Carlos Ruiz Zafón
Ngô Hoàng Việt dịch
—★—

Trò Chơi Của
Thiên Thần

• The Angel's Game •

(The Cemetery of Forgotten Books, #2)

Nhã Nam & NXB Văn Học

ebook©vctvegroup | 31-10-2020

Dành tặng Mart Carmen,
“a nation of two”

HỒI THỨ NHẤT

THÀNH PHỐ CỦA
NHỮNG KẺ BỊ NGUYỀN RỦA

1

Kẻ viết văn không bao giờ quên được khoảnh khắc lần đầu tiên chấp nhận đổi một câu chuyện lấy chút tiền hoặc vài lời khen ngợi. Hắn cũng không bao giờ quên lần đầu tiên cảm thấy trong mạch máu mình nọc độc ngọt ngào của lòng kiêu hãnh và tin rằng nếu không ai phát hiện sự bất tài nơi hắn, giấc mộng văn chương của hắn có thể mang lại cho hắn một mái nhà che nắng che mưa, một bữa ăn tử tế mỗi tối và điều mà hắn khát khao nhất trần đời: tên hắn được in trên một mẩu giấy thảm hại mà hắn dám chắc rằng sẽ còn tồn tại ngay cả khi hắn đã từ giã cõi đời này. Kẻ viết văn buộc phải nhớ về khoảnh khắc ấy, bởi lẽ kể từ giờ phút ấy, hắn đã thất bại: linh hồn hắn đã được định giá.

Khoảnh khắc ấy, tôi đã biết đến vào một ngày xa xăm thuộc tháng Mười hai năm 1917. Bây giờ tôi mười bảy tuổi và đang làm việc tại Tiếng nói ngành công nghiệp, một tờ báo bên bờ phá sản đang lay lắt trong ngôi nhà xây đầy ngóc ngách, xưa kia vốn là xưởng sản xuất axit sunfuric với những bức tường vẫn còn tiết ra thứ hơi độc ăn mòn đồ đạc, quần áo, những khối óc và cho tới cả đế giày. Tòa nhà mọc lên sau một rừng thiên thần và thánh giá của nghĩa trang Pueblo Nuevo, và từ đằng xa, cái bóng của nó hòa lẫn với bóng các lăng mộ để nổi bật trên nền trời tua tủa hàng trăm ống khói và nhà máy khiến cho buổi hoàng hôn bao trùm Barcelona vĩnh viễn có màu đỏ ối pha đen.

Buổi tối đó hẳn đã xoay chuyển dòng đời tôi. Phó tổng biên tập, ông Basilio Moragas, đã gọi tôi tới căn phòng tối tăm nằm tận cuối tòa soạn, là nơi được ông dùng như phòng làm việc kiêm phòng hút xì gà. Ông Basilio có vẻ ngoài dữ tợn với bộ ria rậm, ông ghét cay ghét đắng những thứ vô vị và công khai bày tỏ lý thuyết cho rằng việc sử dụng thừa thãi trạng từ và tính từ là hành vi của những kẻ đồi bại và thiếu vitamin. Nếu phát hiện biên tập viên nào thiên về lối văn hoa lá cành, ông sẽ phân cho hắn viết cáo phó ba tuần liền. Nếu sau đợt thanh trừng này mà đối tượng vẫn tái phạm, ông Basilio sẽ đày hắn vĩnh viễn sang mục “nội trợ gia đình”. Chúng tôi ai cũng khiếp sợ mục này, và ông biết rõ điều đó.

“Ông gọi tôi, ông Basilio?” tôi rụt rè đánh tiếng.

Phó tổng biên tập gườm gườm nhìn tôi. Coi đó như một mệnh lệnh, tôi liền bước vào phòng làm việc nồng nặc mùi mồ hôi và thuốc lá. Phớt lờ sự hiện diện của tôi, ông Basilio tiếp tục đọc soát một trong những bài viết nằm trên bàn, tay lăm lăm cây chì đỏ. Suốt nhiều phút, phó tổng biên tập nã liên tiếp vào bài viết những chỗ chỉnh sửa, thậm chí là cắt xén, miệng làu bàu những lời thô tục như thể không có mặt tôi ở đó. Đang không biết phải làm gì, tôi chợt nhìn thấy một chiếc ghế đặt dựa vào tường, bèn vờ ngồi xuống.

“Ai đã cho phép cậu ngồi?” ông Basilio lầm bầm, mắt vẫn không rời bài viết.

Tôi vội vàng đứng lên và nín thở. Phó tổng biên tập thở dài, buông rơi cây chì đỏ, rồi dựa vào lưng ghế bành để dò xét tôi như thể tôi là một thứ cặn bã vô dụng.

“Ta được nghe kể là cậu viết văn, Martín.”

Tôi bỗng cảm thấy cổ họng khô khốc và khi tôi mở miệng, từ đó thoát ra một giọng nói lố bịch.

“Một ít... à mà tôi không biết... Có nghĩa là, vâng, tôi có viết…”

“Ta hy vọng cậu viết tốt hơn là nói. Mà cậu viết những gì vậy, nếu hỏi như vậy không quá tọc mạch?”

“Vài truyện trinh thám. Thực ra là…”

“Được, ta hiểu rồi.”

Ông Basilio hướng về tôi một cái nhìn khó tả. Cũng hào hứng ngang bằng khi giả sử tôi nói mình chuyên tâm vào việc dùng phân bò nặn thành tượng để trang trí máng cỏ Giáng sinh. Ông thở dài lần nữa rồi nhún vai.

“Vidal cho rằng hẳn cậu không tệ đến mức ấy. Thậm chí cậu hẳn còn có chút tài cán. Đúng là ở đây cậu không có nhiều đối thủ. Nhưng dù sao, nếu Vidal đã khẳng định thế…”

Pedro Vidal là cây bút ngôi sao của tờ Tiếng nói ngành công nghiệp. Anh phụ trách mục thời luận vặt hằng tuần, mục duy nhất đáng đọc trong cả tờ báo, và anh cũng đã xuất bản mươi mười hai tiểu thuyết đề cập đến những tên đầu đảng của khu Raval và những cuộc dan díu tình cảm của chúng với các phu nhân tầng lớp cao trong xã hội, những cuốn tiểu thuyết này mang lại cho anh một thành công khiêm tốn. Luôn diện những bộ com-plê lụa hoàn hảo cùng đôi giày mô-ca Ý bóng loáng như gương, Vidal có dáng dấp cũng như phong thái của một tài tử điện ảnh thường xuất hiện trong những suất phim chiều, với mái tóc vàng luôn chải mượt, hàng ria như được vẽ bằng bút chì cùng nụ cười dung dị và độ lượng của một người cảm thấy mãn nguyện về bản thân và cả thế giới. Anh xuất thân từ một gia tộc mà ông cha đã tạo dựng sản nghiệp tại Mỹ nhờ ngành công nghiệp mía đường, và khi trở về, họ chiếm được cả một mảng lớn trong việc cung cấp điện cho thành phố. Cha anh, người đứng đầu gia tộc, là một trong số các cổ đông chủ chốt của tờ báo, và Pedro dùng tòa soạn như thể sân chơi để tiêu diệt nỗi buồn chán bởi không bao giờ cần phải làm việc dù chỉ một ngày trong đời. Việc tờ báo thất thoát các khoản tiền theo cùng cách các loại ô tô tân thời bắt đầu lưu thông khắp các đường phố Barcelona bị rò dầu đối với anh không quan trọng: được ban vô số tước hiệu quý tộc, kể từ giờ triều đại Vidal chuyên tâm thu nạp nhà băng và những tòa nhà trên những diện tích tương đương các lãnh địa nhỏ trong khu Ensanche.

Pedro Vidal là người đầu tiên tôi dám cho xem những bản thảo mà tôi viết hồi mới chỉ là một thằng nhóc với công việc chủ yếu là mang cà phê và thuốc lá tới tòa soạn. Anh luôn có thời gian dành cho tôi, để đọc những gì tôi viết và đưa ra lời khuyên hữu ích. Vài năm trôi qua, anh nhận tôi làm trợ lý riêng và cho phép tôi gõ lại những bản thảo anh viết tay. Cũng chính anh từng nói nếu tôi muốn đùa giỡn với số phận bằng nghiệp văn chương may rủi, anh sẽ sẵn lòng giúp đỡ và định hướng cho tôi vào con đường đúng đắn. Và đúng như lời đã hứa, giờ đây anh ném tôi vào nanh vuốt của ông Basilio, tay gác cổng hắc ám của tòa báo.

“Vidal là một người cảm tính vẫn còn tin vào loại chuyện hoang đường hoàn toàn không phù hợp với Tây Ban Nha, ví như chế độ trọng dụng nhân tài hay quan điểm là cần ban phát cơ hội cho người thực sự xứng đáng chứ không phải cho dạng con ông cháu cha. Cậu ấy giàu sụ nên có thể dễ dàng cho phép bản thân làm những trò ngông cuồng lãng mạn ấy. Nếu có được một phần trăm trong số gia tài cậu ấy đang phung phí, ta cũng sẽ chuyên tâm vào việc làm thơ và lũ chim nhỏ bé sẽ tới ăn trên tay ta, bị thu hút bởi lòng tốt và sự quyến rũ nơi ta.”

“Vidal là một người tốt bụng!” tôi khẳng định.

“Còn hơn thế ấy chứ. Cậu ấy là một vị thánh, bởi vì bất chấp bộ dạng khố rách áo ôm của cậu, cậu ấy vẫn quấy nhiễu ta hàng tuần trời khi cứ lải nhải về tài năng và công việc của thằng nhóc ít tuổi nhất tòa soạn. Cậu ấy biết, sâu thẳm trong tâm hồn, ta thực ra rất dễ mềm lòng, vả lại cậu ấy còn hứa là nếu cho cậu cơ hội, ta sẽ nhận được quà của cậu ấy là một hộp xì gà La Habana. Và nếu Vidal đã nói thế thì cũng giống như thể nhà tiên tri Moise xuống núi, tay cầm những bảng đá ghi Mười Điều Răn và mang theo Thần khải. Thế nên tóm lại, vì đang dịp Giáng sinh, và cũng để anh bạn của cậu ngậm miệng một lần cho xong, ta sẽ trao cho cậu cơ hội khởi nghiệp viết lách như những vị anh hùng: đương đầu với bão táp và thủy triều.”

“Nghìn lần biết ơn ông, ông Basilio. Tôi cam đoan rằng ông sẽ không phải hối hận vì đã…”

“Đừng vội hăng tiết vịt, chàng trai. Mà trước tiên, cậu nghĩ gì về việc sử dụng bừa phứa và không đúng lúc các phó từ và tính từ?”

“Đó là một sự sỉ nhục và đáng bị luật hình sự trừng phạt, tôi đáp lời với niềm tin chắc của một chiến binh quá khích.”

Ông Basilio tỏ vẻ tán thành.

“Hoàn hảo, Martín. Cậu có những mối ưu tiên tuyệt vời. Những người tồn tại trong nghiệp viết lách này là những người có ưu tiên chứ không phải có nguyên tắc. Vậy thì công việc là thế này. Hãy ngồi xuống và lắng tai nghe cho rõ, vì ta sẽ không lặp lại tới lần thứ hai đâu.”

Công việc là thế này: vì một số lý do mà ông Basilio thấy tốt hơn hết là không đi sâu vào chi tiết, trang bìa cuối của số báo ra ngày Chủ nhật từ trước tới nay vốn luôn được dành để đăng truyện ngắn hoặc bài viết về du lịch đã bị để trống vào giờ chót. Nội dung dự kiến là một bài viết thấm đẫm tinh thần yêu nước và một bài thơ trữ tình hừng hực xoay quanh sự nghiệp anh hùng của những chiến binh Almogavare, ngợi ca chiến công bảo vệ đạo Thiên Chúa cũng như mọi giá trị đạo đức trên đời của những hiệp sĩ Catalan thời Trung cổ khi họ tiến quân từ Vùng Đất Thánh và dừng chân tại đồng bằng Llobregat. Thật không may, bài viết không thể hoàn thành đúng hạn định, mà tôi ngờ rằng, đơn thuần là ông Basilio không muốn cho đăng bài đó. Tòa soạn chỉ có sáu tiếng trước giờ phải lên trang toàn bộ số báo, mà hiện lại không có bài nào dự phòng ngoài một trang quảng cáo áo nịt ngực làm từ tấm lược trong miệng cá voi với lời hứa hẹn đảm bảo một vòng eo trong mơ và xóa bỏ những ngấn mỡ thừa. Trước tình thế khó xử, ban biên tập đã quyết định đối đầu thử thách, kêu gọi tài năng văn chương ẩn giàu trong một thành viên bất kỳ của tòa báo, ai cũng được, để chữa cháy tạm và phát hành số báo Chủ nhật với bốn cột chữ mang đậm tính nhân văn hòng thỏa mãn những độc giả trung thành vốn thân thiết như gia đình của chúng tôi. Danh sách những cây bút tài năng được công nhận trong tòa soạn bao gồm mười cái tên, và dĩ nhiên, trong đó không hề có tên tôi.

“Martín thân mến, hoàn cảnh trớ trêu khiến không ai trong số những cây bút gạo cội của chúng ta kịp có mặt tại đây vào thời điểm nguy cấp này, cũng không một ai hiện đang ở trong tầm liên lạc. Trước thảm họa đang tới gần, ta quyết định ban cho cậu cơ hội này.”

“Xin ông cứ tin ở tôi.”

“Ta tin vào năm trang giấy cách dòng đúp hoàn thiện trong sáu tiếng đồng hồ, Edgar Allan Poe* ạ. Hãy mang tới cho ta một câu chuyện, không phải một bài diễn văn. Nếu muốn nghe lời thuyết giáo, ta thà đi dự lễ misa vào lúc nửa đêm. Hãy đem tới đây một câu chuyện mà ta chưa từng đọc, và nếu ta đã đọc truyện nào tương tự rồi, hãy viết thật khéo sao cho ta không nhận ra chút quen thuộc nào trong đó.”

•

Nhà thơ, tiểu thuyết gia danh tiếng người Mỹ, vốn được coi là ông tổ của tiểu thuyết trinh thám hình sự.

Tôi đang định chạy biến đi thì ông Basilio đứng dậy, đi vòng qua bàn, đoạn đặt bàn tay vừa to vừa nặng không kém gì cái đe bằng thép lên vai tôi. Đôi mắt ông như đang mỉm cười.

“Nếu truyện cậu viết đạt tiêu chuẩn, ta sẽ trả mười đồng peseta. Còn nếu truyện hay hơn thế và được độc giả yêu thích, ta sẽ tiếp tục cho cậu đăng bài.”

“Còn chỉ dẫn đặc biệt nào nữa không, ông Basilio?” tôi hỏi.

“Có đấy: đừng làm ta thất vọng.”

Sáu tiếng đồng hồ tiếp theo tôi ở trong trạng thái tập trung cao độ. Tôi ngồi dính lấy chiếc bàn đặt ngay giữa phòng nội dung vốn được dành riêng cho Vidal vào những ngày anh nổi hứng ghé qua tòa soạn. Ngoài tôi ra, căn phòng không có một ai và ngập trong thứ bóng tối mịt mù tù đọng bởi khói của chục ngàn điếu thuốc. Nhắm mắt lại giây lát, trong đầu tôi hiện lên một hình ảnh: một tấm màn kết từ những đám mây đen loang ra trên thành phố đang chìm ngập trong cơn mưa, một người đàn ông vừa rảo bước vừa tìm cách ẩn mình trong bóng tối với máu dính trên đôi tay và bí ẩn hàm chứa trong đôi mắt. Tôi không biết anh ta là ai, cũng không biết anh ta đang trốn chạy khỏi điều gì, nhưng trong vòng sáu tiếng đồng hồ tới đây anh ta sẽ trở thành người bạn thân thiết nhất của tôi. Tôi gài một trang giấy trắng vào máy chữ, rồi không ngừng lấy một giây, bắt đầu vắt kiệt mọi câu chữ xuất hiện trong đầu mình. Tôi vật lộn với từng từ, với mỗi câu cũng như các cấu trúc, hình ảnh và chữ cái, như thể đó là những điều cuối cùng tôi viết ra. Tôi viết rồi viết lại từng dòng như thể cả cuộc đời tôi phụ thuộc vào đó, rồi tôi còn viết lại thêm lần nữa. Bạn đồng hành với tôi là tiếng lạch cạch không ngừng từ chiếc máy chữ vang vọng khắp căn phòng tối tăm cùng chiếc đồng hồ treo tường đang rút dần đi từng phút giây còn lại cho tới lúc bình minh lên.

Ngay trước khi kim đồng hồ chỉ sáu giờ sáng, tôi giật trang giấy cuối cùng khỏi máy chữ, thở dài vì kiệt sức, đầu óc quay cuồng như thể bên trong có cả đàn ong đang bay lượn. Tôi nghe thấy tiếng bước chân nặng nề, chậm rãi của ông Basilio, ông đang lững thững tiến tới chỗ tôi sau khi tỉnh dậy từ một trong những giấc ngủ ngắn vẫn luôn được ông kiểm soát chặt chẽ. Không dám đối diện trực tiếp với ánh mắt của ông Basilio, tôi xếp lại các trang bản thảo và đưa cho ông. Ông Basilio ngồi xuống cái bàn ngay cạnh, đoạn bật đèn đọc lên. Đôi mắt ông lướt trên bản thảo, không để lộ chút cảm xúc nào. Rồi ông đặt điếu xì gà xuống cạnh bàn, đoạn liếc nhìn tôi và đọc to dòng đầu tiên trong truyện:

“Màn đêm buông xuống thành phố, những con đường ngập trong mùi thuốc súng như hơi thở của một lời nguyền.”

Ông Basilio liếc mắt nhìn tôi còn tôi thì trốn sau nụ cười không để lộ dù chỉ một chiếc răng. Không nói thêm một lời, ông đứng dậy rồi bỏ đi cùng tập bản thảo của tôi trong tay. Ông khép cánh cửa lại sau lưng. Tôi sững sờ đứng ngây ra đó, không biết nên chạy trốn hay ở đây đợi chờ án tử giáng xuống. Mười phút sau - thực ra tôi có cảm giác như đã mười năm trôi qua - cửa phòng làm việc của phó tổng biên tập bật mở và giọng nói như sấm rền của ông Basilio vang khắp khu phòng nội dung.

“Martín. Làm ơn lại đây.”

Tôi lết vào phòng ông chậm rãi hết mức, cứ mỗi bước lại rụt cổ so vai, tới khi không còn lựa chọn nào khác là ló mặt vào phòng và ngước nhìn lên. Ông Basilio, với cây chì đỏ đáng sợ trong tay, lạnh lùng nhìn tôi. Tôi muốn nuốt ực một cái, nhưng miệng lại khô không khốc. Ông cầm tập bản thảo lên và đưa cho tôi. Tôi nhận lại xấp giấy và quay về phía cửa nhanh hết mức, tự nhủ với bản thân rằng chắc vẫn còn chân đánh giày ở sảnh khách sạn Colon.

“Hãy mang xấp bản thảo xuống phòng sắp chữ và bảo họ lên trang ngay,” giọng nói phía sau lưng tôi ra lệnh.

Tôi quay phắt lại, chắc mẩm mình chính là nạn nhân của một trò đùa ác. Ông Basilio mở ngăn kéo bàn làm việc, đếm đủ mười đồng peseta rồi đặt lên mặt bàn.

“Đây là phần của cậu. Ta khuyên cậu nên dùng số tiền này sắm cho mình một bộ cánh ngon lành hơn, vì ta thấy cái thứ cậu đang mặc vẫn y như vậy sau bốn năm trời, chưa kể còn to hơn cậu đến tận sáu cỡ. Nếu muốn, cậu cứ thử ghé qua tiệm quần áo của ông Pantaleoni trên phố Escudellers, cứ nói là ta giới thiệu cậu. Ông ấy sẽ tiếp đãi cậu tử tế.”

“Cảm ơn ông rất nhiều, ông Basilio. Tôi sẽ làm như vậy.”

“Còn giờ hãy tiếp tục nghĩ thêm những truyện khác cho ta. Ta cho cậu một tuần lễ. Nhưng đừng ngủ quên trên chiến thắng. Và lần này cậu phải xoay xở sao cho có ít xác chết hơn đấy, bởi độc giả ngày nay chuộng những cái kết lâm ly trong đó tinh thần nhân đạo cao cả chiến thắng trước mọi tai ương, đại loại là mấy trò nhảm nhí kiểu như vậy.”

“Vâng thưa ông Basilio.”

Phó tổng biên tập chìa tay ra. Tôi bắt lấy tay ông.

“Làm khá lắm, Martín. Vào thứ Hai tới ta muốn thấy cậu ngồi ở cái bàn trước từng thuộc về Junceda, giờ nó là của cậu. Ta xếp cậu vào bộ phận chuyên viết tin vặt.”

“Tôi sẽ không khiến ông thất vọng đâu, ông Basilio.”

“Không, cậu sẽ không khiến ta thất vọng. Cậu sẽ chỉ bỏ ta mà đi thôi, chẳng sớm thì muộn. Và cậu hoàn toàn đúng khi làm vậy, vì cậu không phải một nhà báo và sẽ chẳng bao giờ làm được nhà báo. Nhưng giờ cậu vẫn chưa phải tiểu thuyết gia trinh thám đâu, dù cậu cứ tưởng là như vậy. Hãy ở đây một thời gian và bọn ta sẽ chỉ dạy cho cậu một vài mánh mà về sau sẽ luôn hữu dụng.”

Vào giây phút ấy, lá chắn phòng thủ đột ngột rơi xuống, tôi ngập tràn trong cảm giác biết ơn đến mức tưởng chừng muốn ôm chầm lấy người đàn ông to lớn trước mặt. Ông Basilio, vừa đeo lại chiếc mặt nạ dữ dằn quen thuộc, ném cho tôi một cái nhìn sắc lẹm rồi chỉ thẳng về phía cửa.

“Làm ơn đừng diễn mấy trò xúc cảm ở đây. Đóng cửa lại. Và Giáng sinh vui vẻ.”

“Chúc ông Giáng sinh vui vẻ.”

Vào ngày thứ Hai tuần kế tiếp, khi đến phòng nội dung và sẵn sàng ngồi vào bàn làm việc riêng của mình lần đầu tiên, tôi nhìn thấy có một phong bì giấy xám buộc ruy băng, trên đó là tên tôi được gõ bằng chiếc máy chữ mà tôi đã miệt mài sử dụng suốt nhiều năm nay. Bên trong phong bì là trang bìa cuối số ra ngày Chủ nhật cùng với câu chuyện của tôi được đóng khung hẳn hoi, kèm theo đó là một tờ giấy nhắn:

“Đây mới chỉ là khởi đầu thôi. Mười năm nữa tôi sẽ thành tay thợ học việc còn cậu sẽ là thầy. Bạn và đồng nghiệp của cậu, Pedro Vidal.”

2

Bước đi đầu tiên của tôi trên hành trình văn chương đã vượt qua lễ rửa tội cam go đó, và đúng như lời hứa, ông Basilio cho tôi cơ hội đăng thêm hai truyện ngắn cùng thể loại. Không lâu sau, ban giám đốc quyết định sự nghiệp vụt sáng của tôi có thể được duy trì bằng việc đăng mỗi tuần một truyện ngắn chừng nào tôi tiếp tục hoàn thành đầy đủ các nhiệm vụ được giao với mức lương không đổi. Bị thôi thúc bởi khát khao và lòng kiêu hãnh, thời gian ban ngày tôi dành để sửa bài cho đồng nghiệp, cùng lúc hùng hục viết vô số mẩu tin, mẩu sau đáng ghê sợ hơn mẩu trước, để có thể dành trọn buổi đêm một mình trong văn phòng, tập trung sáng tác bộ truyện dài kỳ mà từ lâu đã được tôi nhào nặn trong trí tưởng tượng của mình. Với nhan đề Những bí ẩn thành Barcelona, tác phẩm sến súa này là một mớ pha trộn vô liêm sỉ từ văn của Alexandre Dumas và Bram Stoker, điểm xuyết chút phong cách của Eugène Sue và Paul Féval. Mỗi đêm tôi chỉ ngủ chừng ba tiếng đồng hồ, khiến bộ dạng trông cứ như thể ngần ấy thời gian tôi đánh giấc trong quan tài. Vidal, người chưa bao giờ phải nếm trải cái đói dù không đến từ dạ dày nhưng vẫn có thể gặm nhấm con người ta từ bên trong, thì cho rằng tôi đang tự thiêu cháy trí não và rằng, cứ cái đà này, trước khi kịp lết đến năm tròn hai mươi tuổi, tôi đã kịp tổ chức tang lễ cho chính mình. Ông Basilio, người không mảy may cảm động trước sự lao lực của tôi, thì có những lý do khác để tỏ ra dè dặt. Ông miễn cưỡng cho đăng từng chương truyện tôi viết và tỏ ra khó chịu bởi ông nhìn thấy trong đó sự bệnh hoạn quá độ và việc tôi phí phạm tài năng của mình vào những chủ đề và tình tiết với gu thẩm mỹ đáng nghi ngại.

Những bí ẩn thành Barcelona nhanh chóng khai sinh ra một ngôi sao mới trong thể loại truyện dài kỳ, một nữ nhân xinh đẹp nhưng quá mức nguy hiểm mà chỉ một gã trai đang độ tuổi mười bảy mới có thể hình dung. Chloé Permanyer được tôn vinh là công chúa hắc ám của toàn cõi ma cà rồng. Sở hữu sự mưu mô xảo quyệt còn vượt xa cả trí thông minh vốn đã thượng thừa, luôn bận trên người những mẫu coóc xê khêu gợi nhất, nàng vừa là bạn tình vừa là tòng phạm đắc lực của Baltasar Morel bí ẩn, kẻ trị vì thế giới ngầm từ một biệt thự dưới lòng đất, nơi cư trú của những tên người máy và yêu vật khủng khiếp. Lối đi bí mật dẫn vào biệt thự nằm trong hệ thống đường ngầm đào dưới những hầm mộ của khu Gothic. Chloé ưa thích kết liễu các nạn nhân bằng cách dùng điệu nhảy thoát y mê hồn quyến rũ họ, rồi tặng họ một nụ hôn kèm son môi tẩm thứ chất độc làm tê liệt mọi cơ bắp, cuối cùng nàng sẽ lạnh lùng nhìn thẳng vào mắt họ khi họ đang co quắp chết trong câm lặng, trước đó nàng đã uống sẵn một liều giải độc hòa trong rượu vang Dom Pérignon thượng hạng. Chloé và Baltasar tuân thủ một quy tắc danh dự: họ chỉ thanh toán đám cặn bã của xã hội, trừ khử lũ bất lương, bọn vô lại, cuồng tín và đạo đức giả, những kẻ ngu xuẩn dám mượn danh nghĩa màu cờ, thánh thần, ngôn ngữ, chủng tộc cũng như mọi hành động khốn nạn khác để giấu nhẹm thói ganh ghét và ti tiện đã khiến thế giới này trở nên khó sống đối với những người khác. Với tôi, Chloé và Baltasar là những người hùng dị giáo, như mọi người hùng chân chính khác. Với ông Basilio, người mà thẩm mỹ văn chương đã bám rễ vào thời hoàng kim của thi ca Tây Ban Nha, thì tất cả những thứ đó đều hết sức phi lý, nhưng xét trên sự đón nhận nhiệt tình của độc giả đối với tác phẩm của tôi cũng như sự yêu mến mà Basilio, bất chấp quan điểm riêng, dành cho tôi, ông vẫn cố chịu trận những ý tưởng dị thường đó và cho rằng nguyên nhân bắt nguồn từ sự bồng bột của tuổi trẻ nơi tôi.

“Cậu thừa tài năng hơn là thẩm mỹ văn chương, Martín ạ. Căn bệnh mà cậu mắc phải có tên hẳn hoi đấy, đó là trào lưu kinh dị grand guignol: nó gây tổn hại cho văn chương chẳng khác gì căn bệnh giang mai gây tổn hại vùng kín của cậu vậy. Thoạt tiên khi bị lây cũng sướng đấy, nhưng về sau trở đi thì chỉ có tuột dốc mà thôi. Cậu nên đọc thêm các tác gia kinh điển, hay ít nhất thì cũng là sách của Benito Pérez Galdós, tiểu thuyết gia hiện thực vĩ đại nhất của chúng ta, để mà nâng cao cảm hứng văn học.”

“Nhưng độc giả thích phong cách của tôi hiện giờ.” Tôi phản bác.

“Thành tích đó không phải nhờ cậu. Hãy biết ơn mấy tờ báo đối thủ của chúng ta: họ quá tệ nhưng lại thích ra vẻ thông thái đến mức một con lừa cũng có thể bị tê liệt ngay sau khi chịu trận vài dòng văn của họ. Tôi chỉ mong cậu quyết định trở nên chín chắn để rốt cuộc cái trái cấm này rụng khỏi cây thôi.”

Tôi chỉ gật gù vờ tỏ vẻ ăn năn, nhưng trong lòng lại tiếp tục thầm lặng âu yếm những từ cấm ấy, grand guignol, và tự nhủ với bản thân rằng tất cả mọi trào lưu, dù có phù phiếm tới đâu, vẫn cần có người đứng ra bảo vệ.

Ngay khi vừa cảm thấy mình là sinh linh may mắn nhất trần gian, tôi liền nhận ra một số đồng nghiệp ở tòa báo bắt đầu khó chịu khi thằng nhãi ranh, bùa hộ mệnh chính thức của tòa soạn, lại đang tiến bước trên con đường viết lách bằng cách đó trong khi hoài bão văn chương của riêng họ thì từ nhiều năm nay đã tù đọng trong chốn minh phủ xám xịt của sự khốn cùng. Việc độc giả hào hứng thưởng thức những mẩu chuyện khiêm nhường của tôi và ưa thích chúng hơn mọi loại nội dung từng được đăng trên tờ báo trong suốt hai mươi năm trở lại đây càng khiến mối oán hận của họ thêm sâu. Chỉ trong vài tuần, tôi đã chứng kiến lòng kiêu hãnh bị tổn thương biến những người mà cho tới thời điểm đó tôi vẫn coi là gia đình duy nhất của mình thành một tòa án thù địch: họ càng lúc càng né tránh việc chào hỏi tôi, trò chuyện cùng tôi và không bỏ lỡ dịp nào để phô diễn thứ tài năng bị ngăn trở bằng cách tuôn ra hàng tràng châm chọc đầy ác ý sau lưng tôi.

Vận may không thể lý giải đến với tôi được gán cho sự giúp đỡ từ phía Pedro Vidal, sự ngu dốt và ngớ ngẩn của độc giả và một niềm tin được lan truyền khắp đất nước này rằng thành công dù ở mức độ nào trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng chỉ là bằng chứng không thể chối cãi của sự yếu kém cả về tài năng lẫn phẩm chất.

Chứng kiến sự thể xoay chuyển theo chiều hướng bất ngờ và nhơ nhuốc như vậy, Vidal cố động viên tinh thần tôi, nhưng tôi cũng đã bắt đầu ngờ rằng thời gian mình còn được làm ở tòa báo không chừng chỉ có thể đếm từng ngày.

“Ghen tức luôn là tôn giáo của những kẻ tầm thường, là thứ an ủi những âu lo không ngừng gặm nhấm chúng từ bên trong để rồi cuối cùng khiến tâm hồn chúng trở nên thối ruỗng, là thứ giúp chúng biện minh cho thói ích kỷ và ti tiện đến mức đinh ninh rằng những thói tật đó là phẩm hạnh và rằng cửa chốn thiên đường sẽ chỉ mở cho những kẻ bất hạnh đáng thương như chúng, những kẻ dạo qua chốn nhân gian mà chẳng để lại chút dấu ấn nào ngoài những nỗ lực bẩn thỉu nhằm hạ nhục và nếu có thể thì hủy hoại những người mà, chỉ qua một thực tế giản đơn là họ tồn tại trên cõi đời này và bằng nhân cách của họ, đã vạch trần sự nghèo nàn trong tâm hồn, trí tuệ và nghị lực của chúng. Chính đối tượng mà bè lũ ngu độn đó xỉ vả mới là người được giáng phúc, bởi tâm hồn anh ta sẽ không bao giờ thuộc về chúng.”

“Amen,” ông Basilio tỏ vẻ đồng tình. “Nếu không được sinh ra trong một gia đình giàu có, cậu có thể đã trở thành linh mục. Hoặc một nhà cách mạng. Với những bài thuyết giảng như thế, đến cả giám mục cũng phải quỳ gối mà ăn năn trước cậu.”

Tôi phản đối:

“Hai vị cứ cười đi. Nhưng trong lúc chờ đợi, người mà họ căm ghét lại là tôi kìa.”

Bất chấp những nỗ lực vốn chỉ làm tăng thêm vô số thù hằn và ganh ghét từ đồng nghiệp, thực tế đáng buồn là, bất chấp tham vọng trở thành tác giả nổi tiếng, đồng lương tôi nhận được chỉ vừa đủ để sống sót qua ngày, để mua vài cuốn sách mà tôi có thời gian đọc và thuê một căn phòng tồi tàn trong khu nhà trọ u tịch như hầm mộ nằm khuất trong con hẻm nhỏ kề sát phố Princesa. Khu nhà trọ được quản lý bởi một phụ nữ mộ đạo xuất thân xứ Galicia vốn chỉ đáp lời khi được gọi là quý bà Carmen. Bà yêu cầu khách trọ cư xử sao cho ý tứ và đều đặn thay ga đệm mỗi tháng một lần, nghĩa là đám khách trọ được khuyến khích nên kiềm chế bản thân để không bị đánh gục bởi ham muốn tự sướng hay leo lên giường ngủ với nguyên bộ quần áo bẩn. Nơi đây không cần tới lệnh cấm sự hiện diện của phái đẹp bởi có lẽ trên khắp thành phố Barcelona cũng chẳng xuất hiện nổi một người phụ nữ dám thuận lòng bước vào cái chốn thảm hại này, dẫu cho có bị đe dọa bằng cái chết. Chính tại khu nhà trọ này tôi đã học được rằng hầu như mọi thứ trên đời đều có thể lãng quên, trước tiên là những thứ mùi, và mục đích đầu tiên mà tôi phải tự giao cho bản thân mình là không được phép lìa đời ở một nơi bần cùng như vậy. Trong những giờ phút nản lòng, gần như lúc nào tôi cũng ở trong tâm trạng ấy, tôi thường tự nhủ rằng văn chương chính là thứ duy nhất có khả năng giúp tôi thoát khỏi chốn này trước khi bị một trận dịch lao tràn tới mang đi, và nếu tôi có vô tình khiến lòng tự ái hoặc phần bên dưới của ai đó ngứa ngáy, họ cứ việc gãi cho thoải mái.

Cứ đều đặn vào giờ diễn ra lễ misa mỗi ngày Chủ nhật, bà Carmen lại tới nhà thờ cho buổi hẹn hằng tuần với Đấng Tối Cao, đám khách trọ chúng tôi liền nhân cơ hội bà vắng mặt mà tụ tập trong phòng của khách trọ lâu năm nhất khu nhà, một anh chàng tội nghiệp tên Heliodoro, người từng ôm mộng trở thành đấu sĩ bò tót hồi trai trẻ, nhưng rốt cuộc anh ta đành bằng lòng với danh hiệu chuyên gia bình luận tự phong về nghệ thuật đấu bò tót, còn công việc chính là trông coi nhà vệ sinh bên khu khán đài rẻ tiền không mái che của trường đấu Monumental.

“Nghệ thuật đấu bò tót tàn lụi rồi,” anh ta tuyên bố. “Giờ đây tất cả chỉ còn là trò thương mại của đám chăn nuôi hám lời và lũ bò tót vô hồn. Công chúng giờ chẳng thể phân biệt nổi giữa một màn đấu bò nhằm thỏa mãn đám đông ngờ nghệch với những cú lừa ngoạn mục của đấu sĩ trước màn hạ gục con bò được thực hiện đúng theo quy tắc của bộ môn nghệ thuật mà chỉ những người thực sự sành sỏi mới có thể cảm thụ.”

“Ra thế cơ đấy, trước đây mà anh theo nghiệp đấu sĩ nhỉ Heliodoro, không chừng anh đã gặp vận và lúc này anh đã kể với chúng tôi câu chuyện khác hẳn!”

“Sự thực là, ở đất nước này, chỉ những kẻ bất tài vô dụng mới thành công.”

“Anh nói chí phải.”

Sau bài thuyết giảng hằng tuần của Heliodoro là tới lúc chứng kiến trò vui. Chen chúc nhau như những cây xúc xích nhồi đằng sau ô cửa sổ nhỏ trong phòng anh ta, cả đám khách trọ chúng tôi có thể nhìn trộm và thậm chí là nghe được những tiếng rên rỉ của một người phụ nữ sống trong tòa nhà kế bên, Marujita có biệt danh là Ớt vì miệng lưỡi chị ta vô cùng cay độc trong khi dáng vóc cơ thể thì lại quá mức đẫy đà nom giống một trái ớt ngọt. Marujita kiếm sống nhờ công việc rửa bát đĩa trong những quán ăn bình dân, nhưng cứ đến Chủ nhật hoặc ngày nghỉ lễ, chị ta cống hiến trọn thời gian cho gã bạn trai đang là sinh viên trường đạo, gã lén đáp tàu hỏa từ Manresa tới đây chỉ để chìm đắm cả cơ thể lẫn linh hồn trong những hiểu biết nhục dục đầy tội lỗi. Một ngày nọ khi cả đám khách trọ đang chen lấn nhau nơi cửa sổ chỉ để thoáng thấy được cặp mông đồ sộ của Marujita đang chuyển động tới lui, không ngừng áp vào ô cửa kính của căn gác xép chẳng khác nào một chiếc bánh kem thì bỗng nghe chuông cửa khu nhà reo vang. Vì chẳng gã nào chịu tình nguyện đi mở cửa do sợ mất chỗ đẹp khi đang xem dở màn trình diễn, tôi đành từ bỏ nỗ lực muốn gia nhập đám khán giả rồi tiến về phía cửa. Khi mở cửa, tôi bắt gặp một hình ảnh khác thường và chẳng hề ăn nhập nếu ghép vào khung cảnh tồi tàn đến vậy. Chính là Pedro Vidal trong bộ vest lụa của Ý và vẻ huy hoàng vốn có, đang đứng nơi chiếu nghỉ với nụ cười trên môi.

“Ánh sáng tới rồi đây. ” Anh nói rồi đi thẳng vào nhà, không chờ tôi phải mời.

Vidal dừng chân quan sát phòng khách kiêm phòng ăn và nơi tụ họp của khu trọ, đoạn thở dài tỏ vẻ ngao ngán.

“Hay tốt hơn là ta vào phòng tôi nhé. ” Tôi gợi ý.

Tiếng hò reo cổ vũ đầy vẻ hân hoan mà cánh thuê trọ cùng tôi dành cho màn uốn dẻo đầy nhục dục của Marujita đang xuyên qua các bức vách.

“Nơi này vui thật đấy!” Vidal nhận xét.

“Mời anh vào dinh thống đốc.” Tôi đề xuất.

Sau khi liếc nhanh khắp phòng, Vidal ngồi xuống chiếc ghế duy nhất mà tôi có rồi nhìn tôi bằng vẻ không lấy gì làm nhã nhặn. Không mấy khó khăn để tôi hình dung ra ấn tượng anh có về chốn cư ngụ khiêm nhường này.

“Anh thấy sao?”

“Tuyệt. Tôi rất mong có thể chuyển tới sống tại đây.”

Pedro Vidal đang sống tại Helius, một biệt thự hoành tráng xây theo lối kiến trúc tân thời gồm ba tầng và một tháp, tọa lạc trên sườn đồi Pedralbes, nằm tại ngã giao giữa ba con phố Abadesa, Olzet và Panamá. Ngôi biệt thự là quà tặng của cha anh mười năm về trước với hy vọng rằng anh sẽ chấm dứt đời lông bông mà lập gia đình, nhiệm vụ mà Vidal đã trì hoãn thực hiện suốt bấy lâu nay. Cuộc sống đã ban cho Pedro Vidal biết bao nhiêu tài năng, xuất chúng nhất trong số đó là tài khiến cha anh thất vọng và điên tiết qua từng cử chỉ cũng như từng bước đi. Thấy anh làm thân với những kẻ mạt hạng như tôi càng khiến tình hình tồi tệ hơn. Có hôm khi tới nhà thầy mình chỉ để giao cho anh mớ giấy tờ của tòa soạn, tôi đã gặp phải ngài trưởng tộc dòng họ Vidal tại một trong những phòng khách thuộc biệt thự Helius. Khi thấy tôi, cha của Vidal đã lệnh cho tôi đi lấy chút nước có ga và một miếng giẻ sạch để lau vết bẩn dính trên ve áo ông.

“Tôi tin là ngài nhầm rồi ạ. Tôi không phải gia nhân ở đây…”

Ông hướng về tôi nụ cười đủ sức đưa mọi thứ về đúng vị trí của chúng mà không cần phải mở miệng nói lời nào.

“Cậu mới là người đã nhầm đấy, chàng trai. Cậu là một gia nhân, dù cậu có biết điều đó hay không. Tên cậu là gì?”

“David Martín, thưa ngài.”

Ngài trưởng tộc nhắc lại tên tôi.

“Hãy làm theo lời ta khuyên nhé David Martín. Mau rời ngôi nhà này và quay trở lại nơi cậu vốn thuộc về. Cậu sẽ bớt được vô số phiền toái cho bản thân, và bớt cả phiền toái cho ta nữa.”

Tôi chưa bao giờ thú nhận điều này với Pedro Vidal, nhưng ngay sau đó tôi đã chạy vào bếp tìm nước cùng chiếc khăn, và dành hẳn một phần tư giờ đồng hồ chỉ để lau sạch áo vest của người trưởng tộc vĩ đại. Ảnh hưởng của gia tộc Vidal rất rộng lớn, và ngay cả khi don Pedro luôn ưa lối cư xử phóng khoáng thì toàn bộ cuộc đời anh vẫn phụ thuộc vào mạng lưới gia đình. Biệt thự Helius tọa lạc trên một vị trí hết sức thuận tiện, chỉ cần năm phút đi bộ là tới được tòa dinh thự rộng mênh mông của dòng họ vốn chiếm lĩnh toàn bộ phần thượng của đại lộ Pearson, khối kiến trúc trông chẳng khác nào nhà thờ với các ban công có lan can, những bậc tam cấp và phòng áp mái, tòa dinh thự trông ra toàn cảnh Barcelona từ xa, như một đứa trẻ nhìn lại đống đồ chơi nó vừa ném bừa ra sàn. Ngày ngày, một đội gồm hai gia nhân cùng một đầu bếp rời “nhà lớn”, những người thân cận với gia tộc Vidal thường gọi nơi ở của tộc trưởng như vậy, tới biệt thự Helius để lau dọn, đánh bóng, là ủi, nấu nướng, sao cho cuộc sống của người bảo trợ may mắn của tôi diễn ra trong khung cảnh ấm áp và quên đi những thăng trầm phiền toái của cuộc sống thường nhật. Pedro Vidal di chuyển khắp thành phố trên chiếc xe hơi đẹp lộng lẫy hiệu Hispano-Suiza do Manuel Sagnier, tài xế của gia đình, cầm lái. Và có lẽ cả cuộc đời anh chưa từng đặt chân lên xe điện. Vốn là một công tử con nhà giàu có sinh ra trong một dinh thự, Vidal không thể hiểu được nét cuốn hút đậm chất u sầu toát lên từ những ngôi nhà trọ rẻ tiền của Barcelona thời bấy giờ.

“Anh cứ nói sự thật cho tôi biết thì hơn, don Pedro.”

“Căn phòng này hệt như ngục tối vậy. ” Cuối cùng anh tuyên bố. “Tôi không hiểu làm sao mà cậu sống nổi ở chỗ thế này.”

“Với đồng lương của tôi, thế này đã chật vật lắm rồi.”

“Nếu cần, tôi sẵn lòng chu cấp để cậu được sống ở bất kỳ nơi nào không nồng nặc mùi lưu huỳnh và xú uế.”

“Không có chuyện đó đâu ạ.”

Vidal thở dài.

“‘Chàng lìa đời vì ngạt thở và lòng kiêu hãnhʼ: đây sẽ là đoạn văn bia của cậu, và tôi tặng cậu miễn phí luôn.”

Suốt vài phút tiếp theo, Vidal đi đi lại lại khắp phòng, không hé một lời, dừng bước để xem xét tủ quần áo nhỏ xíu của tôi, nhìn qua cửa sổ với vẻ chán ngấy, tay lướt trên lớp sơn xanh nhợt của tường phòng trọ, ngón trỏ gõ nhẹ lên bóng đèn không chao treo lủng lẳng nơi trần nhà, như thể muốn xác nhận chất lượng thảm hại của tổng thể.

“Điều gì dẫn lối anh tới đây vậy, don Pedro? Không khí ở khu Pedralbes trong lành quá chăng?”

“Tôi không từ nhà tới đây mà đi thẳng từ tòa soạn.”

“Và để làm gì ạ?”

“Tôi tò mò muốn biết nơi cậu sống, với cả tôi có tin tức dành cho cậu.”

Anh rút từ áo vest ra một phong bì giấy da màu trắng rồi đưa cho tôi.

“Nó được gửi tới tòa soạn đúng ngày hôm nay, trên đó ghi tên cậu.”

Nó được niêm bằng dấu xi trên đó in một bóng hình có cánh. Một thiên thần. Ngoại trừ dấu xi, trên phong bì chỉ có tên tôi được viết nắn nót bằng mực hồng điều, nét chữ tuyệt mỹ.

“Ai gửi thế nhỉ?” Tôi hỏi, lấy làm tò mò.

Vidal nhún vai.

“Có lẽ là độc giả nào đó hâm hộ cậu. Hoặc là một nữ độc giả hâm mộ cậu. Tôi chịu thôi. Cậu thử mở ra xem.”

Tôi cẩn thận rút từ phong bì ra một tờ giấy gập đôi, trên đó nắn nót những dòng cùng một nét chữ đã ghi tên tôi ngoài phong thư, nội dung như sau:

Bạn thân mến,

Tôi mạn phép viết những dòng này nhằm biểu lộ lòng ngưỡng mộ cũng như lời chúc mừng của tôi dành cho thành công cậu gặt hái được trong khoảng thời gian gần đây với loạt truyện dài kỳ mang tên Những bí ẩn thành Barcelona in trên tờ Tiếng nói ngành công nghiệp. Với tư cách một độc giả và là người yêu văn chương chân chính, quả là vui thích khi gặp được một giọng nói mới tràn trề tài năng, sức trẻ cũng như triển vọng. Vậy hãy cho phép tôi bày tỏ lòng cảm kích vì những giờ phút sung sướng có được sau khi đọc những câu chuyện cậu viết, bằng cách mời cậu hưởng chút bất ngờ nho nhỏ mà tôi tin rằng cậu sẽ vô cùng thích thú, lúc nửa đêm hôm nay, tại Ensueno ở khu Raval. Có người chờ sẵn cậu tại đó.

Thân ái.
A. c.

Vidal đang ghé qua vai tôi đọc thư liền nhướn mày vẻ tò mò.

“Thú vị đây. ” Anh lẩm bẩm.

“Tại sao lại thú vị?” Tôi hỏi. “Ensueno là nơi như thế nào vậy?”

Vidal rút ra một điếu thuốc từ chiếc hộp đựng bằng bạch kim. Tôi cảnh báo anh:

“Bà Carmen không cho phép hút thuốc trong nhà trọ đâu.”

“Tại sao thế? Vì khói thuốc sẽ át mất mùi cống rãnh hay sao?”

Vidal châm điếu thuốc với sự khoái trá nhân đôi, như khi ta khoan khoái thưởng thức những điều cấm kỵ.

“Cậu có từng biết người phụ nữ nào chưa, David?”

“Có. Hàng tá ấy chứ.”

“Ý tôi là theo nghĩa Kinh Thánh kia.”

“Trong lễ misa ấy ạ?”

“Không, trên giường kia.”

“A…”

“Sao nào?”

Quả thực tôi chưa từng trải nghiệm chuyện gì có thể gây ấn tượng được với một người như Vidal. Những vận may và những mối tình thời niên thiếu của tôi có đặc điểm chung là hết sức chừng mực và hoàn toàn chẳng có gì độc đáo. Không gì trong danh sách sơ sài của tôi bao gồm sờ mó, ôm ấp và những cái hôn vụng trộm nơi cổng nhà hay trong bóng tối rạp chiếu phim tỏ ra xứng đáng nhận chút đánh giá từ bậc thầy đã được công nhận trong nghệ thuật và khoa học của những trò phòng the trong phạm vi toàn Barcelona.

“Điều đó thì liên quan gì đến chuyện này cơ chứ?” Tôi phản đối.

Vidal liền ra vẻ kẻ cả và chuẩn bị tuôn bài diễn văn quen thuộc.

“Thời tôi còn thanh niên, có một việc hết sức bình thường, ít ra là đối với lũ con cháu nhà danh gia vọng tộc như tôi, đó là được một cô nàng chuyên nghiệp dẫn nhập vào loại trò chơi tình ái này. Khi tôi bằng tuổi cậu, cha tôi, vốn thường xuyên lui tới những cơ sở sang trọng bậc nhất thành phố, đã dẫn tôi đến một nơi mang tên Ensueno, chỉ vài bước chân nữa là đến cung điện mà ngài bá tước Guell thân mến của chúng ta đã khăng khăng yêu cầu kiến trúc sư Gaudí dựng lên gần khu Rambla. Đừng nói với tôi là cậu chưa từng nghe tới cái tên đó đấy nhé.”

“Tên của ngài bá tước hay tên cái nhà chứa kia?”

“Buồn cười thật. Ensueno từng là chốn thanh nhã dành cho đối tượng khách hàng chọn lọc. Tôi cứ ngỡ nơi đó đã đóng cửa nhiều năm nay rồi nhưng có lẽ tôi nhớ nhầm. Khác với văn học, một vài ngành kinh doanh luôn giữ được thị giá của mình.”

“Tôi hiểu rồi. Vậy đây là ý tưởng của anh chăng? Một trò chơi khăm?”

Vidal phủ nhận.

“Hay là trò đùa của một trong những kẻ ngớ ngẩn ở tòa soạn?”

“Tôi phát hiện trong lời nói của cậu có chút hung hăng, nhưng tôi nghi ngờ việc một trong số những người cống hiến đời mình cho nghề nhà báo cao quý với cấp bậc lính trơn lại có khả năng chi trả cho một nơi như Ensueno, nếu cơ sở ấy vẫn còn được như trong trí nhớ của tôi.”

Tôi thở rõ mạnh.

“Nói gì thì nói, tôi cũng không định tới đó.”

Vidal nhướn mày.

“Lúc này đừng nói cậu không phải một kẻ ngoại đạo giống tôi và rằng cậu tính bước tới giường tân hôn với trái tim cũng như phần còn lại hoàn toàn trong trắng, rằng cậu là một sinh linh thuần khiết háo hức mong đợi thời khắc nhiệm mầu khi tình yêu chân chính giúp cậu khám phá niềm ngây ngất của sự giao hòa về thể xác cũng như tâm hồn được Đức Thánh Linh ban phước lành để sinh ra những đứa trẻ mang họ cậu, còn đôi mắt là thừa hưởng từ mẹ chúng, một phụ nữ thánh thiện, mẫu mực về tiết hạnh và thẹn thùng, người sẽ mở ra trước mắt cậu những cánh cổng thiên đường dưới ánh nhìn tán thành đầy khoan dung của Chúa Hài Đồng.”

“Tôi đâu định nói thế.”

“Tôi lấy làm mừng khi nghe cậu nói vậy, bởi có khả năng, và tôi nhấn mạnh là có khả năng, rằng thời khắc nhiệm mầu ấy sẽ không bao giờ tới, cậu có thể không phải lòng ai, không muốn cũng không thể có con, và giống như tôi, một ngày nào đó cậu bước sang tuổi bốn mươi lăm và chợt nhận ra mình không còn trẻ, không có cả dàn hợp xướng những thiên thần xinh xắn chơi đàn lia lẫn tấm thảm rải hồng trắng để dẫn cậu tiến về phía bệ thờ vào ngày cưới, ngón trả thù đời duy nhất cậu có thể làm chỉ là trộm lại từ cuộc sống niềm hoan lạc có được nhờ thứ da thịt săn chắc và nồng nhiệt vốn dễ bốc hơi hơn cả thiện ý và là điều gần nhất với thiên đường mà cậu sẽ tìm thấy được trong cái thế giới nhơ nhuốc này, nơi mọi thứ đều suy tàn, bắt đầu với cái đẹp và kết thúc bằng ký ức.”

Tôi mặc cho một quãng lặng dài trôi qua như một tràng tung hô câm lặng. Vidal rất chăm chỉ đi xem các vở diễn opera nên cuối cùng cũng thâu nhận được nhịp độ và quãng ngân của những khúc aria vĩ đại. Anh không bao giờ lỡ hẹn với các buổi diễn opera của nhà soạn nhạc Puccini tại lô riêng của gia đình trong nhà hát Liceo. Nếu không tính tới những linh hồn đáng thương phải chen lấn nhau nơi hàng ghế rẻ mạt nhất, Vidal là một trong số hiếm người tới nhà hát để nghe thứ âm nhạc mà anh xiết bao yêu thích, thứ âm nhạc vẫn tác động tới những bài diễn văn về thần thánh và nhân loại mà đôi khi, giống như lúc này anh đang tra tấn đôi tai tôi.

“Sao nào?” Vidal hỏi vẻ bất cần.

“Tôi khoái đoạn trường thoại vừa rồi lắm.”

“Trích từ Vụ ám sát tại đài vòng nhà hát Liceo” Vidal thừa nhận. “Cảnh cuối khi Miranda LaFleur bắn tên hầu tước nham hiểm đã khiến trái tim nàng tan nát bằng cách phản bội nàng trong vòng tay ả gián điệp của Nga Hoàng, Svetlana Ivanova, vào một đêm đầy đam mê trong phòng tân hôn thuộc khách sạn Colon.”

“Đó chính là điều tôi đang nghĩ. Anh không có lựa chọn nào hoàn hảo hơn . Chính là tuyệt tác của anh đó don Pedro.”

Vidal mỉm cười trước lời ngợi khen, đoạn anh tỏ vẻ phân vân liệu có nên châm thêm một điếu thuốc.

“Không có nghĩa là những gì tôi nói không phản ánh thực tại nào đâu đấy,” anh kết luận.

Vidal ngồi xuống bậu cửa sổ, nhưng chỉ sau khi đã phủ lên đó một chiếc khăn tay để khỏi làm bẩn chiếc quần âu kiểu cách. Tôi liếc xuống thấy chiếc ô tô hiệu Hispano-Suiza đang đậu bên dưới, nơi góc con phố Princesa. Manuel, người tài xế, đang dùng khăn đánh bóng lớp vỏ xe mạ crôm như thể đang lau chùi một tác phẩm của nhà điêu khắc đại tài Rodin. Manuel luôn gợi cho tôi nhớ về cha mình, hai người họ thuộc cùng thế hệ đã phải chịu đựng quá nhiều bất hạnh đến mức chuỗi ký ức buồn đau vẫn còn hằn sâu trên gương mặt. Tôi có nghe vài ba gia nhân tại biệt thự Helius kể rằng Manuel Sagnier từng trải qua một khoảng thời gian tù đày rất dài và đến khi mãn hạn ông vẫn phải sống cực khổ trong nhiều năm vì không ai chịu giao cho ông việc nào tử tế ngoại trừ làm bốc vác, tháo dỡ những tải đồ và thùng hàng ở bến tàu, một công việc chẳng hề phù hợp với cả tuổi tác lẫn tình trạng sức khỏe của ông. Nghe đồn rằng một ngày kia Manuel đã mạo hiểm mạng sống của mình để cứu Vidal không bị xe điện đâm phải. Để đền đáp, khi nghe về hoàn cảnh khốn khó của người đàn ông đáng thương ấy, Pedro Vidal đã quyết định tạo việc làm cho Manuel và mời cả gia đình ông, bao gồm vợ và con gái, chuyển tới căn hộ nhỏ nằm ở tầng trên của nhà để xe thuộc khu biệt thự Helius. Anh còn đảm bảo rằng cô gái nhỏ Cristina sẽ được chỉ dạy bởi chính những gia sư hằng ngày vẫn đến khu dinh thự lớn của cha anh trên đại lộ Pearson để dạy dỗ đám con cháu của đế chế nhà Vidal và thu xếp để vợ ông có thể đảm nhận vị trí may vá cho gia đình. Vidal đã tính sẽ tậu về một trong những chiếc ô tô đầu tiên được rao bán trên thị trường Barcelona và nếu Manuel thuận lòng theo học nghệ thuật điều khiển phương tiện gắn động cơ mà quên đi những xe kéo với xe ngựa, Vidal sẽ cần tới một tài xế. Bởi vào cái thời ấy, các quý ông cao sang không bao giờ có chuyện mó tay vào những thứ máy móc sử dụng nhiên liệu đốt trong hay bất cứ loại thiết bị nào thải ra khí lợm giọng. Dĩ nhiên là Manuel nhận lời. Phiên bản chính thức của câu chuyện khẳng định rằng Manuel Sagnier và gia đình ông đã chứng tỏ lòng sùng kính mù quáng đối với Vidal, hiệp sĩ bất diệt của những kẻ chịu thua thiệt trong cuộc sống. Tôi không biết liệu có nên tin câu chuyện này không hay nên xếp nó vào chuỗi dài những truyền thuyết được thêu dệt quanh hình ảnh cậu chủ quý tộc nhân từ và hào phóng mà Vidal gây dựng nên. Đôi khi cứ như thể tất cả những gì anh cần làm chỉ là đeo quầng sáng thiên thần trên đầu rồi bất ngờ xuất hiện trước mặt một cô bé chăn cừu mồ côi.

“Mỗi khi nghĩ tới điều thú vị nào đó cậu lại có nét mặt của một thằng nhãi ranh nghịch ngầm.” Vidal nhận xét. “Cậu đang ủ mưu gì đó đúng không?”

“Không hề. Tôi chỉ đang nghĩ về lòng tốt của anh thôi, don Pedro.”

“Ở độ tuổi và vị trí của cậu, thái độ vô liêm sỉ đó chẳng dẫn tới đâu đâu.“

“Cái đó giải thích cho mọi chuyện.”

“Thôi nào, chào Manuel đi, ông ấy lúc nào cũng hỏi thăm cậu đấy.”

Tôi tới bên cửa sổ, và ngay khi thấy tôi, bác tài xế, người vẫn luôn đối xử lịch thiệp như thể tôi là một quý ông chứ không phải một thằng nhóc nghèo khổ như trên thực tế, liền vẫy vẫy tay chào từ xa. Tôi bèn đáp lại ông. Ngồi trên hàng ghế sau là con gái ông, Cristina, sở hữu làn da trắng sứ và đôi môi đẹp như dùng bút vẽ, sinh linh này hơn tôi vài ba tuổi và đã khiến hơi thở tôi đứt quãng ngay lần đầu tiên tôi thấy bóng dáng nàng vào một dịp Vidal mời tôi tới biệt thự Helius.

“Đừng nhìn cô ấy như ăn tươi nuốt sống thế, nếu không cậu khiến cô ấy vỡ tan mất thôi.” Vidal khẽ thì thầm sau lưng tôi.

Tôi quay lại và bắt gặp vẻ mặt tinh quái mà Vidal hay thể hiện khi chạm tới những vấn đề dính dáng đến trái tim cũng như những thứ lòng dạ cao quý khác.

“Tôi không hiểu anh đang nói gì.”

“Thật thế sao? Vậy cậu tính làm gì đêm nay?”

Tôi đọc lá thư thêm lần nữa rồi đắn đo.

“Anh có thường lui tới những chốn thế này không, don Pedro?”

“Từ hồi mười lăm tuổi cho tới nay, tôi chưa từng trả tiền để có được bất cứ phụ nữ nào, bởi lẽ thực ra thì cha tôi là người trả tiền,” Vidal đáp bằng giọng không chút huênh hoang. “Nhưng với đồ được tặng thì không nên…”

“Tôi không biết nữa, don Pedro ạ…”

“Nhưng đương nhiên là cậu biết chứ.”

Vidal vỗ nhẹ lưng tôi rồi tiến về phía cửa ra vào.

“Từ giờ tới nửa đêm cậu còn những bảy giờ đồng hồ kia mà. Tôi nói rõ như vậy phòng trường hợp cậu muốn ngủ một giấc ngắn cho lại sức.”

Tôi lại quay ra phía cửa sổ. Manuel vừa mở cửa xe cho Vidal và anh đang uể oải ngồi vào ghế sau. Động cơ chiếc Hispano- Suiza khởi đầu bản giao hưởng của những pit tông và thanh truyền. Đúng lúc đó, Cristina bất chợt ngước mắt lên nhìn cửa sổ nơi tôi đang đứng. Tôi mỉm cười với nàng, nhưng chợt nhận ra là nàng có khi chẳng nhớ tôi là ai. Vài giây sau, chiếc xe đồ sộ của Vidal đi xa dần để quay trở lại với thế giới nó vốn thuộc về.

3

Thời ấy, con phố Nou de la Rambla trải một hành lang đèn đường và biển hiệu dạ quang xuyên bóng tối khu Raval. Các tửu điếm, sàn nhảy và những tụ điểm khó gọi tên mọc lên san sát, chen vai thích cánh với những cơ sở chuyên về bệnh hoa liễu, bao cao su và dung dịch khử trùng mở thâu đêm suốt sáng, trong khi đám đông pha tạp, từ các công tử trông rõ con nhà danh giá cho đến thủy thủ đoàn của những con tàu neo đậu trong cảng, trà trộn cùng đủ dạng người kỳ cục chỉ sống về đêm. Hai bên đường mở ra những con hẻm nhỏ ảm đạm chìm trong sương chứa một chuỗi những nhà thổ hạ cấp.

Ensueno tọa lạc trên tầng cao nhất của một tòa nhà. Dưới tầng trệt có một phòng hòa nhạc treo những tấm bích chương lớn trong đó là hình một vũ công đang khoác trên mình bộ xiêm y vừa ngắn cũn cỡn vừa mỏng đến mức nhìn như xuyên thấu, khoe ra hết những gì quyến rũ nhất nơi cơ thể nàng. Trên tay nàng là một con rắn đen với chiếc lưỡi chẻ đôi trông như sắp sửa hôn lên đôi môi nữ vũ công.

“Eva Montenegro và điệu tango thần chết”, tấm bích chương in dòng quảng cáo với phông chữ thật đậm. “Nữ hoàng đêm tối với sáu đêm diễn độc quyền, không hơn. Cùng sự tham gia của Mesmero, ngôi sao nước Mỹ, người đọc tâm trí và sẽ tiết lộ những bí mật thầm kín nhất của bạn.”

Sát lối vào căn phòng là một cánh cửa hẹp dẫn tới cầu thang dài với tường bao quanh sơn đỏ. Tôi lên cầu thang, tới trước một cánh cổng gỗ sồi chạm khảm nặng trịch có búa gõ bằng đồng đúc hình một nàng tiên sông hồ với vùng kín được che đậy một cách thanh khiết bằng nhành cỏ ba lá. Tôi gõ cửa vài tiếng rồi chờ đợi, tránh quan sát hình ảnh phản chiếu của mình trên tấm gương hoen ố chiếm phần lớn diện tích bức tường. Tôi đang phân vân xem liệu có nên vội vàng tháo chạy hay không thì cánh cửa bật mở. Một phụ nữ trung niên với mái tóc trắng muốt được búi gọn nom rất thanh lịch khẽ mỉm cười duyên dáng với tôi.

“Hẳn ngài là David Martín.”

Cả đời tôi chưa từng được ai gọi là ngài, cách xưng hô trịnh trọng này khiến tôi sửng sốt.

“Vâng, là tôi đây.”

“Vậy mời ngài vui lòng vào trong này và đi theo tôi.”

Tôi đi theo người phụ nữ qua hành lang ngắn dẫn đến một phòng khách hình tròn rộng rãi, bốn bề tường phủ vải nhung đỏ rực và thứ ánh sáng mờ ảo. Trần nhà tạo thành một hình vòm bằng thủy tinh mờ, từ đó rủ xuống một chùm đèn pha lê, dưới chùm đèn là một cái bàn gỗ gụ, trên đó đặt chiếc máy hát khổng lồ đang rỉ rả một điệu opera.

“Ngài có muốn uống thứ gì đó không?”

“Nếu bà có một cốc nước lọc, tôi sẽ lấy làm biết ơn.”

Người phụ nữ tóc trắng mỉm cười không hề cau mày, cũng không mảy may thay đổi thái độ nhã nhặn cùng vẻ điềm đạm bất khả lay chuyển.

“Có lẽ ngài sẽ thích một ly sâm banh hoặc một thứ rượu nào đó chăng? Hay một ly vang hảo hạng?”

Vị giác của tôi vốn chẳng đủ tinh tế để nhận ra được rượu vang thì khác với nước lã như thế nào nên tôi đành nhún vai.

“Tùy bà chọn, thưa bà.”

Người phụ nữ gật đầu, nụ cười trên môi vẫn không tắt, rồi chỉ cho tôi một trong những chiếc ghế bành cầu kỳ đặt rải rác khắp phòng.

“Mời ngài ngồi, Chloé sẽ ra tiếp ngài ngay bây giờ.”

Tôi ngỡ mình nghẹt thở đến nơi.

“Chloé ư?”

Lờ đi vẻ lúng túng lộ rõ trên mặt tôi, người phụ nữ tóc trắng biến mất theo lối cửa hiện ra thấp thoáng sau tấm màn đen, để tôi lại một mình với cảm giác bồn chồn và những khát khao khó lòng bày tỏ. Tôi đi đi lại lại khắp phòng nhằm xóa tan cơn run sợ đang xâm chiếm bản thân. Ngoại trừ tiếng nhạc khe khẽ và tiếng tim đập vang lên thình thịch bên thái dương, nơi này yên ắng chẳng khác gì một nấm mồ. Có sáu lối ra vào được bố trí quanh phòng khách này đằng sau những tấm trướng xanh dẫn tới sáu ô cửa hai cánh màu trắng đang khép chặt. Tôi buông mình xuống một chiếc ghế bành được thiết kế như để nâng niu bộ mông của những vị hoàng thân nhiếp chính và thống soái luôn khiếp hãi trước nguy cơ bị đảo chính. Chẳng mấy chốc người phụ nữ tóc trắng đã quay lại, trên tay bà là chiếc khay bạc đựng một ly sâm banh. Tôi nhận lấy ly rượu rồi nhìn bà biến mất một lần nữa sau cánh cửa nơi bà vừa bước vào. Tôi uống một hơi ly sâm banh rồi tháo nút cổ áo sơ mi. Tôi bắt đầu nghi ngờ rằng toàn bộ chuyện này chỉ là một trò đùa của Vidal. Đúng lúc đó, tôi nhác thấy một dáng hình tiến về phía mình, từ một trong sáu hành lang dẫn vào phòng. Bóng người trông như một bé gái, và đó quả nhiên là một bé gái. Bé gái bước đi với cái đầu cúi gằm. Tôi bèn đứng lên.

Bé gái hơi nhún gối chào cung kính rồi ra hiệu mời tôi đi theo. Tới lúc ấy tôi mới nhận ra rằng một trong hai bàn tay của cô là giả, như tay ma nơ canh. Bé gái dẫn tôi tới cuối hành lang, rồi cô tháo chiếc chìa khóa đeo trên cổ để mở cửa và nhường lối cho tôi. Căn phòng chìm trong bóng tối gần như đen đặc. Tôi tiến vài bước, mắt căng ra để cố phân biệt nội thất bên trong. Tôi nghe có tiếng cửa sập phía sau lưng bèn quay lại thì thấy bé gái đã biến mất. Nghe tiếng ổ khóa lách cách xoay, tôi hiểu mình đã bị nhốt tại nơi này. Tôi đứng đờ ra đó, bất động mất khoảng một phút. Mắt tôi dần quen được với bóng tối, và đường nét căn phòng dần hiện rõ. Từ dưới sàn lên đến trần nhà được phủ vải đen. Tôi thoáng thấy một góc phòng xếp hàng loạt những thứ phụ kiện kỳ lạ, toàn những thứ tôi chưa bao giờ nhìn thấy và không thể nói được là chúng đáng ghê sợ hay cám dỗ. Có một chiếc giường lớn hình tròn đặt dưới một tán lọng khiến tôi liên tưởng đến một tấm mạng khổng lồ trên đó treo hai giá nến cắm những cây nến màu đen đang rực cháy, tỏa ra hương sáp thơm vốn thường phảng phất ở nhà thờ và trong các buổi lễ trước khi đưa tang. Gần giường là một tấm bình phong có vẽ họa tiết lượn sóng. Tôi thốt rùng mình. Nơi này giống hệt căn phòng ngủ mà tôi đã hình dung dành riêng cho nàng ma cà rồng khó tả Chloé cùng những chuyến phiêu lưu của nàng trong Những bí ẩn thành Barcelona. Có vẻ như toàn bộ chuyện này là một cái bẫy. Đang toan cố gắng phá cửa thì tôi chợt nhận ra mình không chỉ có một mình. Tôi dừng lại, người lạnh cứng. Đằng sau tấm bình phong xuất hiện một bóng người. Đôi mắt sáng rực đang quan sát tôi, và tôi nhận thấy những ngón tay thon trắng muốt với móng tay dài sơn đen đang luồn qua khe của tấm bình phong. Tôi nuốt nước bọt.

“Chloé?” Tôi thì thầm.

Chính là nàng. Chloé của tôi. Nữ nhân vừa quyến rũ khôn cưỡng vừa nguy hiểm khôn lường mà tôi đã mô tả trong những câu chuyện của mình đang đứng trước tôi, hết sức sống động và phục sức y hệt. Nàng sở hữu làn da trắng muốt tôi chưa từng thấy và mái tóc đen bóng cắt kiểu đầu vuông ôm trọn lấy khuôn mặt. Đôi môi nàng tô son màu máu tươi còn đôi mắt màu lục được vẽ viền đen. Nàng di chuyển như mèo, đến mức ta ngỡ cơ thể nàng, bó chặt trong chiếc áo coóc xê lóng lánh như vảy cá, được tạo nên từ nước và thách thức các định luật về trọng lực. Cổ nàng dài và mảnh mai có thắt một dải ruy băng bằng nhung màu hồng điều treo một cây thánh giá ngược. Tôi nhìn nàng chậm rãi tiến về phía mình mà thậm chí không thở nổi, mắt như dán vào đôi chân khó bề tưởng tượng bên trong đôi tất lụa hẳn là đắt hơn cả số tiền tôi kiếm được trong một năm và kết thúc bằng đôi giày cao gót nhọn hoắt như dao găm với sợi ruy băng lụa buộc quanh mắt cá chân. Cả đời tôi chưa từng nhìn thấy thứ gì vừa đẹp đẽ lại vừa kinh khủng như thế.

Tôi để sinh vật ấy dẫn mình lên giường, tại đó tôi ngã xuống, theo đúng nghĩa đen, nằm ngửa ra giường. Ánh nến ve vuốt những đường nét trên thân thể nàng. Mặt tôi và môi tôi ngang tầm với vùng bụng để trần của nàng, và tôi đã vô tình hôn lên rốn nàng và dụi má lên da nàng. Bấy giờ tôi đã quên mất mình là ai và mình đang ở đâu. Nàng quỳ xuống trước tôi rồi cầm lấy bàn tay phải của tôi. Thong thả hệt như loài mèo, nàng liếm từng ngón tay tôi, hết ngón này tới ngón khác, rồi nàng nhìn xoáy vào tôi và bắt đầu cởi quần áo cho tôi. Khi tôi toan giúp một tay, nàng mỉm cười và gạt tay tôi ra.

“Suuuỵt!”

Khi đã cởi xong, nàng chồm lên tôi và liếm môi tôi.

“Giờ đến lượt chàng. Hãy cởi cho em. Chậm vào. Thật chậm vào.”

Bấy giờ tôi mới hiểu mình đã sống sót qua thời thơ ấu bệnh tật và thảm thương chỉ là để trải nghiệm những phút giây này. Tôi cởi phục trang của nàng thật chậm rãi, lột trần da thịt nàng cho đến khi trên người nàng chỉ còn lại dải ruy băng nhung thắt quanh cổ và đôi tất dài màu đen mà chỉ riêng ký ức về nó thôi cũng có thể khiến một kẻ bất hạnh như tôi sống được tới cả trăm năm.

“Hãy vuốt ve em, nàng thì thầm bên tai tôi. Hãy chơi đùa với em.”

Tôi mơn trớn và hôn từng chút một lên làn da nàng như muốn lưu giữ ký ức về nàng mãi mãi. Chloé tỏ ra không chút vội vàng, nàng đáp trả từng động tác tiếp xúc của đôi bàn tay và đôi môi tôi bằng những tiếng rên xiết dịu dàng như dẫn lối cho tôi. Rồi nàng đẩy tôi nằm dài xuống giường, dùng chính thân hình nàng phủ lên người tôi, khiến từng lỗ chân lông trên da thịt tôi như rực lửa bừng bừng. Tôi đặt hai bàn tay mình lên lưng nàng và mơn trớn dọc đường cong trang nhã mà cột sống nàng tạo thành. Đôi mắt nàng, bí hiểm và đang quan sát tôi, chỉ cách mặt tôi vài xăng ti mét. Tôi cảm thấy mình nên lên tiếng.

“Tên anh là…”

“Suuuỵt!”

Trước khi tôi kịp thốt thêm câu ngớ ngẩn nào khác, Chloé đã áp môi nàng lên môi tôi, và trong một giờ tiếp sau đó, nàng khiến tôi biến mất khỏi thế giới này. Tuy nhận thấy rõ sự vụng về nơi tôi nhưng vờ như không hề để ý, Chloé đón trước từng cử động của tôi và chỉ dẫn cho tay tôi di chuyển trên thân thể nàng, không một chút vội vã hay ngượng ngùng. Tôi không thấy có chút gì chán nản hay lơ đễnh trong mắt nàng. Nàng buông thả và cho phép tôi tận hưởng nàng, với sự kiên nhẫn và dịu dàng vô hạn đến mức khiến tôi quên bẵng mất mình đã làm thế nào mà tới được nơi này. Đêm ấy, trong khoảng thời gian ngắn ngủi một tiếng đồng hồ, tôi học thuộc từng đường cong trên da thịt nàng như những kẻ mộ đạo học thuộc kinh cầu nguyện hay sự đọa đày của bản thân. Sau đó, khi tôi đã chẳng còn mấy hơi sức để thở, Chloé để tôi dựa đầu lên ngực nàng rồi lặng lẽ vuốt ve mái tóc tôi hồi lâu cho đến khi tôi chìm vào giấc ngủ trong vòng tay nàng, một tay tôi còn để giữa hai đùi nàng.

Khi tôi thức dậy, căn phòng vẫn chìm trong bóng tối nhưng Chloé thì đã rời đi. Tay tôi không được tiếp xúc với da nàng. Thay vào đó là một tấm danh thiếp in trên cùng thứ giấy da màu trắng gấp thành phong bì đựng lời mời đã gửi tới chỗ tôi trước đó. Dưới biểu tượng thiên thần, tôi đọc thấy những dòng sau:

ANDREAS CORELLI

Giám đốc xuất bản

Nhà xuất bản Ánh Sáng

Số 69, đại lộ Saint-Germain, Paris

Mặt sau tấm danh thiếp xuất hiện thêm lời nhắn viết tay:

David thân mến, cuộc sống được tạo nên từ những kỳ vọng lớn lao. Khi cậu đã sẵn sàng để hiến những kỳ vọng lớn lao của mình thành hiện thực, hãy liên lạc với tôi. Tôi sẽ chờ.

Bạn và độc giả thân thiết của cậu,
A. c.

Tôi thu nhặt quần áo vương trên sàn rồi mặc lên người. Cánh cửa phòng lúc này đã không còn khóa. Tôi bước dọc hành lang tới tận phòng khách, tại đó chiếc máy hát đã câm lặng tự lúc nào. Không còn chút dấu vết nào của bé gái và người phụ nữ tóc trắng đã đón tôi lúc trước. Hoàn toàn tĩnh lặng. Trong khi tiến về phía lối ra, tôi có cảm giác sau lưng mình, những ngọn đèn đang lần lượt tắt đi, những hành lang và căn phòng bên trong cũng dần chìm trong bóng tối. Tôi ra đến thềm nghỉ và miễn cưỡng bước xuống cầu thang để quay về với trần gian. Ra tới phố, tôi tiến về phía Rambla, bỏ lại sau lưng bầu không khí nhộn nhịp và hàng loạt cơ sở chuyên hoạt động về đêm. Một làn sương mù mỏng và ấm dâng lên từ cảng, ánh sáng hắt ra từ những khung cửa kính rộng lớn của khách sạn Oriente nhuộm làn sương ấy thành màu vàng nhờ nhờ và bụi bặm, đám khách bộ hành biến mất trong làn sương ấy hệt như những vệt hơi nước. Tôi bước đi, trong khi hương thơm của Chloé bắt đầu chớm tan khỏi tâm trí, rồi tôi chợt tự nhủ liệu đôi môi của Cristina Sagnier, con gái người tài xế của Vidal, có cùng hương vị đó không.

4

Chẳng ai hiểu được khát là gì cho đến khi được nhấp ngụm nước đầu tiên trong đời. Ba ngày sau chuyến thăm tới Ensueno, những ký ức về làn da của Chloé vẫn cháy bỏng trong từng ý nghĩ của tôi. Không nói lời nào với bất kỳ ai - đặc biệt là Vidal - tôi quyết định gom góp chút tiền còm mình tích cóp được để quay trở lại Ensueno ngay tối hôm đó, với hy vọng rằng chừng ấy đủ để trả cho dù chỉ một khoảnh khắc được Chloé ôm ấp trong vòng tay. Trời đã quá nửa đêm khi tôi tới trước cầu thang với bốn bề tường bao quanh màu đỏ dẫn lên Ensueno. Ánh đèn đã tắt khiến tôi phải leo dò dẫm từng bước thật cẩn trọng, để lại sau lưng lũy thành ồn ào toàn những tửu điếm, tiệm hát, vũ trường và những cơ sở khác rất khó để định nghĩa mà những năm Đại Chiến ở châu Âu đã rải dọc con phố Nou de la Rambla. Thứ ánh sáng chập chờn hắt lên từ cổng chính lờ mờ soi những bậc thang tôi bước qua. Khi tới chiếu nghỉ, tôi dừng lại để lần tìm núm gõ cửa. Ngón tay tôi lướt qua búa kim loại nặng trịch. Đúng lúc tôi vừa nhấc búa lên, cánh cửa cũng bị kéo theo vài xăng ti mét. Tôi đẩy cửa thật nhẹ nhàng. Một sự yên ắng như tờ vuốt ve khuôn mặt tôi. Màn tối phơn phớt xanh trải ra trước mắt tôi. Tôi tiến vài bước, lòng thầm hoang mang. Chút ánh sáng từ ngoài phố lọt vào chập chờn trong không trung, làm thoáng hiện lên những bức tường trơ trụi và sàn gỗ mục nát. Tôi dò dẫm đi tới căn phòng khách mà theo tôi còn nhớ, được trang hoàng bằng vải nhung và đồ đạc xa hoa. Lớp bụi phủ trên sàn nhà lấp lánh như cát dưới ánh sáng lờ mờ hắt ra từ các biển quảng cáo dạ quang dưới phố.

Tôi bước tiếp, để lại phía sau những dấu chân trên lớp bụi dày. Không còn một dấu hiệu nào về cái máy hát, những chiếc ghế bành hay những bức tranh treo tường. Trần nhà đã nứt toác, để lộ ra những thanh xà cháy đen. Sơn tường bong tróc loang lổ như da rắn lột. Tôi tiến về phía hành lang dẫn tới căn phòng nơi tôi đã gặp Chloé. Tôi băng qua đường hầm tối tăm này đến khi tới được cánh cửa đôi, lúc này đây đã không còn là màu trắng. Không có tay nắm cửa, chỉ còn một lỗ tròn trên mặt gỗ, dường như bộ phận ấy đã bị giật khỏi đây.

Phòng ngủ của Chloé giờ chẳng khác gì một đáy giếng sâu hun hút. Bốn bề tường đã ám đen còn phần lớn trần nhà đã sụp lở hết cả. Tôi có thể nhìn thấy tấm vải liệm làm từ những đám mây đen lững lờ trôi trên nền trời và vầng trăng rọi một quầng sáng bàng bạc xuống bộ khung kim loại trước kia vốn là giường. Đúng lúc ấy, tôi nghe có tiếng sàn gỗ cọt kẹt sau lưng, bèn nhanh chóng quay lại. Một hình bóng dong dỏng và đen thẫm, nhiều nam tính, in bóng trong lối vào hành lang. Tôi không thể nhìn ra khuôn mặt kẻ đó, nhưng tôi có thể chắc chắn hắn đang quan sát mình. Hắn đứng đó, bất động như một con nhện trong vài giây đủ để tôi phản ứng và tiến về phía hắn. Thế rồi trong thoáng chốc, hình bóng ấy đã kịp rút lui vào bóng tối, và khi tôi ra tới phòng khách thì nơi đó đã chẳng còn ai. Một tia sáng yếu ớt từ biển hiệu dạ quang treo phía bên kia phố chiếu khắp căn phòng trong giây lát, để lộ một đống nhỏ đổ nát nằm ngay sát chân tường. Tôi quỳ xuống trước đống tàn tích đã bị lửa liếm qua. Có gì đó nhô lên: những ngón tay. Tôi gạt đi lớp tro đang phủ bên trên, và dần dần từ đó hiện ra hình thù một bàn tay. Nó đã bị cắt nơi cổ tay. Tức thì tôi nhận ra: bàn tay của bé gái lần trước mình đã gặp, khi ấy tôi cứ ngỡ đó là một bàn tay gỗ, hóa ra lại là một bàn tay sứ. Tôi thả bàn tay rơi xuống đống đổ nát rồi rời đi.

Tôi tự hỏi liệu có phải mình đã tưởng tượng ra kẻ lạ kia, vì tôi không nhìn thấy dấu chân hắn trên sàn. Tôi lại quay xuống phố rồi đứng dưới vỉa hè nơi chân tòa nhà mà chăm chú quan sát những khung cửa sổ tầng hai trong tâm trạng hết sức rối bời. Khách bộ hành vừa cười nói vừa bước đi sượt qua tôi mà chẳng mảy may để ý tới sự hiện diện của tôi. Tôi cố nhìn cho ra hình dáng của kẻ lạ vừa nãy trong đám đông qua lại. Tôi đoán hắn đang ở đó, không chừng chỉ cách có vài mét và đang quan sát tôi. Cuối cùng, tôi băng qua con phố, bước vào một quán cà phê vừa chật chội vừa đông đúc. Tôi cố len tới tận quầy bar và ra hiệu cho người bồi bàn.

“Anh muốn uống gì?”

Miệng tôi lúc này vừa khô khốc vừa sàn sạn.

“Cho một cốc bia.”Tôi đáp bừa.

Trong khi người bồi bàn rót bia vào cốc, tôi rướn người lên trước.

“Tiệm Ensueno phía đối diện có phải đã đóng cửa rồi không?”

Người bồi bàn đặt cốc bia lên quầy và nhìn tôi như thể đang nói chuyện với một tên khùng.

“Nó đóng cửa đã mười lăm năm nay rồi”. Anh ta đáp.

“Anh chắc chắn chứ?”

“Ô hay! Từ sau trận hỏa hoạn bên đó không mở cửa lại nữa. Anh cần gì khác không?”

Tôi lắc đầu.

“Vậy của anh hết bốn xăng tim.”

Tôi trả tiền rồi bỏ đi mà chẳng uống lấy một giọt.

Ngày hôm sau tôi đến tòa soạn báo trước giờ làm thường ngày rồi tới thẳng kho lưu trữ thông tin dưới tầng hầm. Với sự giúp đỡ của Matías, người phụ trách trông kho, và để lục lại thông tin mà người bồi bàn quán cà phê đã tiết lộ, tôi bắt tay vào tra cứu những trang bìa của tờ Tiếng nói ngành công nghiệp phát hành mười lăm năm về trước. Tôi mất chừng bốn mươi phút để tìm ra câu chuyện, thực ra chỉ là một mẩu tin ngắn. Cơn hỏa hoạn xảy ra vào lúc rạng sáng ngày Lễ Thánh Thể năm 1903. Sáu người đã chết cháy: một vị khách, bốn cô gái và một bé gái phụ việc. Cảnh sát và lính cứu hỏa kết luận nguyên nhân thảm kịch bắt nguồn từ một chiếc đèn dầu rơi vỡ, nhưng vị linh mục của nhà thờ xứ gần đó thì không chút ngần ngại viện dẫn công lý của thần thánh và sự can thiệp của Đức Thánh Linh như những nhân tố mang tính quyết định.

Về tới nhà trọ, tôi nằm dài ra giường và cố tìm giấc ngủ nhưng vô vọng. Tôi lấy từ túi áo ra tấm danh thiếp của vị ân nhân bí ẩn, tấm danh thiếp đã xuất hiện trong tay khi tôi thức dậy trên giường của Chloé, và rồi, trong ánh sáng lờ mờ, tôi đọc lại những từ viết trên mặt sau tấm danh thiếp: “những kỳ vọng lớn lao”.

5

Trong thế giới nơi tôi đang sống, những hy vọng, dù lớn dù nhỏ, đều hiếm khi trở thành hiện thực. Cho tới vài tháng gần đây, những mong mỏi duy nhất mà tôi cầu nguyện mỗi tối trước khi đi ngủ vẫn là một ngày nào đó góp nhặt đủ can đảm để dám ngỏ lời với Cristina và nhìn thấy quãng thời gian ngăn cách mình với buổi bình minh trôi đi thật nhanh để có thể quay trở lại tòa soạn tờ Tiếng nói ngành công nghiệp. Từ nay trở đi, ngay đến chốn sào huyệt này dường như cũng sắp tuột mất khỏi tay tôi. Tôi nghĩ rằng nếu những nỗ lực của tôi kết thúc bằng thất bại với sụp đổ, biết đâu tôi sẽ giành lại được tình cảm thương mến của bè bạn. Nếu tôi viết một câu chuyện đủ dở và đủ mạt hạng khiến cho không một độc giả nào có thể đọc quá vài dòng đầu tiên thì biết đâu, những tội lỗi thời trai trẻ của tôi sẽ được lượng thứ. Và biết đâu đó không phải là cái giá quá cao để có thể một lần nữa cảm thấy thoải mái như ở nhà. Biết đâu…

Tôi tới với Tiếng nói ngành công nghiệp từ nhiều năm trước, sau khi cha tôi, một người đàn ông gặp nhiều sóng gió và bị vận đen bám theo nhằng nhẵng, khi trở về từ cuộc chiến tranh Philippines, đã lọt vào một thành phố nơi người ta thà rằng không nhận ra ông và đối diện với người vợ đã quên khuấy ông, và chỉ vỏn vẹn hai năm sau ngày ông phục viên đã quyết định rời bỏ ông. Khi hành động như vậy, bà để lại ông với trái tim tan vỡ và một đứa con trai mà ông chưa từng mong muốn, cũng không biết phải làm gì với nó. Cha tôi, chỉ biết đọc và viết độc tên mình, đã rơi vào cảnh vừa thất nghiệp vừa không một xu dính túi. Toàn bộ những gì ông học được trong chiến tranh là giết những người khác, những người hoàn cảnh không khác gì ông, trước khi những người này kịp giết ông, luôn luôn nhân danh những sự nghiệp vĩ đại và rỗng tuếch mà mỗi trận đánh mới lại càng nhấn mạnh thêm tính chất phi lý và đốn mạt.

Trở về từ cuộc chiến tranh ấy, cha tôi, người dường như đã già đi tới hai chục tuổi trong quãng thời gian ông vắng mặt, đã tìm kiếm một chỗ làm trong nhiều xí nghiệp khác nhau thuộc Pueblo Nuevo và trong khu phố Sant Marti. Những công việc này chỉ kéo dài được vài ngày, và sớm hay muộn tôi cũng chứng kiến ông trở về nhà trong tâm trạng đầy oán hận. Theo thời gian và sẵn biết chẳng còn triển vọng nào khác, ông chấp nhận làm chân gác đêm cho tòa soạn tờ Tiếng nói ngành công nghiệp. Tiền lương còm cõi nhưng mỗi tháng qua đi và lần đầu tiên kể từ khi phục viên trở về, ông có vẻ dịu lại. Sự yên ổn thật ngắn ngủi. Hết sức nhanh chóng, một vài bạn chiến đấu cũ của ông, những cái thây sống trở về từ cuộc chiến với những què cụt thiếu khuyết trong cả thể xác lẫn tâm hồn để rồi nhận ra rằng những kẻ đã gửi họ tới chỗ chết nhân danh Chúa và nhân danh tổ quốc từ nay đã nhổ thẳng vào mặt họ, đã lôi kéo ông vào những phi vụ mờ ám đối với ông dường như là quan trọng nhưng ông chẳng bao giờ hiểu được.

Cha tôi thường biến mất ròng rã nhiều ngày. Khi trở về, đôi bàn tay và quần áo ông nồng nặc mùi thuốc súng, còn túi thì ních đầy tiền. Bấy giờ ông lánh vào phòng riêng, và vì ngỡ rằng tôi không nhận thấy, ông tự chích cho mình tất cả những gì ông có thể kiếm được. Ban đầu ông không bao giờ đóng cửa, nhưng một hôm ông bắt gặp tôi đang dò xét ông nên đã giáng cho tôi một cái tát khiến tôi toạc máu môi. Sau đó ông ôm chặt tôi vào lòng cho đến khi đuối sức và nằm lăn ra đất, kim tiêm vẫn cắm vào da thịt. Tôi rút kim tiêm ra rồi phủ lên người ông tấm chăn. Sau biến cố đó, ông bắt đầu khóa trái cửa.

Chúng tôi sống trong một tầng áp mái nhô cao trên công trường xây dựng thính phòng mới của Viện Âm nhạc Orfeo Catalá. Một nơi chật hẹp và lạnh lẽo, nơi gió và sự ẩm ướt dường như giễu nhại những bức tường. Tôi đã quen ngồi trên ban công nhỏ này, hai chân buông thõng trong không trung, để nhìn người qua lại và ngắm sự xếp chồng những tác phẩm điêu khắc và cột đang mọc lên như một rặng san hô bên kia con phố và nhất là, đối với tôi cũng xa vời chẳng khác nào mặt trăng, vậy mà đôi khi tôi lại có cảm giác có thể vươn tay ra là chạm tới. Tôi từng là một đứa trẻ yếu ớt và oặt ẹo, sống tùy lượng những cơn sốt và bệnh nhiễm khuẩn vốn kéo tôi tới chỗ thập tử nhất sinh nhưng rồi vào phút cuối lại thấy cắn rứt nên bỏ đi tìm những con mồi khác béo bở hơn. Khi tôi ngã bệnh, cha tôi rốt cuộc cũng mất kiên nhẫn, và sau hai đêm thức trông, ông bỏ lại tôi cho một bà hàng xóm chăm nom rồi biến mất khỏi nhà suốt nhiều ngày trời. Theo thời gian, tôi bắt đầu ngờ rằng ông mong khi về đến nhà thì thấy tôi đã chết và như vậy là thoát khỏi gánh nặng là đứa trẻ nay ốm mai đau chẳng đỡ đần ông được việc gì.

Đã hơn một lần, tôi mong ông thỏa ước nguyện, nhưng cha tôi vẫn luôn về nhà và thấy tôi hoạt bát hơn, chạy nhảy như chim sáo và hơi lớn hơn một chút. Mẹ Thiên nhiên đã không chút ý tứ ban cho tôi Bộ luật hình sự quảng đại dành cho trùng bệnh và tai vạ, nhưng mẹ không bao giờ tìm ra cách ốp lên tôi những điều luật về tính trầm trọng tới tận cùng. Trái với mọi dự đoán, tôi đã sống sót qua những năm đầu đời trong hoàn cảnh hết sức ngặt nghèo của một tuổi thơ trước khi pênixilin ra đời. Vào thời đó, cái chết còn chưa sống ẩn danh, người ta có thể nhận thức và cảm thấy nó ở khắp nơi, hủy diệt những linh hồn còn chưa kịp có thời gian gây tội.

Những người bạn duy nhất của tôi lúc bấy giờ là mực và giấy. Ở trường, tôi đã học đọc và viết trước những đứa trẻ khác trong khu phố. Ở đó những đứa bạn nhìn thấy mực rải rắc thành những vệt phân ruồi trên những trang giấy khó lòng hiểu nổi còn tôi thì thấy ánh sáng, những con phố và những con người. Những từ ngữ và bí ẩn về khoa học tiềm ẩn của họ khiến tôi mê mẩn và hiện ra trước mắt tôi như một chiếc chìa khóa cho phép mở ra một thế giới vô cùng tận, cách thật xa khỏi ngôi nhà này, khỏi những con phố này và khỏi những ngày tháng nơi, tôi đã sẵn có linh cảm, chờ đợi tôi chỉ là một tương lai vô vị. Cha tôi không thích nhìn thấy sách vở trong nhà. Trong những thứ sách vở đó, ngoài những chữ cái mà ông không tài nào hiểu nổi, còn có thứ gì đó xúc phạm ông. Ông nhắc đi nhắc lại với tôi rằng, ngay khi tôi lên mười ông sẽ xếp việc cho tôi, rằng tốt hơn hết là tẩy khỏi đầu tôi những đam mê ngông cuồng này, bởi lẽ nếu không, tôi sẽ mãi mãi chỉ là một gã thảm hại và khố rách áo ôm. Tôi giấu sách dưới đệm và chờ cho ông đi khỏi hoặc ngủ rồi mới dám mang ra đọc. Một đêm, vì bắt gặp tôi đang mải mê đọc nên ông nổi trận lôi đình. Ông giật phăng quyển sách khỏi tay tôi rồi quẳng nó qua cửa sổ.

“Nếu còn hoang phí ánh sáng cho những trò xuẩn ngốc này thì mày sẽ phải hối hận đấy!”

Cha tôi không hà tiện và bất chấp những khó khăn chúng tôi phải trải qua, hễ khi nào có thể là ông lại rút ra vài đồng bạc cho tôi mua quà bánh như những đứa trẻ khác trong khu phố. Ông tin chắc tôi đã dùng số tiền đó để mua cam thảo, kẹo đường hoặc ca ra men, nhưng tôi vẫn cất tiền trong một hộp đựng cà phê giấu dưới gầm giường và hễ gom góp được bốn hay năm xu là tôi lại lén chạy đi mua cho mình một cuốn sách.

Nơi tôi yêu thích nhất trong thành phố này là hiệu sách Sempere & Con trai nằm trên phố Santa Ana. Cái nơi tỏa mùi giấy cũ và bụi bặm đó là thánh đường của tôi, sào huyệt của tôi. Chủ tiệm cho phép tôi ngồi trên một chiếc ghế dựa trong một góc và muốn đọc cuốn sách nào tùy thích. Sempere hầu như không bao giờ để tôi trả tiền những cuốn sách mà toàn giúi chúng vào tay tôi, nhưng tranh thủ lúc ông không để ý là tôi để lại toàn bộ số tiền gom góp được lên mặt quầy trước khi ra về. Đó chỉ là mớ tiền lẻ, và nếu có muốn mua một thứ sổ sách với số tiền ít ỏi như vậy, có lẽ tôi chỉ mua được một tập giấy cuộn thuốc lá. Khi đến giờ phải ra về, tôi lê bước, ủ ê sầu não, bởi nếu được tự do lựa chọn, tôi sẽ chọn sinh sống luôn ở đó.

Một hôm, nhân dịp Giáng sinh, Sempere tặng tôi món quà đẹp nhất tôi từng nhận được trong đời. Đó là một tập sách cũ đã sống qua nhiều năm và được đọc rất nhiều. Tôi đọc nhan đề sách:

“Những kỳ vọng lớn lao của Charles Dickens.”

Tôi biết rằng Sempere quen những nhà văn thường xuyên ghé tiệm sách của ông, và cứ nhìn vào thái độ cẩn thận ông lần giở tập sách, tôi đoán rằng ngài Charles có lẽ là một trong những khách hàng của ông.

“Một người bạn của bác chăng?”

“Bạn thân cả đời ấy chứ. Và kể từ hôm nay cũng là bạn của cậu.”

Chiều hôm ấy, giấu cuốn sách dưới áo để cha không nhìn thấy, tôi mang người bạn mới của mình về nhà. Năm ấy, chỗ chúng tôi có mùa mưa kéo dài và trong những ngày trời xám xịt đó tôi đã đọc Những kỳ vọng lớn lao ít nhất là chín lần liên tiếp, một phần là bởi tôi không có thứ gì khác để đọc, phần nữa là bởi tôi không nghĩ có thể tồn tại câu chuyện nào khác hay hơn, và rốt cuộc, tôi hình dung rằng ngài Charles đã viết nên câu chuyện này là để dành cho riêng tôi. Tôi nhanh chóng tin chắc rằng trong đời mình, tôi không muốn gì khác ngoài việc học để làm công việc mà ngài Dickens ấy đang làm.

Một hôm, vào lúc sáng sớm tinh sương, tôi giật mình thức giấc vì bị cha tôi lay dậy, ông đi làm về sớm hơn thường lệ. Mắt ông vằn tia máu và hơi thở nồng nặc mùi rượu. Tôi nhìn ông, khiếp sợ khi thấy tay ông lướt qua bóng đèn không chao gắn ở đầu dây.

“Bóng đèn vẫn còn nóng.”

Ông điên cuồng lẳng cái bóng đèn đó vào tường. Nó vỡ tan thành nghìn mảnh vụn thủy tinh rồi rơi lả tả xuống mặt tôi, nhưng tôi không dám gạt ra.

“Nó đâu?” Ông hỏi tôi bằng giọng bình thản đến rợn người.

Tôi vừa lắc đầu vừa run lẩy bẩy.

“Quyển sách khốn kiếp ấy đâu?”

Tôi từ chối lần nữa. Trong ánh sáng lờ mờ, tôi chỉ vừa nhìn thấy cú đòn được tung ra. Mắt tôi nổ đom đóm, tôi ngã xuống giường, miệng tướp máu và một cơn đau bỏng rát như thể môi tôi bị nướng chín. Khi quay đầu lại, tôi nhận thấy trên nền nhà thứ mà tôi đồ là hai chiếc răng gãy. Bàn tay cha thộp lấy cổ tôi rồi nhấc bổng tôi lên.

“Nó đâu?”

“Cha ơi, con xin cha…”

Ông dùng hết sức đẩy tôi sấp mặt vào tường. Cú sốc khiến tôi mất thăng bằng và ngã sấp xuống như một nhúm xương. Tôi lê tới một góc và ở nguyên đó, co rúm lại, cuộn tròn, nhìn cha tôi mở tủ và lôi ra một ít đồ vải vóc mà tôi đã xếp gọn trong đó. Ông lục soát các ngăn kéo và các thùng hộp mà không thấy quyển sách rồi quay bước về phía tôi. Tôi nhắm mắt và nằm sát vào tường, chờ đợi một cú đánh nữa nhưng không thấy. Khi tôi mở mắt ra, cha tôi đang ngồi trên giường và khóc, nghẹn ngào vì hổ thẹn. Khi chợt nhận ra tôi đang quan sát ông, ông chạy ra cầu thang rồi lao xuống bốn bậc một. Tôi rình nghe tiếng bước chân ông vang lên trong tĩnh lặng buổi hừng đông, và chỉ khi thấy tiếng bước chân đó thực sự đi xa rồi tôi mới bò tới tận giường, lôi quyển sách giấu bên dưới đệm ra. Tôi thay quần áo và ra khỏi nhà với quyển sách kẹp dưới cánh tay.

Một màn sương mù bao trùm phố Santa Ana khi tôi tới trước hiệu sách. Ông Sempere và con trai sống ở tầng hai cùng tòa nhà. Sáu giờ sáng không phải giờ thích hợp để tôi tìm đến đây, nhưng suy nghĩ duy nhất của tôi lúc bấy giờ là cứu cuốn sách này: tôi dám chắc nếu lúc trở về mà tìm ra cuốn sách, cha tôi sẽ trút nỗi giận dữ đang sôi sục trong bầu huyết quản của ông lên quyển sách bằng cách xé nó thành trăm mảnh. Tôi bấm chuông cửa rồi đứng đợi. Tôi phải bấm thêm vài ba lần nữa trước khi cửa sổ ban công mở ra và ông lão Sempere, mặc bộ đồ ngủ và đi giày păng túp, nghiêng người xuống nhìn tôi với vẻ ngạc nhiên. Nửa phút sau, ông xuống mở cửa cho tôi, rồi vừa nhìn thấy bộ dạng của tôi, mọi dấu hiệu bất mãn ở ông liền biến mất. Ông quỳ xuống rồi ôm tôi vào lòng.

“Chúa ơi! Cậu có sao không? Ai đã khiến cậu ra nông nỗi này?”

“Không ai cả. Cháu bị ngã.”

Tôi chìa cho ông quyển sách.

“Cháu tới để trả nó cho bác, bởi vì cháu không muốn nó gặp phải chuyện gì đó…”

Sempere lặng lẽ nhìn tôi chăm chú. Ông dẫn tôi lên gác. Con trai ông, một cậu bé mười hai tuổi rụt rè đến mức tôi không nhớ đã từng nghe thấy giọng cậu bao giờ chưa, đã thức dậy khi thấy cha đi ra ngoài và đang đứng đợi nơi thềm nghỉ. Nhìn thấy máu trên mặt tôi, cậu hoảng hốt liếc sang cha.

“Con mau gọi bác sĩ Campos.”

Cậu bé gật đầu rồi chạy lại phía điện thoại. Tôi nghe thấy cậu nói chuyện và nhờ thế mà biết cậu không hề câm. Hai cha con người bán sách để tôi ngồi lên ghế bành phòng ăn rồi lau sạch máu trên vết thương.

“Cậu không muốn nói cho ta biết ai đã khiến cậu ra nông nỗi này ư?”

Tôi sẽ không hé môi. Sempere không biết tôi sống ở đâu, và tôi không muốn ông biết chuyện.

“Là cha cậu sao?”

Tôi nhìn đi chỗ khác.

“Không ạ. Do cháu vấp ngã thôi.”

Bác sĩ Campos sống cách đó chỉ bốn năm số nhà nên chưa đầy năm phút sau đã có mặt. Ông khám cho tôi kỹ lưỡng từ đầu tới chân, xoa những vết máu bầm và rửa sạch những vết xước hết sức cẩn thận. Rõ ràng là ông vô cùng phẫn nộ nhưng không hé một lời.

“Không bị gãy xương nhưng vô số vết tụ máu sẽ dai dẳng và khiến thằng bé đau đớn ít lâu. Hai cái răng này cần nhổ chân. Chúng đi tong rồi và có nguy cơ nhiễm trùng.”

Vị bác sĩ đi rồi, Sempere pha cho tôi một cốc sữa ca cao nóng.

“Tất cả những đau đớn này để cứu Những kỳ vọng lớn lao ư?” Tôi nhún vai. Cha con họ nhìn nhau cười đồng lõa.

“Lần sau, nếu cậu muốn cứu một cuốn sách, cứu một cách thực sự ấy, thì đừng liều mạng sống của mình nhé. Cứ báo cho ta biết và ta sẽ dẫn cậu tới một nơi bí mật, nơi ấy sách vở không bao giờ chết và cũng không ai hủy hoại chúng được.”

Tôi tò mò nhìn cả hai cha con họ.

“Nơi ấy là đâu ạ?”

Sempere nháy mắt với tôi rồi trao tôi một nụ cười bí hiểm dường như thoát ra từ một truyện ngắn của ngài Alexandre Dumas, và người ta có thể cho rằng đó là dấu hiệu của gia đình.

“Chuyện nào cũng có thời điểm thích hợp, anh bạn ạ. Chuyện nào cũng có thời điểm của nó.”

Cả tuần tiếp theo cha tôi dán chặt mắt xuống đất, hao mòn vì cắn rứt. Ông mua một bóng đèn mới và cuối cùng cũng nói với tôi rằng tôi có thể bật đèn, nhưng đừng bật quá lâu vì giá điện cao ngất ngưởng. Tôi thà rằng không đùa với lửa. Thứ Bảy tuần sau nữa, cha tôi muốn mua cho tôi một cuốn sách và tìm tới một hiệu sách nằm trên phố Palla, trước thành cổ La Mã, hiệu sách đầu tiên và cũng là hiệu sách cuối cùng ông từng lai vãng. Nhưng vì ông không thể đọc được dòng nhan đề in trên gáy của hàng trăm cuốn sách được bày bán nên ông lại tay không trở ra. Rồi ông cho tôi tiền, nhiều hơn thường lệ, rồi giục tôi hãy đi mua lấy thứ tôi thích. Tôi thấy đó là thời điểm thích hợp để gợi lên một chủ đề mà trước giờ tôi chưa có dịp đề cập:

“Cô Mariana, cô giáo con, dặn con thưa với cha rằng cô rất muốn có dịp gặp cha để nói chuyện.”

“Nói chuyện gì? Con đã gây rắc rối gì hả?”

“Không có gì đâu cha ơi! Cô Mariana muốn bàn với cha về việc học sau này của con. Cô ấy nói con có khiếu nên cô ấy có thể giúp con giành học bổng để vào học tại trường dòng…”

“Người đàn bà đó nghĩ thế nào mà lại nhồi nhét vào đầu con toàn những thứ vớ vẩn rồi bảo con sẽ vào học trong một ngôi trường dành cho lũ oắt con láo xược ấy? Con có biết chúng sẽ nhìn con và đối xử với con như thế nào ngay khi chúng biết xuất thân của con không?”

Tôi cụp mắt nhìn xuống.

“Cô Mariana chỉ muốn giúp cha con ta thôi cha ạ. Tuyệt đối không có ý khác. Xin cha đừng giận. Con sẽ thưa lại với cô rằng chuyện đó là không thể, vậy thôi ạ.”

Cha tôi quắc mắt giận dữ nhìn tôi, nhưng ông kiềm chế được rồi hít thở sâu nhiều lần trước khi lên tiếng:

“Cha con ta sẽ tự xoay xở, con nghe rõ rồi chứ? Cha và con. Mà không cần đến của bố thí từ lũ đểu cáng đó. Và ngẩng cao đầu.”

“Vâng, thưa cha.”

Ông đặt tay lên vai tôi rồi nhìn tôi như thể, trong một khoảnh khắc ngắn ngủi hẳn sẽ không bao giờ tái diễn, ông tự hào về tôi, ngay cả khi chúng tôi khác biệt, ngay cả khi tôi mê thích sách vở trong khi ông không thể đọc chúng, và ngay cả khi mẹ tôi đã bỏ rơi hai cha con, người này phải dựa vào người kia. Và giây phút đó, tôi ngỡ cha mình là người đàn ông hoàn hảo nhất trái đất và tất cả mọi người rốt cuộc hẳn cũng sẽ hiểu ra điều đó nếu cuộc đời có một lần chấp nhận ban cho ông cơ may.

“Tất cả những điều ác con người ta từng làm trong cuộc đời tới một lúc nào đó nhất định sẽ báo ứng, David ạ. Và cha, cha đã làm rất nhiều điều ác. Rất nhiều. Nhưng cha đã trả giá. Và cuộc sống của cha con ta sẽ thay đổi. Rồi con sẽ thấy. Con sẽ thấy…”

Bất chấp sự nằn nì của cô Mariana, người tinh nhanh hơn cả một con rái cá nên đã đoán biết được chuyện xảy ra, tôi cũng không bao giờ nhắc lại chuyện này với cha tôi nữa. Khi biết không còn hy vọng gì, cô đề nghị dành cho tôi mỗi ngày một tiếng sau giờ học trên lớp, dành riêng cho tôi, để nói chuyện với tôi về sách vở, về lịch sử và về tất cả những thứ đang khiến cha tôi khiếp sợ nhường ấy.

“Đây sẽ là bí mật giữa chúng ta,” cô nói.

Tôi đã bắt đầu hiểu được rằng cha tôi hổ thẹn vì bị coi như một kẻ dốt nát, một thứ vô thừa nhận sót lại từ cuộc chiến tranh giống mọi cuộc chiến tranh khác, được dẫn dắt nhân danh Chúa và tổ quốc để khiến cho những kẻ đã quá mạnh trước khi gây chiến càng trở nên mạnh hơn. Chính vì thế mà tôi bắt đầu đi gác đêm cùng cha vài lần. Hai cha con đi theo phố Trafalgar, xe điện thả chúng tôi xuống trước cổng nghĩa trang. Tôi ngồi lại trong chòi gác của ông để đọc các số báo cũ và tìm cơ hội tán chuyện với ông vốn là một nhiệm vụ khó khăn. Cha tôi hầu như không nói chuyện nữa, cũng không nói về chiến tranh hay về các thuộc địa, không cả nhắc đến người phụ nữ đã rời bỏ ông. Một đêm, tôi hỏi ông tại sao mẹ tôi lại bỏ rơi hai cha con. Tôi hình dung rằng có lẽ là tại tôi, vì một lỗi lầm nào đó tôi đã phạm phải, ngay cả khi vào thời điểm đó tôi chỉ là một đứa trẻ sơ sinh.

“Mẹ con đã bỏ ta trước khi ta được cử ra mặt trận. Cái ngu ngốc của ta là ở chỗ, chỉ tới lúc trở về ta mới nhận ra điều đó. Đời là vậy đấy, David. Sớm hay muộn thì mọi người cũng bỏ rơi con.”

“Con sẽ không bao giờ bỏ rơi cha.”

Tôi ngỡ ông sắp bật khóc nên ôm choàng lấy ông để khỏi nhìn thấy gương mặt ông.

Ngày hôm sau, cha tôi bất ngờ dẫn tôi tới trước tiệm vải El Indio trên phố Carmen. Chúng tôi không vào trong, nhưng đằng sau quầy kính, ông chỉ cho tôi thấy một phụ nữ trẻ trung tươi tắn đang chăm sóc khách hàng và chỉ cho họ thấy những đồ chăn ga vải vóc sang trọng.

“Mẹ con đấy. Một ngày nào đó, cha sẽ quay lại đây và giết chết bà ta.”

“Xin cha đừng nói vậy.”

Ông nhìn tôi, mắt vằn đỏ, và tôi biết rằng ông vẫn còn yêu bà, và tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho mẹ tôi vì những gì bà đã buộc cha phải gánh chịu. Tôi còn nhớ mình đã bí mật quan sát bà mà không để bà nghi ngờ sự hiện diện của chúng tôi, và chỉ nhận ra bà nhờ bức chân dung mà cha tôi cất trong một ngăn kéo tủ, bên cạnh khẩu súng lục nhà binh của ông mà hằng đêm, khi nghĩ tôi đã ngủ say, ông lại lôi ra ngắm nghía như thể nó chứa đựng mọi câu trả lời, hay chí ít là những câu trả lời quan trọng nhất.

Trong nhiều năm liền, tôi phải quay trở lại trước cửa hàng bách hóa đó để lén trông chừng mẹ tôi. Tôi chưa bao giờ đủ can đảm bước vào bên trong hay bắt chuyện với bà khi bà bước ra bên ngoài để ngược lên con phố Rambla về phía một cuộc sống mà tôi hình dung bà có được bên một gia đình khiến bà hạnh phúc và một đứa con xứng đáng với tình yêu thương và sự tiếp xúc với làn da bà hơn tôi. Cha tôi không thể ngờ tôi lại trốn thoát ra ngoài để dò xét mẹ tôi, hoặc giả, một vài ngày nào đó, tôi theo sát bà, luôn ở tư thế sẵn sàng nắm lấy tay bà và bước đi bên cạnh bà, và luôn lẩn trốn vào phút cuối cùng. Trong thế giới của tôi, những kỳ vọng lớn lao chỉ tồn tại trong trang sách.

Vận may mà cha tôi thiết tha hy vọng không bao giờ xuất hiện. Ân huệ duy nhất mà cuộc sống ban cho ông là không bắt ông phải chờ đợi quá lâu. Một đêm, trong khi hai cha con tôi đang tới trước cổng tòa báo nơi ông sắp nhận ca trực đêm thì ba tay du kích bước ra từ bóng tối và bắn xối xả vào ông ngay trước mắt tôi. Tôi vẫn còn nhớ mùi lưu huỳnh và quầng khói bốc lên từ những cái lỗ do loạt đạn bắn để lại trên áo măng tô của ông và muội than vẫn còn đỏ rực. Một trong những tay bắn tỉa chuẩn bị kết liễu ông bằng một viên đạn nhằm vào đầu thì tôi lao tới che cho cha. Một tay súng khác ngăn hắn lại. Tôi vẫn còn nhớ ánh mắt của tay súng đó nhìn tôi, ngập ngừng chưa quyết có nên giết luôn tôi hay không. Hắn bỏ cuộc rồi cả bọn chúng chạy đi xa dần, khuất trong những con ngõ nhỏ ngoắt ngoéo giữa các nhà máy thuộc khu Pueblo Nuevo.

Đêm hôm đó, những kẻ ám sát cha tôi để lại cha máu me đầm đìa trong vòng tay tôi, đồng thời để lại tôi trơ trọi trên cõi đời này. Hai tuần kế tiếp, tôi ngủ trong những xưởng in của tờ báo, nấp giữa những máy li nô trông giống những mạng nhện khổng lồ bằng thép, cố gắng bịt đi tiếng rít vẫn thường xuyên thủng màng nhĩ tôi lúc đêm xuống và thiếu chút nữa khiến tôi phát điên. Khi được tìm thấy, hai bàn tay và quần áo tôi vẫn lấm đầy máu khô. Thoạt tiên không ai hiểu tôi là ai, bởi tôi không nói lời nào trong vòng gần một tuần, và khi tôi thốt được ra lời thì là để gào thét tên cha tôi đến khản giọng. Khi người ta hỏi han về mẹ tôi, tôi nhận bà đã chết và tôi chẳng còn ai thân thích trên cõi đời này. Câu chuyện về tôi đến tai Pedro Vidal, ngôi sao của tờ báo và bạn thân của tổng biên tập, nhờ có anh tác động, ông này đã lệnh cho người ta nhận tôi vào chạy việc vặt và cho phép tôi sống trong gian nhà xoàng xĩnh dành cho người gác cổng dưới tầng hầm cho tới khi có thông báo mới.

Đó là thời kỳ máu và bạo lực đã trở thành món ăn thường ngày của những đường phố Barcelona. Những ngày rải truyền đơn và đánh bom để lại những xác người bấy nát, run rẩy và bốc khói trong những con phố của khu Raval, những ngày các băng nhóm với bộ mặt bôi đen lượn lờ suốt đêm để gieo rắc máu, những đám rước thánh và diễu hành của thống chế sặc mùi chết chóc và đạo đức giả, những bài diễn văn kích động trong đó ai nấy đều dối trá và ai nấy đều có lý. Người ta đã hít thở trong một bầu không khí bị đầu độc bởi cơn điên dại và lòng hận thù mà những năm sau, hẳn đã dẫn cả người này lẫn người kia đến chỗ hạ sát lẫn nhau nhân danh những khẩu hiệu vĩ đại và những mớ giẻ nhiều màu sắc vẫn được gọi là lá cờ. Lớp sương mù dai dẳng từ những nhà máy luồn lách khắp thành phố và nhấn chìm những đại lộ lát đá có ô tô và xe điện chạy ngang dọc. Buổi đêm thuộc về những cây đèn khí ga, thuộc về bóng tối của những ngõ nhỏ chỉ bị phá vỡ bởi chớp lửa của phát súng và những vệt xanh lơ của thuốc súng. Đó là thời kỳ người ta nhanh chóng trưởng thành, và một khi để tuổi thơ lại đằng sau, nhiều thiếu niên đã có ánh mắt của cụ già.

Kể từ đây không có một gia đình nào khác ngoài Barcelona tăm tối ấy, tôi biến tòa soạn báo thành nơi trú ẩn và vũ trụ của mình cho đến năm mười bốn tuổi, đồng lương nhận được cho phép tôi thuê một phòng trong nhà trọ của bà Carmen. Tôi dọn tới đó sống chưa đầy một tuần thì bà chủ nhà trọ lên phòng thông báo rằng có một ông nào đó muốn gặp tôi. Tôi thấy nơi thềm nghỉ một người đàn ông mặc đồ xám, vẻ mặt u ám và giọng nói âm u hỏi tôi có đúng là David Martín không. Nghe thấy tôi đáp có, ông ta chìa cho tôi một cái gói được bọc kỹ càng rồi lập tức biến mất xuống cầu thang, để lại đằng sau mình sự vắng mặt xám xịt hủy hoại thế giới khốn cùng này đã trở thành thế giới của tôi. Tôi mang cái gói lên phòng rồi đóng cửa lại. Ngoại trừ vài ba người ở tòa soạn báo, không ai biết tôi sống ở đây. Tôi tò mò mở gói ra. Bên trong là một chiếc hộp gỗ cũ kỹ tôi mơ hồ cảm thấy khá quen thuộc. Trong hộp chính là khẩu súng lục cũ của cha tôi, khẩu súng quân trang cha tôi mang theo khi trở về từ Philippines để rồi nhận lấy một cái chết bất ngờ và tức tưởi. Kèm theo khẩu súng là một hộp giấy nhỏ chứa vài viên đạn. Tôi cầm khẩu súng lên nhấc thử xem nặng nhẹ. Nó tỏa mùi thuốc súng và dầu mỡ. Tôi băn khoăn tự hỏi cha tôi đã giết bao nhiêu người bằng thứ vũ khí này, thứ vũ khí mà chắc chắn ông đã định dùng để kết thúc đời mình, nếu những kẻ kia không ra tay trước. Tôi cất khẩu súng vào hộp rồi đóng lại. Phản ứng đầu tiên của tôi là đem vứt nó vào thùng rác, nhưng khẩu súng này lại là tất cả những gì còn lại của cha tôi. Tôi đoán rằng chủ nợ quen của cha tôi, khi biết tin cha tôi chết đã thu nhặt số tài sản ít ỏi của hai cha con tôi trong chỗ ở cũ dưới mái Viện Âm nhạc để kết toán những khoản nợ, và quyết định gửi cho tôi vật kỷ niệm chết chóc này để chào mừng tôi bước vào tuổi trưởng thành. Tôi đem giấu cái hộp trên nóc tủ, chỗ sát tường nơi bụi tích lại thành đống, nơi bà Carmen không bao giờ có thể rờ đến, kể cả nếu bà có leo lên đôi cà kheo, và suốt nhiều năm sau đó tôi không động đến nó nữa.

Ngay chiều hôm đó, tôi quay lại hiệu sách Sempere & Con trai, rồi tự coi mình như một người đàn ông đã hoàn toàn tự lập và sắp tạo dựng sự nghiệp riêng, tôi bày tỏ ý định mua lại bản sách Những kỳ vọng lớn lao cũ mà nhiều năm trước tôi đã buộc phải trả lại.

“Cứ phát giá nào bác cho là phù hợp,” tôi tuyên bố với người chủ tiệm. “Tính thêm tất cả những cuốn sách cháu chưa thể trả tiền bác từ mười năm nay.”

Sempere buồn bã mỉm cười với tôi rồi đặt tay lên vai tôi.

“Ta vừa bán cuốn sách đó hồi sáng nay,” ông thú nhận vẻ tiếc nuối.

6

Ba trăm sáu mươi lăm ngày sau khi viết truyện ngắn đầu tiên cho tờ Tiếng nói ngành công nghiệp, tôi đến tòa soạn vào giờ thường lệ và thấy ở đó hầu như vắng tanh vắng ngắt. Chỉ còn một vài biên tập viên trước kia không tiếc gì tôi cả những biệt danh trìu mến lẫn những lời khích lệ, vậy mà khi tôi bước vào lại lờ luôn lời chào của tôi đồng loạt hướng về tôi những lời xì xào. Chưa đầy một phút sau, họ đã mặc áo khoác vào rồi biến mất tăm như thể e ngại tôi sẽ lây cho họ căn bệnh truyền nhiễm nào đó. Tôi còn lại một mình, ngồi trong căn phòng rộng thênh thang này để ngắm cái quang cảnh lạ lùng của gần chục chiếc bàn làm việc không bóng người lai vãng. Những bước chân chậm rãi và nặng nề vang lên sau lưng tôi báo hiệu sự hiện diện của ông Basilio.

“Chào ông, ông Basilio. Xảy ra chuyện gì mà tất cả bọn họ lại bỏ ra ngoài thế ạ?”

Ông Basilio buồn rầu nhìn tôi chằm chặp rồi ngồi xuống bàn kế bên.

“Cả tòa soạn sẽ dùng một bữa tối mừng Giáng sinh. Tại nhà hàng Set Fortes, ông cho biết với giọng nghèn nghẹt. Ta đoán chừng họ đã không báo cho cậu.”

Tôi nặn ra một nụ cười thờ ơ rồi gật đầu xác nhận.

“Ông không tới dự sao?” Tôi hỏi. Ông Basilio ra hiệu rằng không.

“Ta không có hứng.”

Chúng tôi lặng lẽ nhìn nhau.

“Vậy tôi mời ông ăn tối được chứ?” Tôi đề nghị. Bất cứ đâu ông muốn. Ở nhà hàng Can Solé chẳng hạn. Ông và tôi sẽ mừng thành công của xê ri Những bí ẩn thành Barcelona.

Ông Basilio mỉm cười, chậm rãi gật đầu.

“Martín,” cuối cùng ông cũng thốt lên. “Ta không biết phải nói với cậu thế nào đây.”

“Nói với tôi chuyện gì ạ?”

Ông Basilio đằng hắng.

“Ta không thể tiếp tục cho đăng những phần tiếp theo của Những bí ẩn thành Barcelona nữa.”

Tôi ngơ ngác nhìn ông.

“Ông muốn tôi viết thứ khác sao? Không phải theo phong cách Pérez Galdos nữa?”

“Martín , cậu biết thiên hạ thế nào rồi đấy. Ta đã nhận được những lá đơn khiếu nại. Ta đã thử lờ chúng đi, nhưng giám đốc là một kẻ nhu nhược và lão ta không thích những xung đột không đâu.”

“Tôi chưa hiểu ý ông lắm, ông Basilio.”

“Martín, họ đã yêu cầu chính ta là người thông báo cho cậu.”

“Tôi bị đuổi việc.” Tôi thì thầm.

Ông Basilio gật đầu xác nhận.

Dù không hề muốn, hai mắt tôi vẫn dân dấn nước.

“Ngay lúc này thì chuyện đó có vẻ như tận thế, nhưng hãy tin lời ta nếu ta đảm bảo với cậu rằng thực ra, đó là điều tốt đẹp nhất có thể đến với cậu. Nơi này không dành cho cậu.”

“Vậy thì nơi nào mới dành cho tôi?” Tôi hỏi.

“Ta lấy làm tiếc, Martín ạ. Tin ta đi, ta lấy làm tiếc lắm.”

Ông Basilio đứng dậy rồi trìu mến đặt tay lên vai tôi.

“Giáng sinh vui vẻ nhé, Martín.”

Ngay tối hôm ấy, tôi dọn sạch bong bàn làm việc rồi vĩnh viễn rời khỏi nơi đã từng là nhà của mình để bước mải miết trên những con phố tăm tối và heo hút của thành phố. Trên đường về nhà trọ, tôi vòng qua nhà hàng Set Portes, dưới những mái vòm của ngôi nhà Xiíré. Tôi đứng bên ngoài để ngắm nhìn qua cửa kính những bạn đồng nghiệp của mình đang cười vang và nâng cốc chúc mừng. Tôi dám chắc sự vắng mặt của tôi khiến họ hạnh phúc hoặc dẫu sao nó cũng khiến họ quên đi rằng họ từng không hạnh phúc và sẽ không bao giờ hạnh phúc.

Tôi trải qua cả tuần hoàn toàn chệch hướng, ngày này sang ngày khác lánh trong thư viện Ateneo, ấp ủ hy vọng khi trở về nhà trọ sẽ thấy lời nhắn của giám đốc xin tôi về lại ban biên tập. Trốn trong một phòng đọc, tôi lôi tấm danh thiếp đã thấy trong tay mình khi thức dậy tại Ensueno, rồi tôi thảo một bức thư gửi cho vị ân nhân không quen biết, Andreas Corelli, bức thư mà lần nào rốt cuộc tôi cũng xé đi để hôm sau lại bắt tay vào viết lại. Đến ngày thứ bảy, chán với việc ngồi một chỗ than thân trách phận, tôi quyết định bắt đầu cuộc hành hương không tránh khỏi tới dinh thự của người đã biến tôi thành ra tôi hiện tại.

Tôi bắt tàu đi Sarrià từ phố Pelayo. Tàu vẫn chạy trên mặt đường nên tôi ngồi đằng trước toa để ngắm nhìn thành phố và phố xá càng xa trung tâm càng trở nên rộng rãi hơn và tư sản hơn. Tôi xuống trạm Sarrià rồi đáp xe điện đưa tôi đến trước cửa tu viện Pedralbes. Hôm đó là một ngày khá nóng bức, bất thường đối với quãng thời gian này trong năm, và trong làn gió nhẹ tôi nhận ra mùi thông và đậu kim mọc rải rác trên các sườn đồi. Tôi tiến về phía dưới đại lộ Pearson đã bắt đầu đô thị hóa và chẳng bao lâu sau thì nhận thấy cái bóng không thể lẫn vào đâu được của biệt thự Helius. Trong khi leo lên sườn đồi và tiến lại gần, tôi nhìn thấy Vidal mặc sơ mi ngồi bên cửa sổ tòa tháp thưởng thức một điếu thuốc. Có tiếng nhạc lãng đãng trong không gian: Vidal là một trong những người may mắn hiếm có sở hữu một chiếc radio. Cuộc sống mới đẹp làm sao, khi nhìn từ trên kia xuống, trong khi tôi thật nhỏ bé!

Tôi vẫy tay chào anh và anh chào lại. Khi tới biệt thự, tôi nhìn thấy người tài xế, Manuel, đang tiến về phía lán dụng cụ, tay xách một xô nước bốc khói nghi ngút và một mớ giẻ.

“Chào mừng cậu tới đây, David. Cậu khỏe chứ? Vẫn luôn thành công chứ?”

“Cháu chỉ làm theo khả năng cho phép thôi ạ,” tôi đáp.

“Đừng khiêm tốn thế, ngay đến con gái tôi cũng đọc những câu chuyện phiêu lưu đăng báo của cậu đấy.”

Tôi hầu như không thốt nên lời, sững sờ khi biết con gái người tài xế không những biết đến sự tồn tại của tôi mà còn đọc những thứ vớ vẩn tôi viết ra.

“Cristina ấy ạ?”

“Tôi có đứa con gái nào khác đâu,” Manuel bẻ lại. “Cậu chủ đang ở văn phòng trên kia, nếu cậu muốn lên đó.”

Tôi nồng nhiệt cảm ơn ông rồi leo lên tòa tháp tầng bốn nhô lên giữa những nếp uốn lượn của mái nhà bằng ngói nhiều màu. Lên tới nơi tôi thấy Vidal đang ngồi trong phòng làm việc trông ra thành phố và xa hơn nữa là biển. Anh tắt đài, một chiếc máy kích cỡ bằng viên thiên thạch nhỏ mà anh đã tậu vài tháng trước, khi người ta thông báo những chương trình phát sóng đầu tiên của Đài truyền thanh Barcelona từ phòng thu nằm bên dưới mái vòm của khách sạn Colon.

“Nó ngốn của tôi gần hai trăm đồng peseta đấy, và toàn bộ chỗ tiền đó chỉ để nghe hàng đống chuyện trời ơi đất hỡi.”

Chúng tôi ngồi trên hai chiếc ghế dựa đối diện nhau, các cửa sổ mở rộng đón cơn gió mà đối với riêng tôi, kẻ đang sống trong thành phố cũ kỹ tối tăm, mang theo hương thơm của một thế giới khác. Bầu không khí yên lặng thật quyến rũ, một phép mầu thực sự. Có thể nghe thấy tiếng côn trùng bay lượn trong vườn và lá cây xào xạc trong gió.

“Hệt như đang giữa mùa hè vậy,” tôi đánh liều lên tiếng.

“Đừng phỉnh phờ tôi bằng cách nói về thời tiết. Người ta cho tôi biết cả rồi.”

Tôi nhún vai rồi liếc sang bàn làm việc của Vidal. Tiền bối của tôi đã trải qua hàng tháng, nếu không muốn nói là hàng năm trời, cố gắng viết thứ mà anh gọi là một cuốn tiểu thuyết “nghiêm túc”, thật khác biệt so với những tình tiết hời hợt trong các câu chuyện trinh thám của anh, để ghi tên anh vào những phân mục sâu nghiêm nhất của các thư viện. Tôi không nhìn thấy nhiều trang giấy lắm.

“Kiệt tác đó ra sao rồi ạ?”

Vidal vứt đầu mẩu thuốc qua cửa sổ rồi nhìn ra xa.

“Tôi chẳng có gì để nói cả, David ạ.”

“Anh cứ đùa.”

“Mọi thứ trong cuộc đời này chẳng qua đều là một trò đùa. Chỉ là vấn đề quan điểm.”

“Anh nên đưa quan điểm đó vào cuốn sách của anh. Kẻ hư vô chủ nghĩa trên ngọn đồi. Cầm chắc thành công.”

“Nếu ai đó cần đạt tới thành công, và thứ thành công đến nhanh hết mức, thì đó là cậu, bởi chắc chắn tôi sẽ không nhầm nếu đoán chừng cậu đang rơi vào cảnh túng quẫn.”

“Tôi vẫn có thể cầu viện đến lòng từ tâm của anh. Mọi chuyện đều có lần đầu tiên mà.”

“Ngay lúc này, có lẽ cậu đang thấy như ngày tận thế, nhưng…”

“... tôi sẽ nhanh chóng nhận ra rằng đó là điều tốt đẹp nhất có thể đến với tôi, tôi nói nốt câu. Giờ thì ông Basilio lại viết cả diễn văn cho anh sao?”

Vidal bật cười.

“Cậu định làm gì?”

“Anh không cần một thư ký sao?”

“Tôi đã có nữ thư ký tuyệt nhất rồi. Nàng thông minh hơn cả tôi, chăm chỉ hơn tôi rất nhiều, và khi nàng mỉm cười với tôi, tôi có cảm giác như thế giới dơ dáy này vẫn còn có một tương lai.”

“Và ai là kỳ quan đó vậy?”

“Con gái của Manuel.”

“Cristina!”

“Rốt cuộc tôi cũng nghe thấy cậu nói ra tên nàng.”

“Anh đã chọn một tuần vô cùng tồi tệ để giễu cợt tôi, don Pedro ạ.”

“Đừng nhìn tôi với vẻ mặt con cừu bị người ta cắt tiết nữa. Cậu tin là Pedro Vidal sẽ cho phép hàng tá những kẻ khó tiêu và đố kỵ thảm hại tống cậu ra đường mà không phản ứng gì ư?”

“Anh chỉ cần nói với giám đốc một câu là chắc chắn mọi sự sẽ thay đổi.”

“Tôi biết. Và điều đó đúng đến mức, chính tôi là người đã yêu cầu ông ta đuổi việc cậu.”

Tôi có cảm giác vừa phải nhận một cái tát.

“Vô cùng cảm tạ anh đã giúp đỡ.”

“Tôi đã yêu cầu ông ta đuổi việc cậu bởi vì tôi có một kế hoạch thú vị hơn nhiều dành cho cậu.”

“Nghiệp ăn mày ư?”

“Người đâu mà thiếu lòng tin đến thế. Vừa hôm qua, tôi đã kể về cậu với hai người hùn vốn muốn lập ra một nhà xuất bản mới và đang tìm kiếm thịt tươi để trích máu và khai thác.”

“Tuyệt thật đấy!”

“Họ biết loạt truyện Những bí ẩn thành Barcelona và sẵn sàng đưa ra cho cậu một đề nghị cuối cùng sẽ biến cậu thành một người đàn ông đích thực.”

“Anh nói thật chứ?”

“Dĩ nhiên là tôi nói thật. Họ muốn cậu viết một xê ri tiểu thuyết dài kỳ theo truyền thống ba rốc nhất, đẫm máu nhất và điên loạn nhất của thể loại grand guignol, mà nếu đặt cạnh nó Những bí ẩn thành Barcelona sẽ trở nên vô nghĩa lý. Tôi đã đảm bảo với họ rằng cậu sẽ tới gặp họ và cậu sẵn sàng bắt tay ngay vào việc.”

Tôi buột một hơi thở dài. Vidal nháy mắt với tôi rồi ôm chầm lấy tôi.

7

Vậy là vào thời điểm chỉ còn vài tháng nữa sẽ tròn hai mươi tuổi, tôi nhận lời đề nghị chắc chắn viết những tiểu thuyết được bán với giá một peseta với bút danh Ignatius B. Samson. Hợp đồng quy định rõ rằng mỗi tháng tôi phải giao hai trăm trang bản thảo đánh máy khai thác những thủ đoạn, những vụ ám sát trong xã hội thượng lưu, những điều ghê rợn khó tả trong các khu ổ chuột, những mối tình bất chính giữa các nhà tư sản giàu có, tàn nhẫn và vô lương với những quý cô có dục vọng đáng hổ thẹn, tóm lại là tất cả những dạng truyện dân gian gia đình rối rắm trên nền nước bẩn đục hơn nước cảng. Loạt truyện, mà tôi quyết định đặt tên là Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa, xuất bản mỗi tháng một tập, đóng bìa cứng được minh họa bằng màu sắc chói gắt. Đổi lại, tôi nhận được nhiều tiền hơn so với mức tôi từng nghĩ sẽ kiếm được bằng những công việc đáng trọng ngang bằng, và tôi chỉ phải vượt qua một cửa kiểm duyệt duy nhất áp đặt bởi sự quan tâm của độc giả, những độc giả mà hẳn tôi sẽ biết cách chinh phục. Những điều khoản cụ thể trong hợp đồng buộc tôi phải viết dưới một bút danh kỳ cục, nhưng căn cứ vào hoàn cảnh, cái giá để đổi lấy việc có thể kiếm sống bằng nghề mình vẫn luôn mơ ước vậy là còn ít. Tôi sẽ từ bỏ niềm kiêu hãnh được nhìn thấy tên mình in trên tác phẩm, nhưng sẽ không từ bỏ chính mình và con người của mình hiện tại.

Ê kíp đứng ra xuất bản sách tôi viết là hai nhân vật ngoạn mục rất hợp với tên Barrido và Escobillas. Barrido, thấp béo, luôn chưng một nụ cười nhả nhớt và bí hiểm, là đầu não tác chiến. Hắn đến từ ngành công nghiệp xúc xích, và mặc dù trong đời chưa bao giờ đọc quá ba quyển sách, bao gồm cả sách giáo lý và niên giám điện thoại, hắn vẫn chứng tỏ sự táo bạo đáng nể khi quán xuyến sổ sách kế toán mà hắn bóp méo khi gửi cho các cổ đông, bằng thứ nghệ thuật hư cấu mà hẳn là tác giả nào của nhà xuất bản cũng mong muốn sánh bằng, những tác phẩm này, như Vidal đã báo trước với tôi, bị nhà xuất bản lừa bịp để rồi rốt cuộc quẳng ra lề đường nếu gió đổi chiều, điều sớm hay muộn cũng sẽ xảy ra.

Vai trò của Escobillas là bù trừ lại. Cao gầy và thái độ có phần hằm hè, hắn được tôi luyện trong công việc buôn bán quan tài, và bên dưới lớp nước hoa Cologne mà hắn tưới đẫm vẫn phảng phất mùi foóc môn tanh ngòm khiến bạn nổi da gà. Hắn chủ yếu đóng vai tay đốc công hung ác, roi lăm lăm trong tay và luôn sẵn sàng hoàn thành nhiệm vụ nhơ bẩn mà Barrido, với tính cách xuề xòa hơn và thân hình kém đô con, tỏ ra không có khiếu bằng. Một nhà hai ông một bà được hoàn thiện bởi Herminia, cô thư ký của ban giám đốc theo chân họ đi khắp nơi như một con chó trung thành, tất cả mọi người gọi cô nàng bằng biệt danh Độc Dược, bởi lẽ bất chấp vẻ bề ngoài đoan trang, cô nàng đáng sợ hơn cả một con rắn đuôi chuông kỳ động dục.

Gặp thì vẫn chào hỏi theo đúng phép lịch sự, nhưng tôi cố gắng gặp họ càng ít càng hay. Mối quan hệ giữa chúng tôi hoàn toàn theo kiểu con buôn, và cả hai bên không bên nào bày tỏ mong muốn vượt quá các điều khoản trong hợp đồng. Tôi quyết tâm tranh thủ cơ hội này để làm việc hết sức mình, chứng tỏ với Vidal cũng như với bản thân rằng tôi vẫn đang chiến đấu để xứng đáng với sự giúp đỡ và tin tưởng của anh. Vì đã có trong tay chút tiền tươi, tôi quyết định rời nhà trọ của bà Carmen để tìm kiếm những chân trời khác thanh nhã hơn. Ít lâu nay, tôi đã để mắt đến một ngôi nhà bề thế tại số 30 phố Flassaders, cách Paseo del Born một đoạn đường ngắn, đó là nơi tôi thường xuyên đi qua suốt nhiều năm trên quãng đường đi đi về về hằng ngày giữa nhà trọ và tòa soạn báo. Ngôi nhà có một tòa tháp vươn lên trên mặt tiền trang trí những hình điêu khắc nổi và máng nước, thường xuyên đóng cửa, cánh cổng khóa chặt bằng dây xích và những ổ khóa han gỉ. Bất chấp vẻ ngoài thê lương và đồ sộ của nơi đó, hoặc có lẽ chính vì lý do này, ý nghĩ có thể dọn tới đó sống khiến tôi mất hết lý trí. Trong những hoàn cảnh khác, lẽ ra tôi phải hiểu một ngôi nhà như thế vượt quá khoản ngân sách còm cõi của mình, nhưng tôi vẫn nuôi hy vọng rằng những năm dài bỏ hoang và quên lãng mà dường như ngôi nhà bị buộc phải trải qua có lẽ sẽ khiến các chủ nhân nhạy cảm hơn với đề xuất thuê của tôi.

Bằng cách điều tra quanh khu phố, tôi có thể xác nhận là ngôi nhà, đã từ rất lâu rồi không có người ở, nằm trong tay một người quản lý tài sản tên là Vicenc Clavé, có văn phòng nằm trên phố Comercio, đối diện khu chợ. Clavé là một nhân vật thuộc trường phái cũ, ông ta thích ăn vận như những bức tượng thị trưởng và lãnh tụ được dựng ở các cổng của công viên Thành Cổ, và chỉ cần bạn lơ là một chút là ông ta sẽ lao vào màn hùng biện bàn đến đủ thứ đề tài, từ thân phận con người đến thân phận thánh thần.

“Vậy ra anh là nhà văn. Ồ, anh biết đấy, tôi có thể kể cho anh nghe hàng tá chuyện, anh tha hồ mà viết thành sách bán chạy!”

“Tôi không nghi ngờ chuyện đó. Tại sao ông không bắt đầu bằng câu chuyện kể về ngôi nhà số 30 phố Flassaders?”

Nét mặt Clavé im lìm, hệt như một chiếc mặt nạ bi kịch Hy Lạp.

“Ngôi nhà có tòa tháp ấy à?”

“Chính thế.”

“Tin tôi đi, chàng trai, đừng nghĩ đến chuyện sống ở đó.”

“Tại sao thế?”

Clavé hạ giọng thì thào như thể e sợ những bức tường sẽ nghe thấy chúng tôi, để câu nói buột ra với giọng điệu sầu thảm.

“Ngôi nhà đó mang lại vận rủi. Khi cùng viên chưởng khế tới đó để đóng dấu niêm phong, tôi đã dạo quanh căn nhà, và tôi có thể đảm bảo với anh rằng phần cổ xưa nhất của nghĩa địa Montjuic còn tươi vui hơn. Từ đó tới giờ, ngôi nhà vẫn bỏ không. Nơi đó toàn lưu lại những ký ức tồi tệ. Không ai muốn ngôi nhà đó đâu.”

“Những ký ức đó không thể tệ hơn những ký ức của riêng tôi được, vả lại, nói gì chăng nữa, tôi chắc chắn chúng sẽ góp phần khiến giá thuê giảm xuống.”

“Đôi khi cái giá không thể trả được bằng tiền.”

“Tôi có thể xem qua ngôi nhà đó chứ?”

Tôi thăm ngôi nhà có tòa tháp đó lần đầu tiên vào một buổi sáng tháng Ba cùng viên quản lý, thư ký của ông ta và người đại diện của ngân hàng ủy thác tài sản. Theo tôi hiểu, suốt nhiều năm qua ngôi nhà nằm giữa một mê cung những tranh chấp pháp lý trước khi rốt cuộc quay trở lại với công ty tín dụng đã bảo lãnh cho người chủ sau cùng. Nếu Clavé không nói dối thì kể từ ít nhất là hai chục năm qua, chưa ai từng bước chân vào đó.

8

Nhiều năm sau, khi đọc bài tiểu luận về các nhà thám hiểm người Anh đã mạo hiểm phiêu lưu trong cảnh tăm tối của một ngôi mộ Ai Cập cổ nghìn năm tuổi, bao gồm cả các mê cung và những lời nguyền, tôi hẳn sẽ nhớ lại chuyến thăm đầu tiên tới ngôi nhà có tòa tháp nằm trên phố Flassaders. Viên thư ký cầm theo một ngọn đèn dầu, bởi ngôi nhà chưa bao giờ được lắp đặt đường dây điện. Vị đại diện nhà băng mang một chùm mười lăm cái chìa để mở vô số những ổ khóa chốt chặt các vòng xích. Cánh cổng vừa bật mở, một thứ chướng khí của hầm mộ và sự ẩm ướt trong nhà xộc thẳng ra. Vị đại diện bật ho một tràng và người quản lý, đã lại đeo lên chiếc mặt nạ hoài nghi và không tán thành trông rất hợp với ông ta, áp chặt một chiếc khăn mùi soa lên miệng.

“Nhường anh.” Ông ta bảo tôi.

Lối vào là một dạng sân trong, như thường thấy trong các dinh thự cổ của khu phố, lát những phiến đá lớn. Những bậc tam cấp bằng đá dẫn đến cửa chính của dinh thự. Một ô cửa kính ghép màu lem luốc phân chim bồ câu và hải âu để lọt qua lỗ chỗ một thứ ánh sáng lờ mờ.

“Không hề có chuột,” tôi thông báo khi bước vào bên trong.

“Điều đó chứng tỏ ngôi nhà này không phải được xây một cách cẩu thả...,” người quản lý đi đằng sau tôi khẳng định.

Chúng tôi leo cầu thang tới bậc thềm tầng hai, vị đại diện của nhà băng mất đến mười phút mới tìm ra chiếc chìa khóa mở được ổ khóa. Lẫy khóa bật ra trong một tiếng kèn kẹt chúc chúng tôi mọi điều ngoại trừ sự hoan nghênh. Cánh cửa to xoay trên bản lề, để lộ ra một hành lang dài vô tận chăng đầy mạng nhện rập rình trong bóng tối.

“Lạy Đức Mẹ Đồng trinh!” người quản lý thì thào.

Không ai dám tiến bước đầu tiên, vẫn là tôi dẫn đầu đoàn thám hiểm. Viên thư ký giơ cao chiếc đèn dầu vẻ rụng rời.

Người quản lý và vị đại diện trao nhau những ánh mắt mà tôi không tài nào cắt nghĩa nổi. Thấy tôi quan sát họ, đại diện nhà băng mỉm cười với tôi, nụ cười như muốn làm yên lòng.

“Lau sạch bụi, tu sửa thêm vài chỗ, nơi đây sẽ trở thành một cung điện,” ông ta tuyên bố.

“Cung điện của Yêu Râu Xanh,” người quản lý bình luận.

“Chúng ta hãy suy nghĩ tích cực đi nào,” đại diện nhà băng vòng vo. “Ngôi nhà lâu rồi chưa có người ở, và điều này luôn tạo ra những khiếm khuyết nhỏ.”

Tôi không hề quan tâm đến họ. Tôi đã mơ về ngôi nhà quá thường xuyên đến mức hầu như không nhận ra làn hơi tang tóc và âm u tỏa ra từ đó. Tôi tiến bước trong hành lang chính, thám hiểm lần lượt từng căn phòng nơi những thứ đồ gỗ cũ kỹ nằm lăn lóc, bị bỏ lại dưới một lớp bụi dày. Một chiếc bàn vẫn còn trải tấm khăn hàng thứ phẩm, một bộ bát đĩa đầy đủ cùng một chiếc khay đựng hoa và quả khô khốc. Những chiếc ly và những bộ đồ ăn vẫn ở nguyên đó, như thể những người sống ở đây đã đứng dậy bỏ đi ngay giữa bữa ăn.

Những chiếc tủ chất đầy quần áo cứng dơ, những thứ khăn vải phai màu cùng giày. Những ngăn kéo đầy ắp ảnh, kính, quản bút và đồng hồ đeo tay. Những bức chân dung phủ bụi nằm trên tủ com mốt đang quan sát chúng tôi. Những chiếc giường phủ vải voan trắng lóe sáng trong bóng tối lờ mờ. Một chiếc máy hát đồ sộ đặt trên mặt bàn gỗ gụ. Trong máy là một chiếc đĩa, kim đã chạy đến cuối rãnh đĩa. Tôi thổi lên lớp bụi bao phủ bên trên và nhan đề đĩa hát hiện ra, khúc Lacrimosa của w. A. Mozart.

“Dàn nhạc giao hưởng tại nhà,” đại diện nhà băng nói. “Còn có thể đòi hỏi gì hơn nữa? Ở đây anh sẽ chẳng khác nào một ông hoàng.”

Người quản lý ném cho ông ta một ánh mắt hình viên đạn, miệng lầm bầm phản đối. Chúng tôi đi khắp tầng cho đến hành lang trong cùng, nơi một bộ đồ uống cà phê được bày trên bàn và một cuốn sách để mở đang chờ người ngồi xuống ghế phô tơi để lật trang.

“Cảm giác như họ đã vội vã bỏ đi không kịp mang theo thứ gì,” tôi nói.

Đại diện nhà băng đằng hắng.

“Có lẽ ngài đây muốn xem qua phòng làm việc?”

Phòng làm việc nằm ở đỉnh tòa tháp mảnh mai, một tòa kiến trúc độc đáo có trung tâm là cầu thang hình xoáy ốc dẫn tới hành lang chính và mặt tiền mang dấu vết của chừng ấy thế hệ mà thành phố vẫn còn lưu giữ ký ức. Tòa tháp, dạng gác chuông nhô cao trên những mái nhà của khu Ribera, được bao quanh bởi một lồng đèn kim loại và kính nhuộm màu, trên chóp lồng đèn đó lại là một chiếc la bàn hình rồng.

Chúng tôi leo thang gác rồi bước vào trong phòng, đại diện nhà băng lao tới mở các cửa sổ cho thoáng khí và sáng phòng. Đó là một căn phòng hình chữ nhật có trần cao và sàn tối màu. Bốn khung cửa sổ lớn hình vòm mở ra hai bên, có thể chiêm ngưỡng thánh đường Santa Maria del Mar ở phía Nam, chợ lớn Born ở phía Bắc, nhà ga cổ của Pháp ở phía Đông, còn phía Tây là mê cung bất tận những con phố và những đại lộ chen chúc, xếp gối lên nhau theo hướng đồi Tibidabo.

“Anh nghĩ sao nào? Một kỳ quan!” đại diện nhà băng hào hứng bình luận.

Viên quản lý xem xét mọi thứ với vẻ dè dặt và ghê tởm. Thư ký của ông ta vẫn đang giơ cao ngọn đèn mặc dù lúc này nó không còn cần thiết nữa. Tôi lại gần một khung cửa sổ rồi lặng đi khi thấy mình chênh vênh giữa trời.

Toàn bộ Barcelona đang trải rộng dưới chân tôi, và tôi muốn tin rằng vào lúc màn đêm buông xuống, khi tôi mở những khung cửa sổ khác, những con phố Barcelona sẽ thì thầm vào tai tôi những câu chuyện và những bí mật, mà tôi chỉ việc ghi lại vào giấy để kể về chúng cho những ai muốn nghe. Vidal có tòa tháp ngà quý phái và hoành tráng của riêng anh trên độ cao thanh lịch nhất thuộc khu Pedralbes, bao quanh là đồi núi, cây cỏ và những vùng trời mơ ước. Tôi thì có tòa tháp độc địa mọc lên giữa những con phố cổ kính nhất và đen tối nhất của thành phố, bao quanh là những luồng uế khí và những cảnh tăm tối của nghĩa địa lớn mà những thi sĩ và những tên sát nhân gọi là “Hồng Lửa”.

Thứ khiến tôi ra quyết định là chiếc bàn làm việc nằm chễm chệ giữa phòng. Bên trên có đặt một máy chữ đồ sộ hiệu Underwood hệt như một tác phẩm điêu khắc bằng kim loại sáng loáng, với tôi chỉ riêng chiếc máy chữ này đã đáng giá bằng khoản tiền thuê nhà rồi. Tôi ngồi vào chiếc ghế bành vương giả kê trước bàn rồi vừa mỉm cười vừa ve vuốt các phím máy chữ.

“Tôi sẽ thuê,” tôi thông báo.

Đại diện ngân hàng thở phào nhẹ nhõm, còn viên quản lý, ngước mắt lên trời, làm dấu thánh. Ngay chiều hôm đó, tôi ký hợp đồng thuê thời hạn mười năm. Trong khi nhân viên điện lực lắp đặt đường dây, tôi bận rộn quét tước, thu dọn và biến ngôi nhà thành nơi có thể ở được với sự giúp đỡ của ba gia nhân do Vidal phái tới, anh thậm chí còn không hỏi trước tôi có cần hỗ trợ hay không. Tôi nhanh chóng phát hiện ra rằng phương pháp làm việc của đội biệt kích ngành điện là khoan thủng tường hết bên này đến bên kia, rồi sau đó mới đặt câu hỏi. Ba ngày sau khi họ đổ bộ, vẫn chưa một bóng đèn nào được bật sáng, nhưng người ta cứ ngỡ có đàn côn trùng gặm nhấm đã xâm lược và đang ngốn ngấu thạch cao cùng đá.

Tôi gặng hỏi trưởng nhóm chuyên giải quyết mọi chuyện bằng những nhát búa:

“Ông có chắc là thực sự không có cách nào khác để tiến hành không?”

Otilio - tên vị chuyên gia này - cho tôi xem các sơ đồ mà người quản lý đã giao lại cùng lúc với chìa khóa nhà, ông ta dám chắc lỗi là ở ngôi nhà cùng với kiểu xây dựng dở tệ của nó.

“Nhìn hộ tôi vào đây cái!” ông ta kêu lên. “Khi mọi thứ được làm dở thì nó phải tệ thôi. Này nhé: ở đây, sơ đồ cho thấy cậu có một bể chứa trên sân hiên. Thế mà không hề. Bể chứa này nằm trong sân sau kia.”

“Thế thì sao nào? Cái bể chứa đó có thuộc thẩm quyền của ông đâu. Ông tập trung vào vấn đề điện đóm đi. Vào vấn đề thắp sáng. Chứ không phải vào các vòi nước và đường ống nước. Mà là chuyện thắp sáng. Tôi cần đèn điện!”

“Nhưng toàn bộ những chuyện này liên quan đến nhau. Lấy hành lang làm ví dụ nhé. Cậu nghĩ sao về hành lang?”

“Nghĩ là nó chưa được thắp sáng.”

“Theo sơ đồ, hành lang phải có một bức tường chống. Thế mà anh bạn Remigio chỉ mới phang một nhát nhẹ, phân nửa bức tường đã đổ sập. Và đấy là tôi chưa buồn nói với cậu về các phòng! Theo sơ đồ này, căn phòng phía cuối hành lang có diện tích gần bốn mươi mét vuông. Không hề nhé! Cậu phải lấy làm sung sướng nếu diện tích của nó lên tới hai mươi mét vuông. Trong đó có một bức tường đáng lẽ ra không nên xuất hiện. Còn những đường ống xối? Tốt nhất là không nhắc đến. Không có một đường ống xối nào nằm đúng vị trí hết.”

“Ông chắc là mình biết đọc các sơ đồ này chứ?”

“Có thể nói thế, tôi là dân chuyên nghiệp đấy! Tin tôi đi, ngôi nhà này là một ca hóc búa. Chẳng biết nên tập trung vào việc gì nữa.”

“Ơ kìa, các vị phải xoay xở thế nào đó chứ. Cứ việc phù phép hoặc làm bất cứ điều gì các vị muốn, nhưng tôi muốn tới thứ Sáu, các bức tường này phải được trám phẳng, sơn lại, và hệ thống chiếu sáng hoạt động.”

“Đừng có thúc bách tôi, đây là công việc đòi hỏi sự chính xác. Cần lên chiến lược đàng hoàng đấy.”

“Vậy thì ông tính làm gì?”

“Ngay lúc này, chúng tôi nghỉ tay ăn lót dạ đã.”

“Nhưng các vị vừa đến mới được nửa tiếng!”

“Cậu Martín à, nếu cậu cứ nhìn nhận mọi việc theo cách này thì chúng ta sẽ chẳng đi tới đâu hết.”

Con đường thập tự giá của công trường và đống lộn xộn kéo dài hơn một tuần so với dự kiến, nhưng ngay cả khi có sự hiện diện của Otilio và tiểu đội kỳ dị của ông ta, khoan khắp nơi thủng lỗ chỗ trong khi chẳng cần thiết phải làm thế, và tự thưởng cho mình những bữa lót dạ dài tới hai tiếng rưỡi, niềm hạnh phúc vì cuối cùng cũng có thể sống trong ngôi nhà hằng mơ ước bấy lâu cho phép tôi dù phải sống tại đó suốt nhiều năm liền cùng mấy cây nến và đèn dầu nếu cần cũng chẳng hề gì. May thay, khu Ribera là một khu bảo tồn tinh thần và vật chất của các thợ thủ công đủ loại, và tôi đã tìm thấy không xa nơi ở mới của mình một vài người thợ để đặt làm các ổ khóa không gây cho tôi cảm giác chúng bị đánh cắp từ ngục Bastille, và các đèn vách cùng một hệ thống vòi nước đạt tiêu chuẩn thế kỷ XX. Ý tưởng sở hữu một đường dây điện thoại không hề hấp dẫn tôi và theo những gì tôi nghe được từ chiếc radio của Vidal, thì các phương tiện thông tin đại chúng mới, như cách gọi của báo chí lúc bấy giờ, sẽ không liệt tôi vào danh sách khách hàng. Tôi quyết định rằng cuộc sống của mình sẽ được tạo nên bằng sách vở và thinh lặng. Tôi chỉ mang từ nhà trọ sang một ít quần áo để thay đổi và cái bao đựng khẩu súng lục của cha tôi, kỷ vật duy nhất mà tôi còn giữ được về ông. Tôi phân phát số quần áo còn lại và những đồ dùng cá nhân cho các khách thuê trọ khác. Giá như có thể bỏ lại đằng sau thân xác và ký ức của mình thì tôi cũng chẳng ngần ngại.

Tôi trải qua đêm đầu tiên trong đời có phòng làm việc riêng và điện sáng trong ngôi nhà có tòa tháp đúng vào cái ngày phát hành tập đầu tiên của Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa. Cuốn tiểu thuyết là một cốt truyện tưởng tượng mà tôi dệt nên quanh vụ hỏa hoạn của Ensueno năm 1903 và một bóng ma kể từ thời điểm đó vẫn luôn phù phép trên những con phố của khu Raval. Mực của ấn bản đầu tiên còn chưa khô thì tôi đã bắt tay vào viết cuốn thứ hai trong xê ri. Theo tính toán của riêng tôi, để tuân thủ đúng các điều khoản ghi trong hợp đồng, bằng cách làm việc liên tục ba mươi ngày mỗi tháng, Ignatius B. Samson sẽ phải viết được mỗi ngày trung bình 6,66 trang bản thảo, một điều thực sự điên rồ nhưng có lợi là không để tôi có nhiều thời gian nhận ra sự điên rồ ấy.

Tôi hầu như không nhận thức được rằng ngày tháng dần trôi, tôi bắt đầu tiêu thụ cà phê và thuốc lá nhiều hơn khí ô xy. Càng tự đầu độc bản thân, tôi càng có cảm giác não mình biến thành một đầu máy hơi nước không bao giờ nguội đi được. Ignatius B. Samson còn trẻ, gã có sức bền. Gã làm việc thâu đêm và đến sáng sớm tinh sương mới gục xuống vì kiệt sức, làm mồi cho những giấc mộng kỳ lạ trong đó những con chữ được gõ trên trang giấy luồn vào khe chiếc máy chữ trong phòng làm việc bong ra khỏi trang giấy đó, rồi giống như bầy nhện mực viết, chúng bò lổm ngổm trên hai bàn tay và mặt gã, xuyên thủng da gã, vào làm tổ trong mạch máu gã để rồi cuối cùng, bu đen kịt trái tim gã và che lấp hai đồng tử mắt gã bằng những vệt đen mờ mịt. Tôi mất hàng tuần lễ hầu như không rời khỏi ngôi nhà này và quên luôn đang là thứ mấy trong tuần hoặc tháng mấy trong năm. Tôi không để ý tới những cơn đau đầu tái diễn đôi khi bất chợt tấn công mình, như thể một cây dùi kim loại chọc thủng sọ, trong khi một tia chớp trắng khiến mắt tôi mờ đi. Tôi đã quen sống với một tiếng rít thường trực trong tai mà chỉ có tiếng gió xào xạc hoặc tiếng mưa rào mới có thể át đi. Tôi vẫn thường nghĩ rằng, khi mặt vã mồ hôi lạnh và hai bàn tay run lên trên bàn phím chiếc máy chữ Underwood, thì hôm sau tôi sẽ đi khám bác sĩ. Nhưng ngày hôm đó, tôi lại luôn có một sự việc mới hoặc một câu chuyện khác để kể lại.

