Fredrik Backman
Hoàng Anh dịch
—★—

Những Kẻ
Âu Lo

• Anxious People •

NXB Trẻ

Cuốn sách này dành tặng những giọng nói trong đầu tôi, những người bạn khác thường nhất của tôi.

Và vợ tôi, người sống cùng chúng tôi.

1

Một vụ cướp ngân hàng. Một vụ bắt giữ con tin. Một cầu thang bộ đầy cảnh sát chuẩn bị ập vào một căn hộ. Đi đến nước ấy dễ lắm, dễ hơn bạn tưởng nhiều. Chỉ cần một ý tưởng cực kỳ, cực kỳ tệ hại.

Đây là một câu chuyện về nhiều thứ, nhưng chủ yếu là những kẻ ngu ngốc. Cần phải nói ngay rằng bảo người khác ngu ngốc rất dễ, nhưng chỉ khi bạn đã quên mất làm người là một việc khó đến mức ngớ ngẩn như thế nào. Nhất là khi bạn có những người cần bạn sống một cách tương đối tử tế với họ.

Bởi vì thời bây giờ bạn phải đối phó với một số lượng đáng kể các thứ. Bạn phải có một công việc, một nơi nào đó để ở, một gia đình, bạn phải đóng thuế, có đồ lót sạch sẽ, nhớ mật khẩu truy cập cái mạng Wi-Fi chết tiệt của mình. Một số người trong chúng ta không bao giờ giữ được sự lộn xộn này trong tầm kiểm soát, và cuộc đời của chúng ta cứ thế tiếp diễn, trái đất cứ quay giữa không gian ở vận tốc hai triệu cây số trên giờ, trong khi chúng ta nhảy lưng tưng trên bề mặt của nó như những chiếc tất thất lạc. Trái tim của chúng ta giống như bánh xà phòng ướt: hễ chúng ta lơi lỏng là nó lập tức vuột ra, phải lòng ai đó và tan vỡ, tất cả diễn ra trong nháy mắt. Chúng ta không kiểm soát được. Thế nên chúng ta học cách giả vờ, mọi lúc, tại nơi làm việc, trong gia đình, với con cái và mọi thứ khác. Chúng ta giả vờ rằng mình vẫn bình thường, có học thức, rằng mình hiểu thế nào là “mức độ khấu hao” và “tỉ lệ lạm phát”. Rằng mình sành sỏi chuyện tình dục. Thật ra, chúng ta biết về tình dục chỉ ở mức độ ngang với những sợi cáp USB, và lần nào cũng chật vật để cắm mấy cái của nợ bé xíu ấy vào lỗ. (Chiều này không vào, chiều này cũng sai, chiều này nhầm, à đây rồi! VÀO ĐƯỢC RỒI!) Chúng ta giả vờ là phụ huynh tốt, nhưng tất cả những gì chúng ta làm là cung cấp cho bọn trẻ thức ăn, quần áo, và quát tháo mỗi khi chúng nhặt kẹo cao su dưới đất lên cho vào miệng. Chúng ta từng nuôi cá nhiệt đới nhưng cá chết sạch, mà hiểu biết của chúng ta về bọn trẻ cũng có hơn gì về lũ cá nhiệt đới đâu, thế nên sáng nào chúng ta cũng sợ vãi linh hồn vì bốn chữ trách nhiệm con cái. Chúng ta không có kế hoạch, chỉ biết gắng gượng sống cho qua một ngày, bởi vì mai sẽ lại có một ngày mới.

Đôi khi ta cảm thấy đau đớn, đau thật sự, vì cơ thể này dường như không thuộc về mình. Đôi khi ta lại thấy kinh hãi vì chỗ hóa đơn cần thanh toán cứ dày lên và chúng ta cần phải trưởng thành nhưng không biết phải làm thế nào, bởi vì rất dễ, dễ kinh khủng khiếp, để trưởng thành thất bại.

Bởi vì tất cả chúng ta đều yêu thương một ai đó, và bất kỳ người nào yêu thương một ai đó đều có những đêm tuyệt vọng nằm thao thức, cố gắng tìm hiểu xem mình lấy đâu ra sức lực để tiếp tục làm người. Đôi khi nó khiến chúng ta làm những điều về sau tự thấy nực cười, nhưng lại cho cảm giác như là lối thoát duy nhất tại thời điểm ấy.

Một ý tưởng cực kỳ, cực kỳ tệ hại. Chỉ cần có thế thôi.

Chẳng hạn như một buổi sáng nọ, một cư dân ba mươi chín tuổi của một thị trấn không lấy gì làm rộng lớn cũng chẳng có gì đặc biệt rời nhà với một khẩu súng trong tay, và đó là một ý tưởng thật sự ngu ngốc. Bởi vì đây là câu chuyện về một vụ bắt con tin ngoài chủ đích. Nói sao nhỉ, theo chủ đích thì nó sẽ là một câu chuyện, nhưng không phải là một câu chuyện về vụ bắt con tin. Lẽ ra nó phải về một vụ cướp ngân hàng. Nhưng mọi thứ hơi bị xáo trộn, bởi vì đôi khi chuyện đó vẫn xảy ra với các vụ cướp ngân hàng. Thế nên tên cướp ngân hàng ba mươi chín tuổi bỏ chạy, nhưng không có kế hoạch đào thoát nào trong tay, và có vụ kế hoạch đào thoát này nó cũng giống như điều mà mẹ của tên cướp đã nói nhiều năm về trước, khi con mình bỏ quên những viên đá và mấy lát chanh trong bếp để rồi phải chạy trở lại: “Nếu cái đầu con không xứng với công việc, thì tốt hơn đôi chân con nên xứng.” (Cũng cần phải mở ngoặc rằng khi qua đời, trong cơ thể bà mẹ của tên cướp nhiều gin tonic đến nỗi người ta không dám đưa bà đi hỏa táng vì sợ nguy cơ cháy nổ, nhưng điều đó không có nghĩa là bà không có những lời khuyên chí lý). Thế nên sau vụ cướp ngân hàng bất thành, cảnh sát xuất hiện, tất nhiên rồi, và tên cướp hoảng sợ bỏ chạy sang bên kia đường, lao bừa qua cánh cửa đầu tiên. Cũng hơi ác khi gọi tên cướp là ngu xuẩn chỉ vì chuyện ấy, nhưng chắc chắn đó không phải hành động của một thiên tài. Bởi vì cánh cửa đó dẫn vào một cái cầu thang và không có cửa sau, đồng nghĩa với việc tên cướp chỉ có một lựa chọn duy nhất: chạy lên trên.

Cần phải mở ngoặc rằng tên cướp ngân hàng này có sức lực ở mức trung bình so với người ba mươi chín tuổi. Không phải một thị dân đối phó với khủng hoảng tuổi trung niên bằng cách tậu những chiếc quần đạp xe và mũ bơi đắt một cách nực cười chỉ vì trong đầu họ có một cái hố đen thèm khát những tấm hình Instagram chuẩn chỉnh, mà là một kẻ ba mươi chín tuổi có mức tiêu thụ phô mai và tinh bột hằng ngày xếp vào loại đáng báo động. Thế nên khi tên cướp ngân hàng tới được tầng trên cùng thì tất cả các lỗ tuyến trên cơ thể đã đồng loạt mở rộng hết cỡ, và tiếng hít thở phát ra khiến bạn liên tưởng đến thể loại hội kín luôn yêu cầu bạn đọc mật hiệu qua lỗ cửa trước khi cho vào. Đến nước này thì cơ hội thoát khỏi cảnh sát cũng coi như bằng không.

Nhưng may mắn thay, tên cướp đã quay người và trông thấy cánh cửa dẫn vào một căn hộ đang mở, bởi vì căn hộ ấy tình cờ đang được rao bán và có một số người đến xem xét. Tên cướp ngân hàng bèn đi vào căn hộ trên những bước chân loạng choạng, miệng thở hổn hển, người đầm đìa mồ hôi, súng giơ cao trong không khí, và câu chuyện này đã trở thành một vụ bắt giữ con tin như thế.

Và rồi mọi thứ diễn ra như thường lệ: cảnh sát bao vây tòa nhà, phóng viên xuất hiện, tin tức được đưa lên thời sự. Mọi chuyện tiếp tục trong vài giờ, cho đến khi tên cướp đầu hàng. Không còn con đường nào khác. Tất cả tám con tin bao gồm bảy khách xem nhà và một người môi giới được thả ra. Vài phút sau, cảnh sát ập vào căn hộ. Nhưng khi ấy đã chẳng còn ai bên trong.

Không ai biết tên cướp ngân hàng đã đi đâu.

Đó là tất cả những gì bạn cần biết tại thời điểm này.

Giờ thì câu chuyện bắt đầu được rồi.

2

Mười năm trước, một người đàn ông đứng trên một cây cầu. Câu chuyện này không phải là về người đàn ông đó, thế nên bạn không cần phải bận tâm về ông ta bây giờ. Ừ thì, dĩ nhiên bạn sẽ không thể không nghĩ tới ông ta, cũng giống như khi người ta nói: “Đừng có nghĩ tới bánh quy” thì bạn sẽ nghĩ ngay đến nó.

Đừng có nghĩ tới bánh quy!

Tất cả những gì bạn cần biết là một người đàn ông từng đứng trên một cây cầu mười năm về trước. Trên thành cầu, cao tít so với mặt nước, nơi kết thúc cuộc đời của ông ta. Giờ đừng nghĩ về chuyện đó nữa. Hãy nghĩ tới thứ gì tốt đẹp hơn.

Hãy nghĩ tới những chiếc bánh quy.

3

Hôm đó là ngày áp cuối của năm tại một thị trấn không lấy gì làm rộng lớn. Một sĩ quan cảnh sát và một nhân viên môi giới bất động sản ngồi trong phòng thẩm vấn tại đồn cảnh sát. Anh cảnh sát trông như chỉ vừa tròn hai mươi nhưng có lẽ già hơn thế, còn người nhân viên môi giới trông như ngoài bốn mươi dù có thể trẻ hơn thế. Bộ đồng phục của tay cảnh sát quá chật, còn chiếc áo khoác của chị nhân viên lại hơi rộng. Trông chị ta như đang ở tận đẩu tận đâu, và sau mười lăm phút đối thoại, anh cảnh sát trông như đang ước gì chị ta biến đi cho khuất mắt. Khi chị ta nở nụ cười căng thẳng và mở miệng để nói, anh cảnh sát bỗng thở phì phò theo cách khiến người ta không rõ anh đang bất mãn hay chỉ đang cố làm thông mũi.

“Chỉ cần trả lời câu hỏi thôi.” Anh cảnh sát van nài.

Chị cò nhà nhanh chóng gật đầu: “Vì sao?”

“Tôi đã nói rồi, chỉ trả lời câu hỏi!” Anh cảnh sát lặp lại, với vẻ mặt thường gặp nơi những người đàn ông trưởng thành từng bị vỡ mộng về cuộc đời hồi bé và không thể nào quên được cảm giác đó.

“Cậu hỏi tôi công ty của tôi tên là gì cơ mà!” Chị cò nhà nhấn mạnh, ngón tay gõ nhịp trên mặt bàn theo cách khiến anh cảnh sát chỉ muốn ném cái gì có góc cạnh sắc bén vào chị ta.

“Không, tôi không hỏi câu đó, tôi chỉ hỏi về kẻ đột nhập đã bắt chị làm con tin cùng với...”

“Tên của nó là VÌ SAO! Cậu hiểu không? Bởi vì khi cần mua một căn hộ, cậu sẽ muốn mua nó từ một tư vấn viên xuất chúng, phải không nào? Thế nên khi trả lời điện thoại, tôi sẽ nói: Alo, ngôi sao tư vấn của Địa ốc Vì Sao xin nghe!”

Rõ ràng là chị cò nhà vừa mới trải qua một cơn sang chấn, bị dí súng vào người và bắt làm con tin, thế nên chị có nói nhảm một chút cũng là điều dễ hiểu. Anh cảnh sát cố gắng giữ kiên nhẫn. Anh ấn mạnh ngón cái vào chân mày, như thể hi vọng chúng là hai cái nút bấm mà nếu ấn giữ đồng thời cả hai trong mười giây, anh sẽ có thể đưa cuộc đời mình trở về trạng thái ban đầu.

“Vâng... Nhưng bây giờ tôi cần phải hỏi chị vài câu về căn hộ và kẻ đột nhập.” Anh cảnh sát rên rỉ.

Hôm nay cũng là một ngày khó khăn với cả anh nữa. Đồn cảnh sát bé tẹo, nguồn lực cũng hạn chế nhưng vấn đề không nằm ở năng lực của họ. Anh đã cố gắng giải thích điều đó với một ông sếp tổng to bự nào đấy ngay sau vụ bắt con tin, nhưng đương nhiên chỉ hoài công. Người ta sẽ cử một đội điều tra đặc biệt từ Stockholm đến để phụ trách toàn bộ vụ việc. Ông sếp không nhấn vào mấy chữ “đội điều tra”, mà nhấn vào “Stockholm”, như thể việc đến từ thủ đô bản thân nó đã là một thứ siêu năng lực. Bệnh hoạn thì đúng hơn, anh cảnh sát đã nghĩ như thế. Hai ngón cái của anh vẫn đang ấn vào lông mày, đây là cơ hội cuối cùng để chứng tỏ với các sếp rằng anh có thể tự mình giải quyết vụ việc, nhưng xoay xở thế quái nào bây giờ nếu bạn chỉ có những nhân chứng như con mụ này?

“Ô kê con dê!” Chị nhân viên môi giới bất động sản nói liến thoắng.

Anh cảnh sát nhìn xuống những ghi chép của mình.

“Hôm nay có phải là một ngày không thích hợp để đi xem nhà không? Khi chỉ còn một ngày nữa là đến giao thừa?”

Chị cò nhà lắc đầu, nhăn mặt. “Với Địa ốc Vì Sao thì không có ngày nào là không thích hợp cả!”

Anh cảnh sát hít một hơi thật sâu, rồi thêm vài hơi nữa.

“Rồi. Tiếp nhé: khi trông thấy kẻ đột nhập, phản ứng đầu tiên của ch..”

“Không phải cậu vừa nói là muốn hỏi về căn hộ trước hay sao? Cậu đã nói “căn hộ và kẻ đột nhập” nên tôi tưởng căn hộ sẽ là thứ đầu tiên...”

“Ô kê!” Anh cảnh sát gằn giọng.

“Ô kê!” Chị môi giới bất động sản đáp.

“Nào thì căn hộ: Chị có quen với cách bố trí của nó không?”

“Dĩ nhiên, tôi là nhân viên môi giới địa ốc!” Chị ta đáp, nhưng cũng kịp ngăn mình không bổ sung thêm hai chữ “VÌ SAO” vào cuối câu trả lời, vì thấy anh cảnh sát có vẻ như sắp nổ súng đến nơi.

“Chị miêu tả nó được không?”

Chị ta tươi tỉnh hẳn lên.

“Nó là một căn hộ trong mơ! Một cơ hội độc nhất vô nhị để tậu được một căn hộ biệt lập trong một khu vực yên tĩnh, dễ dàng tiếp cận trái tim rộn ràng của thị trấn. Thiết kế mở! Cửa sổ lớn đón nắng trời...”

Anh cảnh sát ngắt lời chị ta.

“Ý tôi là nó có phòng cất đồ, kho bí mật hay gì đó không?”

“Cậu không thích thiết kế mở? Cậu thích tường kín? Tường kín không thành vấn đề!” Nhân viên bất động sản nói với giọng khích lệ, nhưng không phải không có ngụ ý rằng theo kinh nghiệm của chị, kẻ thích tường kín cũng là kiểu người ưa thích sự ngăn cách.

“Chẳng hạn như, có cái tủ quần áo nào mà không...”

“Tôi có nói với cậu về nắng trời chưa nhỉ?”

“Rồi.”

“Có nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh ánh sáng ban ngày làm cho tâm trạng chúng ta phấn chấn lên đấy. Cậu có biết điều đó không?”

Anh cảnh sát nom như không muốn bị ép buộc suy nghĩ về chuyện đó. Một số người cứ muốn tự định đoạt mức độ hạnh phúc của mình.

“Chúng ta có thể bám sát chủ đề được không?”

“Ô kê con dê!”

“Trong căn hộ có chỗ nào không được thể hiện trên bản vẽ hay không?”

“Nó cũng là một nơi rất tuyệt cho trẻ con.”

“Chuyện đó thì liên quan gì?”

“Tôi chỉ muốn nói cho cậu biết thôi mà. Địa điểm đó rất tuyệt cho bọn trẻ. Ừ thì... không tính vụ bắt giữ con tin hôm nay thì đó là một khu vực rất tốt cho bọn trẻ! Và dĩ nhiên cậu thừa biết bọn trẻ con rất thích những chiếc xe cảnh sát!”

Chị nhân viên môi giới bất động sản quay quay cánh tay trong không khí và bắt chước tiếng còi hụ của xe cảnh sát.

“Tôi thấy nó giống với tiếng xe bán kem hơn.” Anh cảnh sát bình phẩm.

“Nhưng cậu hiểu ý tôi mà.” Chị ta chưa chịu thôi.

“Tôi lại sắp yêu cầu chị trả lời vào đề đấy.”

“Xin lỗi cậu. Câu hỏi là gì nhỉ?”

“Diện tích chính xác của căn hộ là bao nhiêu?”

Nhân viên môi giới nở nụ cười kinh ngạc.

“Chẳng phải cậu muốn hỏi về kẻ đột nhập hay sao? Tôi tưởng chúng ta sẽ nói về tên cướp?”

Anh cảnh sát nghiến răng mạnh đến nỗi nom anh như đang cố hít thở bằng mười đầu ngón chân.

“Vâng. Được thôi. Hãy kể cho tôi nghe về kẻ đột nhập. Phản ứng đầu tiên của chị khi hắn...”

Chị cò nhà vội vàng cắt ngang:

“Tên cướp ngân hàng ấy à? Vâng, tên cướp ấy lao thẳng vào căn hộ ngay trong khi buổi xem nhà đang diễn ra, và chĩa súng vào tất cả chúng tôi! Cậu có biết vì sao không?”

“Không.”

“Bởi vì nó có thiết kế mở! Nếu không thì tên cướp sẽ chẳng bao giờ có thể chĩa súng vào tất cả chúng tôi cùng một lúc!”

Anh cảnh sát day ấn hàng lông mày.

“Thôi thế này đi: Trong căn hộ có chỗ ẩn náu nào kín đáo hay không?”

Chị cò nhà chớp mắt một cách chậm rãi, như thể mới vừa học được cách làm điều đó.

“Chỗ ẩn náu?”

Anh cảnh sát ngả người ra sau và ngước mắt nhìn lên trần nhà. Mẹ anh luôn nói rằng cảnh sát chỉ là những thằng bé không buồn đi tìm một giấc mơ mới. Mọi đứa con trai đều từng được hỏi rằng “Cháu muốn làm gì khi lớn lên?” và ở một thời điểm nào đó trong đời hầu hết chúng đều đáp “Cảnh sát ạ!”. Nhưng rồi phần lớn chúng bước ra khỏi giấc mơ ấy và nghĩ đến một cái gì đó tốt đẹp hơn. Trong một thoáng anh thầm ước giá như mình làm được điều đó, bởi nếu thế thì cuộc sống của anh có lẽ sẽ bớt phức tạp hơn, cả mối quan hệ với gia đình anh cũng thế. Cũng cần phải nói ngay rằng mẹ của anh cảnh sát luôn tự hào về anh, bà không phải là người thể hiện sự không bằng lòng với lựa chọn nghề nghiệp của con trai mình. Bà là một nhà tu hành, một công việc có mục đích rộng hơn chuyện kiếm sống, nên bà rất hiểu. Chính bố anh mới là người không bao giờ muốn thấy con mình trong bộ cảnh phục. Sự không bằng lòng ấy có lẽ vẫn còn đè nặng anh cảnh sát trẻ tuổi, bởi vì trông anh vô cùng mệt mỏi khi hướng mắt vào chị cò nhà một lần nữa.

“Phải, đó là thứ mà tôi đang cố giải thích với chị: chúng tôi tin rằng kẻ đột nhập vẫn còn đang ở bên trong căn hộ.”

4

Sự thực là sau khi tên cướp đầu hàng, tất cả các con tin gồm người nhân viên môi giới bất động sản và các khách mua nhà tiềm năng đều được thả cùng lúc. Một sĩ quan cảnh sát đứng gác tại cầu thang ngay phía ngoài căn hộ khi họ xuất hiện. Sau khi đã ra ngoài, họ đóng cửa căn hộ, khóa lại, rồi điềm tĩnh bước xuống cầu thang, ra phố, leo lên những chiếc xe cảnh sát đợi sẵn, và được đưa đi. Viên cảnh sát trên cầu thang chờ cho đến khi các đồng nghiệp lên đến nơi. Một chuyên gia đàm phán gọi điện cho tên cướp ngân hàng. Không lâu sau đó, cảnh sát ập vào bên trong căn hộ, chỉ để phát hiện ra nó không một bóng người. Cửa dẫn ra ban công bị khóa, tất cả cửa sổ đều đóng, và căn hộ không có lối ra nào khác.

Bạn không cần phải là người Stockholm để hiểu ra một cách tương đối nhanh chóng rằng một trong các con tin hẳn đã giúp tên cướp thoát thân. Trừ phi tên cướp chưa thoát ra ngoài.

5

Được rồi. Người đàn ông đứng trên cầu. Bây giờ hãy nghĩ tới chuyện đó.

Ông ta đã viết một lá thư và gửi đi, ông ta đã đưa con đến trường, trước khi trèo lên lan can cầu và đứng đó nhìn xuống dưới. Mười năm sau, một tên cướp ngân hàng trên đường tẩu thoát đã giam giữ tám con tin đang trong chuyến tham quan một căn hộ. Nếu bạn đứng trên chiếc cầu ấy, bạn sẽ nhìn tới được ban công của căn hộ.

Hiển nhiên những chuyện này hoàn toàn không liên quan gì với bạn. Ừ thì, có lẽ chỉ một chút xíu thôi. Bởi vì cứ coi như bạn là một người bình thường tử tế đi, bạn sẽ làm gì nếu trông thấy có người đứng trên lan can của chiếc cầu ấy? Vào một thời điểm như vậy thì không có chuyện sai đúng gì nữa, phải không nào? Bạn sẽ chỉ làm mọi cách để ngăn người đàn ông kia nhảy xuống. Bạn thậm chí không biết ông ta, nhưng nó thuộc về bản năng rồi, cái suy nghĩ rằng chúng ta không thể để một con người xa lạ tự kết liễu mình ấy.

Thế nên bạn sẽ tìm cách trò chuyện với người đàn ông để có được lòng tin của ông ta, và thuyết phục ông ta từ bỏ ý định. Bởi vì có lẽ bạn cũng từng bị trầm cảm, từng có những ngày đen tối khi bạn bị đau khủng khiếp ở những chỗ không thấy được trên phim X-quang và không tìm được từ ngữ để diễn tả nó với những người yêu thương mình. Trong thâm tâm, trong những ký ức mà chúng ta muốn chôn vùi ngay cả với chính mình, đa số chúng ta hiểu sự khác biệt giữa mình và người đàn ông trên chiếc cầu kia nhỏ hơn tưởng tượng. Hầu hết người trưởng thành đều từng có một số thời điểm vô cùng tệ hại, và ngay cả những người rất hạnh phúc cũng không thể vui vẻ mãi được. Thế nên bạn sẽ cố gắng cứu người đàn ông trên cầu. Bởi vì bạn có thể vô ý tự giết mình, nhưng để nhảy khỏi một cây cầu thì bạn phải quyết định. Bạn phải trèo lên, rồi bước tới trước một bước.

Bạn là một người tử tế. Bạn sẽ không khoanh tay đứng nhìn.

6

Anh cảnh sát sờ trán bằng mấy đầu ngón tay. Anh có một cục u to bằng nắm tay em bé ở đó.

“Cậu bị sao vậy?” Chị cò nhà thắc mắc với mẻ mặt nom như sắp sửa hỏi “VÌ SAO” một lần nữa.

“Tôi bị đập đầu.” Anh làu bàu, rồi nhìn xuống quyển sổ và nói tiếp. “Tên cướp có tỏ ra thành thạo trong việc sử dụng vũ khí không?”

Chị cò nhà mỉm cười ngạc nhiên.

“Ý cậu là... khẩu súng á?”

“Phải. Hắn có tỏ ra căng thẳng, hay là trông hắn giống như đã từng sử dụng súng nhiều lần trước đó?”

Anh cảnh sát thầm mong câu hỏi của mình sẽ cho thấy liệu người môi giới bất động sản có nghĩ rằng tên cướp từng ở trong quân ngũ hay không, đại loại thế. Nhưng chị ta đã trả lời một cách hớn hở:

“À, không. Ý tôi là, khẩu súng đó không phải đồ thật!”

Anh cảnh sát nheo mắt nhìn chị cò nhà, cố gắng hiểu xem chị ta đang đùa hay ngây thơ thật.

“Điều gì đã khiến chị nghĩ như vậy?”

“Nó rõ ràng là một món đồ chơi mà! Tôi nghĩ mọi người đều nhận ra điều đó!”

Anh cảnh sát nhìn người môi giới bất động sản hồi lâu. Chị ta không đùa. Trong mắt anh hiện lên một chút đồng cảm.

“Thế chị không hề... hoảng sợ hay sao?”

Chị ta lắc đầu.

“Không, không hề. Tôi nhận ra chúng tôi không hề bị nguy hiểm, cậu biết đấy. Dù sao thì tên cướp đó không thể làm hại ai cả!”

Anh cảnh sát nhìn cuốn sổ của mình. Anh nhận ra mình chưa hiểu.

“Chị có muốn uống gì đó không?”

“Không, cảm ơn anh. Anh đã hỏi tôi câu đó rồi.”

Dẫu vậy anh cảnh sát vẫn đi lấy cho chị ta một cốc nước.

7

Thật ra không một ai trong số những người bị bắt làm con tin biết được điều gì đã xảy ra sau khi họ được thả và trước khi cảnh sát ập vào căn hộ. Họ bước lên những chiếc xe hơi chờ sẵn trên phố và được đưa về đồn trong khi các cảnh sát tập hợp ở cầu thang tòa nhà. Sau đó thì chuyên gia đàm phán (người được sếp lớn vời từ Stockholm đến, vì người trên ấy hình như nghĩ rằng chỉ họ mới đủ khả năng nói chuyện qua điện thoại) gọi điện cho tên cướp với hi vọng đạt được một kết thúc êm thấm. Nhưng tên cướp không nghe máy. Chỉ có một phát súng vang lên. Lúc cảnh sát phá cửa căn hộ thì đã quá muộn. Khi bước vào phòng khách, họ thấy đầy máu dưới chân mình.

8

Trong phòng nhân viên, anh cảnh sát trẻ tuổi bắt gặp một đồng nghiệp lớn tuổi. Anh đi lấy nước, còn người đồng nghiệp của anh thì đang uống cà phê. Mối quan hệ của họ khá phức tạp, một chuyện thường gặp giữa những cảnh sát thuộc các thế hệ khác nhau. Vào cuối sự nghiệp của mình, bạn cố gắng tìm kiếm một ý nghĩa cho công việc, còn vào lúc khởi đầu bạn tìm một mục đích.

“Chào buổi sáng!” Ông cảnh sát già lên tiếng.

“Chào.” Anh cảnh sát trẻ tuổi đáp xẵng.

“Bố định mời con uống cà phê, nhưng hình như con vẫn chưa thích uống cà phê?” Ông cảnh sát già nói với giọng như thể đó là một hạn chế.

“Vâng ạ.” Anh cảnh sát trẻ đáp với giọng như thể đang từ chối một miếng thịt người sống sượng.

Hai người có rất ít điểm chung trong chuyện ăn uống, cũng như bất cứ chuyện gì khác, đây là một lý do khiến họ luôn mâu thuẫn mỗi khi bị kẹt trong cùng một chiếc xe cảnh sát vào giờ ăn trưa. Món ăn yêu thích của ông cảnh sát già là bánh mì kẹp xúc xích kèm khoai tây nghiền ăn liền bán ở cây xăng, và mỗi khi nhân viên quán cố dẹp cái đĩa ăn của ông ta vào buổi buffet ngày thứ Sáu, ông luôn giật nó lại, dữ tợn thốt lên: “Xong gì mà xong? Đây là bữa buffet mà! Khi nào tôi nằm phè dưới gầm bàn mới là xong, biết chưa!” Còn món ăn ưa thích của anh cảnh sát trẻ, nếu bạn hỏi anh, là “cái thứ làm từ bột, rong tảo và cá sống, thằng bé nghĩ mình là một con cua khổ hạnh chết tiệt chắc”. Một người thích cà phê, người kia thích trà. Một người xem đồng hồ trong khi làm việc để biết bao giờ đến bữa trưa, người kia xem đồng hồ trong bữa trưa để biết khi nào quay lại làm việc. Ông già cho rằng điều quan trọng nhất đối với một cảnh sát là làm chuyện đúng đắn, còn anh trẻ lại nghĩ điều quan trọng hơn là làm mọi chuyện một cách đúng đắn.

“Có chắc không? Con có thể uống một ly Frappuccino hay gì gì ấy. Bố từng mua một loại có sữa đậu nành, không phải vì bố muốn biết họ ép cái quái quỷ gì để thu được nó đâu đấy!” Ông cảnh sát già cười khùng khục những lo lắng liếc mắt về phía người đồng nghiệp trẻ tuổi.

“Hừm.” Anh cảnh sát trẻ lầm bầm, chẳng buồn lắng nghe.

“Mọi chuyện vẫn ổn với cuộc thẩm vấn mụ cò nhà đó chứ hả?” Ông già hỏi giọng điệu bông lơn để che giấu việc ông đang tìm hiểu một cách nghiêm túc.

“Ổn ạ!” Anh cảnh sát trẻ tuyên bố, cảm thấy càng lúc càng khó che giấu sự bực bội của mình và tìm cách đi ra cửa.

“Thế còn con, vẫn ổn chứ?” Ông già gặng hỏi.

“Vâng, vâng, mọi chuyện vẫn ổn.” Anh cảnh sát rên lên.

“Bố chỉ muốn nói là sau những việc đã xảy ra, nếu con cần...”

“Con ổn.”

“Có chắc không?”

“Chắc.”

“Làm thế nào...?” Ông già hỏi, hất cằm về phía cục u trên trán anh cảnh sát trẻ tuổi.

“Không có gì. Giờ con phải đi.”

“Được thôi. Thế con có muốn bố hỗ trợ thẩm vấn nhân viên môi giới không?” Ông già hỏi tiếp, cố gắng mỉm cười thay vì chỉ nhìn chằm chằm một cách lo lắng vào đôi giày của anh cảnh sát trẻ.

“Con tự làm được.”

“Bố rất sẵn lòng giúp đỡ.”

“Không, cảm ơn bố!”

“Có chắc không?” Ông già hỏi lại, nhưng chỉ nhận được một sự im lặng tuyệt đối thay cho câu trả lời.

Khi anh cảnh sát trẻ đi rồi, ông già ngồi lại một mình trong phòng nhân viên, uống nốt ly cà phê. Người già hiếm khi biết phải nói gì với người trẻ để họ hiểu rằng mình quan tâm. Tìm lời để nói thật khó khi mà tất cả những gì bạn thực sự muốn nói là: “Bố có thể thấy con đang bị đau.”.

Trên sàn nhà, chỗ anh cảnh sát trẻ vừa đứng, có những vệt màu đỏ. Giày của anh vẫn còn dính máu, nhưng anh không để ý. Ông cảnh sát già thấm ướt một miếng giẻ và cẩn thận lau sàn. Những ngón tay của ông run rẩy. Có thể anh không nói dối, có thể anh hoàn toàn ổn. Nhưng ông thì chắc chắn là không. Chưa đâu.

9

Anh cảnh sát trẻ tuổi quay lại phòng thẩm vấn và đặt cốc nước lên bàn. Chị nhân viên môi giới bất động sản nhìn anh và thấy anh giống như một người mở chai bia bằng hộp đựng thuốc lá nhai. Nói vậy không phải là chuyện đó có gì sai.

“Cảm ơn.” Chị ngập ngừng lên tiếng với cốc nước mà mình không yêu cầu.

“Tôi cần hỏi chị vài câu nữa.” Anh cảnh sát trẻ tuổi nói với giọng biết lỗi, rồi lấy ra một tờ giấy nhàu nhĩ trông như một bức vẽ của trẻ con.

Chị nhân viên bất động sản gật đầu, nhưng chưa kịp mở miệng thì cửa phòng đã khẽ khàng hé mở, và một ông cảnh sát lớn tuổi lách vào trong. Chị thấy đôi tay của ông hơi dài so với thân người, nếu đánh đổ cà phê thì ông sẽ chỉ bị bỏng từ phần đầu gối trở xuống.

“Chào! Tôi nghĩ mình cần xem liệu tôi có thể giúp gì được trong này...” Ông lên tiếng.

Anh cảnh sát trẻ đưa mắt nhìn trần nhà.

“Không! Cảm ơn! Như tôi đã nói, tôi thu xếp được mọi việc.”

“Ờ, được thôi. Tôi chỉ muốn ngỏ lời giúp đỡ thôi mà.” Ông già cố nói.

“Không, không, vì Chúa... Không! Như thế này thật là thiếu chuyên nghiệp một cách khủng khiếp! Bố không thể cứ thế đi vào giữa cuộc thẩm vấn!” Anh cảnh sát gằn giọng.

“Được rồi, tôi xin lỗi, tôi chỉ muốn xem anh làm đến đâu rồi.” Ông già bối rối đáp khẽ, không giấu nổi sự lo ngại của mình.

“Tôi vừa mới chuẩn bị hỏi về bức vẽ!” Anh cảnh sát gắt lên, như thể vừa bị người ta ngửi thấy mùi thuốc lá và cố thuyết phục rằng mình chỉ cầm hộ bạn.

“Hỏi ai?” Ông già thắc mắc.

“Nhân viên môi giới bất động sản chứ còn ai!” Anh cảnh sát đáp, tay chỉ về phía chị cò nhà.

Đáng tiếc là câu nói của anh đã khiến cho chị ta đứng bật dậy và chìa tay ra.

“Tôi là nhân viên môi giới, Địa ốc Vì Sao!”

Chị nhoẻn cười, thầm tự hào với chính mình.

“Ôi trời, đừng có lặp lại nữa chứ.” Anh cảnh sát trẻ lẩm bẩm trong khi chị cò nhà hít một hơi thật sâu.

“Đấy, VÌ SAO nào?”

Ông cảnh sát lớn tuổi nhìn người đồng nghiệp trẻ với ánh mắt thắc mắc.

“Chị ta cứ như thế này suốt từ nãy đến giờ.” Anh đáp và đưa hai ngón cái lên day day lông mày.

Ông cảnh sát lớn tuổi nheo mắt xem xét chị cò nhà. Ông có thói quen làm thế mỗi khi gặp phải ca khó, và cả một đời thường xuyên nheo mắt đã khiến cho lớp da bên dưới mắt ông trông giống như kem đang tan chảy. Chị cò nhà, người rõ ràng cho rằng không ai chịu lắng nghe mình, quyết định giải thích:

“Ông hiểu không? Địa ốc VÌ SAO? VÌ SAO? Ông hiểu chứ? Vì mọi người đều muốn một ngôi sao tư vấn xuất chúng nắm tường tận...”

Ông cảnh sát già đã hiểu, ông thậm chí còn tặng chị một nụ cười tán dương, nhưng người cảnh sát trẻ đã chỉ ngón trỏ vào chị ta, đưa lên đưa xuống giữa chị và chiếc ghế.

“Ngồi xuống!” Anh nói với ngữ điệu mà người ta chỉ dùng với trẻ con, lũ chó, và các nhân viên môi giới bất động sản.

Chị cò nhà thôi cười. Chị vụng về ngồi xuống, mắt nhìn từ người cảnh sát này sang người còn lại.

“Tôi xin lỗi. Đây là lần đầu tôi được cảnh sát thẩm vấn. Các người sẽ không... các người sẽ không chơi trò cớm tốt, cớm xấu, như người ta vẫn làm trong phim, đúng không? Không phải một trong số hai người sẽ đi lấy thêm cà phê, trong khi người còn lại đập tôi bằng một quyển danh bạ điện thoại và quát: “CÔ ĐÃ GIẤU CÁI XÁC Ở ĐÂU?” Đúng không?”

Chị cò nhà bật ra một tiếng cười căng thẳng. Ông cảnh sát già mỉm cười, nhưng anh đồng nghiệp trẻ thì không, thế nên chị ta nói tiếp với giọng càng căng thẳng hơn:

“Ồ, thôi nào, tôi đùa đấy. Họ có còn in danh bạ nữa đâu, phỏng ạ? Thế các anh sẽ làm gì đây? Đánh tôi bằng một chiếc iPad à?”

Chị ta bắt đầu vung vẩy cánh tay để minh họa việc tấn công bằng iPad, miệng la hét bắt chước giong điệu của hai cảnh sát viên: “Ôi trời ơi, tôi lỡ theo dõi trang Instagram của bồ cũ rồi! Xóa! Xóa ngay!”

Anh cảnh sát trẻ nom chẳng có vẻ gì là thích thú, khiến cho chị ta cũng kém hào hứng đi. Trong khi đó, ông cảnh sát lớn tuổi nghiêng người về phía anh cảnh sát trẻ tuổi và hỏi, như thể nhân viên môi giới không tồn tại trong phòng:

“Thế chị ta đã nói gì về bức vẽ?”

“Tôi chưa kịp nhắc đến nó thì bố đã đi vào và cắt ngang!” Anh gắt lên.

“Bức vẽ nào cơ?” Chị nhân viên môi giới bất động sản hỏi.

“Phải rồi, tôi đã sắp hỏi về nó thì bị cắt ngang: chúng tôi tìm thấy bức vẽ này trên cầu thang, và đoán rằng kẻ đột nhập có thể đã đánh rơi nó. Chúng tôi muốn chị...” Anh ta chưa nói dứt câu thì đã bị ông cảnh sát chen ngang.

“Anh có nói với chị ta về khẩu súng chưa?”

“Đừng có xen ngang nữa!”

Câu nói khiến ông già giơ hai tay lên trời và lẩm bẩm: “Thôi được, thôi được, xin lỗi vì tôi đã vào đây.”

“Nó không phải là đồ thật! Khẩu súng ấy! Nó là đồ chơi!” Chị cò nhà vọt miệng nói luôn.

Ông cảnh sát lớn tuổi nhìn chị ta một cách ngạc nhiên, rồi quay sang phía anh cảnh sát trẻ tuổi, trước khi thì thào theo cách mà chỉ có người ở một độ tuổi nhất định mới nghĩ rằng đó là một lời thì thào: “Con... con chưa nói với chị ta à?”

“Nói gì cơ?” Chị cò nhà thắc mắc.

Anh cảnh sát trẻ tuổi thở dài và gấp bức vẽ lại, cẩn thận như thể đang gấp cái bản mặt của người đồng nghiệp lớn tuổi. Rồi anh ngước nhìn chị ta.

“Vâng, tôi đang chuẩn bị nói đây... Chị thấy đấy sau khi kẻ đột nhập thả chị và các con tin khác và chúng tôi đưa các chị về đồn...”

Ông cảnh sát già lại chen vào: “Kẻ đột nhập, hay tên cướp ngân hàng ấy, hắn đã tự bắn vào mình!”

Anh cảnh sát trẻ chắp hai tay vào nhau thật chặt để ngăn mình bóp cổ ông già. Anh nói gì đó mà chị nhân viên môi giới không nghe nổi. Tiếng vo ve đơn điệu sẵn có trong tai chị đã phát triển thành tiếng rú vang khi cú sốc ập vào hệ thần kinh của chị. Một lúc sau, chị vẫn dám thề là mưa quất ràn rạt vào cửa sổ căn phòng, mặc dù phòng thẩm vấn không hề có cửa sổ. Nhân viên môi giới nhìn hai cảnh sát viên với quai hàm trễ xuống.

“Thế ra... khẩu súng... nó là...?” Chị ta lắp bắp thành tiếng.

“Nó là một khẩu súng thật.” Ông cảnh sát già xác nhận.

“Tôi...” Chị ta lên tiếng, nhưng miệng khô khốc đến nỗi không nói được.

“Đây! Cô uống nước đi!” Ông già đề nghị, như chính ông là người đã đi lấy nước cho chị ta.

“Cảm ơn ông... Tôi... nhưng nếu khẩu súng là thật thì tất cả chúng tôi có thể đã... tất cả chúng tôi có thể đã chết.” Chị ta thì thào, rồi uống nước ừng ực trong trạng thái sốc.

Ông cảnh sát lớn tuổi gật gù một cách uy quyền, rồi cầm lấy quyển sổ từ tay anh cảnh sát trẻ, và bắt đầu viết thêm các ghi chép của mình.

“Có lẽ chúng ta nên bắt đầu lại cuộc thẩm vấn?” Ông nói với giọng hào hiệp đủ để khiến anh cảnh sát trẻ tuổi nghỉ giải lao và đi ra hành lang đập đầu vào tường.

Khi cánh cửa đóng sầm lại, ông cảnh sát giật nảy người. Việc dùng lời đúng là rất khó khi bạn già đi và tất cả những gì bạn muốn nói với một người trẻ tuổi là: “Bố có thể thấy con đang bị đau, và điều đó làm bố đau đớn.” Đôi giày của anh cảnh sát trẻ tuổi để lại những vệt màu nâu đỏ trên sàn nhà, bên dưới chiếc ghế. Ông nhìn chúng một cách chán chường. Đây chính là lý do ông không muốn con trai mình trở thành cảnh sát.

10

Người đầu tiên nhìn thấy người đàn ông trên cầu mười năm về trước là một cậu thiếu niên có người bố ao ước con mình tìm một giấc mơ mới. Cậu có thể chờ đợi sự giúp đỡ, nhưng bạn có làm thế không? Nếu mẹ bạn là một tu sĩ và bố bạn là một cảnh sát, nếu bạn lớn lên với một điều hiển nhiên rằng mình phải giúp đỡ người khác nếu có thể, rằng không được bỏ rơi bất kỳ ai trừ phi thực sự phải làm thế?

Không.

Vậy nên cậu thiếu niên chạy vội lên cầu và hét gọi người đàn ông, khiến ông ta khựng lại. Không biết mình nên làm gì, cậu bé bèn... bắt chuyện. Cố gắng làm cho người đàn ông tin tưởng mình. Làm cho ông ta lùi lại thay vì tiến tới hai bước. Gió khẽ giật những chiếc áo khoác của họ, mưa lất phất trong không khí, và người ta có thể cảm thấy thời tiết chớm đông trên da thịt. Cậu bé cố gắng tìm những lời lẽ để nói rằng cuộc sống này có quá nhiều thứ để sống, ngay cả khi hiện tại nó không cho cảm giác như vậy.

Người đàn ông trên cầu có hai đứa con, ông bảo với cậu bé như thế. Có lẽ bởi vì cậu làm ông nhớ đến chúng. Cậu bé van nài ông, nỗi sợ hãi đè nặng trong từng con chữ: “Xin ông, đừng nhảy!”

Người đàn ông bình thản nhìn cậu bé một cách cảm thông, và đáp: “Cháu có biết điều tồi tệ nhất của việc làm cha mẹ là gì không? Đó là cháu luôn bị phán xét với những khoảnh khắc tệ hại nhất của mình. Cháu có thể làm đúng hàng triệu lần, nhưng nếu làm sai dù chỉ một lần thôi, cháu sẽ mãi mãi là người cha mải xem điện thoại ở công viên trong khi con mình bị cái bập bênh đập vào đầu. Có những lúc cháu không rời mắt khỏi con mình trong nhiều ngày trời, nhưng chỉ cần xem một tin nhắn thôi, thế là đời cháu sẽ không còn khoảnh khắc tốt đẹp nào nữa hết. Có ai đi gặp chuyên gia tâm lý để kể về tất cả những lần mình không bị bập bênh đập vào đầu hồi còn bé đâu. Cha mẹ bị đóng dấu bởi các lỗi lầm của họ.”

Cậu thiếu niên có lẽ không hiểu hết điều người đàn ông muốn nói. Đôi tay cậu run lẩy bẩy khi cậu liếc nhìn qua thành cầu và trông thấy cái chết phía dưới. Người đàn ông mỉm cười với cậu và lui lại nửa bước. Chỉ có vậy mà tưởng như cả thế giới mở ra.

Thế rồi người đàn ông giải thích rằng ông từng có một công việc tạm ổn, ông đã dựng nên một doanh nghiệp tương đối thành công, mua một căn hộ khá đẹp. Rằng ông đã đầu tư toàn bộ tiền dành dụm của mình để mua cổ phiếu của một công ty bất động sản, để con cái mình có thể có được những công việc ổn hơn, những căn hộ đẹp hơn, để chúng không phải lo nghĩ, không phải đuối sức lăn ra ngủ hàng đêm với chiếc máy tính bỏ túi trong tay. Bởi vì đó là nhiệm vụ của một người làm cha: cung cấp những bờ vai. Bờ vai cho con mình ngồi lên khi chúng còn bé để chúng có thể nhìn thấy mọi thứ, rồi đứng trên đó khi chúng lớn hơn để chúng có thể vươn tới những đám mây, và thỉnh thoảng tựa vào mỗi khi chúng vấp váp hoặc cảm thấy không chắc chắn. Chúng tin tưởng chúng ta, đó là một trách nhiệm nặng nề khủng khiếp, bởi vì chúng chưa nhận ra rằng chúng ta không thực sự biết rõ điều mình làm. Thế nên ông ta đã làm điều mà tất cả chúng ta đều làm: giả vờ biết. Khi con cái hỏi ông ta tại sao phân có màu nâu, chuyện gì sẽ xảy ra sau khi người ta qua đời, và tại sao gấu Bắc Cực lại không ăn chim cánh cụt. Thế rồi chúng lớn lên. Đôi khi ông quên bẵng điều đó và thấy mình vươn tay và nắm tay bọn trẻ, làm chúng xấu hổ. Ông cũng thế. Thật khó để giải thích cho cậu thiếu niên mười hai tuổi rằng khi đứa con còn bé và người cha bước quá nhanh, nó sẽ chạy để bắt kịp rồi nắm lấy tay cha, đó chính là khoảnh khắc đẹp nhất đời ông. Những ngón tay của nó trong lòng bàn tay ông. Trước khi nó biết ông đã làm hỏng nhiều thứ đến mức nào.

Người đàn ông đã giả vờ trong gần như mọi chuyện. Tất cả các chuyên gia tài chính đều hứa hẹn với ông rằng cổ phiếu công ty bất động sản là một khoản đầu tư an toàn, bởi vì mọi người đều biết giá trị của bất động sản không bao giờ đi xuống. Thế rồi chúng đi xuống.

Có một cuộc khủng hoảng tài chính đã xảy ra ở đâu đó trên thế giới, và một ngân hàng ở New York vỡ nợ. Cách đó rất xa, tại một thành phố nhỏ trong một đất nước khác hoàn toàn, có một người đàn ông mất đi tất cả mọi thứ. Ông ta nhìn thấy cây cầu từ cửa sổ phòng làm việc của mình sau khi chấm dứt cuộc điện thoại với luật sư. Đó là buổi sáng sớm, thời tiết thường dễ chịu vào khoảng thời gian này trong năm, nhưng trời lại có mưa. Người đàn ông đã đưa các con đến trường như thể không có gì xảy ra. Ông giả vờ như thế. Ông đã thì thầm vào tai bọn trẻ rằng ông yêu chúng, và tim ông tan nát khi thấy chúng chỉ đảo mắt thở hắt ra. Thế rồi ông lái xe về phía dòng sông. Đỗ chiếc xe ở nơi không được phép đỗ. Bỏ lại chìa khóa. Đi bộ lên cầu và trèo lên lan can.

Người đàn ông đã kể lại tất cả chuyện đó với cậu bé, và tất nhiên cậu nghĩ mọi thứ sẽ ổn. Bởi vì nếu một người đàn ông đứng trên thành cầu dành thời gian kể cho một người xa lạ nghe mình yêu thương con đến mức nào, bạn biết ông ta không thực sự muốn nhảy xuống.

Thế rồi ông ta vẫn nhảy.

11

Mười năm sau đó, anh cảnh sát trẻ tuổi đứng trong hành lang bên ngoài phòng thẩm vấn. Bố anh vẫn ở trong đó cùng với chị nhân viên môi giới bất động sản. Dĩ nhiên mẹ anh đã đúng. Hai bố con không nên làm việc cùng nhau, như thế chỉ tổ rắc rối. Anh đã không nghe mẹ, bởi vì anh luôn làm thế. Thỉnh thoảng, khi đã mệt mỏi, hoặc sau khi đã uống vài ly rượu, đủ để làm bà quên mất phải che giấu cảm xúc của mình, mẹ anh lại nhìn con trai mình và nói: “Có những ngày mẹ không thể không nghĩ rằng con đã không bao giờ thực sự quay về từ cây cầu đó, con yêu ạ. Rằng con vẫn đang cố cứu người đàn ông đứng trên thành cầu, mặc dù đó là một điều bất khả thi, bây giờ cũng như hồi đó.” Có lẽ bà nói đúng, anh không cảm thấy nguôi ngoai. Anh vẫn có cùng những cơn ác mộng ấy, sau mười năm. Sau học viện cảnh sát, những kỳ thi, những ca trực, những đêm muộn, tất cả những chiến công nhận được nhiều lời tuyên dương từ mọi người ngoại trừ bố anh, rồi những đêm muộn hơn, công việc chất chồng đến nỗi anh trở nên căm ghét chuyện không làm việc, những bước đi loạng choạng về nhà lúc hừng đông với đống hóa đơn trên hành lang và chiếc giường trống vắng, những viên thuốc ngủ, bia bọt rượu chè. Vào những đêm mà mọi chuyện trở nên không thể chịu đựng nổi, anh ra ngoài chạy bộ, hết cây số này tới cây số khác, xuyên qua bóng tối, cái lạnh và sự yên tĩnh, đôi chân anh đánh nhịp trên lớp đá lát đường mỗi lúc một nhanh hơn, nhưng không bao giờ có chủ đích đi tới đâu đó hay hoàn tất một việc gì. Một số người chạy như thợ săn, nhưng anh lại chạy như con mồi. Khi đã kiệt quệ anh mới lảo đảo quay về nhà, sau đó đi làm và bắt đầu lại mọi thứ. Thỉnh thoảng vài ly whiskey là đủ để anh đi ngủ, và màn tắm nước lạnh buổi sáng là đủ để anh tỉnh giấc, và giữa hai thời điểm đó, anh làm mọi thứ có thể để mài bớt sự nhạy cảm trên da thịt, nén đi những giọt lệ dâng lên trong lòng, trước khi chúng kịp tới được cổ họng và mắt anh. Nhưng dù có thế nào, anh vẫn gặp những cơn ác mộng ấy. Gió khẽ giật chiếc áo khoác của anh, tiếng sượt nhẹ khi gót giày của người đàn ông trượt khỏi thành cầu, và tiếng thét của cậu bé vang vọng trên mặt nước nghe không giống, cũng không cho cảm giác như được phát ra từ anh. Dù sao thì anh cũng gần như không nghe thấy nó, cú sốc quá lớn, quá mạnh. Nó vẫn còn nguyên như thế.

Ngày hôm nay, anh là cảnh sát viên đầu tiên bước qua cửa sau khi các con tin đã được thả và tiếng súng vang lên bên trong căn hộ. Anh là người đã lao qua phòng khách, qua tấm thảm nhuộm máu, mở toang cửa ban công, và đứng nhìn qua hàng lan can, bởi vì bất chấp điều đó phi lý như thế nào đối với những người khác, bản năng đầu tiên và cũng là nỗi sợ hãi lớn nhất của anh là “Hắn đã nhảy!” Nhưng phía bên dưới chẳng có gì, ngoài những phóng viên và người dân tò mò đang ngước nhìn anh từ phía sau chiếc điện thoại của mình. Tên cướp ngân hàng đã biến mất tăm, và người cảnh sát đứng trơ trọi trên ban công. Anh có thể nhìn thấy cây cầu từ trên đó. Giờ thì anh đang đứng trong hành lang của đồn cảnh sát, thậm chí không thể buộc mình làm nổi việc lau chỗ máu bám trên đôi giày.

12

Không khí chui qua cổ họng người cảnh sát già cũng ram ráp tựa như một món đồ nặng nề bị kéo le ve mặt sàn mấp mô. Khi đã đến một độ tuổi và cân nặng nhất định, ông nhận ra mình bắt đầu phát ra âm thanh như vậy, như thể hơi thở của người già nặng hơn người trẻ. Ông lúng túng mỉm cười với chị nhân viên môi giới bất động sản.

“Đồng nghiệp của tôi, cậu ấy... cậu ấy là con trai tôi.”

“À!” Chị ta gật gù, như thể muốn nói là mình cũng có con cái, hoặc cũng có thể là tuy chưa có con, nhưng chị đã đọc về chúng trong một tài liệu huấn luyện dành cho các nhân viên môi giới bất động sản. Chị thích nhất là những đứa trẻ có đồ chơi thuộc gam màu trung tính, bởi vì chúng phù hợp với mọi thứ.

“Vợ tôi nói hai bố con làm việc chung là một ý tưởng tồi tệ.” Ông cảnh sát thú thực.

“Tôi hiểu.” Nhân viên môi giới nói dối.

“Bà ấy nói rằng tôi là người bảo bọc quá mức. Rằng tôi là cái con chim cánh cụt ngồi chồm hổm trên một hòn đá, vì không chấp nhận quả trứng đã mất đi. Bà ấy nói rằng người ta không thể bảo vệ con cái khỏi cuộc đời, bởi vì sớm muộn rồi đời cũng sẽ thắng tất cả chúng ta mà thôi.”

Chị cò nhà đã nghĩ đến việc giả vờ hiểu, nhưng rồi chị đáp thành thật: “Ý bà ấy là gì ạ?”

Ông cảnh sát đỏ mặt “Tôi không bao giờ muốn... Xem nào, thật ngớ ngẩn khi tôi ngồi đây nói chuyện này với chị, nhưng tôi không bao giờ muốn con trai mình gia nhập lực lượng cảnh sát. Thằng bé quá nhạy cảm. Nó quá... tốt. Chị có hiểu điều tôi nói không? Cách đây mười năm, nó đã chạy lên một chiếc cầu và cố gắng nói lý lẽ với một người đàn ông sắp nhảy xuống sông. Nó đã làm tất cả những gì có thể, tất cả! Nhưng rồi ông ta vẫn nhảy. Chị có thể hình dung chuyện đó ảnh hưởng thế nào tới một con người không? Con trai tôi... thằng bé luôn muốn cứu giúp mọi người. Sau chuyện đó tôi đã nghĩ có lẽ nó sẽ không còn muốn trở thành cảnh sát nữa, nhưng điều ngược lại đã xảy ra. Nó đột nhiên muốn làm cảnh sát hơn bao giờ. Bởi vì nó muốn cứu người. Kể cả những người xấu.”

Hơi thở của nhân viên môi giới bất động sản chậm lại, ngực chị phập phồng lên xuống ở mức độ gần như không nhận thấy. “Ông đang muốn nói tới tên cướp ngân hàng?”

Người cảnh sát lớn tuổi gật đầu.

“Phải. Máu vương vãi khắp nơi trong căn hộ khi chúng tôi tiến vào. Con trai tôi nói rằng tên cướp ngân hàng sẽ chết trừ phi được chúng tôi tìm thấy kịp thời.”

Chị nhân viên môi giới bất động sản có thể nhận thấy điều này có ý nghĩa nhiều đến thế nào với ông già, căn cứ theo nỗi buồn trong mắt ông. Rồi ông gõ ngón tay trên mặt bàn và nói thêm với giọng nguyên tắc một cách gượng gạo: “Tôi phải nhắc chị rằng tất cả những gì chị nói trong cuộc thẩm vấn này đều được ghi âm.”

“Tôi hiểu.”

“Điều đó rất quan trọng. Mọi chuyện chúng ta nói đây đều được đưa vào hồ sơ và có thể được đọc bởi bất kỳ cảnh sát viên nào.” Ông nhấn mạnh.

“Mọi người đều có thể đọc. Tôi đã hiểu.”

Ông cảnh sát già cẩn thận mở mảnh giấy nhàu nhĩ mà anh cảnh sát đã bỏ lại trên bàn. Nó là một bức vẽ, có lẽ của một đứa trẻ không đặc biệt tài năng nhưng cũng không phải không có năng khiếu (tất nhiên điều này hoàn toàn phụ thuộc vào độ tuổi của người vẽ).

“Chị có nhận ra cái này không? Như tôi đã nói, chúng tôi tìm thấy nó trên cầu thang.”

“Tôi xin lỗi.” Nhân viên môi giới bất động sản đáp với vẻ mặt thành thật.

Ông cảnh sát cố gượng cười.

“Các đồng nghiệp của tôi nhận thấy nó giống hình vẽ một con khỉ, một con ếch và một con ngựa. Nhưng tôi nghĩ con này giống hươu cao cổ hơn là ngựa. Ý tôi là, nó thậm chí không có đuôi! Hươu cao cổ làm gì có đuôi, đúng không nhỉ? Tôi dám chắc nó là một con hươu cao cổ.”

Nhân viên môi giới bất động sản hít một hơi sâu và nói ra điều mà phụ nữ thường nói với những người đàn ông dường như không hề biết rằng sự thiếu kiến thức của mình là một thứ ngáng trở việc họ tự tin đưa ra một nhận định: “Tôi tin là ông đúng.”

13

Thật ra, không phải người đàn ông trên cầu là thứ khiến cho cậu thiếu niên muốn trở thành cảnh sát. Chính là một cô gái, cũng đứng trên cùng cái thành cầu ấy sau đó một tuần. Người đã không nhảy.

14

Tách cà phê bị ném đi trong sự tức giận. Nó bay ngang qua hai chiếc bàn giấy, nhưng tính chất khó lường của lực ly tâm đã giúp nó giữ lại phần lớn những thứ bên trong, cho đến khi nó vỡ tan tành trên bức tường từ rày về sau sẽ nhuốm màu cà phê.

Hai người cảnh sát nhìn nhau, một người bối rối, người kia lo ngại. Ông già lớn tuổi tên là Jim. Người trẻ tuổi, con trai ông, là Jack. Đồn cảnh sát nhỏ đến nỗi hai người không thể tránh mặt nhau, do vậy như thường lệ họ ngồi vào chỗ phía sau chiếc bàn giấy của mình, được che một phần bởi hai cái màn hình máy tính. Bởi vì thời nay công việc của cảnh sát chỉ chiếm một phần mười thời gian làm việc thực sự của họ, phần còn lại dùng để ghi chép một cách chính xác những gì họ làm trong quá trình thực thi công việc đó.

Jim thuộc thế hệ coi máy vi tính như một phép màu, còn thế hệ của Jack thì coi chúng bình thường như một lẽ hiển nhiên. Hồi Jim còn trẻ, bọn trẻ con thường bị phạt bằng cách nhốt vào phòng của chúng, nhưng thời nay bạn phải dùng vũ lực để lôi chúng ra khỏi phòng. Một thế hệ bị mắng mỏ vì không thể ngồi yên, thế hệ kia bị nói xấu vì chẳng chịu nhúc nhích. Khi Jim viết báo cáo, ông gõ dứt khoát từng phím bấm một cách có chủ ý, rồi kiểm tra ngay trên màn hình để bảo đảm nó không lừa mình, và chỉ sau đó ông mới bấm phím kế tiếp. Bởi vì Jim không phải loại người để cho mình bị lừa dễ dàng. Jack thì khác, luôn gõ phím theo cách của những người trẻ chưa từng sống trong một thế giới thiếu vắng Internet, nhắm mắt anh vẫn làm được, và tay anh lướt nhẹ nhàng đến nỗi một chuyên gia pháp y cũng không thể chứng minh được anh từng chạm vào các phím bấm.

Hai người đàn ông chọc điên nhau ở những điều nhỏ nhặt nhất, tất nhiên rồi. Khi người con trai tìm kiếm thứ gì đó trên mạng, anh gọi hành động đó là “gu-gồ”, nhưng lúc bố anh làm điều tương tự, ông nói: “Bố sẽ tra trên Google.” Khi họ bất đồng về chuyện gì đó, người cha bảo: “Ồ, cái này chắc là đúng, xem trên Google thấy thế!” và người con thốt lên: “Bố không thực sự xem các thứ trên Google, bố tìm kiếm chúng trên đó...”

Thật ra không phải việc người bố không biết cách sử dụng công nghệ làm anh con trai nổi điên, mà chính là việc ông gần như biết. Chẳng hạn như, ông Jim vẫn chưa học được cách chụp màn hình, thế nên mỗi khi ông muốn lưu lại thứ gì đó ở trên màn hình máy tính, ông sẽ lôi điện thoại di động ra để chụp ảnh. Còn khi ông muốn chụp ảnh thứ gì đó trên màn hình điện thoại, ông dùng máy photocopy. Trận đụng độ nảy lửa mới đây giữa Jim và Jack là khi một ông sếp tổng nào đó muốn lực lượng cảnh sát của thị trấn trở nên “dễ tiếp cận hơn qua mạng xã hội” (bởi vì ở Stockholm các cảnh sát có vẻ như luôn hiện diện một cách rất đông đảo trên đó). Ông ta yêu cầu họ chụp ảnh nhau trong lúc đang làm công việc thường ngày. Thế là ông Jim chụp ảnh Jack trên chiếc xe cảnh sát. Trong lúc anh lái xe. Với đèn flash.

Lúc này họ ngồi đối diện nhau, đánh máy theo hai cách hoàn toàn trật nhau. Jim chậm, Jack nhanh. Jim kể chuyện, Jack báo cáo. Jim hết xóa lại biên tập và viết lại từ đầu, Jack thì cứ gõ phím và gõ phím như thể chỉ có một cách duy nhất để mô tả mọi thứ trên trái đất này. Hồi còn trẻ, Jim từng mơ ước trở thành nhà văn. Thật ra thì ông vẫn giữ mơ ước đó trong hầu hết quãng đời thơ ấu của Jack. Thế rồi ông bắt đầu mơ ước Jack trở thành nhà văn thay vì ông. Đây là chuyện nằm ngoài khả năng nắm bắt đối với những đứa con trai, và cũng là nguồn cơn của sự nhục nhã mà các ông bố phải thừa nhận: chúng ta không muốn con cái theo đuổi mơ ước riêng hay theo bước chúng ta. Chúng ta muốn theo bước chúng, trong lúc chúng theo đuổi những ước mơ của chúng ta.

Họ đặt những tấm ảnh của cùng một người phụ nữ trên bàn làm việc. Mẹ của người này, và vợ của người kia. Bàn ông Jim còn có hình ảnh của một phụ nữ trẻ, lớn hơn Jack bảy tuổi, nhưng họ không thường xuyên nói chuyện về người này, và cô cũng chỉ liên hệ mỗi khi cần tiền. Cứ mỗi dạo lập đông là ông Jim lại nói với giọng khấp khởi: “Chắc là chị con sẽ về nhà dịp Giáng sinh này,” và Jack đáp: “Vâng, thưa bố, để rồi xem.” Anh con trai chưa bao giờ nói với bố mình rằng ông đang quá ngây thơ. Đó là biểu hiện của tình yêu. Đôi vai của bố anh luôn trĩu xuống vì những gánh nặng vô hình khi ông thừa nhận, sau mỗi mùa Giáng sinh: “Không phải lỗi của nó, Jack à, chị con...” và Jack luôn nói: “Chị bị ốm. Con biết rồi, bố. Bố có muốn uống thêm bia không?”.

Giờ đây có rất nhiều thứ đứng giữa hai người cảnh sát, bất chấp việc họ sống gần nhau đến thế nào. Bởi vì Jack đã thôi không dõi theo chị mình, đó là khác biệt to lớn nhất giữa cậu em trai và ông bố.

Khi cô con gái còn ở tuổi vị thành niên, ông Jim từng nghĩ bọn trẻ con giống như những con diều, thế nên ông gắng giữ sợi dây chặt hết mức có thể, nhưng rồi cơn gió vẫn mang con bé đi. Nó đã vùng thoát ra và bay vào bầu trời. Thật khó để nói một cách chính xác sự nghiện ngập của con người ta bắt đầu khi nào, thế nên ai cũng nói dối khi bảo rằng: “Tôi đã kiểm soát được”. Chất gây nghiện cũng giống như buổi hoàng hôn vậy, nó cho chúng ta ảo tưởng rằng chính chúng ta là người quyết định khi nào ánh sáng sẽ tắt, nhưng quyền năng ấy chưa bao giờ thuộc về chúng ta. Bóng tối sẽ chộp lấy chúng ta bất cứ khi nào nó thích.

Vài năm về sau, ông Jim phát hiện ra Jack đã rút sạch chỗ tiền tiết kiệm mà ông dự tính dùng mua một căn hộ để trả cho việc cai nghiện của chị gái tại một trung tâm y tế tư nhân. Jack đã đưa chị mình tới đó. Cô chị bỏ đi sau đó hai tuần, quá trễ để anh có thể lấy lại tiền. Suốt sáu tháng trời chị không hề liên lạc, thế rồi một đêm nọ chị gọi điện như thể chưa từng có chuyện gì xảy ra, và hỏi xem liệu Jack có thể cho mình mượn “vài ngàn”. Để mua vé bay về nhà, chị bảo thế. Jack đã gửi tiền, và chị không bao giờ xuất hiện. Bố chị thì vẫn cứ chạy quanh dưới đất, cố không để lạc mất con diều ở tít trên trời cao, đó là sự khác biệt giữa ông bố và cậu em trai. Giáng sinh tiếp theo, một trong hai người sẽ lại bảo: “Chị con...” và người kia sẽ lại đáp: “Con biết rồi, bố” trước khi đi lấy cho ông lon bia khác.

Hiển nhiên họ cũng tìm ra cách để bất đồng quan điểm về bia. Jack thuộc về những người trẻ rất tò mò về những loại bia có mùi bưởi, mùi bánh gừng, kẹo ngọt và ti tỉ thứ đại loại như vậy. Còn ông Jim chỉ muốn bia có mùi vị của bia. Thỉnh thoảng ông gọi phiên bản phức tạp hóa ấy là “bia Stockholm”, nhưng không quá thường xuyên, đương nhiên rồi, bởi vì con trai ông sẽ nổi đóa đến mức Jim phải tự mua bia trong vài tuần lễ. Đôi khi ông trộm nghĩ thật không thế nào biết được bọn trẻ con trở nên khác hẳn là bất chấp việc chúng lớn lên cùng nhau, hay chính là tại vì cái việc lớn lên bên nhau ấy. Ông liếc mắt qua đỉnh màn hình máy tính và nhìn những ngón tay của anh con trai múa trên bàn phím. Đồn cảnh sát nhỏ trong cái thị trấn không quá to của họ là nơi khá yên tĩnh. Chẳng có nhiều chuyện xảy ra tại đây, họ không quen với những thảm kịch con tin, hay bất kỳ thảm kịch nào, thật vậy. Thế nên ông Jim biết đây là cơ hội lớn để Jack cho các sếp tổng thấy anh có thể làm được gì, có thể trở thành loại cảnh sát nào. Trước khi các chuyên gia từ trên Stockholm xuất hiện.

Sự giận dữ của Jack kéo xệ lông mày của anh xuống và không ngừng thổi bùng một cơn bão trong anh. Jack đã loạng choạng bên bờ vực bùng nổ kể từ lúc anh là sĩ quan cảnh sát đầu tiên tiến vào căn hộ. Anh đã che đậy nó lại, nhưng sau cuộc thẩm vấn vừa rồi anh đã bước vào phòng nhân viên và gào lên: “Một trong các nhân chứng biết chuyện gì đã xảy ra! Ai đó biết và đang nói dối với chúng ta! Họ không hiểu rằng một con người có thể đang nằm trốn đâu đó, mất máu đến chết hay sao? Làm thế quái nào người ta có thể nói dối cảnh sát trong khi ai đó đang hấp hối kia chứ?”

Ông Jim không nói tiếng nào khi Jack ngồi vào máy tính sau đó. Nhưng rồi tách cà phê bay vào tường, và Jack không phải là người ném nó. Bởi vì ngay cả nếu con trai ông nổi giận vì không thể cứu mạng một kẻ bất lương, và căm ghét việc một nhóm người Stockholm chết tiệt sẽ xuất hiện và tước mất cuộc điều tra khỏi tay anh, chuyện đó cũng không là gì so với nỗi tức giận mà bố anh đang cảm thấy vì không thể giúp anh.

Sau đó là một khoảng im lặng kéo dài. Đầu tiên hai người quắc mắt nhìn nhau, sau đó họ cụp mắt nhìn bàn phím. Rốt cuộc ông Jim là người lên tiếng: “Xin lỗi. Bố sẽ dọn dẹp. Chỉ là... Bố có thể hiểu chuyện này làm con điên tiết. Bố chỉ muốn con biết rằng nó cũng làm bố... điên tiết.”

Hai người đều đã nghiền ngẫm từng centimet của bản sơ đồ thiết kế căn hộ. Không có chỗ trốn nào trong đó, không có chỗ nào để đi cả. Jack nhìn bố, rồi nhìn những mảnh tách sứ phía sau lưng mình, và nói khẽ: “Hẳn là hắn đã được tiếp tay. Chúng ta đang bỏ sót một thứ gì đó ở đây.”

Ông Jim quan sát những ghi chép từ các cuộc thẩm vấn nhân chứng. “Chúng ta chỉ có thể cố hết sức mà thôi, con trai à.”

Sẽ dễ dàng hơn để bàn chuyện công việc khi bạn không còn từ ngữ nào để nói về những thứ khác trong đời, nhưng hiển nhiên là những từ ngữ đó đều áp dụng cho cả hai thứ. Jack đã nghĩ tới cây cầu ngay từ lúc thảm kịch con tin bắt đầu, bởi vào những đêm yên ổn nhất của mình anh vẫn mơ thấy người đàn ông không nhảy và anh cứu được ông ta. Jim cũng nghĩ về cây cầu đó suốt, bởi vì trong những đêm tệ hại nhất của mình, ông mơ thấy Jack là người nhảy xuống.

“Hoặc là một trong số các nhân chứng đã nói dối, hoặc tất cả cùng nói dối. Ai đó phải biết người này đang trốn ở đâu.” Jack day đi day lại một cách máy móc.

Ông Jim liếc nhìn hai ngón trỏ của con trai mình, chúng đang gõ gõ mặt bàn theo cùng cách mà mẹ anh làm sau một đêm nặng nề ở bệnh viện hoặc nhà tù. Quá nhiều thời gian đã trôi qua để ông bố có thể hỏi thăm tình hình người con trai, quá nhiều thời gian để người con trai có thể giải thích. Khoảng cách giữa họ giờ đây đã quá to lớn.

Nhưng khi ông Jim chậm rãi đứng lên khỏi ghế trong bản hòa thanh những tiếng răng rắc của một người đàn ông trung niên, để lau bức tường và nhặt những mảnh vỡ của chiếc tách ông đã ném, Jack cũng nhanh chóng bật dậy và đi sang phòng nhân viên. Anh quay lại cùng hai chiếc tách khác. Không phải là anh thích uống cà phê, nhưng anh hiểu đôi khi việc không phải uống một mình có ý nghĩa nào đó với bố anh.

“Bố lẽ ra không nên xen vào cuộc thẩm vấn của con.” Ông Jim hạ giọng nói.

“Không sao đâu bố” Jack đáp.

Cả hai người đều không nói thật. Chúng ta vẫn hay nói dối những người mình yêu thương. Họ lại còng lưng trên bàn phím và đánh máy nốt hai bản ghi cuối cùng của các cuộc thẩm vấn nhân chứng, rồi đọc lại tất cả một lần nữa để tìm kiếm manh mối.

Họ đã đúng, cả hai người. Các nhân chứng đã không nói thật, không phải tất cả sự thật. Không phải tất cả bọn họ.

15

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: London

Jack: Có lẽ cô sẽ thoải mái hơn nếu ngồi lên ghế thay vì dưới sàn nhà.

London: Mắt anh có vấn đề hả? Anh không thấy sợi dây sạc điện thoại của tôi không vươn tới cái ghế được hay sao?

Jack: Và di chuyển ghế là chuyện không thể, dĩ nhiên rồi.

London: Thì sao?

Jack: Không có gì

London: Trong này sóng tệ ghê. Nhõn một vạch...

Jack: Tôi yêu cầu cô tắt điện thoại để tôi có thể đặt câu hỏi.

London: Tôi đang ngăn anh làm chuyện đó à? Anh cứ hỏi đi. Mà anh có phải là cớm thật không đó? Nhìn anh trẻ măng à.

Jack: Tên cô là London, đúng không?

London: “Đúng”. Đây là kiểu nói chuyện của anh à? Nghe cứ như anh đang chơi trò nhập vai một người chuyên nổi cơn hứng tình với các kế toán viên.

Jack: Tôi sẽ rất cảm ơn nếu cô cố gắng nghiêm túc trong chuyện này. Tên cô là L-o-n-d-o-n?

London: Phải!

Jack: Phải nói thật với cô, đó là một cái tên bất thường. Ờ thì, không hẳn bất thường, nhưng khá thú vị. Nó từ đâu mà ra?

London: Nước Anh.

Jack: Vâng, tôi biết. Ý tôi là, có lý do đặc biệt nào khiến cô được đặt cái tên này không?

London: Thì bố mẹ tôi đã quyết định gọi tôi như thế. Anh vừa hút lá gì hả?

Jack: Cô biết không, hãy quên chuyện này đi và tiếp tục.

London: Ồ, có gì đáng bực đâu nào?

Jack: Tôi không bực.

London: Phải rồi, bởi vì nghe giọng anh chẳng có chút gì bực bội cả.

Jack: Chúng ta hãy tập trung vào các câu hỏi. Cô làm việc tại ngân hàng, có phải không? Và cô đang ngồi tại quầy giao dịch khi thủ phạm tiến vào?

London: Thủ phạm?

Jack: Tên cướp ngân hàng.

London: Vâng, “đúng” là thế.

Jack: Cô không cần phải làm điệu bộ đó đâu.

London: Cái đó là dấu nháy kép. Anh đang viết xuống, đúng chưa? Do đó tôi muốn anh dùng dấu nháy kép khi tôi làm điệu bộ này, để bất kỳ ai đọc ghi chép của anh cũng hiểu tôi đang mỉa mai. Không thì mọi người lại nghĩ tôi là một đứa đại ngốc!

Jack: Chúng được gọi là dấu ngoặc kép.

London: Trong này bị vọng âm hay sao ấy nhỉ?

Jack: Tôi chỉ đang cho cô biết chữ đúng của loại dấu đó thôi.

London: Tôi vừa nói với anh rồi mà!

Jack: Cô nói không đúng.

London: Anh mới là không đúng ấy!

Jack: Tôi buộc phải yêu cầu cô nghiêm túc. Cô có thể cho tôi biết về vụ cướp được không?

London: Coi nào, thậm chí đó không phải là một vụ cướp. Chúng tôi là một ngân hàng không dùng tiền mặt, anh có hiểu không?

Jack: Làm ơn chỉ kể lại sự việc đã xảy ra.

London: Anh có ghi rõ tên tôi là “London” không đó? Hay anh chỉ ghi chung chung là “nhân chứng”? Tôi muốn anh ghi tên tôi, để lỡ vụ này có lên mạng thì tôi cũng được nổi tiếng theo.

Jack: Vụ việc này sẽ không được đưa lên mạng.

London: Chuyện nào rồi cũng lên mạng cả thôi.

Jack: Rồi, tên cô sẽ được ghi.

London: Nhẹ.

Jack: Sao cơ?

London: “Nhẹ”. Anh không biết người ta vẫn thêm chữ “nhẹ” vào câu nói à? “Ghi nhẹ”, “thả nhẹ”, “viết nhẹ”.

Jack: Tôi không biết đấy. Tôi chưa từng nghe vậy.

London: Tôi chưa từng nghe dz-ậ-ậ-ậy...

Jack: Cô bao nhiêu tuổi?

London: Anh bao nhiêu tuổi?

Jack: Tôi hỏi thế bởi vì trông cô khá trẻ so với một nhân viên ngân hàng.

London: Tôi hai mươi. Và tôi chỉ làm tạm thời, bởi vì không ai muốn làm trong dịp lễ cuối năm cả. Tôi đang học để trở thành bartender.

Jack: Tôi không biết người ta phải học để làm công việc đó.

London: Dù sao thì nó cũng khó hơn làm cớm.

Jack: Tất nhiên rồi. Bây giờ cô làm ơn kể cho tôi nghe về vụ cướp, được không?

London: Ôi trời, cái anh này nói chuyện mặn ghê. Thôi được rồi, tôi sẽ kể cho anh nghe về “vụ cướp”...

16

Đó là một ngày thời tiết chết giẫm. Trong vài tuần lễ của mùa đông ở vùng trung tâm Scandinavia này, bầu trời dường như chẳng buồn gây ấn tượng với mọi người, nó chào đón người ta bằng màu sắc của một tờ giấy báo nhúng bùn, và bình minh để lại phía sau một màn sương như thể ai đó vừa đốt cháy các bóng ma. Nói cách khác, đó là một ngày tồi tệ để đi xem nhà, bởi vì chẳng ai muốn sống ở bất kỳ nơi đâu trong cái thời tiết như thế này. Chưa kể, chỉ còn một ngày nữa là hết năm, có kẻ điên nào lại đi tổ chức xem nhà xem cửa vào lúc này? Thậm chí nó cũng là một ngày xấu để đi cướp ngân hàng, mặc dù, nói không phải để bảo vệ ông trời chứ, đó là do lỗi của tên cướp nhiều hơn.

Nhưng nếu chúng ta soi kỹ thì, nó thậm chí không phải là một vụ cướp ngân hàng đúng nghĩa. Chẳng phải vì tên cướp không có ý định đi cướp ngân hàng, bởi vì ý định đó là có, chỉ là tên cướp đã chọn nhầm một ngân hàng không dùng tiền mặt. Thứ lẽ ra phải là một trong những tiêu chí chính đối với việc cướp ngân hàng.

Nhưng chuyện này cũng không nhất thiết là lỗi của tên cướp. Lỗi là ở xã hội. Không phải vì xã hội chịu trách nhiệm cho những bất công đã đẩy tên cướp vào con đường phạm tội (thật ra thì xã hội có thể chịu trách nhiệm, nhưng hoàn toàn không phải ở điểm này), mà bởi vì trong những năm gần đây xã hội đã trở thành một nơi mà mọi thứ không còn được gọi theo đúng bản chất của chúng nữa. Từng có thời ngân hàng là một ngân hàng. Nhưng ngày nay, tồn tại những ngân hàng “không tiền mặt”, một chuyện như đùa. Con người loạn cào cào và xã hội xuống dốc cũng không có gì đáng ngạc nhiên khi mà nó tràn ngập cà phê không caffeine, bánh mì không gluten, bia không cồn.

Số là tên cướp “hụt” bước vào một cái ngân hàng trên danh nghĩa và tuyên bố mục đích của mình một cách tương đối rõ ràng nhờ sự trợ giúp của khẩu súng ngắn. Nhưng ngồi phía sau quầy giao dịch, cô nhân viên hai mươi tuổi tên London lại quá lậm vào thứ mạng xã hội đã hủy hoại kỹ năng xã hội của con người, đến mức khi trông thấy tên cướp, cô thốt lên theo bản năng: “Làm cái trò hề gì vậy?” (Nội việc cô không buồn chào hỏi cho đàng hoàng mà dội thẳng một câu như thế cũng cho thấy sự thiếu tôn trọng của thế hệ trẻ đối với những tên cướp ngân hàng có tuổi.) Tên cướp nhìn cô với ánh mắt quở trách của bậc cha chú, vung vẩy khẩu súng, rồi chìa ra một mảnh giấy có ghi: “Đây là một vụ cướp! Đưa tôi 6500 krona!”

Toàn bộ khuôn mặt của London cau lại, và cô khinh khỉnh hỏi: “Sáu ngàn năm trăm krona? Anh quên mất vài con số không à? Dù gì thì, đây là ngân hàng không dùng tiền mặt, anh định cướp một ngân hàng không tiền mặt thật hả? Anh bị ngu hả?”.

Bị bất ngờ, tên cướp ho húng hắng và thì thầm gì đó không rõ. London giơ tay ra và hỏi: “Cái đó là súng thật hả? Thật trăm phần trăm luôn hả? Tại vì tôi từng xem một cái phim truyền hình, trong đó có một thằng cha thoát tội cướp có vũ trang nhờ dùng súng giả!”

Đến đây thì tên cướp bắt đầu cảm thấy mình quá già, khi phải đối thoại với một đứa ranh con hai mươi tuổi ăn nói với giọng như của người bốn mươi. Dĩ nhiên cô ta không phải bốn mươi, nhưng tên cướp đã ba mươi chín tuổi, đã đến một độ tuổi tự dưng không còn thấy khác biệt gì to lớn giữa mười bốn và hai mươi. Điều đó làm cho người ta cảm thấy già nua.

“Này, anh có định trả lời tôi không đấy?” London thốt lên với giọng sốt ruột. Ngẫm lại thì việc này rất dễ bị coi là một sự thiếu cân nhắc, khi bạn quát mắng một tên cướp ngân hàng bịt mặt đang cầm súng nhưng nếu biết London thì bạn sẽ hiểu lý do không phải vì cô ngu ngốc. Cô chỉ là một con người đáng thương. Bởi vì cô không có người bạn thực sự nào, kể cả trên mạng xã hội, thay vào đó cô dành phần lớn thời gian để bực tức vì những người nổi tiếng mà cô không ưa chưa bị tàn đời. Ngay trước khi tên cướp bước vào, cô còn bận tải lại trang mạng để tìm hiểu xem liệu hai diễn viên nổi tiếng nọ có ly dị hay không. Cô thầm mong là có, bởi vì đôi khi người ta dễ sống với những mối lo của bản thân hơn nếu biết những người khác cũng chẳng hạnh phúc gì.

Tuy không nói gì, tên cướp đã bắt đầu cảm thấy ngu ngốc và hối tiếc về tất cả việc này. Cướp ngân hàng rõ ràng là một ý tưởng cực kỳ ngu ngốc ngay từ đầu. Tên cướp đang sắp sửa lý giải chuyện đó với London trước khi xin lỗi rồi đi về, và những chuyện xảy ra sau đó có lẽ sẽ không xảy ra nữa, thì xui xẻo thay, London đã tuyên bố thẳng: “Ê này, tôi sắp gọi cảnh sát đây!”

Đến đây thì tên cướp phát hoảng và bỏ chạy ra ngoài qua cửa chính.

17

Thẩm vấn nhân chứng (tiếp theo)

Jack: Cô có điều gì cụ thể hơn để nói với tôi về thủ phạm không?

London: Ý anh là tên cướp ngân hàng?

Jack: Phải.

London: Vậy sao anh không dùng chữ đó?

Jack: Cô có điều gì cụ thể hơn để nói với tôi về tên cướp ngân hàng không?

London: Chẳng hạn như gì?

Jack: Cô có nhớ được gì về vẻ ngoài của hắn không?

London: Trời đất, đúng là một câu hỏi nông cạn! Anh có cái nhìn phân biệt giới tính ghê nhỉ?

Jack: Tôi xin lỗi. Cô có thể nói bất cứ điều gì khác về “người đó” không?

London: Anh không cần phải dùng dấu nháy kép cho chữ đó.

Jack: Tôi e rằng mình phải làm thế. Cô có thể nói bất cứ điều gì về vẻ ngoài của tên cướp ngân hàng hay không? Chẳng hạn như, tên cướp là người lùn hay cao?

London: Này, tôi không mô tả người khác bằng chiều cao của họ. Như vậy rất là kỳ thị. Ý tôi là, tôi lùn, và tôi biết chuyện đó có thể khiến nhiều người cao bị mặc cảm.

Jack: Sao cơ?

London: Người cao cũng có cảm xúc, anh biết mà.

Jack: Vâng. Được thôi. Vậy tôi xin lỗi một lần nữa. Để tôi đặt lại câu hỏi: Tên cướp ngân hàng trông có giống như một tên cướp bị mặc cảm không?

London: Sao anh cứ chà xát lông mày như vậy? Dị lắm.

Jack: Tôi xin lỗi. Ấn tượng đầu tiên của cô về tên cướp là gì?

London: Ô, “ấn tượng” đầu tiên của tôi là cái tên cướp ngân hàng đó hình như là một kẻ đại ngốc.

Jack: Tôi đoán sẽ chẳng có vấn đề gì nếu tỏ thái độ phân biệt về trí thông minh của người khác.

London: Sao cơ?

Jack: Không có gì. Căn cứ vào đâu mà cô cho rằng tên cướp là một kẻ đại ngốc?

London: Tôi bị dúi cho tờ giấy có ghi là “Đưa tôi sáu ngàn năm trăm krona”. Có thằng cha con mẹ nào đi cướp ngân hàng chỉ để lấy sáu ngàn rưởi? Người ta cướp ngân hàng để lấy cả chục triệu. Nếu anh chỉ muốn đúng sáu ngàn năm trăm thì phải có một lý do rất đặc biệt, đúng không nào?

Jack: Phải thừa nhận rằng tôi đã không nghĩ theo chiều hướng đó.

London: Anh nên động não hơn, anh chưa bao giờ nghĩ tới chuyện đó à?

Jack: Tôi sẽ cố hết sức. Tôi có thể yêu cầu cô quan sát tờ giấy này và nói cho tôi biết liệu cô có nhận ra nó được không?

London: Cái này hả? Nhìn như một bức vẽ của trẻ con. Mà nó là cái gì vậy?

Jack: Tôi nghĩ đây là một con khỉ, một con ếch và một con ngựa.

London: Đây không phải là ngựa. Đây là nai sừng tấm!

Jack: Thế à? Các đồng nghiệp của tôi đều đoán hoặc là ngựa, hoặc là hươu cao cổ.

London: Khoan đã. Tôi có tin nhắn.

Jack: Không, hãy tập trung vào, London. Vậy cô nghĩ đây là một con nai sừng tấm á? Này cô? Bỏ cái điện thoại xuống và trả lời câu hỏi đi!

London: Có thế chứ.

Jack: Sao cơ?

London: Rốt cuộc! Rốt cuộc!

Jack: Tôi không hiểu.

London: Hai đứa nó sắp ly dị rồi!

18

Sự thật ư? Sự thật thì tên cướp ngân hàng là một người trưởng thành. Không điều gì nói lên tính cách của tên cướp tốt hơn chuyện đó. Bởi vì điều kinh khủng nhất của việc trở thành người lớn là chúng ta buộc phải nhận ra tuyệt đối không một ai quan tâm đến mình, rằng giờ đây chúng ta phải tự mình đối phó với mọi thứ, và tự tìm hiểu cách thức cả cái thế giới này vận hành. Làm việc và thanh toán hóa đơn, dùng chỉ nha khoa và đi họp đúng giờ, xếp hàng và điền phiếu, am hiểu các loại dây cắm và tháo lắp đồ đạc, thay lốp xe hơi và sạc điện thoại và tắt máy pha cà phê và không quên đăng ký lớp học bơi cho bọn trẻ. Sáng sớm vừa tỉnh giấc, cuộc đời dường như chực sẵn để trút xuống chúng ta hàng đồng những “Đừng quên!” và “Lưu ý!” Không có thời gian để suy nghĩ hoặc hít thở, chúng ta bật dậy và bắt đầu ngụp lặn qua cái đống đó, bởi vì sẽ có một đống khác ụp xuống đầu ta vào ngày mai. Đôi khi chúng ta nhìn quanh, tại nơi làm việc của mình, hoặc trong những buổi họp phụ huynh, hoặc ở ngoài đường, và kinh hoàng nhận ra rằng những người khác dường như biết chính xác họ đang làm gì. Chúng ta là những người duy nhất giả vờ. Những người khác có thể được trang bị thứ này, nắm rõ thứ khác, và có đủ năng lượng để xử lý thứ khác nữa. Và con cái của ai cũng biết bơi hết cả.

Nhưng chúng ta chưa sẵn sàng để trở thành người lớn. Ai đó nên ngăn chúng ta lại.

Sự thật ư? Sự thật là ngay khi tên cướp ngân hàng tháo chạy ra ngoài đường, một cảnh sát viên cũng tình cờ đi ngang qua. Rõ ràng là các cảnh sát chưa tìm kiếm tên cướp, vì họ chưa nhận được báo động qua bộ đàm, vì cô nàng London hai mươi tuổi và nhân viên tổng đài còn mải tranh cãi với nhau chưa xong. (Sau khi London báo tin vụ cướp ngân hàng, tổng đài viên hỏi “Ở đâu?” và London cung cấp địa chỉ, thế là tổng đài viên hỏi lại “Các cô là ngân hàng không tiền mặt mà? Sao lại có người đi cướp ở đó chứ?” London bèn đáp “Chính thế mới nói” làm cho tổng đài viên thắc mắc “Nói gì cơ?” Thế là London gắt lên “Chị nói vậy là sao?” và tổng đài viên đáp trả “Cô là người bắt đầu mà!” khiến London gào tướng lên “Không, chị mới là người khơi mào...” Cứ thế cuộc đối thoại nhanh chóng xấu đi.) Sau đó hóa ra viên cảnh sát mà tên cướp nhìn thấy trên phố thật ra là một cảnh sát giao thông, và nếu không quá căng thẳng hoặc chú ý nhiều hơn, tên cướp sẽ dùng một chiến thuật chạy trốn khác. Điều đó sẽ làm cho câu chuyện này ngắn đi đáng kể.

Nhưng thay vì thế, tên cướp lại lao qua cánh cửa mở đầu tiên, nó dẫn vào một cái cầu thang, và không cho nhiều lựa chọn ngoài việc chạy lên gác. Ở tầng trên cùng, có một căn hộ đang mở cửa, thế là tên cướp lao vào, miệng thở hồng hộc, người đầm đìa mồ hôi, chiếc mặt nạ trượt tuyết bị xô lệch đến nỗi chỉ có một con mắt quan sát được. Chỉ khi đó tên cướp mới nhận ra tiền sảnh căn hộ đầy giày, và bên trong căn hộ đầy người không mang giày. Một phụ nữ bên trong căn hộ trông thấy khẩu súng và hét lên: “Chúa ơi, chúng ta gặp cướp rồi!” Cùng lúc đó, tên cướp cũng nghe thấy tiếng những bước chân gấp gáp ngoài cầu thang và nghĩ rằng đó là một cảnh sát (thật ra đó là người đưa thư), thế nên do không còn lựa chọn nào khác, tên cướp ngân hàng đóng cửa lại và chĩa khẩu súng lung tung ra các hướng, buột miệng nói: “Không, không, đây không phải là một vụ cướp... tôi chỉ...” trước khi suy nghĩ lại và cao giọng: “Mà đúng, đây là một vụ cướp! Nhưng các người không phải là nạn nhân! Tình thế hiện tại giống với một vụ bắt giữ con tin thì đúng hơn! Tôi rất tiếc! Ngày hôm nay đúng là rối!”

Tên cướp ngân hàng nói đúng. Bọn cướp ngân hàng cũng có những ngày tồi tệ. Thật lòng mà nói, ai trong chúng ta mà chẳng muốn nổ súng sau khi nói chuyện với một đứa hai mươi tuổi kia chứ?

Chỉ trong vài phút, con phố phía trước tòa nhà đã trở nên dày đặc phóng viên và ống kính, trước khi cảnh sát kéo đến. Việc cánh nhà báo đến trước cảnh sát không thể được diễn giải theo bất cứ cách nào như là bằng chứng cho năng lực công tác của cả hai bên, mà đúng hơn trong trường hợp này nó cho thấy cảnh sát có nhiều việc quan trọng hơn cần xử lý, còn các nhà báo thì có nhiều thời gian lướt mạng xã hội hơn, và cô nhân viên trẻ tuổi bất mãn của cái ngân hàng chẳng ra ngân hàng kia rõ ràng có khả năng diễn đạt trên Twitter tốt hơn là qua điện thoại. Trên mạng xã hội, cô thông báo rằng mình đang đứng quan sát qua cửa sổ mặt tiền ngân hàng và thấy tên cướp chạy vào một tòa nhà đối diện, trong khi cảnh sát không thèm tiếp nhận cuộc gọi cho đến khi người đưa thư đã nhìn thấy tên cướp trên cầu thang cũng gọi cho vợ anh ta, người tình cờ làm việc trong một quán cà phê đối diện đồn cảnh sát. Chị ta vội băng qua đường, và chỉ khi đó báo động mới được phát đi, về một kẻ hình như là đàn ông vũ trang bằng thứ hình như là khẩu súng, đeo thứ giống như mặt nạ trượt tuyết, đã lao vào trong một căn hộ và giam giữ nhân viên môi giới bất động sản cùng các khách mua nhà tiềm năng. Thế đấy, một tên cướp ngân hàng thất bại trong việc cướp ngân hàng đã châm ngòi cho một vụ bắt giữ con tin. Cuộc sống không luôn đi theo cách mà bạn mong đợi.

