Lịch Sử Loài Ong

———★———

Nguyên tác

BIENES HISTORIE

Tác giả

Maja Lunde

Người dịch

Lê Minh Đức

Đơn vị phát hành

Nhã Nam

Nhà xuất bản

Thế Giới

Tặng Linus, Jens và Jesper

ĐÀO

Quận 242, Thạch Nhưng, Tứ Xuyên, 2098

Như những con chim quá khổ, chúng tôi giữ thăng bằng trên từng cành cây của riêng mình, mỗi người một tay cầm hộp nhựa, tay kia cầm một cây cọ phết bằng lông vũ.

Tôi trèo lên cao dần, hết sức chậm chạp, thận trọng hết mức có thể. Tôi không hợp với việc này, không giống như những người phụ nữ khác trong đội, cử động của tôi thường quá vụng về. Tôi thiếu những kỹ năng vận động tinh tế và sự chính xác cần có. Tôi không được sinh ra để làm việc này, nhưng tôi vẫn phải ở đây, hằng ngày, mười hai giờ mỗi ngày.

Những cái cây này đều đã già bằng cả một đời người. Các cành cây yếu ớt như thủy tinh mảnh, đến mức nứt rạn dưới sức nặng của chúng tôi. Tôi cẩn thận xoay người, không được làm cây bị tổn hại. Tôi đặt chân phải lên một cành cây cao hơn nữa, và thận trọng rút chân trái lên theo. Cuối cùng tôi cũng tìm được một vị trí an toàn để làm việc, khó chịu nhưng vững chãi. Từ đây tôi có thể với tới những bông hoa cao nhất.

Cái hộp nhựa nhỏ chứa đầy thứ bụi vàng li ti được đong đo kỹ càng. Tôi cố nhẹ phết từng chút xíu bụi từ cái hộp lên tán cây. Từng bông hoa phải được quét bằng cây cọ nhỏ xíu làm từ lông gà, những con gà được lai giống bằng khoa học cho chính mục đích này. Không thứ lông nhân tạo nào có tác dụng bằng. Nó đã được thử nghiệm đi thử nghiệm lại, vì chúng tôi có vô khối thời gian - trong quận của tôi, truyền thống thụ phấn bằng tay đã có tuổi đời hơn một trăm năm. Ong ở đây đã biến mất từ những năm 1980, rất lâu trước khi xảy ra Sự Sụp Đổ; chúng đã bị tuyệt diệt vì thuốc trừ sâu. Ít năm sau, khi thuốc trừ sâu không được sử dụng nữa, lũ ong quay trở lại, nhưng đến lúc đó thì việc thụ phấn bằng tay đã được đưa vào áp dụng. Kết quả lại tốt hơn, mặc dù cần phải có một lượng lớn nhân công làm việc bằng tay. Và vì vậy, khi Sự Sụp Đổ xảy ra, quận của tôi có lợi thế cạnh tranh. Là nơi gây ra ô nhiễm nhiều nhất cũng có cái lợi. Chúng tôi là quốc gia đi đầu về ô nhiễm, và vì thế chúng tôi trở thành quốc gia đi đầu về thụ phấn. Một nghịch lý đã cứu chúng tôi.

Tôi cố sức vươn xa hết mức có thể, nhưng không với nổi bông hoa ở trên cùng. Tôi đã định bỏ cuộc, nhưng biết mình có thể bị phạt, nên tôi thử lại một lần nữa. Chúng tôi sẽ bị trừ lương nếu dùng hết phấn hoa quá nhanh. Và nếu dùng quá ít thì cũng sẽ bị trừ lương. Thành quả công việc này là vô hình. Đến cuối ngày, khi chúng tôi trèo từ trên cây xuống, chẳng có bằng chứng nào cho thành quả của chúng tôi ngoài những chữ X bằng phấn đỏ trên thân cây, lý tưởng nhất là tới bốn mươi cây một ngày. Phải đến mùa thu, khi những hàng cây nặng trĩu quả, chúng tôi mới biết ai đã làm được việc. Và đến khi đó thì thường là chúng tôi đã quên mất ai đã thụ phấn cho cây nào.