Cuộc đời Ignatius B. Samson đã chạm mốc một năm, và để ăn mừng sự kiện này, tôi quyết định cho mình một ngày rảnh rỗi, gặp lại mặt trời, gió nhẹ và những con phố trong thành phố nơi tôi đã ngừng dạo bước, bấy lâu chỉ còn dừng lại ở việc tưởng tượng ra. Tôi cạo râu, tắm rửa rồi đóng bộ tươm tất nhất. Tôi để ngỏ các cửa sổ của phòng làm việc và hành lang để ngôi nhà được thông thoáng và để gió lùa vào xua tan lớp sương mù dày đặc rốt cuộc đã ám mùi cả căn nhà. Trên đường xuống phố, tôi thấy một chiếc phong bì lớn ló ra từ khe hộp thư. Bên trong là một tờ giấy da niêm dấu hình thiên thần, trên giấy là nét chữ kiểu cách hết sức quen thuộc với tôi:

David thân mến,

Tôi muốn là người đầu tiên chúc mừng cậu đã hoàn thành chặng đường mới trong sự nghiệp riêng của mình. Tôi vô cùng thích thú khi đọc những tập đầu tiên cuốn Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa. Tôi chắc chắn cậu sẽ hài lòng với món quà nhỏ này.

Tôi xin nhắc lại lòng ngưỡng mộ dành cho cậu và mong ước một ngày nào đó chứng kiến số phận của hai ta gặp nhau. Với niềm tin chắc rằng mọi chuyện sẽ xảy ra đúng như vậy, người bạn kiêm độc giả xin gửi tới cậu lời chào thân ái nhất.

ANDREAS CORELLI

Món quà không phải gì khác mà chính là bản sách Những kỳ vọng lớn lao mà ông Sempere đã tặng tôi ngày tôi còn bé, chính là cuốn sách tôi đã trả lại ông trước khi cha tôi có thể tìm thấy, và sau nhiều năm trôi qua, khi tôi muốn mua lại với bất cứ giá nào, nó đã biến mất vài giờ trước đó, do một người lạ mặt mua mất. Tôi lặng ngắm cuốn sách mà trong mắt tôi, trong một quãng thời gian chưa quá xa xôi, dường như chứa đựng toàn bộ phép mầu nhiệm và ánh sáng của thế giới. Trên bìa sách vẫn còn lưu những vệt ngón tay trẻ con dính máu của tôi.

“Cảm ơn,” tôi thì thầm.

9

Ông Sempere đeo cặp kính lão vào để xem xét kỹ càng cuốn sách. Ông đặt nó nằm trên một tấm khăn trải rộng trên bàn làm việc phía sau cửa tiệm rồi nghiêng cây đèn thân dẻo để chùm ánh sáng soi tỏ cuốn sách. Ông săm soi nó suốt nhiều phút liền, còn tôi kính cẩn giữ im lặng trong quãng thời gian đó. Tôi quan sát cách ông lật các trang sách, hít ngửi chúng, vuốt ve mặt giấy và gáy sách, dùng một tay nhấc thử xem nặng nhẹ rồi chuyển sang tay kia, và cuối cùng, đóng bìa sách lại rồi dùng kính lúp lần theo những vệt máu khô mà ngón tay tôi đã để lại chừng mười hai, mười ba năm về trước.

“Không thể tin được,” ông vừa gỡ kính ra vừa khẽ giọng. “Chính là quyển sách đó. Cậu nói cuốn sách trở về với cậu là thế nào?”

“Cháu không biết. Bác Sempere à, bác có biết gì về một chủ nhà xuất bản người Pháp tên là Andreas Corelli không?”

“Thoạt nghe thì cái tên đó đậm chất Ý hơn là Pháp, mặc dù Andreas đúng ra là có gốc Hy Lạp…”

“Nhà xuất bản tại Paris ạ. Nhà xuất bản Ánh Sáng.”

Ông Sempere vẫn trầm tư thêm một lúc, vẻ do dự.

“Ta e là không biết gì về chuyện này. Ta sẽ hỏi Barceló, chuyện gì ông ấy cũng biết.”

Gustave Barceló là một trong những tay kỳ cựu thuộc hiệp hội các chủ tiệm sách của Thành cổ, và vốn văn hóa bách khoa toàn thư của ông cũng nổi tiếng ngang bằng vẻ thông thái rởm có phần gây khó chịu nơi ông. Trong nghề, người ta truyền tai nhau rằng gặp trường hợp chưa chắc chắn thì cần phải xin Barceló lời khuyên. Đúng lúc đó con trai ông Sempere xuất hiện, mặc dù hơn tôi vài ba tuổi nhưng anh vẫn nhút nhát đến độ đôi khi tự biến mình thành người vô hình. Anh ra hiệu cho cha mình.

“Cha, có người tới lấy hàng đặt mà con nghĩ là cha đã chuẩn bị sẵn.”

Ông chủ hiệu sách gật đầu, rồi chìa cho tôi một tập sách dày có vẻ đã qua sử dụng nhiều lần.

“Đây là cuốn catalô các nhà xuất bản châu Âu bản mới nhất. Cậu thử tra xem có tìm thấy thông tin nào không, trong lúc đó ta phải ra gặp khách đã.”

Trong khi Sempere trở ra quầy, tôi còn lại một mình ở phía sau tiệm và tìm nhà xuất bản Ánh Sáng mà không thấy. Vừa lật trang cuốn ca ta lô, tôi vừa nghe thấy ông trò chuyện với một giọng nữ rất quen. Tôi nghe nhắc đến tên Pedro Vidal nên tò mò tiến lại gần.

Cristina Sagnier đang kiểm tra một chồng sách còn ông Sempere ghi lại các nhan đề sách vào sổ theo dõi bán hàng. Nàng mỉm cười lịch sự khi nhìn thấy tôi, nhưng tôi chắc chắn nàng không nhận ra tôi. Ông Sempere ngẩng lên và vì thấy tôi đứng ngây ra đó như một tên ngốc, ông đã nhanh chóng thâu tóm tình hình.

“Hai vị biết nhau rồi sao?” Ông nói.

Cristina nhướn mày ngạc nhiên rồi nhìn tôi chăm chú một lần nữa mà không tài nào nhận ra.

“David Martín. Một người bạn của don Pedro,” tôi đánh liều lên tiếng.

“Ra vậy, dĩ nhiên rồi! Chào anh.”

“Cha cô vẫn khỏe chứ?” Tôi buột miệng.

“Khỏe ạ. Ông đang ngồi trong xe chờ tôi nơi góc đường.”

Ông Sempere, người vốn không có chuyện gì qua mắt được, chen ngang:

“Cô Sagnier tới để lấy số sách cậu Vidal đặt mua. Chúng khá nặng đấy, có lẽ cậu nên giúp cô ấy mang chúng ra xe…”

“Anh không cần vất vả thế đâu...,” Cristina phản đối.

Tôi chớp ngay cơ hội.

“Chỉ còn thiếu nước đó nữa thôi!” Tôi kêu lên rồi nhấc bổng chồng sách mà té ra nặng ngang sách Encyclopaedia Britannica bản đặc biệt kèm phụ lục.

Tôi cảm thấy lưng mình sụn xuống và Cristina kinh hãi nhìn tôi.

“Anh ổn chứ?”

“Cô chớ lo ngại điều gì,” Sempere nói chắc. “Anh bạn Martín của chúng ta là nhà văn cũng đâu có hề gì, anh ấy khỏe như bò mộng vậy. Phải không, Martín?”

Cristina quan sát tôi với vẻ đã có phần tin tưởng. Tôi tặng nàng nụ cười mỉm của người đàn ông bất bại.

“Không gì ngoài cơ bắp,” tôi đảm bảo. “Chuyện này chỉ đơn giản là một bước làm nóng cơ thể thôi.”

Con trai ông Sempere toan đề nghị bê giúp phân nửa số sách nhưng cha anh, nhà ngoại giao khôn khéo, đã kéo tay anh giữ lại. Cristina giữ cửa cho tôi và tôi bắt đầu nhiệm vụ vượt qua quãng đường chừng mười lăm hai mươi mét ra tới chiếc Hispano-Suiza đang đậu nơi góc giao với phố Portal del Ángel. Tôi khó khăn lắm mới tới được đó, hai cánh tay thiếu chút nữa thì bốc hỏa. Manuel, người tài xế, giúp tôi chất đống sách lên xe rồi chào tôi trìu mến.

“Thật vui khi tình cờ gặp cậu ở đây, cậu Martín.”

“Thế giới quả là nhỏ bé.”

Cristina thoáng mỉm cười với tôi thay lời cảm ơn rồi ngồi vào xe.

“Cho tôi xin lỗi chuyện bê sách ban nãy.”

“Có gì đâu. Một chút luyện tập rất tốt cho tinh thần,” tôi khẳng định, lờ đi chỗ đau nhói ở lưng. “Kỷ niệm đẹp của tôi với don Pedro thôi.”

Tôi nhìn họ đi về phía quảng trường Catalogue, và khi quay lại, tôi thấy Sempere đứng trên ngưỡng cửa hiệu sách, ông đang nhìn tôi với nụ cười ranh mãnh, ra hiệu cho tôi lau sạch nước dãi. Tôi tới chỗ ông và không khỏi tự giễu mình.

“Giờ thì ta biết tỏng bí mật của cậu rồi nhé, Martín. Ta cứ nghĩ gặp những việc dạng này cậu phải khéo hơn kia.”

“Mọi thứ bị cùn mòn đi đấy.”

“Cậu đang nói với ai thế nhỉ! Ta có thể giữ cuốn sách này vài ngày không?”

Tôi gật đầu.

“Bác làm ơn giữ gìn nó cẩn thận nhé.”

10

Nhiều tháng sau tôi gặp lại Cristina ngồi cùng Pedro Vidal, ở bàn thường xuyên được dành riêng cho anh tại nhà hàng Ngôi nhà mạ vàng. Vidal mời tôi ngồi cùng họ, nhưng chỉ cần bắt gặp ánh mắt của Cristina là tôi đủ hiểu mình nên từ chối.

“Cuốn tiểu thuyết của anh thế nào rồi, don Pedro?”

“Mọi việc đều thuận buồm xuôi gió.”

“Tôi lấy làm mừng vì chuyện đó. Chúc hai người ngon miệng.”

Những lần chúng tôi gặp gỡ đều là tình cờ. Tôi thường gặp nàng trong hiệu sách Sempere & Con trai, nơi nàng thường xuyên tới lấy sách cho don Pedro. Khi có dịp, Sempere để tôi lại một mình với nàng, nhưng Cristina đã nhanh chóng phát hiện ra mánh khóe của ông, liền nhờ một gia nhân trong biệt thự Helius tới lấy sách đặt.

“Ta biết chuyện không liên quan tới ta,” Sempere nói. “Nhưng có lẽ tốt hơn hết là cậu nên quên cô ấy đi.”

“Cháu không biết bác đang nói đến chuyện gì, bác Sempere.”

“Martín, chúng ta quen biết nhau đủ lâu rồi mà…”

Nhiều tháng trôi đi mà tôi đâu có hay. Tôi sống về đêm, viết từ tối tới sáng rồi ban ngày lăn ra ngủ. Barrido & Escobillas không ngừng ăn mừng thành công của Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa, và khi thấy tôi sắp cạn kiệt sức lực, họ cam đoan với tôi rằng chỉ cần thêm vài ba tập nữa, họ sẽ cho tôi ngừng viết một năm để có thể nghỉ ngơi cho lại sức rồi chuyên tâm viết một tác phẩm riêng sẽ được họ xuất bản rùm beng cùng tên thật của tôi in hoa trên trang bìa. Tuy nhiên, lúc nào cũng còn thiếu vài tập truyện nữa. Những cơn đau nhói cơ, những cơn buồn nôn và những cơn đau đầu trở nên thường gặp hơn và dai dẳng hơn, nhưng tôi đổ hết cho mệt mỏi rồi xoa dịu chúng bằng cafein, thuốc lá và những viên codein hay có Chúa mới biết là gì sực mùi gỗ mà một tay dược sĩ trên phố Argentería lén lút tuồn cho tôi. Ông Basilio, thỉnh thoảng tôi vẫn ăn trưa cùng ông vào ngày thứ Nám tại sân hiên của quán Barceloneta, vẫn nài nỉ tôi đi khám bác sĩ. Tôi nhắc đi nhắc lại rằng mình sắp đi khám rồi, rằng tôi đã hẹn khám bác sĩ ngay trong tuần đó.

Ngoại trừ sếp cũ của tôi và cha con nhà Sempere, tôi không hề có thời gian dành cho ai khác ngoài Vidal, và càng tiện hơn nữa bởi anh chỉ ghé qua thăm tôi mỗi khi tôi chủ động mời. Anh không thích ngôi nhà có tòa tháp và thường xuyên nói khó để chúng tôi ra ngoài dạo một lúc rồi ghé lại bar Almirall, phố Joaquim Costa, nơi anh có tài khoản riêng và tối thứ Sáu tuần nào cũng tổ chức một buổi hội họp văn chương, anh không mời tôi tới dự bởi anh biết rằng tất cả những kẻ tham gia, những thi sĩ dấm dớ bất đắc chí hoặc những kẻ bợ đỡ luôn nịnh nọt anh với hy vọng có được một khoản bố thí, một sự tiến cử tới nhà xuất bản hoặc vài lời ca ngợi xoa dịu những vết thương của lòng tự ái, tất cả đều ghét bỏ tôi với tất cả sức lực, năng lượng và niềm say mê không hề tồn tại trong những ý đồ nghệ thuật của họ vốn luôn bị công chúng, với bản tính bủn xỉn, khăng khăng lờ đi sự tồn tại. Ở đó, giữa rượu áp xanh và xì gà La Habana, anh nói với tôi về cuốn tiểu thuyết anh viết, vẫn đang dang dở, về những dự định kết thúc với cuộc sống ăn không ngồi rồi của anh, về những mối tình và những cuộc chinh phục của anh; anh càng lớn tuổi, đối tượng chinh phục của anh càng trẻ.

“Cậu không hỏi thăm tin tức Cristina nhỉ,” đôi khi anh nói với tôi vẻ tinh quái.

“Anh muốn tôi hỏi thăm gì kia?”

“Hỏi xem cô ấy có hỏi thăm cậu không.”

“Cô ấy hỏi thăm tôi sao, don Pedro?”

“Không.”

“Anh thấy rõ rồi đấy.”

“Tuy nhiên, hôm trước cô ấy đã nhắc tên cậu.”

Tôi nhìn thẳng vào mắt anh để xem liệu anh có đang giễu cợt mình hay không.

“Và cô ấy nói sao?”

“Cậu sẽ không muốn nghe đâu.”

“Anh cứ nói.”

“Cô ấy không nói chính xác những lời lẽ này, nhưng tôi tin mình đã nắm được đại ý, cô ấy không hiểu tại sao cậu có thể bán mình bằng cách viết những tiểu thuyết phế phẩm cho cặp đôi đạo chích chỉ biết lãng phí tài năng và tuổi trẻ của cậu.”

Tôi có cảm giác Vidal vừa xuyên một nhát dao lạnh buốt vào bụng tôi.

“Cô ấy nghĩ thế sao?”

Vidal nhún vai.

“Ồ, cậu biết đấy, tôi có thể sa thải cô ấy bất cứ lúc nào.”

Tôi làm việc các ngày trong tuần ngoại trừ Chủ nhật dành để đi dạo và thường xuyên kết thúc ngày hôm ấy trong một tửu quán nào đó thuộc khu Paralelo nơi tôi không mấy khó khăn trong việc tìm ra một thứ tình cảm thoáng chốc giữa vòng tay của tâm hồn cô đơn nào đó đang trông đợi điều giống hệt mình. Cho tới sáng hôm sau, khi tôi thức dậy bên cạnh người đó và nhìn thấy một phụ nữ xa lạ, tôi mới nhận ra rằng tất thảy bọn họ đều giống nhau, màu tóc, dáng đi, nét mặt hoặc ánh mắt. Sớm hay muộn, để tránh sự im lặng chết chóc xuất hiện trước những lời chào vĩnh biệt, những phụ nữ tình một đêm này đều hỏi tôi kiếm sống bằng nghề gì, và khi nghe tôi không kiềm được kiêu căng mà giải thích rằng tôi là một nhà văn, họ đều xem tôi như một kẻ dối trá, bởi chưa ai từng nghe nói đến David Martín, ngay cả khi một vài người có biết cái tên Ignatius B. Samson và nghe đồn đại về Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa. Theo thời gian, tôi thích bịa chuyện mình làm việc trong cơ quan hải quan cảng Atarazanas hơn, hoặc là thực tập sinh trong văn phòng luật Sayrach, Muntaner & Cruells.

Một tối, tôi ngồi trong quán cà phê của Nhà hát cùng một nữ giảng viên âm nhạc tên Alicia, mà tôi ngờ rằng đã chọn tôi để quên đi một bóng hình không thể nào quên. Tôi đang chuẩn bị hôn cô ta thì chợt nhìn thấy khuôn mặt Cristina đằng sau ô cửa kính. Khi tôi bước ra, nàng đã biến vào đám đông trên phố Rambla. Mười lăm ngày sau, Vidal chủ động mời tôi tới buổi công diễn vở Madame Butterfly tại nhà hát Liceo. Gia đình Vidal sở hữu một lô tại ban công tầng hai, và Vidal thích lui tới đó mỗi tuần một lần trong suốt mùa. Gặp anh trong đại sảnh, tôi nhận thấy anh cũng dẫn theo Cristina. Nàng nở nụ cười lạnh băng thay lời chào rồi không thèm nói thêm lời nào, cũng chẳng buồn để ý tới tôi cho đến khi Vidal, giữa hồi kịch thứ hai, quyết định xuống phòng giải lao để chào hỏi một người anh họ và để lại chúng tôi với nhau trong lô, giữa chúng tôi không còn một tấm chắn nào khác ngoài Puccini và hàng trăm khuôn mặt trong bóng tối nhà hát. Tôi đợi mười phút trôi qua rồi mới quay sang nàng.

“Tôi đã làm điều gì đó gây tổn thương đến cô chăng?”

“Không.”

“Vậy chúng ta có thể cố gắng vờ như là bạn của nhau được không, ít nhất là trong những dịp như thế này?”

“Tôi không muốn làm bạn với anh, David ạ.”

“Tại sao?”

“Bởi vì anh cũng vậy, anh đâu có muốn làm bạn với tôi.”

Nàng có lý, tôi không muốn làm bạn của nàng.

“Cô thực sự nghĩ tôi đang bán mình sao?”

“Tôi nghĩ thế nào không quan trọng. Quan trọng là anh nghĩ thế nào kia.”

Tôi ngồi nán lại năm phút nữa, rồi đứng dậy và bỏ đi không nói thêm lời nào. Ra tới cầu thang lớn của nhà hát Liceo, tôi đã tự hứa với bản thân sẽ không dành cho nàng dù chỉ một ý nghĩ, một ánh mắt hay một lời tử tế nào nữa.

Hôm sau, tôi gặp nàng trước thánh đường và đúng lúc tôi muốn tránh nàng thì nàng bỗng vẫy tay chào và mỉm cười với tôi. Tôi đứng sững ra đó như trời trồng trong khi nàng tiến lại gần.

“Anh không muốn mời tôi dùng bữa chiều à?”

“Tôi đang vẫy khách bán mình đây và hai tiếng nữa mới rảnh.”

“Vậy thì để tôi mời anh nhé. Anh lấy bao nhiêu để cặp với một phụ nữ trong vòng một tiếng?”

Tôi miễn cưỡng theo chân nàng vào một tiệm sôcôla trên phố Petritxol. Chúng tôi gọi hai tách ca cao nóng rồi ngồi đối diện nhau, người này đợi người kia lên tiếng trước. Lần duy nhất tôi giành phần thắng.

“Hôm qua, tôi không muốn xúc phạm anh đâu, David. Tôi không biết don Pedro đã kể với anh chuyện gì, nhưng tôi chưa bao giờ nói như thế.”

“Có lẽ đó chỉ là những gì cô nghĩ, và chính vì thế mà don Pedro đã thuật lại cho tôi nghe.”

“Anh không biết chút gì về điều tôi nghĩ đâu,” nàng phản pháo vẻ cứng rắn. “Cả don Pedro cũng vậy.”

Tôi nhún vai.

“Được lắm.”

“Điều tôi đã nói rất khác. Tôi đã nói không tin rằng anh đang làm công việc mà bản thân anh muốn làm.”

Tôi mỉm cười tỏ ý đồng tình. Điều duy nhất tôi muốn làm lúc này là ôm lấy nàng mà hôn. Cristina nhìn thẳng vào mắt tôi vẻ thách thức. Nàng không ngoảnh mặt né tránh khi tôi đưa tay ra mơn trớn môi nàng, những ngón tay tôi lướt trên cằm và cổ nàng.

“Không, đừng làm vậy,” cuối cùng nàng thì thầm.

Khi phục vụ bàn mang ra cho chúng tôi hai tách đồ uống bốc khói nghi ngút thì nàng đã đi rồi. Nhiều tháng trôi qua mà tôi không nghe nhắc đến tên nàng thêm lần nào nữa.

Một ngày cuối tháng Chín, khi vừa kết thúc một tập mới trong bộ Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa, tôi quyết định thưởng cho mình một đêm tự do. Tôi cảm thấy đầu óc mình lại váng vất, miệng buồn nôn. Tôi nuốt một nắm codein rồi nằm dài trên giường trong bóng tối, hy vọng cơn toát mồ hôi lạnh và run tay này trôi qua. Tôi bắt đầu thiêm thiếp ngủ thì bỗng nghe có tiếng chuông cửa. Tôi lê ra đến lối vào. Vidal, mặc một trong những bộ lễ phục đẹp nhất bằng vải lụa Ý, châm một điếu thuốc dưới tia sáng dường như được đích thân danh họa Vermeer cố tình vẽ ra cho riêng anh.

“Cậu còn sống không, hay tôi đang nói chuyện với một hồn ma?” Anh hỏi.

“Anh từ biệt thự Helius tới đây chỉ để lôi tôi ra khỏi giường vậy thôi sao?”

“Không. Tôi tới vì hàng tháng trời nay tôi không biết tin tức gì về cậu, cậu làm tôi phát lo. Tại sao cậu không cho lắp một cái điện thoại trong tòa lăng tẩm này nhỉ, như những người bình thường?”

“Tôi không thích điện thoại. Tôi muốn gặp tận mặt những người mình nói chuyện cùng, và cũng muốn họ nhìn thấy mặt tôi.”

“Với riêng cậu thì tôi không chắc đây là một ý hay. Gần đây cậu có soi gương không đấy?”

“Chuyện đó thì chính là chuyên ngành của anh mà, don Pedro.”

“Có những xác chết nằm trong nhà xác bệnh viện trung tâm sắc mặt còn tươi tỉnh hơn cậu. Nào, cậu thay quần áo đi.”

“Để làm gì?”

“Bởi vì tôi bảo cậu làm vậy. Chúng ta đi dạo.”

Vidal không buồn để ý lời từ chối lẫn phản đối của tôi. Anh kéo tôi ra xe đang chờ trên đường Paseo del Born rồi ra hiệu cho Manuel cho xe lăn bánh.

“Chúng ta đi đâu?” Tôi hỏi.

“Cậu sẽ bất ngờ.”

Chúng tôi băng qua Barcelona tới cuối đại lộ Pedralbes và bắt đầu xuôi xuống đồi. Vài phút sau, biệt thự Helius hiện ra trước mắt chúng tôi với toàn bộ cửa sổ được thắp đèn sáng trưng, hắt một luồng vàng ấm nóng lên cảnh hoàng hôn. Vidal vẫn không chịu hé răng mà mỉm cười với tôi vẻ bí hiểm. Tới trước ngôi biệt thự, anh ra hiệu để tôi đi theo anh rồi dẫn tôi tới một phòng khách lớn. Một nhóm người đang chờ sẵn ở đó và vỗ tay chào đón khi tôi xuất hiện. Tôi nhận ra ông Basilio, Cristina, cha con ông Sempere, cô giáo cũ Mariana của tôi, một vài tác giả khác cũng xuất bản sách tại nhà Barrido & Escobillas giống như tôi và có mối quan hệ bạn bè với tôi, Manuel đã có mặt cùng những người khác, và một vài cô gái là đối tượng chinh phục của Vidal. Don Pedro mỉm cười đưa cho tôi một ly sâm banh.

“Sinh nhật lần thứ hai tám thật vui nhé, David!”

Tôi đã quên khuấy mất.

Vào cuối bữa tối, tôi cáo lỗi một lát rồi ra ngoài vườn để hít thở không khí trong lành. Một bầu trời đầy sao giương cánh buồm bạc phía trên những rặng cây. Chưa đầy một phút sau vang lên tiếng bước chân. Tôi thấy trước mắt mình hiện ra người cuối cùng tôi mong chờ được gặp vào giờ phút này, Cristina Sagnier. Nàng mỉm cười với tôi, có vẻ muốn xin lỗi vì sự xuất hiện đường đột.

“Pedro không biết tôi ra ngoài nói chuyện với anh đâu,” nàng cho biết.

Tôi nhận thấy danh xưng “don” đã biến mất, nhưng vờ như không nhận ra.

“Tôi muốn trò chuyện với anh, David ạ. Nhưng không phải ở đây, cũng không phải bây giờ.”

Ngay cả ánh sáng lờ mờ của khu vườn cũng không thể che giấu nỗi ngạc nhiên của tôi.

“Chúng ta có thể gặp nhau ở đâu đó vào ngày mai không?” nàng nói tiếp. “Tôi hứa sẽ không làm mất quá nhiều thời gian của anh.”

“Với một điều kiện,” tôi đáp. “Đó là cô đừng xưng hô lịch sự với tôi nữa. Những dịp sinh nhật đã đủ khiến người ta già đi rồi.”

Cristina mỉm cười.

“Nhất trí. Em xưng hô thân mật với anh, và anh cũng phải làm vậy nhé.”

“Xưng hô thân mật là một trong những chuyên ngành của anh đấy. Em muốn chúng ta gặp nhau ở đâu?”

“Ở nhà anh được không? Em không muốn người ta trông thấy, cũng không muốn Pedro biết em đã nói chuyện với anh.”

“Tùy em quyết định…”

Cristina mỉm cười vẻ nhẹ nhõm.

“Cảm ơn anh. Vậy thì hẹn ngày mai nhé? Tầm chiều?”

“Em muốn lúc nào cũng được. Em biết địa chỉ nhà anh chưa nhỉ?”

“Cha em biết.”

Nàng hơi nghiêng người rồi đặt một nụ hôn lên má tôi.

“Chúc mừng sinh nhật anh, David.”

Tôi chưa kịp nói gì thêm thì nàng đã biến mất vào vườn. Khi tôi trở vào bên trong, nàng đã rời đi. Vidal ném cho tôi một cú liếc xéo lạnh băng từ đầu kia phòng khách, và chỉ mỉm cười với tôi sau khi nhận ra rằng tôi đã trông thấy anh.

Một giờ sau, được sự đồng ý của Vidal, Manuel chở tôi về nhà trên chiếc Hispano-Suiza. Tôi ngồi cạnh ông như vẫn thường làm vậy khi chỉ còn hai chúng tôi trên xe, những lúc ấy ông tận dụng thời gian để giải thích cho tôi một số mẹo lái xe và thậm chí còn để tôi cầm vô lăng một lúc, Vidal không hề hay biết chuyện này. Đêm hôm đó, người tài xế ít nói hơn thường lệ và không hé môi trước khi chúng tôi tới trung tâm thành phố. Ông đã gầy rộc đi kể từ lần cuối tôi gặp ông và tôi có cảm giác tuổi tác đã bắt đầu đè nặng lên ông.

“Bác đang lo lắng chuyện gì sao, bác Manuel?” Tôi hỏi.

Người tài xế nhún vai.

“Không có gì quan trọng đâu, cậu Martín.”

“Nếu bác đang bận lòng chuyện gì đó…”

“Mấy chuyện lặt vặt liên quan đến sức khỏe ấy mà. Đến tuổi này rồi, con người ta có hàng đống những muộn phiền vụn vặt, cậu thừa biết rồi đấy. Nhưng chuyện đó không quan trọng. Quan trọng là con gái tôi kia.”

Tôi chỉ biết gật đầu.

“Tôi biết chắc cậu có tình cảm với con bé, cậu Martín ạ,” ông nói tiếp. “Tình cảm dành cho Cristina nhà tôi. Một người cha có thể đoán biết những chuyện như vậy.”

Tôi lại im lặng gật đầu lần nữa. Chúng tôi không nói thêm lời nào cho đến khi Manuel dừng xe cuối phố Flassaders, bắt tay tôi rồi một lần nữa chúc tôi sinh nhật vui vẻ.

“Nếu tôi gặp chuyện chẳng lành,” bấy giờ ông mới bày tỏ, “cậu sẽ giúp đỡ con bé chứ, phải thế không hả cậu Martín? Cậu sẽ làm điều đó vì tôi chứ?”

“Dĩ nhiên rồi, bác Manuel. Nhưng bác có thể gặp phải chuyện chẳng lành nào vậy?”

Người tài xế mỉm cười và chúc tôi ngủ ngon. Ông ngồi vào xe rồi chậm rãi lái xe đi khỏi. Tôi không chắc chắn tuyệt đối, nhưng có lẽ tôi dám thề rằng sau một quãng đường gần như yên lặng, lúc này ông đang nói chuyện một mình.

11

Tôi dành cả buổi sáng loay hoay khắp nhà để dọn dẹp, thông gió, lau chùi đồ đạc và các xó xỉnh mà tôi còn không nhớ đến sự tồn tại, sao cho ngôi nhà dễ coi một chút. Tôi chạy xuống tiệm hoa trong chợ và khi trở lên, hai tay nặng trĩu những hoa, tôi mới nhận ra không biết mình đã cất đống lọ có thể dùng để cắm chỗ hoa này ở đâu. Tôi đóng bộ như thể tới một buổi phỏng vấn tuyển dụng. Tôi thử nói những lời lẽ và mẫu câu chào mừng mà tự bản thân thấy thật lố bịch. Tôi soi mình trong gương rồi nhận thấy Vidal nói đúng: trông tôi chẳng khác nào một con ma cà rồng. Sau cùng, tôi ngồi xuống chiếc ghế bành nơi hành lang mà chờ đợi, tay cầm cuốn sách. Hai giờ trôi qua mà tôi không thể đọc hết trang đầu tiên. Rồi đến đúng bốn giờ chiều, tôi nghe có tiếng bước chân Cristina trên những bậc thềm, tôi liền đứng bật dậy. Khi nàng gõ cửa, tôi đã đứng chờ sẵn đằng sau cửa được một lúc lâu.

“Chào David. Em đến không đúng lúc chăng?”

“Không, không. Ngược lại thì có. Em vào đi, mời em.”

Cristina mỉm cười lịch sự rồi bước vào tiền sảnh. Tôi dẫn nàng vào phòng đọc tại hành lang rồi mời nàng ngồi. Nàng quan sát xung quanh hồi lâu.

“Đây là một nơi thực sự rất độc đáo. Pedro đã báo cho em biết anh sống trong một dinh thự đặc biệt.”

“Anh ấy thích dùng tính từ ‘sầu thảmʼ hơn, nhưng anh cho rằng đó là vấn đề từ vựng thôi.”

“Em có thể hỏi lý do anh chọn nơi này được không? Đây là một ngôi nhà quá rộng đối với ai đó sống một mình.”

Ai đó sống một mình, tôi nghĩ. Rốt cuộc người ta cũng trở thành hình ảnh đúng như mình mong muốn người khác đánh giá về mình.

“Em có muốn nghe sự thật không?” Tôi hỏi. “Sự thật là anh dọn tới đây sống bởi suốt hàng năm trời, ngày nào anh cũng trông thấy ngôi nhà này trên đường từ nhà đến tòa báo và ngược lại. Nó luôn trong tình trạng cửa đóng then cài im ỉm nên anh bắt đầu nghĩ là nó chờ đợi anh. Cuối cùng anh đã mơ, đúng theo nghĩa đen, một ngày nào đó sẽ được sống trong ngôi nhà này. Chuyện đã diễn ra như thế đấy.”

“Tất cả các giấc mơ của anh đều thành hiện thực sao, David?”

Cái giọng giễu cợt này khiến tôi nhớ Vidal quá thể.

“Không. Đây là giấc mơ duy nhất thành hiện thực. Nhưng em có chuyện muốn nói với anh, thế mà anh lại kể cho em nghe những chuyện rõ ràng đối với em chẳng chút lý thú.”

Giọng tôi nghe hơi quá thủ thế, trái với mong muốn của tôi. Tôi mong nàng xuất hiện đến mức giờ đây, khi nàng đứng trước mặt, tôi lại gặp phải rắc rối giống như khi mua hoa về: một khi đã có chúng trong tay, tôi không còn biết phải cắm chúng vào đâu.

“Em muốn nói chuyện với anh về Pedro,” Cristina mở lời.

“Ra thế!”

“Anh là bạn thân nhất của anh ấy. Anh biết điều đó rồi đấy. Anh ấy nhắc đến anh như một cậu con trai. Anh ấy yêu thương anh hơn tất thảy mọi người. Chuyện đó chắc anh cũng biết.”

“Don Pedro luôn đối xử với anh như với một đứa con trai,” tôi gật đầu xác nhận. “Nếu không có bác Sempere và anh ấy, anh không biết mình đã ra sao.”

“Anh ấy khiến em lo nghĩ quá.”

“Anh ấy khiến em lo nghĩ sao? Vì lẽ gì?”

“Anh cũng biết từ nhiều năm nay em làm thư ký cho anh ấy. Don Pedro là người đàn ông hào hiệp và bọn em đã trở thành bạn tốt của nhau. Anh ấy đối xử với cha con em rất tốt. Chính vì thế mà em đau lòng khi nhìn thấy anh ấy trong tình trạng này.”

“Tình trạng nào?”

“Chính cuốn sách đáng nguyền rủa ấy, cuốn tiểu thuyết anh ấy muốn viết.”

“Anh ấy đã dốc sức cho nó hàng năm trời qua.”

“Và anh ấy cũng đã phá hủy nó hàng năm trời. Em sửa chữa và đánh máy toàn bộ bản thảo. Từ khi em làm thư ký cho Pedro, anh ấy đã xé bỏ ít nhất là hai nghìn trang bản thảo. Anh ấy tin chắc rằng mình bất tài vô dụng. Rằng mình là một kẻ lang băm. Anh ấy thường xuyên uống rượu. Đôi khi em thấy anh ấy trong phòng làm việc trên tháp cao, đang uống và khóc như một đứa trẻ…”

Tôi thấy cổ họng nghẹn thắt.

“... anh ấy nói là anh ấy ghen tị với anh, anh ấy muốn được giống như anh, nói rằng mọi người lừa dối anh ấy và hết lời tung hô anh ấy chỉ vì ai nấy đều mong nhận được từ anh ấy một ân huệ nào đó, tiền bạc, một sự giúp đỡ, chứ anh ấy thừa biết tác phẩm của mình chẳng có chút giá trị. Trước những người khác, anh ấy giữ thể diện, những bộ trang phục đẹp đẽ và mọi thứ còn lại, nhưng chính em là người hằng ngày trông thấy anh ấy, em biết anh ấy đang suy sụp. Em lo anh ấy sẽ hành động dại dột. Em không nói gì về chuyện này là bởi không biết phải nói với ai. Nếu biết được em tới đây thổ lộ chuyện đó với anh, anh ấy hẳn sẽ tức giận. Anh ấy không ngừng nhắc đi nhắc lại với em: ‘Đừng làm phiền David với những chuyện này. Cậu ấy còn cả cuộc đời trước mắt, còn tôi thì đã kết thúc rồi.ʼ Anh ấy dành thời gian để lải nhải những chuyện kiểu đó. Thứ lỗi cho em vì đã kể ra toàn bộ chuyện này, nhưng em chẳng còn biết tâm sự cùng ai nữa…”

Chúng tôi ngồi yên lặng hồi lâu. Tôi cảm thấy cơn lạnh cùng cực xâm chiếm bởi phát hiện ra rằng, trong khi vị ân nhân cứu mạng tôi đã chìm đắm trong tuyệt vọng thì tôi, khép kín trong thế giới riêng của mình, đã không giây nào bận tâm tới chuyện đó.

“Lẽ ra em không nên tới đây mới phải.”

“Ngược lại. Em đã làm đúng.”

Cristina mỉm cười rụt rè nhìn tôi, và lần đầu tiên, tôi cảm thấy đối với nàng, mình không phải người xa lạ.

“Chúng ta phải làm gì bây giờ?” Nàng hỏi.

“Chúng ta sẽ giúp anh ấy.”

“Nhỡ anh ấy không muốn thì sao?”

“Vậy thì chúng ta sẽ làm sao để anh ấy không nhận ra sự giúp đỡ đó.”

12

Tôi sẽ không bao giờ biết được liệu tôi làm điều đó để giúp Vidal, như tôi thường nhắc đi nhắc lại với bản thân, hay đơn giản là tôi muốn có một cái cớ để tranh thủ thời gian gần gũi Cristina. Chúng tôi gặp nhau hầu như tất cả các buổi chiều trong ngôi nhà có tòa tháp. Cristina mang theo những trang bản thảo mà Vidal viết ngày hôm trước, lúc nào cũng đầy nét gạch xóa, những đoạn bị gạch xóa ngang dọc, những phần thêm tứ tung và cả nghìn lẻ một nỗ lực nhằm cứu vãn những chỗ không thể cứu vãn. Chúng tôi lên phòng làm việc rồi ngồi bệt ra sàn. Cristina cao giọng đọc những trang bản thảo đó một lượt, rồi chúng tôi thảo luận hồi lâu. Tiền bối của tôi đang cố gắng viết một dạng truyện dân gian sử thi xoay quanh ba thế hệ của một gia tộc Barcelona không quá khác biệt so với dòng họ Vidal. Diễn biến truyện bắt đầu vài năm trước cách mạng công nghiệp với sự xuất hiện của hai anh em mồ côi trong thành phố và tiếp tục kiểu ngụ ngôn kinh thánh, giống như chuyện về Abel và Cain. Cuối cùng, một trong hai anh em trở thành trùm tư bản giàu có và thế lực nhất thời đại, trong khi người kia chuyên tâm lo việc nhà thờ và cứu giúp người nghèo, để rồi kết thúc cuộc đời một cách bi thảm trong một tình tiết gợi nên số phận buồn thảm của linh mục kiêm thi sĩ Jacint Verdaguer, mù lòa và bị công kích vì các quan điểm xã hội riêng. Cả đời họ, hai anh em luôn mâu thuẫn, và một bộ sưu tập đồ sộ những nhân vật diễu qua, với những lớp kịch thông tục ngột ngạt, những vụ bê bối, những vụ mưu sát, những mối tình bất chính, những bi kịch và những biến cố khác gắn liền với thể loại, tất cả được đặt trong bối cảnh ra đời của thành phố hiện đại, của thế giới công nghiệp và tài chính. Người kể chuyện là cháu trai của một trong hai anh em, người khôi phục câu chuyện trong khi nhìn thành phố cháy trụi từ trên cao một ngôi nhà thuộc khu Pedralbes trong Tuần lễ Bi thảm năm 1909.

Điều đầu tiên khiến tôi bất ngờ là chính tôi đã phác thảo chủ đề này trước mặt Vidal vài năm trước, như gợi ý để giúp anh vứt bỏ những nền tảng của cuốn tiểu thuyết đang ấp ủ, cuốn tiểu thuyết mà anh luôn hứa hẹn rồi sẽ viết. Bất ngờ thứ hai là chuyện Vidal chưa từng thú nhận với tôi rằng anh đã quyết định sử dụng chủ đề này, cũng như anh đã đào sâu nó trong vòng nhiều năm qua, mặc dù không thiếu dịp để anh thổ lộ chuyện đó. Bất ngờ thứ ba là cuốn tiểu thuyết, dựa vào diễn biến của nó, là một thất bại hoàn toàn và cực lớn: không một yếu tố nào ổn, bắt đầu từ dàn nhân vật và kết cấu câu chuyện cho tới bầu không khí và sự kịch hóa, cuối cùng là ngôn ngữ và bút pháp gợi nhắc những cố gắng của một tay nghiệp dư mà những tham vọng chỉ tương xứng với những môn giải trí anh ta sẵn có.

“Anh nghĩ sao?” Cristina hỏi. “Anh tin có thể thu xếp được chứ?”

Tôi thà giấu Cristina chuyện Vidal đã giành ý tưởng của mình, và để khỏi khiến cô lo lắng thêm, tôi mỉm cười vẻ quả quyết.

“Chỉ cần can thiệp chút là xong.”

Khi màn đêm bắt đầu buông xuống, Cristina ngồi vào trước máy chữ và hai chúng tôi cùng viết lại cuốn sách của Vidal, từng chữ một, từng dòng một, từng cảnh một.

Mạch truyện như Vidal đã dự kiến quá mơ hồ và vô vị đến nỗi tôi thà quay trở lại với mạch truyện mà tôi đã ứng biến khi gợi ý cho anh. Chúng tôi từ từ tìm cách hồi sinh các nhân vật bằng cách rút xương từ bên trong và tái tạo họ từ đầu đến chân. Không một cảnh nào, một khoảnh khắc nào, một dòng nào, một chữ nào thoát khỏi sự can thiệp của chúng tôi, tuy nhiên, chúng tôi càng làm, tôi càng có cảm giác mình đang trả lại công lý cho cuốn tiểu thuyết mà Vidal ấp ủ và muốn viết ra, nhưng không biết làm thế nào.

Cristina bảo tôi rằng đôi lúc, nhiều tuần sau khi ngỡ đã viết xong một cảnh, Vidal đọc lại bản cuối được đánh máy, anh ngạc nhiên với chất lượng và một tài năng sung mãn mà anh đã ngừng đặt niềm tin. Nàng e rằng sớm muộn anh cũng phát hiện ra hành động của chúng tôi rồi khuyên tôi nên trung thành hơn với bản gốc.

“Đừng bao giờ đánh giá thấp tính kiêu căng của một nhà văn, và nhất là tính kiêu căng của một nhà văn xoàng,” tôi đáp lại.

“Em không thích nghe anh nói vậy về Pedro.”

“Anh xin lỗi. Anh cũng không thích.”

“Có lẽ anh nên giảm tốc độ. Anh có vẻ không được khỏe. Lúc này, người khiến em lo lắng không phải là Pedro nữa, mà là anh.”

“Ít ra đó cũng là một kết quả khả quan.”

Theo thời gian, tôi đã quen sống để tận hưởng những khoảnh khắc ở gần bên nàng. Công việc của riêng tôi chẳng mấy chốc bị ảnh hưởng. Tôi không biết mình đã lấy đâu ra thời gian để viết tiếp Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa trong khi, mỗi ngày ngủ ba tiếng và khẩn trương hết mức để khỏi lỡ thời hạn hợp đồng, tôi không còn thời gian nữa. Barrido & Escobillas có nguyên tắc là không đọc bất kỳ cuốn sách nào, cả sách họ xuất bản lẫn sách do các nhà xuất bản cạnh tranh phát hành, nhưng Độc Dược thì có, và cô ta nhanh chóng nghi ngờ điều gì đó bất thường đang diễn ra.

“Có vẻ như anh chẳng giống anh mọi khi!” cô ta kêu lên.

“Dĩ nhiên tôi không phải là tôi mà, Herminia thân mến. Tôi là Ignatius B. Samson.”

Tôi nhận thức được rủi ro mình đang phải đối mặt, nhưng tôi chẳng bận tâm. Tôi không bận tâm chuyện ngày nào cũng thức dậy đầm đìa mồ hôi và tim đập thình thịch như thể sắp phá toang mạng sườn. Tôi hẳn đã phải trả cái giá đắt hơn thế nhiều để không phải từ bỏ mối quan hệ này, mối quan hệ đang dần dà và ngấm ngầm biến chúng tôi thành đồng lõa dù không muốn. Tôi ngờ rằng Cristina đọc được điều ấy trên nét mặt tôi mỗi ngày nàng tới tìm gặp và làm việc cùng tôi, và tôi tin chắc rằng nàng sẽ không bao giờ đáp lại những tỏ bày tình cảm của tôi. Không có tương lai cũng chẳng có những kỳ vọng lớn lao trong hành trình này, nó chẳng dẫn chúng tôi tới đâu và cả hai chúng tôi đều lờ nó đi.

Đôi khi, mệt mỏi vì phải giải cứu con tàu bị nước tràn tứ phía ấy, chúng tôi bỏ bản thảo của Vidal lại và mạo hiểm nói sang chuyện khác ngoài sự gần gũi này, vốn càng ẩn khuất thì lại càng bắt đầu nung đốt thâm tâm chúng tôi. Có lúc, sau khi thu hết can đảm, tôi cầm tay nàng. Nàng không đẩy tôi ra nhưng tôi đoán mình đang làm phiền nàng, rằng nàng thấy chúng tôi đang hành động sai trái, rằng món nợ chúng tôi mang đối với Vidal vì những ân huệ anh ban phát gắn kết chúng tôi đấy nhưng cùng lúc lại chia cắt chúng tôi. Một tối, ngay trước lúc nàng rời đi, tôi ôm lấy khuôn mặt nàng rồi toan hôn nàng. Nàng vẫn đứng im, rồi khi nhìn thấy mình trong mắt nàng, tôi không dám nói một lời. Nàng đứng dậy rồi lặng lẽ bỏ đi. Suốt hai tuần tiếp tôi không gặp lại nàng, và khi trở lại, nàng bắt tôi hứa rằng chuyện đó sẽ không bao giờ lặp lại.

“David, em muốn anh hiểu rằng khi nào xong việc với cuốn sách của Pedro, chúng ta sẽ không gặp nhau như bây giờ nữa.”

“Tại sao lại không?”

“Anh biết nguyên do mà.”

Những cử chỉ cầu thân của tôi không phải điều duy nhất khiến Cristina mất thiện cảm. Nàng không nói gì đến chuyện đó, nhưng tôi ngờ rằng Vidal đã nói đúng khi khẳng định với tôi rằng nàng xem thường những cuốn sách tôi viết cho Barrido & Escobillas. Tôi dễ dàng hình dung ra rằng theo nàng, tôi đang thực hiện công việc của một tên lính đánh thuê vô hồn, tôi bán tống bán tháo sự trong sạch của mình để đổi lấy món tiền bố thí với mục đích duy nhất là làm giàu cho đôi chuột cống bởi tôi không đủ dũng khí viết bằng trái tim mình, bằng tên và những cảm xúc của riêng mình. Điều khiến tôi buồn hơn cả, đó là thực ra nàng có lý. Tôi ấp ủ ý định từ chối bản hợp đồng, viết một cuốn sách dành riêng cho nàng nhằm giành được sự tôn trọng từ phía nàng. Nếu điều duy nhất mà tôi biết làm đó cũng không đủ tốt đối với nàng, có lẽ tốt hơn hết là quay trở lại với chuỗi ngày xám xịt và khốn khổ gắn với tòa báo. Tôi vẫn có thể sống bằng lòng từ tâm và những chiếu cố từ Vidal.

Tôi ra ngoài đi dạo sau một đêm dài làm việc vì không tài nào chợp mắt nổi. Không có đích đến cụ thể, những bước chân đưa tôi tới tận công trường của tòa nhà Sagrada Familia. Ngày còn nhỏ xíu, thi thoảng tôi được cha dẫn tới đây để chiêm ngưỡng tòa tháp cao với những tác phẩm điêu khắc và hàng hiên không bao giờ cất cánh nổi, như thể bị nguyền rủa. Tôi muốn quay lại đó, kiểm chứng rằng mọi thứ vẫn chưa có gì thay đổi, rằng thành phố không ngừng mở rộng thêm, nhưng Sagrada Familia vẫn là đống phế tích ngay từ ngày đầu tiên.

Khi tôi tới, một bình minh xanh lơ bị rạch bởi những tia sáng đỏ làm nổi bật những tòa tháp của mặt tiền Nativité. Một làn gió Đông quét đi lớp bụi trên những con phố mà không làm tan nổi thứ mùi hăng hắc của những nhà máy nhô lên nhọn hoắt ở cuối khu Sant Marti. Tôi đang băng qua phố Mallorca thì bỗng nhìn thấy những ngọn đèn của một chiếc xe điện đang tiến lại gần trong làn sương mù buổi sớm. Tôi nghe thấy tiếng bánh xe lăn trên đường ray và tiếng chuông báo xe sắp đi vào vùng tối. Tôi muốn chạy đi mà không thể. Tôi đứng nguyên đó như bị đóng đinh tại chỗ, bất động giữa những đường ray, bị thôi miên bởi ánh đèn xe điện đang lao tới gần. Tôi nghe thấy tiếng thét của người lái xe và nhìn thấy chùm tia sáng lóe lên sau cú phanh gấp. Và thậm chí ngay cả lúc đó, với cái chết chỉ còn cách gang tấc, tôi vẫn không thể cử động cơ bắp nào. Tôi ngửi thấy mùi điện lan tỏa theo ánh sáng trắng phản chiếu trong mắt tôi cho tới khi đèn pha của xe điện mờ đi. Tôi ngã xuống như một tên bù nhìn, vẫn nhận thức được thêm vài giây, chỉ kịp nhìn thấy bánh xe điện bốc khói, dừng lại cách mặt mình chừng hai chục xăng ti mét. Rồi mọi thứ chìm vào bóng tối.

13

Tôi mở mắt. Những cây cột đá to bằng thân cây vươn tới một mái vòm trần trụi trong ánh sáng lờ mờ. Những tia sáng đầy bụi chiếu xiên xuống và để ẩn hiện những chiếc giường tồi tàn xếp thành hàng dài. Nước nhỏ giọt từ trên cao như những giọt lệ màu đen xuống tới đất bèn vỡ tan kêu tí tách. Bóng tối nồng mùi ẩm mốc.

“Chào mừng tới nơi chuộc tội.”

Tôi ngóc đầu dậy, quay sang thì nhìn thấy một người đàn ông ăn mặc rách rưới đang đọc báo dưới ánh đèn và trưng ra nụ cười móm mém phân nửa hàm răng. Trang nhất báo đưa tin tướng Primo de Rivera đã thâu tóm toàn bộ quyền lực của Nhà nước và mở đầu một chế độ độc tài bàn tay bọc nhung để cứu đất nước khỏi cuộc thảm sát sắp xảy ra. Tờ báo đã ra cách đây ít nhất sáu năm.

“Tôi đang ở đâu vậy?”

Người đàn ông nhìn tôi qua mép trên tờ báo, tò mò.

“Khách sạn Ritz. Cậu không nhận ra mùi sao?”

“Tôi đến đây bằng cách nào?”

“Tơi tả. Sáng nay người ta dùng cáng khiêng cậu tới và cậu đã ngủ say như chết tới tận bây giờ.”

Tôi rờ rẫm áo vest và nhận thấy toàn bộ tiền bạc đã mất sạch.

“Thế giới là vậy đó!” người đàn ông thốt lên trước những tin tức báo đăng. “Đúng là trong các giai đoạn tiên tiến nhất của chứng độn, sự vắng bóng các ý tưởng được bù đắp bằng sự dư thừa ý thức hệ.”

“Làm thế nào để ra khỏi đây?”

“Nếu cậu vội đến thế... Có hai cách, ra hẳn và ra tạm thời. Cách ra hẳn là qua đường mái: một cú nhảy chuẩn, rồi cậu sẽ thoát khỏi đống rác này mãi mãi. Ra tạm thời là qua đường này, xuống dưới kia, nơi cậu sẽ tìm thấy gã ngu đần đó, nắm tay giơ lên và quần dài trên mắt cá, luôn chào kiểu cách mạng với con chó chải chuốt đầu tiên đi ngang qua. Nhưng nếu chọn đường đó, sớm muộn cậu sẽ quay trở lại đây.”

Người đàn ông đọc báo quan sát tôi vẻ thích thú, với sự tỉnh táo mà chỉ một vài bộ óc điên cuồng đôi khi biểu hiện.

“Chính ông đã lấy cắp tiền của tôi hả?”

“Cậu xúc phạm tôi đấy. Khi người ta khiêng cậu tới, cậu đã bị khoắng sạch rồi, còn tôi chỉ chấp nhận những loại cổ phiếu có thể giao dịch trên sàn chứng khoán thôi.”

Tôi để con người ngờ nghệch đó lại chiếc giường tồi tàn của ông cùng tờ báo cổ lỗ sĩ và những bài diễn văn tiên tri. Đầu tôi vẫn quay cuồng nên khó khăn lắm mới đi được bốn bước thẳng hàng, nhưng tôi đã tới được một cánh cửa dẫn ra vài bậc thềm, trên cạnh cửa của mái vòm lớn. Một luồng sáng mảnh lọt vào từ trên cao cầu thang. Tôi leo bốn năm thềm nghỉ và cảm thấy một luồng không khí tươi mát lọt vào qua một cánh cửa lớn. Tôi bước ra bên ngoài và cuối cùng cũng hiểu mình đã mắc cạn vào đâu.

Trước mắt tôi trải ra một mặt hồ nhô ra cây cối của công viên Thành cổ. Mặt trời đã ngủ trên thành phố, và mặt nước đầy tảo uốn lượn như một vũng lớn rượu vang. Hồ chứa mang dáng vẻ một đồn lũy lớn hoặc một nhà tù. Nó được xây dựng để cung cấp cho các gian trưng bày của Triển lãm thế giới năm 1888, nhưng theo thời gian, bên trong thánh đường thế tục đã được dành làm chỗ trú cho những người hấp hối và những người nghèo khó không còn chốn dung thân nào khác khi đêm tới hoặc cái lạnh trở nên quá khắc nghiệt. Vũng tàu lớn lơ lửng trên sân hiên từ đó trở thành một cái ao sình lầy đục ngầu cạn dần theo những khe nứt của công trình.

Tôi đang đứng đó thì nhìn thấy một bóng người lừng lững cuối sân hiên. Như thể chỉ cần ánh mắt tôi lướt qua đã đánh động bóng người đó, nó quay ngoắt lại. Tôi vẫn cảm thấy chóng mặt và mắt vẫn mờ, nhưng dường như cái bóng đang tiến về phía tôi. Nó tiến quá nhanh, cảm giác chân nó không chạm đất, di chuyển với những bước giật cục và quá lanh lẹ khiến tôi không thể nhìn kỹ. Tôi khó lòng nhìn rõ nét mặt kia khi sấp bóng, nhưng dẫu sao tôi vẫn nhận thấy đó là một người đàn ông có đôi mắt đen và sáng dường như to quá mức. Hắn càng tiến lại gần, cái bóng của hắn càng dài ra và thân hình càng to lớn. Nhìn thấy hắn lại gần, tôi rùng mình và lùi lại vài bước mà không nhận ra mình đang tiến lại gần hồ. Đất rắn nhũn ra dưới chân tôi, và tôi sắp ngã ngửa xuống làn nước đen ngòm của hồ thì người lạ mặt kịp túm lấy cánh tay tôi. Hắn nhẹ nhàng kéo tôi lên và dẫn tôi về lại vùng đất rắn hơn. Tôi ngồi lên một trong những băng ghế bao quanh hồ rồi hít thật sâu. Tôi ngẩng lên, và lần đầu tiên, tôi nhìn rõ hắn. Đôi mắt hắn bình thường, hắn cao bằng tôi, bước chân và cử chỉ của hắn là của một người đàn ông giống bao người khác. Nét mặt hắn thân thiện và đáng tin.

“Cảm ơn,” tôi nói.

“Cậu cảm thấy ổn chứ?”

“Tôi ổn. Chỉ là một cơn choáng váng.”

Người lạ mặt ngồi gần tôi. Ông ta mặc bộ com lê đen hết sức lịch lãm, ve áo vest gắn ghim cài áo nhỏ bằng bạc, một thiên thần với đôi cánh dang rộng gây cho tôi cảm giác quen thuộc kỳ lạ. Tôi chợt nhớ ra rằng sự xuất hiện của một người đàn ông ăn mặc hoàn hảo không chê vào đâu được trên mảnh sân hiên này dẫu sao cũng là bất thường. Như thể đọc được suy nghĩ của tôi, người lạ mặt mỉm cười.

“Tôi hy vọng mình không khiến cậu khiếp sợ. Tôi đồ rằng cậu không mong gặp ai trong chốn này.”

Tôi nhìn ông ta chòng chọc, hoang mang. Tôi thấy hình ảnh phản chiếu của mình trong cặp đồng tử đen nhánh đang giãn nở như một vệt mực trên giấy.

“Tôi có thể hỏi điều gì kéo ông tới đây không?”

“Cũng giống như với cậu thôi: những kỳ vọng lớn lao.”

“Andreas Corelli,” tôi thì thầm.

Gương mặt ông ta rạng rỡ.

“Thật vui khi cuối cùng cũng có thể đích thân chào cậu, bạn thân mến.”

Ông ta nói với âm sắc nhẹ mà tôi không thể xác định. Bản năng mách bảo tôi đứng lên rồi chạy trốn thật nhanh trước khi người lạ mặt nói thêm lời nào, nhưng giọng nói và ánh mắt của ông ta tạo cho tôi sự tin tưởng và bình tâm. Tôi thà không tự hỏi tại sao ông ta có thể biết tôi có mặt ở nơi này, trong khi chính tôi còn không hiểu được ngay là mình đang ở đâu. Âm thanh giọng nói và ánh sáng trong đôi mắt ông ta khiến tôi vững dạ. Ông chìa tay ra, tôi bắt lấy. Nụ cười của ông ta giống như lời hứa về một thiên đường đã mất.

“Tôi hình dung mình nợ ông lời cảm ơn vì tất cả những việc tốt ông đã làm cho tôi suốt ngần ấy năm qua, ông Corelli. Tôi e rằng mình đã mắc nợ ông.”

“Không hề. Chính tôi mới mắc nợ cậu, bạn thân mến ạ, và tôi phải xin lỗi cậu vì đã tiếp cận cậu như thế này, ở một nơi và vào một thời điểm bất tiện, nhưng xin thú nhận rằng tôi hằng mong được trò chuyện với cậu từ lâu rồi, vậy mà không tìm ra dịp.”

“Vậy thì tôi có thể làm gì cho ông?”

“Tôi muốn cậu làm việc cho tôi.”

“Xin lỗi?”

“Tôi muốn cậu viết cho tôi.”

“Ra thế, dĩ nhiên rồi: tôi quên mất ông là giám đốc xuất bản.”

Người lạ mặt bật cười. Ông ta có nụ cười thật dịu dàng, nụ cười ngây thơ trẻ con.

“Nhà xuất bản tốt nhất trong số các nhà xuất bản. Nhà xuất bản cậu đã chờ đợi cả cuộc đời. Nhà xuất bản sẽ khiến cậu trở nên bất tử.”

Người lạ mặt chìa cho tôi một tấm danh thiếp giống hệt tấm danh thiếp nằm trong tay tôi khi tôi thức dậy bên cạnh Chloé.

ANDREAS CORELLI

Giám đốc xuất bản

Nhà xuất bản Ánh Sáng

69 đại lộ Saint-Germain, Paris

“Tôi rất hân hạnh, ông Corelli ạ, nhưng tôi e mình không thể chấp nhận lời đề nghị của ông. Tôi bị ràng buộc bởi một hợp đồng ký với…”

“Tôi biết: Barrido & Escobillas. Những kẻ mà, thực lòng không có ý xúc phạm cậu, cậu không nên duy trì bất cứ quan hệ nào.”

“Nhiều người khác cũng nghĩ như vậy.”

“Có lẽ là tiểu thư Sagnier?”

“Ông biết cô ấy sao?”

“Chỉ là nghe đồn thôi. Có vẻ như, để giành được sự tôn trọng và ngưỡng mộ từ một người phụ nữ như thế, một người đàn ông sẵn sàng làm tất cả, chẳng phải sao? Cô ấy không khuyến khích cậu rời khỏi cặp ký sinh trùng đó và trung thành với bản thân cậu sao?”

“Chuyện không đơn giản như vậy. Tôi bị ràng buộc với họ bằng một hợp đồng độc quyền kéo dài sáu năm nữa.”

“Tôi biết, tuy nhiên cậu không nên lo lắng chuyện đó. Các luật sư của tôi đang nghiên cứu vấn đề và tôi đảm bảo với cậu rằng không thiếu những phương thức để giải quyết dứt điểm bất kỳ ràng buộc nào về mặt pháp lý trong trường hợp cậu đồng ý chấp nhận đề nghị của tôi.”

“Và đề nghị của ông là...?”

Corelli nở một nụ cười thích thú và ranh mãnh, giống như cậu học trò đang hân hoan tiết lộ một bí mật.

“Là dành cho tôi một năm độc quyền để viết một cuốn sách theo đặt hàng của tôi, một cuốn sách mà chúng ta sẽ cùng bàn bạc chủ đề vào thời điểm ký hợp đồng, tôi sẽ tạm ứng cho cậu một trăm nghìn franc.”

Tôi nhìn ông ta, sững sờ.

“Nếu khoản tiền này chưa vừa ý cậu, tôi sẵn sàng xem xét con số cậu cho là phù hợp. Tôi nói chân thành, cậu Martín à, tôi sẽ không tranh luận với cậu về vấn đề tiền bạc. Mà tôi chắc chắn rằng cậu cũng không làm vậy, bởi tôi biết, khi nào tôi giải thích cho cậu rõ thể loại sách tôi muốn cậu viết, giá cả sẽ không còn quan trọng nữa.”

Tôi thở dài rồi cười thầm.

“Tôi thấy cậu không tin tôi.”

“Ông Corelli, tôi là tác giả của những tiểu thuyết dài kỳ thậm chí không đề tên tôi. Các giám đốc xuất bản của tôi, ông biết đấy, rõ ràng là những tên bịp bợm thảm hại không đáng giá bằng trọng lượng của họ quy đổi ra phân, và các độc giả còn không biết đến cả sự tồn tại của tôi. Từ nhiều năm nay tôi kiếm sống bằng cái nghề đó và tôi còn chưa viết được một trang nào khiến tôi cảm thấy hài lòng. Người phụ nữ tôi yêu tin rằng tôi đang lãng phí đời mình và cô ấy đã không nhầm. Cô ấy cũng tin rằng tôi chẳng có quyền gì mà ao ước cô ấy, rằng chúng tôi là hai linh hồn nhỏ nhoi mà lẽ sống duy nhất là món nợ đối với một người đàn ông đã giúp cả hai chúng tôi thoát khỏi cảnh khốn cùng, và rất có thể về cả vấn đề này nữa, cô ấy cũng không nhầm. Không hề gì. Sẽ đến một ngày tôi tròn ba mươi tuổi và nhận ra rằng mỗi giờ trôi qua lại tách tôi xa hơn một chút khỏi con người mà năm mười lăm tuổi tôi hằng mong mình trở thành. Và còn nữa, đó là nếu tôi sống được tới năm ba mươi tuổi, bởi thời gian gần đây, sức khỏe của tôi gần như đã đạt tới điểm phát triển tới hạn giống hệt như công việc của tôi. Hôm nay, tôi phải tự cho là mình hài lòng nếu mỗi giờ viết ra một đôi câu đọc được. Tôi chính là hạng người đó, hạng tác giả đó. Không phải hạng được đón tiếp những nhà xuất bản tới từ Paris đem theo những tấm séc để trắng đề nghị tôi viết một cuốn sách sẽ thay đổi cuộc đời mình và biến mọi hy vọng của mình thành hiện thực.”

Corelli nghiêm trang nhìn tôi, cân nhắc những lời tôi vừa nói.

“Cậu là vị quan tòa quá nghiêm khắc với bản thân, phẩm chất làm nổi bật rõ những người có giá trị. Hãy tin nếu tôi đảm bảo với cậu rằng trong suốt sự nghiệp của mình, tôi đã ký kết hợp đồng với những kẻ còn không đáng để cậu khạc đờm vào, những kẻ không có mấy ý niệm về con người mình. Nhưng tôi muốn cậu biết rằng, ngay cả khi cậu không tin, tôi vẫn biết chính xác cậu là hạng người nào, hạng tác giả nào. Tôi lần theo dấu chân cậu nhiều năm nay mà cậu không hề hay biết đó thôi. Tôi đã đọc mọi thứ cậu viết, từ mẩu truyện đầu tiên đăng trên Tiếng nói ngành công nghiệp cho tới xê ri Những bí ẩn thành Barcelona, và lúc này là từng kỳ tiểu thuyết của Ignatius B. Samson. Tôi dám nói rằng tôi biết cậu rõ hơn cậu biết về bản thân mình. Đó chính là lý do tôi tin cậu thể nào cũng chấp nhận đề xuất của tôi.”

“Ông còn biết gì về tôi nữa?”

“Tôi biết chúng ta có điểm gì đó chung, thậm chí là nhiều điểm chung. Tôi biết cậu đã mất cha, tôi cũng vậy. Tôi biết mất cha nghĩa là thế nào khi ta vẫn còn cần đến ông. Cậu đã bị tước mất cha trong hoàn cảnh bi thảm. Cha tôi thì vì những lý do không đáng kể ra ở đây, đã từ tôi và đuổi tôi ra khỏi nhà. Tôi hầu như dám nói rằng chuyện đó có lẽ còn đau đớn hơn nữa. Tôi biết cậu cảm thấy cô độc, cứ tin ở tôi khi tôi đảm bảo với cậu rằng bản thân tôi tận đáy lòng cũng có cảm giác ấy. Tôi biết trong lòng cậu có những kỳ vọng lớn lao, nhưng chưa hy vọng nào trong số đó thành hiện thực, ngày qua ngày điều ấy ngấm ngầm giết dần giết mòn cậu.”

Tiếp sau lời nói của ông ta là một khoảng lặng dài.

“Ông biết nhiều chuyện thật đấy, ông Corelli.”

“Dẫu sao cũng đủ để nghĩ rằng tôi muốn biết về cậu rõ hơn và trở thành bạn của cậu. Tôi biết cậu không có nhiều bạn. Tôi cũng vậy. Tôi nghi ngờ những người cứ tưởng mình có nhiều bạn. Đó là dấu hiệu cho thấy họ không hiểu những người kề cận mình.”

“Nhưng ông đâu có tìm một người bạn, ông tìm một người làm công kia mà.”

“Tôi tìm một cộng sự tạm thời. Tôi tìm cậu, chính cậu.”

“Ông rất tự tin vào bản thân, tôi đánh liều nhận xét.”

“Đó là một khiếm khuyết bẩm sinh,” Corelli vừa đáp vừa đứng dậy. “Tôi còn có một khiếm khuyết khác nữa, sự sáng suốt. Đó là lý do tôi hiểu lúc này vẫn còn hơi sớm với cậu, và nghe sự thật từ miệng tôi là không đủ. Cậu cần tận mắt chứng kiến. Tận tay cảm nhận. Và tin tôi đi, cậu sẽ cảm nhận được.”

Ông ta chìa tay cho tôi và chỉ rút lại sau khi tôi đã bắt lấy.

“Ít ra tôi cũng có thể đi với niềm tin chắc là cậu sẽ suy nghĩ về lời đề nghị của tôi và chúng ta sẽ gặp nhau để bàn về chuyện ấy chứ?” ông ta hỏi.

“Tôi không biết trả lời ông thế nào, ông Corelli.”

“Ngay bây giờ thì đừng trả lời gì hết. Tôi hứa với cậu rằng đến lần gặp sau, cậu sẽ có cái nhìn sáng tỏ hơn nhiều.”

Nói đến đó, ông ta mỉm cười thân tình rồi bước xa dần về phía cầu thang.

“Sẽ có lần gặp sau chứ?” tôi hỏi.

Corelli dừng bước rồi ngoái lại.

“Luôn luôn như vậy.”

“Ở đâu?”

Những tia sáng ban ngày rớt xuống thành phố và đôi mắt ông rực lên như hai hòn than.

Ông ta biến mất nơi ngưỡng cửa dẫn ra cầu thang. Chỉ đến khi đó tôi mới nhận ra rằng, trong suốt quãng thời gian chúng tôi trò chuyện, ông ta không hề chớp mắt lần nào.

14

Phòng khám nằm ở một tầng cao nơi người ta có thể từ đó quan sát mặt biển lấp lánh đằng xa và con dốc của phố Muntaner rải rác những chiếc xe điện lướt tới Ensanche giữa những tòa nhà bình dị và các tư dinh. Bao trùm phòng khám là một thứ mùi sạch sẽ. Các phòng được bày biện theo phong cách tinh tế. Những bức tranh, vẽ phong cảnh đầy hy vọng và thanh bình, gợi lên sự êm ả. Các tầng giá chất đầy sách dày cộp, từ đó toát lên ấn tượng quyền uy. Các nữ y tá di chuyển như những vũ công ba lê và mỉm cười mỗi lần đi ngang qua. Đây quả là nơi chuộc tội đối với những túi tiền căng đầy.

“Bác sĩ sẽ tiếp ông ngay bây giờ, ông Martín.”

Bác sĩ Trias là một nhân vật mang dáng dấp quý tộc và ăn mặc lịch lãm không chê vào đâu được, mỗi cử chỉ của ông đều gợi lên cảm giác tin tưởng và thanh thản. Đôi mắt màu xám sắc lẹm đằng sau cặp kính không gọng to sụ. Một nụ cười thân tình và nhã nhặn, không bao giờ vu vơ. Bác sĩ Trias là người đã quen chiến đấu chống lại cái chết, và càng mỉm cười, trông ông càng khủng khiếp. Chiểu theo cách ông mời tôi bước vào và yên vị, tôi có cảm giác rằng với những gì liên quan thì tình hình hiện tại cũng đã quá rõ ràng dẫu vài ngày trước, lúc tôi bắt đầu khám, ông đã đề cập đến những tiến bộ khoa học và y học mới đây cho phép nuôi dưỡng hy vọng lớn lao với cuộc chiến chống lại các triệu chứng mà tôi mô tả cho ông.

“Anh khỏe chứ?” Ông hỏi tôi, ánh mắt ông ngập ngừng giữa tôi và tập hồ sơ đặt trước mặt.

“Điều ấy chính ông phải cho tôi biết chứ.”

Đối thủ đáng gờm, ông thoáng mỉm cười nhìn tôi.

“Cô y tá bảo tôi anh là nhà văn, thế nhưng tôi thấy trong hồ sơ này, khi trả lời bảng câu hỏi của chúng tôi, anh ghi: 'Lính đánh thuê' ”.

“Trong trường hợp của tôi thì không có sự khác biệt nào cả.”

“Tôi tin rằng một vài bệnh nhân của tôi cũng là độc giả của anh.”

“Tôi hy vọng rằng những tổn thương thần kinh mà tác phẩm của tôi gây ra cho họ chỉ là tạm thời.”

Bác sĩ mỉm cười như thể ông cảm thấy thú vị với câu trả lời của tôi và đổi thái độ thẳng thắn hơn, cho thấy phần trò chuyện vì lịch sự và về những chuyện tầm phào đã khép lại.

“Anh Martín , tôi thấy anh tới đây một mình. Anh không có họ hàng thân thích gì sao? Một người vợ? Anh em trai? Cha mẹ anh vẫn còn sống chứ?”

“Câu hỏi của ông có điều gì đó hơi tang tóc.”

“Anh Martín, tôi sẽ không dối anh nữa. Kết quả những cuộc thăm khám đầu tiên không đáng khích lệ như chúng ta hy vọng.”

Tôi im lặng nhìn ông. Tôi không tỏ ra sợ sệt hay lo lắng. Tôi chẳng tỏ vẻ gì hết.

“Mọi thứ cho thấy anh có một khối u bất thường trong thùy não trái. Các kết quả khẳng định điều mà các triệu chứng anh mô tả với tôi vẫn khiến ta e ngại, và mọi thứ có vẻ quy về một khối u ung thư.”

Trong vài giây, tôi không thốt nên lời. Thậm chí tôi không thể vờ như ngạc nhiên.

“Bao lâu rồi?”

“Không thể biết chính xác, tuy nhiên tôi có cơ sở để giả định rằng khối ư đã phát triển khá lâu, điều này giải thích các triệu chứng mà anh nói tới và những khó khăn anh gặp phải trong công việc thời gian gần đây.”

Tôi hít thở sâu. Bác sĩ quan sát tôi với vẻ kiên nhẫn và khoan dung, để tôi thong thả thời gian. Tôi cố gắng nói vài câu nhưng không cất được tiếng nào.

“Tôi đồ rằng mạng sống của mình nằm trong tay ông, bác sĩ ạ. Ông sẽ cho tôi biết tôi phải điều trị theo cách nào.”

Đôi mắt ông toát ra vẻ sầu não khi nhận ra rằng tôi không muốn hiểu ý nghĩa lời ông nói. Tôi cố kìm cơn buồn nôn đang dâng lên trong cổ họng. Bác sĩ rót nước từ bình vào cốc rồi đưa cho tôi. Tôi uống cạn một hơi.

“Không có cách chữa trị nào,” tôi tuyên bố.

“Có chứ. Chúng tôi có thể làm nhiều thứ để giảm bớt cơn đau và đảm bảo cho anh tối đa sự thoải mái và thanh thản…”

“Nhưng tôi sẽ chết.”

“Đúng vậy.”

“Nhanh chóng.”

“Có thể.”

Tôi cười thầm. Đôi lúc những tin xấu nhất cũng là một sự khuây khỏa, khi chúng chỉ khẳng định điều ta cảm thấy lâu nay nhưng không muốn biết mà thôi.

“Tôi hai mươi tám tuổi,” tôi nói mà không hiểu tại sao.

“Tôi lấy làm tiếc, anh Martín. Tôi những muốn có thể thông báo với anh tin khác.”

Tôi hiểu rằng, bằng cách rốt cuộc thừa nhận một lời nói dối, hay chí ít là một tội nhẹ, ông cảm thấy trút hết được gánh nặng của sự cắn rứt.

“Tôi còn bao lâu nữa?”

“Khó mà xác định một cách chắc chắn. Tôi đoán chừng một năm, tối đa là năm rưỡi.”

Giọng nói cho thấy đây đã là một tiên lượng còn hơn cả mức lạc quan.

“Và trong một năm đó, hoặc trong bất kỳ thời hạn nào đi nữa, ông nghĩ tôi có thể giữ khả năng làm việc và tự chủ được bao lâu?”

“Anh là nhà văn và anh làm việc bằng trí óc. Rủi thay, vấn đề chính là ở chỗ đó, và chính tại đó chúng ta sẽ gặp phải những hạn chế.”

“Những hạn chế không phải là một thuật ngữ y khoa, thưa bác sĩ.”

“Thông thường, căn bệnh càng tiến triển thì những triệu chứng mà anh đã chịu đựng càng phát tác với mật độ dày đặc hơn và với cường độ mạnh hơn, rồi sẽ đến một lúc anh phải nhập viện để chúng tôi có thể chăm sóc anh.”

“Tôi sẽ không thể viết văn được.”

“Anh thậm chí còn không thể nghĩ đến việc viết văn được nữa.”

“Còn bao lâu nữa?”

“Tôi không rõ. Chín hoặc mười tháng. Có thể hơn, có thể không đến. Tôi thực sự lấy làm tiếc, anh Martín ạ.”

Tôi gật đầu rồi đứng dậy. Hai bàn tay tôi run lên và cảm thấy khó thở.

“Anh Martín, tôi hiểu anh cần thời gian để suy nghĩ về tất cả những điều tôi vừa thông báo, nhưng quan trọng là chúng tôi sẽ tiến hành các biện pháp sớm chừng nào tốt chừng ấy…”

“Tôi chưa thể chết được, bác sĩ ạ. Không thể chết ngay được. Tôi còn nhiều việc cần làm. Xong việc rồi, tôi sẽ có cả đời để chết.”

15

Tối hôm đó, tôi lên phòng làm việc trên tòa tháp rồi ngồi trước máy chữ trong khi biết rõ rằng mình hẳn sẽ cạn kiệt ý tưởng. Các khung cửa sổ đều đang mở rộng, nhưng Barcelona không muốn kể gì cho tôi nghe và tôi không thể viết nổi dù chỉ một trang. Tôi thấy dường như toàn bộ những gì tôi có thể hình dung đều tầm thường và rỗng tuếch. Chỉ cần đọc lại những gì mình viết là tôi hiểu rằng câu chữ tôi gần như không bõ công chấm mực. Tôi không còn nghe thấy tiếng nhạc thường phát ra từ một đoạn văn hay. Dần dần, như một thứ độc dược thơm ngon chậm rãi chảy từng giọt tí tách, những lời Andreas Corelli nói bắt đầu len lỏi vào suy nghĩ của tôi.

Tôi còn phải viết ít nhất một trăm trang để kết thúc cuốn không biết thứ bao nhiêu về các cuộc phiêu lưu huyền ảo đã nhồi căng túi của Barrido & Escobillas, nhưng đúng lúc đó tôi hiểu rằng mình sẽ không viết những trang bản thảo ấy. Ignatius đã nằm dài trên đường ray trước xe điện, kiệt sức, linh hồn hắn đã dốc cạn cho quá nhiều trang bản thảo lẽ ra không bao giờ nên viết. Tuy nhiên, trước khi ra đi, hắn đã nhờ tôi thực hiện những di nguyện cuối. Là tôi phải chôn cất hắn không kèn không trống và một lần trong đời, tôi nhất định phải có đủ can đảm cất lên tiếng nói của chính mình. Hắn để lại cho tôi nhà kho rộng mênh mông chứa đầy những gương soi và hư ảo. Rồi hắn yêu cầu tôi để hắn ra đi, bởi hắn được sinh ra chỉ để bị lãng quên.

Tôi gom nhặt tất cả những trang bản thảo đã viết cho cuốn tiểu thuyết cuối cùng của hắn rồi châm lửa đốt, mỗi trang bản thảo cháy thành tro giải phóng tôi khỏi một gánh nặng tinh thần. Đêm đó, một cơn gió nhẹ mang theo hơi nóng ẩm thổi trên những nếp nhà, và khi thổi qua cửa sổ nhà tôi, nó cuốn theo những tàn tro của Ignatius B. Samson để rải rắc khắp các con phố của Thành Cổ: văn hắn viết có thể sẽ mãi mãi biến mất và tên hắn có thể sẽ bị xóa khỏi ký ức của những độc giả trung thành nhất, nhưng những gì hắn viết sẽ không bao giờ vượt thoát khỏi những con phố dưới kia.

Ngày hôm sau, tôi có mặt tại văn phòng của Barrido & Escobillas. Nhân viên lễ tân là người mới, một cô gái trẻ măng, và cô ta không nhận ra tôi.

“Anh tên gì?”

“Hugo, Victor.”

Cô ta mỉm cười rồi kết nối tổng đài để báo cho Herminia.

“Chị Herminia, ông Hugo Victor đang ở đây và đề nghị được gặp ông Barrido.”

Cô ta gật đầu khẳng định rồi cúp máy.

“Chị ấy tới ngay bây giờ.”

“Cô làm việc ở đây được bao lâu rồi?” tôi hỏi.

“Được một tuần rồi,”cô gái trẻ nhã nhặn đáp.

Nếu tôi tính không nhầm, cô ta là nhân viên lễ tân thứ tám tới làm tại Barrido & Escobillas kể từ đầu năm. Các nữ nhân viên của nhà xuất bản làm việc trực tiếp dưới quyền của Herminia nham hiểm thường không trụ được lâu, bởi mỗi khi phát hiện ra ai có năng lực hơn mình, Độc Dược bèn lo sợ bản thân sẽ bị lu mờ, điều xảy ra với tỷ lệ 9/10, lập tức cô ta buộc cho họ tội ăn cắp, thiếu trung thực hoặc bất cứ lỗi lầm nào khác không đầu không cuối, rồi làm ầm cả lên đến nỗi Escobillas đuổi họ thẳng cánh, đồng thời đe dọa sẽ trả thù nếu họ không giữ mồm giữ miệng.

“Gặp anh vui quá, David ạ!” Độc Dược thốt lên. “Tôi thấy anh thật tuyệt. Trông anh khỏe khoắn lắm.”

“Được thế là nhờ một chiếc xe điện tông phải tôi đấy. Barrido có ở đây không?”

“Anh hỏi gì lạ thế! Riêng với anh thì ông ấy lúc nào cũng có mặt. Ông ấy sẽ rất vui nếu biết anh tới thăm.”

“Cô không biết mình nói đúng thế nào đâu.”

Độc Dược dẫn tôi tới tận phòng làm việc của Barrido, được bài trí như văn phòng của một vị bộ trưởng bù nhìn, với vô thiên lủng những thảm, những tượng bán thân của các vị hoàng đế, những tranh tĩnh vật và những cuốn sách gáy da được mua cả mớ mà tôi đoán một cách chính đáng rằng bên trong chỉ toàn giấy trắng tinh. Barrido tặng cho tôi nụ cười nhả nhớt nhất của hắn rồi siết chặt tay tôi.

“Tất cả chúng tôi đang nóng lòng muốn nhận bản thảo tập sách mới. Anh nên biết rằng chúng tôi đã tái bản hai tập gần đây nhất và thiên hạ tranh nhau mua. Thêm năm nghìn bản nữa. Anh thấy sao?”

Theo tôi, con số tối thiểu cũng lên đến năm mươi nghìn, nhưng tôi chỉ gật đầu không chút hào hứng. Với sự tinh vi không kém gì nghệ thuật cắm hoa, Barrido & Escobillas thực hiện công việc mà giới xuất bản Barcelona quen gọi là “gấp đôi lượng phát hành”. Mỗi đầu sách được in chính thức chỉ vài nghìn bản để chỉ phải trả số tiền bản quyền thấp đến nực cười. Sau đó, nếu cuốn sách bán chạy, người ta sẽ thực sự, nhưng ngấm ngầm, cho xuất bản một hoặc nhiều lần hàng mươi mười hai nghìn bản không bao giờ được khai báo và tác giả cũng không được nhận thêm xu nào. Những bản in này khác những bản in đầu, bởi Barrido cho in lén lút trong một xưởng sản xuất xúc xích cũ kỹ nằm tại Santa Perpètua de Mogoda, và chỉ cần lật sơ vài trang cũng đủ để cuốn sách tỏa ra thứ mùi hết sức đặc trưng của món xúc xích cay ôi khét.

“Tôi e đang mang tới cho các vị những tin xấu.”

Barrido và Độc Dược liếc nhìn nhau mà khuôn mặt dường như bất động. Đúng lúc đó, Escobillas xuất hiện nơi ngưỡng cửa rồi khinh khỉnh nhìn tôi bằng vẻ mặt đanh lại và khó chịu, cảm tưởng như hắn đang thầm ước tính số đo của bạn để nhét bạn cho vừa quan tài.

“Nhìn xem ai tới thăm chúng ta này. Thật là một bất ngờ dễ chịu, phải không nào?” Barrido hỏi người đồng sự, gã này chỉ gật đầu.

“Anh đang nhắc đến những tin xấu nào kia?” Escobillas hỏi.

“Anh hơi chậm trễ một chút, Martín thân mến ạ,” Barrido thân tình tiếp lời. “Tôi dám chắc chúng ta có thể thu xếp chuyện đó…”

“Không. Không phải chuyện chậm trễ. Đơn giản là sẽ không có cuốn sách nào cả.”

Escobillas tiến tới một bước rồi nhướng mày. Barrido để lọt khỏi miệng một tiếng cười khẽ.

“Làm sao có chuyện như thế được, không có sách ư?” Escobillas hỏi.

“Bởi vì hôm qua, tôi đã đốt sạch bản thảo, giờ không còn sót lại một trang nào nữa.”

Một màn im lặng đặc quánh hình thành. Barrido phác một cử chỉ khoan hòa về phía cái được biết đến như chiếc ghế bành dành cho khách thăm, một ngai vàng ngả đen và sâu lòng nơi hắn nhấn chìm các tác giả và các nhà cung ứng để mặt họ ngang tầm mặt hắn.

“Ngồi xuống đi, Martín, rồi kể tôi nghe chuyện đó. Tôi thấy rõ là có điều gì đó đang khiến anh lo lắng. Anh có thể tâm sự chân thành với chúng tôi, chúng ta là một gia đình mà.”

Độc Dược và Escobillas ủng hộ đề nghị này với thái độ chắc như đinh đóng cột, nhấn mạnh sự kiên quyết tán thành thông qua thái độ mơn trơn và tràn đầy thiện cảm. Tôi thích đứng hơn. Cả ba cũng đứng và nhìn tôi như thể tôi là bức tượng muối mà họ kính cẩn chờ đợi cất lời. Gương mặt Barrido bi thương đến mức nụ cười của hắn trở nên gượng gạo.

“Vậy là sao?”

“Ignatius B. Samson đã tự vẫn. Hắn đã để lại một câu chuyện chưa từng xuất bản dài hai chục trang trong đó hắn chết cùng Chloé Permanyer, cả hai ôm ghì lấy nhau sau khi uống thuốc độc.”

“Tác giả chết trong tiểu thuyết của chính mình sao?” Herminia sững sờ hỏi.

“Đó là lời vĩnh biệt hắn dành cho thế giới tiểu thuyết dài kỳ. Một chi tiết hoàn toàn mang tính tiên phong mà tôi chắc chắn sẽ khiến các vị vô cùng thích thú.”

“Và ở đó hắn sẽ không thể có thuốc giải độc, hoặc...,” Độc Dược hỏi.

“Martín, tôi không cần nhắc anh rằng chính anh, chứ không phải cái gã Ignatius quá cố giả định kia, đã ký hợp đồng...,” Escobillas mở lời.

Barrido đưa tay lên để cản lời người đồng sự.

“Tôi nghĩ mình biết chuyện gì đang diễn ra, Martín. Anh đã kiệt sức rồi. Nhiều năm qua anh bắt trí não làm việc không ngừng nghỉ, nhà xuất bản này biết ơn anh và đánh giá cao điều đó, và anh cần được thở. Tôi hiểu điều ấy. Chúng tôi hiểu điều ấy, phải không nhỉ?”

Barrido nhìn Escobillas và Độc Dược, hai người đang biểu lộ sự đồng tình với những vẻ mặt hợp tình hợp cảnh.

“Anh là một nghệ sĩ và anh muốn làm nghệ thuật, làm văn chương cao cấp, thứ văn chương đến thẳng từ trái tim và cho phép anh ký tên mình bằng chữ vàng trên những bậc thang của lịch sử thế giới.”

“Giải thích như ông thì hoàn toàn nực cười,” tôi kêu lên.

“Bởi vì chuyện là thế mà,” Escobillas bồi thêm.

“Không, không hề, Barrido cắt ngang lời hắn. Thế mới là nhân văn. Và chúng tôi là những người nhân văn. Tôi, cộng sự của tôi và Herminia, mà với bản tính nhạy cảm và tế nhị ấy, chắc chắn là nhân văn nhất trong cả ba, phải không Herminia?”

“Không thể nhân văn hơn,” cô ả khẳng định.

“Và vì chúng tôi nhân văn nên chúng tôi hiểu anh và muốn giúp anh. Bởi chúng tôi tự hào về anh và tin chắc rằng thành công của anh cũng là thành công của chúng tôi, và bởi trong nhà xuất bản này, nói cho cùng, con người mới quan trọng chứ không phải con số.”

Kết thúc bài diễn văn, Barrido dừng một lát quan sát, như trên sân khấu kịch. Có lẽ hắn chờ tôi vỗ tay, nhưng khi thấy tôi không nhúc nhích, hắn bèn tiếp tục.

“Vậy nên, tôi đề nghị thế này: cứ ngừng viết sáu tháng, hoặc chín tháng nếu cần, bởi lẽ một kỳ thai nghén vẫn cứ là một kỳ thai nghén, hãy giam mình trong phòng làm việc để viết cuốn tiểu thuyết vĩ đại của đời anh. Ngay khi anh viết xong, hãy mang tới cho chúng tôi, và chúng tôi sẽ xuất bản cuốn sách dưới tên anh, làm hết sức và theo kiểu được ăn cả ngã về không. Bởi chúng tôi đứng về phía anh.”

Tôi nhìn Barrido, rồi Escobillas. Độc Dược chuẩn bị òa khóc nức nở vì cảm động.

“Không tiền tạm ứng, dĩ nhiên rồi,” Escobillas nói rõ thêm.

Barrido khoát tay khoan khoái.

“Anh nghĩ sao?”

Tôi bắt tay vào việc ngay ngày hôm đó. Kế hoạch của tôi vừa đơn giản vừa điên rồ. Ban ngày tôi viết lại cuốn sách của Vidal, còn ban đêm tôi sẽ viết cuốn sách của mình. Tôi sẽ lợi dụng tất cả những thói quen xấu mà Ignatius B. Samson đã dạy tôi và bắt chúng phục vụ cho chút phẩm cách và chính trực tôi còn giữ được trong tim. Tôi sẽ viết với lòng biết ơn, nỗi tuyệt vọng và niềm kiêu hãnh. Nhất là tôi sẽ viết vì Cristina, để chứng tỏ cho nàng thấy rằng, tôi cũng vậy, có khả năng trả món nợ với Vidal, rằng David Martín, ngay cả khi cận kề cái chết, vẫn giành được quyền nhìn thẳng vào mắt nàng mà không hổ thẹn về những hy vọng lố bịch của mình.

Tôi không quay lại khám chỗ bác sĩ Trias. Tôi không cho việc đó là cần thiết. Cái ngày tôi không thể viết, cũng không thể hình dung thêm một từ nào nữa, tôi sẽ là người đầu tiên nhận ra. Vị dược sĩ trung thành và ít thận trọng của tôi cung cấp đủ lượng codein như tôi yêu cầu mà không hề đặt câu hỏi, đôi khi cả những loại thuốc giảm đau khác khiến các tĩnh mạch tôi đập phừng phừng, làm cả cơn đau lẫn ý thức tôi như muốn nổ tung. Tôi không kể với ai chuyện đi khám bác sĩ cũng như kết quả khám bệnh.

Để sống sót qua ngày, tôi chỉ cần chuyến giao hàng hằng tuần từ nhà Gisbert, một tiệm tạp hóa tuyệt vời với đủ chủng loại hàng hóa nằm trên phố Mirallers, đằng sau nhà thờ Santa María del Mar. Đơn hàng lần nào cũng như lần nào. Con gái ông bà chủ tiệm là người mang hàng tới cho tôi, cô bé vẫn thường nhìn tôi chằm chằm như một chú nai con nhút nhát khi tôi mời cô vào phòng ngoài đợi tôi đi lấy tiền trả.

“Chỗ tiền này gửi cho cha cô, còn đây là phần của cô.”

Lần nào tôi cũng đưa cô mười xu tiền trà nước, cô lẳng lặng nhận lấy. Tuần nào cô cũng mang hàng tới bấm chuông cửa nhà tôi và tuần nào tôi cũng trả tiền cho cô, cộng thêm mười xu tiền trà nước. Suốt chín tháng lẻ một ngày, quãng thời gian cần thiết để hoàn thành cuốn sách duy nhất sẽ mang tên tôi, cô bé mà tôi còn chưa biết tên và cũng quên luôn mặt cho đến khi gặp lại cô trên ngưỡng cửa nhà đã trở thành người duy nhất mà tôi được thấy.

Hôm trước hôm sau, không hề báo trước, Cristina ngừng tới cuộc hẹn buổi chiều của chúng tôi. Tôi đang bắt đầu e sợ rằng Vidal đã nhận ra mưu chước của chúng tôi, thì một hôm, trong khi chờ nàng đã gần được một tuần trời, tôi mở cửa và đinh ninh người bấm chuông là nàng thì thấy trước mặt mình là Pep, một trong những gia nhân làm việc tại biệt thự Helius. Cậu ta giúp Cristina mang tới cho tôi một cái gói được bọc cẩn thận, bên trong chứa toàn bộ bản thảo của Vidal. Pep giải thích với tôi rằng cha Cristina mắc chứng nghẽn mạch khiến ông gần như tàn tật và nàng đã đưa ông vào một nhà điều dưỡng tại Puigcerdà nằm trong dãy Pyrenees, hình như ở đó có một vị bác sĩ trẻ là chuyên gia trong việc chữa trị dạng bệnh này.

“Ngài Vidal đã gánh vác tất cả mà không tính đếm gì,” Pep giải thích.

Vidal không bao giờ quên các gia nhân của mình, tôi nghĩ bụng với chút cay đắng.

“Cô ấy nhờ tôi chuyển cái gói tới tận tay anh. Và dặn tôi tuyệt đối không được nói chuyện này với ai.”

Cậu trai đưa cho tôi cái gói, nhẹ nhõm vì hoàn thành nhiệm vụ bí mật.

“Cô ấy có nói gì thêm về chuyện nếu cần, tôi có thể gặp cô ấy ở đâu không?”

“Không, anh Martín ạ. Toàn bộ những gì tôi biết, đó là tên địa điểm nơi cha của cô Cristina được chuyển tới: biệt thự San Antonio.”

Vài ngày sau, Vidal lại bất ngờ tới thăm tôi như mọi lần, và lưu lại nhà tôi cả buổi tối để uống rượu anis, hút thuốc rồi kể cho tôi nghe chuyện xảy ra với người tài xế của anh.

“Thật khó tin. Một người đàn ông cường tráng như thân sồi, thế mà đùng một cái, đổ sụp xuống như một thân cây mục ruỗng và thậm chí còn không biết mình là ai.”

“Cristina thì sao?”

“Cậu có thể hình dung ra mà. Mẹ cô ấy mất từ nhiều năm nay và Manuel là người thân duy nhất còn lại của cô ấy. Cô ấy đã mang theo một cuốn album ảnh gia đình và ngày nào cũng cho người đàn ông đáng thương ấy xem ảnh để xem liệu chúng có giúp ông gợi nhớ điều gì.”

Trong khi Vidal kể chuyện, cuốn tiểu thuyết của anh - hay tôi nên nói rõ là của tôi nhỉ? - đặt úp trên một chồng tài liệu trên bàn ngoài hành lang, cách tay anh chừng năm mươi xăng ti mét. Anh kể cho tôi rằng trong thời gian Manuel vắng mặt, anh đã xui Pep - có vẻ là một tay cưỡi ngựa cừ - làm quen với nghệ thuật lái xe, nhưng ngay lúc này thì đó đúng là thảm họa.

“Hãy để cậu ấy có thời gian. Một chiếc ô tô đâu phải là một con ngựa. Toàn bộ bí quyết nằm trong phần thực hành.”

“Nhưng hãy nói tôi nghe, nhân tiện bây giờ cậu đang nói đến chuyện đó, Manuel đã dạy cậu lái xe, phải không?”

“Một chút,“ tôi thừa nhận. “Và chuyện lái xe không dễ như người ta vẫn nghĩ.”

“Nếu cuốn tiểu thuyết cậu đang viết không bán chạy, cậu vẫn có thể trở thành tài xế của tôi.”

“Đừng vội chôn cất bác Manuel tội nghiệp chứ, don Pedro.”

“Cậu có lý, đó là một câu nói thiếu tế nhị. Tôi xin lỗi.”

“Thế còn cuốn tiểu thuyết của anh, don Pedro?”

“Đang tiến triển tốt. Cristina đã mang bản thảo cuối cùng tới Puigcerdà để soát lại và dàn trang đồng thời trong lúc chăm sóc cha cô ấy.”

“Thấy anh hài lòng như vậy tôi cũng vui lây.”

Vidal mỉm cười hân hoan.

“Tôi tin đó sẽ là một thành công. Sau chừng ấy tháng ngỡ mất trắng, tôi đã đọc lại chừng năm chục trang đầu được Cristina trình bày lại rõ ràng, và chính tôi cũng phải kinh ngạc. Cậu sẽ thấy: tôi còn có vài mánh để chỉ cho cậu nữa kia.”

“Tôi chưa bao giờ hoài nghi điều đó, don Pedro.”

Tối hôm ấy, Vidal uống nhiều hơn thường lệ. Năm tháng đã dạy tôi cách giải mã nơi anh toàn bộ những nỗi lo lắng và ẩn ý, và tôi nghĩ cuộc viếng thăm này không phải đơn giản do phép lịch sự. Khi anh uống cạn chỗ rượu anis tôi dự trữ, tôi rót thêm cho anh một cốc đầy cognac rồi chờ đợi.

“David, tôi và cậu chưa bao giờ nhắc tới một số chuyện…”

“Thí dụ như bóng đá.”

“Tôi nói nghiêm túc đấy.”

“Vậy thì xin cứ nói, don Pedro.”

Anh chăm chú nhìn tôi hồi lâu, ngập ngừng.

“Tôi đã luôn cố gắng làm bạn tốt của cậu, David ạ. Cậu biết điều đó chứ, phải không?”

“Anh còn hơn thế rất nhiều ấy chứ, don Pedro. Tôi biết, và anh cũng biết.”

“Đôi khi tôi tự hỏi liệu mình có nên thành thật hơn với cậu.”

“Về vấn đề gì kia?”

Ánh mắt Vidal chìm trong ly cognac.

“Có những chuyện tôi chưa bao giờ kể cho cậu nghe, David. Những chuyện mà có lẽ tôi nên nói với cậu từ nhiều năm nay rồi mới phải…”

Tôi để một phút dài ngang một thế kỷ trôi qua. Dù Vidal có muốn tâm sự với tôi chuyện gì chăng nữa, thì rõ ràng là toàn bộ cognac trên đời này cũng sẽ không đủ để moi được thông tin từ anh.

“Đừng lo lắng, don Pedro. Nếu đã chờ đợi được nhiều năm nay, thì chắc chắn chuyện đó cũng có thể chờ đến ngày mai.”

“Ngày mai có lẽ tôi không còn can đảm để nói với cậu đâu.”

Tôi chưa bao giờ thấy anh lo lắng đến thế. Điều gì đó bóp nghẹt tim anh và tôi bắt đầu cảm thấy ái ngại khi chứng kiến anh trong tình cảnh đó.

“Chúng ta sẽ nhất trí với nhau nhé, don Pedro. Khi nào anh xuất bản cuốn sách anh viết, và tôi xuất bản cuốn sách của mình, chúng ta sẽ cùng nhau ăn mừng, rồi anh sẽ kể cho tôi nghe chuyện cần kể. Anh sẽ mời tôi tới một trong những chỗ đắt đỏ và tinh tế nơi người ta sẽ không để tôi vào nếu không đi cùng anh, rồi anh tha hồ tâm sự với tôi tất cả những gì anh muốn. Được chứ?”

Đêm xuống, tôi tiễn Vidal tới tận Paseo del Born nơi Pep đang đợi anh bên cạnh chiếc Hispano-Suiza, cậu mặc bộ chế phục của Manuel, bộ quần áo hệt như chính chiếc xe, rộng gấp năm lần cậu. Thùng xe lỗ chỗ vết xước và những vết va chạm rõ ràng là mới hình thành trông rất khó coi.

“Phi nước kiệu thôi Pep nhỉ?” tôi khuyên. “Đừng phi nước đại. Chậm nhưng chắc, như thể đây là một chú ngựa giống Perche.”

“Vâng, anh Martín. Chậm nhưng chắc.”

Lúc tạm biệt, Vidal ôm tôi thật chặt, và khi lên xe, tôi thấy dường như anh mang nặng cả thế giới trên vai.

16

Vài ngày sau khi tôi hoàn thành hai cuốn tiểu thuyết, của Vidal và của tôi, Pep xuất hiện tại nhà tôi mà không báo trước. Cậu vẫn mặc bộ đồng phục thừa kế từ Manuel khiến cậu trông như một thằng nhóc cải trang thành thống chế. Thoạt tiên, tôi nghĩ cậu đến chuyển lời nhắn từ Vidal, hoặc có lẽ từ Cristina, nhưng gương mặt rầu rĩ của cậu biểu lộ một nỗi e sợ khiến tôi loại trừ ngay khả năng này.

“Tin xấu rồi đây, anh Martín.”

“Xảy ra chuyện gì vậy?”

“Là ông Manuel.”

Trong khi thuật lại cho tôi nghe sự kiện buồn thảm đó, giọng cậu run run, và khi tôi hỏi cậu có muốn uống nước không, cậu phải kìm nén lắm mới không òa lên khóc nức nở. Manuel Sagnier đã qua đời cách đây ba ngày tại dưỡng đường Puigcerdà sau một cơn hấp hối dài. Chiểu theo quyết định của cô con gái, ông được an táng ngày hôm qua trong một nghĩa địa nhỏ nằm tại chân dãy Pyrenees.

“Lạy Chúa!” tôi thì thầm.

Thay vì nước, tôi mang cho Pep một ly cognac đầy rồi mời cậu ngồi vào ghế bành trong phòng ngoài. Khi đã bình tâm hơn một chút, Pep giải thích với tôi rằng Vidal cử cậu đi đón Cristina, chuyến tàu chở nàng sẽ tới nơi lúc năm giờ.

“Hãy hình dung cô Cristina đang ở trong tình trạng nào…” cậu nhóc thì thầm, “kinh hãi trước viễn cảnh là người phải đón Cristina và an ủi nàng trên đường chở nàng về căn hộ nằm bên trên dãy nhà để xe của biệt thự Helius nơi nàng đã sống cùng cha từ thời thơ ấu.”

“Pep ạ, theo tôi, để cậu đi đón cô Sagnier không phải là ý hay.”

“Đó là lệnh của don Pedro…”

“Cứ nói với don Pedro là tôi sẽ chịu trách nhiệm chuyện này.”

Nhờ rượu và tài hùng biện, tôi thuyết phục được cậu nhóc ra về, giao phó cho tôi nhiệm vụ kia. Đích thân tôi sẽ tới đón Cristina bằng taxi rồi đưa nàng về biệt thự Helius.

“Cảm ơn anh, anh Martín. Anh biết rõ hơn tôi những điều cần nói với cô gái tội nghiệp đó.”

Lúc năm giờ kém mười lăm, tôi lên đường tới ga Pháp mới được xây dựng. Triển lãm thế giới năm đó đã rải khắp thành phố những điều kỳ diệu, nhưng trong số đó, cái vòm bằng thép và thủy tinh gợi nhắc một giáo đường mới là công trình tôi yêu thích nhất, có lẽ bởi nó mọc lên cách nhà tôi một quãng ngắn và tôi có thể chiêm ngưỡng nó từ phòng làm việc nằm trên đỉnh tòa tháp. Chiều hôm đó, bầu trời chất chồng những đám mây đen dâng từ biển lên rồi ùn ùn dồn đống lại phía trên thành phố. Tiếng sấm chớp vang vọng nơi chân trời và một làn gió nóng nồng mùi thuốc súng lẫn điện báo hiệu một cơn dông lớn mùa hè đang kéo tới. Khi tôi tới ga, những giọt mưa đầu tiên, lấp lánh và nặng trịch như những đồng xu, bắt đầu tuôn xuống. Đúng lúc tôi tiến về phía sân ga, mưa đã ào ạt giội vào cửa kính nhà ga và bóng tối ập xuống, hầu như không ngớt bởi những ánh chớp liên hồi soi rọi thành phố và để lại một vệt âm thanh cuồng nộ khí.

Tàu tiến vào ga trễ một giờ đồng hồ, làn hơi nước cuộn lên luồn dưới cơn bão táp. Tôi chờ trước đầu tàu để trông thấy Cristina xuất hiện giữa đám đông hành khách đang xuống khỏi các toa. Mười phút sau, tất cả các hành khách đã đi qua mà vẫn chưa thấy chút dấu vết nào của nàng. Nghĩ rằng rốt cuộc nàng đã không lên chuyến tàu này, tôi toan quay về nhà nhưng lại quyết định đi đến cuối sân ga, vừa đi vừa chăm chú quan sát các cửa sổ toa. Tôi trông thấy Cristina trong toa tàu áp chót, đầu tựa cửa kính, mắt nhìn mông lung vào khoảng không vô định. Tôi bước lên toa rồi dừng lại trước khoang nơi nàng ngồi. Khi nghe thấy tiếng bước chân tôi, nàng quay lại rồi nhìn tôi vẻ không chút ngạc nhiên cùng nụ cười yếu ớt. Nàng đứng dậy rồi lặng lẽ ôm tôi.

“Chào mừng em trở về,” tôi nói.

Toàn bộ hành lý của Cristina chỉ vỏn vẹn có một chiếc va li nhỏ. Tôi chìa tay cho nàng rồi chúng tôi cùng xuống sân ga. Chúng tôi đi ra tận sảnh chính của ga mà không nói một lời. Khi tới cửa ra, chúng tôi dừng lại. Cơn mưa rào đang quất mạnh, còn dãy xe taxi đỗ trước cửa ga đã biến mất tăm.

“Đêm nay em không muốn quay lại biệt thự Helius đâu, David. Chưa muốn.”

“Nếu muốn em có thể tới nhà anh, hoặc chúng ta có thể kiếm cho em một phòng khách sạn.”

“Em không muốn ở lại một mình.”

“Về nhà anh đi. Phòng thì không hề thiếu.”

Tôi nhìn thấy một phu bốc vác bước ra thềm để xem cơn dông và cầm trong tay một chiếc ô lớn. Tôi đề nghị mua lại chiếc ô với số tiền gấp năm lần giá trị thực. Anh ta nhượng lại cho tôi, khuyến mại thêm nụ cười xun xoe.

Vừa che ô, chúng tôi vừa dò dẫm dưới làn mưa như trút hướng về ngôi nhà có tòa tháp, giữa những loạt cuồng phong và những vũng nước, mười phút sau chúng tôi về tới nhà và cả hai đã kịp ướt như chuột lột. Cơn bão khiến khu phố mất điện và các đường phố chìm trong bóng tối nhoét nước, chỉ khẽ bị xuyên thủng bởi những chiếc đèn dầu hoặc nến hắt sáng từ các ban công và cổng nhà. Tôi chắc rằng hệ thống điện tuyệt vời nhà mình sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên. Chúng tôi phải mò mẫm leo cầu thang để lên gác, những ánh chớp nối tiếp nhau làm nổi bật hình dáng ngôi nhà, còn thê lương và thù địch hơn thường lệ.

“Nếu em đổi ý và muốn chúng ta tìm một khách sạn thì…”

“Không, ổn mà. Anh đừng lo.”

Tôi để va li của Cristina lại phòng ngoài rồi đi vào bếp lấy một hộp nến cả to lẫn nhỏ cất trong tủ. Tôi thắp hết cây này đến cây kia rồi cắm chúng lên đĩa, trong cốc. Cristina đứng ở cửa quan sát tôi.

“Chỉ mất một phút thôi,” tôi cam đoan với nàng. “Anh quen rồi.”

“Trông như trong một thánh đường vậy,” nàng nói.

Tôi đi cùng nàng vào một phòng ngủ chưa bao giờ được sử dụng nhưng tôi vẫn thường xuyên dọn dẹp sạch sẽ phòng khi có hôm nào đó, Vidal uống quá nhiều không thể về nhà thì anh sẽ ngủ lại đó.

“Anh mang cho em khăn sạch ngay đây. Nếu em không có quần áo để thay, anh có thể cho em mượn cả mớ quần áo kếch xù và thê thảm này, phong cách Thời Hoàng kim, mà những người chủ cũ của ngôi nhà bỏ lại trong tủ.”

Những nỗ lực chọc cười vụng về của tôi hầu như không thể lấy được nụ cười của nàng và nàng chỉ gật đầu. Tôi để nàng ngồi trên giường trong khi chạy đi tìm khăn tắm. Khi tôi quay lại, nàng vẫn ngồi nguyên tư thế đó, bất động. Tôi để khăn tắm xuống giường rồi bày biện vài cây nến trước đó đặt ở lối vào để nàng có chút ánh sáng.

“Cảm ơn,” nàng thì thầm.

“Trong khi em thay đồ, anh sẽ chuẩn bị cho em một bát xúp thật nóng.”

“Em không đói.”

“Dẫu sao nó cũng sẽ khiến em dễ chịu. Nếu cần bất cứ thứ gì, em cứ hỏi anh, đừng ngại.”

Tôi để nàng lại rồi về phòng mình để cởi đôi giày đang đi đã trở thành hai miếng bọt biển. Tôi đặt nước lên đun rồi trong lúc chờ đợi, tôi ngồi ngoài hành lang. Mưa vẫn tiếp tục rơi nặng hạt, điên cuồng quất vào cửa kính và tạo ra trong những máng nước mưa và trên sân hiên của ngọn tháp những rãnh nước mà trong lúc chảy gợi lên tiếng bước chân trên mái nhà. Bên ngoài, khu Ribera chìm trong bóng tối mịt mùng.

Lúc sau, cửa phòng dành cho Cristina bật mở. Nàng đã mặc váy ngủ màu trắng và quàng trên vai chiếc khăn len không mấy phù hợp.

“Em mượn tạm thứ này trong tủ của anh. Hy vọng anh không thấy phiền.”

“Nếu muốn em cứ giữ lại dùng.”

Nàng ngồi trên ghế bành rồi nhìn quanh phòng, ánh mắt dừng lại ở xấp giấy xếp thành chồng trên bàn. Nàng quay sang tôi, tôi ra hiệu khẳng định.

“Anh đã làm xong cách đây vài ngày rồi.”

“Thế còn cuốn tiểu thuyết của anh?”

Thành thực mà nói, tôi coi cả hai bản thảo đó đều là của mình, nhưng tôi chỉ gật đầu lần nữa.

“Em xem qua được chứ?” Nàng hỏi, “cầm một trang lên rồi đưa nó lại gần ánh nến.”

“Em cứ tự nhiên.”

Nàng lặng lẽ đọc, môi thoáng nở nụ cười.

“Pedro sẽ không bao giờ tin bản thân mình đã viết ra thứ này,” nàng tuyên bố.

“Cứ tin ở anh.”

Cristina đặt lại trang bản thảo vào chỗ cũ rồi lặng nhìn tôi hồi lâu.

“Em nhớ anh,” nàng thì thầm. “Em không muốn thế, nhưng em nhớ anh.”

“Anh cũng nhớ em.”

“Có những ngày, trước khi tới dưỡng đường, em ra ga, ngồi trên sân ga đợi chuyến tàu khởi hành từ Barcelona bởi nghĩ rằng, có lẽ em sẽ trông thấy anh.”

Cảm xúc dâng trào trong tôi.

“Anh cứ nghĩ em không muốn gặp anh.”

“Em cũng vậy, cũng ngỡ như thế. Cha em thường xuyên nhắc tới anh, anh biết không? Cha em đã yêu cầu em chăm lo cho anh.”

“Cha em là người tốt,” tôi bày tỏ. “Một người bạn chân thành.”

Cristina mỉm cười gật đầu, nhưng mắt nàng đẫm lệ.

“Đến lúc cuối, ông chẳng nhớ được gì nữa. Đôi khi, ông nhầm em là mẹ em và xin em thứ lỗi cho những năm tháng ông ngồi tù. Rồi có thể suốt hàng tuần liền, ông hầu như không nhận ra sự có mặt của em. Theo thời gian, anh cảm thấy nỗi cô đơn nhập vào mình, rồi nó không rời bỏ anh nữa.”

“Anh rất tiếc, Cristina.”

“Những ngày cuối cùng, em cứ ngỡ ông khá dần lên. Ông bắt đầu nhớ lại những kỷ niệm. Em đã mang theo một cuốn album ảnh cha cất ở nhà rồi chỉ cho cha lần nữa ai là ai. Có một bức ảnh cũ chụp tại biệt thự Helius nơi hai người, cha em và anh, ngồi trong ô tô. Anh ngồi sau vô lăng và cha em dạy anh lái xe. Anh có muốn xem bức ảnh đó không?”

Tôi ngập ngừng, nhưng không dám làm gián đoạn giây phút này.

“Dĩ nhiên rồi…”

Cristina đi tìm cuốn album trong va li rồi trở lại với một cuốn sổ nhỏ gáy da. Nàng ngồi xuống cạnh tôi, bắt đầu lật các trang đầy ảnh chân dung cũ, những tranh ảnh minh họa được cắt ra và những tấm bưu ảnh. Manuel, giống như cha tôi, hầu như không học đọc học viết, và ký ức của ông được tạo nên từ hình ảnh.

“Nhìn này, hai người đây.”

Tôi nhìn tấm ảnh và nhớ lại chính xác ngày hè ấy khi Manuel để tôi ngồi lên chiếc xe hơi đầu tiên Vidal tậu về rồi chỉ dẫn cho tôi những kiến thức sơ đẳng về lái xe. Rồi chúng tôi lấy xe ra, lái tới tận phố Panamá với vận tốc khoảng năm ki lô mét trên giờ mà khiến tôi xây xẩm mặt mày, chúng tôi tới tận đại lộ Pearson trước khi quay lại, tôi cầm vô lăng.

“Thế là cậu đã trở thành một thiên tài sau tay lái,” Manuel tuyên bố. “Nếu một ngày nào đó, nghề viết văn không giúp cậu đủ sống, cậu nên biết rằng mình có một tương lai vững chắc với nghề lái xe.”

Tôi mỉm cười khi nhớ lại khoảnh khắc đó, khoảnh khắc mà tôi ngỡ đã quên. Cristina đưa cuốn album cho tôi.

“Anh giữ nó đi. Cha em muốn anh giữ nó.”

“Nó thuộc về em kia mà, Cristina. Anh không thể nhận lời được.”

“Em cũng vậy, em cũng muốn anh giữ nó.”

“Vậy thì anh sẽ giữ nó trong kho, cho tới khi nào em quyết định lấy lại.”

Tôi lật trang cuốn album, thấy lại những gương mặt mà tôi vẫn còn nhớ và khám phá ra những gương mặt khác tôi chưa bao giờ gặp. Trong đó có một bức ảnh cười của Manuel Sagnier cùng vợ ông, Marta, Cristina rất giống mẹ, chân dung các chú các bác và ông bà cô chụp tại studio, một phố thuộc Raval nơi một đám rước đi qua, và những bãi tắm ở San Sebastian, trên bãi biển Barceloneta. Manuel sưu tầm những tấm bưu ảnh cũ của Barcelona và những mẩu báo kèm ảnh chụp một Vidal hết sức trẻ trung đang tạo dáng trước cửa khách sạn Florida, trên đỉnh núi Tibidabo, hoặc xuất hiện trong phòng chơi của sòng bạc Rebasada, trong vòng tay một mỹ nhân khiến bạn phải lên cơn nhồi máu.

“Cha em thực sự tôn sùng don Pedro.”

“Ông luôn nhắc nhở em rằng cha con em nợ Pedro mọi thứ,” Cristina đáp.

Tôi tiếp tục cuộc dạo chơi trong ký ức của ông lão Manuel khốn khổ cho tới lúc giở đến một trang xuất hiện một bức ảnh có vẻ không tương thích với những bức ảnh còn lại. Bức ảnh chụp một bé gái tầm tám hay chín tuổi đang bước đi trên một bờ kè bằng gỗ nhô ra trên mặt biển sáng rực không gợn sóng. Bé gái được một người lớn dắt tay, một người đàn ông mặc com lê trắng, khung ảnh chỉ để lộ một nửa thân người. Cuối bờ kè hiện lên một chiếc thuyền buồm trắng và một chân trời bất tận nơi vầng dương đang lặn. Đứa trẻ, nhìn từ đằng sau, là Cristina.

“Đó là bức ảnh em thích hơn cả,” Cristina khẽ nói.

“Nó được chụp ở đâu?”

“Em không biết. Em không nhớ cả địa điểm lẫn ngày tháng chụp. Em không chắc người đàn ông này là cha em. Như thể khoảnh khắc đó chưa bao giờ tồn tại. Em đã nhìn thấy bức ảnh này từ nhiều năm nay trong cuốn album của cha nhưng chưa bao giờ hiểu ý nghĩa của nó. Như thể nó muốn tiết lộ với em một bí mật.”

Tôi tiếp tục lật trang, về phần mình, Cristina tiếp tục liệt kê.

“Bức ảnh này chụp em năm mười bốn tuổi.”

“Anh biết.”

Cristina buồn bã nhìn tôi.

“Em đã không nhận ra, phải không?” nàng hỏi.

Tôi nhún vai.

“Anh sẽ không bao giờ có thể tha thứ cho em.”

Tôi muốn chuyển sang những trang kế tiếp hơn là đối diện với nàng.

“Anh chẳng có chuyện gì để tha thứ cho em.”

“Nhìn em đi, David.”

Tôi gấp cuốn album lại rồi làm theo lời nàng.

“Điều đó không đúng,” nàng nói. “Dĩ nhiên là em nhận ra. Ngày nào em cũng nhận ra, nhưng em nghĩ mình không có quyền.”

“Tại sao?”

“Bởi vì cuộc đời chúng ta không thuộc về chúng ta. Cả cuộc đời em, cả cuộc đời cha em, cả cuộc đời anh…”

“Mọi thứ đều thuộc về Vidal,” tôi cay đắng bẻ lại.

Nàng chậm rãi cầm tay tôi rồi đặt nó lên môi nàng.

“Không. Không phải hôm nay,” nàng khẽ nói.

Tôi biết tôi sẽ mất nàng ngay khi đêm nay qua đi, ngay khi nỗi đau và nỗi cô đơn đang giày vò nàng từ bên trong dần tiêu tan. Tôi biết nàng có lý, không phải bởi điều nàng vừa nói là đúng, mà bởi thâm tâm chúng tôi, cả hai chúng tôi đều tin điều ấy, và chuyện sẽ luôn là vậy. Chúng tôi nấp như hai tên trộm trong một phòng ngủ mà không dám cầm theo nến, thậm chí không dám trò chuyện. Tôi chậm rãi cởi đồ cho nàng, môi tôi lướt trên da thịt nàng, tôi ý thức được rằng mình sẽ không bao giờ lặp lại hành động này nữa. Cristina dâng hiến với một thái độ vừa buông thả vừa cuồng nhiệt, và khi chúng tôi bị cơn mệt hạ gục, nàng ngủ thiếp đi trong vòng tay tôi mà chúng tôi không ai cần nói một lời. Tôi chống chọi cơn buồn ngủ bằng cách tận hưởng hơi ấm cơ thể nàng và nghĩ rằng nếu ngày mai cái chết muốn tìm tới tôi, tôi sẽ bình thản đón nhận. Giữa khi vuốt ve Cristina trong bóng tối, tôi nghe thấy cơn dông đang rời xa thành phố qua những bức tường, và tôi biết mình sẽ mất nàng, nhưng miễn sao trong vài phút, chúng tôi thuộc về chính mình chứ không thuộc về ai khác.

Khi hơi thở đầu tiên của bình minh lướt qua những ô cửa sổ, tôi mở mắt và thấy chiếc giường trống trơn. Tôi ra hành lang. Cristina bỏ lại cuốn album và mang theo cuốn tiểu thuyết của Vidal. Tôi đi khắp ngôi nhà đã nhuốm mùi sự vắng mặt của nàng rồi lần lượt tắt từng ngọn nến đã thắp đêm qua.

17

Chín tuần sau, tôi đứng trước số nhà 17 quảng trường Catalogue, nơi hiệu sách Catalonia mở cửa khai trương cách đây hai năm, rồi há hốc miệng ngắm một quầy kính rộng mênh mông chất đầy những ấn bản của cuốn tiểu thuyết có nhan đề Ngôi nhà của tàn tro của Pedro Vidal. Tôi cười thầm. Tiền bối của tôi đã đi tới chỗ sử dụng nhan đề mà ngày trước tôi từng gợi ý, khi tôi giải thích cho anh đoạn mở đầu câu chuyện. Tôi quyết định bước vào và hỏi xem một cuốn. Tôi giở hú họa rồi bắt đầu đọc lại những đoạn đã thuộc lòng mà tôi vừa trau chuốt cách đây hai tháng. Tôi không tìm ra trong cuốn sách này dù chỉ một chữ không phải do mình viết ra, ngoại trừ lời đề tặng: “Dành tặng Cristina Sagnier, nếu không có em...”

Khi tôi trả lại cuốn sách, nhân viên bán sách khuyên tôi không nên lưỡng lự.

“Cuốn sách mới tới chỗ chúng tôi cách đây vài ngày và tôi vừa bán hết,” anh nói thêm. “Một cuốn tiểu thuyết vĩ đại. Cứ tin tôi và mua nó đi. Tôi biết báo chí đã ca ngợi nó quá đà và đó gần như luôn luôn là điềm xấu, nhưng đối với cuốn tiểu thuyết này, ngoại lệ khẳng định quy tắc. Nếu anh không hài lòng, cứ mang trả cho tôi, tôi sẽ hoàn tiền.”

“Cảm ơn,” tôi đáp, “vì lời khuyên và nhất là vì phần còn lại. Nhưng tôi cũng đã đọc rồi.”

“Nếu vậy thì anh có quan tâm đến thứ gì khác không?”

“Anh không có cuốn tiểu thuyết mang nhan đề Những bước chân trên thiên giới sao?”

Người bán sách nghĩ ngợi giây lát.

“Ý anh là cuốn sách của Martín, tác giả loạt truyện Thành phố...?”

Tôi gật đầu.

“Tôi đã đặt hàng rồi, nhưng nhà xuất bản chưa giao. Để tôi kiểm tra xem.”

Tôi theo anh ta ra phía quầy để anh ta hỏi một đồng nghiệp, người này lắc đầu.

“Đáng lẽ hôm qua chúng tôi phải nhận được sách, nhưng nhà xuất bản đã hết hàng. Tôi lấy làm tiếc. Nếu anh muốn, khi nào nhận sách, chúng tôi sẽ để dành cho anh một cuốn…”

“Không cần đâu. Tôi sẽ còn ghé qua. Cảm ơn nhiều.”

“Tôi xin lỗi, anh bạn. Tôi không hiểu đã xảy ra chuyện gì, bởi vì như tôi vừa nói đó, lẽ ra tôi phải có đầu sách đó ở đây…”

Ra khỏi hiệu sách, tôi tiến về phía một ki ốt nằm ngay lối vào khu Rambla. Tại đó tôi mua thầu hết báo ra trong ngày, từ Người tiên phong tới Tiếng nói ngành công nghiệp. Tôi ngồi trong quán cà phê Canaletas rồi mải miết đọc. Tất cả đều đăng tải bài viết về cuốn tiểu thuyết mà tôi đã viết hộ Vidal, chiếm cả trang báo với những dòng tít lớn kèm ảnh chụp don Pedro đăm chiêu và bí ẩn trong bộ com lê mới toanh tuyệt đẹp và hút tẩu với vẻ hờ hững giả tạo. Tôi bắt đầu đọc những dòng tít khác nhau cũng như khổ đầu và khổ cuối các bài báo.

Bài tường thuật đầu tiên mở đầu như sau: “Ngôi nhà của tần tro là một tác phẩm thập toàn thập bích, phong phú và cao quý, mang tới cho chúng ta những gì tinh túy nhất của văn học đương đại.” Một tờ báo khác thông tin cho độc giả rằng “trên đất Tây Ban Nha không ai viết hay hơn Pedro Vidal, tiểu thuyết gia tài năng và đáng kính nhất của chúng ta”, còn tờ báo thứ ba khẳng định rằng đây là “một cuốn tiểu thuyết hàng đầu, được viết bởi cây bút bậc thầy với chất lượng hiếm có”. Tờ thứ tư bình luận về thành công tầm quốc tế của Vidal và tác phẩm của anh: “Châu Âu nghiêng mình bái phục bậc thầy” (trong khi cuốn tiểu thuyết mới ra mắt tại Tây Ban Nha từ hai ngày nay và, ngay cả khi được dịch thì nó cũng cần ít nhất một năm mới có thể xuất bản tại nước khác). Bài báo dông dài hồi lâu về danh tiếng lẫy lừng của Vidal và sự tôn kính vô hạn mà tên anh gợi lên ở “những chuyên gia nổi tiếng nhất trên toàn thế giới”, mặc dù theo tôi biết, chưa từng có cuốn sách nào của anh được dịch sang tiếng khác, ngoại trừ một cuốn tiểu thuyết mà bản dịch sang tiếng Pháp được tài trợ bởi chính don Pedro và bán hết một trăm hai mươi sáu bản. Ngoài những kỳ tích này, báo chí đồng thanh tuyên bố rằng “một tác giả kinh điển đã ra đời” và cuốn tiểu thuyết đánh dấu “sự quay trở lại của một nhà văn vĩ đại, cây bút xuất sắc nhất thời đại chúng ta: Vidal, một bậc thầy hiển nhiên”.

Ở trang tiếp theo của một vài tờ báo trong số này, trong một không gian khiêm tốn hơn, khoảng một hay hai cột, tôi cũng tìm thấy một bài tường thuật về cuốn tiểu thuyết của một anh chàng David Martín nào đó. Bài viết tán thưởng nhất bắt đầu thế này: “Cuốn tiểu thuyết đầu tay, bút pháp vô cùng nhạt nhẽo, Những bước chân trên thiên giới, của anh chàng David Martín trẻ tuổi, ngay từ những trang đầu đã tiết lộ sự thiếu vắng năng khiếu và tài năng của tác giả.” Bài viết thứ hai nhận định rằng “anh chàng học nghề Martín cố gắng bắt chước bậc thầy Vidal mà không tới”. Bài viết cuối cùng mà tôi đọc được, đăng trên tờ Tiếng nói ngành công nghiệp, mở đầu bằng một đoạn mào đầu ngắn in chữ đậm khẳng định: “David Martín, một kẻ hoàn toàn vô danh, biên tập viên của những đoạn văn quảng cáo, khiến chúng ta ngạc nhiên với thứ có lẽ là tác phẩm văn chương đầu tay tệ nhất năm.”

Tôi bỏ lại đống báo và ly cà phê đã gọi trên bàn rồi xuôi xuống Rambla về phía trụ sở của Barrido & Escobillas. Dọc đường, tôi ghé vào trước bốn, năm hiệu sách bày vô số những bản tiểu thuyết của Vidal. Trong mấy tiệm đó, tôi không thấy bóng dáng bản sách nào của mình. Hỏi tiệm nào cũng nhận được câu trả lời giống hệt câu trả lời của hiệu Catalonia.

“Nghe này, tôi không biết đã xảy ra chuyện gì, vì đáng lẽ tôi phải nhận được đầu sách đó từ hôm kia, nhưng phía nhà xuất bản nói kho đã hết sách và họ không biết khi nào mới in lại. Nếu anh muốn, cứ để lại tên và số điện thoại, tôi có thể gọi điện báo chừng nào nhận được sách... Anh đã hỏi tiệm Catalonia chưa? Nếu bên đó cũng không có cuốn này thì…”

Hai người hùn vốn đón tiếp tôi với vẻ mặt đưa đám và ghê tởm. Barrido đang ngồi sau bàn, mơn trớn một chiếc bút, còn Escobillas đứng đằng sau, gườm gườm nhìn tôi. Độc Dược đang liếm sẵn mép, ngồi trên một chiếc ghế gần tôi.

“Anh không hình dung được tôi tiếc thế nào đâu, Martín thân mến,” Barrido giải thích. “Vấn đề là thế này: các chủ hiệu sách đặt hàng chúng ta bằng cách dựa vào các bài điểm sách đăng trên báo, đừng hỏi tôi tại sao nhé. Nếu anh ghé sang các cửa hàng của chúng ta ở ngay cạnh đây, anh sẽ thấy ba nghìn bản tiểu thuyết của anh đang tồn đọng.”

“Cùng với phí tổn và thiệt hại do vụ đó gây ra,” Escobillas bổ sung với giọng thù địch thấy rõ.

“Tôi đã ghé các cửa hàng của nhà xuất bản trước khi tới đây và tôi thấy có ba trăm bản. Theo cửa hàng trưởng thì các vị không in thêm.”

“Dối trá!” Escobillas tuyên bố.

Barrido ngắt lời hắn, đóng vai kẻ hòa giải.

“Thứ lỗi cho người hùn vốn với tôi nhé, Martín. Hãy hiểu cho rằng chúng tôi cũng phẫn nộ như anh vậy, thậm chí còn hơn ấy chứ, vì cái lối quá đáng mà báo chí địa phương đánh giá về một cuốn sách mà tất cả chúng tôi ở đây đều hết sức quyến luyến, nhưng tôi van anh hãy hiểu cho rằng, bất chấp lòng tin đầy nhiệt huyết của chúng tôi vào tài năng của anh, trong hoàn cảnh hiện tại chúng tôi vẫn không thể làm gì với mớ hổ lốn tạo ra bởi những bài viết ác ý này. Tuy nhiên, anh đừng nản chí: Rome đâu có được tạo nên trong một ngày. Chúng tôi đang dốc sức tranh đấu để mang lại cho tác phẩm của anh ánh sáng rạng rỡ mà tài năng văn chương của anh xứng đáng được nhận, tài năng vô hạn…”

“Với một đợt xuất bản ba trăm cuốn!”

Barrido thở dài, khổ tâm khi thấy tôi nhất định không tin hắn.

“Lượng phát hành là năm trăm cuốn,” Escobillas nói rõ. “Hôm qua, đích thân Barceló và Sempere tới lấy hai trăm cuốn. Số còn lại sẽ được phân phối trong kỳ phát hành tiếp theo, bởi những khó khăn nảy sinh từ việc dồn đống các đầu sách mới khiến chúng tôi không thể làm việc đó ngay tức khắc. Nếu anh chịu khó lưu tâm đến những vấn đề chúng tôi gặp phải thay vì chỉ nghe theo tính ích kỷ của bản thân, anh sẽ hiểu ngay thôi.”

Tôi nhìn chăm chú cả ba người bọn họ với vẻ ngờ vực.

“Đừng nói với tôi là các anh sẽ không làm gì thêm.”

Barrido liếc tôi vẻ sầu não.

“Thế anh muốn chúng tôi làm gì nào, bạn thân mến? Chúng tôi đã dốc sức vì anh. Đến lượt anh phải giúp chúng tôi chút đỉnh chứ.”

“Giá như chí ít anh cũng viết được một cuốn như cuốn của Vidal bạn anh!” Escobillas thốt lên.

“Chí ít cũng phải vậy, đó là một cuốn tiểu thuyết vĩ đại!” Barrido khẳng định. “Ngay cả tờ Tiếng nói ngành công nghiệp cũng nhất trí với điều đó.”

“Tôi biết chuyện sẽ diễn ra như vậy,” Escobillas nói tiếp. “Anh là kẻ ăn cháo đá bát.”

Ngồi gần tôi, Độc Dược quan sát tôi với vẻ thương cảm. Tôi có cảm giác cô ta sắp cầm lấy tay tôi mà an ủi nên tôi nhanh chóng né xa. Barrido trưng ra nụ cười nhả nhớt.

“Có lẽ như thế này sẽ tốt hơn, Martín. Có lẽ đó là một dấu hiệu Chúa gửi đến trong sự minh triết vô hạn của Người, muốn chỉ cho chúng ta con đường quay trở lại với công việc đã mang lại cho các độc giả của cuốn Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa biết bao hạnh phúc.

Tôi cười phá lên. Barrido bắt chước tôi, và trước tín hiệu này, Escobillas cùng Độc Dược cũng vậy. Tôi ngắm dàn hợp xướng linh cẩu và nghĩ, trong những cảnh huống khác, khoảnh khắc này đối với tôi dường như là một sự mỉa mai tuyệt diệu.

“Tôi vô cùng hài lòng vì anh hiểu được tình huống theo cách tích cực,” Barrido tuyên bố. “Vậy thì sao đây? Khi nào chúng tôi có được tập truyện tiếp theo của Ignatius B. Samson?”

Ba gương mặt chan chứa sự quan tâm ân cần và hy vọng đổ dồn về phía tôi. Tôi đằng hắng để lấy giọng nói cho thật rõ ràng và mỉm cười.

“Các người xéo đi!”

18

Ra khỏi đó, tôi lang thang vô định hàng giờ liền trên đường phố Barcelona. Tôi thấy khó thở và lồng ngực nặng trịch. Trán và hai bàn tay tôi vã mồ hôi lạnh. Khi màn đêm buông, không biết phải ẩn náu ở đâu, tôi hướng về nhà. Đi qua trước hiệu sách Sempere & Con trai, tôi nhận thấy chủ tiệm bày tiểu thuyết của tôi kín quầy. Lúc bấy giờ đã muộn và hiệu sách đã đóng cửa nhưng bên trong vẫn sáng đèn, và đúng lúc tôi dợm bước tiếp thì bỗng thấy Sempere nhận ra sự hiện diện của tôi, ông mỉm cười với tôi, vẻ buồn bã tôi chưa bao giờ nhìn thấy ở ông sau chừng ấy năm quen biết. Ông bước tới mở cửa cho tôi.

“Vào đây một lát đã, Martín.”

“Để lần khác đi, bác Sempere.”

“Hãy làm vậy vì ta.”

Ông cầm cánh tay tôi kéo vào bên trong hiệu sách. Tôi theo ông vào phòng sau cửa hiệu, đến nơi ông chỉ cho tôi một chiếc ghế tựa. Ông rót đầy hai ly chất lỏng mà tôi trông đặc hơn hắc ín rồi ra hiệu cho tôi uống hết. Ông cũng làm như vậy.

“Ta đã xem qua cuốn sách của Vidal,” ông nói.

“Thành công của mùa văn,” tôi bổ sung.

“Cậu ấy có biết chính cậu đã viết cuốn sách đó không?”

Tôi nhún vai.

“Có quan trọng gì đâu?”

Sempere nhìn tôi hệt như lúc ông nhìn cậu nhóc tám tuổi, một ngày xa xưa khi cậu nhóc ấy xuất hiện tại nhà ông, bầm giập với những chiếc răng gãy.

“Cậu cảm thấy dễ chịu chứ, Martín?”

“Vô cùng dễ chịu.”

Sempere lắc đầu, không mấy bị thuyết phục, rồi đứng dậy lấy một cuốn sách trên giá. Đó là cuốn tiểu thuyết của tôi. Ông đưa nó cho tôi cùng một cây bút rồi mỉm cười.

“Đề tặng ta thật dễ thương nhé.”

Khi tôi viết lời đề tặng xong, Sempere cầm lại cuốn sách rồi xếp nó vào tủ kính danh dự, đằng sau quầy, nơi ông giữ những bản in đầu không dùng để bán. Đó là thánh đường đặc biệt của riêng ông.

“Bác không phải làm vậy đâu, bác Sempere,” tôi khẽ nói.

“Ta làm vậy vì ta muốn thế, và bởi cuốn sách đáng được như vậy. Cuốn sách là một mảnh tim cậu, Martín. Và về phần ta, đó cũng là một phần tim ta. Ta đặt nó giữa Lão Goriot và Giáo dục tình cảm.”

“Đó là một sự báng bổ.”

“Đừng nói ngốc thế. Đó là một trong những cuốn sách hay nhất ta từng bán trong vòng mười năm trở lại đây, mà ta đã bán rất nhiều sách đấy nhé.”

Những lời tử tế của Sempere không thực sự phá vỡ được sự bình tĩnh băng giá bất khả xuyên thấu đang xâm chiếm tôi. Tôi thong thả đi đường vòng quay trở về. Đến ngôi nhà có tòa tháp, tôi rót cho mình một cốc nước rồi vừa uống trong bóng tối căn bếp vừa bật cười ha hả lần nữa.

Sáng hôm sau, tôi có hai cuộc đến thăm theo phép lịch sự. Cuộc thăm viếng đầu tiên là của Pep. Cậu mang tới cho tôi một lời nhắn từ Vidal mời tôi tới ăn trưa tại Ngôi nhà mạ vàng, hẳn là bữa ăn mừng mà anh đã hứa cách đây ít lâu. Pep có vẻ ngại ngùng và vội về. Thái độ đồng lõa mà cậu thường có với tôi đã biến đâu mất. Cậu không muốn vào trong nhà mà muốn đứng nguyên trên thềm. Cậu đưa cho tôi lời nhắn của Vidal mà không dám nhìn thẳng vào mặt tôi, rồi ngay khi tôi khẳng định sẽ tới đúng hẹn, cậu bỏ đi không lời chào từ biệt.

Cuộc thăm viếng thứ hai, sau đó nửa giờ, đưa tới trước nhà tôi hai tên chủ nhà xuất bản đi cùng một nhân vật dáng khô cứng và vẻ sắc sảo tự giới thiệu là luật sư của họ. Bộ ba hoàn hảo này trưng ra một vẻ, nửa đau buồn nửa hùng hổ, khiến tôi không còn nghi ngờ gì về lý do họ xuất hiện. Tôi mời họ vào hành lang, họ ngồi xếp hàng đều tăm tắp trên tràng kỷ, theo thứ tự từ cao đến thấp.

“Tôi mời quý vị uống gì đó nhé? Một ly nhỏ xyanua chăng?”

Tôi không chờ một nụ cười và cũng không nhận được nó. Sau lời mào đầu ngắn gọn của Barrido liên quan đến những thiệt hại tồi tệ mà việc chấm dứt hợp đồng nếu có sau thất bại của Những bước chân trên thiên giới sắp gây ra cho nhà xuất bản, tay luật sư miệt mài thuyết trình sơ lược, dịch ra cho sáng rõ thì đại ý là nếu tôi không tiếp tục công việc bằng cách lại sắm vai Ignatius B. Samson và không giao bản thảo tập tiếp theo của Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa sau một tháng rưỡi nữa, họ sẽ buộc phải kiện tôi vì thiếu tôn trọng hợp đồng, lừa dối, gây thiệt hại và năm hay sáu tội khác nữa mà tôi không rõ bởi đã nhanh chóng ngừng nghe. Họ không chỉ mang đến cho tôi những tin xấu. Bất chấp những phiền toái do cách cư xử của tôi gây ra, Barrido & Escobillas đã tìm thấy trong tim mình một kho báu lòng hào hiệp cho phép họ san bằng những tranh chấp giữa chúng tôi và thiết lập một liên minh mới dựa trên tình bằng hữu và lợi ích.

“Nếu muốn, anh có thể hưởng mức chiết khấu ưu đãi bảy mươi phần trăm trên giá bán tất cả bản in cuốn Những bước chân trên thiên giới chưa phát hành, bởi chúng tôi nhận thấy chẳng nơi nào đặt hàng tác phẩm này cả, và chúng tôi sẽ không thể đưa vào kỳ phát hành tiếp theo,” Escobillas giải thích.

“Tại sao các người không trả tác quyền cho tôi luôn bằng sách? Bởi vì các người đã không trả một xu để có được nó và không nghĩ đến chuyện bán nó ra ngoài thị trường dù chỉ là một bản?”

“Không thể có chuyện ấy, bạn thân mến,” Barrido cãi. “Đúng là chúng tôi đã không ứng trước cho anh khoản nào, nhưng việc xuất bản đòi hỏi một khoản đầu tư lớn, và bản hợp đồng anh đã ký có hiệu lực hai mươi năm, tự động gia hạn trong thời hạn tương tự nếu nhà xuất bản quyết định thực hiện quyền hợp pháp của mình. Anh sẽ hiểu rằng chúng tôi cũng thế, chúng tôi cũng phải thu lời từ việc ra sách. Mọi thứ không thể chỉ dành cho tác giả được.”

Họ diễn thuyết xong, tôi mời cả ba người ra về, tự nguyện hay chờ bị đá đít khỏi cửa thì tùy. Trước khi tôi đóng sập cửa trước mặt ba gã, Escobillas nhận thấy có nghĩa vụ phải ném cho tôi một cái nhìn sát thủ.

“Chúng tôi yêu cầu nội trong vòng một tuần phải có câu trả lời, hoặc anh xong đời,” hắn dằn từng tiếng.

“Trong vòng một tuần nữa ngươi sẽ chết, ngươi và tên cộng sự ngu xuẩn của ngươi,” tôi bình thản vặc lại, không rõ tại sao mình lại thốt ra những lời đó.

Tôi dành thời gian còn lại của buổi sáng để ngắm bốn mặt tường, cho tới khi tiếng chuông nhà thờ Santa Maria del Mar vang lên nhắc tôi rằng đã sắp tới giờ hẹn với don Pedro Vidal.

Anh đợi tôi ở bàn sang trọng nhất phòng, đang thưởng thức ly vang trắng và nghe nghệ sĩ dương cầm lướt trên phím một giai điệu của Granados với những ngón tay êm như nhung. Nhìn thấy tôi bước vào, anh đứng dậy chìa tay cho tôi bắt.

“Chúc mừng, tôi nói với anh.”

Vidal mỉm cười điềm tĩnh, rồi chờ tôi ngồi xuống để chúc mừng tôi. Chúng tôi để một phút yên lặng trôi qua dành riêng cho âm nhạc và ánh mắt của các thực khách sang trọng đang vẫy chào Vidal từ xa hoặc tới tận bàn nơi chúng tôi ngồi để chúc mừng thành công của anh, thành công mà toàn thể thành phố đều đang bàn tán.

“David, cậu không biết tôi lấy làm tiếc về chuyện đã xảy ra thế nào đâu,” anh mở lời.

“Đừng tiếc nuối, hãy tận hưởng.”

“Cậu nghĩ chuyện này có chút ý nghĩa nào đó với tôi chăng? Lời xu nịnh của những kẻ thảm hại? Ước mơ lớn nhất của tôi là nhìn thấy cậu thành công.”

“Tôi xin lỗi vì đã khiến anh thất vọng thêm lần nữa, don Pedro.”

Vidal thở dài.

“David, lỗi không phải tại tôi nếu như chuyện này không suôn sẻ với cậu. Đó là lỗi do cậu. Cậu hết lòng mong muốn điều ấy. Giờ cậu đã đủ lớn để biết những guồng máy đó vận hành thế nào.”

“Hãy nhắc lại cho tôi nghe đi.”

Vidal tặc lưỡi, như thể sự ngây ngô của tôi khiến anh bị sốc.

“Cậu hy vọng gì nào? Cậu không phải là một trong số họ. Cậu không bao giờ là một trong số họ. Cậu không bao giờ muốn trở thành một trong số họ, và cậu tin rằng họ sẽ tha thứ cho cậu chuyện đó sao? Cậu nhốt mình trong căn nhà tồi tàn rồi hình dung mình có thể sống sót mà không gia nhập đoàn hợp xướng trẻ con ấy và khoác lên mình bộ đồng phục của chúng ư? Vậy thì cậu nhầm rồi, David ạ. Cậu đã luôn nhầm. Cậu không tham gia trò chơi . Nếu cậu muốn chơi một mình, hãy thu xếp vali rồi biến đến một chỗ nào đó nơi cậu có thể làm chủ vận mệnh của mình, nếu nơi đó thực sự tồn tại. Nhưng nếu ở lại đây, sẽ tốt hơn nếu cậu đăng ký vào một nhà thờ xứ, bất kể nhà thờ nào. Cũng đơn giản như vậy thôi.”

“Và đó là điều anh làm hả, don Pedro? Ghi danh vào một nhà thờ xứ nào đó?”

“Tôi thì không cần, David. Tôi cho họ miếng ăn. Chuyện này cũng vậy, cậu sẽ không bao giờ hiểu được đâu.”

“Anh sẽ ngạc nhiên về tốc độ tôi bắt kịp sự chậm trễ của mình đấy. Nhưng anh đừng lo, bởi những bài báo này không quan trọng chút nào. Dù tốt hay xấu thì ngày mai cũng chẳng ai nhớ đến nữa: cả những bài viết về tôi lẫn những bài viết về anh.”

“Vậy vấn đề là ở chỗ nào?”

“Hãy cho qua.”

“Là hai gã đểu cáng phải không? Barrido và gã trộm xác?”

“Quên chuyện đó đi, don Pedro. Như anh đã nói rõ, chính tôi là người có lỗi. Không ai khác.”

Trưởng lễ tân nhà hàng tiến lại gần với vẻ dò hỏi. Tôi vẫn chưa xem thực đơn và cũng không nghĩ đến chuyện đó.

“Như thường lệ, hai suất,” don Pedro nói rõ.

Trưởng lễ tân đi khỏi sau khi cúi gập người. Vidal quan sát tôi như thể tôi là một con thú nguy hiểm bị nhốt trong chuồng.

“Cristina không thể đến,” anh tuyên bố. “Tôi mang cái này cho cậu, để cậu đề tặng cô ấy.”

Anh đặt lên bàn một cuốn Những bước chân trên thiên giới bọc trong một tờ giấy màu đỏ sẫm mang nhãn của hiệu sách Sempere & Con trai, rồi đẩy nó về phía tôi. Tôi không nhúc nhích. Vidal tái mặt. Nhiệt huyết trong bài diễn văn và cái giọng phòng vệ của anh biến mất. Đó là thời điểm ra đòn quyết định, tôi nghĩ.

“Rốt cuộc hãy nói cho tôi biết điều anh cần nói với tôi, don Pedro. Tôi sẽ không cắn anh đâu.”

Vidal uống cạn một hơi ly vang.

“Tôi muốn nói với cậu hai chuyện. Chúng sẽ không khiến cậu vui đâu.”

“Tôi bắt đầu quen với chuyện đó rồi.”

“Một trong số đó có liên quan tới cha cậu.”

Tôi cảm thấy nụ cười cay đắng tan chảy trên môi mình.

“Nhiều năm nay, tôi đã muốn nói với cậu, nhưng tôi nghĩ chuyện này sẽ không khiến cậu dễ chịu chút nào. Cậu sẽ nghĩ đó là do hèn nhát, nhưng tôi xin thề, tôi sẽ thề trên bất cứ thứ gì cậu muốn…”

“Rằng sao?” Tôi ngắt lời anh.

Vidal thở dài.

“Cái đêm cha cậu qua đời…”

“... cái đêm cha tôi bị ám sát,” tôi lạnh lùng sửa lại.

“Đó là một sự nhầm lẫn. Cái chết của cha cậu là một sự nhầm lẫn.”

Tôi nhìn anh chằm chằm mà không hiểu.

“Những gã đàn ông đó không có thù oán gì với ông ấy. Họ đã nhầm.”

Tôi nhớ lại sắc mặt của ba tên sát thủ trong sương mù, mùi thuốc súng và máu cha chảy lênh láng, đen kịt, giữa hai bàn tay tôi.

“Tôi mới là người chúng muốn giết,” Vidal khẽ nói tiếp. “Một bạn hùn vốn cũ của cha tôi phát hiện ra vợ ông ta và tôi…”

Tôi lắng nghe tiếng cười u ám đang hình thành tận sâu trong đáy lòng. Cha tôi qua đời, người lỗ chỗ vết đạn, chỉ vì một cuộc lang chạ của Pedro Vidal vĩ đại.

“Nói đi, xin cậu đấy,” Vidal van vỉ.

“Chuyện thứ hai anh muốn nói với tôi là gì?”

Tôi chưa bao giờ thấy Vidal sợ hãi đến thế. Nỗi sợ rất hợp với anh.

“Tôi đã cầu hôn Cristina.”

Một quãng im lặng dài.

“Cô ấy đã đồng ý.”

Vidal cụp mắt nhìn xuống. Một người phục vụ bàn tiến tới với món khai vị. Anh ta đặt nó lên bàn rồi chúc chúng tôi ngon miệng. Vidal không dám đối diện tôi một lần nữa. Món khai vị nguội dần trong đĩa. Một hồi sau, tôi cầm cuốn Những bước chân trên thiên giới rồi chạy trốn.

Ngay chiều hôm đó, sau khi rời Ngôi nhà mạ vàng, tôi ngạc nhiên thấy mình bắt đầu xuôi xuống Rambla mà trước đó không hề nhận ra. Càng tiến lại gần ngã tư nơi bắt đầu phố Carmen, đôi bàn tay tôi càng run lên. Tôi dừng lại trước quầy kính của hiệu trang sức Bagué, vờ như đang ngắm những sợi dây chuyền vàng, hình cô tiên hay hình hoa, điểm hồng ngọc. Mặt tiền ba rốc và rườm rà của cửa tiệm El Indio nằm cách đó vài mét, và người ta những tưởng đó không chỉ đơn giản là một tiệm vải, mà là một cửa hàng bách hóa tràn ngập những kỳ quan tuyệt diệu và bất ngờ. Tôi chậm rãi lại gần rồi bước vào bên trong tiền sảnh dẫn tới cánh cửa. Tôi biết bà không thể nhận ra tôi, và chính tôi, có lẽ, cũng sẽ như vậy, tuy nhiên tôi vẫn đứng đó gần năm phút trước khi đủ dũng khí bước tới. Khi tôi đã quyết tâm, tim tôi đập thình thịch và hai bàn tay tôi đổ mồ hôi.

Những ngăn giá kê sát tường treo đầy những cuộn vải dày đủ loại, và trên các quầy, nhân viên bán hàng cầm theo thước dây và kéo chuyên dụng móc ở thắt lưng đang chỉ cho các phu nhân tư sản có người theo hầu cùng thợ may của họ xem những loại vải sang trọng như thể đó là những chất liệu quý.

“Tôi có thể giúp gì ông chăng?”

Đó là một người đàn ông vạm vỡ có giọng nói thơn thớt và thân hình bó chặt trong một bộ com lê vải flanen khiến người ta có cảm giác ông ta sắp nổ tung bất cứ lúc nào và rải rắc khắp cửa hàng những mảnh vải vụn phấp phới. Ông ta quan sát tôi với vẻ hạ cố, cùng một nụ cười khiên cưỡng và thù địch trên môi.

“Không,” tôi lẩm bẩm.

Đúng lúc đó, tôi nhìn thấy bà. Mẹ tôi đang bước xuống một cầu thang, tay cầm một nắm vải thừa. Vóc dáng bà đẫy đà thêm một chút và gương mặt bà, mờ nhạt hơn, biểu lộ nỗi mệt mỏi mơ hồ vì nếp sống quen thuộc và sự vỡ mộng. Người bán hàng, tức giận, tiếp tục nói với tôi, nhưng tôi hầu như không nghe thấy giọng ông ta. Bởi tôi chỉ nhìn thấy bà, người đang tiến lại gần và sắp sửa đi ngang qua tôi. Bà liếc nhìn tôi giây lát rồi khi thấy tôi đang quan sát bà, bà liền mỉm cười vẻ khúm núm, như thể người ta cười với khách hàng hoặc với ông chủ, rồi bà tiếp tục công việc của mình. Họng tôi nghẹn lại, nghẹn thắt đến nỗi khó khăn lắm tôi mới mở được miệng để khiến người bán hàng kia im lặng, và tôi mất một lúc mới tiến được về phía lối ra, mắt ầng ậng nước. Khi ra đến bên ngoài, tôi băng qua phố rồi bước vào một quán cà phê. Tôi ngồi xuống một bàn gần cửa kính nơi có thể quan sát cửa ra vào tiệm El Indio rồi tôi chờ đợi.

Gần một tiếng rưỡi đồng hồ trôi qua như thế, bỗng người bán hàng đã bắt chuyện với tôi xuất hiện rồi hạ tấm lưới sắt ở lối vào. Ít lâu sau, đèn đuốc lần lượt tắt, một vài nhân viên làm việc trong tiệm đi qua. Tôi đứng dậy rồi đi ngược lên phố. Một cậu nhóc chừng mười tuổi đang ngồi dưới cổng nhà ngay cạnh và nhìn tôi. Tôi ra hiệu cho cậu nhóc lại gần. Cậu ta làm theo, tôi giơ cho cậu ta thấy một đồng tiền. Cậu ta cười ngoác miệng và tôi nhận thấy cậu ta bị mất mấy cái răng.

“Cháu nhìn thấy cái gói này chứ? Chú muốn nhờ cháu đưa nó cho một bà sắp sửa đi ra. Cháu sẽ nói với bà ấy rằng có người nhờ cháu chuyển nó cho bà ấy, nhưng đừng nói là chú nhé. Cháu hiểu chứ?”

Cậu nhóc gật đầu. Tôi đưa cho cậu ta đồng tiền và cuốn sách.

“Giờ thì chúng ta đợi nhé.”

Chúng tôi không phải đợi lâu. Ba phút sau, bà đi tới. Bà đang nhằm hướng Rambla.

“Là bà ấy đấy. Cháu thấy rồi chứ?”

Mẹ tôi dừng lại một lát trước cổng nhà thờ Betlem và tôi ra hiệu cho cậu nhóc chạy về phía bà. Tôi chứng kiến cảnh tượng từ xa nên không thể nghe thấy họ nói với nhau những gì. Cậu nhóc đưa cho mẹ tôi cái gói và bà nhìn nó vẻ ngạc nhiên, ngần ngại. Cậu nhóc cố nài và cuối cùng, bà nhận cái gói, cậu nhóc bèn chạy biến đi. Hoang mang, bà nhìn quanh. Bà nhấc thử xem cái gói nặng nhẹ ra sao, xem xét kỹ lớp giấy đỏ bọc ngoài. Cuối cùng, sự tò mò mạnh hơn cả nên bà mở nó ra.

Tôi trông thấy bà rút cuốn sách ra. Bà cầm nó bằng hai tay, nhìn bìa sách, rồi lật lại để xem trang bìa bốn. Tôi thở không ra hơi và muốn bước về phía bà, nói chuyện với bà, nhưng tôi không làm nổi. Tôi đứng tại chỗ, cách mẹ vài mét, theo dõi bà trong khi bà không hề nhận ra sự hiện diện của tôi, cho đến khi bà bước tiếp, cuốn sách trên tay, thẳng hướng quảng trường Colon. Khi đi qua trước Palau de la Virreina, bà nhìn thấy một cái thùng rác và quẳng cuốn sách vào đó. Tôi nhìn thấy bà xuôi xuống Rambla rồi biến mất trong đám đông như thể chưa bao giờ xuất hiện.

19

Sempere cha chỉ có một mình trong hiệu sách, ông đang dán lại một cuốn Fortunata và Jacinta bị long gáy thì bỗng ngẩng đầu lên và nhìn thấy tôi đứng đằng sau cửa. Chỉ cần vài giây là đủ để ông nhận ra tôi đang ở trong tình trạng nào. Ông mời tôi vào bên trong. Ngay khi tôi bước vào, ông bảo tôi ngồi xuống.

“Sắc mặt cậu kém lắm, Martín . Cậu nên đi khám bác sĩ. Nếu cậu sợ, ta sẽ đi cùng. Ta cũng thế đấy, bác sĩ khiến ta khiếp hãi với những chiếc áo blu trắng và trong tay luôn cầm những vật sắc nhọn, nhưng đôi khi cũng phải gặp họ thôi.”

“Chỉ là cơn đau đầu thôi, bác Sempere ạ. Cháu đỡ nhiều rồi.”

Sempere rót cho tôi một cốc nước khoáng Vichy.

“Cậu cầm lấy. Thứ này chữa lành tất cả, ngoại trừ bệnh ngốc, đó là thứ đại dịch không ngừng lan rộng.”

Tôi gượng cười trước câu đùa của Sempere. Tôi uống cạn cốc nước và thở dài. Cơn buồn nôn dâng trong cổ họng tôi và một áp lực dồn dập đập đằng sau mắt trái. Trong một giây, tôi cứ ngỡ mình sắp ngất. Tôi vừa hít thở sâu vừa cầu nguyện để không gục xuống một đống. Số phận, tai ác đến mức đó có thể là quan điểm của nó về sự hóm hỉnh, đâu có dẫn tôi tới tận hiệu sách của Sempere với mục đích duy nhất là để lại cho bạn tôi, thay lời cảm ơn tất cả những hành động tốt đẹp của ông, một xác chết thay vì tiền thưởng. Tôi cảm thấy một bàn tay nhẹ nhàng đỡ lấy trán mình: Sempere. Tôi mở mắt và thấy chủ hiệu sách và con trai ông, vừa bước vào, đang quan sát tôi với vẻ mặt buồn thảm.

“Tôi báo bác sĩ nhé?” Sempere con hỏi.

“Cảm ơn, tôi cảm thấy khá hơn rồi. Khá hơn rất nhiều rồi.”

“Cậu có một cách cảm thấy khá hơn khiến người ta nổi da gà đấy. Cậu xám ngắt đi rồi kìa.”

“Thêm chút nước nữa nhé?”

Sempere con vội vã đi rót đầy cốc nước.

“Hãy thứ lỗi cho cảnh tượng này,” tôi thì thầm. “Tôi xin đảm bảo mình không hề chuẩn bị trước.”

“Đừng nói ngốc thế.”

“Có lẽ cậu ấy sẽ khá hơn nếu ăn thứ gì đó ngọt, biết đâu đó là một cơn hạ đường huyết...,” người con trai gợi ý.

“Hãy tới tiệm bánh ở góc phố rồi mua bánh ngọt về đây,” ông chủ hiệu sách nhất trí.

Khi chúng tôi còn lại với nhau, Sempere nhìn vào mắt tôi.

“Cháu thề với bác là cháu sẽ đi khám bác sĩ,” tôi cam đoan.

Vài phút sau, con trai chủ hiệu sách quay về với một túi giấy đựng những gì ngon nhất anh có thể tìm thấy trong tiệm bánh của khu phố. Anh đưa cho tôi túi bánh, tôi chọn một chiếc bánh xốp kiểu Pháp mà vào những dịp khác, đối với tôi hấp dẫn không kém gì bộ mông của một đội viên hợp xướng.

“Ăn đi,” Sempere hạ lệnh.

Tôi ngoan ngoãn ăn chiếc bánh xốp. Tôi dần dần cảm thấy khá hơn.

“Trông như cậu ấy sống lại vậy,”người con trai nhận xét.

“Với những sản phẩm của tiệm bánh này, có thứ gì mà người ta không chữa lành được chứ…”

Đúng lúc đó, chuông cửa reo vang. Một khách hàng bước vào cửa hiệu, và sau cái khoát tay của người cha, Sempere con tạm biệt chúng tôi để ra tiếp khách. Chủ hiệu sách ở lại bên tôi, cố gắng bắt mạch cho tôi với ngón trỏ ấn trên cổ tay tôi.

“Bác Sempere, bác có nhớ cách đây đã nhiều năm, bác từng nói với cháu rằng, nếu một ngày nào đó, cháu muốn cứu một cuốn sách, nhưng cứu một cách thực sự kia, cháu nên nói với bác?”

Sempere liếc nhìn cuốn sách tôi đã lượm lại từ thùng rác nơi mẹ tôi quẳng vào, lúc bấy giờ tôi vẫn đang cầm nó trên tay.

“Chờ ta năm phút nhé.”

Màn đêm bắt đầu buông khi chúng tôi xuôi xuống Rambla giữa đám đông ra ngoài dạo mát sau một buổi chiều nóng nực và ẩm ướt. Cơn gió nhẹ vừa mới nổi lên và, từ trên ban công cùng khung cửa sổ mở toang, người dân ngắm những bóng người diễu hành dưới một bầu trời đầy những ngọn lửa màu hổ phách. Sempere rảo bước và chỉ chậm lại khi chúng tôi tới trước mái vòm sẫm màu mở ra lối vào phố Arc del Teatre. Trước khi đi qua dưới cổng vòm, ông nhìn tôi vẻ trịnh trọng rồi tuyên bố:

“Martín, điều mà bây giờ cậu sắp khám phá đây, cậu không nên kể cho bất cứ ai, thậm chí cả Vidal cũng không. Không ai hết.”