Ngay khi cửa căn hộ đóng lại, một mảnh giấy từ trong túi áo khoác của tên cướp rơi ra, bay vật vờ xuống cầu thang. Nó là bức vẽ của trẻ con thể hiện hình ảnh của một con khỉ, một con ếch, và một con nai sừng tấm.

Không phải con ngựa, và càng không phải hươu cao cổ. Quan trọng là ở chỗ đó.

Bởi vì ngay cả nếu như những thanh niên tuổi đôi mươi sai lầm về ti tỉ thứ trong đời (và những người không còn hai mươi tuổi trong chúng ta có thể đồng ý rằng hầu hết những đứa hai mươi tuổi đều phạm sai lầm thường xuyên đến nỗi chúng nó chỉ có một phần tư cơ hội trả lời một câu hỏi trắc nghiệm một cách chính xác), cái cô gái hai mươi tuổi kia đã hoàn toàn đúng về một chuyện: các tên cướp ngân hàng thường đòi một khoản tiền lớn và chẵn tròn. Bất kỳ ai cũng có thể tiến vào một ngân hàng và hét lên: Đưa ngay mười triệu, không tao bắn!” Nhưng nếu một người có vũ trang với vẻ mặt căng thẳng bước vào và đòi chính xác sáu ngàn năm trăm krona, thì hẳn là phải có một lý do.

Hoặc hai.

19

Người đàn ông trên cầu mười năm về trước và tên cướp ngân hàng không hề có liên hệ với nhau. Họ chưa bao giờ gặp nhau. Điểm chung duy nhất của họ là rủi ro đạo đức. Nó là một thuật ngữ của ngành ngân hàng, dĩ nhiên rồi. Một người nào đó đã nghĩ ra nó để mô tả cách thức mà các thị trường tài chính hoạt động, bởi vì chuyện các ngân hàng thiếu đạo đức đối với chúng ta đã quá rõ ràng đến nỗi cụm từ “vô đạo đức” đơn thuần là không đủ. Chúng ta cần một cách diễn đạt chuyện các ngân hàng hành xử một cách đạo đức là hi hữu đến mức nếu có xảy ra thì nó sẽ được xem như một rủi ro. Người đàn ông trên cầu đã gửi tiền vào ngân hàng để họ có thể thực hiện “các khoản đầu tư an toàn”, bởi vì hồi đó mọi khoản đầu tư đều an toàn cả. Sau đó ông ta sử dụng những khoản đầu tư an toàn ấy để thế chấp vay tiền, rồi lại vay những khoản mới để trả lãi cho khoản vay cũ. “Mọi người đều làm thế cả,” phía ngân hàng cho biết, và người đàn ông đã nghĩ: “Họ là những người hiểu rõ nhất.” Thế rồi một ngày kia bỗng nhiên không có thứ gì là an toàn nữa. Nó được gọi là một cuộc khủng hoảng của các thị trường tài chính, một sự sụp đổ của ngân hàng, mặc dù thứ duy nhất sụp đổ là con người. Các ngân hàng vẫn còn đó, thị trường tài chính cũng không có tim để mà vỡ, nhưng với người đàn ông trên cầu, số tiền dành dụm cả đời đã bị thay bằng một núi nợ, và không ai có thể giải thích được làm thế nào chuyện đó xảy ra. Khi ông ta nói rằng ngân hàng đã hứa hẹn “hoàn toàn không có rủi ro”, phía ngân hàng chỉ phủi tay và đáp: “Chẳng có chuyện gì là hoàn toàn không có rủi ro, ông phải biết mình đang đi đâu chứ, lẽ ra ông không nên giao tiền cho chúng tôi.”

Người đàn ông bèn đi sang một ngân hàng khác để vay nhằm trả cho những khoản nợ hiện có, bởi vì ngân hàng đầu tiên đã làm mất hết số tiền dành dụm của ông. Tại ngân hàng thứ hai, ông đã giải thích rằng mình có thể bị mất doanh nghiệp, mất nhà cửa, ông cũng nói rằng mình có hai đứa con. Người phụ nữ trong ngân hàng thứ hai gật đầu và tỏ ra rất cảm thông, bà ta nói: “Ông đã gặp phải thứ mà chúng tôi gọi là rủi ro đạo đức.”

Thấy người đàn ông không hiểu, bà giải thích rằng rủi ro đạo đức là “khi một bên của thỏa thuận được bảo vệ cho những hậu quả tiêu cực mà hành động của mình gây ra”. Khi ông ta vẫn không hiểu, người phụ nữ thở dài nói tiếp: “Nó giống như hai thằng khờ ngồi trên một cái cành sắp gãy, và thằng ngồi gần thân cây hơn cầm cưa” Người đàn ông vẫn chớp chớp mắt ngơ ngác, bà ta bèn nhướng mày giảng giải: “Ông là thằng khờ ngồi ở đầu cành. Ngân hàng cưa bỏ cành cây để tự cứu mình. Ngân hàng không mất tiền, ông mới mất, bởi vì ông là thằng khờ đã để cho họ cầm cưa.” Sau đó bà bình thản gom các giấy tờ của người đàn ông lại, trả chúng cho ông ta, rồi nói rằng mình không thể chấp nhận cho vay.

“Nhưng lỗi không phải ở tôi khi họ làm mất hết tiền của tôi!” Người đàn ông đã thốt lên như vậy.

Người phụ nữ chỉ lạnh lùng nhìn ông ta và nói: “Lỗi là ở ông. Bởi vì lẽ ra ông không nên giao tiền cho bọn họ.”

Mười năm sau, tên cướp ngân hàng xuất hiện vào một buổi xem nhà. Tên cướp không có đủ tiền để nghe một người phụ nữ ngồi trong ngân hàng giải thích về rủi ro đạo đức, mà chỉ có một người mẹ thường bảo rằng: “Nếu con muốn làm Thượng đế bật cười, hãy kể với Ngài về các kế hoạch của con”, và đôi khi nó chung quy là cùng một thứ. Tên cướp chỉ mới bảy tuổi đầu khi lần đầu tiên được nghe câu nói ấy, độ tuổi có lẽ hơi sớm để nghe một chuyện như vậy, bởi vì nó có nghĩa là “cuộc sống có rất nhiều con đường để đi, nhưng nhiều khả năng con sẽ chọn con đường sai lầm”. Ngay đến bọn trẻ con bảy tuổi cũng hiểu điều đó. Chúng cũng hiểu rằng nếu mẹ mình bảo là không thích lên kế hoạch, kể cả chuyện uống rượu, bà ta rồi sẽ uống hơi nhiều quá để có thể gọi là trùng hợp. Đứa bé bảy tuổi đã thề sẽ không bao giờ đụng vào rượu mạnh và không bao giờ làm người lớn, nhưng chỉ giữ lời được một nửa.

Vậy còn rủi ro đạo đức thì sao? Đứa bé bảy tuổi đã được học về điều đó ngay trước đêm Giáng sinh cùng năm, khi mẹ quỳ trên sàn bếp và ôm siết nó vào lòng, làm cho tàn thuốc rơi đầy trên tóc nó. Bằng giọng run rẩy giữa những tiếng nấc, bà đã nói: “Con đừng có giận mẹ, đừng có la mẹ, chuyện này thật ra không phải lỗi của mẹ.” Đứa bé không hiểu hết, nhưng cũng từ từ nhận ra rằng dù mang ý nghĩa thế nào thì câu nói đấy cũng phải có liên hệ sao đó với chuyện suốt cả một tháng trước ngày nào nó cũng đi bán các số tạp chí Giáng sinh sau buổi học, rồi đưa toàn bộ tiền thu được cho mẹ để bà mua đồ ăn cho dịp lễ cuối năm. Nó đã nhìn vào đôi mắt long lanh vì rượu, chất gây nghiện, và sự giận mình của bà mẹ. Bà khóc nức nở trong lúc ôm chặt đứa con và thì thầm: “Lẽ ra con không nên đưa tiền cho mẹ.” Đó là thứ gần với một lời cầu xin sự tha thứ nhất mà bà mẹ từng nói với đứa con của mình.

Tên cướp thường xuyên nghĩ về chuyện đó cho đến hiện tại. Không phải vì nó kinh khủng đến mức nào, mà vì lạ lùng làm sao, bạn vẫn không thể căm ghét mẹ mình. Bạn vẫn không cảm thấy rằng đó là lỗi của bà ấy.

Họ bị cưỡng chế rời khỏi căn hộ vào tháng Hai của năm tiếp sau đó, và tên cướp ngân hàng đã thề sẽ không bao giờ có con, rồi sau khi có con lại thì không bao giờ làm loại cha mẹ thiếu tư cách. Loại không thể thích nghi với việc trở thành người lớn, không trả được các hóa đơn và không có nơi nào để sống cùng với con cái mình.

Và Thượng đế bật cười.

Người đàn ông trên cầu đã viết một lá thư cho người phụ nữ từng giải thích khái niệm rủi ro đạo đức với mình. Ông ta viết ra một cách chính xác điều muốn nói với bà ta. Rồi ông nhảy. Người phụ nữ ở ngân hàng đã mang lá thư đó trong túi xách của mình suốt mười năm. Rồi bà ta gặp tên cướp ngân hàng.

20

Jim và Jack là những cảnh sát đầu tiên đến hiện trường phía bên ngoài tòa nhà. Quy mô của thị trấn không nói được gì nhiều về năng lực của họ: chỉ là không có nhiều cảnh sát ở gần đó, đặc biệt vào dịp cuối năm như thế này. Có một truyện cười phổ biến ở đồn cảnh sát là nếu bạn yêu cầu “hỗ trợ” qua radio, bạn khả năng sẽ nhận được câu trả lời: “Anh ấy đang trong toilet, tôi bảo anh ấy gọi lại sau nhé?”.

Cánh nhà báo đã có mặt, tất nhiên rồi. Hoặc cũng có thể đó chỉ là dân địa phương và những kẻ hóng chuyện, vì thời buổi này thật khó để xác định khi tất cả mọi người đều quay phim, chụp ảnh và tư liệu hóa toàn bộ cuộc sống của mình, như thể mỗi cá nhân là một kênh truyền hình riêng. Tất cả đều ngóng nhìn Jim và Jack, làm như cảnh sát phải biết đích xác chuyện gì sắp xảy ra vậy.

Họ nào có biết. Đơn giản là người ta không bắt giữ con tin ở cái thị trấn này, người ta cũng chẳng cướp các ngân hàng, đặc biệt khi giờ đây chúng đã trở thành ngân hàng không dùng tiền mặt.

“Bố nghĩ chúng ta nên làm gì?” Jack hỏi.

“Bố á? Bố không biết, thực sự là không, thường thì con là người biết mà.” Ông Jim nói thẳng.

Jack chán chường nhìn ông.

“Con chưa từng dính vào một vụ bắt giữ con tin.”

“Bố cũng thế. Nhưng con vẫn đang theo học lớp đó, đúng không? Lắng nghe cái gì ấy nhỉ?”

“Lắng nghe chủ động.” Jack lẩm bẩm. Quả thực, anh có đi học lớp ấy, nhưng lúc này nó mang lại lợi ích gì thì anh chưa hình dung được.

“Thế, chẳng phải nó dạy con cách nói chuyện với kẻ bắt giữ con tin hay sao?” Ông Jim hỏi và gật gù một cách đầy khích lệ.

“Vâng, nhưng để có thể lắng nghe thì phải có ai đó nói. Làm thế nào chúng ta liên lạc với tên cướp ngân hàng đây?” Jack hỏi lại, bởi lẽ họ chưa nhận được bất kỳ lời nhắn nào, cũng không có khoản tiền chuộc nào được yêu cầu. Không hề. Ngoài ra, anh không thể không nghĩ rằng nếu cái lớp học chủ động lắng nghe đó cũng hay ho như tuyên bố của người dạy thì bây giờ anh đã có bạn gái rồi.

“Bố không biết, thực sự là không.” Ông Jim thú nhận.

Jack thở dài. “Bố đã ở trong lực lượng cảnh sát cả đời mà, chắc chắn bố phải có kinh nghiệm về những vụ như thế này chứ?”

Dĩ nhiên ông Jim vẫn cố hết sức tỏ ra có kinh nghiệm, giống như những ông bố đang dạy con trai về mọi thứ, bởi vì thời điểm họ không phải làm như vậy nữa chính là lúc họ không còn chịu trách nhiệm về con mình, mà ngược lại. Thế nên ông Jim hắng giọng và quay đi trong lúc rút điện thoại ra. Ông đứng đó một lúc lâu, hi vọng mình sẽ được hỏi xem đang làm gì. Và dĩ nhiên ông được toại nguyện.

“Bố à...” Jack nói qua vai ông.

“Ừ.”

“Bố đang gu-gồ ‘bạn nên làm gì trong một vụ bắt giữ con tin’ đấy à?”

“Ừ.”

Jack rên lên và gập người lại, chống tay vào đầu gối. Anh gào thét trong lòng, bởi anh biết các sếp của anh, cũng như các sếp của sếp, sẽ nói gì khi gọi cho anh trong một tương lai rất gần. Câu nói tệ hại nhất mà anh biết. “Hay là chúng ta gọi cho Stockholm để xin được giúp đỡ?” Tất nhiên rồi, Jack nghĩ bụng, bởi sẽ ra sao nếu chúng ta tự làm được điều gì đó ở cái thị trấn này? Anh liếc nhìn lên ban công của căn hộ mà tên cướp đang lẩn trốn, và rủa thầm. Anh cần một điểm bắt đầu, một cách nào đó để thiết lập liên lạc.

“Bố?” Jack thở dài hỏi.

“Ừ, bố đây.”

“Google bảo thế nào ạ?”

Ông Jim đọc thành tiếng rằng người ta cần phải bắt đầu với việc tìm hiểu xem tên bắt cóc con tin là ai. Và hắn muốn gì.

21

Được rồi. Một tên cướp đi cướp một cái ngân hàng. Hãy nghĩ về chuyện đó một chút.

Hiển nhiên nó không có liên quan gì với bạn. Cũng giống như người đàn ông nhảy khỏi cây cầu. Bởi vì bạn là một người bình thường tử tế, nên bạn sẽ không bao giờ đi cướp ngân hàng. Đơn giản là có một số thứ mà mọi người bình thường đều hiểu rằng mình không được làm dưới bất kỳ hoàn cảnh nào. Bạn không được nói dối, trộm cắp, giết người, và không được ném đá vào lũ chim. Tất cả chúng ta đều đồng ý về những cái đó.

Ngoại trừ có lẽ là bọn thiên nga, bởi vì bọn thiên nga có thể hung dữ thụ động phát khiếp lên được. Nhưng ngoài thiên nga thì bạn không được ném đá vào chim chóc. Và bạn không được nói dối. Trừ phi... ờ thì, đôi khi bạn buộc phải làm thế, chẳng hạn như khi con cái bạn hỏi: “Sao trong này lại có mùi sô cô la thế? BỐ MẸ ĂN SỐ CÔ LA ĐẤY À?” Nhưng bạn chắc chắn không được trộm cắp và giết người, hai cái đó thì chúng ta có thể nhất trí.

Phải, dù sao bạn cũng không được phép giết người. Và đa số trường hợp bạn cũng không được phép giết thiên nga bất chấp việc chúng là một lũ hư đốn, nhưng bạn được phép giết động vật nếu chúng có sừng và đang đứng trong rừng. Nhưng bạn không bao giờ được phép giết người.

Vâng, trừ phi kẻ đó là Hitler. Bạn được phép kết liễu Hitler, nếu bạn có một cỗ máy thời gian và một cơ hội để làm chuyện ấy. Bởi vì bạn phải được phép giết một người để cứu hàng triệu người khác và tránh một cuộc thế chiến. Nhưng bạn cần cứu bao nhiêu người để được phép giết một người? Một triệu? Một trăm năm mươi? Hai? Chỉ một? Không ai hết? Hiển nhiên là bạn sẽ không có câu trả lời chính xác, bởi vì không ai có cả.

Vậy ta hãy lấy một ví dụ đơn giản hơn: bạn có được phép trộm cắp không? Không. Bạn không được trộm cắp. Chúng ta nhất trí về chuyện này. Trừ phi bạn đánh cắp trái tim ai đó, bởi vì chuyện đó lãng mạn. Hoặc là bạn đánh cắp cây harmonica từ những gã hay thổi kèn phá đám trong các bữa tiệc, vì đó là tinh thần tập thể. Hoặc bạn đánh cắp một thứ gì thật nhỏ vì buộc phải làm thế. Chuyện đó có thể không sao. Nhưng như thế có đồng nghĩa là sẽ không sao cả nếu bạn đánh cắp một thứ gì đó lớn hơn một chút hay không? Và ai sẽ quyết định mức độ lớn hơn? Nếu thực tình bạn buộc lòng phải ăn cắp, thì cái sự buộc lòng đó phải lớn đến mức nào để chuyện bạn đánh cắp thứ gì đó trở thành hợp lý? Chẳng hạn như, nếu bạn cảm thấy mình buộc phải làm và sẽ không có ai bị thương, liệu bạn có được đi cướp ngân hàng không?

Không, ngay cả như thế có lẽ câu trả lời vẫn là không. Bạn có thể đúng. Bởi vì bạn sẽ không bao giờ đi cướp ngân hàng, nên bạn không có điểm gì chung với tên cướp này.

Ngoại trừ sự sợ hãi, chắc là vậy. Có thể bạn cũng từng một đôi lần thực sự hoảng sợ, giống như tên cướp. Bởi vì tên cướp cũng có con nhỏ, và vì thế đã được luyện tập hoảng sợ kha khá lần. Nếu bạn cũng có con cái, thì bạn sẽ biết mình luôn ở trong một nỗi sợ hãi thường trực, sợ không biết hết mọi thứ, sợ không có sức lực để làm mọi thứ, và sợ không đối phó được với mọi thứ. Cuối cùng chúng ta trở nên quen với cảm giác thất bại đến nỗi những lần không làm con cái thất vọng đều làm chúng ta bị sốc một cách kín đáo. Có lẽ một số đứa trẻ cũng nhận ra chuyện đó. Thế nên thường thì chúng làm những chuyện nhỏ xíu xiu vào những thời điểm đặc biệt nhất, để nâng chúng ta lên một chút. Vừa đủ để chúng ta không chết đuối.

Vậy là tên cướp ngân hàng rời nhà vào buổi sáng hôm ấy, cùng với bức vẽ khỉ, ếch và nai sừng tấm trong túi áo mà không hay biết. Cô bé tác giả bức vẽ đã nhét nó vào trong đó. Cô bé có một người chị, hai đứa lẽ ra phải chành chọe theo cách mà nghe nói các chị em gái vẫn làm, nhưng chúng gần như không bao giờ làm thế. Cô em được phép chơi trong phòng của chị mà không bị chị hét vào mặt. Cô chị được giữ những món đồ mình quý nhất mà không bị cô em tìm cách phá hỏng. Bố mẹ hai đứa từng rủ rỉ bảo nhau: “Chúng mình không xứng đáng có được chúng,” hồi hai đứa còn bé. Họ đã đúng.

Hiện giờ, sau khi bố mẹ ly dị, vào những tuần mà hai chị em ở cùng một người, chúng lắng nghe tin tức buổi sáng trên xe. Người kia được nhắc đến trong bản tin hôm nay, nhưng hai đứa còn chưa biết điều đó, chúng không hề biết rằng mình là con của một tên cướp ngân hàng.

Trong những tuần mà hai chị em ở cùng người không cướp ngân hàng, chúng được đi xe buýt. Cả ba thích thế. Suốt cả chặng đường đi, họ chế ra những mẩu chuyện về những người xa lạ ngồi phía trước. Người đàn ông kia, ông ta có thể là một lính cứu hỏa này. Cô gái kia có thể là người ngoài hành tinh đó. Cô bé út thậm chí còn nói rành rọt: “Người kia có thể là một kẻ bị truy nã, hắn đã giết ai đó và giấu cái đầu trong ba lô của mình, biết đâu đấy?” Thế rồi những người phụ nữ ngồi xung quanh họ cựa quậy một cách khó chịu và hai cô bé cười khúc khích nhiều đến nỗi suýt tắt thở, vị phụ huynh của chúng phải làm mặt nghiêm và giả vờ như chuyện đó không hài hước một chút nào.

Cả ba luôn đến trạm xe buýt muộn giờ, trong lúc họ chạy qua cây cầu từ đầu bên này thì chiếc xe buýt dừng đón khách ở đầu bên kia, và hai cô bé luôn ré lên cười: “Nai sừng tấm đây rồi! Nai sừng tấm đây rồi!” Bởi vì đôi chân của tên cướp ngân hàng rất dài, dài đến mức mất cân xứng và tạo ra một dáng chạy rất hài hước. Không ai nhận ra chuyện đó trước khi lũ trẻ ra đời, nhưng trẻ con ghi nhận tỉ lệ cơ thể theo cách khác so với người lớn, có lẽ vì chúng nhìn chúng ta từ dưới thấp, và đó là góc nhìn xấu nhất. Do vậy chúng đưa ra những lời chế nhạo rất trúng, cái đám quỷ con láu cá ấy. Chúng tiếp cận được những thứ dễ tổn thương nhất ở bên trong chúng ta. Nhưng bọn trẻ tha thứ cho chúng ta về gần như mọi chuyện, luôn là như vậy. Và đó là điều kỳ lạ nhất của việc làm cha mẹ của ai đó. Không chỉ một tên cướp ngân hàng, mà bất kỳ người cha người mẹ nào: chúng ta được yêu thương dù có là gì đi chăng nữa. Ngay cả lúc về già, người ta dường như vẫn không tin được rằng bố mẹ mình có thể không được thông minh cho lắm, không được hài hước cho lắm, và không bất tử. Hình như có một nguyên nhân sinh học khiến cho tới một độ tuổi nhất định, con bạn sẽ yêu thương bạn vô điều kiện và mù quáng chỉ vì một lý do duy nhất: bạn là của chúng. Đó là một bước đi khá thông minh của tự nhiên, bạn phải công nhận như vậy.

Tên cướp ngân hàng không bao giờ gọi hai cô con gái bằng tên thật. Đó là một trong những thứ mà bạn sẽ không bao giờ thực sự để ý cho đến khi thuộc về một ai khác: chúng ta đặt những cái tên cho con cái của mình nhưng lại là người ít sử dụng chúng nhất. Chúng ta đặt biệt danh cho những người mà mình yêu thương, bởi vì tình yêu đòi hỏi một cái tên chỉ thuộc về chúng ta mà thôi. Thế nên tên cướp ngân hàng luôn gọi hai cô con gái của mình bằng hình ảnh giống với chúng khi còn đạp chân trong bụng mẹ, sáu và tám năm về trước. Một đứa luôn nhảy lung tung trong đó, đứa kia thì lúc nào cũng như đang leo trèo. Con ếch. Con khỉ. Và một con nai sừng tấm sẵn sàng làm bất cứ chuyện gì vì chúng. Ngay cả khi đó là một chuyện cực kỳ ngu ngốc. Xét cho cùng, đây có thể là một điểm chung giữa tên cướp và bạn. Bạn có thể có một người nào đó trong đời mà vì họ bạn sẵn sàng làm những chuyện ngu ngốc.

Nhưng tất nhiên là bạn sẽ không bao giờ đi cướp ngân hàng. Tất nhiên rồi.

Nhưng bạn đã từng yêu, đúng không? Gần như tất cả mọi người đều đã từng. Và tình yêu có thể khiến bạn làm nhiều chuyện lố bịch. Làm đám cưới, chẳng hạn. Có con, sắm vai một gia đình hạnh phúc, và có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Hoặc ít ra bạn đã nghĩ tới chuyện đó. Không hạnh phúc lắm, có thể là vậy, nhưng chấp nhận được. Một cuộc hôn nhân chấp nhận được. Bởi vì có ai thực sự hạnh phúc mãi được? Làm sao mà được? Đa số chúng ta chỉ cố gắng sống qua từng ngày. Có lẽ bạn cũng từng trải qua những ngày như thế. Nhưng khi đã trải qua đủ nhiều, một buổi sáng bạn ngoái nhìn phía sau và nhận ra bạn chỉ còn một mình, người mà bạn cưới đã rẽ lối ở đâu đó trên đường đời mất rồi. Hoặc là bạn phát hiện ra một sự dối trá. Đó là điều đã xảy ra với tên cướp ngân hàng. Một sự phản bội bị phơi bày, và cho dù hiện tại không có ai phản bội bạn, có lẽ bạn cũng đồng tình rằng chuyện đó đủ để làm người ta ngã quỵ. Đặc biệt khi nó không chỉ là một chuyện qua đường, mà hẳn hoi là một vụ ngoại tình đã diễn ra suốt trong thời gian dài. Bạn không chỉ bị lừa dối, bạn bị phụ bạc. Người ta có thể phản bội bạn mà không thực sự nghĩ tới bạn, nhưng ngoại tình đòi hỏi một sự lên kế hoạch. Đau đớn hơn cả có lẽ là hàng triệu những manh mối nhỏ nhặt mà bạn đã bỏ qua. Bạn lại càng suy sụp thêm nếu không có một lời giải thích thỏa đáng cho chuyện đó. Chẳng hạn như, bạn có thể thông cảm nếu nó là nỗi cô đơn hoặc dục vọng, kiểu như “anh/em lúc nào cũng làm việc, chúng ta không còn thời gian cho nhau”. Nhưng nếu lời giải thích là: “Ờ thì, nếu anh/em muốn tôi nói thật, tôi đã ngoại tình với sếp của anh/em,” thì việc gượng dậy sẽ khó khăn hơn nhiều. Bởi vì điều đó có nghĩa thứ khiến bạn làm việc thêm giờ cũng chính là lý do khiến bạn đánh mất cuộc hôn nhân của mình. Khi bạn đi đến chỗ làm vào thứ Hai sau màn chia tay, sếp của bạn bảo: “Hừm, chuyện này sẽ làm những người liên quan thấy khó xử, nên... có lẽ tốt nhất là cậu đừng làm việc đây nữa.” Vào thứ Sáu bạn vẫn còn có gia đình và công việc, sang đến thứ Hai bạn đã không còn gia đình và thất nghiệp. Bạn sẽ làm gì đây? Trò chuyện với một cố vấn pháp luật chăng? Hay là đi kiện?

Không.

Bởi vì tên cướp ngân hàng đã được dặn: “Đừng có gây sự lúc này. Đừng có làm rùm beng. Hãy vì bọn trẻ!” Tên cướp không muốn trở thành loại phụ huynh như vậy và âm thầm dọn ra khỏi căn hộ, bỏ việc, nhắm mắt làm ngơ trong khi quai hàm nghiến chặt. Vì bọn trẻ. Chắc bạn cũng sẽ làm vậy thôi. Có lần ếch bảo rằng con bé nghe thấy một người lớn trên xe buýt nói “tình yêu là niềm đau”, và khỉ đáp rằng đó là lý do những trái tim có một đầu nhọn trong các bức vẽ. Sau chuyện đó làm sao bạn có thể giải thích với chúng thế nào là ly hôn? Làm sao giải thích được về sự không chung thuỷ? Làm sao để tránh biến chúng thành những đứa trẻ thu mình lại? Xét cho cùng, yêu đương thật diệu kì, lãng mạn, hấp dẫn... nhưng yêu đương và yêu thương không giống nhau. Phải vậy không? Chúng phải khác nhau chứ? Trời ạ, không ai có thể si mê hết năm này sang năm nọ. Khi bạn si mê, bạn không thể nghĩ về bất cứ điều gì khác, bạn quên bẵng bạn bè, công việc, bữa trưa. Nếu lúc nào cũng si mê, chúng ta sẽ chết đói. Còn yêu thương có nghĩa là si mê... không thường xuyên. Bạn phải tinh tế một chút. Vấn đề là mọi thứ đều có tính tương đối, hạnh phúc vốn dựa trên sự kỳ vọng, và bây giờ thì chúng ta đã có Internet. Cả thế giới không ngừng chất vấn chúng ta: “Liệu cuộc sống của bạn có hoàn hảo như thế hay không? Thế nào? Bây giờ thì sao? Nó hoàn hảo THẾ NÀY cơ á? Nếu nó không hoàn hảo, thay đổi nó đi!”

Sự thật hiển nhiên là nếu người ta thực sự hạnh phúc như họ tỏ ra trên Internet, họ sẽ không dành nhiều thời gian để lên mạng đến thế, bởi vì không ai đang có một ngày tốt đẹp lại dành ra hẳn nửa ngày để tự chụp ảnh mình. Bất cứ ai cũng có thể bón phân cho những cái cây thêu dệt xung quanh cuộc đời mình, thế nên nếu như cỏ ở phía bên kia hàng rào trông xanh tốt hơn, thì có thể là do ở đó đầy phân. Nhưng điều đó không quan trọng, bởi vì giờ đây chúng ta đã học được rằng mọi ngày cần phải đặc biệt. Mọi ngày.

Bỗng dưng bạn thấy mình sống bên cạnh người ấy, chứ không phải sống cùng người ấy. Một trong hai người có thể loay hoay trong một khoảng thời gian dài kinh ngạc với suy nghĩ rằng cuộc hôn nhân của mình vẫn tốt đẹp. Hoặc chí ít cũng không tệ như hôn nhân của những người khác. Dù sao thì vẫn chấp nhận được. Thế rồi hóa ra một trong hai người muốn nhiều hơn thế, việc sống qua từng ngày không còn là đủ nữa. Một trong hai người đi làm rồi về nhà, đi làm rồi về nhà, cố gắng hòa hợp ở cả hai chỗ. Thế rồi hóa ra người mà bạn đã kết hôn cùng và sếp của bạn đã cực kỳ hòa thuận với nhau suốt bấy lâu nay.

“Yêu nhau cho đến khi cái chết chia lìa” chẳng phải chúng ta vẫn nói thế hay sao? Chẳng phải chúng ta vẫn hứa với nhau như thế đó sao? Hay là tôi đã nhớ nhầm? Hay phải là “yêu nhau ít nhất cho đến khi một trong hai đứa phát chán.” có lẽ là thế chăng?

Thế là khỉ, ếch sống cùng với một trong hai phụ huynh và người sếp kia trong một căn hộ, tên cướp ngân hàng sống ở một nơi khác. Bởi vì căn hộ chỉ được một người đứng tên, và tên cướp ngân hàng không muốn làm rùm beng. Không gây sự. Nhưng không dễ để có nhà ở tại khu vực này của thị trấn, hay ở bất kỳ khu vực nào khác, tại thị trấn nào khác, nếu bạn không có công ăn việc làm hoặc một số tiền tiết kiệm. Bạn không đưa tên mình vào danh sách chờ thuê nhà ở xã hội khi bạn đã kết hôn, có con cái và có một cuộc đời, bởi vì bạn không bao giờ nghĩ rằng mình có thể mất tất cả những thứ đó chỉ trong một buổi chiều. Điều tồi tệ nhất khi ly dị một người không phải là làm trôi sông đổ biển toàn bộ thời gian đầu tư cho mối quan hệ, mà là sự tước đoạt những kế hoạch cho tương lai của bạn.

Mua một căn hộ là chuyện không thể, ngân hàng đã cho biết như thế, vì ai lại đi cho người sạch túi vay tiền? Người ta chỉ cho những người không thực sự cần tiền vay tiền mà thôi. Thế tôi sẽ sống ở đâu bây giờ, bạn có thể hỏi như thế. “Ở nhà thuê,” ngân hàng đáp. Nhưng để thuê một căn hộ tại trị trấn này khi bạn thất nghiệp, bạn sẽ phải đặt cọc bằng bốn tháng tiền thuê nhà. Nó sẽ được hoàn lại cho bạn sau khi bạn dọn đi.

Thế rồi một lá thư từ một luật sư được gửi đến. Thư thông báo rằng vị phụ huynh kia của khỉ và ếch đã quyết định đệ đơn xin độc quyền nuôi con do “tình hình hiện tại, theo đó người giám hộ còn lại của bọn trẻ không có nhà cửa và công ăn việc làm, là không hề vững vàng. Chúng ta cần phải nghĩ cho bọn trẻ.” Cứ như thể người phụ huynh không nhà cửa lẫn công ăn việc làm kia còn điều gì khác để nghĩ đến không bằng.

Một email cũng đã được gửi đến, bảo rằng tên cướp ngân hàng nên mang hết đồ đạc đi. Tức là bạn phải đem đi toàn bộ những thứ bị coi là rác rưởi sau khi cặp tình nhân kia đã lấy hết những món đồ tốt. Chúng đã được đóng thùng sẵn và để trong kho dưới tầng hầm, bạn còn làm được gì đây? Có lẽ bạn phải đến đó vào đêm khuya cho khỏi xấu hổ nếu lỡ chạm trán với một hàng xóm nào đó, và có lẽ bạn cũng nhận ra mình không có chỗ nào để đem chúng đi. Bạn không có căn nhà nào khác để ở, ngoài trời thì đã bắt đầu lạnh, thế là bạn ở lại trong cái kho dưới hầm.

Trong một cái kho không khóa cửa của một người hàng xóm, có một cái thùng đầy chăn mền. Bạn mượn tạm chúng để giữ ấm cơ thể. Không biết làm thế nào bên dưới chỗ chăn mền có một khẩu súng đồ chơi, bạn bèn ngủ với nó trong tay, nghĩ bụng nếu có kẻ đột nhập xuất hiện trong đêm, bạn có thể dùng nó để dọa hắn. Thế rồi bạn bắt đầu khóc, bởi vì bạn nhận ra mình chính là kẻ đột nhập điên rồ đó.

Sáng hôm sau, bạn cất trả chỗ chăn mền, nhưng giữ lại khẩu súng đồ chơi, bởi vì bạn không biết đến tối mình sẽ ngủ ở cái xó xỉnh nào, và nó có thể hữu dụng. Chuyện ấy diễn ra trong một tuần lễ. Có thể bạn không biết cảm giác chính xác của nó, nhưng chắc bạn cũng có những lúc nhìn mình trong gương và nghĩ bụng: Cuộc sống lẽ ra không như thế này. Chuyện đó làm người ta kinh hãi. Thế là một sáng nọ, bạn làm một chuyện liều lĩnh. Ờ thì, không phải bạn, bạn sẽ làm chuyện gì đó khác, dĩ nhiên là thế. Bạn sẽ tìm tòi trong luật định để xem các quyền của mình là gì, rồi bạn tìm một luật sư và đưa vụ việc ra tòa. Trừ phi bạn không làm thế. Bởi vì có thể bạn không muốn làm rùm beng trước mặt hai cô con gái của mình, bạn không muốn trở thành một phụ huynh nhiễu sự, nên bạn có một ý nghĩ như thế này: “Làm sao đó, nếu mình có cơ hội, mình sẽ tìm được cách thu xếp chuyện này mà không làm bọn trẻ buồn.”

Thế nên khi tìm thấy một căn hộ nhỏ cần người thuê ở khá gần căn hộ mà khỉ và ếch đang sống, ngay cạnh cây cầu, do một ai đó cho thuê lại từ một người cho thuê lại khác, với mức sáu ngàn năm trăm krona một tháng, bạn nghĩ thầm: Chỉ cần xoay xở thuê được một tháng, mình sẽ có thời gian để tìm việc làm, và bọn họ sẽ không thể tước bọn trẻ khỏi tay mình chừng nào mình có một nơi ở. Thế là bạn vét sạch tài khoản ngân hàng và bán tất tần tật những món đồ đang có, tích cóp vừa đủ một tháng tiền thuê nhà, và bạn thao thức không ngủ trong ba mươi đêm liên tục, tự hỏi mình liệu mình có ở thêm được một tháng nữa hay không. Câu trả lời là không.

Bạn lẽ ra nên đi cầu cứu chính quyền trong tình huống ấy, bởi vì đó là điều nên làm. Nhưng khi đứng trước cửa cơ quan có thẩm quyền và nghĩ tới mẹ của bạn, nghĩ tới không khí ở trong đó sẽ như thế nào khi bạn ngồi trên một băng ghế gỗ với mảnh giấy ghi số thứ tự trong tay, bạn sực nhớ một đứa trẻ có thể nói dối đến mức nào vì bố mẹ mình. Bạn không thể ép buộc mình bước qua ngưỡng cửa. Điều ngu ngốc nhất mà người có tất cả nghĩ về một người chẳng có gì là chính lòng tự trọng đã ngăn cản con người ta tìm kiếm sự giúp đỡ. Suy nghĩ đó hiếm khi đúng lắm.

Người nghiện cũng rất giỏi nói dối, nhưng không bao giờ giỏi bằng con cái họ. Chính con trai và con gái họ mới là người nghĩ ra những cái cớ, không bao giờ quá kỳ dị hoặc khó tin, luôn đủ thực tế để không ai đến kiểm tra. Bài tập về nhà của con một người nghiện sẽ không bao giờ bị chó ăn mất, chúng chỉ bỏ quên ba lô ở nhà. Mẹ chúng không bỏ lỡ đêm hội phụ huynh vì bị ninja bắt cóc, chẳng qua bà chỉ làm việc thêm giờ. Sẽ không có chuyện đứa con không nhớ được tên của cơ quan mẹ, chẳng qua đó chỉ là một công việc thời vụ. Bà đã làm hết sức mình để nuôi các con sau khi bố chúng bỏ đi, bạn biết đấy. Bạn sẽ nhanh chóng học cách chia giai đoạn các thứ làm sao để vượt qua bất cứ câu hỏi kiểm tra nào. Bạn biết các bà ở sở phúc lợi có thể tước bạn khỏi tay mẹ nếu họ phát hiện ra mẹ đã gây ra một vụ hỏa hoạn tại căn hộ từng ở trước đó khi đi ngủ với điếu thuốc trong tay, hoặc là mẹ ăn trộm một chiếc bánh mì kẹp thịt ở siêu thị. Thế nên bạn sẽ nói dối khi mấy chú bảo vệ xuất hiện, bạn sẽ nhón chiếc bánh từ tay mẹ, và thú nhận: “Chính cháu là người đã ăn trộm nó.” Ai lại đi báo cảnh sát đến bắt một đứa trẻ, nhất là trong dịp Giáng sinh chứ? Họ đành phải thả bạn về nhà với mẹ, đói meo nhưng không một mình.

Nếu bạn từng là loại con cái như thế, rồi bạn trưởng thành và có những đứa con của mình, bạn sẽ không muốn con mình đi theo vết xe đổ. Trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng không cần phải trở thành những kẻ nói dối siêu hạng, bạn đã hứa với lòng mình như vậy. Thế nên bạn không đi đến văn phòng phúc lợi, bởi vì bạn sợ họ sẽ tước mất hai đứa con gái khỏi tay bạn. Bạn chấp nhận ly dị và không tranh giành căn hộ lẫn công việc, bởi vì bạn không muốn bọn trẻ chứng kiến bố mẹ mình gây chiến với nhau. Bạn cố gắng tự thu xếp mọi thứ, và rồi bạn sẽ gặp may: bạn tìm được một công việc, bất chấp nghịch cảnh, không phải loại công việc sẽ cho phép bạn sống thoải mái, mà chỉ cho bạn sống sót một thời gian. Nhưng họ lại bảo bạn rằng tháng lương đầu tiên của bạn sẽ được giữ lại, đồng nghĩa với việc bạn chỉ nhận được tiền khi đã làm việc được hai tháng, như thể tháng đầu tiên đó bạn có thể sống mà không cần tiền.

Bạn lại đi tới ngân hàng và hỏi vay tiền để có thể làm việc không lương, nhưng ngân hàng đáp rằng chuyện đó không thể được, bởi vì đó chỉ là một công việc tạm thời. Bạn có thể bị sa thải bất cứ lúc nào. Nếu chuyện đó xảy ra, làm sao họ lấy lại tiền đây? Bởi vì bạn không có tiền, đúng chưa nào? Bạn có gắng giải thích rằng nếu có tiền thì bạn sẽ chẳng cần đi vay, nhưng ngân hàng không thấy được logic của chuyện đó.

Vậy bạn làm gì bây giờ? Bạn chật vật sống tiếp. Hi vọng như vậy là đủ. Thế rồi bạn nhận được một lá thư đe dọa khác từ luật sư. Bạn không biết phải làm thế nào, phải cầu cứu ai, bạn chỉ không muốn bắt đầu một cuộc chiến. Bạn chạy tới trạm dừng xe buýt vào buổi sáng, hình dung rằng bọn trẻ sẽ không thể thấy được những cảm xúc trong lòng mình, nhưng không. Bạn có thể thấy trong mắt bọn trẻ rằng chúng muốn đi bán báo và đưa hết tiền cho bạn. Khi bạn thả chúng ở trường, bạn đi vào trong một con hẻm và ngồi xuống vệ đường để khóc vì bạn không thể không nghĩ rằng: mình không xứng đáng được yêu thương.

Suốt cả đời bạn đã tự hứa với bản thân rằng bạn sẽ đương đầu mọi chuyện. Không trở thành một kẻ gây rối. Không cầu cạnh sự giúp đỡ của ai. Nhưng đêm Giáng sinh đến, bạn chật vật vượt qua nó trong nỗi tuyệt vọng cô đơn cùng cực, bởi vì bọn trẻ sẽ đón giao thừa mà không có bạn. Trước giao thừa một ngày, bạn nhét lá thư đe dọa gần nhất của luật sư vào túi, bên cạnh lá thư của chủ nhà thông báo rằng nếu hôm nay không trả tiền thuê thì bạn sẽ bị trục xuất. Ngay tại đó, ngay lúc đó, gần như chẳng cần thêm điều gì để khiến bạn đi sai đường. Một ý tưởng tệ hại là đủ. Bạn tìm cái súng đồ chơi trông rất giống súng thật kia. Bạn khoét hai lỗ trên mũ len trùm đầu màu đen và kéo nó sụp xuống mặt, rồi đi tới chính cái ngân hàng đã từ chối cho mình vay tiền chỉ vì bạn không có tiền, tự nhủ rằng mình sẽ chỉ đòi sáu ngàn năm trăm krona, và bạn sẽ trả ngay khi nhận lương. Bằng cách nào? Một cái đầu tỉnh táo hơn có lẽ đã đặt ra câu hỏi đó, nhưng... ờ thì... có lẽ bạn đã không nghĩ xa đến thế? Có lẽ bạn chỉ nghĩ đơn giản rằng mình sẽ quay lại, cũng với khẩu súng đó, cái mặt nạ trượt tuyết tự chế đó, và bắt ngân hàng nhận lại tiền? Bởi vì tất cả những gì bạn cần là một tháng. Tất cả những gì bạn cần là một cơ hội để thu xếp mọi chuyện.

Sau này hóa ra chính cái khẩu súng đồ chơi chết tiệt đó, cái khẩu súng trông như thật đó, nó trông như thật bởi vì nó là súng thật. Trên cầu thang của một chung cư nằm vật vờ một bức vẽ con nai sừng tấm, con ếch và con khỉ, còn trong căn hộ ở tầng trên cùng của tòa nhà đó có một tấm thảm ướt đẫm máu.

Cuộc sống lẽ ra không như thế.

22

Nó không phải là một quả bom.

Nó là một thùng đèn Giáng sinh mà một trong những người hàng xóm đã treo lên ban công nhà mình. Ông ta đã nghĩ đến việc để đó luôn cho đến khi sang năm mới, nhưng bị bà vợ cằn nhằn, vì bà cho rằng “đèn đuốc gì mà lắm thế, anh không thấy à? Sao chúng ta không thể gắn những cái đèn màu trắng như mọi người? Sao lại dùng đèn nhấp nháy đủ màu sắc như một cái nhà thổ vậy?” Ông hàng xóm đã lầm bầm phản đối: “Em đi cái loại nhà thổ nào mà gắn đèn nhấp nháy như thế này?” và bà vợ nhướng mày hỏi lại: “Anh biết rõ vậy tức là anh có đi nhà thổ?”... Cuộc cãi vã kết thúc với việc ông chồng đi ra ban công tháo luôn mấy cái đèn chết tiệt kia xuống. Nhưng ông chẳng buồn bê cả cái thùng xuống kho đồ dưới hầm, mà bỏ lại nó trên hành lang phía ngoài cửa căn hộ của mình. Rồi hai ông bà đi sang nhà ngoại để ăn mừng năm mới và tranh cãi tiếp về nhà thổ. Cái thùng bị bỏ lại trước cửa, ngay ở tầng bên dưới căn hộ có mấy người bị bắt làm con tin. Khi người đưa thư ở phần đầu câu chuyện này bước lên tầng trên cùng và bất ngờ trông thấy tên cướp ngân hàng cầm vũ khí xông vào căn hộ kia, anh ta ba chân bốn cẳng chạy xuống dưới, vấp phải thùng đèn và làm mấy sợi dây điện thò ra ngoài.

Trông cái thùng không giống một quả bom, rõ ràng là thế, nó trông giống như một cái thùng đèn Giáng sinh lật úp. Của một nhà thổ nào đó. Nhưng để bảo vệ ông Jim thì có lẽ trông nó cũng giông giống một quả bom, nhất là khi bạn chủ yếu chỉ nghe nhắc đến bom chứ chưa bao giờ tận mắt nhìn thấy. Vụ nhà thổ cũng thế. Cũng giống như khi bạn rất sợ rắn, mà đang ngồi trong phòng vệ sinh thì cảm thấy có gì đó lướt nhẹ qua lưng, thế là bạn tự động nghĩ ngay, Rắn à! Chuyện đó dĩ nhiên chẳng có chút logic nào, nhưng nếu mọi nỗi sợ đều có logic và hợp lý thì chúng đã không được gọi là nỗi sợ. Ông Jim sợ bom hơn sợ đèn Giáng sinh rất nhiều, và trong những tình huống như thế, đầu óc cũng như thị giác của bạn làm sao mà tỏ tường được. Mấu chốt nằm ở đây.

Chuyện là, lúc hai viên cảnh sát đứng dưới đường, ông Jim đã tìm câu trả lời trên Google, và Jack đã gọi điện cho người chủ căn hộ nơi các con tin đang bị cầm giữ để biết có cả thảy bao nhiêu người trong đó. Chủ căn hộ là người mẹ của một gia đình trẻ, sống tại một thị trấn khác. Chị ta bảo mình được thừa kế nó, và đã lâu chưa từng ghé lại. Chị ta cũng không có thông tin gì về buổi đi xem nhà. “Nhân viên môi giới lo liệu tất tần tật” chủ căn hộ đã bảo như thế. Jack bèn điện thoại về đồn và nói chuyện với cô nhân viên quán cà phê có chồng là người phát thư đã tố giác tội phạm ban nãy. Xui thay, Jack cũng không khai thác thêm được gì nhiều, ngoại trừ việc tên cướp “bịt mặt và có vóc dáng khá nhỏ. Không quá nhỏ, nhưng khá nhỏ! Có lẽ là gần với bình thường hơn là nhỏ! Nhưng thế nào là bình thường?”

Jack cố gắng vạch ra một kế hoạch dựa trên những thông tin ít ỏi có trong tay, nhưng chưa đi đến đâu thì sếp của anh đã điện thoại đến và, bởi vì anh không trình được một kế hoạch tức thì, ông sếp đã gọi cho sếp của mình, người này lại gọi tiếp cho sếp cao hơn, để rồi đúng như dự đoán, tất cả các sếp đều nhất trí rằng tốt nhất là lập tức gọi chi viện từ Stockholm. Dĩ nhiên Jack muốn được một lần tự giải quyết trong đời. Anh đề nghị các sếp cho phép mình và Jim đi lên căn hộ để xem liệu có bắt liên lạc được với tên cướp ngân hàng không. Các sếp đồng ý, bởi vì Jack là hình mẫu cảnh sát mà các đồng nghiệp tin tưởng được. Nhưng ông Jim đứng bên cạnh anh đã nghe thấy một ông sếp quát lớn qua kênh liên lạc rằng họ “phải tiến hành một cách tuyệt đối cẩn thận, và bảo đảm không có vật liệu nổ hay những thứ tương tự trên cầu thang, bởi vì đây có thể là một vụ khủng bố! Có người nào mang theo hành lý khả nghi không? Có ai có râu quai nón không?” Jack không mấy bận tâm về những lời đó, vì anh còn trẻ. Nhưng ông Jim thì có, vì ông đã làm cha.

Thang máy không hoạt động, do vậy ông và Jack đi thang bộ. Trên đường đi lên, họ gõ cửa tất cả các căn hộ để xem có còn người hàng xóm nào trong tòa nhà hay không. Không một ai ở nhà, vì hôm nay là trước giao thừa một ngày, người phải đi làm thì đang ở cơ quan, người không phải đi làm thì có những việc hay ho hơn để làm, và những ai không có chuyện gì làm chắc đều đã nghe thấy tiếng còi xe cảnh sát, trông thấy các phóng viên và cảnh sát từ trên ban công nhà mình nên chạy ra ngoài đường để xem chuyện gì đang xảy ra. (Một vài người trong số họ còn sợ rằng có một con rắn xổng chuồng trong tòa nhà, vì theo như trên Internet người ta đồn rằng có một chú rắn đã được tìm thấy trong phòng vệ sinh của một chung cư ở thị trấn bên cạnh, do vậy xác suất xảy ra chuyện đó cũng ngang ngửa với các vụ bắt cóc con tin.)

Khi ông Jim và Jack lên đến tầng có cái thùng với vài sợi dây điện thò ra, ông giật nảy người đến mức đau nhói lưng (ở đây cần mở ngoặc rằng dạo này ông bị đau tại cùng một vị trí trên lưng mỗi khi đột ngột hắt xì). Ông lôi Jack lại và rít lên: “Bom kìa!”

Jack đảo tròn mắt theo kiểu chỉ có các anh con trai mới làm được và nói: “Cái này không phải là bom.”

“Làm sao con biết?”

“Những quả bom trông không giống như thế này.”

“Biết đâu đó là ý đồ của kẻ đã làm ra quả bom này.”

“Bố bình tĩnh lại đi, nó không ph...”

Nếu là một đồng nghiệp nào khác, có lẽ ông Jim đã mặc kệ cho anh ta đi tiếp lên gác. Chắc đây là lý do vì sao một số người nghĩ rằng bố con làm việc cùng nhau là một ý tưởng tồi tệ, bởi thay vào đó ông nói với anh con trai: “Không, bố sẽ gọi Stockholm.”

Jack không bao giờ tha thứ cho bố mình về chuyện đó.

Các sếp cảnh sát và sếp của sếp của sếp, hay bất cứ vị nào ra lệnh trên ấy lập tức yêu cầu hai cảnh sát quay trở xuống dưới đường và đợi hỗ trợ. Hiển nhiên việc tìm hỗ trợ không dễ dàng, kể cả tại những thành phố lớn, bởi vì làm gì có ai đi cướp ngân hàng khi chỉ còn một ngày nữa là đến giao thừa kia chứ? Và ai lại đi bắt những người đi xem nhà làm con tin? “Và ai lại đi tổ chức xem nhà vào cái ngày trước giao thừa...?” như thắc mắc của một ông sếp. Cứ thế bọn họ tiếp tục nói suốt một lúc lâu trên kênh liên lạc. Sau đó một chuyên gia đàm phán từ Stockholm gọi điện thoại cho Jack và bảo rằng ông ta sẽ tiếp nhận vụ này. Ông ta đang ngồi trên xe hơi ở cách đó vài giờ đi đường, nhưng Jack cần hiểu rõ rằng anh chỉ được “cầm chân thủ phạm” cho đến khi ông ta tới nơi. Chuyên gia đàm phán nói với giọng chắc chắn không phải của dân Stockholm, nhưng chuyện đó không quan trọng, bởi vì nếu bạn hỏi ông Jim và Jack thì, việc là người Stockholm thuộc về não trạng nhiều hơn là một chỉ dẫn địa lý. “Không phải mọi thằng ngu đều là dân Stockholm, nhưng dân Stockholm tuyền một lũ ngu”, người ta thường nói như thế tại đồn cảnh sát. Rõ là không công bằng. Bởi vì bạn có thể hết ngu, chứ bạn không thể thôi là người Stockholm.

Sau khi nói chuyện với chuyên gia đàm phán, Jack thậm chí còn bực bội hơn cái lần anh nói chuyện với dịch vụ khách hàng của nhà cung cấp Internet. Ông Jim thì cảm thấy gánh nặng trách nhiệm của việc con trai mình giờ đây sẽ không có cơ hội chứng tỏ rằng anh có thể tự tay bắt được tên cướp ngân hàng. Tất cả những quyết định còn lại trong ngày của họ sẽ bị chi phối bởi cảm giác ấy.

“Xin lỗi con, bố không có ý.” Ông bối rối mở lời, không biết mình sẽ nói thế nào để không phải thừa nhận rằng nếu Jack là con của một ai khác, nhiều khả năng ông sẽ nhất trí đó không phải là bom. Nhưng bạn không thể liều lĩnh với những chuyện có liên quan đến con trai mình.

“Không phải lúc này, bố à!” Jack đã sưng sỉa đáp trả như thế, vì anh đang nói chuyện với sếp của sếp qua điện thoại.

“Con muốn bố làm gì?” Ông Jim hỏi, ông cần được người ta cần đến.

“Bố có thể bắt tay vào tìm hiểu những người sống trong các căn hộ hàng xóm, những người mà chúng ta chưa tiếp cận được vì bố và cái “quả bom” của bố, để chúng ta có thể chắc chắn rằng không có ai trong phần còn lại của tòa nhà!” Jack đã gắt lên như thế.

Ông Jim gật đầu, thu mình lại. Ông tìm các số điện thoại trên Google. Đầu tiên là chủ căn hộ ở tầng lầu có quả bom. Một người đàn ông nghe máy, bảo rằng ông ta và vợ đang vắng nhà. Khi giọng bà vợ quát to trong điện thoại: “Ai đó?” ông ta vặc lại: “Nhà thổ!” Jim không rõ ông ta có ý gì, nên mới hỏi xem có ai đang ở trong căn hộ của họ hay không. Nghe người đàn ông bảo không, Jim không muốn làm ông ta lo lắng về quả bom, và ông ta không tài nào biết được rằng lúc này chỉ cần ông ta nói: “Nhân tiện, cái thùng trên hành lang đựng bóng đèn trang trí Giáng sinh đấy nhé” là toàn bộ câu chuyện đã thay đổi ngay tức khắc, nên thay vào đó ông ta hỏi: “Còn gì nữa không?” và Jim đáp: “Không, không, tôi nghĩ chỉ có vậy thôi” trước khi cảm ơn rồi cúp máy.

Sau đó, Jim gọi cho các chủ căn hộ ở tầng trên, cùng tầng với căn hộ đang xảy ra vụ bắt con tin. Hóa ra chủ hộ là một cặp đôi mới ngoài hai mươi, vừa chia tay và đều đã dọn đi. “Vậy trong nhà không có ai hết à?” Ông Jim hỏi, trong lòng nhẹ nhõm. Câu trả lời là có, nhưng trong hai cuộc nói chuyện ông vẫn phải lắng nghe hai bạn trẻ hai mươi mấy tuổi chẳng rõ mặc nhiên cho rằng ông cần biết lý do họ chia tay. Ra là một trong hai người không thể chịu nổi việc người kia đi giày quá xấu, người còn lại thì cụt hứng chỉ vì người kia chảy nước miếng trong lúc đánh răng, và cả hai đều muốn có một người bạn đời không quá lùn. Một người còn nói rằng mối quan hệ giữa họ xấu đi vì người kia thích ngò, khiến Jim thắc mắc: “Anh thì không à?” chỉ để nghe câu trả lời rằng: “Tôi thích chứ, nhưng không nhiều bằng cô ta!” Người còn lại thì nói rằng họ bắt đầu căm ghét nhau sau một trận cãi vã, mà theo Jim hiểu thì nó đã xảy ra khi họ không thể tìm được một chiếc máy ép trái cây có màu sắc phản ánh họ vừa như hai cá thể độc lập, vừa như một cặp đôi. Đó là lúc họ nhận ra mình không thể sống cùng nhau thêm một chút nào nữa, và giờ thì họ căm thù nhau. Ông Jim khá bất ngờ trước việc giới trẻ bây giờ có quá nhiều lựa chọn, vấn đề nằm ở đó, nếu các ứng dụng hẹn hò tồn tại vào thời mà vợ ông gặp ông lần đầu tiên, chắc bà ấy sẽ không bao giờ trở thành vợ ông được. Nếu bạn cứ liên tục được giới thiệu các lựa chọn thay thế, bạn sẽ không bao giờ quyết định được, ông nghĩ bụng. Làm thế nào người ta có thể sống với sự căng thẳng của việc biết rằng khi người bạn đời của mình ở trong nhà tắm, anh ta hoặc cô ta có thể đang quẹt ngón tay sang phải hoặc trái để tìm kiếm một tâm hồn đồng điệu? Cả một thế hệ rồi sẽ bị nhiễm trùng đường tiết niệu vì cứ phải ngồi lì trong đó, tiểu cho đến khi điện thoại hết pin. Nhưng dĩ nhiên ông không nói ra những điều đó, mà chỉ hỏi lại một lần cuối cùng: “Vậy là trong nhà không có gì hết phải không?”

Cả hai người chủ hộ đều xác nhận trong nhà không có gì cả, ngoại trừ một chiếc máy ép trái cây có màu không đúng. Căn hộ sẽ được rao bán vào năm mới, qua một công ty bất động sản mà một trong hai người không nhớ tên, chỉ nhớ rằng nó “cực kỳ, cực kỳ chảnh chọe!” Người kia xác nhận: “Cái người đặt tên cho công ty đó hẳn là có óc khôi hài còn tệ hơn một thợ cắt tóc! Ông có biết ở đây có một tiệm cắt tóc tên là “XÉN” không? Tôi thật không hiểu nổi luôn ấy.”

Sau đó Jim gác máy. Ông thấy thật tiếc khi họ bỏ nhau, bởi vì hai người rất xứng đôi vừa lứa. Ông tiến đến chỗ Jack và cố gắng kể với anh về chuyện đó, nhưng Jack chỉ nói: “Không phải lúc này, bố à! Bố có liên hệ được với những người hàng xóm chưa?”

Jim gật đầu.

“Có ai ở nhà không?” Jack hỏi.

Jim lắc đầu.

“Bố chỉ muốn nói rằng...” ông mở lời, nhưng Jack đã lắc đầu và nối lại cuộc nói chuyện với sếp.

“Không phải lúc này, bố à!”

Ông bèn không nói gì nữa.

Thế rồi sao? Thế rồi mọi thứ vuột khỏi tầm kiểm soát, từng chút một. Toàn bộ vụ bắt con tin diễn ra trong vài giờ đồng hồ, nhưng chuyên gia đàm phán bị mắc kẹt trên xa lộ, trong một vụ ùn tắc đa phương tiện tồi tệ nhất năm (“Nhất định là do bọn Stockholm chưa gắn đinh tán lốp xe đàng hoàng đã lên đường”, ông Jim tuyên bố như đinh đóng cột), và không đến được. Ông Jim và Jack bị bỏ mặc tự xoay xở với một tình hình không phải là không phức tạp, căn cứ theo việc nó làm họ mất một khoảng thời gian dài để thiết lập liên lạc với tên cướp ngân hàng (đỉnh điểm là chuyện Jack lãnh một cục u to tướng trên đầu, mà bản thân nó cũng là một câu chuyện khá dài). Nhưng rốt cuộc họ cũng gọi điện thoại được vào trong căn hộ (vốn là một câu chuyện thậm chí còn dài hơn), và sau khi tên cướp đã thả hết con tin ra, người đàm phán gọi vào số điện thoại đó cũng là lúc tiếng súng vang lên trong căn hộ.

Nhiều giờ sau, Jack và ông Jim vẫn ở lại đồn cảnh sát để thẩm vấn các nhân chứng. Chuyện đó không giúp ích gì được, tất nhiên rồi, bởi vì ít nhất một người trong số họ đã không khai thật.

23

Sự thật là tên cướp ngân hàng đã cố gắng một cách tức cười để không chĩa súng vào bất kỳ người nào bên trong căn hộ, nhằm tránh làm họ hoảng sợ. Nhưng người đầu tiên mà tên cướp vô tình chĩa súng vào là một phụ nữ có tên Zara. Bà ta trạc ngũ tuần, và ăn vận đẹp đẽ theo cách mà những người đã có được tự do tài chính nhờ tranh thủ sự phụ thuộc tài chính của người khác hay mặc.

Điều hài hước ở đây là khi tên cướp chạy vội vào căn hộ, loạng choạng và vô tình vung vũ khí theo hướng khiến bà Zara thấy mình ở trước nòng súng, bà thậm chí không mảy may sợ sệt. Nhưng một phụ nữ khác trong căn hộ đã kinh hoàng ré lên: “Chúa ơi, chúng ta gặp cướp rồi!” Chuyện đó có vẻ khá kỳ quặc, bởi vì tên cướp ngân hàng hoàn toàn không có dự định tiến hành một vụ cướp ở đây. Hiển nhiên là không ai muốn bị đối xử theo định kiến, và việc bạn tình cờ cầm một khẩu súng trong tay không tự khắc biến bạn thành cướp được, mà kể cả là thế thật, bạn vẫn có thể là một tên cướp ngân hàng không muốn cướp tiền của các cá nhân. Thế nên, khi người phụ nữ kia gào lên với chồng mình: “Móc tiền ra lẹ lên, Roger!” thì tên cướp không thể không cảm thấy bị sỉ nhục. Một cách đầy nghịch lý, thật vậy. Tiếp đến, một người đàn ông trung niên mặc áo sơ mi kẻ ô đứng cạnh cửa sổ - ông Roger, hẳn rồi lẩm bẩm với giọng bực bội: “Chúng tôi không đem theo tiền mặt!”

Tên cướp ngân hàng đang định phản đối thì bắt gặp hình ảnh phản chiếu trong lớp kính cửa ban công. Một bóng người bịt mặt vũ trang bằng một khẩu súng cùng với những người khác trong phòng. Trong số họ có một phụ nữ rất già. Một phụ nữ khác đang mang bầu. Người thứ ba trông như sắp khóc. Tất cả đều nhìn vào khẩu súng, những đôi mắt dại đi vì sợ hãi, nhưng không dại bằng đôi mắt đang nhìn hình ảnh của mình qua hai cái lỗ khoét trên chiếc mặt nạ trượt tuyết tự chế. Lúc đó tên cướp nhận ra một điều đáng kinh ngạc: Không phải họ bị cầm giữ tại đây. Chính là mình.

Người duy nhất không tỏ ra sợ hãi một chút nào là bà Zara. Đúng lúc đó họ nghe thấy hồi còi xe cảnh sát đầu tiên dưới phố.

24

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: Zara

Jim: Xin chào! Tên tôi là Jim!

Zara: Vâng, vâng, được rồi. Tiếp tục đi.

Jim: Tôi ở đây để ghi lại sự việc đã xảy ra theo phiên bản của bà. Hãy dùng chính lời lẽ của mình để kể cho tôi nghe.

Zara: Thế tôi còn dùng được lời của ai khác đây?

Jim: Hừm, phải rồi. Chỉ là một cách diễn đạt thôi, tôi nghĩ vậy. Nhưng trước hết tôi muốn bà biết rằng tất cả những điều bà nói đang được ghi âm. Và bà có thể yêu cầu sự có mặt của một luật sư nếu muốn.

Zara: Sao tôi lại phải muốn?

Jim: Tôi chỉ muốn bà biết như vậy. Các sếp của tôi bảo rằng quan trọng là mọi chuyện được làm một cách đàng hoàng. Chúng tôi sẽ bàn giao vụ này cho một đội điều tra đến từ Stockholm. Con trai tôi rất giận dữ chuyện đó, nó cũng là cảnh sát mà, bà biết đấy. Thế nên tôi chỉ muốn bà biết rằng bà có quyền yêu cầu luật sư hiện diện.

Zara: Nghe này, tôi sẽ bỏ tiền thuê một luật sư nếu tôi chĩa súng đe dọa người khác. Chứ không phải ngược lại.

Jim: Tôi hiểu. Tôi hoàn toàn không muốn tỏ ra xác xược, chắc chắn rồi. Tôi thấy bà đã trải qua một ngày khó khăn, dĩ nhiên tôi đã thấy. Bà chỉ cần trả lời tất cả các câu hỏi của tôi một cách thành thật nhất có thể. Bà có muốn dùng cà phê không?

Zara: Đó là chữ ông dùng để gọi cái đó à? Tôi đã thấy thứ tòi ra từ cái máy ở ngoài kia, và tôi sẽ không uống nó trừ phi ông với tôi là hai người cuối cùng trên trái đất này và ông hứa rằng nó có độc.

Jim: Tôi không rõ đây là lời sỉ nhục dành cho tôi hay cho món cà phê nữa.

Zara: Chính ông bảo rằng ông muốn tôi trả lời thành thật.

Jim: Vâng. Bây giờ tôi có thể bắt đầu bằng việc hỏi lý do bà có mặt trong căn hộ được không?

Zara: Một câu hỏi ngu ngốc làm sao. Ông có phải là người đứng trên cầu thang khi chúng tôi được thả không?

Jim: Vâng, chính là tôi.

Zara: Vậy ông là người đầu tiên vào trong căn hộ sau khi chúng tôi đi khỏi? Và vẫn làm thế nào đó để sổng mất tên cướp?

Jim: Thật ra tôi không phải là người đầu tiên. Tôi chờ Jack, đồng nghiệp của tôi. Có lẽ bà đã gặp cậu ấy trước. Cậu ấy là người đầu tiên tiến vào căn hộ.

Zara: Cảnh sát các ông tất thảy đều giông giống nhau, ông có biết không?

Jim: Jack là con trai tôi. Có lẽ đó là lý do.

Zara: Jim và Jack?

Jim: Phải. Giống như Jim Beam và Jack Daniel’s.

Zara: Chuyện này đáng lẽ phải khôi hài à?

Jim: Không, không. Vợ tôi cũng chưa bao giờ thấy nó khôi hài.

Zara: Vậy là ông đã có gia đình. Hừm, phúc cho ông.

Jim: Vâng, có lẽ nói về chuyện đó lúc này không hoàn toàn phù hợp. Bà có thể cho tôi một lời giải thích ngắn gọn về lý do bà có mặt trong buổi tham quan căn hộ được không?

Zara: Nó là một buổi xem nhà. Chữ đó quá khó hiểu hay sao?

Jim: Vậy bà ở đó là để xem nhà?

Zara: Ông sắc bén như một hộp bắp rang nhúng nước ấy, ông có biết không?

Jim: Nói vậy tức là có?

Zara: Nói vậy tức là vậy.

Jim: Ý tôi là, bà có ý định mua căn hộ không?

Zara: Ông là cò nhà hay là cớm?

Jim: Tôi chỉ muốn nói là rất dễ đi đến kết luận rằng bà hơi khá giả quá để mà quan tâm tới căn hộ đó.

Zara: Ồ, thật vậy sao?

Jim: Ờ thì, điều tôi muốn nói là các đồng nghiệp của tôi và tôi có thể nghĩ vậy. Một trong số họ. Con trai tôi, ý tôi là thế. Dựa trên một số lời khai nhân chứng. Bà có vẻ dư dả tiền bạc, ý tôi là vậy. Và thoạt trông thì căn hộ kia hình như không phải loại mà một người như bà muốn mua.

Zara: Nghe này, vấn đề của tầng lớp trung lưu là ông nghĩ một người có thể quá giàu để mua cái này cái kia. Sự thật không phải vậy. Ông chỉ có thể quá nghèo để không mua nổi thôi.

Jim: Vâng, có lẽ chúng ta nên tiếp tục. Mà này, tôi đánh vần tên của bà có chính xác không?

Zara: Không.

Jim: Không á?

Zara: Nhưng có một nguyên nhân vô cùng hợp lý khiến ông nghĩ rằng nó được đánh vần như vậy.

Jim: Ồ, thế à?

Zara: Đơn giản bởi vì ông là một thằng ngu.

Jim: Tôi xin lỗi. Bà đánh vần hộ tôi được không?

Zara: Ngờ u ngu.

Jim: Ý tôi là tên của bà ấy?

Zara: Chúng tôi đã ở đây cả đêm, và một số người trong chúng tôi có việc quan trọng hơn để làm, thế nên tại sao tôi lại không tóm tắt sự việc cho ông nhỉ? Một kẻ mất trí cầm súng đã bắt tôi và một nhóm người nghèo khó, không dư giả tài chính làm con tin suốt nửa ngày trời, ông và các đồng nghiệp của ông đã bao vây tòa nhà, toàn bộ vụ này đã được lên truyền hình, nhưng các ông vẫn xoay xở để sổng tội phạm cho được. Ngay lúc này lẽ ra ông nên ở ngoài kia, tìm kiếm cái tên cướp ngân hàng mà ông vừa nhắc đến, nhưng thay vào đó ông ngồi đây, vất vả vì chưa bao giờ thấy một cái tên với nhiều hơn ba phụ âm trong đó. Các sếp của ông cũng không thể đốt tiền thuế của tôi nhanh hơn nếu tôi cho họ một hộp diêm đâu.

Jim: Tôi hiểu sự bực bội của bà.

Zara: Ông hiểu được là khôn đấy.

Jim: Tôi chỉ muốn nói rằng bà đang bị sốc. Ý tôi là, không ai mong đợi việc mình bị đe dọa bằng súng khi đi xem một căn hộ, đúng không nào? Báo chí cứ nói rằng thị trường bất động sản dạo này rất khó khăn, nhưng bắt cóc con tin thì hơi quá rồi. Hôm nọ có một tờ báo nói rằng đó là “thị trường của người mua”, rồi ngay hôm sau lại bảo là “thị trường của người bán”, nhưng tựu trung lại nó vẫn luôn là thị trường của các ngân hàng, phải không nhỉ? Bà có nghĩ vậy không?

Zara: Tôi nên coi đây là một lời nói đùa à?

Jim: Không, không, tôi chỉ đang muốn trò chuyện một chút. Theo tôi với cách xã hội vận hành hiện giờ, tên cướp ngân hàng sẽ có ít cảnh sát truy lùng nếu hắn cướp thành công hơn là, như đúng trong trường hợp này, đi bắt người khác làm con tin. Ý tôi là, mọi người đều ghét ngân hàng. Cũng giống như người ta thường nói: “Đôi khi thật khó mà biết được kẻ lừa đảo lớn nhất là ai, người đi cướp ngân hàng, hay người chủ ngân hàng”

Zara: Người ta nói thế thật à?

Jim: Vâng, tôi nghĩ thế. Họ có nói như vậy, đúng không nào? Tôi vừa đọc trên báo hôm qua về việc giới chủ ngân hàng kiếm được nhiều đến mức nào. Họ sống trong những ngôi nhà có quy mô như cung điện giá trị gần năm mươi triệu, trong khi người bình thường chỉ kiếm đủ tiền để trả lãi vay mua nhà.

Zara: Tôi hỏi ông một câu được không?

Jim: Tất nhiên là được.

Zara: Tại sao những người như ông luôn nghĩ rằng người thành công nên bị trừng trị vì sự thành công của họ?

Jim: Sao cơ?

Zara: Ông có đang thực hiện một bài nhập vai mang tính chất thuyết âm mưu ở trường cảnh sát, trong đó ông bị lừa để tin rằng các sĩ quan cảnh sát nhận được mức lương ngang bằng với giới chủ ngân hàng, hay ông đơn giản là không biết làm một chút phép tính cơ bản?

Jim: Ồ, vâng. Ý tôi là không.

Zara: Hay là ông nghĩ rằng cuộc đời nợ ông thứ gì đó?

Jim: Tôi vừa mới nhận ra, tôi chưa hỏi bà làm nghề gì.

Zara: Tôi điều hành một ngân hàng.

25

Sự thật là Zara, người đã năm mươi tuổi cộng thêm một số năm chưa từng có ai dám hỏi, không hề quan tâm đến việc mua căn hộ. Không phải bởi vì bà không có khả năng, tất nhiên rồi, bà có thể mua nó chỉ với chỗ tiền lẻ nhét dưới nệm ghế trong căn hộ của bà. (Với bà, những đồng xu là ổ vi trùng tởm lợm đã bị đụng chạm bởi không biết bao nhiêu ngón tay thì có trời mới biết, và bà thà đốt luôn mấy cái nệm ghế còn hơn là nhấc chúng lên, do vậy tốt hơn ta nên nói như thế này: bà hoàn toàn có thể mua căn hộ kia bằng số tiền đã chi trả cho bộ ghế sofa của mình.) Zara đi tới buổi xem nhà với cái mũi nhăn lại và đeo đôi khuyên tai kim cương đủ lớn để hạ gục một đứa bé tầm vóc trung bình nếu cần. Nhưng ngay cả những cái đó, khi bạn quan sát thật kỹ, cũng không thể che giấu được nỗi buồn đang chất chứa trong lòng bà.

Điều đầu tiên bạn cần hiểu là Zara gần đây bắt đầu đi gặp một chuyên gia tâm lý, bởi vì bà có một sự nghiệp mà, nếu bạn theo đuổi nó đủ lâu, đôi khi bạn sẽ phải tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp để được hướng dẫn về những gì bạn có thể làm với đời sống ngoài công việc của mình. Cuộc hẹn đầu tiên với chuyên gia tâm lý đã diễn ra không mấy suôn sẻ.

Zara mở đầu bằng việc cầm cái khung ảnh trên bàn làm việc của cô ta lên và hỏi: “Ai đây?”

Chuyên gia tâm lý đáp: “Mẹ tôi.”

Zara hỏi tiếp: “Cô có hợp với bà ấy không?”

Chuyên gia tâm lý đáp: “Mẹ tôi mới mất cách đây không lâu.”

Zara lại hỏi: “Thế trước đó mối quan hệ giữa cô và bà ấy như thế nào?”

Chuyên gia tâm lý nhận định rằng một người bình thường hẳn sẽ nói lời chia buồn, nhưng cố gắng giữ vẻ mặt trung tính khi đáp: “Chúng ta không ở đây để nói chuyện về tôi.”

Zara bèn bắt bẻ luôn: “Trước khi giao xe hơi của mình cho một người thợ, tôi muốn biết liệu chiếc xe của anh ta có phải là một đống sắt vụn hay không.”

Chuyên gia tâm lý hít một hơi sâu và đáp: “Tôi có thể hiểu điều đó. Thế nên cho phép tôi được nói rằng mẹ tôi và tôi có một mối quan hệ rất tốt đẹp. Như vậy được chưa ạ?”

Zara gật đầu một cách hoài nghi và hỏi: “Có bệnh nhân nào của cô tự tử chưa?”

Lồng ngực của chuyên gia tâm lý thắt lại. Cô đáp: “Chưa.”

Zara nhún vai để thêm: “Theo như cô biết.”

Đó là một câu nói khá tàn nhẫn đối với một chuyên gia tâm lý. Tuy nhiên cô gái vượt qua khá nhanh để đáp trả: “Tôi vừa hoàn tất quá trình đào tạo cách đây chưa lâu. Tôi chưa có nhiều bệnh nhân, nhưng tôi biết họ vẫn còn sống. Tại sao bà lại hỏi tôi chuyện đó?”

Zara đưa mắt nhìn bức tranh duy nhất treo trên tường của văn phòng chuyên gia tâm lý, rồi mím môi đắn đo trước khi đáp với một sự chân thành đáng ngạc nhiên: “Tôi muốn biết liệu cô có thể giúp tôi được không.”

Chuyên gia tâm lý cầm một cây bút lên, nở một nụ cười chuyên nghiệp, và hỏi lại: “Giúp bà chuyện gì?”

Zara đáp rằng bà đang bị “rối loạn giấc ngủ”. Bà vốn được bác sĩ riêng cho dùng thuốc ngủ, nhưng hiện bác sĩ từ chối kê toa thêm nếu bà không đi gặp chuyên gia tâm lý trước. “Vậy nên tôi đến đây,” Zara tuyên bố và gõ gõ vào đồng hồ đeo tay, như thể bà mới là người được trả thù lao theo giờ chứ không phải ngược lại.

Chuyên gia tâm lý hỏi: “Bà có nghĩ là vấn đề rối loạn giấc ngủ liên quan với công việc của bà không? Trong điện thoại bà đã nói rằng bà điều hành một ngân hàng. Có vẻ như đó là một công việc căng thẳng, áp lực cao.”

Zara đáp: “Không hẳn.”

Chuyên gia tâm lý thở dài và hỏi tiếp: “Bà hi vọng đạt được điều gì sau cuộc gặp ngày hôm nay của chúng ta?”

Zara phản pháo bằng một câu hỏi khác: “Chuyện này thuộc về tâm lý hay tâm thần nhiều hơn?”

Chuyên gia tâm lý hỏi lại: “Theo bà sự khác biệt là gì?”

Zara đáp: “Người ta cần đến tâm lý học nếu nghĩ rằng mình là một con cá heo. Và cần tâm thần học nếu sát hại tất cả bọn cá heo trên đời.”

Chuyên gia tâm lý tỏ ra không thoải mái. Lần tới họ gặp nhau cô sẽ không đeo chiếc kim cài áo hình cá heo nữa.

Trong buổi điều trị thứ hai, Zara đã hỏi một câu khá bâng quơ: “Cô định nghĩa cơn hoảng loạn như thế nào?”

Chuyên gia tâm lý khai sáng theo kiểu chỉ có các chuyên gia tâm lý mới làm được trước câu hỏi hóc búa: “Rất khó để định nghĩa. Nhưng theo hầu hết các chuyên gia, các cơn hoảng loạn là trải nghiệm của...”

Zara ngắt lời: “Không, tôi muốn biết cách giải thích của cô!”

Chuyên gia tâm lý cựa quậy một cách lúng túng trên chiếc ghế và cân nhắc nhiều phương án trả lời khác nhau. Cuối cùng cô đáp: “Theo tôi một cơn hoảng loạn là khi nỗi đau tâm lý trở nên mạnh mẽ đến nỗi trở thành một biểu hiện thực thể. Sự lo lắng trở nên sắc nét đến nỗi bộ não không thể... hừm, vì không có từ ngữ nào hay hơn, tôi xin nói rằng bộ não không đủ băng thông để xử lý tất cả thông tin. Bức tường lửa sụp đổ, đại loại như vậy. Và sự lo lắng chế ngự chúng ta.”

“Cô có vẻ không giỏi nghề lắm,” Zara nói thẳng.

“Ở khía cạnh nào ạ?”

“Tôi đã biết về cô nhiều hơn cô biết về tôi.”

“Thật vậy sao?”

“Bố mẹ cô làm trong lĩnh vực máy tính. Lập trình viên, chẳng hạn.”

“Làm sao... làm sao bà biết điều đó?”

“Có khó lắm không khi phải đối đầu với chuyện đáng hổ thẹn ấy? Chuyện họ làm những công việc có tính ứng dụng thực tế, còn cô thì làm việc với...”

Zara đột ngột ngưng bặt và dường như phải tìm từ để nói. Thế nên cô chuyên gia tâm lý, trong thế bị tấn công, bèn lấp vào chỗ trống: “... cảm xúc? Tôi làm việc với cảm xúc của con người.”

“Tôi đang định nói là ‘những thứ sáo rỗng’. Nhưng mà thôi, cứ coi như là ‘cảm xúc’ đi, nếu như điều đó làm cô cảm thấy khá hơn.”

“Bố tôi là một lập trình viên. Mẹ tôi là một người phân tích hệ thống. Làm sao bà biết được?”

Zara rên lên như thể bà đang cố dạy một cái lò nướng bánh đọc chữ.

“Chuyện đó thì quan trọng gì?”

“Có chứ!”

Zara rên lên lần nữa với cái lò nướng.

“Khi tôi yêu cầu cô giải thích về cơn hoảng loạn bằng chính ngôn ngữ của mình, chứ không phải với những định nghĩa đã học ở trường, cô đã dùng những chữ như ‘băng thông’, ‘xử lý’, và ‘tường lửa’. Những thuật ngữ không dễ đi vào vốn từ thông dụng thường được truyền lại từ cha mẹ. Nếu họ có mối quan hệ tốt đẹp với con cái.”

Chuyên gia tâm lý cố lấy lại thế chủ động trong cuộc đối thoại bằng cách hỏi: “Có phải đây là lý do bà làm tốt công việc của mình tại ngân hàng? Bởi vì bà có thể đi guốc trong bụng người khác?”.

Zara duỗi lưng như một con mèo chán chường.

“Này cô em, cô không khó đọc đến thế đâu. Những người như cô không bao giờ phức tạp được như mong muốn, nhất là khi cô đã từng học đại học. Thế hệ của các cô không muốn nghiên cứu một chủ thể nào, mà chỉ muốn nghiên cứu chính mình.”

Chuyên gia tâm lý tỏ vẻ hơi bất bình.

“Chúng ta ở đây là để nói về bà, Zara. Bà mong đợi điều gì sẽ giúp mình thoát khỏi tình trạng hiện tại?”

“Thuốc ngủ, như tôi đã nói. Lý tưởng nhất là loại uống được với rượu.”

“Tôi không được phép kê đơn thuốc ngủ. Chỉ bác sĩ của bà mới có thể làm chuyện đó.”

“Vậy tôi đang làm gì ở đây?” Zara hỏi.

“Bà là người thích hợp nhất để trả lời câu hỏi đó,” chuyên gia tâm lý đáp.

Đó là mức khởi điểm của mối quan hệ giữa họ. Mọi thứ đi xuống kể từ đó. Nhưng cũng cần nói ngay là cô chuyên gia tâm lý không khó khăn lắm để chẩn đoán bệnh nhân mới của mình: bà Zara đang chịu đựng sự cô đơn. Nhưng thay vì nói ra (người ta không chôn vùi bản thân với khoản nợ tiền học hơn một nửa thập kỷ chỉ để nói ra suy nghĩ của mình), chuyên gia tâm lý giải thích rằng Zara có những biểu hiện cho thấy bà đang bị suy nhược thần kinh.

Zara không buồn rời mắt khỏi màn hình điện thoại khi đáp: “Ờ, phải rồi, tôi bị suy nhược vì tôi không ngủ được, vậy chỉ cần cho tôi mấy viên thuốc thôi!”

Chuyên gia tâm lý không muốn làm vậy. Thay vào đó, cô bắt đầu đặt một số câu hỏi, với ý định giúp Zara nhìn nhận những mối lo âu của mình trong một ngữ cảnh rộng hơn. Một trong những câu hỏi đó là: “Bà có lo ngại cho sự tồn vong của hành tinh này không?”

Zara đáp: “Không lo lắm.”

Chuyên gia tâm lý mỉm cười ấm áp. “Để tôi đặt lại câu hỏi như thế này nhé: Bà nghĩ vấn đề lớn nhất của thế giới là gì?”

Zara gật đầu và đáp ngay, như thể câu trả lời đã quá hiển nhiên: “Người nghèo.”

Chuyên gia tâm lý chỉnh lại một cách nhẹ nhàng: “Ý bà là sự nghèo khó?”

Zara nhún vai. “Ờ. Nếu cô cảm thấy như vậy ổn hơn.”

Lúc họ chia tay, Zara đã không bắt tay cô chuyên gia tâm lý. Trên đường đi ra, bà di chuyển một tấm ảnh trên giá sách của cô gái và sắp xếp lại ba quyển sách. Chuyên gia tâm lý đúng ra không nên lập danh sách các bệnh nhân ưa thích, nhưng nếu cô làm thế, chắc chắn bà Zara không nằm trong danh sách đó.

Mãi tới cuộc gặp thứ ba chuyên gia tâm lý mới nhận ra bà Zara bất ổn đến thế nào. Đó là ngay sau khi bà giải thích rằng “chế độ dân chủ là một sự diệt vong, bởi vì những kẻ ngu ngốc sẽ tin vào bất cứ cái gì chừng nào câu chuyện còn đủ hay.” Chuyên gia tâm lý cố hết sức để phớt lờ điều đó và hỏi Zara về thời thơ ấu, hoặc về công việc của bà. Cô cứ liên tục tự hỏi bà cảm thấy như thế nào. Bà cảm thấy thế nào khi chuyện đó xảy ra? Nói về chuyện này làm bà có cảm giác ra sao? Bà cảm thấy thế nào khi nghĩ về cảm xúc của mình, nó có gây khó khăn cho bà hay không? Cuối cùng Zara cũng cảm thấy một điều gì đó.

Họ đang nói về một thứ gì khác được một lúc thì dường như bà Zara bỗng nhìn sâu vào trong lòng mình, và khi nói ra, bà thì thầm như thể giọng nói không thuộc về bà nữa.

“Tôi bị ung thư.”

Căn phòng yên ắng đến độ bạn có thể nghe thấy tiếng tim đập của hai người phụ nữ. Những ngón tay nằm rạp trên quyển sổ, những nhịp thở bỗng nông hẳn đi, hai lá phổi chỉ còn được lấp đầy không quá một phần ba mỗi lần vì sợ làm ồn...

“Tôi thật sự lấy làm tiếc khi biết điều đó” cuối cùng chuyên gia tâm lý lên tiếng với giọng run run và một thái độ đã được luyện tập kỹ lưỡng.

“Tôi cũng rất tiếc. Buồn thì đúng hơn,” Zara đáp, đưa tay lau mắt.

“Bà bị... ung thư gì vậy?” Chuyên gia tâm lý hỏi.

“Chuyện đó có quan trọng không?” Zara khẽ nói.

“Không, không, tất nhiên là không rồi. Tôi thật thiếu nhạy cảm.”

Zara đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ mà không thấy gì, vì ánh sáng bên ngoài dường như đã có thời gian để thay đổi. Từ sáng sang trưa. Thế rồi bà hơi ngẩng lên và nói: “Cô không cần xin lỗi. Nó là căn bệnh hư cấu.”

“T... tôi xin lỗi?”

“Tôi không bị ung thư. Tôi nói dối đấy. Nhưng đây là điều tôi muốn nói: chế độ dân chủ không ổn đâu!”

Và đó là lúc chuyên gia tâm lý nhận ra Zara là một con người bất ổn như thế nào.

“Đó là một... một trò đùa vô cảm đến ngạc nhiên,” cô thốt lên.

Zara nhướng mày. “Thế ra cô sẽ thấy ổn hơn nếu tôi bị ung thư à?”

“Sao cơ? Không. Tuyệt đối không, nhưng...”

“Rõ ràng đùa cợt về nó vẫn hơn là bị ung thư thực sự chứ? Hay là cô muốn tôi bị ung thư?”

Lớp da cổ của chuyên gia tâm lý đỏ ửng vì phẫn nộ.

“Nhưng mà... đâu có! Dĩ nhiên tôi không hề muốn bà bị ung thư!”

Zara chắp tay lại trên đùi và nói với giọng nghiêm trọng: “Nhưng tôi cảm thấy như thế.”

Đêm đó chuyên gia tâm lý trằn trọc khó ngủ. Bà Zara đôi khi có sức ảnh hưởng như thế đối với người khác. Ở buổi gặp tiếp theo, chuyên gia tâm lý đã cất di ảnh của mẹ cô đi, và bà Zara quả tình đã nghĩ đến việc nói ra sự thật về nguyên nhân chứng mất ngủ của mình. Lá thư giải thích mọi chuyện nằm trong túi xách của bà, và nếu bà đưa nó ra lúc ấy, mọi thứ sau đó có lẽ sẽ khác đi. Nhưng thay vào đó, bà chỉ ngồi một hồi lâu nhìn chăm chú bức tranh trên tường. Nó vẽ một người phụ nữ đứng nhìn ra mặt biển mênh mông, về phía chân trời. Chuyên gia tâm lý liếm môi và nhẹ nhàng hỏi: “Bà nghĩ đến điều gì khi nhìn bức tranh này?”

“Tôi đang nghĩ rằng nếu tôi được lựa chọn thì tôi sẽ không treo nó lên tường.”

Chuyên gia tâm lý cố gượng cười.

“Tôi thường hỏi các bệnh nhân của mình họ nghĩ gì về người phụ nữ trong tranh. Cô ấy là ai? Cô ấy có hạnh phúc không? Bà nghĩ sao?”

Đôi vai của Zara nhón lên một cách lãnh đạm. “Tôi không biết có hạnh phúc nào dành cho cô ta.”

Chuyên gia tâm lý không nói gì suốt một lúc, trước khi thừa nhận: “Tôi chưa từng nghe câu trả lời này trước đây.”

Zara khịt mũi. “Đó là bởi vì cô hỏi câu này như thể chỉ có một loại hạnh phúc. Nhưng hạnh phúc cũng giống như tiền bạc.”

Chuyên gia tâm lý mỉm cười với vẻ bề trên mà chỉ những người tự cho rằng mình là người vô cùng sâu sắc mới có, và nói: “Nhận định đó rất nông”.

Zara làu bàu giống như một cô bé tuổi teen đang cố gắng giải thích cho một người không còn ở độ tuổi này.

“Tôi không nói tiền bạc là hạnh phúc. Tôi nói hạnh phúc giống tiền bạc. Một giá trị được dựng lên để gán cho thứ mà chúng ta không thể cân đo đong đếm”

Giọng nói của chuyên gia tâm lý lạc đi, nhưng chỉ trong thoáng chốc.

“Ô... vâng, có lẽ thế. Nhưng chúng ta có thể đo lường và đánh giá chi phí của sự trầm cảm. Và chúng ta biết những người bị trầm cảm thường sợ cảm giác hạnh phúc. Bởi vì ngay cả trầm cảm cũng có thể là một kiểu bong bóng an toàn, nó có thể khiến bà nghĩ rằng, Nếu tôi không bất hạnh, nếu tôi không giận dữ... thì tôi là ai?”

Zara nhăn mũi. “Cô tin là thế à?”

“Vâng.”

“Đó là bởi vì những người như cô luôn nhìn vào những người giàu có hơn mình và bảo: ‘Ờ, họ có thể giàu hơn, nhưng họ có hạnh phúc không?’ Như thể đó là ý nghĩa của cuộc sống đối với bất kỳ ai ngoại trừ một kẻ đại ngốc, chỉ đi loanh quanh suốt ngày với niềm hạnh phúc của mình.”

Chuyên gia tâm lý ghi lại điều gì đó, rồi hỏi, mắt vẫn không rời quyển sổ: “Vậy thì ý nghĩa cuộc sống là gì? Theo bà?”

Câu trả lời của Zara giống như của một người đã dành ra nhiều năm tháng để suy ngẫm về chuyện đó. Một người đã xác định rằng việc được làm một công việc quan trọng có ý nghĩa hơn là sống một cuộc đời hạnh phúc.

“Có một lẽ sống. Một mục đích. Một định hướng. Và cô có muốn biết sự thật không? Sự thật là số người thà giàu còn hơn hạnh phúc nhiều hơn hẳn số ngược lại.”

Chuyên gia tâm lý lại mỉm cười.

“Theo lời của một giám đốc ngân hàng nói với một nhà tâm lý.”

Zara khịt mũi. “Nhắc lại tôi xem, cô kiếm được bao nhiêu tiền mỗi giờ nào? Tôi có thể đến đây miễn phí nếu như điều đó làm tôi hạnh phúc không?”

Chuyên gia tâm lý bật cười, một tiếng cười không chủ ý, gần như thiếu chuyên nghiệp. Nó khiến cô ngạc nhiên đến đỏ mặt. Cô vội vàng trấn tĩnh và nói: “Không. Nhưng có lẽ tôi sẽ để bà đến đây miễn phí nếu điều đó làm tôi hạnh phúc.”

Zara bỗng bật cười, không cố ý. Âm thanh đó dường như cứ thế phát ra từ bà. Đã lâu rồi kể từ lần cuối cùng chuyện đó xảy ra.

Họ ngồi yên sau đó hồi lâu, có phần ngượng nghịu, cho đến khi Zara hất hàm về phía người phụ nữ trong bức tranh trên tường.

“Cô nghĩ cô ta đang làm gì?”

Chuyên gia tâm lý nhìn bức tranh và chậm rãi chớp mắt.

“Cũng giống như những người khác thôi. Tìm kiếm.”

“Tìm kiếm cái gì?”

Đôi vai của chuyên gia tâm lý khẽ nâng lên một chút, rồi hạ xuống một chút.

