể đến Stamboul chiếm ngai vàng, Argalia đã dẫn bốn người khổng lồ Thụy Sĩ đến dinh thự của Đại quan mà giết ông ta. Anh ta dẫn dắt quân đội của Bayezid chống lại kẻ sắp tiếm quyền và bắt hắn đi đày. Làm xong việc này, anh ta trở thành tổng chỉ huy quân đội của tân quốc vương Hồi giáo. Anh ta chiến đấu với quân Mameluke của Ai Cập cả trên đất liền lẫn trên biển, và sau khi đánh bại liên minh giữa Venice, Hungary và Giáo hoàng, danh tiếng Đô đốc hải quân của anh ta lẫy lừng không kém danh tiếng chiến binh trên cạn của anh ta.

Sau đó những rắc rối chính yếu lại đến từ phía các tộc người qizilbash vùng Anatolia. Họ đội những chiếc mũ đỏ có mười hai nếp gấp để chứng tỏ lòng yêu mến tôn giáo Shiite Mười hai và kết quả là họ bị hấp dẫn bởi Vua Ba Tư Ismail, Thượng đế tự xưng. Con trai thứ ba của Bayezid là Selim Độc Ác muốn nghiền nát họ hoàn toàn nhưng cha anh ta có khả năng tự kiềm chế hơn. Kết quả là Selim Độc Ác bắt đầu nghĩ cha mình là kẻ nhân nhượng hèn yếu. Khi chiếc ly của vua Ismail đến Stamboul, Selim xem đó là một sự sỉ nhục chí tử. “Kẻ dị giáo tự xưng là Chúa trời này sẽ phải nhận một bài học về cách đối nhân xử thế,” anh ta tuyên bố. Anh ta nhấc chiếc ly lên như một người đọ kiếm nhấc chiếc găng tay mà đối phương vừa ném vào mặt. “Con sẽ uống máu bọn Safavid từ chiếc ly này,” anh ta hứa với cha mình. Argalia người Thổ bước lên phía trước. “Còn thần sẽ rót thứ rượu đó,” anh ta nói.

Khi Bayezid không cho phép gây chiến, mọi chuyện đã thay đổi cho Argalia. Vài ngày sau, anh ta cùng với vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập lực lượng của Selim Độc Ác, và Bayezid bị buộc phải thoái vị. Vị quốc vương Hồi giáo già bị cưỡng bức về vườn và bị đẩy về nơi chôn nhau cắt rốn Didymoteicho ở Thrace và chết vì vỡ tim trên đường đi, ấy cũng là điều may. Thế giới này không có chỗ cho những kẻ mất nhuệ khí. Selim, có Argalia kề bên, đã truy đuổi và siết cổ ba người anh em trai ruột là Ahmed, Korkud và Shahinshah, và giết luôn cả các con trai mình. Trật tự được khôi phục và nguy cơ đảo chính bị xóa bỏ. (Nhiều năm sau, khi Argalia kể với il Machia về những hành động này, anh ta biện minh rằng, “Khi một hoàng tử lên nắm quyền, anh ta phải làm việc tồi tệ nhất ngay lập tức, bởi vì sau đó mỗi việc làm của anh ta sẽ đập vào mắt thần dân như một sự cải thiện so với lúc khởi đầu.” Nghe nói vậy il Machia lặng thinh trầm tư, rồi chậm rãi gật đầu. “Khủng khiếp,” hắn nói, “nhưng đúng.”) Rồi sau đó đến thời điểm đối mặt với vua Ismail. Argalia và các vệ binh được điều đến Rum nằm ở Trung Bắc Anatolia, bắt giam hàng nghìn người qizilbash và sát hại hàng nghìn người khác. Sự biến ấy khiến cho những kẻ khốn nạn này im tiếng trong khi đội quân hành quân qua đất đai của họ để chuyển thư của Selim Độc Ác đến cho Vua Ba Tư. Trong thư, Selim nói, “Ngươi không còn tuân theo những điều răn và điều cấm của luật trời. Ngươi kích động phe phái Shiite đáng kinh tởm của ngươi vào cuộc hôn phối không thể chấp nhận. Và ngươi đã bắt người vô tội đổ máu.” Một trăm nghìn quân Ottoman cắm trại bên hồ Van ở miền Đông Anatolia trên đường đến nhồi những từ này vào cái họng hồ đồ của vua Ismail. Trong hàng ngũ của họ có mười hai nghìn lính ngự lâm do Argalia chỉ huy. Có năm trăm khẩu thần công được xích vào nhau tạo thành một phòng tuyến không thể vượt qua.

Chiến trường Chaldiran ở phía Đông Bắc hồ Van, và các lực lượng Ba Tư cố thủ ở đây. Quân đội của vua Ismail chỉ có bốn mươi nghìn người, hầu hết là kỵ binh, nhưng Argalia khảo sát cách bày binh bố trận của họ thì thấy rằng ưu thế về quân số không phải lúc nào cũng quyết định trận chiến. Giống như Vlad Dracula ở Wallachia, Ismail sử dụng chiến lược tiêu thổ. Anatolia trơ trụi và khô cháy, còn quân Ottoman đang tiến quân từ Sivas đến Arzinjan tìm thấy rất ít đồ ăn thức uống. Quân đội của Selim mệt và đói khi họ cắm trại bên hồ sau một cuộc trường chinh, mà một đội quân như thế rất dễ bị đánh bại. Sau này, khi Argalia đã ở bên công chúa bí mật, nàng cho anh ta biết tại sao người tình cũ của nàng bại trận.

“Tinh thần thượng võ,” nàng nói. “Tinh thần thượng võ ngu ngốc, và bởi ông ta nghe lời một vài đứa cháu của ông ta chứ không nghe lời thiếp.”

Sự việc khác thường là nàng phù thủy của Ba Tư cùng với nô lệ Gương Soi có mặt trên đồi chỉ huy nhìn xuống bãi chiến trường, tấm khăn voan mỏng bay bay áp sát vào mặt và ngực nàng trong làn gió nhẹ trông khêu gợi đến mức khi nàng đứng bên ngoài căn lều của nhà vua, vẻ đẹp cơ thể nàng khiến cho ý nghĩ của quân lính Safavid hoàn toàn rời bỏ chuyện chiến đấu. “Ông ta hẳn có điên mới đem theo nàng,” Argalia nói với nàng như vậy khi, toàn thân vấy máu và say cơn chém giết, anh ta tìm thấy nàng bị bỏ rơi lại vào cuối cái ngày đầy chết chóc đó. “Vâng,” nàng nói thản nhiên, “Thiếp đã làm ông ta điên vì tình.”

Tuy nhiên, trong vấn đề chiến lược quân sự, không chỉ có sự quyến rũ của nàng khiến ông ta chú ý. “Xem này,” nàng kêu lên, “họ vẫn đang xây dựng tuyến phòng thủ. Hãy tấn công lúc này khi họ chưa sẵn sàng.” Và, “Hãy nhìn xem,” nàng kêu lên, “họ có năm trăm khẩu thần công xích vào nhau thành hàng và mười hai nghìn tay súng trường phía sau. Vậy đừng cưỡi ngựa trước mặt họ, bằng không ta sẽ bị hạ gục như những tên ngốc.” Và, “Ngài có súng không? Ngài hiểu về súng. Thật đáng tiếc, tại sao ngài không đem theo khẩu súng nào cả?” Trả lời những câu hỏi đó, cháu họ của vua là Durmish Khan, một tên ngốc, nói, “Tấn công đối phương khi chúng chưa sẵn sàng là không đúng tinh thần thượng võ.” Và, “Cho người tấn công chúng từ phía sau là không cao thượng.” Và, “Súng không phải là vũ khí dành cho đấng nam nhi. Súng dành cho những kẻ hèn nhát không dám đánh cận chiến. Cho dù chúng có bao nhiêu súng, chúng ta cũng sẽ chiến đấu với chúng cho đến giáp lá cà. Lòng dũng cảm sẽ chiến thắng, chứ không phải những khẩu súng ‘hỏa mai’ hay ‘nòng dài’, ha ha.” Nàng tuyệt vọng quay sang vua Ismail. “Hãy bảo người này rằng hắn là một tên ngốc,” nàng ra lệnh cho ông ta. Nhưng vua Ba Tư Ismail trả lời. “Ta không phải là tên trộm lang bạt mà phải lén lút trong bóng tối. Bất kể chuyện gì, đã là mệnh lệnh của Thượng đế thì ắt sẽ xảy ra.”

Nàng từ chối đứng xem trận chiến mà ngồi trong lều của nhà vua, mặt tránh nhìn ra cửa. Gương Soi ngồi phía sau cầm tay nàng. Vua Ismail tấn công một đợt theo cánh phải, tức là tạt vào cánh trái quân Ottoman, nhưng nàng phù thủy đã quay mặt đi. Cả hai đội quân đều thiệt hại khủng khiếp. Kỵ binh Ba Tư hạ gục những kỵ binh giỏi nhất của quân Ottoman, những người Illyria, người Macedonia, người Serbia, người Epirot, người Thessalia và người Thrace. Về phía Safavid, các tướng lĩnh lần lượt ngã xuống và khi họ chết nàng phù thủy ngồi trong lều lẩm nhẩm tên họ, Muhammad Khan Ustajlu, Husain Beg Lala Ustajlu, Saru Pira Ustajlu, vân vân. Dường như nàng có thể thấy tất cả mà không cần nhìn. Và Gương Soi lặp lại lời nàng, thế nên những cái tên của người chết dường như vang dội trong lều của nhà vua. Amir Nizam al-Din Abdal-Baqi… al Baqi… nhưng tên của vua, người tự cho rằng mình là Chúa trời không được nói đến. Quân Ottoman vẫn giữ vững tinh thần, nhưng kỵ binh Thổ Nhĩ Kỳ đứng bên bờ vực hoảng loạn khi Argalia ra lệnh mang pháo đến. “Đồ con hoang,” anh ta thét vào mặt các vệ binh, “nếu thằng nào có chạy, ta sẽ quay những khẩu thần công chó chết này vào các ngươi.” Bốn người khổng lồ Thụy Sĩ, trang bị tận răng, chạy bộ dọc trận tuyến của Ottoman để nhấn mạnh những lời đe dọa của Argalia. Sau đó các khẩu súng bắt đầu gầm vang. “Bão đã nổi,” nàng phù thủy nói, vẫn ngồi trong lều. “Bão,” Gương Soi nhắc lại. Không cần phải nhìn quân đội Ba Tư chết. Đó là lúc hát lên một bài ca buồn. Vua Ismail còn sống, nhưng thời của ông ta đã hết.

Ông ta bỏ chạy khỏi chiến trường, bị thương, không đến tìm nàng. Nàng biết. “Ông ta đi rồi,” nàng nói với Gương Soi. “Vâng, ông ấy đi rồi,” người kia đồng tình. “Chúng ta trông cậy vào sự khoan dung của kẻ thù,” nàng phù thủy nói. “Khoan dung,” Gương Soi nhắc lại.

Những kẻ đứng gác bên ngoài lều cũng đã chạy mất. Họ là hai người đàn bà đơn độc trên một bãi chiến trường đầy máu me chết chóc. Đó là tình cảnh khi Argalia tìm thấy họ: họ đang ngồi, không đeo mạng che mặt, lưng thẳng, cô đơn, mặt không nhìn ra cửa căn lều hoàng gia khi trận chiến Chaldiran kết thúc, đang hát một bài ca buồn. Công chúa Qara Köz xoay người đối diện anh ta, không cố gắng che giấu các đường nét của mình đang phơi trần trước cái nhìn của anh ta, và từ giây phút đó họ chỉ có thể nhìn nhau, quên hết thế giới xung quanh.

Anh ta trông có dáng đàn bà, nàng nghĩ, như một người đàn bà tóc đen, nhợt nhạt, cao, đầy ắp cái chết. Anh ta mới trắng làm sao, trắng như một chiếc mặt nạ. Trên đó, như một vết máu, đôi môi đỏ, đỏ au ấy. Kiếm trong tay phải và súng ở tay trái. Anh ta là cả hai, kiếm thủ và xạ thủ, đàn ông và đàn bà, bản thân và cái bóng của mình. Nàng bỏ vua Ismail khi ông ta bỏ rơi nàng và lựa chọn lại. Người vừa đàn ông vừa đàn bà có khuôn mặt trắng nhợt này. Sau đó anh ta sẽ nhận nàng và Gương Soi làm chiến lợi phẩm và Selim Độc Ác sẽ đồng ý, nhưng nàng đã chọn anh ta từ rất lâu trước đó, và chính ý chí của nàng đã làm chuyển động mọi thứ theo sau.

“Đừng sợ,” anh ta nói bằng tiếng Ba Tư.

“Không ai ở chốn này biết sợ là gì,” nàng đáp lại, đầu tiên bằng tiếng Ba Tư, sau đó bằng tiếng Chaghatai, ngôn ngữ của mẹ đẻ người Turk của nàng.

Và đằng sau những từ này là những lời nói thật. Nàng sẽ là của ta chứ. Vâng, ta thuộc về chàng.

°°°

Sau khi cướp phá Tabriz, Selim muốn ở lại thủ đô của Safavid trong mùa đông đó và chinh phục nốt phần còn lại của Ba Tư trong mùa xuân, nhưng Argalia bảo rằng quân đội sẽ nổi loạn nếu anh ta khăng khăng đòi làm thế. Họ đã giành chiến thắng và thôn tính phần lớn Anatolia và Kurdistan, gần như gấp đôi diện tích của đế chế Ottoman. Như vậy là đủ. Hãy để giới tuyến kéo dài đến Chaldiran là đường biên giới mới giữa Ottoman và cường quốc Safavid. Tabriz dù sao cũng đã cạn kiệt. Không còn lương thực cho người, ngựa chiến hay lạc đà thồ. Quân đội muốn về nhà. Selim hiểu rằng phần kết đã đến. Tám ngày sau khi quân đội Ottoman tiến vào Tabriz, Selim Độc Ác dẫn quân ra khỏi thành phố và quay về hướng Tây.

Một vị thần đã bị đánh bại thì không còn thiêng. Một người đàn ông bỏ lại vợ mình trên chiến trường thì không còn là đàn ông. Vua Ismail tan nát quay về thành phố tan nát của mình và mười năm cuối đời ông ta trượt sâu trong muộn phiền và rượu. Ông ta mặc áo choàng đen đội khăn đen, cả cờ của người Safavid cũng bị nhuộm đen. Ông ta không bao giờ ra trận nữa, cứ lay lắt giữa buồn bã và trác táng cùng cực đến mức tỏ rõ cho mọi người thấy sự bạc nhược lẫn chiều sâu nỗi thất vọng của ông ta. Khi say, ông ta chạy khắp các phòng của cung điện tìm kiếm một người không còn ở đó, sẽ không bao giờ ở đó nữa. Khi chết ông ta chưa đầy ba mươi bảy tuổi. Ông ta đã là vua của Ba Tư trong hai mươi ba năm nhưng mọi thứ quan trọng đã bị mất hết.

°°°

Khi nàng cởi quần áo của Argalia và thấy những bông tuy líp được thêu trên đồ lót, nàng hiểu rằng anh ta nghiện những thứ mê tín, rằng, cũng như bất kỳ người nào gây ra cái chết, anh ta làm tất cả những gì có thể để xua đuổi cái ngày cuối cùng kia. Khi cởi đồ lót của anh ta và thấy những bông hoa tuy líp được xăm trên xương vai, mông và thậm chí trên bao quy đầu, nàng biết chắc đã gặp được tình yêu của đời mình. “Chàng không cần những bông hoa này nữa,” nàng nói với anh ta và vuốt ve chúng. “Bây giờ chàng đã có thiếp thay thế bùa may mắn của chàng.”

Anh ta nghĩ, Phải, ta có nàng, nhưng chỉ đến khi nào ta không có nữa. Chỉ đến khi nào nàng chọn rời bỏ ta như nàng đã rời bỏ chị nàng; đổi ngựa lần nữa như nàng đã đổi từ vua Ismail sang ta. Một con ngựa rốt cuộc chỉ là một con ngựa. Nàng đọc suy nghĩ của anh ta, thấy rằng anh ta cần những đảm bảo chắc chắn hơn, nàng liền vỗ tay. Gương Soi bước vào căn phòng ngủ ngập hoa. “Cho chàng biết ta là ai,” nàng nói. “Nàng là người con gái yêu ngài,” Gương Soi nói. “Nàng có thể sai khiến rắn trên mặt đất và chim trên cây, bắt chúng phải yêu và nàng đã đem lòng yêu ngài, vì vậy ngài có thể có mọi thứ mình muốn.” Nàng phù thủy khẽ nhích lông mày, Gương Soi liền buông rơi quần áo xuống đất và trườn lên giường. “Cô ấy là Gương Soi của ta,” nàng phù thủy nói. “Cô ấy là cái bóng tỏa sáng. Ai giành được thiếp, người đó có cả cô ấy.” Đến lúc này, Argalia, chiến binh vĩ đại chấp nhận thất bại. Đối diện một cuộc tấn công lấn sườn như thế, lối thoát duy nhất đối với một người đàn ông là đầu hàng vô điều kiện.

Anh ta là người duy nhất đổi tên nàng thành “Angelica”. Chịu thua trước tên gọi “Qara Köz” với âm tắc thanh hầu và chuỗi âm thanh lạ, anh ta đặt cho nàng tên của thiên thần tối cao và từ nay các thế giới mới của nàng biết đến nàng theo tên gọi đó. Đến lượt mình nàng cũng truyền cả tên gọi đó cho Gương Soi. Nàng nói: “Nếu ta là Angelica thì thiên thần hộ mệnh của ta cũng sẽ là Angelica.”

Trong nhiều năm, anh ta có vinh dự, như người hưởng ân huệ của vua Hồi giáo, được phép ngụ tại khu phòng ở Topkapi, Nơi Ngự Trị Niềm Vui, thay vì khu nhà ở của tướng lĩnh trong doanh trại vệ binh. Nay những căn phòng này được tô điểm thêm vẻ thanh tao bởi bàn tay người đàn bà, họ bắt đầu cảm thấy nó như một ngôi nhà thật sự. Nhưng ngôi nhà bao giờ cũng là một ý tưởng nguy hiểm, rắc rối mà những người đàn ông như Argalia không thể cho phép mình đặt lòng tin. Nó có thể tóm bắt họ như một cái thòng lọng. Selim Độc Ác không phải là Bayezid hay Mehmed, y không nghĩ đến Argalia như một cánh tay phải không thể thiếu mà là một đối thủ tranh giành quyền lực tiềm tàng, nguy hiểm, một vị tướng được lòng binh lính, có thể dẫn vệ binh vào nội cung, như anh ta đã từng một lần làm, hối giết Đại quan. Một người có khả năng giết Đại quan cũng có khả năng mưu giết vua. Một người như vậy có lẽ đã sống lâu hơn khả năng hữu dụng của hắn. Ngay khi họ quay về Stamboul, vua Hồi giáo công khai không tiếc lời ca ngợi viên sĩ quan chỉ huy người Ý của mình, vì đóng góp của anh ta trong chiến thắng Chaldiran lừng lẫy, song cũng bắt đầu âm mưu hủy diệt Argalia.

Tin tức về vị trí bấp bênh của Argalia đến tai anh ta nhờ quyết định của Qara Köz tiếp tục thỏa mãn tình yêu hoa tuy líp của anh ta. Khắp chung quanh Nơi Ngự Trị Niềm Vui là những khu vườn, vườn treo trên tường, vườn chìm dưới nước, những vùng rừng nơi hươu nai tự do dạo bước và những bãi cỏ bên bờ nước thoai thoải xuôi xuống Sừng Vàng. Những luống hoa tuy líp có cả ở Cung điện Thứ Tư, trên sườn đồi thấp ở mé phía Bắc quần thể Topkapi, điểm cao nhất trong toàn thể Nơi Ngự Trị Niềm Vui, ở đây có những gian giải trí nhỏ bằng gỗ được gọi là các ki-ốt. Hoa tuy líp mọc xung quanh chúng nhiều vô kể tạo thành một không khí thanh khiết yên bình ngát hương thơm. Công chúa Qara Köz và nàng Gương Soi, che mạng kín đáo, thường đi dạo trong những khu vườn này và nghỉ lại trong các ki-ốt, uống nước quả ngọt, nói năng nhẹ nhàng với với các bostanci, những người làm vườn trong cung điện, bảo họ sưu tầm hoa cho tướng công Argalia, và lười nhác chuyện vãn như mọi người đàn bà, về các lời đồn ngây thơ vô hại trong ngày. Chẳng mấy chốc toàn thể đội ngũ làm vườn, từ những người nhổ cỏ hèn mọn nhất đến Bostanci-Basha, đội trưởng, thảy đều hết lòng say mê hai người đàn bà và vì thế đâm ra mắn chuyện như mọi tình nhân đích thực. Nhiều người trong số họ nhận thấy hai người đàn bà nước ngoài này thành thạo tiếng Thổ mới nhanh chóng làm sao, hầu như chỉ qua một đêm, hoặc có vẻ như thế. Như thể phép mầu vậy, những người làm vườn nói.

Nhưng mục đích thực sự của Qara Köz còn xa mới ngây thơ vô hại. Nàng biết, như tất cả những cư dân mới của Nơi Ngự Trị Niềm Vui nhanh chóng biết ra, rằng một nghìn lẻ một bostanci không chỉ là những người làm vườn của vua mà còn là những đao phủ chính thức của ngài. Nếu một người đàn bà phạm tội, chính bostanci sẽ khâu sống cô ta vào bao tải đầy đá mà ném xuống biển Bosphorus. Còn nếu một người đàn ông phải chết, một nhóm người làm vườn sẽ túm lấy anh ta và thực hiện hành động bóp cổ theo nghi lễ. Vì vậy Qara Köz thân thiện với các bostanci và học được cái mà họ gọi một cách hài hước cay độc là tin tức tuy líp. Và chẳng bao lâu sau mùi hôi thối của sự phản bội lấn át hương thơm của hoa. Những người làm vườn cảnh báo nàng rằng tướng công của nàng, vị tướng vĩ đại, đã phục vụ ba đời vua Hồi giáo, đang có nguy cơ bị xét xử vì những lời vu khống và khép vào tội chết. Chính đội trưởng làm vườn nói với nàng như vậy. Bostanci-Basha của Nơi Ngự Trị Niềm Vui là đội trưởng đội hành quyết của vua Hồi giáo, được chọn không chỉ vì kỹ năng làm vườn mà còn vì tốc độ chạy, bởi vì khi một quý tộc trong triều bị kết án tử hình, người đó sẽ được hưởng một cơ hội mà người bình thường không có. Nếu anh ta chạy nhanh hơn Bostanci-Basha thì anh ta được sống; bản án của anh ta sẽ được giảm nhẹ xuống mức đi đày. Nhưng Bostanci-Basha nổi tiếng chạy nhanh như gió, vì vậy “cơ hội” này thực sự không còn là cơ hội nữa. Tuy nhiên, trong trường hợp này người làm vườn không sung sướng gì về việc phải làm. “Hành quyết một người vĩ đại như vậy sẽ khiến ta cảm thấy hổ thẹn,” anh ta nói. “Vậy thì,” nàng phù thủy nói, “chúng ta phải tìm cách thoát ra khỏi tình huống này nếu có thể.”

“Ông ta sẽ sớm giết chàng,” nàng về nhà nói với Argalia. “Trong vườn đầy những lời đồn,” Argalia nói vẻ nghiêm trọng, “Vì lý do gì, ta không hiểu?” Công chúa nâng gương mặt nhợt nhạt của anh ta lên. “Lý do là thiếp đây,” nàng nói. “Chàng đã lấy một công chúa Mughal làm chiến lợi phẩm. Ông ta không biết điều đó khi cho phép chàng, nhưng bây giờ thì biết. Bắt một công chúa Mughal là hành động gây chiến với Vua Mughal, và ông ta sẽ nói rằng, với việc đặt đế chế Ottoman vào tình huống như vậy, chàng phạm tội phản bội và phải trả giá. Đó là tin tức mà những bông hoa tuy líp mang đến.”

Được cảnh báo trước, Argalia có thời gian để lên kế hoạch, và vào hôm người ta đến bắt, anh ta đã cho người, thừa lúc đêm khuya, đưa Qara Köz và Gương Soi đến chờ anh ta ở Bursa phía Nam thủ đô, mang theo vô số hòm châu báu mà anh ta tích lũy được từ các chiến dịch quân sự thành công, với sự bảo vệ của bốn người khổng lồ Thụy Sĩ cùng toàn bộ những vệ binh Thổ trung thành nhất, khoảng một trăm người cả thảy. “Nếu ta chạy cùng nàng, Selim sẽ truy đuổi và giết chúng ta như những con chó,” anh ta nói. “Thay vào đó ta phải dự phiên tòa xét xử, và sau khi bị kết tội ta phải chiến thắng cuộc thi chạy của người làm vườn.” Qara Köz đã biết trước anh ta sẽ nói vậy. “Nếu chàng quyết chết,” nàng nói, “thiếp sẽ phải để chàng làm điều đó.” Nói như vậy nàng có ý rằng sẽ cứu mạng anh ta, song việc đó khó, bởi nàng sẽ không có mặt tại hiện trường cuộc đua trọng đại ấy.

Ngay khi Selim Độc Ác trong ngự phòng ở Nơi Ngự Trị Niềm Vui tuyên bố án tử hình dành cho kẻ phản bội Argalia, người chiến binh hiểu biết quy tắc bèn nhún gót và bắt đầu chạy. Từ ngự phòng đến Cổng Nhà Cá khoảng một nửa dặm xuyên qua các khu vườn cung điện, và anh ta phải đến đó trước khi Bostanci-Basha, đội mũ không vành màu đỏ, mặc quần ống túm bằng vải muslin trắng, ngực phơi trần, đuổi sát nút và mỗi sải chân đều như sắp bắt kịp đến nơi. Nếu bị bắt, anh ta sẽ chết tại Nhà Cá và bị ném xuống biển Bosphorus như tất cả những xác chết khác. Khi chạy giữa những luống hoa, anh ta nhìn thấy Cổng Nhà Cá ở phía trước và nghe được tiếng bước chân của Bostanci-Basha sát gót, và hiểu rằng anh ta không thể chạy đủ nhanh để thoát thân. “Cuộc đời thật lố bịch,” anh ta nghĩ. “Sống sót qua bấy nhiêu cuộc chiến tranh để rồi bị một tên làm vườn siết cổ. Người ta nói đúng, không có người anh hùng nào hiểu được sự rỗng tuếch của chủ nghĩa anh hùng chừng nào anh ta chưa chết.” Anh ta nhớ lại khi còn là một cậu thiếu niên lần đầu tiên phát giác sự vô nghĩa của cuộc đời, đơn độc trên chiếc thuyền nhỏ lênh đênh giữa trận hải chiến trong sương mù. “Tất cả những năm tháng còn lại này,” anh ta nghĩ, “ta sẽ phải học lại bài học này từ đầu.”

Không có giải thích thỏa đáng nào được đưa ra về việc tại sao đội trưởng làm vườn nổi tiếng chạy nhanh của vua Hồi giáo Selim Độc Ác gục xuống, ôm chặt lấy bụng khi chỉ còn ba mươi bước nữa là kết thúc Cuộc chạy đua của Người làm vườn, hay tại sao anh ta không nhịn nổi một tràng rắm hôi thối nhất người ta từng ngửi thấy, nổ ra những luồng hơi to như phát súng, và khóc rống lên vì đau như cây khoai ma bị nhổ rễ, trong khi Argalia chạy qua đích ở Cổng Nhà Cá, nhảy lên ngựa chờ sẵn và phi nước đại bắt đầu cuộc đi đày. “Có phải nàng đã làm gì đó?” Argalia hỏi người tình khi anh ta gặp nàng tại Bursa. “Thiếp có thể làm được gì cho đội trưởng làm vườn bé nhỏ yêu quý?” nàng trả lời, mắt mở to. “Gửi cho anh ta lời nhắn cảm ơn trước vì việc giết chàng, kẻ bắt cóc xấu xa của thiếp, cùng với một bình rượu Anatolia để bày tỏ lòng biết ơn, đó là một chuyện, vâng; nhưng còn phải tính toán chính xác thời gian để chất độc hòa trong rượu phát huy tác dụng đối với dạ dày, chuyện đó thì không thể, tất nhiên rồi.” Nhìn vào mắt nàng, anh ta không thấy có dấu hiệu của sự lừa gạt nào ở đó, không có biểu hiện cho thấy nàng, hay Gương Soi, hoặc cả hai có thể đã làm gì đó để thuyết phục người làm vườn đừng hoàn thành sứ mệnh, có khi còn uống rượu vào đúng thời điểm đã định trước, để đổi lấy một thời khắc tràn đầy hạnh phúc sẽ kéo dài cả cuộc đời một người đàn ông như vậy. Không, Argalia tự nhủ, khi đôi mắt của Qara Köz lôi kéo anh ta chìm vào ma thuật của chúng, không có gì tương tự như thế đã xảy ra. Hãy nhìn vào đôi mắt người tình của ta xem, chúng mới ngây thơ vô tội làm sao, tràn đầy tình yêu và thật thà làm sao.

°°°

Đô đốc Andrea Doria, thuyền trưởng hạm đội Genoa, mỗi khi ở trên đất liền gã sống tại vùng ngoại ô Fassolo bên ngoài tường vây quanh thành phố, phía trước cổng San Tomasso ở lối vào phía Tây Bắc của cảng. Gã mua một biệt thự ở đây, biệt thự này vốn của một quý tộc Genoa tên là Jacobo Lomellino bởi vì nó khiến gã cảm thấy mình giống một trong những người La Mã cổ đại mặc áo choàng đội vành nguyệt quế sống trong những biệt thự lớn ven biển như ngôi biệt thự tại Laurentinum được Pliny Con miêu tả, và còn bởi từ đây gã có thể nhìn ra cảng để dõi xem chính xác ai đang ra vào thành phố vào bất kỳ thời điểm nào. Những chiếc thuyền galê của gã neo ngay bên ngoài ngôi nhà để phòng trường hợp cần hành động nhanh. Vì thế đương nhiên gã là một trong những người đầu tiên nhìn thấy chiếc tàu từ Rhodes mang Argalia quay trở lại Ý, và qua chiếc kính viễn vọng nhỏ gã phát hiện ra một số lượng lớn người vũ trang hạng nặng trên tàu mặc quân phục vệ binh Ottoman. Bốn người trong số họ là những người khổng lồ bạch tạng. Gã sai người đưa tin từ sân hiên nơi gã ngồi mang lệnh xuống cho phó chỉ huy Ceva đi thuyền ra gặp con tàu từ Rhodes đến hỏi xem những người mới đến có dự định gì. Và thế là Ceva Bọ Cạp mặt đối mặt với người mà hắn đã bỏ lại trên vùng biển của kẻ thù.

Người mà Ceva vẫn chưa nhận ra là Argalia yên vị trước cột buồm của con tàu Rhodes, đội khăn xếp buông dài và mặc váy thêu kim tuyến buông rủ kiểu một hoàng tử Ottoman giàu có. Các vệ binh Thổ Nhĩ Kỳ ở phía sau, dược trang bị vũ khí đầy đủ ở tư thế sẵn sàng, và đứng cạnh anh ta, dường như thu hút hết ánh sáng mặt trời về phía họ khiến cho phần còn lại của thế giới có vẻ tối tăm lạnh lẽo, là hai người đàn bà đẹp nhất mà Ceva từng thấy, sắc đẹp của họ lồ lộ cho tất cả cùng chiêm ngưỡng, những lọn tóc đen buông lơi của họ bay bay như mái tóc của các nữ thần trong làn gió nhẹ. Khi Ceva lên boong con tàu vận tải Rhodes với một chi đội của đảng Băng Vàng kề sát phía sau, những người đàn bà quay mặt về phía hắn và hắn cảm thấy kiếm rơi khỏi tay mình. Sau đó có một áp lực nhẹ nhưng không lay chuyển được ấn xuống cả hai vai hắn, một áp lực mà hắn phát hiện thấy mình không muốn cưỡng lại tí nào, rồi bỗng nhiên hắn cùng tất cả tùy tùng của hắn quỳ xuống chân vị khách, miệng thốt ra những lời chào không quen thuộc, Xin kính chào quý bà tốt bụng, và tất cả những người bảo hộ quý bà.

“Hãy cẩn thận đấy, Bọ Cạp,” Hoàng tử Ottoman nói bằng tiếng Y vùng Florence hoàn hảo, và sau đó giả giọng của chính Ceva, “bởi vì nếu một gã không nhìn vào mắt ta, ta sẽ moi gan hắn ra cho mòng biển ăn.”

Bây giờ Ceva hiểu ai đang đứng trước mặt mình nên định bật dậy, túm lấy vũ khí; nhưng lại nhận thấy vì lý do nào đó mà hắn cứ quỳ chết gí một chỗ, các tùy tùng của hắn cũng vậy. “Nhưng nói qua cũng phải nói lại,” Argalia trầm tư nói, “ngay lúc này mắt ngươi chỉ đủ cao để nhìn vào con cặc của tao thôi.”

Condottiere Doria vĩ đại, râu ria chảy tràn xuống mặt như những con sóng hùng vĩ, đang làm mẫu thần biển Neptune cho nhà điêu khắc Bronzino, đứng khỏa thân trên hàng hiên biệt thự của gã, tay phải cầm đinh ba trong khi nghệ sĩ phác thảo pho tượng gã khỏa thân, thì chợt thất kinh thấy một nhóm côn đồ vũ khí đầy mình rầm rập bước từ cầu tàu riêng của gã đến trước mặt gã. Dẫn đầu bọn chúng, ngạc nhiên thay, lại là người của gã, Ceva Bọ Cạp, hành xử như một kẻ bợ đỡ liếm gót, và ở giữa nhóm là hai người có dáng vẻ đàn bà mà danh tính cũng như bản chất gã không thể xác định ngay được. “Nếu các ngươi nghĩ rằng một nhúm cướp và mấy con điếm có thể bắt được Andrea Doria mà không cần đánh nhau,” gã gầm lên, một tay nắm lấy kiếm tay kia vung đinh ba, “thì hãy xem bao nhiêu người các ngươi còn sống rời khỏi đây.”

Đến lúc này, nàng phù thủy và nô lệ của nàng hầt mũ trùm đầu ra phía sau và đô đốc Doria bỗng nhiên đỏ mặt lắp bắp. Gã rút lui khỏi nhóm người đang tiến tới để đi tìm quần dài, nhưng những người đàn bà dường như không hề chú ý đến sự khỏa thân của hắn, mà nếu có chút nào thì điều đó chỉ càng làm mất phẩm giá của hắn. “Một thằng bé mà ngươi bỏ lại cho Thần Chết đã quay trở lại đòi công bằng,” Qara Köz nói. Nàng nói bằng tiếng Ý hoàn hảo, Doria có thể thấy điều đó mặc dù rõ ràng đây không phải là một cô gái Ý. Đây là vị khách mà vì nàng một người đàn ông có thể hy sinh cả cuộc đời. Đây là một nữ hoàng để tôn thờ, và người phò tá của nàng, trông như bóng trong gương của mệnh phụ cao sang này, chỉ kém chút đỉnh về sắc đẹp và sự quyến rũ so với bản gốc nhưng cũng là một nhan sắc đáng ngưỡng mộ. Thật không thể nghĩ đến việc đánh nhau khi có sự hiện diện của những kỳ quan như vậy. Đô đốc Doria, quấn áo choàng quanh người, đứng há hốc mồm khi những người lạ tiến đến gần, một vị thần biển sẵn sàng phục tùng các nàng tiên từ mặt nước nhô lên.

“Người đó đã trở lại,” Qara Köz nói, “như chàng đã hứa, như một hoàng tử với một gia tài kèm theo tên tuổi. Chàng đã gột rửa mình khỏi khát vọng trả thù, vì vậy sự an toàn của ngươi được bảo đảm. Tuy nhiên chàng yêu cầu ngươi đáp lại bằng phần thưởng xứng đáng với chàng, vì công lao phục vụ trong quá khứ và sự khoan dung hiện tại của chàng.”

“Đáp lại như thế nào?” Andrea Doria hỏi.

“Tình hữu hảo của ngươi,” nàng phù thủy nói, “một bữa tối ngon miệng và bình an vô sự đi qua vùng đất này.”

“Bình an vô sự đi theo hướng nào?” Andrea hỏi. “Anh ta định đi đâu với băng đảng cắt cổ này?”

“Về nhà là đích của thủy thủ, Andrea ạ,” Argalia người Thổ Nhĩ Kỳ nói. “Về nhà là đích của lính chiến. Ta đã đi khắp thế giới, đã no nê máu, đã có tài sản, bây giờ ta về nhà để nghỉ ngơi.”

“Cậu vẫn chưa hết trẻ con,” Andrea Doria nói với anh ta. “Cậu vẫn nghĩ rằng nhà mình, sau một cuộc hành trình dài, là nơi một người đàn ông tìm thấy bình yên ư?”

{III}

{16}
Dường như tất cả mọi người Florence đều là hồng y giáo chủ

Dường như tất cả mọi người Florence đều là hồng y giáo chủ, những người nghèo hèn ở thành phố này tranh thủ lúc các hồng y giáo chủ còn đang chen chúc trong nhà thờ Sistine để đốt lửa chào mừng Giáo hoàng Medici vừa được bầu. Thành phố đầy khói lửa khiến nhìn từ xa nó như thể đang cháy. Một lữ khách đang đến lối này vào lúc hoàng hôn - lữ khách ấy, bấy giờ đang đến lối này, dọc con đường từ biển vào, đôi mắt hẹp, da trắng và mái tóc đen dài khiến anh ta có dáng vẻ không giống một người bản xứ đang trở về mà giống một sinh vật lạ bước ra từ truyền thuyết Viễn Đông nào đó, một samurai, có lẽ đến từ hòn đảo Chipango hay Cipangu, mà người ta vẫn gọi là Giapan, hậu duệ của các hiệp sĩ Kiushu đáng gờm từng một lần đánh bại quân xâm lược của Hoàng đế Trung Hoa Kubilai Khan - có thể tin rằng mình đang đi đến hiện trường của một vụ thảm họa, và rất có thể dừng bước giữa đường, ghìm cương ngựa, giơ cánh tay kiêu hãnh của một vị tướng, cánh tay đã quen được nghe lời, để đánh giá tình hình. Argalia sẽ thường xuyên nhớ đến thời khắc này trong những tháng sắp tới. Những ngọn lửa chào mừng đã được châm lên từ trước khi quyết định của các hồng y giáo chủ được đưa ra, nhưng lời tiên tri của họ tỏ ra chuẩn xác và một Giáo hoàng Medici, Hồng y Giovanni de’ Medici, Leo X, được bầu đêm hôm đó thực ra là để hợp lực với người anh em của mình là Công tước Giuliano ở Florence. “Nếu biết những thằng khốn này trở lại cầm cương, tao đã ở lại Genoa mà ra khơi cùng với Doria trên những chiếc tàu chiến của hắn cho đến ngày thế giới này tỉnh táo trở lại,” anh ta nói với il Machia khi gặp hắn, “nhưng sự thật là tao lại muốn khoe nàng.”

“Một người đàn ông đang yêu thường thành gã khờ” hoàng đế nói với Mogor dell’Amore. “Khoe sắc đẹp của người tình, cho nàng để trần gương mặt mà phô ra trước thế gian là bước đầu tiên đánh mất nàng”

“Không ai ra lệnh cho Qara Köz để trần gương mặt,” khách lữ hành nói. “Nàng cũng không ra lệnh cho nô lệ của mình làm như vậy. Nàng tự do đưa ra quyết định của mình, và Gương Soi đưa ra quyết định của cô ta.”

Hoàng đế lặng im. Vượt qua thời gian và không gian, ngài đang yêu.

°°°

Ở tuổi bốn mươi tư, Niccolò “il Machia” đang chơi bài trong quán rượu của Percussina vào buổi chiều muộn cùng với Frosino Uno chủ cối xay, gã hàng thịt Gabburra và Vettori chủ nhà trọ, cả bọn hét những lời lăng mạ vào mặt nhau, nhưng cẩn thận không văng vào mặt trưởng thôn, thậm chí nếu lão ta có ngồi say sưa bên bàn rượu bừa bãi của chúng và xử sự như những người bằng vai lứa, đầm tay hai lần khi thua và ba lần khi thắng, nói tục chửi bậy như mọi gã kia, uống rượu nhiều như bất kỳ tên nào ở đây và gọi bọn chúng là lũ chấy rận, thì Gaglioffo, tiều phu vô tích sự chuyện nói tục chửi bậy vội vã bước vào, mắt tròn xoe, tay chỉ trỏ, hổn hển nói. “Khoảng một trăm thằng hoặc hơn,” hắn rít lên, chỉ ra phía cửa mà hớp hớp không khí. “Cứ phang tao qua hậu môn hai lần nếu tao nói dối. Trang bị vũ khí nặng, với bốn gã khổng lồ trên lưng ngựa, đang đi về hướng này!” Niccolò đứng dậy, tay vẫn cầm bài. “Thế thì, bạn tao ơi, tao tiêu đời rồi,” hắn nói. “Công tước Giuliano vĩ đại sau rốt đã quyết định xóa sổ tao. Tao cảm ơn bọn mày vì những buổi tối vui vẻ thế này, nó giúp tao tẩy rêu trong não sau một ngày mệt nhọc, nhưng giờ tao phải đi tạm biệt vợ tao.” Gaglioffo gập người xuống, thở hổn hển ôm lấy hai bên sườn cho đỡ đau xóc hông. “Thưa ngài,” hắn hào hển, “có lẽ không phải, thưa ngài. Bọn chúng không mặc chế phục của chúng ta, thưa ngài. Bọn nước ngoài chó chết có lẽ từ Liguria tới, có khi thậm chí xa hơn. Có cả đàn bà cưỡi ngựa, thưa ngài. Bọn đàn bà đi với chúng, đàn bà nước ngoài, thưa ngài, cứ hễ nhìn thấy cặp phù thủy đó thì cơn thèm ngủ với chúng lại nổi lên như bệnh sốt lợn vậy. Cứ phang tôi nếu tôi nói dối, thưa ngài.”

Những người này là người tốt, il Machia nghĩ, số người ít ỏi này của hắn, còn nhìn chung dân chúng Florence là những kẻ phản bội. Đó chính là những người đã phản bội nền cộng hòa và mời Medici quay trở lại. Những người mà hắn đã phụng sự như một người cộng hòa thực sự, một thư ký của Đệ Nhị Phán Quan, một nhà ngoại giao nay đây mai đó và một người sáng lập lực lượng dân quân Florence, lại đã phản bội hắn. Sau sự sụp đổ của nền cộng hòa và việc cách chức gonfaloniere Pier Soderini, người đứng đầu cơ quan điều hành của nước cộng hòa, il Machia cũng bị cách chức. Sau mười bốn năm phụng sự trung thành, nhân dân đã chứng tỏ rằng họ không quan tâm đến chuyện trung thành. Nhân dân là những tên ngốc về quyền lực. Họ để cho il Machia bị lôi xuống tận đáy sâu của thành phố nơi những kẻ tra tấn dã man đang đợi sẵn. Những người như vậy không đáng để quan tâm. Họ không xứng đáng với nền cộng hòa. Những người như vậy chỉ xứng đáng với bạo chúa. Có lẽ đó cũng là điểm chung của nhiều người, ở khắp mọi nơi, mọi lúc, trừ những gã thô kệch mà hắn thường cùng uống rượu chơi bài và chơi triche-tach, và vài thằng bạn cũ, như Agostino Vespucci chẳng hạn, ơn Chúa người ta vẫn chưa tra tấn Ago, y không khỏe lắm, y chắc sẽ thú nhận bất kỳ điều gì, mọi điều, và sau đó bọn chúng hẳn sẽ giết chết y, trừ phi y chết luôn trong khi tra tấn, tất nhiên rồi. Nhưng bọn chúng không muốn Ago, cấp dưới của il Machia. Chính il Machia mới là người bọn chúng muốn giết.