Tôi gật đầu, tò mò vì giọng nghiêm trọng và bí mật của ông chủ hiệu sách. Tôi theo Sempere vào con hẻm, một khe hở giữa những tòa nhà âm u và đổ nát dường như nghiêng mình như khóm liễu bằng đá, khép lại trên đường chân trời mảnh giữa những sân hiên. Chúng tôi nhanh chóng tới trước một cánh cổng lớn bằng gỗ có vẻ như dẫn vào một thánh đường cổ kính mà người ta ngỡ rằng nó đã chìm khuất dưới đáy một đầm lầy ròng rã một thế kỷ. Sempere leo hai bậc tam cấp dẫn lên cánh cổng rồi cầm lấy cái búa gõ cửa bằng đồng hình mặt quỷ con mỉm cười. Ông gõ ba lần rồi lại xuống đứng gần tôi để chờ.

“Giờ thì điều mà cậu sắp nhìn thấy đây, cậu không được kể lại…”

“...cho bất cứ ai. Thậm chí là Vidal. Không ai hết.”

Sempere gật đầu, vẻ mặt nghiêm nghị. Chúng tôi chờ khoảng hai phút mới nghe thấy thứ giống như âm thanh của hàng trăm ổ khóa hoạt động cùng lúc. Cánh cửa hé mở với một tiếng rên rất trầm, xuất hiện gương mặt của một người đàn ông trung niên, tóc lơ thơ, vẻ mặt chim săn mồi và ánh mắt xuyên thấu.

“Như thể ngần này chúng ta còn chưa đủ đông. Là Sempere và một tân binh!” người đàn ông phản đối. “Mà hôm nay ông ấy dẫn ai đến chỗ tôi thế này? Thêm một gã què văn chương, loại người không kết hôn vì họ thích sống cùng mẹ hơn chăng?”

Sempere không để mình bối rối bởi màn đón tiếp mỉa mai cay độc.

“Martín, ta giới thiệu với cậu Isaac Montfort, người canh giữ nơi này, mà lòng tốt được thể hiện theo lối cách ngôn. Hãy để ý tất cả những lời ông ấy sắp nói với cậu. Isaac, đây là David Martín, một nhà văn, một người bạn hết sức thân thiết mà tôi hoàn toàn tin tưởng.”

Người tên Isaac dò xét tôi từ đầu đến chân với vẻ hào hứng hơn là thận trọng rồi liếc nhìn Sempere.

“Người ta không bao giờ có thể tin tưởng một nhà văn. Xem nào: Sempere đã giải thích với cậu các quy tắc chưa?”

“Bác ấy chỉ nói rằng tôi không nên kể với bất cứ ai những gì sắp chứng kiến ở nơi đây.”

“Đó là quy tắc đầu tiên và quan trọng nhất. Nếu cậu không tôn trọng nó, tôi sẽ tự tay vặn cổ cậu. Cậu nắm được tinh thần chung rồi chứ?”

“Trăm phần trăm.”

“Nếu vậy thì đi thôi,” Isaac nói rồi ra hiệu cho tôi bước vào.

“Tạm biệt nhé, Martín, ta để hai vị lại với nhau. Ở đây hai vị sẽ được an toàn.”

Tôi hiểu Sempere không nói đến tôi mà nói đến cuốn sách. Ông ôm tôi thật chặt rồi biến mất trong màn đêm. Tôi bước vào dưới cổng vòm và người tên Isaac gạt một cái cần đằng sau cánh cổng. Cả nghìn cơ chế liên kết giữa chúng trong một mạng nhện những thanh treo và ròng rọc khép cánh cổng lại. Isaac cầm một chiếc đèn lồng đặt dưới đất lên rồi đưa nó lên ngang mặt tôi.

“Sắc mặt cậu kém lắm,” ông ta tuyên bố.

“Tôi bị khó tiêu,” tôi ứng đối.

“Khó tiêu gì?”

“Thực tế.”

“Cậu không phải là người duy nhất,” ông ta khẳng định.

Chúng tôi đi dọc một hành lang dài hai bên phủ bóng tối lờ mờ, chỉ thấp thoáng hiện lên những bức bích họa và những cầu thang cẩm thạch. Chúng tôi tiến sâu vào trong tòa nhà đế vương này và phía trước chúng tôi chẳng bao lâu sau đã hiện ra lối vào của thứ có vẻ như là một căn phòng rộng.

“Cậu mang theo thứ gì đó?“ Isaac hỏi.

“Những bước chân trên thiên giới. Một cuốn tiểu thuyết.”

“Cậu đang nói đến một nhan đề sách kia đấy. Cậu không phải là tác giả sao?”

“Tôi e là có.”

“Và ngoài cuốn đó ra, cậu từng viết gì nữa?”

“Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa, tập một đến tập hai mươi bảy, cùng với nhiều thứ khác.”

Isaac quay lại và mỉm cười, vẻ hoan hỉ.

“Ignatius B. Samson?”

“Hân hạnh phục vụ ngài, và cầu cho hắn được yên giấc ngàn thu.”

Đúng lúc đó, người canh gác bí ẩn dừng chân rồi đặt chiếc đèn lồng lên thứ dường như là một lan can treo lơ lửng đối diện một mái vòm rộng mênh mông. Tôi ngước mắt nhìn và sững sờ không thốt nên lời. Một mê cung khổng lồ những chiếc cầu nhỏ, những lối đi và những giá kệ chất hàng trăm nghìn cuốn sách đang dựng lên trước mắt tôi, tạo thành một thư viện khổng lồ với những cảnh tượng khó tin. Một đám chằng chịt những đường hầm chạy xuyên qua khối kiến trúc rộng thênh thang leo dần theo hình xoáy ốc về phía một đỉnh vòm lớn ốp kính nơi lọc những bức rèm ánh sáng và bóng tối. Một vài bóng người chơ vơ băng qua cầu nhỏ và những bậc thang hoặc thăm dò tỉ mỉ những hành lang của thánh đường sách vở và ngôn từ này. Tôi không tin nổi vào mắt mình và bàng hoàng nhìn Isaac Montfort. Ông mỉm cười như một tay cáo già tận hưởng hiệu ứng của mánh khóe ưa dùng.

“Ignatius B. Samson, chào mừng đến Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên.”

20

Tôi theo người canh gác xuống tận nền của gian giữa rộng rãi chứa mê cung đó. Nền nhà mà chúng tôi đặt chân lên được tạo thành từ những tấm đá lát lớn và những bia mộ, với những câu văn khắc trên bia mộ, những cây thánh giá và những khuôn mặt khắc mờ trong đá. Người canh gác rọi chiếc đèn lồng chạy khí ga trên một vài mảnh của trò chơi ghép hình rùng rợn này để tôi có thể chiêm ngưỡng.

“Đây là những vết tích của một nghĩa địa cổ,” ông ta giải thích. “Nhưng cái này không phải để gợi ý cho cậu đâu nhé: đừng có chơi tôi một vố bằng cách toi đời ở đây.”

Chúng tôi tiếp tục bước để tới một khu vực, ở ngay trước khối kiến trúc trung tâm, có vẻ để thay thế tiền sảnh. Isaac đọc thuộc lòng cho tôi nghe một loạt quy tắc và nghĩa vụ, thi thoảng lại hướng về tôi một ánh mắt mà tôi cố gắng xoa dịu bằng cách ngoan ngoãn tỏ ra đồng tình.

“Điều một: nếu một người tới đây lần đầu tiên, anh ta có quyền chọn một cuốn sách, bất kỳ cuốn nào anh ta muốn, trong số những cuốn có ở đây. Điều hai: bắt đầu từ khoảnh khắc nhận một cuốn sách, anh ta nhận nghĩa vụ bảo vệ nó và làm tất cả những gì có thể để không bao giờ đánh mất nó. Và chuyện này, là chuyện sống còn. Có thắc mắc gì không?”

Tôi ngẩng đầu nhìn về phía mê cung rộng thênh thang.

“Làm thế nào để chọn một cuốn sách duy nhất giữa toàn bộ những cuốn sách ở đó?”

Isaac nhún vai.

“Một vài người muốn tin rằng chính cuốn sách chọn họ... số phận, theo một cách nào đó. Những gì hiện hữu trước mặt cậu đây là tập hợp hàng thế kỷ những cuốn sách đã biến mất và bị lãng quên, những cuốn sách bị kết án để mãi mãi bị phá hủy và câm lặng, những cuốn sách bảo tồn ký ức và tâm hồn của thời gian và những điều kỳ diệu mà không một ai còn nhớ tới. Không một ai trong chúng ta, ngay cả những người già nhất, biết chính xác nơi này được tạo ra từ khi nào và do ai. Có lẽ nó gần như cổ kính ngang với thành phố và đã lớn lên cùng với thành phố, trong bóng tối của thành phố. Chúng ta biết nó đã được xây dựng cùng những di tích dinh thự, nhà thờ, nhà ngục và bệnh viện một ngày nào đó từng mọc lên tại đây. Tòa kiến trúc chính bắt nguồn từ thế kỷ XVIII, và kể từ đó nó không ngừng thay đổi. Xưa kia, Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên từng được giấu dưới tầng ngầm của thành phố trung đại này. Một số người dám chắc là vào thời Tòa án dị giáo, có những trí thức, những bộ óc tự do, giấu sách cấm trong quách hay chôn chúng dưới hầm hài cốt rải rác trong toàn thành phố để bảo vệ chúng, với hy vọng các thế hệ tương lai sẽ tìm ra. Giữa thế kỷ trước, người ta đã phát hiện một hành lang dài dẫn lối trong lòng mê cung này về phía tầng ngầm của một thư viện cổ, ngày nay đã đóng cửa và lạc mất trong đống đổ nát của một giáo đường Do Thái cổ thuộc khu phố Call. Khi những thành trì cuối cùng của thành phố sụp đổ, sụt lở đất đã diễn ra và hành lang này bị ngập trong dòng thác nước vốn suốt bao thế kỷ chảy dưới nơi ngày nay là Rambla. Bởi vậy nên kể từ đó không thể đi qua được hành lang này, nhưng chúng tôi đồ rằng lâu nay nó từng là một trong những lối đi chính dẫn vào thư viện. Phần lớn tòa kiến trúc chính đã được mở rộng vào thế kỷ XIX. Trong toàn thành phố không có quá một trăm người biết về sự tồn tại của nơi này và tôi hy vọng Sempere không phạm phải sai lầm khi đưa cậu vào số đó…”

Tôi chối đây đẩy, nhưng Isaac quan sát tôi vẻ hoài nghi.

“Điều ba: cậu có thể giấu cuốn sách của mình ở bất kỳ đâu tùy thích.”

“Và nếu tôi lạc đường?”

“Một điều bổ sung, của riêng tôi: hãy cố gắng để không bị lạc.”

“Ai đó đã từng bị lạc sao?”

Isaac buột một tiếng thở dài.

“Hồi tôi mới tập tọe vào nghề, cách đây đã nhiều năm rồi, người ta thường kể tôi nghe câu chuyện về Daríos Albertí de Cymerman. Dĩ nhiên, tôi đoán rằng Sempere chưa kể với cậu…”

“Cymerman ư? Phải chăng là sử gia?”

“Không, người thuần hóa hải cẩu. Cậu biết được bao nhiêu Daríos Albertí de Cymerman nào? Giữa mùa đông năm 1889, Cymerman đột nhập vào mê cung này rồi biến mất suốt một tuần ròng rã. Người ta tìm thấy anh ta nấp tại một trong những đường hầm, dở sống dở chết vì khiếp sợ. Anh ta tự giam mình sau nhiều dãy sách thiêng để tránh bị nhìn thấy.”

“Bị ai nhìn thấy kia?”

“Người đàn ông mặc đồ đen. Cậu chắc là Sempere chưa kể gì với cậu chứ?”

“Hoàn toàn chắc chắn.”

Isaac hạ giọng rồi nói tiếp bằng giọng tâm tình:

“Một vài thành viên, theo năm tháng, đôi khi đã nhìn thấy người đàn ông mặc đồ đen trong các đường hầm của mê cung. Họ miêu tả hắn mỗi người một cách khác nhau. Một vài người khẳng định đã trò chuyện cùng hắn. Có thời, tin đồn lan truyền rằng người đàn ông mặc đồ đen là hồn ma của một tác giả bị nguyền rủa, rằng một thành viên đã phản bội khi lơ là việc bảo vệ một trong những cuốn sách ông viết, cuốn sách mà anh ta chọn mang theo. Cuốn sách đã vĩnh viễn biến mất và tác giả quá cố luôn lang thang trong các hành lang này đòi rửa hận: cậu biết đấy, loại chuyện kể kiểu Henry James này lúc nào cũng được yêu thích.”

“Ông không định nói ông tin chuyện đó chứ?”

“Dĩ nhiên là không. Tôi thì có một thuyết khác. Thuyết của Cymerman.”

“Và đó là...?”

“Là người đàn ông mặc đồ đen là chủ nhân của nơi này, cha đẻ của toàn bộ tri thức bí mật và bị cấm đoán, của kiến thức và ký ức, người mang ánh sáng của những nhà biên niên sử và những nhà văn từ thời xa xưa... Thiên thần hộ mệnh của chúng tôi, thiên thần của những lời nói dối và của màn đêm.”

“Ông đùa tôi chắc.”

“Mê cung nào cũng có nhân ngưu Minotaur của nó,” Isaac tuyên bố.

Ông nở nụ cười bí ẩn rồi chỉ cho tôi lối vào mê cung.

“Toàn bộ chỗ này là của cậu.”

Tôi men theo chiếc cầu nhỏ dẫn tới một trong những lối vào rồi chậm rãi tiến vào một hành lang dài những cuốn sách tạo thành đường cong dốc lên. Tới cuối đường cong, đường hầm chia thành bốn hành lang, tạo thành một bùng binh nhỏ, từ đó bắt đầu một cầu thang xoáy ốc cao ngất. Tôi leo cầu thang tới một thềm nghỉ hẹp, trên đó lại mở ra ba đường hầm nữa. Tôi liều lĩnh tiến vào đường hầm mà theo tôi sẽ dẫn đến trung tâm tòa nhà. Khi đi ngang qua, tôi lướt nhẹ ngón tay qua hàng trăm cuốn sách. Tôi để mặc mình thấm đượm mùi hương, ánh sáng len lỏi qua những cửa thông sáng và những chiếc đèn lồng bằng thủy tinh bố trí trong tòa nhà bằng gỗ, và chập chờn luân phiên giữa những mặt gương và bóng tối. Tôi bước không mục đích suốt gần nửa tiếng đồng hồ, cuối cùng tới một căn phòng kín nơi có kê một bộ bàn ghế. Bốn bề tường được tạo nên từ sách và có vẻ vững chắc, ngoại trừ một khoảng trống khiến ta đoán biết rằng một cuốn sách đã được ai đó lấy đi. Tôi quyết định rằng lỗ hổng ấy sẽ là chỗ nương náu mới của cuốn Những bước chân trên thiên giới. Tôi chiêm ngưỡng lần cuối cùng bìa sách và đọc lại đoạn đầu tiên, hình dung khoảnh khắc khi, với một chút may mắn và vào lúc tôi đã qua đời, bị lãng quên từ hàng nhiều năm, ai đó sẽ bước đi trên cùng con đường này rồi tới cùng căn phòng này để tìm ra một cuốn sách vô danh nơi tôi đặt vào tất cả những gì mình có để cho đi. Tôi đặt nó vào chỗ đó như thể chính tôi sẽ dừng chân trên tầng giá này. Đúng lúc ấy, tôi nhận ra một sự hiện diện đằng sau mình: tôi quay lại và phát hiện ra, đang nhìn chăm chú vào mắt tôi chính là người đàn ông mặc đồ đen.

21

Ngay lúc đó, tôi không nhận ra mình trong gương, một trong nhiều gương tạo thành chuỗi ánh sáng mảnh chạy dọc các hành lang mê cung. Tôi nhìn thấy hình ảnh phản chiếu của khuôn mặt và da thịt mình, nhưng đôi mắt lại thuộc về một kẻ xa lạ. Đục ngầu và hắc ám, vô cùng dữ dằn. Tôi ngoảnh mặt đi trong khi cơn buồn nôn lại dâng lên. Tôi ngồi xuống chiếc ghế cạnh bàn và hít thở sâu. Tôi hình dung rằng ngay cả bác sĩ Trias hẳn cũng sẽ thấy thú vị với ý tưởng mà theo đó thứ đang trú ngụ trong não tôi, khối u, như ông thích gọi, đã quyết định giáng xuống tôi đòn kết liễu ngay tại nơi này và ban cho tôi vinh dự là công dân thường trú đầu tiên của Nghĩa địa những tiểu thuyết gia bị lãng quên. Được chôn cùng tác phẩm sau cùng và thê thảm, thứ đã dẫn anh ta tới hầm mộ. Ai đó sẽ tìm ra tôi ở đó sau mười tháng hoặc mười năm, hoặc có thể không bao giờ. Một cái kết vĩ đại, xứng tầm Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa.

Điều cứu tôi, đó là điệu cười cay đắng giải thoát tâm hồn tôi và khôi phục giúp tôi khái niệm về nơi tôi đang ngồi và về việc tôi tới đây làm. Tôi sắp sửa đứng dậy thì bỗng nhìn thấy nó. Một cuốn sách thô kệch, sẫm màu và gáy không có nhan đề rõ ràng. Nó nằm trên cùng một chồng sách bốn cuốn ở đầu bàn. Tôi cầm lấy nó. Hình như nó được đóng bằng da hoặc bằng chất liệu nào đó khác đã cũ sờn và đen nhẻm, không phải bởi màu nhuộm mà bởi vô số những lượt giở sách. Những chữ trong nhan đề, tôi thấy dường như được in chìm bằng sắt nóng, đã bị xóa, nhưng vẫn có thể đọc rõ ràng trên trang bốn:

Lux aeterna

D. M.

Tôi đồ rằng những chữ cái đầu này, trùng với những chữ cái đầu tên tôi, chính là tên tác giả, nhưng cuốn sách không chứa bất cứ dấu hiệu khả dĩ nào khác để khẳng định điều đó. Tôi lật nhanh vài trang và nhận thấy ít nhất năm ngôn ngữ khác nhau luân phiên xuất hiện trong bản văn. Tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức, tiếng La tinh, tiếng Pháp và tiếng Do Thái cổ. Tôi đọc hú họa một đoạn gợi nhắc một bài kinh cầu nguyện mà tôi không hề nhớ có trong nghi lễ truyền thống, và tôi tự hỏi liệu cuốn sách có phải là một dạng sách kinh lễ hoặc tuyển tập những lời cầu nguyện. Bản văn điểm xuyết những con số và được phân thành đoạn với những dòng tiêu đề gạch chân có vẻ như để đánh dấu những hồi hay những đơn vị theo chủ đề. Tôi càng xem kỹ, nó lại càng gợi cho tôi nhớ đến những cuốn sách phúc âm và những sách giáo lý Cơ Đốc ngày còn đi học.

Lẽ ra tôi có thể đi tiếp con đường đang đi, chọn một cuốn sách khác giữa hàng trăm nghìn cuốn sách và ra khỏi đó để không bao giờ quay trở lại. Tôi gần như đã ngỡ mình sẽ hành động như vậy cho đến khi nhận ra mình đang quay trở lại bằng lối đi qua các đường hầm và hành lang của mê cung, cuốn sách trong tay như một vật ký sinh dính chặt vào da tôi. Trong khoảnh khắc, tôi chợt thoáng nghĩ cuốn sách còn muốn rời khỏi nơi này hơn cả tôi nên nó đã dẫn bước tôi. Sau khi đảo nhiều vòng và vài lần đi ngang qua trước chính bản in của tập thứ tư trong trọn bộ Le Fanu, tôi thấy mình đứng trước cầu thang xoáy ốc dẫn xuống bên dưới mà không hiểu tại sao, và từ đó, tôi tìm được con đường dẫn tới lối ra mê cung. Tôi cứ chắc mẩm Isaac sẽ đợi mình ở ngưỡng cửa nhưng lại không hề thấy dấu hiệu nào chứng tỏ sự hiện diện của ông, tuy nhiên tôi tin chắc mình đang bị quan sát trong bóng tối. Mái vòm rộng lớn của Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên chìm trong im lặng tột bậc. Tôi gọi:

“Isaac?“

Tiếng vọng câu nói của tôi tan vào bóng tối. Tôi chờ vài giây trong vô vọng rồi hướng về phía cửa ra. Bóng tối màu xanh lơ lọt qua đỉnh vòm mờ dần và chẳng bao lâu sau, quanh tôi, bóng tối hầu như dày đặc. Sau khi tiến thêm vài bước nữa, tôi để ý thấy có ánh sáng chập chờn nơi cuối hành lang và nhận ra người canh gác đã để lại chiếc đèn lồng ở thềm cửa chính. Tôi quay lại lần cuối để nhìn chăm chú vào bóng tối nơi hành lang. Tôi xoay tay gạt kích hoạt hệ thống thanh treo và ròng rọc. Những bánh xe của ổ khóa tách ra từng cái một rồi cánh cửa hé mở vài xăng ti mét. Tôi đẩy cửa hở một khe vừa đủ rộng để có thể lách qua. Trong vài giây, cánh cửa bắt đầu khép lại, rồi một tiếng vọng thâm trầm chỉ ra rằng nó đã một lần nữa được đóng kín.

22

Càng đi xa khỏi nơi đó, phép thuật của nó càng rời bỏ tôi và tôi lại một lần nữa cảm thấy buồn nôn và đau đớn. Tôi ngã lăn lóc mất hai lần, lần đầu tiên trên phố Rambla và lần thứ hai trong lúc toan băng qua phố Layetana, nơi một cậu nhóc đỡ tôi dậy và tránh cho tôi khỏi bị xe điện cán. Khó nhọc lắm tôi mới lết về được tới trước cửa nhà. Ngôi nhà vẫn cửa đóng then cài im ỉm cả ngày trời, và hơi nóng, hơi nóng ẩm ướt và âm ỉ đang mỗi ngày bóp nghẹt thành phố hơn một chút, phảng phất bên trong dưới dạng một thứ bụi ánh sáng. Tôi leo tới tận phòng làm việc trên tòa tháp rồi mở toang các cửa sổ. Một chút gió nhẹ thổi dưới bầu trời giăng kín mây đen đang chầm chậm xoay vần phía trên Barcelona. Tôi đặt cuốn sách lên bàn làm việc, chắc mẩm sau này mình sẽ có khối thời gian để xem xét kỹ lưỡng. Hoặc có lẽ không. Có lẽ thời gian của tôi đang cạn dần. Từ giờ trở đi điều này dường như không quan trọng.

Khó khăn lắm tôi mới có thể đứng vững và tôi cần nằm dài ra trong bóng tối. Tôi với lấy một lọ codein dạng viên trong một ngăn kéo rồi nuốt một hơi ba, bốn viên. Tôi cất lọ thuốc vào túi áo rồi lại xuống cầu thang mà hoàn toàn không chắc chắn là mình có thể đi một mạch tới được phòng ngủ. Khi đã ở hành lang, tôi thấy dường như có một điểm sáng nhấp nháy trong luồng sáng bên dưới cửa ra vào, như thể ai đó đang đứng bên kia cửa. Tôi vừa vịn vào tường vừa chậm chạp tiến về phía lối vào.

“Ai đó?” Tôi hỏi.

Không một câu trả lời, không một tiếng động. Tôi ngập ngừng giây lát, rồi bước ra thềm nghỉ. Tôi cúi người nhìn qua cầu thang dẫn đến tầng trệt. Những bậc thang đổ xuống theo hình trôn ốc rồi mất hút trong bóng tối. Không có ai. Tôi trở lại phía cửa rồi nhận thấy tia sáng chập chờn của cây đèn lồng nhỏ đang soi chiếu thềm nghỉ. Tôi quay trở vào rồi khóa cửa, điều tôi thường xuyên quên làm. Đúng lúc ấy tôi nhìn thấy nó. Một chiếc phong bì màu đen mép khía răng cưa. Ai đó đã nhét nó qua khe cửa. Tôi quỳ xuống nhặt nó lên. Chất giấy xốp, nặng. Phong bì gắn xi và đề tên tôi. Trên dấu xi in hình thiên thần dang cánh.

Martín thân mến

Tôi sẽ ghé qua thành phố một thời gian, tôi rất mong có thể tranh thủ gặp cậu và có lẽ là nhắc lại lời đề nghị từ phía tôi. Tôi sẽ hết sức biết ơn cậu, trong trường hợp cậu không có cái hẹn nào khác, nếu cậu chấp nhận cùng tôi dùng bữa, vào hồi mười giờ tối thứ Sáu ngày 13 tới đây, tại một căn biệt thự nhỏ mà tôi đã thuê cho chuỗi ngày lưu lại Barcelona. Nó nằm ở góc phố Olot giao với phố San José thuộc khu Montana, gần lối vào công viên Guell. Tôi hy vọng cậu có thể đáp ứng nguyện vọng của tôi.

Bạn cậu,

ANDREAS CORELLI

Tôi buông rơi lá thư xuống đất rồi lê bước vào phòng ngoài. Tới đó, tôi nằm dài xuống trường kỷ, náu mình trong bóng tối. Bảy ngày nữa là tới hẹn. Tôi cười thầm trong bụng. Tôi không tin mình sống thêm được bảy ngày nữa. Tôi nhắm mắt, cố tìm giấc ngủ. Tiếng rít triền miên trong tai tôi dường như to hơn bao giờ hết. Những ánh chớp sáng trắng thắp lên trong đầu tôi theo mỗi nhịp tim.

Thậm chí anh sẽ không còn có thể nghĩ tới việc viết.

Tôi mở choàng mắt và nhìn chăm chăm bóng tối màu xanh lơ nơi phòng ngoài. Trên mặt bàn ngay gần chỗ tôi nằm là cuốn album ảnh cũ mà Cristina đã để lại cho tôi. Tôi không đủ can đảm vứt nó đi và hầu như đã không động đến nó. Tôi giơ tay về phía nó và lật vài trang cho tới khi nhìn thấy bức ảnh đang tìm kiếm. Tôi giật nó khỏi mặt giấy rồi ngắm thật kỹ. Cô bé Cristina đang tay trong tay dạo bước cùng một người đàn ông xa lạ trên con đê lấn ra biển. Tôi áp chặt bức ảnh vào ngực rồi buông mình theo cơn mệt. Nỗi cay đắng và cơn giận của ngày hôm nay, của những năm gần đây chầm chậm dịu đi, và tôi bị xâm chiếm bởi một bóng tối nóng nực đầy giọng nói và những bàn tay đang chờ đợi tôi. Tôi muốn chìm đắm trong đó, khao khát ấy mạnh hơn tất thảy những gì tôi từng khao khát trong đời mình, nhưng có điều gì đó bùng nổ trong tôi, và giống như một nhát dao, một ánh chớp sáng lóa và đau đớn bứt tôi khỏi giấc mơ dễ chịu vốn hứa hẹn là không bao giờ kết thúc kia.

Chưa đâu, giọng nói thì thào. Chưa đâu.

Tôi biết đã nhiều ngày trôi qua bởi thi thoảng tôi thức giấc và hình như thấy ánh mặt trời lọt qua các khe cửa chớp. Nhiều lúc, tôi ngỡ nghe thấy tiếng gõ cửa và những giọng nói kêu tên tôi trước khi tắt lịm. Nhiều giờ hoặc nhiều ngày sau, tôi rờ tay lên mặt mình và chạm vào máu trên khóe môi. Tôi không biết liệu mình đang xuống phố hay đang mơ là mình làm chuyện đó, nhưng không hiểu bằng cách nào tôi đã tới đó, tôi thấy mình ở Paseo del Born, đang dạo bước về phía thánh đường Santa María del Mar. Những con phố hoang vắng dưới ánh trăng bàng bạc. Tôi ngước mắt và ngỡ nhìn thấy bóng ma của một cơn bão đen đang dang cánh phía trên thành phố. Một làn ánh sáng trắng rạch ngang dọc bầu trời và một làn mưa rơi như một mớ dao găm pha lê. Một giây trước khi giọt mưa đầu tiên chạm đất, thời gian ngưng lại và cả trăm nghìn giọt nước mắt ánh sáng treo lơ lửng trong không trung như những hạt bụi. Tôi đoán rằng ai đó hoặc thứ gì đó đang dạo bước đằng sau mình. Tôi cảm thấy hơi thở của nó phả vào gáy tôi, lạnh lẽo và thấm đẫm mùi hôi thối của da thịt thối rữa và lửa. Tôi cảm thấy những ngón tay của nó, dài và mảnh, găm vào da thịt tôi, và đúng lúc đó, xuyên qua làn mưa lơ lửng, xuất hiện trước mắt tôi cô bé chỉ sống trong bức ảnh mà tôi đang áp lên ngực. Cô bé cầm tay tôi và dẫn tôi đi trên con đường trở lại ngôi nhà có tòa tháp, bỏ lại đằng sau chúng tôi sự hiện diện băng giá đang luồn lỏi sau lưng tôi. Khi tôi tỉnh lại, bảy ngày đã trôi qua.

Bình minh ngày thứ Sáu 13 tháng Bảy đang lên.

23

Pedro Vidal và Cristina Sagnier kết hôn ngay buổi chiều hôm đó. Hôn lễ diễn ra vào hồi năm giờ chiều tại nhà thờ nhỏ thuộc tu viện Pedralbes, và chỉ một bộ phận nhỏ gia tộc Vidal tới dự, thiếu vắng hẳn các nhân vật quan trọng trong gia tộc, bao gồm cha chú rể. Nếu có những kẻ độc mồm độc miệng, hẳn chúng sẽ chế giễu rằng cái ý ngông của thành viên nhỏ tuổi nhất là kết hôn cùng con gái tài xế riêng đã giội một gáo nước lạnh lên vinh quang dòng họ. Nhưng bè lũ độc mồm độc miệng đó không tồn tại. Bằng cách thông qua một hiệp ước im lặng kín đáo, các nhà biên niên sử của giới thượng lưu đều có những mối bận tâm chính đáng khác vào buổi chiều hôm đó, và không một ấn phẩm nào mảy may nhắc tới hôn lễ này. Không ai có mặt để thuật lại rằng, ở cửa nhà thờ đã tập hợp một đám những người tình cũ của don Pedro, họ lặng lẽ khóc như một hội các góa phụ héo úa trước viễn cảnh những hy vọng cuối cùng tiêu tan. Không ai có mặt để thuật lại rằng, Cristina cầm trên tay những đóa hồng trắng và mặc chiếc váy cưới màu ngà tiệp với nước da nàng, tạo cảm giác như cô dâu khỏa thân bước tới trước ban thờ, không có thứ trang sức nào khác ngoài mảnh voan trắng che mặt và một bầu trời màu hổ phách dường như tụ thành một cơn lốc mây xung quanh chóp tháp chuông.

Không ai có mặt để miêu tả nàng bước xuống xe rồi dừng lại giây lát ngước mắt lên và nhìn về phía quảng trường, trước nhà thờ, cho đến khi thấy người đàn ông đang hấp hối ấy, đôi bàn tay anh run rẩy và anh thì thào, mà không ai có thể nghe thấy tiếng anh, những lời anh sẽ mang theo xuống mồ:

“Cầu cho họ bị nguyền rủa. Cầu cho cả hai người họ bị nguyền rủa.”

Hai giờ sau, ngồi trên ghế bành phòng làm việc, tôi mở chiếc túi mà nhiều năm về trước đã tìm tới tận tôi và bên trong đựng kỷ vật duy nhất của cha mà tôi còn giữ được. Tôi rút từ túi ra khẩu súng lục bọc trong lớp vải lót rồi mở ổ đạn. Tôi nhét vào đó sáu viên đạn. Tôi tì họng súng vào thái dương, lên cò rồi nhắm mắt. Vào khoảnh khắc đó, một cơn gió bỗng nhiên quét qua tòa tháp và những cánh cửa chớp của phòng làm việc bật mở toang, đập mạnh vào tường. Một làn gió lạnh buốt mơn man làn da tôi, mang theo hơi thở tuyệt vọng của những kỳ vọng lớn lao.

24

Chiếc taxi chậm rãi leo về phía tận cùng ngoại ô Gracia, thẳng hướng tường bao trơ trọi và u tối của công viên Guell. Ngọn đồi rải rác vài ngôi nhà từng biết đến chuỗi ngày tươi đẹp nhất hiện ra giữa các lùm cây lay động trong gió như một làn nước đen ngòm. Tôi nhận ra phía trên cao sườn đồi có cánh cổng lớn của tường bao. Ba năm trước, khi Gaudí qua đời, những người thừa kế của bá tước Guell đã bán khu đất hoang vắng này cho tòa thị chính với giá như cho không, vậy nên nơi đây chưa có người nào khác ở ngoài vị kiến trúc sư đã thiết kế nên nó. Bị lãng quên và bỏ hoang, khu vườn của những cây cột và những tòa tháp lúc này gợi nên hình ảnh của một khu vườn địa đàng bị nguyền rủa. Tôi bảo tài xế dừng xe đối diện với cánh cổng sắt nơi lối vào rồi thanh toán tiền taxi.

“Ngài có chắc là muốn xuống đây không?” Tài xế hỏi vẻ không yên tâm chút nào. “Nếu ngài muốn, tôi có thể chờ vài phút…”

“Không cần đâu…”

Tiếng ro ro của động cơ xe taxi mất hút nơi chân đồi và tôi còn lại một mình với tiếng gió dội trong những rặng cây. Những chiếc lá vàng bay phấp phới nơi lối vào công viên rồi xoay tít cạnh chân tôi. Tôi lại gần cánh cổng khóa chặt bằng những ổ khóa hoen gỉ rồi ngó lom lom vào bên trong. Ánh trăng lướt qua con rồng uốn khúc nhô cao trên cầu thang. Một cái bóng tối thẫm vừa bước xuống thềm hết sức chậm rãi vừa quan sát tôi bằng đôi mắt rực sáng như hai viên ngọc trai chìm trong nước. Đó là một con chó màu đen. Con vật dừng lại nơi bậc thềm dưới cùng và chỉ đến bấy giờ tôi mới chợt nghĩ nó không chỉ có một mình. Hai con chó khác đang lặng lẽ quan sát tôi. Một con lặng thinh tiến tới trong bóng tối hắt xuống từ ngôi nhà của người gác cổng nằm cạnh lối vào. Con kia, to nhất bọn, đã leo lên một bờ tường và đang quan sát tôi từ trên cao gờ tường, chỉ cách có vài mét. Hơi thở của nó phả ra giữa những cái nanh thấy rõ. Tôi khẽ khàng lùi lại, không ngừng nhìn thẳng vào mắt con chó, cũng không quay lưng lại phía nó. Từng bước từng bước một, tôi sang tới vỉa hè đối diện. Con chó thứ hai đã nhảy lên tường và bám theo tôi. Tôi quờ quạng trên mặt đất hòng tìm một cây gậy hoặc một hòn đá để có thể dùng tự vệ nếu lũ chó quyết định nhảy xổ vào tấn công tôi, nhưng tay tôi chỉ rờ thấy lá khô. Tôi biết nếu mình ngừng nhìn chúng và bỏ chạy thì chỉ chưa đầy hai chục mét sau, chúng sẽ chồm lên tôi mà xé xác. Con chó to nhất tiến thêm vài bước trên bờ tường và tôi dám chắc nó sắp nhảy phốc tới. Con thứ ba, con duy nhất tôi nhìn thấy lúc ban đầu và hẳn đã xuất hiện chỉ nhằm đánh lạc hướng tôi, bắt đầu nhảy lên mé tường thấp để nhập hội cùng hai con kia. Mình nguy to rồi, tôi nghĩ bụng.

Đúng lúc đó, một tia sáng soi tỏ bộ mặt hung hãn của ba con vật, chúng bèn khựng lại. Ánh sáng xuất phát từ căn nhà, nguồn sáng duy nhất của cả ngọn đồi. Một trong ba con chó cất tiếng rên khàn đục rồi lui về phía bên trong khuôn viên. Hai con còn lại nhanh chóng theo chân nó.

Không nghĩ ngợi gì thêm, tôi bước về phía ngôi nhà. Đúng như trong thư mời của Corelli đã chỉ rõ, ngôi nhà được xây dựng tại ngã tư phố Olot và phố San José thuộc khu Montana. Đó là một tòa kiến trúc thanh mảnh và góc cạnh gồm ba tầng dạng tháp có gác xép bao quanh, hệt như một người lính canh lặng ngắm thành phố và công viên ma quái nằm dưới chân mình.

Ngôi nhà nằm trên đỉnh một con dốc cao, có các cầu thang dẫn tới cửa chính. Một quầng sáng vàng rực lọt khỏi những cửa sổ cao. Càng lên cao trên những bậc cầu thang bằng đá, dường như tôi càng thấy rõ một bóng người hiện ra nơi lan can tầng ba, bất động như một con nhện chính giữa cái mạng mình dệt nên.

Tôi tới bậc cầu thang trên cùng và quyết định dừng chân nghỉ cho lại sức. Cánh cửa ra vào mở hé và một vũng sáng trải tới tận chân tôi. Tôi chậm rãi lại gần rồi dừng lại nơi ngưỡng cửa. Bên trong toát ra mùi hoa héo. Tôi gõ cửa, cánh cửa hé rộng thêm vài xăng ti mét. Mở ra trước mắt tôi là một tiền sảnh và một hành lang dài dẫn vào sâu bên trong nhà. Tôi nghe thấy một tiếng động ngắn lặp đi lặp lại, giống tiếng cánh cửa chớp bị gió lùa xô vào khung cửa sổ, tiếng động phát ra từ ngôi nhà và gợi nhớ nhịp tim đập. Tôi tiến thêm chút nữa về phía tiền sảnh và nhìn thấy bên tay trái mình cầu thang dẫn lên tháp. Tôi ngỡ như nghe thấy tiếng bước chân khẽ khàng, những bước chân trẻ con đang leo lên mấy tầng trên cùng.

“Xin chào,” tôi hét to.

Âm vang giọng tôi còn chưa mất hút trong hành lang thì tiếng cồm cộp đang vang lên khắp nhà kia đã ngừng. Bầu không khí yên lặng tuyệt đối bao trùm xung quanh tôi và một luồng khí lạnh băng mơn man khuôn mặt tôi.

“Ông Corelli? Là Martín đây. David Martín…”

Không nghe thấy câu trả lời, tôi đánh liều bước vào hành lang. Những bức tường treo kín ảnh chân dung lồng khung, đủ kích cỡ. Cách tạo dáng và trang phục của nhân vật cho thấy phần lớn ảnh được chụp cách đây ít nhất là đôi ba chục năm. Dưới mỗi khung ảnh có một nhãn giấy nhỏ đề tên người trong ảnh và năm chụp. Tôi ngắm kỹ những gương mặt đang quan sát tôi từ quá khứ xa xăm. Người già và trẻ em, phụ nữ và đàn ông. Điểm chung giữa họ là nét mặt u buồn, một tiếng gọi câm nín. Tất cả đều nhìn chòng chọc vào ống kính với vẻ âu lo khiến bạn lạnh sống lưng.

“Cậu quan tâm đến nghệ thuật nhiếp ảnh hả Martín thân mến?” Một giọng nói vang lên rất gần.

Tôi giật mình quay lại. Andreas Corelli đang đứng gần tôi mà ngắm ảnh với nụ cười đượm nét ưu sầu. Tôi đã không nhìn thấy, cũng không nghe thấy ông ta lại gần, và khi ông ta mỉm cười với tôi, tôi rùng mình.

“Tôi cứ nghĩ cậu sẽ không đến.”

“Tôi cũng vậy.”

“Vậy thì cho phép tôi mời cậu uống một ly để chúc mừng nhầm lẫn chung của hai ta nhé.”

Tôi theo chân ông ta vào một phòng khách có các khung cửa sổ rộng hướng về phía thành phố. Corelli mời tôi ngồi xuống ghế bành rồi cầm một bình pha lê trên bàn rót ra hai ly. Ông ta chìa cho tôi một ly rồi ngồi vào ghế bành phía đối diện.

Tôi nếm thử rượu vang. Vị tuyệt ngon. Tôi uống gần như cạn một hơi và ngay tức khắc, hơi nóng chảy trong cổ họng xoa dịu cảm giác căng thẳng. Corelli nhấm nháp ly của mình rồi quan sát tôi với nụ cười bình thản và thân thiện.

“Ông có lý,” tôi lên tiếng.

“Như mọi khi,” Corelli đáp lại. “Đó là một thói quen mà tôi hiếm khi thấy hài lòng. Đôi lúc tôi nghĩ rằng chẳng có gì, hoặc hầu như chẳng có gì, khiến tôi hài lòng hơn là được chắc chắn rằng mình đã lầm.”

“Chuyện đó có thể thu xếp được mà. Ông chỉ việc hỏi tôi. Tôi thì luôn nhầm lẫn.”

“Không, cậu không nhầm đâu. Theo tôi, cậu nhìn nhận mọi việc cũng sáng rõ như tôi vậy và chuyện này cũng không khiến cậu thỏa mãn hơn.”

Nghe đến đó, tôi chợt nghĩ rằng ngay lúc này, điều duy nhất có thể khiến tôi thỏa mãn sẽ là thiêu rụi cả thế giới và bùng cháy cùng với nó. Corelli, như thể đọc được suy nghĩ ấy, ngoác miệng cười với tôi rồi ra hiệu đồng tình.

“Tôi có thể giúp cậu, bạn thân mến ạ.”

Tôi bắt gặp chính mình đang lẩn tránh ánh mắt ông ta và chăm chú nhìn chiếc ghim nhỏ bằng bạc có hình thiên thần cài trên ve áo vest của ông ta.

“Một chiếc ghim cài áo xinh xắn,” tôi nói.

“Một kỷ vật của gia đình.”

Tôi thấy dường như chúng tôi đã trao đổi đủ những lời lẽ lịch sự và tầm thường cho cả buổi tối.

“Ông Corelli, tại sao tôi lại có mặt ở đây?”

Đôi mắt Corelli có cùng độ sáng và màu sắc với thứ rượu vang đang chậm rãi sóng sánh trong ly của ông ta.

“Đơn giản lắm. Cậu có mặt tại đây bởi rốt cuộc cậu đã hiểu ra rằng cậu nên có mặt tại đây. Cậu có mặt tại đây bởi cách đây một năm, tôi đã đưa ra cho cậu một lời đề nghị. Một lời đề nghị mà vào thời điểm đó, cậu chưa được chuẩn bị tâm lý để chấp nhận, nhưng cậu đã không quên. Còn tôi, tôi có mặt tại đây là bởi tôi vẫn nghĩ cậu là người mà tôi tìm kiếm, vì lẽ đó nên tôi chẳng thà chờ đợi mười hai tháng trước khi bỏ cuộc.”

“Một lời đề nghị mà ông chưa bao giờ mô tả chi tiết cho tôi biết,” tôi nhắc nhở ông.

“Thực ra là tôi đã chỉ cung cấp cho cậu những chi tiết.”

“Một trăm nghìn franc để làm việc cho ông trọn một năm, để viết một cuốn sách.”

“Chính xác. Có lẽ nhiều người nghĩ rằng đó là điều chính yếu. Nhưng cậu thì không.”

“Ông đã nói rõ rằng khi nào ông giải thích cho tôi biết đó là loại sách gì, tôi sẽ viết nó dẫu không được trả tiền.”

Corelli gật đầu khẳng định.

“Cậu có trí nhớ tốt đấy.”

“Trí nhớ của tôi rất tuyệt, ông Corelli ạ, tuyệt đến nỗi tôi không nhớ đã từng nhìn thấy hay đọc được, thậm chí là chưa hề nghe nhắc đến, bất kỳ cuốn sách nào được ông xuất bản.”

“Cậu nghi ngờ khả năng chi trả của tôi?”

Tôi phủ nhận trong lúc cố che giấu nỗi tò mò và thèm thuồng đang thiêu đốt mình từ bên trong. Càng tỏ ra thờ ơ, tôi càng cảm thấy bị cám dỗ bởi những lời hứa hẹn của ông chủ nhà xuất bản.

“Tôi chỉ tò mò với những lý lẽ của ông thôi,” tôi nói rõ.

“Âu cũng là bình thường.”

“Bất kể thế nào, tôi cũng nhắc để ông nhớ rằng tôi đã ký một hợp đồng độc quyền với Barrido & Escobillas còn hiệu lực trong năm năm nữa. Hôm trước, họ đã tới thăm nhân thể cảnh báo tôi, đi cùng là một gã luật sư với cung cách chuyên nghiệp. Nhưng tôi đồ rằng chuyện đó chẳng có gì quan trọng, bởi năm năm là quãng thời gian quá dài, và nếu có một điều tôi dám chắc, thì đó là tôi chẳng còn nhiều thời gian nữa.”

“Cậu đừng lo vụ mấy tay luật sư. Các luật sư của tôi còn chuyên nghiệp hơn mấy tay luật sư của cặp đôi cóc ghẻ đó, và họ chưa từng thua vụ kiện nào. Cứ để tôi lo những chi tiết pháp lý và trình tự tố tụng.”

Căn cứ vào cách ông ta nói những lời này, tôi nghĩ tốt hơn hết là không bao giờ nên gây sự với các cố vấn pháp lý của nhà xuất bản Ánh Sáng.

“Tôi tin ông. Vậy thì tôi đoán vấn đề duy nhất còn lại liên quan đến những chi tiết khác trong lời đề nghị của ông, những chi tiết chủ yếu.”

“Không có cách nào đơn giản để giải thích, chi bằng tôi nói thẳng với cậu không úp mở.”

“Xin ông cứ nói.”

Corelli nghiêng người về phía tôi, mắt nhìn xoáy vào mắt tôi.

“Martín, tôi đề nghị cậu sáng tạo cho tôi một tôn giáo.”

Thoạt đầu tôi tưởng mình nghe không rõ.

“Gì cơ?”

Corelli vẫn hướng ánh mắt sâu thăm thẳm về phía tôi.

“Tôi đề nghị cậu sáng tạo cho tôi một tôn giáo.”

Tôi nhìn ông ta hồi lâu, không thốt nên lời.

“Ông đang lòe tôi hay sao?”

Corelli ra hiệu phủ định, say sưa nhấm nháp ly rượu vang.

“Tôi muốn cậu gom góp toàn bộ tài năng của bản thân và cống hiến cả thể xác lẫn tâm hồn trong một năm để lao động vì câu chuyện vĩ đại nhất mà cậu có thể tạo ra: một tôn giáo.”

Tôi cười phá.

“Ông điên thật rồi. Lời đề nghị của ông là vậy sao? Cuốn sách ông muốn tôi viết là vậy sao?”

Corelli bình thản gật đầu.

“Ông nhầm người rồi. Tôi chẳng biết gì về tôn giáo hết,” tôi viện cớ.

“Cậu đừng lo chuyện đó. Tôi thì có đấy. Cái tôi tìm kiếm không phải là một nhà thần học. Tôi tìm kiếm một người kể chuyện. Cậu biết một tôn giáo là gì chứ, Martín thân mến?”

“Tôi chỉ nhớ láng máng Kinh Lạy Cha.”

“Một cuốn kinh hay và một tác phẩm thú vị. Gạt chất thơ sang một bên, một tôn giáo, trước hết đó là một bộ luật đạo đức nảy sinh qua những truyền thuyết, thần thoại hay bất cứ thể loại văn chương nào khác, để xác lập một hệ thống tín ngưỡng, giá trị và tiêu chuẩn chi phối một nền văn hóa hoặc một xã hội.“

“Amen,” tôi đáp lại.

“Như trong văn chương hay trong bất kỳ hoạt động giao tiếp nào khác, điều khiến nó trở nên hiệu quả là hình thức chứ không phải nội dung,” Corelli nói tiếp.

“Ông đang giải thích cho tôi hiểu rằng một luận thuyết không là gì khác ngoài một câu chuyện.”

“Tất thảy đều là một câu chuyện, Martín ạ. Những gì chúng ta tin, những gì chúng ta biết, những gì chúng ta nhớ, kể cả những gì chúng ta mơ. Tất thảy đều là một câu chuyện, một lời tường thuật, một loạt liên tiếp các sự kiện và các nhân vật chia sẻ nội dung cảm xúc. Một hành vi tín ngưỡng là một hành vi chấp nhận, chấp nhận một câu chuyện được người ta kể lại. Chúng ta chấp nhận điều có thể được kể ra là sự thật. Đừng khẳng định rằng ý tưởng này không cám dỗ cậu.”

“Không, nó không cám dỗ tôi.”

“Sáng tạo ra một câu chuyện khiến mọi người có thể sống chết vì nó, mọi người có thể giết chóc và để mặc cho bị giết, có thể hy sinh và tự chuốc tội vào mình, dâng hiến linh hồn mình, ý tưởng đó không cám dỗ cậu ư? Đối với nghề của cậu, còn thách thức nào lớn hơn là tạo ra một câu chuyện mạnh mẽ đến mức vượt lên trên sự hư cấu và biến chuyển thành sự thật thần khải?”

Chúng tôi im lặng nhìn nhau trong vài giây.

“Tôi tin là ông biết câu trả lời của tôi,” cuối cùng tôi lên tiếng.

Corelli mỉm cười.

“Tôi thì biết. Người còn chưa biết, tôi nghĩ chính là cậu.”

“Cảm ơn sự đồng hành của ông, ông Corelli. Cả vì rượu vang và bài diễn thuyết nữa. Hết sức thuyết phục. Tuy thế, hãy chọn kỹ người đối thoại. Tôi chúc ông tìm ra người cần tìm và giành được thành công xứng đáng với bài diễn thuyết của mình.”

Tôi đứng dậy và chuẩn bị ra về.

“Ai đó đợi cậu ở đâu chăng, Martín?”

Tôi không đáp, nhưng tôi dừng bước.

“Cậu không tức giận nếu biết rằng mình có thể sở hữu tất cả những gì khiến cho cuộc sống trở nên đáng sống, với sức khỏe tốt và giàu có mà không bị ràng buộc?” Corelli lên tiếng sau lưng tôi. “Cậu không tức giận nếu người ta giật những thứ đó khỏi tay cậu chứ?”

Tôi chậm rãi quay lại.

“Một năm làm việc có là gì nếu so sánh với khả năng thực hiện mọi ước mong của bản thân? Một năm làm việc có là gì nếu so sánh với lời hứa về một cuộc sống đủ đầy lâu dài?”

Chẳng là gì, tôi nghĩ dù không hề muốn. Chẳng là gì.

“Lời hứa của ông là vậy sao?”

“Hãy tự mình ra giá. Cậu muốn thiêu rụi cả thế giới và bùng cháy cùng với nó ư? Chúng ta hãy cùng nhau làm điều đó. Cậu toàn quyền ấn định con số mà cậu cho là phù hợp. Tôi sẵn sàng mang lại cho cậu những gì cậu khao khát nhất.”

“Tôi không biết mình khao khát nhất điều gì.”

“Tôi tin là có đấy. Tôi tin là cậu biết điều đó.”

Ông chủ nhà xuất bản mỉm cười, nháy mắt với tôi. Ông ta đứng dậy, tiến về phía chiếc tủ com mốt bên trên có đặt một cây đèn. Ông ta mở ngăn kéo đầu tiên rồi rút từ trong đó ra một phong bì giấy da. Ông ta chìa nó cho tôi nhưng tôi không nhận. Ông ta để nó lại trên mặt bàn ngăn cách chúng tôi rồi lặng lẽ ngồi xuống ghế. Chiếc phong bì mở hé và để lộ một phần bên trong, rõ ràng là hàng xấp tiền mệnh giá một trăm franc. Một gia tài.

“Ông để toàn bộ số tiền này trong ngăn kéo rồi để cửa mở ư?” Tôi kinh ngạc.

“Cậu có thể đếm. Nếu thấy chừng này không đủ, cậu nói bao nhiêu tôi sẽ trả đủ bấy nhiêu. Tôi nhắc lại, tôi không muốn tranh luận với cậu về tiền.”

Tôi lặng ngắm hồi lâu bọc tiền đó rồi cuối cùng, tôi từ chối. Nhưng chí ít tôi cũng đã nhìn thấy nó. Nó có thật. Lời đề nghị mua đứt tôi và lòng kiêu hãnh tôi cảm thấy trong những giờ phút khốn khó và tuyệt vọng là thật.

“Tôi không thể nhận,” tôi nói.

“Cậu nghĩ đây là tiền bẩn?”

“Tiền nào mà không bẩn. Nếu nó sạch thì đã chẳng ai muốn. Nhưng vấn đề không phải ở chỗ đó.”

“Vậy thì vấn đề là ở đâu?”

“Tôi không thể nhận tiền, bởi lẽ tôi không thể chấp nhận lời đề nghị của ông. Kể cả có muốn thì tôi cũng không thể.”

Corelli nghiền ngẫm lời tôi vừa nói.

“Tôi có thể hỏi cậu nguyên do không?”

“Bởi vì tôi đang chết dần chết mòn, ông Corelli ạ. Tôi chỉ còn sống được vài tuần, hoặc có lẽ là vài ngày. Tôi chẳng còn gì để cống hiến nữa.”

Corelli cụp mắt, yên lặng hồi lâu. Tôi nghe tiếng gió cào vào cửa sổ và luồn lỏi trong ngôi nhà.

“Đừng nói với tôi rằng ông không biết chuyện đó,” tôi nói thêm.

“Tôi đã linh cảm thấy chuyện đó.”

Ông ta vẫn ngồi đó, không nhìn tôi.

“Nhiều nhà văn khác có thể viết cuốn sách này cho ông, ông Corelli. Tôi biết ơn về lời đề nghị của ông. Hơn là ông vẫn hình dung. Chúc ông ngon giấc.”

Tôi tiến về phía lối ra.

“Tôi có thể giúp cậu vượt qua bệnh tật,” ông thốt lên.

Tôi dừng giữa chừng rồi quay lại. Corelli đang ở ngay gần tôi và nhìn tôi đăm đăm. Tôi có cảm giác ông ta cao lớn hơn so với lúc đầu khi tôi nhìn thấy ông ta trong hành lang, đôi mắt ông ta to hơn và đen hơn. Tôi nhìn thấy trong hai con ngươi mắt ông ta hình ảnh phản chiếu của tôi co lại theo độ giãn nở của chúng.

“Bộ dạng của tôi khiến cậu lo lắng hay sao, Martín thân mến?”

Tôi nuốt nước miếng.

“Đúng vậy,” tôi thú nhận.

“Cậu vui lòng quay lại phòng khách và ngồi xuống. Cho tôi cơ hội giải thích thêm. Cậu có gì để mất đâu nào?”

“Chẳng có gì, tôi cho là vậy.”

Ông ta nhẹ nhàng nắm cánh tay tôi. Ngón tay ông ta dài và xanh xao.

“Cậu chẳng có gì phải sợ tôi hết, Martín ạ. Tôi là bạn cậu.”

Cử chỉ của ông ta khiến tôi yên lòng. Tôi để mặc ông ta dẫn lối lần nữa vào phòng khách rồi ngoan ngoãn ngồi xuống ghế, như một đứa trẻ chờ người lớn dạy bảo. Corelli quỳ gối gần ghế bành. Ông ta cầm tay tôi rồi siết chặt.

“Cậu có muốn sống không?”

Tôi muốn trả lời nhưng không biết phải nói thế nào. Họng tôi nghẹn thắt và mắt tôi ầng ậng nước. Cho tới lúc đó, tôi không hiểu mình muốn tiếp tục hít thở, mỗi sáng mở mắt, ra phố để đặt chân lên lớp gạch lát và nhìn thấy bầu trời, và nhất là, tiếp tục hoài niệm đến mức độ nào.

Tôi ra hiệu có.

“Tôi muốn giúp cậu, Martín ạ. Tôi chỉ khuyên cậu nên tin ở tôi. Hãy chấp nhận đề nghị của tôi. Hãy để tôi giúp cậu. Hãy để tôi đem đến cho cậu điều cậu khao khát nhất. Đó là lời hứa của tôi.”

Tôi gật đầu lần nữa.

“Tôi chấp nhận.”

Corelli mỉm cười rồi hơi ngả sang để hôn vào má tôi. Môi ông ta lạnh như băng.

“Bạn tôi ơi, cậu và tôi, chúng ta sẽ cùng nhau làm nên những điều vĩ đại. Rồi cậu sẽ thấy,” ông ta thì thầm.

Ông ta chìa cho tôi một chiếc khăn mùi soa để lau nước mắt. Tôi làm điều đó mà không hề cảm thấy hổ thẹn vì đã khóc trước một người xa lạ, điều chưa từng xảy ra kể từ khi cha tôi qua đời.

“Cậu kiệt sức rồi, Martin. Hãy ở lại đây đêm nay. Nhà này không thiếu phòng. Tôi đảm bảo ngày mai cậu sẽ thấy khá hơn và tâm trí cậu sẽ sáng láng hơn.”

Tôi nhún vai, hiểu rõ rằng Corelli nói đúng. Tôi khó khăn lắm mới đứng vững được và tất cả những gì tôi muốn, đó là ngủ thật say. Tôi không đủ can đảm đứng dậy khỏi chiếc ghế bành này, chiếc ghế thoải mái nhất và êm ái nhất trần đời.

“Nếu ông không phiền, tôi muốn ở lại đây.”

“Cứ tự nhiên. Tôi sẽ để cậu nghỉ ngơi. Cậu sẽ nhanh chóng cảm thấy khỏe hơn. Tôi hứa với cậu như vậy.”

Corelli lại gần tủ com mốt rồi tắt ngọn đèn khí ga. Phòng khách chìm trong bóng tối lờ mờ màu xanh lơ. Mí mắt tôi nặng trĩu và một cảm giác chếnh choáng xâm chiếm đầu óc, nhưng tôi vẫn nhìn thấy bóng Corelli băng qua phòng khách rồi tan biến trong bóng tối. Tôi nhắm mắt và nghe thấy tiếng gió rì rầm qua những ô cửa kính.

25

Tôi mơ thấy ngôi nhà từ từ chìm xuống. Thoạt đầu, những giọt nước nhỏ màu đen bắt đầu chảy rỉ rả từ những kẽ gạch lát, khe tường và những đường chỉ trên trần, những bầu đèn, những lỗ khóa. Đó là một chất lỏng lạnh lẽo luồn lỏi với độ chậm rãi và độ nặng của những giọt thủy ngân đang dần dần tạo thành một vệt rộng loang ra trên mặt đất, leo lên các vách ngăn. Tôi cảm thấy nước sắp che phủ hai chân mình và mực nước đang dâng nhanh. Tôi vẫn ngồi trên ghế bành, nhìn nước dâng tới tận cổ mình, rồi chỉ trong vài giây đã dâng tới tận trần. Tôi có cảm giác mình nổi lên và có thể trông thấy những ánh sáng nhợt nhạt đang rập rình đằng sau những ô cửa sổ lớn. Đó là những hình người treo lơ lửng, chúng cũng vậy, trong làn nước tối tăm. Chúng tuột ra, trôi theo dòng chảy và chìa tay về phía tôi, nhưng tôi không thể giúp chúng và nước cuốn tuột chúng đi. Một trăm nghìn franc của Corelli nổi bập bềnh xung quanh tôi, uốn lượn như những con cá giấy. Tôi băng qua phòng khách, lại gần một cánh cửa đóng kín đầu kia phòng. Một tia sáng lọt qua ổ khóa. Tôi mở cánh cửa ra và trông thấy một cầu thang dần sâu xuống bên dưới nhà. Tôi bước xuống cầu thang.

Nơi chân cầu thang mở ra một căn phòng lớn hình ô van, giữa phòng có một nhóm bóng người đứng vây thành vòng tròn. Nhác thấy sự hiện diện của tôi, họ liền quay ra, và tôi nhìn thấy họ mặc đồ trắng, đeo găng và mang mặt nạ. Những bóng đèn trắng công suất lớn chiếu xuống một thứ trông giống bàn phẫu thuật. Một người đàn ông với gương mặt không có cả đôi mắt lẫn đường nét xếp các dụng cụ phẫu thuật lên một cái khay. Một trong những bóng người chìa tay mời tôi lại gần. Tôi làm theo và cảm thấy người ta đỡ lấy đầu và cơ thể mình để đặt lên bàn. Các bóng đèn kia khiến tôi lóa mắt, nhưng tôi vẫn nhìn thấy tất cả những cái bóng giống nhau y hệt và mang gương mặt của bác sĩ Trias. Tôi mỉm cười lặng lẽ. Một trong các bác sĩ cầm kim tiêm và tiêm một mũi vào cổ tôi. Tôi không hề thấy đau, chỉ là một cảm giác xây xẩm và cơn nóng lan khắp cơ thể. Hai vị bác sĩ kê đầu tôi lên một cái máy dùng để cố định nó và đặt lên trên vòng đinh ốc đỡ một tấm cứng có đầu mút được nhồi chặt. Hai cánh tay và hai cẳng chân tôi bị buộc lại bằng dây đai. Tôi không mảy may kháng cự. Khi toàn bộ cơ thể tôi đã bất động từ đầu đến chân như vậy, một bác sĩ chìa con dao mổ cho một trong các đồng sự có vẻ bề ngoài y chang ông ta, người này cúi xuống tôi. Ai đó cầm bàn tay tôi và đỡ lấy nó. Đó là một đứa trẻ nhìn tôi âu yếm và mang gương mặt giống hệt gương mặt tôi ngày cha tôi bị sát hại.

Tôi nhìn thấy lưỡi dao mổ hạ xuống trong làn nước tối và cảm thấy lưỡi kim loại rạch một lỗ trên trán mình. Tôi không thấy đau. Thứ gì đó thoát ra qua cái lỗ và tôi nhìn thấy một làn máu đen chậm rãi rỉ ra từ vết thương để tan loang trong nước. Máu dâng lên thành cuộn về phía các bóng đèn như khói thuốc rồi cuộn khúc để tạo nên những hình dạng biến đổi. Tôi nhìn thấy đứa trẻ mỉm cười với tôi và nắm chặt tay tôi. Bấy giờ tôi nhận ra có thứ gì đó nhúc nhích trong tôi. Thứ gì đó, một giây trước thôi, vẫn còn giữ tâm trí tôi kẹp chặt giữa hai gọng kìm. Tôi cảm thấy người ta dùng panh trích ra từ cơ thể tôi một dạng nọc dường như đã ngấm vào tận tủy. Tôi đâm hoảng sợ và toan đứng dậy, nhưng tôi đã tê liệt. Đứa trẻ nhìn tôi chăm chú và dường như tán thành. Tôi ngỡ mình sắp ngất đi, hoặc tỉnh dậy thì bỗng trông thấy nó. Tôi trông thấy nó phản chiếu trên các bóng đèn bên trên bàn phẫu thuật. Những thớ đen ra khỏi vết thương rồi bò trên da tôi. Đó là một con nhện đen to cỡ nắm tay. Nó chạy trên mặt tôi rồi, trước khi có thể nhảy từ bàn xuống, một trong những bác sĩ phẫu thuật đã cắm con dao mổ vào bụng nó. Ông ta đưa nó ra giữa chỗ sáng để tôi có thể nhìn kỹ. Con nhện khua chân và chảy máu dưới những bóng đèn. Một vệt trắng bao phủ lưng nó, làm liên tưởng đến một hình dáng với đôi cánh dang rộng. Một thiên thần. Rồi các cẳng chân của nó ngừng cử động và cơ thể nó rời ra. Nó vẫn nổi vật vờ cho đến khi đứa trẻ với tay chạm vào nó, nó bèn tan thành tro bụi. Các bác sĩ cởi dây đai cho tôi rồi tháo cỗ máy đang giữ chặt đầu tôi. Họ giúp tôi ngồi dậy và tôi đưa tay rờ trán, vết thương đã liền lại. Khi đưa mắt nhìn xung quanh lần nữa, tôi nhận ra chỉ còn trơ trọi mình mình.

Những bóng đèn bên trên bàn phẫu thuật đã tắt và để mặc căn phòng chìm trong bóng tối. Tôi quay trở lại cầu thang rồi leo lên để tìm về phòng khách. Ánh sáng bình minh đang lọt qua làn nước và chiếu sáng cả nghìn phân tử lơ lửng. Tôi mệt lử. Cả đời tôi chưa bao giờ mệt đến thế. Tôi lê đến ghế bành rồi buông người xuống đó. Cơ thể tôi chậm rãi chùng xuống và cuối cùng cũng được tĩnh tại nghỉ ngơi trên gối tựa. Tôi có thể nhìn thấy những bong bóng nhỏ bắt đầu chạy trên trần nhà. Một lớp không khí mỏng hình thành phía trên cao và tôi hiểu ra mực nước đang rút. Nước, đặc quánh và lấp loáng như một lớp keo, đang vừa rút qua các khe cửa sổ vừa sôi ùng ục như thể ngôi nhà là một con tàu ngầm trồi lên từ đáy biển. Tôi thu mình trong chiếc ghế bành, bị xâm chiếm bởi một cảm giác phi trọng lượng và thanh thản khiến tôi mong ước mình được như thế mãi. Tôi lắng nghe tiếng nước róc rách xung quanh mình. Tôi thoáng thấy vô số những giọt nước chậm rãi rơi xuống từ trên cao, như những giọt nước mắt có thể ngừng bay giữa chừng. Tôi mệt, mệt lử, và tôi chỉ muốn ngủ thật say.

Tôi mở mắt trong ánh sáng rực rỡ của một buổi trưa nóng bức. Ánh sáng rơi xuống từ các cửa sổ như bụi. Điều đầu tiên tôi nhận thấy là một trăm nghìn franc vẫn nằm nguyên trên mặt bàn. Tôi bước tới cửa sổ. Tôi mở rèm ra và một luồng sáng chói chang tràn ngập phòng khách. Barcelona ở đó, rập rình như một ảo ảnh của hơi nóng. Bấy giờ tôi nhận ra rằng những tiếng ù ù trong tai mình, thông thường vẫn át đi những âm thanh thường nhật, đã hoàn toàn biến mất. Tôi nghe thấy một sự tĩnh lặng sâu lắng, thuần khiết như một thứ nước trong vắt, đến độ tôi không nhớ mình đã từng biết tới nó. Tôi nghe thấy mình bật cười. Tôi đưa hai tay lên đầu và rờ mó làn da. Tôi không cảm thấy chút sức ép nào. Mắt tôi nhìn rõ như thể năm giác quan của tôi vừa thức dậy. Tôi có thể hít mùi gỗ cũ của những thanh xà trên trần và những cây cột. Tôi tìm một tấm gương nhưng trong phòng khách không có tấm gương nào. Tôi bước ra ngoài tìm một phòng tắm hoặc một phòng khác nơi tôi có thể tìm thấy một tấm gương để xác minh rằng tôi không thức dậy trong hình hài một kẻ xa lạ, rằng làn da này và bộ xương này đúng là của tôi. Mọi cánh cửa trong ngôi nhà đều đóng chặt. Tôi đi khắp tầng trệt mà không thể mở được cánh cửa nào. Tôi quay lại phòng khách và nhận ra, nơi tôi đã mơ là có một cánh cửa dẫn xuống tầng hầm, hiện chỉ treo một bức tranh vẽ một thiên thần đang co ro, trên đỉnh một vách đá nhô ra trên mặt hồ bao la. Tôi tiến về phía cầu thang dẫn lên các tầng trên nhưng ngay khi đặt chân lên bậc thang đầu tiên, tôi dừng bước. Một cảnh tối tăm ngột ngạt và bí hiểm ngự trị bên kia điểm nơi ánh sáng tắt lịm.

Tôi gọi:

“Ông Corelli?”

Giọng tôi mất hút như thể vấp phải một vật thể rắn, không tạo ra chút rung động hay vang vọng nào. Tôi quay trở lại phòng khách và nhìn chỗ tiền trên mặt bàn. Một trăm nghìn franc. Tôi cầm lấy phong bì và ước chừng nặng nhẹ. Lớp giấy để mặc tôi mơn trớn. Tôi nhét phong bì vào túi rồi lần nữa men theo hành lang dẫn tới lối ra. Hàng chục gương mặt trên các bức ảnh tiếp tục lặng nhìn tôi với sức nặng của một lời hứa. Tôi muốn tránh mặt họ nên tiến thẳng về phía cửa chính, nhưng ngay trước khi đi ra, tôi nhận thấy trong loạt khung ảnh này có một ô trống, không có cả ảnh chụp lẫn lời chú. Tôi ngửi thấy một mùi nhạt nhẽo, như mùi giấy da cũ, và nhận ra rằng mùi đó tỏa ra từ những ngón tay mình. Đó là mùi tiền. Tôi mở cửa và thấy mình trong ánh sáng ban ngày. Cánh cửa nặng nề khép lại sau lưng tôi. Tôi quay lại quan sát ngôi nhà tối tăm và tĩnh lặng, xa lạ với ánh sáng ban ngày rực rỡ dưới bầu trời trong xanh và mặt trời chói lọi. Tôi nhìn đồng hồ đeo tay và nhận thấy đã hơn một giờ chiều. Tôi đã ngủ mười hai giờ liên tục trên một chiếc ghế bành cũ, ấy thế mà, cả đời mình tôi chưa bao giờ cảm thấy sảng khoái đến vậy. Tôi xuôi xuống đồi để trở về thành phố, với nụ cười trên môi và niềm tin chắc rằng, lần đầu tiên kể từ rất lâu rồi, có lẽ là lần đầu tiên trong đời tôi, thế giới đang mỉm cười với tôi.

HỒI THỨ HAI

LUX AETERNA

1

Tôi ăn mừng cuộc trở về với thế giới người sống bằng việc đi ban phúc tại một trong những ngôi đền linh thiêng nhất thành phố: trụ sở ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa, phố Fontanelle. Nhìn thấy một trăm nghìn franc của tôi, viên giám đốc, đám thuộc hạ và cả một dàn thủ quỹ, kế toán lên cơn phấn khích liền tôn tôi lên bệ thờ dành cho những kiểu khách ấy, những khách hàng khơi cho họ niềm cảm hứng phục vụ tận tụy và vẻ dễ mến cùng sự thánh thiện. Làm xong đâu đấy mọi thủ tục với ngân hàng, tôi quyết định đối mặt với một kỵ sĩ Khải huyền khác và tiến về phía một quầy báo trên quảng trường Urquinaona. Tôi mở số mới ra của tờ Tiếng nói ngành công nghiệp và tìm mục tin vặt mà có thời tôi từng đứng tên. Bàn tay lão luyện của Basilio lộ rõ qua từng tít bài và tôi nhận ra hầu hết các bút danh cứ như thể mới là hôm qua. Sáu năm dưới chế độ độc tài êm ấm của tướng Primo de Rivera đem lại cho thành phố một bầu không khí yên ắng đã ngấm độc và vẩn đục chẳng béo bở gì cho chuyên mục tội phạm và những chuyện kinh dị. Cứ chuyện đánh bom và xả súng là tức thì được lên báo. Barcelona, “Bông hồng lửa” khủng khiếp, bắt đầu chỉ còn giống một chiếc nồi áp suất. Tôi đã định gấp báo lại thì nhìn thấy nó. Chỉ một đoạn ngắn ngủn trên một cột báo ở trang cuối cùng mục tin vặt đã đề cập tới bốn sự kiện.

ĐÊM QUA MỘT VỤ HỎA HOẠN TẠI KHU RAVAL
KHIẾN MỘT NGƯỜI CHẾT VÀ HAI NGƯỜI BỊ THƯƠNG NẶNG

Joan Marc Huguet - từ Barcelona

Rạng sáng thứ Bảy, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra tại số 6 quảng trường Thiên Sứ, trụ sở nhà xuất bản Barrido & Escobillas, trong đó người điều hành nhà xuất bản, ông José Barrido, tử vong tại chỗ và người đồng nhiệm, José Luis Lopez Escobillas, bị thương nặng, cùng với đó, một nhân viên tên là Ramón Guzman bị bỏng trong khi cố gắng trợ giúp hai vị giám đốc. Lực lượng cứu hỏa nhận định nguyên nhân vụ cháy có thể xuất phát từ việc cháy hóa chất cất trong kho nhằm phục vụ việc cải tạo văn phòng. Hiện tại, vẫn chưa xác định được nguyên nhân khả dĩ nào khác, vì một số nhân chứng có mặt tại hiện trường khẳng định đã nhìn thấy một người đàn ông đi ra khỏi tòa nhà ngay trước khi vụ cháy xảy ra. Các nạn nhân đã được chuyển tới bệnh viện trung tâm, một người trong trạng thái xác chết và hai người còn lại phải nằm viện với tiên lượng không mấy khả quan.

Tôi lao hết tốc lực tới đó. Mùi khét bay tới tận khu Rambla. Người dân khu lân cận cùng những kẻ hiếu kỳ đã tụ tập lại thành nhóm trên quảng trường phía trước tòa nhà. Những cột khói bụi màu trắng bốc lên từ đống đổ nát chất kín lối vào. Tôi thấy nhiều nhân viên của nhà xuất bản đang cố cứu vớt những gì ít ỏi còn sót lại. Những thùng sách bị cháy rụi thành tro và bàn ghế bén lửa cháy nham nhở chồng đống nhau trên đường phố. Mặt tiền tòa nhà ám muội đen và các ô cửa sổ nứt vỡ vì bị lửa om. Tôi rẽ vòng quây của những kẻ hiếu kỳ chen vào trong. Một mùi hôi thối nồng nặc xông vào tận họng tôi. Vài nhân viên của nhà xuất bản đang cố cứu đồ đạc của mình nhận ra tôi, cất tiếng chào, mặt cúi gằm.

“Anh Martín... Thê thảm làm sao!” họ thì thầm.

Tôi tự mở một lối vào xuyên qua nơi từng là quầy lễ tân rồi đi về phía văn phòng của Barrido. Lửa đã thiêu rụi các tấm thảm và biến bàn ghế thành những đống khung tro tàn. Một góc trần giả sụt xuống, để ánh sáng từ sân sau tràn vào phòng. Một màn tro bụi dày đặc bồng bềnh trôi trong phòng. Một chiếc ghế tựa thoát khỏi ngọn lửa nhờ phép thần kỳ nào đó. Nó ở giữa phòng và Độc Dược đang ngồi trên đó, khóc, như kẻ mất hồn. Tôi quỳ gối xuống sát bên cô ta.

“Cô ổn chứ?” tôi hỏi.

Cô ta ra hiệu là mình ổn.

“Anh biết không, ông ấy đã bảo tôi về nhà? Rằng đã khuya rồi và tôi nên đi về nghỉ vì hôm nay sẽ là một ngày dài. Chúng tôi phải chốt sổ kế toán tháng này... Giá mà khi ấy tôi ở lại thêm một phút nữa…”

“Chuyện gì đã xảy ra vậy, Herminia?”

“Chúng tôi làm việc đến khuya. Khi ấy đã gần nửa đêm thì ông Barrido bảo tôi về. Hai người họ đang đợi một vị khách…”

“Vào nửa đêm ư? Là ai vậy?”

“Một người nước ngoài, tôi nghĩ thế. Có liên quan đến một đề nghị gì đó, tôi cũng không biết. Có phải ở lại hẳn tôi cũng vui vẻ thôi, nhưng đã quá khuya và ông Barrido đã bảo tôi…”

“Herminia, người đàn ông đó, cô có nhớ tên ông ta không?”

Độc Dược ngạc nhiên nhìn tôi.

“Tất cả những gì nhớ được tôi đều đã kể với ông thanh tra sáng nay rồi. Ông ta có hỏi một số câu về anh.”

“Một thanh tra ư? Hỏi về tôi?”

“Họ luôn hỏi tất cả mọi người mà.”

“Tất nhiên là thế.”

Độc Dược nhìn tôi chằm chằm, vẻ ngờ vực, như thể cô ta đang cố đọc những suy nghĩ trong đầu tôi lúc này.

“Họ không biết ông ta có thoát được không,” cô ta thì thầm khi ám chỉ tới Escobillas. “Tất cả đều đã biến mất, các hồ sơ lưu trữ, các hợp đồng... Tất cả. Cả văn phòng đã đi tong.”

“Tôi rất tiếc, Herminia.”

Một nụ cười điên rồ và dữ tợn hiện trên đôi môi cô ta.

“Anh rất tiếc ư? Không phải là anh muốn như thế sao?”

“Sao cô có thể nghĩ như vậy chứ?”

Độc Dược nhìn tôi với ánh mắt ngờ vực.

“Giờ thì anh tự do thoải mái rồi nhé.”

Tôi toan chạm vào cánh tay cô ta, nhưng Herminia liền đứng dậy và lùi lại một bước, như thể sự hiện diện của tôi khiến cô ta thấy sợ.

“Herminia…”

“Anh cút đi!”

Tôi để cô ta lại giữa đống đổ nát bốc khói nghi ngút. Trên phố, tôi gặp một đám trẻ con đang bới những đống gạch vụn. Một đứa trong bọn moi được một quyển sách từ đám tro tàn rồi lật giở nó kiểm tra với vẻ hiếu kỳ pha lẫn ngờ vực. Ngọn lửa đã liếm trọn quyển sách, hun đen mép sách, nhưng phần còn lại vẫn không hề hấn. Những dòng chữ ghi trên gáy sách cho tôi biết đây là một tập trong bộ Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa.

“Anh Martín?”

Xuất hiện trước mặt tôi là ba người đàn ông mặc com lê giảm giá, chẳng mấy phù hợp với không khí nóng ẩm và dính dấp lúc này. Một trong số đó, có vẻ là chỉ huy, tiến lên một bước rồi nở nụ cười thân tình như nhân viên tiếp thị dạn dày kinh nghiệm. Hai người còn lại, có thể hình và khí chất của một cái máy ép thủy lực, chỉ nhìn tôi bằng ánh mắt thù nghịch công khai.

“Anh Martín, tôi là thanh tra Victor Grandes, và đây là hai đồng nghiệp của tôi, cảnh sát Marcos và cảnh sát Castelo, từ phòng cảnh sát điều tra và theo dõi. Anh vui lòng bớt ít phút trò chuyện với chúng tôi chứ?”

“Tất nhiên rồi,” tôi đáp.

Cái tên Victor Grandes gợi cho tôi nhớ lại những năm còn làm ở mục tin vặt. Vidal đã viết một số bài báo về người này, trong số đó đặc biệt có một bài anh miêu tả người này là một phát hiện của ngành cảnh sát, là một giá trị chắc chắn khẳng định sự gia nhập bộ máy công quyền của một thế hệ cảnh sát ưu tú, được đào tạo bài bản hơn hẳn những lớp trước, không thể mua chuộc và rắn như thép. Những tính từ và lối nói ngoa dụ đó là của Vidal, không phải của tôi. Tôi cho rằng từ đó, thanh tra Grandes đã leo dần lên các bậc thang thăng tiến của sở cảnh sát và sự hiện diện của ông ta ở đây cho thấy mức độ quan tâm của cảnh sát đối với vụ hỏa hoạn ở trụ sở của Barrido & Escobillas.

“Nếu anh không thấy bất tiện, chúng ta hãy tới một quán cà phê nơi ta sẽ không bị quấy rầy,” Grandes nói mà không hề thay đổi một li nụ cười khuôn mẫu của mình.

“Tùy ông.”

Grandes dẫn tôi tới một quán bar nhỏ ở góc giao hai phố Doctor Dou và Pintor Fortuny. Marcos và Castelo theo sát phía sau, không rời mắt khỏi tôi. Grandes mời tôi hút thuốc, nhưng tôi từ chối. Ông ta cất bao thuốc đi. Ông ta không hề mở miệng cho đến tận khi chúng tôi tới quán cà phê, và họ áp giải tôi tới tận một bàn ở cuối phòng nơi cả ba ngồi kèm chặt lấy tôi. Tôi có cảm giác nếu họ dẫn tôi vào một phòng ngục tối tăm ẩm ướt thì cuộc trò chuyện có khi lại dễ chịu hơn.

“Anh Martín, tôi nghĩ là anh biết gì đó về chuyện xảy ra sáng nay.”

“Toàn những điều tôi đọc được trên báo thôi. Thế điều mà Độc Dược đã nói với tôi…”

“Độc Dược ư?”

“Xin lỗi. Là cô Herminia Duaso, thư ký ban giám đốc.”

Marcos và Castelo nhìn nhau ra vẻ sành sỏi. Grandes thì mỉm cười.

“Biệt danh hay ho đấy. Hãy cho tôi biết, anh Martín, đêm qua anh đã ở đâu?”

Vẻ ngây thơ chân phước: câu hỏi khiến tôi ngẩn người.

“Chỉ là một câu hỏi thủ tục thôi mà,” Grandes nói rõ thêm. “Chúng tôi đang cố gắng xác định xem toàn bộ những người có thể đã liên hệ với các nạn nhân trong mấy ngày qua từng xuất hiện ở những đâu. Các nhân viên, các nguồn tin, họ hàng thân quen, các mối quen biết…”

“Tôi ở cùng một người bạn.”

Vừa mở miệng tôi đã hối tiếc ngay vì sử dụng từ đó. Grandes tức thì nhận ra.

“Một người bạn ư?”

“Còn hơn là một người bạn, đó là một mối quan hệ công việc. Một người làm xuất bản. Tối qua tôi có hẹn với người đó.”

“Anh có thể cho biết rõ thêm anh đã ở lại với người đó đến mấy giờ?”

“Rất khuya. Thực ra thì tôi đã qua đêm ở nhà người đó.”

“Tôi hiểu. Và người mà anh coi là mối quan hệ công việc đó tên là?”

“Corelli. Andreas Corelli. Một chủ xuất bản người Pháp.”

Grandes ghi cái tên đó vào một cuốn sổ nhỏ.

“Nghe hơi giống tên Ý nhỉ,” ông ta nhận xét.

“Thật ra, tôi cũng không biết ông ấy quốc tịch gì.”

“Cũng dễ hiểu thôi. Thế cái ông Corelli đó, dù là người nước nào đi chăng nữa, có thể xác nhận được chuyện đêm qua ông ta ở với anh chứ?”

Tôi nhún vai.

“Tôi cho là có.”

“Anh cho là ư?”

“Tôi chắc chắn là có. Sao ông ấy lại không làm thế được chứ?”

“Tôi không biết, anh Martín. Có lý do gì khiến ông ấy sẽ không làm thế không?”

“Không.”

“Vậy thì không vấn đề gì.”

Marcos và Castelo nhìn tôi như thể tôi chỉ toàn phun ra những lời dối trá từ khi chúng tôi tới đây ngồi.

“Để kết thúc, anh có thể nói rõ với tôi bản chất cuộc gặp tối qua giữa anh và chủ nhà xuất bản mang quốc tịch không xác định đó được chứ?”

“Ông Corelli hẹn gặp tôi vì một lời đề nghị.”

“Một đề nghị thuộc kiểu nào?”

“Chuyện nghề nghiệp.”

“Tôi hiểu. Để viết một cuốn sách, có thể thế chăng?”

“Chính xác.”

“Thế việc anh qua đêm tại nhà đối tác sắp ký hợp đồng, cứ gọi thế đi, sau một cuộc hẹn công việc là chuyện thường xuyên à?”

“Không.”

“Nhưng anh đã qua đêm tại nhà của ông chủ xuất bản đó?”

“Tôi ở lại vì tôi cảm thấy không khỏe và vì tôi không nghĩ mình có thể về nhà suôn sẻ trong tình trạng sức khỏe như thế.”

“Bữa tối khiến anh thấy mệt ư?”

“Gần đây tôi có một vài vấn đề về sức khỏe.”

Grandes gật gật đầu ra vẻ lấy làm tiếc.

“Những cơn buồn nôn, đau đầu,” tôi bổ sung.

“Nhưng có thể thấy là anh đã khỏe hơn?”

“Đúng. Khỏe hơn nhiều.”

“Tôi thấy anh vui vì điều đó. Đúng là trông anh có vẻ rất ổn. Không phải sao?”

Marcos và Castelo trịnh trọng tán thành.

“Cứ như thể anh vừa trút bỏ được cả một gánh nặng,” viên thanh tra nhấn mạnh.

"Tôi không hiểu ý anh.”

“Ý tôi là những cơn buồn nôn và đau đầu.”

Grandes đạo diễn vở hài kịch này theo nhịp điệu của mình, với khả năng làm chủ thời gian khiến người ta phát bực.

“Mong anh thứ lỗi về sự thiếu hiểu biết của tôi đối với những chi tiết trong chuyện làm nghề của anh, anh Martín, nhưng chẳng phải anh đã ký với hai chủ xuất bản đó một hợp đồng mà phải sáu năm nữa mới hết hạn sao?”

“Năm năm.”

“Và hợp đồng đó không ràng buộc anh phải làm việc độc quyền cho nhà xuất bản Barrico & Escobillas?”

“Theo các điều khoản thì là như thế.”

“Trong trường hợp này, lý do gì khiến anh tiến hành trao đổi về một đề nghị với một đối thủ cạnh tranh của họ, nếu hợp đồng anh đã ký không cho phép anh được nhận lời đề nghị kia?”

“Đó chỉ đơn thuần là một cuộc trò chuyện. Không có gì hơn.”

“Cuộc trò chuyện đó, tuy nhiên, lại biến thành một buổi qua đêm tại nhà quý ông kia.”

“Hợp đồng tôi ký không cấm tôi trò chuyện với bên thứ ba. Cũng không cấm chuyện qua đêm ở nơi không phải nhà mình. Tôi được thoải mái ngủ ở chỗ nào tôi thích và nói chuyện với người tôi muốn.”

“Đương nhiên là như thế. Tôi không có ý nói ngược lại, nhưng cảm ơn anh vì đã giúp tôi hiểu rõ thêm về điểm này.”

“Tôi có thể còn giúp ông hiểu rõ thêm về điểm gì khác nữa không?”

“Chỉ là một chi tiết nhỏ thôi. Đặt giả thiết là, sau cái chết của ông Barrido, ông Escobillas cũng không qua khỏi vì những vết thương, lạy Chúa cho chuyện đó không xảy ra, thì nhà xuất bản sẽ bị giải thể, và hợp đồng của anh cũng sẽ được thanh lý. Tôi có nhầm không?”

“Tôi không chắc về điều này. Tôi không rõ nhà xuất bản đó được thành lập theo hình thức nào.”

“Nhưng theo anh, có khả năng chuyện đó xảy ra chứ?”

“Có thể. Chắc là câu hỏi này nên dành cho luật sư của nhà xuất bản.”

“Thực ra, tôi đã hỏi ông ta câu này. Và ông ta xác nhận với tôi rằng, nếu chuyện không mong muốn xảy đến - ông Escobillas ra đi đến một thế giới tốt đẹp hơn - thì mọi chuyện sẽ là như thế.”

“Vậy ông có câu trả lời rồi đấy.”

“Và anh sẽ được hoàn toàn tự do để chấp nhận đề nghị của quý ngài…”

“... Corelli.”

“Anh đã chấp thuận với ông ấy rồi à?”

“Tôi có thể hỏi ông mối liên quan giữa tất cả chuyện này với nguyên nhân gây ra vụ cháy chứ?” tôi phản kháng.

“Không có mối liên quan nào hết. Đơn thuần là tò mò thôi.”

“Chỉ thế thôi sao?” tôi hỏi.

Grandes nhìn hai đồng nghiệp, rồi nhìn tôi.

“Riêng về phần tôi thì đúng thế.”

Tôi giả bộ đứng dậy. Ba cảnh sát vẫn yên vị trên ghế.

“Anh Martín, trước khi tôi lỡ quên mất,” Grandes nói thêm, “xin vui lòng xác nhận với tôi rằng anh vẫn còn nhớ chuyến viếng thăm của hai ông Barrido và Escobillas tới nhà anh, số 30 phố Flassaders, cách đây một tuần, cùng với vị luật sư vừa được nhắc tới?”

“Đúng là như thế.”

“Đó là chuyến thăm viếng vì công việc, hay đơn thuần là chuyện xã giao?”

“Hai ông ấy đến để bày tỏ mong muốn thấy tôi trở lại làm tiếp một xê ri sách mà tôi đã bỏ bẵng sang một bên để lao vào một dự án khác suốt mấy tháng nay.”

“Anh xác nhận đó là một cuộc trò chuyện thân tình và thoải mái chứ?”

“Tôi không nhớ đã có ai to tiếng cả.”

“Và anh cũng không nhớ câu trả lời của anh với họ, tôi có thể nhắc lại nguyên văn: ‘Trong vòng một tuần nữa ngươi sẽ chết.ʼ Không cần phải lớn tiếng, đương nhiên rồi.”

Tôi thở dài.

“Có chứ, tôi thừa nhận có nói câu đó.”

“Khi đó anh đã nghĩ gì?”

“Tôi bực quá nên buột miệng nói ra điều đầu tiên nảy ra trong đầu mình lúc đó thôi, thưa thanh tra. Như thế không có nghĩa là tôi có ý gì khi nói câu đó. Đôi khi người ta vẫn nói những điều người ta không nghĩ.”

“Cảm ơn vì sự thành thật của anh, anh Martín. Anh đã giúp chúng tôi rất nhiều đấy. Tạm biệt anh.”

Tôi ra khỏi quán, ba cặp mắt dán chặt vào lưng tôi, với niềm đoán chắc rằng tôi cũng sẽ không cảm thấy tội lỗi hơn nếu có trả lời dối trá những câu hỏi của viên thanh tra.

2

Bước ra khỏi quán đó được khoảng trăm mét thì cái dư vị khó chịu từ cuộc trò chuyện với Victor Grandes và đôi bò sát bám dính lấy ông ta đã chỉ còn là một ký ức, vì tôi nhận thức được đôi chút về cơ thể mình: khỏe khoắn, không đau đớn, không nôn ọe, không có những tiếng gió rít trong tai và không đau lọng óc, không mệt mỏi và không toát mồ hôi lạnh. Sự đoán chắc về cái chết chắc chắn khiến tôi ngạt thở hai mươi tư giờ trước đã bị lãng quên. Có gì đó thì thầm bên tai tôi rằng tấn bi kịch đêm qua, cái chết của Barrido và cái chết gần như đã chắc chắn của Escobillas hẳn sẽ khiến tôi trĩu nặng những hối tiếc và buồn bã, nhưng, giữa lương tâm và chính bản thân mình, cả hai đều không hề cảm thấy một xúc cảm nào khác ngoài sự thờ ơ khoan khoái. Vào buổi sáng tháng Bảy đó, khu Rambla là một bữa tiệc và tôi là ông hoàng của bữa tiệc đó.

Những bước chân đưa tôi đến phố Santa Ana, sẵn lòng dành một chuyến thăm viếng bất ngờ cho Sempere. Khi tôi bước vào hiệu sách, Sempere cha ở sau quầy đang tính toán sổ sách trong khi con trai ông, chênh vênh trên một chiếc thang, đang sắp xếp lại các ngăn giá. Ông chủ hiệu sách mỉm cười thân tình với tôi và tôi hiểu, trong một giây ngắn ngủi, rằng ông không nhận ra tôi. Một giây sau đó nụ cười ông tắt ngấm và, miệng thì há hốc, ông vòng qua quầy, bước ra nắm chặt lấy hai cánh tay tôi.

“Martín à? Là cậu sao? Lạy Đức Mẹ Đồng trinh!... Trông cậu không tài nào mà nhận ra nổi! Tôi thật sự đã rất lo. Chúng tôi đã nhiều lần đến nhà cậu, nhưng gọi mãi mà không thấy cậu thưa. Tôi còn gọi điện tới cả các bệnh viện và đồn cảnh sát để hỏi tin tức.”

Con trai ông nhìn dò xét tôi từ tít trên đỉnh thang, vẻ hoài nghi. Tôi phải nhớ lại chuyện mới chỉ gần một tuần trước thôi, tôi còn trong tình trạng không khác những kẻ nằm trong nhà xác quận 5 là mấy.

“Xin lỗi vì đã làm hai người sợ. Cháu đi vắng vài hôm vì chuyện công việc.”

“Nhưng đã xảy ra chuyện gì vậy? Cậu đã nghe lời tôi và đi khám bác sĩ rồi chứ?”

Tôi xác nhận.

“Hóa ra chuyện đó cũng chỉ vặt vãnh thôi. Tăng xông. Cháu đã dùng thuốc bổ vài hôm và bây giờ thì cháu đây, như mới.”

“Vậy thì cho tôi biết tên thuốc với nhé, hẳn là tôi sẽ tắm một chầu thật kỹ với nó... Tóm lại là thật vui và nhẹ nhõm biết bao khi thấy cậu!”

Niềm khoan khoái xẹp lép nhanh như quả bóng xì hơi khi phải nói đến tin nóng trong ngày.

“Cậu biết chuyện rồi chứ, vụ Barrico & Escobillas ấy?” Ông chủ hiệu sách gặng hỏi.

“Cháu từ chỗ đó đến đây. Khó mà tin nổi chuyện này.”

“Cậu nói thế với ai chứ! Không phải là tôi quý hóa gì họ lắm đâu, nhưng từ chuyện đó tới những gì vừa xảy đến với họ... Thế còn cậu, trong tất cả chuyện này, cậu có bị lôi thôi gì về pháp lý không? Tôi xin lỗi nếu câu hỏi có vẻ thiếu tế nhị.”

“Sự thực là cháu không biết gì cả. Cháu nghĩ hai người đó đang nắm giữ toàn bộ cổ phần của nhà xuất bản. Cháu đoán là họ có người thừa kế, nhưng cũng có thể là nếu hai người đó xuống lỗ, nhà xuất bản sẽ bị giải thể. Và các mối liên hệ giữa cháu và họ cũng vậy.”

“Vậy thì nếu Escobillas cũng chết nốt, mong Chúa xá tội cho con! thì cậu sẽ được tự do.”

Tôi xác nhận.

“Ngang trái rồi đây…” ông chủ hiệu sách lẩm bẩm.

“Ơn Chúa,” tôi đánh liều nói.

Sempere đồng tình, nhưng có gì đó trong tất cả chuyện này khiến ông lo lắng và ông muốn lái sang chuyện khác.

“À mà... Dù sao sẵn dịp cậu ghé qua đây, tôi cũng muốn nhờ cậu một việc.”

“Bác cứ coi như đã xong việc.”

“Tôi báo trước là chuyện đó sẽ khiến cậu thấy khó chịu đấy.”

“Chuyện đó mà khiến cháu thích thú thì đã chẳng còn là chuyện nhờ vả, mà phải gọi là chuyện vui. Và nếu chuyện đó là để giúp bác thì thật sự đó là chuyện vui.”

“Thực tình thì không phải là cho tôi. Tôi sẽ giải thích với cậu và tùy cậu quyết định. Trên tinh thần thẳng thắn hết mức, đồng ý chứ?”

Sempere dựa người vào quầy rồi cứ giữ nguyên cái vẻ trịnh trọng ấy, cái vẻ khiến tôi nhớ lại bao thời khắc của những ngày thơ ấu đã trôi đi trong hiệu sách này.

“Đó là chuyện của một cô gái, tên là Isabella. Con bé chừng mười bảy tuổi. Nhanh nhẹn hoạt bát. Con bé hay tới đây lắm và tôi thường cho nó mượn sách. Nó kể với tôi là muốn trở thành nhà văn.”

“Câu chuyện này gợi nhắc cháu điều gì đó,” tôi nói.

“Tuần trước con bé đưa cho tôi một truyện ngắn của nó, cũng chẳng to tát gì, chừng hai ba chục trang thôi, và con bé muốn hỏi xem tôi thấy sao.”

“Và?”

Sempere hạ thấp giọng như thể khi trao gửi tới tôi điều tâm sự này là ông sắp xâm phạm bí mật của lời yêu cầu.

“Tuyệt cú mèo. Hơn hẳn chín mươi chín phần trăm những gì tôi thấy trên thị trường xuất bản trong hai mươi năm trở lại đây.”

“Cháu hy vọng là bác xếp cháu vào một phần trăm ít ỏi còn lại, nếu không thì bác vừa thẳng tay tung một cú trí mạng vào niềm kiêu hãnh của cháu đấy nhé: một cú đâm sau lưng thật sự.”

“Ý tôi chính là thế đấy. Isabella sùng bái cậu.”

“Cô bé sùng bái cháu ư? Chính cháu?”

“Phải, như thể cậu là sự kết hợp giữa Đức Mẹ Đồng trinh đen ở Montserrat và Chúa Hài đồng. Con bé đã đọc hết Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa cả chục lần và, khi tôi đưa nó mượn cuốn Những bước chân trên thiên giới, nó đã quả quyết với tôi rằng nếu có thể viết được một cuốn như thế thì có nhắm mắt xuôi tay nó cũng vui lòng.”

"Nghe cứ như là đang có một cuộc mai phục ấy nhỉ.”

“Tôi biết cậu sẽ lẩn như chạch mà.”

“Cháu không lẩn trốn. Bác vẫn chưa nói cho cháu biết việc nhờ vả này là gì?”

“Cậu thử đoán xem.”

Tôi thở dài. Sempere tặc lưỡi .

“Tôi đã nói là cậu sẽ không thích như vậy mà.”

“Yêu cầu cháu việc khác đi.”

“Tôi chỉ yêu cầu cậu nói chuyện với con bé. Khuyến khích nó, tư vấn cho nó... lắng nghe nó, đọc những bản thảo nó viết và định hướng cho nó. Như thế cậu cũng chẳng mất mát gì nhiều. Con bé đó đầu óc nhanh nhẹn hơn cả đạn bay đó. Tôi dám chắc cậu sẽ thấy nó dễ thương. Hai người sẽ thành bạn bè thôi. Và nó có thể làm thư ký cho cậu.”

“Cháu không cần thư ký. Và càng chẳng cần một cô gái xa lạ.”

“Vớ vẩn. Cậu biết rõ con bé là đằng khác. Dù sao, đó cũng là những gì con bé đã nói. Nó bảo, cậu quen nó từ cách đây nhiều năm rồi nhưng chắc chắn cậu sẽ không nhớ ra nó. Mà có vẻ là, hai kẻ ngốc nghếch con bé coi là bố mẹ luôn đinh ninh rằng văn chương sẽ dẫn con bé xuống địa ngục, hoặc sẽ biến nó thành gái già, và hai kẻ đó vẫn đang do dự không biết nên tống con bé vào tu viện, hay gả nó cho bất cứ thằng đần nào xuất hiện đầu tiên để làm cho con bé đẻ luôn lấy tám đứa con rồi chôn vùi vĩnh viễn con bé dưới đống nồi niêu xoong chảo. Nếu cậu không chìa ngón tay mà cứu con bé, thì việc đó cũng chẳng khác gì sát nhân đâu.”

“Đừng có bi kịch hóa câu chuyện như thế, bác Sempere.”

“Cậu nghe đây, tôi biết cầu xin lòng vị tha từ cậu cũng quá bằng bắt cậu ra nhảy điệu sardane*, và tôi cũng sẽ bỏ cuộc ngay, nhưng lần nào cũng vậy, cứ mỗi lần con bé bước vào đây nhìn tôi với đôi mắt thông minh đầy khát vọng, tôi lại nghĩ đến cái tương lai đang chờ đợi nó, và điều đó khiến tim tôi muốn vỡ ra. Tất cả những gì có thể dạy cho nó, tôi đều đã dạy rồi. Con bé học rất nhanh, Martín ạ. Nếu nó có nhắc tôi nhớ đến ai, thì đó chính là hình ảnh của cậu hồi bé đấy.”

•

Điệu nhảy truyền thống của người Catalan (Tây Ban Nha).

Tôi thở dài.

“Isabella họ gì ạ?”

“Gispert. Isabella Gispert.”

“Cháu không quen cô ta. Cháu chưa từng nghe đến cái họ đó trong đời. Người ta kể nhăng cuội với bác rồi.”

Ông chủ hiệu sách phản kháng.

“Isabella đã cảnh báo tôi chính xác điều cậu vừa nói.”

“Có tài và biết bói đấy. Thế cô ta còn nói gì nữa không ạ?”

“Con bé bảo, có lẽ cậu làm nhà văn giỏi hơn làm người.”

“Đúng là thần tiên, cái cô Isabella ấy!”

“Liệu tôi có thể khuyên con bé đi gặp cậu chứ? Không cần cam kết từ phía cậu?”

Tôi thu vũ khí và buông xuôi. Sempere nở nụ cười chiến thắng và muốn đóng dấu thỏa thuận bằng cách lại định ôm cứng tôi trong vòng tay, nhưng tôi đã chuồn luôn trước khi ông già bán sách có thể hoàn thành nhiệm vụ đã định, cái nhiệm vụ khiến cho tôi cảm thấy mình là người tốt.

Lúc ra đến ngưỡng cửa, tôi nghe tiếng ông gọi với:

“Cậu sẽ không hối hận vì chuyện này đâu, Martín.”

3

Về đến nhà, tôi thấy thanh tra Grandes đang ngồi trên mấy bậc thềm trước cửa, điềm tĩnh hút thuốc. Nhìn thấy tôi, ông ta phô ngay ra nụ cười của chàng diễn viên trẻ chuyên đóng phim hạng B, như thể ông ta là một người bạn cũ đến thăm tôi thuần túy vì xã giao. Tôi ngồi xuống cạnh ông ta, và ông ta chìa cho tôi bao thuốc bóc dở. Hiệu Gitanes. Tôi nhận lấy.

“Thế Hansel và Gretel* đâu?”

•

Hai nhân vật chính trong truyện cổ tích Hansel và Gretel của anh em nhà Grimm.

“Marcos và Castelo không tới được. Chúng tôi vừa nhận được một tin tố giác, và hai cậu ấy đã đến Pueblo Seco để thăm nom mối quen cũ, chỗ đó có thể cần một số lý lẽ thuyết phục mới khởi động lại được trí nhớ.”

“Tội nghiệp.”

“Nếu tôi báo trước với hai cậu ấy là tôi sẽ đến nhà anh thì cầm chắc họ sẽ muốn nhập bọn đấy. Họ thích anh lắm.”

“Thật là một mối tình sét đánh đích thực, tôi đã nhận ra điều đó. Tôi có thể làm gì giúp ông, thanh tra? Ông có muốn lên uống một tách cà phê không?”

“Có lẽ tôi không dám quấy rầy không gian riêng tư của anh đâu, anh Martín. Tôi chỉ muốn đích thân báo với anh một tin, trước khi anh được biết tin qua các kênh khác.”

“Tin gì vậy?”

“Escobillas đã chết vào đầu giờ chiều ở bệnh viện trung tâm.”

“Lạy Chúa! Tôi không biết chuyện đó,” tôi thốt lên.

Grandes nhún vai và vẫn lặng lẽ hút thuốc.

“Việc đó cũng đã được dự báo rồi mà. Chúng ta chẳng thể làm gì.”

“Ông đã tìm được dấu vết nào liên quan đến nguyên nhân vụ cháy chưa?”

Viên thanh tra nhìn tôi hồi lâu, rồi gật đầu xác nhận.

“Khả năng cao là có kẻ đã tưới xăng lên người ông Barrido rồi châm lửa. Ngọn lửa đã lan ra khi ông Barrido hoảng loạn cố thoát khỏi văn phòng. Người đồng nhiệm và một nhân viên đã lao tới cứu và bị bắt lửa.”

Tôi vẫn không nói gì. Grandes nở nụ cười trấn an.

“Luật sư của hai ông ấy đã giải thích với tôi vào chiều nay rằng, do mối liên hệ cá nhân được nhắc tới trong biên bản hợp đồng mà anh đã ký với họ, cái chết của hai chủ xuất bản này sẽ khiến bản hợp đồng kia vô hiệu, tuy nhiên, những người thừa kế vẫn được bảo lưu các quyền đối với tất cả những gì anh đã xuất bản trước đây. Tôi đồ là ông ấy sẽ viết thư báo tin với anh, nhưng tôi cho là anh sẽ hài lòng khi biết tin sớm, trong trường hợp anh phải ra quyết định liên quan đến đề xuất của ông chủ xuất bản mà anh đã nói chuyện kia.”

“Cảm ơn ông.”

“Không có gì.”

Grandes hút nốt điếu thuốc lá rồi ném đầu lọc xuống đất. Ông ta mỉm cười thân thiện với tôi rồi đứng dậy. Ông ta vỗ vai tôi rồi rời đi về hướng phố Princesa. Tôi gọi theo:

“Thanh tra?”

Ông ta dừng bước ngoái lại.

“Ông không nghĩ là…”

Ông ta mỉm cười chán nản với tôi.

“Bảo trọng, Martín.”

Tôi đi nằm sớm và choàng tỉnh giấc, cứ ngỡ đã là ngày hôm sau, rồi lập tức nhận ra đồng hồ vừa điểm chuông nửa đêm.

Trong mơ, tôi thấy Barrido và Escobillas sập bẫy trong văn phòng của họ. Ngọn lửa bén vào quần áo bốc dọc lên cho đến khi liếm trọn cơ thể hai người đàn ông, không chừa ra một phân. Sau lớp quần áo, đến lượt da họ bốc cháy và đôi mắt họ trợn ngược vì hoảng loạn dưới sức nóng của ngọn lửa. Hai thân hình, giật giật vì những cơn co giật lúc hấp hối và hoảng sợ, rốt cuộc cũng đổ sụp xuống giữa đống tàn tích, trong lúc đó thịt tách ra khỏi xương như thể lớp sáp đang tan chảy và hình thành phía dưới chân tôi một vũng bốc khói nghi ngút trong đó phản chiếu khuôn mặt tươi cười của chính tôi trong lúc thổi tắt que diêm đang cầm.

Tôi đứng dậy đi lấy một cốc nước và, vì nghĩ rằng cơn buồn ngủ đã bỏ đi luôn mà chẳng quay trở lại nữa, tôi bèn tới bên bàn làm việc, mở ngăn kéo và lấy từ đó ra cuốn sách được moi lên từ Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên. Tôi uốn cong cái cần dẻo của chiếc đèn bàn để nó chiếu sáng thẳng vào cuốn sách. Tôi mở trang đầu tiên và bắt đầu đọc:

Lux aeterna

D.M.

Mới nhìn qua, cuốn sách chỉ như một bộ sưu tập lộn xộn những đoạn văn và lời cầu nguyện. Dường như nó là độc bản, một xấp những trang đánh máy, được đóng bìa da theo cách không cầu kỳ. Tôi đọc tiếp và, sau một lúc, tôi có cảm giác đã nhận ra những sự kiện, những khúc ca và những suy ngẫm được tiếp nối theo một cách thức nào đó. Lối hành văn cũng theo nhịp điệu riêng và nếu như ban đầu điều đó tạo cảm giác người viết không hề có dàn ý hay phong cách nào thì sau lại dần nhường chỗ cho một khúc hát ru ngủ từ từ thâm nhập vào người đọc và nhấn chìm anh ta trong một trạng thái nửa gà gật nửa quên lãng. Nội dung cuốn sách cũng tương tự, ý đồ xuyên suốt cuốn sách không xuất hiện rõ rệt trước khi người đọc tiến sâu vào phần thứ nhất, hay chính xác hơn là tiến sâu vào khúc đầu tiên, vì dường như cuốn sách này được cấu trúc theo dạng những bài thơ cổ sáng tác trong một thời kỳ mà ở đó thời gian và không gian tùy nghi thay đổi các chiều kích. Cuốn Lux aeterna là, vì không biết dùng từ nào khác, thứ sách của người chết.

Qua khoảng ba, bốn mươi trang đầu toàn những lời rào đón và cách ngôn, ta bước vào một mớ bòng bong hóc búa đến vỡ đầu toàn những kinh cầu và những lời van vỉ càng lúc càng đáng quan ngại, trong đó thần chết, được mô tả bằng một bút pháp đáng ngờ khi thì dưới hình dạng một thiên sứ trắng có đôi mắt của loài bò sát, khi thì dưới hình hài một đứa trẻ phát sáng, được miêu tả như đấng thần linh độc nhất và toàn năng hiện ra trong thế giới tự nhiên, trong những ý nguyện và trong cái mỏng manh của sự sinh tồn.

Dẫu tay D.M. bí ẩn kia là ai thì thần chết trong những câu thơ của người này cũng được phô bày như một thế lực phàm ăn và bất tử. Một sự pha trộn kiểu Byzantine những dẫn chiếu qua rất nhiều thần thoại về thiên đường và địa ngục để rồi cuối cùng chỉ làm thành một phiên bản. Theo D.M., sự khởi đầu và kết thúc đều cùng là một thứ duy nhất, đấng tạo hóa và kẻ hủy diệt cùng tạo nên một bản thể duy nhất mà nó xuất hiện dưới nhiều cái tên khác nhau để lòe bịp con người và nắm lấy điểm yếu của họ, một Chúa trời duy nhất mà gương mặt thật sự được chia đôi: một mặt, hiền hậu và khoan dung; mặt kia, tàn ác và như quỷ dữ.

Tôi đã đọc được đến tận chỗ đó, nhưng, sau lời mào đầu kia, tác giả lại đánh mất sợi chỉ đỏ xuyên suốt và trở nên gần như bất khả trong việc giải mã những dẫn chiếu và hình ảnh dày đặc trong văn bản theo cách nhìn tiên đoán. Những cơn bão máu và lửa dồn dập ập tới các thành phố và dân chúng. Những đội quân xác sống giống nhau như đúc càn quét khắp những bình nguyên bất tận và hủy hoại mọi sự sống khi chúng tràn qua. Những tên lính treo lủng lẳng bằng những mảnh cờ rách trên cổng các pháo đài. Những mặt biển đen sì nơi hàng nghìn linh hồn đau khổ cứ trôi lềnh phềnh mãi không thôi trên những mặt nước lạnh băng đã bị đầu độc. Những đám tro bụi và những đại dương xương lẫn thịt đang phân hủy bị hàng đàn côn trùng và rắn rết tấn công. Sự tiếp nối của những hình ảnh rùng rợn bốc mùi cứ lặp đi lặp lại đến phát ngấy.

Càng lật thêm trang sách, tôi càng có cảm giác đang bước dần từng bước trên hành trình của một tâm hồn bệnh hoạn và lệch lạc. Từng dòng, từng dòng một, tác giả miễn cưỡng hình ảnh hóa sự tụt dốc vào một vực sâu điên loạn của chính mình. Tôi cảm giác như một phần ba cuối cùng của cuốn sách là một nỗ lực tự giải phóng mình ra khỏi con đường kia, một tiếng kêu tuyệt vọng vang lên từ ngục tù giam giữ cơn điên loạn hòng thoát khỏi cái mê cung đường hầm mà tác giả đã mở ra trong chính tâm trí mình. Đoạn văn kết thúc dở chừng giữa một câu van vỉ, một cú dừng đột ngột không hề có lấy một lời giải thích.

Đến đúng đoạn đó, hai mí mắt tôi trĩu nặng. Qua cửa sổ một làn gió nhẹ dâng lên từ biển thổi tới tôi và xua tan làn sương mù trên các mái nhà. Tôi đã định gấp cuốn sách lại thì nhận ra còn một hình ảnh cứ đọng lại mãi trong bộ lọc của tâm trí mình, một hình ảnh liên quan tới thuật đánh máy ở những trang sách này. Tôi lật lại từ đầu và bắt đầu đọc lại văn bản. Tôi nhận ra chỉ dấu đầu tiên ở ngay dòng thứ năm. Kể từ đó, cứ hai ba dòng lại có tiếp một chỉ dấu. Một chữ cái, chữ S viết hoa, luôn luôn nghiêng sang phải. Tôi rút từ trong ngăn bàn ra một tờ giấy trắng rồi luồn nó vào trục lăn của chiếc máy đánh chữ Underwood đặt trên bàn. Tôi gõ ngẫu nhiên một câu:

Tiếng chuông ở Santa María del Mar.

Tôi rút tờ giấy ra rồi soi nó dưới ánh đèn:

Tiếng chuông... Santa María.

Tôi thở dài. Lux acterna đã được gõ trên chính chiếc máy này và, tôi đồ rằng, cũng trên chính chiếc bàn này.

4

Sáng hôm sau, tôi xuống dùng bữa trong một quán cà phê đối diện cửa ra vào Santa María del Mar. Khu Born nhung nhúc những xe và người đi chợ, tiểu thương và những người bán buôn đang mở cửa hàng. Tôi ngồi ngoài hiên và gọi một tách cà phê sữa. Một ấn bản của tờ Người tiên phong bị bỏ lại trên mặt bàn bên cạnh và tôi đã lượm nó về. Trong lúc ánh mắt lướt qua các tít bài và sa pô, tôi nhận ra một dáng người đang đi lên các bậc thềm dẫn vào cửa thánh đường rồi ngồi xuống bậc trên cùng để lén quan sát tôi. Cô gái trẻ chừng mười sáu, mười bảy tuổi và vừa vờ như đang ghi chép gì đó vào cuốn sổ tay vừa hướng sang tôi những ánh nhìn lén lút. Tôi thong thả nếm náp tách cà phê sữa. Một lúc sau, tôi gọi anh bồi bàn.

“Anh có nhìn thấy cô gái ngồi trước cửa nhà thờ kia không? Hãy bảo cô ấy là cứ gọi gì tùy thích: tôi mời.”

Anh bồi bàn nhận lời. Khi nhận ra anh ta đang tiến lại, cô gái liền cắm mặt vào quyển sổ, làm ra vẻ bình thản như không, điều đó khiến tôi bật cười. Anh bồi bàn dừng lại trước mặt cô gái rồi húng hắng ho. Cô gái ngẩng đầu lên. Anh ta chuyển lời nhắn nhủ của tôi tới cô gái rồi kết thúc bằng việc chỉ tay về phía tôi. Vẻ hoảng sợ, cô gái ngoảnh nhìn sang tôi. Tôi vẫy tay chào cô. Hai má cô nóng rực. Cô gái đứng dậy và rón rén đi về phía bàn tôi ngồi, ánh mắt đăm đăm nhìn xuống đất.

“Isabella phải không?” tôi hỏi.

Cô gái trẻ ngẩng đầu lên và thở dài, như bối rối vì chính con người mình.

“Sao chú biết?” cô gái ngỡ ngàng.

“Năng lực siêu nhiên.”

Cô gái trẻ chìa tay ra với tôi và tôi bắt lấy nó chẳng mấy nồng nhiệt.

“Cháu ngồi được chứ?”

Cô ngồi luôn xuống một chiếc ghế mà không đợi câu trả lời từ tôi. Chưa đến nửa phút mà cô đã đổi tư thế ngồi ít nhất sáu lần để rồi rốt cuộc lại trở về tư thế ban đầu. Tôi quan sát cô gái với vẻ điềm tĩnh và dửng dưng đầy toan tính.

“Chú không nhớ ra cháu, phải không, chú Martín?”

“Tôi phải nhớ sao?”

“Suốt bao nhiêu năm ròng, cháu chính là cô bé con giao cho chú chiếc giỏ hàng mà chú đặt hằng tuần ở tiệm tạp hóa Gispert.”

Hình ảnh bé gái ở tiệm tạp hóa vốn là chốn dự trữ thực phẩm cho tôi suốt một thời gian dài trở lại trong trí nhớ tôi rồi mờ nhạt dần, nhường chỗ cho gương mặt trưởng thành hơn và có chút góc cạnh hơn của cô gái Isabella đầy nữ tính có thân hình ưa nhìn và vẻ sắc sảo.

“À, cô bé vẫn nhận tiền trà nước,” tôi nói, “dù giờ cô chẳng còn hay hầu như chẳng còn gì là một cô bé.”

Isabella ra dấu xác nhận.

“Tôi vẫn luôn tự hỏi cô đã làm gì với chỗ tiền ấy.”

“Cháu mua sách ở hiệu Sempere & Con trai.”

“Giá mà tôi biết điều đó…”

“Nếu cháu làm phiền chú, cháu sẽ đi ngay.”

“Cô không làm phiền tôi đâu. Cô muốn uống gì không?”

Cô gái trẻ lắc đầu.

“Ông Sempere cam đoan với tôi là cô có tài.”

Isabella nhún vai và nhìn tôi với nụ cười nghi hoặc.

“Thường thì, càng có tài người ta lại càng nghi ngờ không biết mình có tài thật không. Và ngược lại.”

“Thế thì, cháu hẳn phải là thần đồng rồi,” cô gái trẻ đối đáp.

“Chào mừng nhập hội. Thế tôi có thể làm gì giúp cô?”

Cô gái hít một hơi thật sâu.

“Ông Sempere nói với cháu rằng biết đâu chú có thể đọc các bài viết của cháu và sẽ cho cháu biết nhận xét của chú cùng một vài lời khuyên.”

Tôi nhìn thẳng vào mắt cô một hồi lâu mà không đáp lại. Cô gái chịu đựng thử thách của tôi không hề nhíu mày.

“Hết rồi à?”

“Chưa ạ.”

“Đúng như những gì tôi nghĩ. Thế chương thứ hai là gì?”

Cô gái do dự mất một lúc.

“Nếu những gì chú đọc khiến chú thấy thích và nếu chú nghĩ là cháu có năng lực, cháu rất muốn chú cho cháu làm thư ký của chú.”

“Điều gì khiến cô nghĩ tôi cần một thư ký?”

“Cháu có thể sắp xếp giấy tờ, tài liệu cho chú, đánh máy, sửa các chỗ nhầm lẫn và sai…”

“Các chỗ nhầm lẫn và sai á?”

“Ý cháu không phải ám chỉ chú mắc sai lầm…”

“Vậy thì cô muốn ám chỉ điều gì?”

“Chẳng gì cả. Nhưng bốn mắt thì sẽ nhìn rõ hơn hai mắt. Với lại, cháu có thể đảm nhiệm việc trao đổi thư từ cho chú, làm những việc chú giao phó, giúp chú tìm tư liệu. Hơn nữa, cháu biết nấu nướng và cháu có thể…”

“Cô đang xin tôi một chân thư ký hay là nấu bếp vậy?”

“Cháu đang xin chú cho cháu một cơ hội.”

Isabella cụp mắt xuống. Tôi không thể nhịn cười được. Dù không muốn, tôi vẫn thấy cô gái kỳ lạ này thật dễ thương.

“Vậy chúng ta sẽ quyết định như thế này nhé. Hãy mang cho tôi hai mươi trang hay nhất mà cô đã viết, những trang mà cô nghĩ đã thể hiện được tốt nhất những gì mình biết làm. Đừng có mang nhiều hơn, vì tôi không có ý định đọc hơn, dù chỉ một trang. Tôi sẽ bình tâm đọc chúng và, tùy xem đến lúc ấy tôi nghĩ gì, chúng ta sẽ bàn tiếp.”

Gương mặt cô gái bừng sáng và, một loáng sau, tấm màn nghiêm trang và khô cứng bao trùm lên các đường nét của cô vụt bay biến.

“Chú sẽ không phải hối tiếc đâu,” cô gái tuyên bố.

Cô gái đứng dậy rồi căng thẳng nhìn tôi.

“Cháu mang chúng đến nhà chú được chứ?”

“Hãy bỏ chúng vào hộp thư ấy. Thế thôi nhỉ?”

Cô gái gật đầu xác nhận lia lịa rồi lùi đi vẫn với những bước chân rón rén và căng thẳng. Đúng lúc cô chuẩn bị quay đi và dợm bước chạy, tôi gọi giật cô lại.

“Isabella này?”

Cô gái nhìn tôi với ánh mắt dò hỏi, gương mặt thoáng vẻ lo âu bất chợt.

“Tại sao lại là tôi? Đừng có kể lể rằng tôi là tác giả yêu thích của cô cùng tất cả những lời phỉnh nịnh mà ông Sempere đã xui cô nói với tôi, vì nếu cô làm như thế, thì cuộc trò chuyện đầu tiên giữa chúng ta cũng sẽ là lần cuối cùng.”

Isabella do dự trong giây lát. Cô nhìn tôi với ánh mắt trong veo, không còn chút toan tính nào.

“Chú là tác giả duy nhất mà cháu biết.”

Cô gái mỉm cười với tôi, vẻ sợ sệt, rồi lại quay đi với cuốn sổ, bước chân lưỡng lự cùng tấm chân tình. Tôi thấy cô rẽ ở góc phố Mirallers rồi mất hút sau giáo đường.

5

Khi về đến nhà, chừng một giờ sau đó, tôi thấy cô gái đang ngồi trước cổng nhà chờ tôi với một thứ trên tay mà tôi đồ rằng chính là truyện ngắn của cô. Lúc tôi tới nơi, cô đứng dậy và cười gượng.

“Tôi đã bảo cô bỏ nó vào hộp thư cơ mà.”

Isabella gật đầu và nhún vai.

“Cháu mang cho chú ít cà phê ở cửa hàng của bố mẹ cháu, để cảm ơn chú. Loại của Colombia đấy ạ. Tuyệt hảo luôn. Cà phê thì để không vừa hộp thư nên cháu nghĩ tốt nhất là cứ ở đây chờ chú về.”

Một lời bao biện kiểu đó khiến trí tưởng tượng của tôi chỉ có thể hình dung ra một cây bút non nớt. Tôi thở dài và mở cổng.

“Vào đi.”

Tôi lên cầu thang, Isabella lút cút theo sau tôi vài bước như một con cún nhỏ.

“Chẳng lẽ chú luôn cần chừng ấy thời gian để ăn sáng ạ? Không phải cháu thấy phiền vì việc đó, đương nhiên rồi, nhưng cháu đợi chú như thế là gần bốn mươi lăm phút, cháu đâm lo và đã bắt đầu nghĩ thôi miễn là chú không bị hóc nghẹn gì, bởi mãi cháu mới được gặp một nhà văn bằng xương bằng thịt, mà với độ may mắn thường lệ của mình thì cháu cũng sẽ không ngạc nhiên nếu chẳng may nhà văn ấy bị nghẹt thở vì một quả ô liu và thế là chấm hết sự nghiệp văn chương của cháu,” cô gái trẻ tuôn liền một tràng như súng liên thanh.

Đang đi tôi liền dừng bước và làm ra vẻ hết sức thù hằn nhìn xuống cô gái.

“Isabella này, để mọi chuyện giữa hai chúng ta diễn ra tốt đẹp, thì phải có một số quy tắc nhất định. Thứ nhất là về các câu hỏi, tôi sẽ là người đặt câu hỏi, cô chỉ được phép trả lời. Khi tôi không đặt câu hỏi nào, thì cô cố mà nhịn mấy câu trả lời cùng mấy bài diễn thuyết lại. Quy tắc thứ hai là tôi có tốn thời gian mình có để ăn sáng cũng như để ăn tất cả các bữa khác hay để ngắm ruồi bay thì đó cũng không phải là chủ đề tranh luận.”

“Cháu không muốn khiến chú thấy bị xúc phạm. Cháu hiểu rất rõ là tiêu hóa chậm luôn gợi cảm hứng.”

“Quy tắc thứ ba là tôi sẽ không dung thứ cho bất kỳ lời mỉa mai nào trước buổi trưa. Thống nhất vậy nhé?”

“Vâng, thưa chú Martín.”

“Quy tắc thứ tư là từ nay cô không bao giờ được gọi tôi là chú Martín nữa, kể cả có vào ngày chôn cất tôi. Hẳn cô thấy tôi là một ông già cổ hủ, nhưng bản thân tôi, tôi thích nghĩ rằng mình vẫn còn trẻ. Vả lại, tôi trẻ thật, chấm hết.”

“Thế cháu phải gọi chú là gì?”

“Bằng tên riêng của tôi: David.”

Cô gái trẻ tỏ vẻ đã hiểu. Tôi mở cửa và mời cô vào. Cô ngần ngừ một lúc rồi, khẽ vượt lên, bước qua ngưỡng cửa.

“Cháu nghĩ là chú vẫn còn trẻ so với tuổi thật đấy, David.”

“Cô cho là tôi bao nhiêu tuổi?”

Isabella săm soi tôi từ đầu xuống chân và dường như đang suy tính.

“Tầm ba chục? Nhưng trông chú rất hợp với tuổi đấy, chú biết không?”

“Làm ơn cho tôi hân hạnh bắt cô im lặng và đi pha một bình cà phê với cái bịch hổ lốn mà cô đã mang đến đây.”

“Bếp ở đâu ạ?”

“Tự tìm đi.”

Ngồi ngoài bao lơn, chúng tôi cùng uống thứ cà phê Colombia tuyệt hảo ấy. Vừa cầm tách của mình, Isabella vừa liếc tôi đọc hai mươi trang bản thảo mà cô đã đưa cho tôi. Lần nào lật trang và ngước mắt lên, tôi đều bắt gặp vẻ lo âu của cô.

“Nếu cô cứ trồng cây si như thế mà ngắm tôi thì sẽ mất nhiều thời gian đấy.”

“Thế chú muốn cháu làm gì ạ?”

“Không phải cô muốn làm thư ký của tôi à? Thế thì, giúp tôi đi. Tìm chỗ nào cần dọn dẹp ấy, ví dụ thế, rồi dọn chỗ đấy đi.”

Isabella nhìn ngó xung quanh.

“Chỗ nào chẳng bừa bộn.”

“Cơ hội đấy, hoặc không bao giờ.”

Cô gái chấp nhận rồi lao vào mớ lộn xộn, bừa bãi bày la liệt trong phòng khách nhà tôi với ý chí quyết tâm như lính. Tôi nghe thấy tiếng bước chân của cô gái xa dần trong hành lang và đọc tiếp. Sợi chỉ xuyên suốt truyện ngắn này hầu như chẳng có nghĩa lý gì. Bằng một năng lực cảm nhận nhạy bén và những từ đắt giá, cô đã thuật lại những cảm giác và những gì bị tước đoạt diễu qua trong đầu một cô gái trẻ bị giam hãm trong một căn gác mái lạnh lẽo ở khu Ribera, chính từ nơi này cô gái ấy quan sát thành phố và những người đến người đi trong các con ngõ nhỏ chật chội và tối tăm. Những hình ảnh và âm điệu thê lương của câu văn toát lên một sự cô đơn chập chờn quanh nỗi tuyệt vọng. Cô gái trẻ trong truyện ngắn sống từng giờ tù túng nơi thế giới của mình và, đôi lúc, lại đối mặt với một tấm gương và tự bắt mình chịu đựng những vết rạch cứa trên cẳng tay và đùi bằng một mảnh kính, để lại những vết sẹo tương tự như những vết sẹo mà ta có thể lờ mờ nhận ra dưới ống tay áo Isabella, sắp đọc xong thì tôi nhận ra cô gái trẻ đang nhìn tôi chằm chằm từ bên ô cửa ban công.

“Cô muốn gì?”

“Cháu xin lỗi vì chen ngang, nhưng có gì trong căn phòng ở cuối hành lang vậy ạ?”

“Chẳng gì hết.”

“Trong đó có thứ mùi kỳ lạ lắm.”

“Do ẩm thôi.”

“Nếu chú muốn, cháu có thể lau dọn căn phòng đó và…”

“Không. Căn phòng đó vốn không dùng tới. Với lại, cô không phải người giúp việc của tôi và cô không phải lau dọn gì hết.”

“Cháu chỉ muốn giúp chú một tay thôi ạ.”

“Hãy giúp tôi pha một tách cà phê nữa.”

“Sao lại thế? Truyện ngắn của cháu khiến chú thấy buồn ngủ à?”

“Mấy giờ rồi, Isabella?”

“Chắc tầm mười giờ sáng.”

“Thế nghĩa là gì?”

“... không được nói mỉa gì trước buổi trưa,” Isabella đáp.

Tôi nở một nụ cười chiến thắng rồi chìa cho cô gái chiếc tách đã uống cạn.

Khi cô gái trở lại với một tách cà phê bốc khói, tôi đã đọc hết trang cuối cùng. Isabella ngồi đối diện với tôi. Tôi mỉm cười với cô lần nữa rồi thư thái thưởng thức tách cà phê tuyệt hảo. Cô gái vặn vẹo hai bàn tay và nghiến chặt răng, mắt thì len lén nhìn các trang giấy đánh máy truyện ngắn của mình mà tôi để úp trên mặt bàn. Cô gái cứ im lặng như thế đến vài phút mà không nói gì.

“Sao rồi ạ?” Cô gái rốt cuộc cũng hỏi.

“Tuyệt vời.”

Gương mặt cô gái bừng sáng.

“Truyện ngắn của cháu ấy ạ?”

“Cà phê.”

Cô gái nhìn tôi, cảm thấy bị tổn thương, rồi đứng dậy thu lại đống giấy tờ.

“Cứ để nguyên chúng đó,” tôi ra lệnh.

“Tại sao? Rõ ràng chú chẳng thích thú gì chúng và chú đang nghĩ cháu chỉ là một con ngốc nghèo hèn.”

“Tôi không nói như thế.”

“Chú không nói gì, như thế còn tệ hơn.”

“Isabella này, nếu cô thật sự muốn hy sinh cho nghiệp viết lách, hay ít nhất là viết cho người khác đọc, thì cô cần phải tập quen với việc đôi khi người ta lờ cô đi, chửi rủa cô, khinh thường cô và, hầu như lúc nào cũng vậy, dửng dưng với cô. Đó là một phần trong những nét quyến rũ của nghề này.”

Isabella cụp mắt và thở sâu.

“Cháu không biết mình có tài hay không. Cháu chỉ biết là cháu thích viết. Hay đúng hơn là cháu cần được viết.”

“Nói dối.”

Cô gái lại ngước mắt lên nhìn tôi với vẻ khó nhọc.

“Thôi được. Cháu có tài. Và cháu mặc xác chuyện chú thấy cháu chẳng tài cán gì.”

Tôi mỉm cười.

“Như thế khiến tôi hài lòng hơn đấy. Tôi không thể nhất trí hơn được.”

Cô gái nhìn tôi, vẻ sững sờ.

“Về chuyện cháu có tài, hay về chuyện chú thấy cháu chẳng tài cán gì?”

“Cô nghĩ sao?”

“Vậy là, chú nghĩ cháu không có khả năng?”

“Tôi nghĩ là cô có tài và cô thật sự khao khát được viết, Isabella. Hơn mức tôi nghĩ, nhưng còn dưới mức cô kỳ vọng. Nhưng có rất nhiều người có tài và khao khát được viết, và rất nhiều người trong số đó chẳng bao giờ đi tới đâu. Đó chỉ là nguyên tắc cơ bản để bắt đầu làm điều gì đấy trong đời. Tài năng cũng giống như thể lực của một vận động viên. Chúng ta được sinh ra có thể là với ít nhiều khả năng nhất định, nhưng không ai có thể trở thành vận động viên chỉ nhờ anh ta được sinh ra cao to, khỏe mạnh hay nhanh nhẹn. Điều tạo nên một vận động viên, hay người nghệ sĩ, đó là sự khổ luyện, tay nghề và kỹ thuật. Trí thông minh mà cô có được khi sinh ra chỉ là đạn dược. Để từ kho đạn ấy có thể làm nên điều gì đó, cô cần biến trí óc của mình thành một thứ vũ khí sắc bén.”

“Tại sao lại có sự so sánh với chiến trận như vậy?”

“Mọi tác phẩm nghệ thuật đều có tính chiến đấu, Isabella ạ. Và cuộc đời của mọi nghệ sĩ đều là một trận chiến lớn hay nhỏ, đầu tiên là với chính bản thân và những giới hạn của bản thân. Nếu cô muốn đạt được mục đích mà mình đã tự đặt ra, dù là gì đi chăng nữa, thì trước tiên cô phải có tham vọng, kế đến là tài năng, sự hiểu biết và, cuối cùng, vận may.”

Isabella cân nhắc những lời tôi nói.

“Chú diễn thuyết như thế này với tất cả mọi người, hay nó chỉ vừa mới lướt qua đầu chú?”

“Bài diễn thuyết này không phải là của tôi. Nó đã được truyền đến tôi, như cô nói, qua một người mà tôi đã hỏi chính những câu hỏi cô đã hỏi tôi. Chuyện đó lâu lắm rồi, nhưng không phải ngày một ngày hai mà tôi nhận ra người ấy nói đúng đến nhường nào.”

“Vậy thì cháu có thể làm thư ký của chú chứ?”

“Tôi sẽ suy nghĩ.”

Isabella gật đầu, bằng lòng. Cô gái ngồi ở góc chiếc bàn có đặt cuốn album ảnh mà Cristina để lại. Khi vô tình mở ra, cô mở ngay phải trang cuối cùng và mê mải ngắm nhìn một bức ảnh của người vừa mới trở thành bà Vidal được chụp cách đây hai ba năm trước biệt thự Helius. Tôi nghiến răng. Isabella gấp cuốn album lại, ánh mắt lướt qua ban công rồi dừng lại ở tôi. Tôi kiên nhẫn quan sát cô gái. Cô nở một nụ cười e sợ với tôi, như thể tôi đã bắt quả tang đúng lúc cô đang lục lọi ở nơi không được phép.

“Chú có một vị hôn thê thật xinh đẹp,” cô gái nói.

Trước vẻ mặt mà tôi thể hiện, nụ cười của cô gái vụt tắt.

“Cô ấy không phải vị hôn thê của tôi.”

“À ra thế!”

Sau đó là một khoảng im lặng dài.

“Cháu đoán nguyên tắc thứ năm là không được tự chắp ghép những gì không liên quan đến mình?”

Tôi không đáp. Isabella làm như thể tự trả lời thay tôi rồi đứng dậy.

“Trong trường hợp này, tốt hơn hết là cháu nên để chú yên và không quấy rầy chú thêm vào hôm nay. Nếu chú muốn, ngày mai cháu sẽ trở lại để bắt đầu công việc.”

Cô gái thu thập hết đống giấy tờ rồi rụt rè mỉm cười với tôi. Tôi ra hiệu đồng ý.

Isabella khẽ khàng rút lui rồi đi khuất khỏi hành lang. Khi vắng mặt cô gái, lần đầu tiên tôi nhận ra cái im lặng mê hoặc bao trùm căn nhà này.

6

Tôi không biết có phải do nồng độ cafein quá đậm đặc đang cuộn chảy trong các huyết mạch của tôi hay chỉ là vì ý thức đang vụt trở lại trong tôi như ánh đèn sáng lên sau một pha hỏng hóc, mà suốt phần còn lại của buổi sáng hôm ấy, trong đầu tôi cứ trở đi trở lại một ý nghĩ chẳng lấy gì làm an ủi. Có nghĩ sao cũng khó tìm ra được mối liên hệ giữa một mặt là vụ hỏa hoạn, nguyên nhân dẫn đến cái chết của Barrido và Escobillas, với mặt thứ hai là lời đề nghị từ Corelli, người mà sau đó cũng bặt vô âm tín - điều khiến tôi thấy đáng ngờ - và cuối cùng là cái bản thảo kỳ cục lấy ra từ Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên mà tôi ngờ rằng đã được viết ra chính tại giữa bốn bức tường này.

Viễn cảnh không được mời mà vẫn trở lại nhà Andreas Corelli, để hỏi ông về sự trùng hợp giữa cuộc trao đổi của chúng tôi và vụ hỏa hoạn, chẳng khiến tôi hứng thú lắm. Linh tính mách bảo tôi rằng, khi nào ông chủ xuất bản đó quyết định gặp lại tôi, ông sẽ tự gặp mà chẳng cần hỏi ý kiến, và cuộc gặp mặt không thể tránh khỏi ấy sẽ gợi lên trong tôi mọi thứ, ngoại trừ sự vội vàng. Cuộc điều tra về vụ hỏa hoạn nằm trong tay thanh tra Victor Grandes và hai chú chó trung thành của ông ta, và tôi góp mặt ở vị trí danh dự trong cái danh sách những kẻ họ yêu thích. Càng giữ khoảng cách với họ, tôi càng được yên. Vậy thì, rốt cuộc, chỉ còn lại vấn đề về tập bản thảo kia và mối quan hệ của nó với căn nhà có tòa tháp. Sau bao nhiêu năm trường tự nhắc đi nhắc lại rằng không phải vô cớ mà mình tới đây sống, cái suy nghĩ đó bắt đầu mang một ý nghĩa mới.

Tôi quyết định bắt đầu từ nơi tôi đã tống khứ phần lớn vật dụng mà những chủ nhân cũ của căn nhà này bỏ lại. Tôi tìm lại chìa khóa căn phòng cuối hành lang từ trong ngăn kéo tủ bếp, nơi yên ngủ của nó suốt bao năm nay. Tôi không hề bước trở lại căn phòng ấy kể từ hồi đám thợ điện lắp đặt xong dây dợ trong đó. Đúng lúc cắm chìa vào ổ khóa, một luồng khí lạnh khiến những ngón tay tôi tê cứng, và tôi thấy là Isabella đã đúng: từ trong phòng thoát ra một thứ mùi lạ của hoa rữa và đất cày.

Tôi mở cửa và đưa tay lên mặt. Mùi hôi thối nồng nặc. Tôi lần tìm công tắc điện trên tường, nhưng bóng đèn không chao treo lủng lẳng trên trần không phản ứng gì. Ánh sáng từ hành lang hắt vào giúp tôi lờ mờ nhìn ra những thùng các tông, sách, hòm xiểng chồng chất lên nhau mà tôi đã bỏ xó trong căn phòng này nhiều năm về trước. Tôi ngán ngẩm nhìn cả đống hổ lốn ấy. Bức tường cuối phòng bị một chiếc tủ lớn bằng gỗ sồi choán trọn. Tôi ngồi xuống trước một thùng các tông trong đó có chứa những tấm ảnh cũ, kính mắt, đồng hồ đeo tay và một số đồ lặt vặt riêng tư. Tôi bắt đầu lục tìm mà cũng không hẳn biết mình đang tìm thứ gì. Sau một lúc, tôi thở dài bỏ cuộc. Muốn tìm ra được một hướng đi, tôi phải lên kế hoạch. Đúng lúc sắp sửa bước ra khỏi phòng thì tôi nghe thấy từ phía sau lưng tiếng cánh cửa tủ khẽ mở ra. Một luồng không khí lạnh giá và ẩm ướt vờn sau gáy. Tôi cẩn trọng xoay người lại. Cánh cửa tủ hé mở để lộ mấy bộ đồ cũ kỹ và com lê treo trên mắc áo, sờn rách vì thời gian và quăn queo như rong rêu dưới mặt nước. Luồng khí lạnh thổi theo mùi hôi thối xuất phát từ chỗ đó. Tôi mở toang hai cửa tủ và vạch đám quần áo treo trên mắc ra. Vách sau của chiếc tủ gỗ đã bị mục và đúng là chuyện thần kỳ khi nó vẫn trụ vững bấy lâu nay. Phía sau, có vẻ như là một bức vách thạch cao, trên đó có một lỗ hổng đường kính chừng hai, ba phân. Tôi ghé sát người để cố nhìn xuyên qua, nhưng hầu như là tối thui. Ánh sáng yếu ớt hắt vào từ hành lang lọt qua cái lỗ và chiếu xuyên qua phía bên kia một tia sáng mờ đục. Tôi chỉ nhận ra được một bầu không khí đặc quánh. Tôi dán chặt mắt vào đó hòng cố thu nhận được một hình ảnh nào đó, nhưng đúng lúc ấy, một con nhện đen thình lình thò ra ở miệng lỗ. Tôi lùi phắt lại và con nhện cũng cuống cuồng chuồn mất dạng vào bóng tối. Tôi đóng cánh tủ lại rồi bước ra. Mùi hôi thối ứ đọng trong căn phòng lan ra bên ngoài hệt như một thứ chất độc. Tôi nguyền rủa cái ý nghĩ mở cánh cửa đó rồi rời nhà, những mong sẽ quên đi, dù chỉ trong vài giờ, cái bóng tối đang ngập chìm trong đó.

Mấy ý tưởng xui xẻo thường nảy ra theo đôi theo cặp. Để ăn mừng cái phát hiện kiểu như một căn phòng bí mật trong nhà mình, tôi đến hiệu sách Sempere & Con trai với mục đích mời ông chủ hiệu một ly ở Ngôi nhà mạ vàng. Sempere cha đang đọc một bản in hiếm của Bản thảo được tìm thấy ở Saragosse của Potocki và không muốn nghe nói về chuyện đó.

“Nếu muốn xem mấy gã trưởng giả học làm sang và mấy tên ngốc thích tỏ ra nguy hiểm rồi khen ngợi lẫn nhau, tôi không cần mất phí đâu, Martín.”

“Đừng có cáu bẳn thế chứ. Vì cháu mời bác mà.”

Sempere từ chối. Anh con trai, đã nghe được phần nào cuộc trò chuyện từ ngưỡng cửa phía sau cửa hàng, nhìn tôi, vẻ ngần ngại.

“Thế nếu cháu dẫn theo con trai bác thì sao? Bác định sẽ không tiếp chuyện cháu nữa à?”

“Cậu muốn phung phí thời gian, tiền bạc của cậu thế nào thì tùy. Còn tôi, tôi sẽ ở lại đây đọc sách. Cuộc đời ngắn ngủi lắm.”

Sempere con là hình mẫu điển hình của những cậu trai nhút nhát và kín đáo. Dù chúng tôi đã quen biết nhau từ thời còn con nít, tôi vẫn không tài nào nhớ nổi giữa mình và anh đã có cuộc trò chuyện riêng nào kéo dài quá năm phút chưa. Tôi chẳng mảy may biết tật xấu hay điểm yếu nào của anh. Tôi biết chắc đám con gái trong khu vẫn luôn xem anh là kiểu mẫu hoàn hảo của một anh chàng độc thân bô trai trong mơ: một cơ hội vàng. Đã có hơn một cô nàng bước vào cửa hiệu với đủ mọi cái cớ bất chợt nảy ra hoặc dừng lại trước tủ kính hiệu sách thở dài, nhưng con trai Sempere, dù có bao nhiêu lần nhận ra điều đó, vẫn chưa bao giờ tiến một bước chân tới tranh thủ lợi lộc từ những màn phô trương tình cảm lộ liễu ấy, với đôi môi hé mở làm bằng chứng. Bất cứ ai khác sở hữu chỉ một phần mười số vốn liếng ấy hẳn cũng sẽ có một sự nghiệp don Juan lẫy lừng. Bất cứ ai ngoại trừ Sempere con, kẻ mà đôi khi người ta vẫn tự hỏi liệu có nên trao cho danh hiệu gã khờ vĩ đại.

“Cứ theo con đường mà nó đi, rồi sẽ có ngày nó được thụ phong linh mục,” đôi khi ông Sempere vẫn than thở.

“Thế bác đã thử nêm một thìa ớt vào bát xúp của anh ấy để đánh thức anh ấy một chút ở chỗ cần đánh thức chưa?” tôi hỏi ông.

“Cậu cứ cười đi, cậu trai, còn tôi thì đã sắp bảy mươi rồi mà tương lai vẫn chưa thấy có thằng cháu nội nào đây.”

Chúng tôi được tiếp đón vẫn bởi gã trưởng lễ tân đã đón tôi lần gần đây nhất, nhưng chẳng có lấy một nụ cười cung phụng, cũng chẳng có cử chỉ chào đón nào. Khi tôi bảo rằng mình không đặt trước, gã lắc đầu cùng cái bĩu môi không vừa lòng và, búng ngón tay một cái, gã gọi một anh bồi ra hộ tống chúng tôi, chẳng có lấy một chút lịch sự, tới một bàn mà tôi đồ rằng đó chính là cái bàn ở vị trí xấu nhất phòng, ở tít tận một góc tối tăm và ồn ã tiếp giáp cửa vào bếp. Suốt hai mươi lăm phút tiếp sau, chẳng có ma nào thò mặt tới, dù là để đưa thực đơn hay mời chúng tôi cốc nước. Nhân viên nhà hàng đi qua đi lại trước mặt chúng tôi, lần nào cũng sập cửa đánh rầm, nhưng tuyệt nhiên lờ tịt sự hiện diện cũng như những tín hiệu chúng tôi không ngừng phát ra để thu hút sự chú ý.

“Chẳng phải chúng ta nên biến quách đi cho xong sao?” rốt cuộc Sempere con thắc mắc. “Tôi ấy à, chỉ cần một cái bánh kẹp mua dọc đường là cũng xong bữa…”

Anh còn chưa kịp nói nốt câu thì tôi nhìn thấy họ bước vào: vợ chồng Vidal đang đi về phía bàn đã đặt trước, hộ tống họ là gã trưởng lễ tân cùng hai anh bồi đang không tiếc lời ca tụng. Họ ngồi vào chỗ và, hai phút sau đó bắt đầu là màn hôn tay chào hỏi của đám thực khách, cứ xếp hàng lần lượt tiến tới chúc mừng Vidal. Anh đón tiếp họ với vẻ duyên dáng quyến rũ rồi xua họ đi gần như ngay tức khắc. Sempere con, nhận thấy tình hình, liền đưa mắt nhìn tôi.

“Martín, cậu không thoải mái à? Sao chúng ta không rời khỏi đây?”

Tôi chầm chậm gật đầu. Chúng tôi đi ra phía cửa theo lối đi dọc căn phòng ở phía đối diện bàn của Vidal. Ngay trước khi bước ra, chúng tôi đi qua trước mặt gã trưởng lễ tân, gã thậm chí còn chẳng thèm để ý gì đến chúng tôi, và tôi nhận ra, qua tấm gương gắn trên khung cửa, Vidal ghé người hôn lên môi Cristina. Ra đến phố, Sempere con nhìn tôi, cảm thấy có lỗi.

“Tôi rất tiếc, Martín.”

“Đừng lo. Chỉ là trò xấu chơi thôi mà. Nhưng nếu anh muốn, thì tôi rất mong cha anh…”

“... không nên biết gì về chuyện vừa xảy ra!” anh nói chắc như đinh đóng cột.

“Cảm ơn.”

“Có gì đâu. Thế nếu tôi mời cậu một bữa ra trò theo kiểu bình dân hơn thì sao? Có một nhà hàng trên phố Carmen mà cậu từng chỉ cho tôi ấy.”

Tôi đã mất hứng ăn uống, nhưng vẫn vui lòng nhận lời.

“Theo tôi nào.”

Nơi đó, gần thư viện, có thực đơn các món quý tộc với giá hợp lý cho người dân trong khu. Tôi hầu như không đụng đến các món, dù mùi vị của chúng có thể nói là hấp dẫn hơn cả ngàn lần những gì cảm nhận được ở Ngôi nhà mạ vàng từ khi quán ấy mở cửa, nhưng, tới lúc ăn tráng miệng, chỉ mình tôi đã nốc hết chai rưỡi rượu vang đỏ và đầu óc tôi bắt đầu quay mòng mòng.

“Nói tôi nghe đi, Sempere, anh có căm ghét việc cải tạo nòi giống không? Nếu không, làm sao giải thích được chuyện một công dân trẻ và lành mạnh, được Đấng Tối Cao che chở và lại đẹp mã như anh, lại không tận dụng lợi thế đó để chơi trò don Juan?”

Con trai ông chủ hiệu sách cười.

“Điều gì khiến cậu nghĩ tôi không chơi trò đó?”

Tôi ấn ngón trỏ vào mũi rồi nháy mắt với anh. Anh hưởng ứng.

“Để tránh bị coi là kẻ tội lỗi của Thanh giáo, tôi thích chờ đợi hơn.”

“Chờ đợi gì chứ? Đến khi kèn không thổi được nữa à?”

“Cậu nói hệt cha tôi.”

“Những kẻ khôn ngoan luôn suy nghĩ và nói giống nhau.”

“Với tôi, cần phải có gì đó thêm nữa, cậu hiểu không?”

“Có gì đó thêm nữa ư?”

Sempere gật đầu.

“Tôi thì biết gì về điều đó chứ?” tôi hỏi.

“Tôi nghĩ là cậu biết rất rõ điều đó.”

“Có thể, nhưng anh cũng thấy tôi đã thành công trong chuyện đó như thế nào rồi đấy.”

Tôi đang định rót thêm một ly nữa thì Sempere ngăn lại.

“Cẩn thận đấy,” anh thì thầm.

“Anh thấy anh đóng vai tín đồ Thanh giáo thế nào chưa?”

“Mỗi người một gu mà.”

“Cái đó thì rõ rồi. Thế nếu sau bữa này hai chúng ta làm một chuyến đi gặp gỡ các cô nàng?”

Sempere nhìn tôi với vẻ lấy làm tiếc.

“Martín, tôi nghĩ tốt nhất cậu nên về nhà nghỉ ngơi đi. Ngày mai sẽ là một ngày khác.”

“Anh sẽ không bảo với cha anh là tôi đã say bí tỉ chứ, phải không?”

Trên đường về nhà, tôi dừng chân ghé lại ít nhất bảy quán bar để nếm thử xem ở đó có gì mạnh hơn không, cho đến khi người ta kiếm được cớ quẳng tôi ra phố mà tôi vẫn đi thêm một, hai trăm mét nữa để tìm kiếm một bến cảng mới cho lần neo đậu mới. Tôi chưa bao giờ là một kẻ uống như hũ chìm và, đến cuối chiều, tôi đã say đến mức thậm chí còn không nhớ nổi mình sống ở đâu. Tôi nhớ là hai anh bồi ở quán Ambos Mundos trên quảng trường Plaza Real đã xốc nách tôi, mỗi người một bên, rồi thả tôi xuống một băng ghế trước đài phun nước, nơi tôi chìm vào một giấc ngủ tối tăm, đen đặc.

Tôi mơ thấy mình đến dự lễ tang don Pedro. Một bầu trời máu bao trùm cái mê cung toàn những thánh giá và thiên thần bao quanh lăng lớn của nhà Vidal ở nghĩa địa Montjuic. Một đoàn người đưa đám đội khăn choàng đen lặng lẽ rảo bước chung quanh vòm đá cẩm thạch đen tạo thành cổng hầm mộ. Mỗi dáng người cầm theo một cây nến dài màu trắng. Ánh sáng từ hàng trăm ngọn lửa in hình đường nét một thiên thần lớn bằng cẩm thạch mang nặng những khổ đau và thương tiếc trên một bệ đỡ mà dưới chân nó là huyệt mộ mở toang của tiền bối tôi, nằm trong một quan tài bằng kính. Thi thể Vidal, mặc toàn đồ trắng, nằm bên trong, hai mắt mở trừng trừng. Những giọt nước mắt màu đen chảy trên hai má anh. Dáng hình góa phụ của anh, Cristina, nổi bật trong đoàn người và quỵ gối nức nở trước quan tài. Từng người trong đoàn đưa tang nối đuôi nhau đi qua trước người quá cố và phủ lên quan tài kính những bông hồng đen cho đến khi chỉ còn nhìn thấy khuôn mặt người chết. Hai phu đào huyệt không rõ mặt hạ huyệt anh, dưới đáy huyệt ngập một thứ nước đen đúa và đặc sánh. Quan tài nổi bập bềnh trên dòng nước máu, thứ nước này sau đó chầm chậm thấm qua những kẽ hở của quan tài kính. Dần dần, cả quan tài bị ngấm đầy nước và máu bao phủ khắp thi thể Vidal. Một đàn chim đen bay lên và tôi bắt đầu bỏ chạy, lạc giữa những con đường mòn ở thành phố bất tận của người chết. Chỉ duy một tiếng kêu xa xăm dẫn bước tôi về phía lối ra, do đó giúp tôi thoát khỏi những lời than van, cầu nguyện của những bóng đen, trên đường tôi qua, cầu xin tôi dẫn họ theo, kéo họ ra khỏi bóng tối vĩnh hằng.

Tôi bị hai cảnh sát đi tuần gõ cho mấy cú dùi cui vào đùi để đánh thức. Đêm đã xuống, và tôi phải mất mấy giây mới hiểu ra đây là những đại diện của cơ quan pháp luật hoặc những phái viên của Số Mệnh đang được giao nhiệm vụ đặc biệt.

“Quý ông thân mến, tốt nhất là quý ông nên về nhà mà uống cho ngon! Đồng ý chứ?”

“Tuân lệnh, thưa đại tá.”

“Biến mau, nếu không tôi sẽ còng tay anh và anh sẽ biết chuyện gì xảy ra nếu tiếp tục bày trò.”

Tôi không để người ta phải nhắc mình tới lần thứ hai. Tôi cố hết sức đứng dậy rồi thẳng hướng về nhà với hy vọng sẽ tới nơi trước khi đôi chân lại dẫn lối đến một chốn tai tiếng khác. Hành trình đó, trong điều kiện bình thường sẽ mất khoảng mười đến mười lăm phút, giờ ngốn mất của tôi gần gấp ba thời gian. Cuối cùng, sau một chặng đường kỳ diệu, tôi đã đến được trước cửa nhà nơi mà, như thể bị ám quẻ, tôi chạm mặt ngay với Isabella đang đợi tôi, lần này thì ngồi ở sân trong.

“Chú say đấy à,” cô hỏi.

“Hẳn là thế, vì, giữa những cơn cuồng sảng rượu cấp, tôi lại gặp cô đang ngủ trước cửa nhà tôi lúc nửa đêm.”

“Cháu chẳng còn biết đi đâu nữa. Cháu cãi nhau với bố và bố đuổi cổ cháu ra khỏi nhà rồi.”

Tôi nhắm mắt lại, thở dài. Đầu óc tôi vẫn mờ mịt trong hơi rượu và cảm giác cay đắng không đủ sức nói thành lời cả tràng những câu từ chối và nguyền rủa cứ chen chúc trên môi tôi.

“Cô không thể ở lại đây được, Isabella.”

“Chú làm ơn đi, chỉ đêm nay thôi. Ngày mai, cháu sẽ đi tìm nhà trọ. Cháu xin chú đấy, chú Martín.”

“Đừng có nhìn tôi với ánh mắt như thể con cừu sắp bị chọc tiết thế,” tôi đe dọa.

“Với lại, cháu có bị đuổi ra đường thì cũng là lỗi của chú,” cô gái nói thêm.

“Lỗi của tôi ư? Đấy, cái đó ở cô là giỏi nhất đấy! Tôi không biết cô có tài cán viết lách gì không, nhưng riêng cái năng khiếu tưởng tượng vô song ấy thì cô không thiếu đâu. Tôi có thể biết vì lý do chết người nào mà cái chuyện ông bố đáng kính của cô đá đít tống cổ cô ra đường lại là do lỗi của tôi hay không?”

“Khi say, chú nói chuyện kỳ cục thật đấy.”

“Tôi không say. Tôi chưa bao giờ say trong suốt cả cuộc đời này. Hãy trả lời câu hỏi của tôi đi.”

“Cháu thông báo với bố là chú đã tuyển cháu làm thư ký và rằng, từ nay, cháu sẽ chuyên tâm vào sự nghiệp văn chương nên không thể làm việc ở quán nữa.”

“Gì cơ?”

“Chúng ta vào trong nhà được không? Cháu lạnh quá, và mông cháu sắp đóng đá vì ngủ ngoài thềm rồi.”

Đầu óc tôi quay cuồng và tôi có cảm giác buồn nôn. Tôi ngước mắt về phía ánh sáng yếu ớt lọt ra từ ô cửa sổ con trên đầu cầu thang.

“Vậy ra, đây chính là hình phạt mà trời cao giáng xuống để tôi cảm thấy ăn năn vì cuộc đời tội lỗi của mình hay sao?”

Vẻ tò mò, Isabella đi theo hướng mắt tôi chỉ.

“Chú đang nói với ai vậy?”

“Tôi chẳng nói với ai cả. Tôi độc thoại. Đặc quyền của kẻ ngốc đấy. Nhưng sáng sớm ngày mai, tôi sẽ tới nói chuyện với bố cô, và chấm dứt cái chuyện điên rồ này.”

“Cháu không biết đó có phải ý hay không. Bố cháu đã thề sẽ giết chú ngay khi nhìn thấy. Ông ấy có một khẩu súng săn hai nòng giấu dưới quầy. Có một lần ông ấy đã bắn chết một con lừa bằng khẩu súng đó. Chuyện đó xảy ra hồi mùa hè, ở gần Argentona.”

“Câm miệng lại. Đừng có nói thêm một lời nào nữa. Im ngay.”

Isabella nghe lời và chờ đợi, hai mắt nhìn tôi chằm chằm. Tôi bắt đầu lục tìm chìa khóa. Trong giây lát tôi không thể chống chọi lại được dòng thác những lời lẽ phát ra từ miệng cô gái kia. Tôi cần nằm ngay xuống giường và chìm vào vô thức, nhất là trong tình huống này. Suốt mấy phút liền tôi lần tìm chìa khóa mà không thấy. Cuối cùng, Isabella lặng lẽ bước lên trước và lục trong túi áo vest của tôi, nơi bàn tay tôi đã lướt qua lướt lại cả trăm lần, và tìm thấy chìa khóa. Cô giơ nó ra trước mặt tôi và tôi chấp nhận thất bại.

Isabella đưa tôi vào tận phòng như một kẻ tật nguyền và giúp tôi nằm thoải mái trên giường. Cô đặt đầu tôi xuống gối và cởi giày cho tôi. Tôi nhìn cô gái trẻ, lòng bối rối.

“Đừng lo, cháu không cởi cả quần chú ra đâu.”

Cô cởi nút cổ áo sơ mi của tôi ra rồi ngồi xuống bên cạnh. Cô mỉm cười với vẻ ưu tư mà ở lứa tuổi ấy thật khó để lý giải.

“Cháu chưa bao giờ thấy chú buồn đến thế, chú Martín. Là do người phụ nữ đó, có phải không? Người phụ nữ trong bức ảnh ấy.”

Cô cầm tay tôi rồi xoa bàn tay ấy để trấn an tôi.

“Mọi chuyện qua rồi, chú hãy tin cháu. Mọi chuyện qua rồi.”

Dù không muốn, hai mắt tôi vẫn trào lệ và tôi quay mặt đi để cô gái không nhìn thấy. Isabella tắt đèn ngủ rồi ngồi xuống nơi cô vừa ngồi, trong bóng tối, lắng nghe tiếng khóc của gã say khốn khổ mà không hề hỏi câu nào, cũng không phán xét gì tôi hơn nữa, bằng lòng dâng tặng tôi sự đồng hành và lòng tốt của mình cho đến khi tôi thiếp đi.

7

Tôi bị đánh thức bởi cơn khô cổ nhức đầu quằn quại, một gọng kìm đang siết chặt hai bên thái dương tôi, và hương cà phê Colombia. Isabella đã kê một chiếc bàn nhỏ bên cạnh giường tôi với một bình cà phê tươi mới và một đĩa gồm bánh mì, phô mai, giăm bông và một quả táo. Nhìn đống thức ăn mà tôi phát buồn nôn, nhưng tôi vươn tay với lấy bình cà phê. Isabella, đang quan sát tôi từ ngưỡng cửa mà tôi không nhận ra, bước lại rót cho tôi một tách, mỉm cười tươi rói.

“Hãy uống thế này này, ực một cái, và nó sẽ giúp chú cảm thấy cân bằng.”

Tôi nhận tách cà phê rồi uống.

“Mấy giờ rồi?”

“Một giờ chiều.”

Tôi thở dài thành tiếng.