“Tìm một thứ để bám vào. Một thứ để tranh đấu. Một thứ để hướng tới.”

Zara rời mắt khỏi bức tranh và nhìn ra ngoài khung cửa sổ phía sau cô chuyên gia tâm lý.

“Vậy nếu cô ta đang nghĩ đến chuyện tự tử thì sao?”

Chuyên gia tâm lý không rời mắt khỏi bức tranh, cô chỉ mỉm cười và không để lộ một chút nào những cảm xúc đang gào thét trong lòng mình. Phải cần đến nhiều năm học hỏi cùng hai vị phụ huynh mà bạn rất yêu quý và không muốn gây lo lắng cho họ, để làm chủ một biểu cảm khuôn mặt như thế.

“Tại sao bà cho rằng đó là điều cô ấy đang nghĩ đến?”

“Chẳng phải tất cả những người thông minh đều nghĩ tới chuyện đó, vào lúc này hay lúc khác sao?”

Thoạt đầu chuyên gia tâm lý định trả lời bằng một câu mà mình đã được học, nhưng cô thừa hiểu làm vậy chẳng ích gì. Thế nên cô đáp một cách thành thật: “Vâng, có lẽ thế. Bà nghĩ điều gì sẽ ngăn chúng ta lại?”.

Zara chồm người tới trước và di chuyển hai cây bút trên bàn để chúng nằm song song nhau. Rồi bà nói: “Chứng sợ độ cao.”

Không một người nào trên hành tinh này có thể khẳng định được bà đang đùa hay thật vào thời điểm đó. Chuyên gia tâm lý cân nhắc câu hỏi tiếp theo của mình một lúc lâu.

“Tôi hỏi bà câu này được chứ, Zara? Bà có thú vui nào không?”

“Thú vui?” Zara lặp lại, nhưng không hoàn toàn theo kiểu hạ cố.

Chuyên gia tâm lý giải thích thêm: “Phải. Bà có tham gia vào hoạt động thiện nguyện nào không, chẳng hạn thế?”

Zara im lặng lắc đầu. Chuyên gia tâm lý thoạt đầu nghĩ rằng việc bà không phản pháo bằng một câu hạ nhục đã là may, nhưng rồi ánh mắt của Zara khiến cô do dự, như thể câu hỏi đã hất đổ và phá vỡ một thứ gì đó trong lòng bà.

“Bà có sao không? Tôi đã nói gì sai à?” Cô chuyên gia tâm lý lo lắng hỏi, nhưng Zara đã xem giờ, đứng lên, và bắt đầu đi ra cửa. Cô gái, người bắt đầu làm chuyên gia tâm lý chưa đủ lâu để không hốt hoảng trước nguy cơ mất một bệnh nhân, nghe thấy mình nói một câu vô cùng thiếu chuyên nghiệp: “Bà đừng làm gì dại dột đấy!”

Zara dừng lại trên ngưỡng cửa, ngạc nhiên ra mặt. “Chẳng hạn như điều gì?”.

Không biết phải nói sao, cô chuyên gia bèn mỉm cười ngượng nghịu và đáp: “Thì... đừng làm điều gì ngu ngốc, trước khi thanh toán hóa đơn của tôi.”

Zara bật cười. Cô chuyên gia tâm lý cũng cười theo. Thật khó mà xác định được mức độ thiếu chuyên nghiệp của hành động đó.

Lúc Zara đứng trong thang máy, chuyên gia tâm lý ngôi trong văn phòng của mình và nhìn trân trối người phụ nữ trong tranh, vây quanh bởi bầu trời. Zara là người đầu tiên cho rằng cô ta có thể đang nghĩ đến việc chấm dứt cuộc đời mình, chưa từng có ai nhìn nhận bức tranh theo hướng đó.

Cô chuyên gia cũng thấy người phụ nữ đang nhìn về hướng chân trời theo cách mà chỉ có hai lối giải thích: mơ tưởng, hoặc sợ hãi. Cũng vì thế mà cô đã vẽ bức tranh này, như lời nhắc nhở bản thân. Đó là một loại chủ đề ưa thích của các nhà tâm lý, bởi vì bạn có thể quan sát nó năm này sang tháng nọ mà không nhận ra chi tiết hiển nhiên nhất. Người phụ nữ đang đứng trên một cây cầu.

26

Thẩm vấn nhân chứng (tiếp theo)

Jim: Giờ thì tôi cảm thấy mình thật ngu ngốc.

Zara: Tôi không nghĩ đó là một cảm giác mới mẻ đối với ông.

Jim: Nếu tôi biết bà điều hành một ngân hàng, tất nhiên tôi sẽ không nói như thế. Thật ra, ý tôi là dù thế nào tôi cũng không nên nói vậy. Tôi không rõ mình cần nói gì bây giờ.

Zara: Nếu vậy, chắc tôi có thể ra về?

Jim: Không, khoan đã. Nghe này, chuyện này hơi đáng xấu hổ một chút. Vợ tôi thường nói rằng tôi nên ngậm miệng lại. Từ giờ tôi sẽ chỉ bám sát các câu hỏi của mình thôi, được chứ?

Zara: Ta hãy thử xem.

Jim: Bà có thể mô tả tên cướp được không? Bất cứ điều gì mà bà có thể nhớ được về hắn, bất cứ điều gì mà bà nghĩ là hữu ích cho cuộc điều tra của chúng tôi.

Zara: Hình như ông đã biết điều quan trọng nhất.

Jim: Đó là?

Zara: Ông dùng chữ “hắn”, như vậy rõ ràng ông biết đó là một người đàn ông. Chuyện đó làm sáng tỏ nhiều thứ.

Jim: Tôi có cảm giác mình sẽ hối tiếc khi hỏi câu này, nhưng tại sao?

Zara: Đàn ông các ông thậm chí không thể đái mà không trật mục tiêu. Thế nên đương nhiên mọi chuyện sẽ rất tồi tệ nếu các ông có một khẩu súng trong tay.

Jim: Tôi có thể diễn dịch câu đó theo nghĩa rằng bà không nhớ bất kỳ chi tiết nào về vẻ ngoài của hắn hay không?

Zara: Nếu một người nào đó bịt mặt và chĩa súng vào ông, một chuyên gia tâm lý có lẽ sẽ so sánh sang chấn ấy với việc suýt bị xe tải cán chết: ít có khả năng ông nhớ được biển số chiếc xe.

Jim: Tôi buộc phải nói rằng đó là một nhận định rất sáng suốt.

Zara: Thật là nhẹ người, bởi vì điều ông nghĩ thực sự quan trọng đối với tôi. Giờ tôi đi được chưa?

Jim: Chưa, tôi e là thế. Bà có nhận ra bức vẽ này không?

Zara: Cái này mà là tranh vẽ á? Trông giống như ai đó đánh đổ mẫu nước tiểu lên tờ giấy vậy.

Jim: Tôi sẽ diễn dịch nó thành câu trả lời “không” cho câu hỏi của tôi.

Zara: Ông thông minh đấy.

Jim: Bà đang ở đâu trong căn hộ khi tên cướp ngân hàng tiến vào?

Zara: Cạnh cửa ra ban công.

Jim: Và bà ở đâu trong phần còn lại của vụ bắt con tin?

Zara: Chuyện đó thì thay đổi được gì?

Jim: Khá nhiều đấy.

Zara: Tôi không thể hình dung được lý do.

Jim: Nghe này, bà không phải là nghi phạm. Dù thế nào thì cũng chưa phải.

Zara: Tôi xin lỗi?

Jim: Hừm, là thế này. Điều mà tôi đang cố làm cho bà hiểu, đó là bà cần biết đồng nghiệp của tôi tin rằng một trong các con tin đã giúp cho tên cướp ngân hàng trốn thoát. Và việc bà đến đó có vẻ rất khác thường, nói trắng ra là như vậy. Trước hết, bà không có lý do gì để mua căn hộ đó. Bà còn không tỏ ra sợ hãi khi bị tên cướp chĩa súng vào người.

Zara: Vậy ra ông đang nghi ngờ tôi giúp tên cướp trốn thoát?

Jim: Không, không hề. Nghe này, bà tuyệt đối không phải là một nghi phạm. Ờ thì, dù thế nào cũng chưa phải. Ý tôi là, bà hoàn toàn không phải là một nghi phạm! Nhưng đồng nghiệp của tôi lại thấy tất cả chuyện này có vẻ hơi kỳ quặc.

Zara: Thế à? Ông có biết tôi nghĩ gì về đồng nghiệp của ông không?

Jim: Bà có thể kể cho tôi nghe chuyện đã xảy ra trong căn hộ được không? Để tôi có thể ghi âm lại. Công việc của tôi ở đây là thế.

Zara: Tất nhiên rồi.

Jim: Tuyệt. Có bao nhiêu người mua tiềm năng trong căn hộ?

Zara: Vui lòng định nghĩa “người mua tiềm năng”.

Jim: Ý tôi là: có bao nhiêu người ở đó muốn mua căn hộ?

Zara: Năm.

Jim: Năm á?

Zara: Hai cặp đôi. Một phụ nữ.

Jim: Cộng thêm bà và nhân viên môi giới bất động sản. Như vậy là bảy con tin cả thảy?

Zara: Năm cộng hai là bảy, đúng vậy. Ông rất thông minh.

Jim: Nhưng có đến tám con tin?

Zara: Ông chưa đếm con thỏ.

Jim: Thỏ á?

Zara: Ông nghe thấy rồi đấy.

Jim: Thỏ nào?

Zara: Ông có muốn tôi kể cho ông nghe chuyện đã xảy ra hay không nào?

Jim: Tôi xin lỗi.

Zara: Ông có nghĩ một cách nghiêm túc rằng một trong số các con tin đã giúp tên cướp ngân hàng trốn thoát hay không?

Jim: Bà không cho là vậy sao?

Zara: Không.

Jim: Tại sao?

Zara: Tất cả bọn họ đều ngu ngốc.

Jim: Còn tên cướp ngân hàng?

Zara: Tên cướp ngân hàng làm sao?

Jim: Bà nghĩ hắn tự bắn mình một cách hữu ý hay do tai nạn?

Zara: Ông đang nói cái gì vậy?

Jim: Chúng tôi đã nghe thấy tiếng súng trong căn hộ, sau khi các bà được thả. Lúc chúng tôi tiến vào bên trong căn hộ, sàn nhà đầy máu.

Zara: Máu à? Ở đâu?

Jim: Trên tấm thảm và sàn phòng khách.

Zara: Ồ. Không có ở chỗ nào khác à?

Jim: Không.

Zara: Ờ.

Jim: Tôi xin lỗi?

Zara: Sao cơ?

Jim: Khi bà nói “ờ”, có vẻ như bà định nói thêm gì đó.

Zara: Hoàn toàn không.

Jim: Xin lỗi bà. Đồng nghiệp của tôi tin rằng hắn đã tự bắn mình trong phòng khách. Đó là điều tôi đang định nói.

Zara: Và các ông vẫn chưa biết tên cướp là ai?

Jim: Không.

Zara: Nghe này... nếu ông không sớm giải thích làm thế quái nào ông nghi ngờ tôi tham gia vào vụ này, ông sẽ ước gì tôi đã gọi luật sư của tôi đấy.

Jim: Không ai nghi ngờ gì bà cả! Đồng nghiệp của tôi chỉ muốn biết tại sao bà lại có mặt trong căn hộ, nếu bà không tới đó để mua nó?

Zara: Chuyên gia tâm lý của tôi bảo rằng tôi cần có một thú vui.

Jim: Đi xem các căn hộ là thú vui của bà ư?

Zara: Những người như ông thú vị hơn các ông tưởng đấy.

Jim: Những người như tôi?

Zara: Những người cùng phân khúc tài chính với ông. Thật thú vị khi quan sát cách sống của các ông. Cách các ông chịu đựng cuộc sống. Tôi tham gia vài buổi xem nhà, rồi cứ thế tiếp tục. Nó giống như ma túy vậy. Ông có từng thử nó chưa? Ông cảm thấy kinh tởm chính mình, nhưng khó mà dừng lại được.

Jim: Bà đang muốn nói rằng bà bị nghiện đi xem những căn hộ do những người có thu nhập thấp kém hơn mình làm chủ?

Zara: Phải. Giống như những đứa trẻ nhốt chim non trong hũ thủy tinh. Cùng một loại thú tiêu khiển bị cấm đoán như thế.

Jim: Ý bà là bướm? Người ta làm điều đó với bướm.

Zara: Vâng. Nếu nói thế làm ông thấy ổn hơn.

Jim: Vậy ra bà đi xem căn hộ bởi vì đó là thú vui của bà?

Zara: Trên tay ông là hình xăm thật đấy à?

Jim: Vâng.

Zara: Nó có phải là một cái mỏ neo không vậy?

Jim: Phải.

Zara: Ông bị thua trong một vụ đánh cược hay sao?

Jim: Ý bà là gì?

Zara: Có ai đó đe dọa gia đình của ông à? Hay ông tự nguyện làm chuyện này?

Jim: Tôi tự nguyện.

Zara: Tại sao những người như ông ghét tiền đến thế?

Jim: Tôi sẽ không bình phẩm về điều đó. Tôi chỉ muốn bà nói ra với tôi, để chúng tôi ghi âm lại, lý do vì sao các nhân chứng khác khai rằng bà không tỏ ra sợ hãi khi trông thấy khẩu súng của tên cướp ngân hàng. Bà cho rằng nó không phải súng thật hay sao?

Zara: Tôi biết rất rõ rằng nó là súng thật. Vì thế mà tôi không sợ. Tôi chỉ ngạc nhiên.

Jim: Đó là một phản ứng khác thường đối với súng đạn.

Zara: Với các ông, có lẽ thế. Nhưng tôi đã từng nghĩ đến việc tự sát từ khá lâu, thế nên khi trông thấy khẩu súng tôi đã ngạc nhiên.

Jim: Tôi không biết phải nói gì trước chuyện này. Bà đã nghĩ tới việc tự sát ư?

Zara: Vâng. Thế nên tôi ngạc nhiên khi nhận ra mình không muốn chết. Chuyện đó gần giống như một cú sốc đối với tôi.

Jim: Bà bắt đầu đi gặp chuyên gia tâm lý có phải vì tư tưởng muốn tự sát đó?

Zara: Không. Tôi cần chuyên gia tâm lý vì tôi bị rối loạn giấc ngủ. Thay vì ngủ thì tôi hay nằm trên giường và nghĩ rằng giá mà có đủ thuốc ngủ, tôi có thể tự giết mình.

Jim: Và chuyên gia tâm lý của bà đã cho rằng bà cần một thú vui?

Zara: Phải. Đó là sau khi tôi nói với cô ta về căn bệnh ung thư của mình.

Jim: Ồ, tôi rất tiếc khi nghe chuyện đó. Thật đáng buồn.

Zara: Này, ông nghe tôi nói đã...

27

Khi chuyên gia tâm lý gặp Zara lần tiếp theo, bà bảo rằng mình đã tìm được một thú vui. Bà đã bắt đầu “đi xem những căn hộ tầm trung”. Theo bà thì chuyện đó rất hào hứng, vì rất nhiều căn hộ trông giống như được người sống tại đó tự tay dọn dẹp. Chuyên gia tâm lý cố giải thích rằng điều đó không giống như ý tưởng ban đầu của cô khi nhắc đến chuyện “tham gia các hoạt động thiện nguyện”, nhưng Zara phản pháo rằng ở một buổi xem nhà có “một người đàn ông đã nghĩ tới việc tự mình cải tạo căn hộ, bằng chính ĐÔI TAY mình, đôi tay mà anh ta dùng để ĂN, thế kết thân với những thành phần kém may mắn nhất trong xã hội!” Chuyên gia tâm lý không biết phải mở lời thế nào để đáp lại, nhưng Zara đã nhận thấy đôi lông mày nhướng lên cùng quai hàm trễ xuống của cô gái và gằn giọng: “Tôi đang làm cô giận đấy à? Chúa ơi, đúng là không thể mở miệng mà không làm mếch lòng những người như cô.”

Chuyên gia tâm lý kiên nhẫn gật gù và lập tức thấy hối tiếc với câu hỏi mình đặt ra sau đó: “Bà có thể cho tôi một dẫn chứng về việc những người như tôi bị bà làm mếch lòng dù không cố ý được không?”

Zara nhún vai, đoạn kể lại chuyện bà đã bị gọi là “kẻ định kiến” khi phỏng vấn một thanh niên xin vào làm tại ngân hàng, chỉ vì bà nhìn anh ta đi vào phòng và thốt lên: “Ồ, tôi tưởng anh nộp đơn xin vào bộ phận IT chứ, kiểu người như anh có xu hướng giỏi máy tính!”

Zara đã dành hẳn một lúc lâu để giảng giải cho chuyên gia tâm lý rằng câu nói của bà thực ra là một lời khen. Khen người khác cũng đồng nghĩa với việc bạn đang có định kiến hay sao?

Chuyên gia tâm lý cố tìm cách lảng tránh vấn đề, cô nói: “Hình như bà bị mắc kẹt trong rất nhiều mâu thuẫn, Zara à. Có một kỹ thuật mà tôi khuyên dùng ở đây, đó là tự hỏi mình ba câu trước khi nổi cáu. Một: Những hành động của đối phương có chủ ý gây hại đến cá nhân bà không? Hai: Bà có nắm được tất cả các thông tin liên quan đến tình huống đó hay không? Ba: Bà có hưởng lợi được điều gì từ một cuộc xung đột không?”

Zara nghiêng đầu nhiều đến nỗi cô bà kêu răng rắc. Bà hiểu hết các từ ngữ, nhưng cách mà chúng được ghép với nhau cũng tựa như chúng được ngẫu nhiên lôi ra từ trong một chiếc nón.

“Tại sao tôi lại cần được giúp đỡ để không đưa mình vào các xung đột? Xung đột là tốt. Chỉ những người yếu kém mới tin vào sự dung hòa, và phần thưởng nhận được là họ trôi lềnh phềnh suốt cuộc đời với cảm giác bề trên về mặt đạo đức, trong khi những người còn lại bận rộn với những thứ khác.”

“Chẳng hạn như là gì?”

“Chiến thắng.”

“Chuyện đó có quan trọng không?”

“Cô sẽ chẳng đạt được bất cứ thứ gì nếu không thắng, cô em ạ. Không ai tự dưng giành được chỗ ngồi ở đầu bàn họp cả.”

Chuyên gia tâm lý cố gắng quay lại câu hỏi ban đầu của mình, dù nó là gì chăng nữa.

“Và... người thắng cuộc kiếm được rất nhiều tiền, chuyện đó cũng rất quan trọng, đúng không? Bà làm gì với chỗ tiền của mình?”

“Tôi mua khoảng cách với những người khác.”

Chuyên gia tâm lý chưa từng nghe thấy một câu trả lời như thế.

“Ý bà là sao?”

“Nhà hàng cao cấp có khoảng trống giữa các bàn ăn rộng hơn. Khoang hạng nhất trên máy bay không có dãy ghế giữa. Khách sạn hạng sang có lối đi riêng dành cho khách thuê các phòng suite. Thứ đắt tiền nhất cô có thể mua được ở những nơi có mật độ dân cư đông đúc nhất trên hành tinh này chính là khoảng cách”

Chuyên gia tâm lý ngửa người ra sau trên chiếc ghế dựa. Không khó để tìm các dẫn chứng trong sách vở cho con người của Zara: bà tránh giao tiếp bằng mắt, không muốn bắt tay, thiếu sự thấu cảm - nói thế cho nhẹ nhàng, và có lẽ do vậy bà lựa chọn làm việc với các con số. Bà cũng không thể ngăn mình chỉnh cho ngay ngắn tấm ảnh trên kệ sách mỗi khi cô cố tình dời nó khỏi chỗ cũ trước mỗi cuộc gặp của họ. Thật khó mà hỏi thẳng một người như Zara về chuyện đó, nên thay vì vậy cô hỏi: “Tại sao bà thích công việc của mình?”

“Bởi vì tôi là một chuyên gia phân tích. Đa phần những người làm công việc giống tôi là nhà kinh tế học,” Zara đáp ngay tắp lự.

“Khác biệt là gì?”.

“Các nhà kinh tế học chỉ tiếp cận phần ngọn của vấn đề. Chính vì thế mà họ không bao giờ dự đoán được những vụ sụp đổ của thị trường chứng khoán.”

“Và bà đang muốn nói rằng các chuyên gia phân tích dự đoán được chuyện đó?”.

“Họ đón đầu những vụ sụp đổ. Các nhà kinh tế chỉ kiếm tiền khi tình hình diễn ra suôn sẻ với khách hàng của các ngân hàng, trong khi chuyên gia phân tích kiếm tiền lúc nào cũng được.”

“Điều đó có làm bà cảm thấy cắn rứt lương tâm không?” Chuyên gia tâm lý hỏi, chủ yếu để xem liệu Zara có cho rằng chữ đó chỉ là một cảm giác, hoặc một thứ gì liên quan tới lương thực.

“Có phải là lỗi của người chia bài hay không, nếu cô thua cháy túi ở sòng bạc?” Zara hỏi lại.

“Tôi không chắc đó là một so sánh phù hợp.”

“Tại sao?”

“Bởi vì bà dùng những thuật ngữ như sự sụp đổ của thị trường chứng khoán, nhưng thị trường chứng khoán và ngành ngân hàng không bao giờ sụp đổ. Chỉ có con người ta mà thôi.”

“Có một giải thích rất hợp lẽ cho việc cô suy nghĩ như vậy.”

“Thế ạ?”.

“Đó là vì cô cho rằng thế giới này mắc nợ cô. Làm gì có chuyện đó.”

“Bà vẫn chưa trả lời câu hỏi của tôi. Tôi đã hỏi tại sao bà thích công việc của mình. Và bà chỉ mới nói với tôi tại sao bà làm tốt công việc đó.”

“Chỉ có những người yếu kém mới thích công việc của mình.”

“Tôi không nghĩ đó là sự thật.”

“Đó là bởi vì cô thích công việc của cô.”

“Bà nói cứ như thể chuyện đó có gì sai không bằng.”

“Cô lại mếch lòng đấy à? Những người như cô có vẻ hay mếch lòng nhỉ, cô có biết vì sao không?”

“Không.”

“Bởi vì cô sai. Nếu cô đừng có lúc nào cũng sai thì cô sẽ không mếch lòng đến thế.”

Chuyên gia tâm lý nhìn chiếc đồng hồ đặt trên bàn. Cô vẫn tin rằng vấn đề lớn nhất của bà Zara là sự cô độc, nhưng có lẽ có một khác biệt giữa sự cô độc và việc không có bạn bè. Nhưng thay vì nói ra, cô lẩm bẩm với giọng xuôi xị: “Bà biết không... tôi nghĩ sẽ tốt nếu chúng ta dừng lại ở đây.”

Không mảy may bận tâm, Zara gật đầu và đứng lên. Bà đẩy chiếc ghế vào gầm bàn một cách cẩn thận. Trong lúc quay đi, bà nói: “Cô có nghĩ trên đời này có người xấu không?” Câu hỏi dường như không thực sự có chủ đích.

Chuyên gia tâm lý cố hết sức để không tỏ ra ngạc nhiên: “Bà hỏi tôi trên cương vị là một chuyên gia tâm lý, hay chỉ thuần túy từ một góc nhìn triết học?”

Zara lại trông như đang nói chuyện với cái lò nướng bánh.

“Hồi bé cô có hay lận lưng cuốn từ điển không, hay là cô trở thành như thế này do cô muốn? Chỉ cần trả lời câu hỏi của tôi thôi: cô có nghĩ trên đời này có người xấu không?”

Chuyên gia tâm lý ngọ nguậy trên ghế nhiều đến nỗi làm chiếc quần gần như bị lộn trái. “Có lẽ tôi phải đáp là... có. Tôi nghĩ trên đời này có người xấu.”

“Cô có nghĩ họ biết điều đó không?”

“Ý bà là sao?”

Ánh mắt của Zara dừng lại ở bức tranh vẽ người phụ nữ trên cầu. “Theo kinh nghiệm của tôi, có cả đống người thực sự là những con lợn. Lạnh lùng, không suy nghĩ. Nhưng ngay bản thân chúng ta cũng không muốn tin rằng mình là người xấu.”

Chuyên gia tâm lý cân nhắc câu trả lời của mình hồi lâu trước khi đáp: “Phải. Thực lòng mà nói, tôi nghĩ là hầu hết chúng ta có một nhu cầu tự khẳng định với bản thân rằng chúng ta đang giúp cho thế giới này tốt đẹp hơn. Hoặc chí ít cũng không làm nó tệ đi. Rằng chúng ta đang làm theo lẽ phải. Rằng ngay cả nếu như... tôi cũng không biết nữa... ngay cả những hành động tệ hại nhất của chúng ta cũng phục vụ cho một mục đích cao cả nào đó. Bởi vì trên thực tế mọi người hay rạch ròi giữa tốt và xấu, cho nên nếu chúng ta phá vỡ quy tắc đạo đức của bản thân, chúng ta phải tạo ra một cái cớ cho chính mình. Hình như trong ngành tội phạm học nó được gọi là kỹ thuật trung hòa. Nó có thể là một đức tin tôn giáo hoặc chính trị, hoặc niềm tin rằng chúng ta không có lựa chọn nào khác, nhưng chúng ta cần thứ gì đó để biện minh cho những hành động xấu xa của mình. Bởi vì tôi thành thực tin rằng có rất ít người có thể sống với nhận thức rằng họ... xấu xa.”.

Zara không nói gì, bà chỉ ghì cái túi xách to tướng của mình chặt hơn một chút, và trong chưa đầy một giây, trông bà giống như sắp thú nhận điều gì đó. Bàn tay bà đã đi được nửa đường tới lá thư. Bà thậm chí đã cho phép bản thân, trong thoáng chốc, nghĩ đến khả năng thú nhận rằng bà đã nói dối về thú vui của mình. Bà đã không bắt đầu đi xem các căn hộ trong thời gian gần đây, bà đã đi xem chúng từ mười năm nay. Nó không phải là một thú vui. Nó là một sự ám ảnh.

Nhưng không một suy nghĩ nào được phát ra thành lời. Bà đóng túi xách lại, cánh cửa đóng sầm phía sau lưng bà, và căn phòng rơi vào thinh lặng. Cô chuyên gia tâm lý vẫn ngồi nguyên tại bàn làm việc, kinh ngạc trước tình trạng kinh ngạc của mình. Cô cố gắng ghi chú một chút cho cuộc gặp sắp tới giữa họ, nhưng thay vào đó, cô thấy mình mở chiếc máy tính xách tay và tìm kiếm các căn hộ rao bán. Cô cố gắng đoán thử Zara đang nghĩ tới việc đi xem căn nào tới đây. Chuyện đó đương nhiên là bất khả thi, nhưng nó lẽ ra đã đơn giản hơn rất nhiều nếu bà cho cô biết rằng tất cả những căn hộ mà bà đi xem đều phải có ban công, và tất cả những cái ban công đó đều phải trông ra cây cầu.

Trong lúc đó Zara đứng trong thang máy. Khi thang đi được nửa chừng, bà ấn nút dừng khẩn cấp để có thể khóc trong yên bình. Lá thư trong túi xách của bà vẫn chưa được mở, bà chưa bao giờ dám đọc nó, bởi vì bà biết cô chuyên gia tâm lý đã đúng. Bà là một trong số những người sẽ không thể sống được nếu biết điều đó về bản thân.

28

Đây là câu chuyện về một vụ cướp ngân hàng, một buổi xem nhà, và một vụ bắt con tin. Nhưng có lẽ nó là câu chuyện về những kẻ ngu ngốc thì đúng hơn. Nhưng có lẽ không chỉ có thế.

Mười năm về trước một người đàn ông đã viết một lá thư. Ông ta gửi nó cho người phụ nữ làm trong ngân hàng. Rồi ông đưa bọn trẻ con đến trường, thì thầm vào tai chúng rằng ông yêu chúng, lái xe bỏ đi, và đỗ lại bên cạnh dòng sông. Ông trèo lên thành cầu rồi nhảy xuống. Một tuần sau, một cô bé thiếu niên cũng đứng đúng trên lan can chiếc cầu đó.

Tất nhiên cô bé đó là ai không quan trọng. Cô chỉ là một trong hàng tỉ con người, và hầu hết nhân loại không bao giờ trở thành một cá nhân đối với chúng ta. Họ chỉ là những con người. Chúng ta chỉ là những kẻ xa lạ đi ngang qua đời nhau, những nỗi lo lắng của bạn chỉ vượt qua tôi khi những sợi vải áo khoác của chúng ta khẽ chạm nhau trong thoáng chốc trên một vỉa hè tấp nập nào đó. Chúng ta không bao giờ biết chúng ta làm gì cho nhau, với nhau, vì nhau. Nhưng cô bé trên chiếc cầu đó tên là Nadia. Chuyện xảy ra một tuần sau khi người đàn ông kia nhảy xuống sông tự sát từ trên thành cầu, chỗ cô đang đứng. Cô bé gần như không biết ông ta là ai, nhưng đi học cùng trường với hai đứa con của ông, và tất cả mọi người đều bàn tán về sự việc đó. Nhờ vậy mà cô nảy ra ý tưởng. Không ai có thể lý giải được, kể cả trước lẫn sau sự việc, điều gì đã làm cho một cô bé thiếu niên thôi không còn muốn sống nữa. Sống làm người đối khi cũng đau đớn lắm. Không hiểu được bản thân, không thích cơ thể mà bạn đang bị nhốt bên trong. Nhìn thấy đôi mắt của mình trong gương và tự nhủ chúng thuộc về ai, luôn luôn hỏi cùng một câu: “Tôi làm sao thế này? Vì sao tôi lại cảm thấy như vậy?”

Cô bé không bị sang chấn, cũng không bị nỗi đau nào đè nặng. Cô chỉ buồn, lúc nào cũng buồn. Một con quỷ nhỏ không chịu ra mặt trên những tấm phim X-quang đang sống trong lồng ngực cô, len lỏi qua những mạch máu của cô và lấp đầy đầu cô bằng những lời thì thầm, bảo rằng cô không đủ tốt, cô yếu đuối, xấu xí và sẽ không bao giờ làm nên trò trống gì. Bạn cũng có thể có nó trong đầu, để rồi bạn làm những chuyện cực kỳ ngu ngốc khi không còn nước mắt, khi không thể dẹp yên những giọng nói mà không ai nghe được, khi bạn chưa bao giờ đến một nơi nào mà mình cảm thấy bình thường. Cuối cùng bạn kiệt sức vì cứ luôn phải ưỡn ngực, nâng vai, lướt qua những bức tường trong đời với nắm tay siết chặt, luôn sợ rằng ai đó sẽ chú ý tới mình, bởi vì không ai lại đi làm thế cả.

Tất cả những gì Nadia biết là cô bé chưa bao giờ cảm thấy giống như một người có điểm chung với bất kỳ ai khác. Cô vẫn luôn một mình một cõi trong mọi cảm xúc. Khi ngồi trong lớp học toàn các bạn đồng trang lứa, bề ngoài trông cô giống như mọi chuyện không có gì bất thường, nhưng bên trong cô đang đứng giữa một khu rừng, gào thét cho đến khi tim đau nhói. Những cái cây ngày càng cao hơn, cho đến một ngày ánh sáng mặt trời không thể xuyên qua tán lá được nữa, và bóng tối trở nên mịt mùng.

Thế là cô đến đứng trên chiếc cầu, nhìn qua hàng lan can xuống dòng nước sâu bên dưới. Cô biết khi mình rơi xuống đó sẽ giống như đập vào mặt sàn bê tông, cô sẽ không bị đuối nước, mà chết ngay tức khắc vì chấn thương. Ý nghĩ đó an ủi Nadia, bởi vì từ hồi còn rất bé, cô đã luôn sợ chết đuối. Không phải cái chết, mà là khoảnh khắc trước đó. Nỗi kinh hoàng và sự bất lực. Một người lớn thiếu suy nghĩ đã nói với cô rằng người chết đuối trông không giống như đang chết. “Khi cháu bị đuối nước, cháu không thể kêu cứu, cũng không thể vẫy tay, cháu chỉ chìm xuống. Gia đình cháu có thể đứng trên bờ, vui vẻ vẫy tay với cháu, hoàn toàn không ý thức được rằng cháu đang chết.”

Nadia đã luôn cảm thấy như vậy. Cô sống với gia đình, ngồi ăn cùng bố mẹ và nghĩ thầm: Bố mẹ không thấy sao? Nhưng họ nào có thấy, và cô cũng không nói gì. Một ngày nọ, cô không đi học nữa. Cô sắp gọn căn phòng, dọn giường và rời nhà mà không mặc áo khoác, bởi vì cô sẽ không cần đến nó. Cô dành cả ngày trong thị trấn, cắn răng chịu lạnh, đi lang thang như thể muốn thị trấn nhìn thấy mình một lần chót và hiểu ra nó đã làm gì khi không nghe thấy những tiếng thét câm lặng trong lòng cô. Nadia không có kế hoạch cụ thể nào, chỉ có kết quả trong tay. Khi mặt trời lặn, cô thấy mình đứng trên thành cầu. Chuyện này thật dễ dàng. Tất cả những gì cô phải làm là nhấc một chân lên, rồi chân còn lại.

Chính cậu bé tên Jack đã trông thấy cô bé. Cậu không thể lý giải được vì sao mình cứ quay lại cây cầu, hết tối này đến tối khác, trong suốt cả tuần lễ. Bố mẹ cậu đã cấm cậu làm chuyện đó, tất nhiên rồi, nhưng cậu không nghe. Cậu lẻn ra khỏi nhà và chạy tới đó, hi vọng lại trông thấy người đàn ông đứng trên cầu lần nữa, để cậu có thể quay ngược thời gian và sửa chữa mọi chuyện. Khi trông thấy cô bé đứng trên thành cầu, cậu không biết phải nói gì với cô. Thế nên cậu không nói gì cả. Cậu chỉ lao nhanh tới và kéo cô xuống với một lực mạnh đến nỗi làm cô đập gáy xuống lớp nhựa đường và bất tỉnh nhân sự.

Cô bé tỉnh lại trong bệnh viện. Mọi chuyện diễn ra nhanh đến nỗi cô chỉ thoáng thấy hình ảnh cậu bé lao đến chỗ mình. Khi các y tá hỏi cô chuyện đã xảy ra, cô thậm chí không dám chắc về nó, nhưng cái gáy của cô vẫn đang rỉ máu, thế nên cô nói bừa rằng mình trèo lên thành cầu để chụp ảnh hoàng hôn, và bị trượt chân ngã ngửa, đập đầu xuống đất. Cô đã quen với việc nói ra điều mà mọi người muốn nghe để họ khỏi lo lắng, thế nên cô nói dối không chớp mắt. Các y tá vẫn tỏ ra lo lắng và nghi ngại, nhưng cô nói dối quá giỏi. Cô đã dành cả đời để luyện tập mà. Do vậy rốt cuộc họ chỉ nói: “Trèo lên thành cầu, chuyện ngu ngốc như vậy mà cũng làm được! May là cháu không trượt chân ngã về phía ngược lại đó!” Nadia gật đầu, liếm môi, và đáp vâng. May thật.

Cô đã có thể đi thẳng ra cây cầu đó từ chỗ bệnh viện, nhưng cô không làm vậy. Chuyện đó không thể lý giải được, kể cả với chính bản thân cô, bởi vì cô sẽ không bao giờ chắc chắn được mình có làm điều đó không, nếu như cậu bé kia không kéo cô lại. Cô sẽ bước tới, hay bước lui? Thế nên mỗi ngày sau đó, cô đều cố gắng tìm hiểu sự khác nhau giữa mình và người đàn ông đã nhảy khỏi cây cầu. Nó đã dẫn cô đến việc lựa chọn một nghề nghiệp, một cuộc đời. Cô trở thành nhà tâm lý học. Những người đến với cô đều là những người nhiều nỗi đau đến nỗi có cảm giác như họ đã đứng sẵn trên thành cầu với một chân đưa ra phía ngoài, còn cô ngồi trên chiếc ghế đối diện, nhìn họ và nói: Tôi đã từng ở đó trước đây. Tôi biết có một cách tốt hơn để xuống.

Dĩ nhiên thỉnh thoảng cô cũng nghĩ về những lý do khiến mình muốn nhảy, những thứ mà cô tưởng đâu đã biến khỏi suy nghĩ của mình. Sự cô đơn của cô bên bàn ăn. Nhưng cô tìm cách đối phó, thoát ra khỏi chính cô, để leo xuống. Một số người chấp nhận rằng họ sẽ không bao giờ thoát khỏi những nỗi lo âu của mình, họ chỉ học cách chịu đựng. Cô cố gắng là một trong số đó. Cô tự nhủ đó là lý do bạn luôn phải tử tế với người khác, kể cả những kẻ ngu ngốc, bởi vì bạn không bao giờ biết được gánh nặng họ mang lớn đến thế nào. Theo thời gian, cô nhận ra rằng trong thâm tâm, gần như tất cả mọi người đều tự hỏi rằng: Tôi có tốt không? Có làm ai đó tự hào không? Có hữu ích cho xã hội không? Có làm tốt công việc của mình không? Có rộng rãi và chu đáo không? Có là một bạn tình tàm tạm không? Có ai muốn làm bạn với tôi không? Tôi có là phụ huynh tốt không? Tôi có là người tốt không?

Con người ta muốn sống tốt. Sâu sắc. Tử tế. Vấn đề dĩ nhiên nằm ở chỗ không thể lúc nào cũng tử tế với những kẻ ngu ngốc được, bởi vì họ ngu. Điều đó đã trở thành một dự án suốt đời mà Nadia phải chật vật theo đuổi.

Cô không bao giờ gặp lại cậu bé trên cầu. Đôi khi cô thực sự tin rằng mình đã tưởng tượng ra cậu. Một thiên thần, có lẽ thế. Jack cũng chưa bao giờ gặp lại Nadia. Anh không quay lại cây cầu ấy nữa. Nhưng hôm đó chính là ngày mà ước mơ làm cảnh sát của anh trở thành không thể lay chuyển, ngày mà anh nhận ra mình có thể là sự khác biệt.

Mười năm sau, Nadia quay về thị trấn, sau khi được đào tạo thành chuyên gia tâm lý. Cô sẽ có một bệnh nhân tên là Zara. Zara sẽ đi xem một căn hộ và bị kẹt vào một vụ bắt giữ con tin. Jack và bố anh, Jim, sẽ thẩm vấn các nhân chứng. Căn hộ nơi vụ việc diễn ra có một cái ban công mà từ đó bạn có thể trông thấy cây cầu. Đó là lý do khiến Zara đi xem nó. Mười năm trước, bà thấy một lá thư trên tấm thảm chùi chân ở cửa nhà mình, lá thư được biết bởi người đàn ông đã nhảy cầu tự vẫn. Tên của ông ta được viết một cách nắn nót trên phong bì, bà vẫn nhớ cuộc gặp giữa họ, và mặc dù báo chí không bao giờ đăng tải tên của người mà cảnh sát tìm thấy dưới sông, cái thị trấn này nhỏ đến mức bà không thể không biết chi tiết ấy.

Zara vẫn còn mang theo lá thư bên mình trong chiếc túi xách hàng ngày. Bà từng đi tới chiếc cầu, sau vụ tự vẫn của người đàn ông một tuần, và trông thấy cô bé gái leo lên thành cầu trước khi được một cậu bé cứu. Bà thậm chí không thể nhúc nhích, chỉ đứng đó, khuất trong bóng tối, run lẩy bẩy. Bà vẫn đứng nguyên tại chỗ khi xe cứu thương chạy đến và đưa cô bé đi bệnh viện. Cậu bé lúc đó đã biến mất. Zara bước tới hiện trường và tìm thấy chiếc ví của cô bé cùng giấy căn cước mang tên cô. Nadia.

Zara đã dành mười năm theo dõi cuộc đời của Nadia, quá trình học tập, cũng như khởi đầu sự nghiệp của cô một cách âm thầm từ xa, bởi vì bà chưa bao giờ dám tiếp cận cô gái. Bà cũng dành mười năm quan sát cây cầu từ xa, trên ban công của những căn hộ được rao bán. Vì cùng một lý do. Bởi bà sợ rằng nếu mình đi tới cây cầu một lần nữa, có thể ai đó sẽ nhảy, và nếu bà tìm đến Nadia rồi khám phá ra sự thật về mình, có thể bà sẽ là người nhảy. Bà đủ nhân tính để muốn nghe xem sự khác biệt giữa người đàn ông kia và Nadia là gì, mặc dù bà nhận ra mình không hoàn toàn muốn biết. Rằng bà có tội. Rằng bà là người xấu. Mọi người cứ nói rằng họ muốn biết điều đó về bản thân, nhưng không ai thật sự muốn. Thế nên Zara vẫn chưa mở lá thư.

Toàn bộ vụ việc này là một câu chuyện phức tạp khó tin. Điều này có thể là do chúng ta cứ nghĩ các câu chuyện kể về điều gì thì thường hóa ra không phải như vậy. Chẳng hạn như câu chuyện này không hoàn toàn là về một vụ cướp ngân hàng, một buổi xem nhà, hay một vụ bắt con tin. Thậm chí có lẽ nó cũng không phải là câu chuyện về những kẻ ngu ngốc.

Có lẽ đây là câu chuyện về một cây cầu.

29

Sự thật ư? Thật ra thì nhân viên môi giới bất động sản kia là một người môi giới tồi, và buổi xem nhà đã là một thảm họa ngay từ đầu. Nếu những người mua tiềm năng không thể nhất trí về bất cứ điều gì khác, vì không gì gắn kết một nhóm người xa lạ hiệu quả cho bằng cơ hội ngồi lại than thở với nhau trước một tình cảnh tuyệt vọng.

Mẩu quảng cáo, hay bất kỳ thuật ngữ nào bạn dùng để gọi nó là một thảm họa chính tả, với những hình ảnh mờ đến nỗi có vẻ như tác giả đã tin rằng “góc chụp toàn cảnh” là một thứ mà bạn sẽ thu được khi ném máy chụp hình ngang qua phòng. “Địa ốc VÌ SAO! VÌ SAO đây là dịp may hiếm có?” là dòng chữ phía trên ngày tháng tổ chức buổi xem nhà, và trên đời này có ai lại nảy ra ý định tổ chức buổi xem nhà khi chỉ còn một ngày là tới giao thừa kia chứ?

Trong nhà tắm có nến thơm, trên bàn nước có một hũ chanh, đó là nỗ lực tuyệt vời của người hình như đã từng nghe về các buổi xem nhà nhưng chưa bao giờ tham dự. Phòng cất quần áo được chất đầy quần áo, và trong nhà tắm nằm chình ình một đôi dép trông như của người cả đời chưa bao giờ nhấc chân khi bước. Giá sách cũng chật cứng sách, nhưng chúng thậm chí không được sắp xếp theo màu sắc. Chưa kể trên bậu cửa sổ và bàn bếp còn bày nhiều sách hơn. Tủ lạnh phủ đầy những bức vẽ ố vàng của cháu người chủ. Zara từng đi xem nhà đủ nhiều để có thể nhận ra một sự nghiệp dư: một buổi xem nhà nên được tổ chức sao cho trông như không có ai sống trong căn hộ, bởi nếu không thì chỉ có một tên giết người hàng loạt mới muốn dọn đến. Nó phải được thu xếp sao cho trông như ai cũng có khả năng sống ở đó. Sách vở trên giá còn chấp nhận được, chứ trên bàn bếp thì không. Lẽ ra Zara đã đi tìm nhân viên môi giới bất động sản và nói thẳng chuyện đó nếu chị ta không phải là một con người, và nếu bà không ghét con người. Nhất là khi họ phát ngôn.

Thay vào đó, bà đi một vòng trong căn hộ, cố tỏ ra quan tâm, giống như kiểu cách mà bà từng thấy ở những người thực sự muốn mua nhà. Đó quả là một thách thức đối với bà, vì chỉ có kẻ phê thuốc thích sưu tầm đồ bấm móng tay mới có thể quan tâm đến việc sống ở căn hộ này. Thế nên nhân lúc không ai để ý tới mình, bà bước ra ban công, đứng bên lan can, và nhìn về phía cây cầu cho đến khi bắt đầu run lẩy bẩy. Vẫn là phản ứng như mọi khi, hết lần này tới lần khác, trong suốt mười năm qua. Lá thư chưa mở vẫn nằm trong túi xách của bà. Zara đã học cách khóc không ra nước mắt, phòng những khi hữu dụng.

Cửa ban công khép hờ, và bà có thể nghe thấy những giọng nói, không chỉ trong đầu mình, mà cả ở bên trong căn hộ. Hai cặp vợ chồng đang đi loanh quanh, cố gắng bỏ qua chỗ nội thất khá xấu và hình dung những món đồ xấu thật sự của mình thay vào đó. Cặp già đã cưới nhau được một thời gian dài, còn cặp trẻ hình như mới kết hôn gần đây. Bạn có thể xác định điều đó nhờ vào cái cách họ cãi nhau: càng chung sống lâu năm, họ càng cần ít chữ để bắt đầu một cuộc khẩu chiến hơn.

Cặp vợ chồng già tên là Anna-Lena và Roger. Hiện họ đã nghỉ hưu được vài năm, nhưng rõ ràng vẫn chưa đủ lâu để làm quen với chuyện đó. Hai người luôn căng thẳng về cái gì đó, dù chẳng có cái gì đến mức khiến họ phải vội vàng. Anna-Lena là một người đàn bà có cảm xúc mạnh mẽ, còn Roger là một người đàn ông với chính kiến mạnh mẽ, và nếu người ta tự hỏi ai đã viết những bài đánh giá một sao cực chi tiết trên mạng về những món đồ gia dụng (hoặc những vở kịch, những cái cắt băng keo, những món đồ trang trí nhỏ bằng thủy tinh), thì tác giả chính là Anna-Lena và Roger. Đôi khi họ thậm chí chưa từng dùng thử món đồ mà mình đánh giá, tất nhiên rồi, nhưng họ không phải loại người để cho điều đó ngăn mình viết một bài nhận xét chặt chém. Nếu bạn phải thử, phải đọc và tìm hiểu sự thật về các cái thì bạn không bao giờ có đủ thời gian để đưa ra ý kiến về bất kỳ cái gì. Anna-Lena mặc một chiếc áo có thứ màu sắc thường chỉ gặp ở ván sàn, còn Roger thì mặc quần jean cùng chiếc áo sơ mi ca rô từng bị nhận đánh giá một sao vì “co rút vài centimet!” không lâu sau khi chiếc cân trong phòng tắm của ông nhận phán quyết điếng hồn rằng nó bị “căn chỉnh sai!”. Anna-Lena là người giật mạnh một tấm rèm cửa trong căn hộ và thốt lên: “Rèm xanh lá cây! Trên đời này có ai còn xài rèm xanh lá cây chứ? Thiệt tình, ba cái thứ người ta làm hồi này. Nhưng chắc họ là những kẻ mù màu. Hoặc là dân Ái Nhĩ Lan.” Bà không nói điều đó với một người nghe cụ thể nào, mà chỉ nói ra thành lời những suy nghĩ trong lòng, bởi vì bà đã quen với việc không ai lắng nghe mình.

Roger thì đá vào len tường và lẩm bẩm: “Cái này bị lỏng rồi.” Ông không buồn nghe những gì vợ nói. Tấm ván có lẽ cũng bị lỏng do suốt mười phút vừa rồi ông cứ đá nó hoài, mặc dù với Roger thì sự thật là sự thật, bất chấp mọi lý do. Lâu lâu Anna-Lena lại thì thầm vào tai chống suy nghĩ của bà về những người mua tiềm năng khác. Đáng buồn là bà nói thầm cũng giỏi như nghĩ thầm, cho nên những lời thì thầm của bà giống như những phát rắm trên một chuyến bay vậy, bạn nghĩ sẽ không ai để ý nếu bạn xả nó từng chút một. Bạn không bao giờ kín đáo như mình tưởng được đâu.

“Cái bà đứng ngoài ban công á mình, bả cần gì ở căn hộ này ha? Rõ ràng bả quá giàu đối với nó, vậy bả đang làm gì ở đây? Mà bả vẫn mang giày kìa. Ai cũng biết khi đi coi nhà phải bỏ giày ra!” Roger không trả lời. Anna-Lena quắc mắt nhìn Zara qua cửa sổ ban công, như thể Zara là người vừa xì hơi. Rồi bà nghiêng người lại gần chồng và thì thào: “Còn hai đứa con gái ở trong sảnh nữa, nhìn tụi nó đâu có vẻ gì là đủ tiền sống ở đây, mình ha?”

Nghe đến đây thì Roger thôi đá tấm ván, quay sang phía vợ và nhìn sâu vào mắt bà. Rồi ông nói ra mấy chữ mà ông chưa từng nói với bất kỳ người đàn bà nào khác trên đời: “Vì Chúa, cưng à.”

Họ không bao giờ cãi thêm, trừ một điều là hình như lúc nào họ cũng tranh cãi. Khi bạn ở với nhau đủ lâu thì dường như không còn khác biệt nào giữa ngưng cãi cọ và ngưng quan tâm.

“Vì Chúa, cưng à, hãy nhớ nói với tất cả những người mà em gặp là cái chỗ này cần được cải tạo thực sự! Theo cách mà họ không muốn đưa vào báo giá,” Roger nói tiếp.

Anna-Lena tỏ ra hoang mang: “Nhưng nó ổn mà, đúng không mình?”

Roger thở dài, “Vì Chúa, cưng à. Ổn cho chúng ta, thì đúng. Bởi vì chúng ta có thể cải tạo. Nhưng những người khác, em có thể thấy rõ rành rành không ai trong số họ biết tí gì về cải tạo nhà cửa.”

Anna-Lena gật gù, nhăn mũi, và hít hà một cách cường điệu. “Rõ ràng có mùi ẩm, đúng không mình? Thậm chí là nấm mốc cũng nên?” Bởi vì Roger đã dạy bà luôn hỏi rành rọt như thế với nhân viên môi giới bất động sản, để các người mua khác nghe thấy và lo ngại.

Ông Roger nhắm nghiền mắt lại vì giận dữ. “Vì Chúa, cưng à, đáng lẽ em phải nói câu đó với mụ cò nhà, chứ không phải với anh”.

Bị tổn thương, bà Anna-Lena gật đầu, và buột miệng nói ra suy nghĩ trong đầu: “Thì em đang luyện tập mà.”

Zara có thể nghe thấy họ từ chỗ bà đứng bên cạnh hàng lan can của ban công. Vẫn là nỗi kinh hoàng cuôn cuộn trong lòng bà, cơn buồn nôn và những đầu ngón tay run rẩy ấy, mỗi khi bà nhìn thấy cây cầu. Có lẽ bà đang tự dối lòng khi cho rằng đến một ngày nó sẽ khá hơn, hoặc tệ đi, trở nên không thể chịu đựng nổi đến mức bà sẽ tới chỗ cây cầu và nhảy xuống. Đứng trên ban công nhìn xuống, bà không dám chắc là nó đủ cao. Đó là điểm chung duy nhất giữa một người chắc chắn muốn sống và một kẻ rõ ràng muốn chết: nếu bạn muốn nhảy khỏi một thứ gì đó, bạn cần phải nắm rõ độ cao của nó. Zara không biết mình thuộc bên nào: việc bạn không thích cuộc sống cho lắm không nhất thiết đồng nghĩa với việc bạn muốn chết. Thế nên bà đã dành cả mười năm trời để tìm và tham dự các buổi xem nhà như thế này, rồi đứng trên ban công và quan sát cây cầu nằm cân bằng giữa tất cả những gì tồi tệ nhất trong lòng mình.

Zara nghe thấy những giọng nói mới trong căn hộ. Nó thuộc về cặp đôi còn lại, trẻ tuổi hơn. Julia và Ro. Một trong hai người có mái tóc vàng, người kia tóc đen, họ đang cãi cọ ồn ào theo cách mà bạn vẫn làm khi còn trẻ và cho rằng mớ cảm xúc xốn xang do hormone của bạn gây ra là thứ duy nhất quan trọng trên đời. Julia là người đang mang bầu, còn Ro là người bị kích động. Một người mặc bộ quần áo nam như đồ tự chế từ những cái áo choàng thó được của mấy tay pháp sư bị sát hại, người kia thì nom như dân bán hàng cấm bên ngoài sân chơi bowling. Ro (đây là một biệt danh, tất nhiên rồi, nhưng là kiểu biệt danh gắn với cô lâu đến nỗi được sử dụng luôn để giới thiệu bản thân, một trong nhiều nguyên nhân khiến Zara khó chịu) thì đang đi loanh quanh và giơ điện thoại di động về phía trần nhà, miệng lải nhải: “Trong này không có vạch sóng nào!” Trong khi đó, Julia vặc lại: “Ờ, chuyện lớn ghê, bởi vì chúng ta sẽ phải nói chuyện trực tiếp với nhau nếu sống ở đây! Đừng đánh trống lảng mãi như thế, chúng ta cần quyết về lũ chim!”

Hai người rất hiếm khi đồng thuận, nhưng là do Ro không phải lúc nào cũng hiểu. Thường thì khi Ro hỏi Julia: “Anh giận hả?” thì Julia sẽ đáp: “KHÔNG?” và Ro nhún vai, thoải mái như một thành viên gia đình hạnh phúc trong đoạn quảng cáo bột giặt, và điều đó chỉ làm cho Julia điên tiết thêm, bởi vì quá hiển nhiên là cô đang giận. Nhưng lần này thì Ro biết hai người đang cãi nhau, bởi vì họ bất đồng về lũ chim. Ro đã nuôi chúng từ trước khi sống chung với Julia. “Con bé là hải tặc hay sao?” Mẹ của Julia đã hỏi như thế khi lần đầu tiên chuyện đó được nhắc tới, nhưng Julia phớt lờ lũ chim vì cô đang yêu, và cũng vì cô không biết chim chóc có thể sống thọ bao lâu.

Rất rất là lâu, theo như thực tế cho thấy. Khi Julia rốt cuộc cũng nhận ra điều này và cố gắng thích nghi với hoàn cảnh theo cách làm của người lớn, bằng cách lẻn ra khỏi giường vào một đêm nọ rồi thả lũ chim ra ngoài cửa sổ, một trong những con sinh vật khốn nạn đó đã rơi xuống đường và chết. Một con chim! Ngày hôm sau Julia đã mời nước ngọt vài đứa trẻ con hàng xóm trong lúc Ro đi làm để có thể đổ vấy cho bọn trẻ khi Ro phát hiện cửa lồng bị mở. Nhưng những con chim còn lại thì sao? Chúng vẫn đậu trong lồng. Chẳng phải là một sự sỉ nhục đối với quá trình tiến hóa khi những sinh vật như thế lại sống sót được hay sao?

“Em sẽ không từ bỏ chúng, và em không muốn nói về chuyện đó nữa,” Ro nói với giọng tổn thương và nhìn quanh căn hộ, hai tay thọc sâu trong túi váy. Chiếc váy của cô có túi bởi vì cô thích xinh xắn nhưng vẫn thích có chỗ nào đó để nhét tay vào.

“Ô kê, ô kê. Vậy em nghĩ sao về căn hộ này? Anh nghĩ chúng ta nên mua nó!” Julia nói với hơi thở đứt quãng do thang máy đã bị hỏng, và mỗi lần Ro nói “chúng tôi sắp có em bé” với mọi người như thể đó là một môn thể thao đồng đội, cô lại cảm thấy rát tai. Không phải là cô không yêu Ro, vì cô yêu rất nhiều, nhiều đến mức gần như không chịu nổi, nhưng họ đã đi xem hơn hai mươi căn hộ trong hai tuần vừa qua và Ro luôn tìm thấy điều gì đó không ổn đối với mỗi căn. Cứ như là Ro không muốn dọn nhà vậy. Đêm nào Julia cũng thức giấc giữa căn hộ họ đang ở để chơi trò ưa thích của mọi bà bầu, “bé đạp hay sôi bụng”, để rồi sau đó cô không thể ngủ lại vì cả Ro lẫn lũ chim đều ngáy, thế nên hiện giờ cô sẵn sàng chuyển đi bất cứ đâu, miễn là nơi đó có nhiều hơn một phòng ngủ.

“Không có sóng,” Ro chán chường nhắc lại.

“Ai thèm quan tâm? Chúng ta mua nó đi!” Julia nằn nì.

“Hừm, em không chắc lắm nha. Em cần xem phòng sở thích,” Ro đáp.

“Cái đó là phòng thay đồ mà.” Julia chỉnh lại.

“Hoặc là phòng sở thích! Em cần đi kiếm cái thước cuộn!” Ro gật đầu một cách vui vẻ, bởi vì một trong những tính cách quyến rũ đồng thời gây tức tối nhất của cô là bất luận họ vừa tranh cãi về cái gì, cô vẫn có thể chuyển sang tâm trạng tươi vui trong chớp mắt nếu nghĩ tới phô mai.

“Em thừa biết rằng em sẽ không được phép cất phô mai trong phòng thay đồ của anh,” Julia tuyên bố một cách cương quyết, căn cứ theo thực tế căn hộ hiện tại của họ có một cái kho ở dưới tầng hầm mà cô gọi là Bảo tàng những sở thích bị Từ bỏ. Cứ mỗi ba tháng, Ro sẽ lại bị nghiện một thứ gì đó, chẳng hạn như váy áo thập niên 1950, hoặc món xúp cá, bộ đồ cà phê cổ, môn CrossFit, cây bonsai, hoặc bưu thiếp về Thế chiến thứ hai, và dành ra ba tháng để nghiên cứu món đó với một sự chuyên chú kinh khủng trên các diễn đàn mạng vốn đầy rẫy những kẻ không nên được phủ sóng WiFi ở bất kỳ cái xó xỉnh nào họ ở, để rồi đột nhiên cô chán ngấy và lập tức tìm một mối quan tâm khác. Sở thích duy nhất không bị thay đổi kể từ lúc họ sống cùng nhau là thú sưu tầm giày của Ro. Không gì có thể tổng kết về một con người rõ rệt hơn việc Ro sở hữu hai trăm đôi giày, thế mà vẫn mang nhầm loại khi trời mưa hoặc đổ tuyết.

“Không, em hoàn toàn không biết chuyện đó! Bởi vì chưa đo nó, nên em không biết liệu có chỗ cho phô mai của mình trong đó hay không! Với lại mấy cái cây của em cũng cần...” Ro bỏ lửng câu nói, bởi vì cô chỉ mới vừa quyết định sẽ trồng cây xanh bằng đèn trong phòng sở thích, vốn là một cái phòng cất quần áo. Hoặc là...

Và mọi chuyện cứ tiếp tục như thế.

Trong lúc đó, Anna-Lena lướt tay trên một cái gối tựa lưng và nghĩ về những con cá mập. Dạo này bà nghĩ về chúng rất nhiều, bởi vì trong cuộc hôn nhân của hai người, bà và Roger đã trở thành giống như cá mập. Đó là một nguồn cơn cho nỗi buồn câm lặng đối với Anna-Lena. Bà cứ vuốt ve cái gối và giải khuây với ý nghĩ phát ra thành lời: “Cái này là đồ IKEA à? Phải rồi, chắc chắn nó là đồ IKEA. Tui nhận ra rồi. Nó có phiên bản in hoa nữa. Phiên bản in hoa đẹp hơn. Thiệt tình, ba cái thứ người ta làm hồi này.”

Bạn có thể đánh thức Anna-Lena dậy giữa đêm và yêu cầu bà đọc thuộc lòng quyển catalog của IKEA. Không phải bởi vì có lý do gì cho chuyện đó, tất nhiên rồi, chỉ là bạn có thể nếu bạn muốn, mấu chốt nằm đó. Anna-Lena và Roger đã đi tất cả các cửa hàng IKEA trên toàn quốc. Ông Roger có rất nhiều khuyết điểm và sai sót, bà biết người ta nghĩ như thế, nhưng bà luôn được nhắc rằng ông yêu bà ở trong IKEA. Khi bạn sống cùng nhau trong một thời gian rất dài, những việc nhỏ nhặt mới là quan trọng. Trong một cuộc hôn nhân dài, bạn không cần dùng lời lẽ để cãi cọ, nhưng bạn cũng không cần lời để nói “anh yêu em”. Có lần họ đang ở trong IKEA, mới đây thôi, ông Roger đã đề nghị mỗi người ăn một chiếc bánh ngọt khi họ dùng bữa trưa. Bởi vì ông hiểu đó là một ngày quan trọng đối với bà, và vì quan trọng với bà nên nó cũng quan trọng với ông. Đó là cách ông yêu bà.

Anna-Lena tiếp tục vuốt ve cái gối tựa sẽ đẹp hơn nếu được in hoa và liếc nhìn về phía hai cô gái theo cách mà bà cho là kín đáo, cái cô đang mang bầu cùng với vợ của cô ta. Ông Roger cũng đang nhìn họ. Ông cầm trong tay tờ rơi có in sơ đồ căn hộ và làu bàu: “Vì Chúa, cưng à, nhìn cái này mà xem! Sao họ lại phải gọi căn phòng nhỏ là phòng em bé”? Nó có thể là một phòng ngủ hoàn toàn bình thường kia mà!”.

Ông Roger không thích sự hiện diện của các bà bầu trong một buổi xem nhà, bởi vì các cặp đôi sắp có em bé luôn đặt giá quá cao. Ông cũng không thích phòng trẻ. Chính vì thế mà bà Anna-Lena luôn đặt đủ thứ câu hỏi mà bà nghĩ ra cho ông khi họ đi qua khu vực đồ dùng trẻ em của IKEA. Để lái ông ra khỏi nỗi buồn khôn tả. Bởi vì đó là cách bà yêu ông.

Ro bắt gặp ánh mắt của ông Roger và nhoẻn cười, như thể giữa họ không phải đang có chiến tranh.

“Chào chú ạ! Cháu là Ro, và đây là nhà cháu, Julia, lại đây nào. Cháu mượn cái thước cuộn của chú được không ạ? Cháu để quên thước ở nhà rồi!”

“Tuyệt đối không!” Ông Roger thẳng thừng đáp, tay ghì cái thước, chiếc máy tính bỏ túi và quyển sổ chặt đến nỗi lông mày ông giật giật.

“Chú bình tĩnh nào, cháu chỉ muốn...”.

“Tất cả chúng ta đều phải chịu trách nhiệm cho những việc mình làm!” Bà Anna-Lena cắt ngang một cách đanh thép.

Ro ngạc nhiên ra mặt. Sự bất ngờ khiến cô căng thẳng. Và căng thẳng làm cô thấy đói. Quanh đó không có thứ gì ăn được, cô bèn vươn tay cầm một quả chanh trong cái bát tô đặt trên bàn nước. Trong thấy thế, bà Anna-Lena thốt lên: “Chúa ơi, cô đang làm cái quái gì vậy? Cô không thể ăn mấy cái đó! Chúng là chanh trưng bày!”

Ro buông quả chanh ra và thọc tay vào túi váy. Cô quay lại chỗ Julia, thì thầm: “Không, căn hộ này không phải dành cho chúng ta. Nó đẹp và đầy đủ các thứ, nhưng em thấy khó chịu khi ở đây. Giống như chúng ta không bao giờ có thể thoải mái hết mức ở đây được ấy. Còn nhớ anh từng bảo là đang đọc về năng lượng tái tạo hồi anh nghĩ đến việc trở thành một nhà thiết kế nội thất không? Khi anh biết được chúng ta phải ngủ quay mặt về hướng đông ấy? Và rồi quên mất liệu nó là cái đầu hay bàn chân của em khiến... à mà thôi! Em chỉ không muốn căn hộ này. Chúng ta về được chưa?”

Lúc đó Zara đang đứng ngoài ban công. Bà gom những mảnh cảm xúc vụn vỡ trong lòng thành một vẻ mặt cười nhạo rồi quay vào trong căn hộ. Ngay khi bà bước vào, cô gái mang bầu hộc lên một tiếng. Thoạt đầu nó giống như tiếng gầm từ trong bụng của một con thú mới bị đá, nhưng rồi những lời lẽ trở nên rõ ràng hơn:

“KHÔNG! ĐỦ RỒI ĐÓ, RO! ANH CÓ THỂ CHỊU ĐƯỢC LŨ CHIM, ANH CÓ THỂ CHỊU ĐƯỢC GU ÂM NHẠC QUÁI ĐẢN CỦA EM VÀ HÀNG ĐỐNG THỨ KHÁC, NHƯNG ANH SẼ KHÔNG RỜI CHỖ NÀY CHỪNG NÀO CHÚNG TA CHƯA MUA CĂN HỘ! CHO DÙ ANH CÓ PHẢI HẠ SINH ĐỨA CON CỦA CHÚNG TA NGAY Ở ĐÂY, TRÊN TẤM THẢM NÀY!”

Căn hộ chìm vào im lặng tuyệt đối. Tất cả mọi người đều nhìn Julia. Người duy nhất không làm điều đó là Zara, bởi bà đang đứng ngay phía trong cửa ra ban công và nhìn trân trối kẻ đột nhập. Một giây trôi qua, rồi hai giây, Zara là người duy nhất trong căn hộ hình dung được chuyện gì sắp xảy ra.

Thế rồi bà Anna-Lena nhìn thấy kẻ bịt mặt và hét lên: “Ôi Chúa ơi, chúng ta gặp cướp rồi!” Mọi người cùng há miệng, nhưng không có chữ nào phát ra. Nỗi sợ có thể khiến con người ta tê liệt ngay khi trông thấy một khẩu súng, làm tắt hết mọi thứ ngoại trừ những tín hiệu quan trọng nhất của não bộ, và dẹp yên mọi tiếng ồn xung quanh. Thêm một giây trôi qua, rồi một giây nữa, tất cả những gì họ nghe thấy là nhịp đập của trái tim mình, thoạt đầu khựng lại, sau đó lồng lên. Đầu tiên là cú sốc của việc không hiểu chuyện gì đang diễn ra, tiếp đến là cú sốc khi nhận ra một cách chính xác chuyện đang xảy ra. Bản năng sinh tồn và nỗi sợ chết bắt đầu giao tranh, tạo ra khoảng trống giữa chúng cho một số ý nghĩ phi lý đến ngạc nhiên. Không có gì là bất thường khi người ta nhìn thấy khẩu súng và nghĩ: Sáng nay mình tắt máy pha cà phê chưa? thay vì: Các con tôi rồi sẽ ra sao?

Nhưng ngay cả tên cướp cũng im lặng, hoảng sợ như những người khác. Sau một lúc thì cú sốc dần chuyển thành sự bối rối. Bà Anna-Lena lắp bắp: “Anh vào đây để trấn lột chúng tôi, đúng không?” Tên cướp hình như đã định phản đối, nhưng chưa kịp làm điều đó thì bà đã giật tay ông chồng như thể ông là một tấm rèm xanh, và gào lên: “Móc tiền ra lẹ lên, Roger!”

Ông Roger nheo mắt ngờ vực nhìn tên cướp, trong lòng ông trỗi dậy một sự giằng co phức tạp, bởi một mặt ông rất chi ly, mặt khác ông không thể chịu được cái ý nghĩ phải nằm chết giữa một căn hộ cần quá nhiều sự cải tạo như thế này. Ông bèn lôi cái bóp tiền ra từ túi quần sau, nơi những người như ông luôn cất bóp, trừ những lúc họ ở bãi biển, khi họ cất tiền trong giày dù chẳng biết tiêu vào việc gì. Rồi ông quay sang người đang ở gần mình nhất, tình cờ lại là bà Zara, khi ấy đang đứng cạnh cửa ra ban công, và hỏi: “Bà có tiền mặt không?”

Zara sốc ra mặt. Thật khó mà biết được đó là do khẩu súng hay do câu hỏi.

“Tiền mặt? Nói thật nhé, nhìn tôi giống đứa buôn ma túy lắm hả?”

Qua hai lỗ của chiếc mặt nạ ướt đẫm mồ hôi, đôi mắt tên cướp đảo nhanh một vòng quanh phòng.

Cuối cùng tên cướp lớn tiếng: “KHÔNG...! ĐÂY KHÔNG PHẢI LÀ MỘT VỤ CƯỚP... TÔI CHỈ…” trước khi chỉnh lại với giọng hụt hơi: “HỪM, ĐÂY LÀ MỘT VỤ CƯỚP! NHƯNG CÁC NGƯỜI KHÔNG PHẢI LÀ NẠN NHÂN! BÂY GIỜ CÓ LẼ NÓ GIỐNG VỚI MỘT VỤ BẮT CON TIN HƠN! VÀ TÔI RẤT TIẾC VỀ ĐIỀU ĐÓ! TÔI ĐANG CÓ MỘT NGÀY RỐI BỜI!”

Mọi chuyện đã bắt đầu như thế.

30

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: Anna-Lena

Jack: Chào bà, tên tôi là Jack.

Anna-Lena: Tôi không muốn nói chuyện với cảnh sát nữa.

Jack: Tôi hoàn toàn hiểu điều đó. Tôi chỉ có vài câu hỏi ngắn gọn thôi.

Anna-Lena: Nếu Roger ở đây, ông sẽ nói với mấy anh rằng các anh là một lũ ngu, tất cả các anh, vì đã để sổng tên cướp ngân hàng bị mắc kẹt bên trong một căn hộ!

Jack: Chính vì thế mà tôi cần hỏi bà một số câu hỏi. Để chúng tôi có thể tìm ra thủ phạm.

Anna-Lena: Tôi muốn về nhà.

Jack: Tin tôi đi, tôi hiểu điều đó, chúng tôi chỉ đang cố tìm hiểu xem điều gì đã diễn ra bên trong căn hộ. Bà có thể cho tôi biết chuyện gì xảy ra khi thủ phạm cầm súng xông vào không?

Anna-Lena: Người phụ nữ tên Zara đó, bả vẫn mang giày. Còn cô gái tên Ro kia thì tính ăn một trái chanh. Người ta không làm những chuyện như vậy khi đi coi nhà! Đó là luật bất thành văn!

Jack: Tôi xin lỗi?

Anna-Lena: Ro tính ăn một trái chanh. Chanh trưng bày! Anh không thể ăn chanh trưng bày, vì người ta bày ở đó cho đẹp, chứ không phải để ăn. Tôi đã tính đi kiếm cô nhân viên môi giới và mách cổ, để người ta đuổi Ro ra ngoài, vì người ta không thể cư xử như vậy được. Nhưng đúng lúc đó thì kẻ điên khùng kia lao qua cửa với khẩu súng trong tay.

Jack: Tôi hiểu rồi. Sau đó chuyện gì đã xảy ra?

Anna-Lena: Anh nên hỏi Roger. Ổng có trí nhớ rất tốt.

Jack: Roger là chồng của bà? Hai người đi xem nhà cùng nhau à?

Anna-Lena: Phải. Roger nói đó sẽ là một khoản đầu tư đúng đắn. Cái bàn này là đồ IKEA hả? Nó đúng là của IKEA phải không? Tôi nhận ra rồi. Người ta cũng làm màu ngà nữa đó. Màu ngà thì sẽ hợp với màu tường hơn.

Jack: Thú thật với bà, tôi không phụ trách việc bài trí phòng thẩm vấn.

Anna-Lena: Nó là phòng thẩm vấn không có nghĩa nó không được làm đẹp, phải không? Đằng nào cũng xài đồ IKEA rồi. Có cái bàn màu ngà kế một cái giống vầy khu vực tự phục vụ đó. Nhưng anh lại chọn cái này. Thôi kệ, mỗi người có sự lựa chọn của mình.

Jack: Tôi sẽ xem xét đề cập chuyện này với cấp trên.

Anna-Lena: Tùy anh thôi.

Jack: Khi ông Roger nói rằng căn hộ này là một “khoản đầu tư đúng đắn”, có phải điều đó nghĩa là ông bà sẽ dọn về đó ở không? Hay là chỉ mua rồi bán lại?

Anna-Lena: Sao anh lại hỏi câu này?

Jack: Tôi chỉ đang cố hiểu xem ai ở trong căn hộ, và vì sao, để chúng tôi có thể loại trừ khả năng bất kỳ ai trong các con tin có liên hệ với thủ phạm.

Anna-Lena: có liên hệ là sao?

Jack: Chúng tôi cho rằng ai đó đã giúp hắn.

Anna-Lena: Và anh cho rằng người đó có thể là tôi và Roger?

Jack: Không, không. Chúng tôi chỉ hỏi vài câu theo quy định, vậy thôi.

Anna-Lena: Vậy ra anh nghĩ là bà Zara đó?

Jack: Tôi không có nói như vậy.

Anna-Lena: Anh có nói anh nghĩ rằng có ai đó tiếp tay cho tên cướp. Bà Zara đó ghê gớm lắm, chỉ cần nhìn sơ cái là tôi biết liền, rõ ràng bả quá giàu để mua căn hộ đó. Tôi còn nghe thấy con bé mang bầu nói với vợ nó là nhìn bả giống “Cruella de Vil”. Tôi đoán là một nhân vật trong phim. Dù sao thì nghe cũng rất là ghê gớm. À, hay là anh nghĩ Estelle chính là kẻ đã giúp tên cướp? Bả gần chín chục rồi đó, anh biết không. Không lẽ mấy anh tính buộc tội một bà già chín chục tuổi đầu? Cảnh sát bây giờ làm ăn như vậy đó hả?

Jack: Tôi chưa buộc tội ai cả.

Anna-Lena: Roger và tôi không hề giúp đỡ bất kỳ ai trong những lần đi coi nhà, tôi xin cam đoan với anh như vậy. Ngay từ lúc bước vào, Roger luôn nhắc tôi rằng đó là một cuộc chiến, vây quanh chúng tôi là các địch thủ. Bởi vậy nên ông luôn nói với tôi rằng căn hộ cần phải được sửa sang rất nhiều, rồi thì chi phí của việc đó rất cao. Mùi ẩm mốc cũng vậy. Roger là một người rất giỏi mặc cả. Chúng tôi đã trúng được nhiều vụ đầu tư ngon lành.

Jack: Vậy là ông bà đã làm việc này trước đây? Mua một căn hộ chỉ để bán lại?

Anna-Lena: Đầu tư làm gì nếu không bán chác, Roger từng nói với tôi như vậy. Thế nên chúng tôi đi mua nhà, ổng lo cải tạo, tôi lo nội thất, sau đó chúng tôi bán đi và mua căn khác.

Jack: Chuyện đó nghe có vẻ khác thường đối với hai người về hưu như ông bà.

Anna-Lena: Roger và tôi thích làm các dự án cùng nhau.

Jack: Bà có ổn không?

Anna-Lena: Tôi ổn.

Jack: Tôi thấy bà giống như đang khóc.

Anna-Lena: Tôi đã có một ngày vô cùng khốn khổ.

Jack: Xin lỗi bà. Tôi thật vô tâm.

Anna-Lena: Tôi biết Roger không phải lúc nào cũng nhạy cảm, nhưng ông đúng là người nhạy cảm nha. Ông thích chúng tôi có một dự án chung, vì nếu không thì ổng lo chúng tôi sẽ không có chuyện gì để nói. Roger không nghĩ rằng tôi đủ thú vị để ở bên cạnh suốt ngày, trừ phi chúng tôi có một dự án.

Jack: Tôi tin chắc đó không phải là sự thật.

Anna-Lena: Anh thì biết gì về chuyện đó?

Jack: Vâng, tôi không biết gì cả. Tôi xin lỗi. Bây giờ tôi muốn hỏi vài câu về những người mua khác.

Anna-Lena: Roger nhạy cảm hơn vẻ bề ngoài đó.

Jack: Vâng. Bà có thể nói cho tôi biết gì đó về những người xem nhà khác không?

Anna-Lena: Họ đi tìm nhà.

Jack: Tôi xin lỗi?

Anna-Lena: Roger nói có hai loại người mua. Những người muốn đầu tư, và những người tìm nhà để ở. Những người tìm nhà toàn để cho cảm xúc lấn át trí khôn, bọn họ sẽ trả bất cứ cái giá nào, bởi vì họ nghĩ rằng những vấn đề của mình cứ thế biến mất vào thời điểm họ dọn tới căn nhà mới.

Jack: Tôi không chắc là mình hiểu.

Anna-Lena: Roger và tôi không để cho cảm xúc xen vào vụ đầu tư. Nhưng những người còn lại thì có. Giống như hai cô gái ở buổi xem nhà, cái cặp đang có bầu á.

Jack: Julia và Ro?

Anna-Lena: Đúng rồi!

Jack: Bà có nghĩ họ thuộc nhóm những người đi tìm nhà để ở?

Anna-Lena: Chuyện đó quá hiển nhiên. Những người như vậy khi đi xem nhà luôn có tư tưởng rằng mọi thứ sẽ tốt hơn nếu họ sống ở đó. Rằng họ sẽ thức dậy vào buổi sáng và không thấy bức bối khó thở. Họ sẽ không phải nhìn vào tấm gương soi trong nhà tắm với một cục chì vô hình trong ngực. Rằng họ sẽ cãi cọ ít hơn. Có khi còn chạm vào tay nhau giống như cái thuở mới cưới, khi mà không ai ép cũng tự làm như vậy. Đó là điều họ nghĩ.

Jack: Tôi xin lỗi bà, nhưng hình như bà lại khóc?

Anna-Lena: Không cần anh phải nói với tôi về điều tôi đang làm!

Jack: Vâng, vâng. Nhưng có vẻ như bà đã nghĩ ngợi khá nhiều về cách xử sự của mọi người tại buổi xem nhà, tôi nói thế có đúng không ạ?

Anna-Lena: Roger mới là nghĩ nhiều kìa. Ông rất thông minh, anh biết không. Anh cần phải biết về địch thủ của mình, ổng nói vậy, và tất cả những gì mà địch thủ của anh muốn là hoàn tất thương vụ. Họ chỉ nhăm nhăm muốn dọn tới, thu xếp ổn thỏa, và không bao giờ phải dọn đi nữa. Roger không giống như thế. Chúng tôi từng coi một cuốn phim tài liệu về cá mập, Roger là người rất thích phim tài liệu, và có một loại cá mập sẽ bị chết nếu ngừng di chuyển. Nó có liên quan gì đó với cách mà chúng hấp thu khí oxy. Chúng không thể hô hấp được trừ phi liên tục di chuyển. Cuộc hôn nhân của chúng tôi cũng giống như vậy.

Jack: Xin lỗi bà, tôi e là mình chưa hiểu.

Anna-Lena: Anh có biết điều tệ hại nhất của việc nghỉ hưu là gì không?

Jack: Không.

Anna-Lena: Đó là anh có quá nhiều thời gian để suy nghĩ. Người ta cần có một dự án, thế nên Roger với tôi trở thành các cá mập, và nếu chúng tôi không tiếp tục di chuyển, cuộc hôn nhân của chúng tôi sẽ không được tiếp oxy. Do vậy chúng tôi cứ mua, cải tạo và bán, mua, cải tạo và bán. Tôi từng đề xuất việc đi chơi golf thay vào đó, nhưng Roger không thích golf.

Jack: Xin lỗi phải cắt ngang, nhưng tôi tự hỏi liệu chúng ta có đang đi lạc đề không? Bà chỉ cần kể tôi nghe về vụ bắt giữ con tin. Không phải về bà và chồng của bà.

Anna-Lena: Nhưng đó mới là vấn đề.

Jack: Vấn đề gì?

Anna-Lena: Tôi không nghĩ Roger còn muốn làm chồng tôi nữa.

Jack: Điều gì khiến bà nói như vậy?

Anna-Lena: Anh có biết tại Thụy Điển có cả thảy bao nhiều cửa hàng IKEA không?

Jack: Không.

Anna-Lena: Hai mươi. Anh có biết Roger và tôi đã đi được bao nhiêu trong số đó không?

Jack: Không.

Anna-Lena: Tất cả. Từng cái một. Chúng tôi đi xem cái cuối cùng cách đây chưa lâu, và tôi không nghĩ Roger vẫn đếm, nhưng lúc chúng tôi ngồi ăn trưa trong nhà ăn của IKEA, tự dưng ổng nói chúng tôi nên ăn mỗi đứa một cái bánh. Chúng tôi chưa bao giờ ăn bánh trong IKEA. Ăn trưa thì có, nhưng bánh thì chưa bao giờ. Và đó là lúc tôi biết ông có đếm. Tôi biết Roger trông có vẻ không phải là người lãng mạn, nhưng đôi khi ông là người lãng mạn nhất hành tinh này, anh biết không.

Jack: Chuyện đó nghe cũng rất lãng mạn.

Anna-Lena: Roger mặt ngoài thì tỏ ra khó tính, nhưng thật ra ổng không ghét trẻ con đâu.

Jack: Sao cơ?

Anna-Lena: Mọi người đều nghĩ ổng ghét trẻ con bởi vì ổng nổi cáu khi nhân viên bất động sản ghi là “phòng trẻ con” trong sơ đồ căn hộ. Nhưng ông chỉ tức giận vì ổng nói bọn trẻ làm giá nhà tăng lên một cách không thể tin nổi. Ông không có ghét trẻ con. Ông yêu trẻ con lắm. Bởi vậy nên tôi phải đánh lạc hướng Roger khi chúng tôi đi qua khu vực đồ dùng trẻ em của IKEA.

Jack: Tôi rất tiếc.

Anna-Lena: Tại sao?

Jack: Xin lỗi bà, tôi nghĩ câu chuyện vừa rồi cho thấy ông bà không thể có con. Và nếu thế thì, tôi rất tiếc.

Anna-Lena: Chúng tôi có hai đứa con mà!

Jack: Tôi xin lỗi bà. Tôi hiểu lầm.

Anna-Lena: Anh có con chưa?

Jack: Chưa ạ.

Anna-Lena: Hai đứa con của tôi cũng trạc tuổi anh, nhưng tụi nó chưa có con. Con trai tôi nói là nó muốn tập trung vào sự nghiệp, còn con gái tôi thì bảo thế giới này đã quá đông đúc rồi.

Jack: Ồ.

Anna-Lena: Anh có hình dung được anh là một phụ huynh tệ tới mức nào thì con anh mới không muốn có con không?

Jack: Tôi chưa bao giờ nghĩ về chuyện đó.

Anna-Lena: Roger sẽ là một người ông tốt, anh biết đấy. Nhưng giờ thì ổng thậm chí không muốn làm chồng tôi.

Jack: Tôi tin chắc mọi chuyện giữa hai ông bà rồi sẽ ổn thỏa, bất chấp những gì đã xảy ra.

Anna-Lena: Anh không biết chuyện gì đã xảy ra đâu. Anh không biết điều tôi đã làm, tất cả là lỗi của tôi. Tôi chỉ muốn dừng lại, nó chẳng là gì, nhưng hết căn hộ này tới căn hộ khác suốt bao nhiêu năm trời, với tôi như vậy là quá đủ rồi. Tôi cũng muốn tìm một cái nhà để ở chứ. Nhưng tôi không được quyền làm điều mà tôi đã làm với Roger. Đáng lẽ tôi không bao giờ được trả tiền cho cái con thỏ chết tiệt đó.

31

Việc bắt giữ người khác làm con tin sẽ khó hơn bạn tưởng nếu họ là những người ngu ngốc.

Tên cướp ngân hàng do dự, cái mặt nạ trượt tuyết ngứa ngáy kinh khủng, mọi người thì ngây ra nhìn. Tên cướp cố nghĩ ra cái gì đó để nói, nhưng đã bị ông Roger cướp lời, khi ông giơ một tay lên cao và tuyên bố: “Chúng tôi không có tiền mặt!”

Bà Anna-Lena đứng ngay sau lưng ông cũng lập tức nhắc lại: “Chúng tôi không có tiền đâu, hiểu không?” Bà vê vê mấy đầu ngón tay để minh họa, hình như bà luôn nghĩ rằng ông Roger nói chuyện bằng một thứ ngôn ngữ mà chỉ có mình bà hiểu được, như thể ông là một con ngựa, còn bà là một người phiên dịch tiếng ngựa, nên bà luôn cố diễn dịch những gì ông nói cho phần còn lại của thế giới. Khi họ ở trong một nhà hàng và Roger gọi tính tiền, Anna-Lena luôn quay sang phía người phục vụ và mấp máy hai chữ: “Tính tiền” đồng thời làm điệu bộ như đang viết gì đó vào lòng bàn tay. Roger chắc sẽ rất bực bội với chuyện đó nếu ông chịu khó để ý những gì bà làm.

“Tôi không muốn tiền của các người... làm ơn im lặng giùm... tôi đang cố nghe xem...” tên cướp ngân hàng nói và dòng tai về phía cửa căn hộ, trong một nỗ lực tìm hiểu xem liệu cầu thang có đầy cảnh sát hay chưa.

“Mày làm gì ở đây nếu không muốn lấy tiền? Nếu mày muốn giữ bọn tao làm con tin, mày phải cụ thể hơn một chút về yêu sách của mình chứ,” Zara quát to từ chỗ cửa ban công, tỏ rõ cho thấy rằng bà nghĩ tên cướp đang làm rất dở.

“Bà có thể cho tôi một phút để nghĩ được không?” Tên cướp hỏi lại.

Đáng buồn thay, hình như những con người ở trong căn hộ này không hề được chuẩn bị để cho tên cướp được thỏa nguyện. Bạn có thể nghĩ rằng nếu ai đó cầm một khẩu súng thì những người khác sẵn sàng làm đúng theo những gì được yêu cầu, nhưng một số người chưa từng thấy súng sẽ mặc nhiên cho rằng chuyện đó khó xảy ra đến nỗi khi nó xảy ra, họ không thể tiếp nhận nó một cách nghiêm túc.

Ông Roger chưa bao giờ thấy một khẩu súng trước đó, kể cả trên truyền hình, bởi vì ông thích xem phim tài liệu về cá mập hơn. Thế nên ông giơ tay lên một lần nữa (lần này là bàn tay còn lại, để cho thấy ông đang nghiêm túc) và yêu cầu một cách lớn tiếng và rành rọt: “Đây có phải là một vụ cướp không? Hay đây là một tình huống bắt giữ con tin? Mày muốn nó theo hướng nào?”

Bà Ana-Lena tỏ ra khá căng thẳng khi ông Roger đổi tay, bởi vì chưa có gì hay ho từng xảy ra khi ông sử dụng cả hai tay chỉ trong vài phút như vậy, do đó bà nói khẽ với giọng đủ lớn để mọi người nghe thấy: “Mình đừng làm căng thì có tốt hơn không, mình ơi?”

“Vì Chúa, cưng à, chắc chắn chúng ta có quyền được nhận thông tin chính xác chứ?” Roger đáp, đoạn quay sang tên cướp một lần nữa và nhắc lại: “Đây có phải là một vụ cướp hay không?”

Anna-Lena rướn người để quan sát qua vai chồng, rồi giơ ngón cái và ngón trỏ, vung vẩy làm điệu bộ, miệng hô “Bùm, bùm” trước khi để thêm: “Có phải cướp không?”

Tên cướp hít vài hơi thật sâu, mắt nhắm lại, theo cách mà bạn vẫn làm khi bọn trẻ con đánh nhau ở ghế sau xe hơi, còn bạn thì bị căng thẳng và quát to hơn dự định, thế là chúng sợ đến nỗi im thin thít ngay tắp lự, và bạn cảm thấy giận chính mình. Bởi vì bạn không muốn làm kiểu phụ huynh đó. Thứ ngữ điệu mà bạn dùng sau đó, khi nói xin lỗi và giảng giải rằng bạn yêu bọn trẻ nhưng bạn phải tập trung lái xe, nó cũng giống như thứ được tên cướp sử dụng để nói với mọi người trong căn hộ: “Các người có thể... Tôi có thể yêu cầu các người nằm xuống sàn và im lặng một lúc được không? Để tôi có thể... suy nghĩ một chút?”

Không một ai nằm xuống. Roger thẳng thừng bác bỏ, ông nói: “Không đời nào, cho đến khi bọn tao biết chuyện gì đang diễn ra!” Zara cũng không muốn, bởi vì theo bà: “Mày có thấy tình trạng của sàn nhà không? Đây là lý do người ta nuôi thú cưng, bởi vì với chúng thì sao cũng được!” Julia thì yêu cầu quyền miễn trừ, bởi vì: “Nhìn tôi đây này, nếu ngồi xuống ghế bành thì tôi phải cần đến hai chục phút để đứng lên, thế nên tôi sẽ không nằm xuống đâu hết.”

Đến lúc đó tên cướp mới nhận ra Julia đang mang bầu. Ro vội nhảy ra phía trước chồng mình và giơ hai tay lên, miệng nhoẻn cười cầu hòa: “Làm ơn đừng có để ý lời nhà tôi nói, cô ấy chỉ đang bốc hỏa một chút, làm ơn đừng bắn! Chúng tôi sẽ làm chính xác những gì được bảo!”

“Anh không có bị bốc h...” Julia phản đối.

“S-ú-n-g kìa!” Ro rít lên. Cô chưa bao giờ tỏ ra sợ hãi như thế kể từ cái lần cố gắng chụp ảnh những đôi giày của mình nhưng lại ấn nhầm nút selfie.

“Trông nó có giống súng thật đâu” Julia nói.

“Được thôi, vậy chúng ta hãy thử vận may. Chúng ta chỉ đang đánh đổi sinh mạng của con mình thôi mà,” Ro vặc lại. Đến lúc đó thì tên cướp cảm thấy đã quá đủ, và chỉ vào Julia.

“Tôi... tôi không nhận ra cô có bầu. Cô có thể đi. Tôi không muốn làm hại bất kỳ ai, nhất là một đứa bé. Tôi chỉ cần suy nghĩ một lát.”

Nghe thấy thế, ông Roger bỗng nảy ra một ý tưởng thiên tài đến nỗi chỉ có ông mới nghĩ ra được.

“Phải rồi! Vậy đi! Cô đi đi!” Ông thốt lên. Rồi ông tiến về phía tên cướp và nói thêm với giọng nghiêm túc: “Ý tao là, mày có thể thả tất cả mọi người ra, đúng không nào? Mày chỉ cần một con tin thôi, đúng chưa? Như vậy mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn nhiều.”

Roger dùng ngón tay cái chọc chọc mấy lần vào ngực mình để chỉ rõ con tin nên là ai, đoạn bổ sung thêm: “Cùng với nhân viên môi giới. Tao có thể ở lại cùng với nhân viên môi giới.”

Julia liếc mắt nghi ngờ nhìn ông và nói: “Thế càng tiện cho chú, nhỉ? Như vậy chú có thể đặt giá căn hộ sau khi tất cả bọn cháu đã đi!”

“Đừng có xen vào chuyện này!” Ông Roger yêu cầu.

“Làm gì có chuyện bọn cháu để chú lại đây một mình cùng với nhân viên môi giới!” Julia vặc lại.

Bị bắt bẻ, ông Roger lắc lắc chỗ da chùng ở nửa dưới khuôn mặt của mình.

“Dù sao thì căn hộ này cũng có phù hợp với các cô đâu! Nó sẽ cần một người tháo vát!”

Julia đang quá hăng máu, cô đáp trả: “Nhà cháu cũng rất tháo vát đó chú!”

“Cái gì?” Ro ngạc nhiên hỏi lại, không biết người mà Julia nói đến là ai.

Bà Anna-Lena buột miệng nói ra suy nghĩ của mình: “Đừng có la hét. Hãy nghĩ tới đứa bé.”

Ông Roger cũng gật đầu lia lịa. “Đúng đó! Hãy nghĩ tới đứa nhỏ!”

Bà Anna-Lena sung sướng ra mặt vì ông chịu nghe bà, nhưng đôi mắt của Julia đen kịt lại. Cô hét lên: “Tôi sẽ không đi đâu hết chừng nào chưa mua được căn hộ này, đồ già dịch.”

Ro lo lắng kéo tay Julia và rít lên: “Sao anh cứ gây hấn với mọi người như thế?”