Bọn chúng không xứng với hắn. Những gã thô lỗ này mới xứng với hắn, mà nhìn chung nhân dân luôn xứng đáng với những ông hoàng yêu quý độc ác của họ. Nỗi đau xuyên suốt cơ thể hắn không phải nỗi đau mà là sự hiểu biết. Đó là một nỗi đau có tính khai sáng, nó phá vỡ những mảnh lòng tin cuối cùng của hắn vào nhân dân. Hắn đã phục vụ nhân dân nhưng họ đáp lại hắn bằng nỗi đau, ở cái nơi ngầm dưới đất không ánh sáng ấy, cái nơi không tên mà ở đó những người không tên làm những việc không tên với thân thể những người cũng không tên khác, bởi vì những cái tên không quan trọng ở đây, chỉ có nỗi đau là quan trọng, nỗi đau tiếp nối bởi sự thú tội tiếp nối bởi cái chết. Nhân dân muốn hắn phải chết, hoặc ít nhất không bận tâm hắn sống hay chết. Ở chính thành phố đã đem lại cho thế giới ý tưởng về giá trị và tự do của linh hồn con người cá nhân, người ta không coi trọng hắn, cũng không mảy may quan tâm đến tự do của linh hồn hắn hay sự toàn vẹn của cơ thể hắn. Hắn đã cho họ mười bốn năm phụng sự trung thực và đáng tôn trọng song họ không quan tâm đến cuộc đời cá nhân toàn vẹn của hắn, đến quyền con người của hắn là được sống. Một thứ dân như vậy đáng bị gạt sang một bên. Họ bất lực trước tình yêu hay công lý và do đó không còn có ý nghĩa gì. Một thứ dân như vậy không còn quan trọng nữa. Họ không phải là cốt yếu mà là thứ yếu. Chỉ có các bạo chúa mới quan trọng. Tình yêu của nhân dân là thứ hay thay đổi và không kiên định và theo đuổi một tình yêu như vậy là rồ dại. Không có tình yêu. Chỉ có quyền lực.

Từng bước chậm rãi, họ lấy đi danh dự của hắn. Hắn bị cấm không được rời khỏi các vùng lãnh thổ của Florence, mà hắn thì lại là người thích chu du. Hắn bị cấm không được vào Palazzo Vecchio, nơi hắn đã làm việc nhiều năm, nơi hắn thuộc về. Hắn đã bị thẩm vấn về khả năng hắn đã biển thủ công quỹ bởi người kế nhiệm mình, một gã Michelozzi nào đó, một kẻ liếm gót Medici, kẻ nịnh bợ những tên nịnh bợ. Nhưng hắn là tôi tớ trung thực của nền cộng hòa và không có dấu hiệu sai phạm nào bị phát hiện. Sau đó bọn chúng tìm thấy tên hắn trên một mẩu giấy trong túi một kẻ mà hắn không biết và giam hắn vào nơi không tên này. Tên của gã kia là Boscoli, một thằng ngốc, trong số bốn thằng ngốc và âm mưu chống lại Medici của chúng ngu ngốc đến mức đã bị đập tan hầu như khi chưa kịp bắt đầu. Trong túi của Boscoli có danh sách một chục cái tên: những kẻ thù của Medici theo ý kiến một tên ngốc. Một trong số những cái tên này là Machiavelli.

Một khi một người đã ở trong phòng tra tấn, các giác quan của anh ta sẽ không bao giờ quên một số thứ, bóng tối ẩm ướt, mùi hôi thối lạnh lẽo của phân người, chuột, những tiếng thét. Một khi một người đã bị tra tấn, một phần cơ thể anh ta sẽ không ngừng cảm thấy đau. Hình thức trừng phạt có tên gọi là strappado là một trong những kiểu tra tấn nhức nhối nhất có thể gây ra cho một con người mà không giết chết anh ta ngay lập tức. Hắn bị trói giật khuỷu tay ra phía sau lưng và sợi dây trói treo lên ròng rọc trên trần. Khi hắn bị sợi dây nhấc lên khỏi mặt đất, nỗi đau trong hai vai trở thành cả thế giới. Không chỉ có thành phố Florence và dòng sông của nó, không chỉ có Ý mà tất cả tấm lòng của Chúa cũng bị nỗi đau này xóa sạch. Nỗi đau là thế giới mới. Ngay trước khi ngừng suy nghĩ về bất kỳ điều gì, và để không nghĩ đến điều sắp xảy ra, il Machia nghĩ về một Thế giới mới khác, và về người anh em họ của Ago là Amerigo, bạn của Gonfaloniere Soderini, Amerigo văn hóa kém cỏi, nay đây mai đó, đã chứng minh, với Columbus, rằng Biển Đại Dương không có những con quỷ có thể cắn một chiếc thuyền làm đôi, và không bốc thành lửa khi đến Xích đạo, và không biến thành một biển bùn khi ta đi thuyền quá xa về cực Tây, và quan trọng hơn thế, anh ta đủ nhanh trí để nhận ra những điều mà Columbus đần độn không bao giờ hiểu được, ví dụ như những vùng đất ở phía bên kia của Biển Đại Dương không phải là Ấn Độ; chúng không có liên quan gì đến Ấn Độ, mà trên thực tế là một thế giới hoàn toàn mới. Liệu Tân Thế giới có bị bác bỏ theo mệnh lệnh của Medici hay không, liệu nó có bị bãi bỏ bởi sắc lệnh và trở thành một ý tưởng yểu mệnh - như ái tình, tính trung thực hay tự do - để rồi sụp đổ theo nền cộng hòa thất thế, bị kéo đổ bởi Soderini và những kẻ thất bại còn lại, trong đó có hắn? Con hải cẩu may mắn đó, il Machia nghĩ, đang an toàn ở Seville, nơi thậm chí những cánh tay của Medici không thể với tới anh ta được. Amerigo có thể ốm yếu nhưng không bị làm hại và ít nhất anh ta có thể chết bình yên sau tất cả những cuộc ngao du thiên hạ, il Machia nghĩ; và rồi dây trói nhấc bổng hắn lên lần đầu tiên, Amerigo và Tân Thế giới biến mất, cả thế giới cũ cũng vậy.

Chúng làm như vậy sáu lần, nhưng tôi không thú nhận gì vì tôi không có gì để thú nhận. Sau khi ngừng tra tấn, bọn chúng lại nhốt hắn vào phòng giam và giả vờ quên hắn để hắn chết dần trong bóng tối mòn mỏi. Rồi, cuối cùng, hoàn toàn bất ngờ, phóng thích. Trở về với sự nhục nhã, lãng quên và cuộc sống hôn nhân. Thả về Percussina. Hắn đi bộ trong rừng cùng với Ago Vespucci và tìm kiếm rễ cây khoai ma nhưng bây giờ họ không còn là trẻ con nữa. Những hy vọng đã tàn tạ ở phía sau chứ không còn lấp lánh ở phía trước. Thời gian dành cho cây khoai ma đã hết. Một lần Ago cố gắng làm cho La Fiorentina phải lòng bằng cách bỏ bột cây khoai ma vào đồ uống của nàng nhưng Alessandra khôn ngoan đã không mắc bẫy theo kiểu đó, nàng chai lì với phép thuật khoai ma, và bày kế để trừng phạt Ago theo cách riêng. Trong đêm đó, sau khi uống bùa mê cây khoai ma, nàng phá vỡ thói quen kén cá chọn canh suốt đời và để cho tên Ago khốn khổ vào chiếc giường kiêu sa của mình, nhưng sau khi y trải qua bốn mươi lăm phút vô cùng sung sướng trên Thiên đường, nàng không khách khí mà tống cổ y ra ngoài và nhắc y trước khi y ra đi rằng hãy nhớ lời nguyền bí mật về cây khoai ma, đó là bất kỳ người đàn ông nào làm tình với đàn bà dưới phép thuật của rễ cây sẽ chết trong vòng tám ngày nếu cô nàng không cứu mạng anh ta bằng cách cho phép ở lại với cô ta suốt đêm, “điều đó,” nàng nói, “đơn giản là không bao giờ có, cưng nhé.” Ago, một kẻ nhát gan mê tín, bị ám ảnh bởi phép thuật như bất kỳ ai trên thế giới, trải qua tám ngày tin rằng ngày kết cục đang đến gần, bắt đầu cảm thấy cái chết đang trườn qua tứ chi, vuốt ve y bằng những ngón tay lạnh giá, chầm chậm, chầm chậm siết chặt lấy hai tinh hoàn và trái tim y. Khi tỉnh dậy mà vẫn còn sống vào buổi sáng thứ chín, y vẫn chưa nguôi ngoai. “Chết mà vẫn sống,” y nói với il Machia, “nó còn tồi tệ hơn cái chết của người chết, bởi vì người chết còn sống có thể vẫn cảm nhận được nỗi đau của một trái tim tan nát.”

Niccolò biết đôi điều về người chết vẫn còn sống, bởi vì mặc dù hắn đã tránh được trong gang tấc cái chết của người chết song bây giờ hắn vẫn còn là một con chó chết, chó chết như Ago khốn khổ, bởi vì cả hai người đều đã bị gạt bỏ khỏi cuộc sống của mình, công việc của mình, khỏi những salon lớn như của Alessandra Fiorentina và những gì họ có đủ lý do để nghĩ đến như là tồn tại thực sự của mình. Phải, họ đều là những con chó tan nát trái tim, còn thấp hèn hơn chó, họ là những con chó đã kết hôn. Hắn nhìn vợ phía bên kia bàn ăn mỗi tối và không tìm thấy điều gì để nói với mụ. Marietta, đó là tên mụ, và đây là các con của hắn, các con của họ, nhiều nhiều con, phải, như vậy chắc chắn hắn đã lấy vợ và có con như một con người đích thực, nhưng đó là chuyện ở thời kỳ khác, thời kỳ hào hoa vô trách nhiệm của hắn, khi mỗi ngày hắn ngủ với một cô gái khác để cảm thấy mình mạnh mẽ và vẫn còn sống, và hắn cũng ngủ với vợ nữa, tất nhiên, ít nhất là sáu lần. Mariette Corsini, vợ hắn, người may cho hắn quần áo lót và khăn mặt, nhưng không biết bất kỳ chuyện gì, không hiểu triết lý của hắn hay cười trước những câu chuyện cười của hắn. Mọi người trên thế giới này nghĩ rằng hắn khôi hài, nhưng mụ là người biết chữ, mụ tưởng một người đàn ông nói những gì anh ta nghĩ, còn bóng gió và ẩn dụ chỉ là những công cụ đàn ông dùng để lừa gạt đàn bà, làm cho đàn bà nghĩ họ không biết chuyện gì đang diễn ra. Hắn yêu mụ, đúng như thế. Hắn yêu mụ như một thành viên trong gia đình. Như một người chị em họ. Khi ngủ với mụ, hắn cảm thấy hơi sai trái. Hắn cảm thấy mình loạn luân, giống như đang ngủ với chị em gái. Sự thật là ý nghĩ đó là điều duy nhất khiến hắn thích thú khi ăn nằm với mụ. Ta đang ngủ với em gái ta đây, hắn tự nhủ, và hành động.

Mụ biết những suy nghĩ của hắn, cũng như bất kỳ người vợ nào biết tâm tư của chồng mình, và chúng làm mụ đau khổ. Hắn tử tế với mụ và chăm sóc mụ tận tình theo cách của hắn. Madonna Marietta và sáu đứa con là những miệng ăn mà hắn phải nuôi. Marietta mắn đẻ đến mức vô lý; đụng vào mụ là bụng phưỡn ra ngay, và tòi ra nào Bernado, nào Guido, nào Bartolomea, nào Totto, nào Primavera, và một thằng nhóc nữa, tên nó là gì nhỉ, Lodovico, dường như không thể chấm dứt được cái chuyện phải làm bố liên tục, mà những ngày này thì tiền nong eo hẹp. Signora Machiavelli. Còn bây giờ đây mụ đang vội vã đi vào quán rượu, nom y như thể nhà mụ đang cháy. Mụ đội chiếc mũ trùm kín đầu có diềm vải xếp nếp và mái tóc mụ rủ xuống thành những món lộn xộn quanh gương mặt hình quả trứng, miệng nhỏ môi dày và hai tay đập như đôi cánh vịt; quả thực, nhân nói đến chuyện vịt, phải công nhận rằng mụ đi lạch bạch. Vợ hắn đi lạch bạch. Hắn đã cưới một mụ vợ lạch bạch. Hắn không thể hình dung việc lại đụng chạm vào chỗ kín của mụ lần nữa. Thực sự không có lý do gì để chạm vào mụ thêm lần nữa.

“Niccolò mio,” mụ nói bằng cái giọng, phải, nghe quá giống với tiếng quạc quạc, “anh có nhìn thấy chuyện gì đang xảy ra dưới kia không?”

“Có chuyện gì vậy, vợ yêu quý?” hắn trả lời, vẻ quan tâm.

“Có chuyện xấu gì đó xảy ra ở khu phố,” mụ nói. “Giống như Thần Chết đang cưỡi ngựa đến, cùng cả lũ yêu tinh của lão và mấy con quỷ cái ở bên cạnh.”

°°°

Sự xuất hiện tại Sant’Andrea thuộc Percussina của người đàn bà mà rồi sẽ trở nên nổi tiếng, hoặc có lẽ là khét tiếng, với cái tên l’ammaliatrice Angelica, còn được gọi là nàng phù thủy thành Florence, khiến đàn ông nháo nhác chạy từ ngoài đồng về còn đàn bà từ bếp lên, vừa chạy vừa quệt những ngón tay dính bột vào tạp dề. Những người tiều phu từ trên rừng xuống và con trai anh hàng thịt Gabburra lao ra khỏi lò mổ với bàn tay máu me và những người thợ gốm rời bỏ lò nung. Em trai sinh đôi của chủ cối xay Frosino Uno là Frosino Due người đầy bột nhô ra từ nhà máy xay. Các vệ binh Stamboul là cảnh tượng đáng chú ý, dạn dày chinh chiến, chằng chịt sẹo, và bộ tứ khổng lồ bạch tạng Thụy Sĩ cưỡi ngựa trắng không phải là thứ họ trông thấy hằng ngày ở cái vùng cửa rừng này, tuy nhiên hình dáng gây ấn tượng nhất đi đầu đoàn người cưỡi ngựa, với nước da trắng thật là trắng và mái tóc đen thật là đen, người đội trưởng nhợt nhạt mà Signora Machiavelli gọi là Thần Chết, thật sự đáng sợ, và bọn trẻ con rúm lại khi anh ta đi qua, bởi vì cho dù có phải là một thiên thần hủy diệt hay không, rõ ràng anh ta đã chứng kiến quá nhiều chuyện chết chóc đến độ chẳng có lợi gì cho bản thân anh ta hoặc cho người khác. Song kể cả nếu anh ta đúng là Thần Chết, trông anh ta cũng có vẻ thân thuộc đến kỳ lạ và nói giọng địa phương hoàn hảo, khiến người dân băn khoăn liệu có phải Thần Chết luôn hiện lên với một hình hài địa phương hay không, có nghĩa là dùng tiếng lóng của ta, biết hết những bí mật của ta và chia sẻ những câu chuyện đùa của chúng ta ngay cả khi ông ta đến để đưa ta đi về thế giới bóng tối.

Tuy nhiên, chính hai người phụ nữ, “hai con quỷ cái” theo cách nói của Marietta Machievelli, mới là những kẻ nhanh chóng thu hút sự chú ý của tất cả mọi người. Họ cưỡi ngựa như đàn ông, giạng chân trên lưng ngựa theo cung cách khiến khán giả đàn bà há hốc mồm vì một lý do và khán giả đàn ông há hốc mồm vì một lý do khác, và gương mặt họ tỏa ra thứ ánh sáng khải huyền, như thể trong những ngày đầu tiên bỏ mạng che mặt họ đã có thể hút ánh sáng từ mắt của những người nhìn vào họ rồi sau đó tỏa ra thành ánh sáng lấp lánh của riêng mình, thêm hiệu quả thôi miên và kích thích trí tưởng tượng. Anh em sinh đôi Frosino vẻ mơ màng xa xăm tưởng tượng đến một đám cưới kép trong tương lai gần. Tuy nhiên, bất chấp ảo giác, họ đủ tinh tường để nhận thấy rằng hai người đàn bà đẹp đến sững sờ này không hoàn toàn giống hệt nhau, thậm chí không có họ hàng. “Người đàn bà thứ nhất là chủ còn người kia là người hầu,” Frosino Due bám đầy bụi nói, đoạn thêm vào, bởi anh ta là người thích thơ ca hơn trong hai anh em, “họ như mặt trời và mặt trăng, âm thanh và tiếng vọng, bầu trời và cái bóng của bầu trời trong hồ nước.” Người anh của anh ta thì bộc trực hơn. “Vậy thì anh sẽ lấy nàng thứ nhất, còn em sẽ lấy nàng thứ hai,” Frosino Uno nói. “Bởi vì nàng thứ hai cũng đẹp, chắc chắn rồi, em không phải chịu thiệt, nhưng khi đứng gần nàng thứ nhất thì cô ấy trở thành vô hình. Em sẽ phải nhắm một mắt lại, để mù lòa trước cô gái của anh, thì sẽ nhận thấy rằng cô gái của em cũng đẹp.” Là anh trai ra đời trước mười một phút, anh ta cho mình quyền được chọn trước. Frosino Due định phản đối thì người đàn bà thứ nhất, bà chủ, quay sang nhìn thẳng vào hai anh em và thì thầm với người đi cùng bằng tiếng Ý hoàn hảo.

“Nàng nghĩ gì, Angelica của ta?”

“Angelica của ta, họ không phải là không có những nét quyến rủ giản dị nhất định.”

“Đó là điều cấm, tất nhiên, Angelica”

“Angelica, tất nhiên. Nhưng có lẽ chúng ta sẽ đến thăm họ trong giấc mơ”

“Cả hai chúng ta, đến thăm cả hai bọn họ, Angelica của ta?” “Angelica của ta, như thế những giấc mơ sẽ đẹp hơn.”

Thế đấy, họ là những thiên thần. Không phải quỷ dữ mà là những thiên thần biết đọc ý nghĩ. Không nghi ngờ gì đôi cánh của họ đã được gấp gọn gàng dưới quần áo. Anh em Frosino đỏ mặt, cúi đầu e dè nhìn quanh, nhưng hình như chỉ có mình họ nghe thấy những điều các thiên thần cưỡi ngựa vừa nói. Tất nhiên điều đó là không thể và vì thế nó lại là một bằng chứng nữa cho thấy điều gì đó mang bản chất thần thánh vừa xảy ra. Một thứ thần thánh hay huyền bí. Nhưng đây là những thiên thần, những thiên thần. “Angelica”, có vẻ như họ cùng chung cái tên này, không phải là tên gọi của quỷ dữ. Họ là những thiên thần trong mơ, hứa hẹn đem lại cho những người chủ cối xay niềm vui mà những người như họ thực sự chỉ có mơ mới thấy. Niềm vui của Thiên đường. Miệng họ bỗng nhiên bật cười khúc khích, hai anh em quay đi và chạy nhanh về phía cối xay bột nhanh hết mức đôi chân có thể đưa họ đi. “Các cậu đi đâu đấy?” Gabbura hàng thịt gọi với theo, nhưng làm sao họ có thể kể cho anh ta biết rằng họ cẩn khẩn cấp nằm xuống nhắm mắt lại? Làm thế nào giải thích chính xác được tại sao việc đó quan trọng đến thế, tại sao chưa bao giờ lại quan trọng hơn thế cái sự đi ngủ?

Đoàn người dừng lại bên ngoài quán rượu Vettori. Một sự im lặng trùm xuống, chỉ bị phá vỡ bởi tiếng hí của những con ngựa mệt mỏi. il Machia nhìn chằm chằm vào những người đàn bà như mọi người khác, vì vậy khi hắn nghe thấy giọng Argalia thoát ra từ miệng của tay chiến binh nhợt nhạt, hắn cảm thấy mình bị kéo tuột từ một chỗ đẹp đẽ xuống hầm chứa phân hôi thối. “Có chuyện gì vậy, Niccolò,” giọng đó nói, “cậu không biết là khi quên bạn bè cũng có nghĩa là quên mất chính bản thân sao?” Maritetta kinh hoảng bám chặt lấy chóng. “Nếu Thần Chết trở thành bạn anh ngày hôm nay,” mụ rít vào tai hắn, “thì các con anh sẽ trở thành trẻ mồ côi trước khi đêm đến.” il Machia lắc người như để xua đi hậu quả của một luồng khí đầy chất độc. Hắn nhìn vào mắt kỵ sĩ, vững vàng và không ấm áp. “Ban đầu có ba người bạn,” anh ta nhẹ nhàng nói. “Niccolò ‘il Machia, Agostino Vespucci và Atonio Argalia. Thế giới tuổi thơ của họ là một khu rừng thần kỳ. Sau đó cha mẹ của Nino bị bệnh dịch cướp đi. Anh ta đi tìm vận may và họ không bao giờ gặp lại anh ta nữa.” Marietta nhìn tới nhìn lui từ chồng sang người lạ và gương mặt mụ dần lộ vẻ hiểu chuyện.

“Sau đó,” Niccolò kết luận, “sau nhiều năm tháng làm những việc phản bội đất nước và Chúa, khiến linh hồn hắn đáng bị đày xuống địa ngục và thân xác gã đáng bị hành hạ, Tổng trần Argalia - Arcalia, Arqalia, Al-Ghaliya, thậm chí cái tên của gã cũng dối trá - đã trở lại nơi không còn là quê hương của gã.”

Hắn không phải là một người sùng đạo sâu sắc, il Machia, nhưng hẳn là một người Thiên Chúa giáo. Hắn tránh các buổi lễ misa, nhưng hắn tin tất cả các tôn giáo khác đều giả dối. Hắn cho rằng Giáo hoàng chịu trách nhiệm về hầu hết các cuộc chiến tranh trong giai đoạn đó, và nghĩ nhiều giám mục và hồng y giáo chủ là những tên tội phạm, song các hồng y và Giáo hoàng lại thích những gì hắn nói về bản chất của thế giới hơn là các ông hoàng. Hắn có thể huênh hoang với những thằng bạn trong quán rượu về sự tham nhũng của Curia đã khiến người Ý mất đức tin như thế nào, nhưng hắn không phải là kẻ dị giáo, tất nhiên là không, và mặc dù có những khía cạnh trong tài trị dân của vua Hồi mà hắn sẵn sàng học tập, thậm chí ca ngợi, song ý nghĩ phải phụng sự một kẻ chuyên quyền như vậy quả thực đáng buồn nôn.

Và sau đó còn chuyện cung điện ký ức, cô gái xinh đẹp ấy, Angélique Trái tim Thiên thần, vì những gì người ta đã gây ra cho tinh thần lẫn thể xác nàng mà nàng đã nhảy qua cửa sổ tự sát. Vì những lý do hiển nhiên, không nên nêu ra chuyện này khi vợ hắn đang có mặt, vợ hắn thuộc loại hay ghen, và bản thân hắn có lỗi đã gây ra khiếm khuyết này trong tính cách của mụ, cũng như có lỗi làm một lão già đa tình, song không phải đa tình với vợ, hoặc không phải đa tình theo cách ấy, mà thực ra là với cô gái Barbera Raffacani Salutati, ca sĩ giọng trầm, người hát thật ngọt ngào, làm nhiều chuyện rất giỏi và không chỉ trên sân khấu, phải Barbera, Barbera!, không còn trẻ như thuở nào nhưng vẫn trẻ hơn nhiều so với hắn, và sẵn lòng, không đắn đo tính toán, yêu một gã tóc hoa râm suốt những năm tháng thanh xuân nhan sắc của nàng… Vì vậy, tóm lại, sau khi xem xét các hậu quả nếu hành động khác đi, tốt nhất trước mắt hắn nên tập trung vào vấn đề sự phỉ báng và phản bội.

“Thưa ngài Tổng trấn,” hắn chào thằng bạn thời thơ ấu, đôi lông mày hình cánh dơi nhíu vào nhau với vẻ chê trách khắt khe, “một kẻ ngoại đạo có việc gì ở đây, trên mảnh đất Thiên Chúa giáo này?”

“Ta muốn cầu xin một điều,” Argalia đáp, “nhưng không phải cho ta.”

°°°

Hai người bạn thời thơ ấu còn lại một mình trong thư phòng của il Machia, xung quanh là sách và những chồng giấy tờ, trong hơn một giờ đồng hồ. Bầu trời tối dần. Nhiều người làng đã tản đi, mải mê làm công việc của họ, nhưng nhiều kẻ vẫn ở lại. Các vệ binh vẫn ngồi bất động trên lưng ngựa, hai người đàn bà cũng vậy, chỉ chấp nhận cốc nước mà người hầu của Machiavelli mời. Rồi khi đêm xuống hai người đàn ông lại đi ra, rõ ràng đã đạt được thỏa ước tạm thời gì đó. Sau dấu hiệu từ phía Argalia, các vệ binh xuống ngựa và đích thân Argalia đỡ Qara Köz cùng Gương Soi xuống ngựa. Quan lính cắm trại trong điền trang đêm đó, một số người ở trên cánh đồng nhỏ gần Greve, số khác ở poderi Fontalla, il Poggio và Monte Pagliano. Bốn người Thụy Sĩ khổng lồ ở lại trong biệt thự La Strada, hạ lều trại ngay trên nền đất, làm phận sự kẻ bảo vệ cho sự an toàn của gia chủ. Tuy nhiên, bao giờ mọi người đã nghỉ ngơi khỏe lại, đoàn người sẽ đi tiếp. Nhưng chuyện ấy sẽ để lại thứ gì đó có giá trị rất lớn ở phía sau.

Hai người đàn bà sẽ ở lại, Niccolò thông báo với vợ, hai người đàn bà ngoại quốc, công chúa Mogor và hầu gái của nàng. Marietta đón nhận tin này như một bản án tử hình. Mụ sẽ bị giết chết bởi sắc đẹp, bị thiêu đốt vì lòng tham dục vô đáy của chồng mụ. Hai người đàn bà đẹp nhất và đáng thèm khát nhất mà bất kỳ ai ở Percussina từng thấy - những chúa quỷ - sẽ trú ngụ dưới mái nhà mụ, và hậu quả sự hiện diện của chúng là mụ, Marietta, sẽ không còn tồn tại nữa. Chỉ có hai người đàn bà này còn tồn tại. Mụ sẽ là người đàn bà không tồn tại của chồng mụ. Thức ăn sẽ được bày lên bàn vào giờ ăn, quần áo được giặt giũ và ngôi nhà được dọn dẹp ngăn nắp nhưng chồng mụ sẽ không quan tâm xem ai làm những việc này bởi vì hắn sẽ chết đuối trong mắt những mụ phù thủy nước ngoài, vẻ hấp dẫn áp đảo của chúng sẽ hoàn toàn xóa mụ khỏi hiện trường. Những đứa trẻ cũng sẽ phải chuyển đi nơi khác, có thể là đến ngôi nhà ở tám kênh, dọc đường La Mã, và mụ sẽ phải chạy qua chạy lại giữa chỗ đó và La Strada, mà thế thì không thể được, không thể xảy ra, mụ không cho phép.

Mụ bắt đầu rầy la hắn, ngay ở nơi công cộng, trước con mắt của cả làng, những người khổng lồ bạch tạng và hình hài Thần Chết tức là Argalia từ cõi chết trở về, nhưng il Machia giơ một tay lên và trong khoảnh khắc hắn lại một lần nữa có dáng ông lớn của Florence như mới đây thôi hắn vẫn đang làm, mụ hiểu ý hắn muốn nói đó là công việc, nên im bặt.

“Thôi được,” mụ nói. “Chúng ta không có lâu đài công chúa để mời, vì vậy tốt nhất họ không nên phàn nàn, thế thôi.”

Sau mười một năm lấy người chồng hám gái, tính tình Signora Marietta trở nên dễ cáu bẳn, và giờ thì hắn trơ trẽn đổ tội cho tính bẩn gắt của mụ đã đẩy hắn ra khỏi nhà đến những nơi ví dụ như phòng ngủ của gái điếm Barbera. Cái ả Salutati mồm miệng the thé đó, với cái kế hoạch đơn giản là sống lâu hơn Marietta Corsini và sau đó độc chiếm vương quốc của mụ, theo mụ vào phòng ngủ của chủ nhà tại biệt thự La Strada, nơi La Corsini là bà chủ và mẹ của các con của Niccolò. Điều đó khiến Marietta quyết tâm sống đến một trăm mười một tuổi, để thấy tình địch xuống mồ, và để khỏa thân nhảy múa trên nấm mộ của kẻ khốn khổ dưới ánh trăng khuyết. Mụ kinh hãi vì mức độ dữ dội của những giấc mơ nhưng đã thôi bác bỏ những sự thật chúng chứa đựng. Mụ có thể vui mừng trước cái chết của một người đàn bà khác. Có lẽ mụ còn có thể dự báo khi nó đến. Có thể là một vụ án mạng, mụ nghĩ, bởi vì mụ không biết mấy về thuật phù thủy nên những bùa phép của mụ thường thất bại. Có một bận mụ xoa thuốc thần lên hết cả người trước khi làm tình với chồng, tức là trước khi ép hắn làm tình với mụ, và giá mụ là phù thủy khá hơn thì mụ đã trói buộc được hắn mãi mãi. Thay vào đó chiều hôm sau hắn lại rông thẳng đến với Barbera như thường lệ và mụ chửi thề khi hắn về, gọi hắn là kẻ chơi gái trái đạo lý, không tôn trọng cả sự thiêng liêng của thuốc mỡ đã được phù phép.

Hắn không nghe mụ nói, tất nhiên, nhưng bọn trẻ con thì có, mắt chúng ở khắp mọi nơi, tai chúng nghe hết mọi thứ, chúng giống như lương tâm của ngôi nhà đang thì thào. Có thể mụ đã nghĩ đến chúng như những bóng ma thiêng của mụ, chỉ có điều mụ phải cho chúng ăn, vá quần áo cho chúng và chườm lạnh lên trán khi chúng bị sốt. Như vậy chúng đủ có thực; song sự giận dữ và ghen tuông của mụ còn thực hơn chúng và đẩy chúng, những đứa con của chính mụ, về phía sau trong suy nghĩ của mụ. Những đứa trẻ là mắt là tai là miệng và hơi thở ngọt ngào trong đêm. Chúng chỉ là thứ yếu. Tràn ngập trong mắt mụ là người đàn ông này, chồng của mụ, thật ủ dột, thật hiểu biết, thật hấp dẫn, thật thất bại, người đàn ông bị trục xuất, lưu đày này, người vẫn chưa hiểu được cái gì đích thực là giá trị trong cuộc đời, thậm chí cách tra tấn đi tàu bay vẫn chưa dạy cho hắn biết giá trị của tình yêu và sự giản dị, kể cả việc toàn thể cộng đồng công dân mà hắn từng cúc cung phụng sự nay đã từ chối công nhận cuộc đời và sự nghiệp của hắn cũng không dạy được cho hắn biết rằng tốt hơn hết nên dành tình yêu và sự trung thành cho những người gần gũi trong gia đình chứ không phải cho công chúng nói chung. Hắn có một người vợ tốt, mụ là người vợ thương yêu hắn, vậy mà hắn lại đuổi theo những cái háng non trẻ rẻ tiền. Hắn có tự trọng và học vấn uyên thâm, cả một tư dinh nhỏ nhưng đầy đủ, vậy mà hắn vẫn viết những bức thư đồi bại cho triều đình Medici hằng ngày, hèn hạ cầu xin một chân công chức. Đó là những bức thư nịnh hót, không xứng đáng với thiên tư hoài nghi tối tăm của hắn, những lời lẽ coi nhẹ linh hồn của hắn. Hắn khinh rẻ những thứ lẽ ra phải trân quý: gia sản tổ tiên khiêm tốn này, đất đai này, những ngôi nhà này, những khu rừng những cánh đồng này và người đàn bà vốn là nữ thần khiêm nhường trong góc riêng của hắn trên trái đất.

Những thứ đơn giản. Bẫy chim hét trước bình minh, những cây nho trĩu nặng, gia súc, trang trại. Ở đây, hắn có thời gian để đọc và viết, để trí tuệ hắn có sức mạnh sánh ngang với bất kỳ ông hoàng nào. Trí tuệ là thứ tốt nhất hắn có, nhờ nó hắn được sở hữu mọi thứ quan trọng, vậy mà tất cả những gì hắn quan tâm trong thất vọng điên cuồng, trong cảnh triền miên thiếu nhà, là tìm nơi trú ngụ mới cho con cu của hắn. Hay là chỉ trú ngụ ở một nơi nghỉ ngơi đặc biệt, ả Barbera, ả điếm hát. Khi người ta biểu diễn vở kịch mới của hắn về rễ cây khoai ma trong thị trấn này hay thị trấn khác, hắn buộc người ta phải để cho ả hát vào lúc tạm nghỉ để giải trí cho công chúng đang chờ đợi. Thật kỳ lạ là khán giả không bỏ về vì nhức tai hay khinh bỉ. Thật kỳ lạ là vợ hắn vẫn chưa bỏ thuốc độc vào rượu của hắn. Thật kỳ lạ là Chúa vẫn để cho những người đàn bà mất nết như Barbera phơi phới còn những người đàn bà tốt lại cóc cáy già nua.

“Nhưng có lẽ giờ đây,” Marietta tự nhủ, “con bò ngu ngốc đó và ta có điều gì đó chung. Có thể bây giờ chúng ta sẽ phải bàn bạc về vấn đề mới này, vấn đề những mụ phù thủy đã đến để phá hoại lối sống sung sướng của Florence.”

°°°

Trò chuyện với Thần Chết dũng mãnh vào mỗi buổi tối trong căn phòng này là thói quen của Niccolò và bây giờ hắn đang đứng đối mặt với người bạn thời thơ ấu để xem có thể gạt sang một bên sự thù hận đang trỗi dậy trong người hắn chăng, hay là họ có nhất định phải làm kẻ thù trọn đời. Yên lặng, hắn xin Thần Chết một lời khuyên. Hắn quen thuộc với hầu hết những người anh hùng và những tên khốn, những nhà hiền triết và những người hành động trong thế giới cổ xưa. Khi hắn ở một mình, họ vây quanh hắn, tranh cãi, giải thích, hoặc nữa, họ đưa hắn tham gia vào những chuyến phiêu lưu bất tử. Khi hắn gặp Nabis, hoàng tử của người Sparta, bảo vệ thành phố khỏi sự chiếm đóng của La Mã và cả phần còn lại của Hy Lạp; hoặc chứng kiến sự trỗi dậy của Agathocles người Sicilia, con trai người thợ gốm đã trở thành vua của Syracuse chỉ nhờ tính độc ác; hay cưỡi ngựa cùng với Alexander xứ Macedon chống lại Darius Đại đế Ba Tư; sau đó hắn cảm thấy bức màn trí tuệ vén lên, và thế giới trở nên rõ ràng hơn. Quá khứ là một thứ ánh sáng, nếu chiếu đúng cách thì có thể soi sáng hiện tại rõ ràng hơn bất kỳ ngọn đèn đương đại nào. Sự vĩ đại giống như ngọn lửa thiêng của đỉnh Olympus, truyền tay từ người vĩ đại này sang người vĩ đại khác. Alexander định hình bản thân dựa trên nguyên mẫu của Achilles, Caesar lại đi theo bước chân của Alexander, vân vân. Sự hiểu biết cũng là một ngọn lửa nữa như vậy. Tri thức không bao giờ đơn thuần sinh ra trong trí não con người; nó luôn luôn được tái sinh. Việc tiếp nối sự thông thái từ thế hệ này sang thế hệ khác, vòng luân hồi này: đây là sự thông thái. Tất cả những cái khác là sự dã man.

Những kẻ dã man lại ở khắp mọi nơi, và chiến thắng ở khắp mọi nơi. Người Thụy Sĩ, Pháp, Tây Ban Nha, Đức, tất cả bọn họ giày xéo nước Ý trong thời đại chiến tranh liên miên này. Người Pháp xâm lược và đánh đuổi Giáo hoàng, người Venice, người Tây Ban Nha và người Đức trên đất Ý. Sau đó chỉ trong nháy mắt lại là người Pháp, Giáo hoàng, người Venice và Florence chống lại người Milan. Sau đó, Giáo hoàng, Pháp, Tây Ban Nha và người Đức chống lại Venice. Rồi Giáo hoàng, Venice, Tây Ban Nha và Đức chống lại Pháp. Sau đó chống lại người Thụy Sĩ ở Lombardy. Sau đó, người Thụy Sĩ chống lại người Pháp. Ý đã trở thành trò kéo quân của chiến tranh, người ta chơi trò chiến tranh giống như một vũ điệu thay đổi bạn nhảy, hoặc như trò chơi “Đường đến Jerusalem”, hoặc có thể nói là trò cướp chỗ ngồi. Và trong tất tật các cuộc chiến tranh này không đội quân thuần túy toàn người Ý nào từng tỏ ra đủ khả năng chống lại đám người từ bên ngoài biên giới.

Đó, cuối cùng, chính là điều đã hòa giải hắn với người bạn vừa hiện về. Nếu bọn người dã man phải bị đánh đuổi, có lẽ Ý cần một người dã man của chính mình. Có lẽ Argalia, kẻ đã sống giữa những người dã man lâu như thế, và trở thành một chiến binh dã man hung dữ trông hệt như Thần Chết hiện hình, sẽ là đấng cứu thế mà đất nước này cần. Có những bông hoa tuy líp thêu trên áo của Argalia. “Thần Chết giữa những bông hoa tuy líp,” Thần Chết vĩ đại thuận tình thì thầm vào tai hắn. “Có lẽ Ottoman của Florence sẽ là bông hoa may mắn của thành phố.”

Chậm rãi, sau hồi lâu suy nghĩ, il Machia chìa tay chào. “Nếu cậu có thể cứu được nước Ý, có lẽ chuyến đi dài của anh hóa ra là ý trời, ai biết được,” hắn nói.

Argalia phản đối cái giọng điệu tôn giáo trong giả thuyết của il Machia. “Thôi được,” il Machia sẵn sàng nhượng bộ. “ ‘Đấng cứu thế’ có thể là danh hiệu không phù hợp với cậu, tôi đồng ý. Vậy thay vào đó hãy gọi là ‘đồ chó đẻ’.”

Cuối cùng, Andrea Doria thuyết phục được Argalia tin rằng mơ mộng quay về nhà gác chân nằm ngủ là không thực tế. “Cậu nghĩ Công tước Giuliano sẽ nói gì,” condottiere già hơn hỏi anh ta, “Chào mừng anh trở về nhà, Signor Cướp biển trang bị vũ khí tận chân răng, Kẻ phản bội, Kẻ giết người Thiên Chúa giáo, Vệ binh, cùng với một trăm lẻ một chiến binh hạng nặng và bốn người khổng lồ bạch tạng của anh, tôi tin anh khi anh nói anh trở về trong hòa bình, và rõ là từ nay trở đi tất cả những quý ông kia sẽ hành nghề làm vườn, người hầu, thợ mộc, thợ sơn?” Họa có trẻ con mới tiêu hóa nổi câu chuyện cổ tích đó. Năm phút sau khi cậu vác mặt về với dáng vẻ sẵn sàng chiến đấu, lão ta sẽ cử cả một đội quân đi săn lùng cái đầu của cậu. Vì thế cậu coi như chết rồi khi trở về Florence, trừ phi.” Trừ phi cái gì, Argalia buộc phải hỏi. “Trừ phi tôi bảo lão thuê cậu làm tổng tư lệnh quân đội, lão đang rất cần. Có vẻ cậu không có nhiều đường để chọn,” kẻ già hơn nói. “Đối với những người như chúng ta, lui về ở ẩn không phải là một đường để chọn.”

“Tôi không tin lão Công tước đó,” Argalia nói với il Machia. “Trong chuyện này tôi cũng không hoàn toàn tin cả Doria nữa. Gã mãi mãi chỉ là thằng con hoang không hơn và tôi không tin rằng tính cách của gã tốt đẹp hơn lên cùng với tuổi tác. Có thể gã đã gửi Giuliano lời nhắn hãy giết Argalia ngay khi anh ta đặt chân vào phía bên trong tường thành. Gã đủ máu lạnh để làm việc ấy. Hoặc cũng có thể gã cảm thấy rộng lượng nên thực sự muốn tiến cử tôi, vì chuyện trong quá khứ. Tôi sẽ không đưa hai người đàn bà này vào bên trong thành phố chừng nào chưa biết rõ mọi chuyện thực hư ra sao.”

“Tôi sẽ cho cậu biết chuyện thực hư ra sao,” Niccolò cay đắng trả lời. “Kẻ thống trị tuyệt đối ở thành phố này là một người nhà Medici. Giáo hoàng là người nhà Medici. Người dân quanh đây nói có lẽ Chúa cũng là người nhà Medici, còn về phần Quỷ sứ, lão ấy đích thị là người nhà ấy, không có gì phải nghi ngờ. Vì nhà Medici mà tôi mắc kẹt lại đấy, kiếm chút tiền còm nhờ nuôi gia súc, trồng cấy trên mảnh đất này và bán củi làm kế sinh nhai, và bạn của cậu Ago cũng đang phơi mình trong sương gió. Ấy là phần thưởng cho việc chúng tôi ở lại thành phố này và trung thành phụng sự nó suốt đời. Thế rồi cậu vác mặt về sau một hành trình phản bội và báng bổ, nhưng bởi vì Công tước sẽ thấy trong đôi mắt lạnh lùng của cậu thứ mà mọi người khác đều thấy ở đó, nói rõ ra là cậu giỏi giết người, cậu nhiều khả năng sẽ được trao quyền chỉ huy đội quân mà tôi đã dựng lên, đội quân mà tôi đã tạo dựng bằng cách thuyết phục đám công dân keo kiệt khốn khổ của cái thành phố giàu có này rằng bỏ tiền cho một quân đội thường trực là việc đáng đồng tiến, đội quân tôi huấn luyện và dẫn dắt đến thành công trong trận đại chiến bao vây và chiếm lại Pisa vốn xưa nay thuộc sở hữu chúng ta, và đội quân đó, đội quân của tôi, sẽ là phần thưởng cho việc cậu đã sống một cuộc đời xấu xa, trục lợi và phóng đãng, và trong tình huống như thế, thật khó tin cái điều mà đức tin hằng răn dạy chúng ta rằng đức hạnh chắc chắn sẽ được đền đáp và tội lỗi không tránh khỏi bị quả báo, chẳng phải vậy sao?”

“Hãy chăm sóc hai người đàn bà cho đến khi tôi cho người đến đón họ,” Argalia nói, “và nếu tôi may mắn được thăng cấp, tôi sẽ xem có thể làm được gì cho cậu, cả cho Ago nhỏ bé nữa.”

“Tốt lắm,” il Machi nói. “Vậy là giờ cậu đang gia ân cho tôi.”