“Cô dậy được mấy tiếng rồi?”

“Bảy, khoảng thế.”

“Thế cô đã làm gì?”

“Dọn dẹp nhà cửa, nhưng có làm vài tháng cũng chẳng hết việc,” Isabella đáp.

Tôi lại uống một ngụm to cà phê.

“Cảm ơn,” tôi lẩm bẩm. “Vì món cà phê. Và về chuyện dọn dẹp nhà cửa, nhưng cô chẳng việc gì phải làm thế cả.”

“Cháu không làm việc đó vì chú, nếu như đó là điều chú bận tâm. Cháu làm việc đó là vì cháu. Nếu phải sống ở đây, cháu không muốn bị dính chặt vào những thứ mà cháu chẳng may tì tay lên.”

“Sống ở đây á? Tôi tưởng chúng ta đã thống nhất là…”

Tôi cao giọng, nhưng một cơn đau nhói dữ dội đã cắt ngang câu nói và suy nghĩ của tôi.

“Suuuỵt!” Isabella nhảy dựng lên.

Tôi chấp nhận ngừng chiến. Ngay lúc này, tôi chẳng thể mà cũng không muốn tranh cãi với Isabella. Sau này, tôi vẫn còn khối thời gian đuổi cổ cô gái đó về nhà, khi cơn khô cổ nhức đầu ngưng nổi loạn. Đến ngụm thứ ba, cốc cà phê đã bị tôi nốc sạch bách, và tôi từ từ đứng dậy. Năm sáu mũi kim đau đớn cắm vào đầu tôi. Tôi khẽ rên rỉ. Isabella xốc nách tôi.

“Tôi có phải kẻ tàn tật đâu. Tôi có thể tự xoay xở được.”

Isabella buông tôi ra, để xem thế nào. Tôi đi vài bước ra phía hành lang. Cô đi ngay sau tôi, như thể chờ tôi bước một bước hai ngã lăn quay xuống. Tôi dừng lại trước phòng tắm.

“Tôi có thể đi tiểu một mình được chứ?”

“Chú quan sát cẩn thận đấy,” cô gái trẻ lẩm bẩm. “Cháu mang bữa sáng của chú ra hiên nhé.”

“Tôi không đói.”

“Chú phải ăn chút gì đó.”

“Cô là nhân viên tập sự của tôi, hay là mẹ tôi vậy?”

“Là để tốt cho chú thôi mà.”

Tôi đóng cửa nhà tắm và ẩn mình bên trong. Mắt tôi mất vài giây để thâu nhận những gì đang thấy. Không thể nhận ra phòng tắm này nữa. Gọn gàng và sáng bóng. Đồ nào vào đúng chỗ đấy. Một bánh xà phòng mới trên bồn rửa. Mấy chiếc khăn tắm sạch mà tôi không biết là mình có. Mùi nước tẩy.

“Lạy Đức Mẹ Đồng trinh!” tôi lẩm bẩm.

Tôi chúi đầu xuống dưới vòi nước và cứ để dòng nước lạnh chảy trên đầu như thế suốt vài phút. Tôi trở ra hành lang rồi chậm chạp bước ra hiên nhà. Nhà tắm đã không nhận ra thì chớ, ban công nhà tôi còn như một thế giới khác. Isabella đã lau sạch các cửa kính và sàn, rồi sắp đặt bàn ghế ngay ngắn. Một làn ánh sáng trong trẻo rạng ngời chiếu qua những ô kính và mùi bụi bặm đã biến mất. Bữa sáng đang đợi tôi trên bàn trước xô pha, trên đó cô gái trẻ đã phủ một tấm khăn vải sạch sẽ. Những cuốn sách trên giá xếp ngay ngắn và các ô cửa kính đã lấy lại vẻ trong suốt. Isabella rót cho tôi cốc cà phê thứ hai.

“Tôi biết cô đang làm gì, và chuyện đó sẽ không suôn sẻ đâu,” tôi tuyên bố.

“Chú dùng thêm cà phê nhé?”

Isabella đã xếp thành chồng đám sách vốn nằm rải rác trên khắp các bàn và góc nhà. Các giá để báo cũng đã được dọn sạch những thứ đồ bị bỏ lại có niên đại chắc cũng hơn chục năm. Trong suýt soát bảy giờ dọn dẹp, Isabella đã quét sạch, bằng nhiệt huyết và sự hiện diện của mình, những năm tháng u mê và tăm tối, và giờ cô gái ấy vẫn còn thời gian và năng lượng để mỉm cười.

“Tôi muốn mọi thứ cứ như trước thì hơn,” tôi phủ đầu.

“Chắc chắn rồi. Chú cùng cả trăm nghìn con gián ở trọ trong nhà chú và bị cháu tống cổ đi bằng không khí mát lành và dung dịch amoniac.”

“Vậy hóa ra chính thế mà tôi ngửi thấy cái mùi hôi rình này khắp nhà!”

“Cái mùi hôi rình đó là mùi của sạch sẽ đấy chú!” Isabella cãi. “Chú có thể tỏ ra biết ơn một chút không.”

“Tôi biết ơn mà.”

“Chưa chắc đâu. Mai cháu sẽ lên phòng làm việc và…”

“Không có chuyện đó đâu.”

Isabella nhún vai, nhưng cái vẻ quyết tâm của cô báo cho tôi biết rằng, trong vòng bốn mươi tám giờ tiếp theo, căn phòng làm việc trên tháp sẽ phải hứng chịu một cuộc biến hình không thể vãn hồi.

“Nhân tiện, sáng nay cháu thấy có một phong bì ở ngoài sảnh. Hẳn là đêm qua có ai đó đã nhét nó vào qua khe cửa.”

Tôi ngước nhìn cô gái qua cốc cà phê.

“Cổng vào nhà đã khóa rồi mà.”

“Đúng là cháu cũng đang nghĩ như thế. Nói thật, cháu cũng thấy có gì đó kỳ cục, và, dù là ngoài phong bì đề tên chú…”

“... cô đã mở nó ra.”

“Cháu e là rồi. Một cách sơ ý.”

“Isabella này, mở thư tín của người khác không phải là dấu hiệu của cách hành xử tốt đâu. Thậm chí, ở một số nơi, hành vi đó là một tội danh có thể khiến cô phải đi bóc lịch đấy.”

“Cháu cũng đã nói với mẹ cháu như thế, bà ấy luôn luôn bóc thư của cháu. Thế mà bà ấy vẫn đang tự do đấy thôi.”

“Cái thư đó đâu rồi?”

Isabella rút bì thư từ túi tạp dề ra rồi đưa nó cho tôi, ánh mắt lảng tránh. Mép phong bì nham nhở răng cưa, mặt giấy dày và nhám, được niêm phong, với gương mặt thiên thần trên nền mực đỏ của dấu xi - bị vỡ - và tên tôi được viết bằng mực đỏ thơm. Tôi rút lấy tờ giấy gập bên trong.

David thân mến,

Tôi hy vọng cậu vẫn khỏe và đã tiếp cận được nguồn vốn tôi cung cấp cho cậu mà không gặp trở ngại gì. Cậu nhất trí chúng ta gặp nhau tối nay ở nhà tôi, để bắt đầu bàn thảo chi tiết về kế hoạch của chúng ta chứ? Một bữa ăn đêm nhẹ sẽ được phục vụ vào khoảng mười giờ. Tôi chờ cậu.

Bạn của cậu,

ANDREAS CORELLI

Tôi gấp bức thư rồi bỏ lại vào phong bì. Isabella quan sát tôi, vẻ hiếu kỳ.

“Tin tốt chứ ạ?”

“Không phải việc của cô.”

“Cái ông Corelli đó là ai vậy? Chữ ông ta đẹp thật đấy, không giống chú chút nào.”

Tôi nghiêm mặt nhìn cô gái.

“Nếu trở thành thư ký của chú, cháu nghĩ rằng mình cần biết chú có quan hệ với những ai. Biết đâu cháu lại phải đuổi khéo họ cũng nên.”

Tôi thở dài đánh thượt.

“Đó là một người làm xuất bản.”

“Hẳn đó là một người cũng khá đấy, cứ nhìn giấy viết thư và phong bì là thấy. Chú viết sách gì cho ông ta vậy?”

“Không phải việc của cô.”

“Thế cháu sẽ giúp chú kiểu nào đây nếu chú còn không chịu nói với cháu cả việc chú đang làm? Không, tốt nhất là chú không nên trả lời. Cháu sẽ câm miệng.”

Trong suốt mười giây thần kỳ ấy, Isabella không nói năng gì.

“Ông ta là người như thế nào, cái ông Corelli kia ấy?”

“Đặc biệt.”

“Giống như là... Thôi, cháu sẽ câm miệng.”

Khi quan sát cô gái trẻ có tấm lòng nhân hậu ấy, tôi cảm thấy, nếu có thể, còn khốn khổ hơn và tôi hiểu rằng càng đẩy cô ra xa tôi nhanh bao nhiêu, dù có nguy cơ làm tổn thương cô, thì sẽ tốt cho cả hai chúng tôi bấy nhiêu.

“Tại sao chú lại nhìn cháu như thế?”

“Tối nay, tôi sẽ ra ngoài, Isabella.”

“Cháu chuẩn bị sẵn bữa tối cho chú nhé? Chú sẽ về rất muộn phải không?”

“Tôi sẽ ăn tối ở ngoài và không biết khi nào mới về, nhưng dù có về lúc mấy giờ đi nữa thì tôi cũng muốn cô hãy đi khỏi đây trước khi tôi về tới. Tôi muốn cô thu dọn hết đồ lề và biến đi. Đi đâu tôi cũng mặc xác. Ở đây không có chỗ cho cô. Hiểu chưa?”

Gương mặt Isabella tái mét, hai mắt ngân ngấn nước. Cô cắn chặt môi rồi mỉm cười với tôi, hai má đầm đìa nước mắt.

“Cháu đã làm thái quá. Cháu hiểu rồi.”

“Và đừng có lau dọn nữa.”

Tôi đứng dậy và để mặc Isabella ngoài hiên. Tôi trốn vào trong phòng làm việc trên tháp. Tôi mở tung tất cả cửa sổ. Tiếng nức nở của Isabella vọng tới tận trên này. Tôi ngắm nhìn thành phố trải rộng dưới ánh nắng buổi trưa và dõi mắt về phía bên kia thành phố, nơi tôi ngỡ nhìn thấy mái ngói lóng lánh của biệt thự Helius. Tôi hình dung ra Cristina, giờ đã trở thành bà Vidal, ở bên cửa sổ tầng trên cùng tòa tháp, đang nhìn sang phía Ribera.

Một cơn xúc động không rõ nguyên cớ và đầy bối rối bóp nghẹt lấy trái tim tôi. Tôi đã quên tiếng khóc của Isabella, chỉ mong chờ rốt cuộc tới thời điểm gặp lại Corelli để nói về cuốn sách đáng nguyền rủa của ông.

Tôi ở yên trong phòng làm việc trên tháp cho đến khi ánh hoàng hôn loang dần khắp thành phố như máu tan loãng dần trong nước. Trời nóng, nóng hơn cả mùa hè, và những mái nhà của khu Ribera như rung lên trong không khí tựa hồ những làn hơi nước. Tôi đi xuống dưới nhà và thay đồ. Cả căn nhà im ắng. Các cửa chớp trông ra sân hiên hé mở và những ô kính được nhuộm thứ ánh sáng màu hổ phách hắt chiếu đến tận hành lang giữa nhà.

“Isabella?” tôi cất tiếng gọi.

Không có tiếng trả lời. Tôi đi ra sân hiên và nhận thấy cô gái đã đi khỏi. Tuy vậy, trước đó, Isabella đã vui vẻ dọn dẹp và phủi bụi trọn bộ tuyển tập các tác phẩm của Ignatius B. Samson, thứ đã phủ kín bụi và trôi vào lãng quên suốt bao nhiêu năm giờ lại sáng bóng không tì vết. Isabella đã lấy một tập rồi để mở nó trên giá sách. Tôi đọc ngẫu nhiên một dòng và có cảm giác du hành vào một chiều thời gian nơi mọi thứ dường như vừa giản đơn lại vừa là tất yếu.

“Thơ được viết bằng lệ, tiểu thuyết thì bằng máu và truyện kể thì bằng nước tiểu, hồng y giáo chủ vừa nói vừa quết chất độc dọc lưỡi dao găm dưới ánh sáng tỏa ra từ giá nến.”

Sự ngây ngô có chuẩn bị trong những dòng chữ này khiến tôi mỉm cười và làm trỗi dậy mối nghi ngờ vốn chưa bao giờ ngừng đeo đuổi tôi: có lẽ sẽ tốt hơn cho tất cả mọi người, nhất là cho tôi, nếu Ignatius B. Samson chưa bao giờ tự vẫn và David Martín không chiếm lấy chỗ anh ta.

8

Đêm đã buông khi tôi bước xuống phố. Không khí nóng ẩm thôi thúc nhiều cư dân trong khu phố vác ghế tựa ra ngồi ở vỉa hè chầu chực một cơn gió mát sẽ không thổi tới. Tôi tránh những nhóm ngẫu hứng ngồi la liệt trước cổng nhà và chỗ ngã tư để đi sang hướng ga Pháp, nơi sẽ luôn tìm được hai, ba chiếc taxi đang chờ khách. Tôi lên chiếc taxi đỗ ngay đầu hàng. Chúng tôi mất khoảng hai mươi phút mới ra được khỏi thành phố và tiến lên mé đồi, nơi mọc lên khu rừng ma quái của kiến trúc sư Gaudí. Từ xa đã có thể nhìn thấy ánh đèn nhà Corelli.

“Tôi không biết là có người sống ở đó đấy,” gã tài xế bộc bạch.

Tôi vừa thanh toán cước xe xong, gồm cả tiền boa, gã tài xế đã chẳng mất đến một giây cuống cuồng khởi động lại xe. Tôi đợi một lúc rồi mới đi bấm chuông, thời gian đủ để cảm nhận cái yên ắng lạ kỳ bao trùm nơi đây. Gần như có thể nhận ra cả tiếng lá cây đung đưa trong khu rừng bao phủ ngọn đồi phía sau tôi. Bầu trời lác đác ánh sao và những đám mây tản về khắp các hướng theo từng cụm nhỏ. Tôi nghe thấy hơi thở của mình, tiếng sột soạt của quần áo theo từng bước chân đưa tôi tới gần cánh cửa. Tôi kéo chuông cửa và chờ đợi.

Cánh cửa mở ra một lúc sau đó. Một người đàn ông dáng vẻ uể oải với đôi vai rũ xuống dường như đã biết về chuyến thăm viếng của tôi ra hiệu mời tôi vào. Nhìn bộ quần áo ông ta mặc thì chắc ông ta là quản gia hoặc người hầu trong nhà. Ông ta không phát ra một âm thanh nào. Tôi theo ông ta đi vào hành lang, nơi tôi thấy lại các bức ảnh treo trên tường, rồi ông ta nhường bước cho tôi khi đến ngưỡng cửa phòng khách lớn, từ đây có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố phía xa. Sau một cử chỉ nhỏ đầy cung kính, ông ta rút lui, vẫn hết sức chậm rãi, để tôi lại một mình. Tôi tiến lại gần cửa sổ và, để giết thời gian trong lúc chờ Corelli, tôi hé mở rèm cửa. Cứ thế được vài phút thì tôi nhận ra một dáng người đang quan sát mình từ một góc phòng. Con người đó ngồi khuất trong ánh tranh tối tranh sáng, hoàn toàn bất động, và chỉ có ánh sáng từ một ngọn đèn dầu là hắt bóng đôi chân cùng hai bàn tay người đó đang đặt trên tay ghế bành. Tôi nhận ra ông ta qua tia sáng lóe lên từ đôi mắt không bao giờ chớp và hình ảnh phản chiếu, nhờ ánh đèn dầu, của chiếc ghim hình thiên thần mà ông ta luôn luôn cài trên ve áo. Tôi vừa hướng mắt sang phía đó, ông ta đã đứng dậy và tiến lại phía tôi với bước chân nhanh nhẹn, quá nhanh nhẹn, cùng nụ cười như chực ăn tươi nuốt sống người đối diện khiến máu tôi như đông cứng lại.

“Xin chào, Martín.”

Tôi cố gắng mỉm cười chào lại ông.

“Thêm một lần nữa, tôi đã khiến cậu bất ngờ,“ ông nói. “Xin lỗi cậu. Cho tôi mời cậu uống chút gì nhé, hay là chúng ta cứ thế chuyển qua ăn tối mà không cần khai vị?”

“Xin lỗi, tôi không đói.”

“Do trời nóng, chắc chắn rồi. Nếu cậu muốn, chúng ta có thể ra vườn trò chuyện.”

Viên quản gia kiệm lời xuất hiện trở lại để mở cánh cửa thông ra vườn, từ đó một lối đi với những ngọn nến đặt trên các đĩa lót cà phê dẫn tới chỗ một chiếc bàn kim loại màu trắng, xung quanh là hai chiếc ghế tựa được xếp đối diện nhau. Ngọn lửa cháy trên các ngọn nến thẳng tắp, không hề bị xao động. Mặt trăng chiếu tràn một thứ ánh sáng yếu ớt phớt xanh. Tôi ngồi vào chỗ và Corelli cũng làm tương tự trong khi viên quản gia bưng tới cho chúng tôi hai chiếc ly được rót từ một cái bình mà tôi đoán là đựng rượu vang, hoặc một loại rượu nào đó mà tôi không hề có ý định nếm thử. Dưới ánh sáng mờ của mặt trăng hạ tuần, tôi trông Corelli trẻ hơn, các đường nét trên gương mặt ông nhẵn nhụi hơn. Ông nhìn tôi chằm chằm với vẻ hiếu kỳ gần như hau háu.

“Cậu đang lo lắng, Martín.”

“Tôi cho là ông đã nghe nói về vụ hỏa hoạn.”

“Một cái kết bi thảm, tuy vậy lại cũng trữ tình.”

“Ông thấy việc hai người đó đã chết theo cách ấy là đáng ư?”

“Một cái chết bớt tàn khốc hơn dường như sẽ khiến cậu dễ chấp nhận hơn chăng? Công lý chỉ là chuyện tầm nhìn, không phải là giá trị thống nhất. Tôi sẽ không giả vờ tỏ cái vẻ rụng rời mà tôi không cảm thấy, và, tôi đồ rằng, cậu cũng chẳng cảm thấy, dù cậu cố thể hiện như vậy. Nhưng nếu cậu thích, chúng ta có thể dành một phút mặc niệm.”

“Cũng chẳng cần.”

“Đương nhiên là không rồi. Nó chỉ cần thiết khi chúng ta chẳng có gì đáng để nói. Mặc niệm là thứ tô vẽ cho những tên ngốc tỏ vẻ thông thái, trong khoảng một phút. Có còn điều gì khác khiến cậu lo lắng không, Martín?”

“Có vẻ như cảnh sát tin rằng tôi có dính líu trách nhiệm trong tai nạn này. Họ đã hỏi tôi một số điều về ông.”

Corelli không hề tỏ ra bối rối.

“Cảnh sát họ làm công việc của họ, còn chúng ta làm việc của chúng ta. Coi như chúng ta đã nói xong chủ đề này, được chứ?”

Tôi từ tốn đồng tình. Ông ta mỉm cười.

“Ban nãy, trong khi đợi cậu, tôi nhận ra rằng, cậu và tôi, chúng ta hẳn là nên có một cuộc trò chuyện nghiêm túc nho nhỏ. Càng sớm thoát khỏi nó, chúng ta sẽ càng nhanh chóng đề cập đến những câu hỏi thực tiễn, ông ta nói. Tôi rất muốn hỏi cậu xem đối với cậu, đức tin là gì?”

Tôi suy nghĩ một lúc.

“Tôi chưa bao giờ theo đạo. Tôi không có tín ngưỡng và cũng không vô thần vô thánh, tôi luôn nghi ngờ. Nghi ngờ là đức tin của tôi.”

“Rất cẩn trọng và rất tầm thường. Nhưng đá bóng ra ngoài sân thì sao gọi là thắng trận được. Cậu giải thích thế nào về những tín ngưỡng đủ thể loại đã xuất hiện rồi lại biến mất suốt chiều dài lịch sử?”

“Tôi không biết. Tôi đồ là đã có nhiều yếu tố xã hội, kinh tế hay chính trị chi phối. Ông đang nói chuyện với một người đã thôi học từ năm mười tuổi đấy. Lịch sử không phải là thế mạnh của tôi.”

“Lịch sử là cái đập tràn của sinh học đấy, Martín.”

“Tôi cho là đến cái buổi học bài này thì tôi đã thôi học rồi.”

“Không có ngôi trường nào dạy bài học đó cả, Martín. Đó là bài học chúng ta được dạy từ lý lẽ và những quan sát thực tế. Đó là bài học mà không ai muốn học, thế nhưng lại là thứ chúng ta phải phân tích một cách hết sức tập trung nếu muốn hoàn thành ở mức chấp nhận được công việc chúng ta đang làm. Mọi cơ hội thành công đều xuất phát từ sự bất lực của người khác khi giải quyết một vấn đề đơn giản tất yếu.”

“Chúng ta đang nói về tôn giáo hay kinh tế vậy?”

“Tự cậu hãy chọn lấy thuật ngữ phù hợp đi.”

“Nếu tôi hiểu đúng thì ông đang cho rằng đức tin, hành vi tin vào những điều huyền bí, những hệ tư tưởng hay những truyền thuyết siêu nhiên, là hệ quả của sinh học.”

“Chính xác.”

“Một góc nhìn có gì đó hơi vô sỉ, xét từ phía một người xuất bản những tác phẩm tôn giáo,” tôi tỏ vẻ ngạc nhiên.

“Một góc nhìn chuyên nghiệp và không thiên vị,” Corelli nói tránh đi. “Con người tin cũng như thở vậy, là để sống sót.”

“Lý thuyết đó là của ông sao?”

“Đó không phải một lý thuyết, mà là một thống kê.”

“Tôi có cảm giác rằng ít nhất ba phần tư dân số thế giới sẽ không đồng tình với lời khẳng định đó,” tôi nhấn mạnh.

“Đương nhiên rồi. Họ mà đồng tình thì đã chẳng phải là những kẻ tin vào sức mạnh. Chúng ta sẽ không bao giờ thuyết phục được ai rằng họ không cần tin tưởng vì một yêu cầu nào đó về mặt sinh học.”

“Vậy ông cho rằng sống trong dối trá thuộc về bản chất của chúng ta?”

“Sống sót thuộc về bản chất của chúng ta. Đức tin là một câu trả lời mang tính bản năng giải đáp cho một số khía cạnh của sự sinh tồn mà chúng ta không thể giải thích khác đi, đó là sự trống rỗng về tinh thần mà ta tiếp nhận được từ vũ trụ, sự chắc chắn về cái chết, sự bí hiểm của gốc gác, ý nghĩa cuộc đời của riêng ta hay sự vô nghĩa của cuộc đói ta. Đó là những khía cạnh sơ đẳng và giản đơn kỳ lạ, nhưng những giới hạn riêng của ta ngăn không cho ta đưa ra những câu trả lời quả quyết cho những câu hỏi đó và, vì lý do ấy, chúng ta tạo ra một câu trả lời mang tính cảm xúc hòng tự vệ. Đó chính là sinh học thuần túy và giản đơn.”

“Vậy thì, theo ông, mọi tín ngưỡng và mọi lý tưởng đều không là gì khác ngoài một sự ảo tưởng.”

“Mọi cách lý giải hay quan sát thực tế đều là như thế do sự cần phải thế. Trong trường hợp này, vấn đề nằm ở việc con người là một sinh vật có đạo đức bị bỏ rơi trong một thế giới phi đạo đức, buộc phải chấp nhận một sự tồn tại có thời hạn mà không có một ý nghĩa nào khác ngoài việc kéo dài mãi cái vòng tròn tự nhiên của giống loài. Sống sót trong trạng thái kéo dài của thực tế là điều bất khả, ít nhất là đối với con người. Chúng ta thường dành phần lớn cuộc đời mình cho việc mơ mộng, nhất là khi chúng ta thức. Tôi đã bảo anh rồi đấy thôi: sinh học thuần túy.”

Tôi thở dài.

“Vậy thì suy cho cùng, ông muốn tôi phải bịa ra một câu chuyện ngụ ngôn khiến tất cả những ai cả tin đều phải quỳ gối và thuyết phục họ tin rằng họ đã nhìn thấy ánh sáng, rằng có gì đó tồn tại trong điều mà họ phải tin, để sống, để chết, và cả để giết chóc.”

“Chính xác là vậy. Trong điều mà tôi yêu cầu cậu bịa ra, chẳng có gì không từng là thế, dưới dạng này hay dạng khác. Tôi chỉ yêu cầu cậu giúp tôi đưa cho những kẻ đang khát thứ gì đó để uống.”

“Một lời đề nghị đáng ngợi ca và thật cao cả,” tôi mỉa mai.

“Không, chỉ đơn giản là một đề nghị mang tính mua bán. Tự nhiên là một thị trường tự do rộng lớn. Luật cung cầu là một việc nhỏ như phân tử mà thôi.”

“Có lẽ ông nên tìm kiếm ai đó trong giới trí thức để làm công việc này. Về chuyện phân tử và thị trường, tôi đảm bảo với ông là phần lớn trong số họ đều chưa từng nhìn thấy cả chồng một trăm nghìn franc trong đời, và tôi cược là họ sẵn sàng bán cả linh hồn, hay tự phát minh ra cho mình một linh hồn, để đổi lấy một phần số tiền đó.”

Ánh nhìn sắc lạnh tỏa ra từ đôi mắt ông ta khiến tôi ngờ rằng Corelli vẫn định bắt tôi phải nghe thêm một trong những bài rao giảng đầy châm chọc chua cay mà ông ta dường như đã chuẩn bị sẵn. Tôi đã nhìn thấy khoản thù lao trong tài khoản của mình tại ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa và nghĩ một trăm nghìn franc đó cũng đáng cho một buổi lễ misa hoặc một tràng những lời giáo huấn.

“Trí thức thường là người không tự nổi bật được bằng chính trí tuệ của mình, ông ta khẳng định. Anh ta tự gán cho mình phẩm chất đó để bù trừ lại cái bất lực từ trong bản chất mà anh ta cảm thấy rõ ràng rằng năng lực bản thân chỉ toàn do tô vẽ. Điều đó cũng xưa cũ và chắc chắn như câu ngạn ngữ: ‘Hãy nói tôi biết anh khoe khoang điều gì, tôi sẽ nói anh nghe thứ anh đang thiếu.ʼ Lẽ thường tình thôi. Kẻ bất tài luôn tỏ ra là người sành sỏi, kẻ tàn bạo luôn tỏ vẻ đáng thương, kẻ tội lỗi thì ra vẻ con chiên ngoan đạo, kẻ cho vay nặng lãi tỏ ra như đang làm phúc, kẻ ngạo mạn thì núp dưới cái bóng khiêm nhường, kẻ thô lỗ lại thể hiện ta đây phong nhã còn những tên đại ngốc lại luôn ra vẻ trí thức. Thêm một lần nữa, tất cả đều là tác phẩm của tự nhiên, kẻ vốn còn lâu mới xứng với cái danh nàng tiên gió được các thi nhân ca tụng, mà thật ra là một bà mẹ tàn độc phàm ăn, và để sống sót thì phải ăn thịt những tạo vật mà bà ta vẫn đang tiếp tục sản sinh.”

Corelli và áng thi ca về nền sinh học tàn bạo bắt đầu khiến tôi buồn nôn. Sự dữ dội và điên dại bị kìm nén được thổ lộ dần qua những lời của ông chủ xuất bản khiến tôi thấy khó chịu, và tôi tự hỏi chẳng hay trong cả vũ trụ có hay không dù chỉ một thứ duy nhất không khiến ông ta thấy đáng tởm và khinh bỉ, bao gồm cả chính bản thân tôi nữa.

“Có lẽ ông nên mở lớp truyền cảm hứng ở các trường học và xứ đạo vào ngày Chủ nhật Lễ lá*,” tôi gợi ý. “Sẽ thành công lớn đấy.”

•

Một ngày lễ trong Thiên Chúa giáo, là ngày Chủ nhật trước Lễ Phục sinh.

Corelli cười lạnh lẽo.

“Đừng đánh trống lảng. Thứ tôi đang tìm kiếm, ấy là sự đối lập của một kẻ trí thức. Tôi đang tìm một người có trí tuệ. Và tôi đã tìm thấy anh ta.”

“Ông đang phỉnh nịnh tôi chắc.”

“Còn hơn thế, tôi đang trả công cậu. Mà đúng thôi, chỉ có những lời phỉnh nịnh mới không giả dối trong cái thế giới đốn mạt này. Đừng bao giờ nhận những huy chương không được in trên mặt sau một tấm séc. Chúng chỉ mang lại lợi ích cho những kẻ trao tặng chúng thôi. Và vì tôi trả công cho cậu, tức là cậu phải lắng nghe tôi và làm theo những chỉ dẫn của tôi. Chừng nào cậu còn được tôi trả công, chừng đó thời gian của cậu vẫn thuộc về tôi.”

Tông giọng ông ta nghe nhã nhặn, nhưng cái tia sắc lẻm lóe ra từ mắt ông ta thì không hề mập mờ chút nào.

“Không cần phải cứ năm phút lại nhắc nhở tôi chuyện đó đâu.”

“Xin thứ lỗi cho sự ngoan cố của tôi, Martín thân mến. Tôi có dồn dập nhắc lại tất cả những lý do ấy cũng chỉ là để sau này không bao giờ phải nhắc lại nữa. Điều tôi muốn ở cậu, ấy là hình thức, chứ không phải nội dung. Nội dung thì luôn giống nhau và nó được tạo ra cùng lúc với con người. Nó đã được khắc sâu trong lòng người như thể mã vạch. Điều tôi muốn ở cậu, ấy là cậu hãy tìm cho ra một cách thức có trí tuệ và cuốn hút để trả lời được những câu hỏi mà tất cả chúng ta đều đặt ra, và cậu phải làm điều đó từ chính cách đọc hiểu của riêng cậu về tâm hồn nhân loại, bằng cách đưa vào thực tiễn nghệ thuật và ngón nghề của cậu. Tôi muốn cậu mang cho tôi một câu chuyện đánh thức được tâm hồn.”

“Không có gì hơn…”

“Và cũng chẳng kém…”

“Ông đang nói đến chuyện thao túng tình cảm và cảm xúc đấy. Chẳng phải một bài thuyết trình đầy lý lẽ, giản dị và tường minh, sẽ dễ thuyết phục người ta hơn sao?”

“Không. Không thể đối thoại bằng lý lẽ về tín ngưỡng và những quan niệm với một người vốn không có được những thứ ấy bằng con đường lý tính. Mà ở đây, chúng ta nói về Chúa trời, về nòi giống hay về lòng tự tôn dân tộc của người đó. Đó là lý do tại sao tôi lại cần một văn bản có sức mạnh vượt trội so với một bài thuyết giảng tu từ. Tôi cần sức mạnh của nghệ thuật, của sự sắp đặt. Trong một bài hát, lời ca là phần mà chúng ta nghĩ mình đã hiểu, nhưng phần nhạc mới chính là thứ thôi thúc chúng ta tin tưởng hay không tin tưởng.”

Tôi cố nuốt lấy những câu từ rối rắm ấy sao cho khỏi nghẹn.

“Yên tâm đi, mấy thể loại diễn văn cho hôm nay đến đây là kết thúc,” Corelli quả quyết. “Giờ hãy chuyển sang khía cạnh thực tiễn: cứ khoảng hai tuần chúng ta gặp nhau một lần. Cậu sẽ thông tin cho tôi về tiến độ của mình và cho tôi xem phần công việc đã hoàn thành. Nếu tôi có thay đổi hoặc đưa ra một số nhận xét gợi ý, tôi sẽ bảo cậu. Công việc sẽ kéo dài trong mười hai tháng, hoặc hơn nếu cần. Hết thời hạn đó, cậu sẽ giao cho tôi tác phẩm cùng các tư liệu liên quan, không có ngoại lệ nào hết, đảm bảo đúng theo chất lượng mà tôi, chủ sở hữu và người duy nhất nắm bản quyền, đề ra. Tên cậu sẽ không xuất hiện trên bản thảo đó và cậu sẽ phải cam kết không khiếu nại được đề tên tác giả sau khi bàn giao sản phẩm, cũng như không tranh cãi về công việc đã hoàn thành hay những điều khoản của thỏa thuận này, dù là riêng tư hay công khai. Đổi lại, cậu sẽ được nhận khoản thanh toán ban đầu là một trăm nghìn franc, việc này thật ra đã được thực hiện, và đến cuối, khi giao bản thảo, nếu cậu khiến tôi hài lòng, cậu sẽ được nhận một khoản thưởng thêm năm mươi nghìn franc.”

Tôi cố gắng giữ bình tĩnh. Người ta thường không ý thức được trọn vẹn tính đa nghi trú ngụ sâu thẳm trong mình chừng nào còn chưa nghe thấy tiếng leng keng nhẹ nhàng của đồng bạc trong túi.

“Ông không muốn hành chính hóa thỏa thuận này bằng một hợp đồng trên giấy sao?”

“Đây là một thỏa thuận danh dự. Danh dự của cậu và danh dự của tôi. Nó đã được đóng dấu rồi. Một thỏa thuận danh dự không thể bị phá vỡ, vì nếu không nó sẽ hủy hoại cả người đã ký nó,” Corelli bác bẻ bằng tông giọng khiến tôi nghĩ hẳn ông ta thích ký một hợp đồng giấy hơn , dù là ký bằng máu. “Không còn câu hỏi nào khác chứ?”

“Còn: tại sao?”

“Tôi không hiểu ý cậu, Martín?”

“Tại sao ông lại muốn có tác phẩm này, hay bất cứ cái tên nào mà ông đặt cho nó? Ông tính làm gì với thứ đó?”

“Một số vấn đề về ý thức, Martín ạ, khi mà chúng ta đã dấn sâu tới đây.”

“Có thể ông xem tôi là một kẻ sống không nguyên tắc, nhưng nếu phải tham gia một công việc như cái công việc ông đang đề nghị với tôi, thì tôi muốn biết mục đích của nó là gì. Tôi nghĩ mình có quyền đòi hỏi điều đó.”

Corelli mỉm cười rồi đặt tay lên tay tôi. Tôi rùng mình khi tiếp xúc với làn da lạnh như băng và trơn như đá cẩm thạch của ông ta.

“Vì cậu muốn sống.”

“Câu trả lời của ông có phần đe dọa.”

“Chỉ đơn giản là một lời nhắc nhở thân ái về điều cậu đã biết. Cậu sẽ giúp tôi vì cậu muốn sống và vì cái giá phải trả cũng như những hậu quả đối với cậu không mấy quan trọng. Vì, vẫn còn mới đây thôi, cậu đã được tận mắt nhìn thấy cánh cửa thần chết và từ giờ cậu đã có một thời gian dài trước mắt và cả cơ hội sống. Cậu sẽ giúp tôi vì cậu là con người. Và vì, dù cậu không muốn chấp nhận điều đó, trong tương lai cậu sẽ có đức tin.”

Tôi rút tay lại và quan sát Corelli trong lúc ông ta đứng dậy tiến về phía cuối vườn.

“Đừng lo, Martín. Mọi chuyện sẽ ổn thôi. Hãy tin tôi, Corelli nói bằng một giọng nhẹ nhàng có ý xoa dịu, gần như giọng một người cha.”

“Giờ thì tôi đi được rồi chứ?”

“Tất nhiên. Tôi không muốn giữ cậu lại lâu hơn cần thiết. Tôi rất vui vì cuộc trò chuyện của chúng ta. Tôi sẽ để cậu suy nghĩ về chuyện đó. Rồi cậu sẽ thấy, khi nào cậu nghĩ thông, các câu trả lời thực sự sẽ tự xuất hiện. Trên con đường đời, ta chẳng biết được điều gì nếu chưa dấn thân vào đó. Chúng ta chẳng thu được gì quan trọng trong sự sinh tồn, chúng ta chỉ nhớ lại thôi.”

Ông ta đứng dậy ra hiệu với viên quản gia lặng lẽ đang chờ ờ mé vườn.

“Sẽ có xe đưa cậu về tận nhà. Chúng ta sẽ gặp lại nhau trong hai tuần nữa.”

“Tại đây sao?”

“Có Chúa mới biết,” ông ta vừa đáp vừa liếm môi như thể đó là một câu đùa hay hớm.

Viên quản gia tiến lại mời tôi đi theo ông ta. Corelli gật đầu ra vẻ đồng ý rồi lại ngồi xuống, ánh mắt một lần nữa đắm chìm vào khung cảnh thành phố.

9

Chiếc ô tô, vì rõ ràng phải gọi nó như vậy, đang đậu bên ngoài cổng biệt thự. Không phải xe hạng xoàng, là xe cổ hẳn hoi. Nó khiến tôi nghĩ đến một cỗ xe thần kỳ, một thánh đường lưu động bằng crôm với những đường cong được nghiên cứu rất khoa học, trên nắp ca pô có trang trí một thiên thần bằng bạc như thể mũi tàu. Tóm lại, đó là một chiếc Rolls-Royce. Viên quản gia mở cửa xe cho tôi rồi cúi chào vẻ kính cẩn. Còn hơn cả bên trong một chiếc xe động cơ, tôi cảm giác như đang tiến vào một phòng khách sạn. Xe khởi động ngay khi tôi vừa yên vị rồi xuôi xuống dốc đồi.

“Anh biết địa chỉ chứ?” Tôi hỏi.

Gã tài xế, mặc đồ tối màu ngồi phía bên kia vách kính ngăn cách, khẽ ra dấu khẳng định. Chúng tôi băng ngang Barcelona trong cái im lặng ru ngủ trên cỗ xe kim loại dường như đang lướt trên mặt đất ấy. Những con phố, những tòa cao ốc nối đuôi nhau lướt qua cửa kính như thể đó là những vách đá chất chồng lên nhau. Đã quá nửa đêm khi chiếc Rolls-Royce màu đen rẽ vào phố Comercio rồi đi tiếp vào đường Paseo del Born. Xe dừng lại dưới chân dốc lên phố Flassaders, con phố này quá nhỏ để cỗ xe tiến vào được. Gã tài xế rời vô lăng, tiến lại mở cửa xe cho tôi với vẻ cung kính. Gã đóng cánh cửa sau lưng tôi rồi lại bước lên xe mà không nói một câu nào. Tôi nhìn gã đi khỏi cho đến khi cái bóng lờ mờ ấy tan biến vào lớp màn bóng tối. Tôi tự hỏi mình đã làm gì vậy và, vì muốn làm sáng tỏ câu trả lời, tôi đi về hướng nhà mình với cảm giác cả thế giới này là một ngục tù không lối thoát.

Tôi đi thẳng lên phòng làm việc. Tôi mở toang tất cả cửa sổ và để mặc cơn gió nóng ẩm hầm hập xâm nhập vào phòng. Lác đác trên một số sân thượng trong khu, những dáng người, nằm thượt trên đệm hay ga giường, đang cố tìm cách thoát khỏi cái nóng ngột ngạt để còn ngủ được. Phía xa, ba ống khói cao ngất của Paralelo dựng đứng như những giàn thiêu hỏa táng, rắc một lớp tro trắng vung vãi khắp Barcelona như bụi kính. Gần hơn là bức tượng Đức Mẹ Xót thương dang đôi cánh trên nóc mái vòm nhà thờ nhắc tôi nhớ tới thiên thần trên chiếc Rolls-Royce và thứ mà Corelli luôn luôn cài trên ve áo. Tôi cảm thấy cả thành phố, sau chừng ấy tháng yên lặng, lại một lần nữa muốn trò chuyện cùng tôi và kể cho tôi nghe những bí mật của nó.

Đúng khi ấy tôi nhìn thấy cô, ngồi co ro trên bậc thềm dẫn lên một cánh cửa trong con ngõ nhỏ chật chội nghèo nàn nằm giữa hai tòa nhà cũ kỹ mà người ta gọi là “phố Ruồi”. Isabella. Tôi tự nhủ không biết cô đã ở đó bao lâu và lại kết luận đó chẳng phải việc của mình. Tôi định đóng cửa sổ lại thì nhận ra cô không ở đó một mình. Hai bóng người đang chậm rãi tiến lại phía cô, có lẽ là quá chậm rãi, từ phía cuối ngõ. Tôi thở dài, những mong thấy chúng đi qua mà không dừng bước. Không hề có chuyện đó. Một trong hai cái bóng ấy đứng lại ở đầu ngõ kia, khóa chặt lối thoát. Kẻ còn lại vừa cúi xuống trước cô gái trẻ vừa chìa tay ra với cô. Isabella phác một cử chỉ. Chỉ một giây sau đó, hai cái bóng vây dồn lấy cô và tôi nghe thấy tiếng cô hét lên.

Phải mất gần một phút tôi mới lao ra tới hiện trường. Một gã đàn ông đang giữ chặt hai tay Isabella và gã còn lại thì tốc váy cô lên. Một vẻ kinh hoàng làm biến dạng khuôn mặt cô gái. Gã thứ hai, đã vừa cười vừa tự kéo khóa quần xuống, kề một con dao lên cổ cô. Ba tia máu tóe ra từ vết cắt. Tôi nhìn chung quanh. Mấy thùng đựng rác, khoảng chục viên gạch lát đường và ít vật liệu xây dựng bị bỏ lại sát bờ tường. Tôi tóm lấy thứ có vẻ như là một thanh sắt, cứng và nặng, dài chừng nửa mét. Gã đầu tiên nhận ra sự có mặt của tôi là gã cầm dao. Tôi tiến lên một bước, vung thanh sắt ra. Ánh mắt gã chuyển từ thanh sắt sang mắt tôi và gã ngoác miệng cười. Tên thứ hai quay người lại, thấy tôi đang tiến đến, thanh sắt vung cao. Tôi chỉ hất đầu ra hiệu, hắn đã buông Isabella rồi chạy ra nép sau tên đồng đảng.

“Đi thôi, chúng ta chuồn thôi,” hắn lẩm bẩm.

Gã kia lờ đi. Gã nhìn tôi chằm chằm, ánh mắt tóe lửa và con dao lăm lăm trong tay.

“Bọn tao không khiến mày làm thằng đứng ngó trong trò này đâu, thằng khốn ạ!”

Tôi túm lấy cánh tay Isabella rồi đỡ cô đứng dậy mà vẫn không rời mắt khỏi gã cầm dao. Tôi lần tìm chìa khóa trong túi rồi đưa cho cô.

“Về nhà mau,” tôi bảo cô. “Cứ làm như tôi bảo đi.”

Isabella do dự giây lát, rồi tôi nghe thấy tiếng chân cô bước xa dần trong ngõ, về phía phố Flassaders. Gã cầm dao nhoẻn cười đầy hung hăng.

“Tao sẽ làm thịt mày, thằng khốn.”

Tôi không nghi ngờ gì chuyện gã có thể biến lời đe dọa đó thành hành động ngay, cũng không nghi ngờ gã thiếu cái mong muốn ấy, nhưng có gì đó trong biểu hiện của gã khiến tôi nghĩ rằng gã không hẳn là tên khờ khạo và rằng, nếu vẫn chưa chuyển sang hành động, thì chẳng qua cũng là vì gã còn đang tự hỏi thanh sắt tôi cầm nặng chừng bao nhiêu, và nhất là xem tôi có đủ sức khỏe, can đảm cũng như thời gian ra tay đập bẹp sọ gã trước khi gã kịp thọc lưỡi dao vào người tôi không.

“Vậy thì thử đi!” tôi nói.

Gã thách thức tôi thêm vài giây, rồi bật cười. Tên theo đuôi trút một hơi thở phào nhẹ nhõm. Gã kia gấp con dao lại rồi nhổ nước bọt vào chân tôi. Gã quay ngoắt đi rồi mất hút vào cái bóng tối nơi gã đã xuất hiện, tên đồng đảng lon ton chạy theo sau như một con chó trung thành.

Tôi thấy Isabella đang ngồi rúm ró trên bậc thềm. Cô run rẩy siết chặt chùm chìa khóa trong tay. Khi tôi đến, cô đứng phắt dậy.

“Cô muốn tôi gọi bác sĩ không?”

Cô ra hiệu là không.

“Cô chắc chứ?”

“Bọn chúng chưa kịp làm gì cháu cả,” cô vừa lẩm bẩm vừa cố kìm chế những giọt nước mắt.

“Tôi trông thì có vẻ không phải như thế.”

“Bọn chúng chẳng làm gì cháu cả, được chưa?” cô phản ứng.

“Được rồi.”

Tôi những muốn đỡ lấy cánh tay cô trong lúc lên cầu thang, nhưng cô đã đẩy ra.

Lên đến tầng, tôi đưa cô vào phòng tắm rồi bật điện.

“Cô có đồ để thay chưa?”

Isabella chỉ cho tôi cái túi xách của cô.

“Vậy cô tắm đi, trong lúc đó tôi sẽ nấu gì đó để ăn.”

“Làm sao chú có thể đói được, sau chuyện vừa rồi?”

“Thế mà tôi vẫn đói, cô thấy đấy.”

Isabella cắn môi dưới.

“Nói thật là, cháu cũng thế…”

“Vậy thì, hết chuyện.”

Tôi đóng cửa phòng tắm lại rồi cứ đứng trước đó cho tới khi nghe có tiếng nước chảy. Tôi trở ra bếp và đặt nước lên đun. Vẫn còn một ít gạo, dầu mỡ và rau mà Isabella mang đến từ hôm trước. Tôi làm đại một món, rồi chờ khoảng nửa tiếng mới thấy Isabella bước ra, trong lúc chờ đợi tôi đã uống bay nửa chai rượu vang. Tôi nghe thấy tiếng cô khóc nức nở phía bên kia bức tường. Khi cô xuất hiện ở cửa bếp, hai mắt cô đỏ mọng và trông cô chưa bao giờ trẻ con đến thế.

“Cháu không biết mình có còn đói không nữa,” cô lẩm bẩm.

“Ngồi xuống rồi ăn đi.”

Chúng tôi ngồi bên chiếc bàn nhỏ ở giữa phòng bếp. Isabella hơi ngờ vực nhìn phần cơm cùng món hổ lốn mà tôi bưng đến.

“Ăn đi,” tôi ra lệnh.

Cô xúc một thìa rồi đưa lên miệng.

“Ngon đấy ạ,” cô tuyên bố.

Tôi rót cho cô nửa cốc rượu hòa lẫn nước.

“Bố cháu không cho cháu uống rượu.”

“Tôi không phải bố cô.”

Chúng tôi ăn tối trong im lặng. Isabella ăn hết suất của mình rồi ăn đến mẩu bánh mì mà tôi đã cắt cho. Cô rụt rè mỉm cười. Cô không ý thức được rằng nỗi sợ hãi sẽ đến sau. Sau đó tôi đưa cô đến tận cửa phòng ngủ rồi bật đèn lên.

“Cố ngủ một chút đi. Nếu cần gì, cứ gõ lên tường nhé. Tôi ở ngay phòng bên cạnh.”

Isabella đồng ý.

“Đêm hôm trước cháu đã nghe thấy tiếng chú ngáy rồi.”

“Tôi không ngáy.”

“Thế chắc là tiếng đại bác. Hay là nhà bên cạnh nuôi một con gấu.”

“Thêm một câu nữa là cô trở ra đường mà ngủ đấy.”

Cô cười.

“Cảm ơn chú,” cô thì thào. “Chú đừng đóng hẳn cửa lại nhé, cháu xin chú đấy. Cứ để hé cửa ạ.”

“Chúc ngủ ngon,” tôi nói rồi tắt đèn, để cô lại trong bóng tối.

Sau đó, trong lúc tôi thay đồ ở phòng mình, tôi nhận ra có một quầng thâm trên má, như một giọt lệ đen. Tôi ra đứng trước gương và miết ngón tay xóa nó đi. Đó là vết máu khô. Chỉ tới lúc đó tôi mới nhận ra mình mệt rã rời và đau khắp mình mẩy.

10

Sáng hôm sau, trước khi đánh thức Isabella, tôi tới cửa hàng tạp hóa của bố mẹ cô ở phố Mirallers. Vẫn còn rất sớm và tấm cửa lưới thép của cửa hàng mới hé một nửa. Tôi lách vào trong và thấy hai nhân viên đang xếp mấy thùng trà cùng một số mặt hàng khác lên quầy.

“Cửa hàng vẫn chưa mở cửa,” một gã nói.

“Nhưng tôi không nghĩ thế đâu. Đi tìm ông chủ ra đây.”

Để giải khuây trong lúc chờ đợi, tôi xem xét kỹ cơ ngơi kinh doanh gia đình có đứa con gái thừa kế bội bạc, kẻ mà, với sự ngây thơ vô hạn, đã quay lưng lại với những êm ái của nghề buôn bán để tự chuốc lấy những khổ hạnh của nghề viết văn. Cửa hàng là một bách hóa nhỏ bày bán đặc sản của các vùng miền từ khắp nơi trên thế giới. Mứt quả, hoa quả sấy và trà. Cà phê, gia vị và các loại đồ hộp. Hoa quả và thịt sấy. Sôcôla và giăm bông xông khói. Cả một thiên đường trù phú đảm bảo làm ăn có lãi. Ông Odón, bố của cô gái trẻ đang được tôi bảo hộ và là ông chủ cơ ngơi này, chẳng mấy chốc đã xuất hiện, trên người mặc chiếc áo khoác dài màu lam, mang bộ ria của lính sen đầm và biểu cảm hốt hoảng đủ đến mức báo động để thấy có thể một cơn nhồi máu đã bắt đầu ở ông. Tôi quyết định bỏ qua khâu xã giao thông thường.

“Con gái ông bảo tôi rằng ông có một khẩu súng săn nòng đúp mà ông đã thề sẽ dùng nó bắn thủng sọ tôi,” tôi vừa nói vừa giơ tay đầu hàng. Tôi đến rồi đây.

“Anh là ai vậy, tên thô lỗ này?”

“Tôi là kẻ thô lỗ đã phải cho một cô gái trẻ ở nhờ vì ông bố yếu đuối nhu nhược không thể giữ cô ấy lại được.”

Cơn giận dữ tan dần trên gương mặt ông chủ hiệu tạp hóa và nhường chỗ cho một nụ cười lo âu sợ sệt.

“Anh Martín phải không? Tôi không nhận ra anh đấy. Con gái nhỏ của tôi sao rồi?”

Tôi thở dài.

“Con gái nhỏ của ông đang yên lành ở nhà tôi, ngáy như kéo bễ, nhưng danh dự và phẩm giá của cô ấy thì vẫn nguyên vẹn.”

Ông chủ hiệu tạp hóa làm dấu thánh hai lần liên tiếp, vẻ nhẹ nhõm.

“Cầu Chúa ban phước lành cho anh!”

“Và Chúa sẽ nguyền rủa ông, nhưng trong khi chờ đến lúc đó, tôi xin ông hãy rộng lòng tới đón con gái về ngay trong hôm nay, nếu không tôi sẽ đấm vỡ mặt ông, dù ông có súng săn hay không.”

“Súng săn ư?” ông chủ hiệu tạp hóa sững sờ thốt lên.

Vợ ông, một phụ nữ nhỏ bé với ánh mắt bồn chồn, kín đáo quan sát chúng tôi từ sau tấm rèm ngăn phía sau cửa hiệu. Tôi hiểu rằng sẽ không có ẩu đả. Ông Odón thở hổn hển như con hải cẩu và có vẻ mệt mỏi.

“Đó đúng là điều tôi ao ước nhất lúc này, anh Martín ạ. Nhưng con gái tôi không muốn ở nhà,” ông lý luận, vẻ sầu não.

Rõ ràng, ông chủ hiệu tạp hóa không phải lão già ghê gớm mà Isabella miêu tả, và tôi cảm thấy áy náy vì đã sử dụng cái giọng kẻ cả đó để nói chuyện với ông.

“Ông không đuổi con bé ra khỏi nhà ư?”

Ông Odón trợn tròn hai mắt như hai con ốc nhồi, vẻ khốn khổ hết mực. Bà vợ bước ra đỡ lấy tay ông.

“Bố con tôi cãi nhau. Cả tôi lẫn nó đều ném vào mặt nhau những lời thậm tệ lẽ ra không bao giờ được thốt lên. Nhưng tính nết đứa con gái nhà tôi đúng là quá ngang bướng... Nó dọa sẽ bỏ nhà đi, không bao giờ gặp lại bố mẹ nữa. Bà mẹ lương thiện của nó thì suýt chết vì lên cơn tim đập nhanh. Tôi đã to tiếng và bảo sẽ tống cổ nó vào một tu viện nào đó.”

“Một lý lẽ quả là hiệu nghiệm khi thuyết phục một cô gái mười bảy tuổi,” tôi bảo.

“Đó là câu đầu tiên nảy ra trong đầu tôi,...” ông chủ hiệu tạp hóa biện bạch. “Nhưng sao tôi có thể làm một chuyện như thế chứ?”

“Theo như tôi thấy, thì có lẽ ông phải áp dụng thiết quân luật triệt để.”

“Tôi không biết con gái tôi nó đã kể lể những gì với anh, anh Martín, nhưng anh không nên tin nó. Chúng tôi không thanh lịch gì, nhưng cũng không phải là quỷ sứ. Tôi không biết phải xử lý sao với nó nữa. Tôi không phải kiểu ông bố có thể rút ngay thắt lưng ra để áp đặt những mong muốn của mình bằng cách đổ máu. Còn vợ tôi đây, bà ấy thậm chí còn chẳng dám quát một con mèo. Tôi không biết con gái tôi thừa hưởng cái tính cách đó từ đâu nữa. Tôi nghĩ đó là vì nó đã đọc quá nhiều. Anh biết không, các xơ cũng cảnh báo chúng tôi điều đó. Cha tôi, người đã về với Chúa, từng bảo rằng: cái ngày mà người ta cho phép phụ nữ học đọc và viết, thế giới này sẽ trở nên bất trị.”

“Bố ông đúng là một nhà tư tưởng lớn đấy, nhưng chuyện đó cũng chẳng giải quyết được vấn đề của ông, cũng như của tôi.”

“Thế chúng tôi có thể làm gì? Isabella không muốn sống cùng chúng tôi, anh Martín ạ. Nó bảo chúng tôi là những kẻ đần độn, rằng chúng tôi không hiểu nó, rằng chúng tôi muốn chôn vùi nó trong cái hiệu tạp hóa này... Còn ai mong muốn hiểu được nó hơn tôi chứ? Từ năm lên bảy, tôi đã làm việc ở đây, từ khi mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, và tất cả những gì tôi hiểu, ấy là thế giới này là một nơi chết tiệt không bao giờ đếm xỉa tới một đứa con gái đầu óc cứ để trên mây,” ông chủ hiệu tạp hóa giải thích trong lúc đứng tựa lưng vào một cái thùng. “Điều tôi lo sợ nhất ấy là, nếu tôi bắt ép nó về nhà, nó sẽ bỏ chúng tôi đi thật và sẽ thành miếng mồi ngon cho bất kỳ kẻ xấu nào. Chỉ mới nghĩ đến điều đó thôi…”

“Đúng vậy đấy,” bà vợ nói chen vào, giọng bà có pha âm sắc Ý. “Anh phải biết là đứa con gái này đã khiến chúng tôi đau đầu thế nào, nhưng đây cũng không phải lần đầu tiên nó bỏ nhà ra đi. Hẳn là nó thừa hưởng điều đó từ mẹ tôi, một người có tính cách đặc trưng của dân Napoli…”

“A, mamma!” ông Odón nhớ lại, tỏ vẻ khiếp sợ ngay khi nhắc tới bà mẹ vợ.

“Khi con bé bảo chúng tôi là nó sẽ đến ở nhà anh vài ngày để phụ giúp công việc cho anh, khi ấy vợ chồng tôi mới yên tâm hơn,” mẹ Isabella nói tiếp, “vì chúng tôi biết anh là người tốt, với lại, như thế thì con gái tôi vẫn ở rất gần đây, cách cửa hàng có hai dãy phố. Chúng tôi tin chắc là anh sẽ thuyết phục được nó về nhà.”

Tôi tự hỏi không biết Isabella đã kể những gì về tôi với bố mẹ để thuyết phục được họ dễ dàng trao trứng cho ác như thế.

“Đêm qua,” bà mẹ nói tiếp, “chỉ cách đây một quãng ngắn thôi, có hai kẻ làm công trên đường đi làm về đã bị tấn công dã man. Anh có biết chuyện không? Có vẻ hai người đó đã bị đánh như chó bằng một thanh sắt. Một người đang hấp hối, còn người kia chắc sẽ tàn tật suốt đời. Chúng ta đang sống trong cái thời nào thế này?”

Ông Odón nhìn tôi, vẻ rụng rời.

“Nếu tôi đi tìm con bé, nó sẽ lại muốn bỏ đi. Và lần sau đó, tôi không biết nó có thể gặp được một ai như anh không. Đương nhiên, cũng chẳng hay ho gì khi một đứa con gái trẻ trung lại đến sống trong nhà một người đàn ông chưa vợ, nhưng ít ra chúng tôi có thể chắc chắn rằng anh là một người tử tế và anh sẽ chăm sóc con bé.”

Ông chủ hiệu tạp hóa dường như sắp khóc đến nơi. Thà ông ta cứ chạy đi lấy khẩu súng săn ra đây còn hơn. Vẫn còn khả năng sẽ có một gã anh họ nào đấy người Napoli xông ra cứu lấy danh dự của cô em họ, súng ống lăm lăm trên tay. Porca miseria*!

•

Tiếng Ý, nghĩa là “Khốn khổ khốn nạn”.

“Anh nhận lời giúp tôi để mắt tới con bé cho đến khi nó suy nghĩ thấu đáo hơn rồi trở về nhà được chứ?”

Tôi thở dài.

“Tôi nhận lời.”

Tôi quay về nhà, mang theo đồ dự trữ và ít thực phẩm loại hảo hạng mà vợ chồng nhà Odón coi như để bù đắp chi phí thuê nhà. Tôi hứa với họ sẽ chăm sóc Isabella trong vài ngày, cho đến khi cô suy nghĩ sáng suốt trở lại và hiểu ra rằng tổ ấm của cô là ở chính gia đình mình. Vợ chồng Odón tha thiết muốn trả phí sinh hoạt cho con gái, tôi đã từ chối lời đề nghị hơi quá đó. Kế hoạch của tôi là sẽ tự xoay xở để chưa đầy một tuần nữa, Isabella phải về ngủ ở nhà bố mẹ, dù để thực hiện được việc đó, tôi phải duy trì cái huyễn tưởng rằng ban ngày cô sẽ làm thư ký cho tôi. Ta đã đi đến tận cùng những pháo đài kiên cố nhất.

Về đến nhà, tôi thấy cô đang ngồi bên bàn bếp. Cô đã rửa hết bát đĩa để lại từ ngày hôm trước, pha sẵn cà phê và ăn mặc, chải tóc như thể một nữ thánh bước ra từ một bức ảnh tôn giáo. Isabella, vốn không ngờ nghệch chút nào, không phải không biết tôi từ đâu trở về: cô trang bị vũ khí là cái vẻ hoàn hảo nhất của chú chó bị bỏ rơi và mỉm cười với tôi, vẻ cam chịu. Tôi đặt đống túi chứa toàn cao lương mỹ vị của ông Odón lên kệ bếp.

“Bố cháu không bắn bỏ chú à?”

“Bố cô hết đạn để nạp vào súng rồi, thế nên ông ấy quyết định đánh bom tôi bằng tất cả những hũ mứt và phô mai này đây.”

Isabella vừa mím môi vừa trưng ra vẻ mặt rất hợp hoàn cảnh.

“Vậy thì, như thế là Isabella thừa hưởng tính cách từ bà ngoại cô ấy sao?”

“Của mamma,” cô thừa nhận. “Trong khu phố, người ta gọi bà là “Vesuvio”*.”

•

Tên ngọn núi lửa duy nhất còn hoạt động ở châu Âu lục địa, nằm bên vịnh Napoli, quê hương của bà ngoại Isabella.

“Tôi cũng muốn nghĩ thế lắm.”

“Mọi người bảo cháu có đôi chút giống bà. Ở tính ương bướng.”

Chẳng cần phải có thẩm phán để ghi nhận những lời thú tội của cô, tôi nghĩ bụng.

“Bố mẹ cô là những người tử tế, Isabella ạ. Họ hiểu về cô cũng ít như cô hiểu về họ.”

Cô gái trẻ nín thinh. Cô rót cho tôi một tách cà phê rồi chờ đợi phán quyết. Tôi có hai lựa chọn: hoặc là tống cổ cô ra đường và giết chết vợ chồng chủ hiệu tạp hóa bằng nỗi tuyệt vọng, hoặc thanh thản đón nhận vận xui và tự rèn tính kiên nhẫn của mình trong hai hay ba ngày nữa. Tôi đồ rằng chỉ cần bốn mươi tám tiếng đồng hồ cư xử hết mực vô liêm sỉ, hết mực dửng dưng của tôi là đủ để đập tan quyết tâm sắt đá của một cô gái trẻ và đủ để trả cô ta lê gối về bên váy mẹ mà nức nở những lời xin lỗi hòng có được chỗ ở và được chu cấp đầy đủ.

“Tạm thời cô có thể ở lại đây…”

“Cảm ơn chú!”

“Đừng nhanh nhảu thế chứ. Cô có thể ở lại với điều kiện, thứ nhất, ngày ngày cô phải qua cửa hàng chào bố mẹ và trấn an tinh thần họ, thứ hai, cô phải nghe lời tôi và tuân theo các quy tắc trong nhà này.”

Lời đề nghị đó nghe có vẻ hơi giống cha dạy con, nhưng vẫn còn thiếu cứng rắn. Tôi giữ bộ mặt nghiêm nghị và quyết định nói bằng tông giọng cứng rắn hơn.

“Những quy tắc trong nhà này là gì?” Isabella hỏi.

“Về cơ bản là những thứ nảy ra trong đầu tôi.”

“Cháu thấy có vẻ hợp lý đấy.”

“Vậy là thỏa thuận xong nhé.”

Isabella vòng qua bàn xông tới ôm hôn tôi nồng nhiệt. Tôi cảm thấy hơi ấm và những đường nét rắn chắc trên cơ thể mười bảy tuổi của cô áp sát vào người mình. Tôi nhẹ nhàng đẩy cô ra để giữ một khoảng cách ít nhất là một mét giữa chúng tôi.

“Quy tắc đầu tiên, đây không giống trong Bốn cô con gái của bác sĩ March, chúng ta không ôm hôn nhau và không than khóc vì những chuyện không đâu.”

“Sẽ như ý chú thôi.”

“Cô hiểu vấn đề rồi đấy, đó chính là nguyên tắc cơ bản của việc sống chung này: mọi chuyện theo ý tôi.”

Isabella cười rồi lao như tên bắn ra hành lang.

“Cô đi đâu đấy?”

“Dọn dẹp phòng làm việc của chú. Dù sao chú cũng không định bỏ mặc phòng làm việc trong tình trạng đó chứ?”

11

Vì cần một nơi để suy nghĩ, thoát khỏi cơn cuồng việc nhà và nỗi ám ảnh lau dọn của cô thư ký mới tuyển, tôi đi về hướng thư viện đặt ở gian giữa với những mái vòm Gothic của dưỡng đường cũ có từ thời Trung cổ trên phố Carmen. Tôi ở đó nguyên phần còn lại của ngày, giữa những tuyển tập bốc mùi thánh lễ, để đọc hàng tấn những huyền thoại và truyện kể về các tôn giáo cho đến khi hai mắt tôi chực rụng khỏi tròng rơi thẳng xuống bàn, lăn tròn trên mặt sàn thư viện. Sau hàng giờ liền đọc không ngừng nghỉ, tôi tính ra mình đã cưỡi ngựa xem hoa được xấp xỉ một phần triệu những gì tôi có thể tìm thấy dưới những vòm cuốn của thánh đường sách này, vả lại rõ ràng số đó chẳng là gì so với tất cả những gì được viết về vấn đề tôi quan tâm. Tôi quyết định sẽ trở lại đây vào ngày hôm sau và hôm sau nữa, và dành ít nhất một tuần để lấp đầy lỗ hổng kiến thức của mình bằng những trang sách nói về các vị thần, những phép mầu và những lời sấm, những vị thánh và sự hiển linh, sự thần khải và những điều huyền bí. Tất tật mọi thứ, còn hơn là nghĩ đến Cristina, đến don Pedro và về đời sống vợ chồng của họ.

Vì bây giờ đã có một cô thư ký tận tụy, tôi sẽ giao cho cô, coi như một cách hướng dẫn, nhiệm vụ sao chép các sách giáo lý và những văn bản giảng dạy được sử dụng trong thành phố với mục đích dạy giáo lý, và tóm tắt cho tôi nội dung từng cuốn một. Isabella không cự cãi gì mệnh lệnh của tôi, nhưng cô đã cau mày khi nhận lệnh.

“Tôi muốn biết tất tật từ A đến Z cách thức người ta dạy dỗ mớ hổ lốn này cho bọn trẻ con, từ con thuyền Noé tới những phép mầu nhân giống bánh mì và các loại cá,” tôi giải thích cho cô.

“Tại sao lại cần những điều đó?”

“Vì tôi là như thế đó: tính hiếu kỳ của tôi không bao giờ có thể thỏa mãn được.”

“Chú định tìm tài liệu để viết phiên bản mới của Jesusito de mi vida* đấy à?”

•

Một trong những lời cầu nguyện đầu tiên mà trẻ con theo Thiên Chúa giáo được dạy, nghĩa là “Lạy Chúa Jesus Hài đồng”.

“Không. Tôi đang chuẩn bị cho phiên bản mới của La Monja alférez*. Cô ấy à, cứ ngoan ngoãn mà vâng lời tôi đi, và đừng có tranh luận, nếu không tôi sẽ trả cô về với cửa hàng của bố mẹ cô để mà lo bán cho hết cái đống mứt mộc qua thừa mứa ấy.”

•

Tiếng Tây Ban Nha, nghĩa là Nữ tu chiến binh, một tiểu thuyết nổi tiếng ở thế kỷ Vàng.

“Chú là một kẻ độc đoán.”

“Tôi rất vui vì chúng ta cùng nhất trí về điểm này.”

“Hẳn việc đó có liên quan tới cuốn sách mà chú sẽ viết cho ông chủ xuất bản kia, ông Corelli ấy?”

“Cũng có thể.”

“Cháu ngờ rằng chuyện đó chẳng đời nào lại là chuyện kinh doanh buôn bán.”

“Cô biết gì về chuyện đó?”

“Nhiều hơn là chú nghĩ đấy. Và chú không cần phải lèn giọng như thế đâu, cháu chỉ đang cố giúp chú mà thôi. Nhưng có lẽ chú đã quyết định không làm nhà văn chuyên nghiệp nửa mà tự biến mình thành tài tử phòng khách?”

“Trước mắt thì tôi đã bị biến thành bảo mẫu.”

“Cháu không dại gì tranh cãi với chú xem ai là bảo mẫu của ai, vì cháu đã biết câu trả lời từ lâu rồi.”

“Vậy cô định tranh cãi về điều gì, thưa Quý Cô đáng kính?”

“Về nghệ thuật kinh doanh với những điều ngớ ngẩn được giáo hóa?”

“Isabella thân mến, ngọn núi lửa Vesuvio nhỏ bé của tôi ơi: trong nghệ thuật kinh doanh - và mọi nghệ thuật xứng với cách gọi đó, dù sớm dù muộn, đều là kinh doanh -, sự ngớ ngẩn gần như luôn tồn tại trong mắt của kẻ quan sát.”

“Chú đang có ý nói rằng cháu là kẻ ngớ ngẩn ư?”

“Tôi nhắc nhở cô về mệnh lệnh: Hãy biết vâng lời. Chấm hết. Và ngậm miệng lại đi!”

Tôi chỉ về hướng cánh cửa, và cô vừa ngước mắt ngao ngán nhìn trời vừa lầm rầm nhắc tên một vài con chim mà tôi cũng không nghe ra, vì giờ cô đã đi ra hẳn hành lang.

Trong lúc Isabella chạy đi chạy lại giữa các trường học và thư viện để thu thập sách vở, các văn bản và sách giáo lý đủ thể loại để tóm tắt thì tôi quay lại thư viện trên phố Carmen để nghiên cứu sâu hơn về mặt lý thuyết, công việc mà tôi trụ được là nhờ có lượng cà phê và tinh thần khắc kỷ cao độ. Bảy ngày đầu tiên của sự Sáng tạo một chủng loài mới chỉ toàn sinh ra những ngờ vực. Một trong những điều chắc chắn hiếm hoi nhất ấy là tôi rút ra được rằng phần lớn các tác giả cảm thấy được thôi thúc viết về thần thánh, con người và điều thiêng liêng hẳn đều là những nhà bác học cực kỳ thông thái và sùng đạo, nhưng về khía cạnh nhà văn, thì họ chẳng mấy giá trị. Gã độc giả bất hạnh bị kết tội phải lướt nhanh qua những trang sách đó hẳn đã phải bám chặt vào từng trang để không bị chìm đắm vào trạng thái mụ mị gần như hôn mê.

Sau khi sống sót qua hàng nghìn trang sách viết về chủ đề đó, trong đầu tôi nảy ra suy nghĩ rằng hàng trăm tín ngưỡng tôn giáo được lưu lại từ khi con người phát minh ra in ấn có vẻ tương đồng đến khó tin. Tôi gán cái cảm giác ban đầu đó cho sự thiếu hiểu biết của mình hoặc do thiếu tài liệu phù hợp, tuy nhiên tôi không thể rũ bỏ được cái ấn tượng đã đọc qua hàng chục tiểu thuyết trinh thám mà kẻ sát nhân ở đó có thể là người này người kia nhưng động cơ gây án, đa phần, thì vẫn chỉ là một. Những huyền thoại và truyền thuyết, dù là về thần thánh hay về sự sáng thế, và truyện kể về các dân tộc và nòi giống, rốt cuộc đối với tôi đều là những hình ảnh na ná nhau của một bức tranh ghép được tạo thành từ những mảnh ghép tương tự nhau, chỉ có trật tự là khác đi.

Mới sang đến ngày thứ hai, tôi đã quen được với Eulalia, giám đốc thư viện, người chọn giúp tôi nhiều văn bản và tuyển tập giữa cả đại dương giấy má mà cô cai quản. Thỉnh thoảng, cô qua chơi ở góc tôi ngồi, hỏi xem tôi có muốn lấy thêm cuốn gì không. Cô giám đốc chắc chừng tuổi tôi và vẻ tri thức tràn ra tận mang tai, một đôi tai nhọn hoắt như thể có độc.

“Anh đọc nhiều về cuộc đời các vị thánh nhỉ. Liệu có phải, đến ngưỡng tuổi chín chắn, anh lại muốn làm một cậu bé hát thánh ca?”

“Tôi chỉ đọc để lấy thông tin thôi.”

“À, thì ai chẳng nói như thế.”

Những lời bông đùa và trí tuệ của cô chủ thư viện đúng là một liều thuốc giải đáng kể giúp tôi sống sót khỏi mớ văn bản khô như ngói ấy mà tiếp tục cuộc hành hương tìm tư liệu. Mỗi khi có chút thời gian rảnh rỗi, Eulalia lại ra bàn tôi, giúp tôi sắp xếp trật tự đâu ra đấy cái mớ bòng bong này. Hay cũng chính là những trang giấy nơi đầy ứ những câu chuyện về cha mẹ và con cái, những Đức Mẹ Đồng trinh và thánh nữ, những sự bội phản và những phen cải đạo, những lời sấm truyền và những nhà tiên tri tử vì đạo, những thiên thần trên trời cao hay của danh vọng, những đứa trẻ được sinh ra để giải cứu thế giới, những thực thể ám muội mang dáng vẻ đáng sợ và hình thái học thường là động vật, những sinh thể thanh khiết với những đường nét căn bản tương ứng hành xử với tư cách đại diện cho của cải và những anh hùng phải chấp nhận số phận cùng những thử thách kinh hoàng. Sự hiện hữu ở trần thế luôn được xem là một chốn tạm khiến người ta phải ngoan đạo và chấp nhận số phận cùng những quy tắc của dòng giống mình, vì phần thưởng được nhận luôn luôn là một miền đất hứa phía bên kia thiên đường, nơi tràn trề những gì người ta đã thiếu thốn ở cuộc đời phàm tục.

Giữa trưa ngày thứ Năm, Eulalia tranh thủ một khoảng nghỉ giữa giờ đến tìm tôi và hỏi tôi xem khi không đọc mấy thể loại kinh lễ này thì tôi có đi ăn không. Tôi mời cô đi ăn trưa ở Casa Leopoldo, một nhà hàng mới mở cửa cách đây không xa lắm. Trong lúc chúng tôi thưởng thức món đuôi bò rừng hầm ngon tuyệt, Eulalia thổ lộ với tôi rằng mình giữ vị trí này ở đây đã được hai năm và đang miệt mài sáng tác một tiểu thuyết có bối cảnh chính là thư viện Carmen và cốt truyện xoay quanh một loạt án mạng bí hiểm xảy ra trong chính thư viện này.

“Tôi rất muốn viết một truyện na ná những tiểu thuyết kiểu ấy mà Ignatius B. Samson ngày trước vẫn viết,” cô kết lại. “Anh từng nghe đến tác giả đó rồi chứ?”

“Cũng loáng thoáng,” tôi đáp.

Eulalia vẫn chưa tìm được thể loại thích hợp cho cuốn sách mình định viết. Tôi bèn gợi ý cô hãy viết cuốn sách ấy với tông giọng hơi có chút buồn thảm và tập trung nội dung vào một cuốn sách bí hiểm bị chiếm giữ bởi một linh hồn bị đọa đày, đồng thời trùm lên đó một không khí có vẻ siêu nhiên.

“Nếu là cô thì chắc Ignatius B. Samson sẽ làm như vậy đấy,” tôi đánh liều nói.

“Thế còn anh, anh sẽ viết gì sau khi đọc cả mớ truyện về thiên thần và ác quỷ này? Không phải anh là một cựu học sinh trường dòng đang hối cải đấy chứ?”

“Tôi đang cố xác minh xem liệu những khởi nguồn của các tôn giáo và thần thoại khác nhau có điểm chung không,” tôi giải thích.

“Và cho đến giờ thì anh thu nhặt được gì rồi?”

“Gần như là chưa gì cả. Tôi không muốn làm cô buồn chán với mấy vấn đề của mình.”

“Anh đâu có làm tôi buồn chán. Kể tôi nghe nào.”

Tôi nhún vai.

“Được thôi. Điều mà tôi thấy thú vị nhất cho đến bây giờ, ấy là phần lớn các tín ngưỡng đó đều khởi phát từ một sự việc hoặc một nhân vật ít nhiều có trong lịch sử, nhưng chúng cũng nhanh chóng phát triển thành các phong trào xã hội tuân thủ và thích nghi với bối cảnh chính trị, kinh tế và xã hội của nhóm người đón nhận chúng. Cô vẫn tỉnh đấy chứ?”

Eulalia gật đầu.

“Phần lớn thần thoại phát triển xoay quanh từng học thuyết đó, từ lễ nghi đến luật lệ và những điều cấm kỵ, đều xuất phát từ thói quan liêu, thứ sẽ càng mạnh mẽ hơn khi những học thuyết kia phát triển, chứ không phải từ sự kiện, được cho là siêu nhiên, đã sản sinh ra nó. Phần lớn các tín ngưỡng ấy đều bao gồm hệ thống giai thoại đơn giản và mộc mạc, là sự pha trộn giữa lẽ thường và văn học dân gian, và mọi lời buộc tội hiếu chiến mà rốt cuộc chúng phải gánh lấy, khi đến hồi mạt vận, đều xuất phát từ cách hiểu sau này của các nhà nước đối với những nguyên tắc ban đầu. Khía cạnh hành chính và phân chia thứ bậc dường như là chìa khóa cho tiến trình phát triển của những tín ngưỡng ấy. Sự thật được cho là đã được thần khải với mọi sinh linh, nhưng, rất nhanh, xuất hiện một số cá nhân tự trao cho mình quyền và nghĩa vụ diễn giải, cai quản và làm biến đổi sự thật ấy nhân danh lợi ích chung, và với mục đích ấy, họ thiết lập một tổ chức quyền lực và tiềm tàng khả năng trấn áp. Hiện tượng ấy, thứ mà ngành sinh học dạy cho chúng ta và là đặc thù của mọi nhóm động vật xã hội, nhanh chóng biến đổi học thuyết đó thành một yếu tố kiểm soát và đấu tranh chính trị. Những mối chia rẽ, chiến tranh và sự phân rã trở thành tất yếu. Sớm hay muộn, lời nói cũng thành da thịt, rồi da thịt tứa máu.”

Tôi có cảm giác mình bắt đầu dông dài hệt như Corelli, và tôi thở dài. Eulalia mỉm cười yếu ớt, rồi quan sát tôi với chút dè dặt.

“Đó chính là điều anh kiếm tìm ư? Là máu?”

“Viết lách kêu gọi máu đến, chứ không phải ngược lại.”

“Tôi thì không chắc về điều đó đến vậy.”

“Phải chăng tôi nhầm, hay là cô lớn lên ở trường các xơ?”

“Trường Các xơ của Chúa Jesus Hài đồng. Tám năm.”

“Là đúng chứ, điều người ta vẫn bảo ấy? Rằng những đứa trẻ nội trú ở trường của các xơ thường nuôi dưỡng những dục vọng tăm tối nhất và không thể giãi bày?”

“Tôi cá là anh sẽ rất vui được khám phá điều đó.”

“Còn tôi thì chắc chắn sẽ ăn luôn tiền cược.”

“Anh đã học được gì từ khóa thần học cấp tốc mà trí tưởng tượng lại phóng túng đến thế?”

“Cũng không nhiều nhặn gì hơn đâu. Những kết luận ban đầu của tôi cho tôi thấy chút hơi hướng về sự tầm thường và không vững chắc. Tất cả những điều ấy dường như với tôi ít nhiều đã thành hiển nhiên, không cần tôi phải ngốn hết đống bách khoa thư hay những chuyên luận về giới tính các thiên thần, có lẽ vì tôi không tài nào hiểu hơn về chuyện đó ngoài những gì định kiến trong tôi cho phép, hoặc vì cũng chẳng có gì khác để mà hiểu, tất cả gói gọn trong câu hỏi đơn giản này: tin hay không tin, không cần chăm chăm tìm lý do làm gì. Cô nghĩ sao về câu hỏi tu từ của tôi? Nó vẫn gây ấn tượng cho cô đấy chứ?”

“Nó làm tôi nổi cả da gà. Tiếc là tôi không quen anh từ những năm tháng chìm trong dục vọng tối tăm.”

“Cô thật tàn nhẫn, Eulalia ạ.”

Cô chủ thư viện mỉm cười thực thà.

“Cho tôi biết đi, Ignatius B., vậy thì ai đã xé nát tim anh dữ dội nhường ấy?”

“Tôi thấy là ngoài sách vở, cô cũng biết đọc từ những chỗ khác đấy nhỉ.”

Chúng tôi ngồi như vậy bên bàn ăn suốt một lúc lâu, ngắm nghía những người phục vụ trong quán Casa Leopoldo đi qua đi lại.

“Anh có biết đâu là điểm mạnh của những trái tim từng tan vỡ không?” cô chủ thư viện cất tiếng hỏi.

Tôi ra dấu rằng mình không biết.

“Đó là chúng chỉ thật sự tan vỡ duy nhất một lần. Những lần sau sẽ chỉ thành vết xước mà thôi.”

“Hãy đưa điều này vào cuốn sách của cô.”

Tôi chỉ chiếc nhẫn đính hôn trên tay cô.

“Tôi không biết ai là chàng hoàng tử được chọn, nhưng tôi hy vọng anh ấy biết mình là người đàn ông may mắn nhất thế gian.”

Eulalia mỉm cười, thoáng chút buồn bã, và đồng ý. Chúng tôi trở lại thư viện và ai lại về chỗ nấy, cô bên bàn làm việc, còn tôi ở góc của mình. Ngày hôm sau, tôi giã từ cô, khi quyết định mình không thể cũng không muốn đọc thêm một dòng nào về mấy chuyện thần khải và những sự thật vĩnh cửu nữa. Trên đường tới thư viện, tôi mua một bông hồng trắng tại một cửa tiệm ở khu Rambla rồi để nó trên chiếc bàn trống của cô. Tôi tìm được cô trong một gian trưng bày, đang sắp xếp sách.

“Anh đã rời bỏ tôi rồi sao?” cô thốt lên khi trông thấy tôi. “Giờ thì ai sẽ tới tán tỉnh tôi đây?”

“Rồi sẽ có những anh chàng khác.”

Cô tiễn tôi tới tận cửa ra và siết chặt tay tôi trên những bậc thềm dẫn tới sân của bệnh viện cũ. Tôi bước xuống cầu thang. Đến giữa chừng, tôi dừng chân và ngoảnh đầu lại. Cô vẫn ở đó, tiếp tục dõi theo tôi.

“Chúc may mắn, Ignatius B. Chúc anh tìm được điều mình đang tìm kiếm.”

12

Trong lúc ăn tối ngoài ban công cùng Isabella, tôi để ý thấy cô thư ký mới cứ liếc nhìn mình thăm dò.

“Chú không thích món xúp à? Chú chẳng hề động đến…” cô gái đánh liều hỏi.

Tôi nhìn đĩa xúp còn nguyên xi mà tôi để mặc cho nguội ngắt trên mặt bàn. Tôi xúc một thìa rồi vờ như đang được thưởng thức món ăn ngon nhất trần đời.

“Ngon tuyệt,” tôi tuyên bố.

“Chú cũng chưa hề mở miệng nói một lời nào từ lúc ở thư viện về,” Isabella nói thêm.

“Còn phàn nàn gì không?”

Cô gái ngượng ngùng quay mặt đi. Tôi ngán ngẩm nuốt chửng thìa xúp nguội ngắt, cái cớ để khỏi phải tiếp tục câu chuyện.

“Sao chú buồn thế? Có phải là do người phụ nữ đó không?”

Tôi buông thìa xuống đĩa xúp đã vơi một nửa.

Tôi không đáp mà cứ tiếp tục lấy thìa khuấy xúp. Isabella không rời mắt khỏi tôi.

“Cô ấy tên là Cristina,” tôi nhượng bộ. “Và tôi không buồn. Tôi vui cho cô ấy vì cô ấy đã kết hôn với người bạn thân nhất của tôi và đang sống rất hạnh phúc.”

“Còn cháu, cháu là nữ hoàng Saba.”

“Cô là một con nhỏ tò mò ranh mãnh thì đúng hơn.”

“Cháu thích được thấy chú như vậy, khi chú quạu quọ và nói ra sự thật.”

“À, được rồi, để xem cô còn thích như vậy không: cuốn xéo về phòng mình đi và để tôi được yên, một lần cho mãi mãi.”

Cô gái gắng gượng cười, nhưng khi tôi chỉ tay về phía cô, đôi mắt cô đã mọng nước. Cô thu dọn đĩa của tôi và đĩa của mình rồi đi vào bếp. Tiếng đĩa bát loảng xoảng va vào chậu rửa, và một lát sau, là tiếng cánh cửa phòng đóng sập lại. Tôi thở dài rồi uống nốt cốc rượu dở trên bàn, loại rượu tuyệt hảo bán ở tiệm của bố mẹ cô gái. Một lúc sau, tôi tới gõ nhẹ lên cửa phòng Isabella. Cô không đáp lời, nhưng tôi nghe thấy tiếng cô nức nở. Tôi thử mở cửa mà không được, cửa phòng đã bị khóa trái.

Tôi lên phòng làm việc của mình, ở đó tỏa ra hương thơm của hoa tươi và bây giờ nơi này trông cứ như cabin một du thuyền sang trọng. Isabella đã thu dọn lại tất tật sách vở, phủi sạch bụi, khiến tổng thể căn phòng sáng bóng khó nhận ra. Chiếc máy đánh chữ cũ kỹ Underwood trông như một món đồ điêu khắc, và những ký tự trên phím gõ trông đã rõ ràng trở lại. Một chồng giấy tờ được đặt ngay ngắn trên bàn với các bản tóm tắt đủ thể loại bài giảng về tôn giáo và giáo lý, bên cạnh chồng thư trong ngày. Trên một khay cà phê, hai điếu xì gà tỏa mùi thơm tuyệt hảo. Loại đặc biệt, những món tuyệt phẩm của vùng Caribê mà một người quen của bố Isabella đã lén kiếm cho cô. Tôi châm một điếu. Vị nó mạnh và làn khói êm dịu của nó chứa đựng đủ mọi hương thơm, độc tố mà một con người có thể khao khát để được chết trong yên bình. Tôi ngồi xuống bên bàn làm việc và xem qua một lượt đống thư từ. Tôi bỏ qua hết, trừ một lá, giấy da màu đất son với nét chữ dù có ở đâu tôi cũng có thể nhận ra. Thư của ông chủ xuất bản và Mạnh Thường Quân mới của tôi, Andreas Corelli, ông muốn hẹn tôi vào chiều Chủ nhật, trên đỉnh ngọn tháp của hệ thống cáp treo mới chạy vắt ngang cảng Barcelona.

Tháp San Sebastian, một đống hỗn độn cáp và dầm thép, vươn cao tới cả trăm mét, chỉ nhìn thôi cũng đã thấy chóng mặt. Hệ thống cáp treo được khánh thành cùng năm tổ chức Triển lãm thế giới, sự kiện đã đặt cả Barcelona vào một bãi hổ lốn bằng cách rải rắc các kỳ quan của nó khắp thành phố. Từ tháp đầu tiên này, đường cáp treo chạy vắt qua lòng chảo cảng Barcelona về hướng cột tháp trung tâm, thứ khiến người ta liên tưởng đến tháp Eiffel. Từ đây, các cabin treo lơ lửng giữa không trung chạy tiếp chặng thứ hai về phía núi Montjuic, chính là trung tâm của Triển lãm. Thành tựu kỹ thuật lớn lao này hứa hẹn mang tới những điểm quan sát thành phố cho đến khi ấy vẫn chỉ dành cho các khinh khí cầu, những loài chim lớn và những cơn mưa đá. Đối với riêng tôi, vì vốn coi con người và mòng biển không thể nào “đội chung một bầu trời”, nên chỉ cần bước chân vào thang máy, tôi liền cảm thấy dạ dày mình co thắt và kích cỡ nó thu gọn lại chỉ còn bằng hạt đậu. Chuyến đi lên dường như kéo dài vô tận và tiếng lách cách trong cái buồng kim loại này thì như một bài luyện nôn chính hiệu.

Tôi tìm ra Corelli đang ở phía sau một ô cửa kính trông xuống cảng và toàn cảnh thành phố, ánh nhìn mất hút giữa những mảng màu nước loang loáng buồm và cột buồm lướt trên mặt nước. Ông ta đóng bộ đồ com lê lụa trắng và mấy ngón tay thì vần vò một viên đường rồi ngấu nghiến nó, hau háu như một con sói đói mồi. Tôi húng hắng ho, và ông chủ xuất bản ngoảnh lại với nụ cười cuốn hút.

“Tầm nhìn ở đây đúng là tuyệt, cậu thấy không?” ông ta cất lời.

Tôi đồng tình, mặt cắt không còn giọt máu.

“Cậu sợ độ cao à?”

“Tôi là con thú đồng bằng mà,” tôi đáp mà vẫn giữ mình ở khoảng vừa đủ với cửa sổ.

“Tôi mạn phép mua vé khứ hồi rồi nhé,” ông ta thông báo.

“Một chi tiết khiến tôi thấy an tâm đấy.”

Tôi theo ông ta đi ra cầu dẫn tới buồng cáp treo. Những buồng này xuất phát từ ngọn tháp rồi cứ treo lơ lửng trên không như thế, ở độ cao hơn một trăm mét, suốt cái hành trình với tôi không khác gì ác mộng.

“Cậu trải qua tuần vừa rồi thế nào, Martín?”

“Đọc thôi.”

Ông thoáng nhìn tôi.

“Trông cái vẻ quàu quạu của cậu thì tôi đồ là không phải đọc Alexandre Dumas?”

“Đúng hơn là một tuyển tập những gã vụng viết nhưng chăm chỉ, đầu tóc bù xù gàu, và thơ với thẩn thì khô như ngói.”

“À, đám trí thức! Và cậu muốn tôi tuyển mộ một tên trong số đó. Tại sao cứ càng rỗng tuếch con người ta lại càng muốn thể hiện ta đây hoành tráng và thông thái? Là để đánh lừa thiên hạ hay đánh lừa chính bản thân mình?”

“Có lẽ là cả hai.”

Ông chủ xuất bản chìa cho tôi mấy cái vé, ra hiệu cho tôi cứ đi trước. Tôi đưa cho nhân viên soát vé, người này đang đứng giữ cửa cabin để mở. Tôi hờ hững bước vào. Tôi quyết định ngồi chính giữa cabin, càng xa ô kính càng tốt. Corelli mỉm cười như một cậu nhóc khoái chí.

“Trong số rất nhiều nguyên nhân, thì có thể nguyên nhân vấn đề của cậu xuất phát từ việc cậu đọc phải sách của những kẻ chuyên đi phê bình, chứ không phải sách của những người được phê bình. Một sai lầm thường gặp nhưng rất khó tránh khi ta muốn học hỏi được cái gì đó hữu ích,” ông ta bảo.

Hai cánh cửa cabin đóng lại và một cú xóc bất ngờ đưa chúng tôi bắt đầu đi theo quỹ đạo. Tôi bấu chặt lấy một thanh chắn kim loại và hít thở thật sâu.

“Tôi có cảm giác ông không sùng đám người viết chú giải và những nhà lý thuyết,” tôi nhận xét.

“Tôi chẳng sùng ai hết, Martín thân mến, lại càng không bao giờ sùng bái cái thứ thánh thần tự phong ấy trong khi bản thân đám đó cũng chẳng chịu tôn nhau là thánh. Lý thuyết là sự thực hành của những kẻ bất lực. Tôi khuyên cậu nên tránh xa mấy tay viết bách khoa thư đi, cả những bình chú của họ nữa, hãy tham khảo tận gốc. Cậu đọc Kinh Thánh rồi chứ?”

Tôi thoáng do dự. Cabin đã được đẩy vào khoảng không.

Tôi tập trung nhìn chằm chằm xuống sàn cabin.

“Một vài đoạn chỗ này, chỗ kia, tôi cho là vậy,” tôi lẩm bẩm.

“Cậu cho là vậy. Như hầu hết mọi người. Sai lầm tai hại. Ai cũng nên đọc Kinh Thánh. Rồi đọc lại nó. Theo đạo hay không theo đạo, như nhau cả. Tôi thường đọc lại Kinh Thánh ít nhất mỗi năm một lần. Đấy là cuốn sách yêu thích nhất của tôi.”

“Thế ông thì sao? Ông là một con chiên hay một kẻ theo chủ nghĩa hoài nghi?”

“Tôi là một người làm nghề. Và cậu cũng thế. Điều chúng ta tin hay không tin chẳng liên quan gì đến sự thực hiện công việc của chúng ta hết. Tin hay không tin là một hành vi hèn nhát. Biết hay không biết, chỉ có thế mà thôi.”

“Nếu như vậy, thì thú thật là tôi chẳng biết gì.”

“Hãy cứ đi theo con đường đó và cậu sẽ thành một đại triết gia. Và trên đường đi, nhớ đọc Kinh Thánh, từ đầu đến cuối. Đó là một trong số những câu chuyện lớn lao nhất chưa ai từng kể được. Đừng phạm sai lầm đánh đồng lời Chúa với ngành công nghiệp sách kinh lễ đang sống dựa vào đó.”

Càng dành nhiều thời gian đồng hành cùng ông chủ xuất bản này, dường như tôi lại càng chẳng hiểu gì về ông ta.

“Tôi nghĩ mình đánh mất sợi dây rồi. Chúng ta đang nói về các huyền thoại và ngụ ngôn, và giờ ông khuyến khích tôi hãy nghĩ tới Kinh Thánh như nghĩ tới lời Chúa?”

Một thoáng nôn nóng và cáu kỉnh làm lộ ra vẻ sắc sảo của ông ta.

“Tôi nói theo nghĩa bóng. Chúa không phải kẻ lường gạt. Lời Chúa chỉ là tiền trong tay con người thôi.”

Lúc nói câu ấy, ông ta mỉm cười với tôi như cách người ta vẫn mỉm cười để kìm nén cái tát muốn giáng vào mặt đứa trẻ con không hiểu nổi những lời sơ đẳng nhất. Quan sát ông ta, tôi nhận ra một điều rằng thật khó phân biệt nổi khi nào một tay chủ xuất bản nói nghiêm túc và khi nào thì ông ta giỡn chơi. Và cũng không tài nào đoán nổi mục đích của cái phi vụ ngông cuồng mà vì nó ông ta trả cho tôi khoản thù lao ngang với lương bổng của một thái sư đầu triều. Và như để mọi việc thêm phần lâm ly, cabin cáp treo lắc lư trong gió như một quả táo trên cái cây bị cơn bão quần thảo. Chưa bao giờ trong đời tôi thấy nhớ Issac Newton đến vậy.

“Trông cậu có vẻ xanh xao quá, Martín. Cỗ máy này an toàn tuyệt đối mà.”

“Chừng nào hai chân tôi lại giẫm trên mặt đất, tôi sẽ tin lời ông.”

Chúng tôi đang tiến tới điểm trung tâm của hành trình, tháp San Jaime, sừng sững mọc trên bờ kè liền kề với tòa Nhà Đoan bề thế.

“Ông không phiền nếu chúng ta xuống luôn ở đây chứ?” tôi hỏi.

Corelli nhún vai, miễn cưỡng đồng ý. Đến tận khi bước vào thang máy tòa tháp và nghe tiếng thang chạm xuống mặt đất, tôi mới hít thở bình tĩnh lại được. Lúc bước ra bến tàu, chúng tôi thấy có một băng ghế trông ra mặt nước của cảng và nhìn về núi Montjuic, và chúng tôi ngồi xuống đó, nhìn hệ thống cáp treo bay qua bầu trời; tôi đầy nhẹ nhõm, Corelli đầy tiếc nuối.

“Cho tôi biết về những cảm nhận đầu tiên của cậu đi. về những gì mà mấy ngày miệt mài đọc sách và nghiên cứu vừa rồi gợi ý cho cậu.”

Tôi tóm tắt lại những gì mình cho là đã học được hoặc đã quên mất trong suốt mấy ngày qua. Ông chủ xuất bản lắng nghe chăm chú, lúc thì gật đầu tán đồng, lúc lại xua tay. Đến đoạn thuật lại cái báo cáo chi tiết về những thần thoại và tín ngưỡng của nhân loại, Corelli bày tỏ vẻ hài lòng.

“Cậu đã làm rất tốt công việc tổng hợp. Dù không tìm thấy cái kim trong bọc, nhưng cậu đã hiểu được rằng yếu tố duy nhất thật sự đáng quan tâm trong mọi cái bọc chỉ là một mẩu thép tầm thường, phần còn lại toàn dùng để dắt mũi bọn lừa. Nhân nói về lừa, cậu thích truyện ngụ ngôn chứ?”

“Hồi nhỏ, đã có giai đoạn suốt nhiều tháng liền tôi chỉ ước sao được thành Aesop.”

“Chúng ta bỏ lại mọi hy vọng lớn lao trên đường mình đi.”

“Thế ông thì sao, hồi nhỏ ông muốn được làm gì vậy ông Corelli?”

“Chúa.”

Nụ cười mỉa mai của ông ta dập tắt lịm nụ cười của tôi.

“Cậu Martín này, truyện ngụ ngôn có thể là một trong những cơ chế văn chương lý thú nhất mà người ta từng nghĩ ra. Cậu biết truyện ngụ ngôn dạy chúng ta điều gì chứ?”

“Những bài học đạo đức?”

“Không phải. Chúng dạy chúng ta biết rằng con người học hỏi và hấp thụ các tư tưởng và khái niệm thông qua các truyện kể, câu chuyện, chứ không phải qua các bài giảng hoặc qua những diễn văn tuyền lý thuyết. Cũng tương tự đối với những văn bản tôn giáo lớn. Tất cả chúng đều là những truyện kể, ở đó các nhân vật phải đương đầu với cuộc đời và vượt qua các trở ngại, họ dấn thân vào một hành trình bồi dưỡng tinh thần được rải rắc đầy những biến cố và khải huyền. Mọi cuốn sách thiêng, trước tiên, đều là những câu chuyện vĩ đại trong đó các tình tiết đề cập đến các khía cạnh cơ bản của bản chất con người và đặt con người vào một bối cảnh tinh thần và một bộ khung giáo lý siêu nhiên nhất định. Tôi thì lại thích cậu bỏ ra hẳn một tuần khổ sở để đọc các luận án, các bài diễn văn, các bài xã luận và các bình luận, để chính bản thân cậu nhận thức được rằng ta chẳng học hỏi được gì từ chúng hết, vì thật ra, chúng chẳng là gì ngoài những bài tập về sự thiện ý hay ác ý, toàn bị làm sai bởi chính những kẻ muốn học. Màn tranh luận hàn lâm đến đây là hết. Kể từ hôm nay, tôi muốn cậu bắt đầu đọc truyện cổ của anh em nhà Grimm, các vở bi kịch của Aeschylus, truyền thuyết Ramayana hoặc các thần thoại của người Celtic. Tôi muốn cậu phân tích xem những văn bản ấy được sắp xếp như thế nào, phần tinh túy của chúng là gì, và tại sao chúng lại gây phản ứng xúc cảm? Tôi muốn cậu học về ngữ pháp, chứ không phải đạo đức. Và tôi muốn rằng sau khoảng hai, ba tuần, cậu sẽ mang cho tôi vài trang cậu viết, phần mở đầu một câu chuyện. Tôi muốn cậu tạo cho tôi lòng tin.”

“Tôi cho rằng chúng ta đều là người chuyên nghiệp và rằng chúng ta không thể phạm phải cái tội lỗi là đặt niềm tin vào bất cứ thứ gì.”

Corelli cười, hở cả răng.

“Chúng ta chỉ có thể cải đạo cho kẻ phạm tội, chứ không bao giờ cải đạo được một vị thánh.”

13

Từng ngày trôi qua trong những buổi đọc sách và xích mích. Đã quen với cuộc sống độc thân bao năm nay và trong cái cảnh vô tổ chức có phương pháp và chểnh mảng như mọi tay độc thân lâu năm ấy, tôi thấy từng thói quen thâm căn cố đế của mình cứ dần bị gài mìn nổ tung, theo một cách tinh vi có hệ thống, bởi sự hiện diện thường trực của một người phụ nữ trong nhà, dù ở đây chỉ là một thiếu nữ hiếu động có tính cách khó lường. Tôi tin vào sự lộn xộn có tổ chức; Isabella thì không. Tôi tin rằng đồ vật khắc sẽ tự tìm được chỗ cho mình trong cảnh hỗn mang của một nơi trú ngụ; Isabella thì không. Tôi tin vào cảnh đơn độc và im ắng; Isabella thì không. Nếu có đi tìm một con dao rọc giấy, một cái cốc thủy tinh hay một đôi giày, tôi phải hỏi Isabella xem Đấng Tối Cao đã gợi cảm hứng cho cô giấu chúng nơi nào.

“Cháu chẳng giấu gì hết. Cháu sắp xếp mọi thứ vào nơi chúng phải thuộc về: đó là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.”

Không ngày nào trôi qua mà tôi không có lấy năm bảy lượt trào lên nỗi khao khát được bóp chết cô gái. Tôi cứ lui về phòng làm việc, những mong được yên thân và yên tĩnh mà suy nghĩ, thì chỉ chừng vài phút sau đó, Isabella sẽ xuất hiện, nụ cười tươi rói, để mang cho tôi một tách trà hay vài miếng bánh ngọt nhỏ. Cô cứ quanh quẩn trong phòng, đi ra cửa sổ, dọn dẹp mấy thứ vương trên bàn, rồi hỏi thăm tôi làm gì trên đó mà lúc nào cũng câm lặng và bí hiểm. Tôi phát hiện ra rằng đám con gái mười bảy tuổi sở hữu khả năng ngôn ngữ với cường độ mạnh tới nỗi chúng bị não bộ bắt phải thực hành cái khả năng ấy cứ hai mươi giây một lần. Đến ngày thứ ba, tôi có một quyết định: phải tìm cho cô một anh người yêu, ưu tiên người điếc.

“Isabella này, sao một cô gái dễ thương như cô lại không có lấy một vài cây si nhỉ?”

“Ai bảo chú là cháu không có?”

"Không cậu nào hợp mắt cô sao?”

“Đám con trai cùng lứa thì chẳng ra làm sao cả. Chúng cứ im ỉm cả ngày và một nửa số ấy thì ngố bẩm sinh.”

Tôi đã định mở mắt cho cô bé thấy rằng chuyện đó cũng chẳng khá hơn khi chúng về già đâu, nhưng rồi lại không nỡ bôi đen bức tranh thêm nữa.

“Vậy thì, đám ấy phải bao nhiêu tuổi mới làm cô vừa lòng?”

“Cháu thích bọn họ già dặn hơn. Như chú chẳng hạn.”

“Vì cô thấy tôi già à?”

“À thì, chú chính xác đâu còn là một chàng thanh niên nữa.”

Tôi thà tin rằng cô gái đang cười nhạo mình hơn là chịu trận cú đấm hiểm nhắm thẳng vào thói ngạo mạn của tôi. Tôi quyết định rút lui bằng vài điểm mỉa mai.

“Tin tốt: thanh nữ thì thích phụ lão. Còn tin xấu: phụ lão, nhất là mấy cụ vừa già yếu vừa dâm đãng, cũng thích thanh nữ.”

“Cháu biết rồi. Lâu lẩu lầu lâu rồi cháu có mút ngón tay nữa đâu.”

Isabella nhìn tôi: rõ ràng cô có ẩn ý gì đó nên cười với tôi rất ma mãnh.

“Thế chú cũng vậy à, chú cũng thích thanh nữ?”

Tôi đã chuẩn bị sẵn câu trả lời trên môi từ trước cả khi cô đặt câu hỏi. Tôi lấy giọng nghiêm nghị và xa cách nhất, như một phó giáo sư địa lý.

“Tôi thích họ khi họ chừng tuổi tôi. Nói chung, tôi thích những cô nàng tầm tuổi mình.”

“Ở độ tuổi như chú thì họ không còn là cô nàng nữa đâu ạ, đấy là các cô, hoặc, xin lỗi chú nhé, các bà.”

“Thôi tranh luận nhé. Cô không còn gì phải làm ở dưới kia à?”

“Không ạ.”

“Vậy bắt tay vào viết đi. Tôi không giữ cô ở đây để cô rửa bát và giấu sạch đồ của tôi đi đâu. Tôi giữ cô lại là vì cô bảo tôi là cô muốn học viết lách và vì tôi là gã khờ duy nhất trong vòng quen biết của cô mà có thể giúp cô.”

“Chú không cần cáu. Vấn đề ở đây là cảm hứng nó chưa tới.”

“Cảm hứng sẽ đến khi ta đặt hai tay lên bàn, đặt mông xuống ghế, và khi ta bắt đầu đổ mồ hôi. Hãy chọn lấy một đề tài, một ý tưởng, rồi bỏ não cô vào cái máy vắt chanh mà vắt đến khi nó làm cô đau. Đấy, cảm hứng đấy.”

“Đề tài thì cháu có rồi.”

“Ôi trời!”

“Cháu sẽ viết về chú.”

Một khoảng im lặng kéo dài và một cú trao đổi ánh mắt, như hai đối thủ đánh giá nhau từ hai bên bàn cờ.

“Vì sao?”

“Vì cháu thấy chú thú vị. Và không giống ai.”

“Và già.”

“Và đáng ngờ. Cũng gần bằng một gã trai tầm tuổi cháu.”

Lòng không muốn nhưng tôi đã bắt đầu quen với sự đồng hành của Isabella, quen với những lời châm chọc của cô và quen với thứ ánh sáng cô mang đến cho căn nhà này. Cứ tiếp tục như vậy, những mối lo tệ hại nhất của tôi có nguy cơ trở thành sự thật: hai chúng tôi rốt cuộc đã thành bạn bè.

“Thế còn chú, chú đã có sẵn đề tài, với cả mớ sách mà chú đã đọc đó ư?”

Tôi quyết định rằng càng ít tiết lộ với Isabella về công việc mình làm, tôi càng cảm thấy thoải mái.

“Tôi vẫn đang ở giai đoạn đi tìm tư liệu thôi.”

“Đi tìm tư liệu ư? Là như thế nào ạ?”

“Đại khái, ta đọc hàng nghìn trang sách để học hỏi mọi thứ cần thiết và đi đến cốt lõi một đề tài, đến sự chân thật về cảm xúc, sau đó ta lại quên đi tất cả để bắt đầu lại từ con số 0.”

Isabella thở dài.

“Sự chân thật về cảm xúc, đó là gì ạ?”

“Đó là sự chân thành trong hư cấu.”

“Tức là cần phải chân thành và trung thực khi viết một tác phẩm hư cấu?”

“Không phải. Cần phải có nghề. Sự chân thật về cảm xúc không phải một phẩm chất đạo đức, mà là một ngón nghề.”

“Chú nói cứ như nhà khoa học ấy,” Isabella phản đối.

“Văn chương, hay ít nhất là văn chương đúng nghĩa, vốn là một khoa học, nhưng nó cần mang dòng máu nghệ thuật. Như ngành kiến trúc hoặc âm nhạc.”

“Cháu nghĩ đó là thứ mọc ra từ người nghệ sĩ, là vậy à, rốt cuộc.”

“Thứ duy nhất mọc ra như vậy, rốt cuộc, là lông và mụn cóc thôi.”

Isabella ngẫm nghĩ những tiết lộ vừa rồi với sự hào hứng đã có phần giảm bớt.

“Mọi điều chú nói với cháu nãy giờ, chỉ là để làm cháu thối chí và để tống cổ cháu về nhà.”

“Đừng có nói nhảm nữa.”

“Chú là ông thầy tệ nhất trần đời.”

“Học trò làm nên thầy giáo, chứ không phải ngược lại.”

“Cháu không thể nào tranh luận với chú được vì chú biết mọi mánh tu từ. Thế là không công bằng.”

“Chẳng có gì công bằng hết. Tốt nhất là ta hãy mong sao mọi chuyện hợp logic. Công bằng là thứ bệnh hiếm gặp trong một thế giới chẳng cần đến nó vẫn cứ sống khỏe được.”

“Chúa tôi. Vậy thì đó là điều xảy đến với chú, khi già đi ư? Người ta chẳng còn tin vào gì nữa, như chú?”

“Không. Khi già đi, phần lớn mọi người vẫn tiếp tục tin vào những điều ngớ ngẩn, mà hầu như càng ngày càng phình tướng lên. Tôi thì luôn đi ngược chiều gió, vì tôi không cần tự phức tạp hóa sự tồn tại của mình.”

“Chú đừng huênh hoang thế. Dù sao thì khi nào cháu già, cháu vẫn tiếp tục tin,” Isabella đe.

“Chúc may mắn!”

“Và, thêm vào đó, cháu tin vào chú.”

Ánh mắt Isabella không hề lảng tránh, khi tôi nhìn cô.

“Đấy là vì cô chưa biết gì về tôi.”

“Cái đó là chú tự tưởng tượng thôi. Chú không bí hiểm như chú tưởng đâu.”

“Tôi không cho là mình bí hiểm đâu.”

“Đấy là một cách hay ho để nói ngược. Cháu cũng biết vài mánh tu từ đấy nhé.”

“Đó không phải tu từ. Mà là châm biếm.”

“Vậy là chú luôn luôn phải là người chiến thắng trong mọi cuộc tranh luận, đúng không ạ?”

“Khi người ta dâng chiến thắng cho tôi dễ dàng như thế, thì đúng.”

“Thế người đàn ông đó, ông chủ của chú…”

“Corelli á?”

“Corelli. Cả với ông ta, chiến thắng cũng tới dễ dàng sao?”

“Không. Corelli làm chủ mánh tu từ hơn cả tôi.”

“Cháu cũng thấy hình như là thế. Chú tin ông ta chứ?”

“Sao cô hỏi tôi như vậy?”

“Cháu không biết. Chú tin ông ta chứ?”

“Thế tại sao không?”

Isabella nhún vai.

“Cụ thể thì ông ta đã đặt hàng chú cái gì vậy? Chú không muốn nói cho cháu biết ư?”

“Tôi đã giải thích với cô chuyện đó rồi. Ông ta muốn tôi viết một cuốn sách cho nhà xuất bản của ông ta.”

“Một tiểu thuyết ư?”

“Không hẳn. Đúng ra là truyện ngụ ngôn. Truyền thuyết.”

“Một cuốn sách cho trẻ con ạ?”

“Đại khái như vậy.”

“Thế chú sẽ làm chứ?”

“Ông ta trả hậu hĩ đấy.”

Isabella nhíu mày.

“Chú viết là vì điều đó ư? Vì người ta trả công hậu hĩ cho chú?”

“Cũng thỉnh thoảng.”

“Thế lần này thì sao ạ?”

“Lần này, tôi viết cuốn sách này vì tôi phải làm điều đó.”

“Chú có nợ nần với ông ta à?”

“Tôi nghĩ chúng ta có thể mô tả chuyện này theo hướng đó.”

Isabella cân nhắc phi vụ. Tôi đã tưởng cô sẽ đế thêm mấy câu, nhưng cô có vẻ nghĩ ngợi và cắn môi. Thay vào đó, cô dành tặng tôi nụ cười ngây thơ và một thoáng hồn hậu giúp cô có thể đổi chủ đề chỉ trong nháy mắt.

“Cháu cũng vậy, cháu cũng muốn có người trả tiền để cháu viết lách,” cô thốt ra.

“Bất kỳ người viết nào hẳn cũng thích điều đó, nhưng điều đó không có nghĩa sẽ có người làm điều đó.”

“Thế làm sao để đạt được điều đó?”

“Người ta bắt đầu bằng cách đi xuống hành lang, cầm lấy một tờ giấy…”

“... đặt hai cùi chỏ lên mặt bàn và bỏ não vào cái máy vắt chanh mà vắt đến khi nó làm ta đau. Nhất trí ạ.”

Cô gái dò xét tôi, vẻ ngập ngừng. Đã một tuần rồi cô sống trong ngôi nhà này, mà trong tôi vẫn chưa hề manh nha cái ý định tống cổ cô về nhà. Tôi đồ rằng cô đang băn khoăn khi nào tôi sẽ làm điều đó và tại sao tôi vẫn chưa quyết định. Tôi cũng vậy, tôi cũng tự hỏi mình câu đó và vẫn chưa tìm thấy câu trả lời.

“Cháu rất vui được làm thư ký của chú, dù chú vẫn là chú như vẫn là,” rốt cuộc cô cũng tuyên bố.

Cô thiếu nữ nhìn tôi như thể cuộc đời cô phụ thuộc vào một lời nói dễ thương. Tôi không cưỡng lại được cám dỗ. Những lời dễ nghe là món quà miễn phí không đòi hỏi sự hy sinh nào và chúng tạo ra nhiều niềm vui hơn những lời nói thật.

“Tôi cũng vậy, tôi vui khi cô làm thư ký cho tôi, Isabella ạ, dù tôi vẫn là tôi như vẫn là. Và tôi sẽ còn vui hơn chừng nào cô không còn cần phải làm thư ký cho tôi nữa và khi cô không còn phải học gì từ tôi nữa.”

“Chú nghĩ cháu có năng khiếu sao?”

“Tôi không một giây phút nào nghi ngờ chuyện đó. Mười năm tới, cô sẽ là thầy, còn tôi là người học việc,” tôi bảo, “nhắc lại những từ mà ngày hôm nay nghe có vẻ phụ bạc.”

“Chú nói dối,” cô thì thầm trong lúc đặt nhẹ lên má tôi một nụ hôn phớt rồi ngay lập tức lao bổ ra cầu thang.

14

Buổi chiều, để mặc Isabella ngồi bên chiếc bàn chúng tôi đã bố trí cho cô ở hành lang, đối diện với những trang giấy trắng, tôi tới hiệu sách của ông Gustavo Barceló, phố Fernando, với ý định tìm cho mình một bản in tốt, dễ đọc của Kinh Thánh. Mọi ấn bản Cựu ước và Tân ước tôi có ở nhà đều được in định dạng chữ siêu nhỏ trên giấy pơluya gần như trong suốt, và đọc chúng khiến người ta nhanh bị đau nửa đầu hơn là trở nên mộ đạo và có được thần cảm với Chúa trời. Barceló, trong số nhiều người khác, là một nhà sưu tầm bền bỉ với những cuốn sách thiêng và những văn bản Cơ Đốc giáo ngụy tác, ông dành riêng cho chúng một góc đặc biệt ở tận sâu trong hiệu sách của mình, chất chứa biết bao lựa chọn toàn những sách Phúc âm, Hồi ức các thánh và những người được tuyên phúc, cùng đủ loại sách vở tôn giáo.

Lúc tôi bước vào, một nhân viên chạy đi báo tin cho ông chủ đang ở văn phòng phía sau cửa tiệm. Barceló ló ra, vẻ khoan khoái.

“Thật không thể tin nổi vào mắt mình nữa! Sempere đã kể với tôi về sự phục sinh của cậu, nhưng chuyện này đáng được viết vào một tuyển tập đấy. Trông cậu cứ tươi như hoa ấy nhỉ. Vậy thì cậu đã ở những đâu thế, anh chàng lang thang?”

“Thì chỗ này, chỗ kia,” tôi đáp.

“Mọi nơi , ngoại trừ ở đám cưới của Vidal. Chúng tôi tiếc cho cậu đấy, bạn thân mến.”

“Cho phép tôi được nghi ngờ điều đó.”

Nhìn vẻ mặt thì thấy ông chủ hiệu sách đã hiểu ra cái mong muốn không đề cập tới chủ đề đó ở tôi.

"Cậu sẽ vui lòng nhâm nhi một tách trà chứ?”

“Hai cũng được. Và một cuốn Kinh Thánh. Còn dùng được, nếu có thể.”

“Không thành vấn đề, ông chủ hiệu sách đồng tình. Dalmau?”

Một nhân viên vội vã chạy tới.

“Dalmau, đây là Martín, bạn của chúng ta, anh ấy đang muốn tìm một cuốn Kinh Thánh, không cần bản có hình minh họa, nhưng nó phải đọc được. Tôi đang nghĩ tới một bản của Torres Amat, năm 1825. Anh cũng nghĩ vậy chứ?”

Một trong những điểm độc đáo trong hiệu sách của Barceló là ở đây, người ta nói về những cuốn sách như thể đang bàn về những chai vang tuyệt hảo, bằng cách xếp chúng theo hương vị, loại mùi, sự đậm đặc và năm thu hoạch.

“Lựa chọn tuyệt vời, thưa ông, dù tôi thì ưu tiên cho bản đã hậu kiểm và có chỉnh sửa.”

“1860?”

“1893.”

“Đương nhiên rồi. Duyệt. Bọc cuốn đó cho anh bạn Martín của chúng ta và tính vào chi phí của nhà.”

“Không được!” tôi phản đối.

“Tôi mà bắt một người ngoại đạo như cậu phải trả tiền cho lời Chúa ban thì dù có bị lửa sét trên trời giáng xuống đầu tôi cũng thấy xứng đáng.”

Dalmau gấp rút cất bước tìm cuốn Kinh Thánh cho tôi, còn tôi thì theo chân Barceló vào văn phòng ông, nơi ông pha cho chúng tôi hai tách trà và mời tôi một điếu xì gà từ tủ thuốc riêng. Tôi châm xì gà nhờ ngọn lửa từ cây nến Barceló chìa ra cho tôi.

“Macanudo phải không?”

“Tôi thấy là cậu cũng tinh mồm đấy nhỉ. Đàn ông thì hẳn phải có vài thói tật, sang trọng được thì càng tốt, nếu không lúc tuổi già ập đến anh ta biết day dứt vì điều gì? Vả lại, tôi sẽ đồng hành cùng cậu, đồ quỷ ạ!”

Một đám mây khói đẹp đẽ trùm dần lên chúng tôi như một con triều lớn.

“Cách đây vài tháng, tôi có đi Paris và tôi đã có dịp tìm hiểu vài điều về câu hỏi mà cậu đã hỏi Sempere,” Barceló giải thích.

“Nhà xuất bản Ánh Sáng.”

“Chính thế. Tôi những muốn có thể đào bới được vài thông tin, nhưng không may là, từ khi nhà xuất bản đó đóng cửa, dường như chẳng có ai mua lại tài sản của nó, và tôi đã không thể thu hoạch được thêm điều gì.”

“Ông nói là nó đóng cửa rồi sao? Khi nào vậy?”

“Năm 1914, nếu trí nhớ không lừa gạt tôi.”

“Hẳn là có nhầm lẫn gì ở đây.”

“Không hề, nếu chúng ta đúng là đang nói về nhà xuất bản Ánh Sáng, đóng tại đại lộ Saint-Germain.”

“Chính là nó đấy.”

“Khoan đã, tôi có ghi chép lại mọi thứ, để khỏi quên gì khi chúng ta gặp lại nhau.”

Barceló lục lọi trong ngăn kéo bàn làm việc rồi lôi từ đó ra một cuốn sổ ghi chép nhỏ.

“Đây: ‘Nhà xuất bản Ánh Sáng, chuyên xuất bản các ấn phẩm tôn giáo, có văn phòng tại Roma, Paris, London và Berlin. Nhà sáng lập và giám đốc điều hành, Andreas Corelli. Năm mở trụ sở đầu tiên ở Paris: 1881.ʼ”

“Không đời nào,” tôi lẩm bẩm.

Barceló nhún vai.

“Tất nhiên, có thể tôi đã nhầm, nhưng…”

“Ông đã có thể tới thăm văn phòng đó rồi chứ?”

“Thật ra, tôi đã thử, vì khách sạn của tôi ở ngay trước Panthéon, mà trụ sở cũ ở Paris của nhà xuất bản này nằm rất gần đó, ở mạn Nam đại lộ, giữa phố Saint-Jacques và đại lộ Saint- Michel.”

“Thế thì?”

“Thì tòa nhà trống trơn và đã bị bịt lối vào. Hậu quả tất yếu từ sau một vụ cháy. Chỉ có tay đấm cửa là nguyên vẹn, không hề hấn, đó là một thứ thật sự rất đẹp, có hình thiên thần. Bằng đồng, tôi nghĩ vậy. Đáng lẽ tôi đã tiện thể đút túi nó rồi đấy, nếu không có một tên sen đầm canh chừng tôi từng ly từng tí, mà tôi cũng chẳng có gan gây ra một sự cố ngoại giao: không đời nào có chuyện người Pháp xâm chiếm chúng ta thêm lần nữa.”

“Tùy tình hình, biết đâu họ sẽ lại cung phụng chúng ta.”

“Nếu cậu đã nói thế... Mà trở lại chuyện chính nào: thấy tình hình như vậy, tôi vào quán cà phê bên cạnh hỏi han, và ở đấy, người ta bảo tôi rằng tòa nhà đã ở trong tình trạng như vậy hơn hai mươi năm nay rồi.”

“Ông hẳn đã nghe ngóng được vài thông tin về tay chủ nhà xuất bản chứ?”

“Corelli á? Theo những gì tôi hiểu được, thì nhà xuất bản đóng cửa khi tay này quyết định nghỉ hưu, với lại là nghỉ hưu sớm, vì hồi đó tay ấy chắc chưa quá năm mươi tuổi. Có vẻ như tay ấy đã chuyển tới một biệt thự ở miền Nam nước Pháp, trong vùng núi Lubéron, và đã qua đời không lâu sau đó. Vì một vết rắn cắn, người ta bảo thế. Rắn lục. Cứ đi mà nghỉ hưu ở Provence nữa đi, rồi thì!”

“Ông chắc chắn là ông ta đã chết chứ?”

“Coligny, một đối thủ cũ, đã cho tôi xem tờ cáo phó mà lão đóng khung lại như một chiến lợi phẩm. Lão bảo tôi là ngày nào lão cũng ngắm nghía tờ cáo phó đó để khắc cốt ghi tâm rằng gã con hoang chết tiệt kia đã chết và đang nằm sâu dưới ba thước đất. Lời lẽ chính xác là như vậy, dù tiếng Pháp thì nghe hay ho và du dương hơn.”

“Coligny có nhắc tới sự tồn tại của một hậu duệ nào đó không?”

“Tôi có cảm giác tay Corelli đó không phải chủ đề nói chuyện ưa thích của lão và, ngay khi có thể, lão liền đánh trống lảng. Dường như đã có một vụ bê bối nào đó: Corelli đã nẫng tay trên của lão một tác giả, một người tên là Lambert.”

“Chuyện xảy ra như thế nào?”

“Điều kỳ khôi nhất trong câu chuyện này, ấy là Coligny chưa bao giờ gặp được Corelli. Mọi mối quan hệ giữa họ đều chỉ thông qua một văn phòng đại diện. Tôi đồ rằng nội dung vụ tranh chấp đó là quý ông Lambert đã lén ký một hợp đồng sau lưng Coligny, người đã ký với hắn một hợp đồng độc quyền. Lambert là một con nghiện giai đoạn cuối và tổng số nợ của hắn hẳn đủ để lát kín phố Rivoli, từ đầu này đến đầu kia. Coligny ngờ rằng Corelli đã chi cho hắn một khoản kếch xù, và tên bần tiện kia, biết mình sắp chết, hẳn đã nhận lời vì không muốn để lại bọn nhỏ không xu dính túi.”

“Đó là loại sách gì vậy?”

“Ít nhiều liên quan tới tôn giáo. Coligny đã nói tên sách, một cụm từ La tinh thông dụng, nhưng nhất thời tôi không nhớ ra được. Như cậu biết đấy, mọi cuốn sách về đạo đều có cái tít na ná nhau cả. Pax gloria mundi, hoặc đại loại thế.”

“Thế chuyện gì xảy ra với cuốn sách của Lambert?”

“Đến đây thì mọi chuyện phức tạp lên. Có vẻ như, gã Lambert khốn khổ, trong một lúc lên cơn vã thuốc, đã định đốt bản thảo và tự đốt mình luôn, ngay tại chính trụ sở nhà xuất bản. Nhiều người cho là thuốc phiện rốt cuộc đã hủy hoại hết trí não hắn, nhưng Coligny lại một mực cho rằng Corelli đã xúi giục hắn tự sát.”

“Sao lại thế?”

“Làm sao mà biết được? Có thể ông ta không muốn thanh toán cái khoản đã hứa. Có thể tất cả những chuyện này đều do Coligny phịa ra tuốt, tôi cũng phải nói thêm là lão nghiện rượu beaujolais nặng, không lúc nào thiếu. Để khỏi lạc đề, theo lão thì Corelli đã cố sát hại lão hòng giải phóng cho Lambert khỏi bản hợp đồng và chỉ để lão yên khi lão quyết định hủy hợp đồng độc quyền kia và để gã tác giả đó ra đi.”

“Nhưng ông ta chẳng đã nói ông ta chưa từng gặp tay Corelli kia?”

“Cậu thấy rõ đấy: theo tôi, Coligny lẩn thẩn. Khi tôi tới thăm lão ở căn hộ riêng, tôi thấy ở đó có nhiều thánh giá, tranh Đức Mẹ, tượng thánh còn hơn cả cửa hàng chuyên bán đồ thánh. Tôi có cảm giác đầu óc lão hơi có vấn đề. Lúc chào từ biệt tôi, lão còn dặn tôi tốt nhất là cứ tránh xa Corelli, càng xa càng tốt.”

“Nhưng ông ta chết rồi cơ mà!”

“Ecco qua.”

Tôi lặng im. Barceló quan sát tôi, vẻ tò mò.

“Tôi có cảm giác kết quả những điều tra của tôi không khiến cậu ngạc nhiên cho lắm.”

Tôi nở nụ cười thư thái, như thể vụ này chẳng có gì quan trọng.

“Ngược lại. Tôi rất cảm ơn ông vì đã bỏ thời gian tìm hiểu sự việc.”

“Có gì đâu. Cậu biết tỏng tôi rồi mà, tôi vốn thích mấy chuyện vỉa hè Paris.”

Barceló giật khỏi sổ tay cái trang ông đã ghi chép và chìa nó cho tôi.

“Cái này có thể hữu ích với cậu. Ở đây có mọi thứ tôi đã tìm được.”

Tôi đứng lên và siết chặt tay ông chủ hiệu sách. Ông tiễn tôi ra cửa, nơi Dalmau đã chuẩn bị xong xuôi gói sách cho tôi.

“Nếu cậu muốn có vài hình ảnh Đức Chúa Hài đồng, ví dụ hình ảnh Đức Chúa mở rồi nhắm mắt theo cách ta nhìn, thì tôi cũng có. Hoặc một bức khác với Đức Mẹ được đàn cừu con vây quanh, và khi lật lại thì biến thành những thiên thần bầu bĩnh... Một sự hoang phí của công nghệ in nổi.”

“Trước mắt thì lời thần khải là đủ với tôi rồi.”

“Vậy thôi.”

Tôi cảm thấy biết ơn ông chủ hiệu sách vì những nỗ lực ông đã cố gắng để an ủi tôi, nhưng lúc đi xa rồi, một nỗi âu lo lạnh giá xâm chiếm tôi và tôi có cảm giác những viên đá lát đường chẳng khác gì tương lai của tôi, chúng dựa trên một nền cát lún.

15

Dọc đường về nhà, tôi dừng bước trước tủ kính một tiệm bán giấy bút trên phố Argenteria. Trên một vuông vải nổi bật một chiếc túi bên trong có vài chiếc bút lông và một quản bút bằng ngà voi, cùng một lọ mực màu trắng trên đó khắc họa tiết trông như các nàng thơ hoặc tiên nữ. Tổng thể chúng toát lên một vẻ thoáng chất kịch mê lô: cứ như có người đã trộm lấy chúng từ một tay tiểu thuyết gia người Nga nào đó, người thuộc nhóm những kẻ để máu mình chảy tràn khắp cả nghìn trang tiểu thuyết. Isabella có nét chữ nhẹ nhàng mà tôi hằng ước ao, thuần khiết và tươi tắn như chính tâm hồn cô, và tôi có cảm giác cái trò chơi viết bút lông này hẳn sẽ khiến cô nàng mê mẩn. Tôi bước vào tiệm và hỏi ông chủ cho tôi xem món đồ. Mấy cái bút lông đều được bọc vàng và cái thú vui này cũng tốn một khoản kha khá, nhưng tôi đã quyết định đây chính là dịp tốt để đáp lại lòng tốt cũng như sự kiên nhẫn của cô thư ký trẻ bằng một cử chỉ dễ mến. Tôi yêu cầu người bán gói món đồ bằng giấy màu đỏ tươi cùng một chiếc nơ to tường trông như một cỗ xe diễu hành carnaval.

Về đến nhà, tôi đã chuẩn bị sẵn tinh thần tận hưởng cảm giác thỏa mãn ích kỷ người ta tự ban cho mình khi cầm một món quà trên tay. Thế nên, tôi đi gọi Isabella như thể cô gái là một con vật trung thành chẳng biết làm gì ngoài việc tận tụy chờ người chủ trở về, nhưng những gì tôi nhìn thấy khi mở cửa nhà khiến tôi không thốt nên lời. Hành lang tối om như đường hầm. Cánh cửa căn phòng cuối hành lang để mở và từ đó hắt ra một vệt ánh sáng màu vàng và chập chờn trên sàn nhà.

“Isabella?” tôi cất tiếng gọi, mồm miệng khô khốc.

“Cháu ở đây.”

Giọng nói vọng ra từ căn phòng kia. Tôi để gói quà lại trên mặt bàn ngoài sảnh vào rồi tiến về phía cô gái. Tôi dừng chân tại ngưỡng cửa. Isabella đang ngồi bệt dưới đất. Cô cắm một ngọn nến trong một cái cốc cao rồi mê mải lao vào thiên hướng thứ hai sau văn chương: thiết lập trật tự và sự hài hòa trong đống đồ đạc của người khác.

“Làm sao cô vào được đây?”

Cô gái mỉm cười và nhún vai:

“Lúc cháu đang ở ngoài ban công thì nghe thấy có tiếng động. Cháu nghĩ là chú, nghĩ là chú đã về, và khi bước vào hành lang cháu mới nhận ra là cánh cửa phòng để mở. Cháu lại cứ tưởng đã nghe chú bảo là chú luôn khóa căn phòng này cơ.”

“Ra khỏi đây đi. Tôi không thích cô bước chân vào phòng này. Ở đây rất ẩm thấp.”

“Thật ngớ ngẩn. Với cả đống việc phải làm ở đây. Nào, chú lại đây. Lại xem cháu tìm thấy những gì này.”

Tôi bước vào rồi ngồi xổm xuống bên cạnh cô gái. Isabella đã phân loại đồ đạc và thùng các tông theo từng loại: sách, đồ chơi, quần áo, giày, kính. Tôi e dè xem xét cả đống đồ đó. Cô có vẻ vui, như thể vừa mới khám phá ra mỏ vàng của vua Solomon.

“Tất cả chỗ này là của chú à?”

Tôi lắc đầu phủ nhận.

“Đấy là của người chủ cũ.”

“Chú có quen người đó không?”

“Không. Các thứ này ở đây cũng nhiều năm rồi, hồi tôi mới chuyển tới.”

Isabella cầm lên một bó thư rồi chìa cho tôi như thể đó là một tang vật.

“Dù gì cháu cũng nghĩ mình đã tìm ra tên người đó.”

“Ôi trời!”

Cô mỉm cười, lộ rõ vẻ hí hửng về tài thám tử của mình.

“Marlasca,” cô thông báo. “Người đó tên là Diego Marlasca. Chú thấy có lạ không?”

“Thế thì sao chứ?”

“Thì hai chữ cái đầu giống hệt tên chú chứ sao: D.M.”

“Chỉ là trùng hợp. Có hàng chục nghìn người ở cái thành phố này cũng có tên giống như vậy.”

Isabella nháy mắt với tôi. Cô bé khoái trá tột độ.

“Xem cháu phát hiện thấy gì này.”

Cô nhấc riêng ra một chiếc hộp bằng sắt tây đựng đầy những bức ảnh cũ. Những bức ảnh của một thời đại khác, những tấm bưu thiếp chụp Barcelona xưa cũ, những tòa tháp đã bị phá hủy trong công viên Ciutadella sau khi kết thúc Triển lãm thế giới 1888, những tòa dinh thự đổ nát và những đại lộ nườm nượp qua lại những con người vận đồ theo phong cách trang trọng đương thời, những cỗ xe ngựa và những kỷ niệm mang sắc màu tuổi thơ tôi. Trên những bức ảnh ấy, những gương mặt và những ánh nhìn mất hút đang nhìn tôi từ khoảng cách ba mươi năm. Trên nhiều bức ảnh trong số ấy, dường như tôi nhận ra gương mặt một cô đào nổi tiếng hồi tôi còn là nhóc con và đã rơi vào quên lãng từ lâu. Isabella im lìm quan sát tôi.

“Chú nhận ra cô ấy à?” cô hỏi.

“Tôi nghĩ cô ấy tên là Irene Sabino. Một nữ diễn viên đã giành được tiếng vang nhất định với những vở kịch ở Paralelo. Không phải chuyện mới đây đâu. Hồi đó cô còn chưa có trên đời.”

“Thế chú nhìn cái này đi.”

Isabella chìa cho tôi một bức ảnh trong đó Irene Sabino tì tay bên một ô cửa sổ mà tôi có thể dễ dàng nhận ra: chính là cửa sổ phòng làm việc của tôi, trên đỉnh tháp.

“Rất thú vị, phải không chú? Chú có nghĩ hồi ấy người phụ nữ này sống ở đây không?”

Tôi nhún vai.

“Có thể cô ấy là người tình của tay Diego Marlasca kia…”

“Dù sao, tôi thấy đây cũng chẳng phải việc của chúng ta.”

“Đôi khi chú thật khiến người ta mất hứng!”

Isabella bỏ lại ảnh vào trong hộp. Trong lúc làm thế, cô đánh rơi một tấm. Bức ảnh rớt trúng bàn chân tôi. Tôi nhặt nó lên và xem kỹ. Irene Sabino, vận chiếc đầm đen lộng lẫy, tạo dáng chụp hình cùng một nhóm người đều vận đồ dạ hội ở nơi mà tôi trông có vẻ như là sảnh lớn của Câu lạc bộ đua ngựa. Nó chỉ là một bức ảnh tiệc tùng đơn thuần vốn sẽ chẳng khiến tôi lưu tâm nếu, trong lúc quan sát kỹ hơn, tôi không nhận ra một người đàn ông tóc bạc trắng, gần như đã bị mờ sạch, đứng ở bậc thềm trên cùng. Andreas Corelli.

“Trông chú tái nhợt đi rồi kìa!” Isabella thốt lên.

Cô giật tấm ảnh khỏi tay tôi rồi im lặng xem xét. Tôi đứng dậy rồi ra hiệu cho Isabella ra khỏi phòng.

“Tôi không muốn cô trở lại căn phòng này,” tôi tuyên bố bằng thứ giọng yếu ớt.

"Vì sao?”

Tôi chờ cho Isabella rời khỏi phòng rồi khóa cửa lại. Cô gái trẻ nhìn tôi như thể tôi vẫn chưa hoàn toàn tỉnh táo.

“Ngày mai, cô hãy tới gặp người bên hội Các xơ Nhân ái và bảo họ qua đây đem hết chỗ này đi. Hãy bảo họ mang hết đi, nếu có thứ gì họ không muốn lấy thì cứ bảo họ vứt luôn đi.

“Nhưng…”

“Đừng tranh cãi lôi thôi.”

Tôi không muốn đương đầu với ánh mắt cô gái rồi đi về phía cầu thang dẫn lên phòng làm việc. Isabella dõi nhìn tôi từ hành lang.

“Cái ông đó là ai vậy chú Martín?”

“Chẳng ai hết,” tôi lẩm bẩm. “Chẳng ai hết.”

16

Tôi lên phòng làm việc. Trời tối đen như mực, không trăng không sao. Tôi mở toang cửa sổ và ngắm nhìn thành phố trong bóng đêm. Trời chỉ thoáng gió nhẹ và lớp mồ hôi dấm dứt trên da thịt. Tôi ngồi trên bậu cửa sổ và châm điếu thứ hai trong số xì gà Isabella đã để sẵn trên bàn làm việc của tôi từ mấy ngày trước, chờ đợi một luồng gió mát lành hoặc một ý niệm rõ ràng hơn đôi chút so với toàn bộ mớ chuyện nhảm nhí tầm phào mà tôi sưu tầm hòng giữ vững cam kết thực hiện đơn đặt hàng của ông chủ tôi. Đương khi ấy, tôi nghe có tiếng mở cửa chớp ở phòng ngủ của Isabella dưới tầng. Một vuông ánh sáng rọi xuống sân và dáng nhìn nghiêng của cô gái hiện lên rõ ràng. Cô tiến lại cửa sổ và nhìn chăm chăm vào bóng tối, không nhận ra sự có mặt của tôi. Tôi quan sát cô đang chậm chạp cởi đồ. Cô gái đi về phía tấm gương gắn trên tủ quần áo rồi xem xét cơ thể mình bằng cách vuốt vuốt cái bụng bằng đầu ngón tay, rồi lướt qua những vết cứa cô tự bắt mình phải chịu ở mặt trong đùi và cánh tay. Cô cứ đứng đó soi như vậy rất lâu, không có món trang sức nào khác ngoài cái vẻ chán chường, rồi cô tắt đèn.

Tôi trở lại bàn làm việc rồi ngồi xuống trước chồng ghi chép và tài liệu tham khảo đã thu thập được cho cuốn sách của ông chủ. Tôi lật giở những phác thảo truyện kể ấy, toàn những thần khải huyền bí và những nhà tiên tri sống sót sau bao thử thách khủng khiếp rồi trở lại với sự thật được tiết lộ, những đứa bé con của Chúa trời bị bỏ rơi trước cửa những gia đình khiêm nhường có tâm hồn thánh thiện, bị truy đuổi bởi những thế lực hắc ám không có đức tin, những thiên đường được hứa hẹn trong những chiều không gian khác cho những ai thẳng thắn chấp nhận số phận và luật chơi, và những đức thánh thần có vẻ ngoài của con người nhàn rỗi, chẳng có việc gì làm tốt hơn là duy trì một sự giám sát thần giao cách cảm lên ý thức của hàng triệu con linh trưởng mong manh chỉ tập suy nghĩ khi phát hiện ra rằng chúng đã bị phó mặc cho số phận ở một góc xa xôi hẻo lánh của vũ trụ và rằng sự phù du hay nỗi tuyệt vọng khiến chúng nhắm mắt tin rằng trời cao và địa ngục đều say mê những tội lỗi trần tục và đáng khinh của chúng.

Tôi tự hỏi có phải ông chủ đã thấy ở tôi điều đó, cái tinh thần vụ lợi và dễ bảo để thêu dệt một câu chuyện chán chường có thể ru ngủ lũ trẻ con hoặc chiến thắng một con quỷ tội nghiệp không còn hy vọng sát hại đồng loại để đổi lấy ân huệ vĩnh hằng của những thánh thần bám chặt lấy đạo đức của khẩu súng vua. Mấy hôm trước, tôi có nhận được một bức thư hẹn tôi tới tường trình với ông chủ những bước tiến trong công việc. Mệt mỏi vì những mối băn khoăn riêng, tôi nghĩ mình chỉ còn hai mươi tư tiếng đồng hồ trước cuộc gặp đó và rằng cứ với tốc độ làm việc hiện tại, tôi sẽ bày ra cho ông ta đôi bàn tay trắng và cái đầu rặt những hoài nghi cùng ngờ vực. Và vì chẳng có lựa chọn, tôi làm điều mình đã làm suốt bao năm qua trong những tình huống tương tự. Tôi bỏ một tờ giấy vào chiếc máy đánh chữ Underwood và, hai bàn tay đặt trên phím gõ như một nghệ sĩ dương cầm đang chờ vào nhịp, tôi bắt đầu động não, với hy vọng có gì đó bắn được ra từ đó.

17

“Thú vị đấy, ông chủ cất tiếng sau khi đọc hết trang thứ mười cũng là trang cuối cùng. Lạ, nhưng thú vị.”

Chúng tôi ngồi trên một băng ghế trong bóng râm nhuộm vàng của vọng lâu trong công viên Ciutadella. Một mái vòm song thưa lọc bớt ánh sáng, biến nó thành một lớp bụi vàng, và những rặng cây in khắc những vùng tối, sáng của buổi nhập nhoạng sáng rỡ lạ kỳ đang bao lấy chúng tôi. Tôi châm một điếu thuốc lá và dõi mắt nhìn làn khói bay lên thành từng cuộn phớt xanh từ kẽ ngón tay.

“Từ miệng ông thì lạ là một tính từ đáng lo ngại,” tôi nhận xét.

“Tôi dùng từ lạ để đối lập với từ tầm thường,” Corelli giải thích.

“Nhưng?”

“Không có nhưng gì cả, Martín thân mến. Tôi nghĩ cậu đã tìm thấy một con đường thú vị và nó sẽ mở ra nhiều khả năng.”

Đối với một tiểu thuyết gia, nghe thấy người ta bảo rằng một số trang trong cuốn sách của mình thú vị và mở ra nhiều khả năng, ấy là dấu hiệu cho thấy chẳng có gì ổn cả. Corelli có vẻ đã nhìn ra nỗi âu lo ở tôi.

“Cậu đã đặt lại vấn đề theo một hướng khác. Thay vì đi tìm các nguồn tham khảo trong thần thoại, cậu khởi sự từ những nguồn tầm thường nhất. Liệu tôi có thể hỏi cậu là xuất phát từ đâu cậu rút ra được cái ý tưởng về một vị chúa hiếu chiến, chứ không phải yêu hòa bình?”

“Chính ông là người đã nêu ra chuyện sinh học.”

“Tất cả những gì chúng ta cần biết đã được viết trong cuốn sách lớn của thiên nhiên. Chỉ cần có can đảm cùng sự sáng tỏ trong tâm trí và tư tưởng là giải mã được nó,” Corelli thừa nhận.

“Một trong số những cuốn sách tôi tham khảo có lý giải rằng ở loài người, đàn ông đạt điểm tột đỉnh cường tráng vào năm mười bảy tuổi. Đàn bà thì đạt điểm này muộn hơn nhưng bảo toàn được nó, và trên thực tế, chính đàn bà mới là người chọn lọc và đánh giá các bộ gen bằng cách chấp nhận hoặc từ chối sao chép chúng. Ngược lại, đàn ông thì chỉ đề xuất rồi sau đó tự suy mòn nhanh hơn nhiều. Cái tuổi anh ta có được sức mạnh sinh sản tốt nhất trùng với thời điểm tinh thần chiến đấu của anh ta cũng đạt tới đỉnh cao. Một thanh niên chính là một chiến binh hoàn hảo. Ở anh ta tiềm tàng bản tính hung hăng đã được nâng cấp và khả năng phê phán hạn chế hoặc bằng không nên không thể phân tích hoặc đánh giá theo cách thông suốt được. Dọc chiều dài lịch sử, có biết bao xã hội đã tìm ra cách thức sử dụng nguồn vốn bạo lực này và biến đám thiếu niên thành lính chiến, thành những tấm bia thịt để chinh phục lãnh thổ láng giềng hoặc để tự vệ trước những cuộc tấn công của họ. Trực giác mách bảo tôi rằng nhân vật chính của chúng ta là một thiên sứ, nhưng là kiểu sứ giả mà thời thanh niên mới lớn đã nổi dậy bằng vũ khí và giải phóng sự thật thông qua gươm đao.”

“Cậu quyết định trộn lẫn lịch sử và sinh học ư Martín?”

“Khi nghe ông nói, tôi nghĩ mình hiểu rằng những điều đó tạo nên cái tất cả.”

Corelli mỉm cười. Tôi không biết ông ta có biết điều này không, nhưng cái cười ấy khiến ông ta trông giống một con sói đói mồi. Tôi nghiến răng, lờ đi khuôn mặt làm tôi nổi da gà ấy.

“Điều đó khiến tôi phải suy nghĩ, và tôi nhận ra rằng đa phần các tôn giáo lớn đã bung nở hoặc đạt tới đỉnh điểm của sự bành trướng và ảnh hưởng vào những thời điểm lịch sử mà các xã hội tiếp nhận chúng có nền dân số trẻ trung và nghèo khổ nhất. Những xã hội có tới bảy mươi phần trăm dân số dưới mười tám tuổi, mà một nửa số ấy là những con đực mới lớn rừng rực tính hung bạo và xung năng mạnh mẽ trong huyết mạch, tạo nên địa bàn lý tưởng cho sự tiếp nhận và cất cánh của đức tin.”

“Cậu nói giản lược, nhưng tôi biết ý cậu muốn dẫn tới đâu, Martín ạ.”

“Tôi không nghi ngờ điều đó. Nhưng, khi những dòng phác thảo này được viết xong, tôi đã tự hỏi vì sao mình không đi thẳng vào trọng tâm câu hỏi và xây dựng một huyền thoại về vị chúa hiếu chiến đó, về máu và cơn cuồng loạn, thứ đã cứu dân tộc ông ta, nguồn gen của dân tộc ấy, những người đàn bà, những bậc phụ lão bảo đảm cho thứ giáo lý mang tính chính trị và chủng tộc, về kẻ thù của ông ta, tức là về tất cả những ai phản đối học thuyết của ông ta hoặc không chịu khuất phục nó.”

“Thế cậu làm gì với đám người lớn?”

“Với người lớn, chúng ta phó mặc cho sự tước đoạt. Khi dấn sâu hơn vào cuộc sống và khi phải từ bỏ ảo tưởng, mơ ước cũng như khát khao thời tuổi trẻ, con người trưởng thành cảm thấy trong mình lớn lên cái cảm giác bị biến thành nạn nhân của cả thế giới và người khác. Chúng ta luôn tìm được kẻ phải chịu trách nhiệm cho những bất hạnh hay thất bại của chúng ta, người nào đó mà ta muốn loại bỏ. Việc chọn một học thuyết có thể chuyển hóa mối căm hận và cái tư tưởng mình là nạn nhân đó thành giá trị tích cực sẽ an ủi và tiếp thêm sức mạnh. Nhờ đó, người trưởng thành tự cảm thấy mình là một phần của nhóm và thanh cao hóa những nguyện vọng cũng như khát khao đã đánh mất qua tu viện.”

“Có thể là như vậy,” Corelli nhượng bộ. “Thế toàn bộ số ảnh về cái chết, những lá cờ và biểu tượng này thì sao? Anh không thấy chúng phản tác dụng à?”

“Không. Đối với tôi, chúng dường như mang tính cốt lõi. Chiếc áo làm nên thầy tu, nhưng trên hết, nó làm nên giáo dân.”

“Thế còn phụ nữ, nửa còn lại? Tôi khó mà nghĩ được rằng phần đông phụ nữ trong xã hội sẽ chấp nhận tôn vinh những cờ hiệu và biểu tượng này. Tâm lý hướng đạo chỉ dành cho trẻ con thôi.”

“Mọi tôn giáo có tổ chức, trừ một số ít ngoại lệ, đều có trụ cột là sự lệ thuộc, trấn áp và phủ nhận người phụ nữ trong cộng đồng đó. Phụ nữ phải chấp nhận vai trò hiện diện thanh khiết, thụ động và ở tư cách người mẹ, chứ không bao giờ giữ vai trò quyền lực và độc lập, hoặc họ sẽ phải hứng chịu hậu quả vì những thứ đó. Họ có thể có vị trí danh dự trong số các biểu tượng, nhưng không bao giờ được tôn vinh trên nấc thang thứ bậc. Tôn giáo và chiến tranh là chuyện của nam giới. Vả lại, đôi khi phụ nữ rốt cuộc lại trở thành tòng phạm và người thực thi sự phục tùng của riêng họ.”

“Thế còn người già?”

“Tuổi già là thuốc mỡ xoa vào lòng cả tin. Khi thần chết gõ cửa, thói hoài nghi sẽ lao qua cửa sổ thoát thân. Chỉ còn nỗi sợ to lớn trong quả tim dòng máu, và khi ấy người ta tin cả vào truyện Cô bé quàng khăn đỏ.”

Corelli cười.

“Cẩn thận đấy, Martín, tôi có cảm giác cậu đang trở nên vô sỉ hơn cả tôi.”

Tôi nhìn chằm chằm ông ta như đứa học trò ngoan cảm thấy bất an khi nhận được lời khen của một ông thầy khắt khe và đòi hỏi cao. Corelli vừa vỗ lên đầu gối tôi một cái vừa gật đầu với vẻ thỏa mãn.

“Tôi thích điều đó. Tôi thích mùi hương tỏa ra từ tất cả chuyện này. Tôi muốn cậu tiếp tục suy nghĩ về nó và đắp nặn hình hài cho nó. Tôi sẽ cho cậu thêm thời gian. Chúng ta sẽ gặp lại nhau trong khoảng hai, ba tuần tới, tôi sẽ báo cậu trước đó vài ngày.”

“Ông phải rời thành phố ư?”

“Có một số việc của nhà xuất bản cần tôi, và tôi e là sẽ phải đi công tác vài ngày. Tuy nhiên, tôi yên tâm đi rồi. Cậu đã làm tốt công việc. Tôi biết mình đã gặp được ứng viên lý tưởng.”

Ông chủ đứng dậy rồi chìa tay ra cho tôi. Trước khi bắt tay ông ta, tôi chùi chùi vào ống quần đám mồ hôi dính dấp khắp gan bàn tay.

“Tôi lấy làm tiếc vì sự vắng mặt của ông,” tôi buột miệng.

“Đừng phóng đại thế chứ, Martín, nói vậy là cậu tự làm khó mình đấy.”

Tiếng bước chân ông ta chìm dần trong bóng tối. Tôi ở lại đó thêm một lúc lâu nữa, tự hỏi không biết ông chủ cắn câu chưa và liệu ông ta có nuốt trôi cái mớ những lời bịp bợm tôi vừa phục vụ ông ta hay không. Tôi tin chắc đã kể chính xác những điều ông ta muốn nghe. Bằng cái tràng chữ nghĩa viết bừa đó, tôi nuôi niềm hy vọng là mình đã thành công trong việc khiến ông ta nhất thời thỏa mãn, tin rằng kẻ phục vụ của ông ta, tay tiểu thuyết gia bất đắc chí, đã thuận theo kế hoạch của ông ta. Tôi cho rằng riêng việc hiểu được mình bị tống vào khoang chèo trên chiến thuyền nào cũng đã mang lại chừng ấy thắng lợi rồi. Khi tôi đứng dậy rời khỏi vọng lâu, hai bàn tay tôi vẫn run rẩy.

18

Sau nhiều năm kinh nghiệm trong nghề viết tiểu thuyết trinh thám, người ta không phải không nắm được ít nhiều nguyên tắc cơ bản về cách thức bắt đầu một cuộc điều tra. Một trong số những nguyên tắc ấy là mọi âm mưu dù cho không mấy chắc chắn, bao gồm cả âm mưu mang tính dục vọng, đều sinh ra và chết đi trong mùi tiền và bất động sản. Lúc rời vọng lâu, tôi đi thẳng tới văn phòng của sở Địa chính, trên phố Consejo de Ciento, và yêu cầu được tra cứu sổ địa bạ nơi ghi chép lại toàn bộ thông tin liên quan đến các vụ mua, bán và sở hữu căn nhà tôi đang ở. Các tập hồ sơ trong thư viện sở Địa chính lưu nhiều thông tin cơ bản về thực tế cuộc sống gần như ngang ngửa số lượng toàn tập tác phẩm của các nhà triết học thận trọng nhất, hoặc có thể còn nhiều hơn.

Tôi bắt đầu bằng mục nơi tôi tìm thấy thông tin về việc tôi thuê căn nhà ở số 30 phố Flassaders. Tại đó, tôi có thể thu thập được những chỉ dẫn giúp tôi lần ngược lại lịch sử căn nhà, từ trước thời nó bị ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa tịch biên, hậu quả vụ cầm cố tài sản của gia đình Marlasca, những người dường như đã được thừa kế căn nhà này từ sau cái chết của người chủ cũ. Vấn đề liên quan đến một luật sư tên là S. Valera, người này đã can thiệp vào quá trình làm thủ tục với tư cách đại diện gia đình. Lại một cú nhảy ngược về quá khứ nữa giúp tôi tìm thấy những dữ liệu liên quan đến vụ don Diego Marlasca Pongiluppi mua căn nhà này vào năm 1902 từ tay một ông Bernabé Masso y Caballé nào đó. Tôi ghi lại vào một tờ giấy mọi thông tin tham khảo, tên của vị luật sư và những người liên quan đến các vụ giao dịch với mốc thời gian tương ứng. Một nhân viên thư viện hô to thông báo chỉ còn mười lăm phút nữa là đến giờ đóng cửa và tôi cũng đã sẵn sàng rời đi, nhưng trước đó tôi khẩn trương tra cứu tình trạng sở hữu chỗ ở của Andreas Corelli gần công viên Guell. Mười lăm phút đã trôi qua và những tìm kiếm của tôi đều không mang lại kết quả gì, tôi ngước mắt khỏi tập hồ sơ thì bắt gặp cái nhìn hắc ám của nhân viên thư viện. Gầy như cá mắm và từ hàng ria đến mái tóc đều sáng bóng gôm xịt tóc, từ anh ta toát ra cái vẻ lãnh đạm hiếu chiến đặc trưng cho tất tật đám người luôn biến chức phận của họ thành cái giảng đàn để đầu độc cuộc sống của đồng bào.

“Xin lỗi. Tôi không tài nào tìm được một tài sản sở hữu,” tôi bảo anh ta.

“À thì, hoặc nó không tồn tại, hoặc anh không biết cách tìm. Dù gì thì hôm nay cũng hết giờ rồi.”

Tôi đáp lại cái biểu hiện nhã nhặn và hiệu quả ấy bằng nụ cười tươi nhất mình có.

“Biết đâu tôi sẽ tìm được nhờ sự giúp đỡ sáng suốt của anh,” tôi đề nghị.

Anh ta nhìn tôi bằng ánh mắt chán nản và giật tập hồ sơ khỏi tay tôi.

“Hãy trở lại vào ngày mai.”

Chuyến thăm viếng tiếp theo của tôi là dành cho tòa nhà uy nghi của trường Luật sư, trên phố Mallorca, không xa chỗ đó. Tôi leo lên cầu thang nơi được canh gác bởi những chùm đèn pha lê và thứ mà tôi trông có vẻ như tượng thần Công lý, có bầu ngực và dáng đứng làm liên tưởng đến một nữ ca sĩ opera chính ở Paralelo. Một gã lùn tịt mặt chuột tiếp tôi ở quầy lễ tân với nụ cười dễ mến và hỏi tôi xem gã có thể giúp gì cho tôi.

“Tôi muốn tìm một luật sư” .

“Anh quả đã đến đúng chỗ. Ở đây chúng tôi có cả luật sư để bán lại ấy chứ. Ngày nào cũng có người mới. Cái giống này sinh sôi cứ như thỏ ấy.”

“Thì đây, thế giới hiện đại mà. Người tôi tìm có tên, hoặc từng mang tên, là Valera, S. Valera. Có một chữ V.”

Gã lùn vừa lẩn mất hút vào mê cung kho lưu trữ vừa lẩm bẩm. Tôi chờ, tựa lưng vào quầy, tiện thể lướt mắt nhìn lại toàn bộ bài trí ở đây nơi mà mọi thứ đều toát ra cái vẻ nhắc người ta nhớ đến sức nặng chết người của luật pháp. Chừng dăm phút sau, gã lùn trở lại với một tập tài liệu.

“Tôi đã tìm thấy mười người tên Valera. Trong số đó hai người có thêm chữ S. hoa ở trước: Sebastian và Soponcio.

"Soponcio ư?”

“Anh còn trẻ quá, nhưng nhiều năm về trước, đó là cái tên rất đặc biệt và hoàn toàn phù hợp để hành nghề luật sư. Rồi điệu charleston đến và mọi thứ đảo lộn.”

" Cái ông Soponcio này vẫn còn sống chứ?”

"Theo các tài liệu lưu trữ và căn cứ mốc thời gian tên ông ấy bị xóa khỏi sổ sách đóng góp của trường thì Soponcio Valera y Menacho đã được đón nhận vào vòng tay của Chúa năm 1919. Memento mori* . Sebastian là con trai ông ấy.”

•

Thành ngữ tiếng La tinh có nghĩa là “Hãy nhớ rằng ngươi sẽ chết”.

“Người này có đang hành nghề không?”

“Ông ấy vẫn đang hoạt động sôi nổi. Tôi nghĩ mình không nhầm khi đoán là anh muốn có địa chỉ của ông ấy?”

“Nếu điều đó không phải là yêu cầu quá đáng.”

Gã lùn ghi địa chỉ vào một mẩu giấy vuông rồi đưa cho tôi.

“Số 442, đại lộ Diagonal. Chỉ cách đây vài bước chân thôi, nhưng đã hai giờ chiều rồi, và thời điểm này thì các luật sư trong văn phòng của ông ấy đang đi ăn trưa với những góa phụ giàu có hoặc các chủ xưởng dệt và thuốc súng. Nếu là anh, tôi sẽ chờ đến bốn giờ.”

Tôi đút tờ giấy ghi địa chỉ vào túi áo vest.

“Tôi sẽ làm theo lời khuyên của ông. Cảm ơn vô cùng vì đã giúp đỡ…”

“Chúng tôi ở đây vì phận sự đó. Anh cứ yên lòng mà đi.”

Tôi có hai giờ đồng hồ rảnh rỗi trước khi tới thăm ông Valera. Thế nên, tôi bắt xe điện tới phố Layetana và xuống ở điểm ngang với phố Condal. Hiệu sách Sempere & Con trai sát ngay đây và nhờ kinh nghiệm, tôi biết là ông già chủ hiệu, vốn vi phạm quy tắc bất di bất dịch của giới buôn bán địa phương, không đóng cửa buổi trưa. Tôi tìm được ông bên quầy, như mọi lần, đang sắp dọn sách vở và quan tâm chăm sóc kha khá khách hàng đang đi lại giữa các bàn và giá bày sách, tìm kiếm một kho báu nào đó. Khi thấy tôi, ông mỉm cười và bước tới chào tôi. Trông ông gầy và nhợt nhạt hơn so với lần gặp trước. Ông hẳn đã đọc được nỗi lo âu tỏa ra từ nét mặt tôi, vì ông nhún vai rồi giả bộ như không thấy có gì quan trọng.

“Ai rồi cũng đến lượt,” ông bảo. “Cậu giờ đang khỏe, còn tôi, như cậu thấy đấy, ốm lê lết.”

“Bác chắc là mình ổn chứ?”

“Tôi khỏe như vâm ấy mà. Cái chứng đau thắt ngực chết tiệt nó vậy đấy. Không có gì nghiêm trọng đâu. Cơn gió nào đưa cậu tới đây vậy, Martín thân mến?”

“Cháu đang nghĩ mời bác đi ăn trưa.”

“Cảm ơn cậu, nhưng tôi không rời bánh lái được. Con trai tôi đã đi Sarrià để xem xét một bộ sưu tập, và tình hình tài chính không cho phép chúng tôi đóng cửa trong khi khách hàng thì vẫn ở ngoài kia.”

“Đừng nói với cháu là bác đang gặp vấn đề với tiền bạc đấy nhé.”

“Chúng tôi có một hiệu sách, Martín ạ, chứ không phải một văn phòng công chứng. Ở đây, văn chương chỉ mang về được đúng thứ cần có thôi, đôi khi còn chẳng đủ.”

“Nếu bác cần hỗ trợ…”

Sempere ra hiệu ngắt lời tôi.

“Nếu cậu muốn giúp tôi, thì hãy mua sách đi.”

“Bác biết là khoản nợ của cháu đối với bác không phải trả bằng tiền mà.”

“Thêm một lý do để gỡ nó ra khỏi đầu cậu. Đừng lo cho chúng tôi, Martín ạ, không ai bắt được chúng tôi phải rời khỏi đây đâu, hoặc khi ấy thì sẽ là hai chân đi trước*. Nhưng nếu muốn, cậu có thể chia sẻ cùng tôi một bữa trưa ngon lành với bánh mì, nho và phô mai Burgos tươi. Với mấy thứ đó và Bá tước Monte-Cristo, chúng ta có thể sống đến cả trăm tuổi.”