Ro đã nhìn thấy ánh mắt ấy của chồng mình trước đây. Trong buổi hẹn đầu tiên giữa hai người vài năm về trước, Julia đứng phía ngoài một quán bar hút thuốc trong lúc Ro ngồi trong quán uống rượu. Hai phút sau, một nhân viên bảo vệ tiến về phía Ro, tay chỉ ra ngoài cửa sổ: “Cô đi cùng cô gái kia hả?” Ro gật đầu, và lập tức bị tống cổ ra ngoài. Hóa ra là có một khu vực được kẻ vạch rõ ràng dành cho người hút thuốc ở phía ngoài quán, đó là chỗ duy nhất bạn được phép nhả khói, nhưng Julia lại đứng ra ngoài đường ranh giới những hai mét. Khi bảo vệ quán yêu cầu cô quay vào trong khu vực giới hạn, Julia nhảy lưng tưng ngay trên vạch sơn và chế giễu anh ta: “Vậy đây thì sao? Ở đây thì được đúng không? Nếu tôi đưa điếu thuốc vào trong, còn tôi đứng ngoài thì sao? Nếu điếu thuốc nằm bên ngoài, nhưng tôi phả khói vào bên trong thì sao?” Khi trong máu đã có chút men, Julia có xu hướng gặp khó khăn trong việc tôn trọng bất kỳ thể loại hiệu lệnh nào, đó có thể bị coi là một đức tính xấu bộc lộ ngay lần hẹn hò đầu tiên, nhưng lúc Ro bị đuổi ra ngoài, cô đã hỏi nhân viên bảo vệ vì sao anh ta biết cô và Julia đi cùng nhau, và anh ta đáp: “Khi tôi yêu cầu rời khỏi đây, cô ta đã chỉ vào cô qua cửa sổ và nói: Đó là bạn gái của tôi, tôi sẽ không đi nếu không có cô ấy!” Đó là lần đầu tiên Ro được làm bạn gái của một người. Đêm ấy cô đã đi từ tình đơn phương tới tình yêu bất diệt.

Sau này, hóa ra tính cách khi say của Julia cũng là tính cách của cô khi mang bầu, thế nên tám tháng vừa qua khá là sóng gió, nhưng cuộc đời vốn đầy bất ngờ như vậy.

“Làm ơn đi mà, Jules?” Ro ướm lời.

Julia gằn giọng đáp: “Nếu ra về bây giờ, căn hộ này sẽ bị bán mất trước khi chúng ta quay lại! Chúng ta đã đi xem bao nhiêu căn rồi? Hai mươi à? Em luôn tìm thấy điều gì đó không ổn với từng căn một, và anh không thể chịu nổi chuyện đó! Thế nên anh sẽ phải có căn này, và không ai được bảo anh...”

“S-ú-n-g kìa!” Ro nhắc lại.

“Em có phải là người sắp rặn một con khỉ năm cân ra khỏi tử cung bất kỳ lúc nào không, Ro? Sao nào? Vậy thì im đi!”

“Thật không công bằng khi chơi lá bài bầu bí mỗi khi chúng ta tranh cãi, Jules, chúng ta đã nói về chuyện đó rồi...” Ro nói khẽ, hai tay thọc sâu vào trong túi váy, và Julia nhận ra mình đã đi hơi xa, bởi vì bàn tay của Ro chỉ thọc sâu cỡ phân nửa như thế lúc bọn trẻ con hàng xóm làm chết một con chim của cô.

Tên cướp khẽ ho lên một tiếng và nói: “Xin lỗi hai cô, tôi không muốn cắt ngang, nhưng...” đồng thời giơ khẩu súng lên cao hơn chút nữa để mọi người có thể nhìn thấy nó và nhớ chuyện gì đang diễn ra.

Julia khoanh tay trước ngực và lặp lại, một lần cuối cùng: “Tôi sẽ không đi đâu cả.”

Ro thở hắt ra một cái rõ dài, rồi gật đầu cương quyết: “Và tôi cũng sẽ không đi khi không có cô ấy.”

Đó sẽ là một khoảnh khắc vô cùng xúc động, nếu bà Zara không phá hỏng nó bằng cách nói thẳng với Ro: “Có ai cho cô cơ hội đi đâu. Cô không có bầu.”

Ro thọc hai bàn tay vào túi váy sâu đến nỗi làm nó thủng mấy lỗ, và lầm bầm: “Chúng tôi đi cùng nhau mà.”

Ông Roger càng lúc càng bực tức vì không ai tỏ ra tập trung vào điều quan trọng nhất - rằng ông vẫn chưa nhận được thông tin chính xác nào. Ông chỉ vào tên cướp bằng cả hai tay: “Vậy mày muốn gì? Hả? Có phải căn hộ này là thứ mày muốn không?”

Bà Anna-Lena vẽ một hình vuông trong không khí tựa như một nghệ sĩ kịch câm đang cố nói chữ “căn hộ”. Tên cướp rên rỉ vì bất lực với hai người bọn họ.

“Tại sao tôi... các người không thể... các người cho rằng tôi đang cố đánh cắp căn hộ này sao?”

Ông Roger dường như đã nhận thấy chuyện đó nực cười thế nào khi được nói ra, nhưng vì ông là một người đàn ông không bao giờ sai lầm kể cả những khi sai lè, ông mạnh miệng tuyên bố: “Nhìn mà xem! Nó có rất nhiều thứ cần được cải tạo!”

Bà Anna-Lena đứng phía sau ông cũng vung một cái búa tưởng tượng để minh họa cho hành động đập đi xây lại.

Tên cướp ngân hàng lại khẽ ho, cảm thấy cơn nhức đầu kéo đến, và nói: “Các người có thể nào... nằm xuống được không? Chỉ một lúc thôi? Tôi đang cố... ý tôi là, tôi định cướp một ngân hàng, nhưng tôi không hề có ý định... nghe này, đây không phải là thứ tôi có trong đầu!”

Vì nhiều lý do, sự im lặng tiếp nối sau đó tuyệt đối đến nỗi âm thanh duy nhất nghe được là tiếng nức nở của tên cướp. Đó không phải là một sự kết hợp dễ chịu, khi ai đó khóc với một khẩu súng trong tay, thế nên những người còn lại hoàn toàn không biết phải phản ứng như thế nào. Ro huých khẽ Julia và lẩm bẩm: “Giờ thì nhìn xem anh đã làm gì kìa” trong khi Julia đáp: “Chính em mới là người...” Ông Roger quay sang bà Anna-Lena và thì thào: “Nó đúng là có rất nhiều thứ cần được cải tạo” và bà nói ngay: “Phải, phải đó. Mình hoàn toàn đúng! Nhưng... có phải cái mùi này là mùi ẩm không? Có khi là mốc cũng nên!”

Tên cướp ngân hàng vẫn đang nức nở. Không ai trong số những người còn lại nhìn về hướng đó, bởi vì như đã nói, thật khó mà cảm thấy dễ chịu với cách biểu hiện cảm xúc của một người có vũ trang như thế, nên cuối cùng Estelle là người thận trọng bước tới. Hoặc là bà không biết rõ hơn những người khác, hoặc là bà chắc chắn biết. Cũng hơi kỳ lạ khi bà chưa được nhắc đến nhiều trong câu chuyện này, không phải vì bà dễ bị bỏ quên, mà vì rất khó để nhớ ra bà. Estelle có cái mà người ta hay gọi là một cá tính trong suốt. Tám mươi bảy tuổi, với cơ thể xương xẩu và cong queo như một củ gừng, bà lê bước về phía tên cướp và hỏi: “Cháu có sao không?” Khi tên cướp không đáp, bà tiếp tục nói với một thái độ không thay đổi: “Tên tôi là Estelle, tôi đến đây để xem nhà cho con gái tôi. Ông nhà tôi, Knut, đang đi đỗ xe dưới kia. Không dễ tìm được chỗ đỗ xe quanh khu này, và tôi không nghĩ việc đó sẽ dễ dàng hơn khi mà đường phố hiện giờ đã đầy xe cảnh sát. Xin lỗi đã làm cháu phiền. Tôi không có ý nói rằng do lỗi của cháu mà ông Knut không thể tìm được chỗ đỗ xe, tất nhiên rồi. Cháu cảm thấy thế nào? Cháu có muốn uống một ly nước không?”

Khẩu súng dường như không làm Estelle ngần ngại, nhưng mặt khác, bà có vẻ là một người tử tế đến nỗi nếu bị sát hại chắc bà sẽ xem việc ai đó để mắt tới mình là một sự khen ngợi. Dùng một chiếc khăn giấy thấm khô nước mắt, tên cướp đáp khẽ: “Có ạ.”

“Chúng ta có chanh!” Ro reo lên, tay chỉ về phía cái bát tô nằm trên bàn nước. Trong có ít nhất hai chục quả. Chanh xanh có vẻ là một món đồ trang trí rất phổ biết ở các buổi xem nhà, nên nếu như các nhân viên môi giới địa ốc bị cấm hành nghề, bề mặt của trái đất sẽ phủ một lớp dày những quả chanh đến nỗi chỉ các thanh niên có dao gọt trái cây thật sắc và yêu thích bia Mexico sâu sắc mới sống sót được.

Bà Estelle đi lấy một ly nước, và tên cướp ngân hàng vén mặt nạ lên một chút để có thể uống.

“Đỡ hơn chưa nào?” Estelle hỏi.

Tên cướp khẽ gật đầu và đưa lại cái ly cho bà.

“Tôi... tôi rất xin lỗi vì tất cả chuyện này.”

“Ồ, đừng lo, cưng à, không có vấn đề gì đâu,” bà Estelle nói. “Phải nói là tôi nghĩ cháu khá khôn ngoan khi không đến để đánh cắp căn hộ. Bởi vì như thế sẽ không được thông minh, cảnh sát sẽ biết chỗ để tìm ra cháu ngay! Có phải ngân hàng bên kia đường là thứ cháu định cướp không? Có phải nó là một trong những ngân hàng không dùng tiền mặt hiện nay không?”

“Vâng. Cảm ơn bà. Tôi đã nhận ra điều đó,” tên cướp đáp với hàm răng nghiến chặt.

“Khôn ghê!” Zara bình phẩm.

Tên cướp quay về phía bà, đột nhiên mất kiểm soát và hét lên theo cách giống như khi bạn quát những đứa con chành chọe ở băng ghế sau: “Tôi đã không BIẾT, được chưa? Ai cũng có thể phạm SAI LẦM!”

Ông Roger, người theo bản năng khi bị ai đó quát tháo sẽ luôn đáp trả lớn tiếng hơn bất kể hoàn cảnh, la lên: “TẤT CẢ NHỮNG GÌ TÔI MUỐN LÀ THÔNG TIN!”

Tên cướp bèn quát lại: “ĐỂ TÔI SUY NGHĨ ĐÃ!”

Nghe thấy thế ông quát trả: “ĐÚNG LÀ CÁI THỨ CƯỚP NGÂN HÀNG KÉM CỎI!”.

Tên cướp vung vẩy khẩu súng và hét toáng: “CÀNG MAY CHO CÁC ÔNG!”.

Ro nhanh chóng bước tới và gào lên: “THÔI ĐƯỢC RỒI, BÂY GIỜ MỌI NGƯỜI NGỪNG LA HÉT GIÙM! NHƯ THẾ KHÔNG TỐT CHO ĐỨA BÉ!”

Điều đó hoàn toàn là sự thật, đứa trẻ sẽ cảm thấy không yên tâm với những tiếng la hét, Ro đọc được như thế cũng trong quyển sách đã viết rằng thai kỳ là một hành trình cần sự chia sẻ. Nói xong câu ấy, cô quay sang phía Julia như thể đang chờ một tấm huân chương. Julia đảo mắt. “Thật vậy sao? Người ta đang chĩa súng vào chúng ta, và em lo lắng vì vài giọng nói lớn tiếng?”

Cùng lúc đó, Estelle dịu dàng vỗ vào cánh tay của tên cướp và giải thích: “Phải, hai người đó đang có em bé, cháu biết đấy, mặc dù họ đến từ... Ờ, cháu biết rồi đấy.”

Bà nháy mắt với tên cướp như thể đó là tất cả những gì cần nói. Thấy tên cướp không hiểu, bà bèn chỉnh lại chiếc váy và thay đổi chiến thuật: “Ờ thì, tôi không thấy tại sao chúng ta phải tranh cãi. Chúng ta có thể bắt đầu bằng việc tự giới thiệu được không? Tên tôi là Estelle. Cháu vẫn chưa cho mọi người biết tên của cháu.”

Với cái đầu nghiêng nghiêng và tay chỉ vào chiếc mặt nạ, tên cướp nói: “Tôi... nghe này... đó không phải là một câu thích hợp để hỏi tôi.”

Estelle gật gù, rồi quay sang những người khác.

“Vậy thì, có lẽ chúng ta nên coi như người bạn này muốn giữ kín danh tính. Nhưng các bạn có thể cho tôi biết tên, đúng không nào?” Bà hất đầu về phía Roger.

“Roger,” ông làu bàu.

“Còn tôi là Anna-Lena!” Anna-Lena nói, bà đã quen với việc không được hỏi.

“Cháu là Ro, còn đây là nhà cháu, Juli-á!” Ro thốt lên, tay ôm mạng sườn.

Tên cướp ngân hàng nhìn mọi người một lượt, rồi khẽ gật đầu.

“Thôi được, xin chào!”

“Vậy là bây giờ chúng ta đã biết nhau! Tuyệt lắm!” Estelle reo lên, mừng rỡ đến mức vỗ tay một cái. Và với một vóc người mảnh dẻ như vậy, bà vỗ tay lớn đến đáng ngạc nhiên. Đó không phải là một việc phù hợp để làm giữa một căn phòng có người đang cầm súng, vì những người khác tưởng rằng tiếng vỗ tay đột ngột đó là tiếng súng và vội nằm mộp xuống sàn.

Tên cướp kinh ngạc nhìn những thân người đang nằm, rồi gãi đầu và quay sang nói với Estelle: “Cảm ơn. Bà rất hữu ích.”

Anna-Lena nằm co người trên tấm thảm bên cạnh chiếc sofa và bị khó thở trong suốt nửa phút, cho đến khi nhận ra lý do là ông Roger, khi tưởng nghe thấy súng nổ, đã nằm đè lên bà.

32

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: Estelle

Jim: Tôi rất xin lỗi về tất cả chuyện này. Chúng tôi sẽ cố gắng để bà được về nhà sớm nhất có thể.

Estelle: Ồ, anh đừng lo - nói thật nhé, chuyện này hơi bị lý thú đấy. Không có nhiều thứ lý thú như thế này diễn ra khi anh gần chín chục tuổi đâu.

Jim: Tất nhiên rồi. Thế này nhé, đồng nghiệp của tôi và tôi rất muốn bà nhìn bức vẽ này. Chúng tôi đã tìm thấy nó trên cầu thang và nghĩ rằng nó vẽ một con khi, một con ếch, cùng một con nai sừng tấm. Bà có nhận ra nó không?

Estelle: Không, không, tôi e là không. Đây có thật là con nai sừng tấm không vậy?

Jim: Tôi không biết, tôi thực sự không biết. Thành thật mà nói, tôi không nghĩ đó là vấn đề quan trọng. Bà có thể vui lòng kể lại những gì bà đã làm trong buổi xem nhà được không?

Estelle: Tôi đến đó cùng với công nhà tôi, Knut. Thật ra thì lúc đó ông ấy không lên nhà. Ông ấy vẫn còn tìm chỗ đỗ xe. Chúng tôi định đi xem nhà cho con gái.

Jim: Bà có nhận thấy bất kỳ điều gì đặc biệt nơi những người còn lại, trước khi tên cướp ngân hàng xuất hiện hay không?

Estelle: Ồ, không. Trước đó tôi chỉ kịp trò chuyện với hai cô gái dễ thương đến từ... anh biết rồi đấy... từ Stockholm.

Jim: Là ai vậy ạ?

Estelle: Ồ, anh biết rồi mà. “Từ Stockholm”.

Jim: Bà nháy mắt như thể bà nghĩ tôi phải hiểu.

Estelle: Ro và Julia. Họ đang có em bé. Mặc dù họ đến từ, anh biết đấy, “Stockholm”.

Jim: Ý bà là họ đồng tính?

Estelle: Chuyện đó không có gì sai trái đâu.

Jim: Tôi có nói điều ngược lại à?

Estelle: Ngày nay chuyện đó là hoàn toàn bình thường.

Jim: Dĩ nhiên rồi. Tôi không hề nói điều ngược lại.

Estelle: Tôi nghĩ chuyện đó rất tuyệt vời, thật đấy, việc người ta được tự do yêu bất kỳ người nào họ muốn vào thời buổi bây giờ.

Jim: Xin nói rõ rằng tôi chia sẻ quan điểm đó với bà.

Estelle: Vào cái thời của tôi, chuyện đó sẽ bị nhòm ngó ghê lắm, anh biết đấy, cưới xin rồi có con với nhau khi mà anh, anh biết rồi đấy, khi mà anh...

Jim: Đến từ Stockholm?

Estelle: Phải. Nhưng thật ra tôi luôn thích Stockholm, anh biết đấy. Anh phải để cho người ta sống theo bất cứ cách nào mà họ muốn. Ý tôi là, nói thế không phải là tôi từng đến Stockholm, tôi chưa từng, tất nhiên rồi. Tôi chưa từng, nói thế tức là tôi chưa bao giờ... Tôi đã có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Với Knut. Và tôi rất hạnh phúc với những điều bình thường.

Jim: Giờ thì tôi hoàn toàn không hiểu chúng ta đang nói về điều gì.

33

Khi hồi còi xe cảnh sát đầu tiên vang lên ngoài phố, tên cướp lao ra ban công và nhòm qua lan can. Tấm ảnh chụp nhòe nhoẹt bằng điện thoại đầu tiên của “tên cướp che mặt” đã xuất hiện trên mạng như thế. Sau đó có thêm các cảnh sát viên khác xuất hiện.

“Chết tiệt, chết tiệt, chết tiệt,” tên cướp lẩm bẩm, rồi quay trở vào bên trong căn hộ, nơi mọi người ngoại trừ Julia vẫn đang nằm dưới sàn.

“Tôi không thể nằm thêm nữa, vì tôi cần phải đi vệ sinh! Hay là anh muốn tôi làm bậy ngay trên sàn?” Julia lớn tiếng bào chữa, dù tên cướp chưa tỏ ý muốn nói gì cả.

“Không phải là chuyện đó sẽ thay đổi gì nhiều,” bà Zara nói và nhấc mặt mình lên khỏi ván sàn một cách kinh tởm.

Ro, người hình như đã có rất nhiều kinh nghiệm trong việc bị quát mắng, bèn ngồi dậy và vỗ vỗ vào chân của tên cướp.

“Đừng chấp nhặt chuyện Julia quát anh. Cô ấy chỉ hơi nhạy cảm thôi, bởi vì đứa bé đang nhảy disco trong bụng cô ấy, anh có biết không?”

“Thông tin cá nhân nha Ro!” Julia gắt lên.

Họ có một định nghĩa về những thứ được coi là cá nhân, cho dù Julia là người duy nhất nắm được định nghĩa đó.

“Em nói với tên cướp mà. Anh chỉ bảo em không được nói với những người mua nhà khác thôi” Ro biện bạch.

“Nhưng tôi thật ra không phải là cướp...” tên cướp thanh minh, nhưng chưa kịp nói hết câu thì Julia đã cắt ngang.

“Chuyện đó không thay đổi được gì, Ro, đừng có kết thân nữa! Anh biết chuyện này sẽ kết thúc như thế nào, họ sẽ kể lể chuyện đời mình với em, rồi em sẽ cảm thấy áy náy và nhường họ mua căn hộ này!”

“Chuyện đó mới diễn ra có MỘT LẦN thôi mà,” Ro đáp.

“BA LẦN!” Julia vặc lại khi đi đến cửa phòng vệ sinh.

Ro phác một cử chỉ xin lỗi với tên cướp: “Julia gọi tôi là loại người từ chối ăn cá chiên sau khi trông thấy lũ cá heo ở thủy cung.”

Tên cướp gật gù thông cảm. “Mấy đứa con gái của tôi cũng giống thế.”

Ro mỉm cười. “Anh cũng có con gái à? Bao nhiêu tuổi vậy?”

Những con số dường như mắc nghẹn trong cổ họng khi tên cướp đáp: “Sáu và tám.”

Bà Zara hắng giọng hỏi: “Thế chúng có tiếp nối truyền thống gia đình không?”

Bị tổn thương, tên cướp chớp chớp mắt và nhìn xuống khẩu súng: “Tôi chưa bao giờ... làm chuyện này trước đây. Tôi... tôi không phải là tội phạm.”

“Tôi hi vọng là không, bởi vì anh rõ ràng rất yếu kém trong chuyện này,” Zara tuyên bố.

“Tại sao bà cứ khó tính thế nhỉ?” Ro gắt lên.

“Tôi không khó tính, tôi chỉ đang góp ý,” Zara đáp với giọng xây dựng.

“Tôi không thể hình dung khi anh làm tốt việc cướp bóc người khác thì sẽ như thế nào,” Ro nói.

“Tôi không cướp bóc người khác, tôi cướp ngân hàng,” tên cướp chỉnh lại.

“Vậy theo thang điểm mười thì anh giỏi chuyện đó mức nào?” Zara hỏi.

Tên cướp ngượng ngùng nhìn bà đáp: “Hai điểm, có lẽ thế.”

“Thế anh có kế hoạch nào cho việc thoát ra khỏi chỗ này chưa?” Zara hỏi tiếp.

“Đừng có khó tính như thế! Việc chỉ trích sẽ không làm ai tiến bộ được đâu!” Ro chỉ trích.

Zara lườm cô gái. “Tính cách cô là như thế à? Và cô bằng lòng với điều đó?”

“Có bà thì có” Ro đáp trả, nhưng tên cướp cố gắng làm tình hình dịu lại.

“Hai người có thể nào... Tôi không có kế hoạch nào cả. Tôi cần suy nghĩ. Nó lẽ ra không như thế này.”

“Cái gì cơ?” Ro thắc mắc.

“Cuộc sống,” tên cướp ngân hàng thút thít.

Zara rút điện thoại trong túi ra và nói: “Thôi được, ta hãy gọi cảnh sát và chấm dứt chuyện này.”

“Không! Đừng!” Tên cướp la lên.

Zara đảo mắt. “Anh sợ cái gì kia chứ? Anh thực sự nghĩ họ không biết anh đang ở trong này sao? Anh phải gọi cho họ và cho họ biết mình cần khoản tiền chuộc bao nhiêu, ít ra là thế.”

“Bà không gọi được đâu, trong này không có sóng,” Ro xen vào.

“Vậy ra chúng ta đang ở tù à?” Zara thốt lên, tay lắc lắc cái điện thoại như thể hành động đó hữu ích.

Ro đút tay vào túi và nói, chủ yếu cho chính cô: “Thật ra như thế cũng không tệ, bởi vì tôi đọc thấy bọn trẻ con lớn lên không có màn hình điện thoại sẽ thông minh hơn. Công nghệ làm đình đốn sự phát triển của não bộ.”

Zara gật gù một cách mỉa mai. “Thế à? Kể cho tôi nghe xem có chủ nhân giải Nobel nào trưởng thành từ cộng đồng Amish không?

“Tôi đọc thấy các nghiên cứu cho rằng sóng điện thoại có thể gây ung thư,” Ro không nhượng bộ.

“Phải, nhưng nếu có tình huống khẩn cấp thì sao? Nếu như cô sống ở đây mà con cô hóc hạt đậu phộng và chết chỉ vì cô không gọi được xe cấp cứu thì sao?” Zara hỏi lại.

“Bà nói cái quái gì vậy? Trước hết đứa nhỏ lấy đâu ra đậu phộng cái đã?”

“Ai đó có thể bỏ nó qua khe thư báo trong đêm.”

“Bà bệnh tới mức này sao?”

“Tôi không phải là người muốn con mình bị hóc dị vật mà chết...”

Cả hai bị cắt ngang bởi Julia, người bất thình lình đứng cạnh họ trở lại.

“Hai người đang cãi nhau chuyện gì đấy?”

“Bà ta bắt đầu trước! Em chỉ đang cố tỏ ra thân thiện, nhưng nó không giống chuyện em không muốn ăn cá chiên!” Ro lớn tiếng tự bảo vệ, tay chỉ vào bà Zara.

Julia rên rỉ và nhìn bà với ánh mắt xin lỗi.

“Ro có kể về cái thủy cung đó chưa ạ? Cá heo thậm chí còn không phải là cá ấy chứ.”

“Chuyện đó thì liên quan gì? Mà sao anh không đi vệ sinh đi?”

“Trong đó đang có người rồi,” Julia nhún vai đáp.

Tên cướp kéo cái mặt nạ trượt tuyết bằng một tay, và đếm số người trong phòng, rồi lắp bắp: “Khoan đã... ý cô nói vậy là sao?”

“Là có người ở trong đó!” Julia lặp lại.

Tên cướp đi đến chỗ cửa phòng vệ sinh và giật mạnh. Nó bị khóa.

Và câu chuyện này đã trở thành chuyện về một con thỏ như thế.

34

Thẩm vấn nhân chứng (tiếp theo)

Estelle: Tôi muốn nói rõ rằng tôi tin chắc Stockholm là một nơi dễ chịu. Nếu anh thích người Stockholm. Và tôi có thể nói với anh ngay rằng ông Knut cũng không có định kiến gì, bởi vì hồi chúng tôi còn trẻ, khi tôi dọn phòng làm việc của ông ấy, tôi đã tìm thấy một quyển tạp chí tuyền viết về Stockholm từ đầu tới cuối.

Jim: Tốt thôi.

Estelle: Hồi ấy tôi không nghĩ như thế. Thật ra chúng tôi đã cãi nhau về vụ đấy.

Jim: Tôi hiểu. Vậy là bà đang nói chuyện với Ro và Julia thì tên cướp ngân hàng lao vào?

Estelle: Họ nuôi chim. Và lúc nào cũng cãi vã. Nhưng theo một cách dễ thương. Dĩ nhiên cặp đôi còn lại cũng cãi vã, Roger và Anna-Lena ấy, nhưng còn lâu mới được dễ thương như vậy.

Jim: Roger và Anna-Lena cãi nhau về chuyện gì?

Estelle: Con thỏ.

Jim: Con thỏ nào?

Estelle: Ồ, đó là một câu chuyện dài, thành thực mà nói. Họ cãi nhau về giá của căn hộ, tính theo mét vuông, anh biết đấy. Roger lo là mọi người đang đẩy giá lên cao. Anh ta bảo rằng thị trường nhà ở bị chi phối bởi lũ chuyên gia môi giới khốn nạn, đám ngân hàng khốn nạn, và bọn Stockholm.

Jim: Khoan đã, ý Roger muốn nói là người đồng tính đang chi phối thị trường nhà ở hay sao?

Estelle: Người đồng tính? Sao họ lại phải làm chuyện đó? Đặt điều như vậy thật khủng khiếp quá! Ai lại nói như thế?

Jim: Thì bà vừa nói là người Stockholm đang chi phối thị trường nhà ở.

Estelle: Phải, nhưng ý tôi là bọn Stockholm. Không phải “người Stockholm”.

Jim: Có gì khác nhau à?

Estelle: Khác chứ. Một đằng là bọn Stockholm, một đằng là “người Stockholm”.

Jim: Xin lỗi bà, nhưng tôi đang bị rối. Để tôi viết lại cái này theo đúng trật tự cái đã.

Estelle: Anh cứ việc, bao lâu cũng được. Tôi không vội đâu.

Jim: Tôi xin lỗi, nhưng tôi nghĩ có lẽ tốt nhất là chúng ta quay trở lại câu hỏi đầu tiên.

Estelle: Là câu gì ấy nhỉ?

Jim: Bà có nhận thấy điều gì đáng chú ý ở những người mua tiềm năng khác không?

Estelle: Zara trông có vẻ buồn. Anna-Lena thì không thích rèm cửa màu xanh. Ro lo rằng tủ quần áo không đủ rộng. Nhưng nó là một cái phòng mà người ta có thể bước vào được ấy, nói như cách của thời bấy giờ. Tôi không hề biết cho đến khi nghe Julia gọi nó như vậy.

Jim: Khoan, khoan đã, trong sơ đồ căn hộ không hề có cái gọi là phòng cất quần áo.

Estelle: Có lẽ là trông nó nhỏ hơn trên bản vẽ?

Jim: Nhưng phải theo đúng tỉ lệ chứ?

Estelle: Ừ nhỉ.

Jim: Theo sơ đồ thì nó thậm chí chưa được nửa mét vuông. Tôi có thể hỏi bà cái phòng đó lớn cỡ nào được không?

Estelle: Tôi không giỏi đo đạc. Nhưng Ro bảo cô ấy muốn dùng nó làm phòng sở thích cá nhân. Cô ấy tự làm phô mai, anh biết đấy. Và trồng cả hoa nữa. Ờ thì, trồng cây gì đó. Jules không vui lắm về chuyện đó. Có lần Ro đã thử làm rượu champagne và biến tủ đồ lót của Julia thành một đống rác. Ro bảo vụ đó đã làm hai người cãi nhau một trận “long trời lở đất”.

Jim: Xin lỗi bà, nhưng chúng ta có thể cố gắng tập trung vào kích thước của phòng cất quần áo được không?

Estelle: Jules nhấn mạnh rằng đó là một phòng cất quần áo mà người ta có thể bước vào.

Jim: Nó đủ lớn để người ta trốn bên trong à?

Estelle: Ai cơ?

Jim: Bất kỳ ai.

Estelle: Tôi nghĩ là được. Chuyện đó có gì quan trọng không?

Jim: Không, không. Có lẽ là không. Nhưng đồng nghiệp của tôi nhất định muốn tôi hỏi các nhân chứng về những chỗ trốn khả dĩ trong căn hộ. Bà có muốn dùng cà phê không?

Estelle: Anh thật tử tế. Tôi sẽ không nói lời từ chối một tách cà phê ngon đâu.

35

Tên cướp ngân hàng ngây người nhìn cánh cửa phòng vệ sinh, rồi quay sang các con tin và hỏi: “Mọi người nghĩ trong này có ai không?”

Zara đáp với một câu hỏi có thể bị coi là mỉa mai: “Thế anh nghĩ sao?”

Tên cướp ngân hàng chớp mắt nhiều đến nỗi trông như đang đánh mã Morse.

“Vậy là bà nghĩ trong này có người?”

“Có khi nào bố mẹ anh mang cùng một họ trước khi gặp nhau không vậy?” Zara cắc cớ hỏi.

Ro thấy bực thay cho tên cướp, và vặc lại: “Sao bà cứ ác mồm ác miệng thế?”

Julia đá vào ống chân Ro và rít lên: “Đừng có tham gia vào, Ro!”.

“Anh chính là người luôn nói rằng chúng ta phải dạy con cái mình biết chống lại thói bắt nạt! Em sẽ không đứng đây và để cho bà ta dùng lời lẽ nanh nọc với...” Ro phản đối.

“Với ai? Một tên cướp ngân hàng? Như thế có gọi là bắt nạt được không? Một kẻ chĩa súng vào chúng ta thì có nên cảm thấy bị tổn thương không?” Julia rên rỉ.

“Tôi không ph...” Tên cướp lên tiếng, nhưng Julia đã dứ một ngón tay cảnh báo.

“Anh biết gì không? Anh là người đã gây ra tất cả chuyện này, thế nên tốt hơn anh nên im miệng.”

Zara lúc ấy đang quan sát chỗ bụi bẩn bám trên quần áo và không thể tỏ vẻ ghê tởm hơn được nữa, bà bình phẩm: “Thật hay khi con của cô ít nhất cũng có một bà mẹ không phải cộng sản.”

Julia quay phắt sang phía bà: “Và cô cũng nên im đi ạ.”

Bà Zara im thật. Không ai trong căn phòng ngạc nhiên hơn chính bà.

Trong lúc đó, Roger thận trọng đứng dậy. Ông đỡ vợ mình đứng lên, bà nhìn vào trong mắt ông, và ông không biết phải nhìn đi đâu, họ không quen với việc đụng chạm nhau khi đèn chưa tắt. Anna-Lena đỏ mặt, còn Roger thì quay vội đi và bắt đầu gõ vu vơ vào tường, cố tỏ ra bận rộn. Ông luôn gõ vào tường trong các buổi xem nhà, bà không chắc mình biết vì sao, nhưng ông từng nói lý do là ông cần biết “liệu mình có thể khoan vào tường được không”. Việc khoan tường quan trọng với Roger, cũng giống như chuyện bức tường có đang chịu lực hay không. Nếu phá đi một bức tường chịu lực, trần nhà sẽ đổ sập. Và hình như bạn có thể nghe được điều đó nếu gõ vào tường, ít nhất nếu bạn là Roger. Thế nên ông luôn làm như vậy trong tất cả các buổi xem nhà: gõ, gõ và gõ. Anna-Lena đôi khi vẫn nghĩ rằng mọi người đều có những khoảnh khắc cho thấy họ thực sự là ai, những khoảnh khắc ngắn ngủi hé lộ tâm hồn của họ, và khoảnh khắc của Roger là những cú gõ. Bởi vì có những thoáng chốc, phù du đến độ không ai ngoại trừ bà nhận thấy, ông đứng bất động ngay sau một tiếng gõ và nhìn bức tường, chờ đợi. Tựa một đứa trẻ. Như thể ông chờ đợi sẽ có người nào đó gõ đáp lại. Đó là những khoảnh khắc mà bà yêu thích nhất nơi ông.

Cộc cộc cộc. Cộc. Cộc. Cộc.

Roger đột ngột dừng lại giữa lúc đang gõ. Ông lắng nghe mẩu đối thoại giữa Ro, Julia và Zara về cánh cửa bị khóa của phòng vệ sinh. Một cơn rùng mình chạy dọc theo sống lưng ông khi Roger nhận ra điều kinh khủng nhất có thể đang ẩn nấp trong đó: một người mua tiềm năng khác. Ông quyết định chủ động ra tay. Ông tiến về phía cửa phòng vệ sinh và giơ tay lên định gõ. Đúng lúc ấy bà Anna-Lena gào lên: “Không!”

Roger ngạc nhiên quay lại nhìn vợ. Bà đang run lẩy bẩy và đỏ ửng đến tận những đầu ngón tay.

“Làm ơn... đừng mở cái cửa đó,” bà thì thào. Ông Roger chưa bao giờ thấy bà hoảng sợ đến vậy, và cũng hoàn toàn không hiểu nguyên cớ của chuyện này. Zara đứng cạnh họ, hết nhìn người này lại nhìn người kia. Thế rồi, đúng như dự đoán, bà tiến tới cửa phòng vệ sinh và gõ. Giây lát sau, có ai đó gõ cửa đáp lại.

Đó cũng là lúc nước mắt Anna-Lena tuôn trào.

36

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: Roger

Jack: Ông có sao không?

Roger: Cậu hỏi vậy là sao?

Jack: Mũi của ông trông như vừa bị chảy máu.

Roger: Ờ, phải, lâu lâu nó cũng bị như vậy, lão lang bằm bảo rằng đó là do “stress”. Đừng bận tâm, cứ hỏi những gì cậu cần hỏi đi.

Jack: Dạ vâng. Ông đi xem căn hộ cùng với vợ, bà Anna-Lena đúng không ạ?

Roger: Sao cậu biết?

Jack: Chi tiết đó nằm trong ghi chép của tôi.

Roger: Sao cậu ghi chép về vợ tôi?

Jack: Chúng tôi thẩm vấn tất cả các nhân chứng.

Roger: Cậu không nên ghi chép về vợ tôi.

Jack: Ông bình tĩnh đi.

Roger: Tôi đang hoàn toàn bình tĩnh.

Jack: Theo kinh nghiệm của tôi, đó là câu nói của những người đang mất bình tĩnh.

Roger: Tôi sẽ không trả lời các câu hỏi có liên quan đến vợ tôi!

Jack: Ồ, được thôi. Vậy ông có thể trả lời vài câu hỏi liên quan đến thủ phạm được không?

Roger: Làm sao tôi trả lời được khi cậu chưa hỏi?

Jack: Câu đầu tiên: Ông nghĩ hắn đang trốn ở đâu?

Roger: Ai cơ?

Jack: Ông nghĩ là ai?

Roger: Tên cướp ngân hàng á?

Jack: Không, Wally.

Roger: Là ai thế?

Jack: Ông không biết Wally là ai à? Đó là tên của một quyển sách thiếu nhi kinh điển. Wally ở đâu? Mà thôi, tôi chỉ đang đùa.

Roger: Tôi không có lý do gì để đọc sách thiếu nhi.

Jack: Tôi xin lỗi. Ông có thể nói cho tôi biết thủ phạm đang trốn ở đâu được không?

Roger: Làm sao tôi biết được?

Jack: Tôi hi vọng ông bỏ qua cho vì dồn ép ông trả lời, nhưng chúng tôi có lý do để tin rằng thủ phạm vẫn đang còn ở bên trong căn hộ. Tôi nghĩ có thể ông giúp được, bởi vì vợ ông nói rằng ông luôn tìm hiểu rất kỹ trước mỗi buổi xem nhà. Và ông cũng kiểm tra từng thông số của bản vẽ.

Roger: Cậu không thể tin cái đám nhân viên môi giới được. Một số thậm chí còn không biết dùng thước để đo.

Jack: Đó chính là điều tôi muốn nói. Ông có phát hiện điểm gì đặc biệt về căn hộ đó không?

Roger: Có. Nhân viên môi giới là một kẻ ngu ngốc.

Jack: Vì sao?

Roger: có khoảng một mét bị hụt, giữa các bức tường.

Jack: Thật vậy sao? Giữa hai bức tường nào? Ông có thể chỉ cho tôi thấy trên sơ đồ căn hộ được không?

Roger: Đây này. Cậu có thể nghe được nếu gõ vào đó. Khoảng trống.

Jack: Sao nó lại nằm ở đó?

Roger: Có lẽ bởi vì căn hộ này và căn liền kề từng là một căn lớn trước kia, cái thời mà những người sống quanh đây có nhiều tiền hơn và giá nhà rẻ hơn. Giờ thì cả cái thị trường bất động sản đã bị thao túng để bắt chẹt người bình thường. Do cái đám cò nhà mà ra. Cả bọn ngân hàng nữa. Và những kẻ đến từ Stockholm. Làm cho giá tăng vọt lên và kéo theo đủ thứ khác. Cậu đảo mắt là có ý gì?

Jack: Tôi xin lỗi. Tôi không muốn làm bàn chuyện này, nhưng chẳng phải ông và vợ ông cũng mua đi bán lại các căn hộ như một khoản đầu cơ trong những năm vừa qua hay sao? Hành động đó chắc chắn cũng làm giá nhà tăng lên chứ?

Roger: Thế ra bây giờ kiếm tiền một chút lại là sai à?

Jack: Tôi không nói thế.

Roger: Tôi là một người giỏi mặc cả, và đó không phải là một tội ác, cậu biết đấy!

Jack: Không, không, tất nhiên là không rồi.

Roger: Ít nhất tôi cũng là một người giỏi mặc cả.

Jack: Tôi chưa hiểu.

Roger: Tôi từng là một kỹ sư. Trước khi nghỉ hưu. Trong ghi chép của cậu không có điều đó à?

Jack: Gì cơ? Không ạ.

Roger: Vậy là chuyện đó không đáng kể sao? Cả cuộc đời đi làm một công việc, và nó không đủ đáng kể để được cậu ghi chép lại? Cậu có biết các đồng nghiệp của tôi đã làm gì trong những năm qua không?

Jack: Không ạ.

Roger: Họ giả vờ. Cũng giống như bà ta.

Jack: Vợ ông?

Roger: Không phải, Wally.

Jack: Sao cơ?

Roger: Cậu nghĩ chỉ những người thuộc thế hệ cậu mới biết chọc quê hả, cậu nhóc?

37

Julia hất đầu về phía cửa phòng vệ sinh, chìa tay ra với tên cướp và yêu cầu: “Đưa tôi khẩu súng.”

“Tuyệt đối... tuyệt đối không! Cô đang định làm gì?” Tên cướp lắp bắp, giấu khẩu súng ra sau lưng như thể nó là một chú mèo con mà ai đó vừa hỏi xem mọi người có trông thấy ở đâu không.

“Tôi đang có bầu và tôi cần đi vệ sinh. Đưa tôi khẩu súng để tôi bắn tung cái ổ khóa này ra,” Julia nhắc lại.

“Không,” tên cướp rên rỉ.

Julia dang hai tay ra. “Vậy anh tự làm đi. Chỉ cần bắn vỡ ổ khóa.”

“Tôi không muốn.”

Julia nheo mắt nghi hoặc.

“Anh không muốn nghĩa là sao? Anh đang giữ chúng tôi làm con tin, cảnh sát thì ở ngoài kia, và anh biết có một người chưa rõ danh tính đang ở trong phòng vệ sinh. Đó có thể là bất kỳ ai. Anh cần phải tỏ ra một chút tự tin đi chứ! Không thì làm thế nào anh cướp ngân hàng thành công được? Anh không thể để cho người khác cầm tay chỉ việc suốt như thế!”

“Nhưng cô đang bảo tôi phải làm gì m...” tên cướp chưa nói dứt câu đã bị Julia ngắt lời.

“Bắn vỡ ổ khóa đi, tôi đang bảo anh đấy!”

Trong một thoáng, tưởng như tên cướp sắp làm theo lời Julia, nhưng bỗng một tiếng tách khẽ vang lên, tay nắm cửa từ từ hạ xuống, và một giọng nói cất lên từ trong phòng vệ sinh: “Đừng bắn. Làm ơn đừng bắn!”

Một người đàn ông mặc đồ con thỏ xuất hiện. Tuy nhiên, nếu nói cho đúng ra, đó không phải là một bộ đồ con thỏ hoàn chỉnh. Nó có mỗi cái đầu thỏ, vì ngoài ra trên người ông ta chỉ mặc độc chiếc quần đùi và đi tất. Ông ta ngoài năm mươi tuổi, và để nói cho lịch sự thì thân hình ông ta không thuộc loại được tôn lên nhờ bộ trang phục kiệm vải.

“Đừng bắn tôi, xin làm ơn, tôi chỉ đang làm công việc của mình!” Người đàn ông van vỉ từ phía bên trong cái đầu thỏ với một âm sắc Stockholm, đồng thời giơ hai tay lên cao. Rõ ràng ông ta là dân Stockholm chính gốc, một người được sinh ra tại đó, chứ không phải là “người Stockholm” theo nghĩa mà Jim và Jack dùng để ám chỉ những kẻ ngu ngốc. (Nhưng dĩ nhiên điều đó không có nghĩa ông ta không phải là người ngu ngốc, bởi vì Thụy Điển vẫn là một đất nước tự do). Và chắc chắn ông ta không phải là “dân Stockholm” theo nghĩa mà bà Estelle dùng để ám chỉ những đơn vị gia đình không có gì là bất thường (mà nếu ông ta có như thế thì cũng không có gì bất thường cả). Ông ta chỉ là một người Stockholm hoàn toàn bình thường, một người tình cờ nói từ bên trong cái đầu thỏ rằng: “Bảo họ đừng có bắn tôi đi, Anna-Lena!”

Tất cả mọi người đều lặng ngắt, nhưng không ai hơn được ông Roger. Ông ngây người nhìn bà, còn bà thì nhìn con thỏ trân trối và khóc, những ngón tay của bà co quắp bên cạnh chiếc hông trong lúc bà né tránh ánh mắt ngỡ ngàng của ông. Bà không còn nhớ lần cuối cùng trông thấy chồng mình ngạc nhiên là khi nào nữa, điều đó đáng lẽ không nên xảy ra ở những cặp đôi đã cưới nhau quá lâu. Bạn coi như chỉ có một thứ trong đời, một người duy nhất mà bạn có thể tin tưởng, đến mức ỷ y không coi trọng nữa. Và đúng vào giây phút ấy, Anna-Lena hiểu rằng mọi thứ đã sụp đổ đối với Roger. Bà thì thào trong tuyệt vọng: “Xin đừng bắn anh ấy. Đó là Lennart.”

“Bà biết kẻ này?” Ông Roger lắp bắp.

Anna-Lena rầu rĩ gật đầu.

“Vâng, nhưng không phải như mình nghĩ đâu, Roger!”

“Hắn có phải... hắn có phải...?” Roger chật vật tìm lời, trước khi rốt cuộc cũng nói ra những chữ cấm kị: “... một người mua tiềm năng nữa?”

Anna-Lena không thể nói nên lời, do vậy ông quay người lao tới phòng vệ sinh với một sức mạnh mà cả Julia lẫn Ro (bà Zara thật hào hiệp khi tránh vội sang một bên) buộc phải dùng hết sức bình sinh mà giữ ông lại, để ông khỏi tóm lấy con thỏ.

“Tại sao vợ tao lại khóc? Mày là ai? Mày có phải là một người mua nhà không? Trả lời mau!” Ông gào lên.

Roger không nhận được câu trả lời ngay tức thì, và điều đó càng làm Anna-Lena khổ sở thêm. Ông vốn dĩ luôn là một người quan trọng, đáng kính tại công sở, ngay đến các sếp cũng phải lắng nghe ông. Nghỉ hưu không phải là điều mà Roger tự nguyện bước vào, nó là nỗi đau khổ đột ngột ập tới ông. Trong suốt vài tháng đầu, ông cứ lái xe đi ngang qua chỗ làm, đôi khi vài lần trong một ngày, vì ông hi vọng bắt gặp một dấu hiệu bất kỳ cho thấy những người ở trong đó không thể xoay xở được khi thiếu ông. Nhưng ông không bao giờ thấy. Ông hoàn toàn không phải là một người khó thay thế, vắng ông thì doanh nghiệp vẫn tiếp tục tồn tại. Sự tỉnh ngộ đã đè nặng lên Roger, và làm ông chậm chạp hẳn đi.

“Trả lời mau!” Ông ra lệnh cho con thỏ, nhưng con thỏ còn đang bận gỡ cái đầu thỏ. Hình như nó đã bị mắc kẹt. Những giọt mồ hôi lăn từ sợi lông này sang sợi lông khác trên tấm lưng trần, tựa như trong một trò pinball gớm ghiếc, và chiếc quần đùi của Lennart giờ đây cũng không còn ngay ngắn.

Tên cướp ngân hàng im lặng đứng bên cạnh và quan sát, còn bà Zara rõ ràng đang cảm thấy đây là lúc để đưa ra một vài góp ý, thế nên bà đẩy khẽ tên cướp.

“Anh không định làm gì à?”

“Chẳng hạn như làm gì? Tên cướp ngân người hỏi lại.

“Nắm quyền kiểm soát! Anh là cái loại bắt con tin kiểu gì thế?” Bà thắc mắc.

“Tôi không phải là người bắt con tin, tôi cướp ngân hàng,” tên cướp rên rỉ.

“Chuyện đó hóa ra là một lựa chọn tuyệt vời, đúng không?”

“Làm ơn đừng có dồn ép tôi.”

“Ồ, bắn con thỏ một phát là mọi việc ổn thỏa ngay. Và anh có thể giành được một chút tôn trọng. Anh chỉ cần bắn vào chân nó thôi.”

“Đừng, đừng bắn!” Con thỏ hét lên.

“Biết đâu nó là cảnh sát,” Zara nói.

“Tôi vẫn không muốn...”

“Vậy thì đưa tôi khẩu súng.”

“Không!”

Không nao núng, Zara quay sang con thỏ chất vấn: “Mày là ai? Mày là cớm hay gì? Trả lời ngay, nếu không bọn tao sẽ bắn.”

“Ở đây tôi mới là người bắn! Nhưng mà tôi không bắn đâu!” Tên cướp phản đối.

Zara hạ mình vỗ vỗ vào tay tên cướp. “Hừm, tất nhiên là có, tất nhiên là có.”

Tên cướp bực bội giậm chân xuống sàn nhà.

“Không ai chịu lắng nghe tôi cả! Các người là những con tin dở hơi nhất trên đời!”

“Làm ơn đừng bắn! Đầu tôi bị kẹt” Lennart gào lên từ bên trong cái đầu thỏ, và nói tiếp: “Anna-Lena có thể giải thích mọi chuyện, chúng tôi là... tôi... tôi thông đồng với bà ấy.”

Bỗng nhiên ông Roger cảm thấy không có đủ không khí để thở. Ông quay sang vợ một lần nữa, lần này chậm rãi đến mức bà không nhớ được liệu ông có từng làm thế kể từ cái ngày đầu thập niên 1990, khi ông nhận ra bà đã lấy nhầm cuốn bằng video để thu lại một tập phim truyền hình, và ghi đè lên bộ phim tài liệu quan trọng về loài linh dương. Ông đã không tìm được lời nào để diễn đạt sự phản bội của bà, kể cả khi đó lẫn lúc này. Họ luôn là những người ăn nói đơn giản. Anna-Lena từng hi vọng tình hình sẽ cải thiện khi họ có con, nhưng điều ngược lại đã xảy ra. Việc làm cha mẹ có thể kéo theo một khoảng thời gian nhiều năm trời trong đó con cái rút cạn oxy khỏi một gia đình, điều đó có thể tác động mạnh về mặt cảm xúc đến nỗi một số người lớn trải qua hàng mấy năm trời không có cơ hội giãi bày cùng ai, và nếu bạn không có cơ hội làm điều đó trong quãng thời gian đủ dài, đôi khi bạn đơn giản là quên mất mình phải làm như thế nào.

Tình yêu của ông Roger đối với bà Anna-Lena thể hiện rõ rệt theo những cách khác. Những chuyện nhỏ nhặt, như kiểm tra ốc vít và bản lề của cái kệ lắp cửa gương trong nhà tắm hàng ngày, để nó luôn đóng mở một cách dễ dàng nhất có thể. Vào thời điểm mà bà mở nó ra trong ngày, bà thực sự chưa sẵn sàng cho bất kỳ sự khó nhọc nào, ông biết thế. Anna-Lena trở nên hứng thú với trang trí nội thất khi đã luống tuổi, nhưng bà từng đọc trong một quyển sách rằng mọi nhà thiết kế đều cần một “cái neo” trong từng bản vẽ mới. Một thứ chắc chắn và minh định, mà tất cả những thứ khác có thể được neo vào, để từ đó tỏa ra theo những vòng tròn ngày càng rộng. Với bà, cái neo ấy là chiếc kệ trong phòng tắm của mình. Roger hiểu điều đó, bởi gì ông trân trọng giá trị của những thứ không thể dịch chuyển, chẳng hạn như những bức tường chịu lực. Bạn không thể bắt nó thích nghi với mình, bạn phải thích nghi với nó. Thế nên ông luôn tháo cái kệ gương cuối cùng mỗi khi họ dọn đi khỏi một căn hộ, và lắp nó đầu tiên khi họ chuyển tới căn mới. Ông yêu bà theo cách đó. Nhưng giờ đây Anna-Lena đang đứng đó, khiến ông ngỡ ngàng, và bà thú nhận: “Đây là Lennart, anh ta và em, bọn em... bọn em có... lẽ ra mình không nên phát hiện ra, mình ơi!”

Thinh lặng. Phản trắc.

“Vậy là hai người... bà và... hai người... sau lưng tôi?” Ông Roger khó nhọc thốt lên.

“Không phải như mình nghĩ đâu.” Anna-Lena nhấn mạnh.

“Hoàn toàn không phải như ông nghĩ,” con thỏ cam đoan.

“Thực sự là không phải,” Anna-Lena bồi thêm.

“Ờ thì... có lẽ cũng có một chút, tùy theo điều mà ông đang nghĩ,” con thỏ xuống nước.

“Im đi, Lennart!” Anna-Lena nói.

“Vậy thì cứ thú thật với ông ta đi,” con thỏ đề xuất.

Anna-Lena hít vào bằng mũi và nhắm mắt lại. “Lennart chỉ là một... bọn em liên lạc với nhau qua mạng. Chuyện này lẽ ra... nó đã xảy ra, Roger à.”

Đôi tay của ông Roger buông thõng hai bên sườn, không nơi bám víu. Cuối cùng ông quay sang tên cướp ngân hàng, chỉ vào con thỏ và nói khẽ: “Anh muốn bao nhiêu để bắn hắn?”

“Mọi người làm ơn đừng bảo tôi bắn người được không?” Tên cướp van vỉ.

“Chúng ta có thể làm cho nó giống một vụ tai nạn” Roger nói.

Anna-Lena tuyệt vọng tiến vài bước về phía Roger, cố gắng chạm vào những ngón tay của ông.

“Mình à... Roger à, bình tĩnh đi mình...”

Roger không hề có ý định bình tĩnh lại. Ông giơ một tay về phía con thỏ và thề: “Mày sẽ phải chết! Mày có nghe tao nói không? Mày sẽ chết!”.

Hoảng kinh, Anna-Lena buột miệng thốt lên điều duy nhất mà bà nghĩ được để lôi kéo sự chú ý của ông: “Roger, khoan đã! Nếu có ai đó chết ở đây, căn hộ này sẽ trở thành hiện trường án mạng, và giá cả tính theo mét vuông sẽ tăng vọt! Người ta ai cũng thích cảm giác mạnh!”

Roger khựng lại khi nghe thấy thế, hai nắm tay ông vẫn đang run lên, nhưng ông đã hít một hơi thật sâu và nguôi ngoai một chút. Giá cả luôn là giá cả, xét cho cùng. Đôi vai ông chùng xuống trước tiên, nối tiếp bởi phần còn lại của con người ông, cả bên trong lẫn bên ngoài. Ông nhìn sàn nhà và lẩm bẩm: “Chuyện này đã diễn ra được bao lâu rồi? Giữa bà và cái... con thỏ chết bằm này?”

“Một năm,” Anna-Lena đáp.

“Một năm?!”

“Thôi mà Roger, em chỉ làm điều đó vì mình.”

Quai hàm ông Roger run lên vì thất vọng và hoang mang, môi ông mấp máy, nhưng mọi cảm xúc của ông đều bị giữ lại bên trong. Người đàn ông có cái đầu thỏ hình như đã thấy được một cơ hội để giải thích về chuyện đang xảy ra, ông ta nói với giọng mà chỉ một người đàn ông trung niên có âm sắc Stockholm rõ như ban ngày mới làm được: “Nghe này, Rog, anh không phiền nếu tôi gọi anh là Rog chứ? Đừng có cảm thấy tồi tệ về chuyện này! Phụ nữ thường tìm đến tôi, anh biết đấy, bởi vì tôi sẵn sàng làm những điều mà họ không thể thuyết phục chồng mình làm được.”

Mặt của Roger co rúm lại thành một nếp nhăn lớn. “Kiểu gì? Hai người đang có quan hệ kiểu gì?”

“Sòng phẳng thôi, tôi là người chuyên nghiệp mà!”

“Chuyên nghiệp? Bà có phải trả tiền để ngủ với hắn không vậy, Anna-Lena?”

Đôi mắt của Anna-Lena mở to gấp đôi. “Mình mất trí rồi sao?”

Con thỏ bước lại gần ông Roger để giải tỏa hiểu lầm.

“Không, không phải chuyên nghiệp theo kiểu đó. Tôi không ngủ với người khác. Ờ thì, dù sao cũng không phải theo kiểu chuyên nghiệp. Tôi làm gián đoạn các buổi xem nhà, tôi là một kẻ phá bĩnh chuyên nghiệp, đây là danh thiếp của tôi.” Con thỏ lấy một cái danh thiếp từ trong tất ra. Lennart Không Giới hạn Ltd. Ba chữ cái Ltd. đã cho thấy tính chất nghiêm túc của doanh nghiệp.

Anna-Lena cắn môi dưới và nói: “Phải, Lennart đang giúp em. Giúp chúng ta!”

“Giúp cái quái gì...?” Roger thốt lên.

Con thỏ gật đầu một cách hãnh diện.

“Ồ, có đấy, Rog. Có khi tôi là một người hàng xóm nghiện rượu, có khi tôi chỉ thuê căn hộ ở bên trên căn mọi người đang đi xem và bật một cuốn phim khiêu dâm với âm lượng cực lớn. Nhưng đây là gói chi phí đắt nhất của tôi.” Lennart khoát tay chỉ bản thân mình, từ đôi tất trắng lên đến chiếc quần đùi, bộ ngực trần, cho tới khi chạm vào cái đầu thỏ mà ông ta vẫn chưa thể gỡ ra được. “Đây là ‘con thỏ kinh tởm’, anh thấy đấy. Gói thượng hạng. Nếu anh đặt hàng gói này, tôi sẽ lẻn vào bên trong căn hộ trước mọi người và trốn trong phòng vệ sinh. Sau đó, khi những người đi xem nhà mở cửa phòng, họ sẽ thấy một gã đàn ông trần truồng với cái đầu thỏ đang ngồi trên bồn cầu để giải quyết nỗi buồn. Mọi người sẽ không bao giờ quên được hình ảnh đó. Anh có thể bỏ qua sàn nhà xước sát và lớp giấy dán tường xấu xí khi dọn tới, đúng không? Nhưng một con thỏ đang đi ị thì sao?” Con thỏ gõ gõ vào thái dương mình một cách khoa trương: “Hình ảnh đó sẽ in sâu trong này! Anh sẽ không muốn sống ở cái nơi mà anh trông thấy nó, đúng không nào?!”

Đó là một ý tưởng mà không một ai trong số những người có mặt có thể cảm thông được, khi họ nhìn vào con thỏ.

Anna-Lena vươn tay ra chạm vào cánh tay chồng, nhưng Roger rụt lại như thể bà làm ông bị bỏng. Bà thút thít: “Thôi mà, Roger, mình không nhớ lần đi coi cái tòa nhà mới cải tạo hồi năm ngoái, khi một tên hàng xóm say xỉn bỗng dưng xuất hiện và quặng mì Ý vô đám người đi coi nhà hay sao?”

Ông Roger bị tổn thương đến mức buột miệng kêu lên một tiếng.

“Tất nhiên là tôi nhớ! Chúng ta đã mua căn đó với giá thấp hơn thị trường ba trăm hai mươi lăm ngàn!”

Con thỏ gục gặc đầu sung sướng.

“Tôi không thích khoe khoang, nhưng gã hàng xóm say xỉn ném mì là một trong những nhân vật được yêu thích nhất của tôi.”

Roger nhìn chòng chọc vào Anna-Lena. “Có phải ý bà là... nhưng... vậy còn toàn bộ cái trò mặc cả của tôi với tay cò nhà thì sao? Tất cả chỗ chiến thuật của tôi?”

Anna-Lena né tránh ánh mắt của chồng. “Mình rất thất vọng mỗi khi thua đấu giá. Em chỉ muốn mình... thắng thôi mà.”

Bà đã không nói toàn bộ sự thật. Rằng bà đã trở thành loại người chỉ muốn an cư. Rằng giờ đây bà muốn dừng lại. Rằng bà muốn thỉnh thoảng đi tới rạp và xem một thứ gì đó hư cấu thay vì những bộ phim tài liệu trên truyền hình. Rằng bà không muốn làm cá mập. Bà vẫn lo rằng sự phản bội đó sẽ là quá lớn đối với ông Roger.

“Bao nhiêu lần?” Roger thì thào với giọng khán đặc.

“Ba,” Anna-Lena nói dối.

“Thật ra là sáu! Tôi thuộc nằm lòng các địa chỉ...” con thỏ đính chính.

“Im đi, Lennart!” Anna-Lena nấc lên.

Lennart ngoan ngoãn gật đầu, và kéo giật cái đầu thỏ một lần nữa. Ông ta chuyên chú vào chuyện đó một hồi, trước khi tuyên bố: “Tôi nghĩ có gì đó đã lỏng ra một chút!”

Ông Roger chỉ nhìn xuống sàn nhà, với những ngón chân quắp chặt trong giày, bởi vì ông là loại người có cảm xúc ở bàn chân. Ông bắt đầu đi quanh theo một hình bán nguyệt lớn, ngang qua cửa ban công, vô tình ấn ngón chân vào chỗ ván ốp chân tường, và nguyền rủa khe khẽ, rất khẽ, cả cái miếng ván chết tiệt lẫn con thỏ chết tiệt.

“Đồ ngu, đồ ngu... ngu... ngu,” ông lẩm bẩm như thể đang tìm từ cho câu chửi tồi tệ nhất mà mình có thể nghĩ ra. Và rốt cuộc ông đã tìm thấy: “Cái đồ Stockholm ngu đần!” Ngón chân ông cũng đau nhiều như trái tim ông, thế nên ông có nắm đấm lại, ngẩng đầu, và chạy qua căn hộ, nhanh đến nỗi không ai kịp ngăn cản ông quật ngã con thỏ xuống sàn. Với tất cả tình yêu và toàn bộ sức lực dồn trong một cú đấm duy nhất.

Con thỏ bay qua cửa và đáp xuống sàn phòng vệ sinh. May mắn thay, cái đầu thỏ lót đệm đã hấp thu hầu hết chấn động từ cú đánh của Roger, và sự nhão nhoẹt của cơ thể người đàn ông (sự rắn chắc của Lennart cũng tương đương như một miếng há cảo) đã hấp thu nốt phần còn lại. Khi Lennart mở mắt ra và nhìn lên trần nhà, Julia đang cúi xuống nhìn ông ta.

“Ông vẫn còn sống đấy chứ?” cô hỏi.

“Cái đầu bị kẹt trở lại rồi,” ông ta đáp.

“Ông có bị đau không?”

“Tôi nghĩ là không”

“Tốt. Vậy thì ra ngoài đi. Tôi cần đi vệ sinh.”

Con thỏ lý nhí xin lỗi rồi lồm cồm bò ra khỏi phòng vệ sinh. Trên đường đi, ông ta đưa cho Julia một tấm danh thiếp và gật đầu với cái bụng cô, mạnh đến nỗi làm đôi tai thỏ cụp xuống mắt. Ông ta nói: “Tôi cũng đảm trách các buổi tiệc tùng cho trẻ con nữa đấy. Nếu cô không ưa bọn trẻ con nhà mình và muốn trừng trị chúng.”

Julia đóng cửa phòng lại phía sau lưng Lennart. Nhưng cô giữ tấm danh thiếp. Bất kỳ bậc phụ huynh bình thường nào cũng đều làm như vậy.

Anna-Lena đưa mắt nhìn Roger, nhưng ông từ chối đáp lại. Máu đang rỉ ra từ mũi ông. Bác sĩ của họ đã nói với bà rằng đó là một phản ứng với stress, sau khi Roger được chẩn đoán suy kiệt vì công việc.

“Mình đang chảy máu kìa, để em đi lấy khăn giấy,” bà thì thầm, nhưng ông Roger đã dùng ống tay áo lau mũi.

“Chết tiệt, tôi chỉ hơi một chút thôi!”

Ông sải bước tiến ra tiền sảnh, chủ yếu vì ông muốn ở một căn phòng khác, điều đó làm ông rủa thầm cái thiết kế không gian mở. Anna-Lena muốn đi theo ông, nhưng rồi nhận ra ông cần một chút không gian, thế nên bà quay gót bước vào trong phòng cất quần áo, bởi vì đó là chỗ xa ông nhất có thể. Sau đó bà ngồi xuống một chiếc ghế đẩu nhỏ và hoàn toàn suy sụp. Bà không nhận ra không khí lạnh đang thổi vào, như thể một cái cửa sổ đã bị mở. Như thể có một cái cửa sổ mở ở bên trong phòng cất quần áo.

Tên cướp đứng giữa căn hộ, vây quanh bởi những người Stockholm, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Xét cho cùng, Stockholm là một cách diễn đạt, hơn là một nơi chốn, cả đối với những người như ông Roger lẫn hầu hết chúng ta, nó chỉ là một từ mang tính biểu tượng để ám chỉ những kẻ khó chịu cứ xen vào hạnh phúc của chúng ta. Những kẻ cho rằng họ hơn chúng ta. Những chủ ngân hàng từ chối thẳng thừng khi chúng ta xin vay tiền, những nhà tâm lý học cứ đặt câu hỏi trong khi chúng ta chỉ muốn thuốc ngủ, những lão già đánh cắp căn hộ mà chúng ta muốn cải tạo, những con thỏ đánh cắp vợ của chúng ta. Tất cả những người không thấu hiểu chúng ta, không quan tâm tới chúng ta. Ai cũng có những người Stockholm trong cuộc sống, kể cả người dân Stockholm cũng vậy, chỉ có điều với họ, đó là “bọn New York”, “đám chính trị gia Brussels”, hoặc những kẻ đến từ một nơi nào đó có suy nghĩ rằng mình hơn hẳn những gì mà người Stockholm nghĩ về bản thân họ.

Mọi người bên trong căn hộ đều có những mặc cảm của riêng mình, những thói xấu và những mối lo lắng của riêng mình: Roger bị tổn thương, Anna-Lena muốn về nhà, Lennart không thể gỡ được cái đầu thỏ, Julia mệt mỏi, Ro lo ngại, Zara đau đớn, và Estelle... ừ thì... không ai thực sự biết Estelle là ai. Thậm chí có khi bà không phải là Estelle. Đôi khi “Stockholm” có thể là một lời khen: ước mơ về một nơi nào đó rộng lớn hơn, khi chúng ta có thể trở thành một ai khác. Một thứ mà chúng ta ao ước, nhưng không dám thực hiện. Tất cả mọi người trong căn hộ đều vật vã với câu chuyện của chính mình.

“Hãy tha thứ cho tôi,” tên cướp ngân hàng đột ngột lên tiếng, phá vỡ bầu không khí im lặng bao trùm. Thoạt tiên, dường như không ai nghe thấy câu nói đó, nhưng thật ra tất cả đều nghe. Nhờ những vách tường mỏng và cái thiết kế không gian mở khốn nạn, mấy chữ đó thậm chí còn lọt được cả ra tiền sảnh, vào trong phòng cất quần áo, và xuyên qua cửa phòng vệ sinh. Họ có thể không có nhiều điểm chung, nhưng tất cả họ đều biết thế nào là phạm lỗi.

“Tôi xin lỗi,” tên cướp nói với giọng yếu ớt hơn, và ngay cả khi không ai đáp lại, mọi chuyện đã bắt đầu như thế: sự thật về cách mà tên cướp thoát ra khỏi căn hộ. Tên cướp ngân hàng cần nói ra mấy chữ đó, và tất cả những người nghe đều cần được tha thứ ai đó.

“Stockholm” cũng có thể là tên của một hội chứng, tất nhiên rồi.

38

Thẩm vấn nhân chứng (tiếp theo)

Jack: Thôi được rồi. Chúng ta tập trung vào câu hỏi của tôi được chưa nào?

Roger: Con thỏ chết bằm đó. Chính những kẻ như hắn đang thao túng thị trường. Chủ ngân hàng, có nhà đất và những con thỏ chết bằm. Thao túng mọi thứ. Tất cả là giả tạo.

Jack: Chính là Lennart mà ông đang nói đến sao? Ông ta có trong danh sách nhân chứng của tôi, nhưng ông ta không đội cái đầu thỏ khi bước ra khỏi căn hộ. Ông có ý gì khi nói tất cả là giả tạo?

Roger: Tất cả mọi thứ. Cái thế giới này toàn những thứ giả tạo. Thậm chí người ta còn giả vờ ngay ở cơ quan cũ của tôi.

Jack: Ý tôi là ở buổi xem nhà.

Roger: À, phải rồi, dĩ nhiên tôi ngã bệnh trong lúc làm việc nhưng chuyện đó không quan trọng đối với cậu. Tất cả mọi người đều có thể được thay thế trong cái xã hội tiêu thụ chết bằm này, đúng không?

Jack: Không, đó không phải là ý của tôi.

Roger: Một tay bác sĩ ngu ngốc nào đó đã quyết định rằng tôi bị “suy kiệt”. Tôi không bị suy kiệt, tôi chỉ hơi mệt mỏi thôi. Nhưng tự dưng mọi người làm quá lên, sếp của tôi còn muốn nói chuyện với tôi về “môi trường làm việc” của tôi nữa chứ. Tôi muốn làm việc, cậu có hiểu điều đó không? Tôi là một người đàn ông. Nhưng toàn bộ cái năm cuối cùng ấy họ chỉ liên tục bày vẽ chuyện cho tôi làm, những dự án không tồn tại. Họ đâu có cần tôi, họ chỉ cảm thấy thương hại tôi mà thôi. Họ tưởng tôi không hiểu, nhưng tôi hiểu chứ, tôi là một người đàn ông mà? Cậu có hiểu không?

Jack: Rất hiểu ạ.

Roger: Một người đàn ông muốn được nhìn thẳng vào mắt và cho biết sự thật khi ông ta không còn cần thiết nữa. Nhưng họ lại giả vờ. Và giờ thì Anna-Lena cũng làm điều đó. Hóa ra tôi chưa bao giờ là một người giỏi mặc cả, con thỏ chết bằm đó đã lo liệu hết rồi.

Jack: Tôi hiểu.

Roger: Tôi dám bảo đảm là cậu không hiểu, đồ khốn.

Jack: Tôi hiểu là ông cảm thấy đau đớn, ý tôi là vậy.

Roger: Cậu có biết chuyện gì đã xảy ra với doanh nghiệp đó sau khi tôi nghỉ làm không?

Jack: Không.

Roger: Chẳng có gì. Hoàn toàn chẳng có gì xảy ra. Mọi thứ vẫn tiếp tục như bình thường.

Jack: Tôi rất tiếc.

Roger: Tôi nghi ngờ điều đó.

Jack: Bây giờ ông có thể cho tôi biết thêm về khoảng trống giữa hai bức tường được không? Chỉ tôi xem lần nữa trên sơ đồ nào. Khoảng không gian mà chúng ta đang nói rộng bao nhiêu? Có đủ lớn cho một người đàn ông đứng thẳng hay không?

Roger: Ở đây. Ít nhất một mét. Khi họ biến căn hộ cũ thành hai căn tách biệt, có lẽ họ đã xây thêm một bức tường nữa để làm cho vách ngăn có sẵn dày hơn.

Jack: Tại sao?

Roger: Bởi vì họ là một lũ ngu ngốc.

Jack: Vậy là họ đã chừa một khoảng trống giữa chúng.

Roger: Phải.

Jack: Như vậy ý ông là tôi có thể đang gặp phải một thủ phạm trốn trong tường, ngay cả khi hắn không hoàn toàn vừa với chỗ đó?

Roger: Chuyện này không có gì đáng cười.

Jack: Ông ngồi đây chờ nhé.

Roger: Cậu đi đâu đó?

Jack: Tôi cần nói chuyện với đồng nghiệp của tôi.

39

Suốt một lúc lâu Roger đứng ở cửa trước, trong tiền sảnh của căn hộ, với ngón tay ấn chặt vào mũi để cầm máu, trong khi bàn tay còn lại đặt trên tay nắm cửa, chuẩn bị bước ra ngoài. Tên cướp ngân hàng bước tới và nhận thấy điều đó, nhưng không đành lòng ngăn ông lại, mà chỉ nói: “Ông cứ đi nếu muốn, Roger. Tôi hiểu mà.”

Roger do dự. Bàn tay ông lay nhẹ tay nắm cửa như thể đang kiểm tra nó, nhưng không mở cửa. Ông đá vào len tường mạnh đến nỗi làm nó long ra.

“Đừng có bảo tôi phải làm gì?”

“Được thôi,” tên cướp nói, không thể ngay lúc này chỉ ra rằng đó chính là điều mà một tên cướp ngân hàng đáng lẽ phải làm.

Họ không có gì nhiều để nói với nhau sau đó, nhưng tên cướp đã lục lọi trong túi quần túi áo và lôi được ra một gói bông gòn để đưa cho ông Roger, với một lời giải thích khe khẽ: “Con gái tôi thỉnh thoảng cũng bị chảy máu cam, nên tôi luôn thủ sẵn...”

Roger nghi ngại nhận lấy món quà. Ông nhét một cục bông vào mỗi bên mũi. Ông vẫn đang nắm tay nắm cửa, nhưng không thể thuyết phục đôi chân mình bước ra khỏi căn hộ. Chúng không biết phải đi đâu trên thế giới này khi không có bà Anna-Lena theo cùng. Trong tiền sảnh có một băng ghế, tên cướp bèn ngồi xuống một đầu, và giây lát sau ông Roger cũng ngồi xuống đầu kia. Cuối cùng máu mũi đã cầm. Ông dùng áo lau sạch cả chỗ dưới mũi lẫn dưới mắt. Suốt một lúc lâu họ không nói gì, cho đến khi tên cướp lên tiếng: “Tôi xin lỗi vì đã làm các ông liên lụy. Tôi không định làm hại ai cả. Tôi chỉ cần sáu ngàn rưỡi để trả tiền thuê nhà, đó là lý do tôi đi cướp ngân hàng, tôi sẽ trả lại khoản tiền đó ngay khi có thể. Cả gốc lẫn lãi!”

Roger không nói gì. Ông giơ một bàn tay lên và gõ gõ bức tường sau lưng mình. Thận trọng, gần như là dịu dàng, như thể ông lo rằng nó sẽ bị vỡ. Cộc, cộc, cộc. Ông không được trang bị đủ cảm xúc để nói ra sự thật, rằng bà Anna-Lena là bức tường chịu tải của ông. Thay vào đó ông hỏi: “Cố định hay thả nổi?”

“Gì cơ?”

“Anh nói mình sẽ trả lại tiền gốc và lãi. Lãi suất cố định hay thả nổi?”

“Tôi chưa nghĩ tới điều đó.”

“Chúng khác nhau ghê lắm,” Roger đáp.

Như thể tên cướp còn chưa đủ chuyện để lo lắng.

Trong lúc đó, Julia bước ra khỏi phòng vệ sinh. Theo bản năng cô liếc nhìn Ro, người đang đứng trong phòng khách.

“Anna-Lena đâu?”.

Khuôn mặt của Ro trông cũng ngơ ngác như khi phát hiện ra có hai cách để đặt một cái đĩa vào trong máy rửa bát, cách đúng và cách sai.

“Em nghĩ bà ấy đang ở trong phòng cất quần áo.”

Ro đáp.

“Một mình á?”

“Ừ.”

“Và em không nghĩ mình nên đi theo để xem tình hình bà ấy thế nào? Bà ấy vừa mới bị lão chồng già khíu chọ mắng chửi dù đã làm mọi thứ vì ông ta, và em không buồn đi theo bà ấy? Bây giờ bà ấy có lẽ đang phải đối mặt với một vụ ly dị, vậy mà em để bà ấy một mình? Sao lại có thể vô cảm đến thế?”

Ro uốn lưỡi trước khi đáp: “Như thế em mới... đừng có hiểu lầm em. Nhưng chúng ta đang nói về Anna-Lena hay về... anh? Ý em là, em có làm gì khác khiến anh giận, và anh giả vờ bực bội với chuyện này để khiến em hiểu rằng...”

“Đôi khi em đúng là chẳng hiểu cái quái gì cả, em có biết không?” Julia lẩm bẩm và đi tới chỗ phòng cất quần áo.

“Em chỉ muốn nói rằng thỉnh thoảng cái mà anh bảo khiến anh giận lại không phải là thứ khiến anh giận! Và em chỉ muốn biết liệu em vô cảm là bởi vì em vô cảm thật, hay vì...” Ro nói với theo, nhưng Julia đáp lại bằng điệu bộ hình thể mà cô thường dành cho những cuộc đối thoại với những gã đàn ông giận dữ trên những chiếc xe hơi Đức. Ro đi vào phòng khách, nhặt một quả chanh trong cái bát, và bắt đầu ăn nó một cách căng thẳng, cả vỏ lẫn hạt. Nhưng bà Zara đang đứng cạnh cửa sổ, và Ro hơi ngại bà ta, giống như mọi người khôn ngoan khác, nên cô đi ra tiền sảnh.

Tại đó, tên cướp ngân hàng và ông Roger đang ngồi hai đầu băng ghế. Trong suốt cuộc hôn nhân của mình, Ro luôn được bảo rằng cô cần “nhận biết được ranh giới cá nhân của những người khác!” nhưng vẫn chưa thực sự thuần thục, do vậy cô ép mình ngồi vào giữa hai người trên băng ghế. “Ép mình” có thể không phải là một từ thích hợp, nhưng bố của Ro vẫn nói như vậy. Ông cũng là người không nhận ra được ranh giới cá nhân của người khác. Và ông đã dạy cô tất cả những gì ông biết, cả tốt lẫn xấu.

Tên cướp ngân hàng lúng túng liếc Ro từ một phía, ông Roger bực bội lườm cô từ phía kia, cả hai lúc này thu người dịch ra xa đến nỗi mỗi người chỉ còn một bên mông trên băng ghế.

“Chanh không?” Ro đề nghị. Hai người kia lắc đầu. Cô áy náy nhìn ông Roger và nói thêm: “Xin lỗi vì nhà cháu đã gọi chú là lão chồng già khíu chọ lúc nãy.”

“Cô ta gọi tôi là cái gì cơ?”

“Vậy chắc là chú không nghe thấy? Thế thì không có gì đâu ạ.”

“Nó có nghĩa là gì là sao? Khíu chọ là cái quái gì?”

“Chú đừng để bụng, bởi vì hầu hết mọi người không hiểu hết lời lẽ của Julia, cô ấy chỉ nói ra chúng theo cách thức khiến cho người khác hiểu rằng họ không tốt. Đó là một tài năng đấy. Và cháu tin chắc cô chú sẽ không ly dị.”

Đôi mắt Roger mở to đến nỗi nom chúng to hơn cả vành tai của ông: “Ai đã nhắc đến chuyện ly dị vậy?”

Mảnh vỏ chanh làm Ro ho sặc sụa. Đâu đó bên trong phần não phụ trách tư duy và lập luận của cô, một ngàn nơ-ron thần kinh bé xíu đang nhảy lưng tưng và hét lên Đừng nói nữa. Thế nhưng ko vẫn nghe thấy mình nói tiếp: “Không ai cả, không ai nhắc đến chuyện ly dị cả! Nghe này, cháu tin chắc tất cả chuyện này rồi sẽ ổn. Nếu nó không ổn, thì cũng vẫn lãng mạn khi một đôi vợ chồng già chia tay nhau. Nó luôn làm cháu thấy vui, bởi vì thật tuyệt vời khi những ông bà già hưu trí vẫn còn tin rằng họ sẽ tìm được ai đó để yêu thương.”

Ông Roger khoanh tay lại. Miệng ông sít chặt khi lên tiếng: “Cảm ơn, cô đúng là có duyên. Cô giống như một cuốn sách dạy kỹ năng sống, nhưng mà dạy ngược.”

Những xung thần kinh bên trong bộ não của Ro cuối cùng cũng kiểm soát được cái lưỡi cô. Ro gật đầu, nuốt khan, và nói lời xin lỗi: “Cháu xin lỗi. Cháu nói năng lung tung quá. Jules luôn bảo thế. Cô ấy bảo cháu là người tích cực đến nỗi làm cho người khác cảm thấy tiêu cực. Rằng cháu luôn thấy cái ly đầy một nửa khi nó chỉ vừa đủ để người ta đắm chìm trong đó, và...”

“Tôi không rõ cô ta lấy đâu ra suy nghĩ đó” Roger cắt ngang.

Ro đáp với giọng chán nản: “Vâng, cô ấy từng nói như vậy, rằng cháu quá tích cực. Kể từ khi Jules có bầu, mọi thứ trở nên nghiêm túc bởi vì các bậc cha mẹ đều nghiêm túc, và cháu đoán chúng cháu cũng đang cố ép mình vào khuôn khổ. Đôi khi cháu không nghĩ mình đã sẵn sàng nhận trách nhiệm - ý cháu là, khi cái điện thoại của cháu yêu cầu quá nhiều thông tin lúc cháu cần cài đặt một phiên bản cập nhật, cháu đã gào lên: ‘Mày làm tao ngạt thở’. Chú đâu thể nào là hét như thế vào mặt một đứa trẻ. Mà trẻ con thì luôn phải cập nhật thường xuyên, bởi vì chúng có thể tự giết mình bằng cách băng qua đường hoặc ăn một hạt đậu phộng! Cháu đã để lạc điện thoại ba lần chỉ trong ngày hôm nay, không biết liệu cháu có sẵn sàng với một con người hay chưa nữa!”

Tên cướp ngẩng lên nhìn một cách đồng cảm: “Cô ấy có thai được bao lâu rồi? Julia ấy?”.

Ro lập tức tươi tỉnh. “Ổ, cũng lâu rồi đấy. Cô ấy có thể đẻ bất cứ lúc nào!”

Hàng lông mày của ông Roger giật giật. Rồi ông nói với một chút cảm thông: “Ờ, nếu mà cô không muốn mua căn hộ này, tôi khuyên cô không nên liều lĩnh để cô ấy đẻ ở đây. Nó sẽ có một giá trị về mặt tình cảm đối với cô ấy. Chuyện đó sẽ đẩy giá lên cao khủng khiếp.”

Lẽ ra Ro nên tức giận, nhưng cô buồn nhiều hơn. “Cháu sẽ ghi nhớ chuyện này.”

Tên cướp ngân hàng buột miệng thở dài từ một đầu băng ghế, rồi rên rỉ lên tiếng một cách chán chường: “Xét cho cùng, biết đâu tôi đã làm một chuyện tốt hôm nay. Một vụ bắt giữ con tin có thể kéo giá nhà hạ xuống được không?”

Ông Roger khịt mũi. “Ngược lại thì có. Nhân viên môi giới ngu ngốc đó sẽ thêm vào tờ quảng cáo sắp tới dòng chữ như trên truyền hình, và khiến cho nhiều người muốn mua căn hộ hơn.”

“Tôi xin lỗi,” tên cướp nói khẽ.

Ro tựa lưng vào tường, miệng nhai quả chanh, cả vỏ lẫn hạt. Tên cướp ngân hàng nhìn cô với ánh mắt thán phục.

“Tôi chưa từng thấy ai ăn chanh cả quả như thế. Có ngon không?”

“Không hẳn,” Ro thừa nhận.

“Nó tốt cho việc phòng ngừa bệnh thiếu vitamin C. Các thủy thủ từng được cho ăn chanh trên những con tàu viễn dương,” Roger nói với giọng hiểu biết.

“Chú từng là thủy thủ à?” Ro thắc mắc.

“Không, nhưng tôi xem ti vi nhiều lắm,” Roger đáp.

Ro trầm ngâm gật đầu, có lẽ để chờ xem có ai hỏi mình một điều gì đó, nhưng khi không ai hỏi, cô nói: “Thật lòng cháu không muốn mua căn hộ này. Không phải trước khi bố cháu xem qua nó và xác định liệu nó có ổn hay không. Bố cháu luôn xem xét bất cứ món gì mà cháu muốn mua để biết nó có tốt hay không trước khi cháu quyết định. Ông ấy biết tường tận mọi thứ, bố cháu ấy.”

“Khi nào ông ấy đến?” Roger hỏi với giọng nghi ngờ, đoạn rút ra một tập giấy và cây bút chì có chữ IKEA, bắt đầu tính toán với các mức giá trên mét vuông khác nhau. Ông đã liệt kê sẵn những yếu tố có thể làm tăng giá: sinh con, án mạng (nếu nó được đưa lên truyền hình), người Stockholm. Trên một danh sách khác, ông viết ra những thứ giúp làm hạ giá: ẩm, mốc, cần được cải tạo.

“Bố không đến đâu,” Ro đáp, và nói tiếp với giọng nhiều hơi gió hơn âm thanh: “Bố cháu không được khỏe. Lẫn lắm rồi. Bây giờ bố đang ở trong một nhà dưỡng lão. Cháu không thích điều đó, trong nhà dưỡng lão, thay vì ở đây. Ông ấy lẽ ra không thích nhà dưỡng lão, bởi vì mọi thứ đều hư hỏng ở đó, vòi nước bị rỉ, quạt thông gió gây ồn, chốt cửa sổ bị lỏng, và không ai sửa chúng. Bố cháu từng đủ khả năng sửa chữa bất kỳ thứ gì. Bố cháu luôn có câu trả lời. Cháu không thể mua một hộp trứng gần hết hạn mà không gọi cho bố để hỏi xem liệu như thế có ổn không.”

“Tôi rất lấy làm tiếc khi nghe điều đó,” tên cướp lên tiếng.

“Cảm ơn,” Ro khẽ nói. “Nhưng nó ổn. Trứng có thể để được lâu hơn ta tưởng, theo lời bố tôi nói.”

Roger viết chữ lẫn vào tập giấy của mình, và cảm thấy buồn khi nhận ra nó không làm ông vui. Chuyện ai là đối thủ tranh mua căn hộ không thực sự quan trọng, ông vẫn có Anna-Lena. Thế nên ông nhét tập giấy vào túi và lẩm bẩm: “Đúng đấy. Chính là bọn chính trị gia đã thao túng thị trường để chúng ta tiêu thụ trứng nhanh hơn.”

Ông đã biết điều đó qua một bộ phim tài liệu trên truyền hình, phát sóng ngay sau phim về cá mập. Roger không đặc biệt quan tâm tới trứng, nhưng đôi khi ông ngồi lại khá khuya sau khi Anna-Lena đã ngủ gục, vì ông không muốn đánh thức bà dậy và khiến bà nhấc đầu ra khỏi vai ông.

Ro xoa xoa mấy đầu ngón tay với nhau vì cô là loại người có cảm xúc ở đó, và nói: “Bố cũng không thích máy sưởi của nhà dưỡng lão. Chúng là loại mới, tự chỉnh được nhiệt độ trong nhà tùy theo nhiệt độ ngoài trời, chứ người dùng không quyết định được.”

“Èo!” Roger thốt lên, ông là loại người cho rằng một người đàn ông nên được quyết định nhiệt độ căn nhà của mình.

Ro mỉm cười yếu ớt. “Nhưng bố cháu quý Jules lắm, chú không tin nổi đâu. Ông ấy rất tự hào khi cháu cưới cô ấy, và bảo rằng cô ấy có cái đầu gắn rất chắc trên cổ...” Ro buột miệng nói tiếp: “Cháu sẽ là một phụ huynh tồi.”

“Ồ, không phải thế đâu,” tên cướp nói với giọng an ủi.

Nhưng Ro khăng khăng: “Có đấy. Tôi chẳng biết tí gì về trẻ con. Tôi từng trông đứa cháu con bà chị họ, thằng bé không muốn ăn bất cứ cái gì và cứ luôn mồm nói ‘đau quá’. Thế là tôi bảo nó bị đau do cánh của nó sắp mọc ra, bởi vì tất cả những đứa trẻ không chịu ăn đều bị biến thành bướm.”

“Nghe hay mà,” tên cướp ngân hàng mỉm cười.

“Hóa ra thằng bé bị đau ruột thừa,” Ro nói thêm.

“Ôi,” tên cướp thốt lên và ngừng cười.

“Như tôi đã nói, tôi chẳng biết gì! Bố tôi sẽ chết, còn tôi sẽ có con, tôi muốn trở thành mẫu người phụ huynh như ông ấy, nhưng lại không thể hỏi ông ấy cách thức để đạt được điều đó. Người ta phải biết rất nhiều thứ khi làm cha mẹ, họ phải biết mọi thứ, ngay từ đầu. Và Jules cứ muốn tôi ra quyết định trong mọi trường hợp, nhưng tôi thậm chí không biết... tôi thậm chí không thể quyết định có nên mua trứng hay không. Tôi sẽ không đủ khả năng làm chuyện này. Jules nói tôi cứ cố tình tìm khuyết điểm ở mọi căn hộ bởi vì tôi sợ... tôi chẳng biết nữa. Chỉ là sợ một điều gì đó.”

Roger dựa hẳn người vào tường và dùng cây bút chì của IKEA để moi móc móng tay. Ông hiểu rất rõ Ro đang sợ điều gì: mua một căn hộ, tìm thấy một lỗi duy nhất của nó, và phải thừa nhận rằng lỗi nằm ở chính bạn. Ông đã từng rất khó khăn trong việc tự thừa nhận chuyện này trong những năm vừa qua, đơn giản là ông không thể nói ra sự thừa nhận ấy vì quá tức giận. Một người đàn ông thành ra như thế là kết quả của những thứ mà tuổi già tước đoạt nơi ông, chẳng hạn như khả năng phục vụ một mục đích, hoặc ít ra là khả năng lừa cho người mình yêu tin rằng mình có thể làm được điều đó. Anna-Lena đã nhìn thấu ông, giờ thì ông nhận ra rồi, bà đã biết ông chẳng có gì để trao cho bà. Cuộc hôn nhân của họ đã trở thành một màn tham quan với những con thỏ nấp trong nhà tắm, và thêm hay bớt một căn hộ cũng chẳng thay đổi được gì. Do vậy Roger moi móc móng tay bằng cây bút chì của IKEA cho đến khi cái đầu nhọn bị gãy, rồi ông ho khẽ và tặng cho Ro món quà đẹp đẽ nhất mà ông có thể hình dung được.

“Cô có thể mua căn hộ này. Nó không sao hết. Nó sẽ ổn với một chút sửa chữa nhỏ, nhưng không bị nấm mốc. Bếp và nhà tắm ở trong tình trạng tuyệt hảo, và tình hình tài chính của ban quản lý chung cư cũng rất ổn. Có vài chỗ len chân tường bị lỏng, nhưng sẽ không mất nhiều thời gian để gắn lại,” ông nói.

“Cháu không biết gắn len chân tường,” Ro khẽ nói.

Ông Roger im lặng một lúc lâu, rồi không nhìn cô gái, ông nói ra những chữ khó nói nhất mà một ông già có thể nói với một phụ nữ trẻ: “Cô sẽ xoay xở được.”

40

Jim lấy cà phê trong phòng nhân viên của đồn cảnh sát, nhưng chưa kịp uống nó vì Jack đã lao bổ từ phòng thẩm vấn sang, miệng hét toáng lên: “Chúng ta phải quay lại căn hộ! Con biết hắn trốn đâu rồi! Trong tường!”.

Jim thực tình không hiểu câu nói đó có nghĩa quái gì, nhưng ông vẫn làm theo. Họ rời đồn, lên xe và quay lại hiện trường, với hi vọng rằng mọi thứ sẽ đâu ra đó ngay khi họ bước vào đó, rằng họ đã bỏ qua một thứ rất hiển nhiên, và nó sẽ cho họ mọi câu trả lời trước khi người Stockholm đến để giành lấy vinh quang cho mọi thứ.

Họ cũng có phần đúng, dĩ nhiên rồi. Họ đã bỏ qua một thứ rất hiển nhiên.

Có một cảnh sát trẻ tuổi đang đứng gác ngoài hành lang để ngăn cánh nhà báo hoặc những người không phận sự đi vào hiện trường. Jack và ông Jim biết cậu ta, bởi vì thị trấn này quá nhỏ để họ không biết nhau, và nếu người ta đôi khi vẫn trêu chọc mấy cậu cảnh sát trẻ rằng họ không phải con dao sắc nhất trong ngăn kéo”, thì cậu cảnh sát này thậm chí còn không được nằm trong ngăn kéo nữa kìa. Cậu ta gần như không nhận ra khi ông Jim và Jack đi qua chỗ mình. Hai người nhìn nhau ngán ngẩm.

“Con sẽ không để người này canh hiện trường, nếu chuyện đó tùy thuộc ở con.” Jack lẩm bẩm.

“Bố cũng sẽ không cho cậu ta canh chừng ly bia của bố trong lúc đi vệ sinh.” Ông Jim lẩm bẩm đáp, không nói rõ cái nào ông cho là nghiêm trọng hơn. Nhưng mai đã là giao thừa rồi, và họ có quá ít nhân sự để có thể được quyền lựa chọn.

Họ chia nhau tìm kiếm. Thoạt đầu Jack dùng ngón tay, sau đó là đèn pin để gõ lên các bức tường. Ông Jim thì cố tỏ vẻ như thể ông cũng có những suy nghĩ và ý tưởng hay, ông nhấc cả ghế sofa lên để xem liệu có ai tình cờ nằm giấu mình bên dưới. Đến đây thì ông cạn ý tưởng. Trên bàn nước có mấy cái hộp đựng pizza, ông mở một cái để xem có còn sót lại gì không. Lỗ mũi Jack nở to gấp đôi kích thước thông thường khi trông thấy điều đó.

“Bố đừng có nói với con là bố đang nghĩ đến việc ăn cái đó nếu còn sót lại chút gì nhé. Nó đã bị bỏ lại cả ngày rồi!”

Bố anh giận dữ đóng nắp hộp lại. “Pizza làm sao mà hỏng được!”

“Nếu bố là một con dê sống ngoài bãi rác thì OK.” Jack lẩm bẩm và quay lại với việc tỉ mẩn gõ gõ vào các bức tường ở nhiều độ cao khác nhau, thoạt đầu đầy hi vọng, sau đó với sự tuyệt vọng tăng dần, hai lòng bàn tay rờ rẫm trên lớp giấy dán tường tựa như khoảnh khắc đầu tiên sau khi bạn lỡ đánh rơi một chiếc chìa khóa xuống hồ nước. Vẻ tự tin của anh bắt đầu rạn nứt khi những sự bất mãn bị đè nén trong ngày rốt cuộc cũng vùng lên.

“Không phải, chết tiệt. Con đã sai. Hắn không thể nào ở trong này được.”