Hôm nay tôi được phân công đến Cánh đồng 748. Đây là một trong số bao nhiêu cánh đồng? Tôi không biết. Nhóm của tôi chỉ là một trong hàng trăm nhóm khác. Trong những bộ đồng phục màu be, chúng tôi cũng vô danh như những cái cây. Và cũng đứng sát nhau như những bông hoa. Không bao giờ ở một mình, luôn luôn đi thành nhóm, trên những ngọn cây cũng như khi đi dọc theo lối mòn của bánh xe từ cánh đồng này sang cánh đồng khác. Chỉ khi ở đằng sau những bức tường của căn hộ nhỏ của mình là chúng tôi có chút riêng tư, vài giờ mỗi ngày. Cả cuộc đời chúng tôi là ở trên những cánh đồng này.

Cả cánh đồng im phăng phắc. Chúng tôi không được phép trò chuyện trong lúc làm việc. Âm thanh duy nhất vang lên là từ những cử động khẽ khàng của chúng tôi trên các cành cây, tiếng húng hắng, tiếng ngáp, tiếng vải đồng phục cọ vào thân cây. Và đôi khi là cả âm thanh mà chúng tôi đã học cách căm ghét: tiếng cành cây nứt và trong trường hợp xấu nhất là gãy. Một cành cây gãy có nghĩa là sẽ có ít quả hơn, và lại thêm lý do để chúng tôi bị trừ lương.

Ngoài ra chỉ có tiếng gió là rõ ràng, xào xạc qua tán cây, lướt qua những bông hoa, luồn lách qua lớp cỏ trên mặt đất.

Một con ruồi vo ve trong không trung, một cảnh tượng hiếm gặp. Đã mấy ngày rồi tôi chưa thấy con chim nào, chúng cũng đang ít dần đi. Chúng tìm bắt những con sâu bọ ít ỏi còn lại, rồi chết đói, cũng như phần còn lại của thế giới.

Nhưng rồi một âm thanh chói tai phá vỡ sự im lặng. Đó là tiếng còi từ khu trại quản lý, báo hiệu giờ nghỉ thứ hai và cũng là cuối cùng trong ngày. Tôi lập tức nhận ra lưỡi mình đang khô cháy.

Tôi trèo xuống, thận trọng nhưng vụng về. Các đồng nghiệp của tôi và tôi bò từ trên cây xuống đất. Những người phụ nữ khác đã bắt đầu tán gẫu, như thể tiếng buôn chuyện bát nháo của họ được bật công tắc ngay khi họ biết mình đã được phép trò chuyện.

Tôi không nói gì, chỉ tập trung vào việc trèo xuống mà không làm gãy cành cây nào. Tôi đã làm được. Ăn may thôi. Tôi vụng về không tả xiết, và tôi đã làm việc ở đây đủ lâu để biết mình sẽ không bao giờ thật sự giỏi việc này được.

Trên nền đất cạnh gốc cây là một bình nước kim loại méo mó. Tôi chộp lấy nó uống ừng ực. Nước hơi âm ấm và có vị nhôm, khiến tôi uống ít hơn mình cần.

Hai cậu bé mặc đồ trắng thuộc Hội đồng Thương mại nhanh chóng phân phát những chiếc hộp thiếc tái sử dụng đựng bữa ăn thứ hai trong ngày. Tôi ngồi xuống một mình, lưng dựa vào thân cây, và mở hộp ra. Hôm nay cơm có độn thêm ngô. Tôi ăn thật nhanh. Như mọi khi, thức ăn hơi quá mặn, được nêm nếm bằng bột ớt và nước tương tổng hợp nhân tạo. Đã lâu lắm rồi tôi chưa được ăn thịt. Thức ăn chăn nuôi đòi hỏi quá nhiều đất trồng trọt.