•

Ý nói khi đã chết và được khiêng ra khỏi nhà.

19

Sempere khó nhọc nuốt được vài ba miếng. Ông uể oải mỉm cười và vờ như bị hút theo câu chuyện tôi kể, nhưng tôi vẫn nhận ra, thảng hoặc, ông thở một cách khó nhọc.

“Cho tôi biết đi, Martín, cậu đang viết gì đấy?”

“Khó mà nói rõ được. Một cuốn sách đặt hàng.”

“Tiểu thuyết à?”

“Không hẳn. Cháu cũng chưa biết phải xem nó là thể loại gì.”

“Quan trọng là cậu đang làm việc. Tôi luôn ủng hộ câu nói sự nhàn rỗi làm thui chột bộ não. Phải luôn giữ cho bộ não bận rộn. Và nếu không có não, thì vẫn còn đôi bàn tay.”

“Nhưng đôi khi người ta làm việc chỉ bằng lý trí, bác Sempere ạ. Từ bao lâu rồi bác cứ luôn chân luôn tay mãi không ngừng vậy?”

Sempere đưa mắt nhìn lướt chung quanh.

“Nơi này là cuộc đời tôi, Martín ạ. Tôi sẽ đi đâu bây giờ? Ngồi trên băng ghế vườn hoa, dưới ánh mặt trời, cho chim bồ câu ăn và ca cẩm về chứng thấp khớp của mình ư? Tôi sẽ chết ngắc mười phút sau đó. Chỗ của tôi là ở đây. Mà thằng con tôi thì vẫn chưa sẵn sàng cầm trịch mọi chuyện, dù nó có nghĩ như thế hay không.”

"Anh ấy là một người lao động tốt. Và một cậu con trai tốt.”

“Quá tốt, nói riêng giữa hai ta thôi nhé. Rồi sẽ đến ngày tôi nhìn nó và tự hỏi nó sẽ ra sao khi tôi đi xa. Nó sẽ xoay xở như thế nào…”

“Ông bố nào cũng luôn tự hỏi mình cùng những câu hỏi ấy, bác Sempere ạ.”

“Cha cậu cũng thế à? Ồ, xin thứ lỗi, ý tôi không phải là…”

“Bác không cần xin lỗi. Cha cháu cũng từng có những mối ưu tư riêng như vậy, và nếu như ông ấy phải bận tâm đến những điều cháu đã gây ra cho ông ấy... Cháu chắc chắn là con trai bác rắn rỏi hơn bác nghĩ đấy.”

Sempere nhìn tôi, ngập ngừng.

“Cậu có biết nó thiếu gì không, trong mắt tôi?”

“Một chút tinh tế chăng?”

“Một người đàn bà.”

“Nhưng anh ấy đâu phải người thiếu những cô gái trẻ, với cả đám chim cu lúc nào cũng tấp nập trước cửa kính hiệu sách nhà bác ngắm anh ấy.”

"Ý tôi là một người đàn bà đúng nghĩa, người đàn bà biết cách làm cho một người đàn ông trở thành người anh ta cần là.”

“Anh ấy hãy còn trẻ. Bác cứ cho anh ấy thêm vài năm chơi bời đã.”

“Được thế thì đã tốt. Giá như ít ra nó cũng biết chơi bời. Tôi ấy à, hồi bằng tuổi nó mà có cả bầy gái theo như thế này, tôi đã chẳng giữ mình như một hồng y.”

“Ông trời thường ban bánh mì cho người móm răng.”

“Răng: đó chính là thứ nó còn thiếu đây. Và cơn thèm cắn.”

Tôi mơ hồ cảm thấy ông chủ hiệu sách còn có ẩn ý gì. Ông nhìn tôi, mỉm cười.

“Biết đâu cậu có thể giúp nó…”

“Cháu ư?”

“Cậu sành đời, Martín. Đừng làm cái bộ mặt đó. Tôi tin chắc là nếu để tâm, cậu sẽ tìm được một đứa con gái tử tế cho con trai tôi. Nó là một thằng bô trai sẵn mà. Việc còn lại, xin nhờ cậu chỉ giáo nó.”

Tôi vẫn im lặng.

“Cậu muốn giúp tôi phải không?” ông chủ hiệu sách hỏi lại. “Ờ thì, giờ là cơ hội đấy.”

“Ý cháu là chuyện tiền nong cơ.”

“Còn tôi thì là chuyện thằng con trai tôi, tương lai của cái nhà này. Của cả đời tôi.”

Tôi thở dài. Sempere cầm lấy tay tôi và siết nó bằng chút sức tàn hãy còn nán lại nơi ông.

“Hứa với tôi nhé, đừng để tôi rời bỏ thế giới này mà còn chưa kịp nhìn con trai mình sánh đôi cùng một người đàn bà mà có chết cũng đáng. Và là người sẽ sinh cho tôi một thằng cháu nội.”

“Kể mà biết trước bác đòi hỏi cháu điều này, cháu đã đi ăn béng ở café Novedades cho xong.”

Sempere mỉm cười.

“Đôi khi tôi nghĩ mình thích có một đứa con trai như cậu đấy, Martín.”

Tôi nhìn ông chủ hiệu sách, yếu ớt và già nua hơn lúc nào hết, gần như chỉ còn là cái bóng của người đàn ông sức vóc và oai vệ mà tôi từng biết cũng ở giữa những bức tường này thời tôi còn nhỏ, và tôi có cảm giác thế giới đang sụp dần xung quanh mình. Tôi xích lại gần ông và, không hề dự tính, tôi làm cái điều bản thân chưa từng làm trong suốt bao nhiêu năm trời quen biết ông. Tôi đặt một nụ hôn lên vầng trán lấm tấm đồi mồi và phất phơ mấy sợi tóc hoa râm hiếm hoi.

"Cậu hứa với tôi nhé?”

“Cháu hứa,” tôi nói lúc bước ra phía cửa.

20

Văn phòng của ông Valera ngụ trên tầng cao nhất một tòa nhà dị hợm theo phong cách hiện đại ở số 442 đại lộ Diagonal, cách đại lộ Paseo de Gracia chỉ vài bước chân. Không biết phải dùng từ ngữ nào mới miêu tả được chính xác tòa nhà đó, nhưng dường như nó là kết quả của sự giao thoa giữa một cái đồng hồ đánh chuông khổng lồ và một tàu cướp biển, được trang hoàng bằng những cửa sổ to tướng và những căn buồng áp mái màu lục. Khắp mọi nơi khác trên trái đất, lối xây dựng theo phong cách ba rốc pha lẫn Byzantin này được tôn xưng là một trong bảy kỳ quan của thế giới hay kết quả quái gở từ trí tưởng tượng của một tay nghệ sĩ điên loạn bị những thế lực tinh thần của thế giới bên kia khống chế. Ở Barcelona, trong khu phố Ensanche, nơi nhiều mẫu vật tương tự mọc lên tứ phía như nấm sau mưa, thì công trình này hầu như không hề khiến ai phải nhướng mày nhìn ngắm.

Tôi bước vào tiền sảnh và nhìn thấy ngay một thang máy khiến tôi nghĩ đến tác phẩm của một con nhện khổng lồ, thứ có lẽ đã dệt nên các giáo đường chứ không phải mạng nhện. Người gác cổng giữ cửa buồng thang cho tôi rồi nhốt tôi trong cái hộp kỳ quái đang đi lên trong lồng thang trung tâm. Một cô thư ký với khuôn mặt nghiêm nghị mở cho tôi cánh cửa gỗ sồi được chế tác công phu rồi mời tôi vào phòng. Tôi xưng tên với cô và nói rõ luôn là tôi không đặt hẹn trước, nhưng tôi tới vì một việc liên quan tới chuyện mua bán một tòa nhà ở khu Ribera. Tôi nhận ra một thoáng thay đổi trên nét mặt điềm tĩnh của cô thư ký.

“Là ngôi nhà có tòa tháp phải không?” cô hỏi tôi.

Tôi xác nhận. Cô thư ký đưa tôi vào một văn phòng trống trơn. Tôi có cảm giác đây không phải phòng đợi chính thức.

“Xin ông vui lòng chờ cho một lát, ông Martín. Tôi sẽ báo lại với ông Valera ngay khi ông ấy trở về.”

Tôi trải qua chừng bốn mươi lăm phút sau đó trong văn phòng này, vây quanh là những giá kệ chất đầy những tuyển tập to như bia mộ với gáy sách đánh dấu kiểu như “1888-1889, B.C.A., Mục một. Phần hai”, như lời hối thúc người ta phải đọc ngay không chần chừ. Căn phòng có một cửa sổ rất rộng trông xuống đại lộ Diagonal, từ đó có thể chiêm ngưỡng toàn bộ thành phố. Đồ nội thất trong phòng tỏa mùi thơm của thứ gỗ quý, lâu năm và đẫm tiền. Những tấm thảm và ghế bành bọc da gợi không khí của một câu lạc bộ Anh quốc. Tôi nhấc thử một trong số mấy cây đèn đặt trên bàn và đoán chừng nó phải nặng tới ba chục ký. Một bức chân dung sơn dầu lớn treo bên trên một lò sưởi hẳn là chưa bao giờ được nhóm khẳng định sự hiện diện bao trùm đầy kiêu hãnh của người chỉ có thể là don Soponcio Valera y Menacho khó tả. Viên luật sư, một gã khổng lồ thật sự, mang chòm râu má và hàng ria gợi đến hình ảnh bộ bờm của một con sư tử già và, từ thế giới bên kia nơi ông ấy đang yên nghỉ, đôi mắt ngời tia lửa và ánh thép vẫn chế ngự cả căn phòng tới từng ngóc ngách bằng vẻ trịnh trọng của một bản án tử hình.

“Ông ấy không nói được đâu, nhưng nếu có người cứ đứng đó ngắm tranh, rốt cuộc đến một lúc nào đó người ta sẽ tưởng ông ấy nói chuyện được đấy,” một giọng nói cất lên đằng sau lưng tôi.

Tôi đã không nghe thấy tiếng ông ta bước vào. Sebastian Valera là một người đàn ông có dáng vẻ kín đáo, người dường như đã dành phần lớn cuộc đời mình để gắng thoát ra khỏi cái bóng của ông bố và đến lúc này, ở tuổi ngoài năm mươi, đã cạn kiệt sức lực vì những nỗ lực ấy. Ông ta có vẻ tinh anh và sắc sảo, với thần thái cực kỳ phong nhã, điều vốn là tài sản riêng của giới quý tộc hoàng gia và những luật sư thật sự đắt hàng. Ông ta chìa tay ra cho tôi và tôi bắt lấy.

“Xin lỗi vì để anh phải chờ, nhưng tôi không biết trước cuộc viếng thăm của anh,” ông ta vừa nói vừa mời tôi ngồi.

“Không dám thưa ông. Tôi mới là người phải cảm ơn vì ông đã ưu ái tiếp tôi.”

Valera mỉm cười như thể chỉ người nào biết và định giá từng phút đồng hồ mới làm được.

“Cô thư ký cho tôi biết tên anh là David Martín. Nhà văn David Martín ư?”

Vẻ ngạc nhiên trên mặt đã tố cáo tôi.

“Tôi xuất thân từ một gia đình toàn độc giả lớn đấy,” ông kể lể. “Tôi có thể giúp gì cho anh?”

“Chẳng là tôi muốn tham vấn ông về vụ mua bán một bất động sản ở…”

“Là ngôi nhà có tòa tháp?” Viên luật sư lịch sự ngắt lời tôi.

“Đúng vậy.”

“Anh biết ngôi nhà đó ư?”

“Tôi đang sống ở đó.”

Valera nhìn tôi hồi lâu mà vẫn không tắt nụ cười. Ông ta đứng dậy khỏi ghế rồi thay đổi thái độ, lần này có vẻ căng thẳng hơn và không còn cởi mở như trước.

“Vậy anh là chủ sở hữu hiện thời của ngôi nhà đó?”

“Thật ra tôi chỉ là người thuê nhà thôi.”

“Thế anh mong muốn biết điều gì, anh Martín?”

“Nếu có thể, tôi rất muốn biết chi tiết về vụ thâu tóm tài sản này của ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa và muốn có thêm thông tin về người chủ sở hữu cũ.”

“Là don Diego Marlasca,” viên luật sư lẩm bẩm. “Liệu tôi có thể hỏi anh về nguyên cớ của mối quan tâm này?”

“Chỉ là chuyện tình cờ thôi. Gần đây, trong quá trình cải tạo ngôi nhà, tôi đã tìm được một số đồ vật mà tôi nghĩ chúng thuộc về người chủ cũ.”

Viên luật sư nhíu mày.

“Một số đồ vật ư?”

“Một cuốn sách. Hay nói chính xác hơn là một bản thảo viết tay.”

“Ông Marlasca là người yêu văn chương. Ông ấy cũng là tác giả của nhiều tác phẩm về luật, lịch sử và một số lĩnh vực khác. Một người rất uyên bác. Và một con người vĩ đại, dù đến lúc cuối đời, ông ấy đã bị một số người cố làm hoen ố tiếng tăm.”

Viên luật sư đọc thấy vẻ kinh ngạc trên mặt tôi.

“Tôi đoán anh không biết bối cảnh xung quanh cái chết của ông Marlasca.”

“Tôi e là không.”

Valera thở dài, như thể ông ta đang ngần ngại không biết có nên tiếp tục.

“Anh không định viết sách về việc đó đấy chứ, phải không, cả về Irene Sabino nữa?”

“Không.”

“Tôi tin lời anh được chứ?”

Tôi xác nhận. Valera nhún vai.

“Vả lại, tôi đồ rằng anh cũng không thể tiết lộ được thêm gì ngoài những điều đã được hé lộ thời đó,” ông ta nói thêm, “vì chính ông ấy hơn là vì tôi.”

Viên luật sư thoáng liếc mắt qua bức chân dung cha mình rồi lại chuyển sang nhìn tôi.

“Diego Marlasca hồi trước là cộng sự và bạn thân nhất của cha tôi. Hai người họ đã cùng nhau lập nên văn phòng này. Marlasca rất xuất sắc. Tiếc thay, con người ông ấy lại phức tạp và suốt nhiều giai đoạn phải chịu các cơn trầm uất kéo dài. Khi thời điểm đến, cha tôi và ông ấy đã quyết định chấm dứt cộng tác. Marlasca bỏ nghề luật sư để dành thời gian cho thiên hướng hàng đầu của mình: viết lách. Người ta vẫn bảo rằng hầu hết luật sư đều nuôi dưỡng khao khát thầm kín là bỏ nghề luật và trở thành nhà văn…”

“... cho đến lúc họ so sánh hai mức thu nhập.”

“Don Diego duy trì mối quan hệ thân tình với một nữ diễn viên cũng có chút danh tiếng thời ấy, Irene Sabino, người mà ông ấy từng muốn viết tặng cả một vở bi hài kịch. Chuyện đó cũng chẳng đi xa được. Marlasca là một quý ông và chưa bao giờ phản bội vợ, nhưng anh cũng biết người đời thế nào rồi đây. Những chuyện ngồi lê đôi mách. Những lời đồn đãi, dã tâm. Tóm lại, có tin đồn rằng Diego vụng trộm qua lại với Irene Sabino. Vợ ông ấy không bao giờ tha thứ cho điều đó và tổ ấm của họ tan vỡ. Marlasca, trong lúc rối bời, đã mua lại ngôi nhà có tòa tháp và chuyển đến đó sinh sống. Bất hạnh thay, chỉ chưa đầy một năm sau khi đến ngôi nhà đó, ông ấy đã qua đời trong một vụ tai nạn thảm khốc.”

“Là tai nạn kiểu gì?”

“Marlasca bị chết đuối. Một thảm kịch.”

Valera cụp mắt nhìn xuống và giọng nói ông giờ chỉ còn như hơi thở.

“Và một xì căng đan?”

“Những kẻ miệng lưỡi như rắn độc tung tin đồn là Marlasca đã tự sát sau khi thất tình với Irene Sabino.”

“Thế có phải như vậy không?”

Valera tháo kính và dụi dụi mắt.

“Nếu anh muốn biết sự thật, thì tôi chẳng biết gì về chuyện đó đâu. Và tôi cũng không quan tâm. Quá khứ là quá khứ.”

“Thế Irene Sabino thì sao?”

Valera đeo lại cặp kính.

“Tôi tưởng mối quan tâm của anh chỉ dừng lại ở ông Marlasca và những điều kiện mua bán ngôi nhà kia.”

“Thuần túy tò mò thôi. Trong số các món đồ riêng tư của ông Marlasca, tôi thấy có nhiều ảnh chụp Irene Sabino và một số bức thư bà ấy gửi cho Marlasca…”

“Anh muốn đưa mọi chuyện tới đâu vậy?” Valera nổi nóng. “Tiền ư, chẳng lẽ anh muốn thứ đó?”

“Không.”

“Tôi mừng vì điều đó, vì sẽ chẳng có ai chi tiền đâu. Không còn ai bận tâm tới câu chuyện này nữa. Mọi chuyện rõ ràng rồi chứ?”

“Rất rõ ràng, thưa luật sư. Tôi không hề có ý làm ông phiền lòng cũng như đưa ra những lời bóng gió không liên quan. Tôi lấy làm tiếc đã làm ông tổn thương vì mấy câu hỏi.”

Viên luật sư, đã bình tâm trở lại, mỉm cười rồi lại thở dài, như thể đối với ông ta, cuộc trò chuyện nên dừng tại đó.

“Không sao đâu. Tôi mới là người phải xin lỗi.”

Tranh thủ ý muốn xoa dịu của viên luật sư, tôi buông lời ngọt ngào nhất của mình.

“Có lẽ bà Alicia Marlasca, người vợ góa của ông ấy…”

Valera bồn chồn trên ghế, trông rõ là đang khó chịu.

“Anh Martín này, tôi không muốn anh cảm thấy khó chịu, nhưng nghĩa vụ của một luật sư gia đình là bảo toàn sự riêng tư cho gia đình ấy. Vì những lý do hiển nhiên. Đã nhiều thời gian trôi qua, và tôi không muốn hôm nay có người chọc lại vào những vết thương cũ mà chẳng dẫn đến đâu.”

“Tôi hiểu.”

Lại có vẻ căng thẳng, viên luật sư quan sát tôi.

“Anh có nói là đã tìm thấy một cuốn sách phải không?” Ông ta dò hỏi.

"Phải..., một bản viết tay. Có lẽ cũng không quan trọng.”

“Có lẽ thế. Cuốn đó viết về chủ đề gì?”

“Về thần học.”

Valera lắc đầu.

“Điều đó khiến ông bất ngờ à?” tôi hỏi.

“Không. Ngược lại. Don Diego vốn là một người uy tín trong lĩnh vực lịch sử tôn giáo. Một người uyên thâm. Ở nhà tôi, mọi người vẫn luôn nhớ về ông ấy với tình cảm trìu mến. Cho tôi biết đi, anh muốn biết khía cạnh cụ thể nào trong vụ bán nhà?”

“Tôi nghĩ là ông đã giúp tôi rất nhiều rồi, luật sư Valera ạ. Tôi không muốn lãng phí thêm thời gian của ông.”

Viên luật sư đồng tình, có vẻ nhẹ nhõm.

“Nguyên do là vì ngôi nhà, phải không?” ông ta hỏi.

“Phải, một nơi thật lạ lùng,” tôi thừa nhận.

“Tôi nhớ mình từng tới đó một lần, hồi còn nhỏ, không lâu sau khi don Diego mua được ngôi nhà đó.”

"Ông có biết tại sao ông ấy chọn mua ngôi nhà đó không?”

“Ông ấy vốn thích ngôi nhà đó từ thời trẻ và vẫn luôn nghĩ là mình sẽ thích sống ở đó. Đôi khi, ông ấy cứ như một cậu thiếu niên, có thể đánh đổi tất cả chỉ vì một ảo ảnh đơn thuần.”

Tôi vẫn im lặng.

“Anh vẫn ổn đấy chứ?”

“Rất ổn. Ông có biết gì về người chủ cũ của ngôi nhà trước khi được ông Marlasca mua lại không? Một ông Bernabé Massot nào đó?”

“Ông ta đã kiếm được một gia tài kếch xù ở châu Mỹ. Ông ta còn chưa bao giờ ở trong nhà đó quá một tiếng đồng hồ. Sau khi từ Cuba trở về, ông ta mua nó và bỏ không suốt nhiều năm. Ông ta chưa bao giờ cho biết lý do. Ông ta vẫn sống trong một biệt thự xây ở Arenys de Mar. Ông ta bán lại ngôi nhà với giá rẻ như cho. Ông ta không muốn biết gì về nó.”

“Thế còn trước ông ta?”

“Tôi nghĩ có một thầy tu sống ở đó. Một tu sĩ dòng Tên. Tôi không chắc lắm. Cha tôi là người quản lý công việc làm ăn của don Diego và, sau khi ông ấy mất, cha tôi đã hủy toàn bộ tài liệu lưu trữ.”

“Sao cha ông lại làm như vậy?”

“Vì mọi chuyện tôi vừa kể với anh. Để tránh mấy lời đồn thổi và để bảo toàn ký ức về bạn mình, tôi đồ vậy. Sự thật là cha tôi chưa bao giờ nói gì với tôi về chuyện đó. Cha tôi không phải kiểu người cứ đi thanh minh về những việc mình làm. Ông ấy hẳn có lý do riêng. Những lý do chính đáng, chắc chắn là như vậy. Don Diego là một người bạn lớn, ngoài việc là cộng sự của ông ấy, và tất cả những chuyện đó là nỗi đau rất lớn đối với cha tôi.“

“Thế còn vị tu sĩ dòng Tên?”

"Tôi nghĩ ông ta gặp một số vấn đề về kỷ luật với hội đoàn của mình. Đó là một người bạn của đức cha Cinto Verdaguer, và hình như ông ấy bị vướng vào một vài vấn đề của ông bạn... tóm lại là vậy, ông biết đấy.”

“Chuyện trừ tà.”

“Vài chuyện ngồi lê đôi mách.”

"Làm sao một tu sĩ dòng Tên bị đuổi khỏi hội đoàn lại có thể ở trong một ngôi nhà như thế?”

Valera lại nhún vai và tôi đồ rằng cả hai chúng tôi đều đã khai thác hết câu hỏi.

“Tôi những muốn có thể giúp anh thêm, anh Martín, nhưng tôi không biết phải làm như thế nào. Hãy tin tôi.”

"Cảm ơn ông đã dành thời gian cho tôi, thưa luật sư.”

Viên luật sư gật đầu rồi ấn nút chuông nhỏ trên bàn làm việc. Cô thư ký đã tiếp tôi xuất hiện. Valera chìa tay bắt tay tôi.

“Anh Martín sẽ rời khỏi đây. Cô tiễn anh ấy nhé, Margarita.”

Cô thư ký đi trước tôi. Trước khi ra khỏi căn phòng, tôi ngoái nhìn viên luật sư, ông ta đứng đó, vẻ xụi lơ, dưới bức chân dung người cha. Tôi đi theo Margarita đến cửa ra vào rồi, đúng lúc cô thư ký chuẩn bị đóng cánh cửa lại, tôi liền tặng cho cô nụ cười ngây ngô nhất của mình.

"Xin thứ lỗi. Luật sư Valera đã cho tôi địa chỉ của bà Marlasca, nhưng tôi không chắc mình nhớ đứng số nhà.”

Margarita thở dài, nôn nóng muốn thấy tôi rời bước.

“Số 13. Số 13, đường Vallvidrera.”

“Chính xác.”

“Tạm biệt ông.”

Tôi không kịp đáp lời cô thư ký, vì cánh cửa đã đóng sập trước mũi tôi, trịnh trọng và bí hiểm như nắp một hầm mộ.

21

Trở về ngôi nhà có tòa tháp, tôi bắt đầu nhìn cái chốn suốt bao nhiêu năm qua là nhà và nơi giam cầm mình bằng ánh mắt mới mẻ. Bước qua cổng chính, tôi cảm thấy như vừa lọt xuống yết hầu một sinh thể bằng đá và bóng tối. Tôi bước lên cầu thang mà như thể đang dấn sâu vào lục phủ ngũ tạng của nó rồi mở cánh cửa tầng thì thấy cái hành lang dài tối đen mất hút trong cảnh mờ tối và, lần đầu tiên, hành lang ngôi nhà hiện lên trước mắt tôi như căn phòng chờ của một linh hồn đa nghi đã trúng độc. Phía xa, nổi bật trên nền sáng rực rỡ của ánh chiều tà được lọc qua cửa kính hành lang, tôi nhận ra dáng hình Isabella đang tiến lại phía mình. Tôi đóng cửa lại và bật đèn ở sảnh chờ.

Isabella ăn mặc như một quý cô phong nhã và, với mái tóc được búi gọn sau đầu và lớp trang điểm, trông cô gái như được cộng thêm cả chục tuổi.

"Cô hôm nay trông rất xinh xắn và thanh lịch,” tôi lạnh lùng nhận xét.

“Gần như một phụ nữ tầm tuổi chú, phải như vậy không? Chú thích chiếc đầm cháu mặc chứ?”

“Cô lôi nó ra từ đâu vậy?”

“Nó nằm trong chiếc rương ở căn phòng cuối hành lang. Cháu nghĩ đó là váy của Irene Sabino. Chú thấy cháu sao? Cháu ăn mặc như thế này không tốt hơn à?”

“Tôi đã bảo cô báo người ta đến dọn hết đi cơ mà.”

“Sáng nay cháu đến xứ đạo rồi, nhưng họ bảo là họ không thể đến tận nơi được mà chính chúng ta phải tự chuyển đồ đến cho họ.”

Tôi im lặng nhìn cô gái.

“Thật là như thế mà!” cô gái kêu lên.

“Cởi cái đầm này ra rồi đặt nó vào chỗ cũ. Và đi rửa mặt luôn đi. Trông cô cứ như…”

“... một người đàn bà như mọi người đàn bà khác?”

Tôi lắc đầu, thở dài.

“Cô sẽ không bao giờ có thể là một người đàn bà như mọi người đàn bà khác, Isabella ạ.”

"Tất nhiên rồi. Chính vì thế chú mới chẳng ưa gì cháu,” cô gái lẩm bẩm trong lúc quay gót đi vào hành lang.

" Isabella!” tôi gọi.

Cô gái lờ tôi đi và bước về phòng.

“Isabella!” tôi gọi lại, to giọng hơn.

Cô gái nhìn tôi với ánh mắt hằn học rồi đóng sập cửa lại. Tôi nghe có tiếng di chuyển đồ đạc bèn tiến lại gõ cửa. Không lời đáp. Tôi gõ cửa lần nữa. Chẳng có gì. Tôi mở cửa và thấy Isabella đang thu thập chút đồ cá nhân ít ỏi từng mang tới đây và nhét chúng vào túi xách.

“Cô làm gì vậy?”

“Cháu cuốn xéo, đấy là việc cháu đang làm. Cháu cuốn xéo khỏi đây và để chú được yên. Hoặc nổi điên, vì với chú thì ta chẳng bao giờ biết được.”

“Tôi có thể tìm cô ở đâu?”

“Chú quan tâm đến chuyện đó làm gì? Đấy là một câu hỏi tu từ, hay mỉa mai? Đối với chú, một cách tự nhiên, chuyện đó chẳng phải là vấn đề, nhưng cháu lại là đứa ngốc, cháu không thể phân biệt được.”

“Isabella, đợi một chút đã…”

“Chú không phải lo chuyện cái váy, cháu đã cởi ra ngay rồi. Còn mấy cái bút, chú có thể đi trả lại, cháu không dùng và cháu mặc xác. Đây là món quà bất nhã đối với một con nhóc miệng còn hơi sữa.”

Tôi tiến lại, đặt tay lên vai Isabella. Cô gái bật lùi lại như thể vừa bị một con rắn trườn sượt qua.

“Đừng chạm vào cháu!”

Tôi thoái lui, lùi ra đến ngưỡng cửa, im lặng. Hai bàn tay và đôi môi cô gái run rẩy.

“Isabella, tha lỗi cho tôi. Xin cô đấy. Tôi không muốn làm cô tổn thương.”

Hai mắt cô gái ngấn lệ và đôi môi nở nụ cười cay đắng.

“Chú lại chỉ làm điều đó thôi. Từ khi cháu tới đây. Chú mắng chửi cháu và đối xử như thể cháu là con ngốc khốn khổ không biết lẽ thường.”

“Tha lỗi cho tôi,” tôi lặp lại. “Hãy để đồ đạc lại. Đừng đi.”

“Tại sao?”

“Vì tôi đề nghị cô như vậy: làm ơn.”

“Nếu cháu muốn được thương hại và ban ơn, cháu có thể tìm được ở nơi khác.”

“Đó không phải lòng thương hại cũng không phải sự ban ơn, trừ phi đó là những thứ cô dành cho tôi. Tôi đề nghị cô như vậy vì tôi mới chính là kẻ ngốc, và vì tôi không muốn ở một mình. Tôi không thể ở một mình được.”

“Đáng yêu quá, thật sự đấy! Luôn nghĩ đến người khác. Chú hãy mua một con chó đi.”

Cô gái vứt túi xách lên giường rồi đối diện tôi, chùi nước mắt và cứ thế để mặc cho nỗi bực bội đã tích tụ bấy lâu tự do tuôn trào. Tôi nghiến chặt răng.

“Vì chúng ta đang chơi trò nói thật, hãy để cháu nói cho chú biết rằng chú sẽ luôn cô độc. Chú sẽ luôn cô độc vì chú không biết yêu cũng không biết chia sẻ. Chú cũng giống hệt ngôi nhà này, khiến cháu rùng mình. Cháu chẳng ngạc nhiên khi bà hoàng trái tim chú đã bỏ rơi chú, và cả thế giới này cũng mặc kệ chú. Chú không thích và luôn ngăn cản người khác yêu thương chú.”

Tôi nhìn cô gái, cả người chết lặng, như thể người ta đang xông tới đánh tôi mà tôi không sao biết những cú đánh tới tấp đó đến từ đâu. Tôi tìm lời lẽ nhưng chỉ lúng búng.

“Có thật là cô không thích những cái bút kia?” rốt cuộc tôi cũng thốt ra lời.

Mệt mỏi, Isabella trưng ra bộ mặt chán nản.

“Chú đừng khoác cái vẻ rầu rĩ như thế, cháu rất muốn nhận là mình dốt, nhưng phải có giới hạn chứ.”

Tôi nín lặng, tựa người vào khung cửa. Isabella quan sát tôi với vẻ nửa ngờ vực nửa thương cảm.

“Cháu không muốn nói như vậy về bạn gái chú, cái người ở trong ảnh ấy. Thứ lỗi cho cháu,” cô gái lí nhí.

“Không cần xin lỗi. Sự thật là thế mà.”

Tôi cụp mắt rồi rời khỏi căn phòng. Tôi náu mình trong phòng làm việc để ngắm nhìn thành phố tối tăm đã chìm nghỉm dưới màn sương mù. Một lúc sau, tôi nghe tiếng bước chân ngập ngừng ngoài cầu thang.

“Chú ở trên ấy à?”

“Ừ.”

Isabella bước vào phòng. Cô đã thay đồ và lau sạch nước mắt. Cô mỉm cười với tôi và tôi cười đáp lại.

“Sao chú lại như vậy?” cô hỏi.

Tôi nhún vai. Isabella tiến lại và ngồi xuống gần tôi trên bậu cửa sổ. Chúng tôi cùng nhau ngắm nhìn quang cảnh của những lặng im và bóng tối bao phủ trên những nóc nhà của thành phố già nua, tự thấy không cần cất tiếng. Sau một lúc lâu, Isabella mỉm cười nhìn tôi.

“Hay là chúng ta châm một điếu trong số xì gà bố cháu tặng chú rồi cùng hút?”

“Không!”

Cô gái lại khép mình vào một đợt im lặng kéo dài. Thỉnh thoảng, cô quay sang nhìn tôi, mỉm cười. Tôi quan sát cô qua khóe mắt và nhận ra rằng chỉ cần thấy cô gái này thôi là đủ để tôi tin rằng có lẽ vẫn còn điều gì đó tốt đẹp và chấp nhận được trong cái cuộc đời chó má này, và thậm chí, nếu may mắn, trong con người tôi.

“Cô ở lại chứ?”

“Hãy cho cháu một lý do thích hợp. Một lý do chân thành, hoặc trong trường hợp của chú, nếu chú thích, thì là một lý do ích kỷ. Mà tốt hơn hết là chú đừng có bịa đặt gì, nếu không cháu sẽ đi ngay lập tức.”

Isabella liền núp vào sau vẻ phòng thủ, chờ đợi tôi phun ra một câu phỉnh nịnh nào đó, và trong một lúc, tôi có cảm giác cô gái này là người duy nhất trên cõi đời mà tôi không muốn, cũng không thể nói dối. Tôi cụp mắt và, như một ngoại lệ, tôi nói ra sự thật, đó có lẽ là để tôi được nghe thấy mình nói to lên sự thật ấy, ít nhất một lần.

“Vì cô là người bạn duy nhất ở lại với tôi.”

Vẻ khó chịu tan biến trên gương mặt Isabella và tôi những muốn ngoảnh mặt đi hơn là đọc được trên gương mặt đó sự thương hại.

"Thế ông Sempere thì sao? Còn cả một ông trí thức nữa, ông Barceló?”

“Cô là người duy nhất dám nói với tôi sự thật.”

“Còn bạn chú, ông chủ, ông ấy không nói thật với chú sao?”

“Đừng có vàng thau lẫn lộn như thế. Ông chủ không phải bạn tôi. Và tôi không cho là có lần nào trong đời ông ta nói thật hay không.”

Isabella nhìn tôi hồi lâu.

"Chú thấy không? Cháu đã biết ngay là chú không tin tưởng gì ông ta. Cháu đã đọc được điều đó trên mặt chú ngay từ hôm đầu tiên.”

Tôi cố lấy lại chút thể diện, nhưng chỉ còn thấy sự mỉa mai.

“Cô đã thêm khả năng xem tướng vào danh sách tài lẻ của mình đấy à?”

“Để xem tướng chú, thì không cần tài,” cô gái vặn lại. “Đơn giản như đan rổ ấy mà.”

“Thế cô còn thấy được gì nữa, bà bói sáng giá?”

“Thấy chú đang sợ.”

Tôi cố bật cười, không chút niềm tin.

“Không cần phải xấu hổ vì mình đang sợ. Sợ là dấu hiệu của thiện lương. Những kẻ duy nhất không sợ gì chính là những kẻ ngu dốt đáng bỏ đi. Cháu đã đọc được trong sách điều đó.”

“Sách giáo khoa cho kẻ nhát cáy à?”

“Chú hoàn toàn có thể không thừa nhận điều đó nếu cho rằng nó làm mất phong độ của mình. Cháu biết chứ: đàn ông các chú toàn khăng khăng tin rằng sự cứng đầu của mình cũng phải to ngang cái thứ ở giữa hai chân.”

“Cả điều này cô cũng đọc trong sách à?”

“Không, cái này thì cháu tự nhận thấy.”

Tôi buông hai tay, nghiêng mình trước điều hiển nhiên.

“Nhất trí. Phải, tôi thừa nhận là bản thân có chút lo lắng.”

“Có chút á? Đúng ra chú phải thú nhận là mình đang sợ chết đi được. Hãy thú nhận đi.”

“Đừng có phóng đại mọi chuyện. Tôi có vài mối nghi ngờ về mối quan hệ của mình với nhà xuất bản, và dựa vào kinh nghiệm bản thân, điều đó có thể hiểu được. Nhưng tôi biết, Corelli là một người quân tử, và mối quan hệ công việc sẽ đem lại lợi ích và hiệu quả tích cực cho cả hai bên.”

“Chính vì điều ấy mà chú luôn bụng dạ không yên mỗi lần có người thốt ra tên ông ta ư?”

Tôi thở dài, không thể tiếp tục cuộc trò chuyện.

“Cô muốn tôi nói cho cô biết điều gì vậy, Isabella?”

“Rằng chú sẽ không làm việc cho ông ta nữa.”

“Tôi không thể làm thế được.”

“Vì lẽ gì? Chú không thể hoàn lại tiền ứng cho ông ta, và tống khứ ông ta đi?”

“Chuyện không đơn giản là thế.”

“Tại sao? Chú tự chui đầu vào thế khó ư?”

“Tôi sợ là thế.”

“Kiểu như thế nào?”

“Đó chính là điều mà tôi đang muốn tìm hiểu. Dù sao, tôi cũng là người chịu trách nhiệm duy nhất và chính tôi sẽ phải tìm câu trả lời. Mọi chuyện không nên dính dáng tới cô.”

Isabella có vẻ chưa tin.

“Chú đúng là một kẻ gieo rắc thảm họa đấy, chú biết không?”

“Tôi rốt cuộc cũng đang quen dần với ý nghĩ này.”

“Nếu chú muốn cháu ở lại, cần phải thay đổi quy tắc.”

“Tôi đang lắng nghe đây.”

“Hãy thôi cái thói độc đoán đi. Kể từ hôm nay, ngôi nhà này là một nền dân chủ.”

“Tự do, bình đẳng, bác ái.”

“Thêm một chút bác ái. Nhưng chấm dứt “tôi muốn”, “tôi ra lệnh”, và cũng thôi luôn những tiết mục theo kiểu mister Rochester.”

“Xin tùy ý cô, miss Jane Eyre.”

“Và chú cũng đừng ảo tưởng, cháu sẽ không kết hôn với chú đâu, dù có bị mù chăng nữa.”

Tôi chìa tay ra với cô gái để đánh dấu thỏa ước. Cô gái dè dặt bắt tay tôi, rồi lao vào cổ tôi. Tôi để mặc mình ôm cô gái vào lòng và vùi mặt mình trong làn tóc cô. Sự tiếp xúc với cô như một sự xoa dịu và làm yên lòng, nó tỏa ra sức sống, sức sống của một thiếu nữ mười bảy tuổi, và tôi những muốn tin rằng nó giống như sự tiếp xúc mà mẹ tôi chưa bao giờ có dịp trao cho tôi chẳng tiếc gì.

“Làm bạn nhé?” tôi thì thầm.

“Đến tận khi cái chết chia lìa chúng ta.”

22

Những quy tắc mới của triều đại Isabella được thực thi ngay từ chín giờ sáng hôm sau, khi cô thư ký của tôi xuất hiện trong phòng bếp, và không mất công rào trước đón sau, thông báo cho tôi thời gian biểu tôi phải thực hiện từ nay về sau.

“Cháu nghĩ là chú đang thiếu nề nếp cho cuộc sống của mình. Nếu không, chú sẽ bị phân tán, và cuộc đời chú sẽ đi tong vì sự khinh suất của bản thân.”

“Cô lượm được cái câu này ở đâu đấy?”

“Trong một cuốn sách của chú. Sự-khinh-suất. Nghe kêu đấy chứ.”

“Như sấm dậy.”

“Đừng cố làm cháu rối trí.”

Ban ngày, hai chúng tôi ai làm bản thảo của người nấy. Chúng tôi ăn tối cùng nhau, sau đó Isabella sẽ đưa tôi xem những trang cô đã viết trong ngày và chúng tôi cùng bình luận chúng. Tôi thề sẽ thành thật và cho cô những chỉ dẫn thích đáng, chứ không phải những lời phỉnh nịnh hời hợt làm cô vui lòng. Chủ nhật không làm việc và tôi sẽ dẫn cô đi xem phim, xem kịch hoặc đi dạo. Cô sẽ giúp tôi tìm tư liệu trong các thư viện và các kho lưu trữ và đảm nhiệm việc chất đầy chạn đồ ăn nhờ mối liên hệ của cả hai với tiệm tạp hóa gia đình. Tôi sẽ chuẩn bị bữa sáng còn cô nấu bữa tối. Bữa trưa thì tùy xem lúc đó ai rảnh người đó làm. Nhiệm vụ chăm sóc nhà cửa được chia đôi và tôi cam kết chấp nhận thực tế không thể chối cãi là ngôi nhà này cần phải có người dọn dẹp thường xuyên. Bất kể trong trường hợp nào tôi cũng không được thử tìm cho cô một vị hôn phu, và cô sẽ miễn cho tôi mớ câu hỏi về những nguyên cớ ép tôi phải làm việc cho ông chủ hoặc bày tỏ ý kiến của cô về chủ đề này, trừ phi cô được nài nỉ phải bày tỏ. Còn lại, chuyện đến đâu tùy cơ ứng biến đến đó.

Tôi nâng tách trà, và hai chúng tôi ăn mừng thất bại và sự đầu hàng vô điều kiện của tôi.

Mới chưa hết hai ngày mà tôi đã quen với sự yên bình và thư thái của thân phận chư hầu. Isabella thường thức dậy rất chậm chạp và nặng nề, và khi cô gái ló mặt ra khỏi phòng, vẫn mắt nhắm mắt mở rồi lê đôi giày păng túp mượn của tôi nên to phải gấp đôi cỡ chân cô, tôi đã làm xong bữa sáng, pha sẵn cà phê và đọc báo buổi sáng.

Nề nếp là kẻ điều khiển cảm hứng. Chưa hết bốn mươi tám tiếng đồng hồ kể từ khi thiết lập chế độ mới, tôi đã nhận ra mình đang tìm lại được sự kỷ luật của những năm tháng làm việc hiệu quả nhất đời. Hàng giờ giam mình trong phòng làm việc nhanh chóng chuyển hóa thành từng trang từng trang bản thảo mà trên đó tôi bắt đầu nhận ra, không phải không có chút lo lắng nhất định, rằng khi công việc đã đạt đến mức độ này thì nó không còn là một ý tưởng nữa mà đã trở thành thực tế.

Văn bản trôi chảy, sáng tỏ và gây kích thích. Nó thú vị như thể đó là một truyền thuyết, một saga thần thoại về những điều thần kỳ và những nỗi thăng trầm, dày đặc nhân vật và cảnh huống tiến triển quanh một lời tiên tri, lời hứa đầy hy vọng cho chủng loài đó. Câu chuyện dọn đường cho sự xuất hiện của một chiến binh cứu thế sẽ giải phóng dân tộc khỏi mọi đớn đau và nhục nhã phải gánh chịu, để trả lại cho họ vinh quang cùng niềm kiêu hãnh đã bị tước đoạt dưới tay những kẻ thù xảo trá, những kẻ vẫn luôn ấp ủ mưu đồ và sẽ không bao giờ hết mưu toan chống lại người dân, dù cho đó là ai. Cơ chế đó hoàn hảo và vận hành tương tự cách thức áp dụng đối với bất kỳ tín ngưỡng, nòi giống hay tộc người nào. Cờ hiệu, thánh thần và tuyên ngôn giống như những quân phăng teo trong một ván bài nơi vẫn những lá bài ấy cứ trở đi trở lại. Vì tính chất công việc, tôi đã quyết định sử dụng một trong những thủ pháp phức tạp và khó nhằn nhất chưa từng được thi triển trong bất kỳ tác phẩm văn chương nào: sự thiếu vắng mọi thủ pháp ở bề mặt. Ngôn ngữ đơn giản và dung dị, giọng văn chân thực và thẳng thắn của một lương tâm không kể lể nhưng kỳ thực lại tiết lộ. Đôi lúc, tôi ngừng viết để đọc lại những gì vừa viết, và một niềm kiêu ngạo mù quáng xâm nhập tôi trước sự chính xác của thứ máy móc tôi đang lắp ráp. Tôi nhận ra rằng, đây là lần đầu tiên sau bao nhiêu lâu tôi không hề nghĩ đến Cristina hay Pedro Vidal trong suốt nhiều giờ đồng hồ. Tôi nghĩ cuộc sinh tồn của mình đã được cải thiện. Và có lẽ vì lý do đó, vì dường như rốt cuộc tôi cũng sắp rũ bùn vùng dậy, tôi đang làm cái điều mà tôi vẫn luôn làm mỗi khi cuộc đời mình diễn tiến theo cách mới mẻ và hạnh phúc: lãng phí rồi đánh mất mọi thứ.

Một sáng nọ, sau bữa điểm tâm, tôi mặc lại một trong những y phục công dân đáng kính của mình. Tôi ra hành lang chào Isabella thì thấy cô đang lom khom bên bàn làm việc, đọc lại những trang viết từ hôm trước.

“Hôm nay chú không viết à?” cô gái ngước mắt lên hỏi.

“Ngày suy ngẫm.”

Tôi để ý thấy cô đã bày bộ bút lông và lọ mực kề ngay bên quyển vở.

“Tôi tưởng đó là một món quà bất nhã,” tôi giễu.

“Cháu cũng thế, nhưng cháu đã mười bảy tuổi và cháu có đủ quyền để có thể thích những món quà bất nhã. Cũng như chú với mấy điếu xì gà La Havana thôi.”

Cô gái đánh hơi thấy mùi nước Cologne liền nhìn tôi với ánh mắt hiếu kỳ. Khi thấy tôi đóng bộ ra ngoài, cô nhíu mày.

“Chú lại định chơi trò thám tử đấy à?” cô hỏi.

“Một chút.”

“Chú không cần vệ sĩ sao? Một cô bác sĩ Watson? Một người biết lý lẽ.”

“Trước khi học viết xong thì đừng có học thói lấp liếm cái tội không viết gì. Đó là đặc quyền của người chuyên nghiệp, và trước tiên cần phải xứng đáng với từ đó đã.”

“Nếu đã ở đây để giúp chú, thì cháu phải làm điều đó bằng mọi giá.”

Tôi mỉm cười khoan dung.

“Giờ cô đã nói như vậy thì được, tôi muốn nhờ cô một việc. Không, không phải sợ đâu. Chuyện liên quan đến Sempere. Tôi được biết ông ấy gặp một số vấn đề về tiền nong và hiệu sách thì đang khó khăn.”

“Không thể có chuyện đó.”

“Có đấy, tiếc là như vậy, nhưng chuyện đó sẽ không tệ hơn đâu, vì chúng ta không cho phép.”

“Ông Sempere rất tự trọng, và ông ấy sẽ không bao giờ chấp nhận chuyện... Chú đã thử rồi, phải không?”

Tôi xác nhận.

“Chính vì thế tôi mới nghĩ chúng ta cần phải mưu mẹo hơn và dùng một số phương thức không chính thống, có thể không thành thực một chút cũng được.”

“Đấy là đặc sản của chú mà.”

Tôi lờ cái giọng châm chích đó đi và trình bày tiếp.

“Tôi nghĩ như thế này: cô tới hiệu sách như thể chỉ tình cờ ghé qua, rồi cô kể cho Sempere rằng tôi là đồ yêu tinh, rằng cô không thể chịu đựng thêm được nữa…”

“Đến đây thì cũng chưa có gì không phải sự thật cả, trăm phần trăm.”

"Đừng có ngắt lời. Cô giải thích với ông ấy mọi chuyện, cả chuyện lương làm thư ký của cô quá còm cõi.”

“Nhưng đấy là vì chú có trả cho cháu xu nào đâu…”

Tôi thở dài và cố gắng kiên nhẫn.

“Khi ông ấy bảo ông ấy rất lấy làm tiếc, chắc chắn ông ấy sẽ nói thế, cô làm ra vẻ một cô gái đang cùng đường rồi thú nhận với ông ấy, có thể khóc nấc lên nếu cần, rằng cha cô đã tước quyền thừa kế và muốn ép cô đi tu; bởi vậy, cô nghĩ không biết mình có thể xin làm ở hiệu sách, để thử thôi, đổi lại ông ấy sẽ trả cô khoản hoa hồng bằng ba phần trăm doanh số sách cô bán được, để khỏi phí phạm cho một tương lai xa xôi trong tu viện, một phụ nữ tự do và toàn tâm toàn ý phụng sự văn chương.”

Isabella nhăn mặt.

“Ba phần trăm á? Chú muốn giúp ông Sempere hay muốn vặt lông ông ấy vậy?”

“Tôi mong cô sẽ mặc chiếc đầm như chiếc cô đã mặc tối hôm trước, trang điểm kỹ càng như cô vẫn biết làm và đến thăm ông ấy trong lúc anh con trai có mặt ở hiệu sách, tức là thường vào buổi chiều.”

“Có phải chúng ta đang nói về anh đẹp trai không?”

“Ông Sempere có mấy con trai?”

Isabella vờ tính đếm và, khi bắt đầu đoán được ý đồ của tôi, cô liền phóng ánh mắt chết chóc vào tôi.

“Cha cháu mà biết chú là người đồi bại thế nào, ông ấy sẽ đi mua súng là cái chắc.”

“Tất cả những gì tôi yêu cầu ở cô, ấy là làm sao để anh con trai nhìn thấy cô. Và để ông bố nhìn thấy anh con trai đã nhìn thấy cô.”

“Chú còn tệ hơn cả những gì cháu nghĩ. Giờ chú lại chuyển nghề làm mối à.”

“Lòng thương của người Cơ Đốc thuần túy thôi. Hơn nữa, cô chính là người đầu tiên cho rằng anh chàng Sempere bô trai đấy.”

“Bô, nhưng hơi khờ.”

“Đừng nói quá thế. Anh Sempere chỉ hơi nhát khi có mặt phụ nữ thôi, và điều đó chỉ càng thể hiện phẩm chất của anh ấy. Đó là một công dân gương mẫu, dù ý thức rõ về tác động đầy sức thuyết phục từ vẻ oai phong và sức hấp dẫn của mình, vẫn biết tự kiểm soát và thực hành đời sống khổ hạnh vì sự tôn trọng và lòng tận tụy dành cho sự trong sáng không tì vết của phụ nữ Barcelona. Đừng khăng khăng với tôi rằng điều đó không mang lại cho anh ấy vầng hào quang quý tộc và nét duyên hẳn đã đánh thức bản năng người mẹ ở cô, mà không quên những điều khác.”

“Đôi khi, cháu nghĩ là mình ghét chú, chú Martín ạ.”

“Cứ lưu giữ thật kỹ càng tình cảm ấy đi, nhưng đừng có truyền sang cho anh con trai tội nghiệp nhà Sempere những yếu kém quá đỗi con người của tôi, vì nói về sự trong sáng, thì anh ấy đúng là một con người thánh thiện.”

“Chúng ta đã thỏa thuận là chú sẽ không cố tìm vị hôn phu cho cháu cơ mà.”

“Có ai nói gì đến chuyện đính ước đâu. Nếu cô chịu để tôi nói nốt, tôi sẽ trình bày với cô phần còn lại.”

“Tiếp tục đi, Raspoutin*.”

•

Một nhân vật lịch sử của Nga, tự phong là tu sĩ được trao thần lực từ thượng đế.

“Đến lúc ông Sempere đồng ý nhận cô, và ông ấy sẽ nhận thôi, tôi muốn cô dành hai đến ba giờ mỗi ngày ở quầy thu ngân.”

“Ăn mặc như thế nào? Như Mata Hari* chăng?”

•

Nghệ danh của một vũ nữ nổi tiếng người Hà Lan từng làm điệp viên cho Pháp và Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất.

“Ăn mặc với vẻ kín đáo và có gu như cá tính của cô. Xinh xắn, hấp dẫn, nhưng đừng cố ghi điểm. Nếu cần, cô có thể lấy một bộ đầm của Irene Sabino, nhưng chọn bộ nào đoan trang ấy.”

“Có hai ba chiếc rất hợp với cháu,” Isabella vừa nói vừa liếm mép thèm thuồng.

“Thế thì hãy mặc chiếc bớt hở hang nhất.”

“Chú đúng là một kẻ phản động. Thế còn chương trình bồi dưỡng văn chương của cháu thì sao?”

“Có thể tìm đâu ra ngôi trường tốt hơn hiệu sách Sempere & Con trai ư? Ở đó, vây quanh cô là những kiệt tác và cô chỉ cần rút ra điều cốt tủy.”

“Cháu sẽ làm như thế nào? Hít thở thật sâu để cố nuốt từng mẩu kiệt tác đó hả?”

“Chỉ có vài tiếng mỗi ngày thôi mà. Sau đó, cô có thể tiếp tục công việc ở đây, như lúc này, và nhận những lời khuyên từ tôi, những thứ vô giá và sẽ biến cô thành một Jane Austen mới.”

“Có mánh nào trong tất cả chuyện này không?”

“Mánh á, ấy là mỗi ngày tôi sẽ đưa cho cô vài đồng, và mỗi khi có khách hàng thanh toán, cô hãy tranh thủ lúc hòm tiền mở ra thì lén thả tiền vào đó.”

“Vậy ra kế hoạch của chú là thế…”

“Phải, kế hoạch của tôi là thế, và như cô thấy đấy, chả có gì đồi bại hết.”

Isabella nhíu mày.

“Việc đó không ăn thua đâu. Ông ấy sẽ nhận ra có gì đó không ổn. Ông Sempere có phải người non nớt đâu.”

“Sẽ ăn thua thôi. Nếu Sempere bất ngờ, hãy giải thích với ông ấy rằng, khi nhận ra có một cô gái xinh xắn dễ thương sau quầy, khách hàng thường có xu hướng hào phóng hơn và ít bận tâm căn ke ví tiền.”

“Cái đó có thể đúng ở những hàng quán xập xệ chú hay lui tới, chứ không phải trong một hiệu sách.”

“Không đâu. Cứ giả sử tôi bước vào một hiệu sách và tôi thấy trước mặt mình là một cô nhân viên hấp dẫn như cô: tôi thậm chí có thể còn mua cho cô ấy cả giải thưởng văn học quốc gia ấy chứ.”

“Vì đầu óc chú lấm lem chẳng khác cái sào đậu trong chuồng gà.”

“Nhưng cũng bởi vì tôi có - tôi hẳn phải nói rõ rằng chúng ta có - nợ đối với lòng hào hiệp của Sempere.”

“Đó đúng là một cú đánh hiểm dưới thắt lưng.”

“Vậy thì đừng ép tôi phải nhắm xuống thấp hơn nữa.”

Mọi thủ đoạn thuyết phục hiệu quả trước tiên đều gợi trí tò mò, rồi lòng kiêu hãnh, và cuối cùng là lòng tốt hoặc những nỗi ăn năn. Isabella cụp mắt và dần chấp nhận.

“Thế khi nào chú định bắt đầu thực hiện câu chuyện nàng tiên có trái tim trung thành?”

“Đừng hoãn đến ngày mai những gì ta có thể làm hôm nay.”

“Hôm nay á?”

“Chiều nay.”

“Hãy nói cháu biết sự thật đi. Đây thực chất là mánh lới để rửa số tiền ông chủ đã đưa chú và xoa dịu lương tâm chú hoặc thứ gì đó thay cho nó?”

“Cô thừa biết là những động cơ của tôi luôn ích kỷ mà.”

“Thế chuyện gì xảy ra nếu ông Sempere từ chối?”

“Cứ yên tâm là còn có anh con trai ở đó, hãy ăn mặc thanh lịch, đừng quá.”

“Cái kế hoạch này thật hèn hạ và gây xúc phạm.”

“Nhưng nó làm cô vui.”

Isabella rốt cuộc cũng mỉm cười, yểu điệu.

“Thế nếu đột nhiên, anh con trai trở nên quá mức bạo dạn và quyết định không tự kiểm soát bản thân nữa?”

“Tôi bảo đảm với cô là người thừa kế hiệu sách đó sẽ không dám chạm một ngón tay lên người cô đâu, nếu không phải đang đứng trước mặt một cha xứ và có sẵn một bản chứng nhận của giáo khu theo đúng khuôn khổ và phép tắc.”

“Có những người thì luôn làm quá, còn một số người khác thì chẳng bao giờ làm đủ.”

“Cô nhận lời chứ?”

“Vì chú ạ?”

“Vì văn chương.”

23

Ngoài phố, bất thình lình tôi bị thổi thốc bởi một cơn gió lạnh như cắt đang hung tợn càn quét phố xá. Mùa thu đã nhón chân tràn vào Barcelona. Tới quảng trường Palacio, tôi bước lên một xe điện đang chờ khách, xe trống không, như một chiếc bẫy chuột bằng sắt khổng lồ. Tôi ngồi gần cửa sổ và mua vé chỗ người soát vé.

“Các ông có tới tận Sarrià không?” tôi hỏi.

“Tới quảng trường.”

Tôi tựa đầu vào ô kính, và ngay lập tức một cú rung chuyển báo hiệu cho tôi biết xe đang chuyển động. Tôi nhắm mắt rồi mặc kệ cho đầu mình đu đưa cùng niềm vui thú mà ta chỉ có thể trải nghiệm bằng một hành trình trên thứ máy cơ khí này, vật lý tưởng của con người hiện đại. Tôi mơ thấy mình đang ở trên một đoàn tàu lửa xây dựng bằng những bộ xương đen, ở đó những toa tàu có hình dạng quan tài đang băng ngang qua một Barcelona hoang vu và lổn nhổn những bộ quần áo bỏ không, như thể những thân xác từng bận chúng đã tan thành mây khói. Một vùng lãnh nguyên toàn mũ và đầm, toàn com lê và giày phủ ngập những con phố hóa lặng thinh vì một thứ bùa yểm. Đầu máy nhả ra những cột khói màu hồng điều lan rộng dần trên bầu trời như một bức tranh vẽ theo lối nhỏ giọt. Ông chủ, tươi cười, du hành kề bên tôi. Ông ta mặc đồ màu trắng và đeo găng. Một thứ chất màu đen nhót dính nhỏ giọt từ đầu ngón tay ông ta.

“Con người đã biến thành gì vậy?”

“Phải có niềm tin, Martín ạ, phải có niềm tin.”

Lúc tôi thức giấc, xe điện đang từ từ tiến vào quảng trường Sarrià. Tôi xuống xe trước khi nó dừng hẳn rồi bước xuống dốc phố lớn Sarrià. Mười lăm phút sau, tôi đã đến nơi cần đến.

Đường Vallvidrera xuất phát từ một mảnh rừng tối tăm trải rộng phía sau tòa lâu đài bằng gạch đỏ của trường cấp hai San Ignacio. Con đường tiến lên phía ngọn đồi, lác đác trên sườn những dinh thự đơn độc và được phủ một lớp lá rụng. Những tảng mây thấp luồn lách trên những sườn dốc rồi tự tan ra thành những mảng sương mù. Tôi đi theo vỉa hè số nhà lẻ và men dọc các tường bao và hàng rào, vừa đi vừa cố đọc số nhà. Bên kia hàng rào, có thể thấy thấp thoáng những mặt tiền xây bằng đá đã ố đen và những đài phun nước khô cạn hỏng hóc giữa các lối đi đã bị cỏ dại xâm chiếm. Rồi tôi đi dưới bóng một hàng dài trồng toàn cây bách thì nhận ra số nhà đột ngột nhảy từ 11 sang 15. Mất phương hướng, tôi quay trở lại để tìm số nhà 13. Tôi đã đến nước nghi ngờ rằng cô thư ký của luật sư Valera ranh ma hơn những gì mình nghĩ nên đã bịa cho tôi địa chỉ này thì phát hiện ra lối vào một con ngõ nối thông với vỉa hè và cứ đi theo đó chừng năm chục mét thì tới một hàng rào màu đen lô nhô những mũi rào hình ngọn giáo.

Tôi đi theo con ngõ nhỏ lát đá và tới được hàng rào. Một khu vườn rậm rạp không mấy khi được chăm sóc đã lan sang tận phía bên kia, và cành lá của một cây bạch đàn đã vắt ngang lên cả hàng rào, như những cánh tay đua ra khẩn nài giữa những song sắt nhà tù. Tôi vạch toang đám cành lá che phủ một phần bức tường thì thấy những chữ và con số khắc trên tấm đá.

Casa Marlasca

13

Tôi men tiếp theo hàng rào bao quanh khu vườn, vừa đi vừa cố nhìn vào bên trong. Thêm chừng hai chục mét, tôi gặp một cánh cổng kim loại lồng khít vào giữa bức tường đá. Một búa gõ cửa cố định trên cánh cổng sắt, được hàn lại bằng những mối hàn đã hoen gỉ. Cánh cổng để hé. Tôi ghé vai huých cánh cổng và cũng đẩy được nó hé mở đủ để lẻn vào mà không bị những mỏm đá nhô ra từ bức tường xé toạch quần áo. Mùi đất ẩm nồng ngái tràn ngập không khí.

Một lối đi lát cẩm thạch chạy giữa những hàng cây và dẫn vào một không gian quang đãng, lát đá trắng. Một bên chái nhà, có thể nhìn thấy khu lán để xe mà cánh cổng để mở khiến ta đoán được những gì còn lại của thứ trước đây từng là một chiếc Mercedes-Benz còn giờ thì như một cỗ xe tang bị bỏ mặc cho dòng đời xô đẩy. Ngôi nhà, được xây theo phong cách hiện đại, có ba tầng với đường nét uốn cong, trên cùng là mái nhà được xây theo lối hầm mái chen chúc liên tục bởi những chuỗi đèn lồng và mái vòm. Những ô cửa sổ cao, hẹp và thon mảnh như những mũi dao găm hướng ra mặt tiền rải rác phù điêu và máng nước. Những ô cửa kính phản chiếu từng đám mây lặng lẽ lướt qua. Tôi ngỡ trông thấy đường nét một khuôn mặt phía sau một ô cửa sổ ở tầng hai.

Chẳng rõ vì sao tôi giơ tay lên, phác một cử chỉ chào hỏi. Tôi không muốn người ta nghĩ tôi là kẻ trộm. Hình bóng ấy vẫn nhìn tôi chăm chú, bất động như một con nhện. Tôi cụp mắt nhìn xuống một lúc và, khi tôi ngước lên lần nữa, hình bóng ấy đã biến mất.

“Có ai ở đây không?” tôi cất tiếng gọi.

Tôi chờ thêm vài giây và, vì không ai đáp lời, tôi từ từ tiến lại gần ngôi nhà. Một bể bơi hình bầu dục nằm ở mạn Đông ngôi nhà. Mạn đối diện là một hành lang gắn kính. Vài chiếc ghế tựa bằng vải bố đặt quanh bể bơi. Một cầu nhào phủ kín dây thường xuân đua ra trên mặt nước tù đọng. Tôi bước tới tận mép bể bơi thì thấy bể nước đen thui này phủ kín lá khô và rong rêu dập dờn mặt nước. Trong lúc tôi đang chiêm ngưỡng hình bóng phản chiếu của mình trên mặt nước, một hình thù tối đen hiện ra sau lưng tôi.

Tôi quay phắt người lại thì thấy đối diện là một khuôn mặt mảnh mai và tăm tối đang nhìn mình chằm chặp với vẻ lo lắng và dè chừng.

“Ông là ai và ông tới đây làm gì?”

“Tôi tên là David Martín và tôi được luật sư Valera cử tới,” tôi nói đại.

Alicia Marlasca mím chặt môi.

“Bà là phu nhân Marlasca? Dona Alicia?”

“Tại sao không phải là ông ấy tới như thường lệ?” bà ta hỏi.

Tôi hiểu ra bà Marlasca tưởng tôi là nhân viên của văn phòng luật sư Valera và cho rằng tôi tới mang cho bà ấy một số giấy tờ cần ký nhận hoặc một lời nhắn từ viên luật sư. Trong một thoáng, tôi đã định dùng đại danh tính ấy, nhưng có gì đó, trên khuôn mặt người phụ nữ này, khiến tôi tin rằng suốt đời mình bà ấy đã phải nghe quá nhiều lời dối trá nên chẳng thể chịu đựng thêm một lời nói dối nào nữa.

“Tôi không làm việc ở văn phòng luật sư, thưa phu nhân Marlasca. Tôi tới thăm bà hoàn toàn vì lý do cá nhân. Liệu bà có thể dành cho tôi vài phút đồng hồ để chúng ta nói chuyện về một trong số các tài sản cũ của người chồng đã mất của bà, don Diego?”

Bà góa tái nhợt. Bà tì người lên cây gậy chống và tôi thấy, trên ngưỡng cửa hành lang, một chiếc xe lăn mà tôi đồ rằng bà phải sử dụng thường xuyên hơn mức mong muốn.

“Không còn món tài sản nào của chồng tôi cả, ông…”

“Martín.”

“Tất cả đều đã về tay ngân hàng, ông Martín ạ. Tất cả, ngoại trừ ngôi nhà này, tôi đứng tên chẳng qua là nhờ lời khuyên của luật sư Valera cha. Còn lại đều đã bị lũ kền kền tha đi hết…”

“Tôi muốn đề cập tới ngôi nhà có tòa tháp, trên phố Flassaders.”

Bà góa thở dài. Tôi đoán bà chừng sáu mươi tới sáu lăm tuổi. Dấu ấn của một nhan sắc rực rỡ vẫn còn rất rõ.

“Hãy quên ngôi nhà ấy đi. Đó là một nơi quỷ ám.”

"Tiếc là không thể. Tôi đang sống ở đó.”

Bà Marlasca nhíu mày.

“Tôi tưởng không ai muốn sống ở đó. Ngôi nhà ấy bỏ không suốt nhiều năm.”

“Tôi thuê nó cách đây cũng lâu rồi. Lý do dẫn tới chuyến thăm này là vì trong quá trình cải tạo nhà, tôi đã tìm thấy một số tư liệu riêng tư mà tôi cho là chúng thuộc về người chồng quá cố của bà và, tôi đoán, có cả đồ của bà nữa.”

“Tôi chẳng có gì trong ngôi nhà đó đâu. Thứ ông tìm thấy hẳn là thuộc về ả đó…”

“Irene Sabino?”

Alicia Marlasca nở nụ cười chua chát.

“Thật ra ông muốn biết điều gì vậy, ông Martín? Hãy nói thật đi. Ông đến đây không phải chỉ vì mục đích trả lại cho tôi vài món đồ cũ của chồng tôi.”

Chúng tôi im lặng dò xét nhau, và tôi biết mình không thể cũng không muốn nói dối người đàn bà này bằng bất cứ giá nào.

“Tôi đang cố hiểu xem chuyện gì đã xảy ra trong ngôi nhà đó, thưa phu nhân Marlasca.”

“Tại sao?”

“Vì tôi tin là bản thân mình cũng đang gặp chuyện tương tự.”

Ở Casa Marlasca ngự trị cái không khí của một lăng mộ bị bỏ hoang mà người ta vẫn cảm thấy trong những dinh thự tắm mình giữa sự vắng vẻ và bất động. Chúng đã kết thúc, những ngày thịnh vượng và huy hoàng, cái thời có cả đội quân gia nhân coi sóc để bảo tồn vẻ rạng rỡ nguyên bản: từ giờ nó rơi vào lụi tàn. Lớp sơn tường, bong tróc; đá lát nền, long vữa; đồ nội thất, hao mòn vì độ ẩm và giá lạnh; trần nhà, sụt lún; những tấm thảm lớn, cũ kỹ và bạc màu. Tôi đỡ bà góa ngồi xuống xe lăn rồi, theo chỉ dẫn của bà, tôi đẩy xe lăn tới thư phòng, nơi chẳng còn mấy sách vở hay tranh pháo.

“ Tôi đã phải bán phần lớn những gì mình sở hữu để sống sót,” bà góa giải thích. “Nếu không có luật sư Valera, người vẫn tiếp tục gửi một khoản trợ cấp hằng tháng từ văn phòng luật sư của ông ấy, thì tôi chẳng biết đã đi tới đâu.”

"Bà sống một mình à?”

Bà góa xác nhận.

“Đây là nhà tôi. Nơi duy nhất tôi từng được hạnh phúc, mặc dù tất cả những thứ đó bây giờ đều quá xa xôi. Tôi vẫn luôn sống ở đây và tôi sẽ chết ở đây. Thứ lỗi cho tôi vì không thể mời ông được gì. Đã lâu lắm rồi tôi không có ai tới thăm và tôi cũng không còn biết phải tiếp khách ra sao. Ông muốn uống trà hay cà phê?”

“Thế này là được rồi, cảm ơn bà.”

Bà Marlasca chỉ chiếc phô tơi mà tôi ngồi.

“Đấy là chiếc phô tơi yêu thích của chồng tôi. Ông ấy có thói quen ngồi ở đó đọc sách tới tận một giờ sáng, trước lò sưởi. Đôi khi tôi ngồi ở đây, kề bên ông ấy, và tôi nghe ông ấy nói. Ông ấy vẫn thích tâm sự với tôi, ít nhất thì hồi đó là vậy. Chúng tôi đã hạnh phúc trong ngôi nhà này…”

“Chuyện gì đã xảy ra?”

Bà góa nhún vai, ánh mắt chìm lẫn vào đống tro trong bếp lò.

“Ông có chắc là muốn nghe câu chuyện này không?”

“Nếu điều đó làm bà vui lòng.”

24

“Thật ra, tôi cũng không biết rõ chồng tôi, Diego, đã gặp ả khi nào. Tôi chỉ nhớ là có một ngày ông ấy vô tình nhắc tên ả, và rồi, rất nhanh, cái tên đó thường xuyên được nhắc tới: Irene Sabino. Diego bảo tôi rằng ả được giới thiệu với ông ấy qua một người đàn ông tên là Damián Roures và ả tổ chức những buổi sinh hoạt thuật thông linh trong một căn phòng trên phố Elisabets. Diego vốn thích nghiên cứu tôn giáo và đã tham dự nhiều buổi sinh hoạt như vậy với tư cách dự thính. Thời đó, Irene Sabino đã là một trong những nữ diễn viên nổi tiếng nhất Paralelo. Đó là một người đàn bà đẹp, tôi không thể phủ nhận. Ngoài chuyện đó ra, tôi không nghĩ ả có khả năng đếm được quá mười. Người ta đồn rằng ả sinh ra giữa những lều bạt trên bãi biển Bogatell, rằng bà mẹ đã bỏ rơi ả ở khu Somorrostro và rằng ả lớn lên giữa đám ăn mày cùng những kẻ tới đó để lẩn trốn. Ả bắt đầu đi nhảy trong các quán rượu và những chốn khác ở khu Raval, rồi Paralelo từ năm mười bốn tuổi. À mà, khi tôi nói là đi nhảy... Tôi đồ rằng ả làm điếm từ khi còn chưa học đọc, cứ cho là ả từng học đọc đi... Một thời, ả là ngôi sao sáng của sàn La Criolla, ít nhất, đó là những gì người ta kể. Rồi ả chuyển tới những sàn cao cấp hơn. Tôi cho là chính tại sàn Apolo ả đã gặp một gã Juan Corbera nào đó, người mà ai cũng gọi là Jaco. Jaco từng là quản lý và cũng có thể tình nhân của ả. Chính gã đã bịa cho ả cái tên Irene Sabino và cái giai thoại ả là đứa con gái bí mật của một vedette hàng đầu Paris với một hoàng thân châu Âu. Tôi không biết tên thật của ả. Tôi thậm chí còn không biết ả đã bao giờ có tên thật chưa. Jaco đã dẫn ả tới một buổi sinh hoạt thuật thông linh, theo đề nghị mà tôi đoán là của Roures, và hai người họ đã chia nhau hưởng lợi số tiền có được từ việc bán cái trinh tiết giả mạo của ả cho đám đàn ông giàu có rỗi việc tham gia vào những trò hề này để thoát khỏi cảnh nhàm chán trong cuộc sinh tồn của họ. Người ta bảo chuyên môn của ả là cặp kè.”

“Điều mà Jaco và gã đồng đảng Roures không nghi ngờ, đó là Irene bị ám ảnh bởi những buổi sinh hoạt đó và ả chắc như đinh đóng cột rằng những buổi lên đồng cho phép người ta tiếp xúc với thế giới linh hồn. Ả tin chắc bà mẹ vẫn gửi đến mình những lời nhắn nhủ từ thế giới bên kia và, kể cả khi đã ở đỉnh cao danh vọng, ả vẫn tiếp tục tham dự những buổi sinh hoạt ấy để cố gắng trò chuyện với bà mẹ. Ả quen Diego chồng tôi ở đó. Tôi cho là quãng thời gian ấy vợ chồng tôi đang ở giai đoạn chông chênh, chuyện như thế cũng là bình thường ở mọi tổ ấm. Cũng lâu rồi Diego muốn bỏ nghề luật sư và chỉ chuyên tâm vào viết lách. Tôi thừa nhận ông ấy không tìm thấy ở tôi một chỗ dựa mà ông ấy đang cần. Tôi tin ông ấy sắp phá hỏng cuộc đời ông ấy, dẫu hẳn nhiên, điều tôi sợ nhất là sẽ mất tất cả những gì mình đang có, nhà cửa, gia nhân... Và tôi đã thật sự mất mọi thứ, cộng thêm cả ông ấy. Sự ra đi của Ismael đã đẩy vợ chồng tôi đến chỗ chia lìa. Ismael là con trai chúng tôi. Diego yêu nó điên cuồng. Tôi chưa bao giờ thấy người cha nào gắn bó với con mình đến vậy. Ismael là cả cuộc đời ông ấy; chứ không phải tôi. Khi ấy, chúng tôi đang mải cãi vã trong phòng ngủ, ở tầng hai. Tôi trách móc chuyện ông ấy dành quá nhiều thời gian cho viết lách, việc ông bạn cộng sự Valera, vì chán cảnh phải một mình làm việc cho cả hai, đã gửi tối hậu thư và định giải tán văn phòng luật sư chung để ra làm riêng. Diego nhắc đi nhắc lại rằng ông ấy chả thiết, rằng ông ấy sẵn sàng bán cổ phần của mình và theo đuổi thiên hướng riêng. Tối hôm đó, khi chúng tôi nhớ ra còn có Ismael, thì đã quá muộn: chúng tôi không tìm thấy thằng bé ở đâu, cả trong phòng riêng lẫn ngoài vườn. Tôi nghĩ thằng bé đã nghe thấy cuộc cãi vã của chúng tôi, rằng nó thấy sợ và đã bỏ nhà đi. Đó không phải lần đầu tiên. Vài tháng trước đó, chúng tôi tìm được nó trên một băng ghế ở quảng trường Sarrià, nước mắt đầm đìa. Chúng tôi lao đi tìm nó khi đêm xuống. Không thấy dấu vết thằng bé ở đâu cả. Chúng tôi đã sang các nhà hàng xóm, tới các bệnh viện... Lúc trở về vào rạng sáng, sau khi đi tìm kiếm cả đêm, chúng tôi thấy thi thể nó dưới đáy bể bơi. Nó bị đuối nước đêm hôm trước và chúng tôi không nghe thấy tiếng kêu cứu của nó vì, trong lúc cãi vã, cả hai đều kêu gào quá to. Hồi đó, thằng bé bảy tuổi. Diego không bao giờ tha thứ cho tôi chuyện đó, và cả bản thân ông ấy nữa. Rất nhanh, mỗi người chúng tôi đều không thể chịu đựng nổi sự hiện diện của người kia. Mỗi lần chúng tôi nhìn nhau, hay mỗi lần chạm vào nhau, chúng tôi lại thấy thi thể đứa con đã chết dưới đáy cái bể bơi chết tiệt kia. Một hôm, lúc thức dậy, tôi hiểu ra rằng Diego đã bỏ tôi lại. Ông ấy rời bỏ văn phòng luật và chuyển tới sống trong một căn nhà ở khu Ribera, khu phố vốn hấp dẫn ông ấy suốt nhiều năm qua. Ông ấy bảo tôi rằng ông ấy đang viết sách, rằng ông ấy có một đơn đặt hàng rất quan trọng từ một nhà xuất bản ở Paris, rằng tôi không cần phải lo lắng chuyện tiền nong. Tôi biết ông ấy đang ở cùng Irene, dù ông ấy không chịu thừa nhận. Đó là một người đàn ông đã bị tàn phá. Ông ấy tin rằng mình chỉ còn một chút thời gian để sống. Ông ấy tưởng rằng mình đã nhiễm một căn bệnh, một kiểu ký sinh, nó ăn mòn ông ấy từ bên trong. Ông ấy chỉ nói về cái chết. Ông ấy không chịu lắng nghe ai cả. Cả tôi, cả Valera... Chỉ có Irene và Roures, những kẻ đang nhỏ dần từng giọt thuốc độc của họ vào não bộ ông ấy bằng những câu chuyện tâm linh và bòn rút tiền của ông ấy bằng lời hứa hẹn sẽ giúp ông ấy tiếp xúc được với Ismael. Một hôm, tôi tới ngôi nhà có tòa tháp ấy và tôi đã cầu xin ông ấy mở cửa cho tôi. Ông ấy không để tôi bước vào. Ông ấy gào lên với tôi rằng ông ấy bận, rằng ông ấy đang viết một tác phẩm sẽ giúp ông ấy cứu được Ismael. Khi ấy tôi nhận ra rằng ông ấy đã đánh mất lý trí. Ông ấy tưởng rằng nếu ông ấy viết cuốn sách đáng nguyền rủa kia cho nhà xuất bản ở Paris, con trai chúng tôi sẽ hồi sinh từ những người chết. Tôi dám chắc rằng ba người bọn họ, Irene, Roures và Jaco, họ đã moi được toàn bộ số tiến còn lại của ông ấy, của chúng tôi... Vài tháng sau, khi ông ấy không còn gặp ai nữa và cả ngày chỉ nhốt mình trong cái chốn rùng rợn đó, người ta tìm thấy ông ấy đã chết trong đó. Theo cảnh sát, đấy là một vụ tai nạn, nhưng tôi chưa bao giờ tin. Jaco đã biến mất và không có dấu vết của bất cứ đồng tiền nào. Roures khẳng định không biết gì. Gã khai đã cắt đứt mọi liên hệ với Diego từ mấy tháng rồi vì Diego hóa điên và làm gã sợ chết khiếp. Gã kể rằng suốt những buổi sinh hoạt cuối cùng của hội thông linh, Diego khủng bố tinh thần các khách hàng bằng câu chuyện những linh hồn bị đày đọa và rằng gã không cho ông ấy quay lại chỗ đó. Diego khẳng định một hồ máu to đang trải rộng bên dưới thành phố. Rằng con trai trò chuyện với ông ấy trong mơ, rằng Ismael đang bị giam cầm trong một bóng hình dưới lớp da rắn trông như một đứa trẻ khác và đang chơi đùa với ông ấy ... Không ai ngạc nhiên khi người ta tìm thấy Diego đã chết. Irene làm lan truyền tin đồn rằng ông ấy từ bỏ cuộc sống vì lỗi lầm của tôi, rằng người vợ toan tính và lạnh lùng này đã khiến con trai mình chết và đẩy người chồng đến bước tự sát để khỏi phải từ bỏ lối sống xa hoa. Ả nói rằng ả là người duy nhất ông ấy yêu thật lòng và rằng ả chưa bao giờ nhận một xu nào từ ông ấy. Ở điểm này, tôi tin là ả không nói dối. Theo tôi, Jaco đã lợi dụng ả để quyến rũ Diego và moi sạch tiền của ông ấy. Sau đó, đến lúc lộ ra sự thật. Jaco đã bỏ rơi ả và chuồn mất mà không chia cho ả xu nào. Đó là những gì cảnh sát phỏng đoán, hoặc dẫu sao cũng có một vài cảnh sát đoán vậy. Tôi thì vẫn luôn có cảm giác rằng họ muốn né tránh những thứ mập mờ và rằng phiên bản tự sát vẫn thích hợp nhất đối với họ. Dẫu vậy, tôi vẫn không tin Diego tự sát. Lúc ấy, tôi đã không tin điều đó và bây giờ tôi vẫn không tin. Theo tôi, Diego đã bị Irene và Jaco hạ sát. Và không chỉ vì tiền. Còn có điều gì khác. Tôi nhớ có một cảnh sát phụ trách vụ việc một người còn rất trẻ tên là Salvador, Ricardo Salvador hồi ấy cũng tin chắc như vậy. Anh ta cho rằng có gì đó không khớp với phiên bản chính thức và rằng có ai đó đang tìm cách che giấu nguyên nhân thật sự dẫn đến cái chết của Diego. Salvador đã đấu tranh để làm sáng tỏ mọi việc, cho đến khi anh ta bị gạt ra khỏi vụ án và, sau này, bị đuổi khỏi ngành. Đến tận khi ấy, anh ta vẫn tiếp tục điều tra riêng. Thỉnh thoảng anh ta vẫn đến thăm tôi. Chúng tôi đã trở thành bạn tốt... Tôi là người đàn bà cô độc, úa tàn và bị tước bỏ mọi hy vọng. Valera vẫn muốn tôi đi bước nữa. Cũng chính ông ấy cho rằng tôi phải chịu trách nhiệm về những gì xảy tới với chồng tôi, và luôn bóng gió rằng có biết bao nhà buôn độc thân những muốn lấy được một góa phụ có vẻ ngoài quý tộc và vẫn còn xuân sắc để sưởi ấm chiếc giường đơn chiếc của họ trong những ngày già nua. Theo thời gian, Salvador cũng thôi đến tìm gặp tôi. Tôi không giận anh ta. Những nỗ lực bỏ ra để giúp tôi đã hủy hoại cuộc sống của anh ta. Đôi lúc, tôi có cảm giác rằng điều duy nhất mình làm được cho người khác trên trái đất này, là hủy hoại cuộc đời họ... Tôi chưa bao giờ kể chuyện này với ai, cho tới hôm nay, ông Martín ạ. Nếu ông muốn nghe lời khuyên, thì hãy quên ngôi nhà đó đi, hãy quên tôi đi, hãy quên chồng tôi và toàn bộ câu chuyện này. Hãy đi thật xa. Thành phố này đã bị nguyền rủa. Bị nguyền rủa.”

25

Tôi rời Casa Marlasca khi tinh thần xuống mức thấp nhất và lang thang vô định trong mê cung những con phố cô độc dẫn tới Pedralbes. Bầu trời được dệt bằng lớp mạng nhện những đám mây xám chỉ để ánh nắng khẽ lọt qua. Những tia nắng đâm qua lớp vải liệm và quét thẳng xuống sườn đồi. Tôi dõi mắt nhìn những đường sáng ấy thì thấy, phía xa, chúng đang vờn quanh mái nhà thấp thoáng của biệt thự Helius. Những ô cửa sổ của tòa biệt thự bừng sáng. Như kẻ mất hết lý trí, tôi bước đi theo hướng đó. Mỗi bước tôi đi, bầu trời lại tối thêm, và một cơn gió mạnh làm cuộn lên những xoáy lá khô dưới bước chân tôi. Xuống tới cuối phố Panama, tôi dừng bước. Biệt thự Helius sừng sững trước mặt. Tôi không dám băng qua đường để đến chỗ chân bức tường bao quanh khu vườn. Tôi cứ đứng yên đó, có Chúa mới biết trong bao lâu, không thể bỏ chạy cũng không thể bước lại cánh cửa bấm chuông. Khi ấy, tôi thấy nàng đi qua sau một ô cửa sổ ở tầng ba. Một cơn ớn lạnh chộp mạnh lấy tôi. Tôi định rời đi, thì nàng quay người và dừng lại. Nàng tiến lại ô cửa kính, ánh mắt găm chặt lấy ánh mắt tôi. Nàng đưa tay lên như thể muốn chào tôi, nhưng lại không thể duỗi thẳng các ngón ra. Tôi không có đủ can đảm chịu đựng ánh nhìn ấy, và tôi rời bỏ vị trí để xuôi xuống phố. Hai bàn tay tôi run rẩy và tôi cứ để yên chúng trong hai túi áo để nàng không nhận ra. Trước khi rẽ vào góc phố, tôi ngoảnh lại nhìn lần nữa thì thấy nàng vẫn đứng đó, tiếp tục nhìn tôi. Tôi những muốn ghét bỏ nàng, nhưng không đủ sức.

Về tới nhà, tôi có cảm giác cơn ớn lạnh đã thẩm thấu tới tận xương tủy mình. Bước qua cổng nhà thì tôi nhìn thấy một phong bì thò ra từ hòm thư ở sảnh ngoài. Giấy da và có dấu xi. Tin tức từ ông chủ. Tôi mở phong bì, trong lúc lê bước lên cầu thang. Nét chữ thanh nhã ấn định cuộc hẹn với tôi vào hôm sau. Đến thềm nghỉ, cánh cửa hé mở và Isabella đang mỉm cười chờ tôi.

“Cháu đang ở phòng làm việc thì thấy chú về,” cô gái nói.

Tôi cố mỉm cười với cô, nhưng kết quả hẳn là không mấy thuyết phục, vì ngay khi cô gái quan sát tôi chăm chú hơn , nét lo âu đã lộ ra trên gương mặt cô.

“Chú thấy khỏe chứ ạ?”

“Không sao đâu. Tôi nghĩ tôi hơi bị cảm lạnh.”

“Cháu đang nấu canh trong bếp, nó sẽ giúp chú khỏe lại. Chú vào đi.”

Cô gái tóm cánh tay tôi lôi vào hành lang.

“Isabella, tôi không phải kẻ tàn tật.”

Cô gái buông tôi ra.

"Cháu xin lỗi.”

Tôi đang trong trạng thái không thể đối mặt với chuyện gì, với cô thư ký ngang bướng lại càng không, bởi vậy tôi tiến lại phía một chiếc phô toi ngoài phòng khách, rồi ngồi sụp xuống như một túi xương. Isabella ngồi đối diện tôi, vẻ lo sợ.

“Chuyện gì đã xảy ra vậy?”

Tôi mỉm cười trấn an cô gái.

“Không có gì. Chẳng xảy ra chuyện gì hết. Không phải cô nói với tôi về nồi canh à?”

“Có ngay.”

Cô gái chạy ngay sang phòng bếp, nơi tôi nghe vọng ra tiếng cô lạch cạch chuẩn bị. Tôi hít thở sâu, nhắm chặt hai mắt và chỉ mở mắt ra khi nghe tiếng bước chân Isabella trở lại.

Cô gái chìa cho tôi một bát canh bốc khói to quá khổ.

“Trông cứ như cái bô ấy nhỉ,” tôi nói.

“Chú uống đi, và bớt những lời thô tục giùm.”

Tôi hít ngửi bát canh. Nó thơm ngon, nhưng tôi không muốn tỏ ra ngoan ngoãn quá.

“Mùi gì kỳ cục. Có gì trong này vậy?”

“Nó có mùi gà, vì trong đó có gà, muối và một chút vang xérès. Chú uống đi.”

Tôi nuốt một ngụm rồi trả cái bát lại. Cô gái lắc đầu.

“Uống hết.”

Tôi thở dài và uống thêm một ngụm. Tôi phải thừa nhận món canh này ngon.

“Vậy, ngày hôm nay thế nào?” Isabella hỏi.

“Thăng trầm đủ cả. Còn cô?”

“Đứng trước mặt chú đây đang là ngôi sao bán hàng mới của tiệm Sempere & Con trai.”

“Tuyệt vời.”

“Trước năm giờ chiều, cháu đã bán được hai bản Chân dung Dorian Gray và toàn tập Lampedusa cho một quý ông rất đáng kính ở Madrid, ông ấy còn boa thêm cho cháu. Chú đừng trưng cái mặt đó ra, cháu đã bỏ tiền boa vào két cùng chỗ tiền thừa.”

“Thế còn anh chàng Sempere, anh ấy bảo sao?”

“Nói thế nào nhỉ, không nhiều lắm... Suốt cả buổi chiều, anh ta cứ đứng như gã đần, làm bộ không thấy cháu nhưng không rời mắt khỏi cháu lấy một giây. Cháu thậm chí còn không thể ngồi xuống nữa vì anh ta cứ nhìn chằm chặp mông cháu mỗi lần cháu leo lên thang tìm một cuốn sách. Chú hài lòng chưa?”

Tôi mỉm cười xác nhận.

“Cảm ơn, Isabella.”

Cô gái nhìn thẳng vào mắt tôi.

“Chú nói lại câu đó đi.”

“Cảm ơn, Isabella. Từ tận đáy lòng.”

Cô gái đỏ mặt rồi ngoảnh đi. Cả hai chúng tôi im lặng, yên bình tận hưởng bầu không khí đồng chí, thứ mà đôi khi chẳng cần đến lời nói. Tôi húp bát canh tới giọt cuối cùng rồi đưa cho cô gái cái bát sạch trơn. Cô nhận lấy.

“Chú đã đến gặp người phụ nữ ấy, phải không? Cristina ấy?” cô gái hỏi, vẫn không nhìn tôi.

“Isabella, người xem tướng…”

“Chú nói thật đi.”

“Tôi chỉ nhìn thấy cô ấy từ xa.”

Cô gái quan sát tôi với vẻ thận trọng, như thể cô không thể thú thật với tôi điều cô đang nghĩ trong lòng. Rốt cuộc cô quả quyết:

“Chú yêu cô ấy à?”

Chúng tôi im lặng nhìn vào mắt nhau.

“Tôi không có khả năng yêu thương. Cô biết rõ điều đó mà. Tôi là một kẻ ích kỷ. Chúng ta nói về chuyện khác đi.”

Isabella gật đầu, hai mắt dán vào chiếc phong bì thò ra từ túi áo tôi.

“Tin tức từ ông chủ ạ?”

“Lời triệu tập hằng tháng. Quý ngài đáng kính Andreas Corelli hân hạnh mời tôi tới cuộc hẹn vào lúc bảy giờ sáng mai tại cổng nghĩa địa Pueblo Nuevo. Ông ta không thể chọn được nơi nào tốt hơn.”

“Chú định tới đó à?”

“Tôi có thể làm gì khác chứ?”

“Chú có thể bắt một chuyến tàu ngay đêm nay rồi biến mất mãi mãi.”

“Cô là người thứ hai trong hôm nay gợi ý tôi làm điều đó đấy. Biến khỏi đây.”

“Thế thì chắc chắn không phải chuyện tình cờ.”

“Vậy ai sẽ là người dẫn đường và chỉ lối cho cô qua những gian nan của nghề văn?”

“Cháu sẽ đi với chú.”

Tôi mỉm cười và cầm lấy tay cô gái.

“Tôi sẽ cùng cô đi tới tận cùng thế giới, Isabella ạ.”

Isabella đột ngột rút tay lại và ném cho tôi ánh mắt hằm hè.

“Chú đang chế giễu cháu.”

“Isabella này, nếu có ngày nào đó tôi chế giễu cô, tôi sẽ biến thành châu chấu ngay.”

“Cháu không thích nghe chú nói như vậy.”

“Xin lỗi.”

Cô thư ký của tôi quay lại bàn làm việc và nhốt mình trong suốt một khoảng yên lặng dài. Tôi quan sát cô ngồi xem lại những trang viết trong ngày, chỉnh sửa rồi gạch đi cả mấy đoạn bằng bộ đồ bút lông tôi đã tặng.

“Chú cứ nhìn cháu như thế thì cháu không thể tập trung được đâu.”

Tôi đứng dậy và đi vòng qua bàn.

“Trong trường hợp này, tôi nên để mặc cô tiếp tục làm việc và, sau bữa tối, cô sẽ đưa kết quả tôi xem.”

“Chưa xong đâu. Cháu còn phải sửa lại toàn bộ rồi viết lại rồi…”

“Sẽ chẳng bao giờ xong hẳn đâu, Isabella ạ. Cô phải quen với điều đó. Chúng ta sẽ cùng nhau đọc lại sau bữa tối.”

“Ngày mai nhé.”

Tôi nhún nhường.

“Ngày mai nhé.”

Đến đây, tôi đã chuẩn bị để cô gái lại một mình với đồng chữ nghĩa. Tôi đã ra tới cửa hành lang thì nghe tiếng gọi.

“David?”

Tôi dừng bước, im lặng, từ phía bên kia cánh cửa.

“Không phải như thế đâu. Không phải là chú không có khả năng yêu thương đâu.”

Tôi rút lui về phòng. Tôi buông mình xuống giường, nằm co quắp lại rồi nhắm mắt.

26

Tôi ra khỏi nhà lúc bình minh vừa rạng. Những đám mây đen bò sát trên mái nhà và tước đi màu sắc của các con phố. Trong lúc tôi băng qua công viên Ciutadella, những giọt nước đập vào lá cây và nổ tung như đạn dưới mặt đường, làm cuốn lên những xoáy bụi. Từ phía bên kia công viên, một rừng nhà máy và bể chứa khí dày đặc tới tận chân trời, pha loãng các phân tử các bon tỏa ra từ các ống khói vào cơn mưa đen mà bầu trời đang trút xuống như mưa hắc ín. Tôi bước nhanh dọc lối đi trồng bách chẳng mấy thân thiện dẫn vào cổng Đông của nghĩa địa, con đường mà tôi từng quá thường xuyên đi cùng cha. Ông chủ đã có mặt. Từ xa tôi đã nhận ra ông ta đang chờ mình, không chút nao núng dưới cơn mưa, dưới chân một bức tượng thiên thần lớn bằng đá đang canh giữ lối vào chính của nghĩa địa. Ông ta mặc đồ đen, và chi tiết duy nhất khiến người ta không nhầm lẫn ông ta với hàng trăm bức tượng phía sau hàng rào uốn cong đó là đôi mắt. Ông ta không hề chớp mắt trong suốt khoảng thời gian tôi bước tới, lúc chỉ còn cách ông ta chừng vài mét, và tôi miễn cưỡng giơ tay chào ông ta. Trời lạnh và làn gió cuốn từ đâu đến mùi vôi cùng lưu huỳnh.

“Đám khách du lịch cứ ngây thơ tin rằng mặt trời và hơi ấm sẽ luôn ngự trị trên thành phố này,” ông chủ nói. “Nhưng với tôi, sớm hay muộn, linh hồn nguyên bản của Barcelona, rối rắm và đen tối, sẽ trở lại phản chiếu trên bầu trời thành phố.”

“Lẽ ra ông nên xuất bản cẩm nang du lịch chứ không phải sách tôn giáo,” tôi đề xuất.

“Cũng vậy cả thôi. Cậu trải qua những ngày yên bình và tĩnh lặng vừa rồi như thế nào? Công việc của cậu có tiến triển chứ? Cậu mang cho tôi tin tốt đấy hả?”

Tôi mở áo vest rồi chìa cho ông ta một xấp giấy. Chúng tôi tiến vào trong nghĩa địa để kiếm chỗ trú mưa. Ông chủ chọn một lăng mộ cũ có mái vòm được chống bằng những cột đá cẩm thạch và bao quanh là những thiên thần có gương mặt quá mảnh mai, còn những ngón tay thì quá to. Chúng tôi ngồi xuống một ghế đá lạnh băng. Nụ cười của loài thú dữ trên môi, ông ta nháy mắt với tôi, đôi đồng tử màu vàng sáng rực khép lại tại một chấm đen ở đó phản chiếu gương mặt nhợt nhạt và hiện rõ lo âu của tôi.

“Thư giãn đi, Martín. Cậu quá coi trọng cảnh trí rồi đấy.”

Ông ta bình tĩnh đọc từng trang giấy tôi đã đưa.

“Tôi nghĩ là mình sẽ dạo một vòng trong lúc ông đọc,” tôi thông báo.

Corelli đồng ý mà không ngẩng mặt lên.

“Đừng có chạy thoát khỏi tôi,” ông ta lẩm bẩm.

Tôi lấy hết sức rời khỏi đó càng nhanh càng tốt không để ông ta chú ý đến sự vội vàng của mình rồi mất hút giữa những ngọn tháp và ngã rẽ trong nghĩa địa. Tôi tránh những đài tháp và các nấm mồ để dấn sâu hơn vào trung tâm nghĩa địa. Tấm bia vẫn còn nguyên đó, được đánh dấu bằng một cái bình rỗng cùng bộ xương bằng hoa khô. Vidal đã trả tiền mai táng và thậm chí còn đặt hàng một thợ điêu khắc, đã có danh tiếng nhất định trong giới nhà đòn, làm một bức tượng Đức Mẹ sầu bi để canh giữ nấm mộ, hai mắt ngước lên trời, đôi bàn tay chắp trên ngực ở tư thế cầu xin. Tôi quỳ gối xuống trước tấm bia và lau sạch đám rêu phủ lên dòng chữ khắc:

JOSÉ ANTONIO MARTIN CLARÉS

1875-1908

Anh hùng trong chiến tranh Philippines
Tổ quốc và bạn bè mãi không quên anh.

“Chào cha,” tôi thì thầm.

Giữa tiếng nước nhỏ giọt xuống các bia mộ, tôi ngắm nhìn màn mưa đen chảy trên gương mặt Đức Mẹ sầu bi, và tôi phác một nụ cười tưởng nhớ tới những người bạn mà ông chưa từng có và tới cái xứ sở đã biến ông thành xác sống để làm giàu cho một nhúm tù trưởng vốn luôn lờ đi sự tồn tại của ông. Tôi ngồi xuống nấm mộ và đặt tay lên phiến đá cẩm thạch.

“Có ai cảnh báo cha điều này không?”

Cha tôi, người cả đời sống chung với cảnh khốn cùng, đang yên nghỉ vĩnh hằng trong một nấm mồ trưởng giả. Hồi bé, tôi chưa từng hiểu tại sao tòa soạn báo lại quyết định tặng ông một đám tang ngang hàng một doanh nhân nhập khẩu đường, với dịch vụ tang lễ, cha xứ, người khóc mướn và hoa. Không ai thú thật với tôi rằng Vidal đã trả tiền cho cái mộ phần xa hoa của người đàn ông chết thay anh, dù tôi luôn nghi ngờ điều đó, và gán hành động đó cho lòng tốt, lòng hào hiệp vô tận mà ông trời đã thưởng công cho người thầy và thần tượng của tôi, quý ngài Pedro Vidal.

“Con phải xin cha thứ lỗi, thưa cha. Suốt bao năm, con căm ghét cha vì đã bỏ con lại một mình. Con cứ cho rằng cha đã có cái chết mà cha hằng kiếm tìm. Chính vì lý do ấy mà con chưa từng tới thăm cha. Hãy tha thứ cho con.”

Cha tôi chưa bao giờ thích nước mắt. Với ông, khi một người đàn ông khóc, thì không bao giờ được khóc thương người khác mà phải là khóc thương chính mình. Buông xuôi là bằng chứng cho sự hèn nhát và không xứng với bất cứ tình thương nào. Tôi không muốn khóc, bởi làm thế khác nào tôi sẽ lại phản bội cha lần nữa.

“Con những muốn cha thấy tên con trên một cuốn sách, dù cha không còn có thể đọc nó được nữa. Con những muốn cha ở đây, cùng con, để thấy con trai cha tự mở ra một con đường và hoàn thành những gì mà người ta không để cha làm. Con những muốn hiểu cha, cha ơi, và những muốn cha hiểu con. Con đã biến cha thành người xa lạ để quên cha đi, và giờ đây, kẻ xa lạ, chính là con.”

Tôi không nghe tiếng bước chân ông ta tới, nhưng khi ngẩng đầu lên, tôi thấy ông chủ lặng lẽ quan sát mình, chỉ cách có vài mét. Tôi đứng dậy bước về phía ông ta, ngoan như cún. Tôi tự hỏi không biết ông ta có biết cha tôi được chôn cất ở đây và liệu có phải đó chính là lý do khiến ông ta hẹn gặp ở nghĩa trang này. Hẳn mọi thứ hiện rõ mồn một trên mặt tôi như trên một quyển sách, vì ông chủ lắc đầu phủ nhận, đặt một tay lên vai tôi.

“Tôi không biết, Martín ạ. Tôi rất lấy làm tiếc.”

Tôi chưa sẵn sàng mở toang một cánh cửa như vậy cho tình đồng chí. Tôi ngoảnh mặt đi để chấm dứt cái cử chỉ trìu mến và thương hại đó, và nhắm mắt lại để kìm những giọt nước mắt cuồng nộ. Không đợi ông ta, tôi đi thẳng ra phía cổng. Ông ta vẫn đứng im thêm vài giây, rồi quyết định đi theo tôi. Ông ta lặng lẽ bước đi bên tôi tới tận cổng chính. Đến đây, tôi dừng bước và tỏ rõ sự nôn nóng.

“Sao rồi? Ông có bình luận gì không?”

Ông chủ lờ đi cái tông giọng có chút thù hằn của tôi và mỉm cười điềm đạm.

“Cậu đã làm việc rất tốt.”

“Nhưng…”

“Nếu phải đưa ra nhận xét gì cho cậu, thì tôi nghĩ rằng có lẽ cậu đã tìm được góc tiếp cận tốt trong khi xây dựng một câu chuyện xuất phát từ một người chứng kiến các sự việc, người có cảm giác là một nạn nhân và lên tiếng nhân danh một dân tộc đang chờ chiến binh cứu thế đó. Tôi muốn cậu tiếp tục theo hướng này.”

“Điều đó không khiến ông cảm thấy có gì gượng gạo, giả tạo... sao?”

“Ngược lại. Chẳng còn gì dẫn chúng ta tới đức tin ngoài nỗi sợ, niềm đoán chắc mình đang bị đe dọa. Khi chúng ta cảm thấy mình trở thành nạn nhân, mọi hành động và mọi tín ngưỡng của chúng ta đều trở nên chính đáng, kể cả những điều gây tranh cãi nhất. Những ai chống lại chúng ta, hoặc đơn giản là những người kề bên chúng ta, thôi không còn tương đồng với chúng ta nữa và biến thành kẻ thù. Chúng ta không còn là những kẻ tấn công, chúng ta thành những kẻ tự vệ. Lòng khao khát, ghen tuông hay oán thù xui khiến ta được thánh hóa, vì chúng ta có niềm tin chắc chắn rằng mình hành động chỉ vì tự vệ. Cái ác, sự đe dọa luôn từ phía người khác. Nỗi sợ là bước đầu tiên dẫn tới một đức tin mê cuồng. Nỗi sợ đánh mất bản thể, cuộc đời, điều kiện sống hay tín ngưỡng. Nỗi sợ là thuốc súng, còn hận thù là ngòi nổ. Giáo lý, xét đến cùng, chỉ là que diêm châm mồi cho ngọn lửa ma thôi. Chính bởi vậy tôi mới tin tưởng rằng việc cậu làm đang mở đúng cánh cửa.”

“Hãy giúp tôi sáng tỏ. Ông đang tìm kiếm điều gì: đức tin hay giáo lý?”

“Đối với chúng ta, con người có đức tin là chưa đủ. Cần phải khiến họ tin thứ chúng ta muốn họ tin. Và họ không được đặt câu hỏi về điều đó, cũng không được lắng nghe những người đặt câu hỏi về điều đó. Giáo lý phải là bộ phận của bản thể. Bất cứ ai phản đối điều này đều là kẻ thù của chúng ta. Người đó là phe ác. Và quyền của chúng ta, nghĩa vụ của chúng ta, là đấu tranh với cái ác và phá hủy nó. Đó là con đường duy nhất dẫn đến sự giải thoát. Tin để sống sót.”

Tôi thở dài và miễn cưỡng chấp nhận.

“Tôi có cảm giác cậu chưa thấy thuyết phục, Martín ạ. Cho tôi biết thật ra cậu đang nghĩ gì. Cậu nghĩ tôi đã nhầm?”

“Tôi không biết. Tôi nghĩ rằng ông đang đơn giản hóa mọi việc theo chiều nguy hiểm. Toàn bộ những gì ông vừa nói dường như là cơ chế đơn giản được chấp nhận để sản sinh và điều khiển hận thù.”

“Tính từ mà cậu muốn dùng không phải nguy hiểm, mà là ghê tởm, nhưng tôi không trách cậu vì việc đó.”

“Tại sao chúng ta phải giản lược đức tin xuống thành một hành vi từ chối hay tuân theo mù quáng? Không thể tin vào một số giá trị như sự chấp nhận, sự hòa hợp hay sao?”

Ông chủ mỉm cười, thích thú.

“Không thể bạ đâu tin đó được, Martín ạ, không thể tin có thị trường tự do hay có con chuột nhỏ tới tha chiếc răng sữa dưới gối đi. Và thậm chí không thể tin rằng chúng ta không tin gì hết, như cậu lúc này, đó là niềm tin lớn nhất. Tôi nói sai sao?”

“Khách hàng luôn đúng. Theo ông thì có gì không ổn trong câu chuyện đó?”

“Tôi cần một kẻ ác. Dù cố ý hay không thì chúng ta vẫn thường định nghĩa hầu hết mọi chuyện qua sự đối lập chứ không qua thiện cảm. Trên thực tế, phản ứng lại thường dễ hơn hành động. Chẳng gì kích động đức tin và nhiệt tâm của giáo lý hơn một đối thủ tốt. Và khó tin hơn, đó còn là điều tốt nhất.”

“Tôi đã nghĩ vai trò này có lẽ sẽ hiệu quả hơn nếu nó vẫn cứ trừu tượng. Đối thủ sẽ là kẻ vô thần, người ngoại cuộc, người bên ngoài hội nhóm.”

“Đúng thế, nhưng tôi muốn cậu cụ thể hơn. Thật khó để ghét một suy nghĩ. Điều đó đòi hỏi một trình độ tri thức nhất định và một thần trí ám ảnh và bệnh hoạn, thứ mà ta không thể tìm được ở tất cả mọi người. Ghét một ai đó mà ta không thể hình dung được khuôn mặt họ, biến họ thành người chịu trách nhiệm trước tất cả những gì gây phiền nhiễu cho chúng ta thì còn khó hơn nhiều. Không cần phải là một cá nhân đơn độc. Đó có thể là một quốc gia, một chủng tộc, một hội nhóm…”

Sự vô sỉ hoàn hảo và thản nhiên của ông chủ rốt cuộc đã lây sang tôi. Tôi lại thở dài, bị khuất phục.

“Đừng chơi trò công dân kiểu mẫu với tôi, Martín. Đối với cậu, chuyện đó chẳng thay đổi gì, và chúng ta cần có một kẻ ác trong màn kịch vui vẻ này. Cậu phải là người hiểu điều đó hơn ai hết. Không có đụng độ thì không có bi kịch.”

“Ông thích kiểu ác nhân nào? Một bạo chúa xâm lăng? Một kẻ tiên tri giả danh? Một con ngáo ộp?”

“Tôi để cậu tùy ý chọn. Bất cứ kẻ đáng ngờ quen thuộc nào cũng có thể làm nên chuyện. Một trong số các lý do tồn tại cái ác ở chúng ta có lẽ là nó cho phép chúng ta đóng vai nạn nhân và tuyên bố sự vượt trội về đạo đức của chúng ta. Chúng ta thảy vào đó tất cả những gì chúng ta không dám thừa nhận ở bản thân và những gì chúng ta coi là quỷ ám ở người khác tùy theo lợi ích của cá nhân chúng ta. Đấy là phép số học cơ bản của thói đạo đức giả. Tôi đã cho cậu lời khuyên về chuyện này rồi, cậu nên đọc Kinh Thánh. Mọi đáp án cậu muốn tìm đều có ở đó.”

“Tôi đang làm việc đó rồi.”

“Thuyết phục một kẻ sùng đạo rằng anh ta sẽ được miễn khỏi mọi tội lỗi thì anh ta sẽ bắt đầu ném đá, ném bom, nhiệt thành vô cùng. Trên thực tế, điều đó không đòi hỏi nhiều nỗ lực lắm: để thuyết phục anh ta, chỉ cần khuyến khích anh ta một chút và cho anh ta một cái cớ. Tôi không biết mình giải thích như vậy đã đủ rõ chưa.”

“Ông đã giải thích rất tuyệt. Các lý lẽ của ông có độ tinh tế của một đầu máy hơi nước.”

“Tôi không chắc mình có thích cái giọng nhượng bộ này của cậu không, Martín ạ. Có thể cậu cho rằng tất cả điều đó không xứng với tầm cao vời vợi của vẻ trong trắng về đạo đức và tri thức của cậu?”

“Không đâu, không hề chút nào,” tôi lẩm bẩm, một cách hèn nhát.

“Vậy thì, điều gì đã chọc trúng lương tâm cậu vậy, anh bạn?”

“Tôi không chắc mình là kẻ hư vô chủ nghĩa mà ông cần.”

“Không có ai như thế hết. Hư vô chủ nghĩa chỉ là một thứ làm màu, không phải một học thuyết. Cứ thò ngọn nến đang cháy vào dưới dái một kẻ hư vô chủ nghĩa mà xem, cậu sẽ thấy kẻ đó nhận ra vẻ đẹp của sự sinh tồn nhanh đến mức nào. Điều khiến cậu khó chịu không phải ở đấy.”

Tôi ngước mắt lên rồi, lấy giọng khiêu khích hết sức, tôi nhìn thẳng vào mặt ông chủ.

“Điều khiến tôi khó chịu, có thể là tôi hiểu những gì ông nói, nhưng tôi không cảm nhận được.”

“Tôi trả tiền để cậu cảm nhận sao?”

“Đôi khi cảm nhận và tư duy tạo nên cái tổng thể. Ý tưởng đó là của ông, không phải của tôi.”

Ông chủ mỉm cười trong một lúc nghỉ giữa hai màn, như một ông thầy đang chuẩn bị tung chiêu uốn nắn một cậu học trò bất tuân và ngỗ ngược.

“Thế cậu cảm thấy gì, cậu Martín?”

Vẻ mỉa mai và khinh thị mà tôi đánh hơi thấy trong giọng nói của ông ta tiếp cho tôi lòng can đảm phá tung cái chốt nhốt giữ nỗi nhục nhã tích tụ suốt bao tháng qua trong bóng tối. Điên giận và nhục nhã vì cảm thấy mình e sợ khi có mặt ông ta và chấp nhận những lời đầu độc của ông ta. Điên giận và nhục nhã vì để người ta chỉ cho mình thấy rằng, tôi, người vẫn luôn tin tưởng bản thân chỉ là nỗi tuyệt vọng, tôi cũng có một tâm hồn ti tiện và khốn khổ như cái thứ chủ nghĩa nhân văn cặn bã và đồi bại của ông ta. Điên giận và nhục nhã vì cảm thấy, vì biết, rằng ông ta luôn nói đúng, nhất là khi bản thân tôi khó lòng chấp nhận điều đó.

“Tôi đang hỏi cậu đấy, Martín. Cậu cảm thấy gì?”

“Tôi cảm thấy tốt nhất là nên để mọi việc ở nơi chúng đang ở và nên hoàn lại tiền cho ông. Tôi cảm thấy rằng kể cả khi tôi không biết ông định làm gì với cái phi vụ ấy, thì tôi cũng không thích dây dưa với nó. Và nhất là, tôi cảm thấy mình hối tiếc vì đã gặp ông.”

Ông chủ nhắm mắt và yên lặng một lúc lâu. Ông ta quay mặt đi rồi tiến vài bước về phía cổng nghĩa địa. Tôi quan sát cái dáng hình ấy nổi bật trên khu vườn cẩm thạch, và cái bóng bất động dưới cơn mưa. Tôi thấy sợ, một nỗi sợ mơ hồ khởi sinh từ trong lòng và gợi cho tôi cái ham muốn ấu trĩ là xin tha thứ và nhận mọi hình phạt để không phải chịu đựng thêm sự im lặng này. Và tôi cảm thấy ghê tởm. Vì sự hiện diện của ông ta, và thêm nữa, cả sự hiện diện của chính tôi.

Ông ta quay người rồi bước lại phía tôi. Ông ta dừng cách tôi vài phân rồi ghé sát mặt mình vào mặt tôi. Tôi ngửi thấy hơi thở lạnh lẽo của ông ta và lạc lối trong đôi đồng tử tối thui, không đáy của ông ta. Lần này, giọng nói và ngữ điệu ông ta lạnh băng, mất hết cái chất người thành thục lão luyện mà ông ta vẫn gieo rắc trong cách trò chuyện và cư xử.

“Tôi sẽ không nhắc lại với cậu. Cậu tôn trọng cam kết của cậu và tôi tôn trọng cam kết của tôi. Đó là điều duy nhất cậu có thể và cần phải cảm thấy.”

Tôi vẫn chần chừ, dẫu không cố ý, trong việc bày tỏ sự đồng thuận, cho tới lúc ông chủ rút tập giấy từ trong túi ra rồi chìa cho tôi. Ông ta thả rơi nó trước khi tôi kịp cầm. Gió cuốn tung xấp giấy theo một cơn gió xoáy và chúng rơi rải rác về phía cổng nghĩa địa. Tôi cuống cuồng tìm cách cứu chúng khỏi nước mưa, nhưng nhiều tờ đã ướt nhẹp dưới những vũng nước và mủn ra trong nước, những từ ngữ tách nhau ra theo thớ giấy. Tôi gom tất cả vào thành một búi giấy xốp. Khi tôi ngẩng mặt lên, ông chủ đã biến mất.

27

Chưa bao giờ tôi thấy cần một khuôn mặt thân hữu để có thể ẩn náu bên người đó nhiều như lúc này. Tòa nhà cũ kỹ của tờ Tiếng nói ngành công nghiệp hiện rõ phía trên những bức tường trong nghĩa địa. Tôi đi về hướng đó với hy vọng tìm được ông chủ cũ của tôi, ông Basilio, một trong những tâm hồn hiếm hoi miễn nhiễm với sự xuẩn ngốc của thế giới này, người luôn có lời khuyên hữu ích cho tôi. Khi bước vào trụ sở tòa báo, tôi phát hiện mình vẫn nhận ra phần lớn nhân sự ở đây. Như thể chưa có phút giây nào trôi qua kể từ ngày tôi ra đi, mới đó mà đã bao năm tháng. Còn họ, những người nhận ra tôi, ngoảnh mặt đi để khỏi phải chào hỏi. Tôi lẻn vào phòng nội dung rồi đi thẳng xuống cuối phòng, nơi có văn phòng của ông Basilio. Căn phòng trống trơn.

“Anh tìm ai?”

Tôi đang đứng trước mặt Rosell, một trong các biên tập viên đối với tôi đã già từ thời mình còn là nhóc con, tác giả của bài báo độc địa về Những bước chân trên thiên giới, trong đó ông ta gọi tôi là “biên tập viên của những đoạn văn quảng cáo”.

“Ông Rosell, tôi là Martín. David Martín. Ông không nhớ tôi sao?”

Rosell mất vài giây nhìn kỹ tôi, như thể việc định danh tôi khiến ông ta tiêu tốn nhiều sức lực, rồi cuối cùng xác nhận.

“Thế còn ông Basilio?”

“Ông ấy rời khỏi đây hai tháng rồi. Anh có thể tìm được ông ấy ở tòa soạn tờ Người tiên phong. Nếu anh gặp ông ấy, xin chuyển giúp tới ông ấy những kỷ niệm tốt đẹp từ tôi.”

“Tôi sẽ không quên điều đó.”

“Thật tiếc cho cuốn sách của anh,” Rosell bình phẩm với một nụ cười giả tạo.

Tôi băng ngang tòa soạn, bơi qua giữa những ánh mắt xảo trá, những nụ cười nhăn nhó và những tiếng lầm bầm đầy hằn học. Thời gian chữa lành mọi thứ, trừ sự thật, tôi nghĩ bụng.

Nửa giờ sau, một chiếc taxi thả tôi xuống cổng trụ sở tờ Người tiên phong, phố Pelayo. Khác với khung cảnh suy tàn thê lương ở tòa soạn cũ, mọi thứ ở đây đều toát ra tính hiệu quả và sung túc. Tôi tự giới thiệu ở quầy lễ tân và một cậu trai với gương mặt của kẻ lon ton, khiến tôi nhớ lại thời chính mình sắm vai Jiminy Cricket, được cử đi báo với ông Basilio rằng ông ấy có khách. Sau chừng ấy năm, ông chủ cũ của tôi vẫn chẳng hề mất đi cái dáng vẻ mãnh sư. Trong bộ đồ mới tinh, hài hòa với bối cảnh trang trí sang trọng, nhân vật Basilio dường như vẫn luôn tuyệt vời như thời ở Tiếng nói ngành công nghiệp. Đôi mắt ông rạng rỡ niềm vui khi nhìn thấy tôi và, bỏ qua bản tính nghiêm nghị vốn có, ông đón tôi bằng cái ôm siết vào lòng nhiệt tình đến nỗi dễ tôi phải gãy đến hai, ba rẻ xương sườn nếu cuộc gặp gỡ này không diễn ra ở chốn công cộng và nếu ông không phải bảo vệ đôi chút thể diện và danh tiếng của mình.

“Ông Basilio, vậy là cả hai chúng ta đều giàu lên đấy nhỉ?”

Ông sếp cũ nhún vai, như muốn nói rằng ông chẳng hề bận tâm tới nấc thang mới mà ông đã tiến tới.

“Cậu đừng ngạc nhiên.”

“Đừng khiêm tốn vậy chứ, ông Basilio, ông bây giờ đã ở trong vòng quyền lực rồi. Tôi hy vọng ông vẫn luôn điều khiển chúng bằng đũa phép?”

Ông Basilio vừa giơ cái bút chì màu đỏ vừa nháy mắt với tôi.

“Ta vung đũa bốn lượt mỗi tuần.”

“Ít hơn hai lần hồi ở tờ Tiếng nói.”

"Hãy cho ta thời gian, ở đây ta có vài chuyên gia cao siêu thích chấm câu tùm lum và vẫn đinh ninh Piraeus là một lão nào đấy.”

Dẫu vậy, có thể thấy rõ là Basilio cảm thấy thoải mái ở gia đình mới này và thậm chí, trông ông chưa bao giờ sung sức hơn bây giờ.

“Đừng nói với ta là cậu tới xin việc, vì ta có thể cho cậu việc làm đấy nhé,” ông dọa.

“Cảm ơn ông, ông Basilio, nhưng ông thừa biết là tôi hoàn tục rồi mà, với lại nghề báo không phải chén trà của tôi.”

“Vậy ông già hay càu nhàu này có thể giúp gì cho cậu?”

“Tôi cần vài lời chỉ bảo về một vụ việc cũ phục vụ cho câu chuyện tôi đang viết, cái chết của một luật sư nổi tiếng, mang họ Marlasca. Diego Marlasca.”

“Vụ này xảy ra vào thời nào?”

“Năm 1904.”

Ong Basilio thở dài.

“Cậu yêu cầu hơi khó rồi. Từ đó đến giờ, bao nhiêu nước đã chảy qua cầu.”

“Trong vụ này thì chưa đủ đâu, chưa đủ để quét sạch mọi thứ,” tôi khẳng định.

Ông Basilio đặt một tay lên vai tôi và ra hiệu để tôi đi theo ông vào phòng biên tập.

“Đừng lo, cậu đã đáp đúng bãi đỗ rồi đấy. Những con người tử tế ở đây bảo quản tư liệu khiến Vatican cũng phải tái mặt vì ghen tị. Nếu tờ báo từng có bài đăng thì chúng ta sẽ tìm thấy thôi. Thêm nữa, trưởng phòng lưu trữ là chỗ bạn bè. Báo trước với cậu: so với ông ấy, ta vẫn là Ông Già Tuyết. Đừng bận tâm, ban đầu khi tiếp xúc ông ấy đúng là một con nhím, nhưng tận sâu, tận sâu thẳm con người, ông ấy tốt như thiên thần.”

Thế là tôi theo gót ông Basilio đi vào một sảnh chờ ốp trần thạch cao. Một bên là căn phòng tròn với một bàn tròn lớn cùng loạt tranh cao trên đó vẽ các nhà quý tộc đang quan sát chúng tôi với vẻ nghiêm khắc, mày cau lại.

“Căn phòng phù thủy,” Basilio giải thích. “Ở đây quy tụ các tổng biên tập, phó giám đốc, tức là ta đây, và giám đốc, và cũng ở đây các hiệp sĩ Bàn Tròn chúng ta tìm ra Chén Thánh vào bảy giờ tối mỗi ngày.”

“Thật ấn tượng.”

“Cậu vẫn chưa thấy gì đâu,” Basilio nháy mắt nói tiếp. “Hãy nhìn cái kia cho ta.”

Basilio tiến lại phía dưới một trong số các bức chân dung uy nghi và đẩy cái khung gỗ che phủ bức tường. Bức tranh dịch chuyển cùng một tiếng cọt kẹt, để lộ ra một hành lang giấu kín.

"Thấy chưa? Cậu nghĩ sao, Martín? Và đây mới chỉ là một trong số rất nhiều lối đi bí mật ở ngôi nhà này. Đến nhà Borgia cũng không có một ngôi nhà tương tự đâu.”

Tôi đi theo Basilio vào lối đi bí mật, và chúng tôi tới một phòng đọc lớn được trang bị nhiều tủ kính chứa thư viện bí mật của tờ Người tiên phong. Cuối căn phòng, dưới luồng sáng tỏa ra từ một cây đèn chụp màu lục, có thể nhận ra dáng vóc một người đàn ông đã luống tuổi ngồi bên một cái bàn, đang soi tài liệu bằng kính lúp. Lúc chúng tôi tới, ông ấy ngước mắt lên và nhìn chúng tôi bằng ánh mắt có thể làm hóa đá bất kỳ ai trẻ trung và yếu bóng vía hơn tôi.

“Giới thiệu với cậu ông José María Brotons, lãnh chúa thế giới ngầm, ông chủ hầm mộ của tòa nhà này,” Basilio dõng dạc.

Brotons, không buông kính lúp, cứ thế mà quan sát tôi với biểu cảm có thể biến ta thành một cục sắt gỉ. Tôi bước lên, chìa tay cho ông.

“Đây là đệ cũ của tôi, David Martín.”

Brotons miễn cưỡng bắt tay tôi rồi nhìn ông Basilio.

“Nhà văn phải không?”

“Chính cậu ấy đấy.”

Brotons gật đầu.

“Phải can đảm lắm mới dám bước ra phố sau cả loạt đòn bầm giập người ta ban cho cậu. Cậu làm gì ở đây?”

“Cậu ấy đến đây để xin anh giúp đỡ, ban phước và khuyên bảo cho một đề tài cần nhiều công sức tìm tòi và khảo cứu tư liệu,” ông Basilio giải thích.

“Thế máu hiến tế đâu?” Brotons tuôn ra.

Tôi giật nẩy mình.

“Hiến tế?”

“Phải, một con dê, một con cừu, hay ít nhất một con gà trống thiến…”

Tôi vẫn câm lặng. Brotons chịu đựng ánh nhìn của tôi, không hề chớp mắt trong suốt một lúc mà tôi tưởng như dài vô tận. Rồi, trong khi tôi cảm thấy mồ hôi đã đầm đìa sau lưng, ông trường phòng lưu trữ và ông Basilio bèn phá lên cười. Tôi cứ mặc họ khoái trí trên nỗi sợ sệt của tôi cho tới tận khi họ cười hết hơi và phải lau nước mắt giàn giụa. Rõ là Basilio đã tìm thấy một tâm hồn đồng điệu ở ông bạn đồng nghiệp mới.

“Tới đây, chàng trai trẻ,” Brotons nói, “đã tháo bỏ lớp mặt nạ dữ dằn. Chúng ta sẽ cùng xem có thể tìm được gì.”

28

Kho lưu trữ của tòa soạn báo nằm ở tầng hầm tòa nhà, bên dưới một phân xưởng đặt một chiếc máy in quay lớn, một sản phẩm của công nghệ thời hậu Victoria, trông nó tựa như sự gặp gỡ của một đầu máy hơi nước khổng lồ với một máy phát tia chớp.

“Giới thiệu với cậu đây là máy in quay, được biết đến nhiều nhất dưới tên Léviathan. Đi khẽ khàng thôi, nó từng nuốt sống một kẻ bất cẩn đấy,” ông Basilio cảnh báo. “Cũng giống câu chuyện của thánh Jonas và con cá voi, ở chi tiết nó có thể nhả cậu ra thành món thịt băm.”

“Làm gì đến nỗi thế.”

“Ngày nào đó chúng ta có thể ném vào đấy kẻ tập sự này, kẻ mới tới mà cứ cho mình là cháu của Macià, nhân vật chủ trương ly khai vô đối, và chỉ tốn thời gian làm trò quỷ,” Brotons đề xuất.

“Hãy chốt một thời hạn đi, đến hôm đó chúng ta sẽ ăn mừng chuyện ấy với món cap-i-pota ngon tuyệt,” Basilio tán thành.

Cả hai người đó lại cười ngặt nghẽo như đám thiếu niên vắt mũi chưa sạch. Ngưu tầm ngưu mã tầm mã, tôi nghĩ bụng.

Phòng lưu trữ là một mê cung hành lang tạo nên từ những kệ sách cao ba mét. Hai tạo vật xanh tái dường như không hề ra khỏi hang động suốt mười lăm năm nay làm trợ lý cho Brotons. Khi ông ấy tới, hai tạo vật đó cun cút chạy theo như cún để nhận lệnh. Brotons nhìn tôi soi mói.

"Cậu tìm gì?”

" Năm 1904. Cái chết của một luật sư tên là Diego Marlasca. Thành viên đặc biệt của xã hội Barcelona, người đồng sáng lập văn phòng luật sư Valera, Marlasca và Sentis.”

“Tháng mấy?”

“ Mười một.”

Sau cử chỉ ra hiệu của Brotons, hai viên trợ lý xuất phát đi tìm những số báo ra vào tháng Mười một năm 1904. Năm đó, chết chóc được ghi nhận vào bảng màu cuộc sống thường ngày nhiều đến mức hầu hết nhật báo đều mở đầu trang nhất bằng những cáo phó quan trọng. Có thể giả định rằng cái chết của nhân vật tầm cỡ Marlasca không đời nào bị bỏ qua trên báo chí địa phương và thậm chí còn được tuyên bố trên trang nhất luôn. Hai viên trợ lý quay lại với nhiều tập báo và đặt chúng xuống một mặt bàn lớn. Chúng tôi chia nhau nhiệm vụ và, với sự chung sức của năm người, chúng tôi nhanh chóng tìm thấy cáo phó của don Diego Marlasca trên trang nhất, như tôi đã đoán. Nó xuất hiện ở số ra ngày 23 tháng Mười một năm 1904.

“Habemus cadaver,” Brotons, người phát hiện ra, thông báo.

Có tới bốn bài đăng tin buồn dành cho Marlasca. Một xuất phát từ gia đình, một từ văn phòng luật sư, một từ tòa án Barcelona, và cuối cùng là từ Ateneo Barcelonés.

“Khi người ta giàu là như thế đó! Chết tới năm sáu lần,” ông Basilio bình phẩm.

Bản thân các cáo phó không có ích cho lắm. Những lời cầu nguyện cho vong linh bất tử của người quá cố, những thông tin như tang lễ sẽ diễn ra trong phạm vi gia đình, những lời tán tụng khoa trương dành cho một công dân sáng chói, uyên bác và thành viên không thể thay thế của xã hội Barcelona...

“Điều khiến cậu bận lòng hẳn sẽ có trong hai ngày trước hoặc sau đó,” Brotons chỉ ra.

Thế nên, chúng tôi lướt tìm trên các số báo trong tuần lễ xảy ra cái chết của vị luật sư và đúng là đã tìm thấy một loạt bài liên quan tới Marlasca. Bài đầu tiên đưa tin vị luật sư đáng kính qua đời trong một vụ tai nạn. Basilio đọc to bài báo lên.

“Bài này do một tay nghiệp dư viết,” ông chặt chém. “Ba đoạn rườm rà chẳng đưa ra được thông tin gì cho chúng ta, chỉ tới tận đoạn cuối cùng hắn mới giải thích rằng cái chết là do tai nạn, nhưng lại không nói rõ là tai nạn kiểu gì.”

“Ở đây tôi có một thông tin thú vị hơn này,” Brotons bảo.

Một bài báo ra ngày hôm sau giải thích rằng cảnh sát đang điều tra để xác định chính xác bối cảnh xảy ra tai nạn. Điều thú vị nhất là bài báo nêu báo cáo của bác sĩ pháp y kết luận rằng Marlasca bị chết đuối.

“Chết đuối á?” Basilio ngắt ngang. “Như thế nào? Ở đâu?”

“Trong đó không nói rõ. Có lẽ người ta đã phải cắt bớt bài báo để dành toàn bộ vị trí đó cho bài tụng ca điệu nhảy sardana đầy khẩn thiết và triệt để phủ kín ba cột báo dưới hàng tít ‘Theo tiếng kèn tenora: linh hồn và nhịp điệuʼ,” Brotons chỉ ra.

“Họ có nêu tên viên cảnh sát phụ trách điều tra không?” tôi hỏi.

“Trong đó nêu một người tên là Salvador. Ricardo Salvador.”

Chúng tôi cùng xem lại những bài báo khác liên quan đến cái chết của Marlasca, nhưng không có gì đáng lưu ý. Các bài báo xào lại lẫn nhau, lặp đi lặp lại cùng một điệp khúc, và luôn quá giống phiên bản chính thức được văn phòng luật sư Valera & Cộng sự cung cấp.

“Toàn bộ những thứ này đều bốc mùi tránh né rất rõ ràng,” Brotons nêu quan điểm.

Tôi thở dài, nản chí. Tôi đã hy vọng sẽ tìm thấy nhiều hơn là những in memoriam đơn thuần và sùng kính cùng những bài báo rỗng tuếch chẳng soi sáng thêm sự việc một chút nào.

“Không phải anh có chỗ thân tình nào trên sở cảnh sát sao?” Basilio hỏi. “Ông ta tên là gì nhỉ?”

“Victor Grandes,” Brotons đáp.

“Biết đâu anh ta có thể giúp chúng ta kết nối với tay Salvador kia.”

Tôi húng hắng ho, và hai ông già cau mày nhìn tôi chằm chằm.

“Vì những lý do không liên quan gì tới vụ này - hoặc ngược lại, quá liên quan -, tôi muốn có thể tránh sự can thiệp của thanh tra Grandes thì hơn.”

Brotons và Basilio liếc nhìn nhau.

“Nhất trí. Còn thêm cái tên nào cần gạch khỏi danh sách không?”

"Marcos và Castelo.”

“Ta thấy cậu chẳng phai nhạt chút tài năng nào trong khâu kết bạn đấy!” Basilio thốt lên.

Brotons gãi cằm.

“Đừng hoảng. Tôi nghĩ chúng ta hẳn có thể tìm ra cách khác mà không gây nghi ngờ.”

“Nếu ông moi ra được Salvador cho tôi, tôi sẵn sàng hiến tế cho ông bất cứ thứ gì ông muốn, kể cả một con lợn.”

“Với bệnh gút sẵn trong người, tôi phải kiêng mỡ màng rồi, nhưng một điếu xì gà La Habana ngon thì tôi không chê đâu,” Brotons mặc cả.

“Hai điếu,” Basilio chen vào.

Trong lúc tôi chạy ra tiệm thuốc lá trên phố Tallers để kiếm hai điếu xì gà ngon và đắt nhất tiệm thì Brotons gọi vài cú điện thoại tế nhị tới sở cảnh sát và xác nhận là Salvador đã rời ngành cảnh sát hay, chính xác hơn, bị buộc ra khỏi ngành, và hiện tại ông ta làm vệ sĩ cho các nhà công nghiệp hoặc điều tra riêng cho một số văn phòng luật sư trong thành phố. Khi tôi trở lại tòa soạn để dâng xì gà cho hai ân nhân, ông trưởng phòng lưu trữ chìa cho tôi một tờ giấy ghi chú:

Ricardo Salvador

Số 21, phố Lleona, tầng trên cùng.

“Tôi chịu ơn ông rất nhiều,” tôi bảo.

“Mong sao nó có thể giúp cậu làm sáng tỏ mọi việc!”

29

Phố Lleona, được dân chúng trong khu biết đến nhiều hơn qua cái tên phố Ba Giường, như một cách vinh danh nhà thổ trứ danh ngụ nơi đây, là một con ngõ nhỏ tăm tối hệt như tai tiếng của nó. Con phố bắt đầu từ góc khuất của dãy vòm trên quảng trường Plaza Real rồi len lỏi trong một khoảng chật chội, ẩm ướt và nhếch nhác dưới ánh sáng ban ngày, giữa những tòa nhà cũ chồng chất lên nhau rồi được nối lại nhờ một tấm mạng nhện bất tận toàn dây phơi đồ giặt. Những mặt tiền già nua nứt nẻ biến sang màu đất son và gạch lát đường đã bị tắm máu trong suốt những năm các tay súng thống trị. Tôi đã hơn một lần sử dụng nó làm bối cảnh cho những câu chuyện trong Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa và đến giờ vẫn vậy, hoang vu và bị quên lãng, đối với tôi con phố này luôn gợi lên mùi mưu mẹo và thuốc súng. Cái chốn sầu thảm này dường như cho thấy rằng vụ cưỡng chế cảnh sát trưởng Salvador về hưu không hề cao thượng chút nào.

Số 21 là một tòa nhà khiêm tốn bị kẹp giữa hai tòa nhà khác. Cánh cổng để mở và chỉ là một cái giếng tối thui từ đó mọc ra một cầu thang xoáy ốc chật hẹp. Nền đất lỗ chỗ vũng nước đọng, và một thứ chất lỏng đen sì, dính nhớt rỉ ra qua kẽ đá lát. Tôi chật vật leo cầu thang, không rời tay vịn, nhưng cũng không quá phó thác thân mình cho nó. Ở mỗi thềm nghỉ chỉ có một cửa phòng và, nhìn qua có thể đoán mỗi căn hộ ở đây đều rộng không quá bốn chục mét vuông. Một cửa sổ mái trùm lên khoang cầu thang, tỏa thứ ánh sáng yếu ớt xuống các bậc thềm trên cao. Cánh cửa ở tầng trên cùng nằm cuối một đoạn hành lang ngắn. Tôi bất ngờ khi thấy nó hé mở. Tôi gõ cửa, nhưng không có hồi đáp. Cánh cửa dẫn vào một căn phòng chật chội có một phô tơi, một bàn và một cái kệ chất đầy sách cùng hộp thiếc. Một thứ kiểu như bếp ăn và chỗ giặt giũ đặt ở căn phòng bên cạnh. Nơi thư thái duy nhất trong cái xà lim này là một góc ban công trông xuống các mái nhà. Cánh cửa dẫn ra ban công cũng để mở, mặc cho cơn gió mát lành cuốn theo mùi mỡ cháy khét và mùi đồ giặt bốc lên từ các mái nhà của khu phố cũ kỹ.

"Có ai ở đây không?” tôi gọi thêm lần nữa.

Vẫn không có tiếng đáp, tôi đi về phía ban công. Một rừng mái nhà, tòa tháp, bể nước, cột thu lôi và ống khói đua lên từ khắp mọi phía. Tôi chưa kịp đặt chân ra nơi có không khí thoáng đãng thì cảm thấy một ống kim loại lạnh băng đặt lên gáy mình và nghe thấy tiếng lạch cạch gọn lỏn từ một khẩu súng lục vừa được lên đạn. Phản xạ tức thì của tôi là giơ hai tay lên và thôi động đậy cả một cọng lông.

“Tôi là David Martín. Tôi có được địa chỉ của ông qua sở cảnh sát. Tôi muốn gặp ông vì một vụ việc ông từng phụ trách điều tra hồi còn phục vụ trong ngành.”

“Anh có thói quen vào nhà người khác mà không gõ cửa như vậy đấy à, anh David Martín?”

“Cửa mở mà. Tôi đã gọi cửa, nhưng hẳn là ông không nghe thấy tiếng tôi. Liệu tôi có thể hạ tay xuống được không?”

“Tôi có bảo anh giơ tay lên đâu. Là vụ gì?”

"Cái chết của Diego Marlasca. Tôi đang thuê lại ngôi nhà từng là nơi ở cuối cùng của ông ấy. Ngôi nhà có tòa tháp, trên phố Flassaders.”

Giọng nói kia vẫn câm bặt. Sức ấn của khẩu súng lục vẫn không được nói lỏng.

“Ông Salvador?”

“Tôi đang tự hỏi không biết có tốt hơn không nếu bắn văng sọ anh ngay lúc này.”

“Ông không muốn nghe câu chuyện của tôi trước đã sao?”

Salvador khẽ nhấc nòng súng ra. Tôi nghe thấy tiếng ông ta kéo khóa nòng nên từ từ xoay người lại. Ricardo Salvador có vẻ ngoài bệ vệ và u tối, mái tóc hoa râm và đôi mắt màu lam nhạt sắc như dao. Tôi đoán ông ta ngoài năm mươi, nhưng tuổi tác hẳn không cản được ông ta vặn cổ những gã tuổi đời chỉ bằng một nửa dám liều lĩnh chắn ngang đường ông ta đi. Cổ họng tôi khô khốc. Ông ta hạ vũ khí rồi quay lưng lại phía tôi, bước vào nhà.

“Xin lỗi vì màn tiếp đón,” ông ta lẩm bẩm.

Tôi đi theo ông ta tới tận gian bếp bé tí rồi dừng lại ở ngưỡng cửa. Salvador đặt khẩu súng lục lên bồn rửa rồi châm một bên bếp lò bằng giấy và bìa. Ông ta lấy ra một ấm cà phê và đưa mắt hỏi tôi.

"Không, cảm ơn.”

" Báo trước với anh là tôi chỉ có duy nhất thứ này thích hợp thôi,” ông ta bảo.

"Nếu vậy, tôi xin theo ông.”

Ông ta xúc hai thìa đầy đặn cà phê xay vào ấm pha, châm đầy nước từ bình rồi đặt lên bếp.

" Ai cho anh biết về tôi?”

“Cách đây vài hôm, tôi tới thăm bà góa phụ Marlasca. Chính bà ấy kể với tôi về ông. Bà ấy tâm sự với tôi rằng ông là người duy nhất từng nỗ lực khám phá sự thật và rằng điều đó đã khiến ông phải trả giá bằng chính chức vụ của mình.”

"Tôi đồ là người ta có thể tóm tắt tình hình theo cách đó.”

Tôi để ý thấy việc nhắc tên bà góa khiến ông ta bối rối và tự hỏi điều gì có thể đã xảy ra giữa họ trong những ngày bất hạnh ấy.

“Bà ấy thế nào?” ông ta hỏi. “Bà Marlasca ấy.”

“Tôi nghĩ bà ấy rất hay nghĩ tới ông,” tôi đánh bạo.

Salvador gật đầu, vẻ hung tợn ở ông ta hoàn toàn biến mất.

“Cũng lâu rồi tôi không đến thăm bà ấy.”

“Bà ấy nghĩ ông coi bà ấy là người phải chịu trách nhiệm về sự cố xảy tới với ông. Tôi có cảm giác bà ấy rất muốn gặp lại ông, kể cả sau chừng ấy thời gian.”

“Có thể anh nói đúng. Có lẽ tôi nên tới thăm bà ấy một chuyến…”

“Ông có thể kể cho tôi chuyện gì đã xảy ra được không?”

Salvador khoác trở lại bộ mặt nặng nề và đồng ý.

“Anh muốn biết điều gì?”

“Bà góa Marlasca giải thích với tôi là ông chưa bao giờ chấp nhận phiên bản câu chuyện rằng chồng bà ấy tự sát, và rằng ông có vài mối nghi ngờ.”

"Còn hơn cả nghi ngờ. Bà ấy có kể với anh ông Marlasca chết như thế nào không?”

“Tôi chỉ biết người ta phán đoán đó là một vụ tai nạn.”

“Marlasca chết đuối. Ít nhất thì theo kết luận báo cáo của sở cảnh sát là như vậy.”

“Ông ấy chết đuối như thế nào?”

“Chỉ có một cách thức chết đuối duy nhất, nhưng tôi sẽ trở lại việc đó sau. Điều đáng ngạc nhiên, đây là địa điểm.”

“Ngoài biển?”

Salvador mỉm cười. Một nụ cười đen tối và đắng ngắt như thứ nước cà phê bắt đầu chảy ra. Salvador hít hà.

"Anh chắc là muốn nghe chuyện này chứ?”

“Chắc như bắp.”

Ông ta đưa một tách cà phê cho tôi rồi nhìn tôi đánh giá, rõ là đang tự hỏi về độ chân thành của người đối thoại.

“Tôi đồ là anh đã tới gặp tên khốn Valera.”

“Nếu ông nói về cộng sự của Marlasca, thì ông ta chết rồi. Tôi gặp con trai ông ta thôi.”

“Cùng một giuộc khốn nạn, nhưng có phần đỡ hơn ông bố. Tôi không biết hắn kể với anh những gì, nhưng tôi chắc chắn bố con nhà ấy đã thành công trong việc tống cổ tôi khỏi ngành cảnh sát và biến tôi thành một kẻ khốn cùng thậm chí không đáng nhận đồ bố thí.”

“Tôi e là ông ấy đã quên thêm chi tiết này trong phiên bản sự việc của mình,” tôi nhượng bộ.

“Điều đó chẳng khiến tôi ngạc nhiên.”

“Ông sẽ kể tôi nghe Marlasca chết đuối như thế nào chứ?”

“Chính điều đó khiến vụ việc trở nên thú vị. Anh phải biết rằng ngoài việc là luật sư, học giả, nhà văn, ông Marlasca thời trẻ từng là một quán quân và ông ấy đã vô địch tới hai lần trong giải bơi vượt cảng được Câu lạc bộ bơi lội Barcelona tổ chức hằng năm vào dịp Giáng sinh.”

“Làm sao một quán quân bơi lội có thể chết đuối?”

“Câu hỏi đúng ra phải là: ở đâu? Xác ông Marlasca được tìm thấy trong hồ chứa của bể trữ nước công viên Ciutadella. Anh biết chỗ đó chứ?”

Tôi cố kìm một cú nhún vai và xác nhận. Đó là nơi diễn ra cuộc gặp đầu tiên của tôi với Corelli.

“Vì anh biết chỗ đó rồi, nên anh cũng biết rằng cái hồ đó có đầy thì độ sâu cũng chỉ chừng một mét: thực ra, đó chỉ là một cái vũng nhỏ. Hôm người ta tìm thấy xác viên luật sư ở đó, hồ chứa đã vơi một nửa và mực nước không vượt quá sáu mươi phân.”

“Một quán quân bơi lội sẽ không chết đuối ở cái vũng chỉ sâu sáu mươi phân.”

“Đấy cũng là kết luận của tôi.”

“Những người khác không chia sẻ quan điểm này sao?”

Salvador nở nụ cười chua chát.

“Ban đầu, người ta nghi ông ấy chết đuối. Bác sĩ pháp y mổ tử thi đã tìm thấy một ít nước trong phổi, nhưng theo chẩn đoán của ông ta, thì nguyên nhân cái chết là do trụy tim.”

"Tôi không hiểu.”

“Khi Marlasca rơi xuống hồ chứa, hoặc khi có người đẩy ông ấy xuống đó, ông ấy đang bốc cháy. Thi thể ông ấy vẫn còn các dấu bỏng cấp độ ba ở phần thân trên, cánh tay và mặt. Theo bác sĩ pháp y, cơ thể ông ấy hẳn đã cháy được khoảng một phút rồi mới tiếp xúc với nước. Các dấu vết tìm được trên quần áo viên luật sư cho thấy có dung dịch dung môi ngấm ở vải. Marlasca đã bị thiêu sống.”

Tôi mất vài giây để tiêu hóa thông tin.

“Nhưng ai có hứng thú làm điều đó?”

“Một màn thanh toán? Một cơn tàn ác vô cớ? Hãy chọn đi. Quan điểm của tôi là có người muốn trì hoãn việc nhận dạng thi thể Marlasca để tranh thủ thời gian và đánh lạc hướng cảnh sát.”

“Ai?”

“Jaco Corbera.”

“Người đại diện của Irene Sabino.”

“Người đã mất tích đúng hôm Marlasca chết cùng số tiền trong một tài khoản cá nhân mở tại ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa mà vợ ông ấy không hề biết đến sự tồn tại của tài khoản này.”

“Một trăm nghìn franc Pháp,” tôi nói rõ.

Salvador tò mò, nhìn tôi thăm dò.

“Sao anh biết?”

“Quan trọng gì đâu. Marlasca làm gì bên hồ chứa của bể trữ nước? Đó đâu phải chốn đi dạo.”

“Đó là một điểm gây bối rối khác. Chúng tôi đã tìm thấy trong văn phòng của ông ấy một cuốn sổ lịch trong đó ông ấy đánh dấu một cuộc hẹn tại địa điểm này vào lúc năm giờ chiều. Rốt cuộc, có vẻ là vậy. Tất cả những gì ông ấy viết trong cuốn sổ lịch, là giờ hẹn, địa điểm và một chữ viết tắt. Chữ “C”. Có thể là Corbera.”

“Vậy ông nghĩ đã xảy ra chuyện gì?”

"Điều tôi nghĩ, và điều rõ rành rành ra, đó là Jaco đã sắp xếp để Irene Sabino thao túng Marlasca. Anh phải biết rằng viên luật sư bị ám ảnh bởi những buổi sinh hoạt tâm linh và một số trò lừa đảo khác, nhất là từ sau cái chết của cậu con trai. Jaco có đồng bọn, Damián Roures, kẻ tinh ranh trong giới này. Một diễn viên ngoại hạng. Hai bọn họ, cùng với sự trợ giúp của Irene Sabino, đã phỉnh phờ Marlasca bằng cách rỉ tai rằng ông ấy có thể tiếp xúc được với thế giới linh hồn. Marlasca là người đang tuyệt vọng và sẵn sàng tin bất cứ điều gì. Bộ ba khốn nạn xảo quyệt này đã dựng một vở kịch hoàn hảo, tới tận khi Jaco trở nên tham vọng hơn. Một số người cho rằng cô nàng Sabino không có dã tâm, rằng cô ta yêu Marlasca một cách trong sáng và mù quáng tin toàn bộ đống hổ lốn đó chẳng kém gì ông ấy. Tôi thì thấy giả thuyết này không có cơ sở, nhưng dù sao nó cũng không thay đổi được gì sau loạt sự kiện. Jaco biết Marlasca sở hữu khối tài sản ở nhà băng và quyết định rút chúng thay ông ấy rồi ôm tiền biến mất, đồng thời làm rối tung các dấu vết. Cuộc hẹn trên cuốn sổ lịch rất có thể là một dấu vết giả, do Sabino và Jaco tự làm. Chẳng có bằng chứng nào cho thấy nó được chính tay Marlasca đánh dấu.”

“Thế một trăm nghìn franc mà Marlasca giữ trong tài khoản ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa từ đâu mà có?”

“Chính Marlasca đã tự gửi vào bằng tiền mặt từ trước đó một năm. Tôi chịu không biết ông ấy có thể kiếm một khoản lớn như vậy từ đâu. Bù lại, tôi biết đó là toàn bộ số tiền được rút ra, cũng bằng tiền mặt, đúng vào buổi sáng hôm ông ấy chết. Sau này, các luật sư cho rằng số tiền đó đã được chuyển sang một tài khoản thứ ba, một dạng tài khoản phụ, và rằng nó không biến mất, rằng đơn giản là Marlasca quyết định sắp xếp lại tài chính. Nhưng tôi khó mà nuốt trôi được cái lập luận rằng có người mới buổi sáng còn sắp xếp lại tài chính, chuyển khoản cả trăm nghìn franc, đến chiều đã bốc cháy như ngọn đuốc sống. Tôi không tin số tiền ấy được chuyển tới một cái quỹ bí hiểm nào đó. Đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa thấy có gì chứng tỏ được rằng số tiền ấy không rơi vào tay Jaco Corbera và Irene Sabino. Ít nhất là lúc đầu, vì tôi ngờ rằng cô ả Sabino sau này cũng chưa bao giờ thấy một xu nào. Jaco đã biến mất cùng số tiền. Mãi mãi.”

“Thế Sabino, bà ta ra sao rồi?”

“Khía cạnh này cũng khiến tôi nghĩ rằng Jaco đã qua mặt cả Roures và Sabino. Ít lâu sau khi Marlasca chết, Roures từ bỏ việc kinh doanh về thế giới người chết và mở một cửa hàng đồ pháp thuật trên phố Princesa. Theo tôi được biết, giờ gã vẫn ở đó. Irene Sabino thì vẫn đi diễn thêm hai, ba năm sau đó trong các quán rượu và sàn nhảy ngày một kém sang trọng. Lần cuối cùng tôi nghe nói về cô ta thì cô ta làm điếm ở khu Raval và sống bần hàn. Rõ ràng cô ta không động tới được xu nào trong số một trăm nghìn franc kia. Và Roures cũng không.”

“Thế còn Jaco?”

“Mọi khả năng đều khiến người ta phải tin rằng hắn đã ra nước ngoài dưới tên giả và đang sống sung sướng ở một nơi nào đó bằng tiền lợi tức.”

Dù sao, tất cả những chuyện này cũng mang tới cho tôi nhiều nghi vấn mới, dẫu không soi sáng được gì. Salvador hẳn đã nhận ra vẻ chán chường của tôi, vì ông ta liền nở nụ cười thương cảm.

"Valera và đám bạn trong chính quyền thành phố đã khiến báo chí quẩn quanh với phiên bản tai nạn. Ông ta giải quyết vấn đề bằng lễ tang hạng nhất để không khuấy lên vũng nước đục của những sự vụ trong văn phòng luật sư mà phần lớn đều có liên quan đến chính quyền thành phố và đám nghị sĩ. Ông ta cũng để chìm vào bóng tối cách hành xử lạ lùng của Marlasca người mà, suốt mười hai tháng cuối cùng của cuộc đời, đã rời bỏ gia đình và cộng sự và đi mua một căn nhà xập xệ trong một khu phố mà ông ấy chưa từng bước chân tới trước đây, để dành hết thời gian cho việc viết lách, theo lời người cựu cộng sự.”

“Valera có nói rõ Marlasca muốn viết cái gì không?”

“Một cuốn thơ, hoặc một văn bản thể loại đó.”

“Thế ông có tin không?”

“Ở nghề của tôi, tôi đã gặp nhiều chuyện kỳ cục, anh bạn ạ, nhưng chuyện mấy tay luật sư giàu nứt đố đổ vách bỏ lại sau lưng tất cả để chuyên tâm với những vần xon nê thì không hợp nhĩ tôi lắm.”

“Vậy thì?”

“Vậy thì điều nên làm nhất có lẽ là quên hết đi và nghe theo mệnh lệnh.”

“Nhưng lần này thì không.”

“Không. Nhưng không phải vì tôi là bậc anh hùng hay kẻ ngốc nghếch. Tôi làm như vậy vì mỗi lần gặp người phụ nữ tôi nghiệp ấy, bà vợ góa của Marlasca, tôi lại đau thắt ruột, và tôi sẽ không thể tiếp tục soi mình trong gương mà không làm điều mà vì nó tôi đã phải trả giá.”

Ông ta chỉ cảnh trí tồi tàn và lạnh lẽo của nơi mình dùng làm tổ ấm, và ông ta cười.

“Tin tôi đi, nếu biết trước, tôi hẳn thà làm kẻ hèn nhát và không ra khỏi ngành còn hơn. Tôi không thể nói rằng ở sở cảnh sát không ai cảnh báo tôi điều đó. Viên luật sư đã chết và mồ yên mả đẹp, chỉ cần lật trang và dành tâm sức rượt đuổi những kẻ vô chính phủ chết đói và những ông thầy có tư tưởng đáng ngờ.”

“Ông nói là mồ yên mả đẹp... Diego Marlasca được chôn cất ở đâu vậy?”

"Tôi nghĩ là ở khu mộ gia đình trong nghĩa địa Sant Gervasi, không xa nhà bà vợ góa. Tôi có thể hỏi vì sao anh hứng thú với vụ việc này không? Và đừng có nói đây chỉ đơn thuần là do trí tò mò nhé, chỉ vì đang sống trong căn nhà có tòa tháp.”

“Chuyện cũng khó nói.”

“Nếu anh muốn nghe một lời khuyên từ chỗ bạn bè, thì hãy nhìn tôi và rút ra kinh nghiệm: chạy ngay đi.”

“Tôi muốn lắm chứ. Vấn đề là tôi không nghĩ vụ này sẽ để tôi chạy thoát.”

Salvador quan sát tôi hồi lâu rồi gật đầu. Ông lấy ra một mảnh giấy rồi ghi lên đó một số điện thoại.

“Đây là số điện thoại của những hàng xóm ở tầng dưới. Toàn người tốt cả và họ là những người duy nhất của dãy cầu thang này có điện thoại. Anh có thể tìm gặp tôi qua họ hoặc để lại lời nhắn. Hãy hỏi gặp Emilio. Nếu cần giúp đỡ, đừng ngại gọi cho tôi. Và hãy cẩn trọng. Jaco đã mất dạng từ lâu, nhưng một số nhân vật không hứng thú gì khi có người xói lại vụ này đâu. Một trăm nghìn franc, một khoản đáng kể đấy.”

Tôi nhận lấy số điện thoại rồi bỏ vào túi.

“Cảm ơn ông.”

“Không có gì. Suy cho cùng, họ còn có thể có gì chống lại tôi chứ?”

“Ông có tấm ảnh nào của Diego Marlasca không? Tôi tìm khắp nhà mà không thấy bức nào.”

“Tôi không biết nữa... Có thể có. Đợi chút, tôi sẽ xem.”

Salvador đi về phía một tủ đồ, trong góc nhà, rồi lấy từ đó ra một hộp thiếc đựng đầy giấy tờ.

“Tôi vẫn giữ vài giấy tờ liên quan đến vụ đó... Anh xem, sau ngần ấy thời gian, tôi vẫn hết thuốc chữa. Đây, anh xem đi. Bức ảnh này là do bà góa đưa cho tôi.”

Ông ta chìa cho tôi một tấm ảnh cũ chụp trong studio, trên đó là hình một người đàn ông cao lớn với vẻ ngoài duyên dáng tuổi chừng ngoài bốn mươi đang mỉm cười với ống kính trước một tấm phông nhung. Tôi bị hút vào cái vẻ bộc trực ấy, lòng tự hỏi làm sao đằng sau người đàn ông này lại có thể ẩn giấu cái thế giới tối tăm mà tôi đã khám phá trong những trang sách Lux aeterna.

“Tôi giữ nó được chứ?”

Salvador do dự.

“Tôi cho là được. Nhưng đừng đánh mất nó đấy.”

“Tôi hứa sẽ trả nó lại cho ông.”

“Anh đặc biệt phải hứa với tôi là sẽ cẩn trọng, có như thế tôi mới thanh thản hơn. Thêm nữa, nếu tình hình chuyển biến xấu, hãy gọi điện cho tôi.”

“Xin hứa.”

30

Mặt trời đã sắp lặn lúc tôi chia tay Ricardo Salvador trên ban công lộng gió và trở lại quảng trường Plaza Real tắm mình trong lớp bụi ánh sáng nhuộm đỏ bóng dáng người qua đường và khách du lịch. Tôi kết thúc một ngày bằng việc đến lánh ở chốn duy nhất trong thành phố này đem lại cho tôi cảm giác được đón tiếp và chở che. Khi tôi tới phố Santa Ana, hiệu sách Sempere & Con trai đã chuẩn bị đóng cửa. Bóng hoàng hôn lan dần khắp thành phố, và một kẽ nứt màu xanh tím hé ra trên bầu trời. Tôi dừng bước trước cửa kính nơi phía sau Sempere con rốt cuộc cũng tiễn chân một khách hàng, người đã chào tạm biệt anh. Nhận ra tôi, chàng trai mỉm cười và chào tôi với vẻ dè dặt thật ra là một kiểu khiêm nhường.

"Đúng lúc tôi đang nghĩ tới cậu, Martín. Mọi chuyện tốt chứ?”

“Không thể tốt hơn .”

“Có thể đọc được cả điều đó trên mặt cậu đây. Vậy thì vào thôi, chúng ta sẽ nhâm nhi một chút cà phê.”

Anh mở cửa hiệu sách rồi nhường tôi bước vào trước. Vào đến bên trong, tôi hít ngửi cái mùi hương thần kỳ của giấy, thứ mà chưa ai từng đóng lọ được, thật khó giải thích. Anh Sempere ra hiệu cho tôi theo anh đi vào phía sau hiệu sách, nơi anh đã chuẩn bị sẵn bình cà phê.

“Thế còn cha anh? Ông ấy thế nào? Lần trước gặp tôi thấy ông ấy khá xuống sức.”

Anh Sempere xác nhận điều đó như thể anh cảm thấy biết ơn vì câu hỏi của tôi. Tôi nhận ra có lẽ anh chẳng có ai để trò chuyện về việc đó.

"Đúng là đã có thời gian sức khỏe cha tôi tốt lên. Bác sĩ khuyến cáo cha tôi phải cẩn thận, với chứng đau thắt ngực, nhưng cha tôi lại nằn nì muốn làm việc còn nhiều hơn trước. Lắm lúc tôi phải nổi cáu, vì cha tôi tin chắc rằng nếu để hiệu sách vào tay tôi thì việc kinh doanh sẽ đổ bể. Sáng nay, lúc tôi thức dậy, tôi đã bảo cha tôi hãy chiều tôi bằng cách nằm yên trên giường và cả ngày hôm nay đừng có xuống làm việc. Thế mà, cậu có tin không? Ba phút sau đó, cha tôi đã ở phòng ăn, đang ngồi buộc dây giày.”

“Ông ấy là một người mang nhiều suy nghĩ cố hữu,” tôi thừa nhận.

“Ông ấy đầu bò đầu bướu thì có,” anh Sempere phản bác. “Vẫn may là bây giờ cha con tôi đã có người trợ giúp một tay, chứ không thì…”

Tôi tỏ vẻ ngạc nhiên và không biết gì, rất phù hợp với ngữ cảnh, dù hơi thiếu tự nhiên.

“Một cô gái,” anh Sempere giải thích. “Isabella. Chính vì việc này mà tôi nghĩ tới cậu. Tôi hy vọng cậu không thấy bất tiện với việc cô ấy ở đây vài giờ mỗi ngày. Lúc này, sự trợ giúp của cô ấy rất có ý nghĩa, nhưng nếu cậu phản đối thì…”

Tôi cố nín cười trước cái cách anh chàng liếm môi khi phát âm cái tên Isabella.

“Ồ không, tôi ủng hộ, chừng nào đó chỉ là chuyện tạm thời. Isabella là cô gái tốt bụng. Thông minh và chăm chỉ. Rất đáng tin. Chúng tôi rất hiểu nhau.”

“Ừm! Cô ấy kể cậu là một kẻ chuyên chế.”

“Thật sao?”

“Cô ấy còn đặt cho cậu một biệt danh: Ngài Hyde.”

“Đồ tiểu quỷ. Anh đừng để ý mấy chuyện đó. Anh thừa biết phụ nữ là thế nào mà.”

“Vâng, tôi biết chứ,” anh Sempere đáp với giọng hàm ý rằng anh biết nhiều thứ, nhưng lại chẳng có ý niệm gì về người phụ nữ đó.

“Isabella kể như thế về tôi, nhưng đừng có nghĩ cô ấy tha cho anh,” tôi đánh liều.

Anh chàng đổi nét mặt. Tôi để những lời nói của mình có thời gian gặm nhấm dần lớp vỏ dày bao bọc anh. Anh Sempere chìa cho tôi một tách cà phê với nụ cười vồn vã và vòng trở lại chủ đề thành công nhờ một câu đối đáp hẳn không thể có trong một vở kịch tồi.