Anh đang đứng ngay phía trước bức tường có khoảng trống mà Roger đã đề cập, nhưng không có lối nào dẫn vào trong đó. Nếu tên cướp ngân hàng đang bên trong, ai đó hẳn phải phá nguyên một mảng tường rồi bít kín lại cùng với hắn, nhưng nó được trét thạch cao và sơn phết quá chỉn chu. Mà cũng không thể có đủ thời gian cho việc đó. Jack buông một loạt tiếng chửi kết hợp các bộ phận sinh dục với nhiều loài súc vật khác nhau. Lưng anh kêu răng rắc khi dựa vào tường. Ông Jim nhận thấy sự thất bại xuất hiện trên khuôn mặt Jack bắt đầu thu hẹp khoảng cách giữa vành tai và đôi vai anh, thế nên ông huy động toàn bộ sự đồng cảm của một người cha rồi tìm cách động viên con trai bằng câu hỏi:

“Thế còn cái phòng cất quần áo thì sao?”

“Quá nhỏ.” Jack đáp cộc lốc.

“Trên sơ đồ thôi. Theo bà Estelle thì nó thật sự là một căn phòng mà người ta có thể bước vào...”

“Sao cơ?”

“Bà ta đã nói thế. Bố đã không đề cập đến nó trong các biên bản thẩm vấn à?”

“Tại sao bố không nói gì cả?” Jack gầm lên và chạy vội đi.

“Bố không biết chuyện đó quan trọng.” Ông Jim biện bạch.

Khi Jack thò đầu vào trong phòng cất quần áo để tìm một cái công tắc đèn, trán anh va phải một cái móc áo, ngay đúng chỗ đã bị u một cục từ trước. Nó đau đến nỗi anh đấm luôn cái móc áo. Thế là tay anh cũng bị đau nốt. Nhưng ông Jim đã đúng. Ẩn sau những chiếc áo khoác cũ, những bộ vest cũ hơn, và những cái hộp đựng đầy những món đồ còn cũ hơn nữa, phòng cất quần áo thật ra lớn hơn nhiều so với bản vẽ.

41

Ngoài cửa phòng cất quần áo vang lên tiếng gõ.

Cộc, cộc, cộc.

“Vô đi!” Anna-Lena nói vọng ra với giọng khấp khởi, để rồi thất vọng não nề khi trông thấy người gõ cửa không phải là Roger.

“Cháu vào được không ạ?” Julia nhẹ nhàng hỏi.

“Để làm gì?” Anna-Lena hỏi lại nhưng quay mặt đi chỗ khác, vì bà tin rằng khóc là một hành động cá nhân hơn cả đi vệ sinh.

Julia nhún vai. “Cháu phát mệt với những người ngoài kia. Hình như cô cũng thế. Do vậy có lẽ chúng ta có điểm chung nào đó.”

Anna-Lena phải thừa nhận rằng đã lâu bà không có điểm chung nào với bất kỳ ai ngoại trừ Roger, rằng chuyện này nghe có vẻ cũng khá ổn. Thế nên bà ngập ngừng gật đầu từ trên chiếc ghế đẩu, nửa người vẫn khuất sau một cái thanh ngang treo đầy những bộ vest nam cổ lỗ sĩ.

“Xin lỗi vì tôi đang khóc. Tôi biết mình không nên ở đây.”

Julia nhìn quanh tìm một chỗ nào đó để ngồi xuống, rồi quyết định lôi cái thang gấp từ trong góc phòng ra và ngồi xuống bậc dưới cùng. Cô nói: “Lúc cháu có bầu, điều đầu tiên mà mẹ cháu nói là ‘Giờ thì con sẽ phải học cách khóc trong tủ, Jules ạ, bởi vì bọn trẻ sẽ hoảng sợ nếu con khóc trước mặt chúng’.”

Anna-Lena lau nước mắt và ló mặt ra từ phía sau những bộ vest. “Đó là điều đầu tiên mẹ cháu nói hả?”

“Cháu là một đứa trẻ khó tính, do đó óc hài hước của mẹ cháu cũng khá khác người,” Julia mỉm cười.

Anna-Lena cũng tham gia với một nụ cười yếu ớt. Bà ân cần gật đầu về phía cái bụng bầu của cô gái. “Các cháu vẫn ổn chứ? Ý tôi là, cháu và... đứa nhỏ ấy?”

“Ồ, vâng, cảm ơn cô. Cháu đi tiểu ba mươi lăm lần mỗi ngày, cháu ghét những đôi tất, và cháu bắt đầu nghĩ rằng cái đám khủng bố ôm bom tấn công các phương tiện vận tải công cộng đều là những phụ nữ căm ghét mùi của người khác trên xe buýt. Bởi vì người ta có thể bốc mùi thực sự tởm lợm. Cô có tin nổi hôm trước một ông già ngồi ăn salami ngay bên cạnh cháu không? Salami! Trên xe buýt! Nhưng cảm ơn cô, bé con và cháu vẫn ổn ạ.”

“Thật kinh khủng khi bị bắt làm con tin trong tình trạng bầu bí, ý tôi là vậy,” Anna-Lena nói với giọng nhẹ nhàng.

“Ồ, với cô có lẽ chuyện này cũng tệ chẳng kém đâu. Chỉ là cháu có thêm thứ phải mang thôi mà.”

“Cháu có sợ tên cướp ngân hàng không?”

Julia chậm rãi lắc đầu. “Không, cháu không sợ, thật đấy. Cháu thậm chí không nghĩ khẩu súng là đồ thật, thành thực mà nói.”

“Tôi cũng thế,” Anna-Lena gật đầu, mặc dù thật ra bà hoàn toàn không biết.

“Cảnh sát có lẽ sẽ ập vào đây bất kỳ lúc nào, chúng ta chỉ cần giữ bình tĩnh.”

“Mong là vậy.”

“Thật ra tên cướp có vẻ còn sợ hãi hơn cả chúng ta ấy chứ.”

“Ờ, có lẽ cháu đúng về chuyện đó.”

“Cô thế nào rồi ạ?”

“Tôi... Tôi cũng không biết nữa. Tôi đã làm ông Roger tổn thương ghê gớm”

“Ồ, có gì đó mách bảo cháu rằng cô đã phải chịu đựng những thứ còn tồi tệ hơn từ phía chú ấy trong nhiều năm, nên cháu nghĩ cô chú còn chưa hòa được đâu.”

“Cháu không biết Roger đâu. Ông nhạy cảm hơn mọi người tưởng. Ông chỉ hơi cứng nhắc với các nguyên tắc của mình thôi.”

“Nhạy cảm và nguyên tắc, cái đó nghe nhàm lắm rồi ạ” Julia gật gù, cô tin rằng đó là một sự miêu tả chính xác những ông kẹ già từng phát động chiến tranh trong suốt lịch sử nhân loại.

“Có lần, một thanh niên râu quai nón đã hỏi liệu cậu ta có thể sử dụng chỗ đậu xe của Roger trong bãi không, và ông đã chờ hẳn hai mươi phút trước khi đánh xe đi. Nguyên tắc mà!”

“Hay phết,” Julia bình phẩm.

“Cháu không biết Roger đâu,” Anna-Lena lặp lại, với vẻ mặt trống rỗng.

“Với tất cả sự tôn trọng, cô ạ, nếu chú Roger nhạy cảm như cô nói, thì lẽ ra bây giờ chú ấy phải là người ngồi khóc trong này mới đúng.”

“Ổng nhạy cảm... trong lòng. Tôi chỉ không thể hiểu được làm thế nào... Lúc Roger trông thấy Lennart, làm sao ổng có thể lập tức suy diễn rằng chúng tôi... cặp bồ với nhau. Sao ổng có thể nghĩ ra một chuyện như thế?”

Julia cố tìm một tư thế ngồi thoải mái trên chiếc thang gấp, và bắt gặp hình ảnh phản chiếu của mình trên lớp kim loại. Nó không đẹp chút nào. “Nếu chú Roger cho rằng cô là người không chung thủy, thì chú ấy mới là người có vấn đề, không phải cô.”

Anna-Lena ép mạnh hai bàn tay vào đùi để ngăn những ngón tay run lên. Bà ngừng chớp mắt. “Cháu không biết Roger đâu.”

“Cháu biết đủ những người đàn ông giống như ông ta.”

Anna-Lena chậm rãi lắc đầu. “Ổng chờ hai mươi phút trước khi đánh xe đi theo đúng nguyên tắc. Bởi vì có lần trên bản tin thời sự buổi sáng, một nam chính trị gia đã phán rằng chúng ta cần phải ngừng giúp đỡ dân nhập cư. Rằng họ đến đây với suy nghĩ rằng có thể nhận được mọi thứ miễn phí, và một xã hội không thể vận hành như thế được. Ông ta văng tục rất nhiều, và bảo rằng tất cả bọn họ đều giống nhau, những người như thế. Roger đã bỏ phiếu cho đảng của người đàn ông đó, cháu biết không. Roger có những suy nghĩ rất kiên định về kinh tế, thuế nhiên liệu và những thứ tương tự, ổng không thích đám người Stockholm xuất hiện và quyết định cách thức mà người không phải dân Stockholm nên sống. Roger có thể trở nên rất nhạy cảm. Đôi khi ổng bày tỏ ý kiến hơi mạnh bạo, phải công nhận điều đó, nhưng ổng có những nguyên tắc của mình. Không ai có thể nói Roger là người vô nguyên tắc được. Và sau cái ngày hôm đó, sau khi Roger nghe chính trị gia kia phát biểu như thế, chúng tôi đến một trung tâm thương mại. Nó là ngày trước Giáng sinh, nên bãi bầu xe đông nghẹt khi chúng tôi ra xe. Những hàng xe dài, dài dằng dặc. Và cậu thanh niên râu quai nón rậm rì đó, cậu ta nhìn thấy chúng tôi đi về phía chiếc xe của mình, thế là cậu ta quay kiếng xuống và hỏi liệu có phải chúng tôi sắp đi không, liệu cậu ta có thể sử dụng chỗ đậu sau khi chúng tôi đi khỏi hay không.”

Đến lúc này thì Julia đã sẵn sàng đứng dậy để biến căn phòng cất quần áo có thể bước vào thành phòng thay đồ có thể bước ra.

“Cô biết không, Anna-Lena? Cháu không nghĩ là cháu muốn nghe phần còn lại của câu chuyện...”

Anna-Lenagật gù thông cảm, đây chắc chắn không phải là lần đầu tiên có người nói như thế về những câu chuyện của bà. Nhưng bà đã quen với việc nói ra thành lời những suy nghĩ của mình, do vậy dẫu thế nào bà cũng kể nốt nó.

“Ở đó có nhiều xe hơi đến nỗi cậu thanh niên đó mất hai mươi phút mới đến được chỗ đậu xe của chúng tôi. Roger từ chối lái xe đi trước khi cậu ta đến nơi. Cậu ta có hai đứa con nhỏ trên xe, tôi đã không để ý thấy, nhưng Roger thì có. Lúc chúng tôi đi khỏi, tôi có nói với Roger rằng tôi tự hào về ổng, và Roger đáp rằng điều đó không đồng nghĩa ông đã thay đổi suy nghĩ về kinh tế, thuế nhiên liệu hay dân Stockholm. Nhưng Roger nói ổng nhận ra rằng trong mắt người thanh niên kia, chắc là ổng nom cũng giống như tay chính trị gia trên truyền hình vì hai người trạc tuổi nhau, có cùng màu tóc, cùng âm sắc giọng nói và mọi thứ. Do vậy Roger không muốn cậu ta nghĩ rằng ông với tay kia cũng chẳng khác gì nhau.”

Anna-Lena lau mũi vào ống tay của một chiếc áo vest, ước gì nó là áo của Roger.

Cũng nên nói rõ rằng Julia đang tìm cách đứng dậy trong lúc mẩu chuyện kia được kể, hành động đó tiêu tốn kha khá thời gian, nên cô cũng mất chừng ấy phút để ngồi xuống trở lại. Chỉ khi đó cô mới mở miệng, và âm thanh đầu tiên phát ra nghe giống một tiếng ho, trước khi cô bật cười.

“Đây là câu chuyện dễ thương nhất và cũng buồn cười nhất mà cháu từng được nghe đó, cô Anna-Lena.”

Chóp mũi của Anna-Lena di chuyển lên xuống một cách bối rối.

“Chúng tôi đã tranh cãi rất nhiều về chính trị, Roger và tôi, chúng tôi có quan điểm rất khác biệt, nhưng cháu luôn có thể... Tôi nghĩ cháu có thể hiểu một người mà không nhất thiết phải đồng quan điểm với người đó, cháu hiểu không? Và tôi biết đôi khi người ta cho rằng Roger là một người ngu xuẩn, nhưng ông không phải lúc nào cũng ngu theo cách họ quy chụp.”

Julia thừa nhận: “Ro và cháu cũng bỏ phiếu cho hai đảng khác nhau.”

Cô còn định nói thêm rằng Ro là một người rất dễ bị dụ với các vấn đề chính trị, rằng bạn không phải lúc nào cũng nhận ra những điều như thế sau khi bước vào một mối quan hệ được một vài tháng, nhưng rồi cô quyết định không nói ra. Bởi vì người ta hoàn toàn có thể yêu nhau bất chấp chuyện đó.

Anna-Lena dùng cái ống tay áo lau toàn bộ khuôn mặt. “Lẽ ra tôi không bao giờ được qua mặt Roger! Ổng là một người tháo vát trong công việc, lẽ ra ổng có thể làm sếp, nhưng chưa bao giờ có cơ hội. Và giờ thì ổng thất vọng khi không thể... thắng. Tôi muốn Roger biết cảm giác của người chiến thắng, nên tôi đã liên hệ với tay Lennart Không giới hạn đó, và tự nhủ rằng chỉ cần một lần thôi... nhưng rồi mọi việc ngày càng dễ dàng hơn sau mỗi lần sử dụng dịch vụ đó. Ờ thì, cháu còn trẻ, nên cháu cảm thấy khó mà tin được, nhưng... việc lừa dối trở nên dễ dàng hơn qua từng lần. Tôi tự nhủ rằng mình làm điều đó cho Roger, nhưng hiển nhiên nó là cho tôi. Tôi đã trang trí rất nhiều căn hộ để làm chúng giống như một cái tổ ấm, để người nào đó khi tới coi sẽ nghĩ rằng: ‘Ồ, đây là nơi mà mình muốn sống! Tôi chỉ ước gì đến một ngày người đó có thể là tôi. An cư ở một nơi nào đó. Roger và tôi chưa từng sống ở bất cứ chỗ nào lâu được. Chúng tôi chỉ... đến rồi đi.”

“Cô chú ở với nhau được bao lâu rồi ạ?”

“Từ hồi tôi mười chín tuổi.”

Julia cân nhắc một chút trước khi đặt câu hỏi: “Làm thế nào cô làm được chuyện đó?”.

Anna-Lena đáp luôn không cần suy nghĩ: “Yêu nhau tới mức không thể sống thiếu nhau thôi. Và ngay cả khi ngừng yêu nhau một thời gian, các cháu cũng không thể sống thiếu nhau.”

Julia không nói gì suốt vài phút. Mẹ cô sống một mình, nhưng bố mẹ của Ro thì đã cưới nhau được bốn mươi năm. Bất chấp việc cô yêu Ro như thế nào, chuyện đó thỉnh thoảng vẫn làm cô phát hoảng. Bốn mươi năm. Làm sao bạn có thể yêu ai đó lâu đến như vậy? Mơ hồ khoát tay về phía các vách tường của căn phòng, cô mỉm cười nói với Anna-Lena: “Ro làm cháu phát điên. Cô ấy muốn làm rượu và trữ phô mai trong này.”

Anna-Lena thấm khô khuôn mặt tèm lem nước mắt bằng hai cái ống quần khác nhau có cùng loại vải, và trả lời như thể đang tiết lộ một bí mật đáng xấu hổ: “Có những lúc Roger cũng làm tôi nổi điên. Ông dùng cái máy sấy tóc của tôi để... cháu đoán thử xem... ổng dí nó vô bên dưới cái khăn tắm của mình á. Đó không phải là chỗ để xài máy sấy tóc... không phải chỗ đó. Chuyện đó làm tôi muốn thét lên!”

Julia nhún vai. “Eo ơi! Ro cũng làm chuyện tương tự. Nó gớm ghiếc đến nỗi khiến cháu muốn bệnh.”

Anna-Lena cắn môi. “Phải thừa nhận là tôi chưa bao giờ nghĩ tới chuyện đó. Rằng các cháu có thể có gặp vấn đề như vậy. Tôi luôn cho rằng mọi chuyện sẽ dễ hơn nếu cháu sống cùng với... một phụ nữ.”

Julia bật cười. “Cô đâu yêu giới tính của người ta, Anna-Lena. Cô yêu một con người ngu ngốc mà.”

Anna-Lena cũng bật cười, lớn hơn bình thường. Hai người nhìn nhau. Anna-Lena gấp đôi tuổi Julia, nhưng họ có rất nhiều điểm chung. Cả hai đều cưới những kẻ ngu ngốc không phân biệt được lông và tóc. Bà nhìn cái bụng của Julia và mỉm cười.

“Cháu dự sinh khi nào?”

“Bất kỳ lúc nào! Con có nghe thấy không, quái vật ngoài hành tinh?” Julia đáp, nửa cho bà Anna-Lena, nửa cho con quái vật ngoài hành tinh bé xíu trong bụng mình.

Anna-Lena dường như không hiểu lắm về sự liên tưởng đó, nhưng bà nhắm mắt lại và nói: “Chúng tôi có một đứa con trai và một đứa con gái, trạc tuổi cháu. Nhưng tụi nó không muốn có con. Roger rất buồn bực vì điều đó. Có thể cháu không nhận ra do gặp ổng trong hoàn cảnh như thế này, khi không biết rõ về ổng, nhưng Roger có thể là một người ông rất tốt nếu có cơ hội.”

“Vẫn còn nhiều thời gian cho chuyện đó, đúng không ạ?” Julia thắc mắc, chủ yếu vì nếu những đứa con đó cùng tuổi cô, cô không muốn mình đủ già để làm một bà mẹ già.

Anna-Lena buồn bã lắc đầu. “Không, tụi nó quyết định rồi. Và dĩ nhiên đó là lựa chọn của tụi nó, rằng... thời nay là như vậy đó. Con gái tôi nói rằng thế giới đã quá đông, con bé lo lắng về sự biến đổi khí hậu. Thật không hiểu nổi, những mối lo thường nhật còn chưa đủ hay sao? Người ta có thực sự cần thứ gì đó mới mẻ để lo lắng hay không?”

“Có phải đó là lý do cô ấy không muốn có con?”

“Phải, đó là nó nói như thế. Trừ phi tôi hiểu lầm. Cũng dám lắm. Nhưng có lẽ cũng tốt cho môi trường nếu không có quá nhiều người. Tôi không biết nữa. Tôi chỉ ước gì ông Roger có thể cảm thấy mình quan trọng trở lại.”

Julia dường như chưa theo kịp mạch suy luận. “Việc có cháu sẽ làm ông ấy cảm thấy quan trọng ạ?”

Anna-Lena mỉm cười yếu ớt. “Cháu có bao giờ dắt tay một đứa nhỏ ba tuổi trên đường đi học về chưa?”

“Chưa ạ.”

“Sẽ không có khoảnh khắc nào khiến cháu thấy mình quan trọng bằng khoảnh khắc ấy.”

Hết chuyện để nói, họ ngồi đó, khẽ rùng mình vì luồng gió. Không ai trong hai người nghĩ đến chuyện tìm hiểu xem nó từ đâu ra.

42

Estelle lặng lẽ di chuyển trong sảnh. Cơ thể già nua của bà nhẹ đến nỗi bà có thể làm một thợ săn xuất sắc nếu không nói nhiều đến thế. Estelle lần lượt nhìn tên cướp ngân hàng, Ro và Roger trên băng ghế, rồi khi không được ai chú ý tới, bà hắng giọng ngỏ ý xin lỗi và nói: “Xin hỏi liệu có ai thấy đói không? Trong tủ đông có đồ ăn, tôi có thể chế biến món gì đó. Tôi chắc chắn phải có đồ ăn. Ở trong bếp. Người ta thường trữ đồ ăn trong bếp.”

Estelle biết cách tốt nhất để thể hiện sự quan tâm với người khác là hỏi xem họ có đói không. Tên cướp ngân hàng nở một nụ cười buồn bã nhưng cảm kích.

“Một chút thức ăn sẽ rất tuyệt, cảm ơn bà, nhưng tôi không muốn làm phiền.”

Ngược lại, Ro gật đầu lia lịa, không vì lý do nào khác ngoài việc cô đang đói đến nỗi có thể ăn hết một quả chanh cả vỏ lẫn hạt. “Chúng ta gọi pizza được không?”

Ý tưởng đó làm cô phấn khích đến nỗi vô tình huých cùi chỏ vào ông Roger và lôi ông ra khỏi trạng thái đăm chiêu suy nghĩ. Ông ngẩng lên. “Gì cơ?”

“Pizza!” Ro lặp lại.

“Pizza? Bây giờ sao?” Roger hừ mũi và xem đồng hồ.

Tên cướp ngân hàng mải mê với một suy nghĩ khác, đến lượt mình cũng thở dài xuôi xị: “Không. Trước hết, tôi không có đủ tiền để gọi pizza. Tôi thậm chí không thể bắt giữ con tin mà không để họ chết đói...”

Roger khoanh tay lại và nhìn tên cướp, không phải một cách phán xét, mà tò mò thì đúng hơn.

“Tôi có thể hỏi kế hoạch của anh là gì được không? Anh nghĩ mình sẽ ra khỏi đây như thế nào?”

Tên cướp ngân hàng chớp chớp mắt, rồi thú nhận không buồn rào đón: “Tôi không biết nữa. Tôi chưa nghĩ xa đến thế này. Tôi chỉ đang cố... Tôi cần tiền thuê nhà, bởi vì tôi sắp ly dị và luật sư bảo rằng nếu không có chỗ ở thì họ sẽ đem con tôi đi. Mấy đứa con gái của tôi. Ôi, đó là một câu chuyện dài, tôi không muốn làm ông chán... Xin lỗi, có lẽ tốt nhất là tôi đầu hàng. Giờ thì tôi đã hiểu!”

“Nếu bây giờ anh đầu hàng và đi xuống phố, cảnh sát có thể giết anh,” Ro nói với giọng không khích lệ.

“Nói cái gì vậy!” Estelle thốt lên.

“Có thể lắm, họ trông thấy anh có vũ khí và nguy hiểm, những người như thế có xu hướng bị bắn chết tại chỗ,” Roger thêm vào.

Lớp mặt nạ trượt tuyết hình như bỗng ươn ướt quanh hai cái lỗ.

“Đây thậm chí không phải là súng thật.”

“Trông nó không giống thật,” Roger đồng tình, bất chấp sự thiếu kinh nghiệm đến đáng kinh ngạc đối với chủ đề này của mình.

Tên cướp thì thầm: “Tôi là một đứa ngu. Tôi thất bại và ngu xuẩn. Tôi thậm chí không có kế hoạch nào. Nếu họ muốn bắn tôi thì họ có thể làm thế. Dù sao thì tôi cũng chẳng làm nên trò trống gì.”

Tên cướp đứng dậy và tiến ra cửa căn hộ với một sự cương quyết vừa tìm lại được.

Chính Ro là người bước tới cản đường. Một phần vì tên cướp vừa nhắc đến đàn con, dĩ nhiên rồi, nhưng cũng một phần vì ở thời điểm này trong đời, cô có thể hiểu cảm giác luôn làm sai là như thế nào. Cô thốt lên: “Ê này? Anh định đầu hàng bây giờ, sau tất cả mọi chuyện à? Ít ra chúng ta cũng nên gọi pizza chứ? Trong các bộ phim về bắt cóc con tin, cảnh sát luôn cung cấp pizza! Miễn phí!”

Estelle khoanh tay trước bụng và nói thêm: “Tôi không phản đối món pizza. Mọi người có nghĩ họ cũng sẽ giao món salad không?”

Roger làu bàu nói mà không buồn ngước lên: “Miễn phí? Nghiêm túc chứ?”

“Nghiêm túc chứ sao không?” Ro cam đoan. “Các con tin luôn được ăn pizza trên phim! Nếu chúng ta nghĩ ra cách liên hệ với cảnh sát, chúng ta có thể yêu cầu vài cái!”

Roger nhìn xuống sàn nhà hồi lâu, lâu thật là lâu. Sau đó ông liếc nhìn về phía cánh cửa đóng kín của phòng cất quần áo ở đầu kia căn hộ, cố gắng cảm nhận sự hiện diện của vợ mình qua nó. Lớp da quanh mắt ông vẫn còn đang giật giật. Thế rồi có vẻ ông đã quyết định hành động, vì theo kinh nghiệm bản thân thì không có gì tốt đẹp xảy ra khi ông suy nghĩ quá lâu. Roger vỗ mạnh hai tay vào đầu gối và đứng dậy. Ông đang nắm lấy tình hình. Và chỉ nội việc đó cũng khiến ông cảm thấy phấn chấn trong lòng.

“Được! Tôi sẽ gọi pizza!”

Roger đi về phía ban công. Estelle lướt sang nhà bếp để tìm đĩa ăn. Đến lượt mình, Ro đi tới chỗ phòng cất quần áo để hỏi xem Julia muốn ăn pizza loại gì. Bị bỏ lại một mình, tên cướp cầm chặt khẩu súng và lẩm bẩm: “Những con tin dở hơi nhất trên đời. Mấy người là những con tin dở hơi nhất trên đời.”

43

Jack và ông Jim lục tung phòng cất quần áo nhưng không tìm được dấu vết gì của tên cướp ngân hàng. Cái hòm ở cuối phòng trống rỗng, ngoại trừ một bộ sưu tập chủ yếu gồm những chai rượu rỗng - thể loại bợm nhậu nào lại đi cất vỏ chai trong tủ quần áo chứ? Hai người lôi hết chỗ quần áo ra, từ những bộ đồ vest của nam giới cho đến vài chiếc váy có vẻ như được may trước khi ti vi màu ra mắt. Ngoài chúng ra thì họ chẳng tìm được gì. Cuộc lục lọi khiến ông Jim toát mồ hôi nhiều đến mức không cảm thấy luồng gió lạnh nào. Chính Jack là người đã dừng lại và hít hà không khí như một chú chó săn.

“Có mùi thuốc lá trong này.” Anh nói và ngập ngừng đưa tay sờ cục u trên trán.

“Chắc một trong những người khách xem nhà là người hút thuốc lén, căn cứ theo hoàn cảnh thì chuyện đó hoàn toàn có thể hiểu được.” Ông Jim đoán.

“Vâng, nhưng như thế thì mùi thuốc lá phải NÔNG hơn. Không hề có mùi thuốc lá ở bất cứ chỗ nào trong căn hộ, thế nên có vẻ như kẻ đó đã... con không biết nữa... đã thông gió cho phòng thay đồ bằng cách nào đó?”

“Làm sao mà được?”

Jack không đáp, anh chỉ di chuyển tới lui, truy lùng luồng gió mà ban đầu cứ ngỡ là mình tưởng tượng ra. Bỗng anh lấy chiếc thang gấp đang nằm dưới sàn, gạt đống quần áo ra, rồi trèo lên đó, và bắt đầu dùng lòng bàn tay gõ khắp trần nhà, cho tới khi có gì đó lỏng ra.

“Có một đường ống thông gió cũ ở đây!”

Ông Jim chưa kịp nói gì thì Jack đã nhét đầu qua cái lỗ. Ông tranh thủ cơ hội để lắc thử chỗ chai rượu tìm thấy trong thùng, và uống một ngụm từ một cái chai chưa cạn sạch. Bởi vì rượu cũng không hỏng được.

Jack gọi với xuống từ trên thang: “Có một lối đi hẹp ở trên này, độ cao ngang với cái trần giả. Con nghĩ luồng gió đến từ gác mái.”

“Lối đi á? Có đủ rộng để chui qua và đi sang nơi khác không?” Ông Jim thắc mắc.

“Có trời mới biết, nó hẹp lắm, nhưng người nào gầy gò thì có thể... khoan đã...”

“Con có nhìn thấy gì không?”

“Con đang cố gắng chiếu đèn để xem nó dẫn tới đâu, nhưng có gì đó bị kẹt ở đây... Một thứ gì đó... có lông.”

“Có lông?” Ông Jim lặp lại với giọng lo lắng, hình dung ra tất cả những loại con vật mà Jack có thể phát hiện nằm chết trong đường ống thông gió. Jack không thích hầu hết các loài vật kể cả khi chúng còn sống.

Jack văng tục, kéo nó ra, rồi ném xuống chỗ ông Jim. Đó là một cái đầu thỏ.

44

Roger thò đầu qua hàng lan can của ban công, rồi hít một hơi và hét to: “Chúng tôi cần tiếp tế!”

“Y tế hả? Ông có bị thương không?” Một trong số các cảnh sát viên đáp lại. Tên ông là Jim, thính giác của Jim không được tốt lắm, và ông cũng chưa có nhiều kinh nghiệm với các tình huống bắt giữ con tin trước đây. Hay nói đúng hơn là chưa hề có.

“Không! Chúng tôi đói!”

“Nói cái gì?” Ông cảnh sát hét lên.

Có một cảnh sát viên khác trẻ hơn đứng bên cạnh Jim. Anh cố gắng bảo Jim ngậm miệng lại để mình có thể nghe được điều mà ông Roger muốn nói, nhưng dĩ nhiên Jim đâu có chịu.

“KHÔNG PHẢI! PIZZA!” Roger gào ầm lên, nhưng do ông nhét bông cả hai bên lỗ mũi, âm thanh phát ra không được chuẩn xác cho lắm.

“MELISSA Á? CÓ AI TÊN MELISSA BỊ THƯƠNG À?” Ông cảnh sát hét hỏi.

“BỐ CHẲNG CHỊU NGHE GÌ CẢ!”

“CÁI GÌ?”

“BỐ YÊN LẶNG NÀO, ĐỂ CON NGHE XEM ÔNG ẤY ĐANG NÓI GÌ!” Anh cảnh sát trẻ quát ông cảnh sát lớn tuổi dưới phố, nhưng lúc đó Roger đã bực bội rời khỏi ban công. Ông chưa từng chửi rủa thậm tệ đến thế kể từ hồi một nhóm vận động chết tiệt thay đổi tên của loại sô cô la mà ông ưa thích chỉ vì cái tên cũ bị nhìn nhận như một lời sỉ nhục người khác. Ông đùng đùng quay vào trong phòng khách, vẫy vẫy cuốn sổ và cây bút chì IKEA với mọi người.

“Chúng ta sẽ viết một danh sách và ném xuống,” ông tuyên bố như thế. “Mọi người muốn ăn pizza loại gì? Anh trước!” Ông chỉ vào tên cướp ngân hàng.

“Tôi á? Ồ, tôi thì không quan trọng. Loại gì cũng được,” tên cướp đáp với giọng yếu ớt.

“Anh bị khó nghĩ hay gì? Ít nhất một lần trong đời hãy ra quyết định đi chứ! Không thì ai tôn trọng anh được?” Zara lên tiếng từ trên chiếc ghế sofa (nơi mà bà chỉ ngồi xuống sau khi đi lấy một chiếc khăn tắm trong phòng vệ sinh để đặt lên đệm ghế, bởi vì có trời mới biết loại người nào đã từng ngồi trước bà. Bọn họ có thể có hình xăm và những thứ gì khác thì có trời biết).

“Tôi không thể quyết định,” tên cướp nói bằng lời lẽ có thể là chân thật nhất của ngày hôm đó. Khi còn là một đứa trẻ, bạn chỉ muốn trở thành người lớn và tự quyết định mọi thứ, nhưng khi đã là người lớn, bạn mới nhận ra rằng nó là phần tồi tệ nhất của câu chuyện. Rằng bạn luôn phải có chính kiến, phải lựa chọn đảng để bầu và giấy dán tường, sở thích tình dục, cũng như mùi hương sữa chua phản ánh đúng cá tính của mình nhất. Cả đời bạn phải lựa chọn và được người khác lựa chọn, từng giây từng phút. Điều tệ hại nhất của việc ly hôn, theo quan điểm của tên cướp ngân hàng, chính là bạn cứ tưởng mình đã vượt qua tất cả mọi chuyện, nhưng thật ra bạn phải bắt đầu quyết định lại về mọi thứ. Chúng ta đã có giấy dán tường, bát đĩa ăn, bàn ghế ngoài ban công còn gần như mới, và bọn trẻ chỉ vừa bắt đầu học bơi. Chúng ta đã có một cuộc sống bên nhau, chẳng lẽ điều đó còn chưa đủ? Tên cướp đã chạm đến một điểm trong cuộc đời, nơi mà mọi thứ cho cảm giác... rốt cuộc cũng trọn vẹn. Đồng nghĩa rằng bạn không ở trong tình trạng thích hợp cho việc bị quẳng ra ngoài hoang dã để tìm xem mình là ai một lần nữa. Tên cướp cố gắng giải tỏa những suy nghĩ đó, nhưng chưa kịp làm gì thì lại bị bà Zara cắt ngang.

“Anh cần phải đưa ra yêu sách!”

Roger đồng tình: “Bà ấy nói đúng. Nếu anh không làm thế, cảnh sát sẽ trở nên căng thẳng, và đó là lúc họ bắt đầu nổ súng. Tôi từng xem một bộ phim tài liệu về chuyện đó. Nếu anh bắt giữ con tin, anh phải nói cho họ biết mình muốn gì, để họ có thể tiến hành thương lượng.”

Tên cướp ngân hàng đáp với giọng rầu rĩ và thành thật: “Tôi chỉ muốn về nhà với bọn trẻ.”

Roger ngẫm nghĩ về điều đó một lúc. Rồi ông nói: “Tôi sẽ đặt một bánh capricciosa cho anh, mọi người đều thích capricciosa. Người tiếp theo! Bà thích bánh loại nào?”

Lúc này Roger đang nhìn vào Zara. Bà có vẻ như bị sốc nặng.

“Tôi á? Tôi không ăn pizza.”

Mỗi khi đi nhà hàng, bà luôn gọi các món tôm cua và nói rõ rằng mình muốn chúng được phục vụ nguyên cả vỏ, bởi bà không thích người khác chạm vào phần thịt bên trong. Nếu nhà hàng không có tôm cua, bà sẽ gọi trứng luộc. Bà ghét các loại quả mọng, chỉ thích chuối và dừa. Địa ngục đối với bà là một bữa buffet bất tận trong đó bà bị xếp hàng ngay sau ai đó bị cảm cúm.

“Mọi người đều thích pizza! Ngoài ra, nó miễn phí!” Roger nói với một cái hít hà không đúng lúc.

Zara nhăn mũi làm phần còn lại của khuôn mặt bà cũng nhăn theo.

“Mọi người ăn pizza bằng tay. Bằng chính những đôi bàn tay mà họ dùng để cải tạo nhà cửa.”

Tất nhiên ông Roger không nhượng bộ. Ông chỉ nhìn một lượt túi xách, giày và đồng hồ của Zara, rồi hí hoáy gì đó vào cuốn sổ của mình. “Tôi sẽ ghi là bà muốn thứ đắt nhất, vậy được chưa? Có thể họ có cái gì đó với nấm truffle, hoặc thịt một loại rùa biển nằm trong sách đỏ nào đó. Người kế tiếp!”.

Bà Estelle trông có vẻ lo lắng vì phải ra quyết định nhanh chóng đến thế, nên bà tuyên bố: “Cho tôi loại giống như của Zara.”

Roger nhòm bà lão, đoạn viết chữ “capricciosa” vào sổ.

Đến lượt Ro, khuôn mặt cô xuất hiện một loại biểu cảm mà chỉ có mẹ của một người sản xuất máy khử rung tim mới thương nổi.

“Pizza kebab với xốt tỏi! Nhiều xốt. Và nhiều kebab. Hơi cháy càng tốt. Gượm đã, cháu sẽ đi xem Jules muốn loại nào!”

Cô đập cửa phòng cất quần áo.

“CÁI GÌ ĐÓ?” Julia hỏi lớn tiếng.

“MỌI NGƯỜI ĐANG GỌI PIZZA!” Ro hét lên.

“ANH MUỐN MỘT CÁI HAWAI KHÔNG DỨA VÀ KHÔNG GIĂM BÔNG, THAY VÀO ĐÓ LÀ CHUỐI VÀ ĐẬU PHỘNG, VỚI LẠI BẢO HỌ ĐỪNG CÓ NƯỚNG LÂU QUÁ ĐẤY!”

Ro hít một hơi sâu đến nỗi lưng kêu răng rắc. Cô ghé người vào gần cửa phòng hơn.

“Lần này anh có thể gọi một loại pizza có trong thực đơn được không? Một cái bình thường, ngon lành ấy? Tại sao anh cứ luôn phải gọi món và đưa họ một lô một lốc chỉ dẫn như thể đang cố giúp người mù cho máy bay hạ cánh vậy?”

“VÀ THÊM PHÔ MAI NẾU NÓ LÀ LOẠI NGON! HỎI XEM HỌ CÓ PHÔ MAI LOẠI NGON HAY KHÔNG?”

“TẠI SAO ANH KHÔNG THỂ CHỌN MỘT LOẠI NÀO ĐÓ CÓ TRONG THỰC ĐƠN NHƯ MỘT NGƯỜI BÌNH THƯỜNG?”

Không rõ là Julia không nghe được điều Ro nói, hay cô tảng lờ, bởi vì cô chỉ tiếp tục gào lên từ trong phòng thay đồ: “VÀ Ô LIU NỮA! NHƯNG KHÔNG PHẢI Ô LIU XANH!”

“Vậy đâu phải là pizza Hawaii nữa,” Ro nói khẽ với chính mình.

“TẤT NHIÊN LÀ VẪN!”

Ông Roger cố gắng hết sức để ghi lại tất cả. Sau đó cửa phòng cất quần áo bật mở và Julia thò đầu ra ngoài, nói tiếp với giọng thân thiện: “Cô Anna-Lena bảo là sẽ ăn cùng loại pizza với chú đó, Roger.”

Roger chậm rãi gật đầu, cụp mắt nhìn xuống cuốn sổ của mình. Ông phải đi sang nhà bếp để không ai thấy ông viết lại trên tờ giấy khác, vì tờ đầu tiên đã ướt nhòe không thể viết được nữa. Khi quay lại phòng khách, Roger thấy con thỏ rụt rè giơ tay.

“Tôi muốn một cái...” giọng nói từ trong đầu nó vọng ra.

“Capricciosa!” Roger ngắt lời, chớp chớp mắt để kìm nén những giọt lệ và cho con thỏ một cái nhìn nói lên rằng đây không phải lúc ăn chay hoặc đòi hỏi này nọ. Con thỏ bèn gật gật đầu và nói lý nhí: “Tôi có thể bỏ thịt giăm bông ra, không sao cả, vậy cũng được.”

Tiếp đó, ông Roger nhìn quanh quất tìm thứ gì đó đủ nặng để buộc tờ giấy vào. Ông tìm thấy một vật thể hình tròn có vẻ đáp ứng được yêu cầu. Khi các cảnh sát nghe thấy ai đó hét lên từ trên ban công một lần nữa, Jack ngẩng lên, và một quả chanh đập mạnh vào trán anh.

Từ khoảng cách như thế, vụ va chạm tạo ra một cục u rất to.

45

Jack chỉ có thể xoay xở để chui được nửa người vào khoảng trống bên trên phòng cất quần áo. Ông Jim phải trèo lên thang và nắm hai chân anh kéo cật lực, như thể con trai ông là một con chuột bò vào chai nước ngọt và uống no đến nỗi không thể chui ra trở lại. Khi Jack lọt ra ngoài, hai người cùng ngã xuống sàn, ông bố rơi uỵch một tiếng, còn anh con rơi đánh uỳnh. Họ nằm sóng soài trên sàn, giữa những mẫu đồ lót phụ nữ có từ thế kỷ trước, và với cái đầu thỏ lăn tròn xung quanh, làm bụi bay tứ tán. Jack lại tuôn ra một tràng những vốn từ của mình về cơ thể học của súc vật, trước khi đứng dậy và nói:

“Đúng là có một đường ống thông gió rất cũ và hẹp ở trên đó, nhưng nó đã bị chặn lại. Khói thuốc lá vẫn thoát ra được, nhưng con người thì không thể nào chui lọt. Không thể.”

Ông Jim bất mãn ra mặt, phần vì Jack trông có vẻ bất mãn. Ông nán lại trong phòng cất quần áo thêm một chút sau khi con trai mình đã đùng đùng bỏ ra ngoài, để cho anh thời gian đảo vài vòng quanh phòng khách và trút hết những câu chửi rủa khỏi đầu. Lúc ông ra ngoài, Jim thấy Jack đang đứng trước lò sưởi, ngẫm nghĩ.

“Con nghĩ tên cướp có thể đã trốn thoát bằng lối này à?” Ông Jim thắc mắc.

“Bố nghĩ hắn là ông già Noel hay sao?” Jack đáp lại, với một sự nghiệt ngã không cần thiết mà anh lập tức hối tiếc. Nhưng dưới chân vỉ chắn than có một chút tro vẫn còn ấm - có người vừa đốt lửa cách đây không lâu. Khi Jack cẩn thận dùng đèn pin chọc thử, anh tìm thấy phần còn lại của một cái mặt nạ trượt tuyết. Anh giờ nó ra trước ánh sáng, nhìn chỗ máu trên sàn và nội thất trong nhà, cố gắn các mảnh ghép lại với nhau.

Trong lúc đó, ông Jim đi loanh quanh một cách có vẻ như ngẫu nhiên, và thấy mình ở trong nhà bếp, nơi ông mở tủ lạnh (cho thấy chuyện đó không hoàn toàn là ngẫu nhiên). Trong tủ lạnh có một phần salad pizza nằm trên một chiếc đĩa sứ, được bọc màng plastic cẩn thận. Ai lại làm thế này trong bối cảnh một cuộc bắt giữ con tin? Jim đóng cửa tủ lạnh và quay lại phòng khách. Jack vẫn đang đứng bên cạnh lò sưởi với mẫu mặt nạ trượt tuyết cháy nham nhở trên tay, hai vai chùng xuống.

“Không, con không thể hiểu nổi làm thế nào hắn thoát ra khỏi căn hộ được. Con đã cố gắng xem xét nó dưới mọi góc độ, nhưng con vẫn không thể hiểu làm thế quái nào...”

Jack đột nhiên trông buồn rầu đến nỗi ông Jim phải làm anh vui lên bằng cách đặt câu hỏi: “Vậy còn chỗ máu? Làm thế nào tên cướp mất nhiều máu thế này mà vẫn...”

Ông Jim chưa nói dứt câu thì bị ngắt lời bởi cậu cảnh sát làm nhiệm vụ gác hiện trường.

“Ơ... đó không phải là máu của tên cướp đâu ạ.” Cậu ta nói với giọng vui vẻ, tay cố gỡ gì đó khỏi kẽ răng.

“Cái gì?” Jack hỏi lại.

“Máoooooooodzzzzaaaaả.” Cậu cảnh sát đáp với gần trọn bàn tay trong miệng, như thể chỗ máu không quan trọng bằng thứ mà bữa trưa đã làm kẹt ở kẽ răng của mình. Cậu ta rút bàn tay ra cùng với một mẩu hạt điều, cười hềnh hệch và sung sướng ra mặt.

“Tôi xin lỗi?” Ông Jim nói với sự kiên nhẫn đã tụt giảm nhanh chóng.

Cậu cảnh sát vui vẻ chỉ vào vết máu khô dưới sàn. “Đây là máu giả. Cứ nhìn cái cách nó khô lại, máu thật thì trông không như thế.” Cậu ta đáp, tay giữ mẩu hạt điều như thể không dám chắc nên quăng nó đi, hay lồng kính nó làm kỷ niệm cho thành tích cá nhân vĩ đại của mình.

“Sao cậu biết?” Ông Jim hỏi.

“Tôi có hành nghề ảo thuật tí chút trong thời gian rảnh. Thật ra thì, nói cho chính xác hơn, tôi hành nghề cảnh sát tí chút trong thời gian rảnh!”

Cậu cảnh sát chờ ông Jim và Jack bật cười, nhưng hóa ra đó là một dự báo quá lạc quan, nên cậu ta ho húng hắng một mình và nói thêm: “Tôi từng biểu diễn vài trò. Ở các nhà dưỡng lão. Tôi giả vờ cắt vào tay mình và sử dụng máu giả. Tôi khá giỏi chuyện đó, thật đấy. Nếu các ông có đem theo một bộ bài trong người, tôi có thể...”

Jack, người chưa từng trông giống như “có đem theo một bộ bài trong người” vào bất kỳ thời điểm nào trong đời, chỉ tay vào chỗ máu. “Vậy là cậu khá chắc đây không phải máu thật?”

Cậu cảnh sát gật đầu một cách đầy tự tin.

Jack và ông Jim nhìn nhau đăm chiêu. Sau đó cả hai cùng bật đèn pin lên, mặc dù đèn trần đã bật sẵn, và bắt đầu rà soát căn hộ, từng centimet một. Vòng tới rồi lại vòng lui. Chú mục vào mọi thứ, nhưng vẫn không phát hiện được gì. Một cái bát đựng chanh nằm bên cạnh mấy cái hộp bánh pizza trên bàn. Những chiếc ly được đặt ngay ngắn trên đế lót. Trên sàn nhà có một vị trí được cảnh sát đánh dấu, đó là nơi họ tìm thấy khẩu súng của tên cướp ngân hàng. Ngay cạnh nó là một cái bàn nhỏ, trên bàn có một cái đèn nhỏ.

“Bố? Chiếc điện thoại mà chúng ta đưa vào cho tên cướp, nó được tìm thấy ở đâu khi chúng ta tiến vào?” Jack bỗng cất tiếng hỏi.

“Nó ở kia, trên cái bàn nhỏ đó.” Ông Jim đáp.

“Nó giải thích cho chuyện này.” Jack thở dài.

“Giải thích cho chuyện gì?”

“Chúng ta đã hiểu sai từ đầu.”

46

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: “Jules” và “Ro”

Jack: Bởi vì hai người là nhân chứng cho một vụ vi phạm pháp luật nghiêm trọng, tôi đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu được nói chuyện với từng người thay vì cả hai cùng một lúc.

Jules: Tại sao?

Jack: Bởi vì nó phải như thế.

Jules: Xin lỗi, nhưng anh có đang bị nhập bởi một con quỷ ăn nói như mẹ tôi không vậy? “Nó phải như thế” tức là sao?

Jack: Hai người là nhân chứng của một cuộc điều tra hình sự. Có những quy định riêng.

Jules: Có phải vậy nghĩa là một trong hai chúng tôi bị tình nghi phạm tội?

Jack: Không.

Jules: Vậy thì chúng tôi sẽ làm chuyện này cùng nhau. Anh có biết vì sao không?

Jack: Không.

Jules: Bởi vì nó phải như thế!

Jack: Chúa ơi, nếu như có một nhóm nhân chứng nào khó khăn hơn thế này thì không biết họ đang ở đâu nữa.

Jules: Tôi xin lỗi?

Jack: Tôi không nói gì đâu nhé.

Jules: Có, anh có nói, tôi nghe anh lẩm bẩm.

Jack: Không có gì đâu. Thôi được rồi, cô thắng, hai cô sẽ được thẩm vấn cùng nhau.

Ro: Jules chỉ lo rằng tôi sẽ nói gì đó ngu ngốc nếu cô ấy không ở đây.

Jules: Yên nào cưng.

Ro: Anh thấy chưa?'

Jack: Vì Chúa, hai cô không bao giờ ngừng nói liến thoắng như vậy à? Tôi đã bảo là được rồi! Tôi sẽ thẩm vấn cả hai cùng một lúc! Nhưng đây không phải là cách làm đúng đâu đấy.

Ro: Anh có cần phải nổi đóa như thế không?

Jack: Tôi không nổi đóa.

Ro: Ờ.

Jules: Ờ, phải rồi.

Jack: Tôi cần tên thật của các cô.

Ro: Đó là tên thật của chúng tôi.

Jack: Đó là biệt danh mà, phải vậy không?

Jules: Làm ơn, anh có thể tập trung vào việc thẩm vấn được không? Chuyện đó có quan trọng gì đâu? Tôi cần đi vệ sinh.

Jack: Được rồi, được rồi. Bởi vì “Tên cô là gì?” là một câu hỏi thực sự phức tạp.

Jules: Ngưng lẩm bẩm, và hỏi những câu anh cần hỏi di.

Jack: Phải, tôi chỉ là một cảnh sát viên, thế nên hiển nhiên việc cô quyết định mọi chuyện ở đây là điều hoàn toàn hợp lý.

Jules: Cái gì?

Jack: Không có gì. Tôi chỉ cần xác nhận rằng hai người bọn cô có mặt tại căn hộ suốt trong thời gian diễn ra tình huống bắt giữ con tin. Có phải vậy không?

Ro: Tôi nghĩ “tình huống bắt giữ con tin” là từ dùng quá nặng.

Jules: Coi nào Ro, định thần lại đi. Thế chúng ta là gì nếu không phải là con tin? Hai kẻ tình cờ bị một khẩu súng chĩa vào người à?

Ro: Chúng ta còn hơn là một chuỗi những quyết định sai lầm bất hạnh.

Jules: Bởi vì ai đó đã vấp chân và tình cờ bị một cái mặt nạ trượt tuyết chụp lên đầu à?

Jack: Làm ơn, cả hai cô có thể tập trung vào câu hỏi của tôi được không?

Jules: Câu hỏi nào?

Jack: Hai cô có ở trong căn hộ suốt từ đầu đến cuối hay không?

Ro: Jules đã ở trong phòng sở thích trong một thời gian khá dài.

Jules: Nó không phải là phòng sở thích!

Ro: Vậy thì tủ đồ. Đừng có bắt bẻ nữa.

Jules: Em thừa biết nó được gọi là gì mà.

Jack: Cô đã ở trong tủ? Trong bao lâu? Ý tôi là, cô đã trong tủ bao lâu trước khi bước ra ánh sáng?

Jules: Anh nói cái gì?

Jack: Ý tôi là, hừm, không, đó không phải là ý tôi muốn nói.

Jules: Phải. Vậy chính xác ý anh muốn nói là gì?

Jack: Không có gì. Tôi không có ý liên hệ chuyện bước ra khỏi tủ đồ với bất kỳ điều gì ngoại trừ việc cô đã thực sự ở trong... đó.

Jules: Chúng tôi ở trong căn hộ suốt từ đầu đến cuối.

Ro: Sao anh lại nói với giọng giận dữ như vậy?

Jules: Là do hormone, có lẽ thế. Có phải em đang muốn nói như vậy không Ro?

Ro: Không, không hề. Hừm, em thực sự không hề nói như thế.

Jack: Tôi biết hai cô đã có một ngày khó khăn, nhưng tôi chỉ đang cố hiểu mọi người ở đâu trong những thời điểm khác nhau. Chẳng hạn như, lúc bánh pizza được đưa tới.

Ro: Chuyện đó thì có gì quan trọng?

Jack: Đó là lần cuối chúng tôi biết chắc chắn rằng thủ phạm có mặt bên trong căn hộ.

Ro: Tôi đang ngồi trên chiếc ghế dài khi chúng tôi nhận được pizza.

Jack: Nó là cái nào?

Jules: Cái ở đầu cuối của bộ ghế sofa. Hơi giống một cái trường kỷ.

Ro: Không phải thế. Đã bao nhiêu lần em phải nói với anh rằng trông nó không giống trường kỷ một chút nào? Anh có biết phân biệt một cái ghế dài với một cái trường kỷ không? Bởi vì nếu giống thì nó đã là trường kỷ rồi!

Jules: Cho xin hai chữ bình yên đi! Có phải chúng ta lại sắp tranh cãi giống như lúc anh không biết cầu là là cái gì hay không? Anh có biết cầu là không?

Jack: Cô hỏi tôi á? Nó là một loại cầu à?

Jules: Thấy chưa? Anh đã bảo mà.

Ro: NÓ KHÔNG PHẢI LÀ MỘT LOẠI CẦU!

Jules: Nó là cái bàn bọc đệm có chân gấp lại được, dùng để là quần áo.

Jack: Tôi không hề biết đấy.

Jules: Không người bình thường nào biết cả.

Ro: Hai người lớn lên trong hang à? Thật vậy sao? Cầu là chính là món đồ gắn liền với bàn là. Anh biết bàn là là gì, đúng không?

Jack: Phải, tôi biết bàn là là gì.

Jules: Làm thế nào mà anh biết về nó nhưng lại gọi phòng cất quần áo là tủ đồ?

Ro: Bởi vì phòng cất quần áo là chữ dùng của một tay blogger chuyên viết về nước ép giải độc nhưng lại bị táo bón kinh niên, trong khi cầu là là một món đồ thực sự!

Jules: Có thấy tôi đã phải chịu đựng như thế nào không? Ro bị ám ảnh bởi môn thiết kế nội thất trong suốt ba tháng của năm ngoái bởi vì cô ấy muốn trở thành một người làm đồ nội thất. Trước khi muốn trở thành giáo viên yoga, và sau khi muốn trở thành một người quản lý quỹ phòng hộ.

Ro: Sao lúc nào anh cũng phải nói quá lên như vậy? Em chưa bao giờ muốn trở thành người quản lý quỹ phòng hộ.

Jules: Vậy lúc đó em muốn làm gì nào?

Ro: Giao dịch viên.

Jules: Khác biệt là gì?

Ro: Em chưa kịp tìm hiểu. Đó là lúc em bắt đầu quan tâm đến phô mai.

Jack: Tôi muốn chúng ta quay về với câu hỏi của tôi.

Ro: Trông anh căng thẳng ghê. Cắn móng tay mình như thế không tốt đâu.

Jack: Tôi sẽ đỡ căng thẳng hơn nếu các cô chỉ trả lời câu hỏi thôi.

Jules: Chúng tôi ngồi trên bộ sofa và ăn bánh pizza. Đó là câu trả lời cho câu hỏi của anh.

Jack: Cảm ơn cô! Và vào thời điểm đó có những ai ở trong căn hộ?

Jules: Hai chúng tôi. Bà Estelle. Zara. Lennart. Cô Anna-Lena và chú Roger. Tên cướp.

Jack: Và nhân viên môi giới bất động sản nữa chứ?

Jules: Dĩ nhiên.

Jack: Thế nhân viên môi giới bất động sản đâu?

Jules: Vào lúc đó á?

Jack: Phải.

Jules: Tôi là hệ thống định vị toàn cầu chắc?

Jack: Tôi chỉ muốn có xác nhận rằng tất cả những người khác đều đang ngồi quanh bàn và ăn pizza.

Jules: Có lẽ thế.

Jack: Chỉ có lẽ thôi sao?

Jules: Vấn đề của anh là gì? Tôi bầu bì thế này, người ta thì có súng, tôi có nhiều chuyện để lo nghĩ, tôi đâu có phải một giáo viên mầm non chuyên đi đếm đầu trẻ trên xe đưa đón?

Ro: Cái này là kẹo à?

Jack: Nó là cục gôm.

Jules: Đừng có ăn mọi thứ nữa!

Ro: Em chỉ hỏi thôi mà!

Jules: Anh có biết là Ro đi mở tủ lạnh của tất cả những căn hộ mà chúng tôi đến xem không? Anh có nghĩ đó là hành vi chấp nhận được không?

Jack: Tôi thực sự không quan tâm.

Ro: Họ MUỐN chúng tôi xem tủ lạnh. Đó là một phần của cái được các nhân viên môi giới gọi là “thiết kế không gian nhà ở”, ai cũng biết chuyện đó. Có lần tôi đã tìm thấy món taco. Nó vẫn còn nằm trong top ba loại taco ngon nhất mà tôi từng ăn đấy.

Jules: Khoan đã, em đã ăn chỗ taco đó sao?

Ro: Họ muốn em làm điều đó mà.

Jules: Em ăn vụng đồ tìm thấy trong tủ lạnh của người lạ sao? Em đang đùa hả?

Ro: Chuyện đó thì có gì là sai? Nó làm từ thịt gà. Ờ thì, đó là em nghĩ vậy. Mọi thứ đều có mùi vị giống như thịt gà sau khi được cất trong tủ lạnh một thời gian. Trừ món thịt rùa. Em có kể anh nghe về lần ăn thịt rùa chưa nhỉ?

Jules: Gì cơ? Không! Đừng có nói nữa, anh sắp sửa nôn đây này, thật đấy.

Ro: Ý anh là sao? Anh chính là người cứ ra rả tuyên bố rằng anh muốn chúng ta biết tất tần tật về nhau!

Jules: Hừm, anh đổi ý rồi. Ngay lúc này anh nghĩ chúng ta đã biết đủ về nhau rồi.

Ro: Anh có thấy việc ăn taco trong lúc đi xem nhà là kỳ cục hay không?

Jack: Tôi sẽ rất cảm kích nếu cô không lôi tôi vào chuyện này.

Jules: Anh ta thấy nó thật bệnh hoạn.

Ro: Anh ta có nói như thế đâu! Anh có biết bệnh hoạn là thế nào không? Jules từng giấu kẹo và sô cô la. Có kiểu người lớn nào lại đi làm như thế?

Jules: Anh giấu sô cô la ĐẮT TIỀN, bởi vì anh đã cưới một tên phàm ăn.

Ro: Cô ấy nói dối. Có lần tôi phát hiện ra cô ấy mua sô cô la không đường. Không đường! Và rồi cô ấy cũng giấu biệt nó luôn, như thể tôi sẽ không thể tự ngăn mình ăn sô cô la không đường, giống một kẻ bệnh hoạn chết tiệt nào đó.

Jules: Và rồi em đã ăn nó.

Ro: Để dạy cho anh một bài học. Chứ không phải vì em thích nó.

Jules: Được rồi, tôi đã sẵn sàng để trả lời các câu hỏi của anh!

Jack: Ồ! Tôi thật may mắn quá!

Jules: Anh có muốn hỏi hay là không?

Jack: Được rồi. Khi thủ phạm thả các cô ra, và các cô rời khỏi căn hộ, các cô có nhớ ai đi xuống cầu thang cùng với mình không?

Jules: Tất cả các con tin, tất nhiên rồi.

Jack: Cô có thể liệt kê theo thứ tự mà cô nhớ đã thấy họ đi xuống cầu thang không?

Jules: Được chứ. Tôi và Ro, bà Estelle, Lennart, Zara, cô Anna-Lena, và chú Roger.

Jack: Thế còn nhân viên môi giới bất động sản?

Jules: Ờ, và nhân viên môi giới bất động sản.

Jack: Nhân viên môi giới bất động sản phải đi cùng các cô chứ?

Jules: Chúng ta sắp xong chưa?

Ro: Tôi đói quá.

47

Mọi nghề nghiệp đều có khía cạnh kỹ thuật riêng mà người ngoại đạo không hiểu được, cùng các công cụ, phương pháp và những thuật ngữ phức tạp. Lực lượng cảnh sát chắc là có nhiều tiếng lóng hơn hết thảy, ngôn ngữ của ngành này liên tục thay đổi, đến nỗi các cảnh sát lớn tuổi bị tụt hậu cũng nhanh như tốc độ sáng chế từ vựng của cánh trẻ. Thế nên ông Jim không biết cái món điện thoại chết tiệt đó được gọi là gì. Ông chỉ biết rằng nó có một điểm đặc biệt gì đó cho phép người ta gọi điện được ngay cả khi không có sóng di động, và Jack đã sướng rơn khi đồn cảnh sát được trang bị một cái. Ông cho rằng có lẽ Jack đã mừng rỡ hơi thái quá với nó, nhưng họ đã gửi chính cái điện thoại này vào cho tên cướp ngân hàng kiêm bắt con tin, nên xét cho cùng, nó cũng tỏ ra khá hữu dụng. Thật ra chính Jim là người đề ra ý tưởng đó, nhưng ông không mấy tự hào về điều này. Ngay sau khi các con tin được thả, người đàm phán đã gọi vào chiếc điện thoại đó để kêu gọi tên cướp đầu hàng trong êm thấm. Và đó là lúc họ nghe thấy tiếng súng nổ.

Dĩ nhiên Jack đã giảng giải rất kỹ về các chi tiết kỹ thuật của chiếc điện thoại cho ông Jim nghe, nên ông mới gọi nó là “chiếc điện thoại chết tiệt bắt được sóng nơi không có vạch sóng nào”. Khi họ chuẩn bị gửi nó vào cho tên cướp ngân hàng, đương nhiên Jack cũng đã nhắc ông Jim phải bảo đảm rằng chuông điện thoại đã được bật. Nhưng nó đã không được bật, tất nhiên rồi.

Jack đưa mắt nhìn quanh căn hộ.

“Bố có chắc là đã bật chuông điện thoại lên trước khi chúng ta đưa nó vào đây hay không?”

“Có... có chứ, tất nhiên rồi.” Ông Jim đáp.

“Như vậy tức là... không?”

“Có lẽ bố đã quên bật. Hình như thế.” Jack tức tối chà nguyên lòng bàn tay vào mặt.

“Có khi nào nó ở chế độ rung không?”

“Có thể lắm.”

Jack vươn tay va chạm vào chiếc bàn nhỏ có cái điện thoại từng nằm trên đó lúc họ ập vào căn hộ. Nó đứng chông chênh trên ba cái chân, như thể đang thách thức trọng lực. Anh nhìn vị trí trên sàn, nơi họ tìm thấy khẩu súng. Rồi mắt anh lần theo một sợi chỉ vô hình và hướng về phía tấm rèm xanh. Viên đạn nằm trong tường.

“Tên cướp đã không tự bắn mình.” Jack khẽ nói.

Thế rồi anh nhận ra hắn thậm chí không ở trong căn hộ khi súng nổ.

“Bố chưa hiểu.” Ông Jim lên tiếng từ phía sau lưng Jack, không phải với giọng giận dữ như một số ông bố vẫn làm, mà với giọng tự hào, như một vài ông bố hiếm hoi. Ông Jim luôn thích nghe con trai đưa ra những lý giải cho kết luận của mình, nhưng lần này trong giọng nói của anh không có chút gì là thỏa mãn.

“Điện thoại nằm trên chiếc bàn này. Khẩu súng chắc hẳn cũng được đặt bên cạnh nó. Sau khi các con tin được thả, cuộc gọi của chúng ta đã làm điện thoại rung, chiếc bàn cũng rung theo và khẩu súng rơi xuống đất, khai hỏa. Chúng ta cứ ngỡ tên cướp đã tự bắn mình, nhưng hắn thậm chí không có mặt tại đây. Hắn đã đi khỏi. Còn máu... chỗ máu giả chết tiệt này... chắc là đã được đổ trước đó.”

Ông Jim nhìn con trai hồi lâu. Đoạn ông đưa tay cào cào mái tóc cắt sát da đầu của mình. “Con có biết gì không? Một mặt vụ này có vẻ như là tội ác thông minh nhất trần đời...”

Jack gật gù, sờ cục u trên trán, và nói nốt hộ bố: “... nhưng mặt khác, hình như nó được tiến hành bởi một kẻ cực kỳ ngu xuẩn.”

Ít nhất một trong hai người cũng đúng.

Jack buông mình xuống ghế sofa, còn ông Jim đổ người xuống đó như thể bị xô đẩy. Jack cầm túi của anh lên, lấy ra tất cả những bản ghi chép các cuộc thẩm vấn nhân chứng và trải chúng ra xung quanh mình mà không giải thích gì thêm. Anh đọc hết tất cả một lần nữa. Khi đặt trang giấy cuối cùng xuống, anh cẩn thận nhay nhay dọc theo mép lưỡi, bởi vì đó là nơi khu trú sự căng thẳng của anh.

“Con là một thằng ngu.” Anh tuyên bố.

“Sao con lại nói thế?” Ông Jim thắc mắc.

“Chết tiệt! Chết tiệt, chết tiệt... con là một thằng ngu! Bố, trong căn hộ có bao nhiêu người?”

“Ý con là bao nhiêu người mua tiềm năng hả?”

“Không, tổng cộng kìa. Có bao nhiêu người cả thảy trong căn hộ?”

Ông Jim đáp một lèo với hi vọng rằng làm thế sẽ khiến ông có vẻ như nắm rõ sự việc:

“Xem nào... bảy người mua nhà tiềm năng. Ô, khoan đã... thật ra chỉ có hai cô gái, Ro và Jules, hai ông bà Roger và Anna-Lena, còn bà Estelle thì không thực sự quan tâm đến việc mua căn hộ...”

“Như vậy là năm.” Jack gật gù một cách kiên nhẫn.

“Năm người, phải. Có bấy nhiêu thôi. À ngoài ra còn Zara, chúng ta không thực sự hiểu được vì sao bà ta lại ở đó. Và Lennart, người đến đó vì được Anna-Lena thuê. Vậy là có cả thảy... một này, hai này, ba, bốn, năm...”

“Bảy người tất cả!” Jack gật gù.

“Cộng thêm thủ phạm.” Ông Jim bổ sung.

“Chính xác. Nhưng cũng phải... thêm cả người nhân viên môi giới nữa.”

“Thêm nhân viên môi giới bất động sản, đúng rồi, vậy là chín người!” Ông Jim vui mừng ra mặt với năng lực làm toán của mình.

“Bố có chắc không đấy?” Jack thở dài.

Anh nhìn bố mình một lúc lâu, chờ đợi ông nhận ra, nhưng không thấy đáp ứng nào. Hoàn toàn không. Chỉ có hai con mắt nhìn anh chăm chú như cách mà chúng từng nhìn nhiều năm về trước, sau khi họ xem một bộ phim cùng nhau và Jack giải thích vào cuối phim: “Nhưng bố ơi, ông hói đã CHẾT, đó là lý do chỉ có thằng bé nhìn thấy được ông ta!” Bố anh đã thốt lên: “Cái gì? Hóa ra ông ta là ma à? Không, không thể nào, chúng ta nhìn thấy ông ta mà!”

Vợ của ông Jim và cũng là mẹ của Jack đã bật cười khi nghe thấy câu đó. Chúa ơi, bà cười mới giòn làm sao. Chúa ơi, họ nhớ bà nhiều làm sao. Bà vẫn là người khiến hai bố con hiểu nhau hơn, ngay cả khi không còn nữa.

Ông Jim già hẳn đi sau khi vợ mất, dường như ông đã trở thành một người đàn ông nhỏ bé, không bao giờ hít vào đủ lượng không khí đã thở ra. Khi ngồi trong bệnh viện vào đêm ấy, ông cảm thấy cuộc sống giống như một khe bằng, và khi ông tuột tay khỏi cái gờ của nó, trượt xuống bóng tối bên dưới, ông đã thầm thì một cách giận dữ với Jack: “Bố đã cố nói chuyện với Chúa, bố đã cố gắng hết cách, nhưng loại Chúa nào lại khiến cho một tu sĩ lâm bệnh như thế này? Bà ấy chưa bao giờ làm điều gì không tốt với người khác, loại Chúa nào lại đi ban căn bệnh này cho BÀ ẤY?!”

Lúc ấy Jack không có câu trả lời, và bây giờ cũng vậy. Anh chỉ ngồi im lặng trong phòng đợi, ôm chặt bố cho đến khi không thể xác định được nước mắt của bố hay của chính anh đang chảy xuống cổ mình. Sáng hôm sau, họ nổi giận với vầng mặt trời đang ló dạng. Họ không thể tha thứ cho thế giới này cái tội tiếp tục sống mà không có bà.

Nhưng khi đã đến lúc, Jack đứng dậy, đĩnh đạc, lưng thẳng, anh đi qua một loạt cánh cửa, rồi dừng lại phía ngoài phòng của mẹ. Anh là một thanh niên kiêu hãnh, cương quyết giữ đức tin của mình, anh không phải là một nhà tu hành, mẹ anh cũng chưa bao giờ dùng lời lẽ cứng rắn để nói với anh về chuyện đó. Bà là kiểu người tu sĩ bị mọi người la mắng. Bởi những người tu hành khác vì không đủ sùng đạo, và bởi những người khác vì quá sùng đạo. Bà đã từng đi biển cùng các thủy thủ, băng qua sa mạc cùng các chiến binh, vào tù với các phạm nhân, vào cả trong bệnh viện với những kẻ có tội và người vô thần. Bà thích nhậu và có thể nói những câu đùa tục tĩu bất kể mình đang ở cùng ai. Nếu có ai đó hỏi liệu Chúa sẽ nghĩ gì về chuyện đó, bà luôn đáp rằng: “Tôi không nghĩ chúng tôi đồng quan điểm về mọi thứ, nhưng tôi có cảm giác Ngài biết tôi đang cố gắng hết sức. Và tôi nghĩ có lẽ Ngài cũng biết tôi phụng sự Ngài, bởi vì tôi đang cố giúp đỡ mọi người.” Nếu có người nào đó yêu cầu bà nêu quan điểm của bản thân về cuộc sống, bà luôn dẫn câu nói của Martin Luther: “Dù có biết ngày mai thế giới này sẽ sụp đổ, tôi vẫn sẽ trồng cây táo của mình.” Anh con trai rất yêu quý bà, nhưng bà không bao giờ ép anh tin vào Chúa, bởi vì mặc dù bạn có thể lải nhải về tôn giáo với người khác, bạn không thể dạy họ đức tin. Nhưng đêm đó, trơ trọi ở cuối đoạn hành lang mờ tối trong cái bệnh viện mà mẹ anh từng nắm tay biết bao con người hấp hối, Jack đã quỳ xuống và cầu xin Chúa đừng đem mẹ anh đi.

Khi rốt cuộc Chúa vẫn đưa bà đi, Jack đã bước lại gần giường mẹ, siết tay bà thật chặt như thể hi vọng rằng bà sẽ tỉnh dậy và bảo anh buông ra. Thế rồi anh thì thầm những chữ rời rạc: “Đừng lo, mẹ ơi, con sẽ chăm sóc bố.”

Sau đó Jack đã gọi cho chị gái. Tất nhiên là chị hứa này hứa kia, như thường lệ. Chị chỉ cần tiền mua vé máy bay. Hiển nhiên rồi. Jack gửi tiền, nhưng chị không về dự đám tang. Ông Jim chưa từng gọi chị là “con nghiện” hay “con ngáo”, bởi vì những ông bố không thể làm thế. Ông luôn bảo rằng con gái mình “bị bệnh”, như thế nhẹ nhàng hơn. Nhưng Jack thì luôn gọi chị gái mình đúng như bản chất của chị: một con nghiện ma túy. Chị hơn anh bảy tuổi, và với khoảng cách tuổi như vậy, lúc còn nhỏ không phải bạn chỉ có một người chị lớn thôi đâu, bạn có một thần tượng. Khi chị bỏ nhà ra đi Jack không thể theo cùng, khi chị cố gắng tìm lại chính mình anh không thể giúp, và khi chị sa cơ, anh không thể cứu.

Kể từ đó, chỉ còn lại Jack và ông Jim ở với nhau. Họ gửi tiền cho chị của anh mỗi khi chị gọi điện, mỗi khi chị giả vờ như sắp sửa về nhà và chỉ cần tiền để mua vé máy bay, một lần đó thôi. Và nếu được thì thêm chút ít để trả nợ. Có đáng là bao, chị sẽ thu xếp ổn thỏa mọi chuyện, nếu hai người có thể... Họ biết mình không nên làm thế, tất nhiên rồi. Bạn thừa biết mà. Con nghiện lệ thuộc vào ma túy, còn gia đình của họ thì lệ thuộc vào hi vọng. Họ bám víu vào nó. Mỗi lần ông Jim nhận cuộc gọi từ một số máy lạ, ông luôn hi vọng rằng người gọi là chị, trong khi con trai ông thì hoảng sợ vì anh luôn tin rằng đây là cuộc gọi để thông báo về cái chết của chị. Trong đầu họ vang lên cùng những câu hỏi: Loại cảnh sát nào lại không thể chăm lo được cho chính con gái, chị gái của mình? Loại người thân nào lại không thể giúp được thành viên trong gia đình vượt qua chính mình? Loại Chúa trời nào làm cho người tu hành ngã bệnh, và loại con gái nào không thèm dự đám tang mẹ?

Lúc cả hai đứa còn ở cùng nhà, mọi người vui vẻ quây quần bên nhau, một tối nọ Jack từng hỏi mẹ làm thế nào bà có thể chịu nổi việc ngồi bên người ta khi họ hấp hối, trong giờ phút lâm chung của họ, mà không thể cứu họ. Bà nhẹ nhàng hôn lên đỉnh đầu anh và hỏi lại: “Làm sao con ăn được cả một con voi, bé cưng?” Anh đáp theo cách mà một đứa trẻ từng nghe cùng một câu đùa hàng ngàn lần sẽ nói: “Từng chút một ạ.” Mẹ anh cười vang giống như cả ngàn lần khác, theo cách mà các bậc phụ huynh vẫn làm. Rồi bà nắm tay anh thật chặt và nói: “Chúng ta không thể thay đổi cả thế giới, và trong hầu hết trường hợp, chúng ta thậm chí không thể thay đổi được con người. Lực bất tòng tâm. Thế nên chúng ta sẽ làm những gì có thể để giúp đỡ mỗi khi có cơ hội, cưng à. Chúng ta cứu những gì cứu được. Chúng ta cố gắng hết sức. Sau đó, ta sẽ tìm cách thuyết phục bản thân rằng như vậy cũng đủ. Để chúng ta có thể sống với những thất bại của mình mà không suy sụp.”

Jack không thể giúp đỡ chị gái. Anh cũng không thể cứu người đàn ông trên cầu. Những người muốn nhảy... đã nhảy. Những người ở lại ngay ngày hôm sau đã phải thức dậy, người tu hành thì ra khỏi nhà để làm công việc của mình, cảnh sát cũng vậy.

Anh nhìn vào chỗ máu giả dưới sàn, vết đạn trên tường, cái bàn nhỏ nơi từng có chiếc điện thoại nằm trên, và bàn nước lớn với chỗ vỏ hộp bánh pizza.

Anh nhìn ông Jim. Bố anh giơ hai tay lên và mỉm cười yếu ớt.

“Bố đầu hàng. Con là thiên tài ở đây, con trai. Con nghĩ ra được gì rồi?”

Jack hất hàm về phía mấy cái hộp pizza. Anh vén chỗ tóc lòa xòa che cục u trên trán. Và điểm lại những cái tên lần nữa:

“Roger, Anna-Lena, Ro, Jules, Estelle, Zara, Lennart, tên cướp ngân hàng, nhân viên môi giới bất động sản. Chín người.”

“Phải, chín người.”

“Nhưng khi họ ném quả chanh đó xuống đầu con, trong mảnh giấy chỉ ghi có tám cái pizza.”

Ông Jim nghĩ nhiều đến nỗi cánh mũi ông phập phồng.

“Biết đâu tên cướp ngân hàng không muốn ăn pizza?”

“Có thể.”

“Nhưng đó không phải là điều con đang nghĩ?”

“Không.”

“Tại sao?”

Jack đứng dậy, gom hết chỗ giấy tờ ghi chép cho vào túi. Anh nhay nhay cái lưỡi của mình.

“Nhân viên môi giới bất động sản vẫn còn ở đồn.”

“Ừ.”

“Bố hãy gọi điện và bảo đảm không ai để cho chị ta đi đâu hết!”

Ông Jim nhăn nhó nhiều đến nỗi có thể giấu được một cái kẹp giấy trong nếp nhăn da của mình.

“Nhưng... tại sao? Chuyện gì...?”

Jack ngắt lời bố anh: “Con không nghĩ là có chín người trong căn hộ này. Chỉ có tám người mà thôi. Có một người được chúng ta cho rằng đã hiện diện ở đây suốt từ đầu đến cuối! Chết tiệt! Bố à, bố không thấy sao? Thủ phạm không nấp đâu cả, cũng không trốn thoát đi đâu. Mụ ta chỉ đường hoàng bước ra ngoài phố ngay dưới mũi chúng ta!”

48

Ngồi lại một mình trong sảnh ra vào, tên cướp ngân hàng có thể nghe được giọng nói của những người bị mình bắt làm con tin, nhưng họ dường như đang trong một múi giờ khác. Giờ đây có một khác biệt vời vợi giữa tên cướp và những người kia, giữa tên cướp với chính bản thân mình vào buổi sáng hôm đó. Không một ai trên thế giới này chia sẻ tiền đồ của chị, và đó là sự cô độc lớn nhất trên đời: không có ai cùng đi với bạn tới đích đến của bạn. Một lát nữa thôi, khi tất cả bọn họ bước ra khỏi căn hộ, những người khác sẽ trở thành nạn nhân ngay khi đặt chân xuống đường, còn chị thành tội phạm. Nếu cảnh sát không bắn hạ chị ngay tại trận, chị sẽ phải ngồi tù trong vòng... không biết là bao nhiêu năm nữa. Chị sẽ già rục đi trong xà lim. Chị sẽ không bao giờ nhìn thấy hai con gái học bơi nữa.

Các con. Ôi, các con của chị. Khỉ, ếch sẽ lớn lên và sẽ phải học để nói dối thành thục. Chị mong bố chúng sẽ dạy chúng làm điều đó một cách chu đáo. Để chúng có thể nói dối và bảo rằng mẹ mình đã chết, thay vì nói thật. Chị chậm rãi cởi chiếc mặt nạ trượt tuyết. Nó không còn phục vụ cho bất kỳ mục đích nào nữa, chị đã nhận ra điều đó, có nghĩ khác đi cũng chỉ là một ảo tưởng trẻ con mà thôi. Mái tóc chị xõa xuống vai, ướt đẫm và rối bù. Chị ướm thử khấu súng trên tay, siết nó chặt dần, từng chút một, để bản thân gần như không nhận ra. Chỉ có những khớp đốt trắng bệch tố cáo điều đang diễn ra, cho tới khi ngón trỏ của chị thình lình chạm vào cò súng. Bất giác chị tự hỏi: “Nếu cái này là thật, liệu mình có tự bắn vào mình không?”

Tên cướp không kịp suy nghĩ nốt. Những ngón tay của ai đó đột ngột bao quanh những ngón tay của chị. Chúng không giật khẩu súng ra, mà chỉ hạ nó xuống. Zara đứng đó, đưa mắt nhìn tên cướp, không mảy may đồng cảm hay quan tâm, nhưng cũng không buông tay bà khỏi khẩu súng.

Kể từ đầu vụ bắt giữ con tin, Zara đã cố không nghĩ về bất cứ chuyện gì cụ thể, thật ra bà luôn cố hết sức để không nghĩ ngợi gì hết - khi mà bạn chịu nhiều đau đớn như bà phải chịu suốt mười năm qua, đó là một kỹ năng sinh tồn mang tính sống còn. Nhưng có gì đó đã lách qua khe giáp của Zara khi bà trông thấy tên cướp ngân hàng ngồi đó một mình với khẩu súng. Trong một hồi ức ngắn ngủi của đợt trị liệu ở văn phòng có bức tranh vẽ người phụ nữ trên cầu, nữ chuyên gia tâm lý đã nhìn Zara và hỏi: “Bà có biết không, Zara? Một trong những điều mang tính con người nhất của sự lo âu là chúng ta cố gắng dùng hỗn loạn giải quyết hỗn loạn. Thấy mình trong tình thế tuyệt vọng, chúng ta không rút lui mà tiếp tục tiến về phía trước với tốc độ còn lớn hơn nữa. Chúng ta xây dựng cuộc sống của mình ở nơi mà ta thấy những người khác đâm vào tường, nhưng ta vẫn hi vọng bằng cách nào đó có thể xuyên thẳng qua nó. Càng đến gần bức tường này, chúng ta càng tin rằng những giải pháp khó tin nhất sẽ đến và cứu vãn tình hình một cách thần kỳ, trong khi những kẻ đứng ngoài quan sát mong chờ vụ va chạm.”

Lúc đó Zara đã đưa mắt nhìn quanh phòng làm việc. Trên tường không treo đầy bằng cấp khoe mẽ, vì lý do nào đó những người có bằng cấp ấn tượng nhất lại là người cất chúng sâu trong ngăn kéo.

Thế nên Zara đã hỏi không chút mỉa mai rằng: “Thế cô có biết bất kỳ thuyết nào về những người cư xử như vậy không?”

“Hàng trăm,” chuyên gia tâm lý đáp với nụ cười mỉm.

“Cô tin cái nào?”

“Tôi tin vào thuyết cho rằng nếu người ta làm chuyện đó đủ lâu, người ta sẽ không thể phân biệt được giữa bay và rơi.”

Zara thường đấu tranh để đẩy lùi mọi suy nghĩ, những ký ức ấy vẫn len lỏi vào trong đầu bà. Thế nên khi đứng trong sảnh ra vào của căn hộ, bà đã đưa tay cầm khẩu súng và nói lời tử tế nhất mà một phụ nữ trong tình thế của bà có thể nói với người phụ nữ đi cướp ngân hàng: “Đừng có làm điều ngu ngốc.”

Tên cướp ngân hàng ngước nhìn Zara với đôi mắt vô hồn, lồng ngực trống rỗng. Nhưng chị đã không làm chuyện ngu ngốc. Chị thậm chí còn nở một nụ cười yếu ớt. Đó là khoảnh khắc không mong đợi đối với cả hai người bọn họ. Zara quay lưng và nhanh chóng bỏ đi, gần như hoảng sợ, về phía ban công. Bà lấy một cặp tai nghe từ trong túi xách ra, nhét vào tai, và nhắm mắt lại.

Không lâu sau đó, bà sẽ ăn món pizza lần đầu tiên trong đời. Chuyện đó cũng nằm ngoài sự mong đợi của bà. Capricciosa. Bà thấy nó thật tởm lợm.

49

Jack nhảy ra khỏi chiếc xe cảnh sát trong lúc nó vẫn đang di chuyển. Anh lao vào đồn và chạy tới phòng thẩm vấn, nhanh đến nỗi đập cái trán sưng vù vào cửa, vì anh không thể mở nó kịp thời. Ông Jim hồn hẳn chạy theo, cố gắng làm con trai mình bình tĩnh lại, nhưng hoài công.

“Xin chào! Vì sa...” Nữ nhân viên môi giới bất động sản lên tiếng.

“Giờ thì ta đã biết ngươi là ai!” Jack gầm lên ngắt lời chị ta.

“Tôi không h...”

“Bình tĩnh lại đi, Jack, làm ơn đi mà.” Ông Jim nói với giọng hụt hơi từ trên ngưỡng cửa.

“Chính là ngươi!” Jack hét lên, không cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào của sự bình tĩnh.

“Tôi á?”

Đôi mắt Jack ánh lên tia đắc thắng khi anh chồm người qua bàn, với nắm đấm siết lại trong không khí và rít lên:

“Đáng lẽ ta phải nhận ra ngay từ đầu. Không hề có nhân viên môi giới bất động sản nào trong căn hộ cả. Chính ngươi là tên cướp ngân hàng!”

50

Tất nhiên Jack thật ngu ngốc khi không nhận ra tên cướp ngân hàng là ai ngay từ đầu, bởi vì nó quá hiển nhiên đối với anh. Có lẽ đây là do lỗi của mẹ anh. Bà giữ cho hai bố con anh ở gần nhau, nhưng chuyện đó đôi khi làm anh xao nhãng, và không hiểu sao bà cứ chui vào trong đầu anh suốt cả ngày hôm nay. Khi chết đi rồi vẫn gây rắc rối không kém gì lúc còn sống, người phụ nữ ấy. Ở đâu đó có thể tồn tại một người tu hành khó tính hơn bà, nhưng nhiều hơn hai người thì không thể. Hồi còn sống, bà tranh cãi với tất cả mọi người, và chuyện đó vẫn tiếp diễn kể cả sau đám tang của bà. Bởi vì những người mà chúng ta bất đồng ghê gớm nhất lại không phải là những người hoàn toàn khác biệt với chúng ta, mà chính là những người gần như không khác biệt.

Mẹ của Jack thường xuyên ra nước ngoài, sau những vụ thiên tai, khi các tổ chức cứu trợ cần tình nguyện viên, và kèm theo đó là nhận về những lời chỉ trích ở cả trong lẫn ngoài nhà thờ. Bà không nên giúp gì cả, hoặc đi chỗ khác mà giúp. Không gì dễ dàng đối với những người khoanh tay ngồi nhìn hơn là buông lời chỉ trích người thực sự làm việc. Có lần, giữa một cuộc bạo loạn ở bên kia trái đất, bà đã cố gắng cứu một người phụ nữ bị thương chạy trốn, nhưng trong lúc hỗn loạn, bà đã bị đâm vào tay. Bà được đưa tới bệnh viện, rồi xoay xở tìm được một chiếc điện thoại và gọi về nhà. Jim đang ngồi xem tin tức và chờ đợi. Ông kiên nhẫn lắng nghe bà, như mọi khi ông vui và nhẹ nhõm vì bà ổn. Nhưng khi Jack nhận ra chuyện gì đã xảy ra, anh giật lấy điện thoại và hét to đến nỗi làm đường dây điện thoại bị hú: “Sao mẹ lại phải tới đó? Tại sao phải mạo hiểm mạng sống của mình? TẠI SAO MẸ KHÔNG BAO GIỜ NGHĨ CHO GIA ĐÌNH CỦA MẸ?”

Mẹ anh tất nhiên đã nhận ra con trai mình la hét vì sợ hãi và lo lắng, nên bà đáp theo cách thường làm: “Cưng à, những chiếc thuyền neo lại trong bến cảng thì an toàn, nhưng chúng được sinh ra không phải cho chuyện đó.”

Jack đã nói một điều khiến anh lập tức hối tiếc: “Có phải mẹ nghĩ Chúa sẽ bảo vệ mình chỉ vì mẹ là một tu sĩ?”

Dù đang ngồi tại một bệnh viện ở đầu kia của thế giới, mẹ của Jack vẫn có thể cảm nhận được sự hoảng sợ sâu sắc của anh. Thế nên lời đáp khẽ của bà dường như bị nước mắt cuốn trôi mất một nửa: “Chúa không bảo vệ được con người khỏi những lưỡi dao, cưng à. Chính vì vậy mà Chúa ban cho chúng ta những người khác, để con người có thể bảo vệ lẫn nhau.”

Tranh cãi với một người cứng đầu như thế là điều không thể. Jack cảm thấy ghét chính mình vì có những lúc anh yêu mẹ nhiều đến thế. Ông Jim thì khác, ông yêu vợ nhiều đến nghẹt thở. Nhưng sau chuyện đó bà không còn đi lại nhiều nữa, và cũng không bao giờ đi xa đến thế nữa. Rồi bà ngã bệnh, và khi họ mất bà, thế giới cũng mất thêm một chút sự bảo vệ của nó.

Vậy nên, khi vụ bắt giữ con tin xảy ra, lúc Jack và ông Jim đứng trên phố phía ngoài tòa chung cư trong cái ngày áp cuối của năm, và vừa được các sếp yêu cầu đợi người từ Stockholm xuống, hai người đã nghĩ đến bà rất nhiều, họ nghĩ tới những gì bà sẽ làm nếu có mặt đây. Rồi khi quả chanh kia bay xuống đập vào trán Jack và họ nhận ra tờ giấy gói nó là một danh sách đặt bánh pizza, hai bố con đều kết luận rằng họ khó có cơ hội nào tốt hơn để tiếp cận tên cướp ngân hàng. Jack bèn gọi cho chuyên gia đàm phán. Bất chấp việc là một người Stockholm, ông ta đã đồng ý với họ.

“Phải, hừm, giao pizza có thể là một cơ hội giao tiếp, chắc chắn rồi. Nhưng còn quả bom trên cầu thang thì sao?” Chuyên gia đàm phán hỏi.

“Nó không phải là bom!” Jack đáp với giọng tự tin.

“Cậu có dám thề không?”

“Với bất cứ lời thề độc địa nào ông chọn, và xin nói với ông rằng tôi đã được học khá nhiều từ mẹ tôi đấy. Tên tội phạm này không nguy hiểm, hắn chỉ đang hoảng sợ thôi.”

“Sao cậu biết?”

“Bởi vì nếu hắn nguy hiểm, nếu hắn nhận thức được chuyện mình làm, hắn sẽ không gọi pizza cho tất cả các con tin bằng cách ném chanh vào chúng tôi. Hãy để tôi vào trong đó và nói chuyện với hắn, tôi có thể...” Jack ngừng lại. Anh đã định nói Tôi có thể cứu được mọi người. Nhưng thay vào đó anh nuốt khan và nói tiếp: “Tôi có thể thu xếp chuyện này. Tôi có thể giải quyết nó.”

“Các cậu có nói chuyện với hàng xóm chưa?” Chuyên gia đàm phán thắc mắc.

“Những căn hộ còn lại trong tòa nhà đều vắng người” Jack cam đoan.

Chuyên gia đàm phán vẫn đang bị kẹt trong một vụ ùn tắc giao thông ở quá xa trên xa lộ, ngay cả xe cảnh sát cũng không thể đến đón ông ta được, nên rốt cuộc ông ta đồng ý với kế hoạch của Jack. Tuy vậy, ông ta cũng yêu cầu Jack làm cách nào đó đưa một chiếc điện thoại vào trong căn hộ, để ông ta có thể tự mình gọi cho tên cướp ngân hàng và thương lượng việc phóng thích con tin. Và nhận hết vinh quang về mình khi mọi việc ổn thỏa, Jack cay đắng nghĩ bụng.

“Tôi có một chiếc điện thoại thích hợp ở đây,” Jack nói, bởi vì anh có cái điện thoại đặc biệt có thể bắt được sóng ở nơi không có sóng.

“Tôi sẽ gọi sau khi họ nhận được pizza, việc đàm phán sẽ dễ dàng hơn khi người ta no bụng,” chuyên gia đàm phán nói, như thể đó là điều mà bạn được học ở các lớp đàm phán hiện tại.

“Chúng tôi sẽ làm gì nếu hắn không mở cửa khi chúng tôi lên trên đó?” Jack thắc mắc.

“Các cậu chỉ việc bỏ lại bánh pizza và chiếc điện thoại trên chiếu nghỉ.”

“Làm sao chúng tôi có thể chắc chắn hắn sẽ đem điện thoại vào trong căn hộ?” Jack hỏi lại.

“Hắn có lý do để không làm thế à?”

“Ông nghĩ từ đầu đến giờ hắn đã ra những quyết định sáng suốt và hợp lý à? Hắn có thể đang bị căng thẳng và cho rằng chiếc điện thoại là một cái bẫy.”

Đúng lúc đó ông Jim nảy ra một ý, khiến bản thân ông cũng bất ngờ không kém gì ai.

“Chúng ta có thể bỏ nó vào trong một hộp bánh pizza!” Ông đề xuất.

Jack kinh ngạc nhìn bố vài giây. Rồi anh gật đầu và nói vào điện thoại: “Chúng tôi sẽ bỏ điện thoại vào một trong các hộp bánh pizza.”

“Phải rồi, đó là một ý hay,” chuyên gia đàm phán đồng tình.

“Đó là ý tưởng của bố tôi,” Jack nói một cách tự hào.

Ông Jim quay vội đi để con trai khỏi trông thấy ông ngượng như thế nào. Ông tra cứu các tiệm pizza địa phương trên Google, gọi cho một trong số đó, và đưa ra yêu cầu cực kỳ khác thường: tám bánh pizza, cùng một bộ đồng phục mà nhân viên giao bánh thường mặc. Tuy vậy, ông phạm sai lầm khi tiết lộ mình là cảnh sát, và thế là người chủ tiệm pizza, một người hoàn toàn đủ khả năng đọc các tin tức địa phương trên mạng xã hội, cũng đủ khôn ngoan để nói rằng ông ta giảm giá cho đơn đặt bánh số lượng lớn, nhưng nâng phí thuê đồng phục nhân viên lên gấp hai lần. Ông Jim giận dữ hỏi lại liệu ông ta có phải là một nhân vật trong câu chuyện Giáng sinh nổi tiếng hồi giữa thế kỷ mười chín ở bên Anh hay không, và người chủ điềm tĩnh phản công bằng cách hỏi liệu ông có từng nghe nói đến khái niệm cung cầu hay chưa. Lúc bánh pizza và bộ đồng phục được đưa đến, Jack giằng lấy chúng, nhưng ông Jim nhất định không buông ra.

“Bố đang làm cái trò gì đấy? Con mới là người đi vào!” Jack nói với giọng cứng rắn.

Ông Jim lắc đầu. “Không. Bố vẫn nghĩ thứ ở trên cầu thang có thể là một quả bom. Do đó bố sẽ là người đi vào.”

“Tại sao lại là bố nếu như đó là một quả bom? Vì Chúa, con sẽ...” Jack bắt đầu nói, nhưng bố anh từ chối nhượng bộ.

“Con tin chắc đó không phải là quả bom hả?”