Và rất nhiều loại thức ăn chăn nuôi truyền thống cần được thụ phấn. Lũ gia súc không đáng để chúng tôi cực nhọc thụ phấn bằng tay.

Cái hộp thiếc đã sạch nhẵn mà tôi vẫn chưa no. Tôi đứng dậy đặt nó vào cái giỏ để đem trả về cho Hội đồng Thương mại. Rồi tôi chạy tại chỗ. Chân tôi mỏi nhừ mà cứng ngắc vì phải đứng yên cùng một tư thế trên cây. Máu tôi chạy râm ran; tôi không thể đứng yên nổi.

Nhưng không ích gì. Tôi nhìn quanh một cái thật nhanh. Không có ai ở ban quản lý đang chú ý. Tôi liền vội nằm xuống đất, cho lưng được duỗi thẳng. Lưng tôi đau nhức vì cứ phải khom xuống trong một tư thế suốt một thời gian dài.

Tôi nhắm mắt lại một chốc, cố bỏ ngoài tai những lời trò chuyện của những người phụ nữ khác trong nhóm, chỉ lắng nghe âm lượng cuộc trò chuyện lúc to lúc nhỏ. Mong muốn được trò chuyện này, tất cả bọn họ cùng một lúc, nó từ đâu ra? Những người phụ nữ kia đều bắt đầu làm việc từ khi họ còn nhỏ. Hàng giờ liền họ liến thoắng nói về những chuyện vô thưởng vô phạt, chẳng thể đi sâu vào bất kỳ vấn đề gì. Có lẽ với một ngoại lệ là khi người được nói đến không có mặt ở đó.

Bản thân tôi thích những cuộc trò chuyện giữa hai người với nhau hơn. Hay thậm chí là tôi chỉ muốn được ở một mình. Nhất là khi đi làm. Ở nhà tôi có Khoản, chồng tôi. Cũng không hẳn là chúng tôi có những cuộc trò chuyện kéo dài, đó không phải là điều gắn kết chúng tôi với nhau. Hệ quy chiếu của anh là ở đây và bây giờ, anh thực tế, không cần biết gì hơn cả. Nhưng trong vòng tay anh tôi tìm được sự bình yên. Và chúng tôi còn có Vi Văn, đứa con trai lên ba. Thằng bé là chủ đề mà chúng tôi có thể nói chuyện.

Đúng lúc tiếng chuyện trò lao xao sắp ru tôi vào giấc ngủ thì tất cả bỗng im bặt. Mọi người đều ngừng lời.

Tôi ngồi dậy. Những người khác trong nhóm đang nhìn ra đường.

Một đoàn người đang đi xuôi những vết bánh xe về phía chúng tôi.

Chúng không lớn hơn tám hay chín tuổi. Tôi nhận ra vài đứa học cùng trường với Vi Văn. Tất cả đều được mặc đồng phục giống hệt nhau, cũng những bộ đồng phục màu be bằng sợi tổng hợp như chúng tôi, và chúng đi về phía chúng tôi nhanh hết mức mà những đôi chân ngắn ngủn đó có thể. Hai người lớn giữ cho chúng đi thẳng hàng. Một người đi đầu, một người chốt cuối. Cả hai đều có giọng nói đầy uy lực, không ngừng chấn chỉnh lại lũ trẻ, nhưng họ không quát mắng chúng mà hướng dẫn chúng một cách ấm áp và đầy thương cảm, bởi vì mặc dù lũ trẻ chưa hiểu hết chúng đang đi đâu, những người lớn đều hiểu.

Lũ trẻ nắm tay nhau đi thành hàng theo đôi không đều, đứa cao nhất đi với đứa thấp nhất, những đứa lớn chăm sóc cho những đứa nhỏ. Chúng đi chập chững, lộn xộn, nhưng tay thì nắm chặt lấy nhau như keo. Có lẽ chúng đã được dặn kỹ là không được buông tay nhau ra.