“Có Chúa mới biết cô ấy có thể nói những gì về tôi!” anh buông lời.

Tôi đợi cho anh ở yên vài giây trong sự hồ nghi của mình.

“Anh muốn biết điều đó không?” tôi hỏi bằng giọng xởi lởi, giấu đi nụ cười sau tách cà phê.

Anh Sempere nhún vai.

“Cô ấy bảo anh là một người đàn ông tốt bụng và hào hiệp, rằng những người khác không hiểu anh vì anh hơi nhút nhát và rằng họ không tìm hiểu kỹ hơn, trong khi, tôi nói nguyên văn lời cô ấy nhé, anh có vẻ ngoài của một thanh niên hạng nhất và một tính cách quyến rũ.”

Anh cắn môi nhìn tôi, vẻ bàng hoàng.

“Tôi hơi đâu đi nói dối anh, Sempere thân mến. Thật ra, tôi rất vui khi anh nói đến chuyện này, vì tôi đã muốn nói với anh từ mấy hôm nay rồi, nhưng tôi không biết phải mở lời như thế nào.”

“Nói với tôi về chuyện gì?”

Tôi hạ giọng.

“Nói nhỏ giữa tôi và anh thôi nhé, Isabella muốn làm việc ở đây là vì cô ấy hâm mộ anh và tôi e là cô ấy thầm có cảm tình.”

Sempere nhìn tôi thăm dò, gần như sắp ngất.

“Nhưng là một tình yêu thuần khiết, phải không? Chú ý nhé! Về mặt tinh thần. Như tình yêu của nữ chính trong truyện của Dickens, anh hiểu chứ? Không phù phiếm, chẳng thơ trẻ. Tuy tuổi trẻ là vậy nhưng Isabella đã mang mọi điểm của một phụ nữ. Tôi dám chắc anh cũng nhận ra điều đó…”

“Đến giờ khi cậu nói ra điều ấy…”

"Và tôi không chỉ nói về sức cuốn hút hình thể của cô ấy, mà cả lòng tốt và nhan sắc ở cô ấy, những thứ đang chờ tới lúc bung tỏa để biến kẻ nào có may mắn chiếm lĩnh trở thành người đàn ông hạnh phúc nhất thế gian.”

Sempere ngượng nghịu.

“Hơn nữa, cô ấy còn giấu nhiều tài lẻ. Cô ấy nói được nhiều ngôn ngữ. Cô ấy chơi dương cầm hay tuyệt. Cô ấy biết tính toán như Isaac Newton. Và cuối cùng, cô ấy nấu ăn ngon thần sầu. Nhìn tôi đi này: tôi đã lên đến mấy ký từ đợt cô ấy làm việc cho tôi. Những món ăn sánh ngang tầm cỡ nhà hàng Tháp Bạc... Đừng có nói với tôi là anh không thấy như vậy nhé?”

“Thật ra, cô ấy không nói là cô ấy biết nấu ăn…”

“Tôi đang nói về cú sét đánh với cô ấy.”

“Ờ thì, thật ra…”

“Anh muốn sự thật sao? Cô gái trẻ này, tận sâu trong lòng, và bất chấp vẻ ngoài dữ dằn như cô hổ con chưa được thuần hóa, vốn rất dịu dàng và nhút nhát đến độ gần như thành bệnh. Là lỗi của các bà xơ tốt bụng, những người đã khiến người ta u mê đi vì những câu chuyện về địa ngục và những buổi dạy may vá. Trường học tự do muôn năm.”

“Thế nhưng, tôi thề là cô ấy luôn xem tôi như một tên ngốc,” Sempere cam đoan.

“Tất nhiên: đấy là điều không thể chối cãi. Anh Sempere thân mến, khi một người phụ nữ coi anh là tên ngốc, điều đó nghĩa là hoóc môn giới tính của cô ấy đang phát tiết.”

“Cậu chắc chứ?”

“Chắc như sự vững mạnh của ngân hàng Tây Ban Nha. Cứ tin tôi đi, tôi biết mình nói gì mà.”

“Cha tôi cũng nói y hệt như vậy. Vậy tôi phải làm gì?”

“À thì, còn tùy. Anh thích cô ấy chứ?”

“Tôi có thích cô ấy không ư? Tôi không biết. Làm sao ta biết được rằng...?”

“Đơn giản thôi. Anh có lén nhìn cô ấy không, và anh có khi nào muốn cắn cô ấy một cái không?”

“Cắn cô ấy ư?”

“Cắn vào mông cô ấy, ví dụ thế.”

"Cậu Martín!”

“Đừng có trốn tránh, đàn ông với nhau cả mà, và ai mà chẳng biết đàn ông chính là mắt xích còn thiếu giữa cướp biển và con lợn. Anh có thích cô ấy không, có hay không?”

“Ờ thì, Isabella là một cô gái hấp dẫn.”

“Còn gì nữa?”

“Thông minh. Dễ thương. Chăm chỉ.”

“Tiếp đi.”

“Và một con chiên Cơ Đốc ngoan đạo, tôi nghĩ thế. Tôi không phải người sùng đạo lắm, nhưng…”

“Nhưng hãy xem nhé, Isabella chăm dự lễ misa còn hơn cả que rảy nước phép. Đấy là do các bà xơ tốt bụng, tôi đã nói với anh rồi.”

“Nhưng cắn cô ấy thì không, ý nghĩ đó chưa từng lướt qua tâm trí tôi,” tôi thề với cậu.

“Nó chưa từng lướt qua đầu anh cho đến khi tôi nói với anh.”

“Tôi có cảm giác hơi thiếu tôn trọng khi nói về cô ấy theo kiểu đó, với lại, về bất kỳ người phụ nữ nào cũng vậy, và cậu nên thấy xấu hổ...,” anh Sempere phản đối.

“Mea culpa,” tôi vừa ngâm nga vừa giơ hai tay lên như thể đầu hàng. “Nhưng quan trọng gì chứ, mỗi người có cách thể hiện lòng sùng đạo riêng. Tôi là một kẻ lông bông hời hợt, từ đó tạo ra tính cách chó má ở tôi, nhưng còn anh, với aurea gravitas, anh là một người có cảm xúc bí ẩn và sâu sắc. Điều đáng kể là cô gái đó thích anh và đó là tình cảm đến từ hai phía.”

"Nói thật thì…”

“Điều có thật, ấy là mọi chuyện là như vậy và không khác đi, Sempere ạ. Anh là một người đáng kính và có trách nhiệm. Nếu là tôi, tôi sẽ chẳng đi đường vòng đâu, còn anh, anh không phải kiểu người đùa giỡn với những tình cảm cao quý và thuần khiết của một cô gái tuổi đương hoa. Tôi nhầm sao?”

“... tôi đồ là không.”

“Vậy thì, tới lúc rồi.”

“Lúc gì?”

“Anh không hiểu ư?”

“Không.”

“Cưa cẩm cô ấy.”

“Gì cơ?”

“Tới lúc tán tỉnh cô ấy rồi, hay gọi theo ngôn ngữ khoa học, thì đến lúc gáy rồi. Anh hiểu chứ, Sempere, vì cái lý do lạ lùng nào đó, hàng thế kỷ văn minh tự xưng đã đẩy chúng ta tới cảnh ngộ đàn ông không thể tấn công phụ nữ mà không có vài sự chuẩn bị hoặc bằng cách thẳng thừng cầu hôn họ. Trước tiên, cần phải tán tỉnh cô ấy đã.”

“Cầu hôn ư? Cậu điên à?”

“Theo tôi, giải pháp tốt nhất là - và về cơ bản, chắc chắn là anh nghĩ như vậy, dù lúc này anh chưa ý thức được - anh phải tự xoay xở, trong hôm nay, ngày mai hoặc ngày kia, tóm lại ngay khi anh hết chứng run tay này và ngay khi anh không còn ở cái tâm thế sợ bóng sợ gió nữa, để có thể mời Isabella, khi hết ca làm, tới một nơi nào đó sang trọng một chút, và ngay khi anh nhận ra hai người, một lần cho chốt, được sinh ra để dành cho nhau. Đến quán Bậc Tứ Cấp đi, ví dụ thế, ở đó vì keo kiệt, họ thường tiết kiệm điện, khiến ánh sáng rất tù mù, đúng kiểu bầu không khí hỗ trợ trong các tình huống tương tự. Anh hãy gọi cho cô gái trẻ phô mai trắng kèm nhiều mật ong, món khai vị đó tạo cảm giác ngon miệng, tiếp đó, vờ như không, anh mời cô ấy uống vài ngụm lớn rượu nho xạ, thứ sẽ bốc thẳng lên đầu, rồi anh đặt một bàn tay lên đầu gối cô ấy, làm cô ấy quay cuồng với những lời tán tụng mà anh giữ kín trong lòng bấy lâu, hơi bị quái chiêu đấy.”

“Nhưng tôi không biết gì về cô ấy, cũng không biết cô ấy thích gì, cả…”

“Những thứ cô ấy thích cũng giống như anh thôi. Sách vở, văn chương, mùi hương của những báu vật cha con anh đang cất giữ ở đây, và viễn cảnh có một thiên tình lãng mạn cùng chuyến phiêu lưu tình ái tương tự như những gì người ta viết trong các tiểu thuyết dài kỳ đăng báo. Điều cô ấy thích, đó là xua đuổi nỗi cô đơn và không phí hoài thời gian để hiểu ra rằng cái cuộc đời chó má này chẳng đáng một xu nếu chúng ta không có ai để chia sẻ cùng. Với chuyện này thì anh đã nắm điều cốt yếu rồi. Phần còn lại, anh sẽ học sau và rồi anh sẽ thấy thích.”

Sempere vẫn đăm chiêu, ánh mắt anh chuyển từ tách cà phê còn nguyên của mình sang kẻ nô bộc là tôi, người vẫn đang gượng gạo nở nụ cười chào hàng của kẻ môi giới chứng khoán.

“Tôi đang lưỡng lự không biết nên cảm ơn cậu hay tố cáo cậu với cảnh sát,” rốt cuộc anh tuyên bố.

Đúng lúc này, bước chân nặng nề của ông Sempere vọng tới từ hiệu sách. Vài giây sau đó, ông xuất hiện trên ngưỡng cửa gian sau và cau mày nhìn hai chúng tôi.

“Gì thế này? Không ai trông ngoài quầy, còn hai người thì ở đây tán dóc như thể hôm nay là ngày nghỉ lễ ấy nhỉ. Nếu có khách vào thì sao? Hay một kẻ trơ trẽn biết đâu lại hứng lên muốn trộm sách?”

Anh Sempere thở dài ảo não.

“Sợ gì chứ, ông Sempere, tôi nháy mắt nói với ông, sách là thứ duy nhất trên đời không ai lấy trộm.”

Một nụ cười đồng lõa tỏa sáng gương mặt ông. Anh Sempere tranh thủ lúc nghi binh để chuồn khỏi nanh vuốt của tôi và vội vã chạy ra hiệu sách. Cha anh đến ngồi cạnh tôi và hít ngửi tách cà phê cậu con trai để lại nguyên xi.

“Bác sĩ nói gì về tác động của cafein tới tim?” tôi hỏi.

“Ông bác sĩ của tôi không biết nổi mông nằm ở đâu, dẫu cầm cả atlas giải phẫu cơ thể người. Thế thì ông ta có thể biết gì về tim chứ?”

“Hơn bác là cái chắc,” tôi vừa đáp vừa đoạt tách cà phê khỏi ông.

“Tôi khỏe như bò mộng, Martín ạ.”

“Đầu bò đầu bướu, phải, bác đúng là như thế. Hãy cho cháu vinh dự đưa bác lên nhà và đặt bác xuống giường.”

“Giường á, nó chỉ thú vị khi người ta còn trẻ và có một bạn đồng hành tốt.”

“Nếu bác muốn có bạn đồng hành, cháu có thể tìm giúp bác, nhưng cháu không nghĩ tình trạng tim mạch của bác lúc này thật sự có lợi.”

“Martin ạ, ở tuổi tôi bây giờ, cơn hứng tình chỉ dừng ở mức ngấu nghiến một cái bánh flan và liếc trộm cổ áo trễ sâu của các bà góa thôi. Lúc này, điều khiến tôi bận lòng là vấn đề người kế nghiệp. Có bước tiến nào không?”

“Chúng cháu đang trong giai đoạn làm đất: cháu chỉ vừa gieo hạt thôi, vẫn còn phải xem xem thời tiết có thuận lợi và chúng ta có gì để gặt hái không. Hai, ba hôm nữa, cháu có thể cho bác biết đánh giá ở mức cao hơn, tầm sáu mươi đến bảy mươi phần trăm may mắn.”

Sempere mỉm cười, hài lòng.

"Cậu đã chơi một cú thật cao tay khi cử Isabella tới đây làm việc. Nhưng cậu không thấy con bé quá trẻ so với thằng con tôi sao?”

“Cho phép cháu nói thật nhé, cháu lại thấy anh ấy mới là kẻ non nớt đấy. Hoặc anh ấy đánh bài chuồn, hoặc Isabella sẽ nuốt sống anh ấy trong vòng năm phút, vẫn may là anh ấy dễ tính, vì nếu không thì…”

“Tôi có thể cảm ơn cậu bằng cách nào được nhỉ?”

“Bằng cách đi nằm. Nếu bác cần một bạn đồng hành khiến bác thích thú, thì hãy lấy một cuốn tiểu thuyết của Benito Pérez Galdos, như là Fortunata và Jacinta chẳng hạn.”

“Cậu nói đúng. Don Benito luôn biết tạo ép phê.”

“Ngay cả trong những lúc tuyệt vọng nhất. Vậy thì, lên giường thôi!”

Sempere đứng dậy. Ông di chuyển nặng nề và thở khó khăn, với tiếng thở khàn khàn khiến ta lạnh sống lưng. Tôi đỡ cánh tay ông để dìu đi, và tôi nhận ra làn da ông lạnh ngắt.

“Đừng sợ, Martín. Chỉ là vì cơ chế chuyển hóa ở tôi diễn ra hơi chậm thôi.”

“Cũng như cơ chế chuyển hóa Chiến tranh và hòa bình, theo như cháu thấy.”

“Ngủ một chút là tôi sẽ lại như mới.”

Tôi quyết định đưa ông lên tầng nơi hai bố con sống, ngay bên trên hiệu sách, và để yên tâm là ông Sempere đã yên ấm trong chăn. Chúng tôi phải mất tới mười lăm phút mới chật vật leo hết được đoạn cầu thang. Dọc đường, chúng tôi gặp một người hàng xóm, một giáo sư đáng mến tên là Anacleto, ông dạy ngôn ngữ và văn học Tây Ban Nha ở trường tu dòng Tên Caspe và đang về nhà.

“Cuộc đời hôm nay thế nào, anh Sempere thân mến?”

“Dốc đứng, anh Anacleto ạ.”

Được vị giáo sư giúp sức, tôi lên được tầng hai, Sempere thật sự đã treo hẳn vào cổ tôi.

“Nếu các ông cho phép, tôi sẽ nghỉ ngơi sau một ngày dài chiến đấu chống lại lũ linh trưởng là đám học trò của mình,” giáo sư tuyên bố. “Tôi nói với các ông điều này nhé, đất nước này rồi sẽ tan đàn xẻ nghé chỉ trong một thế hệ. Chúng sẽ xâu xé lẫn nhau như bầy chuột.”

Vẻ mặt Sempere tỏ ra với tôi khiến tôi hiểu rằng ông chẳng mấy tin vào mấy lời của ông Anacleto.

“Một gã tốt,” ông thì thầm, “nhưng chết đuối đọi đèn.”

Bước vào căn hộ, tôi bị tấn công bởi kỷ niệm về buổi sáng xa xôi ấy, khi tôi tới đây, bê bết máu, một bản Những kỳ vọng lớn lao cầm trên tay, và nơi Sempere khoác tay dìu tôi lên để pha cho tôi một cốc sôcôla nóng mà tôi đã uống hết trong lúc chờ bác sĩ, trong khi ấy ông nói với tôi những lời an ủi, lau sạch máu trên thân thể tôi bằng một chiếc khăn ấm và với sự nhẹ nhàng chưa ai từng thể hiện với tôi. Thời ấy, Sempere là một người đàn ông khỏe mạnh, tôi vốn coi ông như gã khổng lồ, theo mọi nghĩa của từ này, và tôi tin rằng nếu không có ông, hẳn tôi không thể sống sót khỏi những năm tháng khốn khó đó. Chẳng gì, hay gần như chẳng gì, còn lại từ sức sống ấy, khi tôi đỡ ông để giúp ông đi nằm và vùi ông dưới hai lớp chăn. Tôi lại ngồi cạnh rồi cầm lấy tay ông, không nói gì.

“Nghe này, nếu cả hai chúng ta phải bắt đầu màn khóc lóc sướt mướt, thì tốt hơn là cậu đi đi,” ông tuyên bố.

“Bác hãy tự chăm sóc mình. Bác hiểu ý cháu chứ?”

“Đừng lo, tôi sẽ nuông chiều bản thân.”

Tôi đồng ý rồi đi ra cửa.

“Martín?”

Tôi quay người trên ngưỡng cửa. Sempere nhìn tôi vẫn với vẻ âu lo như hôm tôi bị gãy mất vài cái răng cùng phần lớn sự ngây thơ của mình. Tôi bước ra khỏi cán hộ trước khi ông kịp hỏi xem chuyện gì đã xảy ra với tôi.

31

Một trong số những mánh riêng của nhà văn chuyên nghiệp mà Isabella học được từ tôi là nghệ thuật và sự thực hành thói trì hoãn. Mọi kẻ kỳ cựu trong nghề này đều biết rằng bất cứ mối bận tâm nào, dù là gọt bút chì hay đếm ruồi, đều được ưu tiên hơn hành động ngồi xuống bàn làm việc và đào sâu não bộ. Isabella đã thẩm thấu bài học căn bản này và, khi về nhà, thay vì tìm thấy cô bên bàn làm việc, tôi lại bắt gặp cô trong bếp, đang trau chuốt nốt khâu cuối cùng cho một bữa tối mà chỉ qua mùi thơm và vẻ ngoài cũng có thể đoán việc chuẩn bị đã tiêu tốn của cô nhiều giờ đồng hồ.

“Chúng ta có sự kiện gì cần ăn mừng à?” tôi hỏi.

“Vẻ mặt chú lúc này thật khiến cháu bất ngờ.”

“Mùi gì vậy nhỉ?”

“Thịt vịt ủ mỡ, lê bỏ lò và xốt sô cô la. Cháu tìm thấy công thức trong một cuốn sách dạy nấu ăn của chú.”

“Tôi làm gì có sách dạy nấu ăn.”

Isabella đứng dậy lấy cho tôi xem một tập sách khâu da mà cô đã để trên bàn. Tên sách: 101 công thức nấu ăn tuyệt vời nhất của ẩm thực Pháp, tác giả Michel Aragon.

“Đấy là chú tưởng thế thôi, ở dãy kệ cuối cùng trong thư phòng, cháu đã phát hiện ra cả đống sách cũ, trong đó có cả một cuốn về vệ sinh trong đời sống vợ chồng của bác sĩ Pérez- Aguado với những hình minh họa hết sức khêu gợi và những câu đại khái như ‘phụ nữ, do ý đồ của Đấng Tạo Hóa, không hề biết đến khoái cảm xác thịt, và thành tựu tinh thần và tình cảm của họ thăng hoa trong việc thực hiện thiên chức làm mẹ và làm việc nhàʼ. Trông chú có vẻ mặt của vua Solomon rồi đấy.

“Thế tôi có thể biết cô đang tìm thứ gì ở dãy kệ trong cùng không?”

“Cảm hứng. Và giờ thì cháu thấy rồi.”

“Trong lĩnh vực ẩm thực ư! Chúng ta đã thỏa thuận là cô cần phải viết hằng ngày, dù có hay không có cảm hứng.”

“Cháu đang đơ rồi. Đấy là lỗi tại chú, vì chú đã khiến cháu rối trí với cái chuyện làm hai công việc và lôi cháu vào những mưu đồ của chú với tâm hồn trong trắng của con trai ông Sempere.”

“Cô nghĩ là tốt đẹp lắm sao khi chế giễu một người đàn ông đang chết mê chết mệt cô?”

“Gì cơ?”

“Cô nghe hoàn toàn đúng đấy. Anh Sempere thú nhận với tôi rằng cô đã tước mất giấc ngủ của anh ấy. Nghĩa đen luôn. Anh ấy không ngủ, không ăn, không uống, thậm chí không thể đi tiểu nữa, chàng trai tội nghiệp, anh ấy nghĩ tới cô cả ngày lẫn đêm.”

“Chú hoang tưởng rồi.”

“Kẻ hoang tưởng là anh chàng Sempere tội nghiệp. Cô nên đi thăm anh ấy mới phải. Tôi chỉ thiếu nước sút thẳng quả bóng vào đầu anh ấy để kéo anh ấy ra khỏi nỗi đau khổ và u uẩn đang vây dồn.”

“Nhưng cháu thề là anh ta không để ý đến cháu!” Isabella phản đối.

“Vì anh ấy không biết cách mở lòng với cô và không biết phải dùng lời lẽ gì để khơi thông dòng cảm xúc trong mình. Đàn ông là như vậy. Chúng tôi chỉ là những kẻ nguyên thủy thô thiển.”

“Nhưng anh ta lại tìm ngay được những từ phù hợp mỗi khi trách cứ cháu nhầm lẫn lúc sắp xếp bộ Episodios Nacionales. Những lúc đấy, anh ta ăn nói trơn tru lắm.”

“Chuyện đó không liên quan. Một vài nhận xét về công việc của cô là một chuyện, ngôn ngữ bày tỏ sự mê đắm lại là chuyện khác.”

“Phi lý.”

“Trong tình yêu, chẳng có gì là phi lý hết, cô thư ký thân mến ạ. Để đổi chủ đề, tốt hơn hết hãy cho tôi biết khi nào chúng ta ăn tối.”

Isabella đã hao tổn tâm sức bày biện bàn ăn không kém gì lúc nấu nướng. Cô dùng số lượng đĩa, dao nĩa và ly cốc nhiều chưa từng thấy.

“Cháu không hiểu nổi sao chú có bao nhiêu món đồ đẹp đẽ như thế này mà lại không dùng tới. Tất cả cất hết trong rương, ở gian cạnh phòng giặt. Chỉ đàn ông mới có khả năng sống cái kiểu đó thôi.”

Tôi cầm lấy một con dao và xem kỹ nó dưới ánh sáng những ngọn nến được Isabella đặt rải rác trên mặt bàn trải khăn. Tôi hiểu ra những thứ này thuộc phần tài sản của Diego Marlasca và bỗng thấy mất ngon.

“Có gì không hợp ạ?” Isabella hỏi.

Tôi trấn an cô gái. Cô thư ký phục vụ hai đĩa đồ ăn và chờ đợi, trong lúc canh chừng tôi. Tôi nếm một miếng và mỉm cười, vẻ ưng ý.

“Rất ngon.”

“Hơi cứng thì phải, cháu nghĩ vậy. Theo công thức thì cần đun lửa liu riu cho nó chín kỹ, nhưng cái bếp này cứ chạy vọt từ cực này sang cực khác, hoặc lửa yếu quá, hoặc làm cháy mọi thứ, không sao mà chỉnh được mức nhiệt hợp lý.”

“Ngon mà,” tôi vừa nhắc lại vừa ăn hờ hững.

Isabella vẫn tiếp tục liếc rình tôi. Chúng tôi ăn trong im lặng, chỉ có bạn đồng hành là tiếng lách cách khi dao nĩa chạm vào đĩa sứ.

“Chú nói nghiêm túc đấy chứ, chuyện anh Sempere ấy?”

Tôi xác nhận mà không hề ngẩng mặt khỏi đĩa thức ăn.

“Anh ấy còn nói gì về cháu không?”

“Nói là cô có vẻ đẹp cổ điển, rằng cô thông minh, vô cùng nữ tính, vì anh ấy thì như thế, lạc hậu, và anh ấy cảm thấy giữa hai người có sự tương thông về tinh thần.”

Isabella nhìn xoáy vào tôi bằng ánh mắt sát thủ.

“Hãy thề là chú không bịa chuyện đi.”

Tôi đặt bàn tay phải lên cuốn sách nấu ăn rồi giơ tay trái lên.

“Tôi thề trên cuốn 101 công thức nấu ăn tuyệt vời nhất của ẩm thực Pháp.”

“Người ta thường thề bằng tay khác.”

Tôi đổi tay và lặp lại cử chỉ ban nãy, mặt trang trọng. Isabella thở dài.

“Thế cháu sẽ phải làm gì?”

“Tôi không biết. Các đôi tình nhân thường làm gì? Họ đi dạo, đi nhảy…”

“Nhưng cháu không có tình cảm với cái anh chàng đó.”

Tôi vẫn tiếp tục thưởng thức món vịt ủ mỡ, thờ ơ với ánh mắt khẩn nài của cô gái. Sau một lúc, Isabella đấm một cú xuống mặt bàn.

“Ít ra thì chú cũng làm ơn ngẩng cái mặt lên chứ. Tất cả là lỗi của chú.”

Tôi thong thả buông dao nĩa rồi chùi miệng bằng khăn ăn.

“Cháu sẽ phải làm gì?” Isabella nhắc lại câu hỏi.

“Còn tùy. Thế cô thích anh Sempere chứ, có hay không?”

Một thoáng ngờ vực thoảng qua gương mặt cô gái.

“Cháu không biết. Đầu tiên là anh ta hơi quá già so với cháu.”

“Anh ấy tầm tuổi tôi,” tôi nói rõ. “Cùng lắm thì hơn một hai tuổi gì đó. Hoặc ba.”

“Hoặc bốn, hoặc năm.”

Tôi thở dài.

“Anh ấy đang ở tuổi rực rỡ. Chúng tôi nhất trí với nhau ở một điểm là cô thích những người đàn ông chín chắn.”

“Đừng có giễu cháu.”

“Isabella này, không phải tôi khuyên cô…”

“Vậy đấy, như thế là tốt!”

“Để tôi nói hết đã. Đây là một phi vụ giữa anh Sempere và tôi. Nếu cô hỏi tôi thì tôi sẽ khuyên cô nên cho anh ấy một cơ hội. Vậy thôi. Nếu, trong mấy ngày tới, anh ấy có quyết tâm đi bước đầu tiên và mời cô, ví dụ thế, đi ăn trưa hay ăn tối, thì hãy nhận lời. Khi ấy, biết đâu hai người sẽ bắt đầu trò chuyện với nhau, làm quen nhau và trở thành bạn của nhau - hoặc có thể không. Sempere là một chàng trai tốt, sự quan tâm anh ấy dành cho cô là thuần khiết, và tôi dám nói với cô rằng nếu cô suy nghĩ kỹ thêm, thì biết đâu cả cô cũng vậy, từ tận đáy lòng, cô lại cảm thấy có cảm tình với anh ấy.”

“Chú bệnh thật rồi.”

“Nhưng Sempere thì không. Và không tôn trọng tình cảm cùng sự ngưỡng mộ anh ấy dành cho cô thì hẹp hòi quá. Mà cô thì đâu có hẹp hòi.”

“Cái này gọi là tống tình đấy.”

“Không, đó là cuộc đời.”

Isabella gườm gườm nhìn tôi. Tôi mỉm cười với cô gái.

“Ít nhất thì chú hãy cho cháu vinh hạnh được kết thúc bữa tối đã,” cô gái ra lệnh.

Tôi ăn sạch đĩa của mình, quẹt nốt phần xốt còn lại bằng bánh mì và thở dài khoan khoái.

“Có gì tráng miệng không?”

Sau bữa tối, tôi để kệ Isabella trầm ngâm đắm mình trong những ngờ vực và âu lo riêng ở hành lang rồi đi lên phòng làm việc. Tôi lấy ra bức ảnh Diego Marlasca mà Salvador đã cho mượn rồi đặt nó xuống dưới ánh đèn. Rồi tôi liếc nhìn một pháo đài nhỏ xây nên từ những cuốn lịch lốc, giấy ghi chép và sổ tay mà tôi đã tích trữ vì ông chủ. Hai tay tôi vẫn nguyên cảm giác lạnh lẽo truyền sang từ bộ đồ ăn của Diego Marlasca, và tôi gần như có thể hình dung ngay ra cảnh ông ta ngồi đó, đang thưởng thức cùng một tầm nhìn trông xuống những mái nhà của khu Ribera. Tôi lật một trang bất kỳ và bắt đầu đọc. Tôi thấy quen thuộc với những câu, từ vì chính mình đã viết ra chúng, nhưng cái tinh thần rối rắm nuôi dưỡng những câu từ ấy dường như xa xôi với tôi hơn bao giờ hết. Tôi buông rơi tờ giấy xuống sàn và ngước mắt lên thì bắt gặp hình ảnh phản chiếu của mình trên ô kính cửa sổ, hình ảnh phản chiếu của một kẻ xa lạ nổi bật trên bóng đêm xanh thẳm đang chôn vùi thành phố. Tôi hiểu đêm nay mình sẽ không làm việc nổi, sẽ không thể viết ra dù chỉ một câu mạch lạc cho ông chủ. Tôi tắt đèn bàn và cứ ngồi yên trong bóng tối: tôi lắng nghe tiếng gió táp vào các ô cửa sổ và tôi hình dung Diego Marlasca bốc cháy cuống cuồng lao xuống nước bể chứa, trong khi những bóng khí cuối cùng thoát ra khỏi miệng và thứ nước lạnh băng tràn ngập hai lá phổi ông ta.

Tôi thức giấc lúc tảng sáng, toàn thân đau nhức, rúm ró trên phô tơi phòng làm việc. Tôi trở dậy và nghe thấy tiếng răng rắc từ hai, ba khớp xương. Tôi lê lết đến bên cửa sổ và mở toang nó ra. Những ban công của khu phố cũ lấp lóa sương giá và một bầu trời màu tím tụ lại phía trên Barcelona. Trong tiếng chuông nhà thờ Santa Maria del Mar, một đám mây những đôi cánh đen cất cánh bay từ một chuồng bồ câu. Một cơn gió lạnh cắt cuốn theo mùi từ bến tàu và mùi tro than tỏa ra từ những ống khói trong khu phố.

Tôi xuống tầng hai và đi vào bếp để pha cà phê. Tôi liếc nhìn vào tủ tường thì chết sững. Từ khi Isabella đến đây sống, ngăn đồ dự trữ nhà tôi lúc nào trông cũng như tiệm bách hóa Quilez ở khu Rambla de Catalunya. Trong vô số đồ ngoại nhập khẩu từ tiệm tạp hóa của cha Isabella, tôi nhìn thấy một hộp thiếc trắng đựng bích quy Anh quốc phủ sôcôla và quyết định nếm thử. Nửa giờ sau, khi các mạch máu trong người tôi bắt đầu bơm đường và cafein, não bộ tôi cũng vào guồng hoạt động và trong óc tôi nảy ra cái ý nghĩ thiên tài là bắt đầu ngày mới bằng cách phức tạp hóa thêm chút nữa cuộc sinh tồn - giả sử là cái đó khả dĩ. Ngay khi đến giờ mở hàng, tôi sẽ tới thăm tiệm đồ phép và ảo thuật trên phố Princesa.

“Chú làm gì mà đứng đó giờ này?”

Giọng nói của lương tâm tôi, Isabella, đang quan sát tôi từ bậc cửa.

“Tôi ăn bích quy.”

Cô gái ngồi xuống bên bàn và tự rót cà phê. Trông cô có cái vẻ của người đã không chợp mắt suốt đêm qua.

“Bố cháu khẳng định đó là mác bánh quy yêu thích nhất của hoàng thái hậu Elizabeth.”

“Nó cũng tuyệt như bà ấy vậy.”

Isabella lấy một miếng bánh rồi nhấm nháp với vẻ lơ đễnh.

“Cô đã nghĩ đến việc sẽ làm gì hôm nay chưa? Về chuyện liên quan đến anh Sempere…”

Cô gái nhìn tôi với ánh mắt như có độc.

“Thế còn chú, chú định làm gì hôm nay? Lại mấy trò bịp cho mà xem, cháu dám chắc.”

“Vài cuộc hẹn.”

“Tốt.”

“Cái từ “tốt” đấy nghĩa là gì vậy: tán đồng hay chê trách?”

Isabella đặt tách cà phê xuống bàn rồi nhìn trực diện tôi, vẻ mặt như quan tòa dự thẩm.

“Tại sao chú chưa bao giờ nói về những gì chú đang làm với cái ông đó, ông chủ ấy?”

“Nhiều lý do, vì tốt cho cô thôi.”

“Tốt cho cháu. Đương nhiên rồi. Cháu mới ngớ ngẩn làm sao! Nhân tiện, cháu đã quên báo với chú là ông bạn thanh tra của chú có ghé đây hôm qua.”

“Grandes ư? Ông ta đi một mình à?”

“Không. Ông ta được hộ tống bởi hai cái tủ kem mang khuôn mặt chó dữ.”

Vừa nghĩ đến việc Marcos và Castelo đứng ở cửa nhà mình, dạ dày tôi đã thắt lại.

“Thế Grandes muốn gì?”

“Ông ta không nói.”

“Vậy ông ta bảo gì?”

“Ông ta hỏi cháu là ai.”

“Thế cô trả lời như thế nào?”

“Rằng cháu là bồ của chú.”

“Tuyệt.”

“Dù sao thì chuyện đó có vẻ khiến hai tên hộ pháp kia rất thích thú.”

Isabella lấy thêm một cái bánh quy rồi cho cả vào miệng. Trước vẻ cáu kỉnh của tôi, cô đột ngột ngừng nhai.

“Không nên nói thế ư?” cô vừa hỏi vừa phun ra một đám mây vụn bánh.

32

Một chùm ánh sáng mờ ảo rớt ra từ lớp áo choàng mây và thổi bùng lên màu sơn đỏ của mặt tiền cửa tiệm bán đồ ảo thuật trên phố Princesa. Mặt ngoài cửa tiệm được bảo vệ bởi một mái hiên bằng gỗ chế tác. Đằng sau các ô kính vuông trên cửa chính, thật khó nhìn rõ vào cảnh tối tăm bên trong, đầy những tấm màn nhung màu đen bao quanh các tủ kính bày mặt nạ và những đồ vật nho nhỏ mang hơi hướng phong cách Victoria, những bộ bài gian lận và những thanh kiếm giả, vài cuốn sách dạy ảo thuật và những bình pha lê trơn đựng những thứ chất lỏng đủ màu sắc được dán nhãn bằng tiếng La tinh và nhiều khả năng được đóng chai ở Albacete. Tiếng chuông ở cửa vào báo hiệu sự có mặt của tôi. Phía cuối tiệm, quầy thanh toán trống trơn. Tôi chờ vài giây trong lúc ngó nghiêng bộ sưu tập toàn đồ lạ mắt trong cái tiệm tả pí lù này. Tôi đang mê mải kiếm tìm khuôn mặt mình trên một tấm gương phản chiếu mọi thứ trong cửa tiệm, trừ tôi, thì nhận ra nơi khóe mắt một bóng người nhỏ thó vừa vén tấm màn phía sau tiệm.

“Một thứ hay ho đấy chứ, phải không thưa ông?” người đàn ông nhỏ thó với mái tóc hoa râm và ánh mắt sắc sảo cất tiếng.

Tôi xác nhận.

“Nó hoạt động như thế nào?”

“Tôi chịu. Nó mới được đưa tới đây vài ngày trước từ một tay sản xuất gương kỹ xảo ở Istanbul. Người sáng chế gọi nó là sự nghịch đảo trơ ì.”

“Cái đó nhắc ông một điều rằng mọi thứ đều chỉ là bề ngoài,” tôi nhận xét.

“Trừ ảo thuật. Tôi có thể giúp gì ông, thưa ông?”

“Ông là Damián Roures phải không?”

Người đàn ông nhỏ thó chậm rãi thừa nhận, không hề cau mày. Đôi môi ông ta phác một vẻ vui tươi mà, như chiếc gương kia, không phải là thứ dường như phải là: ánh nhìn lạnh lẽo và dè chừng.

“Có người đã gợi ý cho tôi về tiệm của ông.”

“Tôi có thể hỏi ông quý danh của con người đáng mến ấy chứ?”

“Ricardo Salvador.”

Nụ cười gượng gạo tắt ngấm .

“Tôi không biết ông ta vẫn còn sống đấy. Đã hai chục năm rồi tôi chưa gặp ông ta.”

“Và Irene Sabino?”

Roures vừa thở dài vừa buồn bã gật đầu. Ông ta vòng qua quầy thanh toán rồi đi ra cửa. Ông ta treo tấm biển “Đóng cửa” và xoay chìa khóa.

“Ông là ai?”

“Tôi tên là Martín. Tôi đang cố làm sáng tỏ những câu chuyện xung quanh cái chết của ông Diego Marlasca, người mà ông có quen biết.”

“Với tôi, những chuyện đó đã sáng tỏ nhiều năm rồi. Ông Marlasca đã tự sát.”

“Tôi lại có suy nghĩ khác về chuyện này.”

“Tôi không biết tay cảnh sát kia đã kể lể với ông những gì. Nỗi đau xót có thể tác động tới ký ức, thưa ông... Martín. Salvador, hồi còn làm cảnh sát, đã cố bán cái ý tưởng về một vụ mưu sát mà ông ta không hề có lấy một bằng chứng. Hồi đó ai cũng biết ông ta đã sưởi ấm chiếc giường lạnh lẽo cho bà góa Marlasca và rằng ông ta có ý đồ tự xưng anh hùng nhân chuyện đó. Và quả là như thế, cấp trên đã lôi ông ta về đúng vị trí và tống cổ khỏi ngành.”

“Ông ấy cho rằng có người muốn che giấu sự thật.”

Roures cười.

“Sự thật... Đừng có đùa tôi. Thứ người ta muốn che giấu, là vụ bê bối. Văn phòng luật sư Valera & Marlasca chõ mõm vào mọi thứ có trong nồi ninh của cả thành phố này. Chẳng ai có hứng mở cái vung che đậy một vụ như thế cả. Marlasca đã rời bỏ vị trí, công việc và nhà cửa để sống ẩn dật trong ngôi nhà ấy và làm gì ở đó thì chỉ Chúa mới biết. Bất cứ ai chỉ cần có một chút lương tri cũng có thể hình dung chuyện đó sẽ kết thúc không ra làm sao.”

“Điều đó đã không ngăn được các ông, ông và ông bạn Jaco, thúc đẩy cơn điên loạn trong ông ấy bằng những lời hứa hẹn rằng ông ấy có thể giao tiếp với thế giới bên kia trong những buổi sinh hoạt tâm linh.”

“Tôi chưa bao giờ hứa hẹn gì với ông ấy. Những buổi đó đơn thuần chỉ là một màn giải khuây. Ai mà chẳng biết thế. Ông không thể chụp mũ cho tôi được, tôi kiếm ăn lương thiện, tất cả chỉ có thế.”

“Thế còn Jaco bạn ông?”

“Tôi chỉ nói về những gì liên quan tới tôi. Tôi không chịu trách nhiệm về những gì có thể Jaco đã làm.”

“Vậy thì ông ta đã làm chuyện gì đó.”

“Ông muốn tôi nói gì với ông đây? Rằng cậu ấy đã dùng số tiền mà Salvador cứ khăng khăng cho rằng cậu ấy gửi vào một tài khoản bí mật ư? Rằng cậu ấy đã giết Marlasca và rằng chúng tôi đã qua mặt được tất cả ư?”

“Thế chuyện không phải như vậy sao?”

Roures nhìn tôi hồi lâu.

“Tôi không biết. Tôi chưa gặp lại cậu ấy từ ngày Marlasca chết. Tôi đã kể những gì mình biết cho Salvador và các cảnh sát khác. Tôi chưa từng dối trá. Chưa, chưa bao giờ. Nếu Jaco có mắc mớ chuyện nẫng tiền người khác, thì tôi cũng chưa từng biết chuyện đó và tôi chưa bao giờ được lợi lộc gì từ đó.”

“Ông có thể nói gì về Irene Sabino?”

“Irene yêu Marlasca. Cô ấy hẳn sẽ không bao giờ mưu toan điều gì có thể làm hại tới ông ấy.”

“Ông có biết giờ bà ấy ra sao không? Còn sống chứ?”

“Tôi nghĩ là còn. Có người cho tôi biết là cô ấy làm cho một tiệm giặt là ở khu Raval. Đó là một cô gái tốt. Quá tốt. Cô ấy tin vào những chuyện này. Đó là điều đã đánh gục cô ấy. Cô ấy thật tâm tin chúng.”

“Thế còn Marlasca? Ông ấy tìm kiếm điều gì trong thế giới đó?”

“Marlasca bị rơi vào một thứ kỳ lạ, đừng hỏi tôi đó là gì. Một thứ mà cả tôi lẫn Jaco đều không bán cho ông ấy, cũng không thể bán cho ông ấy. Tất cả những gì tôi biết, tôi đã nghe qua lời Irene. Có vẻ như Marlasca đã gặp ai đó mà tôi không biết - tin tôi đi, hồi đó tôi biết, và bây giờ vẫn biết mọi kẻ trong nghề - người đó đã hứa với ông ấy là nếu ông ấy hoàn thành một việc gì đó, nhưng tôi không biết là việc gì, thì ông ấy có thể giành lại con trai từ cõi chết.”

“Irene có tiết lộ người đó là ai không?”

“Cô ấy chưa bao giờ gặp người đó. Marlasca không cho phép cô ấy. Nhưng cô ấy đoán là Marlasca sợ.”

“Sợ gì?”

Roures tặc lưỡi.

“Marlasca hồi đó cho rằng ông ấy bị dính lời nguyền.”

“Ông hãy giải thích thêm đi.”

“Tôi nhắc lại với ông điều này. Ông ấy bị điên. Ông ấy tin chắc rằng có một thân thể xa lạ đã nhập vào ông ấy.”

“Gì cơ?”

“Một linh hồn. Một thứ ký sinh. Tôi không biết. Ông xem, trong cái nghề kiểu như này, ta vẫn gặp những người không còn hoàn toàn minh mẫn. Họ gặp bi kịch riêng, họ mất người yêu thương hoặc gia sản, và họ rơi xuống hố sâu. Não bộ là cơ quan mỏng manh nhất của cơ thể. Ông Marlasca chỉ còn một phần năng lực đánh giá, và chỉ cần trò chuyện tầm năm phút với ông ấy là có thể nhận ra. Chính vì thế mà ông ấy đến gặp tôi.”

“Và ông đã nói với ông ấy điều ông ấy muốn nghe.”

“Không. Tôi nói với ông ấy sự thật.”

“Sự thật của ông?”

“Sự thật duy nhất mà tôi biết. Tôi có cảm giác con người ấy thật sự đã rối loạn và tôi không muốn lợi dụng điều đó. Những việc như thế không bao giờ có kết cuộc tốt. Ở loại hình kinh doanh này, có một ranh giới không được phép vượt qua, nếu ta biết giữ mình. Nếu có người muốn tìm sự thư giãn, một chút xúc cảm hay sự an ủi từ thế giới bên kia, chúng tôi đón nhận họ và nhận thù lao cho dịch vụ đã cung cấp. Nhưng với người có vẻ đã bên bờ của sự mất lý trí, chúng tôi trả họ về nhà. Đó là một buổi diễn như thông thường. Điều chúng tôi muốn, là khán giả, chứ không phải những kẻ cuồng tưởng.”

“Một đạo làm nghề mẫu mực. Vậy thì, ông đã nói gì với Marlasca?”

“Tôi giải thích với ông ấy rằng đó là trò bịp, là truyện cổ tích. Tôi đã cam đoan với ông ấy rằng tôi là diễn viên kiếm sống bằng cách tổ chức các buổi sinh hoạt tâm linh dành cho những kẻ bất hạnh tội nghiệp đã đánh mất người thân yêu và cần có niềm tin rằng người thương, cha mẹ, bạn bè đang đợi họ ở thế giới bên kia. Tôi đã nhắc đi nhắc lại với ông ấy rằng chẳng có gì ở phía bên kia, chỉ là một sự trống rỗng bao la, rằng cõi trần thế này là tất cả những gì chúng ta có. Tôi đã khuyên ông ấy quên những linh hồn đó đi và hãy trở về nhà.”

“Thế ông ấy tin ông chứ?”

“Đương nhiên là không. Ông ấy thôi không đến tham gia những buổi đó nữa và đi tìm sự giúp đỡ ở nơi khác.”

“Ở đâu?

“Irene là người lớn lên trong khu lều bạt ở bãi biển Bogatell, và dù đã nổi danh khi đi nhảy và chơi bài ở Paralelo, thì cô ấy vẫn luôn thuộc về thế giới đó. Cô ấy kể với tôi rằng cô ấy đã dẫn Marlasca tới gặp một phụ nữ được người ta gọi là Phù thủy xứ Somorrostro, để thỉnh cầu bà ấy che chở Marlasca khỏi cái người mà ông ấy đang mắc nợ.”

“Irene có nói tên người đó không?”

“Tôi không nhớ nữa. Tôi nhắc lại với ông là họ không tới các buổi sinh hoạt tâm linh nữa.”

“Andreas Corelli?”

“Tôi chưa bao giờ nghe đến cái tên ấy.”

“Tôi có thể gặp Irene Sabino ở đâu?”

“Tôi đã nói với ông mọi điều mình biết rồi,” Roures bực bội đáp trả.

“Một câu hỏi cuối cùng thôi rồi tôi sẽ đi.”

“Tôi hy vọng đúng là như thế.”

“Ông có nhớ đã từng nghe Marlasca nhắc đến cái tên Lux aeterna chưa?”

Roures nhíu mày và lắc đầu.

“Cảm ơn sự giúp đỡ của ông.”

“Không có gì. Và nếu được, làm ơn đừng quay lại.”

Tôi đồng ý và đi ra phía cửa. Roures dõi mắt theo tôi, vẻ dè chừng.

“Khoan đã!” ông ta gọi với theo đúng lúc tôi chuẩn bị bước qua ngưỡng cửa sau tiệm.

Tôi quay người lại. Người đàn ông nhỏ thó quan sát tôi, vẻ do dự.

“Tôi nghĩ đã nhớ ra Lux aeterna là tên một văn bản tôn giáo chúng tôi từng dùng một lần trong các buổi sinh hoạt ở căn hộ trên phố Elisabets. Nó là một phần trong một bộ sách mỏng cùng thể loại, khả năng cao được mượn từ thư viện đồ bịp của công ty Tương Lai. Tôi không biết đó có phải là thứ ông đang nói đến không.”

“Ông có nhớ trong đó viết gì không?”

“Cộng sự của tôi, Jaco, biết rõ hơn tôi vụ này, chính cậu ấy là người chủ trì các buổi sinh hoạt. Nhưng nếu tôi nhớ không nhầm, Lux aeterna là một bài thơ về cái chết và bảy cái tên của Con trai Bình minh, Kẻ mang lại Ánh sáng.”

“Kẻ mang lại Ánh sáng ư?”

Roures mỉm cười.

“Lucifer.”

33

Trở ra phố, tôi đi lại con đường về nhà, lòng tự hỏi nên làm gì tiếp theo. Đi đến đoạn thông ra phố Montcada, tôi thấy ông ta. Thanh tra Grandes, đứng tựa lưng vào tường, đang hút thuốc và mỉm cười với tôi. Tôi giơ tay chào ông ta, rồi băng qua đường sang gặp.

“Tôi không biết anh lại quan tâm tới ảo thuật đấy, Martín.”

“Tôi cũng không biết là ông lại theo dõi tôi, thưa thanh tra.”

“Tôi không theo dõi anh. Nhưng anh vốn là người rất khó định vị, nên tôi đã quyết định là vì núi không tự đến chỗ tôi thì tôi sẽ tới chỗ núi vậy. Anh có năm phút rảnh để đi làm một ly chứ? Sở cảnh sát mời anh đấy.”

“Nếu thế thì... Hôm nay ông không có hộ tống à?”

“Marcos và Castelo vẫn ở sở làm công việc giấy tờ, nhưng tôi dám chắc là nếu tôi tiết lộ việc tới gặp anh, bọn họ sẽ chồm lên giành cơ hội ngay.”

Chúng tôi cùng đi xuống, men theo con đường chật chội bao quanh những ngôi nhà xây từ thời Trung cổ, tới tận quán El Xampanyet nơi chúng tôi tìm thấy một bàn sâu trong góc phòng. Một bồi bàn lăm lăm cái giẻ lau sặc mùi nước tẩy liếc mắt nhìn chúng tôi, và Grandes gọi hai ly bia cùng một đĩa phô mai Manche. Khi đồ nhắm được bưng tới, viên thanh tra chìa cái đĩa cho tôi, nhưng tôi từ chối lời mời của ông ta.

“Anh thứ lỗi nhé? Cứ đến giờ này là tôi đói ngấu.”

“Bon appétit.”

Grandes ngốn ngấu một miếng phô mai rồi liếm mép, mắt lim dim.

“Người ta không báo lại với anh là tôi qua thăm anh hôm qua à?”

“Tôi nhận được lời nhắn hơi trễ.”

“Dễ hiểu thôi. Nào, anh nói xem, cô gái đó thật sự rất xinh xắn. Cô ấy tên gì vậy?”

“Isabella.”

“Cô nhóc dễ thương! Có những người chẳng thấy buồn phiền gì. Tôi ghen tị với anh đấy. Nụ hồng xinh đẹp ấy bao nhiêu tuổi vậy?”

Tôi lừ mắt nhìn ông ta. Viên thanh tra mỉm cười thân thiện.

“Ngón tay út rỉ tai tôi là đợt này anh còn chơi trò thám tử. Anh không định để lại gì cho giới chuyên nghiệp ư?”

“Ngón tay út của ông tên là gì vậy?”

“Là ngón cái thì đúng hơn. Một trong các sếp của tôi là chỗ thân thiết với luật sư Valera.”

“Thế ông làm việc cho cả họ nữa?”

“Vẫn chưa, bạn thân mến. Anh biết tôi mà. Trường phái cũ. Danh dự và toàn bộ những thứ chết tiệt.”

“Đáng tiếc.”

“Ricardo Salvador tội nghiệp thế nào rồi? Anh có biết là tôi đã không còn nghe thấy cái tên ấy suốt hai mươi năm rồi không? Ai cũng tưởng anh ấy chết rồi.”

"Một sự tiên liệu vội vàng.”

“Anh ấy giờ ra sao?”

“Cô độc, bị phản bội và lãng quên.”

Viên thanh tra gật đầu chậm rãi.

“Điều đó khiến người ta nghĩ tới tương lai đang chờ đợi những người làm nghề này, phải không?”

“Tôi cược là trong trường hợp của ông thì mọi sự sẽ diễn tiến kiểu khác và con đường thăng tiến lên những tầng cao hơn trong ngành cảnh sát của ông cũng chỉ là vấn đề hai hay ba năm nữa thôi. Tôi thấy ông sẽ thành giám đốc sở khi chưa tới tuổi bốn mươi lăm, hôn tay các giám mục và tướng quân trong đám rước ngày lễ Mình Thánh và Máu Chúa Ki tô.”

Grandes lạnh lùng đồng ý, lờ đi cái giọng mỉa mai.

“Nhân nói chuyện hôn tay, anh có biết chuyện gì xảy ra với anh bạn Vidal của anh không?”

Grandes không bao giờ khởi đầu câu chuyện mà không giấu một quân át chủ bài trong tay áo. Ông ta mỉm cười nhìn tôi, thưởng thức nỗi âu lo của tôi.

“Ý ông là chuyện gì?” tôi lầm rầm.

“Có vẻ như đêm hôm trước, vợ anh ta toan tự sát.”

“Cristina ư?”

“Phải, anh quen cô ấy…”

Tôi thậm chí còn không ý thức được là mình đã bật dậy và hai tay đang run lẩy bẩy.

“Bình tĩnh nào. Bà Vidal vẫn ổn. Chỉ sợ hãi thôi. Có vẻ cô ấy đã dùng quá liều cồn thuốc phiện... Xin anh đấy, Martín, anh ngồi xuống đi. Làm ơn.”

Tôi tuân lệnh. Dạ dày co thắt và chỉ còn là một bọc đinh.

“Chuyện xảy ra khi nào?”

“Cách đây hai, ba hôm.”

Hình ảnh Cristina trở lại trong ký ức tôi, giơ tay vẫy chào tôi qua cửa sổ biệt thự Helius cách đây vài ngày, trong khi tôi lẩn tránh ánh mắt nàng rồi quay lưng lại với nàng.

“Martín?” viên thanh tra vừa gọi vừa huơ huơ bàn tay trước mắt tôi như thể ông ta sợ tôi sẽ đi mất.

“Gì vậy?”

Viên thanh tra quan sát tôi như thể ông ta đang thật sự thấy lo.

“Anh có chuyện gì cần nói với tôi không? Tôi biết anh không tin tôi, nhưng tôi rất muốn giúp anh.”

“Ông vẫn tin là tôi đã giết Barrido và cộng sự sao?”

Grandes đáp không.

“Tôi chưa bao giờ tin điều đó, nhưng một số người khác lại muốn chuyện là như vậy.”

“Nếu vậy thì tại sao lại điều tra tôi?”

“Yên tâm đi. Tôi không điều tra anh, Martín ạ. Tôi chưa từng làm điều đó. Cái ngày mà tôi bắt tay vào làm việc đó, anh sẽ biết thôi. Trước mắt, tôi quan sát anh. Vì tôi thấy anh dễ mến và vì tôi sợ sẽ thấy anh rơi vào một trò bẩn thỉu. Tại sao lại không tin tưởng tôi và kể tôi nghe có chuyện gì đã xảy ra?”

Ánh mắt chúng tôi giao nhau và, trong một thoáng, tôi đã định thú nhận tất cả với ông ta. Lẽ ra tôi đã làm thế, nếu biết mọi chuyện bắt đầu từ đâu.

“Chẳng có gì xảy ra cả, thanh tra ạ.”

Grandes gật đầu rồi nhìn tôi chòng chọc với vẻ thương hại, hoặc cũng có thể chỉ là thất vọng. Ông ta uống nốt ly bia rồi bỏ vài đồng xu lên mặt bàn. Ông ta vỗ vào lưng tôi rồi đứng dậy.

“Chú ý nhé, Martín. Chú ý tới những nơi anh đặt chân đến. Không phải ai cũng đánh giá về anh giống như tôi đâu.”

“Tôi sẽ ghi nhớ.”

Đã gần giữa trưa khi tôi về tới nhà, không sao xua khỏi đầu mấy lời đề nghị của viên thanh tra. Tôi chầm chậm leo từng bậc cầu thang, như thể tâm hồn đang đè nặng bước chân tôi. Tôi mở cửa tầng, lòng lo sợ sẽ phải đối diện với Isabella đang lên cơn trò chuyện. Sự im lặng ngự trị khắp ngôi nhà. Tôi làm một vòng hành lang, tới tận đoạn hành lang cuối thì thấy cô gái ở đó, ngủ thiếp trên tràng kỷ, một cuốn sách để mở trên ngực, một trong số các tiểu thuyết cũ của tôi. Tôi không thể ngăn mình mỉm cười. Nhiệt độ trong nhà đã giảm xuống đáng kể trong những ngày mùa thu này, và tôi sợ cô bị cảm lạnh. Đôi khi cô vẫn làm việc nhà với cái khăn san len trên vai. Tôi định vào phòng Isabella tìm khăn đắp cho cô, mà không làm cô thức giấc. Cửa phòng để mở hé, và dù đang ở nhà mình, tôi vẫn chưa bao giờ khám phá căn phòng đó từ khi Isabella chuyển vào, đến nỗi tôi bỗng dưng cảm thấy ngượng ngùng. Tôi thấy ngay cái khăn san được gấp để trên một ghế tựa. Thứ mùi dịu nhẹ phảng phất hương chanh của Isabella lẩn khuất trong phòng. Giường ngủ vẫn chưa dọn. Tôi cúi xuống để vuốt phẳng ga giường và tấm chăn, vì tôi nhận ra rằng khi tự nhận về mình cái công việc kiểu như dọn dẹp này, tôi luôn kiếm được vài điểm trong thang đánh giá của cô thư ký.

Khi ấy tôi phát hiện ra mấy tờ giấy bị rơi kẹt giữa đệm và giát giường. Mép một tờ giấy thò lên qua lớp ga. Tôi rút nó ra thì lôi được cả một xấp. Sau khi kéo hết cả xấp giấy ra, tôi có trong tay thứ thực ra là khoảng chục cái phong bì màu lam được buộc lại bằng một dây ruy băng. Cảm giác ớn lạnh xâm chiếm tôi, nhưng tôi cố đẩy lùi nó. Tôi tháo nút thắt và cầm lấy một phong bì. Trên đó viết tên tôi và địa chỉ của tôi. Mặt sau chỉ ghi một cái tên đơn giản: Cristina.

Tôi ngồi xuống giường, lưng quay lại với cửa phòng, và kiểm tra ngày gửi. Bức đầu tiên cách đây nhiều tuần, bức cuối cùng mới cách đây ba ngày. Tất cả đều đã được mở. Tôi nhắm mắt và có cảm giác những lá thư tuột khỏi tay mình. Lúc này, tôi nghe thấy tiếng thở của cô gái phía sau mình, bất động, trên ngưỡng cửa.

“Thứ lỗi cho cháu,” Isabella thì thầm.

Cô từ từ tiến lại và quỳ xuống nhặt thư, từng lá một. Nhặt xong hết, cô đưa chúng cho tôi với vẻ chết lặng.

“Cháu làm như thế là để bảo vệ chú.”

Đôi mắt cô ầng ậng nước và cô đặt một tay lên vai tôi.

“Cút đi!” tôi gào lên.

Tôi xô cô ra rồi đứng dậy. Isabella buông người xuống đất, rên rỉ như thể có ngọn lửa nào đang thiêu đốt cô từ bên trong.

“Cút khỏi đây ngay!”

Tôi ra khỏi nhà mà không buồn đóng cửa lại. Ra tới phố, tôi phải đối mặt với một thế giới toàn những mặt tiền nhà, những khuôn mặt lạ lẫm và xa xôi. Tôi lang thang vô định, thờ ơ với cái lạnh và cơn gió cuốn theo màn mưa bắt đầu táp xuống thành phố như hơi thở của một lời nguyền.

34

Xe điện dừng lại trước cửa vào tháp Bellesguard, nơi thành phố kết thúc dưới chân ngọn đồi. Tôi đi về phía cửa vào nghĩa trang Sant Gervasi, bước theo lối mòn tạo ra từ thứ ánh sáng màu vàng mà đèn xe điện rọi vào giữa màn mưa. Những bức tường nghĩa địa dựng đứng cao tới năm chục mét, như một pháo đài cẩm thạch mà trên đó nhô lên một rừng tượng có màu bão tố. Tới tường bao, tôi tìm được một chòi canh nơi một người quản trang co ro trong chiếc áo bành tô đang giơ hai tay sưởi ấm trên một lò than. Khi tôi đột ngột bước ra từ màn mưa, y giật mình. Y dò xét tôi vài giây rồi mở cổng cho tôi.

“Tôi đang tìm khu mộ của nhà Marlasca.”

“Chỉ chừng nửa tiếng nữa là trời tối rồi. Anh nên quay lại vào hôm khác.”

“Ông chỉ cho tôi khu mộ đó ở đâu sớm chừng nào thì tôi sẽ chuồn đi sớm chừng ấy.”

Người quản trang tìm kiếm trong một danh sách rồi giơ ngón tay chỉ cho tôi khu mộ đó trên tấm sơ đồ dán trên tường. Tôi rời đi mà không cảm ơn y.

Tôi không mất nhiều công đã tìm thấy khu mộ gia đình đó giữa thành trì những nấm mộ và lăng tẩm chen chúc nhau bên trong tường bao nghĩa địa. Công trình được dựng trên một bệ đá cẩm thạch. Theo phong cách hiện đại, nó mang hình kiểu vòm cung được tạo nên từ hai cầu thang lớn bố trí theo kiểu trong nhà hát dẫn vào một hành lang có hàng cột chống, bên trong mở ra một sân trong toàn bia mộ. Hành lang được che bằng một mái vòm, phía trên mái vòm này đặt một bức tượng cẩm thạch đen. Khuôn mặt bức tượng giấu sau một lớp voan, nhưng càng tiến lại gần, viên lính canh gác thế giới bên kia ấy lại càng khiến ta có cảm giác đang quay mặt dõi theo ta. Tôi leo lên một bên cầu thang và, khi vào tới đầu hành lang, tôi dừng bước nhìn lại phía sau. Những ngọn đèn trong thành phố lấp lóa, xa xăm, xuyên qua màn mưa.

Tôi tiến vào hành lang. Ngay giữa đó chình ình bức tượng một phụ nữ ôm chặt cây thánh giá với vẻ cầu xin. Gương mặt bà biến dạng vì những cú đánh, người ta sơn mắt môi bà màu đen, khiến bà mang vẻ một loài ăn thịt. Đó không phải dấu hiệu duy nhất của sự uế tạp trong lăng mộ này. Những bia mộ mang dấu vết của thứ dường như là dấu ấn hay vết cào xước bởi một vật nhọn, và một số bia mộ còn phô bày những hình vẽ tục tĩu và những lời lẽ không đọc nổi trong ánh sáng chập choạng. Mộ phần Diego Marlasca nằm phía cuối. Tôi bước lại đó và đặt tay lên bia đá. Tôi lấy bức ảnh Marlasca mà Salvador giao phó cho mình và kiểm tra.

Tôi đang xem thì nghe thấy tiếng bước chân trên cầu thang. Tôi cất bức ảnh đi rồi quay người về phía cửa vào hành lang. Những bước chân ngừng lại, và tôi chỉ còn nghe thấy tiếng mưa rơi táp vào đá. Tôi từ từ đi về phía đó. Tôi nhìn thấy dáng người đó, từ sau lưng, đang ngắm nhìn thành phố phía xa. Đó là một phụ nữ mặc đồ trắng, đầu đội mũ trùm. Người phụ nữ từ từ quay đầu lại và nhìn tôi. Bà ta mỉm cười. Dù bao năm tháng đã qua, tôi vẫn nhận ra bà ta ngay. Irene Sabino. Tôi tiến một bước về phía bà ta, thì đột ngột nhận ra có ai đó sau lưng mình. Cú đánh vào gáy khiến tôi chỉ thấy một ánh chớp trắng. Tôi khuỵu gối xuống. Một giây sau, tôi ngã gục trên mặt đá cẩm thạch róc rách nước chảy. Một bóng đen hiện ra trong màn mưa. Irene cúi xuống bên tôi. Bàn tay bà ta đặt lên mặt tôi và sờ nắn chỗ tôi bị đánh. Khi bà ta rút tay lại, những ngón tay bà ta vấy máu. Bà ta vuốt ve khuôn mặt tôi. Thứ cuối cùng tôi nhận ra được trước khi bất tỉnh là Irene Sabino từ từ giở con dao cạo ra và những giọt mưa bàng bạc chảy trên lưỡi dao trong lúc bà ta hạ con dao xuống tôi.

Ánh sáng chói lòa của ngọn đèn buộc tôi phải mở mắt. Khuôn mặt người quản trang nhìn tôi, hoàn toàn không cảm xúc. Tôi định chớp mắt thì một cơn đau bùng lên từ gáy và xẹt qua não bộ.

“Còn sống?” người quản trang hỏi, không thể hiện rõ câu hỏi dành cho tôi hay chỉ đơn thuần là một câu hỏi tu từ.

Tôi rên rỉ.

“Còn. Nếu ông đang nghĩ đến việc quẳng tôi xuống cái hố nào, thì lỡ việc rồi.”

Người quản trang giúp tôi đứng dậy. Từng xăng ti mét với tôi đều như một cú gí lửa vào đầu.

“Chuyện gì đã xảy ra vậy?”

"Chính anh phải nói cho tôi biết điều đó chứ. Đến giờ đóng cửa nghĩa trang cách đây một tiếng, nhưng vì không thấy anh trở ra nên tôi tới đây xem xét tình hình thì thấy anh nằm gục như một gã say.”

“Thế còn người phụ nữ?”

“Người phụ nữ nào?”

“Họ có hai người.”

“Hai người phụ nữ á?”

Tôi thở dài, ra dấu phủ định.

“Ông giúp tôi đứng thẳng dậy được không?”

Với sự trợ giúp của tay quản trang, tôi đã đứng dậy được. Chính khi ấy tôi cảm thấy bỏng rát và nhận ra áo sơ mi của mình hở toang hoác. Mấy vết cứa nông xẻ rãnh thân trên tôi.

“Này, anh trông có vẻ bị thương nặng đây…”

Tôi khép chặt áo bành tô rồi lần sờ túi trong. Bức ảnh Marlasca đã biến mất.

“Ông có điện thoại không, trong chòi canh ấy?”

“Sao không phải là một nhà tắm hơi nhỉ?”

"Ít nhất thì ông có thể giúp tôi đi tới tháp Bellesguard để tôi gọi một chiếc taxi chứ?”

Tay quản trang càu nhàu rồi xốc nách tôi.

“Tôi đã bảo là anh nên quay lại vào một hôm khác rồi mà,” y nói, vẻ cam chịu.

35

Trời đã gần nửa đêm khi rốt cuộc tôi cũng về tới nhà. Vừa mở cửa tôi nhận ra ngay là Isabella đã rời đi. Tiếng bước chân tôi trong hành lang vọng ra kiểu khác. Tôi chẳng mất công bật đèn đóm lên làm gì. Tôi tiến sâu vào bóng tối và đi tới nơi từng là phòng của cô gái. Isabella đã dọn dẹp nhà cửa và sắp xếp lại mọi thứ. Chăn ga được gấp cẩn thận đặt trên một cái ghế tựa, nệm để trần. Mùi hương của cô vẫn bảng lảng quanh đây. Tôi tới sảnh và ngồi xuống bên chiếc bàn làm việc mà cô thư ký của tôi từng dùng. Cô đã gọt sẵn bút chì, bày biện đúng vị trí trong một cái lọ. Những xấp giấy trắng được xếp ngay ngắn trên một cái khay. Bộ đồ bút lông tôi tặng cô được đặt ở một đầu bàn. Chưa bao giờ ngôi nhà lại có vẻ trống vắng với tôi đến vậy.

Vào phòng tắm, tôi cởi bộ quần áo sũng nước rồi cho cồn và một miếng gạc đắp lên gáy. Cơn đau đã thuyên giảm và chỉ còn là tiếng đập nặng nề cùng một cảm giác chung chung không quá khác với cảm giác đắng chát trong miệng. Nhìn trong gương, những vết cứa trên ngực tôi trông giống những đường vạch bằng bút lông. Chúng sạch và nông, nhưng rát vô cùng. Tôi lấy cồn lau chúng, hy vọng không bị nhiễm trùng.

Tôi lên giường và đắp hai, ba lớp chăn kín lên tận cổ. Những phần thân thể duy nhất không khiến tôi thấy đau là những phần đã bị cái lạnh và nước mưa làm cho tê cóng đến mức lột sạch mọi cảm giác khỏi chúng. Tôi vừa đợi hơi ấm trở lại vừa lắng nghe cái im lặng tê tái, cái im lặng làm nên từ sự thiếu vắng và trống rỗng đang nhấn chìm ngôi nhà này. Trước khi rời đi, Isabella đã để bó thư của Cristina trên bàn ngủ. Tôi thò tay lấy bâng quơ một bức. Nó được gửi cách đây hai tuần.

David thân yêu,

Từng ngày trôi qua và em vẫn cứ viết cho anh những lá thư mà em đồ rằng anh thà không hồi đáp còn hơn, giả sử là anh có mở chúng. Em đã đến nước tự nhủ rằng em viết chúng chỉ cho riêng mình em, để giết chết nỗi cô đơn và để tin rằng, trong giây lát, em có anh bên mình. Mỗi ngày em đều tự hỏi anh giờ ra sao, anh đang làm gì.

Có lúc em nghĩ anh đã rời Barcelona để rồi không trở về nữa và em hình dung anh ở một nơi xa lạ vây quanh là những con người không quen biết, bắt đầu một cuộc sống mới mà em sẽ không bao giờ biết được nó như thế nào. Hay có lúc em lại nghĩ anh vẫn còn ghét em, rằng anh đã hủy bỏ những lá thư này và rằng anh những muốn không bao giờ biết đến chúng. Em không giận anh. Thật lạ là khi ta cô đơn, ta dễ dàng trút bầu tâm sự ra một tờ giấy những điều ta sẽ không dám nói với ai đó khi đối diện.

Mọi chuyện với em không mấy dễ chịu. Pedro tốt bụng và biết cảm thông đến nỗi đôi lúc em phát bực vì sự kiên nhẫn và cái ý nguyện muốn làm em hạnh phúc của anh ấy, thứ mà chỉ dẫn đến một kết quả duy nhất là em còn cảm thấy mình khốn khổ hơn. Với Pedro, em biết được là con tim mình trống trải, rằng em không xứng đáng được người khác yêu thương. Hầu như cả ngày anh ấy đều quanh quẩn bên em. Anh ấy không muốn để em một mình.

Mỗi ngày em đều mỉm cười và nằm chung giường với anh ấy. Khi anh ấy hỏi em có yêu anh ấy không, em trả lời rằng có, và khi em nhìn thấy sự thật phản chiếu trong đôi mắt anh ấy, em những muốn chết đi. Anh ấy chưa bao giờ trách móc em. Anh ấy nói nhiều tới anh. Anh ấy nhớ anh. Thậm chí em còn có lúc nghĩ rằng người mà anh ấy yêu thương nhất trên đời này, đó chính là anh. Em thấy anh ấy già đi, đơn độc, bên sự đồng hành tệ hại nhất, là sự đồng hành của em. Em không có tham vọng tin rằng anh sẽ tha thứ cho em, nhưng nếu em có mong mỏi điều gì đó trên trái đất này, thì đó là anh hãy tha thứ cho anh ấy. Em không đủ quý giá để khiến anh phải chối bỏ tình bạn và mối giao tình với anh ấy.

Hôm qua, em đã đọc xong một cuốn sách anh viết. Pedro có đủ tác phẩm của anh và em đọc chúng bởi đó là cách duy nhất để em cảm thấy gần bên anh. Đó là một câu chuyện buồn và lạ lùng, hai con rối gãy bị bỏ rơi trong một gánh xiếc rong, nội trong một đêm bỗng sống động khi biết rằng chúng sẽ chết lúc ngày rạng. Khi đọc câu chuyện ấy, em có cảm giác đó là chuyện về chúng ta.

Cách đây vài tuần, em mơ thấy mình gặp lại anh, rằng em và anh gặp nhau trên phố nhưng anh không còn nhớ gì về em. Anh mỉm cười với em và hỏi tên em. Anh không biết gì về em. Anh không oán hận em. Đêm nào cũng vậy, khi Pedro thiếp ngủ bên cạnh, em lại nhắm mắt và em cầu xỉn ông trời và địa ngục cho em được lặp lại giấc mơ ấy vào ngày mai, hoặc có thể là ngày kia, em sẽ vẫn viết thư cho anh để nói với anh rằng em yêu anh, dù điều đó chẳng có ý nghĩa gì với anh.

CRISTINA

Tôi buông rơi lá thư, không thể nào đọc tiếp. Ngày mai sẽ là một ngày khác, tôi nghĩ. Khó lòng tệ hơn hôm nay được. Tôi không tài nào hình dung nổi những vui thú của ngày hôm nay vẫn chẳng là gì, nếu so với những gì sắp xảy tới. Tôi hẳn đã ngủ được thêm đôi tiếng thì lúc đầu giờ sáng, tôi giật mình thức giấc. Có người đập cửa ầm ầm. Tôi mất mấy giây mất phương hướng trong bóng tối, tìm kiếm dây công tắc. Tiếng đập cửa tăng lên gấp đôi. Tôi bật đèn, bước xuống giường và đi ra cửa. Tôi nhìn qua lỗ nhòm cửa. Ba khuôn mặt trong ánh chập choạng của thềm nghỉ cầu thang. Thanh tra Grandes, đứng sau ông ta là Marcos và Castelo. Cả ba đều dán mắt vào lỗ nhòm cửa. Tôi hít thở sâu nhiều lần rồi mới mở cửa.

“Chào buổi tối, Martín. Xin lỗi vì đến đây giờ này.”

“Thế bây giờ là mấy giờ vậy?”

“Giờ khẩn cấp, đồ ngốc ạ,” Marcos càu nhàu, giật mất khỏi Castelo một nụ cười hẳn có thể dùng làm lưỡi dao cạo cho tôi.

Grandes ra vẻ không đồng tình với hai thuộc cấp và thở dài.

“Hơn ba giờ sáng một chút,” ông ta đáp. “Tôi vào được chứ?”

Đến lượt tôi thở dài, ngán ngẩm, nhưng tôi nhường lối cho ông ta. Viên thanh tra ra hiệu cho hai thuộc cấp đợi ngoài thềm nghỉ, Marcos và Castelo miễn cưỡng tuân lệnh và nhìn tôi với ánh mắt như loài bò sát. Tôi sập cửa ngay trước mũi họ.

“Với hai tay này, anh nên dịu dàng hơn,” Grandes khuyên tôi, có vẻ rất dễ chịu khi bước vào hành lang.

“Xin ông cứ tự nhiên như ở nhà…”

Tôi trở vào phòng ngủ và khoác lên người thứ đầu tiên vớ được, tức là bộ đồ bẩn thỉu vứt bừa trên ghế. Khi trở ra hành lang, tôi không thấy dấu vết Grandes đâu nữa.

Tôi ra sảnh thì thấy ông ta ở đó, đang ngắm nhìn qua cửa sổ những đám mây bò trên các sân thượng.

“Thế còn nụ hồng?” ông ta hỏi.

“Ở nhà cô ấy.”

Grandes mỉm cười quay lại.

“Anh thật khôn ngoan: anh không ban cho họ chỗ trọ toàn thời gian,” ông ta tuyên bố trong lúc chỉ tay vào một cái ghế bành. “Anh ngồi đi.”

Tôi buông mình xuống ghế bành. Grandes vẫn đứng, săm soi tôi chằm chằm.

“Sao nào?” tôi cất tiếng hỏi sau một lúc.

“Mặt mũi anh trông tệ lắm, Martín. Anh bị đánh à?”

“Tôi bị ngã.”

“À phải. Tôi nghĩ tôi biết hôm nay anh có tới một cửa hàng đồ ảo thuật, thuộc sở hữu của Damián Roures, trên phố Princesa.”

“Ông thấy tôi ra khỏi đó lúc trưa mà. Câu hỏi của ông là có ý gì?”

Grandes quan sát tôi, vẻ thản nhiên.

“Hãy lấy áo choàng và khăn, hoặc bất cứ thứ gì anh muốn. Trời lạnh đấy. Chúng ta tới đồn.”

“Tại sao?”

“Cứ làm những gì tôi bảo.”

Một xe cảnh sát đợi sẵn chúng tôi ở đường Paseo del Born. Marcos và Castelo sỗ sàng tống tôi lên xe rồi ngồi kẹp hai bên như miếng xăng uých.

“Quý ông ổn định chỗ ngồi rồi chứ?” Castelo vừa hỏi vừa huých cùi chỏ vào mạng sườn tôi.

Viên thanh tra ngồi đằng trước, bên cạnh ghế lái. Không ai hé răng nửa lời suốt năm phút đi dọc con phố Layetana vắng vẻ chìm trong màn sương mù màu đất son. Tới đồn cảnh sát trung tâm, Grandes bước vào trong luôn mà không đợi. Marcos và Castelo giữ tôi, mỗi người một bên cánh tay như thể họ muốn bóp nát xương cốt tôi và lôi tôi vào một mê cung cầu thang, hành lang, xà lim, tới tận một căn phòng không cửa sổ xộc lên mùi mồ hôi và nước tiểu. Ở giữa, có một cái bàn đã mọt và hai cái ghế xộc xệch. Một bóng đèn không chao lủng lẳng buông xuống từ trần nhà, và mặt sàn có hình như một cái thau mà chính giữa mở toang hoác một tấm vỉ thoát nước. Lạnh dữ dội. Trước khi tôi kịp định thần, cánh cửa đã đóng sập sau lưng tôi. Tôi nghe tiếng bước chân đi xa dần. Tôi đã đi cả chục vòng quanh gian ngục này, rồi buông mình xuống một trong hai cái ghế ọp ẹp. Suốt một giờ tiếp theo, ngoại trừ tiếng thở của bản thân, tiếng cọt kẹt của cái ghế và tiếng vọng của dòng nước róc rách chẳng biết là từ đâu, tôi chẳng còn nghe thấy âm thanh nào cả.

Cả thiên thu sau đó, tôi nhận ra có tiếng bước chân đang lại gần, và không lâu sau cánh cửa mở ra. Marcos bước vào xà lim, miệng mỉm cười. Hắn giữ cửa cho Grandes, người đi phía sau, không hề nhìn tới tôi và ngồi xuống cái ghế để trống. Ông ta ra hiệu bảo Marcos ra ngoài và đóng cửa lại, không phải là không lẳng lặng gửi tới tôi nụ hôn gió và một cái nháy mắt. Viên thanh tra chờ cho khoảng nửa phút trôi qua rồi mới hạ cố nhìn thẳng mặt tôi.

“Nếu ông muốn gây ấn tượng với tôi, thì ông thành công rồi đấy, thanh tra ạ.”

Grandes không bận tâm tới vẻ châm chọc của tôi và nhìn tôi chằm chằm như thể ông ta chưa từng nhìn tôi như thế.

“Anh biết gì về Damián Roures?” ông ta hỏi.

“Không nhiều lắm. Thì ông ta là chủ một tiệm đồ ảo thuật. Thực ra, tôi chẳng biết gì sất về ông ta cho tới mấy hôm nay. Là Ricardo Salvador kể với tôi. Hôm nay, hay hôm qua nhỉ, vì giờ tôi thậm chí chẳng còn biết giờ giấc gì nữa, tôi đến gặp ông ta để hỏi thông tin về người chủ cũ từng sống trong căn nhà tôi đang sống. Salvador đã chỉ cho tôi biết Roures và người chủ nhà cũ…”

“Marlasca.”

“Phải, Diego Marlasca. Tóm lại là, Salvador kể với tôi rằng Roures và Marlasca từng có mối quan hệ với nhau, cách đây nhiều năm. Tôi hỏi ông ta vài câu và ông ta đã trả lời những gì mình có thể trả lời hoặc những gì mình biết. Mọi chuyện đại khái là thế.”

Grandes gật gù nhiều lần.

“Thế đấy là phiên bản của anh à?”

“Tôi không biết. Phiên bản của ông là gì? Hãy cùng so sánh, và biết đâu rốt cuộc tôi sẽ hiểu ra vì sao mình lại chết cóng giữa đêm hôm trong một hầm ngục chết tiệt toàn mùi cứt đái.”

“Đừng có cao giọng, Martín.”

“Xin lỗi ông, thanh tra, nhưng tôi cho là ít nhất ông hãy hạ cố giải thích giùm tôi là tôi đang làm gì ở đây chứ.”

“Cách đây ba tiếng, một người sống trong tòa nhà có tiệm của Roures trở về nhà thì thấy cửa tiệm vẫn để mở và đèn đóm vẫn bật. Anh ta ngạc nhiên nên bước vào: vì không thấy ông chủ cửa tiệm đâu và cũng không nghe tiếng ông ta trả lời, anh ta mới đi vào gian sau tiệm thì thấy Roures bị trói cả chân lẫn tay vào một cái ghế tựa giữa một vũng máu.”

Grandes ngừng một lúc lâu, thời gian ông ta dành để nhìn tôi với ánh mắt hình viên đạn. Tôi đoán đó chưa phải tất cả. Grandes chờ xem hiệu ứng rồi mới ban phát súng ân huệ khi thời điểm tới.

“Đã chết?” tôi hỏi.

Grandes xác nhận.

“Đúng ra là thế! Có người đã vui thú với việc móc mắt ông ta và dùng kéo cắt lưỡi ông ta. Bác sĩ pháp y cho rằng ông ta đã chết vì bị ngạt thở do máu của chính mình nửa giờ sau đó.”

Tôi cảm thấy ngộp thở. Grandes đi lòng vòng quanh tôi. Ông ta dừng bước sau lưng tôi và châm một điếu thuốc.

“Những vết đánh này trên người anh là như thế nào? Chúng có vẻ rất mới.”

“Tôi bị trượt ngã dưới trời mưa và bị đập vào gáy.”

“Đừng coi tôi là gã khờ, Martín. Cái đó không hợp với anh. Anh có thích tôi để anh lại một lúc với Marcos và Castelo, để họ dạy cho anh chút lễ độ?”

“Được thôi. Có người đánh tôi.”

“Ai?”

“Tôi không biết.”

“Cuộc trò chuyện này bắt đầu khiến tôi phát phiền rồi đấy, Martín.”

“Vậy thì, cả tôi nữa!”

Grandes ngồi lại đối diện tôi và ban cho tôi nụ cười hòa giải.

“Dẫu sao ông không tin là tôi dính chút ít trách nhiệm trong cái chết của người đàn ông đó chứ?”

“Không, Martín. Tôi không tin. Điều tôi tin, ấy là anh không nói với tôi sự thật và rằng cái chết của con người bất hạnh kia có mối liên hệ, cách này hay cách khác, với chuyến viếng thăm của anh. Cũng như cái chết của Barrido và Escobillas.”

“Điều gì khiến ông nghĩ như vậy?”

“Cứ gọi nó là trực giác đi.”

“Tôi đã nói với ông những gì tôi biết.”

“Còn tôi cũng đã cảnh báo anh đừng coi tôi là đồ ngốc, Martín ạ. Marcos và Castelo đang đứng ở sau cửa, chờ một cơ hội được trò chuyện riêng với anh. Đó là điều anh muốn ư?”

“Không.”

“Vậy thì hãy giúp tôi lôi anh ra khỏi đây và tống anh về nhà trước khi ga giường nhà anh lạnh toát.”

“Ông muốn nghe cái gì?”

“Sự thật, ví dụ thế.”

Tôi đẩy lùi cái ghế rồi đứng dậy, vẻ chán nản. Cái lạnh thấu tận xương tủy tôi và tôi có cảm giác đầu mình sắp nổ tung. Tôi đi vòng quanh bàn, ném ra từng lời với viên thanh tra như thể chúng là đá sỏi.

“Sự thật ư? Tôi sẽ nói với ông sự thật. Sự thật, ấy là tôi không biết sự thật là gì. Tôi không biết phải kể với ông điều gì. Tôi không biết tại sao mình tới thăm Roures và Salvador. Tôi không biết điều mình đang tìm kiếm, cũng không biết chuyện gì sẽ xảy tới với mình. Đấy, sự thật đấy.”

Grandes quan sát tôi, vẻ kiên quyết.

“Hãy thôi đi lòng vòng và ngồi xuống đã. Anh khiến tôi chóng cả mặt.”

“Tôi đâu có muốn thế.”

“Martín ạ, điều anh kể với tôi hoặc không gì hết, cũng như nhau cả thôi. Tôi chỉ yêu cầu anh giúp tôi để cả tôi cũng có thể giúp lại anh.”

“Dù muốn thì ông cũng không thể giúp tôi đâu.”

“Vậy thì ai có thể làm điều đó?”

Tôi thả người xuống cái ghế tựa.

“Tôi không biết...,” tôi lẩm bẩm.

Dường như tôi nhận ra có chút thương cảm trong ánh mắt của viên thanh tra, nhưng cũng có thể chỉ là sự mỏi mệt.

“Thôi được, Martín. Chúng ta bắt đầu lại từ con số không. Theo cách của anh. Hãy kể tôi nghe một câu chuyện. Từ đầu.”

Tôi im lặng nhìn ông ta.

“Martín này, anh đừng nghĩ là sự cảm mến tôi dành cho anh sẽ ngăn tôi thực hiện chức trách của mình.”

“Cứ làm những gì ông phải làm. Hãy gọi cả Hansel và Gretel, nếu điều đó khiến ông thấy vui.”

Đúng khoảnh khắc ấy, tôi đọc được có gì như một chút lo âu trên nét mặt viên thanh tra. Tiếng bước chân tiến lại gần trong hành lang và tôi nhận ra viên thanh tra không hề chờ đợi có người viếng thăm. Có tiếng trao đổi và Grandes, căng thẳng, đi ra cửa. Ông ta đập cửa ba tiếng và Marcos, đang canh gác, mở cửa ra. Một người đàn ông mặc bành tô lông lạc đà cùng bộ com lê ba mảnh bước vào xà lim, nhìn xung quanh với vẻ ghê tởm, rồi vừa mỉm cười nhẹ nhàng hết sức với tôi vừa chậm rãi tháo găng tay. Tôi quan sát người đó, kinh hãi nhận ra luật sư Valera.

“Anh thấy khỏe chứ, anh Martín?” ông ta hỏi.

Tôi xác nhận. Viên luật sư dẫn thanh tra vào trong góc phòng. Tôi nghe tiếng họ thì thào. Grandes khoa chân múa tay với cơn giận dữ cố kiềm chế. Valera lạnh lùng nhìn ông ta và lắc đầu từ chối. Cuộc trò chuyện kéo dài chừng một phút. Cuối cùng, Grandes thở dài và tỏ rõ đã bị khuất phục.

“Lấy khăn đi, anh Martín, chúng ta ra khỏi đây thôi,” Valera thông báo với tôi. Ngài thanh tra không còn câu hỏi nào cho anh nữa.

Đằng sau luật sư, Grandes vừa cắn môi vừa lừ lừ nhìn Marcos, hắn nhún vai. Valera, không để mất chút lịch lãm chuyên nghiệp nào, khoác tay tôi kéo ra khỏi cái hầm ngục chết tiệt.

“Tôi hy vọng đám người công vụ này đối xử với anh thỏa đáng, anh Martín.”

“Vâng,” tôi lắp bắp.

“Chờ một lát!” Grandes nói vọng theo.

Valera dừng bước và, bằng một cử chỉ muốn bảo tôi hãy im lặng, ông ta quay người lại.

“Nếu có câu hỏi gì muốn đặt cho ông Martín, ông có thể liên hệ với văn phòng luật sư của chúng tôi, nơi chúng tôi lấy làm vinh hạnh được đón tiếp ông. Trước mắt, trừ phi ông có lý do chính đáng để giữ ông Martín lại đây, chúng tôi xin được chia tay ông cùng lời chúc ông ngủ ngon và cảm ơn ông vì sự thiện chí, điều mà tôi sẽ không quên nhắc lại với cấp trên của ông, và đặc biệt với ngài thanh tra trưởng Salgado, người mà như ông biết đấy, là một trong những người bạn lớn của tôi.”

Trung sĩ Marcos làm ra vẻ muốn xáp lại, nhưng viên thanh tra đã giữ hắn. Tôi trao đổi ánh mắt lần cuối với Grandes trước khi Valera lại tóm lấy cánh tay tôi lôi đi.

“Đừng có dừng bước,” ông ta lầm rầm.

Chúng tôi đi qua một hành lang dài có thắp những ngọn đèn mờ xỉn, tới tận một cầu thang dẫn chúng tôi tới một hành lang nữa để rồi cuối cùng tới một cánh cửa nhỏ thông ra sảnh ở tầng trệt và tới cửa ra, nơi một chiếc Mercedes-Benz đang đậu chờ sẵn, động cơ đã nổ, và một tài xế, ngay khi nhìn thấy Valera, liền mở cửa xe cho chúng tôi. Tôi lên xe và yên vị bên trong. Chiếc xe hơi có hệ thống sưởi và nhiệt độ trên ghế da thật êm ái. Valera ngồi bên cạnh tôi và gõ tay vào vách kính ngăn chúng tôi với tài xế để ra hiệu cho anh ta khởi hành. Khi xe bắt vào làn giữa của phố Layetana, viên luật sư mỉm cười với tôi như thể chẳng có chuyện gì và làm một cử chỉ về phía làn sương mù đang rẽ lối cho chúng tôi qua như thể đó là những bụi cây rậm rạp.

“Một đêm xáo động đấy nhỉ?” ông ta hỏi tôi với vẻ cởi mở.

“Chúng ta đang đi đâu vậy?”

“Về nhà anh, tất nhiên rồi. Trừ phi anh thích ở khách sạn hơn, hoặc là…”

“Không. Tuyệt vời.”

Chiếc xe hơi từ từ xuôi xuống phố Layetana. Valera lơ đễnh nhìn từng con phố vắng tanh lướt qua.

“Tại sao ông lại tới đó?” rốt cuộc tôi cũng hỏi.

“Thế anh nghĩ sao về chuyện đó? Tôi đến là để đại diện và bảo vệ quyền lợi cho anh.”

“Bảo tài xế dừng xe đi.”

Tài xế liếc mắt dò hỏi Valera qua gương chiếu hậu. Valera ra dấu cứ tiếp tục chạy xe.

“Đừng nói những điều ngốc nghếch ấy, anh Martín ạ. Muộn quá rồi, trời lại lạnh, và tôi sẽ đưa anh về nhà.”

“Tôi muốn đi bộ hơn .”

“Hãy lý trí đi nào.”

“Ai cử ông tới đây?”

Valera thở dài và dụi mắt.

“Anh có những người bạn tốt, anh Martín ạ. Ở đời, quan trọng là có được những người bạn tốt và nhất là, biết cách giữ gìn mối quan hệ với họ. Còn một điều quan trọng nữa là cần biết nhận ra sai lầm đúng lúc ta chệch đường.”

“Con đường đó chẳng phải là con đường đi qua Casa Marlasca, số 13 đường Vallvidrera ư?”

Valera nở nụ cười kiên nhẫn, như thể ông ta đang trìu mến la mắng một đứa con ngỗ ngược.

“Anh Martín này, hãy tin tôi khi tôi đảm bảo với anh rằng anh càng tránh xa ngôi nhà cùng vụ việc đó, thì càng tốt cho anh. Hãy chấp nhận sự hiện diện của tôi, tôi chỉ khuyên như vậy thôi.”

Tài xế rẽ vào khu Paseo de Colon rồi đi tìm lối vào khu Paseo del Born qua phố Comercio. Các xe chở thịt cá, nước đá và hàng hóa đủ loại bắt đầu chen chúc trước vòng ngoài của khu chợ. Trên đường xe qua, bốn nhân viên hàng thịt đang lọc xương một con bê đã mổ phanh, làm rớt ra một vệt máu và hơi thịt nóng hổi mà ta có thể ngửi thấy mùi.

“Anh sống ở khu phố thật quyến rũ và đầy cảnh tượng đẹp như tranh, anh Martín ạ.”

Tài xế dừng xe dưới chân phố Flassaders rồi ra khỏi ghế mở cửa cho chúng tôi. Viên luật sư xuống xe cùng tôi.

“Tôi tiễn anh tới cổng.”

“Người ta lại tưởng chúng ta là vợ chồng chưa cưới đấy.”

Chúng tôi cùng bước vào con ngõ chật hẹp tối tăm dẫn tới nhà tôi. Đến trước cổng nhà, viên luật sư chìa tay ra, vẫn với vẻ lịch thiệp chuyên nghiệp.

“Cảm ơn ông vì đã kéo tôi ra khỏi đó.”

“Người anh cần cảm ơn không phải là tôi,” Valera đáp, cùng lúc rút một phong bì từ túi trong áo bành tô.

Bất chấp ánh điện lờ mờ tỏa xuống từ ngọn đèn đường gắn trên tường ngay phía trên đầu, tôi vẫn nhận ngay ra con dấu cùng thiên thần trên dấu xi niêm phong. Valera chìa cho tôi cái phong bì rồi, sau khi gật đầu chào lần cuối, ông ta trở ra chỗ xe đậu. Tôi mở cổng và leo cầu thang lên thềm nghỉ căn hộ của mình. Vào nhà rồi, tôi đi thắng tới phòng làm việc và đặt cái phong bì xuống mặt bàn. Tôi rút từ đó ra tờ giấy gấp có nét chữ của ông chủ.

Martín thân mến,

Tôi hy vọng và cũng mong sao những lời này đến với cậu lúc cậu khỏe mạnh, cả về thể chất và tinh thần. Hoàn cảnh xô đẩy tôi phải ghé qua Barcelona, tôi rất mong có vinh dự gặp gỡ cậu vào thứ Năm này, lúc bảy giờ tối trong phòng chơi bi-a ở Trường đua ngựa, để chúng ta có thể bình luận về những bước tiến của dự án chung.

Trong lúc chờ đợi, hãy nhận từ tôi lời chào trìu mến.

Bạn của cậu,

ANDREAS CORELLI

Tôi gấp tờ giấy lại rồi cẩn thận bỏ nó vào phong bì. Tôi quẹt một que diêm và, cầm một góc phong bì, tôi đưa nó lại gần ngọn lửa. Tôi nhìn nó bốc cháy tới tận khi lớp xi niêm phong chảy ra thành từng giọt màu hồng điều, rót xuống mặt bàn giấy, và khi những ngón tay tôi dính cả tro.

“Xuống địa ngục đi,” tôi lẩm bẩm, trong khi ấy bóng đêm sập xuống đen tối hơn lúc nào hết, đằng sau những ô cửa kính.

36

Tôi ngồi trên phô tơi phòng làm việc chờ đợi một bình minh mãi không tới cho đến lúc cơn đau nhức nhối trở lại, rồi tôi ra phố, sẵn sàng không đếm xỉa tới lời cảnh báo của luật sư Valera. Ngoài trời vẫn là cái lạnh cắt da quen thuộc trước mỗi sáng mùa đông. Lúc qua khu Paseo del Born, tôi nghe như có tiếng bước chân sau lưng mình. Tôi quay người lại một lát nhưng chẳng thấy ai ngoài đám nhân công ngoài chợ đang bốc dỡ hàng từ xe chở, và tôi tiếp tục hành trình. Tới quảng trường Palacio, tôi nhận ra ánh đèn của chuyến xe điện đầu tiên trong ngày đang chờ khách trong màn sương mù bò lên từ mép nước dưới cảng. Những cuộn ánh sáng màu lam đứt quãng tỏa ra từ hệ thống cáp. Tôi lên xe điện và ngồi ở phía trước. Nhân viên kiểm soát bán vé cho tôi vẫn là người lần trước. Lần lượt, khoảng hơn một chục hành khách tới yên vị trong toa, tất cả đều đi một mình. Sau vài phút, toa xe rung lên và chúng tôi bắt đầu hành trình trong lúc trên bầu trời, một mạng mao mạch ửng hồng lan rộng dần giữa những đám mây đen. Chẳng cần là thi sĩ hay học giả cũng có thể nhận ra hôm nay sẽ là một ngày xấu trời.

Khi xe chạy tới Sarrià, ngày đã rạng với thứ ánh sáng xám xịt và mờ xỉn chẳng đủ để phân biệt nổi màu sắc. Tôi đi theo những con ngõ nhỏ lẻ loi trong khu phố dẫn về dốc đồi. Nhiều lần, tôi lại ngỡ như có tiếng bước chân phía sau lưng mình, nhưng mỗi lần tôi dừng bước nghe ngóng thì đều chẳng thấy ai. Rốt cuộc, tôi cũng tới đầu con ngõ dẫn vào Casa Marlasca và tiến bước mở đường trên lớp lá khô dày xào xạo dưới chân. Tôi chầm chậm băng qua sân nhà và bước lên bậc thềm dẫn vào cửa chính, vừa đi vừa quan sát những ô cửa sổ ở mặt tiền. Tôi gõ búa cửa ba lần rồi lùi lại vài bước. Tôi chờ khoảng một phút mà không thấy ai trả lời liền gõ búa lại lần nữa. Chỉ có tiếng vọng của những cú gõ búa mất hút dần vào bên trong. Tôi cất tiếng gọi.

“Có ai không?”

Lùm cây trùm lên tư dinh nuốt chửng âm thanh vọng ra từ tiếng gọi của tôi. Tôi đi quanh nhà tới tận phía chái có bể bơi và lại bên hành lang lắp kính. Những ô cửa sổ bị che mờ đi vì những lá sách gỗ được kéo xuống một nửa, ngăn người khác nhìn vào bên trong. Một trong những ô cửa sổ ấy, rất gần cánh cửa kính dẫn vào hành lang, khép hờ. Có thể nhìn thấy cả then cài cửa qua ô kính. Tôi thò một tay qua ô kính khép hờ rồi mở then cài. Cánh cửa mở ra sau tiếng kim loại kêu lách cách. Tôi liếc mắt nhìn lại phía sau lưng để yên tâm không có ai theo dõi mình rồi bước vào.

Khi mắt tôi dần quen với bóng tối nhập nhoạng, tôi bắt đầu dò dẫm quanh căn phòng. Tôi ra chỗ cửa sổ và kéo các lá sách gỗ để lấy chút ánh sáng. Một chùm tia sáng hình rẻ quạt rọi qua bóng tối và làm nổi bật mọi thứ xung quanh. Tôi cất tiếng gọi một lần nữa.

Tiếng tôi gọi mất hút trong lòng ngôi nhà như thể một đồng xu rơi xuống một giếng sâu không đáy. Tôi đi về tận cuối gian phòng nơi một cổng gỗ chạm trổ dùng làm lối dẫn tới một hành lang tối tăm treo những bức tranh có thể nhìn thấy lờ mờ trên các bức tường bọc nhung. Đi hết hành lang là tới một phòng khách lớn hình tròn với mặt sàn lát đá ghép mảnh và một vách tường bằng kính mờ trên đó có thể nhận ra hình dáng một thiên thần màu trắng đang chìa ra một cánh tay và những ngón tay bốc cháy. Một cầu thang lớn bằng đá chạy vòng quanh phòng khách. Tôi dừng bước dưới chân cầu thang đó và cất tiếng gọi thêm lần nữa.

“Xin chào! Bà Marlasca ơi?”

Căn phòng chìm trong im lặng tuyệt đối và vọng âm chết chóc cuốn đi tiếng gọi của tôi. Tôi leo cầu thang dẫn lên tầng hai và dừng bước trên thềm nghỉ mà từ đó ta có thể chiêm ngưỡng phòng khách cùng vách tường bằng kính. Từ đây, tôi nhận ra những dấu chân mình để lại trên lớp bụi dưới sàn. Ngoại trừ những dấu chân ấy ra, dấu hiệu duy nhất của sự di chuyển là một thứ giống như con đường mòn băng qua lớp bụi, được tạo thành từ hai đường thẳng tiếp nối cách nhau chừng mười lăm xăng ti mét và, ở giữa chúng, là những dấu chân. Những dấu chân cỡ lớn. Mất phương hướng, tôi quan sát chúng và rốt cuộc đã ngộ ra đó là thứ gì: vết di chuyển của một chiếc xe lăn và dấu chân của người đẩy xe lăn.

Tôi nghe như có tiếng động phía sau mình và quay người lại. Ở cuối hành lang, một cánh cửa khẽ va đập. Một luồng gió lạnh ngắt thổi vào qua lối đó. Tôi chầm chậm tiến lại. Rồi tôi liếc mắt vào những căn phòng nằm hai bên hành lang. Đó là các phòng ngủ, trong đó đồ nội thất đều được phủ vải bọc hoặc ga giường. Những ô cửa sổ đóng kín và bóng tối dày đặc cho ta biết chúng đã không được dùng tới từ lâu, trừ một căn phòng, rộng hơn hẳn những phòng còn lại, một căn phòng ngủ cho vợ chồng. Trong phòng xộc lên thứ mùi hỗn hợp đặc biệt của nước hoa và bệnh tật bốc ra từ những người già. Tôi đoán đây là phòng của bà góa Marlasca, nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy sự hiện diện của bà ở đó.

Giường được dọn cẩn thận. Đối diện giường, một chiếc tủ com mốt trên mặt để một loạt ảnh đóng khung. Tất cả, không ngoại lệ, đều là ảnh một cậu bé có mái tóc sáng màu và khuôn mặt tươi vui. Ismael Marlasca. Trên vài bức ảnh, cậu bé chụp hình cùng mẹ hoặc một vài đứa trẻ khác. Diego Marlasca không hề có mặt ở bức ảnh nào.

Tiếng động từ một cánh cửa ngoài hành lang khiến tôi giật mình và tôi ra khỏi phòng, để nguyên ảnh lại như cũ. Cánh cửa phòng ngủ đầu hành lang tiếp tục va đập. Tôi tự thấy nên dừng lại một lát trước khi bước vào. Tôi hít thở thật sâu rồi mở cửa.

Toàn bộ là màu trắng. Những bức tường và trần nhà đều được sơn bằng thứ màu trắng tinh khiết. Những tấm rèm lụa trắng. Một cái giường con phủ ga trắng. Một tấm thảm trắng. Những giá kệ và tủ ngăn kéo màu trắng. Sau bóng tối nhập nhoạng trùm lên hầu khắp căn nhà, cảnh tương phản này khiến tôi mờ mắt mất vài giây. Căn phòng dường như bước ra từ một giấc mơ, một cảnh tượng trong truyện cổ tích. Vài món đồ chơi và sách tranh đặt trên giá. Một chú hề bằng sứ to như người thật ngồi trước một bàn phấn, đối diện với hình ảnh phản chiếu của mình trong gương. Một vòng xoay toàn những con chim trắng treo lủng lẳng trên trần. Thoạt nhìn, mọi thứ giống như căn phòng dành cho đứa con cưng, Ismael Marlasca, nhưng lại toát lên không khí ngột ngạt của một căn phòng tang tóc.

Tôi ngồi xuống giường và buông một tiếng thở dài. Chỉ đến khi ấy, tôi mới chợt nhận ra căn phòng này có gì đó lạ thường. Đầu tiên là mùi. Mùi hấp hơi nhè nhẹ phảng phất trong không khí. Tôi đứng trở dậy và xem xét xung quanh. Trên một tủ ngăn kéo nhỏ đặt một đĩa sứ trên đó có một ngọn nến màu đen, sáp nến chảy ra tạo thành một chùm giọt lệ mờ tối. Tôi quay người lại. Thứ mùi đó dường như xuất phát từ đầu giường. Tôi mở ngăn kéo bàn ngủ và thấy ở đó một thánh giá bị vỡ thành ba mảnh. Mùi thối bốc lên gần hơn. Tôi đi quanh phòng hai vòng liền, nhưng không thể định vị được nguồn phát. Đột nhiên, tôi nhận ra thứ mình đang tìm kiếm dưới gầm giường: một cái hộp thiếc, như cái hộp mà lũ trẻ thường dùng để cất mấy thứ báu vật của chúng. Tôi đặt nó lên trên giường. Mùi xú uế giờ đây rõ rệt hơn bao giờ hết và xộc thẳng lên. Tôi phớt lờ cơn buồn nôn và mở hộp. Bên trong có một con bồ câu trắng, tim bị đâm một cái kim. Tôi lùi lại một bước, tay bịt mũi bịt miệng, và lùi ra tận hành lang. Đôi mắt của chú hề, cùng nụ cười tàn bạo, quan sát tôi từ trong tấm gương. Tôi chạy ra phía cầu thang rồi vội vã chạy theo hành lang dẫn tới phòng đọc và cánh cửa dẫn ra vườn mà tôi đã mở được. Trong một thoáng, tôi ngỡ mình bị lạc, và tôi có cảm giác ngôi nhà này, như một tạo vật có khả năng dịch chuyển các hành lang và phòng ốc tùy ý, không muốn để sổng mất tôi. Rốt cuộc, tôi đã nhìn thấy hành lang gắn kính và chạy ra cửa. Đúng lúc ấy, tôi nghe thấy sau lưng tiếng cười cay độc báo hiệu cho tôi biết rằng tôi không ở một mình. Tôi quay người lại một giây và loáng thoáng nhận ra một bóng người tối đen đang quan sát mình từ cuối hành lang, một vật lóe sáng trong tay: một con dao.

Ổ khóa lùi bước trước hai tay tôi và tôi đẩy mạnh cánh cửa. Đà chạy khiến tôi ngã sấp xuống những viên đá cẩm thạch lát quanh bể bơi. Mặt tôi chờm ra gần sát mép nước và tôi ngửi thấy có mùi phân hủy. Tôi dò dẫm nhìn vào bóng tối cuối bể bơi. Một khoảng trời quang hé bừng sau những đám mây và ánh mặt trời dập dờn trên mặt nước, quét sạch những miếng đá ghép rời rạc. Cảnh tượng chỉ kéo dài vài giây. Cái xe lăn lật nhào và nằm trên nền đá lát. Ánh sáng tiếp tục hành trình về phần sâu nhất của bể bơi, và chính ở đó tôi thấy bà ấy. Một cơ thể quấn trong chiếc váy trắng tơi tả đang nằm tựa vào thành bể bơi. Ban đầu tôi nghĩ đấy là một con ma nơ canh, đôi môi màu hồng điều bị nước bể ăn mòn và hai con mắt sáng rực như đá xa phia. Mái tóc đỏ khẽ dập dờn dưới làn nước thối rữa và nước da xanh tái. Đó là bà góa Marlasca. Ngay sau đó, khoảng trời quang đóng sập lại và mặt nước trở lại là tấm gương tối tăm nơi tôi chỉ còn thấy mặt mình và, phía sau tôi, một bóng người hiện dần trên ngưỡng cửa hành lang kính, con dao lăm lăm trong tay. Tôi vội vã đứng dậy và chạy ra phía vườn, băng qua bụi cây, kệ cho mặt mình và hai bàn tay bị bụi rậm cào xước, để ra chỗ cánh cổng sắt và thoát ra đường. Tôi cứ chạy và chỉ dừng lại khi đã tới phố Vallvidrera. Tới đó rồi, thở không ra hơi, tôi quan sát ngôi biệt thự Casa Marlasca lại một lần nữa giấu mình ở cuối lối đi, khuất khỏi tầm nhìn của phần còn lại thế giới.

37

Tôi trở về nhà vẫn trên chiếc xe điện cũ, băng qua thành phố mỗi phút lại một tối tăm hơn dưới cơn gió buốt lạnh cuốn lên từng xoáy lá khô. Khi xuống xe ở quảng trường Palacio, tôi nghe tiếng hai thủy thủ đi từ dưới bến tàu lên đang nói chuyện về một cơn dông từ biển vào và sẽ ập tới thành phố trước khi trời tối. Tôi ngẩng đầu lên thì thấy bầu trời đang dần phủ một lớp áo choàng bằng những ráng mây đỏ ối lan rộng trên mặt biển như máu loang. Trên những con phố ven khu Paseo del Born, người dân vội vã gia cố cửa nẻo, dân buôn bán thì đóng cửa tiệm sớm còn đám trẻ con ùa ra phố nghênh chiến với gió, tay khoanh lại và cười sằng sặc mỗi khi có tiếng sấm xa xa vọng tới. Đèn đường nhấp nháy và ánh sáng lờ mờ từ những tia chớp phết lên các mặt tiền những vệt ánh sáng trắng. Tôi vội vã đi vào cổng nhà rồi leo cầu thang bốn bậc một. Tiếng gầm gào từ cơn dông đang xáp lại lọt qua các bức tường.

Trong nhà, không khí lạnh tới nỗi hơi thở tôi như đông lại ở hành lang vào nhà. Tôi đi thẳng tới căn phòng có một lò than cũ mà tôi mới dùng có bốn hay năm lần từ hồi chuyển về đây sống rồi nhóm lò than bằng mấy tờ báo cũ khô khốc. Tôi cũng nhóm lửa ngoài hành lang rồi ngồi bệt xuống sàn trước ngọn lửa lò. Hai tay tôi run lẩy bẩy và tôi không biết đó là vì lạnh hay vì sợ. Tôi chờ đợi hơi ấm thấm vào mình trong lúc chiêm ngưỡng cái mạng ánh sáng trắng mà những tia chớp đang vạch ra trên nền trời.

Mưa không tới trước khi trời tối hẳn và, khi đã bắt đầu rơi thì nó đổ sầm sập xuống những giọt điên cuồng: trời mới tối có vài phút mà những mái nhà, con ngõ liền mất hút dưới bức màn đen thui tấp mạnh vào các bức tường, ô cửa kính. Dần dần, vừa có lò than vừa có lò sưởi, căn nhà ấm lên, nhưng tôi vẫn thấy lạnh. Tôi đứng dậy đi về phòng để tìm chăn đắp. Tôi mở tủ và lục lọi trong hai ngăn kéo dưới chân tủ. Cái túi vẫn ở đó, giấu dưới đáy ngăn kéo.

Tôi mở nó ra và chết sững trước khẩu súng lục cũ của cha, đó là tất cả những gì cha để lại cho tôi. Tôi nhấc nó lên ước chừng nặng nhẹ rồi mân mê cò súng bằng ngón trỏ. Tôi mở ổ đạn và nhồi vào đó sáu viên đạn từ hộp đạn nằm trong ngăn đúp dưới đáy túi. Tôi để cái hộp trên bàn ngủ rồi mang khẩu súng và một cái chăn ra phòng khách. Ra đến đó rồi tôi buông mình xuống tràng kỷ và để mặc ánh mắt mình lang thang dõi theo cơn bão phía sau ô cửa kính. Tôi nghe tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ quả lắc đặt trên mặt lò sưởi. Tôi không cần nhìn cũng biết mình chỉ còn chừng nửa tiếng trước cuộc hẹn gặp với ông chủ trong phòng bi-a ở Trường đua ngựa.

Tôi nhắm mắt lại và hình dung ông ta đang băng ngang các con phố vắng tanh lụt lội. Tôi hình dung ông ta ngồi ở băng ghế sau xe hơi, đôi mắt vàng rực trong bóng tối, và thiên thần bạc trên nắp ca pô chiếc Rolls-Royce tiến lên mở đường xuyên cơn bão. Tôi hình dung thấy ông ta bất động như một pho tượng, không thở, không cười, hoàn toàn vô cảm. Được một lúc, tôi lắng nghe tiếng nổ lách tách của những thanh củi đang cháy và của cơn mưa đằng sau ô cửa kính, rồi tôi thiếp ngủ, vũ khí nắm trong tay, với niềm tin chắc mình sẽ không tới cuộc hẹn.

Quá nửa đêm một lát, tôi mở mắt. Lửa trong lò gần như đã tắt và phòng khách chìm trong bóng tối nhập nhoạng di động mà những ngọn lửa xanh đang đốt cháy nốt những đốm than cuối cùng phát ra. Mưa vẫn như trút nước. Tôi vẫn giữ lăm lăm khẩu súng lục, giờ đã ấm sực bởi sự tiếp xúc với tôi. Tôi vẫn nằm sải lai như vậy vài giây, không hề chớp mắt. Thậm chí, trước cả khi nghe thấy tiếng đập cửa, tôi đã đoán có ai đó đang ở sau cửa.

Tôi tung chăn ngồi dậy. Tôi lại nghe thấy tiếng đập cửa. Vũ khí trên tay, tôi đi ra phía hành lang. Lại thêm tiếng gọi cửa. Tôi đi thêm vài bước thì dừng lại. Tôi hình dung ông ta đang mỉm cười ngoài thềm nghỉ, thiên thần trên ve áo vest ông ta lóe sáng trong bóng tối. Tôi lên đạn. Lại thêm tiếng đấm thình thình vào cánh cửa. Tôi muốn bật đèn lên, nhưng không có điện. Tôi bước tiếp. Tôi làm một cử chỉ để mở lỗ nhòm cửa, nhưng không đi tới cửa. Tôi vẫn đứng đó, bất động, thậm chí nín cả thở, súng lục chĩa thẳng về hướng cửa ra vào.

“Ông cút đi!” tôi hét lên bằng giọng không chút sức lực.

Khi ấy, tôi nghe thấy tiếng khóc phía bên kia và hạ vũ khí xuống. Tôi mở cửa trong bóng tối và thấy nàng ở đó. Bộ đầm dài ướt sũng còn nàng run lập cập. Da nàng lạnh ngắt. Nàng suýt thì ngã sụp vào lòng tôi. Tôi đỡ nàng dậy và, không biết phải nói gì, tôi ôm siết nàng thật chặt. Nàng nở nụ cười yếu ớt và, khi tôi đưa bàn tay lên má nàng, nàng nhắm mắt lại hôn tay tôi.

“Tha thứ cho em,” Cristina thì thầm.

Nàng mở mắt ra và nhìn tôi với ánh mắt đầy tổn thương và yếu đuối ấy, thứ hẳn sẽ theo tôi xuống tận địa ngục. Tôi mỉm cười.

“Chào mừng em đến nhà.”

38

Tôi cởi đồ cho nàng dưới ánh nến mờ tỏ. Tôi tháo đôi giày sũng nước của nàng ra, bộ đầm ướt nhẹp và đôi tất dài rách tơi tả. Tôi hong khô cơ thể và mái tóc nàng bằng một cái khăn sạch. Nàng lại run lên vì lạnh khi tôi đặt nàng nằm xuống giường và nằm xuống sát bên nàng, ôm siết nàng trong vòng tay để truyền cho nàng hơi ấm từ tôi. Chúng tôi cứ nằm như vậy suốt một lúc lâu, trong im lặng, lắng nghe tiếng mưa rơi. Người nàng ấm dần lên dưới hai bàn tay tôi và nàng bắt đầu hít thở sâu. Tôi cứ ngỡ nàng đã ngủ thiếp thì nghe thấy tiếng nàng vọng lên trong bóng tối.

“Cô bạn của anh đã tới tìm em.”

“Isabella.”

“Cô bé thú nhận với em là đã cất giấu những lá thư em gửi cho anh. Rằng cô ấy làm điều đó không phải vì ác ý. Cô ấy nghĩ như thế tốt cho anh, và có lẽ cô ấy có lý.”

Tôi cúi xuống nàng và tìm kiếm ánh mắt nàng. Tôi vuốt ve đôi môi nàng và, lần đầu tiên nàng nở nụ cười.

“Em nghĩ anh đã quên em rồi,” nàng nói.

“Anh đã thử.”

Mặt nàng hằn lên nỗi mệt mỏi. Những tháng ngày xa vắng đã vạch những đường nét trên làn da nàng và ánh mắt nàng lộ ra nỗi chán chường.

“Hai ta không còn trẻ nữa,” nàng nói tiếp, như đọc được suy nghĩ của tôi.

“Chúng ta từng trẻ khi nào nhỉ, em và anh?”

Tôi lật chăn ra và ngắm nhìn cơ thể trần truồng của nàng trên lớp ga trắng. Tôi vuốt ve cổ và bầu ngực nàng bằng cách lướt đầu ngón tay lên làn da. Tôi vẽ những vòng tròn trên bụng nàng rồi lần theo đường xương trồi lên dưới hông nàng. Tôi để mặc những ngón tay mình đùa giỡn với lớp lông tơ gần như trong suốt giữa hai đùi nàng.

Cristina lặng lẽ quan sát tôi với nụ cười hờ hững, hai mắt khép hờ.

“Chúng ta sẽ làm gì?” nàng hỏi.

Tôi cúi xuống và hôn lên môi nàng. Nàng ôm chặt lấy tôi và chúng tôi cứ nằm như vậy trong lúc ngọn nến dần tàn.

“Chúng mình sẽ tốt cả thôi,” nàng thì thầm.

Không lâu trước bình minh, tôi thức giấc và nhận ra chỉ có mình mình trên giường. Tôi bật dậy, vì sợ Cristina lại một lần nữa rời đi giữa đêm tối. Khi ấy tôi nhận ra bộ đầm và đôi giày của nàng vẫn còn trên ghế tựa và tôi thở phào nhẹ nhõm. Tôi tìm thấy nàng ngoài phòng khách, cuộn người trong một tấm chăn và ngồi bệt dưới đất trước lò sưởi, nơi những đốm than từ một khúc củi vẫn phát ra vài ngọn lửa phớt xanh. Tôi ngồi xuống sát bên nàng rồi hôn lên cổ nàng.

“Em không ngủ được,” nàng nói, ánh mắt đậu trên ngọn lửa.

“Lẽ ra em nên đánh thức anh.”

“Em không dám. Trông mặt anh cứ như người đã không ngủ suốt nhiều tháng rồi. Em muốn khám phá nhà anh hơn.”

“Và?”

“Ngôi nhà này buồn bã cứ như người ta đã ném cho nó một số phận. Sao anh không nhóm lửa ở đây?”

“Rồi chúng ta sẽ đi đâu sống?”

“Anh nói chúng ta ư?”

“Sao lại không?”

“Em tưởng anh không còn viết truyện cổ tích nữa.”

“Cũng như chiếc xe đạp thôi. Một khi ta đã biết…”

Cristina nhìn tôi hồi lâu.

“Có gì trong căn phòng cuối hành lang vậy?”

“Không gì hết. Mấy thứ đồ cũ.”

“Nó bị khóa.”

“Em muốn xem à?”

Nàng lắc đầu.

“Chỉ là một ngôi nhà thôi, Cristina. Hàng đống viên đá và kỷ niệm. Không có gì hơn.”

Nàng có vẻ chưa thực sự thấy thuyết phục.

“Tại sao chúng ta không rời khỏi đây?” nàng hỏi.

“Đến đâu?”

“Xa.”

Tôi không ngăn được mình nở nụ cười, nhưng nàng không bắt chước tôi.

“Tới tận đâu?”

“Tới nơi không ai biết hai ta, cũng chẳng ai phải lo lắng vì điều đó.”

“Đấy là điều em muốn ư?”

“Còn anh thì không?”

Tôi do dự giây lát.

“Còn Pedro?” tôi hỏi, gần như nghẹn ngào khi thốt ra câu này.

Nàng buông rơi tấm chăn đang phủ lên hai vai và nhìn tôi với vẻ thách thức.

“Anh có cần sự cho phép của anh ấy để ngủ với em không?”

Tôi tắc tị. Cristina nhìn tôi với đôi mắt ngấn lệ.

“Tha thứ cho em,” nàng thì thào. “Em không có quyền nói ra điều đó.”

Tôi nhặt chăn lên và cố khoác lại lên người nàng, nhưng nàng đẩy ra và từ chối hành động của tôi.

“Pedro đã rời bỏ em,” nàng nói tiếp bằng giọng tan nát. “Hôm qua, anh ấy đến Ritz chờ cho em đi khỏi. Anh ấy bảo em rằng anh ấy biết em không yêu anh ấy, rằng em kết hôn với anh ấy vì ân nghĩa hoặc vì lòng thương hại. Anh ấy bảo em rằng anh ấy không muốn sự thương hại của em, rằng mỗi ngày em trải qua bên anh ấy, vờ yêu anh ấy là em đang tra tấn anh ấy. Anh ấy bảo rằng dù em có làm gì thì anh ấy vẫn luôn yêu em và chính vì như vậy nên anh ấy không muốn gặp lại em nữa.”

Hai tay nàng run rẩy.

“Anh ấy đã yêu em bằng cả tâm hồn, thế mà em lại chỉ biến anh ấy thành kẻ bất hạnh,” nàng thì thầm.

Nàng nhắm mắt và những đường nét trên khuôn mặt nàng co lại thành tấm mặt nạ đau đớn. Rồi ngay lập tức, nàng buột ra tiếng rên rỉ âm thầm và tự hành hạ khuôn mặt và cơ thể bằng những cú đấm. Tôi lao vào nàng và vòng hai tay ôm nàng chặt cứng. Nàng la hét và vùng vẫy. Tôi vật nàng ngã xuống sàn, giữ chặt hai tay nàng. Nàng từ từ đầu hàng, vì kiệt sức, khuôn mặt lấm lem nước mắt và nước bọt, hai mắt đỏ ngầu. Chúng tôi cứ như vậy chừng nửa tiếng đồng hồ, tới tận khi cơ thể nàng thả lỏng hơn và đắm chìm trong hồi lâu yên lặng. Tôi đắp chăn cho nàng rồi ôm chặt nàng, từ sau lưng nàng để giấu đi những giọt lệ của riêng mình.

“Chúng ta sẽ đi thật xa,” tôi thầm thì vào tai nàng mà không biết liệu nàng có nghe thấy hay có hiểu những gì tôi nói không. “Chúng ta sẽ đi xa, đến nơi không ai biết chúng ta là ai cũng chẳng ai phải lo lắng vì điều đó. Anh hứa.”

Cristina ngoảnh mặt lại nhìn tôi. Nàng có vẻ nhớn nhác, như thể người ta vừa vung búa đập nát linh hồn nàng. Tôi ôm siết nàng thật chặt và hôn lên trán nàng. Mưa vẫn quất mạnh vào những ô kính và, khi cả hai ở trong thứ ánh sáng xam xám tái nhợt của bình minh lụi tàn, lần đầu tiên tôi nghĩ chúng tôi đang chết đuối.

39

Buổi sáng hôm ấy, tôi bỏ mặc công việc đang làm cho ông chủ. Trong lúc Cristina ngủ, tôi lên phòng làm việc và cất tập hồ sơ có tất cả các trang viết, ghi chép và tài liệu tham khảo của dự án đó vào một cái rương cũ kê sát tường. Động lực đầu tiên thôi thúc tôi là phải châm lửa đốt chúng, nhưng tôi không có can đảm. Suốt đời mình, tôi đã có cảm giác những trang giấy mà tôi bỏ lại trên chặng đường mình qua chính là một phần của tôi. Người bình thường sinh ra con trẻ; còn nhà tiểu thuyết, như tôi, thì sinh ra sách. Chúng tôi bị kết án phải bỏ những mảnh đời mình vào trong đó, ngay cả khi những cuốn sách ấy gần như chẳng bao giờ là bằng chứng công nhận điều này. Chúng tôi bị kết án phải chết trong các trang sách, và thậm chí đôi khi chính chúng tước mất của chúng tôi sự sống. Trong số tất cả những tạo tác lạ lùng từ mực và giấy mà tôi đã sinh ra cho thế giới buồn bã này, chính nó, cái câu trả lời vụ lợi của tôi cho những hứa hẹn của ông chủ, chắc chắn là thứ lố lăng nhất. Chẳng gì trong những trang viết ấy xứng đáng hơn lửa, dù chúng từng là máu thịt của máu thịt tôi, và tôi không có sức lực để hủy hoại chúng. Tôi cất chúng vào đáy rương rồi rời căn phòng bất hạnh, gần như cảm thấy hổ thẹn vì sự hèn nhát của mình và cái cảm giác bối rối về vai trò làm cha mà bản thảo bóng tối ấy khơi gợi nơi tôi. Ông chủ có lẽ sẽ rất khoái trá trước sự trớ trêu của tình cảnh này. Còn tôi ư, nó chỉ khiến tôi thấy buồn nôn.

Cristina ngủ đến tận chiều muộn. Tôi tranh thủ lúc ấy để tới tiệm bơ sữa gần chợ mua sữa, bánh mì và phô mai. Mưa cuối cùng cũng tạnh, nhưng phố xá thì la liệt vũng nước đọng và độ ẩm không khí thì rõ mồn một như một hạt bụi băng xuyên qua quần áo và thấu xương. Trong lúc chờ đến lượt mình ở tiệm bơ sữa, tôi có cảm giác bị ai đó nhìn. Lúc trở ra phố và băng ngang khu Paseo del Born, tôi nhận ra có một đứa trẻ không quá năm tuổi đang đi theo tôi. Tôi dừng bước và nhìn nó. Thằng bé làm như tôi và cũng nhìn lại tôi.

“Đừng sợ,” tôi bảo nó. “Lại đây.”

Nó đi vài bước rồi dừng lại khi cách mấy mét. Nó có nước da tai tái, gần như xanh rớt, như thể nó chưa từng nhìn thấy ánh nắng. Nó mặc đồ đen và mang đôi giày đánh xi còn mới và bóng. Hai mắt nó sẫm màu và đôi đồng tử to đến nỗi gần như che lấp hết cả lòng trắng.

“Cháu tên là gì?” tôi hỏi.

Thằng bé mỉm cười và giơ một ngón tay về phía tôi. Tôi muốn tiến một bước về phía nó, nhưng nó đã bỏ chạy và mất hút trong khu Paseo del Born.

Về đến trước nhà, tôi thấy một bì thư nhét ở cánh cổng. Dấu niêm phong bằng xi đỏ có hình thiên thần vẫn còn ấm. Tôi nhìn hai bên phố nhưng không thấy ai cả. Tôi bước vào và khóa hai lần khóa. Tôi vội vã đi lên cầu thang và bóc bì thư.

Bạn thân mến,

Tôi thật lòng lấy làm tiếc khi cậu không tới được cuộc hẹn của chúng ta vào tối qua. Tôi hy vọng cậu khỏe và không xảy ra sự việc bất trắc khẩn cấp nào. Tôi lấy làm tiếc vì lần này không được tận hưởng niềm vui thú trong thế giới của cậu, nhưng tôi xin chúc và mong muốn rằng, dù nguyên do gây trở ngại cho cậu có là gì, thì nó cũng sẽ sớm được giải quyết theo hướng thật thuận lợi, và cũng mong muốn rằng lần tới sẽ suôn sẻ hơn cho cuộc hẹn gặp của chúng ta. Tôi phải rời thành phố vài hôm, nhưng ngay khi trở về, tôi sẽ cho báo tin tới cậu. Trong lúc chờ đợi được biết những bước tiến trong kế hoạch chung của chúng ta, tôi xin gửi tới cậu lời chào trìu mến, như thường lệ.

Bạn của cậu,

ANDREAS CORELLI

Tôi nắm chặt lá thư trong tay rồi bỏ nó vào túi. Tôi lặng lẽ bước vào căn hộ trên tầng lầu rồi khẽ khàng đóng cửa lại. Tôi đi vào phòng ngủ xem và yên tâm khi Cristina vẫn đang say giấc. Rồi tôi qua gian bếp để pha cà phê và làm một bữa trưa đơn giản. Vài phút sau, tôi nghe tiếng bước chân của Cristina vọng tới từ sau lưng. Nàng đang quan sát tôi từ ngưỡng cửa, mặc một chiếc áo len chui đầu cũ của tôi, nó dài tới tận nửa đùi nàng. Mái tóc nàng rối bù và hai mắt sưng mọng. Trên môi và hai gò má nàng vẫn còn những vết thâm của các cú đánh, như thể nàng đã bị tát rất mạnh. Nàng lẩn tránh ánh mắt tôi.

“Thứ lỗi cho em,” nàng thì thầm.

“Em đói chưa?”

Nàng lắc đầu, nhưng tôi lờ đi và bảo nàng ngồi xuống bên bàn ăn. Tôi mang cho nàng một tách cà phê sữa với đường và một lát bánh mì vừa lấy ra từ lò nướng, phô mai và một chút giăm bông. Nàng chẳng có vẻ gì là muốn động tới chúng.

“Chỉ một miếng thôi,” tôi mời chào.

Nàng miễn cưỡng nếm thử phô mai và mỉm cười yếu ớt với tôi.

“Ngon đấy,” nàng nói.

“Khi nào em thật sự thưởng thức chúng, em sẽ thấy ngon hơn.”

Chúng tôi cùng nhau ăn trưa trong yên lặng. Trước vẻ ngạc nhiên của tôi, Cristina ăn hết một nửa khẩu phần trong đĩa. Rồi nàng giấu mặt sau tách cà phê và kín đáo nhìn tôi chăm chú.

“Nếu anh muốn, hôm nay em sẽ rời đi,” cuối cùng nàng lên tiếng. “Anh đừng lo. Pedro đã cho em tiền và…”

“Anh từ chối để em đi khỏi đây. Anh vĩnh viễn từ chối để em rời đi. Em hiểu chứ?”

“Em không phải một bạn đồng hành tốt, David ạ.”

“Giờ chúng ta là một đôi.”

“Anh nói thật chứ? Rằng chúng ta sẽ đi thật xa?”

Tôi xác nhận.

“Cha em vẫn hay khăng khăng rằng cuộc đời không bao giờ cho ai cơ hội lần thứ hai,” nàng bác bỏ.

“Nó chỉ mang điều đó cho những ai chưa từng có cơ hội đầu tiên. Cho những ai không biết cách tận dụng cơ hội trước đó, đó là những cơ hội second-hand, nhưng còn hơn là không có gì.”

Lại một nụ cười yếu ớt.

“Dẫn em đi một vòng nhé,” nàng đột ngột bảo.

“Em muốn đi đâu?”

“Em muốn nói lời vĩnh biệt Barcelona.”

40

Đến giữa chiều, ánh nắng đã xuyên thủng được lớp màn mây mà cơn dông để lại. Những con phố sáng loáng nước mưa biến thành những tấm gương soi bóng khách bộ hành và phản chiếu màu hổ phách trên nền trời. Tôi nhớ là chúng tôi đi tới tận chân dốc khu Rambla, nơi bức tượng Christophe Colomb sừng sững hiện ra dưới màn sương mù. Chúng tôi bước đi chầm chậm trong im lặng, ngắm nghía những mặt tiền nhà và khách qua đường như thể đó là một điều huyền ảo, như thể thành phố này đã vắng lặng và bị lãng quên. Chưa bao giờ Barcelona hiện ra dưới mắt tôi lại đẹp và buồn như buổi chiều hôm ấy. Lúc chiều muộn, chúng tôi đi về phía tiệm Sempere & Con trai. Chúng tôi đứng dưới một vòm cổng, phía bên kia con phố, nơi không ai thấy chúng tôi. Ô cửa kính của tiệm sách cũ tỏa một thứ ánh sáng mơ hồ xuống những viên gạch lát đường ẩm ướt và sáng bóng. Bên trong, Isabella, vắt vẻo trên một cái thang, đang xếp sách và anh Sempere, đứng sau quầy thanh toán, có vẻ vừa xem xét sổ sách kế toán vừa liếc nhìn mắt cá chân cô gái. Ông Sempere, ngồi trong một góc, già nua và mệt mỏi, đang quan sát cả hai với một nụ cười rầu rĩ.

“Chính ở nơi này anh đã được nếm trải gần như mọi khoảnh khắc hạnh phúc nhất cuộc sinh tồn của mình,” tôi buột miệng nói. “Anh không muốn nói vĩnh biệt với họ.”

Khi chúng tôi trở về ngôi nhà có tòa tháp, trời đã tối đen. Lúc bước vào, chúng tôi được chào đón bởi hơi ấm dịu nhẹ từ ngọn lửa mà tôi cứ để kệ nó cháy. Cristina đi trước tôi vào hành lang và, không nói một lời, nàng trút bỏ quần áo xuống chân. Tôi thấy nàng nằm trên giường, chờ đợi tôi. Tôi lại nằm sát bên nàng và để nàng chỉ lối cho bàn tay mình. Trong lúc tôi vuốt ve nàng, tôi thấy mọi thớ cơ trên thân thể nàng căng lên dưới làn da. Không có sự dịu dàng trong đôi mắt nàng, mà chỉ có một nỗi khát khao hơi ấm gấp gáp. Tôi buông mình lên người nàng và đi vào nàng điên cuồng, cảm nhận rõ những móng tay nàng cắm lên thịt da tôi. Tôi nghe tiếng nàng rên lên vì đau và vì sự sống, như thể nàng thiếu dưỡng khí. Rồi chúng tôi vật ra kiệt sức và lấm tấm mồ hôi khắp người. Cristina gối đầu lên vai tôi và tìm kiếm ánh mắt tôi.

“Cô bạn anh bảo em là anh đã tham gia một vụ làm ăn mờ ám.”

“Isabella á?”

“Cô bé rất lo cho anh.”

“Isabella có xu hướng tự coi mình là mẹ anh.”

“Mẹ anh ư? Không, em không cho là thế đâu.”

Tôi lẩn tránh ánh mắt nàng.

“Cô bé kể với em là anh đang viết một cuốn sách mới, một đơn đặt hàng của một nhà xuất bản nước ngoài. Cô bé gọi ông ta là ông chủ. Theo cô ấy, ông ta đã trả công anh rất hậu hĩ, nhưng anh lại cảm thấy tội lỗi khi nhận tiền từ ông ta. Cô ấy bảo anh sợ con người đó, gã ông chủ, và rằng có gì đó mờ ám trong vụ này.”

Tôi thở dài, nổi cáu.

“Anh rất muốn biết còn có điều gì Isabella không báo cáo lại cho em không.”

“Điều còn lại chỉ liên quan tới em và cô ấy,” nàng nháy mắt đáp lời. “Biết đâu cô ấy nói dối?”

“Cô ấy không nói dối, cô ấy tư biện.”

“Cuốn sách đó nói về điều gì vậy?”

“Đó là một truyện kể cho trẻ con.”

“Isabella đã cảnh báo em rằng anh sẽ trả lời như vậy.”

“Nếu cô ấy đã cho em mọi câu trả lời rồi thì sao em còn phải hỏi anh?”

Ánh mắt Cristina tỏ ra nghiêm khắc.

“Nếu điều này có thể khiến bọn em, Isabella và em, yên tâm, thì anh đã ngừng viết sách. Kết thúc rồi, tôi cam đoan bằng một câu tiếng Pháp.”

“Khi nào?”

“Sáng nay, trong lúc em đang ngủ.”

Cristina nhíu mày, vẻ ngờ vực.

“Thế còn gã đó, ông chủ ấy, ông ta biết việc này chứ?”

“Anh không nói chuyện với ông ta. Nhưng anh đồ là ông ta hình dung được chuyện đó, nếu không thì ông ta cũng sẽ sớm biết thôi.”

“Nếu như vậy, anh sẽ phải hoàn tiền cho ông ta?”

“Anh không nghĩ tiền bạc là mối bận tâm chính của ông ta.”

Nàng chìm sâu vào một khoảng im lặng kéo dài.

“Em có thể đọc nó không?” rốt cuộc nàng hỏi.

“Không.”

“Không ư, tại sao?”

“Đấy mới là bản nháp, không đầu không cuối. Hàng đống ý tưởng và ghi chép, những đoạn văn rời rạc. Chẳng có gì đọc được cả. Em sẽ thấy nó buồn ngủ.”

“Dù có thế thì em vẫn muốn đọc.”

“Tại sao?”

“Vì đấy là do anh viết ra. Pedro luôn nhắc đi nhắc lại rằng cách duy nhất để biết một nhà văn thực sự như thế nào, thì hãy lần theo những dấu mực anh ta để lại phía sau, rằng con người mà chúng ta nghĩ là đang thấy chỉ là một nhân vật trống rỗng và rằng sự thật luôn giấu mình sau hư cấu.”

“Hẳn là anh ấy đã đọc được điều này trong một cuốn sách lịch.”

“Không, anh ấy đọc được trong một cuốn sách anh viết. Em biết điều đó, vì em cũng đọc cuốn đó rồi.”

“Thói đạo văn không ngăn được đó là một điều ngu ngốc.”

“Em thì cho rằng nó có ý nghĩa nhất định.”

“Nếu em nói thế, thì hẳn là nó đúng.”

“Thế em có thể đọc nó chứ?”

“Không.”

Chúng tôi ăn tối bằng chỗ bánh mì và phô mai thừa lại từ buổi sáng, hai chúng tôi ngồi đối diện nhau bên bàn ăn, tránh nhìn vào mắt nhau, trừ những giây thoáng qua. Cristina ăn miễn cưỡng, săm soi từng mẩu bánh mì dưới ánh đèn dầu trước khi đưa nó lên miệng.

“Ngày mai có một chuyến tàu đi từ ga Pháp tới Paris vào giờ ăn trưa,” nàng bảo. “Có quá sớm không nhỉ?”

Tôi không sao xua khỏi đầu hình ảnh Andreas Corelli có thể leo lên cầu thang và đập cửa nhà mình bất cứ lúc nào.

"Anh nghĩ là không,” tôi đáp.

Nàng nói thêm:

“Em biết một khách sạn nhỏ trước vườn Luxembourg có nhận cho thuê phòng theo tháng. Hơi đắt một chút, nhưng…”

Tôi nghĩ không nên hỏi nàng làm sao nàng biết khách sạn đó thì hơn.

“Giá cả không quan trọng, nhưng anh không biết nói tiếng Pháp,” tôi nói rõ.

“Em thì biết.”

Tôi cụp mắt.

“Nhìn thẳng vào em này, David.”

Tôi miễn cưỡng thi hành.

“Nếu anh muốn em đi hơn…”

Tôi cương quyết phủ nhận. Nàng cầm lấy tay tôi rồi đặt môi mình lên đó.

“Mọi chuyện sẽ ổn thôi, rồi anh xem,” nàng nói. “Em biết mà. Đây sẽ là lần đầu tiên có gì đó tốt đẹp trong cuộc đời em.”

Tôi quan sát nàng. Một phụ nữ tàn tạ trong đêm tối, nước mắt lưng tròng, và tôi không có khao khát gì hơn trên đời là trao cho nàng thứ nàng chưa từng có.

Chúng tôi vừa nằm bên nhau trên tràng kỷ phòng khách dưới hai lớp chăn vừa ngắm những đốm than lò sưởi. Tôi thiếp ngủ trong lúc ve vuốt mái tóc Cristina và nghĩ rằng đây sẽ là đêm cuối cùng của tôi trong căn nhà này, chốn ngục tù nơi tôi đã chôn vùi cả tuổi trẻ. Tôi mơ thấy mình đang chạy trên đường phố của một Barcelona dày đặc những tháp đồng hồ có các cây kim chạy ngược chiều. Những con ngõ và đại lộ xoắn lại dưới bước chân tôi qua như thể những đường hầm được trang bị thêm ý chí riêng, tạo thành một mê cung sống thách thức mọi nỗ lực tiến lên của tôi. Rốt cuộc, dưới vầng mặt trời giữa trưa đang rực cháy trên trời như một khối cầu kim loại nóng chảy, tôi tới được ga Pháp và vội vã đi về đường ke nơi con tàu đang chuyển bánh. Tôi chạy theo nó, nhưng nó đã tăng tốc và, dù cố gắng hết sức, tôi cũng chỉ chạm phớt được đầu ngón tay vào nó. Tôi tiếp tục chạy đến đứt hơi và, lúc đến cuối đường ke, tôi ngã vào khoảng không. Khi mắt tôi nhìn lại được thì đã quá muộn. Con tàu đã rời xa, ngoài tầm với, và khuôn mặt Cristina nhìn theo tôi từ ô cửa sổ cuối cùng trên tàu.

Tôi mở mắt ra thì không thấy Cristina đâu. Ngọn lửa đã tàn thành một đống tro nhỏ hơi ửng hồng. Tôi dậy và đi ra chỗ cửa sổ. Ngày đang lên. Tôi gí mặt vào cửa kính và nhận ra một ánh sáng chập chờn qua cửa sổ phòng làm việc. Tôi đi ra phía cầu thang xoáy ốc lên tháp. Một quầng sáng màu đồng lan ra trên các bậc thang. Tôi chầm chậm bước lên. Tới đỉnh tháp, tôi dừng bước trên ngưỡng cửa. Cristina ở đó, lưng quay ra phía tôi, ngồi bệt dưới, sàn. Chiếc rương kê sát tường bị mở tung. Nàng đang cầm tập tài liệu chứa bản thảo của ông chủ và đang tháo cái nút buộc nó.

Nàng nghe thấy tiếng chân tôi và quay người lại.

“Em làm gì ở đây?” tôi hỏi, cố giấu đi vẻ lo lắng thoảng qua trong giọng mình.

Cristina quay người lại mỉm cười.

“Em lục lọi.”

Nàng dõi theo ánh mắt tôi đang chằm chằm vào tập tài liệu và bĩu môi lém lỉnh.

“Có gì trong này vậy?”

“Chẳng có gì. Vài ghi chép. Vài dẫn chiếu tham khảo. Chẳng có gì thú vị…”

“Anh nói dối. Em dám cá đây là cuốn sách anh đang viết,” nàng vừa nói vừa tháo nút buộc tài liệu. “Em muốn đọc nó đến chết đi được…”

“Anh nghĩ em không nên làm thế thì hơn,” tôi đáp bằng thứ giọng thoải mái nhất có thể.

Cristina nhíu mày. Tôi tranh thủ khoảnh khắc ấy liền quỳ xuống bên nàng và nhẹ nhàng lấy tập tài liệu khỏi tay nàng.

“Anh sao vậy, David?”

“Không sao, anh chẳng sao cả,” tôi cam đoan bằng một nụ cười ngớ ngẩn dán trên môi.

Tôi buộc lại nút thắt rồi cất tập hồ sơ lại vào rương.

“Anh không khóa nó lại à?”

Tôi ngoái lại, định xin lỗi, nhưng Cristina đã mất hút trong cầu thang. Tôi thở dài và đậy nắp rương lại.

Tôi tìm thấy nàng ở dưới tầng, trong phòng ngủ. Trong một thoáng, nàng nhìn tôi như thể tôi là một người xa lạ.

“Thứ lỗi cho anh,” tôi mở lời.

“Anh không cần phải xin em thứ lỗi. Lẽ ra em không nên nhúng mũi vào những thứ không liên quan tới mình.”

“Không phải như vậy.”

Nàng nở nụ cười cho có và tỏ ra thờ ơ lạnh lùng.

“Không quan trọng gì đâu.”

Tôi đồng ý, thấy nên để lúc khác nói chuyện thì hơn.

“Phòng vé ở ga Pháp sắp mở cửa,” tôi bảo. “Anh định tới đó ngay khi họ mở cửa để mua vé cho chuyến tàu trưa nay. Sau đó, anh sẽ tới ngân hàng rút tiền.”

Cristina chỉ gật đầu.

“Cũng được.”

“Trong lúc đó, sao em không sắp xếp túi đồ? Cùng lắm hai tiếng nữa là anh về thôi.”

Cristina mỉm cười yếu ớt.

“Em sẽ đợi anh.”

Tôi tiến lại, ôm lấy gương mặt nàng.

“Tối mai, chúng ta ở Paris rồi,” tôi thì thầm với nàng. Tôi hôn lên trán nàng rồi rời bước.

41

Sảnh ga Pháp phô ra dưới chân tôi một tấm gương trên đó phản chiếu chiếc đồng hồ lớn treo trên trần. Kim đồng hồ chỉ bảy giờ ba mươi lăm, nhưng các quầy vé vẫn đóng cửa. Một nhân viên cầm theo một cái chổi lớn cùng rất nhiều hăng hái đang vừa làm sáng loáng từng góc nhỏ nhất vừa huýt sáo một giai điệu copia đi kèm, trong khuôn khổ chứng tập tễnh của ông ta cho phép, một cú xoay hông không kém phần điệu nghệ. Vì chẳng có mối bận tâm nào khác, tôi kiên nhẫn quan sát ông ta. Đó là một người đàn ông nhỏ thó mà thế giới dường như đã co cụm lại với ông ta khi tước bỏ của ông ta mọi thứ trừ nụ cười cùng niềm vui được lau chùi cái khoảnh sàn lát đá này như thể đây là nhà nguyện Sixtine. Không có ai khác ở trước quầy vé, nên ông ta rốt cuộc cũng nhận ra mình đang bị theo dõi. Khi lượt đảo qua đảo lại thứ năm dẫn ông ta tới điểm quan sát của tôi, một trong số các băng ghế gỗ được đặt quanh sảnh, thì ông nhân viên ga tàu dừng bước và, hai tay chống nạnh, ông ta quyết định bắt chuyện.

“Họ chẳng bao giờ mở cửa đúng giờ họ nói đâu,” ông ta vừa giải thích vừa chỉ tay vào quầy vé.

"Vậy tại sao họ còn đặt cái biển thông báo mở cửa vào bảy giờ sáng làm gì?”

Người đàn ông nhún vai và buông một tiếng thở dài đầy tính triết lý.

“Ôi, anh biết mà, người ta cũng đặt bảng giờ cho các chuyến tàu, và suốt mười lăm năm tôi làm việc ở đây, tôi chưa một lần thấy chúng đến hay khởi hành đúng giờ đã định.”

Ông ta tiếp tục công việc lau dọn ở sâu bên trong và, mười lăm phút sau đó, tôi nghe tiếng quầy vé mở cửa. Tôi tới đó, mỉm cười với nhân viên bán vé.

“Tôi cứ tưởng các ông mở cửa lúc bảy giờ.”

“Cái đó là trên biển viết vậy thôi. Ông muốn gì?”

“Hai vé hạng nhất đi Paris.”

"Chuyến hôm nay?”

“Nếu điều đó không làm phiền các ông quá.”

Việc giao vé kéo dài gần mười lăm phút. Khi kỳ tích đã hoàn thành, nhân viên bán vé thả chúng xuống quầy thanh toán với vẻ chán nản.

“Một giờ chiều. Đường ke số bốn. Đừng đến muộn.”

Tôi trả tiền, và khi thấy tôi vẫn chưa rời đi, anh ta ban cho tôi ánh mắt săm soi và thù địch.

“Ông muốn gì nữa không?”

Tôi mỉm cười với anh ta và lắc đầu, tranh thủ lúc đó anh ta lại đóng sập quầy vé ngay trước mũi tôi. Tôi quay người, băng qua sảnh chờ sạch bong và lại rực sáng nhờ sự săn sóc của người đàn ông vất vả đang chào tôi từ xa cùng lời chúc bằng tiếng Pháp, chúc thượng lộ bình an.

Trụ sở chính của ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa, phố Fontanella, cứ như một ngôi đền. Một cánh cổng lớn dẫn lối vào một gian sảnh được hộ vệ bời những bức tượng, kéo dài tới tận dãy quầy giao dịch được bố trí như một ban thờ. Ở hai bên, thay cho những nhà nguyện và phòng xưng tội là các bàn gỗ sồi và ghế phô tơi xa hoa, tất cả đều được trấn giữ bởi một đội quân những người được ủy thác và những nhân viên ăn mặc và khoác lên mình nụ cười thân thiện miễn chê. Tôi cho rút bốn nghìn franc tiền mặt và được cung cấp thông tin về các thủ tục để có thể rút tiền tại chi nhánh Paris của ngân hàng, nằm ở góc giao phố Rennes và đại lộ Raspail, không xa khách sạn mà Cristina đã nói. Cầm cả một gia sản nho nhỏ trong tay, tôi rời khỏi ngân hàng, từ chối nghe những lời khuyên của nhân viên ngân hàng về chuyện thật bất cẩn khi mang một số tiền lớn như vậy trong người đi ra phố.

Mặt trời lên cao trên nền trời xanh biếc mang màu của may mắn, và một cơn gió lạnh thổi tới mang theo hương biển. Tôi bước đi nhẹ bẫng, được giải phóng khỏi một sức nặng ghê gớm, và bắt đầu nghĩ rằng thành phố này đã quyết định để tôi ra đi mà không giữ hiềm thù gì. Tôi dừng lại ở khu Paseo del Born để mua hoa cho Cristina, một bó hồng bạch thắt nơ đỏ. Tôi leo cầu thang bốn bậc một lên nhà, nụ cười thường trực trên môi với niềm tin chắc rằng hôm nay sẽ là ngày đầu tiên của một cuộc đời mà tới tưởng đã đánh mất vĩnh viễn. Tôi định mở cửa thì, lúc cắm chìa vào ổ khóa, cánh cửa tự nhường lối. Nó đã mở sẵn.

Tôi bước vào sảnh để áo khoác. Căn nhà chìm trong im lặng.

“Cristina?”

Tôi để hoa trên cái bàn chân quỳ ở lối vào rồi sang phòng ngủ. Cristina không có ở đó. Tôi chạy hết hành lang để tới phòng khách ở cuối. Không có dấu hiệu nào về sự hiện diện của nàng. Tôi đến chỗ cầu thang lên phòng làm việc và, từ dưới chân cầu thang, tôi đã gọi to hết sức:

“Cristina?”

Tiếng vọng dội trả lại cho tôi chính giọng của mình. Tôi nhún vai và nhìn chiếc đồng hồ đặt trong ô kính của tủ sách ở phòng khách. Gần chín giờ. Tôi đồ là nàng đã ra ngoài đi chợ và bởi lúc ở Pedralbes đã nhiễm cái thói xấu là để mặc gia nhân chăm lo những việc nhỏ nhặt tầm thường như cửa nẻo và chìa khóa, nên nàng đã quên khóa cửa. Trong lúc chờ đợi, tôi quyết định nằm nghỉ trên tràng kỷ phòng khách. Nắng xuyên qua cửa kính, thứ ánh nắng mùa đông mạnh mẽ và rực rỡ thôi thúc người ta để mặc nó tiến lên ve vuốt. Tôi nhắm mắt lại và nghĩ tới những thứ mình định mang theo. Tôi đã sống nửa đời mình quanh những đồ vật này và giờ đây, khi phải rời bỏ chúng, tôi không sao lên được một danh sách ngắn gọn những gì mình coi là thiết yếu. Dần dần, không hề ý thức được, nằm dài đười ánh nắng ấm áp và được ru vỗ trong những hảo vọng ngọt ngào, tôi thiếp ngủ một cách yên bình.

Khi thức giấc, tôi nhìn cái đồng hồ trong tủ sách, đã mười một rưỡi. Chỉ còn già một tiếng đồng hồ nữa là đến giờ khỏi hành. Tôi bật dậy chạy sang phòng ngủ.

“Cristina?”

Lần này, tôi chạy đi khắp nhà, kiểm tra từng phòng một, kết thúc là phòng làm việc. Chẳng có ai cả, nhưng dường như tôi thoáng thấy có mùi gì đó là lạ phảng phất trong nhà. Mùi diêm đã quẹt. Ánh sáng lọt xuyên qua các ô cửa sổ vẽ nên những sợi khói mảnh phớt xanh lơ lửng trong không khí. Tôi bước vào và thấy hai que diêm đã tắt dưới sàn nhà. Một nỗi lo âu ập tới và tôi ngồi sụp xuống trước chiếc rương. Tôi mở nó ra và trút tiếng thở phào nhẹ nhõm. Tập tài liệu chứa bản thảo vẫn ở yên đó. Tôi định đóng nắp rương lại thì nhận ra một chi tiết: cái nút buộc quanh bản thảo đã được thắt lại. Tôi lấy tập hồ sơ và lật từng trang, nhưng không thiếu gì. Tôi thắt lại nút, lần này thắt hai lần, rồi bỏ tất cả vào lại vị trí cũ. Tôi trở xuống tầng dưới, và tôi lại chờ. Từng phút một trôi qua với sự tàn bạo vô cùng tận.

Dần dần, ý thức về chuyện đã xảy ra dần thâm nhập vào tôi, và cái mong muốn tin và giữ niềm tin biến thành nỗi chua chát, đắng cay. Chẳng mấy chốc tôi nghe thấy gác chuông nhà thờ Santa María điểm báo hai giờ. Tàu đi Paris đã rời ga và Cristina không trở về. Khi ấy, tôi hiểu ra rằng nàng đã đi, rằng những giờ phút ngắn ngủi trải qua cùng nhau ấy là một điều huyền ảo. Trở lên phòng làm việc, tôi nhìn xuyên qua cửa kính ánh ngày rạng rỡ không còn màu của may mắn nữa và hình dung cảnh nàng trở lại biệt thự Helius, tìm nơi trú ẩn trong vòng tay Pedro Vidal. Tôi cảm thấy nỗi niềm oán thán cứ tẩm độc dần huyết mạch mình rồi tôi tự cười chính bản thân cùng những hy vọng phi lý của mình. Tôi ở đó, không tiến nổi bước nào, nhìn thành phố tối dần theo từng bước tiến của hoàng hôn và bóng tối loang rộng trên sàn nhà. Tôi mở toang cửa sổ. Một cú rơi thẳng từ một độ cao vừa đủ dâng ra trước mắt tôi. Vừa đủ để đập nát xương cốt tôi, biến chúng thành những lưỡi dao găm xuyên thấu cơ thể và để nó tàn lụi trong một vũng máu trên sân gạch. Tôi tự hỏi cơn đau đớn liệu có tàn khốc như tôi hình dung không hay liệu sự dữ dội của cú rơi, chỉ riêng nó thôi, có đủ làm tiêu tan mọi cảm giác, đưa tôi tới một cái chết nhanh và hiệu quả.

Đúng lúc ấy tôi nghe thấy tiếng gọi cửa. Một, hai, ba lần. Một tiếng gọi nằn nì. Tôi quay người lại, vẫn bị ám ảnh bởi những ý nghĩ kia. Tiếng gọi lại một lần nữa cất lên. Tim tôi nẩy lên trong lồng ngực, tôi vội vã ra cầu thang, tin rằng Cristina đã quay lại, rằng hẳn có chuyện gì đó xảy ra đã níu chân nàng ngoài phố, rằng những cảm xúc ghen tuông xấu xí và khốn khổ của tôi không nên tồn tại mới phải, rằng ngày hôm đó, bất chấp mọi chuyện, vẫn là ngày đầu tiên của cuộc đời mới đầy hứa hẹn. Tôi chạy xuống mở cửa. Người ấy ở đó, trong bóng tối, mặc đồ trắng toát. Tôi những muốn ôm chầm lấy người phụ nữ ấy, nhưng đúng lúc đó lại nhận ra gương mặt cô đẫm lệ: đó không phải Cristina.

“David,” Isabella thì thầm với giọng tan nát. “Ông Sempere chết rồi.”

HỒI THỨ BA

TRÒ CHƠI
CỦA THIÊN THẦN

1

Khi chúng tôi đến hiệu sách, trời đã vào tối. Một quầng sáng vàng rực chọc thủng màn đêm màu xanh lam trước hiệu sách Sempere & Con trai. Có chừng trăm người đang tụ tập ở đây, tay cầm nến. Một số người thầm khóc, một số khác nhìn nhau không biết nói gì. Tôi nhận ra những gương mặt đó: những người bạn và khách hàng của ông Sempere, những người từng được ông bán sách già tặng sách và bắt đầu biết đọc sách chính là nhờ ông. Tin tức càng lan dần trong khu phố, các độc giả và bạn bè khác, những người vốn không thể tin rằng ông Sempere đã qua đời, càng đến đông.

Ở bên trong, đèn đã được bật, ông Gustavo Barceló nắm chặt tay một người đàn ông trẻ tuổi vừa đứng dậy. Tôi chỉ nhận ra đó là con trai ông Sempere khi Isabella nắm tay và đưa tôi vào. Nhìn thấy tôi, Barceló nở nụ cười méo mó. Con trai ông chủ hiệu sách đang khóc trong vòng tay Barceló và tôi không có đủ can đảm bước đến chào anh. Isabella lại gần và đặt tay lên vai anh. Anh quay lại, để lộ khuôn mặt mệt mỏi. Isabella đưa anh lại một chiếc ghế rồi đỡ anh ngồi xuống. Anh thả mình rơi xuống như con rối hỏng khớp nối. Isabella quỳ xuống gần và ôm chặt anh. Tôi chưa từng thấy tự hào về ai như lúc này tôi thấy với Isabella, giờ, với tôi, cô như người phụ nữ mạnh mẽ và đứng đắn nhất trong tất cả những người đang có mặt.

Barceló đi đến chỗ tôi và chìa ra một bàn tay run rẩy. Tôi nắm lấy bàn tay ấy.

“Chuyện xảy ra cách đây khoảng hai tiếng,” ông giải thích bằng giọng đứt quãng. “Ông ấy ở một mình trong hiệu sách và khi cậu con trai về... Người ta nói ông ấy đang cãi cọ với ai đó... Tôi không biết. Bác sĩ nói là do tim.”

Họng tôi thắt lại.

“Ông ấy đâu?”

Barceló ngoái đầu về phía cánh cửa gian sau cửa hàng. Tôi đi về phía đó. Trước khi bước vào, tôi hít sâu một hơi và nắm chặt tay. Ông Sempere được đặt nằm trên bàn, hai tay đan trên bụng. Nước da tái nhợt và các đường nét trên mặt ông hõm sâu như tấm bìa các tông nhàu nát. Mắt ông vẫn mở. Tôi thấy khó thở, như thể vừa hứng một cú đánh trời giáng vào giữa bụng. Tôi chống tay lên bàn và hít sâu một lần nữa. Tôi cúi xuống rồi vuốt mắt cho ông. Tôi vuốt má ông, lạnh ngắt, và lặng lẽ ngắm nhìn quanh mình toàn bộ thế giới của những trang sách và những giấc mơ ông đã tạo nên. Tôi những muốn tin rằng ông Sempere vẫn ở đây, giữa những cuốn sách và những người bạn. Tôi nghe thấy tiếng bước chân sau lưng. Barceló dẫn vào hai người đàn ông mang vẻ mặt rầu rĩ, bận đồ đen, và không còn nghi ngờ gì về nghề nghiệp của họ.

“Các vị đây đến để lo tang lễ,” ông thông báo.

Hai người họ chào với vẻ nghiêm trang chuyên nghiệp rồi lại gần để xem xét cái xác. Một người cao và gầy xem xét qua loa rồi nói thầm vài lời với đồng nghiệp, người này gật đầu rồi ghi chép vào một quyển sổ nhỏ.

“Theo nguyên tắc, lễ chôn cất sẽ diễn ra vào chiều mai ở nghĩa trang phía Đông, Barceló nói. Tôi muốn lo toan mọi việc, vì cậu con trai chẳng có tâm trạng làm việc đó, cậu cũng đã thấy cậu ấy đấy. Và trong hoàn cảnh như thế này, càng thu xếp nhanh thì…”

“Cảm ơn ông, ông Gustavo.”

Ông chủ hiệu sách liếc nhìn người bạn cũ và mỉm cười trong nước mắt.

“Rồi chúng ta sẽ ra sao, khi ông già giờ đã bỏ chúng ta lại trơ trọi?” ông thì thầm.

“Tôi không biết…”

Một trong hai nhân viên công ty mai táng khẽ đằng hắng để chúng tôi chú ý.

“Nếu các vị cho phép, bây giờ tôi và người đồng nghiệp sẽ đi tìm quan tài và…”

“Cứ làm những gì các anh phải làm,” tôi chặn lời.

“Các vị có điều gì cần ưu tiên cho tang lễ không?”

Tôi nhìn chằm chằm anh ta, không hiểu.

“Người quá cố có theo tôn giáo nào không?”

“Ông Sempere là tín đồ của những cuốn sách.”

“Tôi hiểu rồi,” anh ta trả lời và rời đi.

Tôi quay về phía Barceló, ông nhún vai.

“Cứ để họ hỏi cậu con trai.”

Trong cửa hàng, Isabella nhìn tôi dò hỏi và đứng dậy, rời anh Sempere con. Khi cô đến bên, tôi thì thầm những do dự của mình.

“Ông Sempere là bạn thân của vị linh mục ở nhà thờ khu phố, nhà thờ Santa Ana. Người ta đồn rằng tòa giám mục muốn khai trừ vị linh mục này bằng cách tố cáo ông ấy nổi loạn và cứng đầu, nhưng vì ông ấy già rồi nên họ thà đợi ông ấy chết đi còn hơn để khỏi gây dư luận.”