“Vâng!”

“Ờ, vậy thì chuyện bố đi vào trong đó hay con có gì khác biệt đâu?”

“Bố là ai thế? Một đứa trẻ lên mười à?”

“Vậy còn con?”

Jack tuyệt vọng tìm cách nghĩ ra một lý lẽ để phản bác.

“Con không thể để cho bố...”.

Nhưng ông Jim đã thay đồ, ngay ngoài đường, dù nhiệt độ bây giờ đang xuống dưới âm. Hai người tránh nhìn vào nhau.

“Mẹ con sẽ không bao giờ tha thứ cho bố nếu bố để con đi vào trong đó,” ông Jim nói, mắt nhìn xuống đất.

“Thế bố nghĩ mẹ sẽ tha thứ cho con nếu con để bố đi vào à? Bố là chồng của mẹ, bố thừa biết mà,” Jack đáp, mắt nhìn xuôi theo con đường.

Ông Jim ngước lên nhìn trời. “Nhưng bà ấy cũng là mẹ của con”.

Lắm lúc có tranh cãi với ông già chỉ tổ mất công.

51

Đồn cảnh sát. Phòng thẩm vấn. Khuôn mặt của nhân viên môi giới bất động sản cắt không còn hột máu. Chị ta tỏ ra khiếp hãi tột độ.

“C-c-ướp ngân hàng? T-t-ôi á? S-s-ao t-thôi c-c-ó th...”

Jack rảo bước quanh phòng, vung vẩy cánh tay tựa như đang chỉ huy một dàn nhạc vô hình, vô cùng đắc ý với bản thân.

“Sao ta lại không nhận ra chuyện này từ đầu nhỉ? Ngươi không biết gì sất. Mọi điều người nói về căn hộ đều là tào lao. Không một nhân viên môi giới thực thụ nào lại tệ hại đến thế trong công việc!”

Nom chị cò nhà như sắp bật khóc.

“Tôi đã cố hết sức, được chưa? Anh có biết việc môi giới bất động sản vào cái thời kinh tế suy thoái nó khó đến thế nào không?”

Jack nhìn chị ta chăm chú.

“Nhưng nó KHÔNG liên quan đến người, đúng không? Bởi vì ngươi là tên cướp ngân hàng!”

Nhân viên môi giới bất động sản tuyệt vọng đưa mắt nhìn ông Jim đứng trên ngưỡng cửa, cố tìm kiếm một chút hậu thuẫn. Nhưng ông chỉ nhìn đáp lại chị ta với ánh mắt rầu rĩ. Trong lúc đó, Jack giáng cả hai nắm đấm xuống bàn và giận dữ quắc mắt với chị ta.

“Lẽ ra ta nên nhận ra ngay từ đầu. Khi các nhân chứng khác kể về vụ bắt giữ con tin, họ thậm chí không nhắc tới người. Thú nhận đi! Bọn ta đã bị xao nhãng khi ngươi yêu cầu xem pháo hoa, và rồi ngươi đã bước ra khỏi căn hộ đó, ngay trước mũi bọn ta. Khai thật đi!”

52

Sự thật à? Nó không đến nỗi phức tạp như chúng ta tưởng đâu. Chúng ta cứ mong là nó phức tạp, bởi vì nếu thế thì chúng ta sẽ cảm thấy thông minh hơn nếu nhận ra nó từ sớm. Đây là câu chuyện về một cây cầu, những con người ngu ngốc, một vụ bắt con tin, và một buổi xem nhà. Nhưng đây cũng là một câu chuyện về tình yêu. Nhiều hơn một, thật ra là thế.

Lần cuối cùng Zara gặp chuyên gia tâm lý trước khi xảy ra vụ bắt giữ con tin, bà đến sớm trước giờ hẹn. Bà không bao giờ đi muộn, nhưng hiếm khi xuất hiện không đúng giờ đã hẹn.

“Đã xảy ra chuyện gì à?” Nadia thắc mắc.

“Cô nói vậy là sao?” Zara hỏi lại.

“Bà ít khi đến sớm. Có chuyện gì không ổn à?”

“Chẳng phải tìm hiểu điều đó là công việc của cô hay sao?”

Nadia thở dài. “Tôi chỉ hỏi thôi.”

“Đây là cải xoăn à?”

Nadia nhìn xuống cái hộp nhựa trên bàn làm việc của mình. “Tôi đang ăn trưa.”

Những bệnh nhân khác sẽ nhận ra đó là lời nhắc khéo. Zara thì không, tất nhiên rồi.

“Vậy ra cô là người ăn chay,” bà khẳng định chứ không hỏi.

Chuyên gia tâm lý ho húng hắng, theo cái cách mà cổ họng của bạn tỏ ra bất bình vì bạn quá dễ đoán.

“Tôi không nhất thiết phải là như thế, đúng không ạ? Tôi muốn nói rằng, tôi là người ăn chay, nhưng chắc chắn những người khác cũng ăn cải xoăn chứ.”

Zara nhăn mũi. “Nhưng cái này được mua mang đi. Cô có thể chọn bất cứ món gì. Nhưng cô lại chọn cải xoăn.”

“Và chỉ người ăn chay mới chọn món đó thôi sao?”

“Tôi đoán tình trạng thiếu vitamin đã ảnh hưởng đến phán quyết tài chính của cô.”

Nadia mỉm cười khi nghe thấy câu đó. “Vậy là bà coi thường tôi vì tôi là người ăn chay, hay vì tôi trả tiền mua đồ ăn chay?

Nadia nuốt trôi miếng cải xoăn cuối cùng và cục tự ái của mình, đóng nắp hộp thức ăn, rồi hỏi tiếp: “Bà cảm thấy như thế nào từ sau lần gặp trước của chúng ta, Zara?”

Thay vì trả lời, Zara lấy ra một chai nước sát trùng tay nhỏ trong túi xách, cẩn thận xoa đều trên các ngón tay trong khi đứng quay lưng về phía bàn làm việc, mắt nhìn giá sách, và tuyên bố: “Đối với một nhà tâm lý học, cô có một số lượng đáng lo ngại những quyển sách không viết về tâm lý học.”

“Theo bà thì những cuốn kia viết về gì?”

“Bản dạng. Bởi vậy nên cô mới là người ăn chay.”

“Người ta ăn chay cũng có thể vì những lý do khác mà.”

“Chẳng hạn như?”

“Nó tốt cho môi trường.”

“Có thể. Nhưng tôi nghĩ những người như cô ăn chay bởi vì nó làm cô cảm thấy khỏe. Có lẽ đó là lý do dáng cô xấu thế. Thiếu canxi.”

Nadia chỉnh lại tư thế ngồi trên ghế, và cố gắng hết sức để không tỏ ra đang cố ngồi cho thẳng lưng hơn.

“Bà trả tiền cho thời gian ngồi ở đây đó, Zara. Đối với những người hay chỉ trích quyết định tài chính của người khác, bà tỏ ra đặc biệt vui mừng khi ném tiền qua cửa sổ để... nói về tôi. Bà có muốn cho tôi biết lý do không?”

Zara dường như ngẫm nghĩ về chuyện này một cách nghiêm túc, không rời mắt khỏi cái giá sách. “Có lẽ để lần sau.”

“Thật mừng khi nghe điều đó.”

“Gì cơ?”

“Rằng sẽ có một lần sau.”

Zara quay người lại, và nhìn Nadia chằm chằm để tìm hiểu xem đó có phải là một câu đùa hay không. Không thành công lắm, bà lại quay đi, xoa thêm nước sát trùng tay, rồi nhìn qua khung cửa sổ phía sau lưng Nadia, nhẩm đếm số lượng cửa sổ của tòa nhà đối diện. Rồi bà nói: “Cô vẫn chưa đề nghị tôi sử dụng thuốc chống trầm cảm, khác với hầu hết các chuyên gia tâm lý.”

“Bà có từng đi gặp nhiều chuyên gia tâm lý khác à?”

“Không.”

“Vậy là bà tự phân tích như thế?”

Zara nhìn bức tranh trên tường.

“Tôi có thể hiểu việc cô không muốn cho tôi dùng thuốc ngủ, bởi vì cô sợ tôi sẽ tự sát. Nhưng rõ ràng nếu rơi vào trường hợp đó, cô nên cho tôi dùng thuốc chống trầm cảm mới phải chứ?”

Nadia gấp hai tờ giấy ăn chưa sử dụng lại và nhét chúng vào ngăn kéo. Rồi cô gật đầu.

“Bà nói đúng. Tôi chưa đề nghị bà dùng thuốc. Bởi vì thuốc chống trầm cảm được thiết kế để xoa dịu những sự trồi sụt tâm trạng của bà, và nếu được sử dụng đúng cách, chúng có thể giúp bà ngừng cảm thấy buồn bã. Nhưng chúng cũng có thể ngăn bà cảm thấy hạnh phúc.” Cô giơ bàn tay lên, đặt lòng bàn tay theo phương nằm ngang. “Bà sẽ thành ra... ổn định ở một mức. Chắc bà cho rằng những người dùng thuốc chống trầm cảm chủ yếu sẽ tiếc nhớ những lúc tâm trạng lên cao, đúng không? Thật ra không phải vậy. Đa số người ngưng dùng thuốc cho biết họ muốn có thể khóc trở lại. Họ muốn xem một bộ phim buồn với người mình yêu, và muốn được... chia sẻ cùng một cảm xúc.”

“Tôi không thích phim ảnh,” Zara chỉ rõ.

Nadia bật cười. “Tất nhiên rồi, nhưng tôi không nghĩ bà cần ít cảm xúc hơn, Zara à. Tôi thấy bà cần nhiều hơn. Tôi không cho rằng bà đang bị trầm cảm. Theo tôi, bà chỉ đang cô đơn.”

“Nghe câu này giống như một sự phân tích thiếu chuyên nghiệp vậy.”

“Có thể.”

“Vậy sẽ thế nào nếu tôi rời khỏi đây và tự sát?”

“Tôi không nghĩ bà sẽ làm như thế.”

“Không á?”

“Bà vừa mới nói là sẽ còn có lần sau.”

Zara nhìn chằm chằm vào cằm cô gái. “Và cô tin tôi?”

“Vâng.”

“Tại sao?”

“Bởi vì tôi nhận ra bà không muốn để người khác lại gần mình. Nó làm cho bà cảm thấy yếu đuối. Nhưng tôi không nghĩ bà sợ bị tổn thương, tôi nghĩ bà sợ mình làm người khác tổn thương. Bà là một người dễ thông cảm và có đạo đức hơn mức bà muốn thừa nhận đấy.”

Zara bị tổn thương cực kỳ, cực kỳ sâu sắc, và gặp khó khăn trong việc xác định xem đó là do Nadia chê bà yếu đuối hay do cô nói rằng bà là người có đạo đức.

“Có lẽ tôi chỉ không nghĩ rằng mình đáng bỏ công ra để nói chuyện với những người sẽ làm tôi ngán tận cổ.”

“Làm sao bà biết được, nếu không bao giờ thử?”

“Tôi đã ở đây, đúng chưa nào, và không cần nhiều thời gian để phát ngán với cô!”

“Hãy cố gắng đón nhận câu hỏi một cách nghiêm túc,” Nadia nói, nhưng tất nhiên chỉ hoài công. Zara lại thoát ra khỏi chủ đề, như thường lệ.

“Vậy tại sao cô lại ăn chay?”

Nadia rên lên.

“Chúng ta có thực sự phải nói về chuyện đó lần nữa không vậy? Thôi thế này nhé: tôi ăn chay bởi vì tôi quan tâm tới khủng hoảng khí hậu. Nếu tất cả mọi người đều ăn chay, chúng ta có thể...”

Zara khinh khỉnh ngắt lời cô: “Ngăn chặn sự tan chảy của các chỏm bằng?”

Nadia huy động sự kiên nhẫn mà những người ăn chay có thừa thời gian để luyện tập trước khi nghỉ lễ Giáng sinh với người thân. “Không hẳn thế. Nhưng nó là một phần của một giải pháp lớn hơn. Và việc các chỏm bằng tan chảy là...”

“Nhưng chúng ta có thực sự cần lũ chim cánh cụt không?” Zara hỏi thẳng.

“Tôi muốn nói rằng các chỏm bằng là triệu chứng, không phải vấn đề. Cũng giống như những rắc rối bà gặp với giấc ngủ ấy.”

Zara lại đếm những ô cửa sổ.

“Có những con ếch bị đe dọa tuyệt chủng mà đám khoa học gia bảo rằng sẽ khiến chúng ta bị chôn vùi bởi lũ côn trùng sau khi chúng biến mất. Nhưng chim cánh cụt thì sao? Ai sẽ bị ảnh hưởng nếu chim cánh cụt biến mất, ngoại trừ có thể là ngành công nghiệp may áo khoác nhồi lông?”

Nadia ngớ ra với câu hỏi đó, có lẽ đây cũng là chủ đích của bà Zara.

“Bà không... bà nghĩ rằng họ may áo khoác nhồi lông với lông chim cánh cụt à? Chúng được làm từ lông ngỗng!”

“Thế lũ ngỗng không quan trọng bằng chim cánh cụt sao? Nghe chừng cô cũng chỉ là loại ăn chay nửa mùa.”

“Tôi không hề nói như thế!”

“Nhưng giọng điệu cô ám chỉ như thế.”

“Bà đang biến chuyện này thành một thói quen, bà biết đấy.”

“Chuyện gì?”

“Đổi chủ đề mỗi khi bà tiến gần đến việc giãi bày cảm xúc thật của bản thân”

Zara ra chiều ngẫm nghĩ. Rồi bà đáp: “Vậy còn lũ gấu?”

“Tôi xin lỗi.”

“Nếu cô bị một con gấu tấn công thì sao? Cô có thể giết nó chứ?”

“Tại sao tôi lại bị gấu tấn công?”

“Biết đâu ai đó bắt cóc rồi chuốc thuốc cô, sau đó cô tỉnh lại trong chuồng cùng với một con gấu, và bắt đầu cuộc đấu một mất một còn.”

“Bà bắt đầu luống cuống rồi đấy. Tôi cũng muốn nói rõ rằng tôi được đào tạo nhiều một cách đáng lo ngại về tâm lý học, nên tôi có một ngưỡng luống cuống tương đối cao đấy.”

“Dẹp cái trò mèo đó đi. Hãy trả lời câu hỏi của tôi: cô có thể giết một con gấu ngay cả khi không muốn ăn nó hay không? Khi cô không dùng nĩa, mà dùng dao ấy?”

Nadia rên lên. “Bà lại làm chuyện đó nữa rồi.”

“Chuyện gì?”

Nadia xem giờ. Zara nhận ra điều đó. Bà đếm các ô cửa sổ hai lượt. Nadia cũng nhận ra điều đó. Họ nhìn qua nhau một lúc, cho tới khi Nadia nói: “Thôi để tôi hỏi bà câu này: Bà có nghĩ mình chế nhạo phong trào môi trường theo cách này là bởi vì nó đối nghịch với ngành tài chính mà bà đang làm không?”

Zara phản pháo nhanh hơn chính bà mong đợi, bởi vì đôi khi bạn không biết mình cảm nhận rõ nét đến thế nào về một thứ cho tới khi bị chất vấn: “Phong trào xanh là một trò hề! Và tôi không hề bảo vệ ngành tài chính, tôi bảo vệ hệ thống kinh tế.”

“Khác biệt là gì?”

“Một cái là triệu chứng, cái kia là vấn đề.”

Nadia gật gù như thể đã hiểu.

“Rõ ràng chúng ta đã tạo ra hệ thống kinh tế mà? Nó được dựng lên đúng không nào?”

Câu trả lời của Zara, ngạc nhiên thay, không có chút hạ mình nào, mà lại hơi có vẻ cảm thông: “Đó là vấn đề. Chúng ta đã làm nó quá vững chắc. Chúng ta đã quên mất mình tham lam đến thế nào. Cô có sở hữu một căn hộ không?”

“Có ạ.”

“Cô có trả góp để mua nó không?”

“Chẳng phải mọi người đều làm thế hay sao?”

“Không. Và vay trả góp từng là một thứ mà người ta chờ đợi cô hoàn trả. Nhưng bây giờ cứ hai gia đình trung lưu thì một có khoản vay lớn đến mức có chắt chiu cả đời cũng không trả hết, nên các ngân hàng không cho vay nữa. Họ hỗ trợ tài chính. Và các căn nhà cũng không còn là chỗ để ở nữa. Chúng là những khoản đầu tư.”

“Tôi không chắc mình hoàn toàn hiểu điều bà nói.”

“Nó có nghĩa là người nghèo cứ nghèo thêm, người giàu cứ giàu thêm, ranh giới phân chia giai cấp thực sự nằm giữa những người có thể vay tiền và những người không thể. Bởi vì bất luận người ta kiếm được nhiều tiền đến thế nào, cuối tháng họ vẫn nằm vắt tay lên trán lo nghĩ về chuyện tiền bạc. Mọi người đều nhìn xem hàng xóm của mình có gì và tự hỏi: ‘Làm sao họ có thể mua được nó?’, bởi vì mọi người đều sống vượt quá khả năng của họ. Do đó, ngay cả những người thực sự giàu cũng không hề cảm thấy mình giàu, bởi vì thứ duy nhất mà bạn có thể mua là phiên bản đắt tiền hơn của thứ mà bạn đã có. Nhờ tiền vay mượn.”

Nadia trông giống như một con mèo tròn mắt nhìn người ta trượt băng lần đầu tiên. “Tôi từng nghe một người làm trong sòng bạc bảo rằng không ai phá sản vì thua bạc, họ phá sản vì cố thắng lại số tiền đã thua. Có phải ý bà là vậy không? Có phải đó là lý do thị trường chứng khoán và bất động sản sụp đổ?”

Zara nhún vai. “Ờ. Nếu điều đó làm cô thấy đỡ hơn.”

Thế rồi, không hiểu vì sao, cô chuyên gia tâm lý hỏi một câu làm cho toàn bộ chỗ không khí trong phổi bà bệnh nhân bị tống hết ra ngoài: “Vậy bà cảm thấy áy náy hơn với những người mà bà không cho vay tiền, hay với những người được bà cho vay quá nhiều tiền?”

Zara trông có vẻ không hề hấn gì, nhưng bà đang bấu vào tay vịn của chiếc ghế chặt đến nỗi khi buông ra, lòng bàn tay của bà trắng bệch. Để che giấu, bà xoa hai tay vào nhau, và đếm cửa sổ nhằm né tránh sự tiếp xúc bằng mắt. Bà khịt mũi.

“Cô có biết gì không? Nếu những người lo lắng cho sự tồn vong của động vật thật sự quan tâm đến chuyện đó, họ sẽ không bảo tôi ăn những con bò hạnh phúc.”

Nadia đảo mắt. “Tôi không thấy sự liên quan với câu hỏi của tôi.”

Zara nhún vai. “Tất cả những bài nói về canh tác hữu cơ, những mẩu quảng cáo về đàn gà thả vườn, lũ bò hạnh phúc... chẳng phải tôi sẽ càng vô đạo đức hơn nếu ăn một con bò hạnh phúc hay sao? Chắc chắn việc tôi ăn thịt một con bò từng sống cuộc đời khốn khổ sẽ tốt hơn là ăn những con bò ‘sống trọn vẹn’ với gia đình và bạn bè chứ hả? Đám nông dân bảo rằng lũ bò hạnh phúc có mùi vị ngon hơn, nên tôi chỉ có thể đoán rằng họ chờ cho đến khi con bò đã có tình yêu, thậm chí là sau khi nó đã có con cái, khi nó đang hạnh phúc nhất, để chích điện vào đầu nó. Đạo đức của chuyện đó nằm đâu?”

Chuyên gia tâm lý thở dài.

“Tôi đoán bà không muốn nói chuyện về các khách hàng của mình, cũng như mức độ vay mượn của họ.”

Zara bấm sâu các móng tay vào lòng bàn tay của mình.

“Cô có bao giờ nghĩ về cách những người ăn chay luôn nói về việc giải cứu hành tinh, như thể hành tinh này cần họ không? Hành tinh này sẽ sống sót nhiều tỉ năm nữa, ngay cả khi không có sự giúp đỡ của con người. Thứ duy nhất mà con người ta đang kết liễu chính là chúng ta.”

Như thường lệ, đó không hoàn toàn là một câu trả lời. Nadia xem giờ, để rồi lập tức hối tiếc vì bà Zara đã nhận thấy và đứng dậy, như thường lệ. Bà không hề thích bị đuổi khéo, và điều đó khiến bà cảnh giác hơn với cách người khác xem giờ. Thế nên khi họ xem giờ đến lần thứ hai thì bà phải đứng dậy. Xấu hổ, Nadia lắp bắp: “Chúng ta vẫn còn thời gian... nếu bà muốn... tôi không có cuộc hẹn nào sau cuộc này.”

“Hừm, tôi có chuyện phải làm,” Zara đáp.

Nadia trấn tĩnh lại và hỏi thẳng: “Bà có thể cho tôi biết một chi tiết riêng tư về bà được không?”

“Tôi xin lỗi?”

Chuyên gia tâm lý đứng dậy và xoay đầu trong nỗ lực tìm gặp ánh mắt của nữ bệnh nhân. “Với tất cả khoảng thời gian mà chúng ta dành để trò chuyện với nhau, tôi có cảm giác bà chưa bao giờ nói cho tôi biết bất kỳ điều gì riêng tư về mình. Không hề. Màu ưa thích nhất của bà là gì? Bà có yêu nghệ thuật hay không? Bà có từng yêu ai bao giờ chưa?”

Lông mày Zara nhướng lên cao hết mức có thể. “Cô nghĩ tôi sẽ ngủ tốt hơn nếu đã từng yêu à?”

Nadia bật cười. “Không. Tôi chỉ thắc mắc thôi. Tôi biết rất ít về bà.”

Trong số tất cả những khoảnh khắc họ chia sẻ cùng nhau, đây là khoảnh khắc đáng nhớ nhất.

Zara nán lại phía sau lưng ghế của mình trong vài phút. Rồi bà hít một hơi thật sâu và cho Nadia biết một điều mà bà chưa từng kể với bất kỳ ai: “Tôi thích âm nhạc. Tôi mở nhạc rất lớn, ngay khi tôi về đến nhà. Nó giúp tôi sắp xếp lại các suy nghĩ của mình.”

“Chỉ khi bà về nhà thôi sao?”

“Tôi không thể mở nhạc lớn đến thế ở văn phòng. Nó chỉ phát huy hiệu quả nếu tôi nghe nhạc với âm lượng rất, rất lớn.”

Zara gõ gõ vào trán trong khi nói để minh họa cho điều mình muốn diễn đạt.

“Thể loại nhạc nào ạ?” Nadia nhẹ nhàng hỏi lại.

“Death metal.”

“Ồ.”

“Đó có phải là một đánh giá chuyên nghiệp không đấy?”

Nadia bật cười khúc khích theo cách vừa gây bối rối, lại vừa rất thiếu chuyên nghiệp, người ta chắc chắn không dạy bạn cách cười khúc khích trong các giờ tâm lý học. “Chuyện này thật ngoài mong đợi. Sao lại là nhạc death metal?”

“Nó ồn đến nỗi làm cái đầu của cô im lặng.”

Những khớp ngón tay của Zara trắng bệch quanh quai túi xách. Nadia đã nhận thấy điều đó. Cô bèn rút một xấp giấy trong ngăn kéo ra, hí hoáy viết vào, rồi đưa một tờ giấy cho Zara.

“Cái này có phải là toa thuốc ngủ không vậy?”

Nadia lắc đầu. “Đây là hiệu của một loại tai nghe xịn. Có một cửa hàng bán đồ điện tử dưới phố. Bà hãy mua nó, để có thể nghe nhạc bất kể đang ở đâu, ngay khi có cảm giác mọi chuyện bắt đầu khó khăn. Biết đâu chuyện đó sẽ giúp bà ra ngoài nhiều hơn? Gặp gỡ người khác? Hoặc thậm chí... yêu ai đó?”.

Tất nhiên là chuyên gia tâm lý lập tức hối tiếc khi nói ra ba chữ cuối. Zara không đáp. Bà nhét tờ giấy vào trong túi xách, nhìn trân trối lá thư nằm dưới đáy, và nhanh chóng đóng túi lại. Khi bà đi ra cửa, Nadia lo lắng nói với theo, cô sợ mình đã đi quá xa: “Bà không cần phải yêu đâu, Zara, đó không phải là điều tôi muốn nói! Tôi chỉ muốn nói rằng đây có thể là lúc bà thử một điều gì đó mới mẻ. Tôi nghĩ bà nên cho mình... cơ hội... phát ngán với một ai đó!”

Zara đứng trong thang máy. Khi cửa thang đóng lại, bà nghĩ về những khoản vay. Những khoản được chấp thuận, và những khoản bị từ chối. Rồi bà ấn nút dừng khẩn cấp.

53

Trong lúc vụ bắt giữ con tin đang diễn ra, ở ngoài phố Jack cố nghĩ ra một cách khác để liên hệ với tên cướp ngân hàng thay vì để ông Jim đem pizza lên căn hộ. Anh nghĩ, nghĩ mãi, bởi vì người trẻ luôn chắc chắn về gần như mọi thứ, nhưng ngay cả với Jack, việc đoan chắc trăm phần trăm rằng quả bom kia không phải là bom sẽ dễ đạt được hơn nếu anh không cần phải cử bố đi lên cầu thang để kiểm chứng.

“Khoan đã bố, con...” anh lên tiếng, rồi giơ điện thoại lên và nói với chuyên gia đàm phán: “Trước khi chúng tôi đem pizza vào trong, tôi muốn có một ý niệm rõ ràng hơn về chuyện đang diễn ra. Tôi có thể vào trong tòa nhà phía bên kia đường. Từ đó, tôi có thể quan sát lòng cầu thang qua các ô cửa sổ.”

Chuyên gia đàm phán tỏ ra hoài nghi. “Như thế thì có thay đổi được gì không?”

“Không, có lẽ thế,” Jack đã thừa nhận như vậy. “Nhưng biết đâu tôi có thể khẳng định quả bom là thật hay giả qua cửa sổ, trước khi cử đồng nghiệp vào tôi muốn chắc chắn rằng mình đã làm hết cách.”

Chuyên gia đàm phán dùng tay bịt điện thoại và nói chuyện với người khác, một gã sếp khốn nạn nào đấy chẳng hạn. Rồi ông ta bỏ tay ra trở lại và nói: “Được rồi. Thế cũng được.”

Ông ta không nói rằng mình rất ấn tượng khi Jack gọi bố anh là “đồng nghiệp” trong một tình huống như thế này, nhưng đúng là ông ta rất ấn tượng.

Jack đi vào trong tòa nhà ở phía bên kia đường. Chuyên gia đàm phán vẫn giữ máy, và sau khi Jack lên được một tầng lầu rưỡi, ông ta thắc mắc: “Cậu... cậu đang làm gì thế?”.

“Tôi đi lên cầu thang,” Jack đáp.

“Ở đó không có thang máy à?”

“Tôi không thích thang máy.”

Chuyên gia đàm phán hình như đang đập cái điện thoại vào đầu mình.

“Thế ra cậu chuẩn bị đi vào một tòa nhà có bom và một thằng cướp ngân hàng có vũ trang, nhưng cậu lại sợ thang máy?”

Jack rít lên đáp trả: “Tôi không sợ thang máy! Tôi sợ rắn và bệnh ung thư. Tôi chỉ không thích thang máy thôi!”

Chuyên gia đàm phán nghe như đang nhăn mặt. “Cậu không thể gọi tiếp viên à?”

“Toàn bộ quân số của chúng tôi đã ở đây cả rồi. Họ đang cách ly khu vực và sơ tán các tòa nhà lân cận. Tôi đã gọi lực lượng dự bị, nhưng cả hai đều đang chờ vợ.”

“Nghĩa là sao?”

“Họ đang nhậu và phải nhờ vợ đưa đến đây.”

“Nhậu? Vào giờ này trong ngày? Khi còn một ngày nữa mới đến giao thừa?”

“Tôi không biết ở trên Stockholm các ông thế nào, chứ ở đây chúng tôi rất coi trọng tiệc tất niên,” Jack đáp.

Chuyên gia đàm phán cười vang. “Người Stockholm chẳng xem trọng cái gì cả, cậu biết đấy.”

Jack nhăn mặt. Anh ngần ngừ trong giây lát, khoảng thời gian để bước thêm vài bậc thang nữa trước khi hỏi câu mà anh rất muốn hỏi từ nãy đến giờ.

“Trước đây ông có từng tham gia giải quyết vụ bắt giữ con tin nào chưa?”

Chuyên gia đàm phán ngập ngừng một chút trước khi trả lời: “Có. Có chứ.”

“Nó kết thúc như thế nào?”

“Hắn thả các con tin và bước ra ngoài sau khi chúng tôi đã dành bốn tiếng đồng hồ để nói chuyện với nhau.”

Jack gật đầu và dừng lại ở tầng ngay dưới tầng trên cùng. Anh dùng một cặp ống nhòm nhỏ để quan sát chiếu nghỉ của tòa chung cư đối diện. Anh có thể thấy những sợi dây điện thò ra khỏi một cái thùng có mấy chữ của ai đó viết bằng bút lông dầu. Anh không hoàn toàn chắc chắn, nhưng từ vị trí mình đang đứng, trông nó rất giống với hai chữ G-I-Á-N-G S-I-N-H.

“Nó không phải là bom,” anh nói vào điện thoại.

“Vậy cậu nghĩ nó là cái gì?”

“Trông như đèn trang trí Giáng sinh ngoài trời.”

“Ờ.”

Jack đi tiếp lên tầng trên cùng, nếu tên cướp ngân hàng không kéo rèm lại, anh sẽ có thể quan sát bên trong căn hộ đối diện.

“Ông đã đưa hắn ra bằng cách nào?” Anh hỏi.

“Ai cơ?”

“Kẻ bắt giữ con tin ấy. Lần trước.”

“Ổ. Như thường lệ, tôi nghĩ thế. Một kết hợp của những gì được dạy. Đừng dùng thể phủ định, tránh những chữ như không thể, sẽ không. Cố gắng tìm những điểm chung giữa cậu và hắn. Tìm hiểu xem động cơ của hắn là gì.”

“Có thật đó là cách ông đưa hắn ra ngoài không?”

“Không, tất nhiên rồi. Tôi đang đùa thôi.”

“Ông nói nghiêm túc chứ?”

“Phải, nghiêm túc. Chúng tôi đã nói chuyện trong bốn tiếng đồng hồ, thế rồi bỗng dưng hắn im bặt. Và dĩ nhiên đó là điều đầu tiên chúng tôi được dạy.”

“Giữ cho hắn bận rộn? Không được để điện thoại im lặng?”.

“Chính xác. Tôi không biết phải làm thế nào, do đó tôi đánh liều hỏi xem hắn có muốn nghe một câu chuyện hài hay không. Hắn không nói không rằng trong một phút hay sao đó, rồi đáp: ‘Rồi sao? Ông có định kể cho tôi nghe không vậy?’ Tôi bèn kể cho hắn nghe câu chuyện về hai gã người Ireland trên một chiếc thuyền, cậu có biết câu chuyện đó không?”

“Không” Jack đáp.

“Là thế này, có hai anh em người Ireland nọ ra biển đánh cá trên một chiếc thuyền. Một cơn bão nổi lên, cả hai mái chèo đều bị cuốn mất, hai người bụng bảo dạ phen này chắc là chết rồi. Bỗng nhiên một trong hai anh em trông thấy gì đó dưới nước, và xoay xở lôi nó lên. Hóa ra là một cái chai. Họ mở nút chai và BỤP! Một ông thần xuất hiện. Ông ta cho họ một điều ước, bất cứ thứ gì họ muốn. Hai anh em nhìn quanh. Họ đang mắc kẹt giữa biển khơi bão tố, không có mái chèo, cách bờ mấy cây số, nhưng khi người thứ nhất còn đang nghĩ xem nên ước cái gì, thì người kia đã mau miệng: “Tôi ước gì cả cái biển này chỉ toàn bia Guinness! Ông thần trố mắt nhìn như thể anh ta là một thằng ngốc, rồi nói: Được thôi! Chúng ta hãy thực hiện điều đó! Và BỤP một cái, biển cả biến thành biển bia Guinness. Ông thần biến mất. Người thứ nhất quắc mắt nhìn người thứ hai và quát: ‘Cái đồ ngu nhà mày! Mày có biết mình vừa làm gì không hả?’ Người thứ hai xấu hổ lắc đầu. Người thứ nhất dang tay ra và nói...”

Chuyên gia đàm phán bỏ lửng giữa chừng cho thêm phần kịch tính, nhưng ông ta chưa kịp tung cú đấm quyết định thì đã bị Jack ngắt lời. “Giờ thì chúng ta phải đái vào thuyền thôi!”

Chuyên gia đàm phán khịt mũi to đến nỗi điện thoại rung lên. “Vậy là cậu đã nghe câu chuyện này rồi à?”

“Mẹ tôi thích chuyện tiếu lâm. Có thật là nó đã khiến kẻ bắt giữ con tin đầu hàng không?”

Đầu dây kia im lặng một lúc rất lâu. “Có lẽ hắn sợ rằng tôi sẽ kể tiếp một câu chuyện khác.” Chuyên gia đàm phán nghe chừng như muốn cười thành tiếng khi nói ra điều đó, nhưng Jack có thể nhận ra ông ta không làm được. Anh đã lên đến tầng trên cùng, và đang nhìn qua cửa sổ, về phía ban công của căn hộ đối diện bên kia đường. Anh sững người kinh ngạc.

“Cái quái gì...? Lạ quá.”

“Gì cơ?”

“Tôi có thể nhìn thấy ban công của căn hộ nơi các con tin đang bị giam giữ. Có một phụ nữ đang đứng đó.”

“Một phụ nữ á?”

“Phải. Bà ta đeo tai nghe.”

“Tai nghe á?”

“Phải.”

“Loại nào?”

“Có biết bao nhiêu loại tai nghe trên đời! Chuyện đó thì quan trọng gì?”

Chuyên gia đàm phán thở dài. “Thôi được. Câu hỏi ngu ngốc. Vậy bà ta bao nhiêu tuổi?”

“Ngoài năm mươi. Có thể già hơn.”

“Già hơn năm mươi, hay già hơn tuổi?”

“Vì Chúa... Tôi không biết! Một phụ nữ. Một phụ nữ hoàn toàn bình thường.”

“Được rồi, được rồi, bình tĩnh lại nào. Bà ta trông có vẻ gì là sợ hãi không?”

“Bà ta có vẻ... chán chường. Dù gì thì trông bà ta cũng không có vẻ gì là đang gặp nguy hiểm.”

“Nghe có vẻ như đây là một vụ bắt giữ con tin khác thường.”

“Đúng thế. Và cái thùng trên cầu thang kia rõ ràng không phải là bom. Tên cướp thì đi cướp một ngân hàng không dùng tiền mặt. Tôi đã nói ngay từ đầu, chúng ta không phải đang đối mặt với một kẻ chuyên nghiệp.”

Chuyên gia đàm phán ngẫm nghĩ một lúc. “Phải, có thể cậu đúng.”

Chuyên gia đàm phán cố tỏ ra tự tin, nhưng Jack có thể cảm nhận được sự nghi ngại của ông ta. Hai người im lặng hồi lâu trước khi Jack lên tiếng: “Ông nói thật đi. Chuyện gì đã xảy ra với vụ bắt cóc con tin cuối cùng mà ông tham gia giải quyết?”

Tiếng thở dài vang lên từ đầu dây bên kia. “Tên bắt cóc thả hết con tin. Nhưng hắn đã tự bắn mình trước khi chúng tôi kịp ập vào.”

Câu nói ấy đeo theo Jack suốt cả ngày hôm đó, bám riết không rời. Anh bắt đầu đi xuống cầu thang thì chuyên gia đàm phán hắng giọng. “Được rồi, Jack, tôi có thể hỏi cậu một câu được không? Tại sao cậu từ chối công việc trên Stockholm?”

Jack đã nghĩ đến chuyện nói dối, nhưng không đủ sức làm điều đó. “Sao ông biết?”

“Tôi đã nói chuyện với một sếp tổng trước khi lên đường. Tôi hỏi bà ta ai là người đang có mặt tại hiện trường. Bà ta nói rằng tôi nên nói chuyện với Jack, bởi vì cậu ta ‘giỏi muốn chết’. Bà ta bảo là đã mấy lần đề nghị nhận cậu vào đội, nhưng cậu từ chối hết lần này đến lần khác.”

“Tôi có việc rồi.”

“Nhưng không giống với vị trí được bà ta đưa ra.”

Jack khịt mũi.

“Ồ, dân Stockholm nhà ông cứ nghĩ rằng thế giới này xoay quanh tâm điểm là cái thành phố chết tiệt của các ông.”

Chuyên gia đàm phán bật cười. “Cậu nghe này, tôi lớn lên tại một ngôi làng, nơi phải lái xe bốn mươi phút để đi mua sữa. Đối với chúng tôi, cái thị trấn nhà cậu là đô thành. Đối với chúng tôi, các cậu là dân Stockholm.”

“Ai cũng có thể là dân Stockholm trong mắt người nào đó, tôi nghĩ vậy.”

“Thế thì vấn đề của cậu là gì nào? Có phải cậu lo ngại rằng mình sẽ không đủ sức đảm đương công việc được đề xuất hay không?”

Jack lau hai tay vào quần. “Ông là nhà tâm lý học của tôi hay gì?”

“Nghe chừng cậu đang cần được tư vấn đấy.”

“Chúng ta có thể tập trung vào vụ việc đang xử lý được không?”

Chuyên gia đàm phán ngập ngừng, rồi hít một hơi và đáp: “Bố cậu có biết cậu từng được đề nghị một công việc khác không?”

Jack đã định văng tục, nhưng chuyên gia đàm phán không phải nghe câu đó, bởi vì ngay lúc ấy anh nhìn ra ngoài cửa sổ và trông thấy bố mình không còn đứng đợi dưới đường như được dặn nữa.

“Chuyện quái gì thế này?!” Jack thốt lên. Anh cúp máy và co chân chạy.

54

Zara vừa mới bước ra ban công thì bị Jack trông thấy. Đó là ngay sau khi bà bảo tên cướp đừng làm điều ngu ngốc, và bà cần không khí tươi hơn bao giờ. Nếu trông thấy cảnh bà rảo bước ra ban công từ phía sau, bạn có thể nghĩ bà đang sốt ruột. Bạn cần phải quan sát khuôn mặt Zara để hiểu rằng bà đang cảm thấy yếu đuối. Bà bất ngờ với bản thân khi đánh mất sự kiểm soát và có cảm xúc này nọ. Đối với bất kỳ người nào khác, điều đó có lẽ chỉ gây khó chịu một chút, giống như khi bạn phát hiện mình có cùng gu âm nhạc với bố mẹ, hoặc cắn vào một thứ mà bạn nghĩ là sô cô la nhưng hóa ra lại là pa tê gan, tuy nhiên, đối với Zara, nó tạo ra một cảm xúc gần với sự kinh hoàng. Phải chăng bà đã bắt đầu thông cảm?

Zara cẩn thận xoa nước sát trùng tay, rồi đếm số cửa sổ trên tòa nhà đối diện một lần nữa, cố gắng hít những hơi thở sâu. Bà đã ở trong căn hộ quá lâu, những con người đó đã rút ngắn khoảng cách an toàn của bà, và bà không quen với điều đó. Đứng trên ban công, Zara nép vào tường để không ai dưới phố có thể trông thấy mình qua hàng lan can. Bà đeo tai nghe và chỉnh âm lượng to dần cho đến khi tiếng nhạc gầm rú át đi tiếng gào thét trong lòng mình. Cho đến khi nhịp trống dập mạnh hơn nhịp tim của bà.

Và ngay tại đó, có lẽ bà đã tìm được nó. Một hòa ước với bản thân.

Bà có thể thấy mùa đông thoải mái bao trùm lên thị trấn. Bà thích sự im lặng của thời kỳ này trong năm, nhưng chưa bao giờ ra sự tự mãn của nó. Khi tuyết rơi thì mùa thu đã làm xong mọi việc, xử lý hết đám lá cây và cẩn thận quét sạch mùa hè khỏi trí nhớ con người. Tất cả những gì mùa đông phải làm là ùa tới với một chút không khí giá lạnh và chiếm trọn công lao.

Zara không nghe thấy tiếng của ban công mở ra, nhưng cảm thấy một cái tai lông lá chạm vào tóc khi Lennart bước ra và tiến đến bên cạnh bà. Ông ta gõ nhẹ vào một bên tai nghe.

“Cái gì?” Bà gắt lên.

“Bà có hút thuốc không?” Lennart hỏi, bởi vì dù cho chưa tháo được cái đầu thỏ ra, ông ta tin rằng mình có thể hút qua một lỗ nhỏ ở phần mõm.

“Tuyệt đối không!” Zara nói và đeo tai nghe trở lại.

Lennart tỏ ra ngạc nhiên, mặc dù điều đó không thấy được qua vẻ mặt trơ trơ của cái đầu thỏ. Zara trông giống như người hút thuốc, vì dù có hút hay không, bà vẫn thích làm bầu không khí của người khác tồi tệ đi. Con thỏ lại gõ vào tai nghe, và bà miễn cưỡng tháo nó ra.

“Bà đang làm gì ngoài này thế?” Lennart thắc mắc.

Zara lườm ông ta một lúc, quan sát từ đôi tất trắng, cặp chân trần, cái quần đùi may bằng vải không co giãn, cho tới bộ ngực trần, nơi những sợi lông đã bắt đầu bạc.

“Anh thực sự nghĩ vị thế hiện tại của anh cho phép chất vấn việc lựa chọn cách sống của người khác à?” Bà hỏi lại, nhưng giọng điệu vẫn không làm sao gây khó chịu được như mong muốn.

Lennart gãi gãi đôi tai to tướng không chút sức sống của con thỏ và đáp: “Tôi cũng không hút, không hẳn. Chỉ những khi tiệc tùng thôi. Và khi bị bắt làm con tin!”

Ông ta cười thành tiếng, nhưng Zara không cười. Tiếng cười tắt lịm. Zara đeo tai nghe lên, nhưng dĩ nhiên Lennart lại gõ vào nó ngay lập tức.

“Tôi có thể đứng ngoài này cùng với bà một lúc được không? Tôi sợ lão Roger sẽ đánh tôi tiếp nếu tôi quay trở vào trong đó.”

Zara không đáp, chỉ đeo tai nghe lại, và con thỏ lập tức gõ tiếp lên đó.

“Có phải bà xem đây là một vườn thú không?”

Zara ngạc nhiên lườm ông ta. “Ý anh là sao?”

“Chỉ để quan sát. Luôn có những người như bà ở các buổi xem nhà. Họ không muốn mua, nhưng lại tò mò. Giống như đi xem safari. Trải nghiệm một cách sống. Công việc của tôi cho phép tôi nhận ra những chuyện như thế.”

Ánh mắt của Zara chất chứa đầy sự độc địa, nhưng miệng bà vẫn ngậm chặt. Bị nhìn thấu không phải là một điều dễ chịu, bạn có xu hướng khép trang phục chặt hơn một chút khi nó xảy ra, đặc biệt khi bạn thường là người đi guốc trong bụng người khác. Bản năng xúi giục bà nói điều gì đó thật tàn nhẫn để tạo ra một chút khoảng cách giữa họ, nhưng thay vào đó, bà nghe thấy mình hỏi: “Anh có lạnh không?”

Lennart lắc đầu, khiến Zara phải thụp xuống để tránh một cái tai thỏ. Sau đó, ông ta vỗ vỗ khuôn mặt lông lá và chậc lưỡi: “Không. Người ta bảo bảy mươi phần trăm nhiệt lượng cơ thể của con người bị mất đi qua phần đầu, nên vì tôi bị kẹt trong này, tôi đoán hiện giờ mình mới chỉ mất ba mươi phần trăm.”

Đó không phải là điều mà một gã đàn ông mặc độc chiếc quần lót trên người khoác lác, dưới nhiệt độ lạnh như thế này, Zara nhận định. Bà lại đeo tai nghe lên, hi vọng làm thế là đủ để xua đuổi Lennart, nhưng thậm chí trước cả khi ông ta gõ vào đó, bà đã đoán câu nói tiếp theo của Lennart sẽ bắt đầu bằng chữ “tôi”.

“Tôi thật ra là một diễn viên. Phá bĩnh các buổi xem nhà chỉ là nghề tay trái.”

“Thú vị ghê,” Zara thốt lên với giọng điệu mà chỉ có con cái của một nhân viên tiếp thị qua điện thoại mới diễn giải thành lời mời trao đổi tiếp.

“Thời buổi bây giờ thật khó khăn đối với người làm trong ngành văn hóa,” con thỏ gật gù.

Zara bỏ tai nghe xuống trong một cử chỉ buông xuôi, và khịt mũi.

“Thế ra đó là cái cớ để anh biện minh cho việc tranh thủ giai đoạn khó khăn của những người buôn bán bất động sản? Làm thế nào những kẻ trong ngành văn hóa như anh lại không hề nghĩ rằng chủ nghĩa tư bản chẳng có gì tốt đẹp trừ phi các anh là người được hưởng lợi từ nó?”

Câu nói cứ thế tuôn ra, bà không hiểu vì sao nữa. Giữa hai cái tai thỏ, bà nhìn được một phần nhỏ của cây cầu. Đôi tai rung rinh một cách suy tư dưới cơn gió tháng Mười hai. “Tôi xin lỗi, nhưng tôi thấy bà đâu có vẻ gì của một người đang cảm thấy tiếc cho những kẻ buôn bán bất động sản?”

Zara lại hừ mũi, lần này giận dữ hơn. “Tôi không quan tâm tới người mua kẻ bán. Nhưng tôi bận tâm vì anh dường như không hiểu rằng cái nghề tay trái của anh đang đánh lừa hệ thống kinh tế!”

Cái đầu thỏ vẫn giữ nguyên điệu cười nhăn răng, dù Lennart đang suy nghĩ rất lung bên trong nó. Rồi ông ta nói câu mà Zara coi là điều ngu ngốc nhất từng phát ra từ miệng của bất kỳ ai, thỏ lẫn người: “Tôi thì liên quan gì với hệ thống kinh tế?”

Zara xoa tay. Bà đếm cửa sổ. “Thị trường đáng lẽ phải tự điều chỉnh, nhưng những kẻ như anh đã phá hỏng cân bằng cung cầu,” bà nói với giọng run run.

Tất nhiên con thỏ lập tức đáp lại với thứ dễ đoán nhất trên đời: “Không phải thế. Nếu tôi không làm chuyện này, ai đó sẽ làm. Tôi không phá luật. Căn hộ là khoản đầu tư lớn nhất đối với hầu hết mọi người, và họ muốn có giá tốt nhất, thế nên tôi chỉ cung cấp một dịch vụ mà...”

“Các căn hộ đáng lý không phải là khoản đầu tư,” Zara gằn giọng.

“Vậy chúng là gì?”

“Nhà để ở.”

“Bà có phải là một kiểu cộng sản không vậy?” Con thỏ chậc lưỡi.

Zara chỉ muốn đấm cho nó một quả, nhưng thay vào đó, bà chỉ ngay chỗ giữa hai tại của nó và đáp: “Khi khủng hoảng tài chính nổ ra cách đây mười năm, một người đàn ông đã nhảy khỏi cây cầu kia vì một sự sụp đổ của thị trường bất động sản ở nửa kia thế giới. Những con người vô tội mất việc làm, và kẻ có tội được thưởng công. Anh có biết vì sao không?”

“Bà đang hơi phóng đại r...”

“Bởi vì những kẻ như anh không quan tâm tới sự cân bằng của hệ thống.”

Lennart chậc lưỡi trong cái đầu thỏ, vẫn chưa hiểu ra mình đã đâm đầu vào một cuộc đối thoại với ai.

“Bà cần phải bình tĩnh lại, khủng hoảng tài chính là do lỗi của các ngân hàng, tôi đâu có tạo ra...”

“Các luật lệ? Có phải anh định nói thế không? Anh không tạo ra luật, anh chỉ tham gia trò chơi thôi chứ gì?” Zara cắt ngang với giọng run rẩy, bà thà uống thuốc nổ rồi nhảy lưng tưng trên ván bật còn hơn phải nghe tiếp một người khác giảng giải về trách nhiệm tài chính.

“Vâng! Nhưng...”

Zara đã dành đủ thời gian cuộc đời để ngồi họp giữa những người đàn ông đeo khuy cài măng sét, bà có thể đoán trước phần còn lại của điều ông ta muốn nói, nên bà quyết định tiết kiệm thời gian cho mình và thanh quản cho Lennart: “Để tôi đoán xem anh đang định đi tới đâu với chuyện này: anh không quan tâm tới người bán căn hộ, anh cũng không bận tâm về Roger và Anna-Lena, anh chỉ biết có anh mà thôi. Nhưng anh sẽ tự bào chữa bằng cách nói rằng đánh lừa thị trường bất động sản là chuyện bất khả thi, bởi vì thị trường này không thực sự tồn tại, nó được dựng nên. Chỉ là những con số trên màn hình máy tính. Do vậy anh không phải chịu trách nhiệm chứ gì?”

“Không...” Lennart mở miệng, nhưng thậm chí không kịp lấy hơi trước khi Zara tuôn một tràng: “Rồi anh sẽ viện dẫn một thuyết tâm lý học bình dân nào đó cho rằng tiền không có giá trị gì bởi vì nó cũng được dựng nên. Và chúng ta sẽ đi tới một bài học lịch sử, khi những thằng già láu cá như anh dạy dỗ đứa khờ khạo ngây thơ là tôi về thuyết kinh tế và sự ra đời của thị trường chứng khoán. Chắc anh cũng thích kể tôi nghe về chuyện xảy ra ở Hà Nội năm 1902, khi thành phố này cố gắng chấm dứt sự hoành hành của lũ chuột bằng cách thưởng cho người dân theo số chuột mà họ giết được và nộp đuôi cho cảnh sát. Và hậu quả là gì? Người ta bắt đầu nuôi chuột! Anh có hình dung nổi bao nhiêu gã đàn ông đã kể cho tôi nghe câu chuyện đó nhằm minh họa cho sự ích kỷ và tráo trở của đám thường dân không? Anh biết có bao nhiêu gã đàn ông như anh được bọn đàn bà con gái chúng tôi gặp hàng ngày trên hành tinh này và cho rằng mọi ý nghĩ nảy ra trong cái bộ não giống đực nhỏ xíu của anh đều là món quà dễ thương mà các anh tặng cho bọn tôi?”.

Lúc này Lennart đã lùi ba bước về phía lan can. Nhưng Zara đã vào guồng, thế nên Lennart chỉ kịp nói: “Tôi...” trước khi bị bà đập lại: “Anh thì sao? Anh thì sao hả? ANH KHÔNG PHẢI là kẻ tham lam, NHỮNG NGƯỜI KHÁC mới tham chứ gì? Có phải đó là điều anh định nói không?”

Con thỏ lắc lắc đôi tai. “Không. Không, tôi xin lỗi. Tôi không biết có người đã từng nhảy khỏi cây cầu đó. Bà có biết...”

Hai má Zara nóng bừng, phần cổ bên dưới tai nghe đỏ au. Bà không còn nói chuyện với Lennart nữa, nhưng chính xác người đó là ai thì bà cũng không rõ, có cảm giác như bà đã đợi mười năm để hét vào mặt một người. Không phải ai khác. Chủ yếu là bà. Zara gào lên: “Những người như ANH và TÔI chính là vấn đề, anh không hiểu sao? Chúng ta luôn tự bào chữa bằng cách nói rằng chúng ta chỉ cung cấp dịch vụ. Rằng chúng ta chỉ là một phần nhỏ của thị trường. Rằng mọi chuyện là do lỗi của người ta. Rằng họ quá tham lam, họ không nên đưa tiền cho chúng ta. Và rồi chúng ta trơ tráo tự hỏi vì sao thị trường chứng khoán sụp đổ và thành phố đầy chuột...”

Đôi mắt bà long sòng sọc, mũi xì khói. Con thỏ không đáp, đôi mắt nó cứ nhìn bà không chớp trong khi bà cố gắng kiềm chế cơn thịnh nộ. Sau đó một tiếng động phát ra từ bên trong cái đầu khiến Zara thoạt đầu tưởng Lennart bị đột quỵ, trước khi nhận ra nó là âm thanh mà thằng cha khốn khiếp tạo ra khi cười, một cách đúng nghĩa, từ sâu bên trong bụng mình. Lennart dang hai tay ra.

“Tôi không biết bà đang nói về cái gì nữa. Nhưng tôi đầu hàng. Bà thắng. Bà thắng!”

Đôi mắt Zara nheo lại, nửa vì sợ hãi, nửa vì tức giận. Nói với một con thỏ dễ hơn với người, bởi vì bà không cần phải nhìn vào mắt Lennart. Bà không biết điều đó sẽ khiến mình làm gì. Zara chồm tới, ngón tay hết duỗi ra lại co vào. Rồi bà nói với giọng nhẹ nhàng hơn: “Tôi thắng sao? Vậy Anna-Lena và Roger có thắng không? Ông ta đang cố làm giàu, còn bà ta thì cố làm ông ta hạnh phúc, nhưng thật ra tất cả những gì họ đang làm là trì hoãn một vụ ly hôn không tránh khỏi. Nhưng có lẽ điều đó chỉ làm anh sung sướng, bởi vì họ sẽ phải mua hai căn hộ.”

Đến đây thì xảy ra một chuyện. Lần đầu tiên Lennart cao giọng:

“KHÔNG! ĐỦ RỒI ĐÓ! Bởi vì... Bởi vì... Tôi không tin chuyện đó!”

“Vậy anh tin chuyện gì nào?” Zara đập lại, và bất luận điều gì đã đẩy bà tới nước này, giọng bà cuối cùng cũng lạc đi. Bà nhắm nghiền mắt, tay siết lại thành nắm đấm quanh tai nghe. Bà đã đợi mười năm để ai đó hỏi mình câu này. Thế nên nó đã gần như hạ gục bà khi Lennart đáp: “Tình yêu.”

Hai chữ đó vang lên sao mà dễ đến thế, như thể chẳng là điều gì to tát. Zara đã không chuẩn bị cho điều này, và những thứ như vậy có thể làm người ta nổi giận. Giọng nói của Lennart vốn đã tậm tịt vì bị cái đầu thỏ chắn lại, giờ đong đầy sự tổn thương: “Bà nói năng như thể tôi sung sướng khi người ta ly dị nhau. Không ai có thể đi xem hàng ngàn căn hộ mà không nhận ra trên cõi đời này tồn tại nhiều tình yêu hơn là ngược lại.”

Ngay cả Zara cũng không có lời đáp trả cho nhận định đó. Nhưng Lennart dường như chưa thôi, thằng cha ngu ngốc trong cái đầu thỏ kia, điều đó chỉ càng làm bà khó chịu hơn. Đừng nói về tình yêu và cảm thấy lạnh lẽo, vì Chúa, như những kẻ xuẩn ngốc tầm thường, bà nhủ thầm, rồi chuẩn bị phản công với một nhận định tàn nhẫn nào đó. Nhưng tất cả những gì bà nghe thấy mình hỏi là: “Anh dựa vào đâu để nói như thế?”

Đôi tai thỏ rung rung. “Tất cả những căn hộ không được bán.”

Những ngón tay của Zara loay hoay nơi cổ bà. Đó không hoàn toàn là một câu trả lời nực cười, chính vì thế mà bà khó chịu. Tại sao Lennart không phải là một kẻ ngu xuẩn đơn thuần cho rồi? Một thằng ngu lãng mạn là thứ không thể chịu đựng nổi, và điều đó có thể làm một người đàn bà đeo tai nghe nổi khùng.

Thế nên Zara giữ im lặng, hướng mắt về phía cây cầu. Rồi bà thở dài xuôi xị, và lấy ra hai điếu thuốc từ trong túi xách. Bà nhét một điếu vào cái mõm thỏ, điếu kia đưa lên miệng mình. Con thỏ đủ khôn để không chất vấn về lời tuyên bố không hút thuốc ban nãy. Bà đánh giá cao điều đó. Khi Zara đưa cho Lennart chiếc bật lửa, ông ta làm lửa bén vào chiếc mũi thỏ và phải dùng tay dập. Chuyện đó cũng làm bà thích thú.

Họ thong dong hút thuốc. Thế rồi Lennart lên tiếng, giọng nói có sức nặng nhưng không hàm chứa chút xíu buộc tội nào, trong lúc mắt nhìn qua các mái nhà: “Bà có thể nghĩ về tôi thế nào cũng được, nhưng Anna-Lena là một trong số ít các khách hàng mà tôi... không thể không quý mến. Không phải bà ấy muốn làm giàu cho chồng mình, bà ấy chỉ muốn ông ta cảm thấy mình hữu dụng. Tất cả mọi người đều xem đó là lẽ đương nhiên khi Anna-Lena phục tùng, chịu thiệt, lui về hậu phương và hi sinh cho sự nghiệp của chồng, nhưng bà có biết bà ấy từng làm nghề gì không?”

“Không,” Zara thừa nhận.

“Anna-Lena từng là chuyên gia phân tích trong một tập đoàn công nghiệp lớn của Mỹ. Lúc đầu tôi không tin điều đó, vì bà ấy ngờ nghệch như một chú gà con... nhưng bà sẽ không tìm thấy người nào thông minh và có giáo dục hơn trong căn hộ này đâu, tôi dám cam đoan như vậy. Khi bọn trẻ con còn bé, sự nghiệp của Roger bắt đầu khởi sắc, nhưng sự nghiệp của Anna-Lena thậm chí còn tốt hơn thế, nên ông ta đã từ chối một đề nghị thăng chức để có thể dành nhiều thời gian ở nhà hơn với bọn trẻ và bà ấy có thể đi công tác thoải mái. Họ dự định duy trì điều đó trong vài năm, nhưng Anna-Lena thăng tiến quá nhanh chóng, trong khi ông chồng lẹt đẹt với công việc. Khoảng cách thu nhập giữa hai người càng lớn, họ càng khó đổi chỗ cho nhau. Khi bọn trẻ con đã trưởng thành và Anna-Lena đã hoàn tất mọi mục tiêu, bà nói với chồng: ‘giờ đến lượt anh.’ Nhưng ông ta làm gì còn cơ hội, ông ta đã quá già. Họ không có cách nào thảo luận với nhau về điều đó, bởi vì họ chưa bao giờ luyện tập chuyện ấy. Thế nên giờ đây Anna-Lena cố gắng để chống định đoạt việc dọn nhà, cải tạo căn hộ, tất cả chỉ để họ có... một dự án chung. Roger không còn phải chăm sóc con cái nữa, ông ta cảm thấy mình vô dụng. Anna-Lena thì chỉ muốn có một tổ ấm. Bà muốn nói tôi thế nào cũng được, nhưng đừng có ám chỉ rằng tôi không quý hai người đó.”

Zara châm thêm một điếu thuốc lá, chủ yếu để có thể tập trung ánh mắt vào đốm lửa đỏ. “Anna-Lena đã kể với anh tất cả chuyện đó à?”

“Bà sẽ ngạc nhiên trước những gì người ta tâm sự với tôi đấy.”

“Không, tôi không ngạc nhiên,” Zara khẽ nói.

Bà những muốn nói rằng mình cần không gian. Rằng bà không thể ngừng chà xát hai tay. Rằng bà đếm mọi thứ trong từng căn phòng bởi vì nó làm bà bình tĩnh lại. Rằng bà thích bảng tính, thích các dự báo doanh số bởi vì bà thích trật tự. Nhưng bà cũng muốn nói với Lennart rằng hệ thống kinh tế mà bà dành cả đời để phụng sự hiện giờ là vấn đề lớn nhất của thế giới, bởi vì người ta đã làm nó quá lớn mạnh. Người ta đã quên mất mình tham lam đến thế nào, và trên hết, người ta đã quên mất mình yếu đuối thế nào. Giờ thì nó đang nghiền nát tất cả mọi người. Có

Zara muốn nói ra tất cả những điều đó, nhưng đến thời điểm này của cuộc đời, bà đã quen với việc mọi người hoặc không hiểu, hoặc không muốn hiểu. Thế nên bà chỉ im lặng đứng đó. Và trong thâm tâm, bà ước gì mình có thể im lặng đứng đó hoài.

Mỗi người hút thêm một điếu thuốc nữa. Zara không chống đối sự hiện diện của Lennart nhiều như bà tưởng, ngày hôm nay cho bà nhiều trải nghiệm mới mẻ hơn những gì bà chuẩn bị đón nhận, do vậy những ngón tay của bà nhanh chóng bắt đầu chạm nhẹ vào tai nghe khi đôi tai thỏ lại ve vẩy hướng về phía bà. Zara đoán Lennart đang cố gắng nghĩ ra điều gì đó để hỏi bà, để giữ cho cuộc đối thoại tiếp diễn. Đó là điều làm bà khó chịu nhất ở cánh đàn ông. Bởi vì họ chỉ có thể hỏi được hai câu: “Em đang làm ở đâu?” và “Em có gia đình chưa?”

Nhưng thay vào đó, câu mà Lennart huy động hết can đảm để hỏi lại là: “Em đang nghe gì đấy?”

Trời đất quỷ thần ơi, Zara nghĩ thầm. Sao anh không thể chỉ cảm thấy lạnh và ngưng để ý tôi? Bà mở miệng, có quá nhiều điều bà muốn nói, nhưng tất cả những gì bật ra lại là: “Tên cướp ngân hàng sẽ sớm đầu hàng. Cảnh sát sắp sửa ập vào đây bất kỳ lúc nào. Anh nên đi mặc quần dài vào.”

Con thỏ gật đầu một cách thất vọng. Lennart bỏ bà lại với cặp tai nghe, âm nhạc mở lớn hết cỡ, và những ô cửa sổ để đếm tới đếm lui. Có lẽ đây không phải là loại chuyện tình mà người ta dùng thơ ca để viết lại. Nhưng họ đã cưa đổ nhau như thế.

55

Estelle ngập ngừng gõ cửa phòng cất quần áo. Julia mở cửa.

“Tôi chỉ muốn cháu biết là pizza đang trên đường tới, nhưng tôi nghĩ cháu hẳn phải đói lắm, ăn bằng hai cơ mà. Cháu có muốn ăn gì đó trong lúc chờ đợi không? Trong tủ đông có thức ăn đấy. Người ta thường trữ thức ăn trong tủ đông mà,” bà nói...

“Không ạ, cháu cảm ơn. Bà thật tốt, nhưng cháu không sao cả” Julia mỉm cười đáp. Cô thích thú với sự ân cần của bà Estelle. Hầu hết mọi người đều nên làm như thế, hỏi xem người khác có đói hay không, thay vì hỏi họ cảm thấy như thế nào.

“Ờ, vậy thì tôi không làm phiền cháu nữa,” Estelle nói và bắt đầu đóng cửa phòng lại.

“Bà có muốn vào trong này không ạ?” Julia hỏi, nhưng thật ra cô nói với giọng điệu mà bạn sử dụng khi muốn nghe câu trả lời là ‘không’.

“Muốn chứ!” Estelle reo lên, bước vào và khép cửa lại sau lưng. Bà đẩy cái thang gấp ra và ngồi xuống chỗ duy nhất còn lại trong phòng thay đồ: chiếc rương nằm kẹt ở cuối phòng. Khoanh tay đặt trên đùi, bà mỉm cười ấm áp và nói: “Ổ, chuyện này hay ho thật đấy, phải không nào? Đã bao nhiêu năm nay tôi không ăn pizza. Tất nhiên phải thừa nhận là tên cướp ngân hàng và vụ bắt giữ con tin này không dễ chịu đối với tất cả mọi người, nhưng tôi không thể không nghĩ rằng thật đáng khích lệ khi chúng ta có một tên cướp nữ. Cháu có nghĩ vậy không? Đây là dịp để đàn bà con gái chứng tỏ mình có thể làm được những gì?”

Julia đặt ngón cái vào một điểm cụ thể nằm giữa hai mắt, và kiềm chế bản thân đủ để đáp: “Hừm, đe dọa mọi người bằng một khẩu súng, nhưng dù sao thì... phái nữ quyền lực!”

“Tôi không nghĩ đó là một khẩu súng thật!” Anna-Lena chen vào.

Julia nhắm mắt lại để không ai nhìn thấy cô đảo mắt. Estelle nở nụ cười lém lỉnh và hỏi, “Này, tôi không định đường đột chen vào giữa các cô như một bà già ngốc nghếch đâu. Các cô đang nói về chuyện gì thế?”.

“Chuyện hôn nhân,” Anna-Lena sụt sịt.

“Ô!” Estelle thốt lên, như thể chủ đề ưa thích của bà vừa mới hiện lên trong một chương trình đố vui truyền hình.

Sự hào hứng của bà lão làm thái độ của Julia dịu xuống một chút. Cô hỏi bà: “Bà nói chồng bà tên là Knut đúng không ạ? Hai người đã kết hôn được bao lâu rồi ạ?”

Estelle nhẩm đếm trong đầu cho đến khi không đếm xuể. “Knut và tôi cưới nhau từ lâu lắm rồi. Cháu sẽ có cảm tưởng như thế khi già đi. Khoảng thời gian trước khi ông ấy xuất hiện đơn giản là không tồn tại.”

Julia phải thừa nhận là mình thích câu trả lời này.

“Bà đã xoay xở thế nào để có một cuộc hôn nhân lâu đến thế?” Cô hỏi.

“Cháu phải chiến đấu vì nó,” bà đáp thành thật.

Julia có vẻ không thích chuyện đó cho lắm. “Nghe có vẻ không được lãng mạn”

Estelle nhăn mặt một cách đầy hiểu biết. “Các cháu phải lắng nghe nhau. Nhưng không phải mọi lúc. Nếu làm thế thì có nguy cơ các cháu sẽ không thể tha thứ cho nhau sau đó.”

Julia rầu rĩ lướt ngón tay trên hàng lông mày. “Ro và cháu từng rất hợp nhau. Bọn cháu thậm chí hợp nhau đến nỗi còn không bận tâm đến việc bọn cháu cũng rất giỏi trong việc không hòa hợp. Thỉnh thoảng cháu cãi nhau với cô ấy bởi vì bọn cháu rất giỏi... khác biệt. Nhưng giờ thì, ôi trời, cháu không biết nữa. Cháu không còn chắc chắn về bọn cháu nữa.”

Estelle xoay chiếc nhẫn cưới và trầm ngâm liếm môi. “Hồi mới yêu nhau, Knut và tôi đã có một thỏa thuận về cách thức tranh cãi mà chúng tôi được phép làm, bởi vì Knut bảo rằng sớm muộn rồi sự si mê ban đầu sẽ tan đi và chúng tôi sẽ cãi vã dù có thích hay không. Thế nên chúng tôi đã đi đến một thỏa ước, giống như Hiệp định Genève thời chiến tranh ấy. Knut và tôi hứa với nhau rằng bất kể tức giận đến đâu, chúng tôi cũng không được phép cố ý nói ra những điều chỉ để gây tổn thương cho nhau. Chúng tôi không được phép cãi cọ chỉ để hơn thua. Bởi vì sớm muộn rồi nó sẽ dẫn tới việc một trong hai người chiến thắng. Và không cuộc hôn nhân nào có thể sống sót sau chuyện đó.”

“Vậy chiến lược đó có thành công không ạ?” Julia hỏi.

“Tôi không rõ” Estelle thừa nhận.

“Thế cơ ạ?”

“Chúng tôi vẫn chưa đi qua hết những si mê ban đầu.”

Estelle nhìn quanh phòng một lúc, như thể đang cố nhớ lại một điều gì đó, rồi đứng dậy và mở nắp cái rương.

“Bà đang làm gì thế?” Julia thắc mắc.

“Ngó qua một cái thôi mà,” Estelle đáp với giọng biết lỗi.

Anna-Lena thấy không thể chấp nhận được chuyện này, vì bà tin rằng có những luật bất thành văn quy định mức độ sục sạo được cho phép trong những buổi xem nhà.

“Sao bà có thể làm vậy! Bà chỉ được coi bên trong các loại tủ khi cửa đã được mở sẵn! Ngoại trừ chạn bếp. Bà được phép mở chạn bếp, nhưng chỉ trong vài giây, để xem nó lớn cỡ nào. Nhưng bà không được phép đụng vô các thứ bên trong, hoặc đánh giá này nọ về cách sống của người ta! Cái gì cũng... có nguyên tắc! Bà được phép mở máy rửa chén ra coi bên trong, nhưng máy giặt thì không?”

“Chắc là cô đã đi xem rất nhiều căn hộ...” Julia nói với Anna-Lena.

“Tôi hiểu chuyện.” Anna-Lena thở dài.

“Trong này có rượu vang!” Estelle reo lên, lôi hai chai rượu ra khỏi xương. “Và một cái mở nút chai!”

“Rượu vang?” Anna-Lena lặp lại, mặt sáng rỡ. Việc sục sạo hòm xiểng hẳn nhiên là không sao cả nếu bạn tìm thấy rượu.

“Các cô có muốn uống chút không?” Estelle đề xuất.

“Cháu đang có thai,” Julia đáp.

“Vậy là cháu không được phép uống rượu vang à?”

“Cháu không được phép uống dù chỉ là một chút cồn.”

“Nhưng... rượu vang thì sao?”

Đôi mắt mở to của Estelle đong đầy sự khoan dung. Bởi vì rượu vang chung quy cũng chỉ là nho thôi. Mà bọn trẻ thì rất thích nho.

“Cả rượu vang cũng vậy,” Julia kiên nhẫn đáp, và nghĩ tới Ro khi cô nói ‘Lúc nào cũng thế! Giờ tôi phải uống cho ba người!’ khi được nữ hộ sinh ở khoa tiền sản hỏi thăm những câu thường quy về lượng đồ uống có cồn họ đã dùng. Nữ hộ sinh đã không nhận ra Ro chỉ nói đùa và không khí trở nên căng thẳng. Bây giờ ngẫm lại, chuyện đó làm Julia bật cười. Những chuyện như thế xảy ra khá nhiều khi bạn cưới một kẻ ngốc nghếch.

“Tôi đã nói gì sai à?” Estelle lo lắng hỏi lại, rồi tu một ngụm rượu trước khi đưa cái chai cho Anna-Lena, người không ngần ngại nốc liền hai ngụm lớn, khác hẳn với những gì tính cách của bà cho thấy. Hôm nay là một ngày lạ lùng đối với tất cả bọn họ.

“Không, không hề, cháu chỉ đang nhớ lại một chuyện mà Ro đã làm thôi,” Julia mỉm cười và cố gắng ngừng cười thành tiếng, nhưng bất thành.

“Ro đúng là khờ! Cũng y hệt như Roger vậy!” Anna-Lena giảng giải với Estelle, và uống thêm một ngụm nữa, lần này lớn hơn sức chứa của khoang miệng, khiến bà ho sặc ra mũi. Julia phải chồm tới vỗ nhẹ vào lưng bà.

Estelle lấy lại chai rượu, và làm nó vơi thêm một chút. Rồi bà nói khẽ: “Knut không phải là người khờ khạo. Thật đấy. Nhưng ông ấy mất nhiều thời gian khủng khiếp để đậu cái xe. Tôi ước gì ông ấy có mặt đây để... hừm, tôi chưa chuẩn bị tinh thần để bị bắt làm con tin một mình.”

Julia mỉm cười. “Bà có một mình đâu ạ, còn bọn cháu nữa mà. Với lại, tên cướp ngân hàng này có vẻ như không muốn làm hại ai cả, nên cháu tin chắc mọi thứ sẽ ổn thỏa. Nhưng... cháu hỏi bà một chuyện này được không?”

“Dĩ nhiên là được, cưng à.”

“Có phải bà đã biết trong cái rương đó có rượu vang? Nếu không thì tại sao bà lại quyết định mở nó ra xem?”.

Estelle đỏ mặt. Sau khi im lặng hồi lâu, bà thừa nhận: “Tôi thường giấu rượu vang trong tủ quần áo ở nhà. Knut từng nghĩ chuyện đó thật ngớ ngẩn. Nhưng người ta thường suy bụng ta ra bụng người, nên tôi nghĩ nếu như người sống ở đây lo rằng người khác nhìn thấy mấy chai rượu và nghĩ thầm ‘Ồ, người này là một kẻ nghiện rượu,’ thì phòng cất quần áo sẽ là nơi hoàn hảo để giấu chúng.”

Anna-Lena tu thêm hai ngụm rượu, nấc cục lớn tiếng, rồi bổ sung: “Người nghiện rượu không trữ chai rượu chưa khui trong nhà đâu. Họ chỉ có vỏ chai.”

Estelle gật gù và đáp luôn không suy nghĩ: “Cô nói thế cũng phải. Knut hẳn sẽ đồng tình với cô.”

Đôi mắt của bà lão long lanh, nhưng không chỉ do rượu. Julia nhăn trán mạnh đến nỗi làm kiểu tóc của mình thay đổi hoàn toàn. Cô nghiêng người tới trước, dịu dàng đặt tay mình lên cánh tay của bà Estelle, và thì thầm: “Bà ơi, ông Knut không phải đang đi đỗ xe, đúng không?”

Đôi môi mỏng của Estelle mím lại, khiến cho lời đáp gần như không thoát ra được khi cuối cùng bà cũng thừa nhận: “Đúng”

56

Thẩm vấn nhân chứng

Ngày: 30 tháng Mười hai

Tên nhân chứng: Lennart

Jack: Hãy cho tôi biết tôi có hiểu chuyện này chính xác hay không: ông không có mặt tại buổi xem nhà với tư cách người mua tiềm năng, mà ông được bà Anna-Lena thuê để phá hỏng nó?

Lennart: Chính xác. Lennart Không Giới hạn, chính là tôi. Anh có muốn tôi đưa danh thiếp không? Tôi cũng thầu cả tiệc độc thân nữa, nếu như chú rể là kẻ đã cướp bồ của anh, đại loại thế.

Jack: Vậy nghề nghiệp của ông là phá đám các buổi xem nhà?

Lennart: Không, tôi là diễn viên. Chẳng qua hiện nay không có nhiều vai diễn. Nhưng tôi có tham gia vở Người lái buôn từ Venice của đoàn kịch địa phương.

Jack: Thành.

Lennart: Tôi xin lỗi?

Jack: Ý tôi vở đó tên là Người lái buôn thành Venice, chứ không phải từ Venice. Thôi bỏ đi. Ông có thể cho tôi biết gì thêm về tên cướp ngân hàng được không?

Lennart: Tôi nghĩ là không. Tôi đã khai với anh mọi thứ mình còn nhớ.

Jack: Thôi được. E là tôi sẽ phải yêu cầu ông ở lại thêm một chút, phòng trường hợp chúng tôi có những câu hỏi khác.

Lennart: Không sao cả!

Jack: À, phải rồi, một câu cuối cùng: Ông biết gì về vụ pháo hoa?

Lennart: Ý anh là sao?

Jack: Màn pháo hoa mà thủ phạm đã yêu cầu ấy.

Lennart: Thì sao?

Jack: Hừm, khi một kẻ nào đó bắt giữ người khác làm con tin, ít khi nào có chuyện hắn đòi xem pháo hoa trước khi thả họ ra. Thường thì hắn đòi tiền.

Lennart: Với tất cả sự tôn trọng, thường thì không có chuyện bắt ai làm con tin mới phải.

Jack: Cũng có thể, nhưng ông không nghĩ đòi xem pháo hoa là một yêu sách kỳ lạ à? Đó là điều cuối cùng mà thủ phạm làm trước khi các ông được thả tự do.

Lennart: Tôi cũng chẳng biết nữa. Đây là dịp năm mới. Mọi người ai cũng thích pháo hoa, không phải vậy sao?

Jack: Người nuôi chó thì không.

Lennart: À.

Jack: Ý ông là sao?

Lennart: Tôi chỉ ngạc nhiên thôi mà. Tôi cứ tưởng mọi cảnh sát đều thích chó.

Jack: Tôi có nói là tôi không thích chó đâu!

Lennart: Hầu hết mọi người đều nói là chó không thích pháo hoa. Nhưng anh lại dùng chữ “người nuôi chó”.

Jack: Tôi không đặc biệt thích động vật.

Lennart: Tôi xin lỗi. Méo mó nghề nghiệp. Trong nghề của tôi, anh học được cách đọc người khác.

Jack: Nghề diễn viên á?

Lennart: Không phải, nghề kia. Nhân tiện, những người khác vẫn còn đang ở đây à?

Jack: Ai cơ?

Lennart: Thì những người có mặt trong căn hộ, anh biết đấy.

Jack: Ông có đang nghĩ tới một người nào cụ thể không?

Lennart: Zara, chẳng hạn.

Jack: Chẳng hạn?

Lennart: Anh không cần phải tỏ vẻ như tôi đang đòi hỏi một chuyện không phải. Tôi chỉ hỏi thăm thôi mà.

Jack: Vâng, bà Zara vẫn còn đang ở đây. Sao ông lại hỏi?

Lennart: Ồ, tôi chỉ đang tự hỏi. Đôi khi anh tò mò về người khác, có vậy thôi, và lâu lắm rồi mới lại có một người mà tôi không thể đọc được như bà ấy. Tôi đã cố, nhưng không thể tìm hiểu được gì. Sao anh lại cười?

Jack: Tôi có cười đâu!

Lennart: Có, anh đang ngoác miệng đấy thôi!

Jack: Tôi xin lỗi, tôi không cố ý. Một điều mà bố tôi từng nói, có vậy thôi.

Lennart: Điều gì?

Jack: Bố tôi bảo rằng chung quy đàn ông hay kết hôn với người mà mình không hiểu được. Để rồi dành phần đời còn lại để cố gắng tìm hiểu.

57

Cái chết, cái chết, cái chết, Estelle nhủ thầm trong phòng cất quần áo. Nhiều năm trước đây, bà có đọc được rằng tác giả ưa thích của bà từng dùng nó để mở đầu cho các cuộc điện thoại. Cái chết, cái chết, cái chết. Sau đó, khi nó đã được gạt sang một bên, họ có thể thảo luận những chuyện khác. Nếu không thì, sau một độ tuổi nhất định, dường như không cuộc điện thoại nào là về cuộc sống, chỉ toàn cái khác. Giờ đây Estelle có thể hiểu được quan điểm đó. Cũng chính tác giả ấy có lần đã viết rằng “Hãy sống cuộc đời mình sao cho có thể trở thành bạn bè với cái chết,” nhưng Estelle thấy quan điểm này khó hiểu hơn. Bà còn nhớ mình từng đọc truyện Peter Pan cho bọn trẻ nghe trước lúc đi ngủ, và nhân vật chính đã tuyên bố rằng: “Chết sẽ là một cuộc phiêu lưu lớn kinh khủng khiếp.” Với người thực hiện thì có thể, chứ với người ở lại thì không, Estelle đã nghĩ như vậy. Tất cả những gì chờ đợi bà phía trước là hàng ngàn buổi bình minh trong đó cuộc đời giống như một nhà tù xinh đẹp. Đôi má bà run rẩy, nhắc rằng bà đã già đến mức nào, lớp da bà giờ đây mỏng đến nỗi ngay cả những cơn gió không ai cảm nhận được cũng làm nó rung rinh. Bà không có gì để phản đối tuổi già, ngoại trừ sự cô đơn. Khi bà gặp ông Knut, đó không phải là một câu chuyện tình yêu, không cho cảm giác như cái cách mà bà đọc thấy, tình yêu của họ giống với một đứa trẻ tìm được bạn chơi hoàn hảo thì đúng hơn. Khi Knut chạm vào bà, trong tận cùng sâu kín nhất, Estelle cảm thấy như leo lên cây và nhảy xuống từ những cái cầu tàu. Hơn hết thảy, bà nhớ mình đã làm ông cười lớn đến nỗi phun cả món trứng ăn sáng ra khỏi miệng. Theo tuổi tác, khi ông đã đeo răng giả, chuyện đó càng vui hơn.

“Ông ấy chết rồi,” lần đầu tiên bà nói ra điều đó, và nuốt khan.

Julia nhìn xuống sàn nhà trong sự im lặng bối rối. Anna-Lena ngồi thừ người, cố nghĩ ra điều gì đó để nói, rồi chồm người về phía Estelle và chạm nhẹ chai rượu vào vai bà thay cho lời lẽ. Estelle cầm chai rượu, uống hai hớp, trước khi đưa trả nó và nói tiếp, nửa cho người nghe, nửa cho chính mình: “Nhưng ông ấy đỗ xe giỏi lắm, Knut ấy. Ông ấy có thể đỗ xe song song ở những chỗ rất chật chội. Thế nên thỉnh thoảng, mỗi khi đau đớn nhất, khi tôi chứng kiến điều gì đó rất buồn cười và nghĩ rằng ‘ông ấy sẽ cười lớn đến nỗi phun cả bữa sáng lên lớp giấy dán tường’ - đó là lúc tôi tưởng tượng ra ông ấy chỉ đang ở bên ngoài, đưa xe vào chỗ đỗ. Ông ấy không hoàn hảo, con người không ai hoàn hảo cả, nhưng mỗi khi chúng tôi đi đâu đó và trời đổ mưa, Knut luôn thả tôi xuống tận cửa. Như thế tôi có thể chờ đợi ở chỗ ấm áp trong lúc ông ấy... đi đỗ xe”.

Sự im lặng luồn lách vào giữa ba người phụ nữ, và dần dần làm trống vốn từ của họ, cho tới khi không ai biết phải nói gì. Cái chết, cái chết, cái chết, Estelle thầm nghĩ.

Khi Knut nằm trên giường bệnh vào những đêm cuối đời, Estelle đã hỏi: “Ông có sợ không?” Ông đáp: “Có” trước khi luồn tay vào mái tóc bà và nói thêm: “Nhưng được yên tĩnh một chút cũng hay. Bà có thể khắc câu đó lên tấm bia mộ.” Estelle đã cười vang khi nghe đến đó. Khi ông ra đi, bà đã khóc to đến mức không thở nổi. Cơ thể bà không bao giờ còn như trước, bà thu mình lại và không bao giờ mở ra nữa.

“Ông ấy là tiếng vọng của tôi. Mọi chuyện tôi làm giờ đây đều yên ắng hơn,” bà nói với hai người phụ nữ còn lại trong phòng cất quần áo.

Anna-Lena ngồi im một lúc trước khi mở miệng, bởi vì cho dù đã bắt đầu say, bà hiểu rằng đây không phải là lúc thích hợp để thể hiện sự tham lam. Nhưng họ đang lãng phí thời giờ, dĩ nhiên rồi, thế nên khi bà nói thành tiếng suy nghĩ của mình, niềm hi vọng khấp khởi trong giọng nói của bà có thể lấn át cả những ý định tốt đẹp lẫn một bầy ngựa hoang.

“Cho phép tôi được hỏi... nếu chồng bà không phải đang đi kiếm chỗ đậu xe, vậy thì bà coi căn hộ này thay cho con gái, hay là...”

“Không, không, con gái tôi đang sống cùng chồng con trong một ngôi nhà xinh xắn,” Estelle hồn nhiên đáp.

Ngay ở ngoại ô Stockholm. Nhưng Estelle không nói ra chuyện đó, vì bà không nghĩ cuộc đối thoại này cần được phức tạp thêm.

“Vậy là bà tới đây chỉ để... tham quan?” Anna-Lena hỏi.

“Thật tình, Anna-Lena, bà ấy không mua tranh căn hộ này với cô và chú Roger đâu! Đừng có vô cảm như thế!” Julia thốt lên.

Anna-Lena nhìn xuống chai rượu, lẩm bẩm: “Tôi chỉ hỏi thôi mà.”

Estelle lần lượt vỗ nhẹ vào cánh tay của hai người, rồi nói khẽ: “Đừng có cãi cọ vì tôi chứ. Tôi quá già để xứng với điều đó.”

Julia sưng sủa gật đầu và chắp tay trước bụng. Anna-Lena cũng làm động tác tương tự với chai rượu vang.

“Cháu bà bao nhiêu tuổi rồi?” Bà hỏi.

“Chúng nó đang ở tuổi thiếu niên,” Estelle đáp.

“Ồ, tôi rất tiếc khi nghe thấy điều đó,” Anna-Lena cảm thán.

Estelle mỉm cười yếu ớt. Nếu bạn đang sống cùng những đứa nhóc tuổi teen, bạn sẽ biết chúng chỉ sống cho mình, cha mẹ chúng thì quá bận rộn với những thứ khủng khiếp đa dạng của cuộc sống. Của bọn trẻ và của chính bản thân họ. Không có chỗ cho Estelle ở đó, bà chỉ là một sự phiền toái. Họ hài lòng vì bà trả lời điện thoại khi họ gọi vào sinh nhật của bà, nhưng phần thời gian còn lại, họ coi như thời gian đứng yên đối với bà. Bà là một món đồ trang trí xinh xẻo mà họ chỉ lấy ra vào dịp Giáng sinh và mùa hè.

“Không, tôi đến đây không phải để mua nhà. Chẳng qua là tôi không có chuyện gì khác để làm. Thỉnh thoảng tôi tham gia những buổi xem nhà vì tò mò, để nghe người khác trò chuyện, tâm sự về ước mơ của họ. Những ước mơ của con người luôn lớn lao nhất khi họ đang tìm kiếm một nơi ở. Ông Knut không ra đi nhanh chóng, cô biết đấy. Ông ấy lay lắt trong nhà dưỡng lão cả năm trời, tôi không thể bắt đầu sống như thể ông ấy đã chết, nhưng ông ấy... ông ấy không sống. Không hẳn. Thế nên cuộc đời tôi giống như bị tạm dừng, bằng cách nào đó. Tôi bắt xe buýt đến nhà dưỡng lão hàng ngày và ngồi cùng Knut. Tôi đọc sách. Lúc đầu đọc thành tiếng, đến cuối cùng thì đọc cho chính tôi. Chuyện là như thế. Nhưng nó là một việc phải làm. Và có một người cần nó.”

Anna-Lena nhủ thầm rằng dẫu sao thì, con người ta cũng cần phải có một dự án.

“Cuộc đời trôi qua nhanh lắm. Đời đi làm,” bà suy nghĩ thành tiếng, và tỏ ra vô cùng bất ngờ khi nhận ra Julia nghe thấy suy nghĩ của mình.

“Cô từng làm công việc gì vậy?” Cô gái hỏi.

Anna-Lena hít căng buồng phổi, vừa do dự vừa tự hào. “Tôi là chuyên gia phân tích của một tập đoàn công nghiệp. Hừm, tôi nghĩ mình là chuyên gia phân tích cấp cao, thật đấy, nhưng tôi cố gắng hết sức để không làm ra vẻ như vậy.”

“Chuyên gia phân tích cấp cao?” Julia thắc mắc và lập tức xấu hổ vì giọng điệu của mình.

Anna-Lena trông thấy sự ngạc nhiên trong đôi mắt cô gái, nhưng bà đã quen với điều đó và không phật lòng. Thường thì bà sẽ thay đổi chủ đề, nhưng có lẽ món rượu đã chế ngự bà, bởi thay vào đó, bà suy nghĩ thành tiếng không chút đắn đo: “Đúng vậy. Không phải tôi muốn thế. Muốn làm sếp ấy. Chủ tịch tập đoàn nói đó chính là lý do vì sao ông ta muốn tôi làm vị trí đó. Ông nói người ta không cần phải lãnh đạo bằng cách ra lệnh cho người khác làm gì, thay vào đó hãy để họ làm những gì họ có khả năng làm được. Vậy nên tôi cố gắng làm một cô giáo nhiều hơn làm sếp. Nói thì có vẻ khó tin, nhưng tôi là một cô giáo không tệ. Khi tôi nghỉ hưu, hai trong số các nhân viên của tôi nói rằng họ đã không nhận ra tôi thực sự là sếp họ cho đến khi nghe được bài diễn văn cảm ơn sự đóng góp của tôi. Nhiều người có thể coi đó như là một sự sỉ nhục, nhưng tôi cho rằng như vậy cũng hay. Nếu cô có thể làm cho người khác nghĩ rằng họ tự mình xoay xở làm được việc, vậy là cô thành công rồi đó.”

Julia mỉm cười. “Bà thật đáng kinh ngạc, Anna-Lena.”

Khuôn mặt Anna-Lena nom giống như thể đó là lời khen đẹp đẽ nhất mà bà từng được nhận. Thế rồi sự buồn bực và đau khổ lại dâng tràn, bà vội nhắm mắt thật nhanh rồi mở ra từ từ.

“Ai cũng nghĩ tôi... khi gặp Roger và tôi, người ta thường nghĩ tôi là cái bóng của ổng. Thực ra không phải vậy. Roger nên có một cơ hội để phát huy hết tiềm năng của mình. Ông có tiềm năng lắm đó. Nhưng công việc của tôi... Mọi thứ đều suôn sẻ và ngày càng thuận lợi đối với tôi, do đó Roger đã từ chối cơ hội thăng chức để có thể đưa đón bọn trẻ, những chuyện như vậy. Tôi có sự nghiệp, những chuyến công tác triền miên, lần nào cũng với suy nghĩ rằng năm tới sẽ đến lượt ổng. Nhưng điều đó đã không bao giờ xảy ra.”

Anna-Lena ngừng lời. Julia không biết phải nói gì. Estelle trông như không biết phải làm gì với đôi tay mình, bà bèn mở cái rương và lục lọi trong đó lần nữa, lôi ra một hộp diêm và bao thuốc lá.

“Tuyệt cú mèo” bà reo lên.

“Loại người nào từng sống ở đây vậy trời?” Julia thắc mắc.

“Có ai muốn làm một điều không?” Estelle đề xuất.

“Tôi không hút thuốc!” Anna-Lena tuyên bố ngay.

“Tôi cũng không. Đúng hơn là tôi đã bỏ thuốc. Gần như không hút nữa. Cháu có hút không?” Estelle quay sang hỏi Julia, rồi nhanh chóng tiếp lời: “Ờ, tôi không nghĩ có ai lại hút thuốc trong lúc mang thai. Vào thời của tôi thì có đấy. Chỉ cần giảm bớt một chút, tất nhiên rồi. Nhưng tôi đoán cháu không hề hút thuốc?”

“Vâng ạ,” Julia đáp với giọng kiên nhẫn.

“Người trẻ bây giờ. Các cháu rất ý thức chuyện mình ảnh hưởng thế nào tới con cái của mình. Tôi từng nghe một bác sĩ nhi khoa nói trên truyền hình rằng các ông bố bà mẹ thuộc thế hệ trước từng đến gặp mình để hỏi: ‘Con tôi tè dầm, cháu có bị sao không?’ Trong khi những người thuộc thế hệ bây giờ sẽ hỏi rằng: ‘Con tôi tè dầm, chúng tôi có làm gì sai không?’ Các cháu nhận trách nhiệm cho mọi thứ.”

Julia ngả người vào tường. “Bọn cháu có lẽ cũng phạm đủ thứ lỗi lầm như thế hệ của bà. Chỉ là loại lỗi lầm khác thôi.”

Estelle lật lật bao thuốc lá trên tay. “Tôi từng hút thuốc ngoài ban công, vì Knut không thích cái mùi khi tôi hút thuốc trong nhà, với lại tôi cũng thích ngắm cảnh nữa. Chúng tôi có thể nhìn tới tận chỗ chiếc cầu. Cũng giống như căn hộ này, thật vậy. Tôi từng rất sung sướng vì điều đó. Nhưng rồi... hừm... chắc các cô còn nhớ một người đàn ông đã nhảy khỏi chiếc cầu đó mười năm về trước? Chuyện đó được đưa lên khắp các mặt báo. Và tôi... tôi đã kiểm tra xem ông ta nhảy xuống vào thời điểm nào trong ngày, và nhận ra chuyện đó xảy ra ngay sau khi tôi hút thuốc ngoài ban công. Knut đã gọi tôi vì có gì đó trên ti vi, nên tôi vội quay vào, bỏ luôn điếu thuốc dang dở trên gạt tàn, và đúng vào thời điểm ấy, người đàn ông đã trèo lên thành cầu rồi nhảy xuống. Sau đó tôi đã bỏ hẳn việc hút thuốc ngoài ban công.”

“Ổ, đâu phải do lỗi của bà mà người ta nhảy cầu,” Julia cố gắng an ủi Estelle.

“Cũng không phải lỗi của cây cầu,” Anna-Lena đế thêm.

“Sao cơ?”

“Không phải do lỗi của cây cầu mà người ta nhảy khỏi nó. Tôi còn nhớ chuyện đó rất rõ, bởi vì Roger rất bực bội.”