°°°

Cuộc đời đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến Agostino Vespuchi, và ngày nay y đã khác đi nhiều, bớt tươi cười hơn, ăn nói đứng đắn hơn, thất bại. Khác với il Machia y không bị trục xuất khỏi thành phố, vì vậy y sống trong nhà Ognissanti hoặc kinh doanh dầu, len, rượu và lụa, công việc mà y ghét cay ghét đắng, nhưng y cũng thường bỏ đi đến Sant’ Andrea ở Percussina để nằm một mình trong rừng khoai ma, ngắm nhìn lá cây lay động và chim bay, cho đến lúc nhập cuộc với Niccolò trong quán rượu để uống và chơi triche-tach. Mái tóc vàng lấp lánh của y bạc trước tuổi và cũng mỏng đi, vì thế trông y già hơn tuổi. Y vẫn chưa lấy vợ, cũng không thường xuyên đến nhà thổ bất kể vì cái gì, vì thói quen điều độ hay vì sự nhiệt tình của tuổi già. Nếu như chuyện mất việc làm đã làm tiêu tan tham vọng của y, thì nỗi nhục trong tay Alessandra đã hủy hoại ham muốn tình dục của y. Bây giờ y ăn mặc xuềnh xoàng, thậm chí còn bắt đầu keo kiệt tiền bạc, thật không cần thiết, bởi, bất chấp sự rủi mất khoản tiền lương, vẫn còn khối của cải nhà Vespucci để lót đường cho y. Đúng cái đêm trước khi il Machia rời Florence về Percussina, Ago tổ chức một bữa ăn tối, và cuối buổi y chìa cho mỗi vị khách mời, kể cả Niccolò, một hóa đơn mười bốn soldi. il Machia không mang theo người số tiền mặt đó, nên chỉ đưa được mười một đồng. Ngày nay Ago vẫn nhắc hắn một cách thường xuyên đến khó chịu rằng còn ba soldi nữa phải trả.

Tuy nhiên, il Machia không để bụng về thói keo kiệt mới của gã bạn, bởi hắn tin rằng Ago bị chấn động mạnh mẽ hơn cả hắn bởi chuyện thành phố này chối bỏ những tháng năm làm việc vất vả của họ, và chuyện mất người tình có thể gây ra cho kẻ bị phụ tình mọi triệu chứng kỳ lạ. Ago là một trong ba người bạn chưa bao giờ phải đi xa, với y thành phố này vẫn luôn luôn là tất cả, thậm chí là thừa, các thứ y cần. Vì thế, nếu il Machia mất đi một thành phố, Ago bị tước mất cả một thế giới. Đôi khi y còn nói đến việc rời khỏi Florence mãi mãi, theo Amerigo đến Tây Ban Nha, vượt Đại Dương. Khi trầm ngâm về những chuyến đi như thế, y không thấy thích thú gì; nó giống như y đang mô tả chuyến đi từ thế giới người sống sang thế giới người chết. Tin về cái chết của Amerigo làm cho tâm trạng u ám của người anh em họ thêm trâm trọng hơn. Ago dường như sẵn sàng suy tư về cái chết dưới bầu trời xa lạ hơn bao giờ hết.

Những người bạn cũ khác đã sinh sự với nhau. Biagio Buonaccorsi và Andrea di Romolo cắt đứt quan hệ với nhau, với cả Ago và il Machia. Nhưng Vespucci và Machiavelli thì vẫn gần gũi và đó chính là lý do vì sao Ago cưỡi ngựa đến từ trước bình minh chỉ để đi ngắm chim cùng il Machia và sợ chết khiếp khi bốn người khổng lồ nhỏm dậy xung quanh y trong màn sương mù buổi sáng, vặn hỏi y đến có việc gì. Tuy nhiên, sau khi il Machia, quần mình trong áo choàng dài, từ trong nhà bước ra xác định danh tính của người bạn hắn, những người khổng lồ lại niềm nở. Trên thực tế, như Argalia biết rõ, bốn vệ binh Thụy Sĩ là những kẻ ngồi lê đôi mách thâm căn cố đế, ba hoa như bất kỳ bà bán cá nào ngoài chợ, và trong khi họ chờ đợi il Machia quay vào trong nhà rải nhựa bắt chim lên cành cây du trong những chiếc lồng nhỏ, Otho, Botho, Clotho và D’Artagnan kịp kể cho Ago nghe nhiều thông tin sinh động về tình hình đến mức, sau một thời gian dài liệt dương, y cảm thấy ham muốn tình dục lại trỗi dậy đầy mới mẻ. Những người đàn bà ấy có vẻ đáng để nhìn. Rồi Niccolò cũng chuẩn bị xong, mấy chiếc lồng rỗng buộc trên lưng khiến cho với cả thiên hạ trông hắn giống như gã bán rong phá sản, và hai người bạn lên đường vào rừng.

Sương đêm tan dần. “Khi đợt di cư này của chim hét kết thúc,” il Machia nói, “hai chúng ta thậm chí không còn cả việc này để mà trông ngóng nữa.” Nhưng có một thứ ánh sáng trong mắt hắn lâu rồi không thấy, và Ago nói, “Vậy, họ thực sự đáng nể, phải không?”

Kiểu cười nhăn nhở của il Machia cũng đã trở lại. “Có một việc kỳ lạ ở đây,” hắn nói. “Thậm chí mụ vợ cũng bỗng nhiên thôi chửi bới về chuyện này chuyện khác.”

Thời khắc Công chúa Qara Köz và Gương Soi của nàng bước vào nhà Machiavelli, Marietta bắt đầu cảm thấy mình ngu ngốc. Một mùi hương quyến rũ vừa đắng vừa ngọt bay vào nhà trước khi hai người đàn bà nước ngoài bước vào, nhanh chóng tỏa ra khắp các hành lang, lên gác và vào khắp các xó xỉnh của nơi này, và khi ngửi thấy mùi hương đậm đặc đó Marietta bắt đầu nghĩ rằng cuộc đời mụ không cực nhọc như mụ từng lầm tưởng, rằng chồng mụ yêu mụ, các con mụ là những đứa trẻ ngoan, và những vị khách này xét cho cùng là những vị khách quý nhất mà mụ có đặc ân được tiếp. Argalia, vốn đã đề nghị được nghỉ lại một đêm trước khi rời vào thành phố, được xếp cho chỗ ngủ trên ghế dài trong phòng làm việc của Machia; Marietta chỉ cho công chúa chiếc giường dành cho khách và hỏi, một cách vụng về, rằng không biết người thị tì có muốn dùng một trong các phòng của bọn trẻ con để ngủ đêm hay không. Qara Köz đặt một ngón tay lên môi bà chủ nhà, thì thầm vào tai mụ, “Căn phòng này là hoàn hảo đối với cả hai chúng tôi.” Marietta đi ngủ trong tâm trạng hạnh phúc kỳ lạ và khi chồng mụ trườn vào nằm cạnh, mụ nói với hắn về việc hai người đàn bà quyết định ngủ chung, giọng không hề tỏ vẻ kinh ngạc gì. “Đừng quan tâm đến những người đàn bà ấy,” chồng mụ nói, và trái tim Marietta nhảy lên vì vui sướng. “Người đàn bà ta muốn ở ngay trong vòng tay ta đây rồi.” Căn phòng tràn đầy mùi nước hoa ngọt đắng của công chúa.

Tuy nhiên, đối với Qara Köz, khi cánh cửa đóng lại phía sau nàng và Gương Soi, nàng thấy mình bỗng nhiên chìm vào dòng lũ nỗi khiếp sợ cho tồn tại của mình. Những nỗi buồn đó tràn ngập nàng hết đợt này sang đợt khác, nhưng nàng chưa bao giờ học biết cách tự vệ chống lại chúng. Cuộc đời nàng là một chuỗi những hành động theo ý chí, nhưng đôi khi nàng dao động và chìm nghỉm. Nàng xây dựng cuộc đời mình dựa trên tình yêu của những người đàn ông, trên sự chắc chắn về khả năng gây mầm cho tình yêu ấy bất kỳ khi nào nàng muốn, nhưng khi những câu hỏi tăm tối nhất về bản ngã được đặt ra, khi nàng cảm thấy linh hồn mình rung lên và rạn nứt dưới sức nặng sự cô lập và mất mát của mình, thì không tình yêu của bất kỳ người đàn ông nào giúp được nàng. Kết quả là nàng ngộ ra rằng cuộc đời nàng chắc chắn sẽ đòi hỏi nàng lựa chọn giữa tình yêu và bản ngã và khi những cuộc khủng hoảng đó xảy đến nàng không được lựa chọn tình yêu. Làm thế nàng sẽ đặt sinh mạng mình vào vòng nguy hiểm. Sự sống còn phải được ưu tiên hàng đầu.

Đó là hậu quả không tránh khỏi của việc lựa chọn tránh xa thế giới tự nhiên của nàng. Cái ngày nàng từ chối quay trở lại triều đình Mughal cùng với chị gái Khanzada, nàng đã biết được rằng một người đàn bà không chỉ có thể lựa chọn con đường riêng của mình, mà những lựa chọn đó còn có những hậu quả không thể xóa đi được. Nàng đã có những quyết định của mình, những gì phải xảy ra đã xảy ra, và nàng không hối hận, nhưng nhiều lần nàng đã chịu đựng nỗi kinh hoàng sâu thẳm. Nỗi kinh hoàng ấy vùi dập và rung lắc nàng như cái cây trong cơn bão khiến Gương Soi phải ôm lấy nàng cho đến khi nó qua đi. Nàng vùi mình vào giường và Gương Soi nằm cùng với nàng, ôm nàng thật chặt, hai tay giữ chắc bắp tay của Qara Köz, ôm nàng không giống như một người đàn bà đang ôm một người đàn bà mà như một người đàn ông. Qara Köz hiểu rằng quyền lực của nàng đối với đàn ông cho phép nàng định hình hành trình sống của mình, nhưng nàng cũng hiểu rằng hành động định hình này cũng kéo theo sự mất mát to lớn. Nàng đã hoàn thiện nghệ thuật quyến rũ, học được các ngôn ngữ trên thế giới, chứng kiến những sự kiện lớn của thời đại, nhưng nàng không có gia đình, không có bộ tộc, không có yên ấm khi được sống trong phạm vi những đường biên giới được định sẵn cho mình, trong tiếng mẹ đẻ và trong bàn tay chăm sóc của anh trai. Như thể nàng đang bay lơ lửng trên mặt đất, bản thân nàng bằng lòng bay, trong khi vẫn sợ rằng bất kỳ thời khắc nào lời nguyền cũng có thể bị phá vỡ và nàng sẽ rơi thẳng xuống đất mà chết.

Mỗi mẩu thông tin nàng có được về gia đình mình nàng đều ôm ấp trong lòng, cố gắng chắt từ đó ra thêm những ý nghĩa khác ngoài nội dung của nó. Shah Ismail là bạn của anh trai Babar của nàng, và người Ottoman có cách riêng của họ để biết chuyện gì đang xảy ra trên thế giới. Vì vậy nàng biết rằng anh trai vẫn còn sống, rằng chị gái đã đoàn tụ với anh, và một đứa bé, Nasiruddin Humayun, đã chào đời. Ngoài điều đó ra, tất cả đều không chắc chắn. Ferghana, vương quốc của tổ tiên họ, đã mất và có lẽ sẽ không bao giờ lấy lại được. Babar đã đặt trái tim mình vào Samarkand, nhưng bất chấp thất bại và cái chết của Hãn vương Shaibani, chúa Ngải Đắng, các lực lượng Mughal dường như không thể trụ lại được ở thành phố truyền thuyết này dù lâu hay chóng. Vì vậy cả Babar cũng không nhà cửa, Khanzada không nhà cửa, và gia đình này không có một chỗ đặt chân lâu dài trên bất kỳ mảnh đất nào của Chúa. Có lẽ làm một người Mughal thì phải thế, lang thang, kiếm ăn, phụ thuộc vào người khác, chiến đấu mà không chiến thắng, mất mát. Nỗi tuyệt vọng xâm chiếm nàng trong chốc lát. Sau đó nàng gạt nó đi. Họ không phải nạn nhân của lịch sử mà là những người tạo ra lịch sử. Anh trai nàng, con trai anh ấy, và đứa con của con trai, họ sẽ tạo ra một vương quốc đáng mặt vương quốc, niềm vinh quang của thế gian. Nàng đã muốn như thế, nhìn thấy trước nó, biến nó thành hiện thực bằng ý chí dữ dội. Và nàng sẽ làm điều tương tự, bất chấp những khác biệt không thể vượt qua trong thế giới xa lạ này nàng sẽ tạo nên vương quốc riêng, bởi vì cả nàng nữa, nàng cũng sinh ra để trị vì. Nàng là một người đàn bà Mughal và đáng sợ như bất kỳ người đàn ông nào. Ý chí của nàng cũng lớn lao như nhiệm vụ nàng cần thực hiện. Lặng lẽ, nàng lẩm nhẩm đọc một mình bằng tiếng Chaghatai những vần thơ của Ali-Shir Nava’i. Chaghatai, tiếng mẹ đẻ, là bí mật của nàng, mối liên hệ với con người thật của nàng, bản ngã bị bỏ quên mà nàng quyết định thay thế bằng một bản ngã chính nàng tạo ra, nhưng tất nhiên đó cũng là một phần của bản ngã mới, nền tảng của nó, vũ khí tấn công và phòng thủ của nó. Nava’i, kẻ Khóc mướn, từng ở mảnh đất xa xôi đã hát về nàng, Qar Ko’zum, kelu mardumlug’ emdi fan qilg’il. Hãy đến đây, hỡi Qara Köz, cho ta thấy lòng tốt của nàng. Một ngày nào đó, anh trai nàng sẽ trị vì một đế chế và nàng sẽ vinh quy trở về như một bà hoàng chiến thắng. Hoặc các con của anh trai nàng sẽ chào đón nàng. Mối quan hệ huyết thống không thể bị phá vỡ. Nàng đã làm mới mình, nhưng nàng đã từng là gì thì sẽ vẫn nguyên như vậy, di sản của nàng vẫn là của nàng và con cháu nàng.

Cửa mở. Người đàn ông bước vào, hoàng tử hoa tuy líp của nàng. Chàng đã đợi đến lúc cả nhà ngủ say mới đến với nàng, với họ. Bóng tối không rời bỏ nàng, nhưng nó lui sang một bên, nhường chỗ cho người tình của nàng ở trên giường. Gương Soi cảm thấy nàng đã nguôi ngoai, liền buông nàng ra và sắp xếp chăn gối cho Argalia. Sáng ra anh ta sẽ lên đường vào thành phố và mọi thứ đều sẽ sớm được thu xếp, anh ta nói vậy. Nàng không bị lừa. Nàng biết mọi việc hoặc sẽ tốt đẹp, hoặc nếu không tốt đẹp thì sẽ rất xấu. Ngày mai có thể chàng sẽ chết và một lần nữa nàng sẽ phải lựa chọn một người còn sống khác. Tuy nhiên, đêm nay chàng vẫn còn sống. Gương Soi đang chuẩn bị chàng cho nàng, bằng cách xoa dầu và bằng những vuốt ve mơn trớn. Dưới ánh trăng, nàng ngắm thân thể nhợt nhạt của chàng sáng lên dưới bàn tay người hầu. Với mái tóc dài trông chàng gần giống một người đàn bà, tay chàng thật dài, những ngón tay thật mảnh, làn da chàng mềm mại đến khó tin. Nàng nhắm mắt lại và không thể biết được ai đang chạm vào da thịt mình, đôi tay chàng mềm mại như tay của Gương Soi, tóc chàng dài như tóc của Gương Soi, lưỡi chàng lão luyện như lưỡi của Gương Soi. Chàng biết cách làm tình như một người đàn bà. Còn Gương Soi với những ngón tay thô bạo có thể chọc vào nàng như một người đàn ông. Sự mềm mại của chàng, sự chậm chạp của chàng, cái vuốt ve mềm mại của chàng, đó là những thứ khiến nàng yêu chàng. Bóng tối đã bị đẩy lùi vào một góc và ánh trăng buông xuống ba cơ thể đang chuyển động. Nàng yêu và hầu hạ chàng. Nàng yêu Gương Soi nhưng không hầu hạ cô. Gương Soi yêu và hầu hạ cả hai. Đêm nay, ái tình là điều quan trọng. Ngày mai có thể một việc khác quan trọng hơn. Nhưng đó là chuyện của ngày mai.

“Angelica của ta,” anh ta nói, “Angelica đây, có Angelica ở đây,” hai người đàn bà đáp. Sau đó là tiếng cười khe khẽ, những tiếng rên rỉ, tiếng hét thật to, và những tiếng kêu nho nhỏ.

Nàng thức dậy trước bình minh. Chàng ngủ say, giấc ngủ sâu của một người có nhiều việc phải làm khi thức dậy, và nàng ngắm chàng thở. Gương Soi cũng đang ngủ. Qara Köz mỉm cười. Angelica của ta, nàng thì thầm bằng tiếng Ý. Ái tình giữa những người đàn bà bền vững hơn giữa đàn bà và đàn ông. Nàng vuốt ve tóc của họ, thật dài, thật đen. Sau đó nàng nghe thấy những tiếng ồn ở bên ngoài. Một vị khách. Những người khổng lồ Thụy Sĩ chặn họ lại. Sau đó, nàng nghe thấy người đàn ông trong nhà đi ra và giải thích mọi chuyện. Nàng có thể nhìn thấy hắn, đó là Niccolò, một người vĩ đại trong giờ phút thất bại. Có thể hắn sẽ lại phất trở lại, nổi bật trở lại, nhưng ngôi nhà của kẻ thất bại không phải là chỗ cho nàng. Sự vĩ đại của một người thất bại bản thân nó đã đủ hùng hồn, sự vĩ đại của trí tuệ và có thể cả của linh hồn, nhưng hắn đã thua trong cuộc chiến của mình, vì thế hắn không là gì đối với nàng, hắn không thể là bất kỳ thứ gì. Bây giờ nàng hoàn toàn trông cậy vào Argalia, dựa vào anh ta để thành công. Nếu anh ta thành công thì nàng cũng lên cao theo và cất cánh bay theo. Nhưng nếu nàng mất anh ta, nàng sẽ đau khổ vô cùng, nàng sẽ không thể nguôi ngoai, nhưng sau đó sẽ làm những việc cần phải làm. Nàng sẽ tìm ra con đường của mình. Bất kỳ chuyện gì xảy ra ngày hôm nay, nàng sẽ sớm thực hiện hành trình của mình đến cung điện. Nàng sinh ra để thuộc về những cung điện và những ông hoàng.

°°°

Những con chim nhảy vào lồng và dính vào keo gắn trên các cành cây du. Ago và il Machia bắt lấy chúng mà bẻ cổ. Chiều muộn ngày hôm đó họ sẽ ăn món hầm thịt loài chim biết hót. Cuộc sống vẫn đem lại cho họ vài thú vui, ít nhất đến khi mùa chim hét di cư kết thúc. Họ quay lại La Strada với hai bao tải đầy chim và thấy Marietta vui vẻ chờ đợi họ với những cốc rượu vang đỏ ngon lành. Argalia và người của anh ta đã lên đường, để lại Konstantin người Serbia cùng vài chục vệ binh thuộc quyền chỉ huy của anh ta, để bảo vệ những người đàn bà nếu họ cần; vì vậy Ago sẽ phải chờ đợi để gặp lại kẻ lang thang. Bất chợt y cảm thấy đau nhói vì thất vọng. Niccolò đã mô tả thằng bạn cũ của họ biến đổi thành một người hầu như đàn bà nhưng cũng là hiện hồn hết sức dữ tợn của Thần Chết - “Argalia người Thổ”, người làng đã bắt đầu gọi anh ta như vậy, đúng như anh ta từng tiên đoán từ lâu vào cái ngày anh ta còn là một cậu bé lên đường đi tìm vận hạnh - và Ago nóng lòng muốn tận mắt nhìn thấy diện mạo kỳ lạ ấy. Chỉ riêng chuyện Argalia trở về nhà với bốn người khổng lồ Thụy Sĩ cũng đã đủ khó tin.

Sau đó có tiếng bước chân trên cầu thang, Ago Vespucci liền nhìn lên và rồi dường như thể Argalia không còn tồn tại nữa. Y nghe thấy tiếng chính mình bảo chính mình rằng cho đến thời khắc ấy trên thế giới này không có người đàn bà đẹp nào tồn tại, rằng Simonetta Vespucci và Alessandra Fiorentina là những người đàn bà tầm thường nhất, bởi vì hai người đàn bà đang đi xuống thang về phía y còn đẹp hơn cả sắc đẹp, đẹp đến mức họ định nghĩa lại khái niệm này và đẩy những gì mà đàn ông từng nghĩ trước đây là đẹp vào hàng ngũ những thứ tầm thường ngớ ngẩn. Mùi hương bay đi trước bước chân của họ xuống cầu thang và quện quanh trái tim y. Người đàn bà thứ nhất duyên dáng hơn một chút so với người thứ hai, nhưng nếu ta nhắm một mắt lại và che mờ nàng đi thì người đàn bà thứ hai có vẻ là sắc đẹp vĩ đại nhất thế gian. Nhưng tại sao người ta làm thế? Tại sao phải che mờ một sắc đẹp phi thường chỉ để khiến người còn lại vốn dĩ đã đẹp càng đẹp hơn nữa?

“Chết tiệt, Machia,” y thì thầm, chớm toát mồ hôi, tiếng chửi thề buột ra khỏi miệng dưới áp lực của cảm xúc, sau suốt cả một thời gian dài y hoàn toàn chấm dứt chửi thề, bao tải đựng xác chim hét tuột khỏi tay. “Tôi nghĩ mình vừa phát hiện lại ý nghĩa của đời người.”

{17}
Công tước khóa trái cung điện

Công tước khóa trái cung điện, sợ đám đông quá khích xông vào, bởi vì trong những ngày này, sau cuộc bầu cử Giáo hoàng Medici lần đầu tiên, thành phố rơi vào tình trạng đê mê mấp mé mức bạo lực. “Người ta làm trò hề, bất chấp tuổi tác hay giới tính,” sau này Argalia kể với il Machia như vậy. Chuông nhà thờ gióng vang bài tụng gloria triền miên nhức óc inh tai, còn những ngọn lửa chào mừng đe dọa thiêu rụi mọi ngóc ngách của thành phố. “Ở Mercato Nuovo,” Argalia kể lại, “bọn trai trẻ gỡ biển hiệu các cửa hàng tơ lụa và ngân hàng. Đến khi chính quyền ra tay ngăn chặn thì thậm chí cả mái của hiệu buôn vải, nhà Calimala cổ kính, cũng đã bị phá làm củi đốt. Người ta kể với tôi rằng lửa cháy trên gác chuông Santa Maria Fiore. Cái trò ba láp này diễn ra suốt ba ngày.” Ầm ĩ và khói mù ngột ngạt khắp phố phường. Người ta làm tình và ăn cắp ở mọi ngõ hẻm mà không ai chê trách. Mỗi buổi tối, một chiếc xe kết hoa mừng chiến thắng được bò đực kéo từ những khu vườn nhà Medici ở Piazza San Marco đến Palazzo Medici ở Via Larga. Bên ngoài cung điện khóa trái, các công dân hát những bài hát ca ngợi Giáo hoàng Leo X, sau đó châm lửa đốt chiếc xe bò cùng với tất tật hoa. Từ trên cửa sổ tầng gác cung điện Medici các nhà thống trị mới ném tiền thưởng xuống đám đông, có lẽ đến mười nghìn ducat vàng và mười hai nghìn khăn ăn lớn bằng lụa mà người Florence xé ra thành từng mảnh. Trên các con đường của thành phố, có những thùng rượu và sọt bánh mì để mọi người tự do ăn uống. Tù nhân được ân xá, gái điếm trở nên giàu có, các bé trai mới sinh được đặt tên theo Công tước Giuliano và cháu trai Lorenzo của ông ta, hoặc đặt theo tên Giovanni, người đã trở thành Giáo hoàng Leo, còn các bé gái thì được đặt tên thanh là Laodamia hoặc Semiramide theo tên của những bà lớn trong dòng họ này.

Không thể vào thành phố vào thời điểm đó cùng với một trăm người có vũ trang và tìm cách diện kiến Công tước Giuliano. Thói xa hoa ủy mị và những kẻ đốt lửa đang thống trị đường phố. Ở cổng thành Argalia trình giấy tờ cho lính canh, và thở phào khi biết rằng họ đã được lệnh đợi anh ta. “Vâng, Công tước sẽ gặp ngài,” họ nói, “nhưng ngài hãy hiểu cho rằng không phải ngay lúc này.” Lực lượng vệ binh cắm trại dưới những bức tường thành phố cho đến ngày thứ tư, khi cuộc liên hoan của Florence mừng Giáo hoàng rốt cuộc cũng nguội bớt. Ngay cả lúc đó Argalia vẫn không được phép vào thành phố. “Đêm nay sau khi trời tối,” đội trưởng lính canh nói, “hãy chờ đợi một vị khách quý.”

Dù biết cách làm tình như một người đàn bà và giết người như một người đàn ông, nhưng Argalia trước đó chưa bao giờ đối mặt với một Công tước Medici. Tuy nhiên, khi Giuliano de’ Medici cưỡi ngựa đến nơi cắm trại của anh ta đêm hôm đó, đội mũ trùm đầu để giữ bí mật, Argalia hiểu ngay rằng kẻ thống trị mới của Florence là kẻ yếu đuối, và đứa cháu cưỡi ngựa đi bên cạnh ông ta cũng thế. Giáo hoàng Leo có tiếng là một người quyền lực, một người của dòng họ Medici thuộc trường phái cũ, người thừa kế quyền lực của Lorenzo Cao quý, cha ông ta. Ông ta phải lo lắng đến mức nào mới giao Florence vào bàn tay cai quản của những kẻ hạng hai như thế này! Không một Công tước Medici đích thực nào phải trùm kín đầu đi ra khỏi thành phố như một tên trộm để gặp một người có thể sẽ được tuyển dụng làm trợ thủ. Cách làm của Công tước Giuliano chứng tỏ rằng ông ta cần một người mạnh mẽ ở bên cạnh để cảm thấy tự tin hơn. Một con người quân sự. Một vị tướng tuy líp để bảo vệ Thành phố Hoa. Có một vị trí đang khuyết ở đây, điều này không phải nghi ngờ.

Trong lều của mình, Argalia nghiên cứu mấy nhà quý tộc qua ánh đèn vàng chập chờn. Dòng giống yếu ớt này của Lorenzo de’ Medici, Công tước Giuliano, ở độ tuổi giữa ba mươi, có khuôn mặt dài buồn, và có vẻ như đang ủ bệnh. Ông ta sẽ không sống lâu. Không nghi ngờ gì ông ta là một người yêu văn chương và nghệ thuật. Không nghi ngờ gì ông ta là con người có văn hóa và trí tuệ. Vậy thì, đó là một nguy cơ trong lĩnh vực xung đột. Sẽ tốt hơn nếu ông ta ở nhà và nhường trận địa cho những người có khả năng chiến đấu, những người mà với họ chiến đấu là văn hóa, giết người là nghệ thuật. Đứa cháu họ, một Lorenzo nữa, có nước da sẫm, gương mặt dữ tợn, tính cách vênh váo; chỉ là một trong hàng nghìn kẻ khoe khoang khoác lác hai mươi tuổi ở Florence, Argalia khẳng định. Một thằng bé đầy nhục dục và ích kỷ. Không hề là người đàn ông đáng tin cậy.

Argalia đã chuẩn bị sẵn những lập luận của mình. Cuối những cuộc hành trình dài này, anh ta hẳn sẽ nói đã biết rõ được điều này: rằng Florence có ở mọi nơi và đâu đâu cũng là Florence. Ở mọi nơi trên thế giới đều có những ông hoàng quyền lực vô hạn, những Medici điều khiển mọi chuyện bởi vì họ lúc nào cũng điều khiển mọi chuyện, và những người biến bất cứ điều gì họ muốn là sự thật thành ra sự thật chỉ bằng cách ra lệnh. Và ở đâu cũng có những kẻ Khóc mướn (Argalia vẫn nhớ thời đại của những kẻ Khóc mướn ở Florence, nhưng tin tức về thầy tu Savonarola và các tín đồ của lão đã vang xa), những kẻ Khóc mướn muốn điều khiển mọi chuyện bởi vì họ tin rằng có một Bề trên đã chỉ cho họ đâu mới đúng là sự thật. Ở đâu cũng có những người tin rằng mình đang điều khiển mọi chuyện trong khi trên thực tế không phải như vậy, và nhóm cuối cùng này đông đến mức gần như có thể gọi họ là một giai cấp xã hội, giai cấp của những Machia, có lẽ thế, gồm những tôi tớ tin rằng bản thân họ là những ông chủ cho đến khi sự thật cay đắng phơi bày ra trước mắt. Giai cấp này không thể tin cậy được, và những nguy cơ lớn nhất đối với ông hoàng cũng xuất phát từ đó. Chính vì thế ông hoàng cần nắm chắc khả năng trấn áp những cuộc nổi dậy của tôi tớ cũng như quân đội nước ngoài, những cuộc tấn công của thù trong giặc ngoài. Ở bất kỳ đâu trên trái đất này một nhà nước muốn vượt qua được cả hai mối đe dọa này đêu cần một thủ lĩnh quân sự hùng mạnh. Và anh ta, Argalia, anh ta đại diện hoàn hảo cho sự thống nhất của Florence với phần còn lại của tạo hóa, bởi anh ta chính là vị thủ lĩnh cần thiết đó, người có thể đảm bảo sự bình yên và an ninh của thành phố, như anh ta đã làm ở các thành phố khác, phục vụ những ông chủ khác ở nơi xa xôi.

Người nhà Medici đã quay trở lại nắm quyền từ vài tháng trước đó với sự trợ giúp của lính đánh thuê Tây Ban Nha, “những người Moor trắng”, dưới quyền một vị tướng Cardona nào đó. Bên ngoài khu phố Prato xinh đẹp họ đã đối mặt với quân đội của Florence, niềm tự hào của il Machia, vượt trội về số lượng nhưng thiếu hụt lòng dũng cảm và tài lãnh đạo. Quân đội của Florence đã phá hàng ngũ và bỏ chạy, nên thành phố thất thủ ngay từ ngày đầu tiên, khi hầu như chưa chiến đấu. Sau đó, “những người Moor trắng” cướp phá thành phố tàn bạo đến mức Florence kinh hoảng liền phá bỏ nền cộng hòa, quỳ gối mời nhà Medici quay lại. Việc cướp phá Prato cứ thế tiếp diễn, suốt ba tuần. Bốn nghìn đàn ông, đàn bà và trẻ em thiệt mạng, bị thiêu chết, hãm hiếp và xả thây làm đôi. Thậm chí những nữ tu cũng không thoát khỏi thói dâm đãng của lính Cardona. Ở Florence, cửa ô Prato bị sét đánh, và điểm báo này không thể bỏ qua. Tuy nhiên - và đây là điểm then chốt trong lập luận của Argalia - những người Tây Ban Nha bây giờ bị mỗi người dân Ý căm thù đến mức sẽ là không khôn ngoan nếu nhà Medici lại trông cậy vào họ một lần nữa. Thứ mà họ cần là một bộ khung gồm những chiến binh dày dạn chiến đấu để kiểm soát quân đội Florence và tạo thành xương sống cùng bộ máy tổ chức mà họ hoàn toàn chưa có, thứ tinh thần chiến đấu mà Niccolò, một chức sắc quan liêu từ trong bản chất chứ không phải con người của chiến tranh, hiển nhiên đã không thể thấm nhuần được sang cho họ.

Vậy nên, vừa thận trọng tránh xa người bạn cũ bị thất sủng, Argalia người Thổ vừa lập luận để tiến đến vị trí condottiere của Florence. Anh ta ngạc nhiên sung sướng khi nghe nói mình được đề nghị ký hợp đồng phục vụ vĩnh viễn chứ không phải là hợp đồng có thời hạn cố định vài tháng. Một số chiến binh đồng nghiệp của anh ta vào thời kỳ thoái trào của các condottiere chỉ được ký hợp đồng có thời hạn ngắn chỉ ba tháng, và tiền công phụ thuộc vào thành bại của các chiến dịch quân sự. Ngược lại, tiền công cho Argalia rất hậu hĩ so với thời điểm đó. Ngoài ra, Công tước Giuliano còn cấp cho chỉ-huy-vũ-trang mới của ông ta một dinh thự đáng giá ở Via Porta Rossa, với đầy đủ gia nhân và khoản chi tiêu gia đình hậu hĩnh. “Đô đốc Doria chắc chắn đã tiến cử tôi trọng thị,” anh ta nói với Công tước Giuliano, khi đã sẵn sàng chấp nhận các điều khoản rộng rãi này. “Lão ta nói rằng anh là thằng chó chết mọi rợ duy nhất mà lão không muốn đụng mặt trên đất liền hay trên biển thậm chí ngay cả khi anh trần truồng như đứa bé chưa cắt bao quy đầu và chỉ có một con dao làm bếp trong tay,” Công tước nhã nhặn đáp.

°°°

Theo truyền thuyết, nhà Medici sở hữu một tấm gương thần với mục đích tiết lộ cho Công tước cầm quyền hình ảnh của người đàn bà được khát khao nhất trên thế giới, và chính trong tấm gương này, Giuliano de’ Medici đời trước, bác của người thống trị hiện nay, bị giết chết trong vụ mưu phản Pazzi, lần đầu tiên nhìn thấy gương mặt của Simonetta Vespucci. Tuy nhiên, sau khi nàng chết, tấm gương này tối lại, không còn tác dụng nữa, như thể không muốn làm hoen ố kỷ niệm về Simonetta bằng cách đưa ra hình ảnh của những mỹ nhân kém cỏi hơn thế chỗ nàng. Trong khi gia tộc này bị lưu đày khỏi thành phố, có một thời gian tấm gương vẫn ở trên tường tại nơi đã từng là phòng ngủ của bác Giuliano trong ngôi nhà cũ ở Via Larga, nhưng vì nó cương quyết không thực hiện chức năng của một vật tiên tri lẫn một tấm gương bình thường nên cuối cùng nó bị gỡ xuống cất vào ngăn chứa đồ, không hơn gì một cái tủ đựng chổi, giấu bên trong tường phòng ngủ. Sau đó, hoàn toàn bất ngờ, sau cuộc bầu cử Giáo hoàng Leo, tấm gương bắt đầu sáng trở lại, người ta kể rằng có một người hầu gái đã ngất đi khi mở tủ cất chổi và nhìn thấy một gương mặt đàn bà tỏa sáng rọi vào cô ta từ góc tủ đầy mạng nhện, một người xa lạ trông như một vị khách đến từ thế giới khác. “Cả thành phố Florence này không có gương mặt nào như thế,” Công tước Giuliano nói khi người ta mang tấm gương đến cho ông ta xem. Sức khỏe và tâm trạng của ông ta dường như khá hẳn lên khi nhìn vào tấm gương thần. “Hãy treo lại tấm gương lên tường, và ta sẽ thưởng một ducat vàng cho bất kỳ người đàn ông hay đàn bà nào đưa được ảo ảnh yêu kiều này đến trước mặt ta.”

Họa sĩ Andrea del Sarto được triệu đến để nhìn vào tấm gương thần và vẽ một người giống như mỹ nhân bên trong, nhưng tấm gương không dễ bị lừa như thế, một tấm gương thần mà lại cho phép tái tạo những hình ảnh huyền bí của nó thì sẽ sớm mất hiệu lực, nên khi del Sarto nhìn vào tấm gương anh ta không nhìn thấy ai khác ngoài chính mình. “Không sao,” Giuliano thất vọng nói. “Khi ta tìm thấy nàng, ngươi có thể vẽ theo người mẫu thật.” Sau khi del Sarto ra về, Công tước tự hỏi liệu vấn đề có phải là tấm gương không đánh giá đủ cao tài năng của nghệ sĩ hay không; mà anh ta lại là người giỏi nhất có thể có, bởi vì Sanzio đang ở Rome tranh cãi với Buonarroti tại Vatican, còn Filipepi già quá mê đắm với nàng Simonetta quá cố đến mức muốn được chôn cất dưới chân nàng - rõ ràng ông ta chưa được - nhưng bản thân ông ta cũng đã chết rồi, và đằng nào thì trước khi chết ông ta cũng trở thành kẻ nghèo khó vô dụng, không thể đứng nổi nếu không có hai chiếc gậy. Học trò của Filipepi là Filippino Lippi quen thuộc với festaiuoli, người tổ chức các cuộc diễu hành của thành phố và các lễ hội đường phố, một họa sĩ chuyên chiều lòng đám đông, nhưng không phù hợp với công việc mà Công tước Giuliano đang ấp ủ. Thế là còn lại del Sarto, nhưng mấu chốt vấn đề có phần học thuật, bởi vì từ đó trở đi tấm gương thần chỉ có tác dụng khi Công tước Giuliani ở một mình trong phòng. Trong vài ngày sau đó ông ta bắt đầu tìm lý do để lui về phòng ngủ vài lần một ngày để có thể ngắm nhìn vẻ đẹp thần tiên ấy, và các triều thần, vốn đã lo lắng về sức khỏe nhìn chung là kém cùng dáng điệu suy nhược thần kinh của ông ta, bắt đầu lo sợ một cơn suy sụp nào đó nên bèn quay sang người có thể kế nhiệm Lorenzo với thái độ bợ đỡ và lo sợ ngày càng tăng. Thế rồi, sinh vật phù thủy ấy cưỡi ngựa vào thành phố bên cạnh Argalia người Thổ, và thời đại của l’ammaliatrice (nàng phù thủy) bắt đầu.

°°°

Nàng mới chỉ hai mươi hai tuổi, kém hắn gần một phần tư thế kỷ, vậy mà khi nàng hỏi il Machia liệu hắn có thể đi dạo với nàng trong khu rừng của hắn được hay không, hắn nhảy cẫng lên với sự hồ hởi của một gã trai bị sét ái tình. Ago Vespucci cũng chồm lên, khiến Niccolò khó chịu; cái gì, thằng biếng nhác ấy vẫn còn ở đây sao? Và y lại còn định đi dạo cùng bọn họ? Chán thật, rất chán, nhưng trong hoàn cảnh này, hẳn là không tránh khỏi. Rồi có tín hiệu đầu tiên cho thấy nàng công chúa này sở hữu những năng lực đặc biệt. Marietta vợ Niccolò, vốn là giống đàn bà hay ghen nhất, cũng nhiệt tình đồng ý với lời đề nghị, bằng giọng điệu khiến chồng mụ kinh ngạc. “Tất nhiên rồi, anh phải chỉ cho cô ấy xem nhà ta chứ,” mụ ngọt ngào thủ thỉ, và nhanh nhảu chuẩn bị giỏ đi đã ngoại cùng một bình rượu để cuộc đi chơi thêm phần khoan khoái. il Machia đầy kinh ngạc lập tức tin rằng mụ vợ của hắn chắc chắn đã bị ếm bùa chú gì rồi, và thấy cụm từ mụ phù thủy ngoại bang hình thành trong suy nghĩ, nhưng khi nhớ đến câu thành ngữ đừng có được voi đòi tiên thì hắn liền gạt bỏ phán đoán này mà lấy làm vui vì vận hạnh của mình. Hắn lên đường với Ago theo sau trong vòng nửa giờ ấy, có Konstantin người Serbia và biệt dội lính gác của y kín đáo bám đuôi ở đằng xa, hộ tống nàng công chúa trẻ cùng người hầu vào rừng sồi tuổi thơ của hắn. “Ở đây,” Ago nói với nàng, và il Machia có thể thấy rằng y đang cố gắng một cách hơi đáng thương để gây ấn tượng với nàng, “có lần tôi tìm thấy một bộ rễ cây khoai ma, thứ thần kỳ trong truyền thuyết, tôi đã tìm thấy, phải! Ở đâu đó quanh đây thôi.” Y sốt sắng nhìn quanh, không biết chắc phải chỉ vào hướng nào. “Ô, cây khoai ma?” Qara Köz đáp lời bằng tiếng Ý vùng Florence không chê vào đâu được. “Nhìn đằng kia kìa, có cả một luồng những thứ quý hóa ấy.”

Và trước khi ai đó kịp ngăn họ lại, trước khi ai đó kịp cảnh báo cho họ rằng cần phải lấy bùn bịt tai trước khi định nhổ một thứ cây như thế, cả hai người đàn bà đã chạy đến chỗ những cây ghê gớm ấy và bắt đầu nhổ chúng. “Tiếng thét,” Ago hét lên, ra sức phẩy đôi tay bất lực. “Dừng lại, dừng lại! Nó sẽ khiến chúng ta phát điên đó! Ôi, bị điếc! Hoặc chúng ta sẽ…” Chết, y định nói như vậy, nhưng cả hai người đàn bà đều nhìn y với vẻ bối rối trên mặt, những cây khoai ma nhổ bật gốc trên tay, và họ không nghe thấy tiếng thét chết chóc nào. “Nếu dùng quá nhiều thì nó độc, tất nhiên,” Qara Köz trầm ngầm nói, “nhưng không cần phải sợ.” Khi thấy rằng mình đang đứng trước mặt hai người đàn bà mà vì họ những cây khoai từ bỏ sự sống của mình không chút kháng cự gì, hai người đàn ông kinh ngạc vô cùng. “Vậy đừng sử dụng nó với ta,” Ago nổi giận, cố gắng che giấu nỗi sợ hãi vài giây trước đó, “nếu không ta sẽ phải yêu nàng mãi mãi, hoặc ít nhất đến khi nào một trong hai ta chết.” Sau đó y đỏ bừng mặt, màu đỏ chạy xuống tận cổ áo và xuất hiện ở tay áo làm biến đổi màu cả bàn tay y; diểu này cố nhiên cho thấy y đã si mê một cách tuyệt vọng và mãi mãi. Không cần phải có sức mạnh của loại cây thần bí nào để bảo đảm tình yêu của y.

°°°

Đến lúc Argalia và những người khổng lồ Thụy Sĩ quay lại đón Qara Köz về ngôi nhà mới của nàng ở Palazzo Cocchi del Nero, cả ngôi làng Sant’Andrea ở Percussina đã bị nàng bỏ bùa, đến tận người đàn ông, đàn bà và trẻ con cuối cùng. Thậm chí cả những con gà mái dường như cũng hạnh phúc hơn, và đẻ nhiều trứng hơn. Công chúa đã không làm gì, xét về mọi khía cạnh, để khuyến khích sự gia tăng lòng ngưỡng mộ này; nhưng nó tự gia tăng. Trong sáu ngày nàng nghỉ lại nhà Machiavelli, nàng đi dạo trong rừng cùng với Gương Soi, nàng đọc thơ bằng những ngôn ngữ khác nhau, nàng gặp gỡ và kết bạn với lũ trẻ trong nhà, và không nề hà đề nghị giúp làm bếp, lời đề nghị đã bị Marietta từ chối. Tối tối, nàng giải trí bằng cách ngồi cùng il Machia trong thư viện và cho phép Niccolò đọc cho nàng nghe những đoạn khác nhau trong tác phẩm của Pico della Mirandola và Dante Alighieri, cả các khổ thơ trong trường ca Orlando đang yêu của Matteo Boiardo xứ Scandiano. “Ái chà,” nàng kêu lên khi biết những thâm trầm của nữ nhân vật của Boiardo, “tội nghiệp Angelica! Thật nhiều người theo đuổi, thật ít sức mạnh để chống lại họ hoặc áp đặt ý chí của nàng lên tất cả bọn họ.”

Trong khi đó, cả ngôi làng giống như một con người bắt đầu cất tiếng hát ca ngợi nàng. Anh tiều phu Gaglioffo không còn thô lỗ gọi Qara Köz và Gương Soi là “những con phù thủy” để “phang” mà thay vào đó nói đến họ với vẻ tôn kính khác thường và ngạc nhiên trân trối, rành rành là không cho phép anh ta thậm chí là mơ đến chuyện quan hệ xác thịt với những người phụ nữ vĩ đại kia. Anh em nhà Frosino, hai gã trai làng bảnh bao, bạo dạn tuyên bố họ sẽ là những người cầu hôn nàng, bởi không rõ nàng và Argalia người Thổ có kết hôn hợp pháp thực sự hay chưa - và tất nhiên nếu điều ấy được chứng minh là đúng, hai anh em chủ cối xay chấp nhận sẽ không thách thức quyền lợi của anh ta trong chuyện này nữa - còn nếu nàng vẫn độc thân thì họ nhất định theo đuổi, thậm chí còn nhất trí rằng, vì tình huynh đệ, họ sẵn sàng chia sẻ nàng và người hầu của nàng với nhau, xoay vòng. Không có ai ngu ngốc như Frosino Uno và Due, nhưng nhìn chung Qara Köz được đánh giá cao, cả đàn bà cũng như đàn ông đều tuyên bố chính họ “bị bỏ bùa”.