“Đó là người chúng ta cần,” tôi tuyên bố.

“Cháu sẽ nói chuyện với ông ấy.”

Tôi ra hiệu về phía anh con trai Sempere.

“Anh ấy thế nào rồi?”

Isabella nhìn vào mắt tôi.

“Còn chú?”

“Tôi ổn,” tôi nói dối. “Ai sẽ ở cùng anh ấy đêm nay?”

“Cháu,” cô trả lời không chút do dự.

Tôi đồng ý và thơm lên má cô rồi quay về phía sau cửa hàng. Barceló đang ngồi trước người bạn cũ, trong khi hai nhân viên công ty mai táng đo đạc và đặt các câu hỏi về trang phục và giày cho người đã khuất, ông đổ đầy hai cốc rượu cognac rồi chìa cho tôi một cốc. Tôi ngồi xuống gần ông.

“Uống vì ông bạn Sempere của chúng ta, người đã dạy tất cả chúng ta đọc, nếu không muốn nói là dạy chúng ta sống,” ông nói.

Chúng tôi nâng cốc và uống trong im lặng. Chúng tôi ngồi đó đến khi các nhân viên tang lễ quay lại mang theo chiếc quan tài cùng bộ quần áo sẽ bao bọc lấy ông Sempere để đưa ông về với đất.

“Nếu các vị cho phép, chúng tôi sẽ lo liệu nốt,” người có vẻ có thẩm quyền hơn gợi ý.

Tôi đồng ý. Trước khi sang hiệu sách, tôi lấy cuốn Những kỳ vọng lớn lao trước kia mà tôi chưa mang về và đặt vào tay ông Sempere.

“Dành cho chuyến đi,” tôi thì thầm.

Mười lăm phút sau, các nhân viên công ty tang lễ đưa quan tài ra rồi đặt lên cái bàn to giữa hiệu sách. Đám đông ngoài phố lớn dần, họ chờ đợi trong im lặng. Tôi đến mở cửa. Từng người một, những người bạn của hiệu sách Sempere & Con trai nối nhau đi vào. Rất nhiều người không thể cầm được nước mắt, và trước khung cảnh đó, Isabella nắm tay đưa anh con trai Sempere về căn hộ nằm ngay bên trên hiệu sách, nơi anh đã sống cả đời bên cha. Barceló và tôi ở dưới nhà cùng ông lão Sempere trong lúc từng người đến chào tạm biệt ông lần cuối. Một số người, những người thân thiết nhất, không chịu ra về. Lễ viếng kéo dài suốt đêm. Barceló ở đây đến tận năm giờ sáng, còn tôi đợi Isabella xuống nhà sau khi bình minh lên một lúc và yêu cầu tôi về nhà, chỉ để thay quần áo và tắm rửa.

Tôi nhìn ông lão Sempere tội nghiệp và mỉm cười. Tôi không thể nào tin rằng, khi bước qua cánh cửa đó, sẽ không bao giờ tôi còn thấy ông sau quầy nữa. Tôi nhớ lại lần đầu tiên bước vào hiệu sách này, khi tôi chỉ là một đứa trẻ, và với tôi ông thật cao lớn và mạnh mẽ. Không thể bị phá hủy. Người đàn ông thông thái nhất thế giới.

“Về nhà đi, cháu xin chú đấy,” Isabella thì thầm.

“Tại sao?”

“Chú làm ơn đi…”

Cô tiễn tôi ra phố và ôm lấy tôi.

“Cháu biết chú yêu quý ông ấy và điều đó có ý nghĩa thế nào với chú,” cô nói.

Không ai biết được đâu, tôi nghĩ. Nhưng tôi đồng ý, và sau khi thơm lên má cô, tôi bước đi vô định qua những con phố trống trải hơn bao giờ hết, tin chắc rằng nếu tiếp tục bước, tôi sẽ không nhận ra cái thế giới mình vẫn ngỡ là biết đã không còn tồn tại nữa.

2

Đám đông tập trung trước cổng nghĩa trang đợi xe tang đến. Không ai dám nói chuyện. Đằng xa vọng lại tiếng sóng biển và tiếng một đoàn tàu chở hàng đang tiến về khu nhà máy trải rộng sau nghĩa trang. Trời lạnh, những bông tuyết bay bay trong gió. Sau gần ba tiếng đồng hồ, chiếc xe tang do lũ ngựa ô kéo đi vào đại lộ Icaria, hai bên đường là những cây bách và nhà kho cũ. Con trai ông Sempere và Isabella đi cùng xe tang. Sáu người đồng nghiệp trong giới bán sách, trong đó có cả ông Gustavo, vác quan tài trên vai đi vào khuôn viên nghĩa trang. Những người đến dự lễ tang theo chân họ, tạo thành đoàn người lặng lẽ qua các lối đi và nhà chòi của nghĩa trang dưới tầng mây thấp nhấp nhô như một đợt sóng thủy ngân. Có người để ý thấy con trai ông chủ hiệu sách trông già đi mười lăm tuổi chỉ sau một đêm. Người này gọi anh là “ông” Sempere, bởi từ giờ, anh sẽ là người phụ trách hiệu sách, và rằng, từ bốn thế hệ nay, cửa hàng thần kỳ của con phố Santa Ana này, vốn luôn được một Ông Sempere quản lý, chưa từng một lần thay tên. Isabella nắm cánh tay anh, và tôi cảm thấy nếu cô không ở đây, anh hẳn sẽ đổ sụp như một con rối không dây.

Vị linh mục của nhà thờ Santa Ana, ông lão già cả bằng tuổi ông Sempere quá cố, đang đợi ở chân mộ, một phiến đá cẩm thạch giản dị không trang trí cầu kỳ gần như khó nhận ra. Sáu ông chủ hiệu sách khiêng quan tài đặt xuống trước ngôi mộ. Barceló gật đầu chào tôi. Tôi muốn ở lại đằng sau đoàn người, vì hèn nhát hay vì kính trọng, tôi cũng không biết. Từ đây, tôi có thể thấy mộ của cha tôi, ở cách chừng ba chục mét. Khi những người tham dự tang lễ đã tập trung quanh quan tài, vị linh mục ngước mắt lên và mỉm cười.

“Ông Sempere và tôi, chúng tôi là bạn của nhau đã gần bốn mươi năm, và trong suốt khoảng thời gian đó, chúng tôi chỉ có một lần duy nhất nói về Chúa và những bí ẩn cuộc sống. Ít người biết điều này, nhưng ông bạn Sempere của chúng ta chưa từng bước vào một nhà thờ nào kể từ sau tang lễ của Diana, vợ ông, hôm nay chúng ta đưa ông về bên bà để họ yên nghỉ bên nhau mãi mãi. Có lẽ vì điều đó mà tất cả mọi người đều coi ông là người vô thần, nhưng ông là người giàu đức tin. Ông tin vào những người bạn của mình, vào một vài sự thật và vào một thứ mà ta sẽ không mạo hiểm gọi tên hay miêu tả, bởi vì, ông nhắc lại, chúng tôi, những người linh mục, chúng tôi ở đây để làm việc đó. Ông Sempere tin rằng chúng ta thuộc về một tổng thể lớn, và khi rời bỏ cõi đời, những kỷ niệm và niềm say mê của chúng ta sẽ không mất đi. Với ông, chúng sẽ trở thành kỷ niệm và niềm say mê của người kế tục chúng ta. Ông khước từ việc phân định chúng ta đã tạo ra Chúa theo hình ảnh và những nét giống chúng ta hay là Chúa đã tạo ra chúng ta mà không thật sự hiểu rõ điều mình đang làm. Người bạn của chúng ta tin rằng, Chúa, hay bất cứ ai đã sáng tạo ra sự hiện diện của chúng ta trên trái đất này, đều sống trong từng hành động, từng lời nói của chúng ta, và hiển hiện trong tất cả những gì khiến chúng ta không phải chỉ là đám tượng bùn. Ông Sempere tin rằng Chúa hiện diện ít, hay nhiều, trong những cuốn sách, và đó là lý do ông dành cuộc đời mình cho việc chia sẻ chúng, bảo vệ chúng và đảm bảo rằng những trang sách, cũng như kỷ niệm và niềm say mê của chúng ta, sẽ không bao giờ bị mất đi. Ông tin, và ông cũng làm tôi tin rằng, chừng nào còn một người trên đời biết đọc và trải nghiệm những cuốn sách, thì chừng đó vẫn còn lại một phần nhỏ của Chúa, hay của cuộc sống. Tôi biết bạn tôi sẽ không thích chúng ta từ biệt ông ấy bằng những lời cầu nguyện hay những khúc hát. Ông ấy chỉ cần thấy tất cả những người bạn đến từ biệt ngày hôm nay sẽ không lãng quên mình là đủ. Tôi luôn tin rằng Chúa trời, ngay cả khi ông lão Sempere chẳng hề để tâm, sẽ đón người bạn yêu dấu của chúng ta đến bên Người, và ông Sempere sẽ sống mãi trong tim tất cả chúng ta, những người một ngày nào đó đã nhờ ông mà khám phá ra sự diệu kỳ của những cuốn sách, trong đó có cả những người, tuy không quen biết ông, đã một lần đẩy cánh cửa hiệu sách nhỏ, nơi, như ông vẫn thích thú nhắc lại, câu chuyện cứ thế lại bắt đầu. Hãy yên nghỉ, ông bạn Sempere, và cầu Chúa ban cho tất cả chúng ta dịp để tôn vinh ông và gửi đến ông lời cảm ơn vì đã có đặc huệ được quen biết ông.”

Một sự im lặng khôn cùng bao trùm nghĩa trang khi vị linh mục ngừng lời và ban phúc lành cho cỗ quan tài. Khi người của công ty mai táng ra hiệu, các nhân viên phục vụ lễ tang dùng dây từ từ hạ cỗ quan tài xuống. Tôi vẫn nhớ âm thanh khi nó chạm đáy huyệt và tiếng thổn thức nghẹn ngào của những người dự lễ. Tôi nhớ mình cứ đứng đó, không thể nhúc nhích, trước những nhân viên đang phủ lấp ngôi mộ bằng một phiến đá cẩm thạch to, trên đó chỉ có duy nhất họ của ông Sempere, và ở dưới phiến đá, bà Diana yên nghỉ đã từ hai mươi sáu năm nay.

Những người dự lễ chầm chậm đi về phía cổng nghĩa trang, tại đây họ tách thành các nhóm nhưng không biết sẽ đi đâu, không ai muốn rời đi hẳn và bỏ ông Sempere tội nghiệp lại sau lưng. Barceló và Isabella, đi hai bên con trai ông chủ hiệu sách, dẫn anh đi cùng. Tôi đứng đó một mình sau khi tất cả đã đi xa, và chỉ lúc này tôi mới dám tiến về phía ngôi mộ. Tôi quỳ xuống và đặt tay lên phiến đá cẩm thạch.

“Mong được gặp lại ông,” tôi thì thầm.

Tôi nghe thấy tiếng anh ta đến gần và tôi đoán ra đó là anh ta trước cả khi trông thấy. Tôi đứng dậy rồi quay người lại: Pedro Vidal chìa tay ra với tôi cùng nụ cười buồn nhất tôi từng thấy trên khuôn mặt anh.

“Cậu không bắt tay tôi à?”

Tôi không làm vậy, và sau vài giây, Vidal gật đầu thu tay về.

“Anh làm gì ở đây?” tôi bật ra.

“Sempere cũng là bạn tôi,” anh ta đáp.

“Tất nhiên rồi. Anh đến đây một mình thôi sao?”

Vidal nhìn tôi không hiểu.

“Cô ấy đâu?” tôi hỏi.

“Ai cơ?”

Tôi bật ra một tiếng cười chua chát. Barceló lại gần, vẻ rụng rời.

“Anh lại hứa hẹn gì nữa để mua chuộc cô ấy?”

Ánh mắt Vidal đanh lại.

“Cậu không biết mình đang nói gì đâu, David.”

Tôi tiến lại gần đến mức cảm nhận được hơi thở của anh ta trên mặt.

“Cô ấy đâu?” Tôi nhấn mạnh.

“Tôi không biết.”

“Ai mà tin chứ!” tôi thét lên.

Tôi quay người chuẩn bị đi khỏi, nhưng Vidal nắm tay giữ tôi lại.

“David, đợi đã…”

Một cách vô thức, tôi dồn hết sức đánh anh. Nắm tay tôi đấm vào mặt khiến anh ngã ngửa. Tôi thấy máu dính trên tay và nghe có tiếng bước chân vội vã chạy lại. Hai cánh tay giữ chặt kéo tôi khỏi Vidal.

“Vì lòng kính Chúa, Martín…” Barceló năn nỉ.

Ông chủ hiệu sách ngồi xổm xuống cạnh Vidal đang rên rỉ, miệng chảy máu. Ông đỡ đầu anh và ném cho tôi một cái nhìn dữ tợn. Tôi chạy đi nhanh hết mức có thể, lướt qua một vài vị khách đứng lại chứng kiến cảnh tượng. Tôi không có can đảm đối mặt với họ.

3

Nhiều ngày trời tôi không ra khỏi nhà, ngủ giờ giấc lộn xộn và hầu như chẳng ăn gì. Ban đêm, tôi ngồi trước ngọn lửa trong phòng khách và lắng nghe sự tĩnh lặng, lòng hy vọng sẽ nghe thấy tiếng bước chân sau cánh cửa, tin rằng Cristina sắp về, rằng ngay khi nghe tin cái chết của ông Sempere nàng sẽ quay lại với tôi, dù chỉ là vì thương hại thì với tôi từ nay như thế cũng đã đủ. Một tuần, hoặc gần như vậy sau cái chết của ông chủ hiệu sách, tôi hiểu Cristina sẽ không quay về nữa, tôi quay trở lên phòng làm việc. Tôi lôi bản thảo của ông chủ từ trong rương ra rồi đọc lại, xem kỹ từng câu, từng đoạn một. Lần đọc này cho tôi cảm giác vừa buồn nôn vừa thỏa mãn một cách u ám. Khi nghĩ đến số tiền một trăm nghìn franc lúc đầu, tôi thấy thật hạnh phúc, tôi cười thầm và nghĩ rằng tên khốn nạn đó đã mua tôi với giá hời. Lòng kiêu căng làm dịu sự cay đắng, và nỗi đau ngăn tôi tìm được sự tỉnh táo. Một cách kiêu ngạo, tôi đọc lại cuốn Lux aeterna của người tiền bối, Diego Marlasca, rồi quẳng nó vào ngọn lửa lò sưởi. Ông ta thua ở điểm nào thì tôi sẽ thắng ở điểm đó. Ông ta lạc đường ở đâu tôi sẽ tìm ra lối thoát khỏi mê cung ở đấy.

Tôi trở lại làm việc vào ngày thứ bảy. Tôi chờ đến nửa đêm rồi mới ngồi vào bàn. Một tờ giấy trắng trong ống cuộn của chiếc máy chữ Underwood cũ kỹ và thành phố tối đen sau cửa sổ. Các từ ngữ và hình ảnh tuôn chảy trên tay tôi như thể chúng đã bừng bừng chờ đợi trong nhà ngục tâm hồn tôi. Từng trang cứ thế nối nhau liên tiếp không thể kiểm soát, chúng không có một ý chí nào khác ngoài chinh phục và đầu độc các giác quan và tình cảm của tôi. Tôi không còn nghĩ đến ông chủ, đến phần thưởng hay những đòi hỏi của ông ta. Lần đầu tiên trong đời, tôi viết cho chính mình và không phải cho ai khác. Tôi viết để châm lửa thế giới và bùng cháy cùng nó. Tôi làm việc suốt nhiều đêm cho đến khi kiệt sức. Tôi gõ lên các phím máy chữ cho đến khi ngón tay chảy máu và cơn sốt làm mắt mờ đi.

Một buổi sáng tháng Một, khi tôi còn đang mất khái niệm về thời gian thì có tiếng gõ cửa. Tôi nằm trên giường, đôi mắt thẫn thờ ngắm bức ảnh cũ chụp Cristina hồi nhỏ bước đi, tay nắm tay một người không rõ mặt trên con đê chắn sóng, tiến về phía biển tràn ngập ánh sáng, từ giờ tôi coi hình ảnh này là thứ của cải duy nhất mình có, và là chìa khóa cho mọi bí mật. Tôi lờ đi tiếng gõ cửa trong vòng nhiều phút, cho đến khi nghe thấy giọng cô và hiểu rằng cô sẽ không từ bỏ.

“Mở cửa ra đi! Cháu biết chú ở trong đó và cháu không định rời đi trước khi chú mở cửa cho cháu đâu, hoặc là cháu sẽ phá nó.”

Khi tôi mở cửa, Isabella nhìn tôi sợ hãi.

“Là cháu, Isabella đây.”

Cô đẩy tôi sang bên và đi thẳng vào hành lang mở tung các cửa sổ. Rồi cô sang phòng tắm vặn nước vào bồn. Cô cầm tay kéo tôi vào. Cô bắt tôi ngồi trên thành bồn rồi vừa lật ngược mí mắt tôi để kiểm tra vừa lẩm bẩm qua kẽ răng. Không nói một lời, cô định cởi áo sơ mi của tôi.

“Isabella, tôi không có tâm trạng.”

“Những vết cắt này là sao? Chú đã tự làm gì mình?”

“Chỉ là mấy vết xước thôi mà.”

“Cháu muốn chú đến gặp bác sĩ.”

“Không.”

“Đi cùng cháu, chú không được cự cãi,” cô xẵng giọng đáp lại. “Chú sẽ ngồi vào bồn tắm ngay bây giờ, sẽ xoa xà phòng và cạo râu. Chú có hai lựa chọn: hoặc chú tự làm, hoặc cháu sẽ làm. Đừng nghĩ chú sẽ thoát.”

Tôi mỉm cười.

“Tôi biết rõ thế mà.”

“Làm theo lời cháu đi. Trong lúc đó cháu sẽ đi tìm bác sĩ.”

Tôi định nói, nhưng cô giơ tay lên và tôi giữ im lặng.

“Không nói thêm lời nào nữa. Nếu chú nghĩ chú là người duy nhất đang đau khổ, thì chú nhầm rồi đấy. Và nếu chú thấy việc để mình chết khổ chết sở cũng chẳng sao, thì chí ít cũng hãy đủ chín chắn để tự nhắc mình rằng, có những người sẽ không thấy chuyện đó là không sao, dù thực tế cháu cũng không biết tại sao lại như vậy.”

“Isabella…”

“Vào bồn tắm đi! Và cho phép cháu được cởi quần dài và quần đùi của chú.”

“Tôi biết cách tắm mà.”

“Cháu không nghi ngờ điều đó.”

Trong lúc Isabella đi tìm bác sĩ, tôi làm theo các yêu cầu của cô và chịu một lễ rửa tội với nước lạnh và xà phòng. Tôi đã không cạo râu kể từ sau tang lễ và tấm gương phản chiếu một khuôn mặt thật khủng khiếp. Đôi mắt đỏ ngầu và làn da nhợt nhạt ốm yếu. Tôi mặc quần áo sạch rồi ngồi đợi cô trong hành lang. Isabella xuất hiện trở lại hai mươi phút sau cùng vị bác sĩ mà thỉnh thoảng tôi có thấy trên phố.

“Đây là bệnh nhân của ông. Đừng chú ý đến những gì chú ấy kể, chú ấy nói dối như hít thở vậy.”

Vị bác sĩ liếc nhìn tôi để đánh giá mức độ thù địch.

“Nào, bác sĩ,” tôi khích lệ ông. “Cứ làm như thể tôi không có mặt ở đây.”

Ông tiến hành nghi thức khám bệnh tỉ mỉ, kiểm tra đồng tử, miệng, những câu hỏi bí ẩn và ánh nhìn gian xảo tạo nên nền tảng của y học. Khi xem đến những vết cắt do con dao cạo của Irene Sabino gây ra ở thân trên của tôi, ông bác sĩ nhường mày.

“Cái gì đây?”

“Chuyện quá dài để giải thích, bác sĩ ạ.”

“Anh tự gây ra chúng à?”

Tôi lắc đầu.

“Tôi sẽ cho anh thuốc mỡ, nhưng tôi sợ chúng sẽ để lại sẹo đấy.”

“Tôi tin đó chính là mục đích của chúng.”

Ông bác sĩ tiếp tục khám. Tôi vừa ngoan ngoãn nghe theo vừa nhìn Isabella đang quan sát với vẻ lo lắng ở ngưỡng cửa. Tôi hiểu mình nhớ cô đến chừng nào và tôi trân trọng biết bao khi có cô ở bên.

“Chú làm cháu sợ chết khiếp,” cô thì thầm trách mắng.

Ông bác sĩ kiểm tra hai tay tôi rồi cau mày trước mấy đầu ngón tay trơ thịt. Ông vừa băng bó từng ngón một vừa khẽ lẩm bẩm.

“Anh không ăn đã bao lâu rồi?”

Tôi nhún vai. Ông liếc mắt về phía Isabella.

“Không có gì thực sự nghiêm trọng cả, nhưng tôi muốn gặp lại anh chậm nhất là vào ngày mai tại phòng khám của tôi.”

“Tôi e rằng điều đó là không thể, thưa bác sĩ.”

“Chú ấy sẽ đến,” Isabella cam đoan.

“Từ giờ đến lúc đó, tôi khuyên anh bắt đầu ăn thứ gì đó nóng, đầu tiên là thức ăn lỏng rồi tới đồ cứng, uống nhiều nước nhưng không dùng cà phê hay các loại đồ uống kích thích, và nhất là phải nghỉ ngơi. Hít thở không khí và tận hưởng ánh nắng, nhưng không cố sức. Anh là một ca suy kiệt và mất nước điển hình, và chớm thiếu máu.

Isabella thở dài.

“Không sao đâu,” tôi nói.

Vị bác sĩ nhìn tôi chần chừ rồi đứng lên.

“Ngày mai, tại phòng khám của tôi, lúc bốn giờ. Ở đây tôi không có cả dụng cụ lẫn điều kiện để kiểm tra kỹ cho anh.”

Ông đóng túi đồ nghề lại và lịch sự chào tạm biệt tôi. Isabella đi cùng ông ra cửa và tôi nghe tiếng họ thì thầm trên chiếu nghỉ hai hay ba phút. Tôi mặc lại quần áo và kiên nhẫn ngồi đợi trên giường. Tôi nghe tiếng cửa khép và tiếng bước chân ông bác sĩ trên cầu thang. Tôi biết Isabella đang ở lối vào, chờ đợi vài giây trước khi quay về phòng tôi. Khi cô quay lại, tôi chào đón cô bằng một nụ cười.

“Cháu sẽ chuẩn bị cho chú thứ gì đó để ăn.”

“Tôi không đói.”

“Không quan trọng. Chú sẽ ăn rồi chúng ta ra ngoài hít thở không khí. Chấm hết.”

Isabella chuẩn bị một món xúp loãng mà tôi phải cố gắng nhúng mấy mẩu bánh mì vào và vừa ăn vừa tỏ ra vui vẻ nhưng cảm giác như đang nuốt đá cục. Tôi không chừa lại gì trong đĩa và chỉ cho Isabella thấy, cô canh chừng cạnh tôi như một tay chấp hành viên. Sau đó, cô kéo tôi về phòng và tìm một cái áo măng tô trong tủ. Cô đeo găng, quàng khăn cho tôi rồi đẩy tôi ra cửa. Khi chúng tôi đi qua cổng, một cơn gió lạnh thổi tới, nhưng mặt trời đang lặn vẫn sáng, rải ánh nắng màu hổ phách lên các con phố. Cô nắm cánh tay tôi và chúng tôi bước đi.

“Như đôi tình nhân,” tôi nhận xét.

“Buồn cười đấy!”

Chúng tôi đi đến công viên Ciutadella rồi bước vào những khu vườn bao quanh căn nhà chòi. Chúng tôi sang khu đài phun nước lớn rồi ngồi xuống một băng ghế.

“Cảm ơn,” tôi thì thầm.

Isabella không trả lời.

“Tôi chưa hỏi thăm cô.”

“Làm vậy cũng không khiến chú thay đổi thói quen đâu.”

“Cô có ổn không?”

Isabella nhún vai.

“Bố mẹ cháu rất vui khi cháu quay về. Theo họ, chú đã có ảnh hưởng tốt lên cháu. Xem họ tưởng tượng kìa! Sự thật là cháu và bố mẹ đã hiểu nhau hơn. Nhưng cũng không thể nói là cháu gặp họ nhiều. Gần như toàn bộ thời gian của cháu là ở hiệu sách.”

“Còn Sempere? Anh ấy chịu đựng cái chết của cha như thế nào?”

“Không tốt lắm.”

“Còn cô, cô nghĩ sao về anh ấy?”

“Anh ấy là một người tốt.”

Cô im lặng một lúc lâu rồi cúi đầu.

“Anh ấy đã hỏi cưới cháu. Hôm kia, ở quán Bậc Tứ Cấp.”

Tôi ngắm dáng người cô, đã không còn sự ngây thơ tuổi trẻ tôi những muốn tìm thấy nơi cô, mà nó rất có thể cũng chưa từng xuất hiện.

“Rồi thế nào?” rốt cuộc tôi hỏi.

“Cháu trả lời rằng sẽ suy nghĩ.”

“Và cô sẽ đồng ý?”

Đôi mắt Isabella nhìn chăm chăm đài phun nước.

“Anh ấy muốn lập gia đình, có những đứa con... Anh ấy muốn chúng cháu sống trong căn hộ trên hiệu sách và tin rằng chúng cháu sẽ vượt qua được bất chấp những khoản nợ tích tụ từ ông Sempere.”

“Đương nhiên, cô vẫn còn trẻ mà…”

Cô nghiêng đầu và nhìn vào mắt tôi.

“Cô yêu anh ấy à?”

Cô mỉm cười với một nỗi buồn khôn cùng.

“Cháu làm sao biết được? Cháu nghĩ là đúng, nhưng không nhiều bằng anh ấy yêu cháu.”

“Đôi khi, trong những hoàn cảnh khó khăn, người ta có thể nhầm lẫn sự thương cảm với tình yêu.”

“Chú không phải lo cho cháu.”

“Tôi chỉ xin cô hãy cho mình chút thời gian.”

Chúng tôi nhìn nhau, bị giày vò bởi một mối đồng cảm sâu sắc không cần lời nói nào nữa, rồi tôi ôm cô.

“Làm bạn nhé?”

“Cho đến khi cái chết chia cách chúng ta.”

4

Trên đường về, chúng tôi dừng lại tại một cửa hàng trên phố Comercio để mua sữa và bánh mì. Isabella thông báo với tôi rằng cô sẽ bảo cha gửi tôi một loạt những sản phẩm tốt nhất của ông và sẽ có ích cho tôi khi ăn hết chúng.

“Mọi việc ở hiệu sách thế nào?” tôi hỏi.

“Lượng sách bán giảm nhiều lắm. Cháu nghĩ các vị khách cảm thấy khó khăn khi đẩy cửa vào vì họ lại nhớ ông Sempere tội nghiệp. Và các tài khoản vẫn vậy, không có vẻ khả quan lắm.”

“Các tài khoản làm sao?”

“Dưới mức tối thiểu. Những tuần gần đây, cháu đã kiểm tra bản tổng kết và thấy rằng, ông Sempere, cầu cho linh hồn ông yên nghỉ, là một thảm họa. Ông ấy tặng không sách cho những ai không thể trả nổi tiền. Hoặc ông ấy cho mượn và họ chẳng đem trả. Ông ấy mua những bộ sách mà biết là không thể bán được, vì những người chủ sở hữu đe dọa sẽ đốt hoặc vứt chúng đi. Ông ấy nuôi bố thí cả tá nhà thơ bất tài đói khát. Và cháu để chú tưởng tượng phần còn lại.”

“Các chủ nợ thì sao?”

“Mỗi ngày lại có hai người đến, không kể các giấy hẹn trả tiền và giấy báo thuế của ngân hàng. Điều tích cực duy nhất là không thiếu các đề nghị mua.”

“Đề nghị mua?”

“Hai vợ chồng người bán thịt nguội ở Vice rất quan tâm đến cửa hàng.”

“Anh Sempere nghĩ sao về chuyện đó?”

“Rằng mọi chuyện đều ổn. Óc thực tế không phải là thế mạnh của anh ấy. Anh ấy thề rằng chúng cháu sẽ vượt qua được, anh ấy tin thế.”

“Còn cô thì không?”

“Cháu thì tin vào các con số, và khi xếp thẳng hàng các con số, cháu thấy từ giờ đến hai tháng nữa tủ kính của hiệu sách sẽ đầy xúc xích chorizo và xúc xích trắng.”

“Chúng ta sẽ tìm ra giải pháp.”

Isabella mỉm cười.

“Cháu đã hy vọng chú sẽ nói thế. Và, nhân chuyện về tài khoản, hãy đảm bảo với cháu: chú không còn làm việc cho ông chủ đấy chứ?”

Tôi xòe hai tay ra:

“Tôi đã lấy lại tự do.”

Cô đi cùng tôi lên tận đầu cầu thang, và khi phải rời đi, cô lưỡng lự.

“Có chuyện gì vậy?” tôi hỏi.

“Cháu đã tự hứa sẽ không nói cho chú, nhưng... cháu muốn chú biết chuyện qua cháu chứ không phải qua người khác. Đó là chuyện về ông Sempere.”

Chúng tôi đi vào trong và ngồi trước ngọn lửa ở phòng khách, Isabella tươi tỉnh trở lại sau khi ném vào đó hai khúc củi. Đống tro cuốn Lux aeterna vẫn còn đó, và cô thư ký cũ ném cho tôi cái nhìn mà giá tôi có thể đóng khung nó lại.

“Cô muốn nói gì với tôi về ông Sempere?”

“Chuyện này cháu được biết từ ông Anacleto, một người hàng xóm cùng cầu thang. Ông ấy kể rằng, chiều hôm qua đời, ông Sempere có cãi cọ với một người trong cửa hàng. Ông Anacleto đang trên đường về nhà và tiếng cãi nhau vang tận ra ngoài phố.”

“Ông ấy cãi nhau với ai?”

“Một người phụ nữ. Khá luống tuổi. Ông Anacleto không nghĩ đã từng thấy người này trong khu phố. Tuy vậy, bà ấy lại có vẻ quen quen, nhưng với ông Anacleto ta không thể chắc về điều gì, vì ngoài các trạng từ, việc miêu tả chính xác không phải là thế mạnh của ông ấy.”

“Ông ấy có nghe thấy hai người họ nói gì không?”

“Có vẻ họ nói về chú.”

“Về tôi ư?”

Isabella gật đầu xác nhận.

“Anh con trai ra ngoài một lúc để đưa sách đặt ở phố Canuda. Anh ấy vắng mặt không quá mười lăm phút. Lúc quay về, anh ấy thấy cha mình ngã gục sau quầy. Khi bác sĩ đến nơi thì đã quá muộn…”

Tôi có cảm giác như bầu trời đổ sập xuống đầu mình.

“Đáng nhẽ cháu không nên kể với chú,” Isabella thì thầm.

“Có chứ. Cô đã làm rất đúng. Ông Anacleto không nói rõ gì thêm về người phụ nữ à?”

“Chỉ là ông ấy nghe thấy họ cãi nhau. Theo ông ấy, đó là vì một cuốn sách. Một cuốn sách bà ấy muốn mua nhưng ông Sempere lại từ chối bán.”

“Thế sao ông ấy lại nói về tôi?” Tôi không hiểu.

“Bởi vì cuốn sách đó là của chú. Những bước chân trên thiên giới. Bản duy nhất ông Sempere giữ trong bộ sưu tập cá nhân và không phải để bán.”

Một niềm tin u ám xâm chiếm tôi.

“Và cuốn sách...?” tôi bắt đầu.

“... đã không còn ở đó nữa. Nó đã biến mất. Cháu đã kiểm tra sổ ghi chép, vì ông Sempere luôn ghi lại mọi cuốn sách được bán cùng ngày bán và giá bán, và nó không có trong đó.”

“Anh con trai biết điều đó chứ?”

“Không. Cháu chưa kể lại chuyện này cho bất kỳ ai, ngoại trừ chú. Cháu vẫn đang cố gắng hiểu chuyện gì đã xảy ra buổi chiều hôm đó trong cửa hàng. Và nguyên nhân tại sao. Cháu đã nghĩ rằng, có thể chú sẽ có ý tưởng gì đó…”

“Người phụ nữ đó định cố sức giành lấy quyển sách, và trong lúc giằng co ông Sempere đã lên cơn đau tim. Đó là những gì đã diễn ra,” tôi khẳng định. “Và tất cả những chuyện đó là vì cuốn sách khốn khổ của tôi.”

Tôi cảm thấy ruột gan lộn tùng phèo.

“Còn một chuyện nữa,” Isabella nói thêm.

“Chuyện gì?”

“Vài ngày sau, cháu gặp ông Anacleto trong cầu thang, ông ấy nói với cháu về người mà người phụ nữ đó gợi nhớ đến. Ông ấy không nhớ ra ngay, nhưng ông ấy có cảm giác đã từng gặp người phụ nữ này, cách đây nhiều năm, ở nhà hát.”

“Ở nhà hát ư?”

Isabella gật đầu.

Tôi im lặng hồi lâu. Isabella nhìn tôi, lo lắng.

“Bây giờ cháu sẽ không yên lòng nếu để chú ở đây. Cháu không biết liệu mình có nên nói cho chú điều đó không.”

“Có chứ, cô có lý mà. Tôi thấy ổn. Thật sự đấy.”

Isabella không có vẻ bị thuyết phục.

“Cháu sẽ ở lại cùng chú đêm nay.”

“Thế còn danh tiếng của cô?”

“Cái đang gặp nguy bây giờ, là danh tiếng của chú. Giờ cháu sẽ chạy nhanh qua cửa hàng tạp hóa của bố mẹ cháu để gọi điện đến hiệu sách thông báo.”

“Không cần làm vậy đâu, Isabella.”

“Sẽ không cần làm vậy nếu chú chịu chấp nhận sống ở thế kỷ XX và mắc điện thoại trong cái lăng mộ này. Cháu sẽ quay lại sau mười lăm phút. Không bàn cãi.”

Khi Isabella đi khỏi, niềm tin rằng mình phải hối hận về cái chết của người bạn già Sempere bắt đầu thấm sâu trong tôi. Người chủ hiệu sách già luôn nhắc đi nhắc lại với tôi rằng những quyển sách có linh hồn, linh hồn của người viết nên chúng và những người đã đọc và mơ mộng cùng chúng. Tôi hiểu, cho đến tận khoảnh khắc cuối cùng, ông ấy đã đấu tranh để bảo vệ tôi, xả thân cho cái hình chữ nhật bằng giấy và mực mà ông tin là có linh hồn tôi trú ngụ trong đó. Khi Isabella quay lại cùng một chiếc túi đựng tất cả những món xa xỉ nhất trong cửa hiệu tạp hóa của cha mẹ cô, cô chỉ cần nhìn tôi là đã hiểu.

“Chú biết người phụ nữ đó. Người đã giết ông Sempere…”

“Tôi nghĩ là đúng vậy. Irene Sabino.”

“Chẳng phải đó là người trong những bức ảnh cũ chúng ta đã tìm thấy ở căn phòng trong cùng sao? Người nữ diễn viên đó?”

Tôi gật đầu xác nhận.

“Vậy tại sao bà ta lại muốn quyển sách ấy?”

“Tôi không biết.”

Sau khi ăn vài món thức ăn tiếp tế của tiệm Can Gispert, chúng tôi ngồi trên chiếc ghế bành lớn trước lò sưởi. Cả hai ngồi sâu trong ghế, Isabella dựa đầu lên vai tôi trong lúc cả hai cùng nhìn ngọn lửa.

“Một đêm nọ, cháu mơ thấy mình có một cậu con trai,” cô thì thầm. “Nó gọi cháu nhưng cháu không thể nghe thấy cũng không thể chạy đến vì cháu đang bị giam ở một nơi rất lạnh và không nhúc nhích được. Nó gọi cháu và cháu không thể đến bên nó.”

“Đó chỉ là một giấc mơ.”

“Nó có vẻ rất thật.”

“Có lẽ cô nên viết câu chuyện đó.”

Isabella không tán thành.

“Cháu đã suy nghĩ. Và cháu quyết định mình thích sống cuộc sống thực hơn, chứ không phải là viết nó. Chú đừng cáu nhé.”

“Đó là một quyết định khôn ngoan.”

“Còn chú? Chú sẽ sống cuộc đời mình chứ?”

“Tôi sợ rằng cuộc đời mình đã rớt lại phía sau rồi.”

“Còn người phụ nữ đó? Cristina?”

Tôi hít sâu.

“Cristina đi rồi. Cô ấy đã quay về bên chồng. Một quyết định khôn ngoan khác.”

Isabella dịch người ra và nhíu mày.

“Có chuyện gì vậy?” tôi hỏi.

“Chú nhầm rồi.”

“Vì sao?”

“Hôm nọ, ông Barceló đến, cháu và ông ấy nói chuyện về chú. Ông ấy đã gặp chồng của Cristina, một người tên là…”

“Pedro Vidal.”

“Đúng rồi. Người đó kể cho ông ấy là Cristina đã ra đi cùng chú, rằng anh ta chưa gặp lại cô ấy và không có tin tức gì từ một tháng nay. Cháu đã rất ngạc nhiên khi không thấy cô ấy ở đây, nhưng cháu không dám hỏi…”

“Cô chắc là Barceló nói thế chứ?”

Isabella xác nhận.

“Cháu lại làm gì sai à?” cô lo sợ hỏi.

“Không gì cả.”

“Có điều gì đó chú không nói cho cháu…”

“Cristina không ở đây. Cô ấy không còn ở đây từ khi ông Sempere qua đời.”

“Vậy thì cô ấy ở đâu?”

“Tôi không biết.”

Dần dần, chúng tôi chìm vào im lặng, ngồi yên trên chiếc ghế bành gần ngọn lửa, và bình minh đã lên khi Isabella ngủ thiếp. Tôi quàng tay qua vai cô và nhắm mắt, nghĩ đến tất cả những gì cô vừa nói cho tôi và cố gắng tìm ra trong đó một ý nghĩa nào đấy. Khi ánh ngày rọi sáng ô kính màu của phòng khách, tôi mở mắt và thấy Isabella đã dậy.

“Chào,” tôi nói.

“Cháu đã suy nghĩ,” cô đánh liều.

“Và?”

“Cháu nghĩ mình sẽ chấp thuận lời cầu hôn của con trai ông Sempere.”

“Cô chắc chứ?”

Cô cười.

“Không.”

“Còn bố mẹ cô?”

“Cháu đoán họ sẽ không vui, nhưng chuyện cũng sẽ qua. Họ muốn cháu buôn bán phát đạt với thịt nguội và xúc xích hơn là sách, nhưng họ sẽ phải quen với điều đó.”

“Chuyện có thể tệ hơn,” tôi lưu ý.

“Phải. Giá cháu có thể chọn một nhà văn.”

Chúng tôi nhìn nhau hồi lâu, rồi Isabella đứng dậy khỏi ghế. Cô khoác áo măng tô rồi vừa cài cúc vừa quay lưng lại phía tôi.

“Cháu phải đi rồi.”

“Cảm ơn đã ở bên tôi.”

“Đừng để cô ấy đi mất. Hãy tìm cô ấy tại nơi cô ấy đang ở, và nói rằng chú yêu cô ấy, kể cả đó là một lời nói dối. Con gái bọn cháu thích nghe điều đó.”

Bỗng cô quay phắt lại và cúi xuống lướt môi qua môi tôi. Cô nắm chặt tay tôi rồi rời đi không một lời chào.

5

Tôi dành phần thời gian còn lại trong tuần đi khắp Barcelona để tìm một người bất kỳ nhớ đã gặp Cristina trong vòng một tháng trở lại đây. Tôi đến những địa điểm mình từng đến cùng nàng và thực hiện lại một cách vô ích hành trình ưa thích của Vidal, các quán cà phê, nhà hàng và cửa hàng thời trang. Tôi chìa cho tất cả những người tôi gặp một bức ảnh trong cuốn album nàng để lại chỗ tôi và hỏi xem gần đây họ có thấy nàng không. Thỉnh thoảng có người nhận ra và nhớ đã thấy nàng đi cùng Vidal. Một số người nhớ được họ của nàng. Nhưng không ai gặp nàng từ nhiều tuần nay. Vào ngày thứ tư của cuộc tìm kiếm, tôi hình dung sau khi rời khỏi căn nhà có tòa tháp buổi sáng hôm tôi đi mua vé tàu, Cristina đã bốc hơi khỏi bề mặt trái đất.

Tôi nhớ ra gia đình Vidal sở hữu một căn phòng đặt trước vĩnh viễn ở khách sạn Espana, phố Sant Pau, sau nhà hát Liceo, để các thành viên gia đình sử dụng và vui chơi sau những đêm nghe hát mà không muốn quay về Pedralbes lúc bình minh. Bản thân Vidal và quý ông cha của anh ta, ít nhất trong những năm tháng huy hoàng, đã dùng căn phòng này để vui vẻ với các quý cô và quý bà mà địa vị quá thấp hoặc quá cao của họ có thể khơi lên, tại dinh thự chính thức ở Pedralbes, những tin đồn nên tránh. Từng hơn một lần, khi tôi còn trọ trong khu nhà trọ của bà Carmen, Vidal đề xuất căn phòng đó với tôi, trong trường hợp tôi muốn cởi bỏ quần áo một quý bà tại một nơi không làm bà đó chết khiếp. Tôi không tin Cristina lại chọn nơi đó để lánh mình, nhưng đây là lựa chọn cuối cùng trong danh sách và tôi không tưởng tượng được khả năng nào khác. Đêm xuống khi tôi đến khách sạn Espana, tôi yêu cầu được nói chuyện với giám đốc nhân danh tình bạn với ngài Vidal. Vị giám đốc, một nhân vật toát lên vẻ lạnh lùng kín đáo, dành cho tôi nụ cười nhã nhặn và bảo rằng “các nhân viên khác” của ngài Vidal đã đến đây nhiều tuần trước để dò hỏi về người tôi đang tìm và ông cũng trả lời họ giống như trả lời tôi. Ông không hề thấy người phụ nữ đó trong khách sạn. Tôi cảm ơn ông ta vì sự nhã nhặn lạnh lùng rồi bước đi buồn bã trên lối ra.

Trên đường đi qua hành lang kính nhìn sang phòng ăn, tôi thấy qua khóe mắt một dáng người quen thuộc. Ông chủ, vị khách duy nhất trong cả căn phòng, ngồi tại một bàn và đang nhấm nháp thứ có vẻ là những viên đường uống cà phê. Tôi suýt vắt chân lên chạy khi ông ta vừa vẫy tay chào tôi vừa mỉm cười. Tôi nguyền rủa số phận và chào lại ông ta. Ông chủ ra hiệu cho tôi đến ngồi cùng. Tôi vâng lời và lê chân đến.

“Quả là một bất ngờ thú vị khi gặp cậu ở đây, bạn yêu quý ạ. Vừa lúc tôi đang nghĩ đến cậu,” Corelli nói.

Tôi bắt tay ông ta không chút hào hứng.

“Tôi tưởng ông đang đi công chuyện.”

“Tôi về sớm hơn dự kiến. Tôi mời cậu thứ gì đó được không?”

Tôi từ chối. Ông ta mời tôi ngồi vào bàn và tôi xin thứ lỗi.

Không khác với thói quen vốn có, ông chủ vẫn mặc một bộ com lê ba mảnh bằng vải len màu đen và một chiếc cà vạt lụa màu đỏ. Không chê vào đâu được, như mọi khi. Tuy vậy, lần này lại có một chi tiết khập khiễng. Tôi mất vài giây để hiểu đó là gì. Cái cài áo hình thiên thần không có trên ve áo vest. Corelli nhìn theo ánh mắt tôi và lắc đầu.

“Thật không may tôi đã đánh mất nó, và tôi không biết là ở đâu,” ông ta giải thích.

“Tôi hy vọng nó không quá quý giá.”

“Giá trị của nó thuần túy là về mặt tình cảm. Nhưng chúng ta hãy nói về những chuyện quan trọng hơn. Dạo này cậu thế nào, bạn thân mến? Tôi rất luyến tiếc những cuộc nói chuyện giữa chúng ta, dù rằng có vài bất đồng nhỏ. Tôi rất khó tìm được những người đối thoại tốt.”

“Ông đánh giá tôi cao quá rồi, ông Corelli.”

“Ngược lại.”

Có một khoảng lặng ngắn, chỉ còn duy nhất ánh nhìn xa xăm. Tôi nghĩ mình thích ông ta nói chuyện bạo dạn theo kiểu bình thường hơn. Khi ngừng lời, bầu không khí quanh ông ta như đặc lại.

“Ông ở khách sạn này à?” tôi hỏi để phá vỡ sự im lặng.

“Không, tôi vẫn còn ngôi nhà gần công viên Guell. Tôi hẹn gặp một người bạn ở đây, chiều nay, nhưng có vẻ ông ấy đến muộn. Việc một số người không có khả năng đúng giờ thật là tệ hại.”

“Tuy vậy, ít người dám mạo hiểm cho ông leo cây lắm, ông Corelli.”

Ông chủ nhìn chăm chăm vào mắt tôi.

“Không nhiều, quả vậy. Người duy nhất tôi nhớ, chính là cậu.”

Ông chủ lấy một viên đường rồi thả vào tách, tiếp theo là viên thứ hai, rồi thứ ba. Ông ta nếm cà phê rồi thêm viên thứ tư. Sau đó ông ta lấy viên thứ năm và bỏ vào miệng.

“Tôi thích đường,” ông ta bình luận.

“Tôi cũng thấy điều đó.”

“Cậu không nói về dự án của chúng ta, Martín yêu quý của tôi. Có vấn đề gì à?”

Tôi cố gắng tỏ ra vui vẻ.

“Tôi gần như đã hoàn thành nó.”

Gương mặt ông chủ bừng sáng với một nụ cười mà tôi muốn lờ đi.

“Quả là một tin quan trọng! Bao giờ tôi có thể nhận nó?”

“Sau chừng mười lăm ngày nữa. Tôi phải sửa tiếp. Lâu hơn nữa nếu có vấn đề về kết câu và cần trau chuốt.”

“Ta có thể ấn định một ngày không?”

“Nếu ông muốn…”

“Cậu nghĩ sao về thứ Sáu ngày 23 tháng này? Cậu có chấp thuận một lời mời ăn tối để mừng thành công vụ làm ăn của chúng ta không?”

Đúng mười lăm ngày nữa là 23 tháng Một. Tôi chấp thuận.

“Được, tôi đồng ý.”

Ông ta nâng tách cà phê đầy đường như thể nâng cốc chúc mừng rồi uống cạn một hơi.

“Còn cậu?” ông ta hỏi với vẻ cởi mở. “Điều gì đưa cậu đến đây?”

“Tôi đang tìm một người.”

“Tôi có quen người đó không?”

“ Không.”

“Thế cậu tìm được người đó chưa?”

“Chưa.”

Ông chủ vừa chậm rãi gật đầu vừa cân nhắc thái độ hờ hững của tôi.

“Tôi có cảm giác tôi đang giữ cậu lại mà cậu không muốn, bạn yêu quý ạ.”

“Tôi hơi mệt, vậy thôi.”

“Trong trường hợp đó, tôi không muốn làm cậu mất thời gian thêm nữa. Đôi khi tôi quên mất rằng, nếu như tôi đánh giá cao giới nhà văn các cậu, thì giới chúng tôi, ngược lại, lại có vẻ không làm các cậu vừa lòng.”

Tôi mỉm cười ngoan ngoãn và lợi dụng lúc đó để đứng lên. Tôi thấy hình ảnh phản chiếu của mình, một con rối nhợt nhạt dưới một cái giếng tối tăm, trong mắt ông ta.

“Giữ gìn sức khỏe nhé, Martín. Làm ơn.”

“Tôi sẽ làm vậy.”

Tôi ra hiệu đồng ý rồi rời đi, hướng về phía lối ra. Trong lúc đi xa dần, tôi nghe thấy ông ta lại bỏ một viên đường vào miệng và dùng răng cắn vỡ nó.

Trên đường qua phố Rambla, tôi để ý thấy sân trước nhà hát Liceo đèn đóm sáng rực và một hàng dài ô tô do một nhóm tài xế mặc đồng phục canh chừng đang đậu dọc vỉa hè. Các tấm áp phích thông báo vở Cosi fan tutte và tôi tự hỏi liệu Vidal có đủ năng lượng để rời tòa lâu đài của anh ta và đến cuộc hẹn này không. Tôi chăm chú nhìn toán tài xế tập trung giữa phố và nhanh chóng nhận ra Pep trong số họ. Tôi ra hiệu bảo cậu ta đến chỗ mình.

“Anh làm gì ở đây vậy, Martín?”

“Tôi đang tìm…”

“Nếu anh tìm cậu chủ, thì cậu ấy đang ở trong kia xem kịch.”

“Tôi không tìm don Pedro, mà tìm Cristina. Bà Vidal. Cô ấy ở đâu?”

Cậu Pep tội nghiệp suýt thì nghẹn họng.

“Tôi không biết. Không ai biết cả.”

Cậu ta giải thích cho tôi rằng, từ nhiều tuần nay, Vidal đã cố gắng đi tìm nàng và cha anh ta, ngươi đứng đầu dòng họ, thậm chí còn thuê nhiều nhân viên cảnh sát cho vụ này.

“Lúc đầu, cậu chủ nghĩ cô ấy đang ở với anh…”

“Cô ấy không gọi điện, gửi thư hay điện tín... gì ư?”

“Không, anh Martín ạ. Tôi thề với anh. Tất cả chúng tôi đều lo lắng. Còn về cậu chủ... Từ khi biết cậu chủ, chưa bao giờ tôi thấy cậu ấy như vậy. Hôm nay là lần đầu tiên cậu chủ ra khỏi nhà từ lúc cô chủ ra đi…”

“Cậu có nhớ được Cristina có nói gì, bất cứ điều gì, trước khi rời biệt thự Helius không?”

“Để xem nào…” Pep vừa nói vừa hạ giọng xuống thành thì thầm. “Mọi người nghe thấy cô ấy tranh luận với cậu chủ. Tôi thấy cô ấy buồn. Cô ấy ở một mình rất nhiều. Cô ấy viết những bức thư và gửi chúng đi từ bưu cục ở đường Reina Elisenda.”

“Có lần nào cậu nói chuyện khi cô ấy đang ở một mình không?”

“Một hôm, trước khi cô ấy ra đi ít lâu, cậu chủ yêu cầu tôi lái xe đưa cô ấy đến bác sĩ.”

“Cô ấy ốm à?”

“Cô chủ không ngủ được. Bác sĩ kê cho cô ấy uống laudanum*.”

•

Cồn thuốc phiện.

“Cô ấy có nói chuyện với cậu trên đường đi không?”

Pep nhún vai.

“Cô chủ hỏi tôi về anh: tôi có tin tức gì của anh hoặc tôi có gặp anh không.”

“Không còn gì nữa à?”

“Cô chủ rất buồn. Cô bắt đầu khóc, và khi tôi hỏi cô có chuyện gì vậy, cô chủ trả lời rằng cô nhớ cha cô, ông Manuel, rất nhiều…”

Đột nhiên tôi hiểu ra, tôi tự nguyền rủa mình vì đã không nghĩ đến nó sớm hơn. Pep nhìn tôi ngạc nhiên và hỏi vì sao tôi cười.

“Anh biết cô chủ đang ở đâu à?”

“Tôi nghĩ là vậy,” tôi thì thầm.

Lúc đó tôi như nghe thấy một giọng nói ở bên kia phố và nhận ra dáng người quen thuộc xuất hiện trên lối vào nhà hát Liceo. Vidal không thể xem quá màn một. Pep quay người lại một giây để trả lời lời gọi của chủ nhân, và trước khi cậu kịp nhắc tôi trốn đi thì tôi đã mất hút trong màn đêm.

6

Kể cả khi ở xa, sự hiện diện của họ cũng không báo hiệu điều gì tốt đẹp. Đốm lửa của điếu thuốc trong màn đêm màu lam, những dáng người dựa lưng vào tường đen, và những cuộn hơi thở ra từ ba bóng người đứng canh chừng trước ngôi nhà có tòa tháp. Thanh tra Grandes đi cùng hai tên chó săn, Marcos và Castelo, hợp thành ban tiếp đón. Không khó để hình dung họ đã tìm thấy xác của Alicia Marlasca dưới đáy hồ bơi tại nhà bà ta ở Sarrià và điểm đánh giá về tôi trong danh sách đen đã tăng thêm nhiều bậc. Ngay khi thấy họ, tôi lẩn vào bóng tối trên phố. Tôi quan sát họ một lúc để đảm bảo họ chưa phát hiện ra mình đang cách họ không đầy năm mươi mét. Tôi nhận ra dáng thanh tra Grandes nhờ ánh sáng từ cột đèn đường trước nhà. Tôi từ từ lùi bước để trốn vào bóng tối rồi đi vào con ngõ đầu tiên, hòa mình giữa mạng lười rối rắm những lối đi và hành lang mái vòm của Ribera.

Mười phút sau, tôi đến cổng ga Pháp. Các cửa bán vé đã đóng, nhưng nhiều đoàn tàu vẫn ở trên sân ga dưới mái vòm lớn bằng kính và thép. Tôi xem bảng giờ tàu và thấy, như đã lo sợ, không có chuyến tàu nào khởi hành trước ngày mai. Tôi không thể mạo hiểm quay về nhà và đụng độ với hội Grandes & Cộng sự. Lần này, cuộc viếng thăm của viên thanh tra đương nhiên sẽ kết thúc bằng việc bắt giam chính thức, và ngay cả sự giúp đỡ của luật sư Valera cũng không thể giúp tôi thoát ra dễ dàng như lần trước.

Tôi quyết định qua đêm trong một khách sạn rẻ tiền trước tòa nhà Sở Giao dịch Chứng khoán ở quảng trường Palacio, nơi mà, theo truyền thuyết, có các xác sống sống lay lắt, vốn là những kẻ đầu cơ xưa kia lụn bại vì lòng tham và sự thiếu hiểu biết về số học. Tôi chọn nơi nương thân này và nghĩ rằng ngay cả nữ thần số mệnh Parque cũng không thể tìm ra mình. Tôi đăng ký với tên Antonio Miranda và trả tiền trước. Một người trông giống con ốc xà cừ ở nơi vừa là quầy tiếp tân, vừa là tủ khăn và cửa hàng lưu niệm chìa cho tôi chìa khóa, một khoanh xà phòng hiệu Cid Campeador hình như dùng rồi và bốc mùi nước Javel, rồi bảo nếu tôi cần một bạn gái ở cùng, anh ta có thể gửi đến cho tôi một cô biệt danh là Lé ngay khi cô này trở về từ chuyến khám bệnh tại phòng khám.

“Cô ấy sẽ biến anh thành một người khác,” anh ta đảm bảo.

Tôi từ chối lời đề nghị và viện cớ mình đang chớm đau vùng thắt lưng rồi vừa lên cầu thang vừa chúc anh ta ngủ ngon. Căn phòng có dáng vẻ và kích thước như một cái quách. Chỉ liếc qua là đủ để tôi tự thuyết phục mình nằm ngủ mà mặc nguyên quần áo trên chiếc giường tồi tàn, không chui vào đống ga gối rồi trở nên cùng hội cùng thuyền với đám khách quen của chúng. Tôi đắp một chiếc chăn tả tơi tìm thấy trong tủ - tuy bốc mùi nhưng ít ra cũng có lợi thế là có mùi băng phiến - rồi tắt đèn và cố gắng tưởng tượng mình đang ở trong loại phòng suite mà một người có một trăm nghìn franc trong tài khoản ngân hàng có thể ở. Tôi hầu như không chợp mắt đêm đó.

Tôi rời khách sạn vào giữa buổi sáng để đến nhà ga. Tôi mua vé hạng nhất hy vọng có thể ngủ một giấc trên tàu bù cho việc không thể ngủ nổi trong cái hang kia, và, khi thấy còn hai mươi phút nữa mới đến giờ khởi hành, tôi đến dãy bốt điện thoại công cộng. Tôi đọc cho cô điện thoại viên số điện thoại mà Ricardo Salvador cho tôi. Đây là số của những người hàng xóm dưới nhà ông ta.

“Tôi muốn nói chuyện với Emilio, xin giúp cho.”

“Tôi đây.”

“Tên tôi là David Martín. Tôi là một người bạn của ông Ricardo Salvador. Ông ấy nói rằng tôi có thể gọi đến số này trong trường hợp khẩn cấp.”

“Để tôi xem... Anh đợi một lúc được không?”

Tôi liếc nhìn đồng hồ của nhà ga.

“Được. Cảm ơn.”

Hơn ba phút trôi qua trước khi tôi nghe thấy tiếng bước chân lại gần và giọng Ricardo Salvador vực dậy tinh thần tôi.

“Martín à? Anh khỏe chứ?”

“Vâng.”

“Ơn Chúa! Tôi đã đọc trên báo chuyện xảy ra với Routes và rất lo cho anh. Anh đang ở đâu?”

“Ông Salvador, tôi không có nhiều thời gian. Tôi sẽ rời thành phố…”

“Anh chắc là mọi thứ vẫn ổn chứ?”

“Vâng. Ông nghe tôi này: Alicia Marlasca đã chết.”

“Bà góa đó? Đã chết ư?”

Im lặng kéo dài. Salvador đang khóc. Tôi tự nguyền rủa mình khi báo tin này cho ông ta mà hơi thiếu khéo léo.

“Ông vẫn còn đó chứ?”

“Tôi đây…”

“Tôi gọi cho ông để nhắc ông cảnh giác. Irene Sabino vẫn còn sống và bà ta đang đi theo tôi. Có ai đó đi cùng bà ta. Tôi nghĩ đó là Jaco.”

“Jaco Corbera?”

“Tôi không chắc lắm. Theo tôi, họ biết tôi đang lần theo họ và họ cố gắng khiến bất cứ ai nói chuyện với tôi phải câm miệng. Có vẻ ông nói đúng…”

“Nhưng tại sao Jaco lại trở lại lúc này?” Salvador hỏi. “Chuyện này thật vô lý.”

“Tôi không biết. Xin thứ lỗi, tôi phải đi rồi. Tôi chỉ muốn cảnh báo ông.”

“Đừng lo cho tôi. Nếu tên khốn đó đến tìm tôi, tôi đã sẵn sàng tiếp đón. Tôi đợi hắn đã hai mươi lăm năm rồi.”

Tiếng còi của trưởng ga thông báo tàu sắp khởi hành.

“Đừng tin bất kỳ ai. Ông nghe tôi nói chứ? Tôi sẽ gọi cho ông khi quay về.”

“Cảm ơn vì đã gọi, Martín. Thận trọng đấy.”

7

Đoàn tàu đã trôi trên sân ga khi tôi vào trong khoang và thả mình xuống băng ghế. Tôi buông mình theo hơi ấm dễ chịu từ hệ thống sưởi và chuyển động lắc lư nhẹ nhàng. Rời thành phố, chúng tôi đi qua một rừng nhà máy và những ống khói bao quanh, thoát khỏi tấm vải liệm là ánh sáng đỏ tươi phủ trùm lên. Dần dần, những khu đất trống nơi đặt các nhà kho và những đoàn tàu đứng yên trên đường ray tan vào khoảng rộng mênh mông của đồng ruộng và những ngọn đồi bao quanh là những ngôi nhà to có tháp canh, nơi những cánh rừng và các dòng sông nối nhau. Xe kéo và làng mạc hiện ra sau đám sương mù. Các nhà ga nhỏ diễu qua, trong khi các gác chuông và nông trại thấp thoáng đằng xa như những ảo ảnh.

Cuối cùng tôi thiếp ngủ, và khi tỉnh dậy, cảnh vật đã thay đổi hoàn toàn. Chúng tôi đang băng qua những thung lũng dốc đứng và những chỏm núi đá dựng đứng giữa hồ và thác. Con tàu đi dọc những khu rừng lớn và leo lên sườn những ngọn núi trải rộng ngút tầm mắt. Chẳng mấy chốc, những đỉnh núi và đường hầm xuyên vào đá chằng chịt mở ra một thung lũng lớn nằm trên một đồng bằng rộng, nơi những đàn ngựa hoang phi nước đại trên tuyết và những xóm nhà bằng đá nổi bật trên đường chân trời. Những đỉnh núi của dãy Pyrenees dựng đứng phía bên kia, bên sườn phủ tuyết nhuộm màu hổ phách của hoàng hôn. Phía đối diện, một loạt nhà to nhà chen nhau quanh đồi. Người soát vé xuất hiện trên cửa khoang tàu và mỉm cười với tôi.

“Ga tiếp theo, Puigcerdà,” anh ta thông báo.

Đoàn tàu dừng lại phả ra một ngọn thác hơi nước nhấn chìm sân ga. Tôi xuống tàu, bao quanh là màn sương có mùi điện. Một lúc sau, tôi nghe thấy trưởng ga rung chuông và đoàn tàu trở lại hành trình. Trong lúc các toa tàu nối nhau trôi trên đường ray, đường viền nhà ga hiện lên quanh tôi trong một khung cảnh phi thực. Chỉ có mình tôi trên sân ga. Một tấm màn bụi trắng mỏng rơi xuống chầm chậm đến vô cùng. Một tia nắng đỏ nhạt hiện rõ phía đằng Tây dưới vòm mây và nhuộm lên tuyết những vệt nhỏ như than hồng sắp tắt. Tôi đến văn phòng trưởng ga. Tôi gõ lên tấm kính, anh ta ngẩng đầu. Anh ta mở cửa và thờ ơ nhìn tôi.

“Anh có thể chỉ giúp tôi nơi được gọi là biệt thự San Antonio ở đâu không?”

Anh ta nhướng mày.

“Cái nhà điều dưỡng đó ư?”

“Tôi nghĩ là chính nó.”

Vị trưởng ga lấy lại vẻ suy tư của một người đang ngẫm nghĩ làm sao đưa ra được chỉ dẫn tốt nhất cho người khác, và sau khi vận dụng hết toàn bộ vốn cử chỉ và cách diễn đạt phong phú, anh ta chỉ cho tôi đường đi như sau:

“Anh phải đi qua làng, qua quảng trường của nhà thờ rồi tới hồ. Bên kia hồ, anh sẽ thấy một đại lộ dài với các biệt thự hai bên đường, đại lộ kết thúc ở lối đi dạo của làng Rigolisa. Tại đó, chỗ ngã tư, có một ngôi nhà ba tầng rất to bao quanh là một khu vườn lớn. Đó chính là nhà điều dưỡng.”

“Anh có biết chỗ nào có phòng cho thuê không?”

“Trên đường, anh sẽ đi qua khách sạn Hồ. Hãy bảo họ anh đến do Sebas giới thiệu.”

“Cảm ơn.”

“Chúc may mắn.”

Tôi đi qua những con phố vắng vẻ của ngôi làng chìm dưới tuyết, cố gắng tìm ra gác chuông nhà thờ. Trên đường, tôi gặp vài người dân, họ lịch sự chào và kín đáo dõi theo tôi. Trên quảng trường, hai người bán than đang dỡ hàng chỉ cho tôi đường đến hồ, và vài phút sau, tôi đi trên một con đường trải dài băng tuyết trắng xóa. Những biệt thự có tháp nhọn bao quanh hồ, và một lối đi có ghế băng và cây cối chạy quanh mặt băng rộng giam cầm những chiếc thuyền nhỏ có mái chèo. Tôi lại gần bờ hồ và dừng lại quan sát mặt hồ đông cứng. Lớp băng dày phải đến chục xăng ti mét, một số chỗ ánh lên như thủy tinh mờ, báo hiệu dòng nước đen đang chảy dưới lớp vỏ bọc này.

Khách sạn Hồ là một ngôi nhà hai tầng sơn màu đỏ sẫm nằm ngay trên bờ hồ. Trước khi đi tiếp, tôi dừng chân tại đó để đặt một phòng cho hai đêm, trả tiền trước. Người trông coi cho tôi biết khách sạn gần như trống khách và để tôi tự chọn phòng.

“Phòng 101 nhìn ra cảnh hồ rất đẹp khi bình minh lên,” ông ta giới thiệu. “Nhưng nếu anh thích nhìn ra hướng Bắc, thì tôi có…”

“Ông tự quyết định luôn đi,” tôi ngắt lời, dửng dưng với vẻ đẹp hùng vĩ của khung cảnh hoàng hôn.

“Vậy hãy lấy phòng 101. Vào mùa hè, đây là phòng cho các cặp vợ chồng son.”

Ông ta đưa cho tôi chìa khóa của căn phòng gọi là phòng tân hôn và thông báo giờ ăn tối. Tôi bảo chắc chắn tôi sẽ về muộn hơn và hỏi ông ta biệt thự San Antonio ở cách khách sạn có xa không. Vẻ mặt ông ta thay đổi giống người trưởng ga, và với một nụ cười dễ mến, ông ta nói là không.

“Nó ở gần thôi, mười phút đi bộ. Nếu đi theo lối đi nằm ở cuối phố này, thì đến cuối anh sẽ thấy căn biệt thự. Không lạc đường được đâu.”

Mười phút sau, tôi đứng trước cổng một khu vườn lớn phủ đầy lá khô lẫn trong tuyết. Phía sau, biệt thự San Antonio sừng sững như một tay lính canh u ám đứng trong quầng sáng vàng hắt ra từ các cửa sổ. Tôi đi qua khu vườn, tim đập mạnh, hai bàn tay ẩm ướt dù trời rét cắt da. Tôi bước lên các bậc cấp dẫn đến lối vào chính. Tiền sảnh, một căn phòng lát gạch trắng đen như bàn cờ, dẫn vào một cầu thang, trên đó một nữ y tá trẻ mặc bộ blu trắng đang đỡ một người đàn ông run rẩy không ngừng, chừng như ông ta dừng lại vĩnh viễn giữa hai bậc thang, như thể toàn bộ sự tồn tại của ông ta phụ thuộc hoàn toàn vào một hơi thở duy nhất.

“Xin chào?” một giọng nói vang lên bên phải tôi.

Bà ta có đôi mắt đen và nghiêm khắc, nét mặt cứng rắn không để lộ chút thiện cảm nào, và dáng vẻ nghiêm trọng của một người đã học được cách chỉ hy vọng vào những tin xấu. Bà ta xấp xỉ năm chục tuổi, và tuy mặc cùng chiếc áo blu với cô y tá đang dìu ông già, nhưng mọi thứ ở bà ta toát lên uy quyền và chỉ rõ địa vị của bà ta.

“Xin chào. Tôi tìm một người tên là Cristina Sagnier. Tôi có lý do để tin rằng cô ấy đang trọ ở đây…”

Bà ta nhìn tôi thản nhiên.

“Chẳng ai trọ ở đây cả, thưa ngài. Đây không phải khách sạn cũng không phải biệt thự cho thuê.”

“Xin thứ lỗi. Tôi vừa đi một hành trình dài để tìm người này…”

“Ngài không cần phải xin lỗi. Liệu tôi có thể hỏi ngài là họ hàng hay người thân?”

“Tên tôi là David Martín. Có phải Cristina Sagnier ở đây không? Làm ơn…”

Vẻ mặt bà y tá dịu lại. Tiếp theo bà ta nở một nụ cười đáng yêu và thấu hiểu. Tôi hít sâu.

“Tôi là Teresa, y tá trưởng ca đêm. Nếu ngài đồng ý đi theo tôi, ngài Martín, tôi sẽ đưa ngài đến phòng làm việc của bác sĩ Sanjuán.”

“Cô Sagnier thế nào rồi? Tôi có thể gặp cô ấy không?”

Lại một nụ cười không thể hiểu nổi.

“Đi lối này, thưa ngài.”

Căn phòng là một khối chữ nhật không có cửa sổ, các bức tường màu xanh lam và hai ngọn đèn treo trên trần tỏa thứ ánh sáng lành lạnh. Một chiếc bàn trống và hai cái ghế là những thứ đồ đạc duy nhất trong phòng. Căn phòng có mùi thuốc sát trùng và lạnh. Bà y tá gọi nó là phòng làm việc, nhưng sau mười phút ngồi trên ghế, tôi chỉ có thể thấy nó giống một buồng giam. Cửa phòng đã đóng, nhưng tôi vẫn nghe thấy những giọng nói và đôi khi là những tiếng hét rời rạc xuyên qua tường. Trong bầu không khí đó, tôi đang bắt đầu mất khái niệm về thời gian thì một người đàn ông đi qua cửa, anh ta khoảng từ ba mươi đến bốn mươi tuổi, mặc áo blu trắng và trưng ra nụ cười cũng lạnh lẽo như không khí bao phủ nơi này. Đây là bác sĩ Sanjuán, tôi đoán. Anh ta đi vòng qua bàn rồi ngồi lên ghế đối diện tôi. Vị bác sĩ đặt tay lên bàn và quan sát tôi trong vài giây với một chút tò mò rồi mới mở miệng.

“Tôi biết anh vừa đi một hành trình dài và hẳn anh đang mệt,” rốt cuộc anh ta nói, “nhưng trước tiên tôi muốn biết vì sao ngài Vidal lại không có ở đây.”

“Anh ta không thể đến được.”

Vị bác sĩ chờ câu trả lời của tôi với vẻ thản nhiên. Anh ta có cái nhìn đăm đăm và thái độ đặc trưng của người không hài lòng với việc phải nghe nhưng vẫn lắng nghe.

“Tôi có thể gặp cô ấy không?”

“Anh không thể gặp bất kỳ ai trước khi nói cho tôi biết sự thật về sự hiện diện của anh tại đây.”

Tôi thở dài và gật đầu. Tôi không đi một trăm năm mươi ki lô mét để nói dối.

“Tôi tên là Martín. David Martín. Tôi là một người bạn của Cristina Sagnier.”

“Ở đây chúng tôi gọi cô ấy là bà Vidal.”

“Các vị gọi cô ấy thế nào không quan trọng. Tôi muốn gặp cô ấy. Ngay lập tức.”

Tay bác sĩ thở dài.

“Anh là nhà văn đó?”

Tôi đứng dậy, sốt ruột.

“Đây là nơi quái nào chứ? Sao tôi không thể gặp cô ấy?”

“Ngồi xuống đi nào. Làm ơn. Tôi xin anh đấy.”

Vị bác sĩ chỉ vào ghế.

“Tôi có thể hỏi lần cuối anh nói chuyện với cô ấy là khi nào không?”

“Phải hơn một tháng rồi. Sao vậy?”

“Anh có biết ai từng nói chuyện hoặc gặp cô ấy sau anh không?”

“Không. Không ai cả. Có chuyện gì xảy ra vậy?”

Vị bác sĩ đưa tay phải lên môi, lo lắng cân nhắc từng lời.

“Anh Martín, tôi e là phải báo cho anh những tin xấu.”

Tôi thấy dạ dày thắt lại.

“Chuyện gì đã xảy ra?”

Vị bác sĩ nhìn tôi không đáp, và lần đầu tiên tôi như phát hiện ra một thoáng do dự trên nét mặt anh ta.

“Tôi không biết,” anh ta nói.

Chúng tôi đi qua một hành lang ngắn hai bên là những cánh cửa kim loại. Bác sĩ Sanjuán đi trước, tay cầm một chùm chìa khóa. Tôi cảm giác mình nghe thấy những giọng nói thì thầm khi chúng tôi đi qua, những tiếng cười hay tiếng rên rỉ nghèn nghẹt sau những cánh cửa. Căn phòng ở cuối hành lang. Vị bác sĩ mở cửa và dừng lại trên ngưỡng cửa, không bộc lộ cảm xúc gì.

“Anh có mười lăm phút,” anh ta tuyên bố.

Tôi bước vào, vị bác sĩ đóng cửa lại sau lưng tôi. Trước mặt tôi là một căn phòng trần cao, tường màu trắng phản chiếu nền gạch sáng bóng. Ở một bên tường là một chiếc giường sắt trống trơn bọc trong đống vải gạc trắng. Một cửa sổ lớn nhìn xuống khu vườn tuyết phủ, cây cối, và cách xa một chút, là khu vực quanh hồ. Tôi không nhìn thấy nàng cho đến khi tiến lên vài bước.

Nàng ngồi trong một chiếc ghế bành trước cửa sổ. Nàng mặc bộ áo ngủ màu trắng và tóc thắt bím. Đôi mắt nàng bất động. Khi tôi quỳ xuống gần, nàng thậm chí không chớp mắt. Khi tôi đặt tay lên tay nàng, không một cơ bắp nào trên người nàng nhúc nhích. Rồi tôi nhìn đống băng quấn trên tay nàng, từ cổ tay đến cùi chỏ, và đám dây dợ giữ chặt nàng trên ghế. Tôi vuốt nhẹ má nàng và chạm vào một giọt nước mắt đang chảy.

“Cristina,” tôi thì thầm.

Vẻ mặt nàng vẫn trống rỗng, không nhận ra sự có mặt của tôi. Tôi lại gần chiếc ghế và ngồi xuống trước mặt nàng.

“Là anh, David đây.”

Chúng tôi yên lặng như vậy trong mười lăm phút, tôi nắm tay nàng, ánh mắt nàng ngơ ngác và những lời tôi nói không có hồi đáp. Rồi cánh cửa mở ra, một người kéo nhẹ cánh tay tôi. Đó là bác sĩ Sanjuán. Tôi để mình cứ thế lê bước trong hành lang mà không phản kháng. Vị bác sĩ khóa cửa và đi cùng tôi về cán phòng làm việc lạnh lẽo. Tôi thả mình xuống ghế và nhìn chằm chằm vào mắt anh ta, không thể thốt nên lời.

“Anh có muốn tôi để anh một mình vài phút không?” anh ta hỏi.

Tôi gật đầu. Anh ta rời đi, để cửa ra vào mở hé. Tôi nhìn bàn tay phải đang run lên rồi nắm lại. Tôi không cảm thấy cái lạnh ngự trị trong phòng, và thờ ơ với những tiếng thét, tiếng gọi lọt qua tường. Tôi chỉ biết mình thấy ngột ngạt và cần phải rời khỏi nơi này.

8

Bác sĩ Sanjuán tìm được tôi trong phòng ăn của khách sạn Hồ, đang ngồi gần ngọn lửa, trước một đĩa thức ăn mà tôi không động vào. Chẳng có ai ngoài một người phục vụ đi từ bàn này sang bàn khác để đánh bóng các bộ đồ ăn bày trên khăn trải bàn. Sau lớp cửa kính, đêm đã xuống và tuyết rơi chậm như bụi kính màu xanh lam. Vị bác sĩ đến bàn tôi và mỉm cười.

“Tôi đoán chắc là anh ở đây. Tất cả những ai đi du lịch qua đây đều dừng chân tại khách sạn này. Tôi đã ngủ ở đây vào buổi sáng hôm tôi đến làng, cũng mười năm rồi. Họ cho anh phòng nào?”

“Họ khẳng định đó là căn phòng ưa thích của các cặp vợ chồng son, căn phòng nhìn ra hồ.”

“Đừng tin lời họ. Phòng nào họ cũng nói vậy.”

Khi ở ngoài nhà điều dưỡng và không khoác bộ blu trắng, bác sĩ Sanjuan có vẻ thoải mái và dễ mến hơn thấy rõ.

“Không có bộ đồng phục, tôi hầu như không nhận ra anh,” tôi đánh liều.

“Nghề y cũng giống như quân đội. Không có tấm áo, chẳng còn thầy tu,” anh ta đáp. “Anh cảm thấy thế nào?”

“Ổn, tôi từng có những ngày còn tệ hơn.”

“Vậy thì tốt. Vừa nãy tôi thấy lo lúc quay vào văn phòng tìm anh.”

“Tôi cần hít thở không khí một chút.”

“Tôi hiểu. Nhưng tôi đã hy vọng anh đỡ nhạy cảm hơn.”

“Vì sao?”

“Vì tôi cần điều đó. Hay đúng hơn, Cristina cần điều đó.”

Họng tôi thắt lại.

“Anh hẳn nghĩ là tôi rất yếu đuối,” tôi nói.

Vị bác sĩ phác một cử chỉ ra hiệu phủ nhận.

“Cô ấy như vậy bao lâu rồi?”

“Hàng nhiều tuần nay rồi. Gần như từ lúc cô ấy đến. Tình trạng của cô ấy mỗi ngày một xấu đi.”

“Cô ấy có ý thức được nơi mình đang ở không?”

Vị bác sĩ nhún vai.

“Rất khó biết được điều đó.”

“Chuyện gì đã xảy ra?”

Anh ta thở dài.

“Cách đây một tháng, người ta tìm thấy cô ấy ở cách đây không xa, trong nghĩa trang của làng, đang nằm trên mộ cha cô ấy. Cô ấy bị mất nhiệt và mê sảng. Người ta đưa cô ấy đến nhà điều dưỡng vì một viên cảnh vệ nhớ cô ấy từng đến đây trong vòng nhiều tháng, hồi năm ngoái, để trông ông bố. Rất nhiều dân làng biết cô ấy. Chúng tôi đã tiếp nhận và giữ cô ấy lại theo dõi. Cô ấy bị mất nước và có lẽ đã không ngủ nhiều ngày. Đôi lúc cô ấy lấy lại ý thức. Những lúc như vậy, cô ấy nói về anh. Cô ấy nhắc đi nhắc lại rằng anh đang gặp một mối nguy hiểm lớn. Cô ấy bắt tôi thề không được báo cho ai, thậm chí cả chồng cô ấy, cho đến khi tình trạng cho phép cô ấy tự làm điều đó.”

“Tại sao anh không báo cho Vidal?”

“Đáng nhẽ tôi đã làm vậy, tuy nhiên... chuyện đó có vẻ vô lý”

“Gì cơ?”

“Tôi tin chắc rằng cô ấy đang chạy trốn, và tôi nghĩ nhiệm vụ của mình là giúp cô ấy.”

“Cô ấy chạy trốn ai?”

“Tôi không chắc về chuyện đó,” anh ta đáp với giọng nước đôi.

“Có điều gì đó anh không muốn nói với tôi sao, bác sĩ?”

“Tôi chỉ đơn thuần là bác sĩ. Tôi không thể hiểu được tất cả mọi thứ.”

“Ví dụ như?”

Bác sĩ Sanjuan mỉm cười căng thẳng.

“Cristina tin rằng có một vật thể lạ, hay một ai đó, đã xâm nhập vào và muốn hủy diệt cô ấy.”

“Ai cơ?”

“Tôi chỉ biết cô ấy tưởng tượng nó có quan hệ với anh, và vật thể lạ, hay kẻ xâm nhập này, làm anh khiếp hãi. Vì lý do đó mà tôi tin rằng không ai khác có thể giúp cô ấy. Do vậy tôi đã không báo cho Vidal, như bổn phận tôi phải làm. Vì tôi biết rằng, sớm hay muộn, anh cũng sẽ xuất hiện.”

Ông bác sĩ nhìn tôi chằm chằm với vẻ mặt pha lẫn giữa đau khổ và bực tức.

“Tôi cũng vậy, tôi có tình cảm với cô ấy, anh Martín ạ. Những năm tháng Cristina trải qua ở đây cùng bố cô ấy... chúng tôi đã trở thành bạn của nhau. Tôi đoán cô ấy không nói với anh về tôi, và cô ấy hẳn cũng không có lý do gì để làm điều đó. Chuyến lưu lại ấy thật kinh khủng với cô ấy. Cô ấy đã kể cho tôi rất nhiều bí mật, và tôi cũng vậy, những bí mật tôi chưa từng nói cho bất kỳ ai. Tôi thậm chí đã cầu hôn cô ấy, để cô ấy thấy rằng bản thân bác sĩ chúng tôi cũng có những ước mơ. Đương nhiên, cô ấy từ chối. Tôi không biết vì sao mình lại kể cho anh tất cả những chuyện này.”

“Nhưng cô ấy sẽ khỏe lại, không phải vậy sao, bác sĩ? Cô ấy sẽ bình phục…”

Bác sĩ Sanjuan quay mặt đi và cười buồn nhìn ngọn lửa.

“Tôi hy vọng thế,” anh ta trả lời.

“Tôi muốn đưa cô ấy đi.”

Anh ta nhướng mày.

“Đưa cô ấy đi? Đi đâu?”

“Đến chỗ tôi.”

“Anh Martín, cho phép tôi được nói thẳng. Bỏ qua việc anh không phải một người ruột thịt trực tiếp, cũng rõ ràng không phải chồng của người bệnh, điều kiện hợp pháp đầu tiên, thì trong tình trạng này Cristina cũng không thể đi được.”

“Ở đây cô ấy có khá hơn không, khi bị nhốt trong căn nhà đó cùng với anh, bị trói chặt vào ghế và uống thuốc liên tục? Đừng nói với tôi rằng anh đã cầu hôn cô ấy lần nữa?”

Vị bác sĩ nhìn tôi hồi lâu, nghiền ngẫm sự xúc phạm hiển hiện trong những lời tôi nói.

“Anh Martín, tôi rất vui khi anh đến đây, vì tôi tin rằng chúng ta có thể cùng nhau giúp Cristina. Sự hiện diện của anh có thể giúp cô ấy thoát khỏi nơi cô ấy đang tự giam mình. Tôi tin điều đó, vì từ duy nhất cô ấy nói suốt hai tuần nay là tên anh. Tôi không biết chuyện gì đã xảy ra với cô ấy, nhưng tôi tin chuyện đó có liên quan đến anh theo cách này hay cách khác.”

Vị bác sĩ nhìn tôi như đang chờ đợi câu trả lời, một câu trả lời có thể giải đáp mọi câu hỏi.

“Tôi đã nghĩ là cô ấy rời bỏ tôi,” tôi bắt đầu. “Chúng tôi đã chuẩn bị ra đi cùng nhau, bỏ lại tất cả. Tôi chỉ ra ngoài một lúc để mua vé tàu và vài thứ khác. Tôi vắng mặt không quá một tiếng rưỡi đồng hồ. Khi tôi quay lại, Cristina đã đi mất.”

“Có sự cố nào trước khi cô ấy rời đi không? Một trận cãi cọ?”

Tôi cắn môi.

“Tôi sẽ không gọi đó là một cuộc cãi cọ.”

“Vậy anh gọi nó là gì?”

“Tôi bắt gặp cô ấy đang giở xem các giấy tờ liên quan đến công việc của tôi, và tôi nghĩ cô ấy thất vọng với điều cô ấy cho là biểu hiện của sự ngờ vực.”

“Nó có quan trọng không?”

“Không. Chỉ là một bản thảo, một bản nháp.”

“Tôi có thể hỏi bản thảo đó là loại gì không?”

Tôi ngập ngừng.

“Một truyện kể.”

“Cho trẻ con à?”

“Để dùng vào việc riêng.”

“Tôi hiểu.”

“Không, anh không hiểu. Không có cuộc cãi vã nào cả. Cristina chỉ hơi phật ý vì tôi đã không cho cô ấy xem qua, vậy thôi. Khi tôi đi, cô ấy vẫn ổn và đang chuẩn bị hành lý. Bản thảo đó không có gì quan trọng cả.”

Vị bác sĩ đón nhận lời khẳng định vì lịch sự hơn là vì thật lòng tin.

“Liệu có thể có ai đến gặp cô ấy lúc anh vắng mặt?”

“Không ai khác ngoài tôi biết cô ấy có mặt ở nhà tôi.”

“Anh có tìm được lý do gì để cô ấy quyết định đi khỏi không đợi anh quay lại không?”

“Không. Vì sao chứ?”

“Đó chỉ là câu hỏi thôi, anh Martín ạ. Tôi đang cố gắng làm rõ chuyện gì đã xảy ra trong khoảng thời gian giữa lúc anh gặp cô ấy lần cuối và thời điểm cô ấy đến đây.”

“Cô ấy có miêu tả vật thể lạ, hay kẻ đã xâm nhập vào cô ấy không?”

“Đó chỉ là một cách nói, anh Martín. Chẳng có gì xâm nhập vào Cristina cả. Có không hiếm những bệnh nhân chấn thương tâm lý cảm thấy sự hiện diện của những người ruột thịt quá cố hay những con người tưởng tượng, hoặc thậm chí họ ẩn náu vào trong chính tâm trí mình và khép mọi cánh cửa với thế giới bên ngoài. Đó là một sự hồi đáp về mặt cảm xúc, một cách để tự bảo vệ mình khỏi những tình cảm và cảm xúc không thể chấp nhận được. Hiện tại anh không cần lo lắng về điều đó. Điều quan trọng và có thể giúp được chúng ta, đó là lúc này, anh là điều duy nhất quan trọng với cô ấy. Từ những gì cô ấy kể riêng cho tôi vào thời kỳ trước, và qua quan sát của tôi những tuần gần đây, tôi biết Cristina yêu anh, anh Martín ạ. Cô ấy yêu anh như chưa từng yêu ai trước đây và chắc chắn sẽ không bao giờ yêu tôi như vậy. Vì vậy tôi đề nghị anh giúp tôi, đừng để sợ hãi hay oán hận làm mù quáng, hãy giúp tôi vì cả hai ta đều cùng muốn một điều. Cả hai chúng ta đều muốn Cristina có thể ra khỏi đây.”

Tôi gật đầu, cảm thấy hổ thẹn.

“Tôi xin lỗi vì thái độ ban nãy…”

Vị bác sĩ giơ tay ra hiệu cho tôi đừng nói. Anh ta đứng lên và choàng áo măng tô.

“Tôi đợi anh ngày mai,” anh ta nói.

“Cảm ơn, bác sĩ.”

“Cảm ơn anh. Vì đã đến bên cô ấy.”

Ngày hôm sau, tôi rời khách sạn khi mặt trời lên cao phía trên cái hồ đóng băng. Một đám trẻ con chơi trên bờ, chúng nhắm vào vỏ một con thuyền kẹt trong băng rồi ném đá về phía đó. Tuyết đã ngừng rơi, đằng xa là những ngọn núi trắng xóa và những đám mây lớn trôi trên bầu trời như những tòa thành hơi nước. Tôi đến nhà điều dưỡng trước chín giờ một chút. Bác sĩ Sanjuán đang đợi tôi trong vườn cùng Cristina. Hai người ngồi trong nắng và vị bác sĩ vừa nắm tay Cristina vừa trò chuyện cùng nàng. Nàng hầu như không nhìn anh ta. Khi thấy tôi đi qua vườn, anh ta ra hiệu bảo tôi đến ngồi cùng. Anh ta đã chuẩn bị một cái ghế trước mặt Cristina. Tôi ngồi xuống và nhìn nàng, đôi mắt nàng dán chặt vào tôi nhưng không thấy tôi.

“Cristina, nhìn xem ai đây,” vị bác sĩ nói.

Tôi nắm tay Cristina và lại gần nàng.

“Nói chuyện với cô ấy đi,” anh ta nói.

Tôi cố gắng làm theo, lạc trong khuôn mặt không biểu cảm, không thể tìm được từ ngữ nào. Vị bác sĩ để chúng tôi lại với nhau. Anh ta biến mất vào trong nhà điều dưỡng, không quên dặn một y tá để mắt đến chúng tôi. Tôi lờ đi sự có mặt của cô y tá và đẩy ghế lại sát ghế của Cristina. Tôi gạt tóc trên trán nàng, nàng mỉm cười.

“Em nhớ ra anh không?” tôi hỏi.

Tôi có thể thấy hình phản chiếu của mình trong mắt nàng, nhưng tôi không biết liệu nàng có nhìn thấy tôi hay nghe thấy giọng tôi.

“Bác sĩ đã đảm bảo với anh rằng em sẽ sớm bình phục và chúng ta có thể cùng trở về. Đến nơi em muốn. Anh sẽ rời căn nhà có tòa tháp rồi chúng ta sẽ đi thật xa, như em vẫn mong mỏi. Đến nơi không ai biết chúng ta là ai và cũng không bận tâm đến chuyện đó.”

Người ta đã cho nàng đeo găng len để che những vết băng trên tay. Nàng gầy hơn, những nếp nhăn nổi rõ trên da, đôi môi nứt nẻ, đôi mắt lờ đờ và vô hồn. Tôi đành mỉm cười rồi vuốt ve má nàng, trán nàng, và nói không ngừng, kể cho nàng rằng tôi nhớ nàng biết chừng nào và tôi đã tìm kiếm nàng khắp nơi ra sao. Chúng tôi trải qua hai giờ đồng hồ như vậy, cho đến khi vị bác sĩ quay lại cùng một cô y tá và đưa Cristina vào trong nhà. Tôi ở lại đó, ngồi trong khu vườn, không biết phải đi đâu, rồi bác sĩ lại trở ra. Anh ta đến ngồi xuống cạnh tôi.

“Cô ấy chẳng nói một lời, tôi nói. Tôi không tin cô ấy nhận ra tôi đang ở đây…”

“Anh nhầm rồi, bạn tôi ạ. Đây là một quá trình dài, nhưng tôi đảm bảo với anh sự có mặt của anh giúp ích cho cô ấy, và giúp ích rất nhiều.”

Tôi chấp nhận lời nói dối thành kính mà vị bác sĩ thí cho.

“Chúng ta sẽ bắt đầu lại vào ngày mai,” anh ta tuyên bố.

Mới gần tới trưa.

“Thế tôi sẽ làm gì cho đến lúc đó?”

“Không phải anh là nhà văn sao? Hãy viết. Viết một câu chuyện cho cô ấy.”

9

Tôi men theo hồ về khách sạn. Người bảo vệ chỉ cho tôi làm thế nào để tìm được hiệu sách duy nhất của làng, nơi tôi có thể mua giấy và một chiếc bút đã đợi tôi ở đó từ thuở hồng hoang. Sau khi trang bị đầy đủ, tôi tự nhốt mình trong phòng. Tôi dời chiếc bàn ra trước cửa sổ và gọi một bình cà phê. Tôi ngắm mặt hồ và những ngọn núi xa xa gần một giờ đồng hồ trước khi bắt đầu viết. Tôi nhớ lại bức ảnh cũ mà Cristina đưa cho tôi, bức ảnh một cô bé đang bước trên con đê chắn sóng bằng gỗ tiến dài ra biển, bí ẩn của nó mãi mãi không được nàng nhớ ra. Tôi tưởng tượng mình đi trên con đê, những bước chân tôi theo sau nàng, và, một cách chậm rãi, từ ngữ bắt đầu tuôn chảy và sườn một truyện ngắn dần hiện ra theo ngòi bút. Tôi sẽ viết câu chuyện mà Cristina chưa thể nhớ ra, câu chuyện đã dẫn nàng thuở bé đi trên làn nước lấp lánh và nắm tay một người không rõ mặt. Tôi sẽ viết câu chuyện về kỷ niệm chưa từng tồn tại này, ký ức của một cuộc đời bị đánh cắp. Những hình ảnh và ánh sáng hiện ra giữa những câu chữ đưa tôi về lại Barcelona cũ kỹ, tối tăm, nơi đã sinh ra cả hai chúng tôi. Tôi làm việc đến tận khi mặt trời lặn, khi không còn một giọt cà phê nào trong bình và mắt cùng tay tôi nhức mỏi. Tôi buông bút rồi cất tập giấy trên bàn. Tôi không nghe thấy lúc người trông coi khách sạn gõ cửa để hỏi tôi có xuống ăn tối không. Tôi ngủ sâu, và lần đầu tiên, tôi vừa mơ vừa tin rằng các từ ngữ, kể cả từ ngữ của tôi, có quyền năng chữa lành.

Bốn ngày trôi qua theo một nhịp độ không đổi. Tôi thức dậy lúc bình minh rồi ra ban công phòng để xem mặt trời nhuộm đỏ nước hồ dưới chân. Tôi đến nhà điều dưỡng lúc khoảng tám giờ rưỡi và vẫn thấy bác sĩ Sanjuán ngồi trên bậc thềm ở lối vào, ngắm nhìn khu vườn cùng tách cà phê bốc khói trên tay. Tôi hỏi anh ta:

“Anh không ngủ bao giờ à, bác sĩ?”

Anh ta đáp:

“Không nhiều hơn anh đâu.”

Khoảng chín giờ, anh ta đi cùng tôi đến phòng Cristina và mở cửa cho tôi. Anh ta để chúng tôi lại một mình. Nàng vẫn ngồi trên chiếc ghế bành trước cửa sổ đó. Tôi lại gần và nắm tay nàng. Nàng gần như không nhận thấy sự có mặt của tôi. Rồi tôi bắt đầu đọc những trang tôi viết cho nàng vào ban đêm. Mỗi lần tôi lại đọc lại từ đầu. Đôi lúc tôi ngừng lại, và khi ngước mắt lên, tôi ngạc nhiên thấy một nụ cười he hé trên môi nàng. Tôi ở bên nàng cả ngày đến tận tối, khi vị bác sĩ yêu cầu tôi ra về. Tôi tha thẩn trong những con phố vắng dưới tuyết và trở về khách sạn, ăn một chút rồi lên phòng để viết tiếp đến khi cơn mệt mỏi đánh gục. Ngày qua ngày cứ thế trôi đi.

Ngày thứ năm, tôi vào phòng Cristina như mọi sáng và thấy chiếc ghế bành nàng vẫn ngồi đợi tôi trống không. Hoảng hốt, tôi nhìn quanh và thấy ở góc phòng, nàng đang ngồi xổm trên sàn, toàn thân co lại tựa hình quả trứng, tay ôm vòng qua đầu gối, mặt đầm đìa nước mắt. Nhìn thấy tôi, nàng mỉm cười, và tôi hiểu nàng đã nhận ra tôi. Tôi quỳ xuống gần và ôm lấy nàng. Tôi không nghĩ mình đã bao giờ hạnh phúc đến thế khi cảm nhận trong vài giây ngắn ngủi này hơi thở nàng trên người và thấy sự tỉnh táo trở lại trên nét mặt nàng.

“Anh đã ở đâu?” nàng hỏi.

Chiều hôm đó, bác sĩ Sanjuán cho phép tôi ra ngoài đi dạo cùng nàng trong vòng một giờ đồng hồ. Chúng tôi đi đến hồ và ngồi trên một băng ghế. Nàng bắt đầu kể cho tôi một giấc mơ nàng đã mơ, chuyện về bé gái sống trong thành phố mê cung tối tăm có đường phố và nhà là những sinh vật sống, chúng ăn linh hồn các cư dân. Trong giấc mơ của nàng, cũng như trong câu chuyện tôi đọc cho nàng những hôm trước, bé gái đã trốn thoát và đến một con đê chắn sóng chạy dài ra biển mênh mông. Cô bé nắm tay một người lạ vô danh và vô diện, người này đã cứu cô và đang đi cùng cô đến cuối mặt sàn gỗ của con đê chạy dài trên mặt nước, nơi đây có một người đang đợi cô, một người cô không bao giờ có thể nhìn thấy, vì giấc mơ của nàng, cũng như câu chuyện của tôi, đều còn dang dở.

Cristina nhớ mang máng biệt thự San Antonio và bác sĩ Sanjuán. Nàng đỏ mặt khi kể với tôi nàng nghĩ anh ta đã cầu hôn nàng vào tuần trước. Trong giấc mơ của nàng, không gian và thời gian hòa lẫn vào nhau. Đôi lúc, nàng nghĩ cha mình đang được chăm sóc trong một phòng ở biệt thự và nàng đến để thăm ông. Một lúc sau, nàng không nhớ được mình đã đến đây bằng cách nào, và thậm chí không tự đặt cho mình câu hỏi đó. Nàng nhớ tôi ra ngoài mua vé tàu, và thỉnh thoảng nàng nói về buổi sáng hôm nàng biến mất như thể nó mới xảy ra ngày hôm qua. Lần khác, nàng lại nhầm tôi với Vidal và xin tôi tha lỗi. Lần khác nữa, nỗi sợ làm mặt nàng tối sầm và nàng bắt đầu run rẩy.

“Hắn đang đến gần,” cô thì thầm. “Em phải đi. Trước khi hắn thấy em.”

Rồi nàng giam mình vào sự im lặng kéo dài, xa lạ với cả sự hiện diện của tôi và thế giới, như thể đã bị kéo đến một nơi xa xôi không thể với đến. Sau vài ngày, niềm tin rằng Cristina đã mất trí dần thấm sâu vào tâm trí tôi. Hy vọng lúc ban đầu đã nhuốm vị cay đắng, và đôi lúc, khi trở lại khách sạn vào buổi tối, cái vực thẳm xưa cũ của bóng tối và hận thù mà tôi ngỡ đã quên đi lại mở ra trong tôi. Bác sĩ Sanjuán, người quan sát tôi với sự kiên nhẫn và bền bỉ như anh ta vẫn dành cho các bệnh nhân, đã báo trước rằng chuyện đó là không tránh khỏi.

“Anh không được mất hy vọng, bạn tôi ạ,” anh ta nhắc lại. “Chúng ta đã đạt được những tiến bộ lớn. Hãy tin tưởng.”

Tôi ngoan ngoãn chấp thuận, và ngày qua ngày, tôi quay lại nhà điều dưỡng và đưa Cristina đi dạo đến tận hồ, để nghe những kỷ niệm trong mơ mà nàng kể đi kể lại liên tục nhưng mỗi ngày đều như mới khám phá. Lần nào nàng cũng hỏi tôi đã đi đâu, vì sao tôi không quay lại tìm nàng. Lần nào nàng cũng nhìn tôi từ sâu trong nhà ngục vô hình của nàng và bảo tôi ôm nàng đi. Lần nào, khi tôi rời đi, nàng cũng hỏi tôi có yêu nàng không và tôi luôn trả lời:

“Anh sẽ mãi yêu em. Mãi mãi.”

Một đêm, tôi bị đánh thức bởi những tiếng đập cửa. Đang là ba giờ sáng. Tôi lê bước ra mở cửa, chưa tỉnh táo hẳn, và thấy một cô y tá đứng ở ngưỡng cửa.

“Bác sĩ bảo tôi đến tìm anh.”

“Có chuyện gì thế?”

Mười phút sau, tôi bước qua cánh cổng biệt thự San Antonio. Đứng từ trong vườn đã nghe thấy tiếng la hét. Cristina khóa cửa phòng từ bên trong. Bác sĩ Sanjuán, vẻ như đã không ngủ từ tám ngày nay, cùng hai y tá nam đang cố phá cửa. Ở bên trong, Cristina gào thét và đấm vào tường, hất đổ đồ đạc và đập phá bất cứ thứ gì rơi vào tay.

“Ai đang ở trong đó với cô ấy?” tôi hỏi, sững sờ.

“Không ai cả,” vị bác sĩ giải thích.

“Nhưng cô ấy đang nói chuyện với ai đó…” tôi phản bác.

“Cô ấy chỉ có một mình.”

Một người bảo vệ ca đêm vội vã chạy đến cùng một thanh nạy.

“Đây là tất cả những gì tôi tìm thấy.”

Vị bác sĩ gật đầu và người bảo vệ luồn thanh nạy vào khe giữa ổ khóa và khung cửa để phá cửa.

“Sao cô ấy có thể tự nhốt mình từ bên trong?” tôi hỏi.

“Tôi không biết…”

Lần đầu tiên, có vẻ tôi đã đọc thấy nỗi sợ trên gương mặt vị bác sĩ. Người gác đêm gần phá được cửa thì, bỗng nhiên, im lặng bao trùm phía bên kia cánh cửa.

“Cristina?” vị bác sĩ gọi.

Anh ta không nhận được câu trả lời. Cánh cửa cuối cùng cũng chịu thua và mở ra. Tôi theo vị bác sĩ vào căn phòng chìm trong ánh sáng mờ mờ. Cửa sổ mở và một cơn gió lạnh buốt thổi qua. Ghế, bàn, ghế bành bị hất lộn ngược. Trên tường nguệch ngoạc những nét xiên xẹo có vẻ là sơn đen. Đó là máu. Không có dấu vết gì của Cristina.”

Các y tá nam chạy ra ban công và chăm chăm nhìn xuống khu vườn để tìm những dấu vết trong tuyết. Rồi chúng tôi nghe thấy tiếng cười phát ra từ phòng tắm. Tôi mở cửa. Sàn phòng tắm phủ đầy thủy tinh. Cristina đang ngồi bệt trên sàn, dựa lưng vào chiếc bồn tắm kim loại như con búp bê hỏng. Bàn tay và bàn chân nàng chảy máu, chúng đầy những vết cắt và mảnh thủy tinh. Máu vẫn chảy trên những mảnh gương mà nàng đấm vỡ. Tôi quàng tay qua người và nhìn vào mắt nàng. Nàng mỉm cười.

“Em đã không để hắn vào,” nàng thì thầm.

“Ai?”

“Hắn muốn em quên, nhưng em đã không để hắn vào,” nàng nhắc lại.

Vị bác sĩ quỳ xuống gần tôi và kiểm tra những vết cắt khắp người nàng.

“Làm ơn,” anh ta vừa thì thầm vừa gạt tôi ra. “Không phải lúc này.”

Một y tá nam đã chạy đi tìm cáng. Tôi giúp họ đặt Cristina lên cáng và nắm tay nàng trong lúc họ mang nàng về phòng y tế, tại đây bác sĩ tiêm cho nàng một thứ thuốc an thần mà chỉ vài giây đã khiến nàng mất ý thức. Tôi ở bên đến khi ánh mắt nàng trở thành tấm gương rỗng và một y tá nữ kéo tay bắt tôi ra ngoài. Tôi ở đó, hai bàn tay và quần áo dính máu, giữa hành lang tối bốc mùi thuốc tẩy trùng. Tôi dựa lưng vào tường và mặc kệ thân mình trượt xuống sàn.

Cristina tỉnh dậy vào hôm sau, thấy mình bị giữ trên giường bằng dây đai da, nhốt trong một căn phòng không có cửa sổ, cũng không có nguồn sáng nào khác ngoài một bóng đèn treo trên trần tỏa ánh sáng vàng. Tôi ngồi trên một chiếc ghế đặt trong góc phòng suốt đêm, không còn khái niệm thời gian đang trôi. Nàng mở mắt, nhăn mặt vì đau nhói bởi những vết thương trên tay.

“David?” nàng gọi tôi.

"Anh đây.”

Tôi đến gần giường và cúi người xuống để nàng thấy mặt tôi và nụ cười nhợt nhạt tôi cố nặn ra cho nàng.

“Em không cử động được.”

“Em đã bị giữ vào giường bằng dây đai. Là để tốt cho em thôi. Khi nào bác sĩ đến, anh ta sẽ tháo chúng cho em.”

“Tháo chúng ra đi, anh.”

"Anh không thể. Phải để bác sĩ…”

“Anh làm ơn đi,” nàng van nài.

“Cristina, em nên…”

“Em xin anh đấy.”

Sự đau đớn và nỗi sợ hằn lên trên gương mặt nàng, nhưng trên đó lại có sự tỉnh táo và nét mặt tôi chưa từng thấy từ khi đến đây. Nàng đã trở lại là chính mình. Tôi tháo hai dây đai vòng qua vai và thắt lưng nàng. Tôi vuốt ve khuôn mặt nàng. Nàng run rẩy.

“Em lạnh à?”

Nàng lắc đầu.

“Em có muốn anh đi báo bác sĩ không?”

Một lần nữa, nàng lại lắc đầu.

“David, nhìn em này.”

Tôi ngồi xuống mép giường và nhìn vào mắt nàng.

"Anh phải hủy nó đi,” nàng nói.

“Anh không hiểu.”

“Anh phải hủy nó.”

“Hủy cái gì cơ?”

“Cuốn sách.”

“Cristina, có lẽ anh nên đi báo bác sĩ…”

“Không. Nghe em này.”

Nàng níu tay tôi.

“Buổi sáng hôm anh đi mua vé tàu, anh còn nhớ chứ? Em đã lên phòng làm việc và mở cái rương.”

Tôi thở dài.

“Em tìm thấy tập bản thảo và bắt đầu đọc.”

“Đó chỉ là một câu chuyện hư cấu, Cristina…”

“Không, anh nói dối. Em đã đọc nó, David. Dù sao cũng đủ để biết anh nên hủy nó đi…”

“Đừng lo lắng chuyện đó lúc này. Anh có nói với em là anh đã bỏ tập bản thảo.”

“Nhưng nó không bỏ anh. Em đã cố đốt nó…”

Trong một thoáng, nghe những lời đó, tôi buông lỏng tay nàng, cố kìm nén một cơn giận lạnh lùng khi nhớ đến những que diêm đã tắt tôi tìm thấy trên sàn phòng làm việc.

“Em đã cố đốt nó ư?”

“Nhưng em không thể,” nàng thì thầm. “Có ai đó trong nhà.”

“Chẳng có ai trong nhà hết, Cristina. Không ai cả.”

“Ngay lúc em quẹt diêm rồi đưa lại gần tập bản thảo, em cảm thấy hắn ở sau lưng. Em bị đập vào gáy và ngã xuống.”

"Ai đã đánh em?”

“Xung quanh rất tối, như thể ánh sáng ban ngày đã bị lấy đi và không thể lọt vào. Em xoay người lại, nhưng xung quanh quá tối. Em chỉ có thể thấy cặp mắt hắn. Đôi mắt như mắt chó sói.”

" Cristina…”

“Hắn giật tập bản thảo khỏi tay em rồi để lại vào rương.”

“Cristina, em không khỏe rồi. Để anh gọi bác sĩ…”

“Anh không nghe em.”

Tôi cười và hôn lên trán nàng.

“Có chứ, tất nhiên, anh có nghe em mà. Nhưng chẳng có ai trong nhà đâu…”

Nàng nhắm mắt, vừa nghiêng đầu sang bên vừa rên rỉ, như thể những lời tôi nói đã thành dao cứa vào lòng nàng.

“Anh sẽ đi báo bác sĩ…”

Tôi cúi xuống hôn nàng lần nữa rồi đứng dậy. Tôi vừa đi ra cửa vừa cảm thấy ánh mắt nàng dán chặt vào lưng mình.

“Đồ hèn!” nàng hét lên.

Khi tôi quay lại cùng bác sĩ Sanjuán, nàng đã tháo sợi dây đai còn lại và đang loạng choạng đi ra cửa, để lại những vết máu trên nền gạch trắng. Hai người chúng tôi đặt nàng nằm lại lên giường. Nàng hét lên và giãy giụa điên cuồng một cách đáng sợ. Tiếng ồn ào báo động cho đội y tá. Một người bảo vệ giúp chúng tôi giữ nàng trong lúc vị bác sĩ trói lại lần nữa. Khi nàng đã bất động, anh ta cảnh cáo tôi nghiêm khắc.

"Tôi sẽ lại cho cô ấy thuốc an thần. Hãy ở đây, nhưng đừng thả cô ấy ra thêm lần nữa.”

Tôi ở lại một mình với nàng một phút, cố gắng làm nàng bình tĩnh. Nàng tiếp tục giãy giụa để thoát khỏi đống dây đai. Tôi ôm lấy mặt nàng và cố gắng bắt nàng nhìn mình.

"Cristina, anh xin em đây…”

Nàng hét vào mặt tôi.

“Cút đi.”

Vị bác sĩ quay lại cùng một nữ y tá mang theo trên chiếc khay sắt một ống tiêm, bông băng và một bình thủy tinh chứa dung dịch màu vàng.

“Ra ngoài đi,” anh ta yêu cầu tôi.

Tôi lùi ra ngưỡng cửa. Cô y tá ấn Cristina xuống giường rồi bác sĩ tiêm một mũi vào tay nàng. Cristina hét lên những tiếng xé lòng. Tôi bịt tai rồi đi ra hành lang.

Đồ hèn, tôi nhắc lại với chính mình. Đồ hèn.

10

Bên ngoài nhà điều dưỡng của biệt thự San Antonio có một con đường với hai hàng cây hai bên chạy dọc một con suối và đi xa khỏi làng. Tấm bản đồ treo trong phòng ăn của khách sạn Hồ hiển thị nó với cái tên ngọt ngào lối đi dạo của Tình Nhân. Chiều hôm đó, sau khi rời nhà điều dưỡng, tôi mạo hiểm đi vào con đường mòn tối tăm gọi lên nỗi cô đơn nhiều hơn là tình yêu. Tôi đi khoảng nửa giờ đồng hồ mà không gặp một bóng người, để lại sau lưng khuôn dạng góc cạnh của biệt thự San Antonio, và các biệt thự quanh hồ thu nhỏ lại chỉ còn là những ngôi nhà bằng bìa các tông nằm trên đường chân trời. Tôi ngồi lên một trong những băng ghế đặt rải rác trên đường và ngắm mặt trời lặn phía bên kia thung lũng Cerdagne. Nơi đó, ở khoảng cách chừng hai trăm mét, có một nhà thờ nhỏ đơn độc nằm giữa cánh đồng tuyết phủ. Không rõ vì sao, tôi đứng dậy và mở một con đường trong tuyết đi về phía ngôi nhà thờ. Đi được khoảng chục mét, tôi phát hiện nhà thờ đó không có cửa ra vào. Lớp đá cháy đen do bị lửa thiêu. Tôi bước lên những bậc cấp dẫn đến nơi từng là lối vào và bước tiếp vài bước. Phần còn lại của những băng ghế cháy và những thanh xà rơi từ trên mái vùi lẫn trong tro bụi. Đám cây cối bò vào trong và leo lên đống tàn tích của gian thờ. Ánh sáng buổi hoàng hôn lọt qua các cửa sổ hẹp. Tôi ngồi lên phần còn lại của một băng ghế đối diện gian thờ và nghe tiếng gió rít qua những vết nứt trên mái vòm đã bị lửa phá hủy. Tôi ngước mắt và ước mình có dẫu chỉ đôi chút niềm tin như ông bạn già Sempere của tôi, niềm tin vào Chúa và những cuốn sách, để có thể cầu xin Chúa hay địa ngục cho tôi thêm một cơ hội nữa và để tôi đưa Cristina ra khỏi nơi này.

“Xin Người,” tôi vừa thì thầm vừa kìm nén những giọt nước mắt.

Tôi mỉm cười cay đắng: một người đàn ông bị khuất phục đang khốn khổ cầu xin vị Chúa mà anh ta chưa bao giờ tin. Và trước ngôi nhà đổ nát ngập trong tro bụi trống rỗng và cô đơn này của Chúa, tôi hiểu rằng tôi sẽ quay lại bên Cristina ngay tối nay mà không có phép nhiệm mầu nào cũng không có lời cầu chúc nào khác ngoài quyết tâm đưa nàng đi và gỡ nàng ra khỏi bàn tay tên bác sĩ nhát gan si tình chắc chắn đã quyết định biến nàng thành Người đẹp ngủ trong rừng. Tôi sẽ châm lửa ngôi nhà thay vì để ai đó động tay vào nàng. Tôi sẽ đưa nàng về nhà tôi để chết bên nàng. Hận thù và tức giận sẽ soi sáng con đường tôi.

Tôi rời nhà thờ nhỏ khi đêm xuống. Tôi đi qua cánh đồng màu bạc sáng lên dưới ánh trăng và quay lại đường mòn xuyên qua rừng, lần theo dòng chảy của con suối trong bóng tối đen kịt cho đến khi thấy biệt thự San Antonio sáng trưng ở phía xa, cùng các tháp và mái nhà bao quanh hồ. Đến được nhà điều dưỡng, tôi không mất công ấn chuông ngoài cổng lưới. Tôi nhảy qua tường và đi qua khu vườn tối om. Tôi vòng ra sau nhà và đi vào một trong các lối dành cho nhân viên. Nó đã bị khóa từ bên trong, nhưng tôi không ngại ngần dùng cùi chỏ đập vỡ kính để tìm tay nắm cửa. Tôi đi vào hành lang, chú ý nghe những giọng nói và tiếng thì thầm, xung quanh tôi đầy mùi xúp từ dưới bếp. Tôi đi qua tầng trệt đến căn phòng trong cùng nơi vị bác sĩ quý hóa nhốt Cristina, có lẽ để vun đắp cho ảo tưởng về Người đẹp ngủ trong rừng mà số phận đã an bài phải vĩnh viễn trôi bồng bềnh trong trạng thái mơ hồ do thuốc và dây đai.

Tôi tưởng sẽ thấy cánh cửa căn phòng được khóa, nhưng tay nắm cửa xoay dưới tay tôi, chỗ vẫn còn đau âm ỉ do bị cắt. Tôi đẩy cửa. Điều đầu tiên đập vào mắt khiến hơi thở tôi hụt đi vài nhịp. Điều thứ hai, là nền gạch trắng phủ đầy vết máu. Cửa sổ nhìn xuống vườn mở toang và các tấm rèm bay phấp phới trong gió. Chiếc giường trống không. Tôi lại gần rồi cầm một sợi dây đai da mà vị bác sĩ và các y tá đã dùng để trói Cristina. Nó bị cắt ngọt, như thể chỉ được làm bằng giấy. Tôi đi ra vườn và nhìn thấy, lấp lánh trong tuyết, một vệt đỏ đi về phía bức tường. Tôi đi theo và quan sát bức tường bao quanh vườn. Có máu trên lớp đá. Tôi trèo lên và nhảy sang phía bên kia. Các vết máu, rơi không đều, hướng về phía làng. Tôi nhớ mình bắt đầu chạy.

Tôi đi theo các dấu vết trên tuyết cho đến công viên chạy dọc hồ. Trăng tròn tỏa sáng trên mặt băng rộng lớn. Rồi tôi cũng thấy nàng. Nàng đang chậm rãi tiến lên, bước chân khập khiễng, trên mặt hồ đóng băng, bỏ lại đằng sau một vệt máu. Khi tôi đến được bờ hồ, nàng đã đi được chừng ba chục mét về phía giữa hồ. Tôi hét gọi tên và nàng dừng lại. Nàng chầm chậm quay người và tôi thấy nàng mỉm cười trong lúc một đường nứt chằng chịt đang rạn ra dưới chân nàng. Tôi nhảy trên băng, mặt băng vỡ ra theo bước tôi, và chạy theo sau nàng. Cristina đứng bất động. Những vết nứt dưới chân nàng lớn dần như dây thường xuân tỏa rộng những nhánh màu đen. Băng vỡ ra dưới chân và tôi ngã về phía trước.

“Em yêu anh,” tôi nghe thấy nàng nói.

Tôi bò đến chỗ nàng, nhưng mạng lưới vết nứt mở rộng dưới tay tôi đã bao quanh nàng. Chúng tôi chỉ còn cách nhau vài mét khi lớp băng rạn vỡ và chịu thua dưới chân nàng. Những cái mõm đen ngòm há ra và nhấn chìm nàng như một cái hố nhựa đường. Cristina nhanh chóng biến mất khỏi mặt băng, lớp băng liền lại, đóng lại cái miệng vừa hút nàng xuống. Cơ thể nàng trôi vài mét dưới lớp băng do được dòng nước đẩy đi. Tôi lết được đến nơi nàng bị cái miệng ngoạm xuống và lấy hết sức đấm vào mặt băng. Phía bên kia lớp băng trong suốt, Cristina nhìn tôi, đôi mắt mở to và mái tóc bồng bềnh trong dòng nước. Tôi đấm xuống mặt băng rách cả tay nhưng vô ích. Cristina vẫn nhìn vào mắt tôi. Nàng áp một bàn tay vào băng và mỉm cười. Những bong bóng khí cuối cùng thoát ra khỏi đôi môi nàng và đôi mắt nàng mở ra lần cuối cùng. Một giây sau, nàng chầm chậm chìm xuống mãi mãi vào làn nước đen thăm thẳm.

11

Tôi không quay lại phòng để lấy đồ. Nấp dưới đám cây bao quanh hồ, tôi thấy bác sĩ và hai người cảnh vệ đến khách sạn, rồi, ở phía bên kia cửa kính, họ đang nói chuyện với viên quản lý. Tôi đi qua làng trên những con phố tối tăm và vắng vẻ để đến được nhà ga đang bị vùi dưới tuyết. Hai cột đèn ga giúp nhìn ra hình dạng một đoàn tàu trên sân ga. Đèn tín hiệu đỏ phát sáng trên bộ khung xương kim loại màu đen của cột tín hiệu ở lối ra nhà ga. Đầu tàu im lặng, những giọt băng rủ xuống trên đường ray và các thanh ghi như những giọt thạch. Các toa tàu chìm trong bóng tối, sương giá che lấp cửa sổ. Không có chút ánh sáng nào trong phòng làm việc của trưởng ga. Nhiều giờ nữa đoàn tàu mới khởi hành nên nhà ga lúc này rất vắng vẻ.

Tôi tiến lại gần một toa tàu và thử mở cửa. Nó đã được khóa từ bên trong. Tôi đi xuống đường và bước dọc theo đoàn tàu. Nhờ có bóng tối, tôi leo lên mặt sàn nối hai toa sau cùng và gặp may mắn hơn với cánh cửa nối giữa hai toa. Nó mở. Tôi vào trong toa, tiến bước trong bóng tối rồi đi vào một khoang, khóa cửa khoang lại. Run cầm cập vì lạnh, tôi ngồi phịch xuống ghế. Tôi không dám nhắm mắt vì sợ sẽ lại thấy ánh mắt của Cristina đang đợi tôi dưới lớp băng. Nhiều phút trôi đi, có khi là nhiều giờ trôi đi. Bỗng tôi tự hỏi sao mình lại phải trốn và tại sao tôi không thể cảm thấy bất cứ điều gì.

Tôi trốn vào sự trống rỗng ấy và để mặc thời gian trôi, ẩn nấp như một kẻ chạy trốn và lắng nghe hàng nghìn tiếng rên rỉ của kim loại và gỗ co lại trong cái lạnh. Tôi chăm chú nhìn bóng tối sau cửa sổ đến khi thấy ánh sáng một chiếc đèn lồng lướt qua thành toa và nghe thấy những tiếng nói trên sân ga. Tôi dùng ngón tay lau một khoảng trên lớp sương che mờ kính cửa sổ và thấy người lái tàu cùng hai công nhân đang đi về phía đuôi tàu. Cách đó chừng mười mét, trưởng ga đang nói chuyện với hai người cảnh vệ mà lúc ở khách sạn tôi đã thấy họ đi cùng vị bác sĩ. Tôi thấy trưởng ga gật đầu rồi vừa lôi ra một chùm chìa khóa, vừa đi về phía đầu tàu cùng hai người cảnh vệ theo sau. Tôi lại lùi vào khoang. Vài giây sau, tôi nghe tiếng chìa khóa rồi tiếng cửa toa mở ra đánh bộp. Tiếng bước chân vang lên ở đầu hành lang. Tôi mở khóa cửa khoang rồi nằm xuống gầm một băng ghế, ép sát mình vào vách khoang. Bước chân những người cảnh vệ tiến lại gần, mấy chiếc đèn lồng của họ quét những tia sáng xanh lam qua cửa kính các khoang. Khi bước chân họ dừng lại trước khoang của tôi, tôi nín thở. Những tiếng nói im bặt. Cánh cửa mở ra và giày của họ bước qua sát mặt tôi. Người cảnh vệ đứng đó vài giây, rồi đi ra khép cửa lại. Bước chân họ xa dần.

Tôi nằm đó, bất động. Vài phút sau, tôi nghe thấy tiếng lách cách, và một luồng hơi nóng phả ra từ lưới chắn hệ thống sưởi lướt trên mặt tôi. Một giờ sau, những tia sáng đầu tiên của bình minh lướt qua cửa sổ. Tôi ra khỏi chỗ nấp và nhìn ra bên ngoài. Các hành khách đi một mình hay đi thành cặp đang kéo những chiếc va li và kiện hàng qua sân ga. Tiếng gừ gừ của đầu tàu vừa được khởi động truyền đi trên thành và sàn toa. Trong vòng vài phút, các hành khách lên tàu và người soát vé bật đèn. Tôi ngồi lên băng ghế gần cửa sổ và chào đáp lại một vài hành khách đi qua khoang của tôi. Khi chiếc đồng hồ lớn ở ga chỉ mười giờ, đoàn tàu rùng mình. Rồi tôi nhắm mắt và chỉ còn nghe tiếng chuông nhà thờ vang lên xa xa như tiếng vọng một lời nguyền.

Hành trình quay về bị chậm rất nhiều. Một đoạn đường bị hỏng và chúng tôi về đến Barcelona tối hôm thứ Sáu ngày 23 tháng Một. Thành phố bị đè bẹp dưới một bầu trời màu hồng điều và màn khói đen tỏa rộng khắp nơi. Trời nóng, như thể mùa đông đột nhiên đã ra đi, và một luồng hơi bẩn thỉu ẩm ướt bốc lên từ lưới chắn cống. Khi mở cửa căn nhà có tòa tháp, tôi thấy một chiếc phong bì trắng nằm trên mặt đất. Tôi thấy dấu xi đỏ niêm phong nên không mất công nhặt nó lên, bởi tôi biết rõ thứ ở bên trong: lời nhắc về cuộc hẹn với ông chủ vào đêm nay để đưa bản thảo tại căn nhà cạnh công viên Guell Tôi bước lên cầu thang tối om và mở cửa trên tầng. Tôi không bật đèn mà đi thẳng vào phòng làm việc. Tôi bước đến cửa sổ nhìn ngắm căn phòng dưới ánh sáng ma quái tỏa ra từ bầu trời rực lửa. Tôi tưởng tượng Cristina ở đây, như nàng đã miêu tả, quỳ gối trước cái rương. Nàng mở rương rồi lôi ra túi tài liệu có tập bản thảo. Nàng đọc những trang giấy bị nguyền rủa đó và tin rằng mình phải tiêu hủy nó. Nàng quẹt diêm rồi đưa ngọn lửa vào gần tập giấy.

“Có ai đó trong nhà.”

Tôi lại gần cái rương rồi dừng cách vài bước, như thể tôi đang ở đằng sau nàng, đang theo dõi nàng. Tôi cúi người xuống và mở chiếc rương ra. Tập bản thảo vẫn ở đó, đợi tôi trở về. Tôi đưa ngón tay lướt qua túi tài liệu. Chính lúc đó tôi thấy nó. Một bức tượng nhỏ bằng bạc lấp lánh dưới đáy rương như một viên ngọc trai dưới đáy chậu. Tôi cầm nó lên xem xét trong ánh sáng của bầu trời nhuốm máu. Là cái cài áo hình thiên thần.

“Tên đểu cáng,” tôi nghe thấy mình thốt lên.

Tôi lấy từ dưới đáy tủ ra chiếc hộp đựng khẩu súng cũ của cha tôi, mở ổ đạn kiểm tra xem chúng có đạn không. Tôi bỏ chỗ đạn còn lại vào túi trái áo măng tô, bọc khẩu súng bằng khăn mùi soa rồi bỏ vào túi phải. Trước khi ra khỏi nhà, tôi dừng lại một lúc nhìn kẻ lạ hiện ra trước mắt trong tấm gương ở tiền sảnh. Tôi mỉm cười, cảm giác thanh thản của thù hận bừng cháy trong từng mạch máu, rồi bước vào màn đêm.

12

Ngôi nhà của Andreas Corelli sừng sững trên đồi, nổi bật giữa nền mây đỏ. Đằng sau nó, khu rừng bóng tối của công viên Guell xao động. Cơn gió nhẹ lay động cành cây, lá cây xào xạc như đám rắn trong bóng tối. Khắp căn nhà không có chút ánh sáng nào. Các cửa chớp đều đóng. Tôi nghe đằng sau có tiếng thở hổn hển của lũ chó đang rình rập sau bức tường công viên theo bước chân tôi. Tôi rút khẩu súng ra khỏi túi rồi quay người về phía cánh cổng lưới ở lối vào công viên, nơi thấp thoáng bóng dáng lũ chó, những cái bóng uyển chuyển rình mò trong bóng tối.

Tôi đi đến cổng chính rồi gõ liền ba cú mạnh bằng búa gõ. Tôi không đợi câu trả lời. Tôi sẵn sàng bắn tung khóa cửa nhưng không cần phải làm vậy. Cửa không khóa. Tôi xoay nắm cửa bằng đồng mà không gặp chút trở ngại nào, cánh cửa gỗ sồi từ từ xoay vào bên trong. Hành lang dài hiện ra trước mắt tôi, lớp bụi bao phủ mặt sàn lấp lánh như cát mịn. Tôi tiến vài bước về phía chiếc cầu thang xuất phát từ một bên tiền sảnh rồi biến mất vào trong bóng tối xoắn ốc. Tôi đi theo hành lang dẫn vào phòng khách. Hàng chục ánh mắt dõi theo tôi từ dãy ảnh cũ đóng khung treo trên tường. Những tiếng động duy nhất tôi nghe thấy là tiếng bước chân và tiếng thở của chính mình. Đi đến cuối hành lang, tôi dừng lại. Ánh sáng ban đêm lọt qua các cánh cửa chớp như những lưỡi dao phớt đỏ sáng loáng. Tôi giơ súng và đi vào phòng khách. Tôi đợi cho mắt thích nghi với bóng tối. Đồ đạc vẫn ở nguyên vị trí, nhưng dẫu thiếu ánh sáng, vẫn nhận ra được chúng rất cũ và phủ đầy bụi. Những tàn tích. Rèm treo rách rưới, sơn tường bong tróc. Tôi bước đến một ô cửa sổ để mở cửa chớp cho chút ánh sáng lọt vào. Tôi đang đứng cách ban công hai mét thì nhận ra ở đây không chỉ có mình tôi. Lạnh cứng người, tôi từ từ xoay lại.

Bóng người đó hiện rõ trong góc phòng, ngồi trên chính chiếc ghế bành như lần trước tôi ghé thăm. Ánh sáng mang màu máu lọt qua những cánh cửa chớp soi sáng mờ mờ đôi giày bóng loáng và đường viền bộ quần áo. Khuôn mặt vẫn chìm hoàn toàn trong bóng tối, nhưng tôi biết người đàn ông đang quan sát mình. Và đang mỉm cười này. Tôi chĩa súng.

“Tôi biết ông đã làm gì.”

Corelli không nhúc nhích chút nào. Hắn bất động như một con nhện. Tôi tiến lên một bước, nhắm vào mặt hắn. Tưởng như tôi nghe thấy một tiếng thở dài, và một giây sau, mắt hắn phát ra ánh sáng đỏ. Tôi tin hắn sắp nhảy bổ vào mình. Tôi bắn. Khẩu súng giật lên đập vào cẳng tay tôi như một nhát búa. Một làn khói xanh bốc lên từ khẩu súng. Một tay Corelli rơi khỏi tay ghế bành và đung đưa, móng tay sượt trên sàn, tôi bắn lần nữa. Viên đạn găm trúng ngực và khoét một cái lỗ bốc khói trên áo vest. Tôi đứng tại chỗ, nắm khẩu súng bằng cả hai tay nhưng không dám tiến lên, chăm chú nhìn dáng người bất động trên ghế. Cánh tay dần thôi đung đưa và thân người đổ xuống, nằm lì bất động, bộ móng tay dài được chăm chút cẩn thận cào xuống mặt sàn bằng gỗ sồi. Không có một tiếng động nào, thân người vừa lãnh hai phát đạn, một vào đầu và một vào ngực, không có bất kỳ một cử động nào dù là nhỏ nhất. Tôi lùi vài bước về phía cửa sổ rồi mở nó ra thật mạnh, mắt vẫn không rời ghế bành mà Corelli ngồi. Một luồng ánh sáng mờ chiếu xuyên qua lan can vào góc phòng, rọi sáng khuôn mặt và cơ thể ông chủ. Tôi cố nuốt nước bọt, nhưng miệng tôi khô khốc. Phát đạn đầu tiên đục một lỗ giữa hai mắt. Phát thứ hai khoét thủng một bên ve áo vest. Không có một giọt máu nào. Thay vì vậy, một lớp bụi mịn lấp lánh chảy ra, như cát trong đồng hồ cát, trôi xuống các nếp áo. Cặp mắt sáng, đôi môi bất động trong một nụ cười mỉa mai. Đây là một con ma nơ canh.

Tôi hạ súng, tay vẫn còn run, rồi thận trọng lại gần. Tôi cúi xuống và chạm vào mặt con rối xấu xí. Trong một thoáng, tôi sợ rằng đôi mắt pha lê của nó sẽ chuyển động và đôi bàn tay đầy móng dài sẽ nhảy xổ vào tóm cổ họng tôi. Đầu ngón tay tôi lướt qua má nó. Nó làm bằng gỗ đánh véc ni. Tôi bật cười cay đắng. Còn có thể trông đợi gì hơn ở ông chủ. Tôi xông vào con rối có vẻ mặt giễu cợt rồi lấy báng súng nện một phát khiến nó ngã sang bên. Nó đổ ập xuống đất, tôi đạp nó tới tấp. Khung gỗ biến dạng đến mức tay và chân nó vặn vẹo thành một tư thế kỳ quái. Tôi lùi lại vài bước và nhìn quanh. Tôi nhìn tấm toan lớn vẽ hình thiên thần và giật mạnh nó xuống. Phía sau bức tranh là lối vào tầng hầm nơi tôi nhớ đã từng qua một đêm. Tôi vặn tay nắm cửa. Cửa không khóa. Tôi nhìn chằm chằm cầu thang dẫn xuống cái giếng đen ngòm này. Tôi đi đến chiếc tủ com mốt mà, trong lần gặp đầu tiên, tôi nhớ mình từng thấy Corelli đặt một trăm nghìn franc vào và lục lọi các ngăn kéo. Trong một ngăn, tôi chạm tay vào một chiếc hộp sắt đựng nến và diêm. Tôi thoáng do dự, tự hỏi liệu có phải ông chủ cũng đặt chúng ở đây để tôi tìm ra như đã phát hiện thấy con rối. Tôi châm một cây nến rồi đi ra cửa phòng khách. Tôi liếc nhìn con ma nơ canh nằm trên đất, rồi vừa đưa nến lên, vừa nắm chặt khẩu súng trong tay phải, tôi sẵn sàng xuống hầm. Tôi vừa bước xuống vừa dừng lại ở từng bậc để canh chừng bóng tối sau lưng. Xuống đến căn phòng dưới lòng đất, tôi đưa nến ra xa nhất có thể rồi quét một đường bán nguyệt. Tất cả đều ở đó: bàn mổ, những ngọn đèn ga và khay dụng cụ phẫu thuật. Tất cả phủ một lớp gỉ sét và mạng nhện. Nhưng còn có thứ khác. Những bóng hình dựa lưng vào tường. Cũng bất động như ông chủ. Tôi đặt nến lên bàn phẫu thuật và lại gần những xác người đứng im này. Tôi nhận ra người gia nhân đã phục vụ chúng tôi đêm nọ và người lái xe đã đưa tôi về nhà sau lần ăn tối với Corelli trong vườn. Có những dáng người khác mà tôi không thể nhận ra. Một trong số chúng quay vào tường, khuôn mặt bị giấu đi. Tôi lấy nòng súng đẩy vào, một giây sau, tôi thấy mình đối diện với chính mình. Một cơn rùng mình chạy qua người tôi.

Con ma nơ canh phỏng theo tôi chỉ có nửa khuôn mặt. Các nét trên nửa mặt còn lại chưa được định hình. Tôi định đến đá nát nó thì một tiếng cười trẻ con vang lên phía trên cầu thang. Tôi nín thở, rồi lại nghe một loạt tiếng cồm cộp đanh gọn. Tôi chạy lên cầu thang, và khi trở lại phòng khách, tôi thấy con ma nơ canh của ông chủ không còn nằm trên sàn. Có các vết chân đi về phía hành lang. Tôi lên đạn rồi đi theo dấu chân ra đến tiền sảnh. Tôi đứng im trên ngưỡng cửa rồi giơ súng lên. Các vết chân dừng lại nửa chừng. Tôi tìm bóng dáng ông chủ lẫn trong bóng tối, nhưng chẳng thấy gì. Cuối hành lang, cửa vào vẫn mở. Tôi chầm chậm tiến đến nơi các dấu chân biến mất. Trong vài giây, tôi không thấy gì, nhưng rồi nhận ra khoảng trống mà tôi nhớ mình nhìn thấy ở giữa các khung ảnh treo tường giờ đã được lấp đầy. Ở vị trí của nó treo một bức ảnh mới, đương nhiên được chụp bằng cùng chiếc máy đã chụp những bức ảnh làm nên bộ sưu tập rùng rợn này: bức ảnh chụp Cristina mặc đồ màu trắng, ánh mắt thất thần hướng vào ống kính. Nàng không chỉ có một mình. Có một đôi tay ôm quanh người nàng và giữ nàng đứng thẳng, chủ nhân đôi tay cười vào máy ảnh. Đó là Andreas Corelli.

13

Tôi đi xuống đồi về phía mạng lưới những con phố tối tăm của khu Gracia. Ở đây, tôi tìm được một quán cà phê đang mở cửa, bên trong chật ních khách là cư dân của khu phố đang tranh luận dữ dội về chính trị và bóng đá - khó mà biết chính xác họ nói gì. Tôi khó nhọc lách qua đám khách rồi đi xuyên một đám mây khói thuốc và những tiếng ồn ào để đến được quầy, ông chủ quán liếc nhìn tôi bằng ánh mắt có chút thù nghịch mà tôi đoán là để dành cho các vị khách lạ, hay nói cách khác là, trong trường hợp này, là tất cả những ai ở bất cứ nơi nào trong thành phố nằm ngoài hai con phố cạnh quán của ông ta.

“Tôi cần gọi điện,” tôi nói.

“Điện thoại chỉ dành cho khách.”

"Cho tôi một ly cognac. Và điện thoại.”

Chủ quán rót một ly cognac rồi chỉ về hành lang ở cuối phòng, dưới tấm bảng đề “Bồn tiểu”. Ngay lối vào nhà vệ sinh, tôi thấy một thứ giống buồng điện thoại nồng nặc mùi amoniac và tiếng ồn lọt sang từ phòng bên. Tôi nhấc ống nghe và đợi đường dây kết nối. Vài giây sau, một nhân viên nữ của tổng đài công ty điện thoại trả lời tôi.

“Tôi cần gọi đến văn phòng luật sư Valera, số 442, đại lộ Diagonal.”

Cô tổng đài viên mất vài phút để tìm được số điện thoại và kết nối liên lạc. Tôi đợi, một tay giữ ống nghe một tay bịt tai trái. Cuối cùng, cô xác nhận đã kết nối tôi với số điện thoại yêu cầu, và sau vài giây, tôi nhận ra giọng thư ký của Valera.

“Tôi rất tiếc, nhưng luật sư Valera không có ở đây.”

“Việc này rất quan trọng. Hãy nói với ông ấy tên tôi là Martín. David Martín. Đây là vấn đề sống còn.

“Tôi biết ông là ai, ông Martín. Tôi rất tiếc, nhưng tôi không thể chuyển máy đến luật sư Valera vì ông ấy hiện không ở đây. Bây giờ là chín rưỡi tối và ông ấy về đã được một lúc.”

“Vậy hãy cho tôi địa chỉ nhà riêng của ông ấy.”

“Tôi không thể cung cấp thông tin này cho ông, ông Martín. Tôi rất tiếc. Nếu muốn, ông có thể gọi lại vào sáng mai và…”

Tôi gác máy và đợi kết nối cuộc gọi tiếp theo. Lần này tôi cho cô tổng đài viên số mà Ricardo Salvador cho tôi. Hàng xóm của ông trả lời cuộc gọi và bảo sẽ lên ngay xem vị cựu cảnh sát có ở nhà không. Salvador đến sau chưa đầy một phút.

"Martín à? Anh ổn không? Anh đang ở Barcelona à?”

“Tôi vừa về.”

“Anh phải hết sức chú ý. Cảnh sát đang tìm anh. Họ đã đến đây và hỏi han về Alicia Marlasca.”

“Victor Grandes à?”

“Đúng, tôi tin chính là hắn. Hắn cùng hai tên tay sai lực lưỡng không làm tôi vui vẻ chút nào. Chúng muốn gán tội cho anh về cái chết của Roures và bà góa Marlasca. Vậy nên hãy thận trọng. Chắc chắn chúng đang nghe ngóng. Nếu muốn, anh có thể đến đây.”

“Cảm ơn, ông Salvador. Tôi sẽ suy nghĩ về việc đó. Tôi không muốn gây thêm rắc rối cho ông.”

“Cứ làm như anh muốn, nhưng hãy thận trọng. Tôi tin là anh có lý: Jaco đã quay lại. Tôi không biết tại sao, nhưng hắn ta đã quay lại. Anh có kế hoạch gì không?”

“Hiện tại, tôi sẽ cố gắng gặp luật sư Valera. Theo tôi, trung tâm toàn bộ câu chuyện này là chủ nhà xuất bản mà ông Marlasca làm việc cho, và Valera là người duy nhất biết sự thật.”

Salvador im lặng một lúc.

“Anh có muốn tôi đi cùng anh không?”

“Tôi không nghĩ việc đó cần thiết. Tôi sẽ gọi lại cho ông sau khi gặp Valera.”

“Tùy ý anh. Anh có súng chứ?”

“Có.”

“Rất vui được nghe như vậy.”

“Ông Salvador... Roures có nói với tôi về một người phụ nữ ở Somorrostro mà ông Marlasca đã đến tìm gặp. Một người ông ta quen qua Irene Sabino.”

“Mụ Phù thủy ở Somorrostro à.”

“Ông biết gì về bà ta?”

"Không nhiều lắm. Tôi không chắc bà ta có thật không, cũng như tay chủ nhà xuất bản đó. Điều anh cần lo lắng, là Jaco và đám cảnh sát.”

“Tôi sẽ lưu ý.”

“Gọi cho tôi ngay khi anh biết thêm chuyện gì, đồng ý chứ?”

“Tôi sẽ gọi. Cảm ơn ông.”

Tôi gác máy, và khi đi qua quầy, tôi để lại vài xu để trả tiền điện thoại và cốc rượu còn nguyên.

Hai mươi phút sau, tôi đứng trước số nhà 442 đại lộ Diagonal và quan sát ánh sáng trong phòng Valera ở tầng cao của tòa nhà. Lối vào đã khóa, nhưng tôi gõ cửa cho đến khi người bảo vệ xuất hiện, khuôn mặt không có chút nhã nhặn nào. Ngay khi ông ta mở hé cửa để đuổi tôi đi một cách thô bạo, tôi gạt ông ta sang bên, lách vào trong mặc kệ ông ta ngăn cản. Tôi đi thẳng đến thang máy và người bảo vệ định nắm tay tôi giữ lại, nhưng tôi nhìn ông ta bằng ánh nhìn cay độc khiến ông ta phải ngừng lại ngay.

Khi thư ký của Valera mở cửa cho tôi, vẻ mặt bất ngờ của cô ta nhanh chóng chuyển thành sợ hãi, đặc biệt là khi tôi lách chân vào ngăn cô ta sập cửa trước mũi và bước vào dù không được mời.

“Hãy báo cho luật sư Valera,” tôi nói. “Ngay lập tức.”

Cô thư ký tái mét nhìn tôi.

“Ông Valera không có ở đây…”

Tôi tóm lấy tay và đẩy cô ta đến tận văn phòng ông luật sư. Đèn phòng bật, nhưng không có dấu vết gì của Valera. Cô thư ký khóc nức nở, khiếp sợ, tôi nhận ra mình đang ấn chặt ngón tay vào tay cô ta. Tôi thả cô ta ra rồi lùi lại vài bước. Cô ta run rẩy. Tôi thở dài và cố gắng làm một cử chỉ xoa dịu, nhưng nó chẳng có tác dụng gì khác ngoài để lộ báng khẩu súng giắt ở thắt lưng.

“Làm ơn, ông Martín. Tôi thề với ông là ông ấy không có ở đây.”

“Tôi tin cô. Cô bình tĩnh đi. Tôi chỉ muốn nói chuyện với ông ấy. Vậy thôi.”

Cô thư ký gật đầu. Tôi mỉm cười.

“Hãy tử tế đi lấy điện thoại và gọi đến nhà ông ấy,” tôi yêu cầu.

Cô ta nhấc điện thoại và thì thầm số của ông luật sư cho tổng đài viên. Khi đã có kết nối, cô ta chìa ống nghe cho tôi.

“Xin chào…” tôi mở lời.

"Martín, quả là một bất ngờ khó chịu!” Valera thốt lên ở đầu dây bên kia. “Tôi có thể biết anh đang làm gì trong văn phòng tôi vào cái giờ trái khoáy này, lại còn đe dọa nhân viên của tôi?”

“Tôi cũng ngao ngán phải làm phiền ông, luật sư ạ, nhưng tôi cần liên lạc khẩn cấp với khách hàng của ông, ông Andreas Corelli, và ông là người duy nhất có thể giúp tôi.”

Im lặng hồi lâu.

“Tôi e là anh nhầm rồi, Martín ạ. Tôi không giúp được anh.”

“Tôi đã hy vọng có thể giải quyết việc này ổn thỏa, ông Valera ạ.”

“Tôi không hiểu, anh Martín. Tôi không quen ông Corelli.”

“Gì cơ?”

“Tôi chưa từng gặp ông ấy, chưa bao giờ nói chuyện với ông ấy và càng không biết tìm ông ấy ở đâu.”

“Tôi nhớ ông ấy đã thuê ông đưa tôi ra khỏi sở cảnh sát cơ mà.”

“Chúng tôi đã nhận được một bức thư mười lăm ngày trước đó, cùng một tờ séc, bức thư cho chúng tôi biết anh là một trong số những người cộng tác cùng ông ấy, và thanh tra Grandes đang quấy rầy anh, và chúng tôi được yêu cầu đảm bảo việc bào chữa cho anh trong trường hợp cần thiết. Đi kèm bức thư là một chiếc phong bì ông ấy bảo chúng tôi chuyển đến tận tay anh. Tôi đã cất tờ séc và bảo những người quen của tôi ở sở cảnh sát báo cho tôi nếu họ đưa anh đến. Đó là những gì đã xảy ra, anh có đủ tư cách để biết chuyện đó. Tôi thực hiện trách nhiệm của mình theo hợp đồng bằng việc đưa anh ra khỏi sở cảnh sát và đe dọa Grandes bằng hàng loạt phiền phức nếu ông ta không tạo điều kiện để trả tự do cho anh. Tôi không nghĩ là anh lại phải phàn nàn về dịch vụ của chúng tôi.”

Và giờ tôi mới là người im lặng.

“Nếu anh không tin tôi, thì hãy bảo cô Margarita cho anh xem bức thư,” Valera nói thêm.

“Còn cha của ông?” tôi hỏi.

“Cha tôi?”

“Cha của ông và ông Marlasca có thương lượng làm ăn với Corelli. Hẳn ông ấy biết gì đó…”

“Tôi đảm bảo với anh cha tôi không hề có một liên lạc trực tiếp nào với ông Corelli. Tất cả mọi trao đổi với ông ấy, nếu thật sự có một cuộc trao đổi nào, bởi các tài liệu lưu trữ của văn phòng đều không nhắc đến nó, đều do đích thân ông Marlasca quá cố thực hiện. Vì anh đã hỏi, tôi có thể đảm bảo rằng rốt cuộc cha tôi đã nghi ngờ sự tồn tại của ông Corelli đó, nhất là trong những tháng cuối đời của ông Marlasca, khi ông ấy có quan hệ, để dùng đúng từ, với người phụ nữ kia.”

“Người phụ nữ nào?”

“Cô ca sĩ ở quán rượu.”

“Irene Sabino à?”

Tôi nghe thấy ông ta thở dài, tức tối.

“Trước khi chết, ông Marlasca đã đặt một khoản vốn dưới sự quản lý và giám hộ của văn phòng. Một loạt lệnh chuyển khoản từ khoản vốn đó đến tài khoản đứng tên Juan Corbera và Maria Antonia Sanahuja hẳn đã được thực hiện.

Jaco và Irene Sabino, tôi nghĩ.

“Khoản vốn đó là bao nhiêu?”

“Đó là một khoản ngoại hối. Tôi nhớ nó khoảng một trăm nghìn franc Pháp.”

“Marlasca có giải thích khoản tiền này đến với ông ta từ đâu không?”

“Chúng tôi là văn phòng luật sư, không phải văn phòng thám tử. Chúng tôi chỉ làm theo những yêu cầu trong di chúc của ông Marlasca, chứ không đặt câu hỏi.”

“Ông ấy còn để lại yêu cầu nào khác không?”

“Không có gì đặc biệt. Những khoản chi trả nhỏ cho các bên thứ ba không có quan hệ gì với cả văn phòng luật lẫn gia đình ông ấy.”

“Ông không thể nhớ ra điều gì đặc biệt à?”

“Cha tôi đích thân đảm nhận loại giao dịch này để tránh việc nhân viên tiếp cận những thông tin mật.”

“Cha ông không thấy lạ khi người cộng tác cũ của mình muốn chuyển khoản tiền đó cho những người xa lạ ư?”

“Có chứ, đương nhiên. Ông ấy thấy rất nhiều thứ kỳ lạ.”

“Ông có nhớ những khoản chi này được gửi đến đâu không?”

“Anh muốn tôi nhớ bằng cách nào chứ? Chuyện diễn ra ít nhất cũng hai mươi lăm năm rồi.”

“Hãy cố nhớ đi. Vì cô Margarita.”

Cô thư ký ném cho tôi ánh nhìn sợ hãi, tôi đáp lại bằng một cái nháy mắt.

“Đừng có dại dột động vào cô ấy,” Valera đe dọa.

“Đừng yêu cầu tôi phải làm gì,” tôi ngắt lời. “Trí nhớ của ông sao rồi? Đã thông thoáng hơn một tí chưa?”

“Tôi có thể tra sổ sách cá nhân của cha tôi. Chỉ vậy thôi.”

“Chúng ở đâu?”

“Ở đây, trong đống giấy tờ của ông ấy. Nhưng việc đó phải mất nhiều giờ.”

Tôi gác máy và nhìn cô thư ký lại vừa òa lên nức nở. Tôi chìa cho cô ta một chiếc khăn mùi soa rồi vỗ vai cô ta.

“Nào, thưa cô, đừng như vậy nữa, tôi sẽ đi. Cô thấy đấy, tôi chỉ muốn nói chuyện với ông ấy thôi.”

Cô ta gật đầu, vẫn khiếp sợ, không rời mắt khỏi khẩu súng. Tôi cài cúc áo măng tô và mỉm cười.

“Một điều cuối.”

Cô ta ngẩng đầu, lo sợ điều tệ hại nhất.

“Cho tôi địa chỉ của luật sư Valera. Và đừng cố nói dối tôi, bởi vì, nếu cô làm vậy, tôi sẽ quay lại và, hứa với cô rằng, tôi sẽ bỏ lại ở lối vào sự thấu cảm tự nhiên vốn là tính cách đặc trưng của tôi.”

Trước khi rời đi, tôi bảo cô Margarita chỉ đường dây điện thoại, rồi tôi cắt nó để ngăn cô ta báo trước cho Valera biết tôi đang chuẩn bị đến thăm xã giao ông ta, hoặc là gọi báo cảnh sát về cuộc xung đột nho nhỏ giữa hai chúng tôi.

14

Luật sư Valera sống trong một dinh thự mang dáng dấp lâu đài vùng Normandie nằm ở góc giao giữa hai phố Girona và Ausiàs March. Tôi đoán ông ta đã thừa hưởng ngôi nhà quái dị này cùng văn phòng luật sư từ người cha, và từng viên đá của nó được cấu thành từ máu và hơi thở của hàng nhiều thế hệ người dân Barcelona, những người có lẽ chẳng bao giờ mơ được bước chân vào một cung điện như thế. Tôi nói với người gác cổng tôi thay mặt cô Margarita mang giấy tờ đến cho ông luật sư, sau một thoáng do dự, ông ta cũng cho tôi lên nhà. Tôi bình thản leo lên cầu thang trước vẻ nghi ngại của ông ta. Chiếu nghỉ ở tầng hai còn rộng hơn phần lớn những ngôi nhà tôi vẫn lưu giữ kỷ niệm từ thời thơ ấu ở khu phố Ribera, vốn chỉ nằm cách đây vài mét. Búa gõ cửa là một nắm đấm bằng đồng. Khi đặt tay lên để gõ, tôi mới nhận ra cửa không khóa. Tôi đẩy nhẹ rồi bước vào. Tiền sảnh dẫn vào một hành lang dài rộng chừng ba mét có tường phủ nhung xanh lam treo đầy tranh. Tôi khép cửa lại sau lưng và nhìn chăm chăm ánh sáng chập choạng ấm áp thấp thoáng phía cuối hành lang. Một giai điệu tinh tế lảng bảng trong không gian, một khúc nhạc buồn thảm cho đàn piano, thanh nhã và u sầu. Nhạc của Granados.

“Ông Valera? Tôi Martín đây.”

Không nhận được câu trả lời, tôi đánh liều tiến bước chầm chậm trong hành lang, lần theo dấu khúc nhạc buồn. Tôi đi giữa hai hàng tranh và các hốc tường bày các tượng Đức Mẹ và các thánh. Hành lang có một hàng cột dài che rèm. Tôi đi qua từng chiếc cột cho đến cuối hàng, nơi đây dẫn vào một phòng khách lớn chìm trong cảnh tranh tối tranh sáng. Căn phòng hình chữ nhật với các bức tường phủ đầy tủ sách từ sàn lên trần. Phía cuối phòng, một cánh cửa đang mở hé, và xa hơn, bóng tối bị ánh sáng màu cam của ngọn lửa xuyên thủng lỗ chỗ.

“Ông Valera?” tôi lại gọi to hơn.

Một bóng hình hiện ra trong quầng sáng của ngọn lửa chiếu qua lỗ cửa hẹp. Hai con mắt lóe sáng chăm chú nhìn tôi ngờ vực. Một con chó, có vẻ là chó béc giê Đức nhưng lông lại màu trắng, từ từ tiến lại gần tôi. Tôi đứng im, thận trọng cởi cúc áo măng tô để tìm khẩu súng. Con vật dừng lại sát chân tôi và cất tiếng rên. Tôi vuốt đầu nó và nó liếm ngón tay tôi. Rồi nó quay người và đi đến cánh cửa phía sau có ngọn lửa đang cháy. Nó đợi tôi ở ngưỡng cửa.

Bên kia cánh cửa, tôi thấy một phòng đọc sách có lò sưởi rất to. Không có nguồn sáng nào khác ngoài ánh sáng ngọn lửa, và những cái bóng nhảy múa chập chờn trên tường và trần nhà. Giữa phòng có một cái bàn, trên bàn là chiếc máy hát ống phonograph đang phát bản nhạc. Trước ngọn lửa, quay lưng lại cửa ra vào, là chiếc ghế bành sâu. Con chó đến gần cái ghế và lại ngẩng lên nhìn tôi. Tôi đi theo nó, vừa đủ để thấy bàn tay đang đặt trên tay ghế, bàn tay cầm điếu xì gà cháy dở bốc lên làn khói mỏng màu xanh lơ.

“Ông Valera? Tôi Martin đây. Cửa không khóa…”

Con chó nằm xuống chân ghế, vẫn nhìn tôi chăm chăm. Tôi từ từ đi vòng qua, luật sư Valera đang ngồi trước ngọn lửa, hai mắt mở to và một nụ cười thoáng hiện trên môi. Ông ta mặc bộ com lê ba mảnh, và tay kia ông ta giữ trên bụng quyển sổ đóng bằng da. Tôi đứng yên trước mặt ông ta. Ông ta không chớp mắt. Và tôi thấy giọt nước mắt màu đỏ, giọt nước mắt máu, đang chảy từ từ trên má ông ta. Tôi quỳ xuống và lấy quyển sổ. Con chó nhìn tôi bằng ánh mắt tội nghiệp. Tôi vuốt đầu nó.

“Tao rất tiếc,” tôi thì thầm.

Cuốn sổ đầy các ghi chép bằng tay này là loại sổ có các đoạn ngắn ghi ngày tháng và cách nhau bằng một khoảng trắng.

Valera để mở nó ở chính giữa. Ghi chép đầu tiên ở trang có lẽ ông ta đang đọc tương ứng với ngày 23 tháng Mười một năm 1904.

“Kê khai quỹ (356-a /23 - 11 - 04), 7.500 peseta, ghi nợ cho tài khoản D. M. Marcel (đích thân) gửi đến địa chỉ đó D. M chỉ định. Lối đi sau nghĩa trang cũ - xưởng điêu khắc Sanabre & Con trai”

Tôi đọc đi đọc lại ghi chép này nhiều lần, cố tìm ra ý nghĩa của nó. Tôi biết lối đi đó, từ những năm tháng làm cho tòa soạn báo Tiếng nói ngành công nghiệp. Đó là một con ngõ tồi tàn co quắp sau những bức tường của nghĩa trang khu Pueblo Nuevo, trong ngõ là các xưởng đẽo đá lát mộ và điêu khắc phục vụ tang lễ, và nó kết thúc tại một trong những con rãnh cắt ngang bãi biển Bogatell và những căn nhà tồi tàn kéo dài đến tận biển, ở Somorrostro. Vì một lý do nào đó, Marlasca đã để lại một khoản tiền lớn và chỉ định chi trả nó cho một trong những xưởng này.

Trên cùng trang, cùng ngày, tôi đọc thấy một ghi chú liên quan đến Marlasca, đây là lần chi trả đầu tiên cho Jaco và Irene Sabino.

“Chuyển khoản ngân hàng từ tài khoản D. M đến tài khoản ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa (trụ sở phố Fernando) số 008965 - 2564 - 1. Juan Corbera - María Antonia Sanahuja 7.000 peseta cho tháng thứ nhất. Lập lịch chuyển khoản định kỳ”

Tôi giở các trang sau. Phần lớn ghi chú là những khoản chi và các hoạt động nhỏ của văn phòng. Tôi phải giở qua kha khá trang mới thấy một ghi chú tiếp theo nhắc đến Marlasca. Đây là một khoản chi trả nữa được thực hiện bởi một người tên Marcel, rất có thể là nhân viên của văn phòng.

“Kê khai quỹ (379 - a/ 29 - 12 - 04), 15.000peseta vào tài khoản của D. M do Marcel gửi Bãi biển Bogagell, gần vị trí giao nhau với đường sắt. 9H. Người để liên lạc được xác định”

Mụ Phù thủy ở Somorrostro, tôi nghĩ. Diego Marlasca cho chuyển những khoản tiền lớn sau khi qua đời thông qua người cộng tác. Điều này trái với nghi ngờ của Salvador rằng Jaco chạy trốn và mang theo tiền. Marlasca đã yêu cầu các khoản chi sẽ được chuyển trực tiếp cho người nhận và ông gửi tiền vào một quỹ do văn phòng luật sư quản lý. Hai khoản chi nữa cho phép giả định rằng, trước khi mất ít lâu, Marlasca có quan hệ với một xưởng điêu khắc phục vụ tang lễ và một nhân vật mờ ám nào đó ở Somorrostro, mối quan hệ được thể hiện bằng những khoản tiền cực lớn trao tay. Tôi gấp cuốn sổ, thấy mất phương hướng hơn bao giờ hết.

Tôi chuẩn bị rời đi thì thấy một bức tường của phòng đọc phủ đầy những bức ảnh đóng khung đơn giản trên vải nhung đỏ phủ tường. Tôi nhận ra nét mặt nghiêm nghị và oai vệ của ông lão Valera, bức chân dung sơn dầu của ông vẫn ngự tại văn phòng người con trai. Vị luật sư xuất hiện trên phần lớn các bức ảnh cùng với những người có địa vị và các nhà quý tộc của thành phố trong những dịp có vẻ là sự kiện công cộng hay họp mặt của giới thượng lưu. Chỉ cần nhìn chừng một chục bức và xác định những nhân vật có mặt đang cười bên cạnh ông luật sư già cũng đủ thấy văn phòng luật sư Valera, Marlasca và Sentis là một cơ quan trọng yếu trong sự vận hành của Barcelona. Cậu con trai Valera, trẻ hơn rất nhiều nhưng rất dễ nhận ra, cũng xuất hiện trong vài bức, luôn bị che khuất trong bóng của ông lão Valera.

Tôi thấy nghi ngờ trước khi kiểm tra lại. Trên bức ảnh có Valera cha và con trai. Bức ảnh được chụp trước cổng số nhà 442 đại lộ Diagonal, dưới chân văn phòng. Bên cạnh họ là một người cao lớn và nổi bật. Khuôn mặt người đó cũng xuất hiện trên những bức ảnh khác của bộ sưu tập, luôn đứng gần ông Valera. Diego Marlasca. Tôi tập trung vào biểu cảm mơ hồ đó, nét mặt thanh thoát và bình thản đang nhìn tôi từ tấm ảnh chụp từ hai mươi lăm năm trước. Cũng như ông chủ, ông ta không già đi một ngày nào. Tôi mỉm cười cay đắng khi hiểu ra sự ngờ nghệch của mình. Đây không phải khuôn mặt trên bức ảnh mà bạn tôi, tay cựu cảnh sát già đưa cho tôi.

Người mà tôi biết dưới cái tên Ricardo Salvador không phải ai khác, chính là Diego Marlasca.

15

Cầu thang chìm trong bóng tối khi tôi rời dinh thự giàu có của gia đình Valera. Tôi dò dẫm đi qua tiền sảnh, và khi đến được cửa ra vào, các cột đèn đường chiếu vào trong nhà một quầng sáng hình chữ nhật, cuối quầng sáng đó, tôi thấy ánh mắt người gác cổng đang nhìn mình. Tôi nhanh chóng rời xa nơi đó theo hướng phố Trafalgar, nơi chuyến xe điện đêm đến cổng nghĩa trang Pueblo Nuevo xuất phát, tôi từng thường xuyên đi chuyến xe này trong đêm cùng bố khi ông đến tòa soạn báo Tiếng nói ngành công nghiệp làm việc.

Xe điện đi qua đúng lúc tôi tới, và tôi ngồi ở phía đầu xe. Càng gần đến Pueblo Nuevo, nó càng đi sâu vào một mạng lưới những con phố tối tăm đầy những vũng nước lớn bị hơi nước che phủ. Hệ thống chiếu sáng công cộng gần như không tồn tại và những ngọn đèn lồng của xe nổi bật trên những khúc uốn quanh như một ngọn đuốc trong đường hầm. Cuối cùng tôi cũng thấy cổng nghĩa trang và bóng hình những cây thập tự cùng hình điêu khắc nổi bật trên đường chân trời bất tận những nhà máy và ống khói phụt khói đen khói đỏ lên vòm trời. Một đàn chó đói khát lượn lờ trước hai bức tượng thiên thần cao lớn canh giữ trong nghĩa trang. Chúng đứng yên một lúc nhìn chằm chằm vào đèn lồng xe điện, đôi mắt chúng sáng lên như mắt chó rừng, rồi chúng biến mất vào bóng tối.