“Ông ấy biết người đàn ông nhảy cầu à?” Estelle thắc mắc.

“À, không phải. Nhưng Roger khá rành về cầu đường. Ông là kỹ sư mà. Không phải cây cầu đó, nhưng nếu bà quan tâm tới cầu đường như Roger, sớm muộn gì rồi bà cũng quan tâm tới những cây cầu thôi. Họ nói về người đàn ông kia trên truyền hình như thể đó là lỗi của cây cầu. Roger rất bực vì lẽ đó. Những cây cầu tồn tại là để đưa mọi người đến gần nhau hơn, ổng nói vậy đó.”

Julia không thể không cảm thấy đó là một câu nói vừa kỳ lạ vừa lãng mạn. Có lẽ chính vì vậy - trừ phi là do cô vừa đói vừa mệt - mà cô bỗng nói: “Cháu và vợ sắp cưới từng đi Úc cách đây vài năm. Cô ấy muốn nhảy bungee từ trên một cây cầu.”

“Vợ sắp cưới? Ý cháu là Ro?” Estelle hỏi lại.

“Không phải, là người trước đây.”

Đó là một câu chuyện dài. Mọi câu chuyện đều dài, nếu bạn kể từ đầu. Câu chuyện này chẳng hạn, sẽ ngắn hơn nhiều nếu nó chỉ xoay quanh ba người phụ nữ trong một căn phòng cất quần áo. Nhưng dĩ nhiên nó còn kể về hai cảnh sát viên, và một trong số họ đang đi lên cầu thang.

58

Chuyện là Jack, trước khi đi vào tòa nhà đối diện bên kia đường, đã dặn bố anh đứng chờ. Nhất định không được đi đâu hết. Cụ thể là không được đi vào tòa nhà nơi đang diễn ra vụ bắt giữ con tin. Chỉ đứng đây đợi mà thôi, anh đã bảo thế.

Nhưng dĩ nhiên ông bố đã không làm theo.

Ông cầm chỗ bánh pizza và đi lên căn hộ. Lúc quay trở xuống thì ông đã nói chuyện xong với tên cướp ngân hàng.

59

Bên trong phòng cất quần áo, Julia cảm thấy hối tiếc ngay khi nhắc tới vị hôn thê cũ, nên cô vội nói thêm: “Lúc gặp Ro thì cháu đã đính hôn. Nhưng đó là một câu chuyện dài. Mọi người bỏ qua đi ạ.”.

“Chúng ta có cả đống thời gian cho những câu chuyện dài,” Estelle trấn an cô gái, bởi bà vừa tìm thấy một chai rượu khác trong rương.

“Hôn thê cũ của cháu muốn nhảy xuống từ một cây cầu hả?” Anna-Lena hỏi với giọng hốt hoảng.

“Vâng. Một cú nhảy bungee. Với một sợi dây cao su buộc quanh chân ạ.”

“Nghe có vẻ điên khùng.” Julia đưa mấy ngón tay lên day nhẹ thái dương.

“Cháu cũng không thích ý tưởng đó. Nhưng cô ấy luôn muốn làm các thứ này nọ. Trải nghiệm mọi thứ. Chính trong chuyến đi đó, cháu đã nhận ra mình không thể sống với cô ấy. Bởi vì cháu không có hơi sức đâu để cứ liên tục trải nghiệm đủ thứ. Cháu đã bắt đầu mơ về cuộc sống hàng ngày, những thứ nhàm chán mà cô ấy căm ghét. Thế nên cháu từ Úc quay về trước cô ấy một tuần, lấy cớ bận việc. Và đó là lúc cháu hôn Ro lần đầu tiên.”

Julia cười khúc khích khi nói ra điều đó, một phần do cô xấu hổ, nhưng có lẽ cũng vì đó là lần đầu tiên sau nhiều năm cô nhớ lại họ đã phải lòng nhau như thế nào. Bạn thường có xu hướng quên mất chuyện đó trong dòng chảy đời sống thường nhật, khi bạn sắp sửa có con với ai đó. Tự dưng bạn không thể nhớ ra mình đã từng yêu ai khác.

“Các cháu gặp nhau như thế nào? Cháu và Ro ấy?” Estelle hỏi với cái khóe miệng còn dính chút rượu.

“Lần đầu tiên ấy ạ? Cô ấy bước vào cửa tiệm bán hoa của cháu. Ro cần mua hoa tulip. Chuyện đó diễn ra trước chuyến đi Úc vài tháng. Lúc ấy cháu chẳng suy nghĩ gì nhiều, cô ấy... hấp dẫn, tất nhiên rồi, ai cũng thấy điều đó...”.

Estelle hăm hở gật đầu: “Phải, đó cũng là điều đầu tiên tôi nghĩ! Con bé cực kỳ xinh đẹp! Và ngoại lai!”

Julia thở dài. “Ngoại lai? Bởi vì tóc cô ấy có màu khác với tóc của bà và cháu?”

Estelle có vẻ không vui. “Bây giờ người ta không được dùng chữ đó nữa à?”

Julia không biết phải mở lời như thế nào để giải thích rằng Ro không phải là một loại trái cây, nhưng thay vào đó cô chỉ hít một hơi thật sâu và nói tiếp: “Dù sao thì cô ấy cũng hấp dẫn. Rất hấp dẫn. Thậm chí còn hấp dẫn hơn bây giờ. Không phải nói thế là... Đừng có kể với Ro nha, bất luận thế nào... cô ấy vẫn hấp dẫn! Và cháu... ờ thì... cháu rất muốn, bà biết đấy... cùng cô ấy. Nhưng cháu đã có người yêu. Thế mà cô ấy cứ quay lại mua hoa tulip. Có khi vài lần mỗi tuần. Và cô ấy làm cháu cười, thành tiếng, vô duyên vô cớ luôn ấy. Những người như thế trên đời không nhiều. Cháu tình cờ nói chuyện đó với mẹ, và mẹ bảo: Con không thể sống lâu dài với những người chỉ có sắc đẹp, Jules à. Nhưng những người hài hước thì có sống bên cạnh cả đời cũng không thấy chán!”

“Mẹ cháu là một người phụ nữ khôn ngoan,” Estelle nhận xét.

“Vâng ạ.”

“Bà ấy nghỉ hưu chưa?”

“Rồi ạ.”

“Trước đây mẹ cháu làm gì?”

“Mẹ cháu quét dọn các văn phòng.”

“Thế còn bố cháu?”

“Đánh đập phụ nữ.”

Estelle đờ người. Anna-Lena tái mặt. Julia nhìn hai người phụ nữ lớn tuổi và nhớ tới mẹ. Điều tốt đẹp nhất ở bà là luôn nhìn đời bằng con mắt trực diện, và cho dù bị cuộc đời ném gì vào mình, bà vẫn là một người lãng mạn. Để làm được điều đó, cần phải sở hữu một trái tim mà ít ai có được.

“Tội nghiệp cháu tôi,” Estelle khẽ nói.

“Thằng khốn,” Anna-Lena lẩm bẩm.

Julia nhún vai, theo cách mà những đứa trẻ buộc phải lớn thật nhanh vẫn làm, rũ bỏ cảm xúc tiêu cực.

“Mẹ con cháu đã rời bỏ ông ta. Ông ta không đi tìm mẹ con cháu. Cháu thậm chí không ghét ông ta, bởi vì mẹ không để cháu làm thế. Sau tất cả những gì ông ta đã làm, mẹ vẫn không cho cháu ghét ông ta. Cháu luôn muốn mẹ gặp người mới, một người tử tế, làm mẹ cười, nhưng mẹ luôn nói rằng có cháu là đủ. Thế rồi... khi cháu kể cho mẹ nghe về Ro, mẹ đã thấy ở cháu một điều khiến cháu nhận ra một thứ về cô ấy, nó có vẻ là... Cháu không biết nên giải thích như thế nào. Một thứ mà mẹ đã từng trải qua một lần, và dồn hết mọi hi vọng vào đó, cô và bà có hiểu ý cháu không ạ? Và cháu đã nghĩ... có phải cảm giác ấy là như thế này? Thứ mà mọi người đều nói đến? Thứ thực sự ấy?”

Anna-Lena lau chỗ rượu dính ở cằm. “Rồi chuyện gì đã xảy ra?”.

Julia chớp chớp mắt, thoạt đầu nhanh, sau chậm dần. “Vợ chưa cưới của cháu vẫn còn ở Úc. Ro lại ghé vào tiệm bán hoa. Sáng hôm ấy cháu đã gọi điện cho mẹ, và mẹ chỉ cười khi cháu nói rằng cháu không biết Ro cảm thấy thế nào, hay cô ấy có cảm thấy tí gì không. Mẹ cháu bảo: “Này Jules, không ai thích hoa tulip nhiều đến thế đâu! Hình như cháu đã cố gắng bác bỏ điều đó, nhưng mẹ bảo cháu đã không chung thủy sẵn rồi, khi dành nhiều thời gian đến thế để nghĩ về cô ấy. Mẹ bảo Ro chính là ‘tiệm hoa’ của cháu. Và cháu đã khóc. Thế rồi cháu đứng đó khi Ro bước vào tiệm, và cháu... cháu đã cười lớn đến mức làm văng cả nước bọt vào mặt cô ấy, khi Ro nói gì đó. Cô ấy cũng cười. Cháu đoán cô ấy đã thu hết dũng khí, bởi vì cháu không thể làm vậy, để mời cháu đi uống một chầu. Cháu đồng ý, nhưng lúc bọn cháu đi uống, cháu đã căng thẳng đến nỗi say bét nhè. Cháu ra ngoài hút thuốc, gây sự với một tay bảo vệ, và không được phép quay vào trong quán. Cháu bèn chỉ qua cửa sổ về phía Ro, người vẫn đang đứng cạnh quầy bar, và bảo rằng cô ấy là bạn gái cháu. Tay bảo vệ đi vào trong nói lại với cô ấy, thế là Ro ra ngoài, và trở thành bạn gái của cháu. Cháu gọi cho vợ sắp cưới để hủy hôn. Từ đó tới giờ chắc cô ta đã trải qua hàng tá trò vui. Còn cháu thì... trời ạ, cháu thích được nhàm chán với Ro. Nghe có điên rồ không cơ chứ? Cháu thích cãi cọ với cô ấy về sofa và lũ chim. Cô ấy là hàng ngày của cháu. Là tất cả... thế giới.”

“Tôi thích cái hàng ngày đó đó,” Anna-Lena thú nhận.

“Mẹ cháu nói đúng, những người làm cháu cười có bên cạnh cả đời cũng không chán,” Estelle lặp lại, nghĩ tới một tác giả người Anh từng viết rằng trên đời này không có gì dễ lây lan hơn tiếng cười và tâm trạng vui vẻ. Rồi bà nghĩ tới một tác giả người Mỹ từng viết rằng nỗi cô đơn cũng giống như cái đói, bạn không nhận ra mình đói đến thế nào cho đến khi bắt đầu ăn.

Julia nghĩ đến cách mà mẹ mình, khi được cô báo tin sắp lên chức bà ngoại, đã nhìn trước hết vào cái bụng của cô, rồi nhìn bụng của Ro và hỏi: “Làm thế nào các con quyết định ai sẽ là người... mang bầu?”

Julia cảm thấy bực bội, dĩ nhiên rồi, và đáp với giọng mỉa mai: “Bọn con chơi trò kéo búa bao đó mẹ!”

Mẹ cô lại nhìn hai đứa một lần nữa với vẻ cực kỳ nghiêm túc và hỏi tiếp: “Rồi đứa nào thắng?”

Chuyện đó vẫn còn làm Julia bật cười. Cô nói với hai bà già trong phòng cất quần áo: “Ro sẽ là một bà mẹ xuất sắc. Cô ấy có thể làm bất kỳ đứa trẻ nào cười, cũng giống như mẹ cháu, bởi vì óc hài hước của hai người đã ngừng phát triển kể từ năm chín tuổi.”

“Cháu cũng sẽ là một người mẹ xuất sắc,” Estelle trấn an cô gái.

Hai bọng mắt của Julia khẽ di chuyển khi cô chớp mi. “Cháu chẳng biết nữa. Mọi thứ đều cho cảm giác như đây là một chuyện lớn, nhưng những người làm cha mẹ khác dường như đều tỏ ra rất... vui nhộn. Họ vui vẻ, đùa giỡn, và ai cũng nói là nên chơi với bọn trẻ, trong khi cháu lại không thích chơi, thậm chí cháu không thích từ hồi còn bé cơ. Thế nên cháu lo rằng đứa trẻ sẽ thất vọng. Ai cũng bảo tình hình sẽ thay đổi khi có thai, nhưng thật sự là không phải đứa trẻ nào cháu cũng thích. Cháu cứ tưởng chuyện đó sẽ khác đi, nhưng khi gặp con cái mấy người bạn mới đây, cháu vẫn nghĩ rằng bọn trẻ rất phiền toái và có óc hài hước rất kém.”

Anna-Lena lên tiếng, ngắn gọn và đi thẳng vào trọng tâm: “Cháu không cần phải yêu thích mọi đứa trẻ. Chỉ một mà thôi. Và bọn trẻ không cần những bậc phụ huynh tốt nhất thế giới, chỉ cần phụ huynh của chúng thôi. Nói nào ngay, chủ yếu thứ chúng cần là một tài xế.”

“Cảm ơn cô vì đã nói điều đó,” Julia đáp một cách thành thật. “Cháu chỉ lo rằng con của cháu sẽ không hạnh phúc. Rằng nó sẽ thừa hưởng mọi sự lo lắng và phân vân từ cháu.”

Estelle dịu dàng vuốt tóc Julia. “Con của cháu sẽ hoàn toàn ổn, rồi cháu sẽ thấy. Và hoàn toàn ổn bao hàm một số bất kỳ những cá tính riêng biệt.”

“Thế thì cháu yên tâm rồi,” Julia mỉm cười.

Estelle tiếp tục vuốt tóc cô gái. “Cháu có sẵn lòng làm mọi thứ mình có thể làm hay không, Julia? Cháu có đem tính mạng của mình ra để bảo vệ đứa bé không? Cháu có hát cho nó nghe, đọc truyện cho nó, và hứa hẹn rằng ngày mai trời lại sáng không?”

“Có ạ.”

“Cháu sẽ nuôi dạy nó để nó không trở thành một kẻ ngu ngốc lên chiếc xe buýt đông người mà không biết cởi ba lô chứ?”

“Cháu sẽ cố hết sức,” Julia hứa.

Lúc này Estelle lại nhớ đến một tác giả khác, người gần trăm năm trước đã viết rằng con cái không phải là con của bạn, chúng là con trai và con gái của khao khát tự thân của cuộc đời.

“Cháu sẽ ổn thôi. Cháu không cần phải yêu thích việc làm mẹ, không cần lúc nào cũng phải vậy.”

Anna-Lena chen vào: “Tôi không thích rửa đít dọn phân, thực sự không thích. Hồi mới đầu thì không sao, nhưng khi bọn trẻ được chừng một tuổi thì tụi nó không khác nào mấy con labrador. Con trưởng thành, không phải con non nha. Mà...”

“Được rồi ạ,” Julia gật đầu để bà ngưng lại.

“Độ đặc của nó cũng ngộ lắm nha. Đến một độ tuổi nhất định, nó trở nên giống như keo, dính cứng vào phía dưới móng tay cháu, và nếu cháu gãi mặt trên đường đi làm...”

“Cảm ơn cô! Thế là đủ rồi ạ!” Julia cam đoan, nhưng Anna-Lena không thể ngừng lại.

“Tệ nhất là lúc tụi nhỏ dẫn bạn về nhà. Tự dưng có một đứa năm tuổi lạ hoắc ngồi trên bồn cầu đòi được rửa đít. Nói thiệt nha, cháu có thể chấp nhận rủa đít cho con mình, nhưng con của người khác thì...”

“CẢM ƠN CÔ!” Julia nói một cách dứt khoát.

Anna-Lena bĩu môi. Estella cười khúc khích.

“Cháu sẽ là một người mẹ tốt. Và cháu là một người vợ tốt,” Estelle nói thêm, dù Julia chưa hề đề cập tới nỗi lo đó. Cô đang áp hai lòng bàn tay lên bụng và nhìn chằm chằm các móng tay của mình.

“Bà có biết không? Đôi khi cháu có cảm giác như tất cả những gì cháu làm chỉ là cằn nhằn Ro. Mặc dù cháu yêu cô ấy.”

Estelle mỉm cười. “Cô ấy biết mà. Tin tôi đi. Cô ấy vẫn làm cháu cười phải không?”

“Vâng ạ. Ơn trời, vẫn.”

“Thì tức là cô ấy biết.”

“Bà không hiểu đâu. Ý cháu là, trời ạ, cô ấy làm cháu cười suốt. Lần đầu tiên bọn cháu làm chuyện... bà biết đấy...” Julia cười, nhưng khựng lại khi không thể nghĩ ra từ nào không gây sốc cho hai bà già nếu cô nói ra.

“Chuyện gì?” Anna-Lena ngơ ngác hỏi.

Estelle huých vào sườn Anna-Lena và nháy mắt. “Là cái lần đầu tiên hai đứa đi Stockholm ấy.”

“À!” Anna-Lena thốt lên, đỏ dừ từ đầu tới chân.

Nhưng có vẻ như Julia không nghe thấy. Đôi mắt cô mơ màng. Đâu đó trong ký ức của cô có một câu đùa mà Ro từng nói trên chiếc taxi vào cái lần đầu tiên ấy. Nhưng thay vào đó, cô thấy mình chật vật với từng câu chữ.

“Cháu... ngớ ngẩn quá, cháu quên mất chuyện này. Cháu giặt đồ và phơi vài tấm ga giường gần cửa phòng ngủ cho khô. Khi Ro mở cửa phòng và bị mấy tấm ga trắng chạm vào, cô ấy đã khựng lại. Dù cô ấy cố không để lộ ra, cháu vẫn cảm nhận được sự lưỡng lự đó. Thế nên cháu đã gặng hỏi, nhưng thoạt đầu cô ấy không muốn nói ra. Bởi vì cô ấy không muốn tạo bất cứ áp lực nào cho cháu, không phải sớm như vậy, cô ấy sợ cháu sẽ chia tay trước cả khi bọn cháu đến với nhau. Nhưng cháu cứ nài ép, dĩ nhiên rồi, cháu giỏi chuyện đó lắm, nên rốt cuộc bọn cháu đã ngồi với nhau cả đêm, và Ro kể cho cháu nghe gia đình cô ấy đã đến Thụy Điển như thế nào. Họ đã bằng qua núi, ngay giữa mùa đông, mỗi đứa con phải mang theo một tấm ga giường. Nếu nghe thấy tiếng trực thăng trên đầu, chúng sẽ nằm xuống tuyết và phủ tấm vải trắng lên người mình để khỏi bị phát hiện. Bố mẹ cô ấy thì chạy theo hai hướng khác nhau để nếu như những người trên máy bay nổ súng, họ sẽ bắn vào hai mục tiêu di động. Chứ không phải vào... Cháu đã không biết phải phản ứng như thế nào...”

Julia dường như nứt vỡ, tựa lớp băng mỏng trên vũng nước, đầu tiên là những nếp nhăn nhỏ quanh mắt, sau đó là toàn bộ phần còn lại, cùng lúc. Da ức của cô sẫm lại. Cô nghĩ về tất cả những điều Ro đã kể với mình đêm hôm ấy, sự tàn ác không thể hiểu nổi mà loài người nhẫn tâm có thể gây ra cho nhau, và sự điên rồ tột cùng của chiến tranh. Rồi cô nghĩ đến việc Ro, sau tất cả những chuyện đó, vẫn trở thành một người biết làm người khác cười. Bởi vì bố mẹ của Ro đã dạy cô trong chuyến vượt núi rằng sự hài hước là tuyến phòng thủ cuối cùng của tâm hồn, chừng nào ta còn cười tức là ta còn sống. Thế nên những trò chơi chữ, những câu đùa nhảm là cách để họ thể hiện sự thách thức của mình với nỗi tuyệt vọng. Ro đã kể tất cả cho Julia nghe vào cái đêm đầu tiên ấy, và sau cuộc nói chuyện, cô sẵn sàng cùng cô ấy trải qua mọi cái hàng ngày của cuộc đời.

Một điều như thế có thể khiến bạn chấp thuận sống với lũ chim.

“Một chuyện tình khởi đầu từ tiệm bán hoa,” Estelle gật gù. “Tôi thích thế.” Bà ngồi im lặng trong vài phút, rồi buột miệng: “Tôi cũng từng có một chuyện tình như thế! Ông Knut chưa từng biết.”

“Chúa ơi!” Anna-Lena thốt lên, bà cảm thấy chuyện này bắt đầu vượt ra ngoài vòng kiểm soát.

“Phải, nó cách đây cũng chưa quá lâu,” Estelle cười tinh quái.

“Ai thế ạ?” Julia hỏi.

“Một người hàng xóm cùng chung cư. Ông ấy đọc sách rất nhiều, giống tôi. Knut không bao giờ đọc sách, và bảo rằng nhà văn giống như nhạc sĩ, chẳng làm nên trò trống gì. Nhưng người hàng xóm này, ông ấy luôn kẹp một quyển sách dưới cánh tay mỗi khi chúng tôi chạm mặt nhau trong thang máy. Giống tôi. Một ngày nọ, ông ấy đưa quyển sách của mình cho tôi, bảo rằng: ‘Tôi vừa mới đọc xong quyển này, tôi nghĩ bà nên đọc nó.’ Và thế là chúng tôi bắt đầu trao đổi sách với nhau. Ông ấy đọc những thứ rất hay ho. Tôi không có từ nào để mô tả chuyện đó, nhưng nó giống như tham gia một hành trình cùng ai đó. Đi đâu không quan trọng. Ra ngoài không gian. Chuyện đó tiếp diễn suốt một thời gian dài. Tôi bắt đầu gấp mép những trang có đoạn tôi thích, còn ông ấy thì viết những bình luận ngắn vào lề sách. Chỉ vài chữ thôi. ‘Hay’. ‘Thật’. Đó là sức mạnh của văn chương, cháu biết đấy, văn chương có thể đóng vai trò như những mẩu thư tình giữa hai con người chỉ có thể thổ lộ cảm xúc của mình thông qua cảm xúc của những người khác. Vào một mùa hè, khi tôi mở một quyển sách và cát rơi ra từ trong đó, tôi biết ông ấy đã thích nó đến nỗi đi đâu cũng mang theo. Lâu lâu tôi lại nhận được một quyển sách có một số trang bị nhăn nhúm, và tôi biết ông ấy đã khóc trong khi đọc. Tôi đã nói với ông ấy trong thang máy, và ông ấy đáp rằng tôi là người duy nhất biết về chuyện đó.”

“Và đó là lúc ông bà...” Julia gật đầu với một nụ cười láu lỉnh.

“Ổ không, không, không đâu...” Estelle ré lên, nom bà như sắp nói rằng có lẽ bà đã ao ước chuyện đó xảy ra nhưng tất nhiên đã không có gì xảy ra. “Chúng tôi chưa bao giờ, tôi chưa bao giờ có thể...”

“Sao lại không?” Julia hỏi.

Estelle mỉm cười, vẻ mặt hãnh diện pha lẫn trầm ngâm. Phải mất nhiều năm để đạt được điều đó, có khi cả quãng đời...

“Bởi vì cháu chỉ nhảy với người đã đưa cháu đi vũ hội thôi. Với tôi người đó là Knut.”

“Vậy rồi... chuyện gì đã xảy ra?” Anna-Lena thắc mắc.

Hơi thở của Estelle không có vẻ gì là gấp gáp hơn, bà không có bí mật to lớn nào còn lại. Sau bí mật vừa rồi, có lẽ thế.

“Một hôm, trong thang máy, ông ấy đưa tôi một quyển sách, bên trong là chiếc chìa khóa căn hộ của mình. Ông ấy bảo là không có gia đình sống bên cạnh, rằng ông ấy muốn ai đó trong chung cư có một chiếc chìa khóa dự phòng trong trường hợp có chuyện gì xảy ra. Tôi không nói gì cả, cũng không làm gì hết, nhưng tôi có linh cảm rằng... có lẽ ông ấy thích như thế. Thích có chuyện gì đó xảy ra.”

Bà mỉm cười. Julia cũng làm theo.

“Vậy là suốt quãng thời gian đó, bà không bao giờ...?”

“Không, không, tuyệt đối không. Chúng tôi chỉ trao đổi sách với nhau. Cho đến khi ông ấy mất vài năm về sau. Có gì đó liên quan tới tim của ông ấy. Người nhà của ông ấy đã rao bán căn hộ, nhưng đồ đạc bên trong vẫn còn để nguyên khi buổi xem nhà diễn ra. Tôi bèn trà trộn vào đó, vờ như mình muốn mua căn hộ. Tôi rảo quanh, lướt tay mình trên quầy bếp, những chiếc mắc áo trong tủ. Cuối cùng, tôi thấy mình đứng trước giá sách của ông ấy. Chuyện đó thật lạ lùng, chuyện người ta hiểu một ai đó cặn kẽ đến thế thông qua những gì họ đọc. Chúng tôi cùng thích những giọng văn giống nhau, theo cùng một cách thức. Thế nên tôi tự cho mình vài phút để nghĩ xem chúng tôi sẽ là gì đối với nhau nếu như mọi chuyện khác đi, hoặc rơi vào một thời điểm khác trong cuộc đời chúng tôi.”

“Thế rồi?” Julia thì thào.

Estelle mỉm cười. Nụ cười bướng bỉnh. Mãn nguyện.

“Rồi tôi về nhà. Nhưng tôi vẫn giữ chìa khóa căn hộ của ông ấy. Tôi không bao giờ kể với Knut. Đó là chuyện của tôi.”

Im lặng bao trùm căn phòng cất quần áo trong một lúc. Cuối cùng Anna-Lena thu hết can đảm để lên tiếng: “Tôi thì chưa bao giờ ngoại tình. Nhưng hồi tôi đổi tiệm làm tóc, tôi đã không dám đi ngang tiệm cũ trong suốt vài năm.”

Đó không phải là câu chuyện hay ho nhất, nhưng bà muốn có cảm giác được tham gia. Bà chưa bao giờ có thời gian cho mấy chuyện tình cảm này nọ, làm thế quái nào người ta kiếm được thời gian nhỉ? Thêm một đống stress, bà nghĩ bụng, và cả một lão đàn ông mới cần lo liệu. Cả đời bà chỉ vội vã đi làm rồi cuống cuồng về nhà, vội vã đi làm rồi cuống cuồng về nhà, và luôn cảm thấy áy náy vì không đủ giỏi ở cả hai nơi. Trong những hoàn cảnh như thế, thật dễ dàng để cảm thông cho những người không đủ giỏi khác. Có lẽ chính vì vậy mà, trong số tất cả những người đi xem căn hộ có cùng suy nghĩ, Anna-Lena là người đầu tiên nói ra: “Tôi nghĩ chúng ta nên tìm cách giúp đỡ tên cướp ngân hàng.”

Julia ngẩng lên, và hai cặp mắt của họ gặp nhau với cả bầu trời tôn trọng mới. “Đúng rồi, cháu cũng thế! Cháu chỉ mới nghĩ tới chuyện đó. Vụ bắt giữ con tin này rõ ràng không phải là chủ đích của chị ta,” Julia gật đầu.

“Tôi chỉ không biết làm thế nào chúng ta có thể giúp cô ta.” Anna-Lena thú nhận.

“Không, cảnh sát chắc đã bao vây chung cư rồi, nên cháu không nghĩ có cách nào để chị ta thoát được đâu,” Julia thở dài.

Estelle uống thêm rượu. Bà lật lật bao thuốc lá trên tay, bởi vì dĩ nhiên người ta không được phép hút thuốc trước mặt phụ nữ mang thai, chắc chắn rồi, chí ít cũng không được làm thế trước khi họ say túy lúy và đổ thừa rằng mình quá say nên không nhận ra có một bà bầu bên cạnh.

“Liệu có cải trang được không? Bà bỗng lên tiếng, với một chút líu lưỡi ở âm tr của chữ “trang”.

Julia lắc đầu không hiểu. “Sao ạ? Ai cải trang ạ?”

“Tên cướp ngân hàng,” Estelle đáp và uống thêm ngụm nữa.

“Cải trang thành ai ạ?”

Estelle nhún vai. “Nhân viên môi giới bất động sản.”

“Nhân viên môi giới bất động sản á?”

Estelle gật đầu.

“Bà có thấy tăm hơi của nhân viên môi giới bất động sản trong căn hộ này từ lúc tên cướp xuất hiện không ạ?”

“Không... không hề, nhân cháu nhắc tới...” Estelle uống thêm rượu, rồi lại gật gù.

“Tôi khá chắc rằng tất cả các cảnh sát ngoài kia đều cho rằng đương nhiên phải có một nhân viên môi giới bất động sản trong buổi xem nhà. Nên nếu như...”

Julia trố mắt nhìn bà già. Rồi cô cười vang. “Nên nếu như tên cướp ngân hàng giả vờ đầu hàng và thả hết con tin, chị ta có thể giả làm nhân viên môi giới bất động sản và đi ra cùng với tất cả chúng ta! Estelle, bà đúng là một thiên tài!”.

“Cảm ơn,” Estelle nói, đoạn nhắm một mắt và nhìn qua cổ chai rượu với con mắt kia để xem còn bao nhiêu trước khi có thể bắt đầu hút thuốc.

Julia chật vật đứng dậy nhanh nhất có thể và vội tiến ra cửa để gọi Ro vào giải thích kế hoạch, nhưng ngay khi cô sắp mở nó ra thì một tiếng gõ cửa vang lên. Nó không lớn lắm, nhưng cũng đủ lớn để làm ba người phụ nữ nhảy dựng như thể một đàn chó con và pháo bông vừa được thả vào phòng. Julia mở hé cửa. Con thỏ đang đứng ngoài và có vẻ lúng túng, theo những gì cô quan sát được.

“Xin lỗi, tôi không muốn làm phiền cô. Nhưng người ta bảo tôi đi mặc quần dài vào.”

“Quần của ông ở trong này sao?” Julia thắc mắc.

Con thỏ gãi gãi cái cổ.

“Không. Tôi bỏ nó trong phòng tắm, trước khi buổi xem nhà diễn ra. Lúc rửa tay, tôi đã sơ ý làm nó bị ướt. Rồi tôi nhìn thấy chỗ nến thơm trong bồn tắm, và nảy ra ý định dùng chúng sấy khô chiếc quần. Thế rồi... Ờ... tôi làm nó bị bắt lửa và phải xối nước vào để dập. Rốt cuộc quần của tôi bị ướt sũng. Lúc đó buổi xem nhà bắt đầu và tôi nghe thấy tiếng mọi người đi vào căn hộ, rồi tên cướp bắt đầu la hét, và tôi không có đủ thời gian để... thôi, nói tóm lại là quần tôi vẫn còn đang ướt. Do đó tôi trộm nghĩ...”

Cái đầu thở hất hàm về phía những bộ com lê treo trong phòng mà Lennart đang định mượn tạm. Đôi tai thỏ vô tình quẹt vào trán Julia khiến cô lùi lại để tránh, và con thỏ diễn giải hành động đó như lời mời bước vào.

“Ờ, thôi thì, mời vào, sao ông không...” Julia làu bàu.

Con thỏ tò mò nhìn quanh phòng. “Chỗ này dễ thương nhỉ!”

Anna-Lena rúc vào bên dưới những bộ quần áo để lau mắt. Estelle châm một điếu thuốc, bởi vì bà nghĩ chuyện đó chẳng thành vấn đề nữa. Khi bị Anna-Lena liếc xéo, bà phân trần: “Ổ, khói thuốc sẽ được quạt thông gió đẩy ra ngoài mà!”.

Con thỏ nghiêng đầu thắc mắc: “Quạt thông gió nào cơ?”

Estelle ho húng hắng, không rõ vì khói thuốc hay vì câu hỏi: “Ý tôi là... ở đây phải có hệ thống thông gió nào đó, tôi đoán vậy. Nhưng có gió từ trên trần thổi xuống thật đấy!”

“Bà đang nói gì thế?” Julia hỏi lại.

Estelle lại ho, trước khi ngừng lại. Nhưng tiếng ho vẫn tiếp tục vọng xuống từ trên trần nhà.

Họ nhìn nhau, con thỏ và ba người phụ nữ. Những cá thể đầy khác biệt rúc trong một cái phòng cất quần áo giữa một buổi xem nhà bị cắt ngang bởi sự xuất hiện của một tên cướp ngân hàng. Những chuyện kỳ lạ có lẽ vẫn xảy ra với cư dân thị trấn, nhưng không kỳ lạ đến mức này. Estelle thầm nghĩ nếu Knut mở cửa phòng bây giờ, chắc ông sẽ cười sặc sụa đến phun cả bữa sáng, và bà thích cảnh đó. Tiếng ho trên trần vẫn tiếp tục, cũng giống như khi ở trong rạp chiếu phim, bạn càng cố nén ho thì tình hình càng tồi tệ.

Julia lôi cái thang gấp tới cuối phòng, Estelle tránh chỗ, và Anna-Lena giúp con thỏ trèo lên thang. Lennart dùng tay đẩy mạnh trần nhà cho tới khi ô cửa lật mở ra, cho thấy một khoảng trống chật chội bên trên.

Và đang ngồi co ro trong đó là nhân viên môi giới bất động sản.

60

Tại đồn cảnh sát, lúc này Jack gần như tắt tiếng vì thịnh nộ.

“Ngươi khai thật đi! Tại sao lại đòi pháo hoa? Nhân viên môi giới nhà đất thật đang ở đâu? Mà người đó có TỒN TẠI hay không vậy?”

Nhân viên môi giới bất động sản cố gắng giải thích mọi chuyện. Chiếc áo vest trên người chị ta vẫn còn nhăn nheo như mõm chó bulldog do phải ngồi co ro trong không gian chật chội bên trên phòng cất quần áo nhiều giờ liền. Nhưng nếu có một điều mà lối sống hiện đại và mạng Internet dạy chúng ta, thì đó là bạn đừng bao giờ trông chờ việc mình thắng trong một cuộc tranh luận chỉ vì bạn đúng. Nhân viên môi giới bất động sản không thể chứng minh chị ta không phải là kẻ cướp ngân hàng, bởi vì cách duy nhất để đạt được điều đó là nói ra tên cướp đang ở đâu, và chị ta thực tình không biết câu trả lời. Về phần mình, Jack từ chối tin rằng chị ta là nhân viên môi giới bất động sản, bởi vì nếu thế thì anh đã bỏ qua một điều gì đó rất hiển nhiên, và nó chứng tỏ rằng xét cho cùng anh cũng không phải loại đặc biệt thông minh, mà anh thì chưa sẵn sàng cho chuyện đó.

Ông Jim vẫn ngồi im lặng suốt phần lớn cuộc thẩm vấn, nếu bạn có thể gọi đó là thẩm vấn khi thật ra nó chỉ là một chuỗi những lời quát tháo không ngừng của Jack. Nhưng đến lúc này, ông đặt tay lên vai anh con trai và nói:

“Chúng ta nghỉ giải lao một chút được không con?”

Jack nhìn bố anh trân trối:

“Bố đã bị lừa, bố không hiểu à? Bố đã đem đống pizza lên đó, và để cho mụ ta XỎ MŨI!”

Bị tổn thương, ông Jim chùng vai xuống như thể chấp nhận tự gọi mình là kẻ ngu ngốc.

“Chúng ta không thể giải lao được sao? Ngắn thôi cũng được? Uống chút cà phê... hoặc trà?”

“Không, chừng nào con chưa biết được chuyện gì đã thực sự diễn ra.” Jack nạt nộ.

Anh sẽ không thành công.

61

Sự thật là khi Jack kết thúc cuộc gọi với chuyên gia đàm phán và chạy ra khỏi tòa nhà bên kia đường, ông Jim cũng vừa bước ra từ tòa chung cư nơi xảy ra vụ bắt giữ con tin. Dĩ nhiên Jack rất tức giận vì bố anh vẫn đi vào trong đó dù đã được dặn đứng chờ phía ngoài. Ông Jim đã phải cố hết sức để xoa dịu Jack.

“Bình tĩnh nào, con trai. Bình tĩnh nào. Thứ ở trên cầu thang không phải là một quả bom. Nó chỉ là một thùng đèn trang trí Giáng sinh.”

“CON BIẾT! TẠI SAO BỐ ĐI VÀO TRONG ĐÓ TRƯỚC KHI CON QUAY LẠI?”

“Bởi vì bố biết con sẽ không bao giờ để bố đi vào nếu chờ đến lúc ấy. Bố đã nói chuyện với tên cướp ngân hàng”

“Dĩ nhiên con sẽ không ch... mà khoan đã, bố vừa bảo gì cơ?” 50 báo là bố đã nói chuyện với tên cướp ngân hàng.”

Thế rồi ông Jim kể với con trai chính xác điều đã diễn ra, hay đúng hơn là chính xác hết mức ông có thể. Bởi vì phải nói rằng kể chuyện không phải là một trong những biệt tài mà ông sở hữu trong đời. Vợ ông luôn bảo rằng ông là loại người kể chuyện tiếu lâm bằng cách nói điểm chốt hạ trước rồi khựng lại, thốt lên: “Khoan, từ từ đã, trước đó còn nữa, em à, chuyện gì xảy ra trước đoạn vui nhất ấy nhỉ?” và cố gắng kể lại từ đầu, chỉ để lại sai một lần nữa. Ông không bao giờ nhớ được đoạn kết của các bộ phim, thế nên ông có thể xem chúng bao nhiêu lần cũng được, và vẫn bị ngạc nhiên khi phát hiện ra kẻ sát nhân là ai. Ông cũng không giỏi với các trò chơi ở những buổi tiệc tùng, hoặc các chương trình đố vui trên truyền hình. Trong số đó có một chương trình mà cả vợ lẫn con trai ông đều thích, với những người nổi tiếng ngồi trên xe lửa và đoán xem họ đang đi đâu qua một số manh mối được cung cấp. Vợ ông thường bắt chước kiểu cách ông ngồi trên sofa, luống cuống đưa ra đủ thứ đáp án, từ thủ đô của Tây Ban Nha đến các nước cộng hòa châu Phi, rồi vòng về những ngôi làng đánh cá nhỏ tại Na Uy. “Thấy chưa! Tôi nói đúng mà!” Ông luôn tuyên bố như thế vào cuối chương trình, để rồi bị Jack vặn lại: “Chẳng qua là do bố đoán ĐỦ THỨ!” Vợ ông thì chỉ cười. Jim nhớ cảnh đó vô cùng. Bà cười với ông hay chế nhạo ông, không quan trọng. Miễn là bà cười.

Vậy là Jim đã tranh thủ cơ hội đi lên tòa chung cư trong lúc Jack không có ở đó, bởi vì ông biết đó là điều mà vợ mình sẽ làm. Ông cảm thấy mình thật ngu khi lên đến tầng có chiếc thùng giấy và nhận ra đôi khi đèn Giáng sinh chỉ đơn thuần là đèn Giáng sinh mà thôi. Nhưng bà chắc sẽ cười vì chuyện đó. Ông đi tiếp.

Có hai căn hộ nằm ở tầng trên cùng. Vụ bắt giữ con tin diễn ra trong căn hộ bên tay phải, còn căn hộ bên trái thuộc sở hữu của một cặp đôi trẻ không thể đồng thuận trong bất cứ chuyện gì, những người mà ông đã phải gọi điện cách đó không lâu (và nắm được nhiều chi tiết của cuộc chia tay hơn bất kỳ người bình thường nào khác). Để cho chắc ăn, ông đã nhòm qua khe thư báo, nhưng trong nhà không có ánh đèn, và đống thư từ trên thảm chùi chân cho thấy đã lâu không có ai đến ở. Chỉ khi đó, Jim mới bấm chuông căn hộ có tên cướp ngân hàng và các con tin bên trong.

Suốt một lúc lâu không có ai hồi đáp, mặc dù ông đã bấm chuông liên tục. Cuối cùng, Jim nhận ra cái chuông bị hỏng và đưa tay gõ cửa. Ông cũng phải gõ cửa vài lần trước khi cánh cửa hé mở và một người đàn ông mặc com lê bịt mặt bằng mặt nạ trượt tuyết ló ra quan sát. Trước tiên là chỗ bánh pizza, sau đó mới tới Jim.

“Tôi không có tiền mặt đâu đấy,” người đàn ông đeo mặt nạ nói.

“Đừng bận tâm,” Jim đáp và chìa chỗ bánh pizza ra.

Người đàn ông đeo mặt nạ nheo mắt nghi ngờ. “Ông là cớm hả?”

“Không.”

“Ông là cớm.”

Jim nhận thấy giọng điệu của người đàn ông thay đổi liên tục, như thể đang do dự. Và ông không thể nói được gì nhiều về vẻ ngoài của người đó, kể cả chiều cao, vì cánh cửa chỉ được mở he hé.

“Điều gì khiến anh nghĩ tôi là cảnh sát?” Jim hỏi với giọng ngây thơ.

“Bởi vì người giao pizza không đưa bánh miễn phí.”

Jim không thấy có lợi ích gì khi chối điều đó, nên ông đáp: “Anh đúng, tôi là cớm. Nhưng tôi đi một mình, và không có vũ khí. Trong đó có người nào bị thương hay đau đớn gì không?”

“Không. Ít nhất cũng không hơn so với lúc họ mới đến,” tên cướp đáp. Jim gật đầu.

“Các đồng nghiệp của tôi dưới kia bắt đầu sốt ruột, anh biết đấy, bởi vì anh chưa đưa ra yêu sách.”

Bị bất ngờ, người đàn ông bịt mặt chớp chớp mắt.

“Tôi đã đòi pizza.”

“Ý tôi là... yêu sách nhằm đổi lấy việc thả tự do cho các con tin. Chúng tôi không muốn ai bị thương.”

Người đàn ông bịt mặt đỡ lấy những hộp pizza, giơ một ngón tay lên và bảo: “Chờ tôi một chút!”

Anh ta đóng cửa lại và biến vào trong căn hộ. Một phút trôi qua, rồi một phút nữa. Đúng lúc Jim nghĩ đến việc gõ cửa, nó lại mở hé ra. Người đàn ông nhòm ra ngoài và nói: “Pháo hoa.”

“Tôi chưa hiểu,” Jim đáp.

“Tôi muốn pháo hoa. Làm sao để tôi quan sát được từ ban công. Sau đó tôi sẽ thả các con tin.”

“Nghiêm túc chứ?”

“Và không phải loại rẻ tiền rác rưởi, đừng có tìm cách lừa tôi! Pháo hoa đúng nghĩa! Đủ màu sắc, đủ kiểu, cả cái loại trông như mưa sa nữa.”

“Sau đó anh sẽ thả con tin ra?”

“Sau đó tôi sẽ thả hết con tin.”

“Đó là yêu sách duy nhất của anh?”

“Ờ.”

Thế là ông Jim đi xuống cầu thang, bước ra ngoài đường, và thuật lại tất cả với Jack.

Nhưng một lần nữa phải nói rằng ông Jim không giỏi kể. Thật ra ông dở chuyện đó một cách không thể cứu vãn nổi. Thế nên ông có thể không nhớ hết mọi thứ một cách hoàn toàn chính xác.

62

Roger đã đúng khi xem bản vẽ và phán rằng tầng trên cùng của chung cư có lẽ từng là một căn hộ lớn. Sau đó, khi thang máy được lắp, nó bị cắt đôi và bán như hai căn hộ riêng biệt, dẫn đến một số thứ phát sinh như bức tường đôi ở phòng khách và đường ống thông gió bị bỏ không ở phía bên trên phòng cất quần áo. Nó vẫn còn nguyên vẹn dù bị lãng quên nhiều năm cho tới khi, giống như một người mà bạn nghĩ đã trở thành vô dụng do tuổi tác, nó bỗng được biết đến trở lại. Bởi vì vào mùa đông, gió lạnh thổi vào từ gác mái của tòa chung cư cũ: lớp cách nhiệt trên đó khá mỏng và dòng không khí vẫn len lỏi được vào trong phòng cất quần áo. Bạn phải ngồi ở ngay phía cuối phòng, trên cái rương giấu rượu mới cảm nhận được nó. Một chỗ hút thuốc không tồi nếu bạn bị cám dỗ, nhưng ngoài công dụng đó ra thì đường ống thông gió chẳng được tích sự gì trong suốt nhiều năm qua. Cho tới khi một nhân viên môi giới bất động sản nhận ra nó vừa đủ rộng để một người khá nhỏ con như chị ta trèo lên và lẩn trốn một tên cướp ngân hàng có súng.

Lỗ cửa trên trần nhỏ đến nỗi chị ta phải thu người hết cỡ mới chui lọt, do vậy nó không thể không làm Lennart bị mắc kẹt. Ông ta bị kẹt cứng đến nỗi khi cố gắng tự giải thoát, cái đầu thỏ rốt cuộc cũng tuột ra. Lennart rơi khỏi thang và ngã uỵch xuống sàn. Nhân viên môi giới bất động sản hoảng hốt lách qua cái đầu thỏ và nhoài người qua cái lỗ để xem tình trạng của người đàn ông, nhưng đến lượt mình chị ta cũng bị mất thăng bằng và rơi xuống người ông ta. Anna-Lena vấp chân vào hai người và ngã chúi. Chiếc thang lắc lư rồi đổ nhào, và phải cánh cửa lật trên đường di chuyển và làm nó bật lên trần, đóng lại. Cái đầu thỏ nằm lại trên đó.

Roger, Ro và tên cướp ngân hàng nghe thấy tiếng động ồn ào nên chạy vội tới xem chuyện gì đang diễn ra. Những người ở trong phòng cất quần áo cố gắng chui ra ngoài, còn người bên ngoài thì cố xác định xem cần kéo cái chân, cái tay nào, hệt như lúc bạn cố gỡ dây đèn Giáng sinh sau kỳ lễ hội trong lúc tranh cãi với vợ về nhà thổ để rồi nhét tất cả vào trong thùng, nghĩ bụng: “Mình sẽ tháo gỡ cái mớ chết tiệt này vào mùa Noel sau!”

Khi rốt cuộc mọi người cũng đứng lên được, tất cả đều đồng loạt nhìn vào cái quần đùi của Lennart, bởi vì thật khó để không làm thế. Ngay chính bản thân ông ta cũng không hay biết gì cho đến khi Anna-Lena rú lên: “ANH BỊ CHẢY MÁU KÌA!”

Lennart nhoài đầu quan sát qua cái bụng của mình và thấy máu đang chảy xuống từ bên trong chiếc quần đùi.

“Ôi, không,” ông ta rên lên, thò tay vào trong quần và lôi ra một cái túi nhỏ đang chảy ri rỉ nom rất giống với cảnh mà bạn thầm mong con mình không nhìn thấy khi lái xe ngang qua trên xa lộ. Lennart vội chạy về phía phòng vệ sinh, nhưng vấp phải mép tấm thảm trong phòng khách và ngã bổ chủng, khiến túi máu văng ra, đổ tràn trên mặt sàn.

“Cái quái g...” Roger thốt lên.

Lennart nói trong hơi thở đứt quãng: “Đừng lo! Là máu giả đấy! Tôi nhét một bịch trong quần, bởi vì đôi khi cũng phải cần đến nó để ‘con thỏ trong nhà vệ sinh’ thực sự làm người ta hoảng sợ.”

“Tôi đâu có đặt hàng CÁI NÀY!” Anna-Lena vọt miệng.

“Không, nó là khuyến mãi không bắt buộc.” Lennart xác nhận và vụng về đứng lên.

“Ông đi mặc quần dài vào đi.” Julia gắt.

“Phải rồi, làm ơn đi.” Anna-Lena van nài.

Lennart vâng lệnh và đi về phía phòng cất quần áo. Khi ông ta bước ra thì Zara cũng từ ban công bước vào. Đó là lần đầu tiên bà trông thấy Lennart trong trang phục chỉnh tề và không còn cái đầu thỏ. Có tiến bộ, bà phải thừa nhận như thế. Bà không ghét Lennart.

Những người còn lại nhìn trân trối chỗ máu trên thảm và sàn nhà, không biết phải làm gì.

“Dù sao thì, màu cũng đẹp” Ro lên tiếng.

“Rất hiện đại!” Estelle gật gù, vì mới đây bà có nghe trên đài bảo rằng án mạng hiện đang rất hợp thời trong văn hóa đại chúng.

Trong lúc đó, Roger cảm thấy nhu cầu được biết tăng cao, ông quay sang phía nhân viên môi giới và chất vấn: “Cô đã ở chỗ quái nào vậy?”

Bối rối, chị ta chỉnh lại chiếc áo khoác quá rộng và nhăn nhúm của mình.

“Ơ, ông biết đấy, khi buổi xem nhà bắt đầu thì tôi đang ở trong phòng cất quần áo.”

“Để làm gì?” Roger hỏi.

“Tôi bị căng thẳng. Tôi luôn bị như thế trước những buổi xem lớn, thế nên tôi thường nhốt mình trong nhà tắm vài phút để tự động viên. Ông biết đấy, kiểu như: ‘Mày làm được mà! Mày là một nhân viên môi giới bất động sản mạnh mẽ, độc lập, và căn hộ này sẽ được bán, nhờ mày!’ Nhưng cửa phòng vệ sinh bị kẹt, nên tôi đành chui vào trong phòng cất quần áo. Rồi tôi nghe thấy...”

Nhân viên môi giới phác một cử chỉ lịch sự nhưng căng thẳng về phía người phụ nữ đang đứng giữa phòng với chiếc mặt nạ trượt tuyết trong một tay và khẩu súng trong tay còn lại. Estelle vội nói đỡ: “Phải, đây là người đã cướp ngân hàng, nhưng cô ấy không nguy hiểm! Cô ấy chỉ giữ chúng ta làm con tin, nhưng chúng ta vẫn bình an. Chúng ta còn sắp được ăn pizza nữa!”

Tên cướp ngân hàng gật đầu đầy áy náy với nhân viên môi giới và nói: “Tôi xin lỗi. Đừng lo, không phải súng thật đâu.”

Nhân viên môi giới mỉm cười nhẹ nhõm và đáp: “Vâng, tôi đã ở trong phòng cất quần áo và nghe thấy ai đó hét lên ‘CHÚNG TA GẶP CƯỚP RỒI.’ Tôi đoán sau đó mình đã hành động theo bản năng.”

“Cô nói theo bản năng là sao?” Roger hỏi.

Chị ta bắt đầu vuốt lại chiếc áo khoác. “Thật ra tôi có một số buổi xem nhà trong vài tuần tới. Địa ốc Vì Sao có trách nhiệm với khách hàng của mình. Thế nên tôi nghĩ, mình không thể chết. Như thế rất là vô trách nhiệm về phần tôi. Khi phát hiện ra cái cửa lật trên trần nhà, tôi bèn trèo lên và trốn trên đó.”

“Suốt từ đầu đến giờ?” Roger thắc mắc.

Nhân viên môi giới gật đầu mạnh đến nỗi cổ kêu răng rắc. “Tôi đã hi vọng mình có thể chui ra khỏi đầu kia của đường ống, nhưng không thể.” Dường như chị ta nhớ tới một điều gì đó quan trọng và vỗ hai tay vào nhau, thốt lên: “Mà thôi, sao tôi lại đứng đây nói lảm nhảm nhí. Trước hết, mọi người thế nào? Thật vui khi tất cả cùng tham gia buổi xem nhà này. Có ai đề nghị mức giá ngay không ạ?”

Nhóm người tỏ ra không mấy hào hứng trước câu hỏi. Nhân viên môi giới bất động sản vui vẻ dang tay ra.

“Mọi người có muốn đi xem thêm một chút nữa không ạ? Không sao cả! Hôm nay tôi không còn buổi xem nhà nào khác!”

Roger nhíu mày. “Tại sao cô lại tổ chức buổi xem nhà khi chỉ còn một ngày nữa là sang năm mới? Tôi chưa từng thấy chuyện này trước đây. Và tôi đã tham dự kha khá buổi xem nhà, có thể khẳng định với cô như thế.”

Nhân viên môi giới trong ra vẻ mặt mừng rỡ mà chỉ một người nhân viên môi giới vừa mới được giải thoát khỏi chỗ ẩn náu chật chội mới có. “Đó là một trong các yêu cầu của người bán, và tôi không thấy phiền gì cả, bởi vì tại Địa ốc Vì Sao, MỌI NGÀY đều là ngày làm việc!”

Những người khác cùng nhau đảo mắt khi nghe tới đó. Tất cả ngoại trừ bà Estelle. Bà rùng mình rồi hỏi: “Ở đây lạnh nhỉ?”

“Đúng, đúng thế. Ở đây lạnh đến nỗi ngân sách của ông Roger cũng bị đông cứng lại!” Ro nói đùa để làm không khí dịu xuống, nhưng lập tức hối hận vì ông không tỏ ra hưởng ứng.

Julia, lúc này đã nhức mỏi khắp cơ thể và cạn sạch kiên nhẫn, huých mọi người tránh ra để mình đi đóng cửa ban công. Sau đó cô tiến lại lò sưởi và bắt đầu lựa củi.

“Chúng ta cũng có thể nhóm lửa trong lúc chờ đợi pizza.”

Tên cướp ngân hàng đứng giữa phòng với khẩu súng trong tay và đưa mắt quan sát nhóm con tin, lúc này đã có thêm một người, đồng nghĩa với hình phạt tù dài thêm tương ứng, theo suy nghĩ của chị. Người phụ nữ thở dài: “Mọi người không cần phải đợi pizza đâu. Tất cả có thể đi được rồi. Tôi sẽ đầu hàng và để cho cảnh sát làm... hừm, bất cứ điều gì họ muốn làm. Mọi người đi trước đi, tôi sẽ ngồi đợi trong này để không ai bị thương. Tôi không hề muốn bắt ai làm con tin cả. Tôi chỉ cần tiền thuê nhà để không bị luật sư của chồng cũ tước mất quyền nuôi hai đứa con gái. Tôi thật... xin lỗi... tôi đúng là một kẻ ngu ngốc, mọi người không đáng bị dính vào chuyện này... xin lỗi.”

Những giọt nước mắt tuôn xuống mà người phụ nữ, chị không còn tìm cách ngăn chúng nữa. Có lẽ là do chị bỗng trở nên quá nhỏ bé, hoặc là do mỗi người đều nghĩ về điều mình vừa trải qua trong ngày và ý nghĩa mà nó mang lại, chỉ biết rằng tất cả đều đồng thanh lên tiếng phản đối, người nọ cướp lời người kia:

“Nhưng cháu không thể…” Estelle mở đầu.

“Cô chưa làm đau ai mà!” Anna-Lena tiếp lời.

“Phải có cách nào đó để giải quyết chuyện này,” Julia gật đầu.

“Biết đâu chúng ta có thể tìm thấy một lối thoát?” Lennart đề xuất.

“Chắc chắn chúng ta cần một chút thời gian để tập hợp mọi thông tin trước khi cô để chúng tôi đi!” Roger tuyên bố.

“Và cuộc đấu giá thậm chí còn chưa bắt đầu nữa.” Nhân viên môi giới bất động sản thốt lên.

“Chúng ta có thể đợi pizza được không?” Ro hỏi.

“Phải đấy, phải có gì bỏ bụng chứ. Chuyện này hóa ra hay ho phết, đúng không nào, làm quen nhau như thế này. Và tất cả là nhờ cháu!” Estelle reo lên.

“Tôi tin chắc cảnh sát sẽ không bắn cô. Dù không chắc cú lắm,” Anna-Lena trấn an.

“Tại sao tất cả chúng tôi không đi ra cùng chị nhỉ? Họ sẽ không bắn nếu mọi người rời căn hộ cùng lúc!” Julia nhấn mạnh.

“Phải có một lối thoát, nếu trà trộn vào một buổi xem nhà là việc khả thi thì lẻn ra ngoài cũng thế.” Lennart nêu ý kiến.

“Tất cả chúng ta cùng ngồi xuống bàn kế hoạch nào!” Roger yêu cầu.

“Và tiến hành đấu giá căn hộ!” Nhân viên môi giới bất động sản hồ hởi bổ sung.

“Với cả ăn pizza nữa chứ!” Ro đế thêm.

Tên cướp ngân hàng lần lượt nhìn từng con tin hồi lâu, trước khi thì thào với giọng đầy biết ơn: “Những con tin dở hơi nhất trên đời!”

“Giúp tôi dọn bàn nào,” Estelle vừa nói vừa cầm tay người phụ nữ.

Tên cướp không cưỡng lại và đi theo bà già vào bếp để lấy đĩa ăn. Julia tiếp tục nhóm lửa. Zara vật lộn với bản chất con người mình một lúc, trước khi đưa cô gái chiếc bật lửa mà không đợi hỏi.

Roger đứng bên cạnh lò sưởi, không biết phải làm gì để tỏ ra hữu ích. Ông hỏi Julia: “Cô có biết làm chuyện đó không?”

Cô gái lườm ông và định bảo rằng mình đã được mẹ dạy cách nhóm lửa với một giọng điệu khiến ông không rõ liệu hai mẹ con Julia có dùng nó để đốt bố cô hay không. Nhưng hôm nay là một ngày dài, mọi người đều đã nghe những câu chuyện của nhau và điều đó khiến họ khó mà ghét nhau được, nên thay vì thế Julia đáp bằng một câu cực kỳ mát ruột: “Không ạ. Chú chỉ cháu cách làm được không?”

Roger chậm rãi gật đầu, rồi khom người ngồi xuống và nói lý nhí với đống củi: “Chúng ta có thể... tôi nghĩ chúng ta, trừ phi cô... chúng ta có thể làm cùng nhau.”

Julia nuốt khan và gật đầu. “Vâng ạ.”

“Cảm ơn,” Roger khẽ nói.

Rồi ông chỉ cho cô gái cách mình thường làm để nhóm lửa.

“Khói phải nhiều thế này ạ?” Julia thắc mắc.

“Có gì đó sai sai với chỗ củi,” Roger làu bàu.

“Thật ạ?”

“Có gì đó sai sai với chỗ củi chết tiệt này, tôi đã bảo rồi mà!”

“Chú mở van gió chưa?”

“Dĩ nhiên là tôi mở cái van gió chết tiệt rồi!”

Julia đưa tay mở van gió. Roger lầm bầm gì đó không rõ, và cô gái bật cười. Ông cũng cười theo. Hai người không nhìn nhau, nhưng khói cay xè làm nước mắt chảy xuống má họ. Julia liếc nhìn ông già. “Vợ chú tốt lắm đó,” cô nói.

“Vợ cô cũng vậy,” ông đáp.

Mỗi người cời một thanh củi khác nhau trong lò. “Nếu chú và cô Anna-Lena thực sự thích căn hộ này thì...” Julia mở lời, nhưng bị ông Roger cắt ngang.

“Không, không. Đây là một căn hộ phù hợp cho trẻ con. Cô và Ro nên mua nó.”

“Cháu không nghĩ Ro muốn mua nó đâu, cô ấy bắt lỗi đủ thứ,” Julia thở dài.

Roger càng cời lửa mạnh tay hơn. “Ro chỉ sợ rằng cô ấy không đủ tốt đối với cô và đứa trẻ. Cô nên nói với Ro rằng chuyện đó thật với vẩn. Ro cứ lo rằng mình sẽ không thể tự sửa lại len tường, nên cô chỉ cần nói với cô ấy rằng không ai biết sửa len tường cho tới khi có kinh nghiệm làm chuyện đó. Ai cũng phải có điểm khởi đầu!”

Julia để cho điều đó ngấm vào lòng. Cô chăm chú quan sát ngọn lửa. Roger cũng vậy. Họ nhìn vào những thanh củi khác nhau, những lưỡi lửa và vệt khói khác nhau.

“Cháu có thể nói một câu riêng tư được không, chú Roger?” Một lúc sau cô thì thầm.

“Ờ.”

“Chú không cần phải chứng tỏ bất cứ điều gì với cô Anna-Lena đâu. Chú không cần phải chứng tỏ bất cứ điều gì với bất kỳ ai nữa. Chú đủ tốt rồi mà.”

Cả hai cùng cời lửa. Và cùng bị khói bay vào mắt cay xè. Họ không nói gì nữa.

Một tiếng gõ cửa vang lên. Bởi vì người cảnh sát đứng phía ngoài rốt cuộc cũng nhận ra chuông cửa không hoạt động.

63

“Để tôi ra mở” tên cướp ngân hàng nói.

“Không được! Nếu đó là cảnh sát thì sao?!” Ro thốt lên.

“Có lẽ chỉ là người giao bánh pizza thôi,” Tên cướp đoán mò.

“Chị bị điên à? Cảnh sát không đời nào để một nhân viên giao pizza bước vào chỗ đang giam giữ con tin! Chị có vũ khí và rất nguy hiểm!” Ro nói.

“Tôi không nguy hiểm,” Tên cướp ngân hàng tổn thương ra mặt.

“Tôi không định nói như thế,” Ro vội đáp với giọng áy náy.

Roger đứng dậy bên cạnh lò sưởi lúc này đã bớt khói hẳn. Ông trỏ một thanh củi về phía tên cướp như thể nó là tay ông.

“Ro nói đúng. Nếu cô mở cửa, cảnh sát có thể bắn cô. Tốt hơn là để tôi!”

Julia đồng tình một cách mau chóng đến độ làm ông Roger chưng hửng. “Phải rồi! Để chú Roger đi đi! Ai mà biết được, chúng ta có thể tìm được cách giúp chị trốn thoát, với lại cảnh sát sẽ không bao giờ biết được chị là phụ nữ. Mọi người đều cho rằng tên cướp ngân hàng phải là nam giới!”

“Tại sao?” Roger thắc mắc.

“Bởi vì phụ nữ thường không ngu đến thế,” Zara chen vào.

Tên cướp ngập ngừng thở dài. Nhưng Anna-Lena tiến một bước rất ngắn tới giữa phòng và nói khẽ: “Mình ơi, làm ơn đừng có mở cái cửa đó. Lỡ họ nổ súng thì sao?”

Roger nom như bị khói bay vào mắt, dù lúc này trong phòng đã hết khói. Ông không nói gì. Lennart bước tới và lên tiếng: “Thôi, để tôi làm! Đưa tôi cái mặt nạ, tôi sẽ giả vờ làm kẻ bắt cóc con tin. Nói cho cùng, tôi là một diễn viên. Tôi từng đóng Người lái buôn thành Venice ở đoàn kịch địa phương đó.”

“Ủa chứ không phải là Người lái buôn từ Venice hả?” Anna-Lena thắc mắc.

“Thế à?” Lennart hỏi lại.

“Ôi, tôi thích vở kịch này lắm. Có một câu thoại rất dễ thương trong đó. Cái gì đó về ánh sáng!” Estelle hào hứng tuyên bố, nhưng không tài nào nhớ nổi nó là gì.

“Trời ơi, mọi người có thể thôi nói linh tinh và TẬP TRUNG trong một phút được không?” Julia gắt lên, vì một tiếng gõ cửa khác vừa vang lên.

Lennart gật đầu và chia tay về phía tên cướp. “Đưa tôi mặt nạ và khẩu súng!”.

“Không, đưa đây, để tôi làm!” Roger cao giọng, với nhu cầu cần được nhìn nhận tăng vọt trở lại.

Hai người đàn ông kình nhau. Roger chỉ muốn đánh Lennart lần nữa, nhất là khi giờ đây cái đầu thỏ đã biến mất. Nhưng có lẽ Lennart đã thấy Roger bị tổn thương như thế nào, nên vội nói luôn trước khi ông ta kịp siết nắm đấm: “Đừng giận vợ ông, Roger. Giận tôi đây này.”

Roger trông vẫn còn tức tối, những câu nói đã đánh trúng vào đâu đó, tạo ra một vết nứt khiến cơn thịnh nộ xẹp dần.

“Tôi...” ông gằn giọng, tránh nhìn bà Anna-Lena.

“Hãy để tôi làm chuyện này,” Lennart yêu cầu.

“Làm ơn đi mình,” Anna-Lena thì thầm.

Roger ngước lên, nhưng chỉ tới cằm của bà, và thấy nó đang rung rung. Ông lại cụp mắt xuống. Đó lẽ ra là một khoảnh khắc xúc động, thật vậy, nếu ông có thể ngăn mình lẩm bẩm nói tiếp: “Dù gì đi nữa, tôi hi vọng họ bắn vào chân anh, Lennart.” Câu nói có hàm ý tử tế hơn là giọng điệu của nó gợi lên.

Đúng lúc đó Estelle cũng nhớ ra câu thoại trong vở kịch. Bà lên tiếng: “Ánh sáng mà chúng ta thấy chính là ánh lửa trong phòng của ta đấy. Ngọn nến nhỏ bé ấy phát những tia sáng đi xa biết bao! Một việc làm tốt trong thế giới xấu xa này cũng tỏa sáng như vậy.”

Còn một câu nữa mà bà vừa nhớ ra, nỗi buồn đã biến tôi thành kẻ ngu ngốc đến không nhận ra nổi nữa, nhưng bà không nói ra câu này vì không muốn làm hỏng bầu không khí. Tên cướp ngân hàng nhìn bà già bé nhỏ.

“Xin lỗi bà, cháu vừa nhớ ra bà đang đợi chồng mình - ông Knut, có phải không ạ? Ông ấy đang đi đỗ xe khi cháu... hẳn ông nhà lo lắng lắm!” Chị nói với giọng hối lỗi.

Estelle vỗ vỗ cánh tay của tên cướp. “Không, đừng lo lắng về chuyện đó. Knut mất rồi.”

Gương mặt của tên cướp trắng bệch.

“Trong lúc bà bị kẹt ở đây? Ông ấy qua đời trong lúc bà ở đây ư...? Ôi, Chúa ơi...”

Estelle lắc đầu. “Không, không phải vậy. Ông ấy mất được một thời gian rồi. Cái thế giới này đâu chỉ xoay quanh cháu.”

“Cháu...” Tên cướp chỉ nói được có thế.

Estelle lại vỗ nhẹ cánh tay người phụ nữ.

“Tôi chỉ nói Knut đang đi đỗ xe vì có những lúc tôi cảm thấy cô đơn. Việc giả vờ ông ấy đang trên đường đến làm tâm trạng tôi khá hơn. Đặc biệt là vào khoảng thời gian này trong năm. Ông ấy luôn thích giao thừa. Chúng tôi hay đứng bên cửa sổ nhà bếp ngắm pháo hoa. Hừm... chúng tôi từng đứng ngoài ban công, nhưng tôi không thể có can đảm đi ra đó sau sự việc xảy ra trên cây cầu mười năm về trước. Nó là một câu chuyện dài. Dẫu sao thì, Knut và tôi từng đứng trong bếp ngắm pháo hoa qua cửa sổ, và... ôi, cháu sẽ tiếc nhớ những điều đặc biệt như vậy. Tôi nhớ nó hơn hầu hết những thứ khác. Ông Knut rất thích pháo hoa, do đó tôi luôn cảm thấy mình đặc biệt cô đơn vào dịp giao thừa. Tôi đúng là một bà già ngu ngốc.”

Những người còn lại đều đã im lặng lắng nghe trong khi Estelle hồi tưởng. Đó đáng lẽ là một khoảnh khắc xúc động, nếu Zara không hắng giọng từ đầu kia của gian phòng.

“Mọi người cứ nghĩ Giáng sinh là thời điểm nhiều người tự sát nhất. Hoang đường. Giao thừa là lúc có nhiều vụ tự tử hơn hẳn.”

Câu nói đã phá hỏng bầu không khí. Thật khó mà phủ nhận điều đó.

Lennart nhìn Roger, Roger nhìn tên cướp, tên cướp nhìn mọi người. Thế rồi chị gật đầu một cách quả quyết. Khi cánh cửa căn hộ mở ra, cảnh sát Jim đang đứng phía ngoài. Một lát sau, ông quay xuống phố và bảo với anh con trai rằng mình vừa mới nói chuyện với tên cướp ngân hàng.

64

Jack đùng đùng bỏ ra khỏi phòng thẩm vấn, kiệt quệ vì tức giận. Nữ nhân viên môi giới bất động sản vẫn ngồi trong đó, kinh hãi giương mắt nhìn anh cảnh sát trẻ tuổi rảo bước đi tới đi lui trên hành lang. Khi chị ta quay sang cầu cứu ông cảnh sát lớn tuổi, ông vẫn ngồi tại chỗ trong phòng, buồn rầu ra mặt. Jim dường như không biết phải làm gì với đôi tay mình, cũng như phần còn lại của cơ thể, nên ông đành đưa cho nhân viên môi giới một ly nước. Nó rung lắc dữ dội dù được chị ta cầm bằng toàn bộ mười ngón tay.

“Ông phải tin tôi, tôi xin thề, tôi không phải là tên cướp ngân hàng...” Chị ta nài nỉ.

Jim liếc mắt ra hành lang, nơi con trai ông vẫn đang đi loanh quanh và đấm tay vào tường. Ông gật đầu với chị ta, tần ngần, gật thêm cái nữa, khựng lại, rồi ông đặt bàn tay lên vai chị ta trong giây lát, thừa nhận: “Tôi biết.”

Người phụ nữ ngạc nhiên ra mặt. Còn ông thì xấu hổ ra mặt.

Khi người cảnh sát già - ông chưa bao giờ cảm thấy già hơn lúc này - nhấc tay ra khỏi vai chị ta, ông nghịch nghịch chiếc nhẫn cưới của mình. Một thói quen cũ, nhưng giúp ông trấn tĩnh đôi chút. Ông luôn cảm thấy điều khó khăn nhất về cái chết là ngữ pháp. Ông thường nói sai, nhưng Jack gần như không bao giờ chỉnh lại, những đứa con trai không sao đủ tàn nhẫn để làm điều đó. Jack đề cập chuyện chiếc nhẫn một lần mỗi sáu tháng thì phải, anh bảo: “Bố, chẳng phải giờ là lúc tháo nó ra hay sao?” Bố anh gật đầu, như thể quên bẵng chuyện ấy, ông kéo nhẹ cái nhẫn làm như nó chật hơn ông tưởng, và lý nhí đáp: “Bố sẽ tháo, bố sẽ tháo mà.” Nhưng ông không bao giờ làm.

Điều khó khăn nhất về cái chết là ngữ pháp, việc chia động từ, chuyện bà sẽ không nổi giận khi thấy ông mua một chiếc sofa mới mà không hỏi ý bà trước. Bà sẽ không làm gì cả. Bà không còn đang trên đường về nhà. Bà từng. Và bà từng vô cùng tức giận vào cái lần Jim mua một chiếc sofa mới mà không hỏi ý bà trước, trời ạ, bà đã giận kinh khủng. Bà có thể đi nửa vòng trái đất để tới những nơi loạn lạc nhất hành tinh, nhưng lúc bà về nhà thì mọi thứ phải ở nguyên chỗ chúng từng ở, nếu không bà sẽ vô cùng bực bội. Dĩ nhiên đó chỉ là một trong những thói quen và yêu sách kỳ quặc của bà. Bà từng cho hành sấy vào bát ngũ cốc ăn sáng và đổ xốt béarnaise lên bắp rang, và nếu bạn ngáp khi ở bên cạnh bà, bà sẽ chồm sang nhét một ngón tay vào mồm bạn, chỉ để xem xem mình có kịp rút nó ra trước khi bạn ngậm lại. Có lần bà đổ bắp ăn sáng vào trong giày của Jim, lần khác bà cho những mẩu trứng luộc và cá cơm vào túi Jack, và gương mặt họ khi phát hiện ra dường như khiến bà càng thích thú hơn sau mỗi lần làm thế. Đó là thứ làm bạn nhớ. Rằng bà từng làm cái này, từng làm cái kia. Bà từng, bà đã. Bà từng là vợ của Jim. Mẹ của Jack đã chết.

Ngữ pháp. Đó là điều tệ hơn hết thảy, Jim nghĩ thầm. Thế nên ông thực lòng muốn con trai mình thành công trong vụ này, giải quyết mọi việc, và cứu mọi người. Nhưng hình như đó là điều không thể.

Jim bước ra hành lang. Ông nhìn Jack. Chỉ có họ ở ngoài này. Không ai có thể nghe lỏm được mẩu đối thoại của họ. Anh con trai quay mặt đi, chán nản.

“Chắc chắn mụ cò nhà là thủ phạm, bố ơi, chắc chắn thế...” Anh lên tiếng, nhưng giọng nói cứ nhỏ dần, nhỏ dần qua từng chữ.

Jim lắc đầu, chậm rãi đến đau đớn. “Không, không phải chị ta. Tên cướp ngân hàng không còn ở trong căn hộ khi con lao vào, con trai à, con đã đúng về chuyện đó. Nhưng chị ta cũng không đi ra cùng với các con tin.”

Đôi mắt của Jack thảng thốt quét dọc hành lang. Anh siết tay lại, tìm kiếm thứ gì khác để đấm vào. “Làm sao bố biết chuyện đó chứ? Làm thế quái nào bố biết chuyện đó?!” Anh gào lên, như thể đang đứng trước biển.

Jim chớp chớp mắt, như thể ông đang cố ngăn dòng thủy triều. “Bởi vì bố đã không kể với con sự thật, con trai ạ.”

Và rồi ông kể.

65

Tất cả các nhân chứng trong vụ bắt giữ con tin đều được thả cùng một lúc. Câu chuyện kết thúc đột ngột như khi nó bắt đầu. Họ thu dọn đồ đạc và được đưa ra đường qua một cầu thang nhỏ ở phía sau đồn cảnh sát. Khi cánh cửa đóng lại sau lưng, họ ngạc nhiên nhìn nhau: nhân viên môi giới, Zara, Lennart, Anna-Lena, Roger, Ro, Julia và Estelle.

“Cảnh sát đã nói gì với mọi người?” Roger lập tức hỏi những người còn lại.

“Họ hỏi nhiều lắm, nhưng Jules và cháu cứ giả ngu!” Ro tuyên bố với giọng vui vẻ.

“Khôn nhỉ.” Zara bình phẩm.

“Vậy là cảnh sát không hề nói điều gì đặc biệt khi thả mọi người ra à?” Roger gặng hỏi.

Tất cả cùng lắc đầu. Anh cảnh sát trẻ tên Jack chỉ đi từ phòng này sang phòng khác, không nói gì khác ngoài việc họ có thể ra về và xin lỗi vì đã làm họ mất nhiều thời gian đến thế. Điều duy nhất mà anh ta lưu ý là họ không được rời đồn bằng cửa trước, vì các phóng viên báo chí đang chực sẵn tại đó.

Thế là giờ đây nhóm người túm tụm lại ở phía sau lưng đồn cảnh sát, mắt nhìn nhau căng thẳng. Cuối cùng Anna-Lena hỏi câu mà tất cả đều đang nghĩ tới:

“Cổ liệu có... trót lọt không? Khi chúng ta rời căn hộ, tôi nhìn thấy một cảnh sát đứng trên cầu thang, cái người lớn tuổi đó, và tự hỏi làm sao cổ đi qua căn hộ kia bây giờ.”

“Đúng thế! Khi cảnh sát bảo tôi rằng khẩu súng là đồ thật và họ đã nghe thấy tiếng súng vang lên trong căn hộ, tôi đã nghĩ... ôi trời...” Nhân viên môi giới bất động sản gật đầu, không dám nói hết câu.

Không ai có câu trả lời cho câu hỏi đó, nhưng Estelle nhìn xuống điện thoại, đọc một tin nhắn, và chậm rãi gật đầu. Rồi bà nhoẻn cười, nhẹ lòng. “Cô ấy báo đã ổn.”

Anna-Lena mỉm cười trước cái tin đó. “Chào cổ giùm chúng tôi nha.”

Estelle gật đầu.

Sau lưng họ, một cô gái tuổi mới ngoài hai mươi bước ra khỏi đồn cảnh sát một mình. Cô ta cố tỏ ra tự tin, nhưng đôi mắt đảo nhanh tìm một nơi để đi và một người để đi cùng.

“Cháu có sao không, cô bé?” Estelle hỏi han.

“Sao cơ? Sao bà hỏi thế?” London xẵng giọng.

Julia nhìn cái bảng tên trên áo của London. Cô gái vẫn chưa gỡ nó xuống sau khi rời chỗ làm để tới đồn cảnh sát.

“Em là nhân viên trực quầy của ngân hàng bị cướp đó hả?”

London ngập ngừng gật đầu.

“Trời ơi, chắc cháu hoảng sợ lắm nhỉ?” Estelle hỏi.

London gật đầu, nom như cơ thể cô đang trả lời vì bộ não không dám lên tiếng. “Lúc đó thì không. Nhưng sau đó thì có. Khi tôi... bà biết đó, khi tôi phát hiện hóa ra nó có thể là súng thật.”

Những người còn lại gật gù thông cảm. Ro thọc tay vào túi váy, hất đầu về phía quán cà phê nhỏ bên kia đường và hỏi: “Em có muốn uống cà phê không?”

London cũng muốn nói dối và đáp rằng mình có chỗ để đi, có người để gặp, bởi vì, dẫu sao thì, mai cũng là ngày cuối năm rồi. Nhưng thay vào đó, cô nói: “Tôi không thích cà phê.”

“Bọn chị sẽ tìm món khác cho em.” Ro hứa hẹn.

Lời hứa nghe thật tử tế, nên London gật đầu. Ro sẽ là người bạn đầu tiên sau một khoảng thời gian dài của cô. Mà có khi từ xưa tới giờ cũng nên.

“Chờ với!” Julia lên tiếng.

“Chuyện gì? Sợ em GẶP CƯỚP nếu đi một mình hay gì?” Ro nhăn nhở.

Julia nghiêm mặt. Ro hắng giọng và lý nhí: “Rồi, rồi, còn quá sớm để đùa về chuyện đó, em hiểu rồi!”

Khi họ băng qua đường, London thì thầm với Ro: “Thực sự là đùa vậy không có vui.”

“Em là ai, cảnh sát hay gì?” Ro làu bàu.

“Cưng à, nếu em bị bắn, anh sẽ đem cho hết lũ chim của em đó!” Julia gọi với từ phía sau!

“CÁI NÀY mới gọi là vui nè!” London chậc lưỡi. Đã lâu cô không có gì để cười giỡn. Từ trước đến giờ, có lẽ thế.

Vài ngày sau, London nhận được một lá thư xin lỗi được viết bởi một tên cướp ngân hàng. Nó có nhiều ý nghĩa với một cô gái đôi mươi hơn những gì cô có thể thừa nhận với bất kỳ ai trong suốt nhiều năm trời. Cho đến khi cô yêu một người, thật vậy. Nhưng đó là một câu chuyện hoàn toàn khác. Julia ôm chầm mọi người trên bậc thềm và được ôm đáp lại. Khi đến lượt Estelle, cô gái và bà già nhìn vào mắt nhau hồi lâu. Estelle nói: “Có một cuốn sách này tôi muốn tặng cháu. Của nhà thơ mà tôi yêu thích nhất.”

Julia mỉm cười. “Cháu đang nghĩ hay là bà cháu mình thỉnh thoảng gặp nhau đi. Biết đâu chúng ta có thể trao đổi sách trong thang máy.”

“Cháu nói vậy là sao?” Estelle thắc mắc.

Julia quay sang phía nhân viên môi giới bất động sản.

“Chị sẽ lo liệu giấy tờ chứ?”

Nhân viên môi giới gật đầu nồng nhiệt đến nỗi nhảy cẫng lên. Roger bất giác thấy mình nhoẻn miệng cười, vui sướng trong lòng.

“Vậy ra cô và Ro đã quyết định mua căn hộ? Giá có ổn không?”

Julia lắc đầu. “Không, không phải căn hộ đó. Bọn cháu mua căn bên kia.”

Roger cười vang khi nghe vậy. Đã lâu ông không làm thế. Anna-Lena mừng rỡ vì chuyện đó đến nỗi phải ngồi xuống giữa bậc thềm, giữa mùa đông lạnh lẽo.

66

Sự thật sự thật sự thật.

Chuyện là ông Jim đã quay xuống phố và kể với Jack nghe điều vừa mới diễn ra trong chung cư, sau khi ông trao đổi với tên cướp ngân hàng. Nhưng nó không phải là điều đã xảy ra, không hẳn. Thật ra là hoàn toàn không. Một phần vì Jim không giỏi kể chuyện, nhưng chủ yếu là vì ông cực giỏi nói dối.

Bởi vì Lennart không phải là người ra mở cửa khi ông Jim đem bánh pizza lên căn hộ, mà chính là tên cướp ngân hàng. Tên cướp thật. Cả Roger lẫn Lennart đều khăng khăng muốn đeo mặt nạ trượt tuyết, nhưng sau một hồi cân nhắc, tên cướp đã bác bỏ khả năng đó. Chị ta nhìn hai người với vẻ cảm kích, rồi lắc đầu một cách cương quyết.

“Rõ ràng bây giờ tôi không thể làm gương cho con gái và dạy chúng không được làm những chuyện ngu ngốc. Nhưng ít nhất tôi cũng có thể cho chúng thấy như thế nào là có trách nhiệm với hành động của mình.”

Thế nên khi ông Jim gõ cửa lần nữa, tên cướp ngân hàng là người mở cửa. Không mang mặt nạ. Mái tóc chị trùm qua vai, màu trùng với màu tóc của con gái ông. Đôi khi hai người xa lạ chỉ cần một điểm chung để đồng cảm với nhau. Tên cướp nhìn thấy chiếc nhẫn cưới trên ngón tay của ông cảnh sát, bằng bạc cũ kỹ, móp méo và mờ xỉn. Ông cũng trông thấy nhẫn của chị, mỏng và kín đáo, bằng vàng, không khảm đá quý. Cả hai người đều chưa tháo nhẫn.

“Ông có phải là cảnh sát không?” Tên cướp hỏi nhanh đến nỗi ông Jim không kịp suy nghĩ.

“Làm sao cô...”

“Tôi không tin cảnh sát sẽ cử một người giao bánh pizza thật lên đây nếu như các ông nghĩ tôi có vũ khí và nguy hiểm,” tên cướp mỉm cười, nhưng giống như một cái nhăn mặt nhiều hơn.

“Không, không... e hèm, phải... tôi là cảnh sát.” Jim gật đầu và chìa chỗ bánh pizza ra.

“Cảm ơn,” chị ta nói, dùng một tay đón chỗ bánh, tay kia vẫn cầm súng. Jim không thể rời mắt khỏi nó.

“Tình hình cô thế nào?” Ông hỏi. Ông sẽ không hỏi thế nếu tên cướp vẫn đang bịt mặt.

“Hôm nay không phải là ngày tốt đẹp nhất của tôi.”

“Có ai trong đó bị thương không?”

Người phụ nữ hốt hoảng lắc đầu. “Tôi không bao giờ...”

Jim nhìn tên cướp, ghi nhận những ngón tay run rẩy và dấu cắn nơi môi dưới. Ông không nghe thấy tiếng khóc nào bên trong căn hộ. Không ai la hét hay phát ra những âm thanh sợ hãi.

“Tôi cần cô đặt khẩu súng xuống một lát,” ông nói.

Tên cướp gật đầu.

“Tôi có thể đưa bánh pizza cho họ trước được không? Họ đang đói. Hôm nay là một ngày dài đối với họ... Tôi...”

Jim gật đầu. Tên cướp quay gót và biến đi trong giây lát. Khi chị quay lại thì những hộp bánh và khẩu súng đã biến mất. Từ phía sau lưng tên cướp, ai đó thốt lên: “Đó không phải là bánh Hawaii!” và ai đó cười vang: “Em chẳng biết cái quái gì về bánh Hawaii cả!” Cười vang. Tiếp đó là tiếng trò chuyện rôm rả giữa những con người xa lạ đã không còn xa lạ nữa. Thật khó để nói một cách chính xác chuyện gì là bình thường trong một vụ bắt giữ con tin, nhưng rõ ràng chuyện này không bình thường. Jim quan sát kỹ tên cướp ngân hàng.

“Cho tôi hỏi, làm thế nào cô lại dính vào tất cả chuyện này?”

Tên cướp ngân hàng, lúc này không còn vũ khí, hít một hơi thật sâu, rồi dường như thu mình bé lại hơn bao giờ.

“Tôi không biết phải bắt đầu từ đâu nữa.”

Thế rồi Jim làm một việc cực kỳ thiếu chuyên nghiệp. Ông chìa tay ra và lau một giọt nước mắt trên má tên cướp.

“Vợ tôi có một câu đùa này mà bà ấy rất thích. Làm thế nào cô ăn một con voi được?”

“Tôi không biết.”

“Từng chút một.” Tên cướp mỉm cười.

“Mấy đứa con tôi sẽ thích lắm. Chúng có óc hài hước rất tệ.”

Jim thọc tay vào túi và ngồi thịch xuống chiếu nghỉ bên cạnh cửa ra vào. Tên cướp do dự trong giây lát, trước khi ngồi xuống, khoanh chân lại. Jim mỉm cười.

“Vợ tôi cũng có óc hài hước tệ lắm. Bà ấy thích cười và gây rối. Càng có tuổi, bà ấy càng gây nhiều rắc rối. Bà ấy luôn nói với tôi rằng tôi quá tử tế. Một nhà tu hành mà nói thế thì thật kinh khủng, đúng không?”

Tên cướp ngân hàng cười khẽ, rồi gật đầu.

“Vợ ông thường gây rắc rối cho ai?”

“Tất cả mọi người. Nhà thờ, xứ đạo, các chính trị gia, những người tin vào Chúa, những người không tin vào Chúa... bà ấy xem như công việc của mình là bảo vệ những người yếu nhất: người vô gia cư, dân nhập cư, thậm chí tội phạm. Bởi vì đâu đó trong Kinh Thánh, Jesus có nói rằng: ‘Ta đói, các ngươi đã cho ăn; Ta là khách lạ, các ngươi đã tiếp rước; Ta đau yếu, các ngươi đã chăm sóc; Ta ngồi tù, các ngươi đến hỏi han.’ Ngài cũng nói đại loại rằng những gì chúng ta làm cho người cô thế, tức là chúng ta cũng làm cho Ngài. Bà ấy hiểu những lời đó theo đúng nghĩa đen không sai một chữ, vợ tôi ấy. Chính vì thế mà bà ấy cứ gây rắc rối liên tục.”

“Vợ ông mất rồi à?”

“Phải.”

“Tôi xin lỗi.”

Jim gật đầu cảm kích. Lạ thật, ông nghĩ bụng, sau bao nhiêu thời gian, ông vẫn cảm thấy thật khó mà hiểu nổi chuyện bà không còn nữa. Trái tim của Jim vẫn chưa quen với việc không có người nào thò ngón tay ngu ngốc vào miệng ông khi ông ngáp, hoặc rắc bột lên gối ông khi ông chuẩn bị lên giường. Không ai cãi cọ với ông. Yêu ông. Ông cũng không quen được với vụ ngữ pháp. Jim cười buồn và nói: “Giờ đến lượt cô.”

“Lượt gì cơ?” Tên cướp hỏi lại.

“Kể chuyện của mình. Làm thế nào cô lại đến đây.”

“Ông muốn một câu chuyện dài cỡ nào?”

“Dài tùy ý cô thôi. Từng chút một.”

Câu nói thật tử tế. Thế là người phụ nữ kể lại.

“Chồng tôi bỏ tôi. Ờ thì, thật ra anh ta đá tôi. Anh ta ngoại tình với sếp của tôi. Hai người mê nhau. Họ quyết định sống chung trong căn hộ của chúng tôi, bởi vì nó được anh ta đứng tên. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, mà tôi thì không muốn làm rùm beng hay... gây rối. Vì bọn trẻ.”.

Jim chậm rãi gật đầu. Ông nhìn vào chiếc nhẫn của người phụ nữ và nghịch nghịch nhẫn của mình. Không gì khó gỡ bỏ hơn là nó.

“Con gái hay trai?”

“Gái hết.”

“Tôi thì một gái một trai.”

“Tôi... ai đó cần phải... tôi không muốn chúng...”

“Hiện giờ bọn trẻ đang ở đâu?”

“Ở với bố. Đáng lẽ tôi phải đón chúng tối nay. Chúng tôi sẽ đón năm mới cùng nhau. Nhưng giờ thì... tôi...”

Giọng tên cướp nghẹn lại. Jim trầm ngâm gật đầu. “Cô cần tiền cướp ngân hàng để làm gì?”

Vẻ tuyệt vọng trên gương mặt người phụ nữ tiết lộ sự rối ren trong lòng chị.

“Để trả tiền nhà. Tôi cần sáu ngàn rưỡi. Luật sư của chồng tôi đe dọa sẽ truất quyền nuôi con của tôi nếu tôi không có nhà ở.”

Jim vịn vào lan can cầu thang để ngăn mình khuỵu xuống. Sự cảm thông giống như cơn chóng mặt. Sáu ngàn rưỡi, bởi vì chị ta nghĩ mình sẽ mất con nếu không xoay ra tiền. Những đứa con của chị ta.

“Luật pháp còn đó, không ai có thể truất quyền nuôi con của cô chỉ vì...” Ông lên tiếng, rồi nghĩ lại và nói: “Nhưng giờ thì họ có thể... bây giờ cô đã cướp ngân hàng và...” Giọng ông gần như tắt hẳn khi ông thì thào: “Cô bé đáng thương, cô đã tự đẩy mình vào chuyện gì thế này?”

Người phụ nữ buộc phải ép cho cái lưỡi di chuyển và đôi môi hé mở, trong lúc ngay những thớ cơ nhỏ nhất của chị dường như cũng đã buông xuôi. “Tôi... tôi thật ngu ngốc. Tôi biết, tôi biết, tôi biết. Tôi không muốn gây rắc rối cho chồng mình, tôi không muốn bọn trẻ chứng kiến điều đó, tôi tưởng có thể tự mình giải quyết mọi chuyện, nhưng chỉ làm rối thêm. Lỗi của tôi, tất cả là lỗi của tôi. Bây giờ tôi đã sẵn sàng đầu hàng, tôi sẽ thả hết con tin ra, tôi xin hứa, khẩu súng vẫn ở trong kia, nó thậm chí không phải đồ thật...”

Jim không thể không nhận thấy đó là một lý do cướp ngân hàng rất củ chuối: chỉ vì bạn sợ xung đột. Ông cố gắng xem chị ta như tội phạm, cố gắng không nhìn thấy hình ảnh con gái mình nơi chị ta, nhưng thất bại cả hai.

“Ngay cả nếu như cô thả hết con tin ra và đầu hàng, cô vẫn sẽ phải ngồi tù. Cho dù khẩu súng không phải đồ thật,” Ông nói với giọng rầu rĩ, và tất nhiên ông đã làm cảnh sát đủ lâu để biết khẩu súng đó là thật. Ông biết chị ta sẽ không có cơ hội nào, cho dù một con người bình thường có thể thông cảm với chị ta đến đâu chăng nữa. Bạn không được phép cướp ngân hàng, bạn không được phép chạy loanh quanh với vũ khí trong tay, và cảnh sát không thể thả tội phạm ra mà không trừng trị. Ông biết cách duy nhất để chị không phải nhận hình phạt là ông không làm chuyện đó. Không bắt chị.

Jim nhìn quanh cầu thang, Trên cánh cửa căn hộ phía sau lưng tên cướp có một tấm biển đề: “Nhà bán! Địa ốc VÌ SAO! VÌ SAO đây là dịp may hiếm có?” Jim nhìn nó một lúc, lục lọi trong trí nhớ.

“Lạ thật,” Cuối cùng ông lên tiếng.

“Cái gì lạ?” Tên cướp thắc mắc. “Địa ốc Vì Sao. Đó là một cái tên khá... ngớ ngẩn.”

“Có lẽ thế,” Tên cướp gật gù, trước đó chị không nghĩ tới điều này.

Jim gãi mũi. “Có thể là trùng hợp, nhưng tôi vừa mới nói chuyện với cặp đôi sở hữu căn hộ hàng xóm. Họ đang làm thủ tục chia tay. Bởi vì một người thích ngò, người kia cũng thích nhưng không nhiều lắm, và có vẻ như vậy là đủ trở thành một lý do nếu cô còn trẻ và hay lên mạng.”

Khóe miệng của tên cướp cố tạo thành một nụ cười. “Không ai muốn bị nhàm chán nữa.”

Tên cướp vẫn nghĩ điều tệ hại hơn hết thảy, điều mà chị không thể thỏa hiệp được về mặt cảm xúc, đó là việc mình vẫn còn yêu chồng. Tất cả các mạch máu trong người chị dường như nổ tung mỗi khi chị nhận ra điều đó. Rằng chị không thể ngừng yêu anh ta, và sau tất cả những chuyện anh ta đã làm, chị vẫn không thể không tự hỏi liệu có phải mọi lỗi lầm đều ở phía mình. Biết đâu chị không đủ hài hước, bạn đừng trông mong người ta ở lại với mình nếu bạn không hài hước.