Nhưng nếu đây là trò phù thủy thì quả là loại lành nhất. Tất cả dân Florence đều đã quá quen những lề lối tham lam của các nữ phù thủy xấu tính thời kỳ ấy, những lời cầu khấn quỷ dữ của họ hòng bắt đàn ông còn tân phải tham gia những hành vi dâm đãng, việc họ sử dụng hình nhân và đinh ghim để yểm kẻ thù, khả năng khiến những người đàn ông tốt từ bỏ gia đình và công việc chỉ để trở thành nô lệ tự nguyên cho họ. Tuy nhiên, trong nhà của il Machia, cả Qara Köz lẫn người hầu của nàng không có dấu hiệu gì là đang thực hành thứ nghệ thuật đen tối, hoặc ít nhất là vì lý do nào đó những biểu hiện của họ đều không được xem là có vấn đề. Các nàng phù thủy này thích đi dạo trong rừng, mọi người đều biết điều đó, song những sự đi đi lại lại trong rừng của Qara Köz và Gương Soi, theo ý kiến của những người tốt ở Percussina, thật không là gì khác ngoài “quyến rũ”. Chuyện luống khoai ma không được nhiều người biết đến, và rất lạ là il Machia không bao giờ tìm lại được nó, những cái cây mà hai người đàn bà nhổ lên cũng không bao giờ được họ khoe ra, chính vì thế Niccolò và Ago dễ dàng nghi ngờ liệu việc này có từng xảy ra hay không.

Các phù thủy thường bị người ta cho là có xu hướng đồng tính nữ, nhưng không có ai, thậm chí cả Marietta Corsini, lo ngại trước quyết định ngủ chung giường của hai người đàn bà. “Có sao đâu nào, chỉ là vì tình bạn thôi,” Marietta nói với chồng bằng giọng uể oải, và hắn nặng nhọc gật đầu, dường như là do tác dụng gây buồn ngủ từ trận rượu tràn cung mây buổi chiều hôm đó. Còn về lòng nhiệt tình trứ danh của các phù thủy trong việc giao cấu với Quỷ, thì đã sao, đơn giản là ở Percussina này chẳng tìm đâu thấy quỷ, cũng không có con nào từ Địa ngục ngoi lên cười quàng quạc trong lò sưởi hay ngồi như những sinh vật quái dị trang trí trên nóc quán rượu hoặc nhà thờ. Đó là thời đại của những cuộc săn phù thủy và trong các phiên tòa người ta nghe những người đàn bà thú nhận những việc làm tội lỗi, thâu tóm trái tim và đầu óc của các công dân tốt bằng rượu, hương trầm, máu kinh nguyệt và nước uống đựng trong sọ người chết. Song trong khi đúng là mọi người ở Percussina đều phải lòng Qara Köz, sự ngưỡng mộ nàng khơi gợi ra là hoàn toàn trong trắng - có chăng là ngoại trừ ở anh em sinh đôi Frosina có nhu cầu tình dục cao. Thậm chí cả Ago Vespucci, gã khờ lãng mạn, kẻ sẽ yêu nàng “cho đến khi một trong hai ta chết” như y nói, cũng không hề có ý nghĩ trở thành người tình xác thịt của nàng. Chỉ tôn thờ nàng cũng đủ sung sướng rồi.

Những người sau này theo dõi và phân tích sự nghiệp của nàng phù thủy thành Florence, đáng chú ý nhất là Gian Francesco Pico della Mirandola, cháu của nhà triết học vĩ đại Giovani và là tác giả cuốn La Strega ovvero degli inganni dei demoni (“Phù thủy, hay sự lừa dối của Quỷ”), kết luận rằng bầu không khí mến mộ mà Qara Köz tạo ra xung quanh Percussina và nhanh chóng lan tỏa ra khắp khu vực lân cận, qua San Casciano và Val di Pesa, Impruneta và Bibbione, Faltignano và Spedaletto, là sản phẩm của một phép thuật có chủ ý mang sức mạnh to lớn, mục đích của nó là kiểm nghiệm quyền lực của nàng - cùng những thứ quyền lực mà sau đó nàng sử dụng thu được hiệu quả rất đáng chú ý tại và với chính thành phố Florence - và để trải thảm cho sự gia nhập của nàng vào một môi trường mà nếu nàng làm khác đi thì sẽ đầy thù địch. Gian Francesco ghi lại rằng khi Argalia người Thổ quay lại cùng với những người khổng lồ Thụy Sĩ, anh ta thấy một đám khá đông tập trung bên ngoài dinh thự của Machiavelli, như thể một phép màu vừa xuất hiện, như thể Đức Mẹ hiện về ở Percussina và mọi người kéo đến để xem. Và khi Qara Köz và Gương Soi từ trong nhà đi ra, diện trang phục kim tuyến và nữ trang đẹp nhất, đám đông dân chúng liền quỳ sụp xuống, như để xin nàng ban phước lành; và không một lời nào, chỉ bằng nụ cười và cánh tay khẽ giơ lên, nàng ban cho họ. Đoạn nàng đi mất, và Marietta Corsini, như vừa chợt tỉnh giấc mơ, quát vào mặt những người đang giẫm đạp lên cơ ngơi của mụ rằng họ hãy biến về với công việc của mình. Theo lời kể của Gian Francesco, “những con người quê mùa tỉnh lại kinh ngạc phát hiện ra mình đang ở đó. Gãi đầu băn khoăn, họ quay về với nhà cửa, cánh đồng, cối xay, cánh rừng và lò nung của mình.”

Andrea Alciato, người tin rằng các phù thủy cùng môn đồ của họ cần được điều trị bằng những phương thuốc thảo dược, cho rằng “sự kiện Percussina” bí ẩn là do thói quen ăn tục của người dân địa phương, khiến họ dễ bị mắc chứng hoang tưởng và ảo giác, trong khi Bartolomeo Spina, tác giả cuốn De Strigibus viết một thập kỷ sau những sự việc này, còn đi xa hơn khi gợi ý rằng Qara Köz có thể đã lôi kéo dân làng vào một cơn cuồng dại xấu xa và dẫn dắt họ đến một buổi lễ Misa Đen trác táng đại quy mô, một phỏng đoán đầy phỉ báng mà không hề có một bằng chứng nào trong sử sách của thời đại đó.

°°°

Condottiere mới của thành phố và chỉ huy của quân đội Florence, Antonino Argalia, gọi nôm là “người Thổ”, được chào đón bằng những lễ nghi chào mừng vốn nổi tiếng là đậm khoái lạc và quá mức của Florence. Một lâu đài bằng gỗ được xây ở Piazza della Signoria, và người ta dàn dựng một cuộc bao vây giả, với một trăm người bảo vệ tòa nhà nộm và ba trăm người tấn công nó. Không ai mặc giáp, nhưng họ chiến đấu rất ác liệt, đâm nhau bằng giáo và ném gạch chưa nung vào đầu nhau, đến mức nhiều diễn viên phải vào bệnh viện Santa Maria Nuova, ở đó một số người xấu số đã chết. Còn có một cuộc săn bò ở Piazza, và những con bò cũng khiến nhiều người tham gia cuộc chơi phải vào viện. Hai con sư tử được thả ra để săn một con ngựa đen, nhưng con ngựa phản ứng quá kiêu hãnh trước đòn tấn công đầu tiên của sư tử, đá mạnh nó suốt trên đường từ ngoại ô Mercantantia, trụ sở của Tòa án Hội Thương gia, đến trung tâm của Piazza, khiến chúa tể rừng xanh bỏ chạy, trốn vào một góc râm mát của quảng trường, và sau đó cả hai con sư tử đều không muốn nhập lại vào cuộc huyên náo nữa. Điều này được diễn giải như một điềm báo tuyệt vời, con ngựa rõ ràng là Florence, còn những con sư tử là kẻ thù của nó đến từ Pháp, Milan hay bất kỳ nơi chết tiệt nào khác.

Sau những màn sơ bộ như vậy, đám rước tiến vào thành phố. Đi trước là tám ‘dfici tức sân khấu di động trên bánh xe, bên trên là các nghệ sĩ biểu diễn mô tả cảnh tượng các chiến thắng của chiến binh vĩ đại thời xưa, Marcus Furius Camillus, kẻ Kiểm duyệt và nhà Độc tài, còn được gọi là người sáng lập thứ hai của thành La Mã, mô tả những tù nhân mà ông ta bắt giữ trong cuộc bao vây Veil gần hai nghìn năm trước, đồng thời gợi nên sự giàu có của các chiến lợi phẩm, vũ khí, quần áo và bạc. Và sau đó là những người múa hát khắp các đường phố, và bốn đội kỵ binh có vải phủ lưng ngựa, giáo trong tay sẵn sàng. (Những người khổng lồ Thụy Sĩ, Otho, Botho, Clotho và D’Artagnan, được giao nhiệm vụ huấn luyện sử dụng giáo, vì cả thế giới khiếp sợ kỹ năng dùng giáo của bộ binh Thụy Sĩ, và trình độ sử dụng giáo của quân đội được cải thiện rõ rệt chỉ sau một hai buổi huấn luyện sơ bộ là điều ai ai cũng thấy.) Cuối cùng, Argalia tiến vào qua cổng lớn, được hộ tống bởi tay buôn chuyện tầm phào người Thụy Sĩ, Konstantin người Serbia ở ngay phía sau, cưỡi ngựa giữa hai quý bà nước ngoài, và sau đó đến hàng trăm vệ binh, sự xuất hiện của họ kinh động tận tâm can tất cả những ai nhìn thấy. Giờ thì thành phố của chúng ta được an toàn, tiếng hò reo vang lên, hỡi những người bảo vệ vô địch của chúng ta đã đến. Đó là tên gọi - Những người vô địch - gắn với những người bảo vệ mới của thành phố. Công tước Giuliano, vẫy tay từ ban công của Palazzo Vecchio, hình như hài lòng rằng sự bổ nhiệm của mình đang được công chúng đón nhận nồng nhiệt; ngược lại Lorenzo, cháu của ông ta thì buồn rầu và sưng sỉa. Argalia ngước lên nhìn hai con người quyền lực của Medici và hiểu rằng cần thận trọng với người trẻ tuổi hơn.

Công tước Giuliano ngay lập tức nhận ra Qara Köz là người đàn bà trong tấm gương thần, đối tượng của nỗi ám ảnh mới chớm đây của ông ta, và trái tim ông ta nhảy lên vì sung sướng. Lorenzo de’ Medici cũng nhìn thấy nàng, và trong lòng dạ dâm dục ngay lập tức y bắt đầu mơ đến việc sở hữu nàng. Về phần Argalia, anh ta biết những nguy hiểm của việc mang theo người yêu dấu vào thành phố một cách khoa trương như thế, ngay dưới mũi Công tước, ông bác trùng tên của ông ta đã đánh cắp một cách vô liêm sỉ mỹ nhân trước đây của thành phố khỏi tay chồng nàng, Marco Vespucci Mọc Sừng, người mà tính ích kỷ đã bị xói mòn bởi mất nàng đến mức khi nàng chết ông ta đã gửi tất cả quần áo và những bức tranh vẽ nàng mà ông ta có đến Palazzo Medici để Công tước được giữ những gì còn lại của nàng, sau đó ông ta đến cầu Ba Chị em Mỹ nữ để treo cổ tự tử. Nhưng Argalia không phải loại dễ tự tử, anh ta tính toán rằng Công tước sẽ không muốn chọc tức người chỉ huy quân sự mạnh mà ông ta vừa mới bổ nhiệm, người mà dân chúng đang nô nức chào đón vào thành phố. “Và nếu ông ta cố gắng cướp nàng khỏi tay ta,” Argalia nghĩ, “ông ta sẽ thấy ta cùng với tất cả người của ta chờ sẵn, và để cướp được nàng trước một sự phản kháng như vậy thì ông ta phải là Héc-quyn hay thần Chiến tranh, mà ai cũng thấy linh hồn nhạy cảm này không thuộc loại đó.”

Trong khi đó, anh ta hãnh diện được khoe nàng.

Khi đám đông chợt thấy bóng dáng Qara Köz, tiếng thì thào bắt đầu lan ra khắp thành phố, trở thành tiếng rì rầm có tác dụng làm im bặt tất cả những âm thanh huyên náo ban ngày, đến mức khi Argalia và những người đàn bà đến Palazzo Cocchi del Nero, một yên lặng khác thường buông xuống, khi những người dân Florence suy ngẫm về những người mới đến này, trong sự hoàn hảo thể chất của họ, một nhan sắc da màu bù đắp chỗ trống mà cái chết của Simonetta Vespucci để lại trong tim họ. Ngay trong vài khoảnh khắc đầu tiên mới đến, nàng đã được đặt vào trái tim của thành phố như gương mặt đặc biệt của nó, biểu tượng mới của chính nó, hiện thân trong hình dạng con người cái vẻ yêu kiều vô song của chính thành phố. Quý bà Da màu của Florence; các nhà thơ tìm bút, các nghệ sĩ tìm cọ, các nhà điêu khắc tìm rìu. Các thường dân, bốn mươi nghìn người ồn ào nhất huyên náo nhất của toàn nước Ý, tôn vinh nàng theo kiểu riêng của họ, bằng cách đứng yên lặng thinh khi nàng đi qua. Kết quả là mọi người đều nghe thấy chuyện xảy ra khi Công tước Giuliano và Lorenzo de’ Medici đón đoàn của Argalia ở cổng vào ngôi nhà mới bốn tầng của họ, ba lối vào cổng vòm cao ở mặt tiền bằng pietra forte[9]. Phía trên cổng vào, ở chính giữa mặt tiền, là gia huy của dòng họ Cocchi del Nero mới đấy phá sản vì thời buổi khó khăn và đã bán lại chỗ này cho nhà Medici. Đó là kiệt tác kiến trúc vĩ đại nhất trên đường phố đầy những kiệt tác này, nơi kiêu hãnh nắm giữ những dinh cơ lớn của một số dòng họ lâu đời nhất thành phố, nhà Soldanieri, nhà Monaldi, nhà Bostichi, nhà Cosi, nhà Bensi, nhà Bartolini, nhà Cambi, nhà Arnoldi và nhà Davizzi. Công tước Giuliano muốn để cho Argalia và mọi người khác thấy rõ ông ta hào phóng như thế nào, và quyết định làm điều đó bằng cách phát biểu vài lời với rất nhiều ngôn từ hoa mỹ và thậm chí cả một động tác khẽ cúi đầu, không phải với Argalia mà với Qara Köz.

“Ta vui mừng được trao cho viên ngọc tinh xảo này một nơi ở xứng đáng với vẻ quyến rũ của nó,” ông ta nói.

Qara Köz đáp lại bằng giọng trong trẻo. “Thưa ngài, thần không phải món đồ trang sức rẻ tiền, mà là một công chúa thuộc dòng dõi nhà Thiết Mộc và Thiết Mộc Chân - tức Chinggis Qan, người ngài gọi là Thành Cát - và thần mong được xưng hô theo cách xứng đáng với địa vị của mình.”

Mongol! Mogor! Những từ ngữ đặc biệt thu hút và xa lạ đó lan khắp đám đông, đem lại một cảm giác hầu như khêu gợi lẫn lộn giữa phấn khích và kinh hãi. Chính Lorenzo de’ Medici, đỏ lựng mặt vì tự cao tự đại, nói ra một điều mà một số người cảm thấy - và qua đó xác nhận đánh giá của Argalia về anh ta - rằng anh ta là kẻ rỗng tuếch, hạng hai. “Argalia, đồ ngu nhà ngươi,” Lorenzo hét lên. “Bắt cóc đứa con gái láo xược này của Mogor, ngươi chuốc lấy sự trả thù của Kim Trướng Hãn Quốc đổ lên đầu chúng ta.” Argalia nghiêm nghị trả lời, “Đấy thực ra là một thành tựu, đặc biệt là khi Hãn Quốc đã bị đánh bại và sức mạnh của nó đã bị bẻ gãy mãi mãi bởi chính tổ tiên của công chúa, Timur, từ hơn một trăm năm trước. Ngoài ra, thưa ngài, thần không bắt cóc ai cả. Công chúa trước đây là tù nhân của Ismail vua Ba Tư, thần đã giải thoát cho nàng sau khi chiến thắng vị thủ lĩnh đó trong trận Chaldiran. Nàng đến đây bởi ý muốn của chính mình, với hy vọng xây dựng một liên minh giữa những nền văn hóa vĩ đại của Châu Âu và phương Đông, biết rằng nàng có nhiều điều phải học từ chúng ta và cũng tin rằng nàng có nhiều điều để dạy chúng ta.”

Tuyên bố này rất hợp tai đám đông đang lắng nghe - vốn cũng có ấn tượng mạnh mẽ trước tin tức rằng người bảo vệ mới của mình thuộc về bên thắng cuộc trong trận chiến đã thành huyền thoại kia - và những tiếng hô lớn dậy tôn vinh công chúa, khiến không ai có thể phản đối gì thêm về sự hiện diện của nàng. Công tước Giuliano, khéo léo bừng tỉnh khỏi trạng thái ngạc nhiên và bối rối, giơ một tay lên đề nghị im lặng. “Khi một vị khách vĩ đại như vậy đến Florence,” ông ta kêu lên, “thì Florence phải cư xử xứng đáng với niềm vinh hạnh, và Florence sẽ làm như vậy.”

°°°

Palazzo Cocchi del Nero sở hữu một trong những salon lớn tráng lệ nhất thành phố, một căn phòng rộng bảy mét dài mười sáu mét, trần cao sáu mét, được chiếu sáng bởi những cửa sổ kính màu lớn, căn phòng mà ở đó người ta có thể giải trí ở tầm vóc hoang toàng nhất. Phòng ngủ chính còn gọi là Phòng Hôn lễ, có bích họa trang trí trên cả bốn bức tường thể hiện một bài thơ lãng mạn của Antonio Pucci dựa theo một câu chuyện tình xứ Provence, cũng là căn phòng nơi hai (hoặc thậm chí) ba người tình có thể giết thì giờ cả ngày lẫn đêm mà không bao giờ cảm thấy cần phải dậy hay rời khỏi nhà. Nói cách khác, đó là lâu đài nơi Qara Köz có thể hành xử như tất cả các bà lớn Florence, xa lánh những con người bình thường, cô lập mình với tất thảy ngoại trừ những con người ưu tú nhất thành phố. Tuy nhiên, đây không phải là cách công chúa chọn để tiêu thời gian của nàng.

Rõ là cả nàng lẫn Gương Soi đều đang tận hưởng cuộc sinh tồn mới mẻ không mạng che mặt. Ban ngày công chúa đi ra ngoài dạo chơi giữa những đường phố đông đúc, đi chợ hoặc đơn giản ngắm cảnh, với Gương Soi làm bạn đường và duy nhất Konstantin người Serbia bảo vệ nàng, cố ý để thiên hạ được nhìn thấy nàng, điều mà không quý bà nào ở Florence dám tự cho phép mình. Người Florence yêu nàng vì thế. “Simonetta Due”, ban đầu họ gọi nàng như vậy, Simonetta Đệ nhị, nhưng rồi sau khi nghe cái tên mà nàng và Gương Soi gọi lẫn nhau, họ đổi thành “Angelica Đệ nhất”. Họ ném hoa xuống chân nàng bất kỳ nơi đâu nàng đến. Và dần dần, tính gan góc của nàng khiến các phụ nữ dòng dõi trâm anh xấu hổ mà theo nàng ra khỏi cửa. Phá vỡ truyền thống, họ bắt đầu đi ra ngoài vào buối tối để dạo chơi thành nhóm hai và bốn người, khiến các quý ông trẻ tuổi của thành phố vui mừng vì cuối cùng cũng có đủ lý do để tránh xa đám nhà thổ. Các nhà chứa của thành phố bắt đầu vắng khách, và thời kỳ gọi là “nguyệt thực của các gái điếm hạng sang” bắt đầu. Đánh giá cao thay đổi bất ngờ này trong đạo đức công chúng ở thành phố quê hương, Giáo hoàng ở Rome lớn tiếng băn khoăn hỏi Công tước Giuliano lúc ấy đương đến thăm Thành phố Vĩnh hằng, rằng liệu có phải nàng công chúa da màu, người tuyên bố mình không phải tín đồ Thiên Chúa giáo nhưng trên thực tế biết đâu lại là vị thánh mới nhất của Nhà thờ. Giuliano, một người sùng đạo, nhắc lại điều này với một triều thần và sau đấy những người viết sách thời sự mỏng ở Florence kể lại giai thoại cho cả thành phố nghe. Rồi Leo X vừa mới phỏng đoán theo kiểu này về bản chất khả dĩ thần thánh của Qara Köz thì lập tức tin tức về phép màu của nàng cũng lan ra.

Nhiều người từng nhìn thấy nàng dạo chơi trên các đường phố khẳng định đã nghe thấy vang lên xung quanh nàng tiếng nhạc trong suốt như pha lê của những khối cầu tinh tú. Những người khác thề rằng họ đã nhìn thấy vầng hào quang quanh đầu nàng, đủ sáng để có thể trông thấy được ngay cả trong ánh nắng chói chang. Đàn bà hiếm muộn đến gặp Qara Köz, xin nàng sờ tay vào bụng, sau đó kể với bàn dân thiên hạ rằng họ đã thụ thai ngay đêm hôm đó. Người mù nhìn được, người què đi được; chỉ có việc người chết thực sự sống lại là vắng bóng trong những câu chuyện về những việc làm thần kỳ của nàng. Thậm chí Ago Vespucci cũng tham gia vào đội ngũ những người buôn chuyện phép màu, khẳng định rằng sự ban phước của nàng cho vườn nho, mà nàng đã ân cần đến thăm, đem lại vụ thu hoạch nho ngon nhất gia đình từng trồng được; và y quyết định cung cấp rượu miễn phí cho Palazzo Cocchi del Nero mỗi tháng một lần.

Tóm lại, Qara Köz bỏ mạng che mặt - thành “Angelica” - đã đạt đến sự viên mãn của sức mạnh nữ tính ở nàng và bấy giờ đang áp đặt toàn lực những khả năng này lên thành phố, bao phủ không khí bằng một màn sương mờ của sự bác ái, làm ngập tràn suy nghĩ của dân thành Florence bằng những hình ảnh về tình yêu thương cha mẹ, con cái, tình yêu xác thịt và tình yêu thần thánh. Những người viết sách thời sự mỏng ẩn danh tuyên bố rằng nàng là hiện thân của nữ thần Venus. Mùi hương huyền ảo vi diệu của sự nhân nhượng và hòa đồng bao trùm không trung, người ta làm việc chăm chỉ hơn và năng suất cao hơn, chất lượng cuộc sống gia đình được cải thiện, tỉ lệ sinh gia tăng và tất cả các nhà thờ đông kín người. Vào các ngày Chủ nhật ở nhà thờ San Lorenzo gia tộc Medici nghe những bài giảng kinh tán dương những phẩm chất tốt đẹp không chỉ của các nhân vật đứng đầu dòng họ hùng mạnh của họ mà của cả vị khách mới đến, một nàng công chúa không chỉ của Ấn Độ hay Cathay xa xôi mà của cả Florence chúng ta. Đó là thời kỳ rực rỡ của nàng phù thủy. Nhưng những ngày đen tối cũng đến nhanh.

Trong những ngày ấy, đầu óc người ta đầy ắp hình ảnh các nàng phù thủy tưởng tượng, ví dụ như Alcina, người chị em tội lỗi của Morgana le Fay, kết bè phái với nàng kia để hành hạ một người chị em khác, phù thủy tốt bụng Logistilla, con gái thần Ái tình; Melissa, nàng phù thủy xứ Mantua; Dragontina, người bắt cóc hiệp sĩ Orlando; nữ thần Circe thời cổ đại, và mụ phù thủy không tên nhưng đáng sợ xứ Syria. Mụ phù thủy, con quái vật già xấu xí, trong tưởng tượng của người Florence đã nhường chỗ cho những sinh vật lộng lẫy này, mái tóc rối của họ cho thấy tinh thần phóng khoáng, sức quyến rũ của họ hầu như không thể kháng cự, phép thuật của họ được sử dụng đôi khi vào công cuộc phụng sự Chúa, đôi khi để gây hại. Sau khi Angelica xuất hiện ở thành phố, ý tưởng về nàng phù thủy tốt bụng, người từ tâm, sinh vật siêu nhiên, vừa là nữ thần ái tình vừa là người bảo vệ mọi người, đã định hình vững chắc. Kia rồi, rốt cuộc nàng đang ở Mercato Vecchio, không thể nhầm được - “Hãy thử những viên ngọc trai này đi, Angelica!” - “Angelica, những quả mận này thật ngon!” - không phải hư cấu gì cả, mà là một người đàn bà bằng xương bằng thịt. Vì vậy nàng được ngưỡng mộ và người ta tin rằng nàng có khả năng làm được những việc vĩ đại. Nhưng khoảng cách giữa nàng phù thủy và mụ phù thủy vẫn còn chưa lớn đến thế. Vẫn có những người nói rằng cái hiện thân mới mẻ này của người Đàn bà-Phù thủy mà qua đó sức mạnh huyền bí của tất cả đàn bà được giải phóng chẳng qua là bức màn ngụy trang, và gương mặt thật của hai người đàn bà này vẫn là bản mặt đáng sợ của mụ yêu tinh già xấu xí.

Những kẻ hoài nghi ấy, do bản tính cay độc mà cưỡng lại lối tường thuật các sự kiện theo hướng thuần siêu nhiên, có thể nghiêng hơn về những cách giải thích thông thường về cái thời mãn nguyện vàng son và thịnh vượng vật chất mà Florence tận hưởng trong những ngày đó. Dưới sự bảo hộ chuyên chế vô hại của Giáo hoàng Leo X, chủ nhân thật sự của Florence, một con người có thể là thiên tài thật sự hay kẻ đần độn ngu ngốc, tùy thuộc cách nhìn của mỗi người, tài sản của thành phố phát đạt, kẻ thù rút lui, vân vân và vân vân. Cho dẫu ngươi có là kẻ chống đối đầy ghen tức hay không, cuộc gặp gỡ của Giáo hoàng với vua Pháp sau trận Marignano, những liên minh và hiệp định của ông ta, những lãnh thổ mới mà ông ta chiếm được hoặc mua được và sáp nhập vào Florence và từ đó thành phố được lợi nhiều; hoặc việc ông ta bổ nhiệm Lorenzo de’ Medici làm Công tước xứ Urbino; hay việc thu xếp đám cưới của Giuliano de’ Medici với Công chúa Filiberta xứ Savoy, sau đó vua nước Pháp François Đệ nhất tặng ông ta tước hiệu Công tước xứ Nemours, và có lẽ đã thì thầm vào tai ông ta rằng Naples cũng sẽ sớm là của ông ta… tất cả những điều đó đáng cho ngươi suy nghĩ.

Phải công nhận với những kẻ cãi chày cãi cối như thế này: vâng, không có gì phải nghi ngờ, quyền lực của Giáo hoàng rất lớn. Cũng tương tự là quyền lực của Vua Pháp, Vua Tây Ban Nha, quân đội Thụy Sĩ, Vua Hồi giáo Ottoman, tất cả những đối tượng này thường xuyên tham gia những cuộc xung đột, kết hôn, hòa giải, từ bỏ, chiến thắng, thất bại, âm mưu, ngoại giao, mua và bán các đặc ân, thu thuế, vận động ngầm, thỏa hiệp, dao động, và có quỷ biết còn gì nữa. Tất cả các hoạt động này, may thay, lại chẳng mấy liên quan đến chuyện chính yếu.

Sau một thời gian Qara Köz có dấu hiệu suy yếu về thể chất và tinh thần. Có lẽ Gương Soi là người đầu tiên nhận ra những dấu hiệu này, bởi vì cô quan sát chủ từng phút mỗi ngày; vì vậy có thể cô hẳn đã nhận thấy nét căng thẳng hết sức mờ nhạt nơi cái khóe miệng gợi cảm kia, nhìn thấy áp lực đè lên cơ cánh tay vũ nữ của nàng, chú ý đến những cơn đau đầu, chịu dựng những khoảnh khắc khó chịu mà không than phiền. Có lẽ chính Argalia người Thổ là người đầu tiên lo lắng về nàng, bởi vì lần đầu tiên trong chuyện yêu đương của họ nàng bắt đầu ngoảnh mặt đi khi chàng gợi ý, thay vào đó đề nghị Gương Soi làm chàng hài lòng. Thiếp không cảm thấy thích chuyện đó. Thiếp quá mệt. Ham muốn tình dục của thiếp giảm sút. Đừng tự ái cá nhân. Tại sao chàng không hiểu chuyện đó. Chàng đã là người chàng muốn trở thành, thủ lĩnh hùng mạnh nhất, chàng chẳng có gì phải chứng minh. Trong khi thiếp thì đang cố gắng trở thành kẻ mà thiếp mang mầm mống để trở thành. Làm sao chàng có thể yêu thiếp mà không hiểu. Đó không phải tình yêu mà là sự ích kỷ. Ái tình vì cãi cọ vặt vãnh mà suy vi đến hồi kết một cách thật tầm thường. Anh ta không muốn tin tình yêu của họ có thể thất bại. Anh ta không tin điều đó. Anh ta gạt suy nghĩ đó ra khỏi đầu óc. Tình yêu của họ là chuyện tình của thời đại. Nó không thể kết thúc tầm thường.

Công tước Giuliano cũng nhận thấy điều gì đó không ổn trong gương thần mà ông ta vẫn nhìn hằng ngày, bất chấp cơn bực tức cao độ của vợ, Filiberta xứ Savoy. Cuộc hôn nhân của ông ta với Filiberta hoàn toàn mang tính chất chính trị. Phu nhân người vùng Savoy không còn trẻ; bà ta cũng không đẹp. Sau khi kết hôn, Giuliano tiếp tục ngưỡng mộ Qara Köz từ xa, mặc dù cần phải nói, để cho công bằng với người đàn ông ẻo lả và ngoan đạo này, rằng ông ta không bao giờ mưu toan quyến rũ cướp nàng khỏi tay vị tướng tài ba, hài lòng với việc tổ chức một festa để tôn vinh nàng, một festa chỉ nên so sánh với những hoạt động chào mừng Giáo hoàng đến thăm Florence. Filiberta, khi mới đến Florence nghe được truyền thuyết về những hoạt động hội hè như vậy dành cho công chúa Mogor, bà bèn yêu cầu người chồng mới làm điều ít nhất là tương tự cho cô dâu mới, và Giuliano trả lời rằng một ngày hội như vậy sẽ phù hợp hơn khi bà ta cho ông ta một đứa con thừa tự. Ông ta hiếm khi ghé thăm phòng ngủ của vợ, tuy nhiên con trai duy nhất của họ, thằng khốn nạn Ippolito cũng ra đời, sau trở thành một hồng y giáo chủ, một số thằng khốn nạn đôi khi vẫn thế. Sau lần bị từ chối đó, Filiberta căm thù Qara Köz sâu sắc và khi biết được sự tồn tại của tấm gương thần, bà ta ghét luôn cả nó. Một hôm, nghe nói Giuliano xót xa về sức khỏe sa sút của công chúa da màu, Filiberta cảm thấy thế là quá đủ. “Nàng không được khỏe,” ông ta đau buồn bảo vợ khi bà ta phát hiện ra ông ta đang thẫn thờ nhìn tấm gương thần như thường lệ. “Nhìn cô gái khốn khổ kìa. Nàng ốm rồi.” Filiberta hét lên, “Tôi sẽ cho nó ốm luôn,” đoạn ném chiếc lược bằng bạc vào gương thần, làm kính vỡ tan. “Tôi đây không khỏe,” bà ta nói. “Để tôi nói trắng cho ông biết tất cả sự thật, tôi chưa bao giờ cảm thấy cuộc đời mình tồi tệ như thế này. Hãy lo lắng cho sức khỏe của tôi như ông lo lắng cho sức khỏe của cô ta.”

Sự thật là Qara Köz đang làm quá trớn, là không có người đàn bà nào chịu đựng nổi một nỗ lực lớn như thế trong một thời gian dài như vậy. Việc quyến rũ bốn mươi nghìn con người, tháng này qua tháng khác, năm này qua năm khác, là quá nhiều, ngay cả với nàng. Những tin tức về phép màu ngày một ít đi rồi sau đó ngừng hẳn. Giáo hoàng không còn nhắc đến tước vị thánh nữa.

Không như Alanquwa, nữ thần mặt trời, đối với sự sống và cái chết nàng không có quyền lực nào. Ba năm sau khi nàng đến Florence, chính Giuliano de’ Medici ngã bệnh chết. Filiberta liền gói ghém đồ đạc tư trang, kể cả toàn bộ số của hồi môn vô cùng giá trị, và ngay lập tức, không kèn không trống, quay về Savoy. “Florence rơi vào ách cai trị của nhà thổ Saracen rồi,” bà ta nói khi về đến nhà, “không còn chỗ cho một người đàn bà Thiên Chúa giáo tốt ở lại nữa.”

{18}
Sự cố sư tử và gấu

Sự cố sư tử và gấu xảy ra trong lễ hội festa là dành cho Qara Köz. Ngày dầu tiên diễn ra palio[10] và bắn pháo hoa. Trong ngày thứ hai, người ta thả thú hoang vào Piazza della Signoria, bò đực, trâu, hươu đực, gấu, báo và sư tử, cả những người đàn ông cưỡi ngựa và các tay thương chạy bộ cũng như những người giấu mình trong một con rùa khổng lồ bằng gỗ và cả một con nhím gỗ, cũng tham chiến cùng với chúng. Một người bị trâu đâm chết.

Đến một lúc, con sư tử đực lớn nhất siết cổ một con gấu và đang sắp sửa giết chết nó thì, trước sự kinh ngạc của công chúng, một con sư tử cái can thiệp, bênh vực con gấu, tát sư tử đực một cái mạnh đến mức con này phải buông con gấu ra. Sau đó thì con gấu hồi sức, song những con sư tử đực và sư tử cái khác tẩy chay con sư tử cái đã cứu con gấu, thành ra nó lang thang trong cái quảng trường nhỏ đông đúc với vẻ chán nản, không tấn công ai, phớt lờ lời chửi bới kêu gào của các gã thợ săn, dường như trái tim nó tan nát. Trong những ngày tháng tiếp theo có nhiều cuộc tranh cãi về ý nghĩa của sự kiện kỳ lạ này. Y kiến đồng thuận chung cho rằng con sư tử cái tượng trưng cho Qara Köz, nhưng vậy thì ai là gấu và ai là sư tử? Lời giải thích này cuối cùng cũng tìm được sự đồng tình và trở nên vững chắc như sự thật, được phát tán trong một cuốn sách mỏng nặc danh mà tác giả thì không ai (trừ một số ít người Florentine) biết chính là Niccolò Machiavelli, nhà viết kịch, con người quyền uy bị thất sủng. Con sư tử cái muốn xen vào giữa nòi giống của mình và giống khác vì mục đích hòa bình, tác giả cuốn sách mỏng viết. Công chúa Qara Köz cũng xen vào giữa họ để hòa giải các lực lượng có vẻ không thể hòa giải được, cho dù nàng phải đặt mình vào thế đối đầu với nhân dân mình để làm được vậy. “Nhưng khác với con sư tử cái ở Piazza, con sư tử cái người này không đơn độc. Nàng có và sẽ luôn có nhiều người bạn đích thực trong số những con gấu.”

Và thế là nàng trở thành biểu tượng của hòa bình, của sự hy sinh bản thân vì hòa bình, cho đông đảo dân chúng. Người ta nói nhiều đến “trí tuệ phương Đông” của nàng, điều này khi nghe được nàng liền bác bỏ ngay. “Không có trí tuệ nào đặc biệt ở phương Đông cả,” nàng nói với Argalia. “Tất cả nhân loại đều ngu ngốc như nhau.”

°°°

Khi Qara Köz và Gương Soi rời khỏi nhà, il Machia cảm thấy một nỗi buồn cay đắng đang đến và sẽ ở lại cùng hắn trong suốt mười ba năm còn lại. Bạn bè biến mất hết từ khi quyền lực vứt bỏ hắn khỏi địa hạt của nó, và vinh quang là hoài niệm xa xôi, song sự ra đi của đại mỹ nhân khỏi cuộc đời hắn chính là cọng rơm cuối cùng. Bây giờ lời nguyền của nàng phù thủy lên Percussina đã bị phá bỏ, hắn lại nhìn thấy vợ như một con vịt lạch bạch và lũ con như những gánh nặng tài chính. Hắn sẽ lại thỉnh thoảng chơi bời những người đàn bà khác, không chỉ với Barbera hay hát mà còn cả với một ả nữa bên hàng xóm, thằng chồng ả đã bỏ chạy không một lời từ biệt. Những lần lang chạ này không làm hắn vui lên được. Hắn nghĩ mà ghen tị với thằng chồng bỏ trốn đủ đường và nghiêm túc nghĩ đến chuyện hay là mình biến mất một đêm, mặc cho gia đình tưởng hắn đã chết. Nếu như hắn nghĩ ra được ý tưởng nào về chuyện phải làm gì với cuộc đời mình sau sự ruồng bỏ này, hắn sẽ làm bằng được. Thay vào đó, một cách khốn khổ, hắn trút cả một đời suy nghĩ và hiểu biết vào một cuốn sách ngắn mà hắn viết với hy vọng giành lại được sự sủng ái ở triều đình, một cuốn sách nhỏ về tấm gương của các hoàng tử, một tấm gương tối tăm đến mức chính hắn cũng e rằng nó sẽ không được ưa chuộng. Nhưng chắc chắn trí tuệ vẫn được đánh giá cao hơn sự nhẹ dạ và luận điểm tường minh có giá trị hơn lời tâng bốc chăng? Hắn đề tặng cuốn sách cho Giuliano de’ Medici, viết toàn bộ văn bản bằng tay, và khi Giuliano chết hắn đổi lại toàn bộ lời dành tặng, lần này là cho Lorenzo. Nhưng trong tâm can hắn hiểu rằng cái đẹp đã rời bỏ mình mãi mãi, rằng con bướm không bao giờ đậu trên bông hoa héo, điều hắn bận tâm nhất. Hắn đã nhìn vào mắt nàng và nàng đã thấy sự khô héo của hắn nên đã ngoảnh đi. Cảm giác đó giống như một bản án tử hình.

Hắn đã có hai mươi phút riêng với Argalia trong thư viện khi vị tướng mới của Florence đến đón người đàn bà yêu quý của anh ta, “Suốt cuộc đời mình,” Argalia nói với hắn, “kể từ hồi tôi còn là cậu bé, phương châm của tôi là hãy làm bất kỳ việc gì ta phải làm để đến nơi ta phải đến. Tôi tồn tại được nhờ học lấy những gì có ích nhất và theo đuổi ngôi sao đó, vượt xa khỏi lòng trung thành, vượt xa khỏi lòng yêu nước, vượt khỏi các đường biên của thế giới đã biết. Tự mình, tự mình, luôn luôn và chỉ có tự mình. Đó là cách của người sống sót. Nhưng nàng đã thuần hóa tôi, Machia ạ. Tôi biết nàng là gì, bởi vì nàng vẫn đang như tôi. Nàng yêu tôi cho đến khi yêu tôi không còn có ích cho nàng nữa. Nàng tôn sùng tôi cho đến khi đã đến thời điểm không còn tôn sùng tôi nữa. Vì thế việc của tôi là làm sao cho thời điểm đó đến chậm. Bởi vì tôi không yêu nàng theo cách đó. Tình yêu tôi dành cho nàng biết rằng hạnh phúc của người mình yêu quan trọng hơn hạnh phúc của mình, bởi tình yêu là không ích kỷ. Nàng không biết điều đó, tôi nghĩ thế. Tôi sẵn sàng chết vì nàng, nhưng nàng sẽ không chết vì tôi.”

“Vậy thì tôi hy vọng rằng cậu sẽ không phải chết vì nàng,” Niccolò bảo anh ta, “bởi thế quả là lãng phí trái tim nhân hậu của cậu.”

Hắn cũng đã có khoảnh khắc được ở riêng với nàng, hay đúng ra là ở riêng với nàng và Gương Soi, người mà nàng không thể tách rời, người mà il Machia ngờ ngợ có thể là tình yêu đích thực của nàng. Hắn không nói với nàng những chuyện của trái tim. Điều đó không thích hợp và khiếm nhã. Thay vào đó, hắn nói. “Đây là Florence, nàng của ta, và nàng sẽ sống sung sướng ở đây, bởi vì người Florence biết cách sống sung sướng. Nhưng nếu nàng là người có đầu óc xét đoán, nàng sẽ luôn biết cánh cửa sau ở đâu. Nàng sẽ lập kế hoạch cho cuộc chạy trốn của mình và giữ mọi chuyện ổn thỏa. Bởi vì khi dòng sông Arno ngập nước, tất cả những ai không có thuyền đều chết đuối.”

Hắn nhìn ra ngoài cửa sổ thấy mái vòm màu đỏ của nhà thờ lớn ở bên kia những cánh đồng nơi nông dân làm thuê của hắn đang làm việc. Một con thằn lằn phơi nắng trên bức tường rào thấp. Những cây sồi, cây dẻ, cây bách và cây cọ chấm phá và cấu tạo cảnh quan. Xa xa, trên bầu trời cao, một con chim ó nghiêng cánh lượn vòng tròn, vẻ đẹp của thiên nhiên vẫn còn, không thể phủ nhận; nhưng với hắn, cảnh điển viên ấy giống như sân nhà tù. “Đối với ta,” hắn nói với Qara Köz, “lạy đức Allah, không có lối thoát.”

°°°

Sau ngày hôm đó hắn thường viết thư cho nàng nhưng không bao giờ gửi, và hắn chỉ gặp lại nàng một lần trước khi hắn chết. Tuy nhiên Ago, người còn được tự do trong thành phố, lại ghé thăm nàng mỗi tháng một lần ở Palazzo Cocchi del Nero, và nàng ban cho y một ân huệ là tiếp đón y trong căn phòng gọi là Vàng Anh gần salon lớn, đặt tên như vậy bởi loài chim này được vẽ xung quanh những bức tường đã chính thức biến thành rừng. Y gửi một xe toàn rượu đến cổng thương gia ở dưới ngõ hẹp phía sau ngôi nhà, nhưng y không vào nhà với tư cách một nhà buôn. Y mặc lên người bộ quần áo đẹp nhất, bộ triều phục của y, thứ mà hồi này y ít sử dụng, đoạn thả bước dọc phố Via Porta Rossa như một gã si tình luống tuổi đến thăm người yêu, tóc y một thời màu vàng nay trắng và mỏng dính, ẹp sát da đầu, hoa cầm trong tay. Nom y hơi buồn cười, y có thể nhìn thấy điều đó phản chiếu trên đôi mắt quá trung thực của nàng, nhưng y được như thế đã là bảnh nhất rồi. Y không chờ đợi điều gì ở nàng, nhưng nàng đã đề nghị y một thứ, một điều bí mật. “Anh sẽ làm việc này cho tôi chứ?” nàng hỏi, và y nói, “Bất cứ khi nào nàng muốn.” Chỉ có Gương Soi và những con chim vàng anh biết được họ đã nói gì.