Mắt chúng dán vào chúng tôi, vào những hàng cây. Đầy vẻ tò mò, mũi hơi nhăn lại, đầu nghiêng sang bên. Như thể chúng mới đến đây lần đầu tiên, mặc dù tất cả chúng đều lớn lên trong quận này và không biết đến quang cảnh thiên nhiên nào khác ngoài những hàng cây ăn quả kéo dài vô tận nổi bật trên nền khu rừng rậm rì ở phía Nam. Một cô bé nhỏ con nhìn tôi một lúc lâu bằng cặp mắt to hơi gần nhau. Nó chớp chớp mắt vài lần, rồi khịt mũi một cái thật to. Nó đang nắm tay một thằng bé gầy gò. Thằng bé ngáp dài, chẳng hề xấu hổ, không đưa tay lên che miệng, không thèm để ý là mặt mình đã kéo dãn ra thành một cái hố toang hoác. Nó không ngáp vì buồn chán; nó còn quá nhỏ để phản ứng như vậy. Nó mệt vì thiếu ăn. Một con bé cao và mỏng manh đang nắm tay một thằng bé khác. Nó đang thở khò khè qua cái mũi bị tịt, miệng há ra, khuyết mất hai chiếc răng cửa. Con bé cao kều kia kéo thằng bé ra sau lưng mình trong lúc nó ngửa mặt về phía mặt trời, mắt nheo lại, mũi nhăn nhăn, nhưng vẫn giữ nguyên đầu ở vị trí đó, như để có thêm chút hồng hào trên má, hay có lẽ là để tiếp thêm năng lượng từ ánh nắng.

Những đứa trẻ mới tới vào mỗi mùa xuân. Nhưng có phải lúc nào chúng cũng nhỏ bé như vậy không? Lần này chúng có ít tuổi hơn không?

Không. Chúng vẫn tám tuổi, vẫn như mọi khi. Đã học xong. Hoặc là… ừ thì chúng đã học được chữ số và một vài ký tự, nhưng ngoài ra thì trường học chỉ là một hệ thống giữ trẻ có kiểm soát mà thôi. Giữ trẻ và chuẩn bị cho chúng đối mặt với cuộc sống bên ngoài. Dạy chúng cách ngồi yên một chỗ trong một thời gian dài. Ngồi yên. Hoàn toàn bất động, đúng rồi. Và dạy chúng phát triển các kỹ năng vận động tinh tế. Từ năm lên ba chúng đã bắt đầu dệt thảm. Những ngón tay nhỏ của chúng thích hợp một cách lý tưởng với những hoa văn phức tạp. Cũng như hoàn hảo cho công việc ngoài đồng.

Lũ trẻ đi qua chúng tôi, mặt nhìn thẳng về phía trước, về phía những hàng cây. Rồi chúng đi tiếp, đến một cánh đồng khác. Thằng bé sún răng bước hơi vấp, nhưng con bé cao kều nắm chặt tay nó, nên nó không ngã. Cha mẹ chúng không có đây, nhưng chúng biết chăm sóc lẫn nhau.

Lũ trẻ đi xuôi theo vết bánh xe rồi biến mất, chìm vào giữa hàng cây.

“Chúng nó đi đâu thế nhỉ?” một người phụ nữ trong nhóm của tôi hỏi.

“Không biết,” một người khác đáp.

“Chắc ra bốn chín hoặc năm mươi,” một người thứ ba nói. “Ở đó chưa có ai bắt đầu cả.”

Bụng tôi thắt lại. Chúng đi đâu, tiến đến cánh đồng nào, đều không quan trọng. Cái chính là chúng sẽ làm gì…

Tiếng còi vang lên từ khu trại. Chúng tôi lại trèo lên cây. Tim tôi đập thình thịch, mặc dù tôi không hề hụt hơi. Vì lũ trẻ đã không nhỏ hơn. Vi Văn… Chỉ năm năm nữa là thằng bé cũng lên tám. Chỉ năm năm nữa thôi. Rồi sẽ đến lượt nó. Những bàn tay Cần cù có giá ở đây hơn là bất kỳ nơi nào khác. Những ngón tay nhỏ, đã quen với việc dệt thảm, được huấn luyện cho những kỹ năng vận động tinh tế ở trường mỗi ngày, đã được nắn chỉnh cho kiểu công việc này.