“Phải rồi, vấn đề nằm ở đó! Mọi thứ cứ phải giống như phút si mê ban đầu đối với cánh trẻ bây giờ, không gì có thể nhàm chán được, giai đoạn chú ý của bọn họ cũng dài như của một con mèo con đang chơi với quả bóng cao su bóng bẩy” Jim gật gù, đột nhiên hào hứng hẳn lên, và nói tiếp: “Thế nên họ chia tay và bán căn hộ. Một trong hai người không thể nhớ nổi tên của đại lý bất động sản là gì, chỉ nhớ nó là một cái tên ngớ ngẩn. Và cô biết gì không? Địa ốc Vì Sao là một cái tên cực kỳ ngớ ngẩn!”.

Ông chỉ tay vào tấm biển gắn trên cánh của căn hộ sau lưng tên cướp. Rồi chỉ về phía cánh cửa đối diện. Một thị trấn nhỏ như cái họ đang ở không thể có quá nhiều đại lý bất động sản với tên ngớ ngẩn. Nó thậm chí còn không đủ lớn để có nhiều hơn một tiệm cắt tóc mang tên XÉN kia mà.

“Xin lỗi, tôi chưa hiểu,” Tên cướp nói. Jim xoa xoa hàm râu tua tủa.

“Tôi chỉ đang nghĩ... có phải nhân viên môi giới bất động sản đang ở trong đó với cô?”

Tên cướp gật đầu. “Vâng, cô ta làm mọi người phát điên. Khi tôi mang bánh pizza vào vừa nãy, cô ta bảo ông Roger đứng gần ban công, còn mình thì đi tới cuối căn hộ và ném chìa khóa cho ông ta, để ông ta thấy người ta có thể ném các thứ thoải mái vì căn hộ được thiết kế theo lối mở.”

“Thế rồi sao?”

“Roger hụp xuống. Cửa sổ gần như vỡ toang,” Tên cướp mỉm cười. Một nụ cười thân thiện, Jim nhủ thầm. Không phải nụ cười làm đau lòng người khác. Ông lại nhìn lên tấm biển.

“Tôi không biết nữa... chuyện này có lẽ... nhưng nếu cũng chính người môi giới đó bán căn hộ hàng xóm, thì cô ta có thể đang cầm chìa khóa của nó, và...”

Ông không thể nói hết câu.

“Ý ông là sao?” Tên cướp ngân hàng hỏi lại.

Jim trấn tĩnh lại, rồi đứng dậy và hắng giọng. “Ý tôi là nếu như nhân viên môi giới cũng là người bán căn hộ bên cạnh căn này, và nếu cô ta có cầm theo chìa khóa của nó, thì cô có thể trốn trong đó. Khi các cảnh sát khác lên đây, họ sẽ không phá cửa mọi căn hộ để tìm kiếm cô dâu, chí ít cũng không phải ngay lập tức.”

“Tại sao không?”

Jim nhún vai đáp: “Bởi vì chúng tôi không giỏi đến thế. Mọi người sẽ tập trung vào việc đưa con tin ra ngoài trước, và nếu cô dặn họ đóng cửa lại sau lưng, thì mọi người sẽ tưởng rằng tên cướp ngân hàng... tức là cô... vẫn còn ở bên trong căn hộ. Căn hộ này. Sau đó, một khi chúng tôi đã phá cửa và phát hiện ra cô không còn trong đó, chúng tôi không thể điên cuồng phá tung những cánh cửa căn hộ khác, chuyện đó sẽ gây rắc rối khủng khiếp. Vấn đề thủ tục, cô biết đấy. Chúng tôi sẽ phải đưa con tin về đồn trước để lấy lời khai của họ và, tôi cũng chẳng biết nữa... cô có thể nghĩ ra cách nào đó để thoát thân. Mà cô biết không? Nếu ai đó tìm thấy cô trong căn hộ kia, cô hoàn toàn có thể giả vờ như mình đang sống ở đó. Ngay từ đầu chúng tôi đã cho rằng tên cướp ngân hàng là một người đàn ông.”

“Tại sao?”

“Bởi vì phụ nữ thường không làm... những chuyện này,” Jim đáp với giọng lịch sự nhất có thể.

Tên cướp lắc đầu. “Không, ý tôi là, vì sao? Vì sao ông lại làm chuyện này cho tôi? Ông là một sĩ quan cảnh sát! Ý tôi là, đáng lẽ ông không được làm những chuyện như thế này cho tôi!”

Jim gật đầu một cách yếu ớt. Ông xát hai bàn tay vào quần, rồi chà cổ tay vào lông mày. “Vợ tôi từng dẫn lời một người nói rằng... thế nào nhỉ? Ông ta nói rằng cho dù biết ngày mai sẽ là tận thế, ông ta cũng sẽ trồng một cây táo hôm nay.”

“Dễ thương quá,” tên cướp khẽ nói.

Jim gật đầu. Ông dùng mu bàn tay quẹt mắt. “Tôi không muốn... bắt cô. Tôi biết cô đã phạm một lỗi lầm lớn, nhưng... những chuyện như thế vẫn xảy ra.”

“Cảm ơn ông.”

“Cô cần đi vào trong gia vào hỏi nhân viên môi giới bất động sản xem cô ta có chìa khóa căn hộ hàng xóm không. Bởi vì không lâu nữa con trai tôi sẽ hết kiên nhẫn và lao lên đây, và rồi...”

Tên cướp ngân hàng chớp chớp mắt mấy cái. “Tôi xin lỗi? Con trai ông?”

“Thằng bé cũng là một sĩ quan cảnh sát. Nó sẽ là người đầu tiên lao qua cửa.”

Tên cướp ngân hàng cảm thấy cổ họng nghẹn lại và giọng lạc đi. “Cậu ấy có vẻ là người can đảm.”

“Nó có một người mẹ can đảm. Bà ấy sẵn sàng cướp ngân hàng vì nó, nếu buộc phải làm thế. Tôi thậm chí chưa từng tin vào Chúa lúc chúng tôi gặp nhau. Bà ấy đẹp lắm, tôi thì không. Bà ấy có thể khiêu vũ, tôi thì chỉ biết đứng yên như phỗng. Khi chúng tôi lần đầu gặp nhau, cách chúng tôi nhìn nhận về công việc của mình có lẽ là điểm chung duy nhất giữa chúng tôi. Chuyện chúng tôi sẽ cứu những người có thể cứu ấy.”

“Tôi không rõ liệu mình có đáng được cứu hay không,” tên cướp ngân hàng thì thào. Jim chỉ gật đầu, nhìn vào trong mắt chị ta, như một người đàn ông chân chính, trung thực sắp làm điều đi ngược lại những nguyên tắc nghề nghiệp mà ông đã dành cả thanh xuân để theo đuổi.

“Hãy đến tìm tôi mười năm sau, và nói với tôi xem tôi có sai hay không.”

Ông quay người bỏ đi. Tên cướp ngần ngừ, nuốt nước bọt, rồi gọi với theo: “Khoan!”

“Sao nào?”

“Tôi có thể... liệu có quá muộn để đưa ra một yêu sách đổi lấy việc phóng thích con tin hay không?”

“Cái quái g...”

Ông nhướng mày, rồi cau mặt, chuyển từ ngạc nhiên sang hơi khó chịu. Tên cướp đang cố gắng ra một quyết định.

“Pháo hoa,” cuối cùng chị ta nói. “Trong kia có một bà lão luôn xem pháo hoa với chồng, nhưng giờ ông ấy đã qua đời. Tôi đã giam giữ bà ấy suốt cả ngày hôm nay. Tôi muốn tặng màn pháo hoa cho bà ấy.”

Jim nhoẻn cười, rồi gật đầu.

Sau đó ông đi xuống cầu thang và nói dối với con trai mình.

67

Tên cướp ngân hàng quay trở vào trong căn hộ. Máu vẫn còn trên sàn nhà, nhưng lửa đã reo vui trong lò sưởi. Ro đang ngồi trên sofa ăn pizza và chọc cười Julia. Roger và nhân viên môi giới bất động sản đang tranh cãi về những số đo trên bản vẽ, không phải vì ông vẫn còn đang có ý định mua căn hộ, mà bởi vì “việc đưa thông tin chính xác cực kỳ quan trọng.” Zara và Lennart thì đứng bên cạnh cửa sổ. Zara đang ăn pizza, còn Lennart thì thích thú chứng kiến vẻ mặt lộ rõ sự kinh tởm của bà. Trông bà không có vẻ thích ông ta, nhưng cũng không ghét. Về phần mình, Lennart dường như đang nghĩ bà thật hay ho.

Anna-Lena đứng một mình, tay cầm chiếc đĩa ăn, nhưng phần pizza trên đó vẫn còn nguyên và đã nguội. Julia là người phát hiện ra điều đó và đứng dậy khỏi ghế sofa, tiến lại gần bà để hỏi: “Cô có sao không ạ?”

Anna-Lena nhìn sang phía Roger. Họ vẫn chưa nói chuyện với nhau kể từ khi con thỏ bước ra khỏi phòng vệ sinh.

“Tôi ổn,” bà nói dối.

Julia cầm tay bà, động viên nhiều hơn là an ủi.

“Cháu không biết điều mà cô nghĩ mình đã làm sai là gì, nhưng việc cô thuê chú Lennart để chú Roger được tận hưởng cảm giác chiến thắng là một trong những chuyện táo bạo, lạ lùng và lãng mạn nhất mà cháu từng nghe đó!”

Anna-Lena tần ngần chọc chọc miếng pizza trên đĩa. “Roger đáng lẽ có cơ hội thăng tiến. Tôi cứ dặn lòng, năm sau sẽ tới lượt ổng. Nhưng thời gian trôi nhanh hơn tôi tưởng, chớp mắt đã biết bao nhiêu năm qua đi. Đôi khi tôi nghĩ nếu người ta sống cùng nhau suốt một thời gian dài, sanh con đẻ cái với nhau, thì cuộc sống cũng gần giống như leo cây vậy. Lên rồi xuống, lên rồi xuống, người ta cố gắng đối phó mọi chuyện, cố làm cho giỏi, rồi leo, leo, leo, và gần như không nhìn thấy nhau trong suốt chặng đường. Người ta không nhận ra điều đó khi còn trẻ, nhưng mọi thứ sẽ thay đổi khi sanh con, đôi khi có cảm giác như người ta gần như không thấy người mà mình đã cưới nữa. Họ trở thành cha mẹ, đồng đội trước nhất, việc là người phối ngẫu của nhau tuột sâu xuống dưới danh sách ưu tiên. Nhưng mà... Ờ, người ta cứ leo cây tiếp, và nhìn nhau trong quá trình đó. Tôi luôn nghĩ rằng cuộc sống là như vậy, nó phải như vậy. Chúng tôi phải vượt qua tất cả mọi chuyện. Và tôi cứ dặn lòng rằng điều quan trọng là chúng tôi tiếp tục leo cùng một cái cây. Bởi vì tôi cho rằng, sớm muộn gì... chuyện này nghe thì có vẻ kiểu cách... nhưng tôi cho rằng sớm muộn gì chúng tôi sẽ kết thúc tại cùng một cái cành. Và chúng tôi sẽ ngồi ở đó, nắm tay nhau ngắm cảnh. Đó là điều mà tôi nghĩ chúng tôi sẽ làm khi già đi. Nhưng thời gian trôi nhanh hơn người ta tưởng. Và không bao giờ đến lượt của Roger.”

Julia vẫn đang nắm tay Anna-Lena. Động viên thì ít, mà an ủi thì nhiều. “Mẹ cháu luôn nói rằng cháu không nên xin lỗi bản thân. Không bao giờ xin lỗi vì đã làm tốt một điều gì đó.”

Anna-Lena cắn một miếng pizza, rồi nói với cái miệng đầy đồ ăn: “Mẹ khôn đấy.”

Họ đứng đó trong im lặng.

Một tiếng bụp lớn vang lên.

Một lần. Rồi hai lần. Vài giây sau, đến lượt những tiếng rít và nhiều tiếng nổ, nhiều và gần nhau đến nỗi không thể đếm được. Lennart là người đứng gần cửa sổ nhất, nên ông ta cũng là người đầu tiên thốt lên: “Nhìn kìa! Pháo hoa!”

Jim đã cử một cảnh sát trẻ từ đồn đi mua pháo. Cậu ta bắn chúng từ chỗ cây cầu. Lennart, Zara, Julia, Ro, Anna-Lena, Roger cùng nhân viên môi giới bất động sản ùa ra ban công. Họ đứng đó, kinh ngạc quan sát. Mà chúng không phải là loại pháo phụt gớm ghiếc, chúng là pháo hoa hẳn hoi, nhiều màu, có cả loại trông như mưa sa, đủ thứ hết. Bởi vì, may mắn làm sao, Jim cũng thích pháo hoa.

Tên cướp ngân hàng và Estelle ngắm pháo hoa bên cửa sổ bếp, tay trong tay.

“Ông Knut chắc sẽ thích cảnh này lắm,” Estelle gật gù.

“Cháu hi vọng bà cũng thích nó,” Tên cướp nói một cách khó nhọc.

“Tôi rất thích, cháu à, rất là thích, thật đấy. Cảm ơn cháu!”

“Cháu rất xin lỗi vì tất cả mọi chuyện,” Tên cướp sụt sịt.

Estelle bậm môi buồn bã. “Biết đâu chúng ta có thể giải thích mọi chuyện với cảnh sát? Nói với họ rằng tất cả chuyện này chỉ là nhầm lẫn?”

“Không, cháu không nghĩ vậy.”

“Biết đâu cháu có thể trốn thoát bằng cách nào đó? Nấp đâu đó?”

Hơi thở của Estelle thoang thoảng mùi rượu. Hai đồng tử của bà hơi thiếu tập trung một chút. Tên cướp đã định trả lời, thì nhận ra bà càng biết ít càng tốt. Như thế bà sẽ không phải nói dối vì chị, khi bị cảnh sát thẩm vấn. Chị bèn đáp: “Không, cháu không nghĩ chuyện đó sẽ thành công.”

Estelle giơ tay lên. Bà không còn biết làm gì hơn. Pháo hoa rất đẹp, ông Knut hẳn sẽ thích lắm.

Sau khi màn pháo hoa kết thúc, tên cướp ngân hàng đi sang phòng khách, trong lúc những người còn lại từ ban công quay vào. Tên cướp cố gắng ra hiệu một cách kín đáo rằng chị muốn nói chuyện với nhân viên môi giới bất động sản, nhưng buồn thay chuyện đó là không thể, vì cô ta còn đang mải tranh cãi với Roger về mức giá mà Julia và Ro có thể chi trả nếu họ muốn mua căn hộ.

“Thôi được rồi! ĐƯỢC RỒI!” Cuối cùng nhân viên môi giới nói to. “Tôi có thể xuống giá một chút, nhưng CHỈ vì tôi phải chào bán căn kia trong vòng hai tuần tới, và tôi không muốn nó cạnh tranh với căn này.” Roger, Julia và Ro đồng loạt nghiêng đầu đến nỗi đụng phải nhau.

“Căn kia là... căn nào?” Roger hỏi.

Nhân viên môi giới hắng giọng, tự giận mình vì đã để lộ chuyện. “Căn hộ đối diện, ở phía bên kia thang máy. Tôi còn chưa đưa nó lên trang web, bởi vì nếu bán hai căn cùng một lúc, giá của cả hai căn sẽ giảm đi, mọi nhân viên bất động sản giỏi đều hiểu điều đó. Căn kia nhìn cũng giống hệt như căn này, chỉ khác ở phòng cất quần áo nhỏ hơn một chút, nhưng vì một lý do nào đó mà tín hiệu điện thoại cực tốt, và hình như bây giờ điểm này cực quan trọng với con người ta. Cặp đôi sở hữu nó đang làm thủ tục chia tay, họ cãi nhau to trong văn phòng của tôi. Đồ đạc trong căn hộ đã được dọn đi hết, thứ duy nhất còn lại là một cái máy ép trái cây. Và tôi có thể hiểu tại sao không ai trong hai người bọn họ muốn nó. Nó có một cái màu thực sự kinh khủng...”

Nhân viên môi giới tiếp tục ba hoa một hồi, nhưng chẳng ai buồn lắng nghe nữa. Roger và Julia hết đưa mắt nhìn nhau lại nhìn tên cướp ngân hàng, rồi quay sang nhân viên môi giới.

“Khoan đã, chị nói là sắp bán căn hộ hàng xóm à? Cái căn hộ ở bên kia thang máy á? Với lại... hiện nay không có ai sống trong đó?” Julia hỏi, chỉ để chắc chắn.

Nhân viên môi giới bất động sản ngừng ba hoa và gật đầu thay cho câu trả lời. Julia nhìn tên cướp, và đương nhiên cả hai cùng nghĩ đến một thứ. Giải pháp khả dĩ cho toàn bộ câu chuyện này.

“Chị có chìa khóa của căn hộ kia không?” Julia hỏi với một nụ cười khấp khởi, chắc mẩm rằng đây sẽ là cái kết hoàn hảo cho câu chuyện.

Đáng tiếc là nhân viên môi giới chỉ nhìn cô gái như thể đó là một câu hỏi nực cười. “Sao tôi phải đem theo chứ? Tôi thậm chí còn chưa bắt đầu rao bán nó trong vòng hai tuần lễ nữa, cô nghĩ tôi cầm theo chìa khóa nhà người ta cho vui à? Cô nghĩ tôi là loại nhân viên môi giới nào vậy?”

Roger thở dài. Julia thở hắt ra. Tên cướp ngân hàng thậm chí không thở, mà chỉ ngã chúi vào hố sâu tuyệt vọng trong lòng mình.

“Tôi từng có lần ngoại tình!” Estelle cất giọng vui vẻ từ đầu kia căn hộ, vì bà vừa tìm thấy một chai rượu vang khác trong bếp.

“Không phải bây giờ, bà ơi,” Julia nói, nhưng Estelle bỏ ngoài tai. Bà đã ngà ngà say, điều đó là không thể chối cãi. Phòng cất quần áo đã cung cấp kha khá rượu cho một quý bà cao tuổi.

“Tôi từng có lần ngoại tình đấy!” Bà lặp lại, không rời mắt khỏi ánh mắt của tên cướp, và chị bỗng cảm thấy căng thẳng trước những chi tiết có thể bị hé lộ khi một câu chuyện được mở đầu như thế. Estelle vung vẩy chai rượu và nói tiếp. “Ông ấy thích sách, tôi cũng thế. Nhưng chồng tôi lại không. Knut yêu âm nhạc. Tôi nghĩ nhạc nhẽo thì cũng không sao, nhưng nó không phải là sách, đúng không nào?”

Tên cướp ngân hàng lịch sự lắc đầu. “Vâng. Cháu cũng thích sách.”

“Tôi cũng nhận ra điều đó khi quan sát cháu! Như thể cháu hiểu người ta cũng cần những câu chuyện thần tiên, chứ không chỉ là những câu chuyện kể đơn thuần. Tôi mến cháu từ lúc cháu bước vào đây, cháu có biết không? Cháu làm không tốt, với khẩu súng và tất cả những chuyện kia, nhưng ai mà chẳng làm hỏng việc một đôi lần? Tất cả những con người thú vị đều từng làm một chuyện gì đó thực sự ngu ngốc ít nhất một lần trong đời! Chẳng hạn như, tôi đã ngoại tình sau lưng ông Knut, với một người đàn ông yêu sách, giống như tôi. Giờ đây mỗi khi đọc bất cứ thứ gì tôi đều nghĩ về hai người họ, bởi vì ông ấy cho tôi một chiếc chìa khóa, và tôi chưa bao giờ nói với Knut rằng tôi đã giữ lại nó.”

“Làm ơn đi, Estelle, chúng cháu đang tìm cách...” Julia nói, nhưng Estelle phớt lờ cô gái. Bà lướt tay dọc theo giá sách. Vào một trong những lần gặp gỡ cuối cùng trong thang máy, ông hàng xóm đã đưa cho bà một quyển sách rất dày, được viết bởi một người đàn ông. Ông ấy đã gạch chân một câu, ở trang thứ vài trăm: Chúng ta chỉ là những người đang ngủ, nếu chúng ta không có tình yêu. Đổi lại bà cũng đưa ông hàng xóm một quyển sách, được viết bởi một người phụ nữ, do đó nó không cần đến vài trăm trang để thổ lộ này nọ. Ngay ở phần đầu, bà đã gạch chân câu này: Yêu tức là muốn người ta tồn tại.

Ngón tay bà lướt qua những cái gáy sách trên giá, như thể bà đang mơ giữa ban ngày, chứ không phải đang tìm kiếm. Một cuốn sách giữa hàng rơi ra, không phải như nó cố tình, mà bởi móng tay Estelle đã tình cờ chạm vào gáy của nó. Cuốn sách rơi xuống sàn, lật mở ở mấy trang đầu. Chiếc chìa khóa văng ra, chạm vào lớp ván gỗ với âm thanh leng keng.

Ngực Estelle hổn hển phập phồng, giọng nói của bà nhừa nhựa, nhưng đôi mắt vẫn tinh anh: “Khi Knut ngã bệnh, chúng tôi đã sang tên căn hộ cho con gái tôi. Tôi cứ nghĩ nó muốn dọn đến đây cùng với con cái, nhưng đó là một suy nghĩ ngớ ngẩn. Họ đâu có muốn sống ở đây. Họ có cuộc sống của mình, ở nơi chốn của mình. Kể từ đó, chỉ có mình tôi ở đây, và... như mọi người thấy đấy... nó quá lớn đối với tôi. Đây không phải là một căn hộ phù hợp cho người độc thân. Cuối cùng con gái tôi bảo rằng chúng tôi nên bán nó đi và mua căn khác nhỏ hơn cho tôi. Cho dễ coi sóc, nó nói thế. Tôi bèn gọi cho một số đại lý bất động sản, và dĩ nhiên tất cả bọn họ đều nói rằng, việc tổ chức một buổi xem nhà gần dịp năm mới như thế này là rất khác thường. Nhưng tôi vẫn muốn... ờ thì, tôi muốn có bầu có bạn một chút vào thời điểm cuối năm này. Vậy nên tôi rời nhà trước khi nhân viên môi giới đến, rồi quay lại khi buổi xem nhà đã bắt đầu, và giả vờ như mình là một người mua nhà tiềm năng. Bởi lẽ tôi cũng không muốn bán căn hộ mà không biết ai sẽ là người mua nó. Đây không chỉ là một căn hộ, nó là nhà của tôi, tôi không muốn giao nó cho một người qua đường, chỉ muốn kiếm tiền từ nó. Tôi muốn người đó phải thích sống tại đây, giống như tôi đã từng. Có lẽ một người trẻ tuổi thì khó mà hiểu được chuyện này.”

Sự thật không phải vậy. Không ai trong những người có mặt là không hiểu ý bà muốn nói. Nhưng nhân viên môi giới đã hắng giọng. “Thế ra... khi con gái bà liên hệ với tôi, tôi không phải là người đầu tiên được chị ấy gọi?”

“Ổ, vâng, con bé đã cố gọi cho tất cả các đại lý bất động sản khác, trước khi buộc lòng phải gọi cho cô. Nhưng nhìn mà xem mọi chuyện đã diễn ra như thế nào!” Estelle mỉm cười.

Nhân viên môi giới bất động sản phủi bụi khỏi chiếc áo khoác cũng như khỏi cái tôi của chị ta.

“Vậy ra đây là chìa khóa của...” Tên cướp lên tiếng, trố mắt nhìn vào nó, nhưng vẫn chưa thể nào tin được.

Estelle gật đầu. “Mối tình của tôi. Ông ấy sống trong căn hộ hàng xóm, ở phía bên kia thang máy. Đó cũng là nơi ông ấy ra đi. Khi căn hộ ấy được rao bán, tôi đã đứng trước giá sách này, tự hỏi mọi chuyện sẽ như thế nào nếu tôi gặp ông ấy trước khi gặp Knut. Cháu không thể cho phép mình làm chuyện đó khi già đi, chuyện để cho trí tưởng tượng rong chơi một chút ấy. Một cặp thanh niên đã mua căn hộ. Họ chưa bao giờ thay khóa.”

Julia hắng giọng, cô khá ngạc nhiên. “Làm th... cháu xin lỗi bà, nhưng làm thế nào bà biết được điều đó?”.

Estelle tặng cô gái một cái mỉm cười bối rối. “Thỉnh thoảng tôi... hừm, tôi chưa bao giờ thực sự mở cánh cửa đó, dĩ nhiên rồi, tôi không phải là tội phạm, nhưng tôi... thỉnh thoảng tôi kiểm tra xem chìa khóa có còn mở cửa được không. Nó vẫn mở được. Tôi không ngạc nhiên khi họ chia tay, cặp đôi nhà bên ấy, bởi vì tôi thường nghe thấy họ cãi lộn khi tôi hút thuốc trong phòng cất quần áo. Vách tường ở đó khá mỏng. Cháu có thể nghe thấy đủ thứ chuyện. Một số chuyện có thể gây sốc với cả dân Stockholm đấy, tôi có thể nói như vậy.”

Tên cướp ngân hàng đặt cuốn sách lên giá trở lại. Chiếc chìa khóa được chị nắm chặt trong tay. Rồi chị quay sang những người khác và thì thầm: “Tôi không biết phải nói gì nữa.”

“Đừng nói gì cả. Hãy đi sang căn hộ bên kia và trốn trong đó cho đến khi toàn bộ chuyện này trôi qua. Sau đó, cháu có thể về nhà với mấy đứa con gái.” Estelle nói.

Chiếc chìa khóa nhảy múa trong lòng bàn tay của tên cướp khi chị mở nắm tay ra. Chị không tài nào giữ cố định nó được. “Cháu làm gì có nhà để về. Cháu không thể trả tiền thuê nhà. Và cháu không thể yêu cầu bất kỳ ai trong số mọi người ở đây nói dối có lợi cho cháu khi khai báo với cảnh sát. Họ sẽ hỏi mọi người cháu là ai, và cháu đang trốn ở đâu. Cháu không muốn mọi người nói dối vì cháu!”

“Dĩ nhiên chúng tôi sẽ nói dối vì chị,” Ro thốt lên.

“Đừng có lo lắng cho chúng tôi,” Julia gạt đi.

“Thật ra chúng tôi không cần phải nói dối,” Roger lên tiếng. “Chúng tôi chỉ cần giả ngu.”

“Phải rồi, có vấn đề gì đâu, phải không nào? Bởi vì CHUYỆN ĐÓ đâu có phải là thách thức quá lớn đối với mọi người!” Zara tuyên bố. Lần này thì câu nói không thực sự là một lời sỉ nhục, nó chỉ nghe có vẻ như vậy.

Anna-Lena gật đầu với tên cướp ngân hàng. “Roger nói đúng đó. Bọn tôi chỉ cần giả ngu. Bọn tôi có thể khai rằng cô chưa bao giờ gỡ mặt nạ, nên bọn tôi không thể mô tả gì được.”

Tên cướp cố gắng phản bác, nhưng họ không cho chị cơ hội. Một tiếng gõ cửa vang lên, Roger bước ra tiền sảnh và nhòm qua lỗ quan sát. Ông thấy Jim đang đứng phía ngoài. Đó là lúc ông nhận ra vấn đề thực sự là gì.

“Chết tiệt. Cái thằng cha cảnh sát kia vẫn đang đứng ngoài cầu thang, làm thế nào cô đi qua anh ta để vào căn hộ đối diện mà không bị bắt gặp đây? Chúng tôi đã không nghĩ tới chuyện này!” Roger thốt lên.

“Chúng ta có thể đánh lạc hướng ông ta được không?” Julia đề xuất.

“Tôi có thể xịt chanh vào mắt ông ta!” Ro gật gù.

“Biết đâu chúng ta có thể dùng lý lẽ thuyết phục anh ta?” Estelle nói với giọng khấp khởi.

“Trừ phi tất cả chúng ta chạy ra ngoài cùng một lượt để làm anh ta rối trí!” Anna-Lena suy nghĩ thành tiếng.

“Trần như nhộng! Điều đó thường làm cho người ta bối rối thêm!” Lennart cung cấp thông tin, về chuyện này thì ông là chuyên gia.

Zara đang đứng ngay bên cạnh Lennart, và ông ta có lẽ đang chờ bị bà mắng rằng ông ta là một thằng ngu hết chỗ nói, nhưng thay vào đó, bà chỉ nói: “Biết đâu chúng ta có thể hối lộ ông ta. Tay cảnh sát ấy. Hầu hết đàn ông đều có thể bị mua chuộc.”

Đương nhiên Lennart nhận thấy bà không dùng cụm từ “hầu hết mọi người”, bà không cần phải nói “hầu hết đàn ông”, nhưng ông không thể không nghĩ đó là một nỗ lực đáng ghi nhận của bà để trở thành một phần của nhóm.

Tên cướp đứng trước mọi người một hồi, với chiếc chìa khóa trong tay. Chị đã sắp kể cho họ nghe về Jim, nhưng thay vào đó, chị chỉ nói với giọng trầm ngâm: “Không. Nếu tôi cho mọi người biết mình sẽ trốn thoát như thế nào, mọi người sẽ phải nói dối khi bị cảnh sát thẩm vấn. Nhưng nếu tất cả chỉ rời khỏi đây ngay bây giờ và đóng cửa lại sau lưng, thì tôi vẫn là đang ở trong này. Mọi người không hề biết điều gì xảy ra với tôi sau đó.”.

Nhóm người nom như muốn phản đối (tất cả ngoại trừ Zara), nhưng rốt cuộc họ vẫn gật đầu (kể cả Zara). Estelle dùng màng bọc thực phẩm gói chỗ salad pizza lại và cất vào trong tủ lạnh. Bà ghi số điện thoại của mình lên một mảnh giấy, nhét nó vào trong túi áo của tên cướp, và thì thào: “Nhắn tin cho tôi khi cháu đã an toàn, nếu không tôi sẽ lo đấy.” Tên cướp gật đầu. Sau đó, tất cả các con tin bước ra khỏi căn hộ. Roger là người đi sau cùng, ông cẩn thận khép cánh cửa lại sau lưng cho đến khi nghe lẫy khóa kêu tách một tiếng. Jim hướng dẫn họ đi xuống cầu thang, nơi Jack đứng đợi sẵn để hộ tống họ lên những chiếc xe cảnh sát về đồn lấy lời khai.

Còn lại một mình trên cầu thang, Jim chờ Jack lên đến nơi.

“Có phải hiện giờ tên cướp ngân hàng vẫn còn ở trong đó không? Bố có chắc không đấy?” Anh hỏi.

“Trăm phần trăm” Jim đáp.

“Tốt! Chuyên gia đàm phán sẽ sớm gọi vào cái điện thoại đó và tìm cách để hắn tự nguyện bước ra. Bằng không chúng ta sẽ phải phá cửa xông vào.”

Jim gật đầu. Jack đưa mắt nhìn quanh, đoạn cúi xuống nhặt một mảnh giấy nằm bên cạnh thang máy.

“Cái gì thế này?”

“Trông giống một bức vẽ nhỉ?” Jim nói.

Jack cất mảnh giấy vào trong túi. Anh xem giờ. Chuyên gia đàm phán sắp gọi điện.

Nó được nhét bên trong một chiếc hộp đựng pizza, chiếc điện thoại đặc biệt ấy. Ro là người đã tìm thấy nó. Cô quá đói nên chỉ nghĩ thật lạ khi có một cái điện thoại trong hộp bánh pizza, rồi cô đặt nó xuống và quyết định ăn trước khi suy nghĩ thêm. Lúc ăn xong thì cô đã quên bẵng mất nó. Có rất nhiều chuyện khác xảy ra, màn pháo hoa và những thứ khác, và có lẽ nếu quen biết Ro thì bạn mới biết cô đãng trí đến thế nào. Nhưng bạn chỉ cần biết là sau khi ăn xong chiếc pizza của mình, Ro mở tiếp những cái hộp còn lại và ăn tất cả những mẩu bánh mà người khác để lại. Lúc đó Roger quay sang nói rằng cô đừng lo, ông chắc chắn cô sẽ là một người mẹ tốt, bởi vì phụ huynh tốt sẽ ăn chỗ đồ thừa mà người khác bỏ lại y hệt như vậy. Câu nói đó có ý nghĩa nhiều với Ro đến nỗi làm cô bật khóc.

Thế là chiếc điện thoại bị bỏ lại trên cái bàn ba chân bên cạnh ghế sofa, chênh vênh như một con nhện nằm trên cục nước đá. Lúc tất cả các con tin đã đi khỏi, tên cướp đặt khẩu súng của mình xuống bên cạnh chiếc điện thoại, sau khi đã lau chùi nó kỹ lưỡng, tất nhiên rồi, bởi vì ông Roger từng xem một đoạn phim tài liệu về cách thức cảnh sát tìm dấu tay tại hiện trường. Chị cũng ném mặt nạ trượt tuyết vào đống lửa, bởi vì ông Roger có nói rằng cảnh sát có thể thu được ADN và đủ thứ khác từ nó.

Sau đó, tên cướp ngân hàng bước ra khỏi căn hộ. Ông Jim đang đứng một mình trên chiếu nghỉ. Hai người liếc nhìn nhau trong giây lát, mắt chị đầy cảm kích, còn mắt ông đầy căng thẳng. Chị cho ông thấy chiếc chìa khóa. Ông thở hắt ra.

“Mau lên,” ông giục.

“Tôi chỉ muốn nói rằng... tôi đã không nói với bất kỳ ai rằng ông giúp tôi chuyện này. Tôi không muốn ai phải nói dối vì tôi, khi họ bị thẩm vấn.”

“Tốt,” ông đáp.

Tên cướp cố gắng chớp mắt để ngăn những giọt lệ trào ra, vì chị biết thật ra chị đang yêu cầu một người nói dối vì mình. Nhưng Jim không để chị nói lời xin lỗi. Ông chỉ đẩy chị đi ngang qua cửa thang máy và thì thầm: “Chúc may mắn!”

Tên cướp ngân hàng đi vào trong căn hộ cùng tầng và khóa cửa lại sau lưng. Jim đứng một mình trên chiếu nghỉ trong một phút, khoảng thời gian đủ để ông nghĩ tới người vợ và thầm mong bà tự hào về ông. Hay ít ra cũng không nổi giận. Với tất cả những con tin đang an toàn trên đường tới đồn cảnh sát, và Jack đang chạy lên cầu thang. Thế rồi chuyên gia đàm phán gọi điện, và khẩu súng rơi xuống sàn.

68

Tại đồn cảnh sát, Jim đã kể cho Jack nghe toàn bộ sự thật. Con trai ông muốn nổi đóa, anh ước gì mình có thời gian để làm vậy. Nhưng do là một người con ngoan, thay vào đó anh bận rộn với việc vạch ra một kế hoạch. Một khi họ đã để các nhân chứng rời đồn qua cửa hậu, anh bắt đầu tiến ra cửa trước.

“Con không cần phải làm chuyện này đâu,” Jim nói với giọng ngắt quãng. Ông tự kìm mình để không nói tiếp: “Xin lỗi vì bố đã nói dối con, nhưng trong thâm tâm, con biết bố làm đúng mà.”

Jack lắc đầu quả quyết. “Không. Bố ở lại đây.”

Anh tự kìm mình để không nói tiếp: Bố đã gây đủ rắc rối rồi. Sau đó anh bước xuống các bậc thềm ở phía trước tòa nhà và nói với cánh phóng viên báo đài tất cả những gì họ cần biết. Rằng đích thân anh chịu trách nhiệm về phản ứng của cảnh sát, rằng họ đã để sống thủ phạm. Rằng không ai biết hiện giờ hắn đang ở đâu.

Một số nhà báo la lối buộc tội “cảnh sát kém cỏi”, những người khác chỉ cười khẩy trong lúc ghi chép, họ đã sẵn sàng để chém anh trên các trang báo và blog trong vòng vài giờ tới đây. Sự nhục nhã và thất bại là của Jack, anh sẽ tự mình hứng chịu, để không ai bị chỉ trích. Trong đồn cảnh sát, bố anh ngồi ôm mặt.

Các thanh tra cảnh sát từ Stockholm sẽ xuống đến nơi vào sáng hôm sau, đúng vào ngày cuối cùng của năm. Họ sẽ đọc tất cả các lời khai của nhân chứng, nói chuyện với Jack và Jim, kiểm tra mọi chứng cứ. Rồi nhóm người Stockholm sẽ nói bằng những lời lẽ hứa hẹn còn hơn cả trong mẩu quảng cáo nước rửa chén rằng họ thật sự không có đủ nguồn lực để làm gì hơn. Chẳng có ai bị thương trong vụ bắt con tin, cũng không có gì bị mất trong vụ cướp, thế nên chẳng có nạn nhân nào cả. Stockholm cần tập trung nguồn lực cho những nơi thực sự cần đến. Hơn nữa, hôm nay đã là ngày cuối năm, ai mà muốn ăn giao thừa ở một cái thị trấn bé bằng lỗ mũi như thế này kia chứ?

Họ sẽ vội vã quay về, và hai bố con Jack sẽ đứng nhìn họ lái xe đi khuất. Các nhà báo lúc đó chắc đã biến sạch và đang trên đường tìm kiếm câu chuyện rùm beng kế tiếp. Luôn có một người nổi tiếng nào đó đang trên bờ vực ly hôn.

“Con là một cảnh sát tốt, con trai à,” ông Jim sẽ nói như vậy, mắt nhìn xuống đất. Ông sẽ muốn nói thêm rằng anh thậm chí là một người tốt hơn, nhưng ông không tài nào nói được câu đó.

“Bố không phải lúc nào cũng là một cảnh sát tốt, bố ơi,” Jack sẽ nhăn nhó ngước nhìn trời. Anh sẽ muốn nói thêm rằng anh đã học mọi thứ từ ông, nhưng câu nói cứ vướng lại mà không thoát ra được.

Họ sẽ đi về nhà. Xem ti vi. Uống bia cùng nhau.

Thế là đủ.

69

Trên bậc thềm phía sau lưng đồn cảnh sát, Estelle lần lượt ôm từng người trong nhóm. (Ngoại trừ Zara, dĩ nhiên rồi, bà đã chủ động chặn bà lão lại bằng cái túi xách của mình và tránh đi chỗ khác khi bà ta cố gắng tiếp cận.)

“Phải nói là, nếu bị bắt làm con tin, tôi thấy không có nơi nào tốt hơn là ở cùng với các bạn,” Estelle nói với mọi người. Kể cả Zara.

“Bà đi uống cà phê với bọn cháu nhé?” Julia rủ rê.

“Không được rồi, bà cần phải về nhà.” Estelle mỉm cười, rồi nghiêm chỉnh lại và quay sang nói với nhân viên môi giới.

“Tôi thực sự rất lấy làm tiếc vì đã đổi ý và không bán căn hộ nữa. Nhưng với tôi nó là... nhà.”

Nữ nhân viên nhún vai. “Tôi thấy chuyện đó dễ thương mà, thật đấy. Người ta cứ nghĩ các nhân viên môi giới bất động sản chỉ muốn bán, bán, và bán, nhưng có một điều gì đó... tôi không biết phải nói thế nào...”

Lennart nói thay chị ta: “Có một điều gì đó rất lãng mạn nơi những căn hộ không được bán.”

Nhân viên môi giới gật gù. Estelle sung sướng hít thở vài hơi. Bà sắp trở thành hàng xóm của Julia và Ro. Họ sẽ chuyển tới căn hộ đối diện, và bà sẽ có thể trao đổi sách với Julia trong thang máy. Cuốn đầu tiên mà Estelle đưa cho cô sẽ là của nhà thơ mà bà yêu thích nhất. Bà sẽ gấp mép một trang sách, phía bên dưới vài dòng thơ tinh tế nhất mà bà từng biết.

Đừng gì xảy ra với em nhé

Không, anh đang nói gì vậy

Mọi chuyện phải xảy ra với em chứ

Và phải thật tuyệt vời

Đổi lại Julia sẽ đưa cho bà một thể loại khác hẳn. Một cuốn hướng dẫn du lịch Stockholm.

Ro sẽ mất bố, cô sẽ đi viếng ông hàng tuần, ông sẽ vẫn lưu lại trần gian dù thuộc về cõi thiên đường. Mẹ Ro sẽ tìm thấy sức mạnh để đương đầu với sự mất mát, bởi một người đàn ông khác sẽ cho bà thấy cuộc đời này vẫn tiếp diễn. Julia sẽ hạ sinh người đó trong lúc nắm chặt những ngón tay của Ro đến nỗi các y tá phải cho cả hai dùng thuốc giảm đau, một lần trước khi sinh, và một lần sau đó.

Ro sẽ ngủ bên cạnh thằng bé, nằm thật yên trên tấm vải giường trắng, nhưng không phải với tâm trạng lo sợ. Bởi vì cô sẵn sàng vượt qua nhiều ngọn núi vì thằng bé, cô sẵn sàng làm mọi thứ. Kể cả cướp ngân hàng, nếu cần. Họ sẽ trở thành những phụ huynh tốt, Ro và Julia. Ừ thì, đủ tốt.

Julia vẫn sẽ giấu giếm kẹo, và Ro sẽ được phép giữ lại lũ chim. Khỉ và ếch sẽ yêu thích chúng, sang thăm chúng mỗi ngày, và cho dù Julia có hứa cho hai đứa thật nhiều tiền, hai đứa cũng không mở lồng. Julia và Ro sẽ tranh cãi, rồi làm lành, và tất cả những gì họ phải làm là bảo đảm sao cho mình giỏi chuyện sau hơn chuyện trước. Thế nên họ sẽ la lối ồn ào nhưng cười đùa còn ồn ào hơn, và khi họ làm lành, những bức tường sẽ rung lên, khiến Estelle đỏ mặt trong phòng cất quần áo của bà. Tình yêu của họ sẽ tiếp tục là một tiệm hoa.

Phía bên ngoài đồn cảnh sát, Zara nhanh chóng bước qua mấy bậc thềm để xuống đường, sợ rằng ai đó có thể tìm cách ôm chầm lấy mình. Lennart vội vã đuổi theo bà.

“Em có muốn đi chung taxi không?” Ông hỏi, như thể đó không phải là mở đầu kinh điển của một cú lừa.

Zara nom như chưa bao giờ đi chung taxi trong đời, hay chia sẻ với ai bất kỳ thứ gì trong suốt một thời gian dài. Tuy nhiên, sau khi im lặng một lúc, bà nói khẽ: “Nếu chúng ta làm thế, anh có thể ngồi ở ghế trước. Và chúng ta sẽ không lên một chiếc xe mà tài xế treo lủng lẳng các thứ ở gương chiếu hậu. Một kẻ như thế chính là ngõ cụt của sự tiến hóa.”

Anna-Lena vẫn còn ngồi lại trên bậc thềm. Thu hết nỗ lực, ông Roger ngồi xuống bên cạnh bà, vừa đủ gần để họ gần như chạm nhau. Bà vươn những ngón tay của mình về phía tay ông. Bà muốn nói lời xin lỗi. Ông cũng thế. Nó là một từ khó nói hơn bạn tưởng, nhất là khi bạn đã leo cây quá lâu.

Anna-Lena ngước lên nhìn bầu trời, lúc này đã tối. Tháng Mười hai không biết khoan nhượng. Nhưng bà biết IKEA vẫn đang mở cửa. Một ánh đèn ở đâu đó, ngoài xa. “Chúng ta có thể đi tìm cái quầy bếp mà mình đang cần.” Bà nói khẽ.

Bà muốn ngã quỵ khi ông lắc đầu. Roger không nói gì suốt một lúc lâu. Ông cứ thay đổi ý định liên tục trong đầu. “Tôi nghĩ chúng ta có thể làm một chuyện khác.” Cuối cùng ông lẩm bẩm.

“Mình nói vậy là sao?”

“Xem phim. Có lẽ thế. Nếu bà thích.”

Thật mừng là Anna-Lena đã ngồi xuống sẵn, vì nếu không thì bà sẽ phải làm điều đó bây giờ.

Họ đi xem một thứ hư cấu. Bởi vì đôi khi người ta cũng cần những câu chuyện thần tiên. Trong bóng tối của phòng chiếu, họ nắm tay nhau. Anna-Lena cảm thấy thoải mái như được về nhà, còn với Roger, thế là đủ.

Estelle vội vã quay về căn hộ của mình. Trên đường đi, bà gọi cho con gái và bảo cô đừng lo lắng, cả về vụ bắt con tin lẫn việc mẹ cô sống một mình trong căn hộ rộng lớn. Bởi vì bà không phải sống một mình nữa. Bà sẽ phải bỏ thuốc, bởi vì người phụ nữ trẻ sắp thuê một phòng trong căn hộ sẽ không cho phép bà hút thuốc kể cả trong phòng cất quần áo.

Nếu bạn là người chi ly thì, người phụ nữ đó thật ra thuê toàn bộ căn hộ từ con gái của Estelle, và bà thuê lại một phòng với cùng mức giá là sáu ngàn rưỡi. Trên cánh cửa tủ lạnh có gắn một mảnh giấy nhăn nhúm vẽ hình con khỉ, ếch và nai sừng tấm. Estelle đã lấy trộm nó từ phòng thẩm vấn, trong lúc ông Jim đi lấy cà phê. Theo lịch cách tuần, khỉ và ếch sẽ ăn sáng cùng mẹ chúng trong căn bếp của Estelle. Suốt nhiều năm, vào đêm giao thừa họ sẽ cùng nhau ngắm pháo hoa qua cửa sổ. Cho đến cái đêm cuối của bà Estelle không có ông Knut, và cũng là đêm cuối mà mọi người có bà.

Khi chuẩn bị đám tang của Estelle, Ro sẽ đề xuất viết lên tấm bia mộ dòng chữ: “Nơi đây yên nghỉ Estelle. Bà chắc chắn rất thích rượu vang của mình!” Julia sẽ đá vào ống chân Ro, nhưng không quá mạnh. Cậu con trai sẽ nắm tay cả hai người khi họ ra về. Julia sẽ giữ những cuốn sách của bà trong suốt phần đời còn lại, mấy cái chai rượu cũng vậy. Khi khỉ và ếch trở thành các thiếu nữ, chúng sẽ lén hút thuốc trong phòng cất quần áo.

Ở đâu đó, trên một thiên đường nào đó, Estelle sẽ nghe nhạc với một người đàn ông, và trò chuyện về sách vở với một người đàn ông khác. Có lẽ bà sẽ được tưởng thưởng điều đó.

Ồ, phải rồi. Trong cái kho dưới hầm của một tòa chung cư cách đó không xa, nơi một người mẹ của hai cô con gái kiêm kẻ cướp ngân hàng bất đắc dĩ từng sống, một mình và sợ hãi, một thùng chăn mền vẫn nằm đó, một ngày sau khi xảy ra vụ bắt giữ con tin. Ở một nơi khác, một ngân hàng không bị cướp vào ngày đầu tiên của năm mới, bởi vì kẻ đã giấu khẩu súng trong đống chăn mền đã lục tung cả cái kho lên, la hét và chửi rủa ỏm tỏi mà vẫn không tìm thấy nó. Có kẻ khốn nạn nào lại đi lấy súng của người khác kia chứ?

Những kẻ ngu ngốc.

70

Bậu cửa sổ phía bên ngoài phòng làm việc nặng trĩu tuyết. Nữ chuyên gia tâm lý đang nói chuyện với bố cô qua điện thoại.

“Nadia, con chim nhỏ của bố.” Ông nói bằng thứ ngôn ngữ của quê hương mình, bởi vì “chim” là một từ rất hay trong ngôn ngữ đó.

“Con cũng yêu bố.” Nadia kiên nhẫn đáp.

Bố của Nadia chưa bao giờ nói chuyện với cô như thế, nhưng khi về già thì ngay cả những lập trình viên máy tính cũng trở thành nhà thơ. Nadia trấn an bố hết lần này đến lần khác rằng cô sẽ lái xe cẩn thận khi lên đường đi thăm ông vào ngày hôm sau, nhưng ông vẫn thích đến đón cô hơn. Những ông bố thì vẫn là những ông bố, và các cô con gái vẫn sẽ là các cô con gái, ngay cả các nhà tâm lý học cũng không thể dàn xếp được chuyện đó.

Nadia gác máy. Tiếng gõ cửa vang lên, giống như của một người không muốn chạm vào cửa nên dùng đầu cán dù để gõ. Zara đang đứng phía ngoài. Trong tay bà là một lá thư.

“Xin chào bà? Xin lỗi, tôi tưởng... chúng ta có hẹn bây giờ à?” Nadia thắc mắc, cô loay hoay tìm trong số tay trước, rồi mở điện thoại xem giờ.

“Không, tôi chỉ...” Zara đáp khẽ.

Một chút run rẩy nơi đầu cán dù bằng kim loại đã tố cáo bà. Nadia ghi nhận chi tiết đó. “Mời vào, mời vào.” cô nói với giọng lo lắng.

Vùng da dưới mắt của Zara, vốn đầy những nếp nhăn nhỏ và bị trì xuống bởi tất cả những thứ mà nó phải giữ lại, dường như sắp bục vỡ. Bà nhìn hình ảnh người phụ nữ trên cầu trong vài phút trước khi hỏi Nadia: “Cô có thích công việc của mình không?”

“Có ạ.” Nadia gật đầu, hoang mang.

“Cô hạnh phúc chứ?”

Nadia muốn vươn tay chạm lấy bà, nhưng kìm lại. “Có, tôi hạnh phúc. Không phải lúc nào cũng vậy, nhưng tôi biết người ta không cần phải thế. Tôi... đủ hạnh phúc. Bà đến đây để hỏi điều đó sao?”

Zara nhìn ra phía sau lưng cô gái. “Có lần cô từng hỏi tôi tại sao tôi thích công việc của mình, và tôi đã nói vì tôi làm tốt nó. Nhưng gần đây tôi bất ngờ có một chút thời gian để ngẫm lại, và tôi nghĩ lý do là vì tôi tin nó.”

“Ý bà là sao?” Nadia hỏi với giọng chuyên nghiệp, bất chấp việc cô cảm thấy như bản thân vừa nói một cách rất thiếu chuyên nghiệp rằng cô hài lòng khi gặp lại bà. Rằng cô đã nghĩ đến bà rất nhiều. Và lo lắng về những gì bà có thể làm.

Zara vươn tay ra, gần bức tranh hết mức có thể mà không chạm vào người phụ nữ. “Tôi tin vào vị trí của các ngân hàng trong xã hội. Tôi tin vào trật tự. Tôi chưa bao giờ phủ nhận việc các khách hàng của chúng tôi cũng như truyền thông và đám chính trị gia đều căm ghét chúng tôi, đó là mục đích của chúng tôi mà. Ngân hàng cần phải là két nước dằn của hệ thống. Chúng làm cho nó chậm chạp, quan liêu, khó huy động. Để thế giới không bị tròng tránh quá mức. Người ta cần bộ máy quan liêu để có thời gian suy nghĩ trước khi làm một điều gì đó ngu xuẩn.”

Bà im bặt. Nadia nhẹ nhàng ngồi xuống ghế. “Tha lỗi cho tôi vì đã đoán mò, nhưng... hình như có gì đó đã thay đổi. Trong bà.”

Zara lúc đó mới nhìn thẳng vào mắt cô, lần đầu tiên. “Thị trường nhà ở lại sắp sụp đổ. Có lẽ không phải ngày mai, nhưng nó sẽ lại sụp đổ. Chúng tôi biết điều đó. Nhưng chúng tôi vẫn cho vay. Khi người ta mất hết, chúng tôi nói với họ rằng đó là trách nhiệm của họ, rằng đó là luật chơi, lỗi là do họ đã quá tham lam. Nhưng tất nhiên đó không phải là sự thật. Hầu hết con người ta không tham lam, họ chỉ... giống như cô đã nói khi chúng ta trò chuyện về bức tranh này: họ chỉ tìm kiếm một thứ gì đó để bám víu vào. Một thứ gì đó để tranh đấu. Họ muốn một nơi nào đó để ở, để nuôi dạy lũ trẻ, sống cuộc đời của họ.”

“Có chuyện gì đã diễn ra với bà sau lần gặp cuối cùng của chúng ta à?”

Zara mỉm cười bối rối. Trả lời thế nào bây giờ? Thế nên thay vào đó, bà đáp bằng một câu hỏi chưa từng được đặt ra: “Mọi chuyện đã trở nên nhẹ nhàng hơn, dễ dàng hơn, Nadia à. Các ngân hàng không còn là két nước dằn. Một trăm năm trước, gần như ai làm việc trong một ngân hàng cũng hiểu nó làm ra tiền bằng cách nào. Còn bây giờ, nhiều nhất là ba người trong mỗi ngân hàng thực sự hiểu được tiền từ đâu mà ra.”

“Và bà đang đặt dấu hỏi về vị trí của mình tại đó, bởi vì bà không còn nghĩ mình hiểu nó?”

Chiếc cằm của Zara lắc qua lắc lại một cách rầu rĩ. “Không. Tôi đã nộp đơn. Bởi vì tôi nhận ra mình là một trong ba người đó.”

“Từ giờ trở đi, bà sẽ làm gì?”

“Tôi không biết.”

Chuyên gia tâm lý rốt cuộc cũng tìm được điều gì đó quan trọng để nói. Một điều mà cô không được học ở trường, nhưng vẫn biết mọi người cần được nghe, một cách thường xuyên.

“Không biết là một xuất phát điểm tốt.”

Zara không nói thêm gì nữa. Bà xoa tay và đếm cửa sổ. Chiếc bàn khá hẹp, nhưng hai người phụ nữ có lẽ sẽ không cảm thấy thoải mái khi ngồi gần nhau đến thế nếu nó không nằm đó giữa họ. Đôi khi chúng ta không cần khoảng cách, chỉ cần rào cản. Cử động của Zara cảnh giác, của Nadia thận trọng. Phải sau đó một lúc lâu, nữ chuyên gia tâm lý mới dám lên tiếng trở lại.

“Bà có còn nhớ bà từng hỏi tôi, vào một trong những buổi gặp đầu tiên của chúng ta, rằng không biết tôi có thể cắt nghĩa được cơn hoảng loạn hay không? Tôi nghĩ mình chưa đưa ra câu trả lời thích đáng.”

“Bây giờ cô có một câu trả lời hay hơn sao?” Zara hỏi.

Nadia lắc đầu. Zara bất giác mỉm cười. Rồi cô gái nói, bằng giọng nói của chính mình hơn là của một chuyên gia tâm lý dạy đời người khác. “Nhưng bà biết không, Zara? Tôi đã học được rằng nói chuyện về nó sẽ hữu ích. Tiếc rằng tôi nghĩ phần lớn mọi người vẫn sẽ nhận được nhiều sự thông cảm từ đồng nghiệp lẫn thủ trưởng nếu đi làm trong bộ dạng tơi tả và nói rằng họ đã quá chén vào đêm trước, hơn là nói rằng họ đang có nỗi lo lắng trong lòng. Tuy nhiên, tôi nghĩ chúng ta gặp nhiều người trên phố hàng ngày, những người có cùng cảm giác giống bà và tôi, nhiều người trong số họ không biết nó là cái gì. Những người đàn ông và phụ nữ loay hoay suốt nhiều tháng liền với chứng khó thở và gặp hết bác sĩ này tới bác sĩ nọ, bởi vì họ nghĩ rằng phổi của mình có vấn đề. Bởi vì thật khó để thừa nhận rằng thứ bị hỏng là... cái khác. Nó là một nỗi đau trong tâm hồn, những cục chì vô hình trong mạch máu, một áp lực không thể diễn tả trong lồng ngực chúng ta. Bộ não lừa dối chúng ta, bảo rằng chúng ta sắp chết. Nhưng phổi của chúng ta chẳng có gì bất thường cả, Zara ạ. Chúng ta sẽ không chết, bà và tôi.”

Câu nói lảng vảng xung quanh họ, nhảy múa trên võng mạc họ trước khi sự im lặng chiếm lấy họ. Chúng ta sẽ không chết. Chúng ta sẽ không chết. Chúng ta sẽ không chết, bà và tôi.

“Chưa thôi!” Cuối cùng Zara bắt bẻ, và chuyên gia tâm lý bật cười.

“Bà biết gì không, Zara? Có lẽ bà nên làm công việc viết các câu hay ho cho những chiếc bánh quy may mắn.”

“Câu duy nhất mà một người ăn bánh cần đọc là bạn hiểu tại sao mình mập rồi đó!” Zara đáp, và bà cũng bật cười, nhưng chóp mũi run rẩy đã tố cáo bà. Ánh mắt của bà thoạt đầu phóng ra ngoài cửa sổ, trước khi len lén quay lại để liếc nhìn bàn tay của Nadia, chiếc cổ, cái cằm của cô. Không bao giờ lên tới đôi mắt cô, nhưng cũng gần tới.

Nối tiếp sau đó là quãng im lặng dài nhất họ từng chia sẻ. Zara nhắm mắt lại, mím môi, và vùng da dưới mắt bà cuối cùng cũng bỏ cuộc. Nỗi sợ hãi của bà hiện hình thành những giọt nước mong manh rơi lã chã xuống rìa của chiếc bàn làm việc.

Hết sức chậm rãi, bà buông lá thư trong tay ra. Chuyên gia tâm lý ngập ngừng cầm lấy nó. Zara muốn nói nhỏ rằng chính vì lá thư này bà mới đến đây vào cái lần đầu tiên ấy, khi mà đúng mười năm trước đó, người đàn ông đã nhảy khỏi cây cầu. Rằng bà cần ai đó đọc thành tiếng những gì ông ta viết cho bà, để rồi, khi lồng ngực bà bắt lửa, ngăn không cho bà nhảy. Zara muốn nói toàn bộ chuyện đó, về cây cầu, về Nadia, về sự khác biệt giữa bà với người khác. Nhưng tất cả những gì bà có thể nói được chỉ là:

“Nadia... cô... tôi...”

Nadia muốn ôm người phụ nữ lớn tuổi ngồi bên kia bàn làm việc, ôm thật chặt, nhưng cô không dám. Thế nên thay vào đó, trong lúc Zara vẫn nhắm nghiền mắt, cô nhẹ nhàng lách ngón tay vào khe giấy ở mặt sau của chiếc phong bì và mở nó. Cô lấy ra một tờ giấy viết tay mười năm tuổi. Trên đó chỉ có bốn chữ.

71

Cây cầu phủ đầy băng tuyết lấp lánh dưới ánh sáng của vài ngôi sao cứng đầu cuối cùng trong lúc bình minh dần ló dạng nơi chân trời. Thị trấn đang hít thở sâu xung quanh nó, vẫn còn say ngủ, vướng trong những tấm mền lông vũ, những giấc mơ và những bàn chân bé nhỏ thuộc về những trái tim mà thiếu chúng, tim chúng ta sẽ ngừng đập.

Zara đang đứng bên thành cầu. Bà chồm người tới trước, nhìn qua lan can. Trong một khắc, tưởng như bà sắp nhảy xuống. Nhưng nếu ai đó nhìn thấy bà, biết toàn bộ câu chuyện của bà, và tất cả những gì vừa diễn ra trong vài ngày qua thì... ừ thì đương nhiên là bà sẽ không làm chuyện đó. Chẳng có ai trải qua toàn bộ câu chuyện này chỉ để kết thúc theo cách như vậy. Bà không phải là loại người nhảy xuống.

Thế rồi sao?

Thế rồi bà buông tay.

Cú rơi xa hơn bạn tưởng, nếu như bạn chỉ đứng nhìn từ phía trên. Cần nhiều thời gian hơn bạn tưởng để chạm tới bề mặt bên dưới. Với một tiếng soạt khẽ, Cơn gió tóm lấy mảnh giấy, khiến nó kêu phần phật và nhăn nhúm lại trong lúc nằm ngang so với mặt nước. Những ngón tay từng nắm giữ chiếc phong bì hàng ngàn lần kể từ khi nhặt nó lên khỏi tấm thảm chùi chân cuối cùng cũng lỏng ra, để cho lá thư bay về cõi vĩnh hằng của nó.

Người đàn ông gửi lá thư cho bà mười năm về trước đã viết ra tất cả những gì mà ông nghĩ bà cần biết. Đó là điều trăn trối sau cùng của ông. Vỏn vẹn bốn chữ, không hơn. Bốn chữ ngắn ngủi nhưng lớn lao nhất mà một người bất kỳ có thể nói với một người khác:

“Bà không có lỗi.”

Khi lá thư chạm mặt nước, Zara đã đi xa, về phía cuối chân cầu. Có một chiếc ô tô đang đỗ ở đó chờ bà. Lennart ngồi trong xe. Mắt họ gặp nhau khi bà mở cửa. Ông để cho bà bật nhạc lớn hết cỡ theo ý muốn. Bà dự định làm tất cả để chán ông.

72

Người ta nói rằng tính cách của một con người là tổng hợp những trải nghiệm của anh ta. Nhưng sự thật không phải như vậy, hay ít ra cũng không hoàn toàn như vậy, bởi vì nếu chỉ có quá khứ xác định chúng ta, thì chúng ta sẽ không bao giờ chịu nổi chính mình. Chúng ta cần được phép thuyết phục bản thân rằng chúng ta không chỉ được tạo nên từ những sai lầm của ngày hôm qua. Rằng chúng ta cũng bao gồm tất cả những lựa chọn kế tiếp, tất cả những ngày mai của chúng ta.

Chị luôn tin điều lạ lùng nhất là mình không bao giờ có thể giận mẹ được. Lớp kính bao quanh nó không thể phá hủy được. Sau đám tang chị tiến hành dọn dẹp, lôi các vỏ chai rượu rỗng từ tất cả những chỗ giấu mà chị không có lòng dạ nào nói với mẹ là mình đã biết. Có lẽ chính cái suy nghĩ rằng con mình chắc không biết đã là sợi dây cứu hộ mà một người mẹ nghiện ngập bám víu vào. Như thể đống rác có thể được che giấu. Thậm chí nó còn không thể bị chôn vùi, mà lưu truyền lại, người con gái đã nghĩ như thế.

Có lần mẹ đã lè nhè nói vào tai chị: “Tính cách chỉ là tổng hợp những trải nghiệm của chúng ta. Đừng có để ai nói với con điều ngược lại. Cho nên con đừng có lo, công chúa nhỏ của mẹ à, tim con sẽ không tan vỡ vì bố mẹ con đổ vỡ. Con sẽ không trở thành một người lãng mạn, bởi vì con cái của những gia đình đổ vỡ không tin vào tình yêu trường tồn.” Nói xong bà ngả đầu vào vai con gái và ngủ thiếp đi, còn chị thì đắp cho bà một tấm chăn mỏng và lau chỗ rượu gin trên sàn nhà. “Mẹ nói sai rồi, mẹ à,” chị thì thầm như thế trong bóng tối, và chị đã đúng. Không ai cướp ngân hàng vì con trừ phi họ là một kẻ lãng mạn.

Bởi chị đã lớn lên và có những đứa con của chính chị. Một khỉ, một ếch. Chị cố gắng làm một bà mẹ tốt, mặc dù không có sách hướng dẫn. Một cô vợ hiền, một nhân viên giỏi, một người tử tế. Bất cứ giây phút nào trong ngày chị cũng canh cánh nỗi sợ mình sẽ thất bại, nhưng chị thực lòng tin rằng mọi thứ sẽ tốt đẹp hơn trong một khoảng thời gian. Dù gì cũng khá tốt đẹp. Chị đã lơi lỏng, đã không chuẩn bị, nên vụ ngoại tình và ly hôn đã giáng cho chị một đòn choáng váng vào gáy. Đời xô chị ngã sấp mặt. Chuyện đó xảy ra với hầu hết chúng ta vào một lúc nào đó. Có lẽ cả với bạn nữa.

Vài tuần sau, trên đường từ trường về nhà, nai sừng tấm, khỉ và ếch bước xuống xe buýt như thường lệ và bắt đầu băng qua cây cầu. Đi được nửa đường thì hai cô bé dừng lại, thoạt đầu mẹ chúng không nhận ra, đến khi chị ngoái lại nhìn thì hai cô bé đã ở cách chị cả chục mét. Khỉ và ếch đã mua một ổ khóa, qua Internet chúng từng thấy người ta móc khóa vào lan can những cây cầu ở các thành phố khác. “Nếu bạn làm thế, bạn sẽ khóa chặt tình yêu của mình mãi mãi và cặp đôi của bạn sẽ không bao giờ ngừng yêu nhau!”

Mẹ của hai đứa trẻ cảm thấy tan nát cõi lòng, bởi vì chị nghĩ chúng lo sợ mẹ sẽ ngừng yêu thương mình sau vụ ly hôn. Rằng giờ đây mọi chuyện sẽ thay đổi, rằng chị sẽ không còn là của chúng nữa. Mười phút khóc lóc và giảng giải lộn xộn trôi qua trước khi khỉ và ếch kiên nhẫn khum tay đỡ lấy má mẹ và thì thầm: “Không phải bọn con lo sợ mất mẹ. Bọn con chỉ muốn mẹ biết rằng mẹ sẽ không bao giờ mất bọn con.”

Ổ khóa kêu tách một tiếng khi họ bấm nó vào vị trí. Khi ném chìa khóa qua thành cầu xuống nước, và cả ba mẹ con cùng khóc. “Mãi mãi,” chị thì thầm. “Mãi mãi” hai đứa con gái lặp lại. Khi họ ra về, cô bé út thú nhận rằng khi lần đầu tiên xem được vụ mấy cái ổ khóa trên mạng, cô bé đã tưởng rằng người ta làm thế vì sợ ai đó đánh cắp mất cây cầu. Rồi cô bé thắc mắc liệu họ có lo sợ ai đó đánh cắp mất ổ khóa không. Cô chị đã phải giảng giải cho em mình mà không làm cô em cảm thấy ngốc nghếch. Mẹ của hai cô bé chợt nghĩ ít nhất mình và bố lũ trẻ đã làm được một việc đúng đắn, bởi vì chúng biết nhận sai lầm, và biết khoan dung với người khác khi họ hiểu lầm.

Tối hôm đó mấy mẹ con đã ăn pizza, món ăn ưa thích của hai cô bé. Khi chúng đã ngủ thiếp đi trên tấm nệm đặt dưới sàn căn hộ khiến chị tốn sáu ngàn rưỡi tiền thuê một tháng và hoàn toàn không biết mình sẽ trả tiền cho tháng tới như thế nào, chị ngồi một mình trong bóng tối. Không bao lâu nữa sẽ là Giáng sinh, rồi đến năm mới, chị biết hai đứa trông đợi màn pháo hoa đến thế nào. Lòng chị quặn đau khi chúng vẫn tin ở chị mà không hề biết rằng chị đã thất bại bao nhiêu lần. Khi bình minh ló dạng, chị gói ghém đồ đạc vào balô lũ trẻ, và một quyển sổ rơi ra từ đống đồ của cô bé lớn. Chị định cất nó lại, nhưng nó đã mở ở đúng trang khởi đầu bằng dòng chữ: “Nàng công chúa và hai vương quốc”. Thoạt đầu chị thấy hơi bực, vì chị luôn thuyết phục hai con để chúng không muốn làm công chúa. Chị hi vọng chúng sẽ muốn làm chiến binh. Và bởi vì lũ trẻ yêu mẹ, đương nhiên chúng sẽ làm theo ý muốn của chị, hoặc ít nhất cũng giả vờ nghe theo để rồi làm ngược lại, bởi vì nghĩa vụ của trẻ con là không phải chú ý mảy may đến cha mẹ. Cô bé lớn đã được giao bài tập sáng tác một câu chuyện cổ tích, nên cô viết về “Nàng công chúa và hai vương quốc”. Chuyện kể về một nàng công chúa sống trong một tòa lâu đài vừa to vừa đẹp. Vào một đêm nọ, nàng tìm thấy một cái lỗ trên sàn nhà, dưới gầm giường của mình, và bên dưới cái lỗ là một thế giới huyền bí đầy những sinh vật lạ lùng, rồng, người lùn cùng những thứ khác mà cô bé nghĩ ra. Những thứ tuyệt diệu đến nỗi trí tưởng tượng và óc sáng tạo đằng sau làm người mẹ choáng váng, bởi vì tất cả những gì chị nghĩ là: Cuộc sống thực tế phải tồi tệ đến nhường nào thì người ta mới cần... thoát ly đến thế? Mọi sinh vật đều hạnh phúc, chung sống hòa bình, và thế giới của chúng không có nỗi đau. Nhưng nàng công chúa trong truyện mau chóng khám phá ra một sự thật kinh khủng: cái thế giới như mơ mà nàng vừa tìm thấy, nơi tất cả những người bạn mới của nàng sinh sống, thật ra nằm giữa hai tòa lâu đài thuộc hai vương quốc khác nhau. Một được cai trị bởi ông vua, một bởi bà hoàng, và giữa họ đang diễn ra một cuộc chiến khủng khiếp. Họ cử quân đội và nã đủ thứ vũ khí hạng nặng, nhưng tường thành của cả hai vương quốc quá cao, quá vững chãi để có thể sụp đổ, và cuối cùng nàng nhận ra cuộc chiến sẽ không phá hủy chúng. Nó sẽ chỉ tàn phá và tiêu diệt tất cả những gì nằm giữa chúng mà thôi. Đó cũng là lúc mà nàng biết được sự thật: ông vua và bà hoàng là cha mẹ nàng. Nàng là công chúa của họ, và toàn bộ cuộc chiến tranh này là vì nàng. Hai người họ cố gắng đánh bại nhau chỉ với mục tiêu duy nhất là giành lại nàng. Khi người mẹ đọc những dòng chữ cuối cùng của câu chuyện, hai cô con gái cũng bắt đầu tỉnh ngủ trên tấm nệm và mọi thứ có giá trị trong lòng chị tan nát hết cả. Câu chuyện kết thúc khi nàng công chúa nói lời tạm biệt những người bạn mới và bỏ đi, một mình. Nàng biến vào bóng đêm và không bao giờ quay lại nữa. Bởi vì nàng biết rằng nếu mình biến mất, sẽ chẳng còn gì để tranh đoạt. Như thế nàng sẽ có thể cứu cả hai vương quốc và lãnh địa nằm giữa chúng.

Khi hai cô con gái thức giấc, người mẹ dùng bữa sáng với chúng, cố cư xử như thể chẳng có gì xảy ra. Chị đưa hai đứa tới trường, rồi đi bộ trở về, đi lên cây cầu và đứng đó, giữa cầu, tay ghì chặt ổ khóa hết mức có thể.

Chị không tranh giành nhà cửa với chồng cũ, chị cũng không cãi nhau với sếp cũ về công việc của mình, chị không va chạm với luật sư của họ, không khai hỏa bất kỳ vũ khí nào, không làm rùm beng. Vì bọn trẻ. Chị làm mọi chuyện có thể để ngăn không cho những sai lầm của người lớn ảnh hưởng đến chúng. Không phải vì thế mà chị đi cướp ngân hàng. Nó không biện minh được cho hành động đó. Nhưng có lẽ bạn đôi khi cũng có những ý tưởng cực kỳ tệ hại. Có lẽ bạn đáng được nhận một cơ hội thứ hai. Có lẽ bạn không phải là trường hợp duy nhất.

Vào buổi sáng của ngày áp cuối trong năm, chị rời nhà cùng một khẩu súng. Tối hôm đó, tức là ngay lúc này, chị đi bộ về nhà. Vài giờ sau một vụ bắt giữ con tin sẽ gây ồn ào trong suốt nhiều năm sắp tới, người mẹ đón hai cô con gái và bảo. “Hai con ở với bố có vui không?”

“Có ạ! Thế còn mẹ thì sao?” Cô con gái nhỏ hỏi lại. Chị mỉm cười, ngẫm nghĩ một lúc, rồi nhún vai đáp:

“Ố, các con biết không, cũng chẳng có gì đặc biệt. Mọi chuyện vẫn như thường lệ.”

Tuy nhiên, khi họ băng qua cây cầu, người mẹ nhẹ nhàng đặt tay lên vai cô con gái lớn và thì thầm vào tai cô bé. “Con là công chúa của mẹ, và cũng là chiến binh của mẹ. Con có thể là cả hai cùng một lúc, hãy hứa với mẹ rằng con sẽ không bao giờ quên điều đó. Mẹ biết mình không phải lúc nào cũng là một người mẹ tốt, nhưng việc bố mẹ ly dị nhau không phải là... con... con không bao giờ được nghĩ, dù chỉ trong một giây, rằng chuyện này là... của các con.”

Cô chị gật đầu, chớp mắt xua đi những giọt lệ. Cô em giục hai người bước nhanh lên, và họ chạy theo cô bé. Người mẹ lau vội nước mắt trên mặt rồi hỏi xem hai con có thích ăn tối với bánh pizza không, và cô em ré lên. “Lũ gấu có đi ị trong rừng không?!”

Ngay trước khi hai đứa trẻ ngủ thiếp đi đêm hôm đó, tại tổ ấm mới của mẹ chúng, trong một căn hộ của một bà lão vô cùng tử tế và cũng điên rồ chẳng kém, cô con gái lớn nắm tay mẹ và thì thào. “Mẹ là một người mẹ tốt. Mẹ đừng lo lắng quá. Mọi chuyện sẽ ổn thôi.”

Vậy là cuối cùng họ đã tìm thấy nó: hòa bình cho lãnh địa nằm giữa hai vương quốc. Tất cả những sinh vật kỳ bí hư cấu có thể ngủ ngon. Khỉ, ếch, nai sừng tấm, bà lão, tất cả mọi người.

73

Năm mới đến, tất nhiên không có gì như bạn mong chờ, trừ phi bạn là người bán lịch. Một ngày trở thành một ngày khác, hiện tại trở thành quá khứ. Mùa đông chiếm trọn thị trấn như một người họ hàng với sự tự tin có thừa, tòa chung cư đối diện ngân hàng cũng thay đổi màu sắc theo sự tụt giảm của nhiệt độ. Dĩ nhiên sự thay đổi không có gì nhiều nhặn, một tòa nhà xám với lớp phủ tạm thời màu trắng, tại một địa điểm dường như không ai chọn ở nhưng làm của để dành thì cũng tạm được. Sau vài năm nữa, người dân địa phương sẽ chỉ vào cửa tòa nhà và nói với một du khách chảnh chọe đến từ thành phố lớn rằng: “Nơi đây từng xảy ra một vụ bắt giữ con tin.” Du khách sẽ liếc nhìn tòa nhà và cười khẩy đáp: “Trong này á? Ờ, phải rồi!” Bởi vì những chuyện như thế không xảy ra tại một thị trấn như thế này, ai cũng hiểu điều đó. Vài ngày sau giao thừa, một người phụ nữ bước ra khỏi cửa tòa nhà. Hai cô con gái cũng đi cùng chị, và họ vừa nói một điều gì đó làm cả ba cười nhiều đến nỗi chảy cả nước mũi dưới những bông tuyết xoay tròn. Trong lúc họ đi tới chỗ thùng rác để vứt một hộp pizza, người phụ nữ bỗng ngước lên và dừng lại. Một trong hai cô con gái bắt đầu trèo lên người chị, cô bé còn lại thì nhảy chân sáo xung quanh.

Bầu trời tháng Một sẩm tối và những bông tuyết rơi làm cản trở tầm nhìn rõ rệt, nhưng người phụ nữ vẫn trông thấy chiếc xe cảnh sát đậu bên kia đường. Trong xe có một cảnh sát lớn tuổi và một cảnh sát trẻ tuổi. Chị nhìn họ chăm chú, nhưng hai đứa con gái chưa nhận ra sự sợ hãi của chị. Tất cả những gì chị nghĩ trong đầu là: Không phải trước mặt bọn trẻ. Mọi chuyện diễn ra trong tích tắc, nhưng chị đã kịp sống hai cuộc đời. Của chúng.

Chiếc xe cảnh sát chầm chậm tiến đến chỗ chị.

Ngang qua chỗ chị.

Nó đi tiếp, rẽ phải, rồi khuất dạng.

“Bố sẽ hiểu nếu con muốn bắt chị ta.” Jim nói khẽ trên ghế hành khách, sợ rằng con trai ông sẽ đổi ý.

“Không, con chỉ muốn nhìn chị ta, để trong chuyện này có cả hai bố con mình.” Anh con trai nói sau vô lăng.

“Trong chuyện này là chuyện nào?”

“Không bắt chị ta.”

Họ không đả động gì đến chị ta nữa. Cả người phụ nữ ở phía ngoài tòa nhà cũng như người mà họ đã không bắt. Jim đã cứu một tên cướp ngân hàng và lừa con trai mình, Jack có lẽ sẽ không bao giờ tha thứ cho ông, nhưng bất chấp chuyện đó bố con họ vẫn có thể cùng nhau sống tiếp.

Họ lái xe trong thị trấn trong nhiều phút, cho đến khi ông bố lên tiếng, mắt không nhìn anh con trai: “Bố biết con đã được mời làm việc trên Stockholm.”

Jack ngạc nhiên nhìn bố. “Bố nghe được chuyện đó từ đâu?”

“Bố không ngu, con biết mà. Ừ thì, không phải lúc nào cũng ngu. Đôi khi bố chỉ giả ngu thôi.”

Jack đỏ mặt mỉm cười. “Con biết mà bố.”

“Con nên chấp nhận nó. Công việc đó.”

Jack bật xi nhan, cho xe đổi hướng, và phải một lúc lâu sau anh mới đáp. “Nhận công việc trên Stockholm ấy ạ? Bố có biết trên đó cuộc sống đắt đỏ thế nào không?”

Bố anh gõ gõ vào nắp hộc đựng găng tay một cách buồn bã bằng cái nhẫn cưới của mình. “Đừng có ở lại đây vì bố.”

“Không có chuyện đó đâu.” Jack nói dối.

Bởi vì anh biết nếu mẹ anh có mặt tại đây lúc này, mẹ sẽ nói rằng, con biết gì không? Còn có những lý do tệ hại hơn để ở lại một nơi nào đó.

“Chúng ta xong ca rồi.” Ông Jim lưu ý.

“Uống cà phê không bố?”

“Bây giờ á? Hơi muộn rồi.” Bố anh ngáp.

“Chúng ta dừng đâu đó uống cà phê đi.” Jack nằn nì.

“Để làm gì?”

Jack đành phải nói thẳng. “Gặp chị con.”

Nghe đến đây, ánh mắt của ông Jim không còn chú mục vào anh con trai mà trượt dài theo con đường.

“Cái gì cơ? Bây giờ á?”

“Vâng.”

“Sao... sao lại là bây giờ?”

“Sắp tới sinh nhật của chị rồi. Sắp tới sinh nhật của bố nữa. Chỉ còn mười một tháng nữa là đến Giáng sinh. Chẳng lẽ như thế chưa đủ hay sao? Con chỉ nghĩ có thể chị muốn về nhà.”

Jim buộc phải tập trung vào vạch sơn màu trắng ở tim đường để giữ cho giọng nói khỏi run rẩy. “Nhưng ít nhất cũng phải hai mươi tư giờ lái xe đó.”

Jack đảo mắt. “Thì sao nào? Con đã bảo chúng ta dừng đâu đó uống cà phê mà!”

Họ đã làm điều đó. Họ lái xe suốt đêm và cả ngày hôm sau. Rồi gõ cửa nhà cô. Có thể cô sẽ về nhà cùng họ, có thể không. Có thể cô đã sẵn sàng để tìm kiếm một con đường tốt hơn, có thể giờ đây cô đã phân biệt được cảm giác bay và rơi, mà cũng có thể không. Những thứ như vậy không thể nào kiểm soát được, cũng giống như tình yêu. Bởi vì có lẽ người ta nói đúng, cho đến một độ tuổi nhất định, một đứa trẻ sẽ yêu thương bạn vô điều kiện và vô bờ bến chỉ vì một lý do rất đơn giản: bạn là của nó. Cha mẹ và anh chị em của bạn có thể yêu thương bạn đến hết đời, cũng vì cùng một lý do như thế.

Sự thật. Chẳng có gì. Tất cả những gì chúng ta có thể phát hiện được về những giới hạn của vũ trụ là nó vô hạn, và tất cả những gì chúng ta biết về Chúa là chúng ta không biết gì cả. Thế nên điều duy nhất mà một người mẹ từng là nhà tu hành yêu cầu ở gia đình bà thật đơn giản: hãy làm hết sức. Hãy trồng một cây táo hôm nay, dù chúng ta biết ngày mai sẽ là tận thế.

Hãy cứu những người chúng ta có thể cứu.

74

Mùa xuân đến. Rốt cuộc thì, mùa xuân luôn tìm được chúng ta. Gió thổi mùa đông bay đi, cây xanh rì rào và lũ chim bắt đầu làm rộn, thiên nhiên bỗng ập tới với một tiếng gầm điếc tai tại nơi mà tuyết trắng đã nuốt chửng mọi âm vang suốt nhiều tháng liền.

Jack bước ra khỏi chiếc thang máy, bối rối pha lẫn tò mò. Anh nắm chặt một lá thư trong tay. Lá thư được tìm thấy trên thảm chùi chân ở cửa nhà anh vào một buổi sáng nọ, và không có tem. Trong thư là một dòng địa chỉ với số tầng và số phòng cụ thể. Kèm theo đó là tấm ảnh chụp cây cầu và một lá thư khác, được dán kín, với một cái tên người nhận trên đó.

Zara đã nhận ra Jack tại đồn cảnh sát, bất chấp nhiều năm trôi qua. Và bởi vì bà cứ sống đi sống lại hoài khoảnh khắc đó, bà hiểu anh cũng giống như bà.

Jack tìm đến đúng văn phòng và gõ cửa. Mười năm đã trôi qua kể từ khi một người đàn ông nhảy khỏi cây cầu, và cũng gần như chừng ấy thời gian trôi qua kể từ khi một cô gái không nhảy. Cô mở cửa mà không biết anh là ai, nhưng trái tim anh nở hoa ngay khi nhìn thấy cô, bởi vì anh đã không quên. Anh không còn gặp cô từ khi nhìn thấy cô đứng trên thành cầu, nhưng anh vẫn nhận ra cô, kể cả trong bóng tối.

“Tôi... tôi...” Jack lắp bắp.

“Xin chào. Anh tìm ai à?” Nadia hỏi với giọng thân thiện pha lẫn ngơ ngác.

Jack phải vươn tay ra nắm lấy khung cửa, và sượt qua những ngón tay của cô. Cả anh lẫn cô đều không biết họ có thể ảnh hưởng lẫn nhau như thế nào. Anh đưa cho cô chiếc phong bì lớn, với tên người nhận là anh, và trong đó là tấm ảnh chụp cây cầu cùng với địa chỉ văn phòng của cô. Bên dưới những thứ đó có một chiếc phong bì nhỏ hơn có đề “Gửi Nadia”. Trong đó là một mảnh giấy nhỏ, với dòng chữ viết tay nắn nót của Zara.

Cô đã tự cứu mình. Cậu ta chỉ tình cờ có mặt ở đó.

Khi Nadia loạng choạng trong một tích tắc, Jack nắm lấy cánh tay cô. Đôi mắt họ nhìn nhau. Cô bấu chặt lấy mười bốn chữ đó, nhưng gần như không thể nói nổi chữ nào của mình. “Chính là anh... trên cây cầu, khi tôi... có phải đó là anh không?”

Jack im lặng gật đầu. Cô luống cuống tìm thêm từ. “Tôi không biết phải nói g... anh chờ tôi một chút. Tôi cần... tôi cần trấn tĩnh lại.”

Nadia đi đến bàn làm việc của mình và buông người xuống chiếc ghế. Cô đã mất mười năm tự hỏi anh là ai, và giờ thì cô không biết phải nói gì. Phải bắt đầu từ đâu. Jack thận trọng bước vào văn phòng sau cô, anh nhìn tấm hình trên giá sách, tấm hình mà Zara luôn chỉnh lại vị trí mỗi khi bà đến đây. Nó chụp Nadia cùng với một nhóm trẻ tại một trại hè lớn, trước đó sáu tháng. Nadia và những đứa trẻ đang cười đùa, họ mặc những chiếc áo thun giống nhau in tên của tổ chức từ thiện đã tài trợ cho trại hè đó. Tổ chức này quyên tiền cho những đứa trẻ giống những đứa trong hình, có người thân tự sát. Sẽ rất hữu ích khi biết rằng bạn không đơn độc khi bị bỏ lại. Bạn không thể tự mình mang mặc cảm day dứt, nỗi xấu hổ và sự im lặng đến khó chịu, nhưng bạn không cần phải thế, đó là lý do Nadia đến trại hè mỗi năm. Để lắng nghe thật nhiều, để nói chuyện một chút, và cười hết mức có thể.

Cô còn chưa biết điều này, nhưng tổ chức từ thiện vừa nhận được một khoản đóng góp từ một phụ nữ đeo tai nghe vừa nghỉ việc, phó mặc tương lai và bước qua một cây cầu. Họ sẽ có đủ khả năng tổ chức những kỳ trại hè như thế trong nhiều năm sắp tới.

Jack và Nadia ngồi ở hai bên của chiếc bàn làm việc hẹp, quan sát lẫn nhau. Anh cười nhẹ, và sau một lúc, cô cũng làm theo, cảm giác vừa sợ sệt lại vừa sung sướng. Một ngày kia, sau khoảng thời gian mười năm, có lẽ họ sẽ kể với ai đó về cảm giác ấy. Cảm giác của lần đầu tiên.

Có lẽ họ sẽ kể với những đứa con của mình.

75

Thế còn sự thật? Sự thật về tất cả câu chuyện này? Thật ra thì đây là câu chuyện về rất nhiều thứ, nhưng phần nhiều là về những con người ngu ngốc. Bởi vì chúng ta đang nỗ lực hết sức mình, thật đấy. Chúng ta đang cố trưởng thành, yêu thương nhau và tìm hiểu xem phải làm cách nào để cắm dây cáp vào một cái cổng USB. Chúng ta đang tìm kiếm một cái gì đó để bám vào, một mục tiêu nào đó để đấu tranh, và một hình ảnh nào đó để hướng tới. Chúng ta làm mọi cách để dạy bọn trẻ bơi. Chúng ta có chung tất cả những điều này, nhưng đa phần chúng ta vẫn là những người lạ, không biết chúng ta có ý nghĩa gì với nhau, không biết cuộc đời mình sẽ ảnh hưởng tới cuộc đời người khác như thế nào.

Có lẽ cũng bởi vì chúng ta cứ vội vã lướt qua nhau giữa đám đông hôm nay, những sợi vải trên chiếc áo khoác của bạn khẽ chạm vào áo tôi trong tích tắc, rồi thôi. Tôi không biết bạn là ai.

Nhưng khi bạn về nhà tối nay, khi ngày đã qua và màn đêm chộp lấy chúng ta, bạn hãy cho phép mình hít một hơi thật sâu. Bởi vì chúng ta đã qua được ngày hôm nay.

Và mai sẽ có một ngày mới.

Lời cảm ơn

J. Rất ít người có ảnh hưởng đến cuộc sống của tôi như bạn. Người bạn tốt nhất, kỳ lạ nhất, hài hước nhất, lộn xộn nhất, phức tạp nhất mà tôi từng có. Đã gần hai mươi năm trôi qua, nhưng hầu như ngày nào tôi cũng nghĩ về bạn. Tôi rất tiếc vì bạn không thể chịu đựng thêm được nữa. Tôi căm ghét bản thân mình vì đã không thể cứu bạn.

Neda. Mười hai năm bên nhau, mười năm lấy nhau, hai đứa con và một triệu lần cãi cọ về những chiếc khăn ướt trên sàn và những cảm xúc mà chúng ta vẫn đang cố tìm lời để nói ra. Anh không biết làm thế nào em xoay xở để dung hòa hai sự nghiệp, của em và của anh, nhưng nếu không có em, anh sẽ không đứng ở đây bây giờ. Anh biết anh khiến em phát điên, nhưng anh điên lên vì em. Vịt thì bay cùng nhau.

Khỉ và ếch. Bố đang cố gắng trở thành một người bố tốt. Thật đấy. Nhưng khi các con nhảy lên xe và hỏi: “Mùi gì vậy? Bố ăn kẹo à?” thì bố sẽ nói dối. Xin lỗi nhé.

Niklas Natt och Dag. Tôi không biết chúng ta đã chia sẻ văn phòng được bao nhiêu năm. Tám? Chín? Tôi có thể thành thật nói rằng tôi chưa bao giờ biết một thiên tài, nhưng anh là người gần với một thiên tài nhất. Tôi cũng chưa từng có anh trai.

Riad Haddouche, Junes Jaddid và Erik Edlund. Tôi không nói điều đó thường xuyên như tôi nên làm. Nhưng tôi hi vọng các bạn biết.

Mẹ và bố, em gái và Paul. Houshang, Parham, và Meri.

Vanja Vinter. Ngoan cường khủng khiếp từ năm 2013, và là người duy nhất đã làm việc với tôi trong gần như suốt sự nghiệp của tôi. Biên tập viên, người soát lỗi, một đôi mắt bổ sung, một cơn lốc và một người bạn thực sự tốt cho tất cả các câu chuyện của tôi. Cảm ơn vì đã luôn cống hiến một trăm phần trăm.

Salomonsson Agency. Tất nhiên, trước hết là người đại diện của tôi, Tor Jonasson, người không phải lúc nào cũng hiểu tôi đang làm cái quái gì nhưng luôn bảo vệ tôi một cách gan lì. Marie Gyllenhammar, người đã giống như một thành viên nữa của gia đình khi máy móc và gánh xiếc chạy quá nhanh và tôi cố gắng tìm lại chính mình. Cecilia Imberg, người đã đóng vai trò là một người đọc soát lỗi phụ và cố vấn ngôn ngữ cho phần cuối của dự án này. (Trong những trường hợp chúng ta bất đồng về ngữ pháp, rõ ràng là cô đã đúng, nhưng đôi khi tôi mắc lỗi chỉ vì đáng mắc lỗi).

Bokförlaget Forum, nhà xuất bản của tôi ở Thụy Điển. Đặc biệt là John Häggblom, Maria Burlin, Adam Dahlin và Sara Lindegren.

Alex Schulman, người mà, khi tôi cố gắng hoàn thiện cuốn sách này, đã nhắc nhở tôi cảm giác khi một văn bản hoàn toàn khuất phục bạn là như thế nào. Christoffer Carlsson, người đã đọc và sửa chữa và cười. Tôi nợ bạn một chầu bia. Có lẽ là hai. Marcus Leifby, lựa chọn tuyệt đối đầu tiên của tôi khi cần uống cà phê và nói chuyện về giải khúc côn cầu trên băng hạng nhì và các bộ phim tài liệu về Chiến tranh Việt Nam trong sáu tiếng đồng hồ vào một ngày thứ Ba.

Tất cả các nhà xuất bản ở các quốc gia đã xuất bản sách của tôi, từ Bắc Âu đến Hàn Quốc. Đặc biệt, tôi muốn cảm ơn Peter Borland, Kevin Hanson, Ariele Fredman, Rita Silva, cùng tất cả những người đã tiếp tục đặt niềm tin một cách ngoan cố vào tôi tại Atria Books/Simon & Schuster ở Hoa Kỳ và Canada, và Judith Carr, người đã đưa tôi đến đó. Các bạn đã trở thành thị trường thân quen thứ hai của tôi.

Tất cả những người đã dịch sách của tôi, đặc biệt là Neil Smith. Người thiết kế bìa sách của tôi, Nils Olsson. Người bán sách yêu thích của tôi, Johan Zillén.

Các nhà tâm lý học và các nhà trị liệu đã làm việc với tôi trong những năm vừa qua. Nhất là Bengt, người đã giúp tôi giải quyết cơn hoảng loạn của mình.

Bạn. Vì đã đọc cuốn sách này. Cảm ơn bạn đã dành thời gian.

Cuối cùng: các tác giả mà bà Estelle đề cập đến ở nhiều thời điểm khác nhau trong câu chuyện này. Theo thứ tự xuất hiện, họ là: Astrid Lindgren (chương 57), J.M Barrie (chương 57), Charles Dickens (chương 59), Joyce Carol Oates (chương 59), Khalil Gibran (chương 59), William Shakespeare (chương 63), Leo Tolstoy (chương 67) và Bodil Malmsten (chương 67 và 69). Nếu bất kỳ ai trong số họ được trích dẫn sai thì lỗi chỉ là của tôi, hoặc cũng có thể là của dịch giả của tôi, chứ không phải của bà Estelle.