Giuliano de’ Medici chết, Lorenzo de’ Medici trở thành người thống trị Florence, hiệu là Lorenzo II, và mọi việc bắt đầu thay đổi. Tuy nhiên, trong ba năm, sự thay đổi chưa rõ ràng. Lorenzo cũng cần Argalia một cách tha thiết như ông bác. Chính Argalia dẫn đầu người Florence bước vào trận chiến chống Francesco Maria, Công tước Urbino, người mà Leo X đang trở mặt. Trong thời gian Medici lưu vong, chính Francesco che chở họ, nhưng nay họ đang quay ngược lại chiếm lãnh địa của ông ta. Ông ta là một người đàn ông mạnh mẽ, dẫn dắt những lực lượng thiện chiến nên ngay cả bằng toàn bộ lực lượng vệ binh của Argalia thì cũng phải mất ba tuần mới hạ được ông ta. Kết thúc trận này, chín chiến binh Ottoman dày dạn đã chết. D’Artagnan, một trong bốn người khổng lồ Thụy Sĩ nằm trong số những người đã ngã xuống, và thật khủng khiếp khi phải thấy phải nghe Otho, Botho và Clotho đau đớn than khóc. Sau đó, Argalia dẹp yên những cuộc nổi loạn của hàng loạt Nam tước trung thành với Francesco Maria ở vùng Marches xứ Ancona; và rồi, Argalia người Thổ trở nên quá mạnh mẽ khiến Lorenzo không thể công khai chống lại.

Đó chính là thời kỳ il Machia dâng cuốn sách nhỏ lên triều đình Lorenzo. Hắn không hề nghe được một lời cám ơn, đánh giá, phê bình, hay thậm chí dù chỉ một thông báo đã nhận được, cũng không có bản sách nào được tìm thấy trong số những vật dụng cá nhân của Lorenzo sau khi ông ta chết. Một câu chuyện vắn tắt được người ta kháo đi kháo lại với nhau rằng khi cuốn sách được chuyển đến cho Lorenzo, ông ta đã cười khinh bỉ đoạn ném nó sang một bên. “Kẻ thất bại lại cả gan dạy hoàng tử cách làm hoàng tử sao cho thành công hay sao,” ông ta nói vẻ mỉa mai nặng nề. “Rõ ràng đây là cuốn sách ta phải ghi ngay vào tâm trí.” Thế rồi, sau khi tiếng cười của triều thần lắng xuống, ông ta nói thêm, châm ngòi cho một tràng cười hô hố nịnh bợ thứ hai. “Tất nhiên có một việc chúng ta có thể biết chắc. Nếu tên tuổi của gã Niccolò Mandragola này có bao giờ được ghi nhớ thì đó sẽ là một nghệ sĩ hài chứ không phải là một nhà tư tưởng.” Câu chuyện này đến tai Ago Vespucci, nhưng y quá tốt bụng nên không kể lại cho bạn. Kết quả là suốt nhiều tháng Niccolò cứ ngong ngóng được phúc đáp. Khi đã rõ rằng sẽ không bao giờ có phúc đáp, il Machia xuống dốc càng trầm trọng. Còn đối với cuốn sách nhỏ, hắn gạt sang một bên, và từ đó cho đến chết hắn không chào mời xuất bản với ai.

Vào mùa xuân năm 1519, Lorenzo ra tay. Ông ta cử Argalia đi truy đuổi người Pháp xung quanh Lombardy, tại đây người Thổ Nhĩ Kỳ thành Florence chiến đấu với quân của François I ở nhiều vùng trong tỉnh Bergamo. Trong lúc Argalia đi vắng, Lorenzo tổ chức một cuộc đấu thương lớn ở Piazza di Santa Croce, một sự kiện gần như lấy nguyên mẫu trận đấu thương để bảo vệ danh dự cho Simonetta Vespucci trong đó Giuliano de’ Medici mang biểu ngữ ca tụng vẻ yêu kiều của người đẹp vô đối, la sans pareille. Qara Köz được mời ngồi ở vị trí danh dự trên bệ của hoàng gia, dưới một tấm trướng màu xanh trang trí những bông hoa loa kèn vàng, và Lorenzo cưỡi ngựa đến chỗ nàng, phất một biểu ngữ mới mang chân dung nàng do del Sarto vẽ; nhưng lời lẽ vẫn tương tự. La sanspareille. “Ta dành những sự kiện này cho nữ hoàng sắc đẹp của thành phố, Angelica của Florence và Cathay,” Lorenzo tuyên bố. Qara Köz vẫn dửng dưng, không ném cho ông ta bất kỳ chiếc khăn quàng hay khăn tay nào để đeo, và màu đỏ lừng lên trên má Công tước làm bộc lộ cơn điên giận vì nhục nhã của ông ta. Có khoảng mười sáu tay thương, đều là những binh lính bảo vệ thành phố, và hai giải thưởng, một giải palio làm bằng kim tuyến vàng và một giải nữa làm bằng bạc. Công tước không tham gia tranh giải mà đến ngồi sau Qara Köz và không nói gì với nàng cho đến khi các giải thưởng đều đã có chủ.

Tiệc được mở ở Palazzo Medici sau trận đấu, ở đó người ta uống zuppa pavese, ăn thịt chim công, gà lôi vùng Chiavenna, cháo Toscana, sò Venice. Có cả món mì làm theo kiểu Ả Rập với nhiều đường và quế, đồng thời tất tật các món liên quan đến thịt lợn, như fagioli có bì lợn, đều bị loại ra để không phạm đến sự nhạy cảm của vị khách danh dự. Có món mứt quả mộc qua vùng Reggio, bánh hạnh nhân vùng Siena, lẫn món caci marzolini chính hiệu, tức là pho mát tháng Ba. Hàng đống cà chua lớn tạo thành những món trang trí bàn ăn cực tinh tế. Sau tiệc tùng là những bài diễn văn của các nhà thơ và học giả về chủ đề tình yêu, như đã diễn ra trong bữa tiệc của Agathon ghi lại trong Symposium của Plato. Lorenzo kết thúc phần này của bữa tiệc bằng cách ngâm nga vài câu chọn từ trong chính Symposium. “Tình yêu khiến người đàn ông dám chết vì người mình yêu - yêu đơn phương,” ông ta bình, “và đàn bà cũng như đàn ông. Về chuyện này, Alcestis, con gái của Pelias, là một chứng tích cho toàn Hy Lạp; bởi vì nàng sẵn sàng hy sinh cuộc đời mình vì chồng, khi không ai dám làm.” Khi ông ta ngồi phịch xuống, Qara Köz hỏi tại sao ông ta chọn đoạn này. “Tại sao lại nói đến cái chết, trong khi chúng ta đang sống giữa cuộc đời sung sướng?” nàng nói.

Lorenzo khiến nàng bàng hoàng khi đối đáp với nàng bằng những từ ngữ cay nghiệt nhất. Ông ta đã uống quá nhiều, và ai cũng biết rằng ông ta không có sức uống rượu. “Cái chết, thưa bà, không hề quá xa xôi như chúng ta tưởng,” ông ta nói. “Và ai mà biết được chẳng bao lâu nữa bà có thể bị người ta đòi hỏi cái gì.” Nàng bất động, lặng thinh, hiểu rằng số phận đang nói với mình qua miệng của gã chủ nhà thô lỗ này. “Trước khi một bông hoa tàn, hương thơm của nó phai đi,” ông ta nói. “Và hương thơm của bà, thưa bà, đã phai đáng kể rồi, phải không nào.” Đó không phải là một câu hỏi. “Nay thì người ta ít nói đến tiếng nhạc thần tiên vang lên quanh bà, hay những lần chữa bệnh thần kỳ, hoặc những sự thụ thai kỳ lạ của mấy người đàn bà vô sinh. Thậm chí các công dân nhẹ dạ nhất của chúng ta, hay những kẻ đói khát ăn bánh mì kèm cần sa gây ảo giác chỉ để quên đi cái đói, thậm chí đám ăn mày chuyện ăn thức ôi thiu và cây độc thường xuyên đến mức đêm nào cũng nhìn thấy quỷ, chúng nó cũng không còn nói đến sức mạnh thần kỳ của bà. Những phép màu của bà đâu cả rồi, thưa bà, những nước hoa say lòng người của bà khiến tất cả đám đàn ông si mê đâu rồi? Dường như sức mạnh phù thủy của người đàn bà đẹp nhất cũng có thể phai nhạt, biết nói thế nào nhỉ? Theo tuổi tác.”

Qara Köz hai mươi tám tuổi, nhưng có sự kiệt quệ trong nàng làm mờ đi ánh sáng của nàng, và cả sự căng thẳng, mà vì lý do cá nhân Lorenzo đã gọi tên một cách chính xác và tàn nhẫn. “Thậm chí cả ở nhà,” ông ta thì thầm điệu bộ, “cuộc sống cũng mòn mỏi, phải không? Sáu năm sống với nhau ở Florence và vài năm trước đó, vậy mà các vị vẫn không có con. Người ta đang tò mò về sự vô sinh của bà. Hỡi bác sĩ, hãy tự chữa cho mình.” Qara Köz bắt đầu nhỏm dậy. Lorenzo II ấn mạnh tay lên cánh tay nàng, ghì cứng nó xuống tay ghế. “Người bảo hộ của bà còn có thể bảo vệ bà bao lâu nữa nếu bà không sinh cho ông ta một cậu con trai?” ông ta hỏi. “Ấy là nói chuyện nếu ông ta còn về được sau các cuộc chiến tranh.”

Trong thời khắc đó nàng hiểu rằng một hành động phản trắc đã được hoạch định sẵn, một kẻ nào đó hoặc một nhóm nào đó dưới sự chỉ huy của Argalia đã phản bội chàng để đổi lấy lời hứa hẹn ưu ái nào đấy, vốn rất có thể hóa ra lại là một con dao bí mật thọc mạng sườn hay cuộc hành quyết công khai. Một hành động phản bội thường xứng đáng hành động phản bội khác. “Ông sẽ không bao giờ giết được chàng khi người của chàng còn ở xung quanh,” nàng yếu ớt nói, và chính vào khoảnh khắc đó, sừng sững trước mắt nàng, như một lời tiên tri, gương mặt của Konstantin người Serbia. “Ông đã hứa với hắn điều gì,” nàng hỏi, “để sau bấy nhiêu năm bằng hữu hắn có thể đồng ý làm một việc ngu ngốc như vậy?” Lorenzo cúi người về phía trước thì thầm vào tai nàng. “Mọi thứ hắn có thể tưởng tượng được,” ông ta tàn nhẫn đáp. Như vậy nàng chính là khoản hối lộ, và Konstantin, người canh gác quá gần bên nàng quá lâu, đã bị tha hóa bởi sự gần gũi đó và trở nên thèm khát một sự gần gũi thân mật hơn nữa, và vấn đề ở chỗ đó. Nàng là sự diệt vong của Argalia. “Hắn sẽ không làm thế,” nàng nói. Lorenzo siết chặt hơn cánh tay nàng. “Chà, ngay cả nếu hắn làm, thưa công chúa.” Ông ta nói, “hắn cũng không nhận được phần thưởng của mình.” Phải, nàng hiểu. Vấn đề lại là ở đây, số phận của nàng. “Hãy giả sử như quân lính từ chiến trường trở về mang theo viên tướng chỉ huy đã chết nằm trên khiên,” người đàn ông ngồi cạnh nàng đang lẩm bẩm. “Một bi kịch khủng khiếp, tất nhiên, anh ta sẽ được mai táng giữa những người anh hùng của thành phố, và ít nhất một tháng để tang. Nhưng hãy giả sử như vào thời gian ông ta trở về chúng ta đã chuyển bà và người hầu cùng tất cả của cải từ Via Porta Rossa về Via Larga. Chỉ giả sử bà ở đây, làm khách của ta, để được an ủi trong lúc đau buồn khủng khiếp. Hãy tưởng tượng xem ta sẽ làm gì với kẻ hèn nhát đã giết chết người anh hùng của Florence, người tình của bà, bạn của ta. Bà có thể cho ta biết những hình thức tra tấn mà bà thích sử dụng, và ta có thể bảo đảm rằng hắn sẽ bị giữ cho sống đến chừng nào trải đủ tất cả những hình thức tra tấn đó.”

Nhạc nổi lên. Bây giờ là lúc khiêu vũ. Nàng sẽ nhảy điệu pavana với kẻ đã giết chết niềm hy vọng của mình. “Ta phải nghĩ đã,” nàng nói, và ông ta cúi đầu. “Tất nhiên,” ông ta nói, “nhưng hãy nghĩ nhanh lên, và trước khi bà suy nghĩ, bà sẽ được đưa đến phòng riêng của ta đêm nay, để bà hiểu được mình phải nghĩ về điều gì.” Nàng ngừng nhảy, đứng đối mặt ông ta. “Thưa bà, xin mời,” ông ta nhắc nhở nàng, tay giơ ra cho đến khi nàng bước đúng nhịp trở lại. “Bà là một công chúa thuộc dòng máu hoàng gia Thiết Mộc Chân và Thành Cát Tư Hãn. Bà biết rõ thế giới vận hành thế nào.”

Nàng trở về nhà cùng với Gương Soi đêm hôm đó sau khi đã thể hiện rằng nàng thực sự hiểu những sự vận hành của thế giới. “Angelica, những gì phải diễn ra đã diễn ra,” nàng nói. “Bây giờ, Angelica, chúng ta hãy chuẩn bị để chết,” Gương Soi đáp. Đó là cụm từ mà cô ta và công chúa đã ấn định với nhau từ lâu, nó có nghĩa là đã đến lúc đi tiếp, chấm dứt một cuộc sống này và tìm cuộc sống khác, sử dụng kế hoạch chạy trốn và biến mất. Để thực hiện kế hoạch này, Gương Soi, mặc áo choàng có mũ trùm đầu, sẽ lẻn ra ngoài qua cổng của các thương gia sau khi thành phố chìm vào giấc ngủ, đi theo ngõ hẹp phía sau Palazzo Cocchi del Nero, sau đó đi vòng vèo qua thành phố đến quận Ognissanti, cuối cùng xuất hiện trước cửa nhà Ago Vespucci. Nhưng cô ta bất ngờ thấy Qara Köz lắc đầu. “Chúng ta sẽ không đi,” nàng nói, “chừng nào chồng ta chưa còn sống trở về.” Nàng không có quyền lực bao trùm sự sống và cái chết, thay vào đó chỉ dựa vào sức mạnh mà nàng chưa bao giờ dùng đến: sức mạnh của tình yêu.

°°°

Ngày hôm sau, dòng sông cạn khô. Thành phố đầy ắp những tin tức rằng Lorenzo de’ Medici ốm sắp chết, và mặc dù không ai nói to song ai cũng biết rằng căn bệnh đó là morbo gallico kinh khiếp, tức là bệnh giang mai. Chuyện sông Arno cạn nước được xem là điềm báo chết người. Các bác sĩ của Lorenzo chăm sóc ông ta suốt ngày đêm, nhưng do đã có quá nhiều người Florence chết vì bệnh này từ khi nó xuất hiện lần đầu tiên hai mươi ba năm trước nên ít người kỳ vọng Công tước của họ sống sót được. Như thường lệ, nửa thành phố đổ lỗi cho lính Pháp đem bệnh này đến đây, còn nửa kia khăng khăng rằng các thủy thủ của Christopher Columbus dã mang nó về nhà sau chuyến đi của họ, song Qara Köz không quan tâm đến những chuyện nhảm nhí như vậy. “Chuyện này xảy ra nhanh hơn ta dự đoán,” nàng nói với Gương Soi, “có nghĩa là sớm muộn gì mọi nghi ngờ cũng sẽ đổ lên ta.” Điều này hẳn sẽ bị nhiều người cho là nhận xét lạ lùng, bởi vì Qara Köz không mắc bệnh giang mai, kiểm tra y tế đã chứng minh điều đó, nàng cũng không nhiễm bệnh này vào bất kỳ thời điểm nào về sau. Nhưng cũng là sự thật rằng không ai ngờ Lorenzo II nhiễm bệnh, khiến chuyện ông ta bỗng nhiên bị cơn bệnh này tấn công dưới hình thức hung hãn nhất càng đáng chú ý. Và như vậy đây là trường hợp đáng ngờ, và trong một trường hợp như vậy phải tìm được một kẻ tình nghi, hay ít nhất là một con tốt thí. Ai biết được mọi chuyện đã diễn ra như thế nào, nếu Argalia người Thổ không còn sống trở về.

Đêm trước khi anh ta trở về nàng ngủ chập chờn nhưng khi giấc ngủ đến nàng mơ thấy chị gái mình. Trên một tấm thảm xanh viền hoa văn đỏ và vàng, với một viên kim cương đỏ vàng ở giữa, bên trong một chiếc lều lớn bằng vải đỏ và vàng, Khanzada Begum ngồi chăm chú nhìn một người đàn ông mà nàng không nhận ra, mặc quần áo lụa màu kem cùng một tấm khăn choàng màu hồng và xanh lá vắt qua vai, trên đầu quấn một chiếc khăn màu xanh nhạt và trắng, pha chút vàng. Ta là em trai Babar của chị, người lạ nói. Nàng nhìn vào mặt người này nhưng anh trai nàng không có đó. Ta không nghĩ như vậy, nàng nói. Người đàn ông nhìn sang một người ngồi hơi chếch về một bên. Kukultash, ông ta nói, ta là ai? Tâu bệ hạ, người thứ hai nói, ngài là Zahiruddin Muhammad Babar, chắc chắn như chuyện chúng ta đang ở Qünduz. Khanzada Begum trả lời, Tại sao ta nên tin anh ta hơn tin ngài? Ta không biết Kukultash nào cả. Em trai và chị gái tiếp tục ngồi trong căn lều kia, người chị được các hầu gái đứng phục vụ bên cạnh, còn người em trai được những người lính cầm giáo và cung tên đứng gác. Không có cảm xúc nào được thể hiện ra. Người phụ nữ không quen biết em trai mình. Nàng đã không gặp anh ta suốt mười năm. Qara Köz hiểu thậm chí trong mơ rằng nàng là tất cả những con người này trong giấc mơ. Nàng là người chị gái bị tách khỏi gia đình, không thể tìm được lối đi của những kỷ niệm và yêu thương cho phép nàng quay về. Nàng là anh trai Babar, một người vừa tàn bạo vừa lãng mạn, một người có thể vừa chặt đầu người vừa ca tụng vẻ đẹp của rừng đầm lầy vào cùng một buổi chiều, nhưng cũng là người không quê hương, không tấc đất để gọi là của mình, chiến đấu vì khoảng trống, chiếm được những vùng đất rồi lại đánh mất chúng, lúc thì đang hành quân vào Samakand trong tư thế chiến thắng, lúc thì vào Kandahar, có lúc lại bị đánh đuổi khỏi những nơi này, Babar chạy, chạy mãi, cố gắng tìm một mảnh đất nơi ông có thể đứng yên. Và nàng cũng là Kukultash, bạn của Babar, là những người hầu gái, những người lính, nàng trôi nổi bên ngoài bản thân và quan sát câu chuyện của chính mình giống như nó đang xảy ra với ai đó, không có cảm giác gì, không cho phép mình được cảm nhận. Nàng là Gương Soi cũng bằng như chính nàng.

Sau đó giấc mơ thay đổi. Màn trướng và mái vòm của căn lều cứng lại thành đá đỏ. Thứ vốn tạm bợ, di động, biến đổi được bỗng bất thình lình vĩnh viễn và cố định. Một cung điện bằng đá trên đồi và anh trai Babar của nàng đang nghỉ ngơi trên một bục đá ở chính giữa một bể nước dài hẹp, một cái bể đẹp không gì sánh nổi. Ngài giàu có đến mức khi nổi cơn hào phóng ngài có thể tháo cạn bể và đổ đầy tiền vào đó rồi cho phép người dân đến xúc của cải mà ngài bố thí. Ngài giàu có, thư nhàn, và có không chỉ một cái bể mà cả một vương quốc. Nhưng ngài không phải là Babar. Ngài không phải là anh trai của nàng. Nàng không nhận ra ngài. Ngài là người mà nàng không quen.

“Ta đã nhìn thấy tương lai, Angelica ạ,” nàng nói với Gương Soi khi tỉnh giấc. “Tương lai được khắc trên đá, và hậu duệ của anh trai ta là một hoàng đế vô song. Chúng ta là nước, chúng ta có thể biến thành không khí và mất hút như mây khói, nhưng tương lai là của cải và đá.” Nàng sẽ đợi tương lai đến. Sau đó nàng quay lại với cuộc đời cũ, hòa nhập về nó, làm cho mọi cái viên mãn. Nàng sẽ làm tốt hơn Khanzada. Nàng sẽ không thể không nhận ra nhà vua.

Đã có một người đàn bà trong giấc mơ ấy, trông từ đằng sau, một người đàn bà có mái tóc dài màu vàng buông xóa bờ vai, ngồi đối diện nhà vua, nói chuyện, mặc chiếc áo choàng dài kết bằng nhiều hình quả trám sặc sỡ. Một người đàn bà nữa ở trong nhà, người không bao giờ nhìn thấy ánh mặt trời, người lang thang trong các hành lang cung điện như cái bóng, lúc mờ lúc tỏ, rồi lại mờ đi. Phần này của giấc mơ không rõ ràng.

°°°

Qara Köz hiểu về chuyện đè nén cảm xúc. Từ khi nàng được đưa đến khu phòng riêng của Lorenzo II, nàng cho phép mình không có cảm xúc gì. Hắn đã làm những gì định làm và nàng cũng đã thực hiện những ý định của mình, hoàn toàn máu lạnh. Sau khi trở về Palazzo Cocchi del Nero nàng tỉnh táo và bình tĩnh đến hoàn hảo. Gương Soi hối hả gói ghém đôi cassoni, những chiếc rương lớn mà đàn bà thường dùng để cất đồ đạc mang về nhà chồng, chuẩn bị sẵn sàng cho một cuộc ra đi vội vã, kể cả nếu chủ cô quyết tâm ở lại. Qara Köz đợi bên một cửa sổ để mở của salon lớn, cho phép những lời bàn tán ngoài thành phố theo gió thổi đến tai. Không lâu sau nàng nghe được lời mà nàng biết người ta sẽ nói, lời nói khiến việc ở lại của nàng trở nên không an toàn. Tuy nhiên, nàng vẫn không có ý định ra đi.

Mụ phù thủy. Mụ đã bỏ bùa ông ta. Ông ta đã ăn nằm với mụ phù thủy, ốm rồi chết. Trước đây ông ta không có bệnh. Yêu thuật đấy. Mụ đã lây cho ông ta căn bệnh của quỷ. Mụ phù thủy, mụ phù thủy, mụ phù thủy.

Lorenzo II đã chết khi đội quân chiến thắng trở về Cisano Bergamasco, hành quân có trật tự bất chấp sự kinh hoàng gây ra cho các hạng lính bởi âm mưu của Konstantin người Serbia sát hại gran condottiere, tướng Argalia giữa trận chiến. Cùng với sáu đồng bạn lính vệ binh trang bị súng hỏa mai, thương và kiếm, Konstantin thực hiện một cuộc tấn công hèn nhát vào vị trí của chủ tướng từ phía sau. Viên đạn đầu tiên trúng vai làm anh ta ngã ngựa, vô tình cứu sống anh ta, bởi vì sau đó xung quanh vị thủ lĩnh vừa ngã xuống toàn là ngựa khiến kẻ nổi loạn không thể tới được chỗ anh ta. Ba người khổng lồ Thụy Sĩ còn lại rời bỏ quân thù phía trước mặt để chiến đấu với những kẻ phản bội ở phía sau, và sau trận đánh giáp lá cà ác liệt, cuộc nổi loạn bị dẹp yên. Konstantin người Serbia bị giết bởi một mũi thương Thụy Sĩ trúng tim, nhưng Botho cũng ngã xuống. Khi màn đêm buông, trận chiến với quân Pháp thắng lợi, nhưng Argalia không sung sướng gì với chiến thắng này. Đội quân ban đầu của anh ta chỉ còn lại chưa đầy bảy mươi người còn sống.

Đến gần thành phố, họ nhìn thấy những ngọn lửa bùng lên khắp nơi giống như vào ngày bầu cử Giáo hoàng, nên Argalia cử một kỵ binh phi nhanh lên trước để tìm hiểu xem chuyện gì đang xảy ra. Người trinh sát quay về với tin báo rang Công tước đã chết và các công dân như rắn mất đầu đang quay sang đổ tội cho Qara Köz đã nguyền rủa ông ta bằng ma thuật có công lực mạnh đến nỗi nó ăn hết thân thể ông ta như một con thú đói, bắt đầu từ bộ phận sinh dục sau đó lan ra chỗ khác. Argalia ra lệnh cho Otho, một trong hai huynh đệ Thụy Sĩ còn lại với trái tim tan nát, dẫn quân tức tốc trở lại doanh trại. Tập hợp Clotho và những vệ binh còn lại quanh mình, phớt lờ cánh tay phải bị thương treo lủng lẳng, anh ta phi ngựa nhanh lướt như gió về nhà. Bởi quả thực đêm đó trời nổi gió, họ nhìn thấy những cây ô liu bị nhổ bật gốc, những cây sồi bị quăng sang bên ngả nghiêng như cây con, và cả những cây hồ đào, anh đào và cây tống quán sủi, khi họ cưỡi ngựa qua, dường như cả rừng cây đang bay xé gió dọc hai bên sườn họ; và khi đến gần thành phố họ nghe thấy tiếng ầm ĩ náo động cực độ, thứ huyên náo mà chỉ dân Florence biết cách tạo ra. Tuy nhiên, đó không phải là tiếng ồn ào vui sướng. Giống như thể tất cả mọi người trong thành phố đã biến thành ma sói và đang hú dưới trăng.

°°°

Con đường từ nàng phù thủy thành mụ phù thủy mới ngắn làm sao. Mới hôm qua nàng còn là thần hộ mệnh không chính thức của thành phố. Bây giờ một đám đông giận dữ đang tụ tập ngoài cửa. “Cửa sau vẫn mở, Angelica,” Gương Soi nói. “Angelica, chúng ta sẽ chờ,” nàng đáp. Nàng đang ngồi trên một chiếc ghế dựng ngay ngắn bên cửa sổ trong salon lớn, nhìn ra ngoài theo một góc sao cho nàng thấy được người ngoài song người ngoài không thấy nàng. Vô hình là số phận của nàng. Nàng vẫn bình tĩnh. Nàng nghe thấy tiếng vó ngựa và nhỏm dậy. “Chàng đây rồi.” Đúng là anh ta.

Bên ngoài cung điện Cocchi del Nero, phố Via Porta Rossa mở ra một quảng trường nhỏ, xung quanh đó là cung điện Davizzi và những ngôi nhà hình tháp của Foresi. Argalia và các vệ binh phi ngựa về phía quảng trường, họ đi chậm lại vì đám đông những kẻ săn phù thủy đang tụ tập mỗi lúc một đông. Nhưng họ quyết tâm, lại có vũ trang mạnh, thế nên người dân để họ đi qua. Khi họ đến trước cung điện, các vệ binh dẹp một khoảng trống và khi họ biết chắc đã an toàn thì cửa được mở ra. Một người trong đám đông hét lên, “Tại sao ngươi bảo vệ mụ phù thủy?” Argalia phớt lờ. Rồi cũng giọng đó hét lên, “Ngươi phục vụ ai vậy, hỡi condottiere, nhân dân hay dục vọng của ngươi? Ngươi phục vụ thành phố này và Công tước bị hãm hại của nó, hay ngươi làm nô lệ cho mụ phù thủy đã hãm hại ngài?” Argalia quay ngựa lại để đối mặt với đám đông. “Ta phục vụ nàng,” anh ta nói, “như ta vẫn luôn làm và sẽ làm.” Sau đó cùng với khoảng ba mươi người khác anh ta phi ngựa vào sân trong, bỏ lại Clotho chịu trách nhiệm mọi hoạt động bên ngoài. Các kỵ sĩ dừng lại xung quanh cái giếng ở chính giữa sân sau, và cung điện vốn tĩnh lặng tràn ngập âm thanh ồn ĩ, tiếng ngựa hí, tiếng giáo gươm loảng xoảng, tiếng đàn ông quát tháo ra lệnh cũng như đáp lệnh. Đám gia nhân trong nhà chạy ra đưa đồ ăn thức uống mời các kỵ sĩ và ngựa của họ. Và bấy giờ, Qara Köz như người đàn bà chợt tỉnh giấc, bỗng hiểu ra mối nguy cho mình. Nàng đứng ở đầu cầu thang dẫn xuống sân sau và Argalia đứng dưới nhìn lên. Da anh ta trắng bệch như người chết.

“Thiếp biết chàng còn sống,” nàng nói. Nàng không nhắc đến cánh tay bị thương của anh ta.

“Và nàng cũng phải sống,” anh ta nói. “Đám đông đang đông thêm.” Anh ta không nói gì đến vết thương nhức nhối bên vai phải hay ngọn lửa đang lan khắp thân thể từ chỗ bị thương. Anh ta không nói gì đến con tim đập thình thịch khi nhìn nàng. Anh ta cảm thấy hụt hơi sau chặng đường dài cưỡi ngựa. Làn da trắng của anh ta sờ vào thấy nóng bỏng. Anh ta không nói đến từ “yêu”. Lần cuối cùng trong cuộc đời mình, anh ta tự hỏi liệu mình có phí phạm tình yêu cho một người đàn bà chỉ trao đi tình yêu cho đến lúc cần lấy lại thì lấy lại hay chăng. Anh ta gạt ý nghĩ ấy sang một bên. Anh ta đã trao đi trái tim một lần trong đời và thấy mình may mắn vì có cơ hội được làm việc đó. Câu hỏi liệu nàng có xứng đáng với tình yêu này hay không không có ý nghĩa. Trái tim anh ta đã trả lời câu hỏi đó từ lâu.

“Chàng sẽ bảo vệ thiếp,” nàng nói.

“Bằng cả cuộc đời ta,” anh ta đáp. Anh ta bắt đầu hơi run. Khi bị ngã trên chiến trường Cisano Bergamassco, nỗi đau buồn của anh ta về sự phản bội của Konstantin người Serbia đã nhanh chóng được tiếp nói bởi cảm giác nhận ra sự điên rồ của chính mình. Anh ta đã sa bẫy giống hệt như có lần anh đã bắt được Vua Ismail nước Ba Tư trong trận Chaldiran. Người đánh kiếm luôn thua người có súng. Trong thời đại của súng hỏa mai và súng thần công loại nhẹ có thể di chuyển dễ dàng, không có chỗ cho các hiệp sĩ mặc áo giáp. Anh ta là một hình bóng của quá khứ. Anh ta xứng đáng ăn phát đạn đó giống như cái cũ đáng bị cái mới hủy diệt. Anh ta là một kẻ hơi nông nổi.

“Thiếp không thể đi,” nàng nói. Có âm sắc ngạc nhiên trong giọng nói của nàng, dường như nàng mới biết điều gì đó khác thường về bản thân mình.

“Nàng phải đi ngay,” anh ta đáp, hơi hổn hển. Họ không tiến đến gần nhau. Họ không ôm lấy nhau. Nàng đi khỏi và tìm thấy Gương Soi.

“Nào, Angelica, chúng ta hãy sẵn sàng để chết,” nàng nói.

°°°

Đêm rực cháy. Những ngọn lửa ở khắp nơi bốc lên bầu trời sáng rực. Trăng tròn, thấp phía chân trời, phớt đỏ, thật to. Trông nó giống như con mắt điên dại, lạnh lùng của Chúa. Công tước đã chết và chỉ còn tin đồn thống trị. Theo tin đồn, Giáo hoàng đã nguyền rủa “Angelica” là ả điếm sát nhân và đã cử một hồng y đến cai quản thành phố, đối phó với mụ phù thủy hoang dại. Ký ức về việc thiêu sống ba kẻ Khóc mướn đầu sỏ, Girolamo Savonarola, Domenico Buonvicini và Silvestro Maruffi ở Piazza della Signoria vẫn chưa phai nhạt, nên có những kẻ vẫn mong chờ được thấy mùi cháy khét của thứ thịt đàn bà ngời chói. Nhưng bản chất của lũ đông là không thể kiên nhẫn. Đến nửa đêm, đám đông đã tăng lên gấp ba và càng nóng nảy hơn. Người ta ném đá vào cung diện Cocchi del Nero. Đội hình phalanx dưới quyền Clotho người Thụy Sĩ vẫn giữ được cổng nhưng ngay cả vệ binh cũng biết mệt mỏi, vài người còn đang bị thương. Thế rồi giữa đêm về sáng, trong khi quần chúng gào thét thì tin tức chết người bay đến. Quân đội Florence, bị kích động bởi thông tin vô căn cứ về việc Giáo hoàng ra sắc lệnh chống lại mụ phù thủy Angelica, đã nổi dậy tham gia cùng với quần chúng đang điên dại mà hành quân về Via Porta Rossa, vũ trang đầy đủ. Clotho nghe được tin này thì biết rằng cả ba anh em trai gã giờ đã chết, liền quyết định chấm dứt mọi chuyện.

“Vì người Thụy Sĩ,” gã gào lên và lấy hết sức mình lao vào đám đông, một tay vung kiếm tay kia nắm một sợi xích dài gắn quả cầu gai ở đầu. Các vệ binh khác kinh ngạc nhìn gã, bởi vì người trong đám đông không ai mang thứ gì nguy hiểm ngoài gậy và đá, nhưng không thể ngăn cản được Clotho. Sát khí đã trùm lên gã. Người ta gục xuống dưới vó ngựa của gã và bị giày xéo đến chết. Đám đông điên cuồng vì sợ hãi và tức giận, song trước tiên mọi người đều lùi bước trước người khổng lồ bạch tạng điên cuồng trên lưng ngựa. Sau đó một khoảnh khắc kỳ lạ ập đến, một kiểu thời khắc quyết định vận mệnh của dân tộc, bởi vì khi một đám đông không còn sợ một đội quân, thế giới sẽ thay đổi. Hoàn toàn bất ngờ, đám đông không lùi lại nữa, và đúng lúc đó Clotho trên lưng ngực với thanh kiếm vung lên chực tấn công hiểu rằng anh ta sẽ chết. “Vệ binh, theo tôi,” gã hét lên, sau đó đám đông ào đến như dòng nước lũ, hàng nghìn, hàng nghìn tiếng gào thét, những cánh tay túm lấy, những nắm đấm nện thình thịch, một cơn mưa đá rơi xuống đầu binh lính, và người ta nhảy chồm lên họ như những con mèo, giật ngã lũ ngựa, gục chết dưới vũ khí vung vun vút của các vệ binh song vẫn tiến lên, cào cấu, giằng co, kéo giật cho đến khi những người lính thảy đều ngã ngựa rơi vào rừng chân giẫm đạp của người dân, sức mạnh nghiền nát của đám đông đang căng phình ra kia, và thế giới toàn là máu.

Thậm chí ngay trước khi quân đội kéo đến và đám đông rẽ ra như biển nước để những người lính vũ trang đi qua, đám vệ binh bên ngoài Palazzo Cocchi del Nero đã không còn nữa, và bằng những chiếc rìu lấy của các chiến binh ngã xuống, đám đông tấn công ba cổng gỗ lớn của cung điện. Trong cái sân phía sau những cánh cửa này, Argalia người Thổ và những chiến binh còn lại vẫn ngồi trên ngựa, mặc nguyên áo giáp chiến đấu, sẵn sàng trụ vững trong trận chiến cuối cùng. “Nỗi nhục lớn nhất là chết trong tay những người mà ta đã chỉ huy trên chiến trường,” Argalia nghĩ, “nhưng ít nhất những đồng đội lâu năm nhất của ta sẽ chết cùng với ta, và đó là vinh dự.” Sau đó chuyện vinh và nhục biến mất khỏi suy nghĩ của anh ta bởi vì Qara Köz sắp đi và đã đến lúc nói những lời cuối cùng.

“May mắn là đám đông quá ngu ngốc,” nàng nói, “Nếu không thì Ago và Gương Soi không thể đến được cửa sau ở cuối đường. May mắn là thiếp đã nghe lời khuyên của anh bạn Niccolò của chàng nếu không thì đã không có kế hoạch nào, đã không có ai chờ sẵn ở bên ngoài với những thùng rượu rỗng để giấu chúng ta cùng với một cỗ xe và những con ngựa khỏe để đưa chúng ta đi xa.”

“Ban đầu có ba người bạn,” Argalia người Thổ nói, “Antonio Argalia, Niccolò ‘il Machia’ và Ago Vespucci. Và cuối cùng cũng có ba. il Machia có những con ngựa nhanh nhẹn hơn đợi nàng. Hãy đi đi.” Cơn sốt lúc này đã siết lấy thân thể anh ta, và vết thương đau ghê gớm. Anh ta bắt đầu run. Kết thúc sẽ không còn lâu nữa. Thật khó mà ngồi được trên lưng ngựa lâu như vậy.

Nàng dừng lại. “Thiếp yêu chàng,” nàng nói. Hãy chết vì thiếp.

“Ta cũng yêu nàng,” anh ta trả lời. Ta đang chết rồi đây, nhưng ta sẽ chết vì nàng.

“Thiếp yêu chàng không giống bất kỳ người đàn ông nào khác,” nàng nói. Hãy chết vì thiếp.

“Nàng đã là tình yêu của cuộc đời ta,” anh ta đáp. Cuộc đời ta đã gần hết rồi, nhưng những gì còn lại ta dành hết cho nàng.

“Hãy để thiếp ở lại,” nàng nói. “Hãy nộp thiếp đi. Điều đó sẽ kết thúc tất cả chuyện này.” Một lần nữa, trong giọng nói của nàng lại có âm sắc ngạc nhiên vì điều nàng cho phép mình nói ra, đề nghị, cảm nhận.

“Giờ thì đã quá muộn rồi,” anh ta nói.

Trận chiến cuối cùng của những Chiến binh bất khả chiến bại của Florence, sự thất bại và hủy diệt cuối cùng của họ trong cuộc Bạo động Via Porta Rossa, diễn ra trong sân sau của cái mà sau này người ta gọi là Cung điện Đẫm Máu. Khi trận chiến kết thúc, mụ phù thủy và người hầu đã đi xa, và khi những người dân Florence hiểu ra tình hình, nỗi tức giận của họ dường như biến mất, cũng giống như những người tỉnh lại sau một giấc mơ khủng khiếp, họ không còn thèm muốn giết chóc nữa. Họ trở lại chính mình, không còn là quần chúng giận dữ nữa, mà là một đám đông những thực thể có chủ quyền riêng, tất cả bọn họ vừa đi về nhà vừa lầm bầm, dáng vẻ hổ thẹn và ước gì tay mình đừng nhúng máu. “Nếu mụ ta đã trốn thoát rồi,” ai đó nói, “thì hãy cút luôn đi và vĩnh biệt.” Không ai cố gắng truy đuổi. Chỉ có nỗi hổ thẹn. Sau đó, khi Giáo hoàng Nhiếp chính đến Florence, Palazzo Cocchi del Nero bị khóa lại, dán niêm phong của thành phố đặt lên nơi này, và suốt một trăm năm sau không ai sống ở đó. Và một khi Argalia người Thổ đã ngã xuống, hoàn toàn bất tỉnh vì nhiễm trùng máu phát khắp cơ thể, một khi anh ta đã bị đâm xuyên cổ, cũng như khi anh ta nằm hấp hối vì nhiễm trùng, do ngọn giáo đê hèn của một tên lính gây ra, kỷ nguyên của condottieri vậy là đến hồi kết.

Còn dòng sông Arno, dường như chịu lời nguyền của mụ phù thủy, vẫn cạn khô trong một năm lẻ một ngày nữa.

°°°

“Nàng không có con,” hoàng đế nhận xét. “Ngươi nói gì về điều đó?”

“Chuyện vẫn còn,” người kia đáp.

°°°

Niccolò nhìn thấy Ago ở đằng xa khi bình minh vừa ló, Ago cầm cương một cỗ xe chở hai thùng rượu ở phía sau, và hắn bỏ dở kế hoạch bắt chim hét, đặt những chiếc lồng chim xuống, tự mình đi chuẩn bị ngựa. Hắn không dư dật để tặng hai con ngựa, nhưng hắn vẫn làm thế, mà không ân hận. Có lẽ ấy là điều người ta sẽ nhớ về hắn, một người đã giúp đỡ cuộc chạy trốn khỏi những kẻ truy đuổi Tiểu thư Mogor, công chúa thuộc dòng dõi nhà Timur và Thành Cát Tư Hãn, xưa kia từng là nàng phù thủy của Florence. Hắn quát với lên gác gọi vợ, bảo mụ chuẩn bị thức ăn và rượu ngay lập tức, đoạn gói ghém dư thừa một chút những thứ có thể ăn vặt cho chuyến đi; nghe thấy vẻ cấp bách trong giọng nói của hắn, mụ nhảy khỏi giường, làm theo lời hắn, không cãi lại, mặc dù không mấy dễ chịu khi bị đánh thức dậy giữa một giấc ngủ sâu khác thường, lại bị ra lệnh không hề lịch sự. Sau đó Ago lóc cóc đến trước cửa nhà Machivelli, hụt hơi, hoảng sợ. Argalia không đi cùng y. il Machia lặng lẽ ngước mày dò hỏi Ago Vespucci, y liền vạch một ngón tay ngang cổ, sau đó bật khóc vì sợ, mừng và đau khổ. “Hãy mở những chiếc thùng ra, ơn Chúa,” Marietta Corsini xuất hiện ở cửa và nói. “Chắc chắn họ trầy xước đến chết ở bên trong đó rồi.”

Ago đã lót đệm và gối bên trong những chiếc thùng và làm cửa có bản lề ở bên trong, cả những cái lỗ thông hơi nhỏ, nhưng bất chấp mọi cố gắng của y, hai người đàn bà chui ra từ nơi trú ẩn trong hình hài thảm hại, mặt đỏ lựng, thở gấp và đau đớn. Họ nhận lấy nước uống một cách biết ơn nhưng từ chối thức ăn vì chuyến đi ảnh hưởng đến dạ dày. Không chần chừ họ xin một căn phòng để thay quần áo, và Marietta chỉ cho họ đi lên phòng ngủ chính. Gương Soi đi theo Qara Köz, mang theo một chiếc túi nhỏ, và khi hai người đàn bà xuất hiện một nửa giờ sau đó, họ thành những người đàn ông, mặc áo dài thắt ngang lưng - màu đỏ và vàng dành cho Qara Köz, xanh và trắng dành cho Gương Soi - với những chiếc thắt lưng quấn quanh eo, mặc quần len bó chẽn để cưỡi ngựa và đi ủng bằng da sơn dương. Tóc họ đã được cắt ngắn, vén gọn vào dưới mũ không vành. Marietta khẽ hít vào khi nhìn thấy chân họ bên trong chiếc quần bó chặt, nhưng không nói gì về chuyện đó. “Các vị không ăn chút gì trước khi đi ư?” mụ hỏi, nhưng họ không ăn. Họ cảm ơn mụ vì túi bánh mì, pho mát và thịt nguội mà mụ đã chuẩn bị cho họ. Sau đó họ đi ra cửa và thấy il Machia và Ago đang đợi. Ago vẫn ngồi trên xe. Trên xe không còn hai thùng rượu mà có hai chiếc rương đựng các thứ của đàn bà, một chiếc túi khác đựng quần áo của Ago và toàn bộ số tiền y có sẵn bao gồm một số tờ hối phiếu có mệnh giá lớn. “Ta sẽ có nhiều hơn khi đến Genoa,” y nói. “Ta sẽ có séc.” Y nhìn vào mắt Qara Köz. “Phụ nữ không thể đi một mình,” y nói. Mắt nàng mở to. “Vậy,” nàng đáp, “ngay lập tức lúc ấy, khi được cầu xin giúp đỡ, thấy tình huống khó khăn của chúng tôi, anh đã sẵn sàng rời bỏ nhà cửa, công việc, cuộc sống và chạy trốn cùng chúng tôi đến một tương lai không rõ ràng, thoát mối hiểm nguy này và ai biết được sẽ lâm vào bao nhiêu hiểm nguy khác?” Ago Vespucci gật đầu. “Phải, ta sẵn sàng.” Nàng quay sang y, cầm tay y trong tay mình. “Vậy thì, thưa ngài,” nàng nói, “ bây giờ chúng em là của ngài.”