Tôi xuống khỏi xe vẫn đang chạy và đi dọc theo các bức tường nghĩa trang. Chiếc xe điện tiếp tục hành trình như một con thuyền trong sương mù, tôi bước nhanh hơn. Lũ chó đi theo tôi trong bóng tối. Khi đến được cổng sau nghĩa trang, tôi dừng ở góc con ngõ và ném hú họa một viên đá vào chúng. Tôi nghe một tiếng rên to và những bước chân vội chạy trốn trong đêm. Tôi đi vào ngõ, đó chỉ là một lối đi hẹp nằm giữa bức tường và dãy xưởng đẽo đá lát mộ. Tấm biển Sanabre & Con trai đung đưa trong ánh sáng một ngọn đèn lồng, ngọn đèn tỏa thứ ánh sáng nâu vàng bụi bặm ra chừng ba chục mét xung quanh. Tôi đi đến cổng, vốn chỉ là một tấm lưới sắt đơn giản khóa bằng xích và một ổ khóa gỉ sét. Tôi lấy súng bắn tung ổ khóa.

Gió đẫm mùi muối biển, ở cách chừng trăm mét đã nghe tiếng ầm ầm của biển, cơn gió thổi đến từ cuối con ngõ mang đi tiếng nổ vọng. Tôi mở tấm lưới rồi đi vào xưởng Sanabre & Con trai. Tôi vén tấm rèm đen che bên trong xưởng, ánh sáng đèn lồng theo đó lọt vào lối vào. Đằng xa là gian giữa sâu và hẹp chứa đầy khuôn đá cẩm thạch đứng im lìm trong bóng tối, phía trên đó là những khuôn mặt được tạc dở chừng. Tôi tiến lên vài bước giữa những tượng Đức Mẹ Đồng trinh đang bế con trong tay, những tượng phụ nữ màu trắng cầm hoa hồng cẩm thạch và ngẩng đầu lên trời, và những khối đá đang được phác thảo. Không khí đầy mùi bụi đá. Chẳng có ai khác ngoài những hình nộm không tên. Tôi định quay ngược trở lại thì thấy nó. Một bàn tay thò ra sau mép khối đống tượng phủ vải nằm ở cuối xưởng. Tôi từ từ bước theo hướng đó, hình dạng của nó hiện rõ sau từng xăng ti mét. Tôi dừng lại và ngắm nhìn một thiên thần ánh sáng lớn, giống hệt hình thiên thần mà ông chủ đeo trên ve áo và thứ tôi tìm thấy trong chiếc rương tại phòng làm việc. Bức tượng phải cao đến hai mét rưỡi, trong lúc quan sát khuôn mặt bức tượng, tôi nhận ra nét mặt và nhất là nụ cười. Dưới chân tượng có một phiến đá lát. Được khắc trên mặt đá là dòng chữ:

DAVID MARTÍN

1900-1930

Tôi mỉm cười. Nếu tôi phải công nhận một phẩm chất ở người bạn lớn Diego Marlasca, đó sẽ là khiếu hài hước và sở thích gây ngạc nhiên. Tôi không bất ngờ, nhưng với lòng hăng hái của mình, ông ta đã đoán trước các sự kiện và đã chuẩn bị cho tôi một lời vĩnh biệt đầy tâm huyết. Tôi quỳ xuống gần phiến đá lát và vuốt ve tên mình. Có tiếng bước chân êm nhẹ vang lên sau lưng tôi. Tôi quay lại và thấy một gương mặt quen thuộc. Đứa bé vẫn mặc bộ quần áo màu đen giống như cách đây vài tuần nó đi theo tôi ở Paseo del Born.

“Bà sẽ tiếp ngài,” cậu bé tuyên bố.

Tôi gật đầu và đứng lên. Cậu bé chìa tay cho tôi.

“Đừng sợ,” cậu nói thêm và dẫn tôi đến lối ra.

“Tôi chẳng sợ gì cả,” tôi thì thầm.

Cậu bé dẫn tôi đến cuối ngõ. Ở đây, tôi thấy đường bờ biển sau dãy nhà kho đổ nát và phần còn lại của một đoàn tàu chở hàng bị bỏ hoang trên một lối cụt mọc đầy cỏ dại. Các toa bị gỉ sét ăn mòn, còn đầu tàu chỉ còn là bộ khung nồi hơi trên đường ray chờ đem bán sắt vụn.

Trên cao, mặt trăng hiện ra giữa khoảng mây nặng như chì. Ngoài khơi là đám tàu thủy chở hàng chìm sâu vào lòng sóng, và trước bãi biển Bogatell là đống vỏ thuyền câu cũ và tàu ven bờ bị gió lốc ném vào nằm mắc cạn trên cát. Bên kia bờ là một đống rác lớn chất cao sau tòa pháo đài công nghiệp màu đen, dãy nhà lán tồi tàn của Somorrostro trải dài. Sóng biển vỡ ra cách dãy nhà đầu tiên bằng sậy và gỗ vài mét. Những làn khói trắng bốc lên trên những mái nhà của khu dân cư nghèo khổ không ngừng mở rộng giữa thành phố và biển như một đập tràn người khổng lồ. Mùi hôi thối của rác cháy bay trong không khí. Chúng tôi đi vào những con phố của khu dân cư bị bỏ quên này, những lối đi xuyên giữa những công trình làm bằng gạch ăn cắp, bằng bùn và gỗ từ những xác thuyền bị thủy triều ném trả vào bờ. Đứa bé đưa tôi đi xuyên vào trong, phớt lờ vẻ ngờ vực của người dân trong khu. Họ là những người không có việc làm, những người Di gan bị trục xuất khỏi các trại tập trung giống hệt nhau nằm trên những triền núi Montjuic hay đối diện các hố chôn tập thể ở nghĩa trang Can Tunis, những đứa trẻ và người già bị bỏ mặc cho số phận tuyệt vọng của họ. Tất cả nhìn tôi với vẻ nghi ngại. Trên đường chúng tôi đi qua, có những người phụ nữ ở độ tuổi không thể đoán được đang đun nước hay nấu nướng trong những chiếc nồi sắt tây đặt trước nhà. Chúng tôi dừng lại trước một ngôi nhà trắng ngà, đứng trước cửa nhà là một bé gái có khuôn mặt già nua, cô bé đi khập khiễng trên một bên chân hỏng do bệnh bại liệt và kéo theo một cái xô đựng thứ gì đó xám xám nhớt nhớt. Đứa bé chỉ cho tôi cánh cửa.

“Ở đây.”

Tôi nhìn lên trời một lần cuối. Mặt trăng đã lại khuất sau làn mây và một bức màn đen dâng lên từ biển.

Tôi đi vào.

16

Bà có khuôn mặt khắc đầy những kỷ niệm và ánh nhìn già cỗi hơn cả người đã sống trăm tuổi. Bà ngồi gần đống lửa nhỏ và ngắm nhìn vũ điệu của những ngọn lửa với vẻ bị mê hoặc như một đứa trẻ. Mái tóc bà màu tro, tết thành bím. Bà mảnh khảnh và khắc khổ, các cử chỉ dứt khoát và ung dung. Bà mặc đồ màu trắng và buộc một chiếc khăn lụa quanh cổ. Bà cười với tôi một nụ cười ấm áp và chỉ cho tôi một chiếc ghế cạnh bà. Chúng tôi ngồi yên lặng vài phút, lắng nghe tiếng than cháy lách tách và tiếng sóng biển ầm ì. Trước mặt bà, thời gian như ngừng lại, và, một cách kỳ lạ, sự vội vàng kéo tôi đến cửa nhà bà đã tan đi. Hơi ấm ngọn lửa từ từ tràn lên tôi và cái lạnh thấm vào tận xương nhờ thế đã tan biến. Chỉ đến lúc này bà mới rời mắt khỏi ngọn lửa, vừa nắm lấy tay tôi, bà vừa mở lời.

“Mẹ tôi đã sống trong ngôi nhà này bốn mươi lăm năm. Khi ấy nó chỉ là một căn nhà bằng sậy và xác thuyền. Ngay cả khi đã có danh tiếng và có thể rời đi, bà vẫn không chịu đi. Bà nhắc đi nhắc lại rằng, vào ngày rời Somorrostro, bà sẽ chết. Bà sinh ra ở đây, cùng những cư dân của bờ biển, và bà sẽ ở lại đây đến tận ngày cuối đời. Người ta kháo nhau rất nhiều câu chuyện về bà. Nhiều người nói về bà nhưng chỉ có một ít thật sự quen bà. Nhiều người sợ bà và căm thù bà. Kể cả sau khi bà qua đời. Tôi kể cho anh những chuyện đó vì tôi thấy có vẻ anh biết điều đó: tôi không phải người anh đang tìm. Người anh đang tìm, hay nghĩ là mình đang tìm, người mà nhiều người gọi là Mụ Phù thủy ở Somorrostro, là mẹ của tôi.”

Tôi nhìn bà, bối rối.

“Lúc…”

“Mẹ tôi qua đời năm 1905. Bà bị giết ở cách ngôi nhà này vài mét, trên bờ biển, bằng một nhát dao vào họng.”

“Tôi rất tiếc. Tôi cứ nghĩ…”

“Rất nhiều người nghĩ vậy. Khoái cảm của niềm tin cũng mạnh như cái chết.”

“Ai giết bà ấy?”

“Anh biết là ai mà.”

Mất vài giây tôi mới trả lời được.

“Diego Marlasca…”

Bà gật đầu.

“Tại sao?”

“Để khiến bà im miệng. Để xóa dấu vết của hắn.”

“Tôi không hiểu. Mẹ bà đã giúp ông ta... Bản thân ông ta đã đưa bà ấy rất nhiều tiền để đổi lấy sự giúp đỡ.”

“Chính vì thế hắn mới giết bà, để bà mang theo bí mật của hắn xuống mồ.”

Bà nhìn tôi với một nụ cười nhẹ, như thể sự bối rối của tôi khiến bà thích thú, và cùng lúc gợi sự thương cảm.

“Mẹ tôi là một phụ nữ bình thường, anh Martín ạ. Bà lớn lên trong nghèo khổ và quyền lực duy nhất bà sở hữu là ý chí sống còn. Bà chưa bao giờ học đọc hay học viết, nhưng bà biết nhìn vào bên trong con người. Bà cảm nhận được điều họ cảm nhận, điều họ che giấu và những gì họ hy vọng. Bà đọc được chúng trong mắt họ, trong cử chỉ, giọng nói cùng cách họ di chuyển và xử sự. Bà biết trước cả họ những gì họ sẽ nói và làm. Đó là lý do nhiều người gọi bà là phù thủy, vì bà có thể nhìn ra bên trong họ những gì bản thân họ cự tuyệt nhìn ra. Bà kiếm sống bằng cách bán bùa yêu và những thứ bùa bà làm từ nước suối, cỏ và đường bột. Bà giúp những linh hồn lạc lối tin vào điều chúng muốn tin. Khi tên tuổi bà bắt đầu trở nên nổi tiếng, nhiều người có địa vị cao đến thăm bà và xin bà giúp đỡ. Những người giàu muốn giàu hơn nữa. Những người quyền lực muốn nhiều quyền lực hơn nữa. Những người thảm hại muốn được cảm thấy mình như những vị thánh và những vị thánh muốn bị trừng phạt cho những tội lỗi mà họ hối tiếc là đã không đủ can đảm để phạm phải. Mẹ tôi lắng nghe tất cả và nhận tiền của họ. Những khoản tiền đó cho phép bà gửi chúng tôi, các anh tôi và tôi, đến học trong những ngôi trường mà con cái khách hàng của bà theo học. Bà mua cho chúng tôi một cái tên mới và một cuộc sống mới ở xa nơi này. Mẹ tôi là một phụ nữ trung thực, anh Martín ạ. Đừng nhầm về điều đó. Bà chưa từng lợi dụng ai, bà chưa bao giờ khiến ai tin tưởng nhiều hơn những gì họ cần. Cuộc sống đã dạy cho bà rằng tất cả chúng ta, từ già đến trẻ, đều sống trong những lời dối trá bao quanh như không khí chúng ta thở. Bà nói rằng nếu chúng ta có thể đối mặt thẳng thắn với sự thật của thế giới và sự thật của riêng chúng ta, dù chỉ một ngày thôi, từ lúc mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, thì chúng ta hoặc sẽ tự sát hoặc sẽ mất trí.”

“Nhưng…”

“Nếu anh đến đây để tìm kiếm phép mầu, thì rất tiếc phải làm anh thất vọng. Mẹ giải thích với tôi rằng chẳng hề có phép mầu, trên thế giới này chẳng có cái xấu hay cái tốt nào khác ngoài thứ mà chúng ta tưởng tượng ra, vì tham lam hay ngờ nghệch. Đôi khi là vì điên rồ.”

“Đó không phải là điều bà ấy kể cho Diego Marlasca khi bà ấy nhận tiền của hắn,” tôi bắt bẻ. “Bảy nghìn peseta, vào thời đó, hẳn phải đủ chi trả vài năm cho một tên tuổi đáng kính và tiền học ở những trường tốt.”

“Diego Marlasca cần tin tưởng. Mẹ tôi chỉ giúp hắn. Có vậy thôi.”

"Tin vào cái gì?”

“Vào sự giải thoát chính hắn. Hắn tin hắn đã phản bội chính mình và những người yêu quý hắn. Hắn tưởng tượng đã tự đưa cuộc đời mình vào con đường độc ác và sai trái. Mẹ tôi nghĩ rằng điều đó không khiến hắn khác đi với phần lớn những người, vào một thời điểm nào đó trong đời, dừng lại và tự nhìn mình trong gương. Đó là những con ốc sên khốn khổ luôn cảm thấy bản thân đầy đức hạnh và khinh bỉ tất cả những người khác. Nhưng Diego Marlasca có ý thức và không thỏa mãn với những gì hắn thấy. Bởi vì hắn đã mất hy vọng và rất có thể cũng đã mất trí.”

“Marlasca có nói những gì hắn đã làm không?”

“Hắn nói đã trao linh hồn mình cho một cái bóng.”

“Một cái bóng ư?”

“Đó chính xác là từ hắn nói. Một cái bóng đi theo hắn, nó có hình dạng, khuôn mặt, giọng nói.”

“Điều đó nghĩa là thế nào?”

“Lỗi lầm và ăn năn không có nghĩa. Đó là những tình cảm, cảm xúc, không phải những ý niệm.”

Trong tâm trí tôi nảy ra ý nghĩ, ngay cả ông chủ hẳn cũng không thể diễn đạt rõ ràng hơn.

“Và mẹ của bà có thể làm gì cho hắn?”

“Không gì hơn ngoài an ủi và giúp hắn tìm được chút bình yên. Diego Marlasca tin vào phép mầu, và do vậy, mẹ tôi nghĩ bà phải thuyết phục hắn rằng trên con đường giải thoát chính hắn phép mầu sẽ xuất hiện. Bà nói với hắn về một phép thuật cổ xưa, truyền thuyết của những người đánh cá mà bà nghe được khi còn nhỏ trong những căn nhà gỗ ở bờ biển. Theo truyền thuyết đó, khi một người mất phương hướng và cảm thấy cái chết đang định giá linh hồn mình, nếu gặp được một linh hồn trong sạch muốn hiến dâng cho anh ta, anh ta có thể ẩn giấu trái tim đen tối của mình trong đó, và thần chết, vốn mù lòa, sẽ trôi ra ngoài khơi xa.”

“Một linh hồn trong sạch?”

“Không vướng tội lỗi.”

“Và chuyện đó có thể được thực hiện như thế nào?”

“Trong đau đớn,” tôi đoán vậy.

“Kiểu đau đớn nào?”

“Hiến tế bằng máu. Một linh hồn đổi một linh hồn. Cái chết đổi lấy sự sống.”

Một khoảng im lặng dài. Biển dội ì ầm ngoài bờ và gió thổi giữa những túp lều.

“Irene hẳn sẽ móc mắt và tim mình cho Marlasca. Hắn là lẽ sống duy nhất của bà ta. Bà ta yêu hắn mù quáng, và cũng như hắn, Irene tin rằng sự giải thoát duy nhất cho bà ta nằm trong phép mầu. Ban đầu, bà ta muốn tự sát và dâng nó để hiến tế, nhưng mẹ tôi đã can ngăn. Bà nói với Irene điều bà ta biết quá rõ, rằng linh hồn Irene không hề trong sạch, và sự hiến dâng của bà ta là vô ích. Mẹ tôi giải thích điều đó để cứu bà ta. Để cứu cả hai người họ.”

“Khỏi ai?”

“Khỏi chính họ.”

“Nhưng bà ấy đã phạm sai lầm…”

“Ngay cả mẹ tôi cũng không thể biết hết mọi thứ.”

“Marlasca đã làm gì?”

“Mẹ tôi chưa bao giờ thú nhận với tôi, bà không muốn các anh tôi và tôi dính dáng đến chuyện này. Bà gửi chúng tôi đi thật xa và chia chúng tôi vào nhiều trường nội trú để chúng tôi quên đi chúng tôi đến từ đâu và chúng tôi là ai. Bà nói rằng, kể từ giờ, chúng tôi bị nguyền rủa. Bà qua đời sau đó ít lâu, chết trong cô độc. Chúng tôi chỉ được báo tin sau đó rất lâu. Khi họ tìm thấy xác bà, không ai dám động vào và họ để nguyên cái xác tại đó cho biển cuốn đi. Không ai dám nói về cái chết của bà. Nhưng tôi biết ai đã giết bà và tại sao. Và đến bây giờ, tôi vẫn tin rằng mẹ tôi biết bà sẽ sớm chết và bởi tay ai. Bà biết điều đó và đã không chống lại, vì rốt cuộc bà cũng tin. Bà tin, vì bà không thể chấp nhận điều bà đã làm. Khi trao linh hồn mình, bà sẽ cứu linh hồn chúng tôi, linh hồn của nơi này. Chính vì vậy bà không muốn trốn khỏi nơi này, vì truyền thuyết cổ đó nói linh hồn được dâng hiến sẽ phải ở lại vĩnh viễn nơi diễn ra sự phản bội, một cách để che mắt thần chết, vốn bị giam cầm mãi mãi.”

“Vậy linh hồn đã cứu linh hồn Diego Marlasca ở đâu?”

Người phụ nữ mỉm cười.

“Chẳng có linh hồn cũng chẳng có giải thoát gì cả, anh Martín ạ. Đó chỉ là những câu chuyện cổ xưa và lời ngồi lê đôi mách. Chỉ có tro tàn và những kỷ niệm. Nhưng nếu có, chúng hẳn sẽ ở nơi Marlasca đã thực hiện tội ác, bí mật hắn giàu kín suốt chừng ấy năm để lòe bịp số phận chính hắn.”

“Căn nhà có tòa tháp... Tôi đã ở đó gần mười năm và nó chẳng có gì cả.”

Bà lại mỉm cười, rồi vừa nhìn thẳng vào mắt tôi, bà vừa nghiêng người đặt một nụ hôn lên má tôi. Môi bà lạnh băng, như môi xác chết. Hơi thở bà có mùi hoa héo.

“Đó có thể là vì anh không biết tìm ở nơi phải tìm,” bà thì thầm vào tai tôi. “Có thể vì linh hồn bị giam cầm chính là linh hồn của anh.”

Đúng lúc đó, bà tháo chiếc khăn che cổ và tôi thấy một vết sẹo lớn cắt ngang cổ bà từ bên này sang bên kia. Lần này nụ cười của bà có vẻ chế giễu và trên nét mặt bà hiện lên vẻ tàn bạo và mỉa mai.

“Mặt trời sẽ sớm lên. Hãy đi trước khi quá muộn,” Mụ Phù thủy ở Somorrostro nói, quay lưng lại với tôi và lại nhìn vào đống lửa.

Cậu bé mặc đồ đen xuất hiện trên ngưỡng cửa và chìa tay cho tôi, thông báo thời gian của tôi đã hết. Tôi đứng dậy và đi theo cậu. Khi quay người lại, tôi ngạc nhiên với hình phản chiếu của mình trong tấm gương treo trên tường. Có thể nhìn thấy ở đó dáng người còng lưng mặc quần áo rách rưới của một phụ nữ ngồi gần đống lửa. Tiếng cười tăm tối và tàn bạo của bà ta theo tôi ra đến tận cửa.

17

Khi tôi về đến ngôi nhà có tòa tháp, ngày mới đã lên. Ổ khóa trên cổng chính nhìn ra phố đã bị phá. Tôi đẩy cửa lưới và đi vào tiền sảnh. Chốt cửa bốc khói và tỏa ra một thứ mùi nồng nặc. Mùi axít. Tôi chầm chậm đi lên cầu thang, tin rằng sẽ thấy Marlasca đang đợi tôi trong bóng tối nơi chiếu nghỉ, hoặc là, nếu quay người lại, tôi sẽ thấy hắn mỉm cười sau lưng mình. Khi lên những bậc thang cuối cùng, tôi thấy lỗ khóa cũng có vết axít. Tôi cắm chìa khóa và phải xoay xở gần hai phút mới mở được cái chốt, nó đã bị ăn mòn, nhưng có vẻ vẫn không chịu khuất phục. Tôi rút chiếc chìa khóa đã bị bào mòn bởi thứ hóa chất đó rồi huých vai để mở cửa. Tôi để cửa mở sau lưng rồi đi vào hành lang mà không bỏ áo măng tô. Tôi rút súng trong túi ra và mở ổ đạn. Tôi nạp những viên đạn mới vào, như vẫn thấy cha tôi thường làm khi ông trở về lúc bình minh.

“Ông Salvador?” tôi gọi.

Giọng tôi vang vọng khắp nhà. Tôi lên đạn. Tôi đi tiếp trong hành lang cho đến căn phòng trong cùng. Cửa phòng mở hé.

“Ông Salvador?” tôi lại gọi.

Tôi chĩa súng rồi đạp mở cửa. Không có dấu vết nào của Marlasca trong phòng, chỉ có một núi hộp và những món đồ cũ kỹ chất đống sát tường. Tôi lại ngửi thấy thứ mùi như ngấm qua từ những bức tường. Tôi đi đến chiếc tủ chắn trước bức tường cuối phòng và mở toang cửa tủ. Tôi nhấc đống quần áo cũ treo bên trong ra. Luồng không khí lạnh và ẩm phả ra từ cái lỗ trong tường lướt trên mặt tôi. Dù thứ Marlasca cất giấu trong căn nhà này là gì, thì nó cũng ở sau bức tường kia.

Tôi bỏ súng vào túi áo măng tô rồi cởi bỏ chiếc áo. Tôi đưa tay vào khoảng trống hẹp giữa mặt sau tủ và bức tường. Tôi sờ thấy một chỗ nắm và kéo thật mạnh. Lần thử thứ nhất, tôi đã di được vài xăng ti mét, và tôi vừa kéo lần nữa, vừa lấy tay còn lại đẩy góc tủ, cho đến khi khoảng trống đủ rộng để lách vào. Tôi chống tay vào mặt sau tủ và đẩy ra xa hẳn. Tôi dừng lại lấy hơi và kiểm tra bức tường. Dưới lớp sơn, bức tường chỉ còn là một đống thạch cao thô thiển. Tôi đấm bức tường. Tiếng vọng xuất hiện khiến mọi nghi ngờ tan biến. Nó không phải một bức tường thực sự. Có khoảng trống phía bên kia. Tôi áp tai vào tấm thạch cao và lắng nghe. Tôi nghe thấy một tiếng động. Có tiếng bước chân trong hành lang, những bước chân đang tiến lại... Tôi chầm chậm quay trở ra và với tay về phía chiếc áo măng tô bỏ lại ở ghế để lấy khẩu súng. Một cái bóng hiện ra trước ngưỡng cửa. Tôi nín thở. Bóng người chầm chậm tiến vào phòng.

“Thanh tra…” tôi thì thầm.

Victor Grandes cười lạnh lùng với tôi. Tôi hình dung ông ta đã nấp dưới một cánh cổng trong phố theo dõi tôi suốt nhiều giờ.

“Anh đang sửa chữa gì à, anh Martín?”

“Tôi đang dọn dẹp.”

Viên thanh tra nhìn đống quần áo và ngăn kéo vứt trên sàn, chiếc tủ bị đổi chỗ, rồi khẽ gật đầu.

“Tôi bảo Marcos và Castelo đợi dưới kia. Tôi định gõ cửa nhưng anh đã để cửa mở nên tôi tự ý lên luôn. Tôi thiết nghĩ: thế nghĩa là bạn Martín của mình đang đợi mình.”

“Tôi giúp gì được ông, ông thanh tra?”

“Hãy ngoan ngoãn theo tôi về sở.”

“Tôi bị bắt ư?”

“Tôi e là vậy. Anh sẽ giúp tôi làm mọi thứ đơn giản, hay cần dùng đến những biện pháp mạnh?”

“Không cần thiết đâu,” tôi khẳng định.

“Tôi rất vui khi nghe vậy.”

“Tôi có thể lấy áo khoác của mình được không?” tôi hỏi.

Grandes thoáng nhìn vào mắt tôi. Rồi ông ta cầm áo và giúp tôi mặc vào. Tôi cảm nhận thấy sức nặng của khẩu súng trên đùi. Tôi bình tĩnh cài cúc áo. Trước khi rời căn phòng, viên thanh tra liếc nhìn lần cuối bức tường để hở. Sau đó ông ta yêu cầu tôi đi ra hành lang. Marcos và Castelo đã lên đến chiếu nghỉ và vừa đứng đợi vừa phô ra nụ cười đắc thắng. Đến cuối hành lang, tôi dừng lại một lúc ngắm nhìn quang cảnh bên trong ngôi nhà giờ như đang co rút trong một cái giếng đen ngòm. Tôi tự hỏi liệu mình có thấy lại nó vào một ngày nào đó. Castelo lôi còng ra, nhưng Grandes ra hiệu không đồng ý.

“Sẽ không cần thiết đâu, phải vậy không, Martín?”

Tôi xác nhận. Grandes mở cửa và đẩy tôi nhẹ nhàng nhưng dứt khoát xuống cầu thang.

18

Lần này không có gì gây ấn tượng mạnh, không dàn cảnh ghê gớm, không tiếng vọng từ nhà ngục ẩm ướt tối tăm. Căn phòng rộng, sáng, trần cao. Nó khiến tôi liên tưởng đến phòng học của một trường dòng trên bưu thiếp, tường treo thánh giá. Căn phòng nằm ở tầng hai sở cảnh sát, có các cửa sổ lớn cho phép nhìn thấy người đi đường và xe điện chạy qua, cuộc diễu hành buổi sáng trên phố Layetana đã bắt đầu. Giữa phòng đặt hai cái ghế và một chiếc bàn sắt, trông chúng nhỏ xíu lạc lõng trong khoảng không gian trống hoác này. Grandes đưa tôi đến bàn rồi ra hiệu cho Marcos và Castelo để chúng tôi lại. Hai viên cảnh sát chậm chạp thi hành lệnh. Có thể thấy rõ sự tức giận mà tôi gợi lên trong họ. Grandes đợi cho họ đi ra rồi thả lỏng.

“Tôi cứ nghĩ ông sẽ thả tôi cho sư tử,” tôi nói.

“Ngồi đi.”

Tôi làm theo. Nếu không có sự xuất hiện của Marcos và Castelo lúc đầu, không có cánh cửa sắt và các chấn song sau cửa kính, thì chẳng có gì giúp hình dung ra được tình cảnh nghiêm trọng của tôi. Càng không thể nhận ra khi mà, rốt cuộc, để thuyết phục tôi, Grandes lại đặt lên bàn một bình cà phê và một gói thuốc lá cùng nụ cười bình thản và nhã nhặn. Lần này, viên thanh tra làm mọi việc một cách nghiêm túc.

Ông ta ngồi xuống trước mặt tôi rồi mở một tập hồ sơ, rút ra những tấm ảnh và đặt lên bàn từng tấm cạnh nhau. Tấm thứ nhất là hình luật sư Valera trên chiếc ghế bành trong phòng đọc. Tấm tiếp theo, xác bà góa Marlasca, hay những gì còn lại sau khi được vớt lên từ đáy hồ bơi tại nhà bà ta ở đường Vallvidrera. Tấm thứ ba là một người đàn ông nhỏ bé, cổ bị cắt nham nhở, có lẽ là Damián Roures. Tấm thứ tư là Cristina Sagnier, được chụp trong ngày cưới của nàng với Pedro Vidal. Hai tấm cuối được chụp trong studio, là hai chủ xuất bản cũ của tôi, Barrido & Escobillas. Sau khi cẩn thận đặt thẳng hàng cả sáu bức ảnh, Grandes nhìn tôi một cách bí ẩn và để vài phút yên lặng trôi qua, dò xét xem tôi phản ứng, hay không phản ứng gì. Rồi, một cách chậm rãi có tính toán, ông ta rót hai tách cà phê và đẩy một tách về phía tôi.

“Trước hết, anh nên biết rằng tôi thực sự muốn cho anh một cơ hội, Martín ạ, cơ hội kể cho tôi tất cả. Theo cách của anh và không cần phải vội.”

“Làm vậy cũng chẳng ích gì. Sẽ chẳng thay đổi được gì đâu.”

“Anh muốn chúng tôi đối chất với những người có thể có dính líu hơn à? Thư ký của anh chẳng hạn? Cô ấy tên là gì nhỉ? Isabella?”

“Để cô ấy yên. Cô ấy không biết gì hết.”

“Phải thuyết phục được tôi tin điều đó.”

Tôi nhìn cánh cửa.

“Chỉ có duy nhất một cách để ra khỏi căn phòng này, Martín,” viên thanh tra vừa nói vừa chỉ cho tôi một chiếc chìa khóa.

Tôi lại cảm thấy sức nặng của khẩu súng trong túi áo măng tô.

“Ông muốn tôi bắt đầu từ đâu?”

“Anh là người kể. Tôi chỉ yêu cầu anh nói với tôi sự thật.”

“Tôi chẳng biết sự thật là gì.”

“Sự thật là thứ gây đau đớn.”

Trong khoảng thời gian hơn hai giờ đồng hồ, Victor Grandes không hé răng nói một lời. Ông ta lắng nghe chăm chú, thỉnh thoảng gật đầu và ghi chép vào sổ. Ban đầu, tôi kể câu chuyện trực tiếp cho ông ta, nhưng rất nhanh sau đó, tôi quên đi sự hiện diện của Grandes và nhận ra mình đang kể cho chính mình. Những lời của tôi đưa tôi du hành vào một khoảng thời gian mà tôi ngỡ là đã mất, cái đêm cha tôi bị ám sát trước cổng tòa báo. Tôi nhớ lại những ngày ở tòa soạn báo Tiếng nói ngành công nghiệp, những năm tháng tôi sống sót nhờ viết những câu chuyện quái dị, và bức thư đầu tiên Andreas Corelli viết hứa hẹn với tôi về những kỳ vọng. Tôi nhớ lại cuộc gặp đầu tiên với ông chủ tại Bể Chứa Nước, và những ngày mà niềm tin chắc chắn mình sẽ chết là điều duy nhất hiện ra trước mắt tôi. Tôi kể với ông ta về Cristina, về Vidal và một câu chuyện mà hẳn bất cứ ai cũng có thể đoán trước được cái kết, trừ tôi. Tôi nói với ông ta về hai cuốn sách tôi viết, một dưới tên tôi và một dưới tên Vidal, về việc mất đi những kỳ vọng khốn khổ và cái buổi chiều tôi thấy mẹ vứt vào thùng rác thứ duy nhất tôi tin là mình đã làm thành công trong đời. Tôi không tìm kiếm sự động lòng hay thông cảm của viên thanh tra. Tôi chỉ cần phác thảo ra tấm bản đồ tưởng tượng về những sự kiện đã dẫn tôi đến căn phòng này, đến tận khoảnh khắc trống rỗng tuyệt đối này là đủ. Tôi trở lại căn nhà gần công viên Guell, cái đêm ông chủ đưa ra một đề nghị mà tôi không thể nào từ chối. Tôi thú nhận những nghi ngờ đầu tiên, những tìm kiếm về lịch sử của ngôi nhà có tòa tháp, về cái chết kỳ lạ của Diego Marlasca và mớ dối trá tôi thấy mình bị mắc vào, hay là tôi đã tự chọn lấy nó để thỏa mãn sự kiêu căng, lòng tham và ý muốn được sống bằng mọi giá của tôi. Sống để kể lại câu chuyện.

Tôi không bỏ sót điều gì. Không gì cả, ngoại trừ điều quan trọng nhất, điều mà tôi không dám tự kể cho chính mình. Trong câu chuyện tôi kể, tôi quay lại nhà điều dưỡng của biệt thự San Antonio để tìm Cristina và chỉ thấy những vết chân lẫn trong tuyết. Có lẽ do nhắc đi nhắc lại quá nhiều lần, nên tôi tin đó là điều đã thực sự xảy ra. Câu chuyện của tôi kết thúc vào sáng hôm nay, lúc tôi quay về từ khu nhà tồi tàn ở Somorrostro khi phát hiện ra Diego Marlasca đã quyết định bức ảnh còn thiếu trong tập ảnh viên thanh tra bày ra trên bàn sẽ là bức ảnh của tôi.

Kết thúc câu chuyện, tôi chìm vào một khoảng lặng dài. Chưa bao giờ, trong suốt cuộc đời mình, tôi cảm thấy mệt như thế. Tôi những muốn đi ngủ và không bao giờ thức dậy. Bên kia bàn, Grandes đang nhìn tôi. Ông ta rõ ràng đang rụng rời, buồn bã, tức giận và nhất là mất phương hướng.

“Hãy nói gì đi,” tôi nài nỉ.

Grandes thở dài. Ông ta đứng lên khỏi chiếc ghế mà trong suốt thời gian tôi kể chuyện ông ta ngồi không rời rồi quay lưng lại với tôi và đi đến bên cửa sổ. Tôi thấy mình đang lôi khẩu súng ra khỏi áo, bắn một viên đạn vào gáy ông ta rồi lấy chiếc chìa khóa ông ta để trong túi. Trong vòng sáu mươi giây, tôi sẽ lại ở trên phố.

“Sở dĩ có cuộc trò chuyện của chúng ta hôm nay là vì hôm qua chúng tôi nhận được một bức điện tín của cảnh sát ở Puigcerdà, thông báo vụ Cristina Sagnier mất tích khỏi nhà điều dưỡng ở biệt thự San Antonio và anh là nghi can số một. Vị bác sĩ trưởng của trung tâm khẳng định anh đã bày tỏ ý định đưa cô ấy đi và anh ta dứt khoát phản đối. Tôi kể cho anh những chuyện đó để anh hiểu chính xác vì sao chúng ta lại ở trong căn phòng này, với cà phê và thuốc lá, và trò chuyện như những người bạn cũ. Chúng ta ở đây vì vợ của một trong những người giàu nhất Barcelona đã biến mất và anh là người duy nhất biết cô ấy đang ở đâu. Chúng ta ở đây vì cha của bạn anh, Pedro Vidal, một trong những người quyền lực nhất thành phố, đã quan tâm đến vụ việc, vì ông ấy quen anh có vẻ đã lâu, ông ấy đã tử tế đề nghị cấp trên của tôi rằng chúng tôi phải có được thông tin này mà không động đến một cọng tóc của anh, mọi lý do khác để sau. Nếu không có sự can thiệp này, và cũng bởi tôi khăng khăng buộc họ chấp thuận cho tôi làm sáng tỏ vụ việc theo cách của mình, thì giờ anh đang ở trong nhà ngục của Campo de la Bota rồi, và thay vì trò chuyện với tôi, anh sẽ nói chuyện trực tiếp với Marcos và Castelo, họ tin rằng, để anh chịu khai mà không bắt đầu bằng cách lấy búa đập gãy chân anh thì chỉ tốn thời gian và sẽ làm bà Vidal gặp nguy hiểm, có ý kiến rằng, mỗi phút qua đi, các cấp trên của tôi lại thêm chia rẽ, họ nghĩ tôi ưu ái anh quá nhiều vì chúng ta là bạn cũ của nhau.”

Grandes vừa quay ngoắt lại vừa kìm nén sự giận dữ.

“Ông không nghe tôi!” tôi phản kháng. “Ông chẳng nghe được gì từ những điều tôi kể cho ông.”

“Tôi nghe đầy đủ những gì anh nói, Martín ạ. Tôi nghe anh kể, rằng khi hấp hối và tuyệt vọng, anh đã đồng ý một thỏa thuận với một chủ xuất bản người Paris bí ẩn đến nỗi không ai biết gì và chưa từng có ai gặp ông ta, để sáng tạo cho ông ta, bằng ngôn từ của chính anh, một tôn giáo mới đổi lấy một trăm nghìn franc Pháp, để rồi sau đó anh trở thành nạn nhân của một âm mưu xấu xa dính dáng đến một luật sư giả chết cách đây hai mươi lăm năm hòng trốn thoát khỏi số phận mà giờ đã thành của anh, và cô nhân tình của ông ta, cô ca sĩ quán rượu rơi vào cảnh nghèo khổ. Tôi nghe anh kể, rằng số phận này đưa anh rơi vào bẫy của căn nhà bị nguyền rủa, nơi tiền bối Diego Marlasca của anh từng ở, và anh phát hiện có người nào đó bám theo anh và giết bất cứ ai có thể làm lộ bí mật của người đàn ông, mà theo anh đoán, là cũng gần điên bằng anh. Người đàn ông trong bóng tối, người đã mượn nhân thân một cựu cảnh sát để che giấu sự thật là ông ta vẫn sống, đã thực hiện một loạt tội ác với sự giúp sức của cô nhân tình, kể cả việc gây ra cái chết của ông Sempere với động cơ kỳ quái đến nỗi chính anh cũng không thể giải thích.”

“Irene Sabino đã giết Sempere để đánh cắp một cuốn sách của ông ấy. Cuốn sách bà ta tin là có chứa linh hồn tôi.”

Grandes vỗ lên trán, như thể ông ta vừa khám phá ra lời giải của bí mật.

“Chắc chắn là thế rồi! Tôi thật ngốc quá. Điều đó giải thích tất cả. Đây chính là bí mật kinh khủng mà mụ phù thủy bịp bợm trên bờ biển Bogatell đã tiết lộ cho anh. Mụ Phù thủy ở Somorrostro. Tôi thấy vui đấy. Cũng y hệt như anh. Cùng xem tôi có hiểu đúng lời anh không nhé: một người tên Marlasca giữ một linh hồn bị giam cầm để che giấu linh hồn của chính ông ta và chạy trốn khỏi một lời nguyền. Anh đã viết nó trong Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa, hay là mới sáng tác ra?”

“Tôi chẳng sáng tác cái gì cả.”

“Hãy đặt mình vào địa vị của tôi. Liệu anh có tin những gì anh vừa kể cho tôi không?”

“Tôi nghĩ là không. Nhưng tôi đã kể cho ông tất cả những gì tôi biết.”

“Đương nhiên rồi. Anh đã cho tôi các sự việc và bằng chứng cụ thể để tôi kiểm tra tính xác thực trong câu chuyện của anh: từ cuộc gặp với bác sĩ Trias, tài khoản của anh trong ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa, bia mộ của chính anh trong xưởng ở Pueblo Nuevo và thậm chí cả một mối liên hệ hợp pháp giữa người mà anh gọi là “ông chủ” với văn phòng luật sư Valera, trong số rất nhiều chi tiết thực tế khác không chê vào đâu được từ kinh nghiệm sản xuất tiểu thuyết trinh thám của anh. Điều duy nhất anh không thú nhận và, thành thật mà nói, để tốt cho cả anh và tôi, cũng là điều tôi muốn nghe, đó là Cristina Sagnier đang ở đâu.”

Tôi hiểu ra, lúc này, chỉ nói dối mới cứu được mình.

“Tôi không biết cô ấy ở đâu.”

“Anh nói dối.”

“ Tôi đã nói trước với ông là có kể sự thật cho ông cũng không ích gì,” tôi trả lời.

“Trừ việc biến tôi thành thằng ngốc vì đã muốn giúp anh.”

“Đó có thật là điều ông muốn làm không, thanh tra? Giúp tôi ư?”

“Đúng vậy.”

“Vậy hãy kiểm tra những gì tôi nói đi. Tìm Marlasca và Irene Sabino đi.”

“Cấp trên cho tôi hai mươi tư tiếng. Nếu từ giờ đến lúc đó tôi không đưa được Cristina Sagnier bình yên vô sự về cho họ, hoặc ít nhất là còn sống, họ sẽ di lý vụ việc khỏi tôi và giao cho Marcos và Castelo, hai người đó đã đợi để tận dụng dịp này từ lâu lắm rồi và sẽ không để mất nó đâu.”

“Trong trường hợp đó, thì ông đừng phí thời gian nữa.”

Grandes thở dài và gật đầu.

“Tôi hy vọng anh biết mình đang làm gì, Martín ạ.”

19

Theo tính toán của tôi, lúc đó khoảng chín giờ sáng khi thanh tra Grandes nhốt tôi lại trong căn phòng này, chẳng có gì khác ngoài bình cà phê nguội và gói thuốc lá của ông ta. Ông ta đặt một thuộc cấp ngoài cửa và ra lệnh không được để bất cứ ai vào vì bất cứ lý do gì. Năm phút sau khi ông ta rời đi, có người gõ cửa, và tôi nhận ra, sau ô cửa kính, khuôn mặt trung sĩ Marcos. Tôi không thể nghe thấy hắn nói, nhưng theo chuyển động của môi hắn thì không nghi ngờ gì, đó là:

“Mày liệu hồn, thằng khốn.”

Phần còn lại của buổi sáng, tôi ngồi trên bậu cửa sổ nhìn những con người tin rằng mình tự do đi qua sau chấn song, họ hút thuốc và ăn những viên đường với vẻ khoái khẩu gợi cho tôi nhớ lại sự khoái khẩu từng thấy hơn một lần ở ông chủ. Cảm giác mệt mỏi, hay có lẽ chỉ là hậu quả gián tiếp của tuyệt vọng, đè nặng lên tôi đến khoảng giữa trưa, rồi tôi nằm ngủ trên sàn, mặt quay vào tường. Tôi thiếp đi trong chưa đầy một phút. Khi tỉnh dậy, tôi thấy căn phòng lờ mờ tối. Đêm đã xuống và ánh sáng vàng vọt của đèn đường trên phố Layetana vẽ bóng những chiếc ô tô và xe điện lên trần nhà. Tôi ngồi dậy, cái lạnh của sàn nhà thấm vào từng thớ thịt, rồi lại gần lò sưởi trong góc phòng, nó còn lạnh hơn cả tay tôi.

Đúng lúc đó, cửa phòng mở ra, và trên ngưỡng cửa, Grandes nhìn tôi. Theo ra hiệu của ông ta, một thuộc cấp bật đèn và khép cửa phòng. Ánh sáng mạnh và trắng đập thẳng vào mặt tôi, khiến tôi lóa mắt một lúc. Khi mở mắt, tôi thấy trước mặt là viên thanh tra mang bộ dạng cũng tồi tệ gần bằng tôi.

“Anh có cần đến nhà vệ sinh không?”

“Không. Theo hoàn cảnh hiện tại, tôi đã quyết định sẽ tiểu ra quần và để dành những thứ còn lại cho thời điểm ông tống tôi sang căn phòng kinh dị của hai kẻ dị giáo Marcos và Castelo.”

“Tôi rất vui khi thấy anh không đánh mất khiếu hài hước. Anh sẽ cần đến nó đấy. Anh ngồi đi.”

Chúng tôi trở lại vị trí của mỗi người và im lặng nhìn nhau.

“Tôi đã kiểm tra các chi tiết trong câu chuyện của anh. -Và?”

“Anh muốn tôi bắt đầu từ đâu?”

“Ông là cảnh sát cơ mà.”

“Đầu tiên tôi đến phòng khám của bác sĩ Trias, phố Muntaner. Chuyến viếng thăm rất ngắn. Bác sĩ Trias đã mất cách đây mười hai năm, và việc khám bệnh từ tám năm nay do một nha sĩ tên là Bernat Llofriu phụ trách, và nếu cần nói rõ, thì ông ấy chưa bao giờ nghe nói về anh.”

“Không thể nào.”

“Đợi đã, cái hay nhất còn ở phía sau. Khi rời khỏi đó, tôi đến hội sở của ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa. Cách trang trí ấn tượng và dịch vụ hoàn hảo khiến tôi muốn mở một tài khoản. Ở đó, tôi có thể thấy anh chưa bao giờ có tài khoản, họ chưa bao giờ nghe nói về bất kỳ ai có tên là Andreas Corelli và tại thời điểm này, cũng không có ai sở hữu một khoản ngoại tệ một trăm nghìn franc Pháp. Tôi nói tiếp được chứ?”

Tôi bặm môi gật đầu.

“Điểm dừng tiếp theo là văn phòng của luật sư Valera quá cố. Ở đó, tôi phát hiện ra đúng là anh có một tài khoản, nhưng không phải là ngân hàng Tây Ban Nha thuộc địa, mà là ngân hàng Sabadell, từ đó anh đã chuyển hai nghìn peseta trả cho các luật sư cách đây khoảng sáu tháng.”

“Tôi không hiểu.”

“Rất đơn giản. Anh đã nặc danh thuê Valera, hoặc ít ra đó là điều anh tin, vì các ngân hàng có trí nhớ rất dai, và họ không bao giờ quên một xu nào nếu nó được chuyển qua. Thú thực với anh là đến giai đoạn điều tra này tôi mới bắt đầu thật sự đánh giá cao sự mặn mà trong câu chuyện của anh, và tôi quyết định đến thăm xưởng điêu khắc phục vụ tang lễ của Sanabre & Con trai.”

“Đừng nói với tôi là ông không thấy bức tượng thiên thần…”

“Tôi có thấy, tôi có thấy. Rất ấn tượng. Cũng như lá thư có chữ ký của anh, ngày tháng đề cách đây ba tháng, anh đã đặt hàng qua lá thư đó, cùng hóa đơn trả trước, ông Sanabre tốt bụng lưu giữ tất cả trong sổ sách. Một người lôi cuốn và tự hào về công việc của mình. Ông ấy nói với tôi đó là kiệt tác của ông ấy, ông ấy đã được một cảm hứng thần thánh dẫn dắt.”

“Ông không hỏi ông ấy về khoản tiền Marlasca đưa ông ấy hai mươi lăm năm trước à?”

“Tôi có hỏi. Ông ấy giữ lại tất cả các hóa đơn. Đó là việc làm đẹp, bảo dưỡng và làm sạch lăng mộ gia đình.”

“Trong phần mộ Marlasca, hắn không phải người được mai táng.”

“Đó, đó là điều anh khẳng định. Chỉ có điều, nếu anh muốn tôi khai quật ngôi mộ, anh phải hiểu tôi sẽ phải đưa ra những lý lẽ vững chắc hơn. Nhưng cho phép tôi kể tiếp chuyến kiểm tra.”

Họng tôi thắt lại.

“Tranh thủ lúc đang ở đó, tôi đã đến bãi biển Bogatell, nơi mà chỉ cần vài xu, tôi đã tìm được tối thiểu mười người sẵn sàng vạch trần bí mật khủng khiếp của Mụ Phù Thủy vùng Somorrostro. Sáng nay tôi không tiết lộ với anh để khỏi phá hỏng câu chuyện ly kỳ của anh, nhưng sự thật là, người phụ nữ được gọi là Mụ Phù thủy đó đã chết cách đây nhiều năm. Bà già anh gặp sáng nay thậm chí còn không làm bọn trẻ con sợ hãi nổi và chỉ nằm lả trên ghế. Một chi tiết sẽ làm anh thích thú: bà ta bị câm.”

“Thanh tra…”

“Tôi chưa nói hết. Anh sẽ không thể cho rằng tôi không nghiêm túc nghe anh nói. Đến nước này, tôi quyết định đến căn nhà anh miêu tả nằm cạnh công viên Guell: nó bị bỏ hoang ít nhất đã mười năm và tôi rất tiếc phải báo với anh ở đó chẳng có tranh ảnh cũng chẳng có chân dung, chỉ có cứt mèo. Anh nghĩ sao?”

Tôi không trả lời.

“Martín, hãy đặt mình vào địa vị của tôi. Anh sẽ phản ứng thế nào khi đối mặt với những phát hiện như thế?”

“Tôi sẽ bỏ đi,” tôi đoán.

“Chính xác. Nhưng tôi không phải là anh, do vậy, như một tên ngốc, tôi không muốn chuyến đi cũng khá thành công của mình dang dở, đến nỗi mà, theo lời khuyên của anh, tôi đã đi tìm bà Irene Sabino đáng sợ đó.”

“Ông đã tìm được bà ta?”

“Tốn chút phí tổn cho mấy cơ quan, Martín ạ. Tất nhiên chúng tôi đã tìm ra bà ta. Rất đáng thương, bà ta sống trong một nhà trọ tồi tàn ở khu Raval đã nhiều năm.”

“Ông có nói chuyện với bà ta không?”

“Rất lâu và nói được rất nhiều.”

“Và?”

“Bà ta không mảy may biết anh là ai.”

“Đó là điều bà ta kể cho ông?”

“Trong số những thứ khác.”

“Là những gì?”

“Bà ta kể với tôi đã quen Diego Marlasca năm 1903 trong cuộc họp tập hợp cộng đồng thông linh Tương Lai do Roures tổ chức tại một căn hộ ở phố Elisabets. Bà ta kể, người đàn ông đó, bị nỗi đau mất đi con trai và mắc kẹt trong một cuộc hôn nhân vô nghĩa tàn phá, đã nương náu trong vòng tay bà ta. Bà ta kể Marlasca là một người nhân hậu, nhưng bị loạn trí, ông ta tin rằng trong người ông ta có thứ gì đó và luôn tin rằng mình sẽ chết. Bà ta kể trước khi chết, ông ta đã để lại một khoản để Irene Sabino và người mà bà ta đã rời bỏ để sống cùng ông ta, Juan Corbera, tức Jaco, có thể nhận được tiền khi ông ta qua đời. Bà ta kể Marlasca đã tự sát vì ông ta không thể chịu đựng thêm nỗi đau giày vò. Bà ta kể bà ta và Juan Corbera đã sống bằng di sản từ thiện đó cho đến khi cạn tiền, người đàn ông mà anh gọi là Jaco rời bỏ bà ta sau đó ít lâu, và Irene biết ông ta nghiện rượu và chết trong cô độc, ông ta làm bảo vệ ở xưởng Casaramona. Bà ta kể, phải, bà ta đã đưa Marlasca đến gặp người phụ nữ được mệnh danh là Mụ Phù thủy ở Somorrostro, vì bà ta nghĩ người phụ nữ kia sẽ an ủi và thuyết phục được rằng ông ta sẽ gặp lại con trai mình ở thế giới bên kia... Anh muốn tôi kể tiếp không?”

Tôi cởi cúc áo và chỉ cho ông ta xem những vết sẹo từ vết thương mà Irene Sabino gây ra cho tôi vào cái đêm bà ta và Marlasca tấn công tôi trong nghĩa trang Sant Gervasi.

“Một ngôi sao sáu cánh. Đừng làm tôi cười, Martín. Những vết cắt này anh có thể tự gây ra mà. Chúng chẳng có ý nghĩa gì. Irene Sabino chỉ là người phụ nữ tội nghiệp kiếm sống trong một hiệu giặt trên phố Cadena, chứ không phải phù thủy.”

“Còn Ricardo Salvador?”

“Ricardo Salvador đã bị lực lượng cảnh sát trục xuất năm 1906, sau hai năm miệt mài với hồ sơ về cái chết của Diego Marlasca và có quan hệ bất chính với bà vợ góa của người quá cố. Theo những tin tức mới nhất, ông ta đã quyết định lên tàu đến châu Mỹ và làm lại cuộc đời ở đó.”

Tôi không thể ngừng phá lên cười trước sự lừa phỉnh quá đáng đó.

“Ông không nhận ra phải không, thanh tra? Ông không nhận ra mình đã rơi vào chính cái bẫy mà Marlasca đã giăng ra cho tôi phải không?”

Grandes nhìn tôi vẻ sầu não.

“Chính anh mới không nhận ra tình cảnh rắc rối mà anh đang lấy làm thích thú đấy, Martín. Đồng hồ vẫn chạy còn anh, thay vì thú nhận với tôi Cristina Sagnier đang ở đâu, anh lại khăng khăng muốn thuyết phục tôi về tính xác thực của một câu chuyện như bước ra từ Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa. Chỉ có duy nhất một cái bẫy thôi: là cái bẫy anh tự giăng ra cho mình. Và từng phút trôi qua mà anh không nói sự thật cho tôi càng làm tôi khó giúp anh thoát khỏi vụ này.”

Grandes huơ tay trước mắt tôi hai lượt như thể muốn chắc rằng tôi vẫn còn nhìn được.

“Sao? Không nói gì à? Tùy anh thôi. Cho phép tôi kết thúc bằng thứ mà ngày hôm nay tôi thấy là tích cực. Sau khi gặp Irene Sabino, phải thú thực rằng tôi rất mệt và tôi đã quay lại sở một lúc, ở đây tôi có chút thời gian và muốn gọi cho cảnh vệ Puigcerdà. Họ xác nhận đã trông thấy anh rời khỏi căn phòng mà Cristina Sagnier bị giam vào đêm cô ấy biến mất, anh không quay lại khách sạn lấy hành lý và vị bác sĩ trưởng của nhà điều dưỡng làm chứng trước đó anh đã cắt những sợi dây trói nữ bệnh nhân. Vậy là tôi gọi cho một người bạn cũ của anh, Pedro Vidal, anh ấy đã rất tử tế đến hẳn sở cảnh sát. Người đàn ông tội nghiệp đang ở trong tình trạng thảm hại. Anh ấy kể với tôi rằng, trong lần gặp gần nhất của hai người, anh đã đánh anh ấy. Có đúng thế không?”

Tôi xác nhận.

“Nhưng anh ấy không giận anh. Hơn nữa, anh ấy còn ít nhiều cố thuyết phục tôi thả anh. Anh ấy chắc chắn rằng câu chuyện này có một cách giải thích logic. Anh đã có một cuộc sống khó khăn. Anh đã mất cha do lỗi của anh ấy. Anh ấy thấy phải có trách nhiệm. Tất cả những gì anh ấy muốn, là mang vợ mình trở về, và anh ấy hoàn toàn không có ý định trả đũa anh.”

“Ông đã cho Vidal biết những gì ông vừa nói với tôi?”

“Tôi không còn cách nào khác.”

Tôi ôm đầu.

“Anh ta trả lời thế nào?”

Grandes nhún vai.

“Anh ấy nghĩ anh đã mất trí. Với anh ấy, anh vô tội, và kể cả không phải thế, thì anh ấy cũng vẫn muốn anh được tuyên vô tội. Nhưng với gia đình anh ấy thì lại là chuyện khác. Ông bố anh bạn Vidal của anh, với ông ta anh không hề có vẻ trong sạch, đã bí mật treo một khoản tiền thưởng cho Marcos và Castelo nếu họ moi được lời thú tội của anh trong vòng chưa đầy mười hai tiếng. Họ đã bảo đảm với ông ta chỉ một buổi sáng là đủ để làm anh phun ra hết và thậm chí còn ngâm được cả thơ của Canigó.”

“Còn ông? Ông tin điều gì?”

“Sự thật ư? Sự thật, tôi mong Pedro Vidal nói đúng, là anh đã thật sự mất trí.”

Tôi không nói với ông ta là tôi cũng thế, vào lúc này, tôi bắt đầu tin điều đó. Tôi nhìn Grandes và nhận ra trên vẻ mặt ông ta một thứ cảm xúc không ăn nhập với những thứ khác.

“Ông đã bỏ qua điều gì đó,” tôi gợi ý.

“Tôi đã kể đủ với anh rồi.”

“Ông giấu chuyện gì vậy?”

Grandes nhìn tôi chăm chú, rồi bật ra một tiếng cười nghèn nghẹt.

“Sáng nay, anh giải thích với tôi rằng tối hôm ông Sempere qua đời, có một người đã tới hiệu sách và mọi người nghe thấy họ cãi cọ. Anh nghi ngờ người kia muốn một cuốn sách, và ông Sempere từ chối bán nó, một cuộc giằng co xảy ra, và trong lúc giằng co ông chủ hiệu sách gục ngã vì đau tim. Theo anh, đó là bản sách đã trở thành độc nhất, gần như không thể tìm được các ấn bản khác. Cuốn sách tên là gì?”

“Những bước chân trên thiên giới.”

“Đúng rồi. Đó là quyển sách, mà theo anh, đã bị lấy cắp tối hôm ông Sempere qua đời.”

Tôi gật đầu. Viên thanh tra rút một điếu thuốc rồi châm lửa. Ông ta hút vài hơi rồi dập thuốc.

“Đó là điều tôi phân vân, Martín ạ. Một mặt, tôi tin là anh kể cho tôi cả tá chuyện tưởng tượng, hoặc anh coi tôi là đồ ngốc, hoặc, tệ hơn, anh rốt cuộc đã tin vào chúng vì nhắc đi nhắc lại chúng quá nhiều. Tất cả đều chĩa vào anh, và việc dễ dàng nhất với tôi là phủi sạch tay rồi giao anh cho Marcos và Castelo.”

“Nhưng…”

“... nhưng, và là một cái “nhưng” bé tí xíu, vô nghĩa, một cái “nhưng” mà các đồng nghiệp tôi sẽ không ngần ngại gạt sang một bên, tuy vậy, lại làm tôi thấy gợn như một hạt cát trong mắt và khiến tôi có chút do dự, đến nỗi điều tôi sẽ nói sau đây mâu thuẫn với tất cả những gì tôi học được trong hai mươi năm làm nghề: nếu như những gì anh kể cho tôi không phải sự thật nhưng cũng không phải là sai?”

“Tôi chỉ có thể khẳng định tôi đã trung thực kể lại cho ông những gì tôi nhớ, thanh tra ạ. Dù ông có tin tôi hay không. Đôi lúc, đúng thật, tôi cũng không tin chính mình. Nhưng đó là những gì tôi nhớ.”

Grandes đứng dậy và đi lại quanh bàn.

“Chiều nay, khi tôi nói chuyện với Maria Antonia Sanahuja, tức Irene Sabino, trong phòng trọ của bà ta, tôi đã hỏi bà ta có biết anh là ai không. Bà ta trả lời không. Tôi giải thích rằng anh sống trong ngôi nhà có tòa tháp, nơi bà ta và Marlasca đã sống nhiều tháng. Tôi lại hỏi bà ta có nhớ anh không. Bà ta vẫn trả lời không. Một lúc sau, tôi nói anh từng đến lăng mộ của gia đình Marlasca và anh chắc chắn đã gặp bà ta ở đó. Lần thứ ba, bà ta lại phủ nhận rằng chưa bao giờ gặp anh. Và tôi đã tin bà ta. Tôi đã tin cho đến lúc, ngay khi tôi chuẩn bị đi, bà ta lạnh nên đi lấy một chiếc khăn san len trong tủ để choàng lên vai. Và tôi thấy một cuốn sách trên bàn. Nó thu hút sự chú ý của tôi vì đó là cuốn sách duy nhất trong phòng. Lợi dụng lúc bà ta đang bận, tôi mở nó ra và đọc những từ viết tay ở trang đầu tiên:

“Dành cho ông Sempere, người bạn tốt nhất mà một cuốn sách có thể mong có được, vì đã mở cho tôi những cánh cửa của thế giới và dạy tôi bước qua chúng”, tôi đọc lại theo trí nhớ.

“Ký tên David Martín”, Grandes hoàn thành nốt.

Viên thanh tra dừng lại trước cửa sổ, quay lưng về phía tôi.

“Nửa tiếng nữa, họ sẽ đến tìm anh và vụ việc sẽ bị di lý khỏi tôi. Anh sẽ bị giao cho trung sĩ Marcos trông chừng. Và tôi sẽ không thể làm gì nữa. Anh có điều gì để bổ sung có thể giúp tôi cứu anh khỏi đoạn đầu đài không?”

“Không.”

“Vậy hãy lấy khẩu súng nực cười anh giấu trong áo măng tô suốt nhiều giờ qua, nhớ chú ý để không bắn vào chân, rồi dọa sẽ cho tôi tung đầu nếu không đưa anh chìa khóa căn phòng này.”

Tôi nhìn về phía cánh cửa.

“Đổi lại, tôi chỉ yêu cầu anh nói cho tôi Cristina Sagnier đang ở đâu, nếu cô ấy vẫn còn sống.”

Tôi cụp mắt, không thể thốt ra lời nào.

“Anh đã giết cô ấy?”

Tôi im lặng hồi lâu.

“Tôi không biết.”

Grandes lại gần và chìa cho tôi chìa khóa.

“Đi nhanh đi, Martín.”

Tôi do dự giây lát trước khi đồng ý.

“Đừng đi cầu thang lớn. Khi ra đến hành lang, anh sẽ thấy ở phía cuối, bên trái, một cánh cửa màu xanh lam chỉ mở được từ bên trong dẫn ra cầu thang thoát hiểm. Nó đi xuống con ngõ phía sau.”

“Tôi có thể cảm ơn ông bằng cách nào đây?”

“Anh có thể bắt đầu bằng cách không để mất thời gian nữa. Anh có ba mươi phút trước khi toàn sở bắt đầu lao vào truy đuổi anh. Đừng lãng phí thời gian.”

Tôi cầm chìa khóa và đi đến cửa. Trước khi đi ra, tôi quay người lại một lúc. Grandes đang ngồi trên bàn và nhìn tôi, hoàn toàn không biểu cảm gì.

“Chiếc ghim cài áo hình thiên thần,” ông ta vừa nói vừa chỉ vào lỗ khuyết trên áo.

“Sao?”

“Anh đã đeo nó trong lần đầu tiên tôi gặp anh.”

20

Phố xá trong khu Raval là những đường hầm tối điểm xuyết thứ ánh sáng chập chờn chỉ đủ sượt qua bóng tối. Phải mất hơn ba mươi phút mà viên thanh tra dành cho tôi mới phát hiện có hai hiệu giặt trên phố Cadena. Hiệu thứ nhất, chỉ là một cái hang nằm sau dãy cầu thang bóng loáng hơi nước, hiệu này chỉ thuê nhân công là trẻ con, đôi tay chúng tím ngắt vì ngâm trong thuốc nhuộm, và lòng trắng mắt chuyển màu vàng. Hiệu thứ hai, một nơi bẩn thỉu hôi mùi nước javel, thật khó tin là nơi cho ra được thứ gì sạch sẽ, do một bà béo quản lý, khi được cho vài đồng, bà ta không đợi hỏi lại mà nói ngay Maria Antonia Sanahuja làm việc ở đây bốn buổi chiều một tuần.

“Bà ta lại làm gì à?” bà chủ hiệu giặt hỏi.

“Bà ấy được thừa kế. Hãy nói tôi có thể tìm bà ấy ở đâu, và có lẽ bà cũng sẽ được chút gì đó.”

Bà chủ hiệu tươi cười, nhưng đôi mắt ánh lên lòng tham.

“Theo như tôi biết, bà ta trọ ở nhà trọ Santa Lucía, phố Marqués de Barberá. Bà ta được thừa kế bao nhiêu vậy?”

Tôi thả tiền lên quầy rồi ra khỏi cái xó nhơ nhớp đó mà không buồn trả lời.

Nhà trọ của Irene Sabino nằm trong một tòa nhà thảm hại như được xây dựng từ xương người chết và đá xây mộ bị đánh cắp. Biển tên trên hòm thư ở lối vào đầy gỉ sét. Ở mấy tầng đầu tiên không có cái tên nào được ghi. Tầng bốn do một xưởng may có tên rất kêu Dệt may Địa Trung Hải thuê. Nhà trọ Santa Lucía ở tầng năm và tầng trên cùng. Một cầu thang rộng vừa đủ một người đi nằm trong cảnh tranh tối tranh sáng, hơi nóng ngột ngạt từ đường cống thấm vào tường ăn mòn lớp sơn như axít. Tôi lên đến một chiếu nghỉ dốc chỉ có một cánh cửa. Tôi gõ, rốt cuộc một người đàn ông cao gầy như cơn ác mộng của Greco cũng mở cửa.

“Tôi tìm Maria Antonia Sanahuja,” tôi thông báo.

“Anh là bác sĩ à?”

Tôi đẩy ông ta sang bên và đi vào. Nhà trọ chỉ là một dãy phòng hẹp và tối nằm hai bên một hành lang kết thúc ở ô cửa sổ nhìn xuống sân trong nhỏ hẹp. Mùi thối tỏa ra từ các ống dẫn tràn ngập không khí. Người đàn ông đứng yên ở ngưỡng cửa nhìn tôi, bối rối. Tôi suy ra ông ta cũng là người thuê nhà.

“Phòng bà ta đâu?” tôi hỏi.

Ông ta im lặng nhìn tôi chằm chằm, vẻ không hiểu. Tôi giơ khẩu súng ra. Người đàn ông, vẫn không mất bình tĩnh, chỉ về cánh cửa cuối cùng ở gần cửa sổ. Tôi đi đến, và khi thấy cánh cửa bị khóa, tôi định phá khóa. Những người thuê trọ khác đã ra hành lang, một đám linh hồn bị bỏ rơi vẻ như đã lâu không lướt qua ánh mặt trời. Tôi nhớ lại những tháng ngày thiếu thốn trong căn nhà trọ của bà Carmen, và có cảm giác chỗ ở cũ đó của mình còn sang trọng ngang khách sạn Ritz nếu so với cái nơi khốn khổ này, một trong số bao nhiêu nhà trọ trong tổ kiến của khu Raval.

“Về phòng các vị đi,” tôi thốt ra.

Có vẻ không ai nghe lời tôi. Tôi giơ tay chĩa khẩu súng. Ngay lập tức, tất cả quay vào trong như lũ chuột hoảng hốt, trừ một nhân vật có dáng người và khuôn mặt buồn. Tôi lại hướng sự tập trung vào cánh cửa.

“Bà ấy đã khóa nó từ bên trong,” người thuê nhà giải thích. “Bà ấy ở trong đó suốt cả chiều.”

Một mùi giống mùi hạnh nhân đắng âm ỉ thoát ra dưới cửa. Tôi đập cửa nhiều lần nhưng không có lời đáp.

“Bà chủ nhà có chìa khóa vạn năng. Nếu anh đợi được... tôi nghĩ bà ấy sẽ đến nhanh thôi,” người thuê nhà kia đề xuất.

Đáp lại, tôi lùi đến bức vách đối diện rồi lấy hết sức lao mình vào cánh cửa. Do cú va chạm, khóa cửa bật ra trong tích tắc. Ngay khi vào trong phòng, tôi bị thứ mùi hăng gắt lộn mửa đó tấn công.

“Ôi Chúa ơi!” người đàn ông thì thầm sau lưng tôi.

Ngôi sao một thời của Paralelo nằm trên chiếc giường tồi tàn, tái nhợt và ướt đẫm mồ hôi. Môi bà ta thâm tím mỉm cười khi thấy tôi. Hai tay siết chặt lọ thuốc độc. Bà ta đã uống nó đến giọt cuối cùng. Hơi thở có mùi tanh và chua lòm tràn ngập căn phòng. Người đàn ông bịt mũi và miệng, rồi bước lùi ra hành lang. Tôi nhìn Irene Sabino quằn quại dưới tác dụng của thuốc độc gặm nhấm ruột gan. Cái chết đang đến từ từ.

“Marlasca ở đâu?”

Bà ta nhìn tôi qua làn nước mắt hấp hối.

“Ông ấy không cần tôi nữa,” bà ta thì thầm. “Ông ấy chưa bao giờ yêu tôi.”

Giọng bà ta chua chát và vỡ vụn. Một tràng ho xé ruột phát ra từ phổi bà ta, và giây lát sau, một chất lỏng màu đen trào lên môi. Irene Sabino nhìn tôi chằm chằm, cố bám vào hơi thở cuối cùng. Bà ta nắm tay tôi và siết mạnh.

“Anh bị nguyền rủa, giống ông ấy.”

“Tôi có thể làm gì cho bà?”

Bà ta chậm chạp lắc đầu. Một cơn ho nữa làm ngực bà ta rung lên. Mạch máu mắt vỡ ra, và một mạng lưới những tia máu lan về phía con ngươi.

“Ricardo Salvador ở đâu? Trong mộ của Marlasca, trong lăng?”

Bà ta ra hiệu không phải. Một từ ngữ câm lặng hình thành trên môi bà ta: Jaco.

“Salvador ở đâu?”

“Ông ấy biết anh ở đâu. Ông ấy thấy anh. Ông ấy sẽ đến tìm anh.”

Bà ta bắt đầu mê sảng. Tay lỏng ra.

“Tôi đã yêu ông ấy. Ông ấy từng là người tốt. Người tốt. Chính hắn đã làm ông ấy thay đổi. Ông ấy từng là người tốt…”

Tiếng thịt rách phát ra từ môi bà ta và cơn co cứng kéo căng người bà ta. Irene Sabino chết với đôi mắt dán chặt vào mắt tôi, bà ta mãi mãi mang theo mình bí mật của Diego Marlasca. Từ giờ, chỉ còn lại mình tôi.

Tôi phủ ga giường lên mặt bà ta rồi thở dài. Trên ngưỡng cửa, người đàn ông làm dấu thánh giá. Tôi nhìn quanh, hy vọng tìm được manh mối có thể giúp tôi, tiết lộ cho tôi bước tiếp theo là gì. Irene Sabino sống những ngày cuối trong một căn phòng tối tăm dài bốn mét rộng hai mét. Chiếc giường sắt nơi xác bà ta nằm, chiếc tủ ở bên kia phòng và một cái bàn kê sát tường là toàn bộ đồ đạc trong phòng. Một chiếc va li thòi ra dưới giường, cạnh một cái bô và hộp đựng mũ. Trên bàn, một chiếc đĩa có vụn bánh mì, một bình nước và một tập trông giống bưu thiếp nhưng hóa ra là ảnh thánh cùng các thông báo tin buồn và tang lễ. Bọc trong một tấm vải trắng, là một thứ có hình dạng như cuốn sách. Tôi giở ra và thấy quyển Những bước chân trên thiên giới, bản tôi đề tặng ông Sempere. Sự thương hại mà cơn hấp hối của bà ta gọi lên trong tôi tan biến ngay tức khắc. Người đàn bà khốn khổ đã giết người bạn lớn của tôi để giành quyển sách tệ hại này. Tôi nhớ lại điều ông Sempere dạy khi tôi bước vào hiệu sách lần đầu tiên: mỗi cuốn sách đều có linh hồn, linh hồn của người viết nên chúng và linh hồn những độc giả mơ mộng khi đọc chúng. Ông Sempere đã chết với niềm tin như thế, và tôi tin rằng bản thân Irene Sabino cũng tin thế.

Sau khi đọc lại lời đề tặng, tôi lật giở cuốn sách. Tôi thấy dấu hiệu đầu tiên ở trang bảy. Nét mực màu nâu nhạt nguệch ngoạc quanh các từ, vẽ một ngôi sao sáu cánh giống ngôi sao Irene khắc lên người tôi cách đây nhiều tuần. Không nghi ngờ gì nữa, nó được vẽ bằng máu. Giở tiếp, tôi thấy các hình vẽ khác. Đôi môi. Bàn tay. Đôi mắt. Ông Sempere đã bỏ mạng vì một trò phù thủy hội chợ thảm hại và nực cười.

Tôi cho quyển sách vào túi trong áo măng tô rồi quỳ xuống cạnh giường. Tôi kéo chiếc va li và lấy hết đồ đạc ra. Chỉ là quần áo và tất cũ. Tôi mở hộp đựng mũ và thấy một cái túi da đựng chiếc dao cạo có cán mà Irene Sabino đã dùng để rạch lên ngực tôi. Bỗng nhiên, tôi thấy một cái bóng dài trên sàn, tôi quay người lại chĩa súng. Người đàn ông cao lớn nhìn tôi ngạc nhiên.

“Tôi nghĩ là anh có khách,” ông ta chỉ thông báo có vậy.

Tôi ra hành lang rồi đi đến lối vào. Tôi qua chiếu nghỉ và nghe thấy tiếng bước chân nặng nề leo lên các bậc thang. Một khuôn mặt hiện ra dưới tay vịn cầu thang, khuôn mặt đang nhìn lên, tôi thấy trước mắt mình là trung sĩ Marcos ở phía dưới, cách hai tầng. Anh ta cúi đầu và rảo bước nhanh hơn. Anh ta không đi một mình. Tôi đóng cửa lại và dựa lưng, cố gắng suy nghĩ. Tòng phạm của tôi nhìn tôi, bình tĩnh nhưng đang nghe ngóng.

“Có lối ra nào khác không?” tôi hỏi ông ta.

Ông ta lắc đầu.

“Qua mái nhà thì sao?”

Ông ta chỉ hướng cánh cửa tôi vừa đóng. Ba giây sau tôi cảm thấy cơ thể Marcos và Castelo thúc vào cố gắng phá cửa. Tôi rời cánh cửa, bước lùi trong hành lang, súng vẫn chĩa.

“Để đề phòng, tôi sẽ về phòng,” nguôi thuê nhà tuyên bố. “Rất vui được gặp anh.”

“Tôi cũng vậy.”

Tôi dán mắt vào cánh cửa đang rung lên dữ dội. Lớp gỗ cũ mòn nứt ra quanh bản lề và khóa cửa sẽ sớm bung. Tôi đi đến cuối hành lang và mở ô cửa sổ nhìn xuống khoảng sân nhỏ. Với chiều rộng khoảng một mét và chiều dài khoảng một mét rưỡi, khoảng sân như một cái giếng sâu và tối. Mép mái nhà nằm cách cửa sổ khoảng ba mét. Phía bên kia, một ống máng được gắn vào tường bằng vòng kim loại gỉ sét. Hơi ẩm tích tụ trên ống thành những giọt nước đen. Tiếng nện tiếp tục vọng đến sau lưng tôi. Tôi quay lại và thấy cánh cửa gần như đã bung. Tôi chỉ còn vỏn vẹn vài giây. Tôi không được lựa chọn: tôi trèo lên bậu cửa sổ và nhảy xuống.

Tôi bám được vào ống nước và đặt được chân lên một vòng sắt mắc vào tường. Tôi vươn tay để tóm máng nước phía trên, nhưng chưa kịp làm vậy thì ống nước đã bật ra, và một đoạn ống dài đến cả mét rơi xuống cái sân con. Suýt thì tôi đã rơi cùng nó, nhưng tôi bám chặt vào chiếc đinh khuy đóng vào tường giữ vòng ống. Máng nước mà tôi hy vọng có thể dùng để trèo lên nóc nhà giờ đã hoàn toàn ngoài tầm với. Tôi chỉ còn hai giải pháp: hoặc quay lại hành lang, nơi vài giây nữa, Marcos và Castelo sẽ xông vào, hoặc đi xuống cái họng đen ngòm này. Tôi nghe thấy, trong nhà, cánh cửa đập mạnh vào tường, tôi từ từ tụt xuống, vừa bám chắc nhất có thể vào ống nước, vừa bị tróc từng mảng da lớn ở bàn tay phải. Tôi xuống được chừng một mét rưỡi, thì bóng hai viên cảnh sát nổi lên trong làn ánh sáng từ ô cửa sổ chiếu xuống bóng tối khoảng sân con. Khuôn mặt Marcos hiện ra trước. Hắn mỉm cười, và tôi tự hỏi liệu hắn có đứng đó bắn tôi luôn, không cần phán xử gì nữa không. Castelo đến bên hắn.

“Đợi ở đây. Tôi sẽ xuống tầng dưới,” Marcos ra lệnh.

Castelo nghe lệnh và không rời mắt khỏi tôi. Chúng muốn tôi còn sống, ít nhất là trong vài giờ. Tôi nghe tiếng bước chân vội vã của Marcos đi xa dần. Trong vài giây nữa, tôi chắc chắn sẽ thấy hắn hiện ra ở khung cửa sổ bên dưới tôi chưa đầy một mét. Phía dưới, cửa sổ tầng ba và tầng hai đã sáng, nhưng tầng bốn vẫn tối đen. Tôi tụt xuống từ từ đến khi chân đặt lên chiếc vòng tiếp theo. Tôi đang ở ngang cửa sổ tầng bốn, trước hành lang tối có cánh cửa Marcos đang đập. Vào giờ này, xưởng may có lẽ đã đóng cửa và không có ai ở bên trong. Tiếng đập cửa ngưng, và tôi hiểu Marcos đã xuống tầng ba. Phía trên, Castelo vừa tiếp tục theo dõi tôi, vừa liếm mép như một con mèo.

“Đừng có ngã đấy, đợi chúng tao chơi đùa chút xíu khi tóm được mày đã.”

Tôi nghe thấy nhiều giọng nói ở tầng ba và đoán Marcos đang yêu cầu mở cửa. Không chần chừ, tôi lấy hết sức tung mình vào cửa sổ tầng bốn. Tôi lao qua, mặt và cổ che bằng tay áo măng tô, rồi tiếp đất trong tiếng kính vỡ loảng xoảng. Tôi khó nhọc đứng dậy, và trong ánh tranh tối tranh sáng, tôi thấy một vệt đen lan rộng trên cánh tay trái. Một mảnh kính, nhọn như mũi kiếm cắm vào phía trên khuỷu tay tôi. Tôi rút nó ra bằng tay kia. Cái lạnh nhường chỗ cho một cơn đau đột ngột bùng nổ khiến tôi khuỵu xuống sàn. Từ đây, tôi thấy đến lượt Castelo tụt xuống theo ống máng và dừng lại ở chỗ tôi vừa nhảy để quan sát tôi. Trước khi tôi kịp lấy súng, hắn đã nhảy qua cửa sổ. Hai tay hắn bám vào khung cửa, rồi, bằng một phản xạ tức thì, tôi dồn toàn bộ sức nặng cơ thể mình đập thật mạnh vào đó. Xương ngón tay hắn vỡ tan kêu một tiếng rắc khô khốc, và Castelo hét lên đau đớn. Tôi rút súng và nhắm vào đầu hắn, nhưng những ngón tay tôi buông lỏng. Một thoáng kinh hoàng hiện ra trong mắt hắn, rồi hắn rơi xuống khoảng sân, cơ thể đập vào tường và một vệt máu chảy ra trên các vũng ánh sáng chiếu xuống từ cửa sổ các tầng dưới.

Tôi bò theo hành lang ra cửa. Vết thương trên tay đau dữ dội, tôi còn bị thương ở chân nữa. Tôi tiếp tục tiến lên. Hai bên hành lang dẫn vào những căn phòng tối om đầy máy may, cuộn chỉ và bàn đặt những cuộn vải lớn. Đến cửa, tôi đặt tay lên tay nắm. Một phần mười giây sau, tôi thấy nó xoay trong tay mình. Tôi buông ra. Marcos đang ở bên kia và định phá cửa. Tôi bước lùi vài bước. Một tiếng nổ lớn làm rung khung cửa và một phần ổ khóa bung ra, bắn ra những tia lửa cùng một làn khói xanh. Marcos đã bắn để phá khóa. Tôi trốn vào căn phòng đầu tiên chứa đầy những hình người bất động thiếu tay chân. Chúng là những con ma nơ canh bày tủ kính, xếp đống lên nhau. Tôi lách vào giữa những thân người sáng bóng trong bóng tối. Tôi nghe thấy tiếng nổ thứ hai. Và cánh cửa bật mở. Ánh sáng vàng của chiếu nghỉ, chìm trong quầng bụi, lọt vào căn hộ. Dáng Marcos hiện ra trong luồng sáng. Những bước chân nặng nề của hắn tiến vào hành lang. Hắn đẩy cửa. Tôi ép sát người vào tường, nấp giữa đống ma nơ canh, khẩu súng trong tay run lên.

“Martín, ra đi,” Marcos vừa bình tĩnh nói vừa từ từ tiến lên. “Tôi sẽ không làm hại anh đâu. Tôi có lệnh của Grandes phải đưa anh về sở. Chúng tôi đã tìm được tên Marlasca đó. Hắn đã thú nhận. Anh hoàn toàn trong sạch. Giờ không phải lúc để làm điều ngu ngốc. Ra đi, chúng ta sẽ nói chuyện ở sở.”

Hắn bước qua ngưỡng cửa và đi sâu vào.

“Martín, nghe tôi này. Grandes đang trên đường đến. Chúng ta có thể làm rõ mọi việc mà không cần làm phức tạp thêm vấn đề.”

Tôi lên đạn. Bước chân Marcos dừng lại. Có tiếng trượt trên nền gạch. Hắn đang ở bên kia tường. Hắn biết rõ tôi ở trong căn phòng này, và, để đi ra, tôi bắt buộc phải bước qua trước mặt hắn. Chầm chậm, bóng người hắn choán bóng lối vào. Dáng người nhìn nghiêng của hắn hòa vào bóng tối tựa chất lỏng, ánh sáng phản chiếu trong mắt hắn là dấu vết duy nhất cho thấy sự hiện diện của hắn. Hắn chỉ cách tôi chưa đầy bốn mét. Tôi dựa lưng vào tường trượt người xuống, đầu gối gập lại ngồi xổm. Chân Marcos tiến lại đằng sau đống ma nơ canh.

“Tôi biết anh ở đây, Martín. Dừng những trò ngu ngốc lại.”

Hắn đứng yên, quỳ xuống và lần ngón tay theo vết máu tôi để lại. Hắn đưa một ngón lên môi. Tôi hình dung hắn đang mỉm cười.

“Anh mất nhiều máu đấy, Martín. Anh cần bác sĩ. Ra đi, rồi tôi sẽ đi cùng anh đến phòng khám.”

Tôi im lặng. Marcos dừng lại trước một cái bàn và cầm một thứ phát sáng đặt giữa các mảnh vải. Đó là một chiếc kéo thợ may to.

“Trả lời đi, Martín.”

Tôi nghe âm thanh phát ra từ chiếc kéo đóng mở trong tay hắn. Một cơn đau không thể chịu nổi giày vò cánh tay, tôi cắn môi để không rên lên. Marcos quay đầu nhìn về phía tôi.

“Nhân tiện nói về máu, anh sẽ vui khi biết chúng tôi đang giữ ả điếm bé nhỏ của anh, Isabella, và trước khi bắt đầu với anh, chúng tôi sẽ dành thời gian vui vẻ với cô ta…”

Tôi giơ súng nhắm thẳng mặt hắn. Ánh kim loại tố cáo tôi. Marcos nhảy bổ vào tôi làm đống ma nơ canh đổ tứ tung, và tránh được phát đạn. Tôi cảm thấy hắn đè lên tôi và hơi thở phả vào mặt tôi. Lưỡi kéo cắt mạnh cách mắt trái tôi một xăng ti mét. Tôi lấy hết sức đập trán vào mặt hắn và lăn sang bên. Tôi lại nhắm vào mặt hắn. Marcos, một môi bị rách, đứng dậy.

“Mày không đủ khả năng làm vậy đâu, thằng khốn,” hắn thì thầm.

Hắn đặt tay lên nòng súng và cười khẩy. Tôi tì tay vào cò súng. Viên đạn làm bàn tay hắn bay mất, cánh tay hắn bắn ra sau như thể vừa lãnh một nhát búa. Marcos ngã ngửa, tay kia giữ cổ tay cụt và bốc khói của tay này, còn khuôn mặt lấm tấm thuốc súng biến dạng thành cái nhếch mép đau đớn và một tiếng thét câm lặng. Tôi đứng dậy mặc kệ hắn ở đó, chảy máu trên vũng nước tiểu của chính mình.

21

Khó khăn lắm tôi mới lê bước nổi trong những con ngõ của khu Raval để đến được Paralelo, một dãy taxi đang đậu trước cửa nhà hát Ateneo. Tôi chui vào chiếc đầu tiên hiện ra trước mắt. Nghe tiếng sập cửa, vị tài xế quay lại, và khi thấy tôi, ông ta nhăn mặt chán nản. Tôi đổ nhào xuống ghế sau, mặc kệ lời phản đối.

“Này, anh sẽ không chết trong xe tôi đấy chứ?”

“Càng sớm đưa tôi đến nơi tôi muốn đến, ông càng nhanh thoát khỏi tôi.”

Vị tài xế thầm chửi thề rồi nổ máy xe.

“Anh muốn đi đâu?”

Tôi không biết, tôi nghĩ.

“Cứ đi đi rồi tôi sẽ nói.”

“Đi hướng nào?”

“Đại lộ Pedralbes.”

Hai mươi phút sau, tôi thấy ánh sáng của căn biệt thự Helius trên đồi. Tôi chỉ nó cho vị tài xế đang bắt đầu hết hy vọng thấy tôi xuống xe. Ông ta để tôi lại trước căn nhà, rồi vội vàng đi mà suýt quên bắt tôi trả tiền. Tôi bước khập khiễng đến cổng biệt thự rồi ấn chuông. Tôi thả mình ngồi xuống mấy bậc thang và tựa đầu vào tường. Tôi nghe tiếng bước chân, và một lúc sau, có vẻ có người mở cửa và một giọng nói gọi tên tôi. Tôi cảm thấy một bàn tay trên trán mình và tin là nhận ra đôi mắt của Vidal.

“Tha lỗi cho tôi, don Pedro,” tôi van xin. “Tôi chẳng có nơi nào để đi…”

Anh cất tiếng gọi, rồi nhiều bàn tay giữ chân và tay tôi nhấc lên. Khi mở mắt ra, tôi đang ở trong phòng don Pedro, nằm trên chiếc giường anh đã chia sẻ với Cristina trong hai tháng hôn nhân ngắn ngủi của họ. Tôi thở dài. Vidal nhìn tôi từ phía cuối giường.

“Đừng nói gì bây giờ. Bác sĩ đang đến.”

Tôi rên rỉ:

“Đừng tin họ, don Pedro. Đừng tin họ.”

Vidal gật đầu.

“Tất nhiên là không.”

Anh ném một chiếc chăn cho tôi.

“Tôi xuống nhà đợi bác sĩ. Nghỉ ngơi đi.”

Một lúc sau, tôi nghe tiếng bước chân và những giọng nói trong phòng. Tôi cảm thấy họ cởi quần áo tôi và thấy chừng một tá vết rạch chạy khắp người tôi như dây thường xuân bằng máu. Họ luồn panh vào các vết thương để tìm mảnh kính, đồng thời lấy các mảng da và thịt. Tôi run rẩy dưới sức nóng của thuốc sát trùng và những mũi kim khâu vết thương. Tôi không đau, tôi chỉ mệt. Sau khi đã khâu, băng bó và vá víu tôi như với một con búp bê hỏng, bác sĩ và Vidal đắp chăn rồi đặt đầu tôi lên chiếc gối mềm mại dễ chịu nhất tôi từng biết. Tôi mở mắt và thấy khuôn mặt bác sĩ, một người mang dáng vẻ quý phái và nụ cười làm yên lòng. Ông cầm một ống tiêm.

“Anh gặp may đấy, chàng trai,” ông vừa tuyên bố vừa cắm kim vào tay tôi.

“Cái gì đấy?” tôi thì thầm.

Khuôn mặt Vidal hiện ra gần mặt bác sĩ.

“Nó sẽ giúp cậu thư giãn.”

Một đám mây lạnh lan ra trong tay tôi và đi đến tim. Vidal và bác sĩ khom người nhìn tôi. Thế giới co rút lại để rồi chỉ còn là một giọt ánh sáng bốc hơi trong tay tôi. Tôi chìm vào sự bình yên ấm áp và miên man vô tận do tác dụng của thuốc, mà tôi không muốn rời.

Tôi nhớ đến một thế giới nước đen tối dưới lớp băng. Trên cao, ánh trăng lướt qua mái vòm đóng băng và tan thành nghìn tia bụi lơ lửng trong dòng nước đang cuốn tôi đi. Chiếc áo măng tô trắng mà Cristina mặc khẽ dập dềnh còn thân hình nàng nhìn như trong suốt. Nàng chìa tay về phía tôi và tôi cưỡng lại dòng nước lạnh băng và đặc sệt. Khi chỉ còn vài mi li mét là tay chúng tôi chạm vào nhau, thì một đám mây đen dang cánh sau lưng nàng và bao bọc nàng như một cú phun mực. Những xúc tu ánh sáng cuốn lấy tay, cổ và mặt nàng rồi kéo tuột nàng vào bóng tối.

22

Tôi thức dậy khi nghe giọng thanh tra Victor Grandes gọi tên. Tôi bật dậy ngay, không nhận ra mình đang ở đâu, trong lúc cố gắng lấy lại tinh thần, tôi tưởng mình đang ở phòng suite một khách sạn lớn. Cơn đau xé từ hàng loạt vết thương trên người kéo tôi trở lại hiện thực. Tôi đang ở trong phòng của Vidal tại biệt thự Helius. Ánh sáng buổi chiều len qua những cánh cửa chớp đang đóng. Trong lò sưởi, ngọn lửa tỏa ra hơi ấm nhẹ dịu. Những giọng nói đến từ tầng dưới. Pedro Vidal và Victor Grandes.

Mặc kệ những mũi đinh thép và cơn đau đang gặm nhấm, tôi rời khỏi giường. Bộ quần áo bẩn và dính máu của tôi vứt trên ghế bành. Tôi tìm áo măng tô của mình. Khẩu súng vẫn trong túi. Tôi lên đạn và ra khỏi phòng, đi theo tiếng nói cho đến cầu thang. Tôi ép sát người vào tường rồi đi xuống nhiều bậc thang.

“Tôi thật sự rất tiếc cho những gì đã xảy đến với người của ông, thanh tra ạ,” Vidal nói. “Nếu David liên lạc với tôi hoặc tôi biết bất cứ điều gì liên quan đến nơi cậu ấy đang ở, chắc chắn tôi sẽ báo cho ông ngay lập tức.”

“Cảm ơn anh đã giúp, anh Vidal. Tôi rất tiếc phải quấy rầy anh trong hoàn cảnh rất buồn hiện tại, nhưng tình hình vô cùng nghiêm trọng.”

“Tôi rất hiểu. Cảm ơn ông đã đến.”

Có tiếng bước chân trong tiền sảnh và tiếng cửa ở tầng trệt. Tiếng bước chân đi xa dần khỏi vườn. Tiếng Vidal thở nặng nề dưới chân cầu thang. Tôi bước xuống một chút và thấy anh đang tì trán lên cửa. Nghe thấy tôi, anh mở mắt và quay lại.

Anh không nói gì. Anh chỉ nhìn khẩu súng tôi đang cầm. Tôi đặt nó lên chiếc bàn con cạnh bậc thang dưới cùng.

“Đến đây, chúng ta sẽ xem liệu có tìm được bộ quần áo sạch nào không,” cuối cùng anh nói.

Tôi theo anh đi đến một tủ quần áo khổng lồ trông giống một bảo tàng trang phục đích thực. Tất cả những bộ quần áo tinh tế mà tôi còn nhớ, những bộ quần áo trong những năm tháng huy hoàng của Vidal, đều ở đây. Hàng tá cà vạt, giày và cúc cổ tay áo trong những chiếc hộp bằng nhung đỏ đựng đồ trang sức.

“Tất cả đều có từ hồi tôi còn trẻ. Chúng hợp với cậu đấy.”

Anh chọn cho tôi. Anh chìa cho tôi chiếc áo sơ mi chắc chắn có giá bằng một mảnh đất, một bộ com lê ba mảnh may đo tại Luân Đôn và đôi giày Ý không hề làm tủ quần áo của chủ nhân bớt đẹp. Tôi lặng lẽ mặc chúng trong lúc Vidal nhìn tôi với vẻ tư lự.

“Hơi rộng vai, nhưng nên hài lòng,” anh vừa tuyên bố vừa chìa cho tôi một đôi cúc cổ tay áo bằng đá xa phia.

“Ông thanh tra đã nói gì với anh?”

“Tất cả…”

“Và anh tin ông ấy?”

“Tôi tin gì thì có quan trọng không?”

“Có quan trọng với tôi.”

Vidal ngồi xuống băng ghế nhỏ đặt sát bức tường phủ tấm gương cao đến tận trần.

“Hãy nói với tôi cậu biết Cristina đang ở đâu.”

Tôi ra dấu trả lời “đúng”.

“Cô ấy còn sống không?”

Tôi khẽ lắc lắc đầu theo hướng khẳng định. Vidal cười yếu ớt. Rồi anh bắt đầu khóc và bật ra một tiếng rên từ tận đáy lòng. Tôi ngồi xuống gần và ôm anh.

“Tha lỗi cho tôi, don Pedro, tha lỗi cho tôi.”

Sau đó, khi mặt trời bắt đầu lặn phía chân trời, don Pedro thu đống quần áo cũ của tôi và ném vào lửa. Trước khi cho chiếc áo măng tô vào, anh lôi ra quyển Những bước chân trên thiên giới và chìa cho tôi.

“Trong hai quyển cậu viết năm ngoái, đây mới là quyển hay.”

Tôi nhìn anh cời đống quần áo trong lửa.

“Anh nhận ra chuyện đó khi nào?”

Vidal nhún vai.

“Ngay cả một kẻ ngu đần hợm hĩnh cũng khó mà bị bịp mãi, David ạ.”

Tôi không sao nhận ra nổi giọng anh mang sự oán giận hay chỉ là nỗi buồn.

“Tôi cứ nghĩ là giúp được anh, don Pedro.”

“Tôi biết.”

Anh mỉm cười không ác ý.

“Tha lỗi cho tôi,” tôi thì thầm.

“Cậu nên rời thành phố. Có một tàu chở hàng buộc ở cảng San Sebastian sẽ nhổ neo vào nửa đêm. Tất cả đã được thu xếp. Hãy hỏi thuyền trưởng Olmo. Lấy một chiếc ô tô trong ga ra. Cậu có thể bỏ nó ở cảng. Ngày mai Pep sẽ đến lấy nó. Đừng nói với ai. Đừng quay về nhà. Cậu sẽ cần tiền…”

“Tôi có những gì mình cần,” tôi nói dối.

“Chúng ta không bao giờ có đủ cả. Khi xuống tàu ở Marseille, Olmo sẽ đi cùng cậu đến một ngân hàng và rút đưa cậu năm mươi nghìn franc.”

“Don Pedro…”

“Hãy nghe tôi. Hai người, mà theo Grandes, là cậu đã giết…”

“Marcos và Castelo. Tôi tưởng họ làm việc cho cha anh, don Pedro.”

Vidal phủ nhận.

“Cha tôi hay các luật sư của ông ấy không bao giờ bàn bạc với các thuộc cấp, David ạ. Cậu nghĩ bằng cách nào hai người đó biết cậu ở đâu sau khi cậu rời sở ba mươi phút?”

Điều hiển nhiên lạnh lùng bày ra trước mắt tôi, thật dễ đoán.

“Nhờ bạn tôi, thanh tra Victor Grandes.”

Vidal gật đầu.

“Grandes để cậu đi vì ông ta không muốn làm bẩn tay mình trong sở. Ngay lúc cậu đi, hai thuộc hạ của ông ta đã bám theo. Cái chết của cậu đã được định trước. ‘Bị tình nghi giết người, hắn bỏ chạy và bị hạ khi chống đối lúc bị bắt.ʼ”

“Như những ngày xưa tươi đẹp của mục tin vặt.”

“Một số thứ không bao giờ thay đổi, David ạ. Cậu phải rõ điều đó hơn ai hết chứ.”

Anh mở tủ và chìa cho tôi một chiếc áo măng tô mới, chưa từng được mặc. Tôi nhận nó và nhét cuốn sách vào túi trong. Vidal mỉm cười với tôi.

“Đây là lần đầu tiên tôi thấy cậu ăn mặc đẹp.”

“Nó hợp với anh hơn, don Pedro.”

“Tôi không nghi ngờ điều đó.”

“Don Pedro, có rất nhiều điều…”

“Ngày hôm nay chuyện đó không còn quan trọng, David. Cậu không nợ tôi bất kỳ lời giải thích nào cả.”

"Tôi nợ anh nhiều hơn một lời giải thích.”

“Vậy hãy nói với tôi về cô ấy.”

Vidal nhìn tôi bằng đôi mắt tuyệt vọng, năn nỉ tôi nói dối. Chúng tôi ngồi trong phòng khách, đối diện với cửa sổ nhìn ra khắp Barcelona, và tôi nói dối bằng tất cả tâm hồn mình. Tôi kể rằng Cristina đã thuê một căn hộ nhỏ dưới mái một tòa nhà trên phố Soufflot bằng tên bà Vidal, và ngày nào nàng cũng đợi tôi lúc khoảng bốn giờ chiều trước đài phun nước vườn Luxembourg. Tôi kể nàng không ngừng nói về anh, nàng không bao giờ quên anh và sau những năm tháng bên anh, nàng không bao giờ có thể lấp đầy được khoảng trống thiếu vắng anh. Don Pedro gật đầu, ánh mắt nhìn xa xăm.

“Cậu phải hứa với tôi sẽ chăm sóc cô ấy, David. Không bao giờ được rời bỏ cô ấy. Dù có chuyện gì xảy ra, cậu cũng phải ở bên cô ấy.”

“Tôi hứa với anh, don Pedro.”

Trong ánh sáng nhợt nhạt của buổi chiều tàn, tôi vừa nhận ra, trong người đàn ông đang già đi và bại trận, đồng thời đang đau đớn vì nỗi đau của kỷ niệm và sự giằng xé này, người chưa bao giờ tin vào điều gì và từ giờ sẽ chẳng còn gì để dựa vào ngoài sự cả tin.

“Giá như tôi là một người bạn tốt hơn với cậu, David.”

“Anh đã là người bạn tốt nhất trong những người bạn rồi, don Pedro. Anh còn hơn thế rất nhiều.”

Vidal chìa tay và tôi nắm lấy. Anh run rẩy.

“Grandes đã nói với tôi về người đàn ông đó, người mà cậu gọi là ông chủ... Ông ta cho rằng cậu có một món nợ với người này và cách duy nhất để trả nợ là hiến dâng một linh hồn trong sạch…”

“Toàn chuyện ngu ngốc, don Pedro. Đừng bận tâm làm gì.”

“Một linh hồn dơ bẩn và mệt mỏi như của tôi không giúp gì được cậu ư?”

“Tôi không biết linh hồn nào trong sạch hơn của anh, don Pedro.”

Anh mỉm cười.

“Nếu tôi có thể đổi nó lấy linh hồn cha cậu, tôi sẽ làm, David.”

“Tôi biết.”

Anh đứng dậy và nhìn hoàng hôn đang dần phủ lên thành phố.

“Cậu phải chuẩn bị đi thôi. Vào ga ra và lấy một chiếc ô tô. Bất cứ chiếc nào cậu muốn. Tôi sẽ xem còn ít tiền mặt nào không.”

Tôi gật đầu và mặc áo măng tô. Tôi ra vườn rồi đi về phía nhà để xe. Ga ra biệt thự Helius có hai chiếc ô tô sáng bóng như xe ngựa hoàng gia. Tôi chọn chiếc kín đáo hơn, một chiếc Hispano- Suiza đen có vẻ chưa chạy quá hai ba lần và mùi vẫn còn mới. Tôi ngồi vào tay lái và nổ máy. Tôi ra khỏi ga ra rồi đợi trong sân. Một phút trôi qua, và khi thấy don Pedro không đến, tôi xuống xe mặc kệ máy vẫn nổ. Tôi quay vào nhà để chào từ biệt và nhắc lại rằng anh không cần lo về tiền nong, tôi sẽ tự xoay xở. Đi qua tiền sảnh, tôi nhớ ra mình để khẩu súng trên bàn con. Tôi định đến lấy, nhưng nó không ở đó nữa.

“Don Pedro?”

Cửa vào phòng khách mở hé. Tôi đến ngưỡng cửa và thấy anh ở giữa phòng. Anh giơ khẩu súng lục của cha tôi ngang ngực và chĩa nòng vào tim. Tôi chạy đến, nhưng tiếng súng nổ át tiếng hét của tôi. Khẩu súng rơi khỏi tay anh. Người anh bắn vào tường và từ từ trượt xuống sàn, để lại một vệt đỏ trên lớp đá cẩm thạch. Tôi quỳ xuống gần anh và ôm anh trong tay. Phát đạn khoét một lỗ bốc khói trên áo anh, từ đó bắn vọt ra dòng máu đen đặc. Don Pedro nhìn chăm chăm vào mắt tôi, trong khi nụ cười anh đầy máu, thân thể không ngừng run lên và dần buông thõng trong mùi thuốc súng và bất hạnh.

23

Tôi quay lại ô tô và đặt đôi bàn tay vấy máu lên tay lái. Tôi thở khó nhọc. Tôi đợi một phút, rồi hạ phanh tay. Đêm buông giăng qua bầu trời tấm vải liệm đỏ phủ lên ánh sáng thành phố đang giãy giụa tắt. Tôi đi đến cuối phố, bỏ lại đằng sau bóng dáng biệt thự Helius trên ngọn đồi. Đến đại lộ Pearson, tôi dừng xe nhìn vào gương chiếu hậu. Một chiếc xe rẽ ở góc con ngõ nhỏ khuất rồi đậu cách tôi chừng năm mươi mét. Đèn pha tắt. Victor Grandes.

Tôi đi theo đại lộ Pedralbes đến chỗ con rồng lớn bằng sắt rèn canh giữ cổng khu Finca Guell. Viên thanh tra bám theo tôi cách chừng một trăm mét. Trên đại lộ Diagonal, tôi rẽ trái đi theo hướng trung tâm. Đường khá vắng và Grandes không khó để giữ khoảng cách, cho đến khi tôi quyết định rẽ phải hy vọng cắt đuôi được ông ta trong những con phố hẹp của khu Las Corts. Đúng lúc đó, viên thanh tra hiểu đã bị tôi phát hiện, ông ta bật đèn pha và tiến lại gần. Trong vòng hai mươi phút, chúng tôi vừa đi vừa tránh mạng lưới đường phố và đường tàu điện rối rắm. Tôi len qua những chiếc xe buýt và ô tô đủ loại, mà vẫn không ngừng thấy ánh đèn pha của Grandes sau lưng. Rồi núi Montjuic sừng sững hiện lên trước mặt tôi. Cung Triển lãm Thế giới và các tòa nhà khác được đóng cửa mới chỉ hai tuần trước, nhưng chúng nổi bật trong sương tối như đống đổ nát của một nền văn minh bị lãng quên. Tôi đi vào đại lộ lớn dẫn lên thác ánh sáng ma mị và hệ thống chiếu sáng của các đài phun nước ở Triển lãm, rồi nhấn mạnh ga tăng tốc. Tôi càng leo lên theo con đường đi dọc núi và ngoằn ngoèo về phía sân vận động Olympic, Grandes càng thu hẹp khoảng cách đến nỗi rốt cuộc tôi nhìn rõ khuôn mặt ông ta trong gương chiếu hậu. Trong thoáng chốc, tôi định đi theo hướng pháo đài bao quanh ngọn núi, nhưng hướng này dẫn tôi đến đường cụt. Hy vọng duy nhất là đi sườn bên kia, bên phía biển, và trốn vào bến cảng. Để làm vậy, tôi bắt buộc phải xoay xở để có đủ thời gian. Grandes chỉ còn cách chưa đầy mười lăm mét. Dãy lan can của tháp Miramar mở ra ngay đằng trước, thành phố trải rộng bên dưới. Tôi vận hết sức kéo phanh tay và để Grandes đâm sầm vào chiếc Hispano-Suiza. Dưới tác động của cú va chạm, cả hai chiếc xe trượt đi chừng hai chục mét và tóe ra những chùm tia lửa. Tôi thả phanh rồi tiến lên một chút. Trong lúc Grandes cố gắng kiểm soát trở lại chiếc xe, tôi cài số lùi, nhấn ga dưới sàn. Ông ta nhận ra hành động của tôi quá muộn. Tôi thúc vào ông ta bằng tất cả sức mạnh của một cái thân xe và một cỗ động cơ là vật trang trí của chiếc xe đắt giá nhất thành phố, mạnh mẽ hơn rất nhiều so với tất cả những gì ông ta có thể có. Cú va chạm rất mạnh đã tác động đến ông ta ở trong xe, đầu ông ta đập vào kính chắn gió khiến nó nứt rạn hoàn toàn. Một làn khói trắng bốc lên dưới nắp ca pô và đèn pha tắt ngóm. Tôi cài số tiến và tăng tốc, bỏ lại chiếc xe sau lưng để đi về phía tháp Miramar. Sau vài giây, tôi nhận ra cú va chạm đã làm vỡ miếng chắn bùn ở một lốp, chiếc lốp lúc này đang cọ xát vào kim loại. Mùi cao su cháy tràn vào trong xe. Đi được hai mươi mét, lốp nổ và chiếc xe chạy lảo đảo để cuối cùng dừng lại trong đám khói đen. Tôi xuống xe và nhìn về phía nơi tôi bỏ Grandes lại. Viên thanh tra đang bò để thoát ra khỏi ghế ngồi rồi từ từ đứng dậy. Tôi nhìn khắp xung quanh. Trạm cáp treo đi qua cảng nối núi Montjuic với tháp San Sebastian còn cách chừng năm chục mét. Tôi thấy hình dáng những chiếc cabin treo trên dây cáp trôi trên nền trời đỏ của hoàng hôn, và tôi chạy theo hướng đó.

Một nhân viên trạm cáp treo chuẩn bị đóng cửa thì thấy tôi chạy hộc tốc đến. Anh ta giữ cửa mở và ra hiệu tôi vào trong.

“Chuyến cuối trong ngày,” anh ta thông báo. “Nhanh lên.”

Quầy vé sẽ nghỉ sau khi tôi mua tấm vé cuối cùng, và tôi vội nhập hội một nhóm bốn người đang chờ trước cabin. Tôi không chú ý đến trang phục của họ cho đến khi nhân viên trạm mở cửa và bảo họ vào. Họ là các linh mục.

“Hệ thống cáp treo được xây dựng cho Triển lãm Thế giới và được trang bị những kỹ thuật tiến bộ nhất. An toàn luôn được đảm bảo. Ngay khi bắt đầu hành trình, cánh cửa chỉ có thể mở được từ bên ngoài này sẽ được khóa để tránh các tai nạn, hay, cầu Chúa cho nó không xảy ra, những mưu toan tự sát. Đương nhiên, với các vị, những linh mục đáng kính của tôi, thì không có nguy hiểm nào cả.

Tôi ngắt lời bài diễn văn của anh ta:

“Chàng trai, anh có thể rút ngắn nghi lễ này được không? Trời tối rồi.”

Nhân viên trạm liếc tôi với ánh mắt thù địch. Một vị linh mục nhận ra vết máu trên tay tôi và làm dấu thánh giá. Anh nhân viên tiếp tục huyên thuyên.

“Các vị sẽ du hành trên bầu trời Barcelona ở độ cao gần bảy mươi mét so với làn nước cảng, tận hưởng quang cảnh ngoạn mục nhất nhìn ra khắp thành phố mà chỉ một số ít những con chim nhạn, mòng biển và những loài được Bề Trên phú cho cánh và lông vũ mới có thể được hưởng. Hành trình kéo dài mười phút, với hai điểm dừng, điểm thứ nhất ở tháp trung tâm của cảng, hay như cách tôi gọi tên, là tháp Eiffel của Barcelona, hay tháp San Jaime, và điểm thứ hai và cũng là điểm cuối cùng là tháp San Sebastian. Không chậm trễ nữa, tôi chúc các vị, những linh mục đáng kính, một chuyến đi thú vị, và xin nhắc lại mong muốn được gặp lại các vị lần tới trên hệ thống cáp treo của cảng Barcelona của công ty chúng tôi.”

Tôi là người đầu tiên đi vào khoang. Anh nhân viên chìa tay khi bốn vị linh mục đi qua, chờ được boa nhưng không có. Thất vọng ra mặt, anh ta đóng sầm cửa và quay người, chuẩn bị đẩy cần gạt. Anh ta thấy trước mặt là thanh tra Victor Grandes, trông tệ hại nhưng tươi cười, giơ ra tấm thẻ cảnh sát. Anh nhân viên lại mở cửa, và Grandes bước vào cabin, vừa gật đầu chào các vị linh mục vừa nháy mắt với tôi. Vài giây sau, chúng tôi trôi trên không trung.

Cabin lên cao theo hướng rìa núi. Các linh mục ngồi tập trung một bên, vui vẻ thưởng thức toàn cảnh Barcelona chìm trong hoàng hôn và hoàn toàn không biết gì về tình huống lộn xộn khiến Grandes và tôi gặp nhau tại đây. Viên thanh tra từ từ lại gần và cho tôi thấy khẩu súng ông ta đang cầm trong tay. Những đám mây lớn màu hồng trôi bồng bềnh phía trên làn nước cảng. Cabin xuyên vào đám mây đầu tiên, và trong thoáng chốc, chúng tôi như thể chìm trong một hồ lửa.

“Anh đã bao giờ đi cái này chưa?” Grandes dò hỏi.

Tôi ra hiệu trả lời “rồi”.

“Con gái tôi rất thích. Mỗi tháng một lần, nó lại đòi đi một vòng khứ hồi. Hơi đắt, nhưng đáng.”

“Với những gì ông già Vidal trả cho ông để bắn tôi, tôi chắc chắn ngày nào ông cũng có thể dẫn con gái lên đây nếu hai người muốn. Chỉ tò mò: ông ta trả giá bao nhiêu cho cái đầu tôi?”

Grandes mỉm cười. Cabin chìm trong mây hồng, chúng tôi thấy mình lơ lửng phía trên vũng cảng, ánh sáng thành phố lấp lánh rải rác trên làn nước đen.

“Mười lăm nghìn peseta,” ông ta vừa trả lời vừa vỗ vỗ mép một chiếc phong bì thò ra khỏi túi áo măng tô.

“Tôi đoán mình nên cảm thấy vui sướng vì điều đó. Một số người giết người chỉ để lấy vài xu. Việc phản bội hai thuộc cấp của ông có tính trong giá này không?”

“Tôi nhắc lại với anh, ở đây người duy nhất đã giết ai đó, là anh.”

Đến đoạn này của cuộc trò chuyện, các linh mục nhìn chúng tôi, im lặng và rụng rời, thờ ơ với vẻ quyến rũ của sự chóng mặt và chuyến bay phía trên thành phố. Grandes thoáng nhìn họ.

“Ở điểm dừng tiếp theo, nếu không phải là đòi hỏi quá đáng, các vị linh mục đáng kính, tôi xin đề nghị các vị xuống và để chúng tôi yên tĩnh trò chuyện về những việc trần tục của chúng tôi.”

Tòa tháp của vũng cảng sừng sững trước mặt chúng tôi như một mũi tên bằng thép và dây cáp nhổ ra từ một nhà thờ bằng kim loại. Cabin đi vào mái vòm của trạm rồi dừng trên sàn. Ngay khi cửa mở, bốn vị linh mục vội vã đi ra. Grandes, súng lục trong tay, yêu cầu tôi ngồi sâu vào trong cabin. Lúc bước xuống, một vị linh mục nhìn tôi với vẻ lo lắng.

“Đừng sợ, chàng trai, chúng tôi sẽ báo cảnh sát.”

“Cứ làm thế đi, đừng do dự,” Grandes nói với ông.

Cánh cửa lại khóa lại, cabin tiếp tục hành trình. Chúng tôi chui ra khỏi tòa tháp để đi nốt đoạn đường tiếp theo. Grandes lại gần cửa sổ và ngắm nhìn quang cảnh thành phố, một ảo ảnh của ánh sáng và sương mù, nhà thờ và cung điện, những con phố hẹp và đại lộ lớn đan xen nhau trong một mê cung bóng tối.

“Thành phố của những kẻ bị nguyền rủa,” Grandes thốt ra. “Càng nhìn từ xa càng thấy nó đẹp.”

“Đây là bài văn viết lên mộ tôi à?”

"Tôi sẽ không giết anh, Martín. Tôi không giết người. Chính anh sẽ làm cho tôi việc cuối cùng đó. Cho tôi và cho chính anh. Anh biết là tôi nói đúng.”

Rồi viên thanh tra bắn ba phát vào hệ thống khóa cửa và đạp nó bung ra. Cánh cửa treo lủng lẳng trong không trung và một luồng gió ẩm tràn vào cabin.

“Anh sẽ không cảm thấy gì cả, Martín. Tin tôi đi. Cú va chạm không kéo dài quá một phần mười giây. Chớp nhoáng. Và sau đó, là thanh thản.”

Tôi nhìn cánh cửa mở há hốc. Một cú rơi từ độ cao bảy mươi mét đang đợi tôi. Tôi quay người nhìn về phía tháp San Sebastian và tính toán thấy còn vài phút để đến đó. Grandes đọc được suy nghĩ của tôi.

“Trong vài phút tới, tất cả sẽ kết thúc, Martín. Anh sẽ phải cảm ơn tôi.”

“Ông thật sự nghĩ tôi giết tất cả những người đó sao, thanh tra?”

Ông ta giơ súng chĩa vào tim tôi.

"Tôi không biết và tôi không quan tâm.”

“Tôi đã nghĩ chúng ta là bạn.”

Grandes mỉm cười lắc đầu.

“Anh không có bạn, Martín.”

Tôi nghe tiếng đạn nổ và lãnh cú va chạm vào giữa ngực, như thể bị một chiếc búa chày giã vào sườn. Tôi ngã ngửa, nghẹt thở, và một cơn co cứng vì đau lan ra khắp người như một tia xăng bốc cháy. Grandes tóm chân tôi và kéo ra phía cửa. Đỉnh tháp San Sebastian hiện ra qua màn mây ở phía bên kia. Grandes bước qua và quỳ xuống đằng sau tôi. Ông ta đẩy vai tôi. Tôi cảm thấy gió ướt thổi trên chân. Grandes cố sức một lần nữa, và tôi hiểu rằng toàn bộ phần thân dưới của mình đã ở ngoài cabin. Trọng tâm của tôi sắp bị lệch. Tôi bắt đầu rơi.

Tôi với tay về phía viên cảnh sát và bấu chặt ngón tay vào cổ ông ta. Bị sức nặng cơ thể tôi níu lại, viên thanh tra mắc kẹt ở ngưỡng cửa. Tôi lấy hết sức ấn mạnh tay vào khí quản, bóp vỡ động mạch cảnh. Ông ta giãy giụa, một tay cố gạt tay tôi còn một tay tìm súng. Ngón tay ông ta chạm vào báng súng và tìm được cò súng. Phát đạn sượt qua thái dương tôi đập vào khung cửa. Viên đạn dội ngược lại vào trong cabin và xuyên một lỗ qua lòng bàn tay ông ta. Tôi ấn mạnh móng tay vào cổ ông ta, cảm thấy lớp da rách ra. Grandes rên lên một tiếng. Tôi níu chặt ông ta và trèo được lên cho đến khi hơn nửa thân mình đã ở trong cabin. Ngay khi bám được vào thành kim loại của cabin, tôi thả Grandes rồi lăn sang bên.

Tôi sờ lên ngực và thấy cái lỗ do viên đạn của viên thanh tra tạo ra. Tôi mở áo khoác rồi lôi ra cuốn Những bước chân trên thiên giới. Viên đạn xuyên qua bìa và khoảng bốn trăm trang sách, rồi mắc lại, đầu đạn thò ra ở đầu bên kia như ngón tay bằng bạc. Bên cạnh tôi, Grandes đang quằn quại trên sàn, ôm lấy cổ một cách tuyệt vọng. Mặt ông ta tím tái, mạch máu trên trán và thái dương đập mạnh như những sợi cáp căng. Ông ta ném cho tôi cái nhìn van xin. Những mạch máu vỡ tung lan rộng trong mắt ông ta: tay tôi đã làm vỡ khí quản và gây ngạt thở không thể cứu chữa.

Tôi nhìn ông ta giãy giụa trên sàn trong cơn hấp hối từ từ. Tôi tóm lấy mép chiếc phong bì thòi ra khỏi mặt trong túi áo ông ta. Tôi đếm được mười lăm nghìn peseta. Cái giá cho mạng sống của tôi. Tôi giữ chiếc phong bì. Grandes bò đến chỗ khẩu súng. Tôi đứng dậy và lấy chân đá nó ra khỏi tầm với của ông ta. Ông ta níu mắt cá chân cầu xin tôi thương hại.

“Marlasca ở đâu?” tôi hỏi.

Một tiếng rên trầm đục phát ra từ cổ họng Grandes. Tôi nhìn chằm chằm vào mắt ông ta và hiểu ông ta đang cười. Cabin đã vào trạm của tháp San Sebastian khi tôi đẩy ông ta qua lỗ cửa và nhìn thân thể ông ta rơi từ độ cao gần tám mươi mét qua đống chằng chịt xà cột, dây cáp, bánh răng và các thanh thép xé nát ông ta khi rơi xuống.

24

Căn nhà có tòa tháp chìm trong bóng tối. Tôi mò mẫm leo lên các bậc thang đá dẫn đến chiếu nghỉ và thấy cánh cửa mở hé. Tôi đẩy cửa rồi dừng ở ngưỡng, nhìn chăm chú bóng tối tràn ngập hành lang dài. Tôi bước vài bước. Rồi đứng yên, chờ đợi. Tôi dò dẫm tìm công tắc đèn trên tường. Tôi bật nó bốn lần nhưng không có kết quả. Cánh cửa đầu tiên bên phải dẫn vào bếp. Tôi chầm chậm bước qua khoảng cách ba mét giữa tôi và căn bếp rồi dừng lại ngay trước đó. Tôi giữ một chiếc đèn dầu trong tủ. Tôi tìm thấy nó giữa đống hộp cà phê chưa dùng mà cửa hàng Can Gispert đưa tới. Tôi đặt cây đèn lên bàn và châm lửa. Một quầng sáng yếu màu hổ phách chiếu lên tường bếp. Cây đèn trong tay, tôi quay trở lại hành lang.

Tôi thận trọng tiến bước trong ánh sáng ngọn lửa lay lắt, sẵn sàng bắt gặp bất cứ lúc nào một thứ hay một người nào đó nhảy bổ ra từ một trong những cánh cửa hai bên hành lang. Tôi cảm thấy như không chỉ có mình tôi. Một mùi hắc, của sự cuồng nộ và hận thù, trôi trong không khí. Tôi đi đến cuối hành lang và dừng trước cửa căn phòng cuối cùng. Ánh sáng ngọn đèn lướt trên đường viền chiếc tủ nằm tách khỏi tường, những bộ quần áo nằm rải rác trên sàn trong tình trạng chính xác như lúc tôi bỏ chúng lại khi thanh tra Grandes đến bắt tôi hai đêm trước. Tôi đi tiếp đến cầu thang xoắn dẫn lên phòng làm việc. Tôi vừa đi vừa ngoái lại nhìn sau mỗi hai ba bậc rồi lên đến phòng. Hơi thở đỏ nhạt của hoàng hôn lọt qua cửa sổ. Tôi chạy nhanh đến bức tường chỗ đặt cái rương và mở nó ra. Túi tài liệu đựng bản thảo cho ông chủ đã biến mất.

Tôi quay lại cầu thang. Khi đi qua bàn làm việc, tôi thấy bàn phím trên chiếc máy chữ bị phá, như bị ai đó giáng xuống những cú đấm. Tôi đi xuống, vẫn bước chậm. Xuống hành lang lần nữa, tôi đi đến lối vào. Ngay cả trong bóng tối, tôi vẫn nhận ra toàn bộ sách của mình đã bị ném xuống đất và lớp da ghế bành bị xé tan. Tôi quay người xem xét hành lang rộng hai mươi mét từ chỗ tôi đang đứng đến cửa chiếu nghỉ. Đèn chỉ chiếu sáng được một nửa hành lang. Xa hơn, không còn nhìn rõ được cả những đường viền, và bóng tối nhấp nhô như một làn nước đen.

Tôi nhớ mình để cửa tầng dưới mở lúc về đến đây. Giờ nó đang đóng. Tôi tiến lên vài mét, nhưng có gì đó khiến tôi dừng lại khi đi qua căn phòng cuối cùng trong hành lang. Tôi đã sơ ý lúc đi vào, vì cánh cửa mở về bên trái và tôi không quan sát đủ kỹ để nhận ra, nhưng lần này, khi lại gần hơn, tôi thấy rõ nó: một con bồ câu trắng, đôi cánh dang ra, bị đóng đinh trên cửa. Những giọt máu chảy dọc mặt gỗ vẫn còn tươi.

Tôi vào phòng. Sau cửa không có ai. Chiếc tủ vẫn dịch sang bên. Hơi lạnh và ẩm thoát ra từ cái lỗ trên vách tràn ngập căn phòng. Tôi để ngọn đèn trên sàn rồi đặt tay lên lớp thạch cao mủn bao quanh cái lỗ. Tôi lấy móng tay cạo cạo. Nó vụn ra dưới tay tôi. Tôi tìm quanh và thấy một con dao rọc giấy cũ trong ngăn kéo một trong những chiếc bàn đầu giường chất đống trong góc. Tôi chọc mũi dao vào lớp thạch cao rồi khoét bằng lưỡi dao. Lớp thạch cao rời ra dễ dàng. Phía bên kia tôi gặp một tấm gỗ.

Một cánh cửa.

Tôi dùng con dao rọc giấy tìm mép cửa và, từ từ, đường viền cánh cửa hiện ra trên tường. Lúc này, tôi đã quên mất sự hiện diện đầy đe dọa đang rình rập trong bóng tối ngôi nhà. Cánh cửa không có tay nắm, chỉ có ổ khóa gỉ ngoèn nắm lấp trong thạch cao và bị hơi ẩm ăn mòn. Tôi chọc dao vào xoay nhưng vô ích. Rồi tôi đạp cho đến khi lớp ma tít giữ khóa dần vỡ ra. Cuối cùng tôi cũng tháo được then khóa nhờ món dụng cụ tạm bợ của mình, rồi chỉ một cú đẩy nhẹ là cánh cửa đầu hàng.

Một luồng hơi thối xộc lên từ bên trong, thấm đẫm vào quần áo và da tôi. Tôi lấy đèn rồi đi vào. Căn phòng hình chữ nhật sâu khoảng năm sáu mét. Trên tường đầy hình vẽ và chữ khắc có vẻ là bằng ngón tay. Các nét vẽ có màu nâu đậm. Là máu khô. Sàn phòng phủ đầy thứ ban đầu tôi nghĩ là bụi, nhưng khi hạ thấp đèn xuống, đó hóa ra là các mẩu xương. Xương động vật, vỡ trong một biển tro. Trên trần treo vô số thứ ở đầu một sợi dây đen. Tôi nhận ra đó là những bức tượng tôn giáo, các hình thánh và Đức Mẹ, khuôn mặt cháy đen và mắt bị moi ra, những cây thánh giá móc vào dây thép gai, những mảnh đồ chơi bằng sắt và búp bê mắt thủy tinh. Bóng hình ở cuối căn phòng, gần như không thể nhìn thấy.

Một chiếc ghế quay mặt vào tường. Trên ghế hiện ra một hình người. Tôi dừng lại cách một bước chân và chầm chậm vươn tay ra. Hình người mặc đồ đen. Một người đàn ông. Hai tay bị còng ra sau lưng. Một sợi dây thép to trói chân tay ông ta vào khung ghế. Một cơn ớn lạnh chưa từng thấy xâm chiếm tôi.

“Salvador?” cuối cùng tôi thốt lên.

Hình người vẫn bất động. Tôi dừng lại gần nó và thận trọng chìa tay ra. Ngón tay tôi sượt qua mái tóc rồi đặt lên vai nó. Tôi xoay nó lại, nhưng có thứ gì đó tuột khỏi tay tôi. Một giây sau khi tôi chạm vào, cái xác sột soạt tan thành bụi rơi rải rác giữa đống quần áo và dây trói trước khi bốc thành đám mây đen trôi nổi giữa những bức tường của nhà tù đã giấu người chết trong nhiều năm trời này. Tôi nhìn bức màn bụi trên tay rồi xoa lên mặt, trải lên da mình những gì còn lại của linh hồn Ricardo Salvador. Khi mở mắt ra, Diego Marlasca, tên cai tù, đang đứng trên ngưỡng cửa phòng giam, bản thảo trong tay và lửa trong mắt.

“Tôi đã đọc anh trong lúc chờ anh, Martín. Tuyệt tác đấy. Ông chủ sẽ thưởng xứng đáng khi tôi đưa nó cho ông ấy dưới tên anh. Tôi nhận ra mình chưa bao giờ có thể đi đến cùng thử thách. Tôi vẫn đang trên đường. Tôi rất mừng khi thấy ông chủ đã biết cách tìm cho tôi một người kế nghiệp tài năng hơn.”

“Tránh ra.”

“Tôi rất tiếc, Martín. Thật sự tôi rất tiếc. Tôi đã rất có cảm tình với anh,” hắn vừa nói vừa lôi từ túi ra một thứ trông giống cái cán bằng ngà. “Nhưng tôi không thể để anh ra khỏi căn phòng này. Giờ là lúc anh thế chỗ Salvador tội nghiệp.”

Hắn ấn nút, và một lưỡi dao có hai cạnh đều sắc lóe lên trong bóng tối.

Hắn lao vào tôi và hét lên điên dại. Lưỡi dao cắt vào má và suýt móc mất con mắt bên trái nếu tôi không nhảy tránh sang bên. Tôi ngã ngửa trên sàn phòng phủ đầy mảnh xương nhỏ và bụi. Marlasca nắm con dao bằng hai tay rồi đổ nhào lên người tôi, đè toàn bộ sức nặng lên lưỡi dao. Mũi dao dừng cách ngực tôi vài xăng ti mét khi tay phải tôi tóm được cổ hắn.

Hắn xoay đầu để cắn vào cổ tay tôi, tôi giáng một cú đấm từ tay trái vào giữa mặt nhưng chỉ đủ lay nhẹ người hắn. Cơn điên của hắn vượt ra khỏi lý trí, và tôi hiểu hắn sẽ không để tôi sống sót ra khỏi nhà ngục này. Hắn tấn công với một sức mạnh vô cùng tàn ác. Mũi dao xuyên vào da tôi. Tôi lại đánh hắn bằng tất cả sức mình. Cú đấm trúng vào mặt khiến hắn vỡ mũi. Máu hắn chảy trên ngón tay tôi. Marlasca lại hét lên, hắn không thấy đau, rồi ấn sâu con dao thêm một xăng ti mét vào da thịt tôi. Cơn đau lan khắp ngực tôi. Tôi đánh hắn tiếp, nhắm vào hốc mắt, nhưng Marlasca ngửa mặt lên và tôi chỉ cắm được móng tay vào má hắn. Lần này, tôi cảm nhận được răng hắn dưới ngón tay.

Tôi đấm mạnh vào miệng, khiến hắn vỡ môi và văng mất kha khá răng. Tôi nghe thấy hắn rú lên, và đà điên loạn của hắn thoáng dao động. Tôi đẩy hắn ngã xuống sàn, khuôn mặt chỉ còn là chiếc mặt nạ máu run rẩy vì đau. Tôi tránh ra, cầu nguyện hắn sẽ không đứng dậy. Một giây sau, hắn bò đến chỗ con dao rồi bắt đầu đứng dậy.

Tóm được con dao, hắn lao vào tôi và hét đinh tai. Lần này, hắn không làm tôi bất ngờ. Tôi với được quai đèn và lấy hết sức quẳng vào hắn. Chiếc đèn đập trúng mặt, dầu đổ tràn ra mắt, môi, cổ và thân trên của hắn. Hắn bắt lửa ngay tức khắc. Chỉ vài giây ngắn ngủi, một lớp áo choàng lửa lan khắp người hắn. Mái tóc bốc hơi ngay lập tức. Qua ngọn lửa, hận thù ngấu nghiến mí mắt hắn. Tôi lấy tập bản thảo rồi ra ngoài. Marlasca vẫn cầm con dao khi hắn cố chạy theo tôi ra khỏi nơi bị nguyền rủa này, rồi ngã sấp lên đống quần áo cũ, chúng bốc cháy ngay. Lửa lan đến lớp gỗ khô của tủ và các thứ đồ đạc chồng đống sát tường. Tôi chạy vào hành lang, Marlasca vẫn đuổi theo, đôi tay hắn chìa ra trong một nỗ lực cuối cùng để tóm được tôi. Tôi chạy ra cửa, nhưng trước khi ra ngoài, tôi dừng lại nhìn Diego Marlasca hấp hối trong ngọn lửa cháy rực và đập điên cuồng lên những bức tường bốc cháy khi hắn chạm vào. Lửa lan đến đống sách rải rác trên sàn hành lang và bắt vào rèm cửa. Lửa lan lên trần nhà như lũ rắn, liếm vào cạnh cửa và cửa sổ, bò lên cầu thang phòng làm việc. Hình ảnh cuối cùng tôi còn nhớ là người đàn ông bị nguyền rủa quỳ sụp xuống ở cuối hành lang, những hy vọng hão huyền và cơn điên rồ tan biến, cơ thể chỉ còn là ngọn đuốc thịt và hận thù của hắn nhanh chóng bị cơn bão lửa lan rộng không cách gì cứu được trong căn nhà có tòa tháp ngấu nghiến. Rồi tôi mở cửa và chạy xuống cầu thang.

Cư dân khu phố tập trung trên phố khi ngọn lửa đầu tiên xuất hiện trên cửa sổ tháp. Không ai chú ý đến tôi khi tôi rời đi dọc theo con phố. Một lúc sau, tôi nghe tiếng cửa kính phòng làm việc nổ tung, tôi quay lại thấy ngọn lửa gầm lên và đốt cháy chong chóng gió hình con rồng. Rồi lát sau tôi đã ở trên đường Paseo del Born, đi ngược dòng người hiếu kỳ đang ngẩng đầu bước nhanh, mắt dán vào ngọn lửa giàn thiêu đang bốc cao lên bầu trời đen.

25

Đêm đó, tôi quay lại hiệu sách Sempere & Con trai lần cuối. Tấm biển “Đóng cửa” treo trên cửa, vẫn có ánh đèn và Isabella đang ở sau quầy, ngụp lặn trong đống sổ sách, nhìn theo vẻ mặt cô, thì chuỗi ngày hạnh phúc của hiệu sách xưa cũ đã đến hồi kết. Khi thấy cô nhai đầu bút chì và xoa xoa đầu mũi, tôi hiểu rằng, chừng nào cô còn ở đây, thì nơi này sẽ không bao giờ biến mất. Sự hiện diện của cô sẽ cứu nó, như cô đã từng cứu chính tôi. Tôi không dám phá vỡ khoảnh khắc này nên chỉ đứng nhìn mà không để cô phát hiện, lòng thầm mỉm cười. Đột nhiên, như thể đọc được ý nghĩ tôi, cô ngẩng đầu và thấy tôi. Tôi vẫy tay chào. Dù không muốn, mắt cô hoen nước. Cô gập cuốn sách rồi chạy ra từ sau quầy để mở cửa cho tôi. Cô nhìn tôi chăm chú như thể không tin nổi tôi lại ở đây.

"Người đàn ông đó nói chú đang chạy trốn... rằng bọn cháu sẽ không bao giờ gặp lại chú nữa.”

Tôi đoán Grandes đã ghé thăm họ.

“Cháu muốn chú biết rằng cháu không tin một lời nào ông ta kể. Để cháu báo…”

" Tôi không có nhiều thời gian, Isabella.”

Cô nhìn tôi chăm chăm, đau buồn.

“Chú sẽ đi, phải không?”

Tôi xác nhận. Isabella như bị giáng một đòn mạnh.

“Cháu đã nói với chú là cháu không thích những lời từ biệt.”

“Tôi thì càng không. Vậy nên tôi không đến để nói từ biệt với cô. Tôi đến để đưa cô hai thứ không thuộc về tôi.”

Tôi lôi từ túi áo ra cuốn Những bước chân trên thiên giới rồi chìa cho cô.

“Thứ này đáng nhẽ không được rời khỏi tủ kính chứa bộ sưu tập cá nhân của ông Sempere.”

Isabella cầm lấy, và khi thấy viên đạn vẫn còn kẹt trong các trang sách, cô nhìn tôi im lặng. Rồi tôi lấy ra chiếc phong bì màu trắng đựng mười lăm nghìn peseta mà ông già Vidal định dùng nó để mua cái chết của tôi và đặt lên quầy.

“Và đây, là cho tất cả những cuốn sách ông Sempere đã tặng không tôi suốt chừng ấy năm.”

Isabella mở ra và đếm, sửng sốt.

“Cháu không biết liệu mình có thể nhận…”

“Hãy coi đó như món quà cho đám cưới sắp tới.”

“Và cháu đã nuôi hy vọng một ngày chú sẽ dẫn cháu đến gian thờ, thậm chí chỉ như một người làm chứng.”

“Không gì có thể làm tôi vui sướng hơn.”

“Nhưng chú phải đi.”

“Đúng vậy.”

“Mãi mãi.”

“Một thời gian.”

“Thế nếu cháu đi cùng chú?”

Tôi hôn lên trán rồi ôm cô vào lòng.

“Dù tôi đi đâu, cô vẫn sẽ luôn ở bên tôi, Isabella. Luôn luôn.”

“Đừng nghĩ cháu sẽ tiếc nhớ chú.”

"Tôi biết.”

“Chí ít cháu có thể đi cùng chú ra tàu, hoặc đến đâu đó được không?”

Tôi chần chừ quá lâu để có thể từ chối những phút cuối được đi cùng cô.

“Chỉ để chắc chắn chú thật sự ra đi và cháu sẽ được giải thoát khỏi chú mãi mãi,” cô nói thêm.

“Thỏa thuận được thông qua.”

Chúng tôi chầm chậm đi xuống phố La Rambla, Isabella khoác tay tôi. Đến phố Arc del Teatre, chúng tôi qua đường để đi vào con ngõ tối ngoằn ngoèo xuyên qua khu Raval.

“Isabella, những gì cô thấy đêm nay, cô sẽ không được kể cho bất kỳ ai.”

“Kể cả với anh Sempere của cháu à?”

Tôi thở dài.

“Tất nhiên là được. Với anh ấy, cô có thể kể mọi chuyện. Với anh ấy, chúng ta gần như không có bí mật nào.”

Khi mở cửa, Isaac, người gác cổng, cười với chúng tôi và tránh sang bên.

“Đã đến lúc chúng ta có một cuộc viếng thăm chất lượng,” ông tuyên bố và cúi chào Isabella. “Tôi đoán nhé, Martín, rằng cậu muốn tự mình dẫn đường?”

“Nếu việc đó không làm phiền ông…”

Isaac chấp nhận và chìa tay cho tôi. Tôi bắt lấy.

“Chúc may mắn,” ông nói.

Người gác cổng lui vào bóng tối, để lại tôi một mình với Isabella. Cô thư ký cũ của tôi và là người quản lý mới của cửa hàng Sempere & Con trai nhìn tôi với vẻ pha lẫn giữa ngạc nhiên và e sợ.

“Chúng ta đang ở nơi nào thế này?” cô hỏi.

Tôi nắm tay cô và chầm chậm dẫn cô đi đoạn đường còn lại đến căn phòng lớn có lối vào.

“Chào mừng đến Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên, Isabella.”

Isabella ngẩng đầu nhìn mái vòm bằng kính và đắm chìm trong khung cảnh khó tin được tạo nên từ những chùm ánh sáng trắng xuyên qua tháp Babel của những đường hầm, những cây cầu dẫn vào lòng thánh đường của những cuốn sách.

“Nơi này là một bí mật. Một thánh địa. Mỗi quyển sách cô thấy đều mang một linh hồn. Linh hồn của người viết ra chúng và linh hồn những người đã đọc chúng, đã sống và mơ mộng cùng chúng. Mỗi khi một cuốn sách được chuyền tay, mỗi lần có ai đó đọc những trang viết trong cuốn sách ấy, linh hồn cuốn sách sẽ càng lớn lên và mạnh mẽ hơn. Ở đây, những cuốn sách không ai còn nhớ đến, những cuốn sách từng bị thất lạc, chúng sống mãi, chờ được đến tay một người đọc mới, một linh hồn mới…

Sau đó, tôi để Isabella đợi ở lối vào mê cung và đi một mình vào hệ thống đường hầm, mang theo bản thảo bị nguyền rủa mà tôi không có can đảm tiêu hủy. Tôi hy vọng những bước chân sẽ dẫn tôi đến nơi nó phải bị chôn vùi mãi mãi. Tôi đi qua hàng nghìn đường giao nhau rồi rốt cuộc nghĩ mình đã lạc. Sau đó, khi tin chắc đã đi mười nghìn lần trên cùng một đoạn đường, tôi đến lối vào căn phòng nhỏ nơi tôi từng thấy mình đối diện với hình phản chiếu của chính mình trong gương, nơi ánh mắt người đàn ông mặc đồ đen vẫn luôn hiện diện. Tôi thấy một khoảng trống giữa hai gáy sách bằng da màu đen, không nghĩ ngợi thêm, tôi lách tập hồ sơ của ông chủ vào. Đang sắp sửa rời đi thì tôi lại quay trở lại hàng sách. Tôi lấy cuốn sách bên cạnh khoảng rỗng nơi tôi đặt tập bản thảo và giở ra. Chỉ cần đọc hai câu là đủ để tôi lại thấy nụ cười hắc ám đó sau lưng. Tôi đặt lại cuốn sách về chỗ của nó rồi lấy hú họa một quyển khác và giở qua thật nhanh. Tôi lại lấy một quyển khác, rồi quyển khác, cứ như thế cho đến khi tôi kiểm tra được hàng tá sách xếp trên sàn, và thấy toàn bộ chúng chứa đựng cùng những hình ảnh tối tăm và câu chuyện lặp đi lặp lại như bước múa đôi trong dãy gương bất tận. Lux aeterna.

Khi ra khỏi mê cung, tôi thấy Isabella đang ngồi đợi tôi trên bậc thang, quyển sách cô chọn nằm trên tay. Tôi ngồi xuống bên cạnh, cô tựa đầu lên vai tôi.

“Cảm ơn chú đã đưa cháu đến đây.”

Nhưng tôi hiểu rằng mình sẽ không bao giờ quay lại nơi này, rằng tôi bị kết án phải mơ về nó và khắc tạc kỷ niệm về nó vào trí nhớ trong khi biết rằng mình đã từng có rất nhiều cơ hội để có thể đi hết những hành lang và lướt qua những bí mật của nó. Tôi nhắm mắt một lát và để hình ảnh đó in đậm mãi mãi vào tâm trí. Rồi, không đủ can đảm để nhìn nó một lần nữa, tôi nắm tay Isabella và đi về phía lối ra, để lại Nghĩa địa những cuốn sách bị lãng quên ở đằng sau mãi mãi.

Isabella đi cùng tôi đến cảng nơi con tàu sẽ đưa tôi đi xa khỏi thành phố này và tất cả những gì tôi từng biết đang đợi.

“Chú bảo viên thuyền trưởng tên là gì ấy nhỉ?” cô hỏi.

“Charon*.”

•

Trong thần thoại Hy Lạp, Charon là người chèo đò đưa người chết qua sông Acheron hoặc sông Styx (tùy theo từng phiên bản được kể) để đến âm phủ.

"Cháu không thấy điều đó buồn cười đâu.”

Tôi ôm cô lần cuối và lặng ngắm đôi mắt cô. Trên đường đi, chúng tôi đã thống nhất: sẽ không có tuyên bố trịnh trọng hay lời hứa nào phải giữ. Khi chuông nhà thờ Santa Maria del Mar báo hiệu nửa đêm, tôi bước lên boong tàu. Thuyền trưởng Olmo chào đón và đề nghị đưa tôi về cabin của mình. Tôi trả lời rằng tôi muốn ở lại trên boong hơn. Thủy thủ đoàn tháo dây buộc, và con tàu chầm chậm rời cảng. Tôi đứng phía đuôi tàu để nhìn thành phố dần xa trong đợt sóng ánh sáng. Isabella đứng đó, yên lặng, ánh mắt cô dõi theo ánh mắt tôi, cho đến khi cảng chìm vào bóng tối và ảo ảnh vĩ đại của Barcelona chìm trong làn nước đen. Từng cái một, ánh đèn thành phố tắt dần. Thời gian cho kỷ niệm bắt đầu.

ĐOẠN KẾT

1945

Mười lăm năm đằng đẵng đã trôi qua kể từ cái đêm tôi mãi mãi rời khỏi thành phố của những kẻ bị nguyền rủa. Suốt một thời gian rất dài, sự tồn tại của tôi được xây dựng từ những thiếu vắng, tôi không có tên hay nhân thân nào khác ngoài tên và nhân thân của một người lạ qua đường. Tôi có một trăm cái tên và từng đó nghề, nhưng không cái nào trong số chúng thuộc về tôi.

Tôi biến mất trong những thành phố rộng lớn và những thị trấn nhỏ đến nỗi không ai ở đó có quá khứ hay tương lai. Tôi không dừng lại tại đâu lâu hơn mức cần thiết. Tôi lại nhanh chóng tiếp tục chạy trốn, không báo trước, chỉ để lại vài quyển sách cũ và những bộ quần áo hàng thùng trong những căn phòng tồi tàn nơi thời gian không biết thương xót và kỷ niệm bốc cháy. Tôi không có ký ức nào khác ngoài sự thiếu chắc chắn. Năm tháng đã dạy tôi cách sống trong cơ thể một người xa lạ, kẻ không biết có phải hắn đã gây ra những tội ác mà hắn vẫn có thể ngửi thấy mùi của chúng trên tay, có phải hắn đã mất trí và bị kết án phải lang thang trong thế giới ngập lửa hắn đã mơ để đổi lấy một may mắn và lời hứa đánh lừa cái chết mà giờ hắn thấy là thứ êm dịu nhất trong tất cả các phần thưởng. Đã nhiều lần tôi tự hỏi có phải viên đạn thanh tra Victor Grandes bắn vào tim tôi đã xuyên qua tất cả các trang của quyển sách, và có phải tôi mới là người đã chết trong cái cabin treo lơ lửng giữa trời đó.

Trong những năm tháng lang thang, tôi thấy địa ngục trong các trang tôi viết cho ông chủ đã hiện ra trên đường mình đi. Nghìn lần tôi chạy trốn cái bóng của mình, cứ nhìn ra sau lưng, luôn hy vọng thấy nó ở góc phố, trên vỉa hè đối diện hay phía cuối giường trong những giờ dài dằng dặc trước khi bình minh lên. Tôi chưa từng cho phép ai quen biết tôi đủ lâu để hỏi vì sao tôi không bao giờ già đi, vì sao mặt tôi không có một nếp nhăn nào, tại sao hình ảnh phản chiếu của tôi luôn như cái đêm tôi để Isabella lại trên cảng Barcelona, không già hơn một phút nào.

Cũng đến lúc tôi nghĩ mình đã đi hết mọi nơi hẻo lánh nhất trái đất. Tôi quá mệt mỏi để sợ, để sống và để chết cho kỷ niệm, đến nỗi tôi dừng lại ở nơi mặt đất kết thúc và mở ra một đại dương, mà cũng giống như tôi, nó tái sinh vào mỗi sáng cũng giống ngày hôm trước, và bỏ mình ở đây.

Hôm nay là tròn một năm tôi đến đây, dùng lại tên và làm lại nghề của mình. Tôi mua căn nhà gỗ trên bờ biển này, chỉ là một nơi trú thân để chia sẻ cùng những cuốn sách người chủ cũ để lại và một cái máy chữ mà tôi thích tin là nó giống cái máy tôi từng dùng để viết ra hàng trăm trang sách mà tôi mãi mãi không biết có ai còn nhớ đến không. Từ cửa sổ, tôi thấy một con đê chắn sóng bằng gỗ tiến ra biển, và buộc ở đầu là chiếc thuyền đã tính vào giá nhà, thỉnh thoảng tôi dùng nó bơi đến bãi đá ngầm, nơi những con sóng vỡ tung, ở đó không nhìn thấy bờ biển.

Tôi đã không viết chút nào cho đến khi tới đây. Lần đầu tiên đưa tờ giấy vào máy và đặt tay lên bàn phím, tôi đã sợ sẽ không thể viết nổi một dòng. Tôi viết phần mở đầu của câu chuyện này trong đêm đầu tiên ở căn nhà gỗ trên bờ biển. Tôi viết đến rạng sáng, như vẫn làm trong những năm trước đây, mà vẫn không biết mình viết cho ai. Ban ngày, tôi đi bộ trên bờ biển hoặc ngồi ở con đê gỗ trước nhà - chiếc cầu giữa trời và biển -, để đọc đống báo cũ tìm thấy trong tủ. Những trang báo kể chuyện chiến tranh, về thế giới chìm trong biển lửa tôi đã mơ cho ông chủ.

Sau khi đọc tin chiến tranh ở Tây Ban Nha, rồi châu Âu và thế giới, tôi quyết định từ giờ mình không còn gì để mất và tất cả những gì tôi muốn là biết liệu Isabella có ổn không, và với chút may mắn, cô có còn nhớ tôi không. Hay chỉ đơn giản là tôi muốn biết cô còn sống không. Tôi viết bức thư này gửi đến hiệu sách Sempere & Con trai ngày xưa, phố Santa Ana ở Barcelona, phải mất hàng tuần hay hàng tháng nó mới đến nơi, nếu rốt cuộc nó cũng đến. Trên phong bì, tôi ký tên Ông Rochester, biết rằng nếu bức thư đến được tay Isabella, cô sẽ đoán được ai là người gửi, và nếu cô không muốn mở, cô có thể quên tôi mãi mãi.

Suốt nhiều tháng trời, tôi tiếp tục viết câu chuyện này. Tôi thấy lại khuôn mặt cha tôi, tôi lại đến tòa soạn báo Tiếng nói ngành công nghiệp, mơ sánh kịp Pedro Vidal vĩ đại. Tôi trở lại cuộc gặp đầu tiên với Cristina Sagnier và căn nhà có tòa tháp để chìm vào cơn điên rồ gặm nhấm Diego Marlasca. Tôi viết từ nửa đêm đến sáng không nghỉ, và lần đầu tiên tôi cảm thấy mình đang sống kể từ khi rời thành phố.

Bức thư đến vào một ngày tháng Sáu. Người đưa thư luồn phong bì dưới cửa lúc tôi đang ngủ. Nó gửi cho Ông Rochester, và ở ngoài chỉ ghi đơn giản Hiệu sách Sempere & Con trai, Barcelona. Trong nhiều phút, tôi ở trong nhà do dự không dám mở. Cuối cùng, tôi ra ngoài và ngồi bên bờ biển để đọc. Nó chứa một tờ giấy và một phong bì thứ hai nhỏ hơn. Chiếc phong bì thứ hai, vẫn còn mới, chỉ ghi tên tôi, David, bằng nét chữ mà tôi không thể quên dẫu bao năm trời tôi không nhìn thấy.

Trên tờ giấy, con trai Sempere kể với tôi rằng Isabella và anh, sau nhiều năm đính hôn trắc trở và dang dở, đã kết hôn vào ngày 18 tháng Một năm 1935 tại nhà thờ Santa Ana. Trái với mọi lời dự đoán, đám cưới được cử hành bởi vị linh mục chín mươi tuổi đọc bài lễ văn khi mai táng ông Sempere, người, bất chấp mọi âm mưu và nỗ lực của tòa giám mục, vẫn không muốn chết và vẫn tiếp tục làm theo ý mình. Một năm sau, Isabella sinh hạ một bé trai lấy tên là Daniel Sempere. Những năm tháng nội chiến kinh khủng đã mang đến đủ loại khó khăn, và sau cuộc xung đột ít lâu, trong khoảng thời gian hòa bình đen tối bị nguyền rủa sẽ trút chất độc của nó lên trái đất và bầu trời vĩnh viễn, Isabella mắc dịch tả và chết trong tay chồng cô, trong căn hộ họ sống chung trên hiệu sách. Cô được chôn ở Montjuic vào ngày sinh nhật tuổi lên bốn của Daniel, dưới cơn mưa kéo dài hai ngày hai đêm, và khi đứa bé hỏi bố có phải trời đang khóc, người bố chỉ im lặng thay cho câu trả lời.

Phong bì ghi tên tôi có một bức thư của Isabella viết vào những ngày cuối đời và bắt chồng mình thề sẽ gửi cho tôi nếu một ngày nào anh biết tôi ở đâu.

David yêu quý,

Cách đây nhiều năm thỉnh thoảng cháu đã định bắt đầu viết bức thư này cho chú, và cháu vẫn chưa thể viết xong. Một khoảng thời gian dài, và cả nhiều chuyện khủng khiếp lẫn tệ hại, đã trôi qua kể từ lần cuối chúng ta gặp nhau, tuy vậy không một ngày nào qua đi mà cháu không nhớ về chú và tự hỏi chú đang ở đâu, chú có tìm được bình yên không, chú có viết không, chú có trở thành ông già hay càu nhàu không, chú có yêu hay nhớ về bọn cháu, về hiệu sách nhỏ Sempere & Con trai và về cô thư ký kém cỏi nhất chú từng có không.

Cháu e là chú đã đi mà không dạy cháu viết và cháu không biết phải bắt đầu từ đâu để chuyển tải hết thành lời những gì muốn nói với chú. Cháu muốn chú biết rằng cháu đã rất hạnh phúc, rằng nhờ có chú mà cháu đã gặp người đàn ông cháu yêu và anh ấy cũng yêu cháu, và bọn cháu có một đứa con, Daniel, cháu luôn kể cho bé về chú và bé mang đến cho đời cháu một ý nghĩa mà có lẽ tất cả mọi cuốn sách trên thế giới đều không thể cho được, thậm chí không thể giải thích được chút nào.

Chuyện này không ai biết, cháu đã trở lại cảng nơi cháu nhìn chú ra đi mãi mãi rồi ngồi đó một mình, chờ đợi, như thể cháu tin chú sẽ quay trở lại. Nếu chú quay lại, chú sẽ thấy bất chấp những gì đã xảy ra, hiệu sách vẫn mở, khoảng đất có căn nhà có tòa tháp vẫn bỏ trống, tất cả những lời dối trá họ kể về chú đều đã bị quên lãng, và trên những con phố này, nhiều người có tâm hồn vấy máu đến nỗi họ thậm chí không dám nhớ đến, và khi nhớ, họ tự lừa dối chính mình vì không thể tự nhìn mình trong gương. Ở hiệu sách, bọn cháu vẫn bán sách của chú, nhưng phải bán bí mật, vì chúng bị tuyên bố là vô đạo đức và đất nước thì có ngày càng nhiều người muốn phá hủy và thiêu hủy chúng hơn là những người muốn đọc chúng. Bọn cháu đang sống trong khoảng thời gian khủng khiếp và cháu thường xuyên nghĩ rằng những ngày tới đây sẽ còn tệ hơn thế.

Chồng cháu và các bác sĩ nghĩ rằng họ lừa được cháu, nhưng cháu biết mình chỉ còn ít thời gian. Cháu biết mình sẽ sớm chết, và khi chú nhận được bức thư này, cháu đã không còn nữa. Vì vậy cháu muốn viết cho chú, để chú biết rằng cháu không sợ, rằng mối bận tâm duy nhất của cháu là cháu sẽ để lại người đàn ông tử tế đã mang đến cho cháu một cuộc sống hạnh phúc và con trai Daniel của cháu một mình trên đời, trên cái thế giới mà mỗi ngày qua đi cháu lại càng thấy nó giống như chú nói và không giống như cháu tin là nó có thể là.

Cháu muốn viết cho chú để chú biết, rằng bất chấp tất cả, cháu đã sống, và cháu biết ơn chú về khoảng thời gian cháu trải qua ở đây, rất hạnh phúc được quen biết chú và là bạn của chú. Cháu muốn viết cho chú vì cháu muốn chú nhớ về cháu, và một ngày, nếu chú có thể yêu tha thiết ai đó, như cháu yêu Daniel bé bỏng của cháu, chú sẽ nói với người đó về cháu, và nhờ lời nói của chú, chú sẽ khiến cháu được sống mãi.

Cháu yêu chú.

ISABELLA

Nhiều ngày sau khi nhận được bức thư, tôi biết mình không cô đơn trên bãi biển này. Tôi cảm thấy sự hiện diện của ông ta trong làn gió bình minh, nhưng tôi không muốn cũng không thể tiếp tục chạy trốn. Chuyện đó xảy ra vào một buổi chiều khi tôi ngồi viết trước cửa sổ và đợi mặt trời lặn sau đường chân trời. Tôi nghe tiếng bước chân trên những tấm ván gỗ tạo nên con đê và tôi thấy ông ta.

Ông chủ, mặc đồ trắng, đang bước đi chậm rãi trên con đê và nắm tay một bé gái bảy tám tuổi. Tôi ngay lập tức nhận ra hình ảnh đó, bức ảnh cũ Cristina từng giữ gìn cẩn thận suốt cuộc đời mà không biết nó từ đâu đến. Ông chủ đi đến cuối con đê rồi quỳ xuống gần đứa bé. Cả hai ngắm mặt trời hiện ra trên biển trong một cơn sóng vàng mênh mông sục sôi. Tôi ra khỏi nhà và tiến lên đê. Khi đến cuối con đê, ông chủ quay lại và mỉm cười với tôi. Trên mặt ông ta không có vẻ đe dọa lẫn thù hận, chỉ thảng hoặc một nỗi buồn man mác.

“Tôi tiếc nhớ cậu, bạn tôi ạ. Tôi tiếc nhớ những cuộc trò chuyện của chúng ta, kể cả những cuộc cãi vã nho nhỏ.”

“Ông đến để thanh toán với tôi à?”

Ông chủ mỉm cười và chầm chậm lắc đầu.

“Chúng ta đều mắc sai lầm, Martín. Tôi trước. Tôi đã đánh cắp của cậu điều quý giá nhất trên đời. Tôi không làm vậy để làm tổn thương cậu. Tôi làm vậy vì sợ. Sợ cô ấy sẽ chia tách cậu khỏi tôi, khỏi công việc của chúng ta. Tôi đã nhầm. Tôi phải mất thời gian mới nhận ra nó, nhưng nếu có thứ gì tôi không thiếu, thì đó chính là thời gian.”

Tôi nhìn ông ta chăm chú. Ông chủ, cũng giống như tôi, không hề già đi một ngày nào.

“Vậy thì vì sao ông tới đây?”

Ông chủ nhún vai.

“Tôi đến để từ biệt anh.”

Ánh mắt ông tập trung vào bé gái ông nắm tay đang chăm chăm nhìn tôi với vẻ tò mò.

"Cháu tên là gì?” tôi hỏi.

“Cô bé tên là Cristina,” ông chủ nói.

Cô bé gật đầu. Tôi thấy máu trong người đông lại. Những đường nét còn khác nhiều so với những gì tôi nhớ, nhưng ánh mắt thì nhận ra được giữa những ánh mắt khác.

“Cristina, chào bạn David của ông đi. Kể từ giờ, cháu sẽ sống với chú ấy.”

Tôi liếc nhanh ông chủ. Cô bé chìa tay cho tôi, như thể cô đã làm đi làm lại động tác này cả nghìn lần, rồi cô vừa cười vừa đỏ mặt. Tôi cúi xuống và ôm lấy cô.

“Cháu chào chú,” cô bé thì thầm.

“Rất tốt, Cristina, ông chủ khen. Và gì nữa nào?”

Cô bé nhanh chóng nhớ ra.

“Người ta bảo chú là người chuyên tạo ra những câu chuyện và truyện cổ tích.”

“Và những điều tốt nữa,” ông chủ nói thêm.

“Chú sẽ tạo ra một câu chuyện cho cháu chứ?”

Tôi ngập ngừng vài giây. Cô bé lo lắng nhìn lên ông chủ.

“Martín?” ông thì thầm.

“Tất nhiên rồi,” cuối cùng tôi đáp. “Chú sẽ viết cho cháu mọi câu chuyện cổ tích cháu muốn.”

Cô bé mỉm cười và lại gần rồi hôn lên má tôi.

“Sao cháu không ra bờ biển trong lúc đợi ông chào bạn nhỉ, Cristina?” ông chủ hỏi.

Cristina chầm chậm rời đi, mỗi bước chân lại quay lại mỉm cười. Đứng cạnh tôi, ông chủ thì thầm lời nguyền vĩnh cửu một cách dịu dàng:

“Tôi quyết định trả lại cho cậu điều cậu yêu quý nhất mà tôi đã lấy cắp của cậu. Tôi quyết định rằng, một lần này thôi, cậu sẽ từ từ thay vị trí tôi để trải nghiệm những gì tôi cảm thấy, cậu sẽ không già đi một ngày nào và cậu sẽ thấy Cristina lớn dần, cậu sẽ lại yêu cô ấy, cậu sẽ thấy cô ấy già đi bên mình, và một ngày, chết trong tay mình. Đó là món quà và sự trả thù của tôi.”

Tôi nhắm mắt, toàn bộ con người tôi phản đối.

“Không thể nào. Cô ấy sẽ không bao giờ như trước.”

“Điều đó phụ thuộc vào anh, Martín. Tôi để cho anh một trang trắng. Câu chuyện này không thuộc về tôi nữa.”

Tôi nghe tiếng bước chân ông ta đi xa, và khi mở mắt ra, ông chủ không còn đó nữa. Cristina, ở dưới chân con đê, đang nhìn tôi chăm chú. Tôi mỉm cười, cô bé chầm chậm tiến về phía tôi, do dự.

“Ông ấy đâu rồi?” cô bé hỏi.

"Ông ấy đi rồi.”

" Mãi mãi à?”

“Mãi mãi.”

Cristina mỉm cười và ngồi xuống cạnh tôi.

“Cháu đã mơ chúng ta là bạn,” cô bé nói.

Tôi xác nhận.

“Chúng ta là bạn. Chúng ta từng luôn như vậy.”

Cô bé cười và nắm tay tôi. Tôi chỉ cho cô, trước mắt chúng tôi, mặt trời đang chìm xuống biển, và Cristina nhìn tôi với đôi mắt đẫm nước.

“Có phải, một ngày nào đó, cháu sẽ nhớ điều này không?”

“Phải, một ngày nào đó.”

Rồi tôi biết mình sẽ dành từng phút sống chung để làm nàng hạnh phúc, để sửa chữa những điều tồi tệ tôi từng bắt nàng chịu đựng và hoàn trả lại những gì tôi chưa từng biết cách cho nàng. Những trang này sẽ là ký ức của chúng tôi cho đến khi hơi thở cuối cùng của nàng tắt lịm trong tay tôi và tôi đi cùng nàng đến vùng biển xa, nơi dòng chảy vỡ tung, để tan vào đó mãi mãi cùng nàng và sau cùng cũng có thể chạy trốn đến một nơi bầu trời hay địa ngục đều không bao giờ có thể tìm ra được chúng tôi.