Il Machia tạm biệt người bạn cũ. “Ban đầu có ba người bạn,” hắn nói, “Antonio Argalia, Niccolò ‘il Machia’ và Ago Vespucci. Hai trong số ba người thích chu du thiên hạ, người thứ ba thích ở nhà. Nay, trong hai lữ khách, một người đã ra đi mãi mãi, còn người kia bị bỏ lại nơi hoang vu. Chân trời của tôi đã bị thu nhỏ lại và tôi chỉ còn viết đoạn kết của đời mình. Còn cậu, Ago yêu quý, cậu, một người ru rú xó nhà, lại là người lên đường đi tìm thế giới mới.” Sau đó hắn giơ tay ra đặt ba soldi vào lòng bàn tay Ago. “Tôi nợ cậu số tiền này,” y nói. Vài phút sau, khi hai kỵ sĩ và người đàn ông trên xe ngựa biến mất ở khúc ngoặt của con đường, tia nắng sớm chạm nhẹ vào tóc Ago Vespucci, mái tóc lúc này đã mỏng làm sao, đã trắng làm sao. Vậy mà trong cái ánh sáng vàng vàng ấy trông như hắn lại có mái tóc vàng óng của thời trai trẻ, khi hắn và il Machia lần đầu tiên đi săn trong rừng sồi Caffagio, rừng cây vallata nhỏ gần Santa Maria deirimpruneta, và cả trong khu rừng xung quanh lâu đài Bibbione, hy vọng tìm thấy rễ cây khoai ma.

{19}
Ngài là người thừa kế của Adam chứ không phải là Muhammad

Ngài là người thừa kế của Adam, chứ không phải là Muhammad hay Vua Hồi giáo, Abul Fazl nói với ngài; sự hợp pháp và thẩm quyền là do Người Đàn ông Đầu tiên, cha của muôn người truyền lại cho ngài. Không tín ngưỡng đơn lẻ nào, không lãnh thổ địa lý nào chứa đựng được ngài. Vĩ đại hơn vua của các vị vua, người thống trị Ba Tư trước khi người Hồi giáo đến, vượt lên trên khái niệm của người Hindu cổ đại, về Chakravartin - vị vua mà bánh chiến xa có thể lăn ở mọi nơi, có thể đi đến bất cứ nơi đâu mà không bị ngăn cản - ngài là Đấng Thống trị Vũ trụ, vua của thế giới không có đường biên giới hay hạn chế về tư tưởng. Từ đó suy ra, chính bản chất con người chứ không phải ý chí thánh thần là sức mạnh vĩ đại làm chuyển động lịch sử. Ngài, Akbar, một con người hoàn hảo, là cỗ động cơ của thời gian.

Mặt trời vẫn chưa mọc, nhưng hoàng đế đã dậy và đi lại. Sikri trong bóng tối dường như là hiện thân của những bí mật vĩ đại của cuộc đời. Ngài cảm thấy nó giống như một thế giới khó hiểu của những câu hỏi mà ngài phải tìm ra câu trả lời. Đây là thời gian trong ngày để ngài suy tư. Ngài không cầu nguyện. Thỉnh thoảng ngài đến thánh đường lớn mà ngài xây dựng xung quanh đền thờ Chishti, để xuất hiện trước công chúng, nhằm dẹp yên những chuyện tầm phào của bọn người miệng lưỡi lươn lẹo. Miệng lưỡi của Badauni. Miệng lưỡi của thái tử, người thậm chí còn ít ngoan đạo hơn cha nhưng lại tự kết bè đảng với những kẻ quấy phá Chúa chỉ để chọc tức ngài. Tuy nhiên, phần lớn thời gian hoàng đế thích dành những giờ sáng sớm này, trước khi mặt trời xuất hiện nung nóng những hòn đá của Sikri và cảm xúc của dân chúng, để suy tư rõ ràng mọi chuyện, những chuyện cao cả, chứ không phải những bực bội hạ cấp hằng ngày như Hoàng tử Salim. Ngài lại suy tư lần nữa vào buổi trưa, và lúc nửa đêm, nhưng suy tư lúc sáng sớm là điều ngài thích nhất. Các nhạc công đến biểu diễn những bài thánh ca khe khẽ làm nền. Thường thì ngài ra hiệu bảo họ tránh đi, để cho sự im lặng vuốt ve ngài. Sự im lặng chỉ bị phá vỡ bởi những tiếng chim kêu lúc bình minh.

Đôi khi - vì ngài là một người nhiều khát vọng - những tính toán cao cả bị gián đoạn bởi hình ảnh những người đàn bà: các vũ nữ, nàng hầu, thậm chí cung phi. Ngày trước, ngài thường bị xao nhãng bởi những suy nghĩ về Jodha, hoàng hậu tưởng tượng; lời lẽ sắc sảo, sắc đẹp và kỹ năng tình dục của nàng. Ngài không phải một người hoàn hảo, trong lòng ngài biết điều đó, nhưng suốt một thời gian dài ngài đã nghĩ về nàng như người đàn bà hoàn hảo của mình. Một người bạn đồng hành, người bạn đời, một con hổ gợi tình, không người đàn ông nào có thể mơ ước hơn thế. Nàng là kiệt tác của ngài, hoặc ngài đã nghĩ thế trong một thời gian dài, một giấc mơ trở thành xương thịt, một lữ khách từ thế giới khayal, tưởng tượng, mà ngài đưa qua ranh giới của hiện thực. Tuy nhiên, mới đây, mọi chuyện đã thay đổi. Jodha không còn sức mạnh làm gián đoạn những suy nghĩ mơ màng của ngài nữa. Thay vào đó, một người đàn bà khác đến thăm ngài. Qara Köz, Mệnh phụ Mắt Đen, công chúa bí mật; trong một thời gian dài ngài từ chối công nhận nàng, không muốn hiểu trái tim mình đang bị lôi kéo theo hướng nào, vì nó đang dẫn dắt ngài đến với điều không thể, một đam mê không bao giờ thực hiện được, tức là, xét trong mọi ý tứ của từ này, không phải phép. Ngài bị cuốn theo những âm thanh của tương lai còn nàng là tiếng vọng của quá khứ xa xôi. Có lẽ đó là điều hấp dẫn ngài, sức hút hoài niệm của nàng; trong trường hợp này nàng thực sự là một nàng phù thủy nguy hiểm, người kéo ngài đi ngược thời gian, và vì thế đi ngược lại theo mọi lối, đi ngược lại ý nghĩ, lòng tin và hy vọng của ngài.

Nàng hẳn sẽ không có lợi cho ngài. Nàng hẳn sẽ lôi kéo ngài vào cơn mê sảng của một tình yêu không thể thành hiện thực và ngài sẽ chìm đắm vào nàng mà xa lánh thế giới của luật pháp, hành động, quyền lực và vận mệnh. Có lẽ nàng được phái đến để làm việc này. Có lẽ Niccolò Vespucci là kẻ thù - mẫu hậu Hamida Bano là một trong số những người phản đối giả thuyết này - một gián điệp của thế giới Thiên Chúa giáo nơi y xuất phát, một thích khách được cử đến để hủy diệt ngài bằng cách cấy vào trí não ngài người đàn bà đỏ này, kẻ nổi loạn mất gốc này. Không ai có thể chiếm được Sikri bằng sức mạnh vũ trang nhưng nàng công chúa bí mật có thể đánh bại ngài từ chính bên trong ngài. Nàng không có lợi cho ngài. Vậy mà nàng vẫn chính là người xuất hiện ngày càng thường xuyên hơn, và có những điều nàng hiểu mà Jodha không bao giờ nắm được. Ví dụ, nàng hiểu sự im lặng. Khi nàng công chúa bí mật đến với ngài, nàng không bao giờ nói. Trách mắng hay quấy rầy không phải là cách của nàng. Nàng không nói, cười khúc khích hay hát. Nàng mang theo mình mùi hương hoa nhài và chỉ ngồi xuống bên cạnh ngài, không chạm vào người ngài, và ngắm nhìn ngày mới bắt đầu, cho đến khi chân trời phía Đông ửng hồng và một làn gió nhẹ ngọt ngào nổi lên, và vào thời khắc đó họ trở thành một người duy nhất, ngài nhập vào nàng, điều ngài chưa bao giờ có với bất kỳ người đàn bà nào khác, rồi sau đó, với sự tinh tế vô cùng, nàng rời bỏ ngài, và ngài một mình chờ đợi những cái chạm nhẹ âu yếm đầu tiên của bình minh.

Không, nàng không có lợi cho ngài, ngài sẽ thách thức tất cả những ai nói điều đó. Ngài không thấy cái ác trong con người nàng hay trong con người đã đưa nàng đến đây. Làm sao tinh thần phiêu lưu ấy lại đáng bị lên án kia chứ? Qara Köz là người đàn bà mà ngài chưa từng thấy, một người đàn bà tự tạo dựng cuộc đời mình, vượt khỏi sự thông thường, chỉ bằng sức mạnh ý chí, một người đàn bà giống như một vị vua. Đó là giấc mơ mới đối với ngài, một hình ảnh không ngờ về phẩm chất cần có của một người đàn bà. Nó khiến ngài lo lắng, vui sướng, say mê, nó ám ảnh ngài. Phải, Qara Köz là một người phi thường; và do vậy, hoàng đế tin rằng cả Vespucci hay Mogor dell’Amore cũng thế. Hoàng đế đã thử thách y và tìm thấy phẩm chất lớn nơi đó. Y không phải là kẻ thù. Y là người được sủng ái. Y đáng được khen ngợi chứ không phải là chỉ trích.

Akbar bắt những suy nghĩ của mình quay trở lại con đường đúng đắn. Ngài không phải người hoàn hảo, đó là một cụm từ của kẻ tán dương, và những lời tán tụng của Abul Fazl đã dẫn dắt ngài đến cái mà Mogor dell’Amore gọi là những tấm mạng nhện nghịch lý. Nâng một người lên địa vị gần như thần thánh, và trao cho người đó quyền lực tuyệt đối, trong khi lại lập luận rằng chính con người chứ không phải thần thánh là chủ nhân của định mệnh con người, điều đó chứa đựng một mâu thuẫn không thể đứng vững trước sự thẩm xét kỹ càng. Ngoài ra, bằng chứng sự can thiệp của tín ngưỡng vào chuyện của con người lại đầy khắp quanh ngài. Ngài vẫn chưa quên được vụ tự tử của hai chị em có giọng hát thiên thần Tana và Riri, những người đã chọn cái chết chứ không nhượng bộ tín ngưỡng. Ngài không mong mình là thần thánh. Nếu không hề có Chúa trời, việc tìm cho ra đâu là cái tốt hẳn sẽ dễ dàng hơn, hoàng đế nghĩ. Chuyện cầu nguyện này, chuyện xả thân vì Đấng Toàn năng này là sự điên cuồng, một con đường sai lầm. Cho dù cái tốt nằm ở đâu thì cũng không nằm trong các nghi lễ, sự cúi rạp mình không suy nghĩ trước một bậc thần thánh mà có lẽ đúng hơn là ở việc mày mò chậm chạp, vụng về, đầy lầm lỗi để tìm cho ra một con đường cá nhân hay tập thể.

Một lần nữa, ngay lập tức, ngài sa lầy trong những mâu thuẫn. Ngài không muốn mình là thánh thần, nhưng ngài tin tưởng vào công lý của quyền lực ngài, sức mạnh tuyệt đối của ngài, và bất chấp lòng tin đó, ý nghĩ kỳ lạ về cái tốt của sự bất phục tùng bằng cách nào đó lọt được vào đầu ngài và nó không là gì khác ngoài nổi loạn. Ngài có quyền lực đối với mạng sống của người khác là nhờ cái quyền chinh phục. Đó là kết luận không thể tránh khỏi mà bất kỳ ông hoàng có đầu óc thực tế nào cũng phải đạt đến, sức mạnh đó là lẽ phải, còn tất cả những thứ khác, việc suy tư triền miên về phẩm giá chẳng hạn, chỉ là thứ trang trí. Người chiến thắng là người có phẩm giá, đó là tất cả những gì cần nói. Khác biệt có tồn tại, sẽ có những vụ hành quyết và những vụ tự tử, song bất hòa có thể được dẹp bỏ và chính bàn tay ngài có thể dẹp nó. Nhưng rồi vậy thì nó là gì, cái giọng nói nội tâm này, vốn vẫn thì thầm mỗi sáng về sự hài hòa, không phải những phương thuốc thần bí ngu ngốc tất cả-đàn-ông-là-một, mà chính cái ý tưởng kỳ lạ này. Mối xích mích, sự khác biệt, sự không vâng lời, sự bất đồng, bất kính, sự đập phá thánh tượng, lời hỗn xược, thậm chí xấc láo, thảy đều có thể là khởi nguồn của cái tốt. Những tư tưởng này không phù hợp cho một vị vua.

Ngài nghĩ đến những công tước xa xôi trong câu chuyện của gã nước ngoài. Họ không đòi quyền lợi thần thánh trước đất đai của họ, mà chỉ đòi quyền của người chiến thắng. Các nhà triết học cũng khắc họa con người đứng ở trung tâm của thời đại, thành phố, cuộc đời, nhà thờ của mình. Nhưng ngu ngốc làm sao họ gắn tính nhân văn của con người cho Chúa, họ đòi hỏi sự chuẩn thuận của thánh thần hỗ trợ họ trong vấn đề này, vấn đề cao cả hơn về Con người, mặc dù họ không cần đến một sự ủng hộ như vậy trong vấn đề hạ đẳng hơn, vấn đề quyền lực. Họ lúng túng làm sao, và họ cũng nhỏ bé làm sao, điều hành chỉ mỗi một thành phố ở Toscana và một tòa giám mục La Mã đi kèm, và họ nghĩ về bản thân mình mới nhiều làm sao. Ngài là đấng Thống trị Vũ trụ vô biên và ngài nhìn mọi vật rõ ràng hơn họ. Không, ngài tự sửa mình, ngài không thấy rõ hơn họ, mà chỉ tự nuông mình bằng lòng tin mù quáng đơn thuần rằng ngài có được điều ấy. Mogor nói đúng. Tai ương đáng nguyền rủa của loài người không phải là ở chỗ chúng ta khác nhau mà là chúng ta giống nhau.

Ánh sáng ban ngày tràn lên sàn nhà trải thảm và ngài đứng dậy. Đã đến lúc ngài xuất hiện ở cửa sổ jharokha mà tiếp nhận sự ngưỡng mộ của thần dân. Dân chúng hôm nay có tâm trạng vui vẻ - cả điều này, họ cũng giống với công chúng của cái thành phố khác kia, ngài đã đi dạo qua các đường phố của nó trong những giấc mơ, cả tài tổ chức vui chơi này - bởi hôm nay là ngày sinh nhật theo dương lịch của hoàng đế, ngày mười lăm tháng Mười, nên người ta sẽ cân các thứ của cải như vàng, bạc, nước hoa, đồng, bơ sữa trâu, sắt, ngũ cốc và muối, sao cho mỗi thứ được gấp mười hai lần trọng lượng của Hoàng thượng, để các quý bà trong hậu cung đi chia cho từng nhà đóng của bố thí này. Những người nuôi gia súc mỗi người sẽ nhận được số cừu, dê và gà bằng số tuổi của vua. Nhiều con gia súc khác dự định đưa đến lò mổ sẽ được thả chạy rông để có cơ hội trốn thoát. Sau đó, trong hậu cung, ngài tham gia vào nghi lễ thắt nút trên sợi dây cuộc đời ngài, sợi dây này đánh dấu số tuổi của ngài. Ngày hôm nay ngài sẽ có một quyết định được đưa ra, liên quan đến người nước ngoài tự xưng là “Mughal Ái Tình”.

Hoàng đế đã trải qua nhiều cảm xúc liên quan đến con người cá nhân này: vui mừng, thích thú, thất vọng, vỡ mộng, ngạc nhiên, kinh ngạc, say mê, bực tức, thích thú, mặc cảm, nghi ngờ, yêu mến, chán chường, và phải công nhận là sự thích thú và ngưỡng mộ ngày càng tăng. Một ngày nọ ngài hiểu rằng đây cũng là cách cha mẹ đáp lại con cái của họ, chỉ có điều trong trường hợp các con trai ngài thì những khoảnh khắc trìu mến của ngài cũng hiếm, trong khi đó sự thất vọng, vỡ mộng và nghi ngờ là thường xuyên. Thái tử đã âm mưu phản ngài gần như ngay từ trong nôi, và cả ba đứa đều đồi bại, nhưng người đàn ông với câu chuyện kể về Qara Köz thì nhất định là đáng kính, thông minh không thể phủ nhận, rành là không biết sợ và y đã dệt nên một thiên chuyện thật hay. Gần đây Akbar bắt đầu ấp ủ một ý nghĩ gần như nổi loạn liên quan đến gã Vespucci ngày càng đáng mến này, một người đã làm quen với cuộc sống cung đình tại Sikri tốt đến mức hầu như ai cũng coi như y đích thực thuộc về nơi này. Hoàng tử Salim ghét y, cả Badauni cuồng tín cũng vậy, cuốn sách bí mật của ông ta về các vụ đầu độc hoàng đế mỗi ngày mỗi dày lên trong khi tác giả của nó mỗi ngày mỗi gầy đi, vả chăng những mối thù hằn ấy cũng ảnh hưởng ngược trở lại cho uy tín của ông ta ghê gớm. Mẹ ông ta và Công nương Mariam-uz-Zamani, vợ cả và thực ra là vợ hiện tại của ông ta, cũng ghét ông ta, nhưng họ thiếu sự tưởng tượng và phản đối mọi sự thâm nhập của các thế giới giấc mơ vào thế giới thực.

Ý niệm gần như nổi loạn liên quan đến Vespucci đã thôi thúc Akbar lâu nay, và để đưa ra thử nghiệm ngài bắt đầu cho gã nước ngoài này tham gia chuyện triều chính. Gã “Mughal” tóc vàng nắm bắt được gần như ngay lập tức các chi tiết rắc rối của hệ thống mansabdari được dùng để điều hành đế chế và sự tồn vong của đế chế phụ thuộc vào đó, cái kim tự tháp những người nắm giữ chức vụ có nhiệm vụ duy trì binh lính và cơ số ngựa theo thâm niên, bù lại họ nhận được các thái ấp đem về cho họ sự giàu có. Trong vài ngày y đã ghi nhớ được tên của từng mansabdar trong đế chế - các quan chức này gồm ba mươi ba cấp bậc, từ các hoàng tử chỉ huy mười nghìn quân cho đến các chỉ huy cấp thấp điều hành vỏn vẹn mười người - và ngoài ra y còn tự nhận xét về công việc của những người có chức vụ, và tự cho mình có tư cách cố vấn cho hoàng đế những mansabdar nào đáng được thăng cấp và người nào không hoàn thành nhiệm vụ. Chính gã nước ngoài này đề xuất với Akbar sự thay đổi cơ bản trong cơ cấu hệ thống giúp đảm bảo tính ổn định của đế chế trong một trăm năm mươi năm. Về xuất thân, hầu hết các mansab đều là người Turani hoặc Trung Á thuộc sắc tộc Mughal có nguồn gốc gia tộc thuộc vùng lân cận Ferghana và Andizhan, không thì cũng người Ba Tư. Tuy nhiên, theo lời khuyên của Mogor, Akbar bắt đầu thu nạp một lượng lớn các tộc người khác như Rajput, Afghan và người hồi giáo Ấn Độ, cho đến khi không còn nhóm sắc tộc nào chiếm đa số. Người Turani vẫn là nhóm lớn nhất nhưng sau cuộc cải cách lớn này họ chỉ nắm giữ một phần tư số chức vụ. Kết quả là không có nhóm riêng lẻ nào có thể ra điều kiện cho số còn lại, tất cả họ đều phải chung sống hòa bình và hợp tác. Sulh-i-kul. Hòa bình toàn diện. Tất cả chỉ là vấn đề tổ chức.

Như vậy y là người có những tài năng khác chứ không chỉ là những trò ảo thuật và kể chuyện. Hoàng đế, có ấn tượng vô cùng tốt, bắt đầu thử thách khả năng quân sự và thể dục của gã trai trẻ này, và phát hiện ra rằng y có thể cưỡi ngựa không cần yên cương, bắn tên trúng đích, vung kiếm với sự lão luyện có thừa. Bên ngoài sân chơi và sân đấu, tài uốn lưỡi của y đã được nhiều người biết đến, và y nhanh chóng trở thành một chuyên gia trong các môn thi đấu trong nhà được ưa chuộng nhất ở triều đình, như trò bàn cờ chandal mandaly trò chơi bài ganjifa, trong đó y khuấy động bầu không khí bằng cách đặt tên các quân bài theo những nhân vật quan trọng ở Sikri. Ashuapati, Chúa tể Ngựa, quân bài cao nhất trong trò chơi tất nhiên phải là chính hoàng đế. Dhanpati, Chúa tể Kho báu, rõ ràng là quan ngân khố Raja Todar Mal, và Tiyapati, Chúa Bà đương nhiên là Jodha Bai. Raja Man Singh là Dalpati, Chúa tể Chiến trường, và Birbal, người được sủng ái hơn tất cả, người uy quyền nhất có lẽ phải là Garhpati, Chúa tể Pháo đài. Akbar vô cùng thích thú với ý nghĩ dí dỏm này. “Còn ngươi, Mughal Ái Tình của ta,” ngài nói, “ngươi phải là Asrpati, trẫm nghĩ vậy.” Đó là Chúa tể Thiên tài, vua ảo thuật và phù thủy. Sau đó, gã nước ngoài mạnh dạn nói, “Còn Ahipati, Chúa tể Loài Rắn, thưa Jahanpanah… có lẽ là Thái tử Salim?”

Nói tóm lại, đây là người có nhiều phẩm chất, đó là yêu cầu đầu tiên để trở thành một người đầy phẩm giá. “Cứ để những câu chuyện đó,” hoàng đế nói với y. “Ngươi cần bổ sung hiểu biết về mọi chuyện xung quanh đây ra sao đã.” Thế là Mogor dell’Amore đến học việc trước tiên ở chỗ Raja Todar Mal rồi sau đó ở chỗ Raja Man Singh, để bước đầu làm quen với những bí ẩn về tài chính và quản trị nhà nước, và khi Birbal rong ruổi Tây tiến tới các pháo đài Chittorgarh và Mehranarh, Amer và Jaisalmer để kiểm tra các thần dân và đồng minh của đế chế tại những vùng này, gã nước ngoài hộ tống ông trong vai trò trợ lý cao cấp và trở về tròn mắt vì ngạc nhiên trước quyền lực của hoàng đế, sau khi chứng kiến những cung điện pháo đài bất khả đánh chiếm cùng tất tật các ông hoàng ở đó thảy quỳ gối trước vua của các vị vua. Nhiều tháng gộp lại thành năm, mọi người đều thấy rõ rằng người đàn ông cao tóc vàng không còn được xem là người nước ngoài nữa. “Mughal Ái tình” đã trở trở thành cố vấn và người thân tín của Mughal vĩ đại.

“Nhân thể, hãy để mắt đến chúa tể rắn,” hoàng đế cảnh báo Mogor. “Con dao mà nó mơ ước cắm vào tim ta có thể đâm được vào tim ngươi.”

Sau đó Birbal chết.

Hoàng đế tự trách mình vì đã đồng tình với mong muốn của bạn mình là được giao cầm quân một lần. Nhưng đáng kinh ngạc là Birbal tiếp nhận vụ nổi dậy của giáo phái Raushanai, những người Afghan Khai sáng, đích thân tiếp nhận - có thể nói là nhân danh hoàng đế. Kẻ cầm đầu giáo phái này, Bayazid Tiên Tri, đã trộn lẫn đạo Hindu và Hồi giáo lại với nhau, tạo thành một thứ hổ lốn phiếm thần vô luân. Birbal ghê tởm. “Bởi vì Chúa có trong mọi người và mọi vật, nên suy ra mọi hành động đều là hành động thần thánh, vì thế mọi hành động đều là ngoan đạo, không có sự khác biệt giữa cái đúng và cái sai, việc làm tốt và việc làm tội lỗi, vì thế chúng ta có thể làm đúng như chúng ta muốn chăng?” ông ta chế giễu. “Tâu Jabanpanab, hãy tha thứ cho thần, nhưng tên thủ lĩnh hèn hạ này đang chế nhạo ngài. Hắn đã lấy cái tốt đẹp nơi khát vọng của ngài là tìm thấy một tín ngưỡng duy nhất trong mọi tín ngưỡng, mà đem biến nó thành sự xấu xa, để chế nhạo ngài. Chỉ riêng sự liều lĩnh đó thôi hắn cũng đáng bị hạ gục cho dù hắn không trộm phá và cướp bóc như một tên mọi rợ. Cướp bóc, tất nhiên, theo ý hắn là được phép - hà! - Bởi vì người Raushanai là những người được lựa chọn, được Chúa định đoạt thừa kế trái đất, vì thế nếu họ muốn chiếm một chút của thừa kế trước thời hạn, ai dám nói rằng họ không có quyền?”

Ý tưởng cướp phá trở thành nghĩa vụ tôn giáo, theo đó những người được lựa chọn giành lấy những gì mà thánh thần ban cho họ, nó thật là hấp dẫn đối với những bộ tộc trên các vùng núi Afghan, nên giáo phái này phát triển nhanh chóng. Sau đó Bayazid bỗng nhiên qua đời và Jalaluddin, mười sáu tuổi, con trai út của ông ta thế vào vị trí thủ lĩnh. Sự tức giận của Birbal trước động thái này là không kiểm soát nổi, bởi “Jalaluddin” cũng là tên thánh của Akbar, và sự trùng hợp này càng làm gia tăng tột độ sự xấc láo của những người Raushanai. “Tâu Jahanpanah, đã đến lúc trả lời trước những xúc phạm này vì chúng đáng được trả lời,” ông ta nói. Thích thú vì cơn giận phi quân sự ấy, Akbar đồng ý rằng Birbal có thể làm theo cách của mình. Nhưng gã nước ngoài Mogor dell’Amore không đi cùng Birbal. “Anh ta không sẵn sàng cho một cuộc chiến tranh Afghan,” hoàng đế tuyên bố, cười mơ hồ, trong Nhà Tiếp Kiến Riêng. “Anh ta cần phải ở trong triều để làm bạn với chúng ta.”

Tuy nhiên, cuộc nổi dậy này không phải chuyện đùa. Những con đường núi trở nên gần như không thể vượt qua. Không lâu sau khi Birbal đến được vùng đó để dạy cho những Kẻ Được Khai Sáng một bài học, ông ta bị phục kích trên đèo Malandrai. Về sau có những câu chuyện độc địa kể về chuyện vị quan lớn này có gắng cứu lấy bộ da của mình bằng cách bỏ binh lính mà chạy, song những đồn đại mà hoàng đế tin là thật lại nói đến sự phản bội. Ngài nghi ngờ rằng thái tử có liên quan bằng cách nào đó nhưng không thể chứng minh được. Thi thể của Birbal không bao giờ được tìm thấy. Tám nghìn quân của ông ta bị thảm sát.

Sau thảm họa trên đèo Malandrai, hoàng đế đau khổ tột cùng trong một thời gian dài, không chịu ăn uống, tuyệt vọng hoàn toàn. Ngài viết một bài thơ ca ngợi người bạn đã ngã xuống. Ngươi đã trao cho những người khốn khổ tất cả những gì ngươi có thể trao, Birbal. Bây giờ ta đang khốn khổ, vậy mà ngươi chẳng để lại gì cho ta. Lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng ngài viết bằng ngôi thứ nhất, không theo cách một vị vua thường làm, mà như một kẻ hát bài ca ai oán than khóc người mình yêu quý. Trong khi để tang Birbal, ngài cử trước là Todar Mal sau đó là Man Singh đi khuất phục người Raushanai. Trong các cung điện Sikri ngài thấy chỗ nào cũng trống rỗng, những khoảng trống nơi ba trong số Chín Viên ngọc quý của ngài từng ngồi, mà sẽ không người thấp kém nào có thể lấp đầy. Ngài kéo Abul Fazl lại gần hơn và trông cậy vào ông ta nhiều hơn. Và ngài có một ý định, ý định gần như nổi loạn mà giờ đây, tám tháng sau cái chết của Birbal, vào ngày sinh nhật theo dương lịch lần thứ bốn mươi bốn, khi ngài đang trên đường tới chiếc cân hoàng gia để cân, ngài vẫn đang cân nhắc cẩn thận.

Đó là câu hỏi mà ngài cố gắng tìm lời giải đáp: có nên nhận gã người nước ngoài, Mogor dell’Amore, còn được biết đến dưới tên Niccolò Vespucci, người kể những câu chuyện phóng đại kỳ quặc, dám phạm thượng tuyên bố là bác của ngài, người đang chứng tỏ được mình là quản lý và cố vấn giỏi giang, người mà ngài đã bất ngờ thấy yêu thích, làm con trai danh dự của mình hay không? Phẩm cấp farzand là một trong những vinh dự ít được ban tặng nhất và đáng thèm muốn nhất ở đế chế này, và bất kỳ ai được tặng danh hiệu này ngay lập tức được tiếp nhận vào đội ngũ thân cận của hoàng đế. Liệu gã trai trẻ này, kẻ đáng làm em trai hơn làm con (hay bác) của ngài có xứng đáng với sự ban thưởng lớn như vậy hay không? Và một điều không kém phần quan trọng: việc bổ nhiệm này sẽ được đón nhận như thế nào?

Ngài xuất hiện ở jharokha và đám đông tung hô nhiệt liệt. Gã Mughal Ái Tình này cũng khá được lòng công chúng, hoàng đế nghĩ. Uy tín mà y có được, hoàng đế ngờ vậy, có liên quan nhiều đến thành công của y ở ngôi nhà dành cho các cô gái điếm hạng sang bên hồ, Ngôi Nhà Skanda, nơi Bộ Xương và Tấm Nệm thống trị, còn về phần câu chuyện về Qara Köz, không thể bác bỏ rằng câu chuyện về nàng công chúa bí mật này đã trở thành một phần truyền thuyết của kinh đô, và sự quan tâm của dân chúng dành cho câu chuyện mãi không chịu mai một đi. Dân chúng cũng biết rằng các con trai của nhà vua thật đáng thất vọng. Chính vì vậy tương lai của vương triều là một vấn đề. Theo truyền thuyết của Timur ông tổ của triều đại Mughal, có lần một tên cướp vặt đang đóng giả làm người chăn lạc đà đi chu du thiên hạ thì một kẻ hành khất faqir đến bắt chuyện và hỏi xin đồ ăn nước uống. “Nếu ngươi cho ta ăn uống, ta sẽ cho người một vương quốc,” faqir, một người từng phủ nhận đạo hồi và ủng hộ đạo Hindu, liền hứa. Timur liền cho anh ta cái anh ta muốn, thế là faqir tung chiếc áo choàng lên người ông và lấy lòng bàn tay vỗ vào mông Timur. Sau mười một cái vỗ mông, Timur tức giận hất chiếc áo choàng ra. “Nếu ngươi chịu bị vỗ mông thêm,” faqir nói, “thì triều đại của ngươi sẽ tồn tại lâu hơn. Bằng không, nó sẽ kết thúc ở đời con cháu thứ mười một của ngươi.” Hoàng đế Akbar là con cháu thứ tám của Timur Què, vì vậy nếu truyền thuyết trên đáng tin cậy thì triều đại Mughal sẽ yên vị ở ngôi báu Hindustan thêm ba thế hệ nữa. Nhưng thế hệ thứ chín đang gặp khó khăn. Mới mười tám, mười lăm và mười bốn tuổi nhưng họ đều nghiên rượu, và một trong số họ đã mắc chứng động kinh, còn thái tử, biết nói thế nào về thái tử đây, anh ta là nỗi kinh hoàng, thế thôi.

Hôm nay sinh nhật của hoàng đế, ngài ngồi trên chiếc cân đo cuộc đời, trong khi được cân mười hai lần bằng gạo-sữa, ngài suy tư về tương lai. Sau đó ngài đến thăm xưởng nghệ thuật nhưng tâm trí ngài ở tận đâu đâu. Thậm chí ở trong hậu cung, nơi những người đàn bà quấn quýt xung quanh, sự mềm mại của họ nuốt chửng ngài, ngài vẫn mất tập trung. Ngài cảm thấy mình đã đến một điểm bước ngoặt, và quyết định về người nước ngoài kia đang ở tâm điểm của bước ngoặt ấy. Cho phép y vào gia đình sẽ là dấu hiệu cho thấy ngài thực sự đang theo đuổi ý tưởng của Abul Fazl về việc trở thành Vua Thế giới, ngài đang tiếp nhận vào dòng giống mình - vào chính bản thân ngài - những con người, nơi chốn, những câu chuyện và những khả năng từ các vùng đất hãy còn chưa biết đến, những vùng đất mà về phần chúng cũng có thể được nhập vào nhau. Nếu một người nước ngoài có thể trở thành một Mughal, sẽ đến lúc mọi người nước ngoài đều có thể. Ngoài ra, đó sẽ là một bước tiến xa hơn trong việc tạo ra một nền văn hóa thu nạp, đó cũng chính là nền văn hóa mà giáo phái Raushanai chế nhạo bằng chính sự tồn tại của nó: tầm nhìn thực sự của ngài sẽ trở thành hiện thực, trong đó tất cả các sắc tộc, bộ tộc, bộ lạc, tín ngưỡng và quốc gia sẽ trở thành một bộ phận của đại gia đình Mughal tổng hòa, sự tổng hòa vĩ đại của trái đất, tổng hòa các khoa học, các nghệ thuật, các ái tình, các khác biệt, các vấn đề, các sự phù phiếm, các triết học, các môn thể thao và các ý tưởng chợt nảy ra của nó. Tất cả điều đó khuyến khích ngài đi đến kết luận rằng việc tôn vinh Mogor dell’Amore bằng tước hiệu farzand sẽ là hành động của sức mạnh.

Nhưng liệu nó có vẻ giống sự yếu ớt không? Giống sự ủy mị, tự lừa dối và cả tin? Mê tít một kẻ xa lạ ăn nói dễ nghe và không ai biết gì về kẻ đó ngoại trừ những điều bản thân y kể ra làm cho câu chuyện chưa đầy đủ và có vấn đề về trình tự thời gian? Bởi quả thực rằng trao cho y tư cách chính thức thì tức là khẳng định rằng sự thật không còn được coi là đáng kể nữa, rằng không còn quan trọng việc câu chuyện của y có phải là lời nói dối láu cá hay không. Có phải một ông hoàng nên tránh coi thường một sự thật rành rành đến vậy? Liệu có phải ngài không nên bảo vệ giá trị đó, và rồi lại nói dối khi nó phù hợp với ngài dưới vỏ bọc của sự bảo vệ kia? Có phải nói ngắn gọn thì một ông hoàng không nên lạnh lùng hơn, bớt khờ khạo hơn trước những tưởng tượng kỳ ảo và viễn ảnh? Có lẽ viễn ảnh duy nhất ngài nên cho phép mình nghĩ tới là quyền lực. Việc nâng người nước ngoài này lên có phục vụ cho quyền lực của hoàng đế? Có lẽ có. Và có lẽ không.

Và đằng sau những câu hỏi này còn những truy vấn sâu sắc hơn, những câu hỏi từ thế giới ma thuật mà mọi người sống trong đó cũng đầy đam mê như họ sống trong thế giới vật chất hữu hình này. Khi Akbar được nhìn thấy mỗi ngày trên cửa sổ jharokha, ngài đang nuôi dưỡng lòng tin này; có những tín đồ dưới ngài, những thành viên của Giáo phái Thoáng nhìn đang đâm chồi nảy lộc, mà về sau bắt đầu làm lan truyền câu chuyện về những phép màu. Người ốm, hấp hối, người bị thương được mang đến đây mỗi ngày, và nếu ánh mắt của Akbar rớt xuống họ, nếu ngài Thoáng nhìn họ hay thậm chí họ Thoáng nhìn ngài thì chắc chắn bệnh được chữa khỏi. Việc Thoáng nhìn đã truyền uy lực của hoàng đế đến người được Thoáng nhìn. Ma thuật chắc chắn chảy từ người có nhiều phép thuật hơn (hoàng đế, thầy đồng gọi hồn, phù thủy) đến người kém hơn: đó là một trong những quy luật của nó.

Điều quan trọng là không được vi phạm những quy luật của ma thuật. Nếu một người đàn bà bỏ ta thì đó là vì ta đã không yểm bùa cô ta đúng cách, hoặc vì ai đó đã yểm ma thuật mạnh hơn lên người đàn bà của ta, hoặc nữa là vì cuộc hôn nhân của ta đã bị yểm lời nguyền cắt đứt mối duyên vợ chồng. Tại sao người này người nọ chứ không phải là cách này cách nọ làm nên thành công trong công việc của ngài? Bởi vì ngài đã viếng thăm đúng phù thủy. Có một thứ bên trong hoàng đế nổi loạn chống lại mọi chuyện vớ vẩn này, bởi đó không phải là chuyện biến mình thành trẻ con để từ bỏ quyền năng hành động và tin rằng thứ quyền lực như thế nằm ở bên ngoài bản thân chứ không phải ở bên trong? Đó cũng là sự chống đối của ngài đối với Thượng đế, rằng sự tồn tại của Thượng đế đã tước mất của nhân loại quyền được tự mình hình thành nên những cấu trúc đạo đức. Nhưng ma thuật ở khắp nơi và sẽ không bị phủ nhận, và chỉ có nhà thống trị thiếu suy nghĩ mới bác bỏ nó. Tôn giáo sẽ không thể bị nghĩ lại, kiểm tra lại, làm lại, hoặc thậm chí không bị vứt bỏ; ma thuật không bị tổn thương trước những đòn tấn công như vậy. Cuối cùng, đó là lý do tại sao câu chuyện về Qara Köz dễ dàng chiếm lĩnh trí tưởng tượng của người dân Sikri như vậy. Nàng đã đưa ma thuật của nàng, ma thuật “của họ” vào những thế giới khác, những thế giới có thuyết huyền bí riêng của chúng, và phép phù thủy của nàng tỏ ra mạnh hơn của họ. Phép phù thủy của nàng. Ngay cả ngài, một hoàng đế, cũng không chống lại nổi.

Những vấn đề ma thuật liên quan đến người nước ngoài Niccolò Vespucci, người tự xưng là Mughal Ái Tình, có thể được diễn tả như sau: sự hiện diện của y giữa họ là phúc lành hay sự nguyền rủa? Việc nâng đỡ y lên địa vị cao hơn liệu có giúp cho đế chế được phù hộ, hay việc đó, do vi phạm một quy luật ngầm nào đó của Vận mệnh, sẽ gây họa cho vương quốc? Bản thân tính chất nước ngoài có phải là thứ nên được nắm giữ lấy như là một sức mạnh hồi sinh ban phát sự giàu có và thành công cho những ai trung thành với nó, hay nó đã giả mạo một cái gì đó thiết yếu trong cá nhân và cả trong xã hội, có phải nó đã khởi động cả một quá trình hư hoại kết thúc bằng cái chết trong cảnh bị xa lánh, không thật? Hoàng đế đã nghe theo lời khuyên của những người canh gác các lãnh địa vô hình, người xem chỉ tay, nhà chiêm tinh, thầy bói, nhà thần bí và thánh thần đủ loại đầy rẫy ở kinh đô, đặc biệt là xung quanh lăng mộ của Salim Chishti, nhưng lời khuyên của họ đầy mâu thuẫn. Ngài vẫn chưa hỏi ý kiến những người châu Âu đồng hương của gã nước ngoài, các cha Acquaviva và Monserrate, bởi vì ai cũng biết sự thù ghét của các vị này đối với người kể chuyện. Còn Birbal, ôi, người bạn yêu quý của ngài, Birbal thông thái đã đi xa rồi.

Cuối cùng, ngài còn lại một mình. Chỉ mình ngài có thể quyết định.

Một ngày trôi qua. Ngài vẫn chưa quyết định được. Ngài trầm tư lúc nửa đêm dưới vầng trăng khuyết. Nàng lại đến với ngài, toàn thân trong ánh bạc, lặng lẽ và tỏa sáng.

°°°

Mọi chuyện đã đến mức Jodha trở thành vô hình trước nhiều người. Các gia nhân được giao việc phục vụ nàng đương nhiên có thể nhìn thấy nàng bởi vì sinh kế của họ phụ thuộc vào đó, nhưng các bà hoàng khác, những người luôn luôn bực bội với sự hiện diện của nàng, không còn nhìn thấy nàng xuất hiện. Nàng biết có chuyện gì đó tồi tệ đang xảy ra với mình, và lòng nàng đầy sợ hãi. Nàng cảm thấy mình yếu đi, thậm chí thỉnh thoảng còn cảm thấy mình cứ lúc còn lúc mất, như thể nàng đến rồi đi, như thể ngọn nến của cuộc đời nàng bị thổi tắt rồi được thắp lại, rồi bị thổi tắt và được thắp lại. Birbal đã chết, còn nàng thì phai nhạt đi dần, nàng nghĩ. Thế giới đang thay đổi theo hướng xấu đi. Dạo này, hoàng đế đến thăm nàng ít đi và khi đến dường như ngài cứ xao nhãng. Khi làm tình với nàng, nàng có ấn tượng rằng ngài đang nghĩ đến ai đó khác.

Thái giám Umar Gián Điệp, người có thể nhìn thấy mọi thứ, kể cả những chuyện chưa xảy ra, thấy nàng nghỉ ngơi giữa cái nóng buổi chiều ở Phong Lầu, căn phòng lộng gió nhẹ trên tầng hai trong đó có jalis, những tấm bình phong bằng vàng chạm khắc, phủ kín ba trong bốn bức tường. Đó là hôm sau ngày sinh nhật của hoàng đế và những động thái của ngài có vẻ khẩn cấp đáng tò mò. Thường ngày ngài có vẻ cao nhã uể oải và cử chỉ chậm chạp. Tuy nhiên, hôm nay ngài hầu như bối rối, như thể tin tức mà ngài phải ban bố đang tung tẩy bên trong khiến ngài mất cân bằng. “Thôi được,” ngài công bố, “một thời khắc quan trọng đối với nàng. Mary của sự Vĩnh hằng và Mary của Cung điện - vợ và mẹ của Vua Hồi thần thánh, Viên ngọc Độc đáo và Khedive của Thời đại - đang đích thân đến thăm.”

Mary của sự Vĩnh hằng là Mariam-uz-Zamani, mẹ đẻ của Hoàng tử Salim, Rajkumari Hira Kunwari, một công chúa Kachhwaha Rajput xứ Amer. Mary của Cung điện, Mariam Makani là mẫu hậu Hamida Bano. (Vua Hồi, Viên ngọc và Khedive thảy đều là chính hoàng đế.) Nếu hai bà mệnh phụ vĩ đại này, trước đây chưa bao giờ công nhận sự tồn tại của hoàng hậu tưởng tượng, lại đang đến để gặp nàng trong tư thất của nàng, thì chuyện gì đó vô cùng trọng đại sắp xảy ra. Jodha thu mình lại đứng ở tư thế khiêm nhường, khoanh tay, mắt nhìn xuống, chờ họ đến.

Vài phút sau, họ lướt đến nét mặt thể hiện cả sự ngạc nhiên lẫn vẻ khinh người. Bibi Fatima, người hầu tiếng vọng của mẫu hậu, vắng mặt trong dịp này vì mới chết, song bất luận thế nào thì hai vị mệnh phụ này vẫn chủ ý không để triều thần nào đi cùng trừ Umar Gián Điệp, kẻ mà khả năng giữ bí mật là không phải nghi ngờ. Họ nhìn quanh một cách bối rối và sau đó quay sang Umar Gián Điệp cầu cứu. “Cô ta ở đâu?” Hamida Bano nói the thé. “Cô ta rời khỏi phòng rồi à?” Umar ngoảnh đầu về phía Jodha. Mẫu hậu có vẻ lúng túng, trong khi bà mệnh phụ trẻ hơn khịt mũi gắt gỏng và quay mặt về cái hướng chung chung mà tên gián điệp vừa chỉ.

“Ta đã đến đây, chính ta cũng khá ngạc nhiên,” bà hoàng Mariam-uz-Zamani nói quá to và quá chậm, như thể đang nói chuyện với một đứa trẻ ngốc nghếch, “nói chuyện với một người đàn bà không tồn tại, một người không thể in hình ảnh trong bất kỳ tấm gương nào, một người mà với ta giống như một khoảng trống trên tấm thảm. Ta đến đây cùng với mẫu hậu, Vợ góa của Mái vòm Xá tội, từng là Thiếp yêu của Hoàng đế Mayun, Người Bảo vệ Thế giới, Người có Tổ ấm là Thiên đường, bởi vì chúng ta sợ rằng có một thứ gì đó còn tới tệ hơn ngươi có thể đang sắp chiếm lấy hoàng đế, người chồng oai nghiêm của ta, con trai anh minh của bà. Chúng ta cho rằng ngài đã bị bỏ bùa bởi gã nước ngoài Vespucci, kẻ được cử đến đây để thực hiện sứ mệnh đen tối của Kẻ ngoại đạo hay Quỷ dữ, ngõ hầu phá hủy sự bình yên của chúng ta và hạ thấp chúng ta, và thứ bùa mê này đã kìm hãm khí phách nam nhi của hoàng đế, vì thế đe dọa đến sự minh mẫn của ngài và do đó đẩy toàn bộ vương quốc vào tình thế hiểm nguy, kéo theo tất cả chúng ta một lượt. Đó là thứ bùa mê mà ngươi sẽ được nghe nói tới -hình như mọi người ở Sikri đều đã biết! Nó có hình dạng của kẻ mệnh danh nàng công chúa bí mật, Qara Köz.

“Chúng ta, chúng ta công nhận rằng…” nói đến đây Mary của sự Vĩnh hằng hụt hơi, vì điều phải nói ra xúc phạm đến niềm kiêu hãnh của cô ta “… rằng vì lý do riêng của mình hoàng đế sủng ái cô hơn bất kỳ người bạn gái nào khác…” - cô ta không chịu dùng từ cung phi - “và hy vọng của chúng ta là, do hiểu được mối nguy hiểm mà ngài đang lâm vào, ngươi sẽ thấy trách nhiệm của mình ở đâu. Nói đơn giản, chúng ta mong muốn ngươi dùng mọi quyền lực của ngươi đối với ngài sao cho có thể cứu ngài khỏi tình trạng lú lẫn này - khỏi sự mê muội dành cho con quỷ địa ngục trong hình hài đàn bà này - vì thế nên chúng ta đến đây để hỗ trợ ngươi, bằng cách dạy ngươi mọi mưu kế mà nhờ nó bất kỳ đàn bà nào cũng có thể duy trì quyền lực của mình đối với bất kỳ đàn ông nào, những thứ mà hoàng đế, với tư cách đàn ông, không thể biết được, vì thế nên không thể truyền đạt cho ngươi, cái tạo vật ngớ ngẩn và bây giờ có vẻ gần như không thể nhận ra được của ngài. Chúng ta biết ngươi đã đọc nhiều sách và, ta cũng không nghi ngờ, ngươi đã biết rõ trong đó người ta dạy gì. Nhưng có những thứ không bao giờ được viết vào sách, mà chỉ được lưu giữ trong kho tri thức truyền miệng của đàn bà, được truyền lại qua các câu chuyện thủ thỉ của mẹ dành cho con gái từ thuở khai thiên lập địa đến giờ. Hãy làm những việc này và ngài sẽ lại là nô lệ của ngươi một lần nữa, và chiến thắng của quỷ dữ trước ông chủ của Fatehpur Sikri có thể được ngăn chặn. Bởi vì chúng ta biết chắc cô ta là bóng ma hiểm ác từ quá khứ, một bóng ma báo thù căm phẫn cái cuộc đời lưu lạc kéo dài của nó và do vậy muốn hút hoàng đế ngược chiều thời gian để sở hữu và tàn phá ngài, gây phương hại cho tất cả. Và bất luận hoàn cảnh nào, sẽ tốt hơn nếu tránh được tình cảnh Hoàng đế của Hindustan, Vua của Biểu hiện và Thực tại, Cư dân của Cơ thể Không hoen ố, Chủ nhân của Tín ngưỡng và Bầu trời, trở nên cuồng dại vì bóng ma của bà bác nổi loạn và cũng đã quá cố của ngài.”

“Hãy nhớ đến những gì đã xảy ra với họa sĩ Dashwanth,” mẫu hậu nói.

“Đúng thế,” Mariam-uz-Zamani đồng tình. “Chúng ta có thể chấp nhận được việc để mất một họa sĩ theo cách đó, nhưng Người Che chở Thế giới thì chúng ta không thể mất.”

Họ thực sự không nhìn thấy người đàn bà mà họ đang nói chuyện, nhưng vẫn vui lòng ngồi chỉnh tề trên thảm của nàng, dựa vào gối ôm của nàng, uống rượu mà người hầu của nàng mang đến, và kể những bí quyết tình dục của đàn bà cho không khí trống rỗng nghe. Một lúc sau, họ thôi không còn cảm thấy mình đã mất trí nữa, và hành động như thể họ còn lại một mình, chỉ hai người họ nói chuyện với nhau, trao đổi cởi mở về những điều vẫn luôn được giấu kín, cười như nắc nẻ trước câu chuyện hài đáng kinh ngạc về ham muốn, những thứ ngớ ngẩn mà đàn ông muốn và những thứ ngớ ngẩn không kém mà đàn bà làm để lấy lòng đàn ông, cho đến khi năm tháng dần trôi khỏi họ và họ nhớ lại tuổi trẻ của mình, nhớ lại những bí mật này được những người đàn bà khác, cứng rắn, dữ tợn, kể cho họ ra sao, những người ấy cũng tan hòa, sau một lúc, vào những tiếng cười sung sướng, đến lượt mình nhớ lại những kiến thức đó đã được truyền lại cho mình như thế nào, và cuối cùng tiếng cười trong căn phòng là tiếng cười của các thế hệ, của tất cả đàn bà, và của lịch sử.

Họ cứ nói chuyện như thế suốt năm tiếng rưỡi và khi kết thúc họ nghĩ rằng đây là một trong những ngày hạnh phúc nhất đời mình. Họ bắt đầu có những suy nghĩ tốt đẹp hơn trước đối với Jodha. Nàng bây giờ đã là người của họ, một phần của phe đàn bà; nàng không chỉ là tạo vật của hoàng đế nữa. Phần nào, nàng cũng là của họ.

Hoàng hôn buông xuống. Người hầu chuyên thắp nến bước vào cầm những cây nến long não cắm trên đế bạc. Ngọn đuốc sắt trên bức tường phía sau của căn phòng được thắp, hạt bông và dầu bên trong chúng cháy lên vui vẻ, và thế là bóng của hai người đàn bà nhảy múa trên jalis bằng đá đỏ. Sau đó một ở nơi khác của Sikri, sở thích của hoàng đế, khayal của ngài, cuối cùng đã thay đổi mãi mãi, và kết quả là trong Phong Lầu, Umar Gián Điệp nín thở, và lát sau, Mary của sự Vĩnh Hằng và Mary của Cung Điện nhìn thấy điều mà hắn nhìn thấy: không chỉ có bóng của người đàn bà thứ ba trong jalis, mà cả vóc dáng rõ ràng của một người đàn bà đang hình thành trong hư không, bắt đầu sắc nét hơn, rõ hơn, đầy lên, cho đến khi người đàn bà đó đứng trước mặt họ với nụ cười là lạ trên môi. “Ngươi không phải là Jodha,” mẫu hậu yếu ớt nói. “Không,” bóng người hiện lên với đôi mắt đen lấp lánh nói. “Jodhabai đã đi rồi, bởi vì hoàng đế không cần cô ta nữa. Ta sẽ làm bạn với ngài từ nay.” Đó là những lời đầu tiên của bóng ma.

°°°

Bất chấp sự thận trọng của hai bà hoàng, tin tức về việc cung phi tưởng tượng Jodhabai bị thay thế bởi Qara Köz lan khắp thành phố một cách nhanh chóng. Đối với một vài người, đó là bằng chứng cuối cùng cho thấy nàng công chúa bí mật thực sự có tồn tại, rằng nàng thuộc về địa hạt sự thực chứ không phải tưởng tượng, bởi vì không một người đàn bà nào chưa từng sống và chết mà lại có thể thành ma. Đối với những người khác, việc này tạo thêm lòng tin vào tuyên bố của Abul Fazl về vị thế thần thánh của hoàng đế, bởi vì nay ngài nổi danh không chỉ đã tạo ra một người đàn bà hoàn toàn tưởng tượng có thể đi lại nói năng và làm tình cho dẫu không tồn tại, mà ngài còn có thể khiến một người đàn bà có thật trở về từ cõi chết. Nhiều gia đình bị mê hoặc bởi những câu chuyện về nàng công chúa bí mật, vốn đã nhanh chóng trở thành thứ truyện kể cha mẹ thích kể cho con cái vào ban đêm, trở nên hồ hởi trước khả năng có thể thật sự nhìn thấy nàng ở nơi công cộng. Người ta nghe thấy một số ít những kẻ bảo thủ chướng tai gai mắt khẳng định rằng trong mọi trường hợp khi nàng rời khỏi khu dành riêng cho phụ nữ trong hoàng cung, nàng phải đeo khăn trùm; cái kiểu mặt trần vô liêm sỉ mà nàng tự cho phép mình làm trên các đường phố phương Tây không thể chấp nhận được giữa dân chúng tử tế của kinh đô Mughal.

Việc sự kiện siêu nhiên này được chấp nhận một cách thân thiện như thế tất nhiên là hệ quả của việc những sự kiện kiểu như vậy là bình thường ở thời ấy, trước khi cái thật và cái không thật bị chia tách nhau mãi mãi và bị buộc phải sống xa nhau dưới những vương triều khác nhau và những hệ thống luật pháp riêng biệt. Đáng ngạc nhiên hơn thế là sự thiếu thông cảm với Jodhabai xấu số, bị hoàng đế ruồng bỏ ê chề, bị chiếm chỗ đầy nhục nhã trong Phong Lầu ngay trước mắt mẫu hậu và vợ cả của vua. Nhiều công dân đã dần dần có ấn tượng thiếu thiện cảm với Jodha bởi nàng từ chối rời khỏi cung điện. Đối với những người này, việc nàng thôi không tồn tại là sự trừng phạt đích đáng vì đã quá mức ngạo mạn và thiếu am hiểu lẽ thường. Qara Köz nhanh chóng trở thành công chúa của dân, trong khi Jodha luôn luôn là một bà hoàng xa xôi, cách biệt.

Umar Gián Điệp báo cáo tất cả chuyện này với hoàng đế, nhưng thêm vào đó sắc thái cảnh báo. Hoàn toàn không phải mọi phản ứng trước tin này đều tích cực. Ở khu kiều dân Turani, ở khu người Ba Tư và ở nơi những người Hồi giáo Ấn Độ sinh sống có một mức độ bất ổn nào đó. Giữa những người theo đa thần giáo ngoài đạo Hồi, chúa của họ quá nhiều không đếm xuể, sự xuất hiện của một thực thể thần kỳ hơn là chuyện ít đáng lo ngại, bởi vì các thánh thần của họ đã là một đám đông quá lớn không thể biết hết được, mọi thứ đều có chứa thần thánh, cây cũng có linh hồn, các dòng sông cũng vậy, và chỉ có Thượng đế mới biết được còn gì khác, có lẽ còn có cả một vị thần rác và một vị thần toa lét, vì thế nếu một thần linh mới xuất hiện thì chuyện cũng hầu như chẳng đáng bàn. Tuy nhiên, trong các khu phố theo đạo một thần, người ta có phần bàng hoàng. Những tiếng thì thào xuất hiện, tiếng thì thào mà chỉ những đôi tai thính nhất phát hiện được, lo lắng về sức khỏe tâm thần của hoàng đế. Trong tạp chí bí mật của Badauni, thứ mà Umar vẫn xem trộm và ghi nhớ hằng đêm trong khi thủ lĩnh của phái manqul say ngủ, câu hỏi về sự báng bổ đã được nêu ra, bởi vì tuy cũng có thể lập luận rằng nếu con người có thể biến giấc mơ thành hiện thực thì không có luật thánh thần nào chống lại chuyện ấy, nên việc tạo ra Jodha cũng có thể được miễn cho điều sỉ nhục, song duy chỉ Đấng Toàn năng mới có quyền năng đối với người sống và người chết, cho nên đưa một người đàn bà từ kiếp trước trở về chỉ để mua vui cho một người, chuyện đó là đi quá xa, quá quá xa, không có lý do gì biện minh được.

Điều mà Badauni viết riêng tư thì các tín đồ bắt đầu thì thầm truyền miệng cho nhau. Lời thì thầm được truyền đi rất khẽ bởi vì như người xưa vẫn nói, trong cung điện của đại Mughal chỉ có kẻ tầm thường mới không sẩy chân. Tuy nhiên, theo ý kiến của tên Gián Điệp, có vài lý do để lo lắng, bởi vì bên dưới tiếng thì thầm khẽ khẽ kia, thậm chí còn khẽ hơn nữa, hắn nghe thấy một tiếng lục bục tăm tối hơn, một lời chỉ trích sâu xa hơn về mối quan hệ mới giữa Akbar và Qara Köz. Ở độ sâu này, Umar nhặt ra một vài âm thanh yếu ớt, những âm thanh hầu như không dám là âm thanh, được nói ra từ những đôi môi hầu như không cử động và kinh sợ khi nhận thấy có đôi tai đang lắng nghe. Những rung động hầu như tai không nghe thấy này chứa đựng một từ mạnh mẽ đến nỗi có thể hủy hoại nghiêm trọng lòng kính trọng dành cho hoàng đế và thậm chí có thể khiến ngai vàng của ngài rung chuyển.

Từ đó là loạn luân. Và sự cảnh báo của Umar thật đúng lúc, bởi vì một thời gian ngắn sau sự xuất hiện của Qara Köz ở Fatehpur Sikri, Thái tử Salim rời khỏi kinh đô và tăng cường các hoạt động phiến loạn ở Allahabad, và báng bổ cùng với loạn luân là những lời buộc tội mà anh ta dùng để biện minh cho cuộc nổi loạn của mình. Cuộc nổi loạn này khá yếu ớt, mặc dù vậy Salim cũng xoay xở tập hợp được đội quân ba mươi nghìn người. Trong vài năm anh ta tung hoành ở miền Bắc Hindustan, tuyên bố muốn lật đổ vua cha song không dám lôi kéo vị vua vĩ đại vào trận chiến thực sự nào. Tuy nhiên, anh ta đã đạt được một thắng lợi khủng khiếp, khi tổ chức thành công vụ sát hại cố vấn thân cận nhất còn lại của hoàng đế, người mà anh ta buộc tội làm đồi bại trí óc của vua cha, khuyến khích ngài thực hiện những hành vi báng bổ, khiến ngài rời xa Thượng đế và Nhà Tiên tri thiêng liêng, và ngoài ra,bằng cách thường xuyên đưa ra những nhận xét ác ý, khiến hoàng đế chống lại thái tử, người kế vị ngài, con trai ngài. Abul Fazl chết trong một vụ phục kích, giống như Birbal. Thái tử Salim đã chuyển lời đến một đồng minh, Raja Bir Singh Deo Bundela xứ Orchha, lãnh địa mà Viên Ngọc của Sikri đang đi qua, đề nghị đưa ông ta đến chỗ không tồn tại, và Raja đã sốt sắng thực hiện đề nghị này, chặt đầu vị quan không có vũ trang và gửi thủ cấp ông ta đến cho Salim ở Allahabad, ở đó, để thể hiện gu thẩm mỹ và thái độ phù hợp của mình, Salim ném nó vào một nhà xí dã chiến.

Akbar đang ngả lưng vào một chiếc gối tựa trong Phong Lầu, có lẽ đang uống quá nhiều rượu, đang lắng nghe bóng ma buổi tối của Qara Köz vừa hát những bài tình ca buồn vừa tự đệm đàn bằng một chiếc dilruba, thì Umar Gián Điệp bước vào báo tin Abul Fazl chết. Tin khủng khiếp này khiến hoàng đế tỉnh lại. Ngài đứng lên rời khỏi tư phòng của Qara Köz ngay lập tức. “Từ nay, Umar ạ,” ngài thề, “chúng ta sẽ lại hành động đúng như người trị vì vũ trụ và không xử sự như đứa trẻ cuồng dại thất thường nữa.”

Luật lệ ràng buộc một ông hoàng không phải là luật về tình bạn hay sự báo thù. Một ông hoàng phải xem xét lợi ích của vương quốc. Akbar biết rằng hai trong số ba người con của mình không xứng đáng lên ngôi, bởi chúng quá chìm đắm vào rượu và bệnh tật đến mức sống mà bằng như đã chết. Vì vậy chỉ còn lại Salim; bất kể anh ta đã làm gì, việc nối dõi tông đường vẫn phải được đảm bảo. Vì vậy Akbar cử sứ giả đến chỗ Salim với lời hứa sẽ không trả thù vì cái chết của Abul Fazl và khẳng định tình yêu bất tử dành cho đứa con đầu lòng của ngài. Salim hiểu rằng điều này có nghĩa: việc anh ta giết Abul Fazl là đúng. Bây giờ khi con chồn béo xảo trá ấy đã bị loại bỏ, cha anh ta lại mở rộng vòng tay của mình. Salim gửi biếu Akbar món quà voi, ba trăm năm mươi con voi, để xoa dịu Vua Voi. Sau đó anh ta đồng ý đến Sikri, và tại ngôi nhà của bà mình là Hamida Bano anh ta quỳ xuống chân hoàng đế. Hoàng đế đỡ anh ta dậy, tháo khăn đội đầu của ngài ra đặt lên đầu thái tử để thể hiện rằng ngài không còn tức giận nữa. Salim khóc. Anh ta thực sự là một gã trai đáng thương.

Tuy nhiên, thầy dạy Badauni của Salim bị tống vào xà lim tối nhất của nhà ngục sâu nhất ở Fatehpur Sukri, và không người đàn ông hay đàn bà nào, trừ những tên cai ngục, nhìn thấy ông ta còn sống.

°°°

Sau cái chết của Abul Fazl, hoàng đế trở nên lạnh lùng. Chính ngài phải xác định xem nhân dân của ngài nên sống thế nào thế nhưng suốt một thời gian dài ngài đã xao nhãng thực hiện nghĩa vụ đó. Ngài cấm bán rượu cho dân thường nếu không có đơn của thầy thuốc. Ngài chống lại những đàn gái điếm đông đúc bu xung quanh kinh đô như bầy châu chấu và đưa tất cả bọn họ đến trại giam có tên là Thị trấn Tội lỗi ở một nơi xa xôi và ra lệnh bất kỳ người đàn ông nào đến nơi tội lỗi này đều buộc phải ghi lại tên và địa chỉ nhà trước khi vào. Ngài không khuyến khích ăn thịt bò, hành và tỏi, nhưng khuyến cáo người dân ăn thịt hổ để có thêm lòng can đảm của hổ. Ngài tuyên bố theo đuổi tôn giáo có nghĩa là tự do thoát mọi bức hại bất luận người ta theo tôn giáo nào, những ngôi đền có thể được xây dựng, các linga được cọ rửa, nhưng ngài kém phần dung thứ bộ râu, bởi vì râu lấy chất dinh dưỡng từ cặp tinh hoàn, đó là lý do tại sao thái giám không có râu. Ngài cấm tảo hôn, không chấp nhận việc hỏa thiêu góa phụ và nạn nô lệ. Ngài khuyên mọi người không nên tắm sau khi làm tình. Và ngài gọi gã người nước ngoài đến bể Anup Talao, nước ở đây đã nổi sóng và không bình lặng cho dù không có gió, một điềm gở cho thấy những thứ đáng lẽ phải bình yên nay đã bị khuấy động.

“Vẫn còn quá nhiều điều bí ẩn xung quanh ngươi,” hoàng đế cáu kỉnh nói. “Chúng ta không thể trông cậy vào một người mà cuộc đời đầy những điều không rõ. Vì vậy hãy nói cho ta mọi chuyện, hãy công khai tất cả ngay bây giờ, rồi sau đó chúng ta có thể quyết định sẽ làm gì với ngươi, và số phận ngươi sẽ đi theo hướng nào, lên tới tận các vì sao hay xuống tro bụi. Hãy nói rõ ràng, ngay bây giờ. Không bỏ qua chuyện gì. Hôm nay là ngày phán quyết.”

“Có thể điều mà thần phải nói sẽ không chiếm được ủng hộ, tâu hoàng thượng,” Mogor dell’Amore đáp, “bởi vì nó liên quan đến Mundus Novus, Tân Thế giới, và bản chất thất thường của Thời gian trong vùng lãnh thổ còn một nửa chưa được thăm dò đó.”

°°°

Bên kia Biển Đại Dương trong Mundus Novus, các quy luật thông thường về không gian và thời gian không có hiệu lực. Về không gian, nó có thể mở rộng mạnh mẽ ngày hôm nay và sau đó thu hẹp ngày hôm sau, vì thế kích thước của trái đất dường như tăng gấp đôi hoặc còn một nửa. Các nhà thám hiểm khác nhau mang về những câu chuyện khác nhau triệt để về tỉ lệ của thế giới mới, bản chất những cư dân của nó, cách thức vận hành của góc vũ trụ mới này. Có những câu chuyện kể về những con khỉ biết bay và những con rắn dài như dòng sông. Còn về thời gian, nó hoàn toàn không thể kiểm soát được. Nó không chỉ nhanh lên và chậm lại một cách hoàn toàn đỏng đảnh, mà có những giai đoạn - mặc dù từ “giai đoạn” ở có thể không phù hợp để mô tả một hiện tượng như vậy - thời gian không hề chuyển động. Những người dân địa phương, số ít thành thạo các ngôn ngữ châu Âu, khẳng định rằng thế giới của họ là một thế giới không thay đổi, một nơi tĩnh tại, ngoài thời gian, họ nói, và họ muốn nó như thế. Có thể có những nhà triết học khăng khăng lập luận theo cách này, rằng thời gian đã được những nhà du hành châu Âu và người châu Âu di cư mang đến Mundus Novus cùng với các bệnh dịch khác. Vì thế nó mới không vận hành đúng đắn. Nó vẫn chưa thích nghi với tình hình mới này. “Rồi sẽ đến lúc có thời gian,” người dân ở Mundus Novus nói. Tuy nhiên, hiện tại, người ta đành phải chấp nhận tính chất dao động của những chiếc đồng hồ ở thế giới mới. Ảnh hưởng đáng lo nhất của sự bất ổn về trật tự thời gian là thời gian có thể chạy với những tốc độ khác nhau cho những người khác nhau, thậm chí trong các gia đình và hộ gia đình khác nhau. Con cái có thể già nhanh hơn bố mẹ mình cho đến lúc trông họ già hơn cả bậc sinh thành. Đối với một số người đi chinh phục, các thủy thủ và những người đến định cư, dường như thời gian trong ngày không bao giờ đủ. Một số khác thì lại có tất cả thời gian trên thế giới.

Hoàng đế, trong khi lắng nghe khi Mogor dell’Amore kể chuyện, hiểu rằng những mảnh đất phương Tây kia kỳ lạ và phi thực đến độ người phương Đông buồn tẻ không thể hiểu được. Ở phương Đông, đàn ông đàn bà làm việc chăm chỉ, sống sung sướng hoặc nghèo khổ, chết một cái chết cao quý hoặc hèn mọn, tin tưởng ở những tín ngưỡng sinh ra nghệ thuật vĩ đại, thơ ca vĩ đại, âm nhạc vĩ đại, phần nào niềm an ủi và nhiều bối rối. Tóm lại, những đời người bình thường. Nhưng ở các xứ phương Tây hoang đường kia con người dường như dễ bị các cơn kích động - như cơn kích động của những kẻ Khóc mướn ở Florence - quét qua các quốc gia của họ như bệnh dịch và biến đổi mọi vật hoàn toàn mà không báo trước. Mới đây, sự tôn thờ vàng đã sinh ra loại kích động cực đoan đặc biệt này, thứ đã trở thành động lực lịch sử của họ. Trong óc Akbar hình dung ra những ngôi đền phương Tây làm bằng vàng, với những thầy tu bằng vàng ở bên trong, những tín đồ bằng vàng đến cầu nguyện, đem đồ tế lễ bằng vàng đến làm vui lòng vị thần vàng của họ. Họ ăn thức ăn bằng vàng và uống đồ uống bằng vàng và khi họ khóc vàng lỏng chảy xuống đôi má lấp lánh của họ. Chính vàng đã đưa các thủy thủ của họ đi xa hơn về phía Tây qua Biển Đại Dương, bất chấp nguy cơ rơi ra khỏi rìa thế giới. Vàng, và cả Ấn Độ, nơi mà họ tin có những kho vàng khổng lồ.

Họ không tìm thấy Ấn Độ, nhưng họ đã tìm thấy… một phương Tây xa xôi hơn. Ở phương Tây xa hơn này họ đã tìm thấy vàng, và tiếp tục tìm kiếm thêm nữa, những thành phố bằng vàng và những dòng sông vàng, và họ gặp những sinh vật thậm chí còn khó ngờ hơn và gây ấn tượng mạnh hơn chính họ, những người đàn ông và đàn bà kỳ quặc, không thể hiểu được, mặc trang phục bằng lông, da và xương, và họ đặt tên cho những người này là người Anh-điêng. Akbar thấy điều này thật chướng tai. Những người đàn ông đàn bà dùng con người làm vật tế thần giờ được gọi là Anh-điêng! Một số người “Anh-điêng” thuộc thế giới khác này cũng chẳng khá hơn gì thổ dân; thậm chí những người đã xây nên các thành phố và đế chế cũng lầm lạc trong những triết lý về huyết thống, hoặc hoàng đế thấy có vẻ như vậy. Chúa của họ nửa dơi nửa rắn. Chúa của họ làm bằng khói. Chúa của họ là một vị thần rau, một vị thần củ cải và ngô. Họ chịu khổ vì bệnh giang mai và nghĩ rằng đá, mưa và những ngôi sao là những vật thể sống. Trong lĩnh vực của mình họ làm việc chậm chạp, thậm chí lười biếng. Họ không tin vào sự thay đổi. Gọi những người này là Anh-điêng, theo ý kiến dứt khoát của Akbar, là coi thường những đàn ông đàn bà quý phái xứ Hindustan.

Hoàng đế biết rằng ngài đã đạt đến một kiểu ranh giới trong trí óc, một giới tuyến mà sức mạnh cảm thông và quan tâm của ngài không thể vượt qua được. Ở đây có những hòn đảo mà sau đó biến thành những lục địa, và những lục địa hóa ra chỉ là những hòn đảo. Có những dòng sông, rừng cây, mũi đất và eo đất, quỷ tha ma bắt tất cả những thứ đó. Có thể có cả những con rắn chín đầu ở những xứ sở này, hoặc quái vật sư tử đầu chim, hoặc những con rồng canh gác những đống của cải khổng lồ nghe đâu nằm tít trong rừng sâu. Cả người Tây Ban Nha lẫn Bồ Đào Nha đều được hoan nghênh. Những sinh vật ngoại lai ngu ngốc này chợt nhận ra rằng họ không khám phá ra tuyến đường đến Ấn Độ mà là một nơi nào đó hoàn toàn khác, không Đông cũng chẳng Tây, một nơi nào đó nằm giữa phương Tây và Biển Hằng vĩ đại và hòn đảo giấu vàng trong truyền thuyết, Taprobane, và xa hơn nữa là các vương quốc Hindustan, Cipangu và Cathay. Họ phát hiện ra rằng thế giới lớn hơn họ nghĩ. Cầu cho họ may mắn khi chu du trên các đảo và đất liền của Biển Đại Dương và chết vì bệnh xcobuýt, giun móc, sốt rét, lao phổi và ghẻ cóc. Hoàng đế mệt mỏi vì tất cả bọn họ.

Ấy vậy nhưng đó cũng là nơi nàng đã đến, nàng công chúa tội lỗi của nhà Thiết Mộc và Thiết Mộc Chân, em gái của Babar, em gái của Khanzada, máu mủ của ngài. Không người đàn bà nào trong lịch sử thế giới thực hiện một hành trình như nàng. Ngài yêu nàng vì điều đó và cũng ngưỡng mộ nàng, nhưng ngài cũng biết chắc rằng hành trình của nàng qua Biển Đại Dương cũng là một kiểu chết đi, một cái chết trước khi chết, bởi vì chết cũng là nhổ neo đi từ nơi đã biết đến nơi chưa biết. Nàng đã nhổ neo đi đến thế giới không thực, vào một thế giới tưởng tượng con người vẫn hằng mơ ước mà thành có thật. Bóng ma ám ảnh cung điện của ngài còn thực hơn người đàn bà bằng xương bằng thịt của quá khứ, một người đã từ bỏ thế giới thực vì một niềm hy vọng bất khả thi, cũng giống như nàng đã từ bỏ thế giới quen thuộc của gia đình và nghĩa vụ vì sự lựa chọn ái tình ích kỷ. Mơ ước tìm thấy đường về cội nguồn, được đoàn tụ với bản ngã trước đây, nàng đã lạc đường mãi mãi.

°°°

Con đường đến phương Đông đóng lại trước nàng. Cướp biển ngoài biển khiến chuyến hành trình của nàng quá rủi ro. Trong thế giới Ottoman, và trong vương quốc của vua Hồi Ismail, nàng đã đốt các con thuyền của mình. Ở Khorasan, nàng sợ bị bắt giữ bởi bất kỳ kẻ nào lấp chỗ trống của Hãn vương Shaibani. Nàng không biết Babar ở đâu, nhưng con đường quay lại với ngài đã bị chặn lại. Ở Genoa, tại nhà của Andrea Doria bên bờ nước, nơi nàng đề nghị Ago Vespucci đưa mình đến, nàng quyết định không thể quay lại con đường mình đã đi. Lo sợ sự phẫn nộ của Florence nên nàng cũng không thể ở lại. Con hải cẩu già tóc hoa râm Doria, kinh ngạc ra mặt, nhưng tránh không nhận xét diện mạo mới giống đàn ông của Qara Köz và Gương Soi, lịch sự chào mừng họ - bởi vì Qara Köz vẫn đủ sức khơi gợi sự hào hiệp nơi đám đàn ông, thậm chí cả những gã đàn ông nổi tiếng nhẫn tâm và tàn bạo - và bảo đảm với họ rằng chừng nào họ còn ở trong vòng bảo hộ của gã, không một người Florence nào có thể hại họ. Doria là người đầu tiên đề cập đến việc tạo dựng một cuộc đời mới ở bên kia Biển Đại Dương.

“Nếu chẳng phải ta từng giết chết nhiều tên cướp biển Berber đến thế thì chính ta cũng nghĩ đến chuyến đi đó, theo bước chân người anh họ đáng kính của quý ông Vespucci,” gã nói. Đến thời điểm ấy gã đã giết kha khá cướp biển, và đội tàu riêng của gã, chủ yếu gồm những con tàu cướp được của bọn hải tặc, lúc này có sĩ số mười hai chiếc, và thủy thủ không trung thành với ai khác ngoài chính Doria. Vậy mà gã không tự coi mình là một condottiere thực sự nữa, bởi vì gã không quan tâm đến việc đánh nhau trên đất liền. “Argalia là người cuối cùng trong số chúng tôi,” gã tuyên bố. “Tôi chỉ là tàn dư của biển.” Trong lúc rỗi rãi, không tham chiến, gã tiến hành đấu tranh chính trị với đối thủ của mình trong các gia tộc Adorni và Fregosi, những kẻ vẫn đang cố gắng tước bỏ quyền lực của gã. “Nhưng ta có những con tàu,” gã nói và bổ sung - không kiềm chế nổi bản thân cho dù có những người đàn bà ở đó - có lẽ bởi những người đàn bà này đang giả trang nam - “còn bọn chúng đến cả cái củ cũng không có, phải không Ceva?” Ceva Bọ Cạp, tên phó tướng xăm mình của gã, thực sự đỏ bừng mặt lên, lúng túng trả lời. “Không, thưa Đô đốc, đệ chưa bao giờ thấy tên nào có.”

Doria đưa khách vào thư viện cho họ xem một vật mà chưa ai trong họ từng nhìn thấy, kể cả Ago, người có mối quan tâm máu thịt: cuốn Cosmographiae Introductio của Waldseemüller, linh mục dòng Benedictine thuộc tu viện Saint Dié-des-Vosges, trong đó có kèm một tấm bản đồ lớn khi mở ra phủ kín sàn nhà, tấm bản đồ mà tên gọi cũng lớn không kém, Universalis Cosmographia Secundum Ptholoemaei Traditionem et Americi Vespucci Aliorumque Lustratione, Địa lý Thế giới theo Truyền thống Ptolemy và sự Đóng góp của Amerigo Vespucci và Những người khác. Trên tấm bản đồ này Ptolemy và Amerigo được ca tụng như những người khổng lồ, những vị thần nhìn xuống tạo vật mình làm ra, và trên một phần rộng lớn của Mundus Novus xuất hiện chữ America. Waldseemüller viết trong cuốn Introductio của mình: “Tôi không thấy có lý do gì để bất kỳ ai lại có thể phản bác một cách thuyết phục cái tên xuất phát từ chữ Amerigo, người đã phát hiện ra nó, một con người thiên tài.”

Khi Ago Vespucci đọc được điều này, y xúc động sâu sắc và hiểu rằng số phận trong hình hài người anh họ chắc chắn đã dẫn dắt y đến với thế giới mới suốt cả cuộc đời y, mặc dù y luôn luôn là một kẻ lạc hậu chân cắm trong bùn, kẻ đinh ninh Amerigo hoang dại là dân lái buôn huênh hoang khoác lác mà những câu chuyện kể về bản thân mình không đáng để tin. Y không biết rõ về Amerigo và cũng không bao giờ thực sự cố gắng tìm hiểu rõ hơn về anh ta vì họ có ít điểm chung. Nhưng nay Vespucci phiêu lưu là một thiên tài và đã lấy tên anh ta đặt cho thế giới mới, điều đó quả đáng kính trọng.

Từ từ, ngượng nghịu, đầy bối rối, nhắc đi nhắc lại nhiều lần rằng y tự bản chất không phải là người đi đây đi đó, Ago bắt đầu thảo luận về các chuyến khám phá của người anh họ với Đô đốc Doria. Những từ Venezuela và Vera Cruz đã được nói ra. Trong khi đó Qara Köz đang nghiên cứu tấm bản đồ thế giới. Nàng phản ứng với những địa danh mới như thể đang nghe thấy một câu thần chú, một thứ bùa có thể mang đến cho nàng khát vọng của trái tim nàng. Nàng muốn nghe, nghe mãi. Valparaiso, Nombre de Dios, Cacafuego, Rio Escondido, Ago nói. Y quỳ sụp xuống cả hai tay lẫn hai chân mà đọc. Tenochtitlán, Quetzalcoatl, Tezcatlipoca, Montezuma, Yucatán, Andrea Doria bổ sung, và cả Española, Pueto Rico, Jamaica, Cuba, Panama. “Những từ ta chưa từng nghe thấy này, chúng đang mách cho ta đường về nhà,” Qara Köz nói.

Argalia đã chết - “Ít nhất anh ta cũng được chết trên quê hương mình, bảo vệ những gì mình yêu quý,” Doria nói theo giọng điếu văn cộc lốc, và giơ ly rượu lên đáp lễ. Ago là kẻ thay thế tội nghiệp cho một người đàn ông như vậy, nhưng Qara Köz hiểu rằng y là tất cả những gì nàng có. Chính Ago là người mà nàng sẽ cùng thực hiện chuyến đi cuối cùng, Ago và Gương Soi. Đó sẽ là những người cận vệ cuối cùng của nàng. Họ đã biết được từ Doria về lòng tin của hầu hết các thủy thủ đi về phương Tây, cả của những nhà thống trị Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, rằng sẽ sớm tìm thấy hành lang đến Ấn Độ, một hành lang rộng mở, phù hợp cho tàu thuyền, xuyên qua những đại lục của Mundus Novus sang Biển Hằng. Nhiều người đang khẩn trương tìm kiếm cái hành lang nằm giữa này. Trong khi đó, các thuộc địa Española và Cuba thì an toàn để sống, và nơi mới, Panama, có lẽ đang trở nên an toàn hơn. Tại những vùng này, người Anh-điêng ở hầu hết các nơi đã được kiểm soát, một triệu người ở Española, hơn hai triệu người ở Cuba. Nhiều người trong số họ cải đạo sang Thiên Chúa giáo mặc dù không nói được ngôn ngữ Thiên Chúa giáo nào. Các đường bờ biển được bảo đảm ở mọi mức độ, và thậm chí các vùng nội địa cũng đã được khai phá. Nếu có tiền, người ta có thể thuê một cabin trên thuyền buồm nhỏ khởi hành từ Cadiz hay Palos de Moguer.

“Vậy thì ta sẽ đi,” công chúa thông báo, nghiêm túc, “và đợi. Con đường đi qua thế giới mới, mà nhiều người tài giỏi đến thế đang cật lực tìm kiếm, chắc chắn sẽ được tìm thấy.” Nàng đứng thẳng, tay khuỳnh ra, gương mặt bừng lên thứ ánh sáng thiên thần, đến độ khiến Andrea Doria nhớ đến chính Chúa Jesus, khi Người đang thực hiện các phép màu, Chúa hóa phép nhân lên những ổ bánh mì và cá hay làm Lazarus sống lại. Trên gương mặt Qara Köz lại là vẻ căng thẳng vốn có vào thời nàng làm phù thủy Florence, sạm đi thêm vì đau thương và mất mát. Sức mạnh của nàng đang yếu đi nhưng nàng định sẽ sử dụng chúng một lần cuối cùng theo cách trước đây chúng chưa bao giờ được sử dụng, để bắt lịch sử thế giới đi theo hướng mà nàng muốn nó phải đi. Nàng sẽ yểm bùa biến cái hành lang nằm giữa đó trở thành hiện thực chỉ bằng sức mạnh phù thủy và ý chí của nàng. Andrea Doria nhìn người đàn bà trẻ mặc áo dài màu xanh ô liu và quần bó ống, mái tóc đen cắt ngắn của nàng chĩa ra trên đầu như một vầng hào quang tối thẫm, và gã bị khuất phục. Gã quỳ xuống trước mặt nàng, cúi người xuống để chạm tay vào chiếc ủng da sơn dương và giữ tư thế cúi đầu như thế suốt một phút hoặc hơn. Trong những năm sau đó, Doria, người sống tới tuổi già thượng thọ, ngày nào cũng nghĩ về việc đã làm, song chưa bao giờ biết chắc gã quỳ xuống là để được ban phúc hay để ban phúc, không biết gã cảm thấy cần phải tôn thờ nàng hay bảo vệ nàng, ngưỡng mộ nàng trong vầng hào quang cuối cùng của nàng hay tìm cách thuyết phục nàng tránh khỏi sự diệt vong. Gã nghĩ đến Chúa Jesus ở Gethsemane và vì sao Người phải nhìn môn đồ của mình khi Người chuẩn bị chết.

“Con tàu của tôi sẽ đưa nàng sang Tây Ban Nha,” gã nói.

°°°

Vào một buổi sáng sương mù trắng xóa, Cadolin, con tàu cướp biển huyền thoại, căng buồm rời khỏi bến tàu của người chủ mới Andrea Doria tại Fassolo với ba hành khách và Ceva Bọ Cạp trên boong, treo cờ Genoa, ngọn cờ có Thánh giá St George. Khi nói lời tạm biệt, Andrea Doria cố gắng kiềm chế cơn cảm xúc mà trước đó đã khiến gã quỳ gối. “Thư viện của một kẻ ưa hành động ít khi được sử dụng,” hắn nói với Qara Köz, “nhưng nàng đã khiến những cuốn sách của tôi có ý nghĩa.” Gã có cảm giác rằng sau khi đọc cuốn Cosmographiae Introductio và xem xét tấm bản đồ vĩ đại của Waldseemüller, nàng công chúa đã thực sự bước vào cuốn sách, rời khỏi thế giới của đất, không khí và nước mà bước vào vũ trụ của giấy và mực, nàng sẽ căng buồm qua Biển Đại Dương và nơi đến sẽ không phải là Española ở Mundus Novusmà là những trang câu chuyện. Gã biết chắc sẽ không bao giờ gặp lại nàng ở thế giới này hay thế giới mới bởi vì Thần Chết đang ngự trên vai nàng như một con chim ưng, Thần Chết sẽ chu du cùng nàng một thời gian cho đến khi nào mất kiên nhẫn và mệt mỏi vì chuyến đi.

“Tạm biệt,” nàng nói và mờ dần vào màn sương trắng. Ceva đem con tàu Cadolin quay trở lại Fassolo đúng lịch trình, trông như thể những dấu vết cuối cùng của niềm vui đã rời bỏ cuộc đời hắn mãi mãi. Gần hai năm sau, Doria nghe được tin Magellan phát hiện ra một eo biển dông bão cho phép các thủy thủ may mắn đi vòng qua mũi phía Nam của thế giới mới. Gã mơ thấy ác mộng trong đó nàng công chúa xinh đẹp biến mất ở eo biển của Magellan cùng với các bạn đồng hành. Không có tin tức rõ ràng nào về hành tung hay số phận của nàng đến được Genoa trong suốt cuộc đời dài của gã. Tuy nhiên, bốn mươi tư năm sau khi nàng công chúa bí mật khởi hành rời Ý, một gã lêu lổng tóc vàng trẻ tuổi, không quá hai mươi, vác mặt đến cổng biệt thự Doria, nhận là con trai nàng. Vào thời gian đó, Andrea Doria đã chết được mười ba năm, và ngôi nhà thuộc sở hữu của cháu trai gã là Giovanni, hoàng tử xứ Melfi, người sáng lập dòng họ Doria-Pamphilii-Landi vĩ đại. Giả sử Giovanni từng biết câu chuyện về nàng công chúa lưu lạc của triều đại Thiết Mộc và Thiết Mộc Chân, anh ta cũng đã quên từ lâu, nên đã cho người đuổi kẻ lang thang khỏi cửa. Sau đó gã trai “Niccolò Antonino Vespucci”, đặt theo tên hai người bạn thân của cha y, lên đường thăm thú thế giới, nhảy tàu đi đây đi đó, thảng hoặc là thành viên của thủy thủ đoàn, thảng hoặc lại là kẻ trốn vé vô lo vô nghĩ, học được nhiều ngôn ngữ, nắm được nhiều ngón nghề khác nhau, không phải tất cả đều trong giới hạn của luật pháp, và tích lũy được những câu chuyện kể của riêng mình, những câu chuyện về cuộc chạy thoát khỏi những kẻ ăn thịt người ở Sumatra và những viên ngọc trai to bằng quả trứng ở Brunei, về chuyện chạy trốn khỏi xứ Đại Thổ ngược sông Volga đến Mátxcơva vào mùa đông và vượt Hồng Hải trên một chiếc thuyền buồm Ả Rập được chằng níu bằng dây, và về tục đa phu ở vùng đó của Mundus Novus nơi đàn bà có bảy hoặc tám chồng và không người đàn ông nào được cưới một trinh nữ và về chuyện đóng giả người hồi giáo hành hương đến Mecca, chuyện chìm tàu cùng với nhà thơ Camoens vĩ đại gần cửa sông Mêkông nơi y đã cứu được cuốn Lusiads bằng cách trần truồng bơi vào bờ với một tay giơ cao những trang thơ của Camoens trên đầu.

Về bản thân mình, y chỉ nói với những người đàn ông đàn bà y gặp trong các cuộc hành trình rằng câu chuyện của y kỳ lạ hơn nhiều bất kỳ câu chuyện nào trong số này, nhưng chỉ có thể tiết lộ cho một người trên thế gian, người mà y sẽ gặp một ngày nào đó với hy vọng nhận được những gì thuộc về mình, và rằng y được bảo vệ bởi một phép thuật mạnh mẽ, ban phước cho những người trợ giúp y và gây tai họa cho những người làm hại y.

“Tâu Đấng Che chở Thế giới, sự thật đơn giản là do sự biến thiên của các điều kiện niên đại ở Mundus Novus” y nói với Hoàng đế Akbar bên cạnh bể nước Anup Talao, “tức là do bản chất không ổn định của thời gian ở những vùng đất đó, nên mẹ thần, nàng phù thủy, có thể kéo dài tuổi thanh xuân của mình, và bà đã có thể sống ba trăm năm giá bà không mất đi trái tim, giá bà không mất niềm tin vào khả năng quay về nhà, giá bà tự để cho mình mắc bệnh hiểm nghèo sao cho cuối cùng có thể đoàn tụ với các thành viên quá cố trong gia đình ở kiếp sau. Một con chim ưng bay vào qua cửa sổ mà đậu bên giường bệnh khi bà trút hơi cuối cùng. Đó là phép thuật cuối cùng của bà, hiện thân của chú chim uy vũ này đến từ bên kia Biển Đại Dương trong thế giới mới. Khi chú chim ưng bay khỏi cửa sổ chúng thần thảy đều hiểu rằng đó là linh hồn bà. Thần mười chín tuổi rưỡi khi bà qua đời và khi bà ngủ trông bà giống chị gái của thần hơn là mẹ. Nhưng cha thần và Gương Soi vẫn tiếp tục già đi như bình thường. Phép thuật của bà không đủ mạnh để giúp họ chống lại sức mạnh của thời gian, cũng như không đủ mạnh để thay đổi địa lý của trái đất. Không hành lang ở giữa nào được tìm thấy, và bà bị mắc kẹt ở thế giới mới cho đến khi bà quyết định chết.”

Hoàng đế im lặng. Không thể biết được tâm trạng của ngài. Nước trong bể Anup Talao tiếp tục bị khuấy động.

“Cuối cùng, đó là điều ngươi muốn chúng ta tin,” hoàng đế nói giọng kéo dài và nặng nề. “Sau hết, sau tất cả mọi chuyện, là điều này. Rằng nàng đã biết cách làm thời gian ngừng trôi.”

“Trong cơ thể của chính bà,” người kia trả lời, “và chỉ cho chính bà thôi.”

“Đó thực sự là một kỳ tích phi thường, nếu có thể thực hiện được,” Akbar nói với y rồi đứng dậy, đi vào trong.

°°°

Đêm đó Akbar ngồi một mình trên tầng cao nhất của Panch Mahal lắng nghe bóng đêm. Ngài không tin câu chuyện của gã nước ngoài. Ngài sẽ tự kể một câu chuyện hay hơn thế. Ngài là hoàng đế của những giấc mơ. Ngài có thể lôi sự thật ra khỏi bóng tối và đem nó ra ánh sáng. Ngài đã mất kiên nhẫn với gã người nước ngoài, và cuối cùng chỉ còn lại mình với mình, như thường lệ. Ngài đã để trí tưởng tượng của mình bay khắp thế giới như một chú chim đưa thư và cuối cùng lời giải đáp đã đến. Bây giờ là câu chuyện của ngài.

Hai mươi tư giờ sau, ngài triệu Vespucci trở lại Bể Nước Đẹp Hơn Mọi Bể Nước, nước trong đó vẫn còn đục vì bối rối. Vẻ mặt Akbar dữ tợn. “Ngài Vespucci,” ngài hỏi, “ngài có biết lạc đà không? Ngài đã có cơ hội quan sát chúng chưa?” Giọng ngài nghe như tiếng sấm gầm vang động khắp mặt nước bể. Gã nước ngoài lạc giọng.

“Tại sao ngài hỏi như vậy, tâu Jahanpanah?” y hỏi, và ánh mắt hoàng đế lóe nhìn y giận dữ.

“Đừng hòng hỏi chúng ta, thưa ngài. Chúng ta hỏi lại, có lạc đà ở thế giới mới hay không, những con lạc đà giống như chúng ta có ở Hindustan, có những con lạc đà cùng với bọn sư tử đầu chim và rồng hay không?” Akbar hỏi và khi thấy người kia lắc đầu, ngài giơ tay ra hiệu im lặng đoạn nói tiếp, giọng ngài mạnh hơn khi nói. “Chúng ta luôn nghĩ rằng sự tự do thể chất của lạc đà dạy cho loài người một bài học về sự phi đạo đức. Bởi giữa những con lạc đà không có điều gì bị cấm. Một con lạc đà đực con, ngay sau khi sinh ra, sẽ tìm cách thông dâm với mẹ mình. Một con đực trưởng thành không hề cảm thấy day dứt về việc làm con gái mang thai. Cháu chắt, ông bà, anh chị em, tất cả đều như nhau khi một con lạc đà cần tìm bạn tình. Từ loạn luân không có ý nghĩa gì đối với loài vật này. Tuy nhiên, chúng ta không phải lạc đà, đúng không? Và loạn luân là điều cấm kỵ từ xa xưa, những hình phạt nghiêm khắc sẽ dành cho các cặp đôi nào bất chấp điều cầm kỵ đó - trừng phạt thích đáng, chúng ta hy vọng ngươi sẽ đồng ý.”

Một người đàn ông và một người đàn bà nhổ neo đi vào màn sương mù và lạc vào một thế giới mới chưa định hình, nơi không ai biết họ. Trong cả thế giới này họ chỉ có nhau và một người hầu gái. Người đàn ông cũng là một đầy tớ, đầy tớ của sắc đẹp, và tên gọi của chuyến đi là ái tình. Họ đến một nơi mà tên gọi không quan trọng và tên của họ cũng không quan trọng. Năm tháng trôi qua và hy vọng của họ tắt. Thảy xung quanh họ là những người sôi nổi. Một thế giới hoang dại ở phía Nam và một thế giới khác ở miền Bắc đang chầm chậm, từ từ được thuần hóa. Hình dạng, luật pháp, nghi thức được trao cho những thứ vốn không thay đổi lúc phôi thai, nhưng quá trình này sẽ còn lâu dài. Chầm chậm, từ từ, cuộc chinh phục tiếp diễn. Có những tiến bộ, những thất bại, và rồi lại tiến bộ, những thắng lợi nhỏ, những thất bại nhỏ, và rồi những kết quả lớn hơn. Không ai hỏi đó là tiến trình tốt hay xấu. Đó không phải là câu hỏi chính đáng. Công việc của Thượng để đang được tiến hành, và vàng cũng đang được khai thác. Sự hứng khởi quanh họ càng lớn hơn, những thắng lợi càng kịch tính hơn, những thất bại càng khủng khiếp hơn, sự trả thù của thế giới cũ lên thế giới mới càng đẫm máu hơn, họ càng trở nên lặng lẽ, ba con người không quan trọng, người đàn ông, người đàn bà, người hầu. Ngày ngày, tháng tháng, năm năm, họ càng trở nên nhỏ bé và kém phần ý nghĩa. Rồi bệnh tật ập đến và người đàn bà chết, nhưng nàng để lại một đứa bé, một bé gái.

Người đàn ông không còn gì trên trái đất này ngoài đứa bé và người hầu, hình bóng trong gương của người vợ đã chết. Họ cùng nhau nuôi dạy đứa bé. Angelica. Một đứa bé kỳ diệu. Tên người hầu cũng trở thành Angelica. Người đàn ông nhìn đứa bé lớn lên và trở thành hình ảnh trong gương thứ hai, hình ảnh của mẹ nó, chính là mẹ nó còn sống. Người hầu đã già đi, và nhìn thấy sự giống nhau đến kỳ lạ ở bé gái đang lớn, sự hồi sinh của quá khứ, và thấy cả dục vọng ngày càng lớn của người cha. Họ mới cô đơn làm sao, ba người bọn họ, trong thế giới vẫn chưa định hình đầy đủ này, trong đó các từ ngữ có thể mang nghĩa mà ta muốn chúng mang, và những việc làm cũng vậy; trong đó những cuộc đời mới phải làm sao cho tốt đẹp nhất. Có một sự đồng lõa giữa người đàn ông và người hầu bởi vì trước đây họ đã từng ăn nằm với nhau, ba người bọn họ, và họ nhớ người thứ ba đã ra đi. Sự sống mới, sự sống đầu thai, lớn lên lấp đầy khoảng trống nơi từng có cuộc sống cũ.

Angelica, Angelica. Có một điểm mà ở đó ngôn ngữ họ sử dụng đã thay đổi, một điểm mà vượt ra ngoài nó một số từ ngữ bị mất nghĩa, ví dụ, từ cha bị quên lãng, từ con ơi cũng vậy. Họ sống trong trạng thái tự nhiên, trạng thái hồng ân, một Địa đàng nơi trái cấm vẫn chưa ai ăn, và cái tốt cái xấu hãy còn chưa được biết tới. Người đàn bà trẻ lớn lên giữa người đàn ông và người hầu và điều gì xảy ra giữa họ xảy ra một cách tự nhiên, thấy thật thuần khiết, và nàng hạnh phúc. Nàng là công chúa dòng dõi hoàng tộc của triều đại Thiết Mộc và Thiết Mộc chân, tên nàng là Angelica, Angelica. Một ngày nào đó hành lang sẽ được tìm thấy và cùng với người chồng yêu quý nàng sẽ bước vào vương quốc của mình, cho đến lúc đó thứ họ có là quê hương vô hình, cuộc sống vô danh và chiếc giường này, trên đó họ cùng nhau, thật ngọt ngào, thật thường xuyên, thật lâu, ba người bọn họ, người đàn ông, người hầu và cô gái. Sau đó một đứa trẻ được sinh ra, con của họ, con của ba cha mẹ, một thằng bé tóc vàng giống cha. Người đàn ông đặt tên con trai theo tên của ba người bạn thân nhất. Một thời họ đã là ba người bạn. Khi mang tên của họ vượt qua Biển Đại Dương, y cảm thấy đã mang cả họ qua. Con trai của y là những người bạn tái sinh. Năm tháng tiếp tục trôi. Cô gái bị ốm vì nguyên nhân không xác định. Có điều gì đó không ổn với cuộc đời cô. Có điều gì đó không phù hợp với linh hồn cô. Cô bắt đầu mê sảng. Mình là ai, cô hỏi. Trong cuộc trò chuyện cuối cùng với con trai, cô bảo nó đi tìm gia đình, để được đoàn tụ, để ở lại đoàn tụ mãi mãi ở nơi mày thuộc về, và không bao giờ rời khỏi đó, không bao giờ sau đó được lao ra ngoài thế giới vì ái tình, vì phiêu lưu hay ích kỷ. Y là hoàng tử thuộc dòng dõi hoàng gia của triều đại Mughal. Y phải kể câu chuyện của mình. Một chú chim ưng lao vào qua cửa sổ và bay ra mang theo linh hồn cô. Người đàn ông trẻ với mái tóc vàng đi xuống cảng tìm một con tàu. Ông già và người hầu ở lại. Họ không còn quan trọng nữa. Công việc của họ đã xong.

“Chuyện xảy ra không đúng như vậy,” Mogor dell’Amore nói. “Mẹ thần là Qara Köz, em gái của ông ngài, nàng phù thủy vĩ đại, và bà biết cách làm cho thời gian ngừng lại.”

“Không,” Hoàng đế Akbar nói. “Không, bà không làm được.”

°°°

Tiểu thư Man Bai, cháu của Mariam-uz-Zamani, chị em gái của Raja Man Singh, đã cưới người tình lâu năm, Thái tử Salim, vào ngày đã được các nhà chiêm tinh của triều đình chọn, ngày mười lăm tháng Isfandarmudh của năm đó, theo dương lịch mới do hoàng đế xác lập, tức là ngày mười ba tháng Hai, tại cung điện pháo đài Amer của gia đình cô, có sự hiện diện trọng thể của Đức Hoàng đế padishah Akbar, Đấng Che chở Thế giới. Khi còn lại một mình với chồng trong đêm tân hôn, sau khi bôi những thứ thuốc thường lệ và xoa bóp cơ thể của thái tử, cô ta đưa ra hai điều kiện trước khi cho phép anh ta giao hợp. “Đầu tiên,” cô ta nói, “nếu chàng còn đến thăm ả điếm Bộ Xương lần nữa, thì hằng đêm trước khi đi ngủ chàng nên cất kỹ dương vật vào vỏ bọc thép, bởi vì không biết đêm nào sẽ là đêm thiếp báo thù. Và thứ hai, chàng phải để tâm đến gã nước ngoài tóc vàng, người tình khốn kiếp của Bộ Xương, bởi vì chừng nào y còn ở Sikri cha chàng rất có thể điên cuồng đến mức cho y những gì lẽ ra thuộc về chàng.”

Sau những sự kiện bên bể nước Anup Talao, hoàng đế từ bỏ ý định đưa Niccolò Vespucci lên cấp farzand hay con trai danh dự. Tin chắc và có phần căm tức bởi độ chính xác của dị bản của chính mình về câu chuyện của gã nước ngoài, ngài kết luận rằng một đứa trẻ như vậy, đứa con sinh ra từ một mối quan hệ phi đạo đức, không thể được công nhận là thành viên hoàng gia. Bất chấp sự vô tư rõ ràng của Vespucci trong chuyện này, và trên thực tế y không biết nguồn gốc thực sự của mình, và cho dẫu sự hấp dẫn hay tài năng của y có lớn đến đâu, chỉ riêng từ loạn luân cũng đủ đặt y ra ngoài hàng rào. Một người có năng lực như vậy chắc chắn sẽ tìm được việc làm ở Sikri nếu y muốn, hoàng đế ra lệnh tìm cho y một việc làm phù hợp, nhưng sự thân mật riêng giữa họ sẽ buộc phải chấm dứt ở đó. Dường như để khẳng định sự đúng đắn của những quyết định này, nước ở bể Anup Talao lấy lại vẻ tinh khôi thường có. Niccolò Vespucci được Umar Gián Điệp thông báo rằng y được phép ở lại kinh đô, nhưng phải chấm dứt ngay lập tức việc dùng biệt hiệu “Mogor dell’Amore”. Việc dễ dàng tiếp kiến cá nhân hoàng đế mà trước nay y được hưởng giờ đã thuộc về quá khứ, y phải hiểu như vậy. “từ hôm nay,” tên gián điệp thông báo với y, “ngươi sẽ được coi là một thường dân.”

Sự hận thù của các ông hoàng không có điểm dừng. Thậm chí sự thất sủng lớn như của Vespucci cũng không làm hài lòng Tiểu thư Man Bai. “Nếu suy nghĩ của hoàng đế có thể chuyển nhẹ nhàng đến như vậy từ sự yêu mến sang chối bỏ,” cô ta lập luận, “thì nó cũng có thể quay ngược lại nhanh không kém.” Chừng nào gã nước ngoài còn ở kinh đô, việc kế ngôi của Thái tử Salim còn không được bảo đảm. Song bất chấp sự bực bội ghê gớm của cô ta, thái tử không có hành động gì chống lại đối thủ đã ngã ngựa, kẻ đã từ chối một công việc hành chính trong các cơ quan chức năng của Akbar, thay vào đó quyết định ở lại trong Ngôi Nhà Của Skanda với Bộ Xương và Tấm Nệm, tận tụy làm hài lòng khách hàng của quán. Man Bai khinh khỉnh. “Nếu chàng có thể giết một người vĩ đại như Abul Fazl mà không áy náy, thì việc gì ngăn cản chàng xử lý tên ma cô này?” cô ta hoạnh họe. Nhưng Salim sợ làm cha tức giận nên không ra tay. Sau đó Man Bai sinh cho anh ta một con trai, Hoàng tử Khusraw, việc này làm thay đổi mọi chuyện. “Bây giờ chàng phải bảo vệ tương lai của người thừa kế như chính tương lai của mình,” Quý bà Man Bai nói, và lần này Salim không trả lời cô ta.

Và Tansen chết. Nhạc đời lặng câm.

Hoàng đế đưa thi thể người bạn của ngài về quê hương Gwalior của ông, mai táng gần đền thờ người thầy của ông, faqir Sheikh Mohammed Ghaus, rồi trở về Sikri trong thất vọng. Lần lượt từng tia sáng của ngài tắt đi. Có lẽ ngài đã sai lầm với Mughal Ái tình, trên đường về ngài suy tư như vậy, và cái chết của Tansen là sự trừng phạt ngài phải chịu. Một người không phải chịu trách nhiệm về lỗi lầm của người sinh ra mình. Thêm vào đó, Vespucci đã chứng tỏ sự trung thành với hoàng đế bằng cách từ chối rời đi. Vậy y không phải là kẻ cơ hội chu du thiên hạ. Y đã đến để ở lại đây. Hơn hai năm dài đã trôi qua. Có lẽ đó là khoảng thời gian để ngài phục hồi. Khi đoàn rước của hoàng đế đi qua Hiran Minar và lên đồi, tiến tới cung điện, ngài đã quyết xong và sai một người chạy đến Ngôi Nhà Của Skanda bảo gã nước ngoài đến diện kiến ngài tại sân chơi cờ tướng vào sáng hôm sau.

Quý bà Man Bai đã thiết lập cả một mạng lưới chỉ điểm ở mọi ngóc ngách của thành phố để ngăn chặn một tình huống như vậy, nên chưa đầy một giờ kể từ khi người được vua sai chạy đến Ngồi Nhà Của Skanda, vợ của thái tử đã được thông báo về sự đổi chiều gió này. Cô ta lập tức đến chỗ chồng và mắng anh ta như mẹ mắng đứa con mắc lỗi. “Đêm nay,” cô ta nói với chồng, “là đêm chơi lại người đàn ông này.”

Sự hận thù của các ông hoàng không có điểm dừng.

°°°

Vào lúc nửa đêm, hoàng đế ngồi lặng yên trên đỉnh Panch Mahal mà nhớ lại cái đêm nổi tiếng khi Tansen hát deepak raag tại Ngôi Nhà Của Skanda và thắp sáng không chỉ những ngọn đèn dầu mà cả chính bản thân ngài. Chính vào khoảnh khắc khi kỷ niệm này đang trong suy nghĩ của ngài, một bông hoa lửa màu đỏ nhảy múa ở bờ nước xa phía dưới, và sau một thoáng u tối của nhận thức ngài nhận ra rằng một ngôi nhà đang cháy trong đêm. Ngay sau đó ngài phát hiện ra rằng Ngôi Nhà Của Skanda đã bị thiêu rụi, ngài bấy giờ giật mình tự hỏi liệu ngọn lửa trong tâm tưởng của ngài có bằng cách nào đó gây ra đám cháy khác nghiêm trọng hơn kia không. Lòng ngài tràn ngập đau khổ bởi ý nghĩ rằng Noccolò Vespucci hẳn đã chết. Nhưng khi tìm kiếm đống đổ nát người ta không thấy thi thể gã nước ngoài. Cũng không tìm thấy thi thể của Bộ Xương và Tấm Nệm trong số những thi hài cháy thành than; trện thực tế, tất cả đám đàn bà trong ngôi nhà này có vẻ đã chạy thoát, cả khách hàng nữa. Quý bà Man Bai không phải là người duy nhất ở Fatehpur Sikri lắng tai nghe tình hình xung quanh. Bộ Xương đã lo sợ bà chủ cũ từ rất lâu.

Khi nghe tin về sự biến mất của gã nước ngoài, sự bốc hơi bí ẩn của y khỏi một ngôi nhà đang cháy, khiến nhiều người dân kinh đô đồn thổi rằng y là một thầy phù thủy, hoàng đế lo sợ điều tồi tệ nhất. “Bây giờ chúng ta sẽ xem liệu các câu chuyện về những lời nguyền kia có liên quan gì không,” ngài nghĩ.

Buổi sáng sau vụ cháy, chiếc thuyền chở nước đá đáy bằng Gunjayish bị đánh đắm ở bờ bên kia hồ, với một lỗ thủng lớn ở đáy do một cây rìu giận dữ gây ra. Niccolò Vespucci, Mughal Ái Tình đã thoát thân, chạy thoát bằng thuyền chứ không phải bằng thuật phù thủy, và y mang theo cả hai người đàn bà. Chuyến hàng chở nước đá từ Kashmir đã đến và không có thuyền để đưa qua hồ đến Sikri. Chiếc tàu chở khách của hoàng gia sang trọng hơn là Asayish và Arayish buộc phải phục vụ, thậm chí cả con thuyền nhỏ Farmayish cũng bị trưng dụng để chở nước đá. “ Y đang trừng phạt chúng ta bằng nước,” hoàng đế nghĩ. “Bây giờ thì y đã đi và bỏ lại chúng ta thèm khát sự hiện diện của y.” Khi Thái tử Salim đến gặp ngài theo sự nài nỉ của Quý bà Man Bai để buộc tội ba kẻ chạy trốn tự đốt nhà mình, hoàng đế thấy tội lỗi của con trai hiện lên trên trán anh ta như đèn hiệu nhưng ngài không nói gì. Người ta làm gì thì cũng đã làm rồi. Ngài ra lệnh để cho gã nước ngoài và những người đàn bà của y được ra đi. Ngài sẽ không để bọn họ bị truy đuổi và bị đem trở lại để trả lời về con thuyền bị đắm. Để họ đi. Ngài chúc họ bình an. Một người đàn ông mặc chiếc áo khoác có những ô quả trám nhiều màu, một người đàn bà gầy như con dao và người kia béo như quả bóng nảy. Nếu thế giới này công bằng, sẽ có một chốn bình yên cho cả những người khó hòa nhập như ba người này. Câu chuyện của Vespucci đã kết thúc. Y đã bước sang trang bỏ trống sau trang cuối cùng, ra ngoài những bo viền được soi sáng của thế giới đang tồn tại, và đã bước vào vũ trụ của những người không chết, những linh hồn khốn khổ mà cuộc sống đã chấm dứt từ trước khi họ ngừng thở. Hoàng đế ngồi bên bờ hồ chúc Mughal Ái Tình một cuộc sống êm ái ở kiếp sau và một kết cục không đau đớn; đoạn quay đi.

Man Bai ghét tính chất dở dang của chuyện vừa xảy ra và hoài công tru tréo đòi đổ máu. “Cho người đuổi theo mà giết chúng,” cô ta thét vào mặt chồng, nhưng anh ta bảo cô ta im đi, lần đầu tiên trong cuộc đời tiểu nhân của anh ta có dấu hiệu của ông vua tuyệt vời mà anh ta sẽ khôn lớn để trở thành. Các sự kiện trong những ngày gần đây đã khuấy động anh ta sâu sắc và những việc mới đang dậy sóng trong lòng anh ta, những việc sẽ khiến anh ta phải bỏ lại tuổi trẻ nóng nảy ở phía sau và trở thành một con người tử tế có văn hóa. “Những ngày tháng giết chóc của tôi đã qua rồi,” anh ta nói, “Từ nay tôi sẽ coi trọng việc bảo vệ một mạng sống hơn là hủy hoại một mạng sống. Đừng bao giờ bảo tôi làm một việc sai lầm như thế nữa.”

Thay đổi trong lòng thái tử đến quá muộn. Sự hủy diệt của Fatehpur Sikri đã bắt đầu. Buổi sáng hôm sau, những âm thanh hoảng loạn dậy lên từ sớm, lan đến phòng ngủ của hoàng đế và khi ngài ra lệnh đưa ngài xuống sườn đồi ngang qua đám ồn ào ở hệ thống cấp nước và tiếng láo nháo chối tai còn om sòm hơn ở trong và xung quanh nhà trọ lữ hành, ngài nhìn thấy có điều gì đó đã xảy ra với hồ nước. Từ từ, từng khắc từng khắc, rút đi với tốc độ của người đi bộ, nước cạn dần. Ngài cho gọi các kỹ sư hàng đầu của thành phố nhưng họ đều chịu không giải thích nổi hiện tượng này. “Hồ đang rời bỏ chúng ta,” nhân dân kêu gào, cái hồ vàng mang đến sự sống, mà có lần một lữ khách đến đây lúc hoàng hôn đã nhầm tưởng là một bể chứa vàng nung chảy. Không có hồ nước, những khối nước đá từ Kashmir không thể mang nước ngọt từ trên núi xuống cung điện. Không có hồ nước, công dân thành phố không thể có được nước đá từ Kashmiri và sẽ không có gì để uống, không có gì để rửa hay nấu nướng, con cái họ sẽ chẳng mấy mà chết. Không có hồ nước, thành phố chỉ là mảnh vỏ trấu khô quắt queo. Nước tiếp tục cạn. Cái chết của hồ cũng là cái chết của Sikri.

Không có nước, chúng ta không là gì. Thậm chí một hoàng đế không có nước cũng sẽ nhanh chóng thành bụi. Nước là đấng quân vương thực sự và tất cả chúng ta là nô lệ của nó.

“Hãy sơ tán thành phố,” hoàng đế Akbar ra lệnh.

°°°

Trong suốt phần đời còn lại, hoàng đế tin rằng hiện tượng không thể giải thích được về cái hồ biến mất của Fatehpur Sikri là hành động của gã nước ngoài mà ngài đã hắt hủi bất công, người mà ngài không quyết đưa trở lại vòng tay mình cho đến khi quá muộn. Mughal Ái Tình đã lấy lửa đấu với nước và y đã thắng. Đó là thất bại choáng váng nhất của Akbar; nhưng đó không phải cú đánh chí tử. Trước đây, các Mughal đã từng là dân du mục và có thể sẽ lại là du mục. Đội quân dựng lều đang lắp đặt lều, những nghệ sĩ làm nhà gấp kia, đông đến hai nghìn năm trăm người, có cả lạc đà và voi, sẵn sàng hành quân đến bất kỳ nơi đâu ngài ra lệnh và xây dựng những căn nhà bằng vải ở bất kỳ nơi nào ngài muốn nghỉ lại. Đế chế của ngài quá rộng lớn, những chiếc túi của ngài quá sâu, quân đội của ngài quá mạnh không thể bị tàn phá bởi một đòn duy nhất, cho dẫu là một đòn mạnh như lần này. Ở Agra gần đó có những cung điện và một pháo đài. Ở Lahore cũng có. Của cải của các Mughal không đếm xuể. Ngài phải buông bỏ Sikri, phải bỏ lại thành phố đỏ yêu quý của bóng râm và sương khói đứng lẻ loi ở một chốn bỗng nhiên khô cạn, vĩnh viễn trở thành biểu tượng cho tính không trường cửu của vạn vật, của tính bất ngờ, theo đó một thay đổi có thể tặng cho người có uy lực nhất, người hùng mạnh nhất một vố đau. Nhưng ngài sẽ qua được. Là một ông hoàng thì phải như vậy, có khả năng vượt qua biến động. Và bởi một ông hoàng chẳng qua chỉ là hình ảnh lớn hơn gấp bội lần của thần dân, một con người được nâng lên hàng gần như thần thánh, nên đó cũng là phẩm chất cần có của một con người. Phải vượt qua biến động và đi tiếp. Triều đình cũng phải ra đi, nhiều gia nhân và quý tộc cũng sẽ đi, nhưng nông dân thì không có chỗ trong đó, đoàn lữ hành cuối cùng rời nhà trọ lữ hành. Đối với nông dân, mọi chuyện đã là và sẽ luôn là như vậy: không có gì. Họ sống rải rác khắp đất đai Hindustan rộng lớn và sự sống còn của họ là chuyện riêng của họ. Vậy mà họ không nổi dậy giết chết chúng ta, hoàng đế nghĩ. Họ chấp nhận số phận tầm thường của họ. Sao lại thế? Tại sao vậy? Họ nhìn thấy chúng ta bỏ rơi họ, vậy mà họ vẫn phục vụ chúng ta. Đó cũng là một điều bí ẩn.

Mất hai ngày để chuẩn bị cho một cuộc di cư lớn. Có đủ nước dùng cho hai ngày. Hết khoảng thời gian đó, hồ cạn kiệt, chỉ còn lại một hố bùn ở nơi trước đây nước ngọt từng long lanh. Thậm chí cả bùn cũng đóng bánh và khô đi trong hai ngày nữa. Vào ngày thứ ba, hoàng gia và triều thần khởi hành trên con đường Agra, hoàng đế ngồi thẳng người trên chiến mã, các hoàng phi lộng lẫy trong kiệu. Theo sau đoàn của hoàng gia là các quý tộc và sau họ là một bầu đoàn đông đúc người hầu cùng những kẻ ăn theo. Khóa đuôi là những chiếc xe bò trên đó những người thợ lành nghề chất hàng hóa của mình. Anh hàng thịt, thợ làm bánh, thợ xây, gái điếm. Bởi những người như vậy luôn có chỗ. Tay nghề có thể vận chuyển đi được. Đất đai thì không. Nông dân dường như bị buộc chặt vào đất đai khô cằn và đang chết, đứng nhìn đoàn rước lớn ra đi. Sau đó, hình như đã quyết định ăn chơi một đêm sung sướng trước khi chịu đựng khốn khổ suốt phần đời còn lại, dân chúng bị bỏ rơi liền leo lên đồi vào cung điện. Đêm nay, chỉ trong đêm nay thôi, dân thường sẽ chơi cờ người trong sân hoàng gia và ngồi như vua trên ngọn cây bằng đá khổng lồ trong Phòng Tiếp Kiến. Đêm nay một nông dân có thể ngồi trên tầng cao nhất của Panch Mahal và là vua của tất cả những gì anh ta nhìn thấy. Đêm nay, nếu muốn, họ có thể ngủ trên giường của vua.

Tuy nhiên, ngày mai, họ sẽ phải tìm cách để khỏi chết.

°°°

Một thành viên của hoàng gia không rời khỏi Fatehpur Sikri. Sau đám cháy ở Ngôi Nhà Của Skanda, Quý bà Man Bai lâm vào tình trạng rối loạn tâm thần, ban đầu cô ta rú lên, gào thét đòi máu, và sau đó, khi bị Hoàng tử Salim quở trách, cô ta rơi vào tình trạng u buồn sâu sắc, một sự đau khổ ầm ĩ bỗng câm lặng. Khi Sikri chết dần, cuộc đời của cô ta cũng dứt. Trong sự rối loạn của những ngày cuối cùng ấy, có lẽ kiệt sức vì tội lỗi, vì trách nhiệm trước cái chết của kinh đô đế chế Mughal, cô ta tìm thấy một khoảnh khắc đơn độc, và trong một góc cung điện, khi không người hầu nào ở chung quanh, cô ta ăn thuốc phiện mà chết. Việc làm cuối cùng của Hoàng tử Salim trước khi tham gia cùng người cha đau khổ dẫn đầu đoàn người tị nạn khổng lồ là chôn cất người vợ yêu quý. Bằng cách đó, câu chuyện về mối thù nhiều năm giữa Man Bai và Bộ Xương đi đến kết cục bi thảm.

Và khi Akbar cưỡi ngựa qua miệng hố, nơi từng là cái hồ ban sự sống của Sikri, ngài đã hiểu bản chất lời nguyền mà ngài đang phải gánh chịu. Chính tương lai bị nguyền rủa, chứ không phải là hiện tại. Hiện tại ngài là người bất khả chiến bại. Ngài có thể xây dựng mười Sikri nếu muốn. Nhưng một khi ngài ra đi, tất cả những tư tưởng của ngài, thành quả của ngài, triết lý và cách sống của ngài, tất cả sẽ bốc hơi như nước. Tương lai sẽ không như ngài hy vọng, mà là một nơi trái ngược, thù địch, cằn cỗi, nơi con người sẽ sống sót hết sức có thể và căm ghét hàng xóm, đập phá nơi thờ cúng của họ và sẽ lại giết hại lẫn nhau trong cơn nhiệt lại xuất hiện giữa chừng cuộc tranh cãi lớn mà ngài đã từng tìm cách chấm dứt vĩnh viễn, cuộc tranh cãi về Chúa. Trong tương lai, sự hà khắc, chứ không phải là văn minh, sẽ thống trị.

“Nếu đó là bài học cho ta, Mughal Ái Tình ạ,” ngài thầm nói với gã nước ngoài đã ra đi, “thì danh hiệu mà ngươi tự phong cho mình là giả, vì trong phiên bản này của thế giới người ta không thể tìm thấy ái tình ở bất kỳ đâu.”

Nhưng đêm đó, trong chiếc lều gấm thêu kim tuyến, nàng công chúa bí mật đã đến gặp ngài, Qara Köz, nhan sắc của nàng rực rỡ như lửa. Đó không phải là sinh vật tóc ngắn kiểu đàn ông như khi nàng chạy trốn khỏi Florence, mà là nàng công chúa với tất cả vẻ rạng rỡ thanh xuân, vẫn là tạo vật không ai cưỡng nổi đã mê hoặc vua Ba Tư Ismail và Argalia người Thổ, Người bảo vệ Florence, Dũng sĩ Ngọn Giáo Thần. Đêm Akbar rút khỏi Sikri, nàng nói với ngài lần đầu tiên. Có một chuyện mà ngài đã lầm, nàng nói.

Nàng vô sinh. Nàng đã là người tình của một vị vua, một chiến binh vĩ đại, nhưng không lần nào sinh con. Vì vậy nàng cũng không sinh ra một cô gái nào ở thế giới mới. Nàng không có đứa con nào cả.

Vậy thì, ai là mẹ của gã nước ngoài, hoàng đế tò mò hỏi. Trên các bức tường của căn lều gấm thêu kim tuyến, những tấm gương phản chiếu ánh nến và những hình ảnh phản chiếu ấy nhảy múa trong mắt ngài. Ta có Gương Soi, nàng công chúa bí mật nói. Cô ta giống ta như hình bóng của ta soi trong nước, như tiếng vọng giọng nói của ta. Chúng ta chia sẻ mọi thứ, kể cả đàn ông. Nhưng có một việc cô ta làm được mà ta không bao giờ làm được. Ta là công chúa, nhưng cô ta được làm mẹ.

Còn lại phần lớn như ngài tưởng tượng, Qara Köz nói. Con gái của Gương Soi là hình bóng trong gương của mẹ nó và hình bóng trong gương của người đàn bà mà Gương Soi là hình bóng. Và sau đó có những người chết, phải. Người đàn bà đứng trước mặt ngài lúc này, người mà ngài đã làm cho sống lại, là người chết đầu tiên. Sau đó Gương Soi dạy dỗ để con cô ta tin tưởng rằng cô ta là người mà cô ta không phải, người đàn bà mà mẹ đứa bé từng phản chiếu và cũng từng yêu. Sự mờ đi ranh giới giữa các thế hệ, sự biến mất những từ cha và con gái, sự thế chỗ người khác, những từ loạn luân. Và cả việc mà ngài mơ thấy cha của nàng đã làm cũng đúng. Người cha đã trở thành chồng. Tội ác trái tự nhiên đã được thực hiện, nhưng không phải bởi ta, và do vậy không có đứa con nào của ta bị làm ô uế. Sinh ra trong tội lỗi, cô gái chết trẻ, mà không biết mình là ai. Angelica, Angelica, phải. Đó là tên cô gái. Trước khi chết, cô ta bảo con trai đi tìm ngài để đòi cái mà y không có quyền đòi hỏi. Những kẻ tội phạm lặng câm khi cô gái hấp hối, nhưng khi Gương Soi và ông chủ của mình đến trước Chúa, thì tất cả việc làm của họ đều đã rõ.

Vì vậy sự thật là thế này. Niccolò Vespucci, người được nuôi dạy để tin rằng y là do một công chúa sinh ra, là con của con Gương Soi. Cả y lẫn mẹ y đều không biết gì về tất cả sự dối lừa này. Họ thảy đều bị lừa.

Hoàng đế lặng im xem xét việc bất công mà ngài đã làm, kinh thành của ngài bị tàn phá là đòn trừng phạt cho ngài vì chuyện đó. Lời nguyền của kẻ vô tội đã giáng xuống người có tội. Bẽ mặt, ngài cúi đầu. Công chúa bí mật, Qara Köz, Tiểu thư Mắt Đen, đến ngồi cạnh chân ngài, khẽ chạm vào tay ngài. Đêm tàn. Một ngày mới bắt đầu. Quá khứ không có nghĩa gì. Chỉ có hiện tại tồn tại, và đôi mắt nàng. Dưới sự quyến rũ không cưỡng nổi của nàng, các thế hệ mờ đi, hòa trộn, tan đi. Nhưng nàng là trái cấm đối với ngài. Không, không, nàng không thể là trái cấm. Tại sao cảm xúc của ngài lại là tội ác chống tự nhiên? Kẻ nào dám cấm hoàng đế làm việc mà ngài cho phép mình làm? Ngài là người phán xử luật pháp, là hiện thân của luật pháp, và không có tội ác trong trái tim ngài.

Ngài đã đưa nàng về từ cõi chết và trao cho nàng quyền tự do được sống, cho nàng quyền tự do để lựa chọn và được lựa chọn, và nàng đã chọn ngài. Dường như cuộc đời là một dòng sông và đàn ông là những hòn đá bước chân, nàng đã vượt qua những năm tháng bồng bềnh luân chuyển và trở về để sai khiến những giấc mơ của ngài, chiếm chỗ của người đàn bà khác trong khayal của ngài, người vợ tưởng tượng có quyền lực tuyệt đối như thần thánh của ngài. Có lẽ ngài không còn làm chủ chính bản thân ngài nữa. Nếu ngài chán nàng thì sao? Không, ngài sẽ không bao giờ chán nàng. Nhưng liệu có thể đến lượt mình nàng cũng bị đuổi đi không, hoặc liệu có thể nàng tự mình quyết định ở lại hoặc đi không?

“Cuối cùng thiếp đã đến,” nàng nói với ngài. “Ngài đã cho phép thiếp trở lại, và vì vậy thiếp đang ở đây, điểm cuối hành trình của thiếp. Và bây giờ, Người Che chở Thế giới, thiếp là của ngài.”

Cho đến khi nào nàng không còn là của ta, Kẻ Thống trị Vũ trụ nghĩ. Tình yêu của ta, cho đến khi nào nàng không còn là tình yêu của ta.

Chú Thích

[1] Trompe-l’oeil (từ gốc Pháp): một phong cách vẽ gây ảo giác giống y như thật, như “chụp ảnh”.

[2] Tiếng Ý: biệt danh lữ hành.

[3] Tiếng Ý: đá cứng.

[4] Nguyên văn: “It lies - no, it does not lie, but tells the truth! - here”, ở đây nhân vật (tức tác giả) chơi chữ: “it lies” có thể hiểu là “nó nằm” song cũng có thể hiểu là “nó nói dối”.

[5] Il Moro Invidioso: tiếng Ý, có nghĩa là Gã người Moor ghen tuông. (BT)

[6] Ruffiana: từ trong tiếng Ý để chỉ một mụ tú bà.

[7] Pasha: danh hiệu thường dùng để gọi một số quan chức dân sự cao cấp và quân sự ở một số nước Hồi giáo, đặc biệt là Thổ Nhĩ Kỳ và Bắc Phi.

[8] Vùng Levant: tên chung để gọi các nước ven bờ Đông của Địa Trung Hải, từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Ai Cập.

[9] Pietra forte (tiếng Ý): một loại đá vôi mà người dân Florence ngày trước thường dùng để xây các công trình dân dụng cũng như tôn giáo và để lát đường.

[10] Palio: tên gọi một cuộc thi đấu thể thao hằng năm ở Ý, thường là nhân danh một nhân vật lịch sử, trong đó đại diện của nhiều khu phố trong một thành phố hoặc các làng trong một huyện đấu với nhau. Các môn thi đấu thường là các môn từ thời Trung cổ, như đua ngựa, bắn cung, bắn nỏ, đấu thương…, và người thi đấu mặc trang phục thời Trung cổ.

Table of Contents

1. {I}

1. {1} Trong tia sáng cuối cùng của ngày hôm ấy, mặt hồ lấp lánh

2. {2} Trên boong con tàu cướp biển của nhà quý tộc Scotland

3. {3} Buổi bình minh, những cung điện sa thạch u buồn

4. {4} Và đây với những lụa là rực rỡ phấp phới

5. {5} Các con trai của ngài lao nhanh trên lưng ngựa

6. {6} Khi thanh gươm lời nói đã rút khỏi vỏ

7. {7} Trong bóng tối của hầm ngục, những sợi xích

8. {8} Khi cuộc sống trở nên quá phức tạp cho những người đàn ông

9. {9} Ở Andizhan gà lôi béo lên nhanh

2. {II}

1. {10} Hạt giống của người đàn ông bị treo cổ rơi xuống đất

2. {11} Mọi thứ nó yêu quý đã sẵn nơi ngưỡng cửa

3. {12} Trên đường đến Genoa có một lữ quán bỏ hoang

4. {13} Trong trại giam trẻ con ở Usküb

5. {14} Sau khi Tansen hát bài ca của lửa

6. {15} Bên bờ biển Caxpi, các phù thủy khoai tây già ngồi khóc

3. {III}

1. {16} Dường như tất cả mọi người Florence đều là hồng y giáo chủ

2. {17} Công tước khóa trái cung điện

3. {18} Sự cố sư tử và gấu

4. {19} Ngài là người thừa kế của Adam chứ không phải là Muhammad

4. Chú Thích

Landmarks

1. Table of Contents

2. Cover

Table of Contents

- {I}

- {1} Trong tia sáng cuối cùng của ngày hôm ấy, mặt hồ lấp lánh

- {2} Trên boong con tàu cướp biển của nhà quý tộc Scotland

- {3} Buổi bình minh, những cung điện sa thạch u buồn

- {4} Và đây với những lụa là rực rỡ phấp phới

- {5} Các con trai của ngài lao nhanh trên lưng ngựa

- {6} Khi thanh gươm lời nói đã rút khỏi vỏ

- {7} Trong bóng tối của hầm ngục, những sợi xích

- {8} Khi cuộc sống trở nên quá phức tạp cho những người đàn ông

- {9} Ở Andizhan gà lôi béo lên nhanh

- {II}

- {10} Hạt giống của người đàn ông bị treo cổ rơi xuống đất

- {11} Mọi thứ nó yêu quý đã sẵn nơi ngưỡng cửa

- {12} Trên đường đến Genoa có một lữ quán bỏ hoang

- {13} Trong trại giam trẻ con ở Usküb

- {14} Sau khi Tansen hát bài ca của lửa

- {15} Bên bờ biển Caxpi, các phù thủy khoai tây già ngồi khóc

- {III}

- {16} Dường như tất cả mọi người Florence đều là hồng y giáo chủ

- {17} Công tước khóa trái cung điện

- {18} Sự cố sư tử và gấu

- {19} Ngài là người thừa kế của Adam chứ không phải là Muhammad

- Chú Thích