Những đứa trẻ tám tuổi hằng ngày phải vất vả ngoài đồng, những thân hình bé nhỏ cứng đờ trên các cành cây. Chúng thậm chí còn không có một tuổi thơ tạm bợ như tôi và các bạn đồng trang lứa. Chúng tôi đã được đi học cho tới năm mười lăm tuổi.

Một cuộc sống không ra sống.

Tay tôi run run khi tôi nhấc cây cọ với thứ bụi quý giá lên. Chúng tôi đều phải làm việc để có thức ăn, họ nói vậy, để tạo ra thức ăn cho chính mình. Ai cũng phải đóng góp công sức, kể cả trẻ con. Bởi vì ai lại cần đi học khi mà kho lúa mì đang cạn dần? Khi khẩu phần ăn cứ mỗi tháng một ít đi? Khi ta phải ôm bụng đói đi ngủ mỗi tối?

Tôi quay người để với tới những bông hoa sau lưng, nhưng lần này cử động của tôi quá đột ngột. Tôi va phải một cành cây mà tôi đã không để ý, đột nhiên mất thăng bằng và phải dựa mạnh sang một bên.

Và thế là xong. Cái âm thanh mà chúng tôi căm ghét vang lên. Tiếng một cành cây gãy.

Người giám thị bước nhanh đến chỗ tôi. Bà ta nhìn lên cây và đánh giá thiệt hại mà không nói một lời. Bà ta ngoáy một dòng gì đó vào một quyển sổ rồi lại quay đi.

Cành cây đó không to hay khỏe lắm, nhưng tôi biết tiền thưởng tháng này của tôi thế là đi tong. Số tiền lẽ ra sẽ được cất vào cái hộp thiếc trong tủ bếp, nơi chúng tôi dành dụm từng tệ một.

Tôi hít một hơi. Tôi không thể tự dằn vặt mãi. Tôi không thể làm gì khác ngoài tiếp tục công việc. Giơ tay, chấm cọ vào phấn hoa, thận trọng đưa nó lên khóm hoa, phết qua chúng như thể tôi là một con ong.

Tôi tránh không nhìn đồng hồ. Tôi biết có nhìn cũng chẳng ích gì. Tôi chỉ biết với mỗi bông hoa mình phết cọ lên, buổi tối sẽ đến gần hơn một chút. Và sẽ đến một giờ đồng hồ mỗi ngày tôi được ở bên con trai mình. Khoảng thời gian nhỏ nhoi đó là tất cả những gì chúng tôi có, và trong khoảng thời gian nhỏ nhoi đó có lẽ tôi sẽ thay đổi được điều gì. Gieo một hạt giống để cho con tôi một cơ hội mà bản thân tôi chưa bao giờ có.

WILLIAM

Maryville, Hertfordshire, Anh quốc, 1851

Tất cả mọi thứ xung quanh tôi đều có màu vàng. Màu vàng bất tận. Nó bao trùm lên trên tôi, bên dưới tôi, xung quanh tôi. Khiến tôi lóa mắt. Màu vàng ấy hoàn toàn là thực, chứ không phải do tôi tưởng tượng. Nó đến từ tấm thảm thêu treo tường mà vợ tôi, Thilda, đã treo lên khi chúng tôi mới dọn đến mấy năm trước. Khi ấy nhà cửa chúng tôi còn rộng rãi. Cửa hàng bán hạt giống của tôi trên con phố chính của Maryville đang ăn nên làm ra. Tôi vẫn còn đầy cảm hứng, vẫn còn nghĩ mình có thể kết hợp việc kinh doanh với một thứ thực sự có ý nghĩa, đó là nghiên cứu khoa học tự nhiên của tôi. Nhưng chuyện đó đã lâu lắm rồi. Từ lâu trước khi chúng tôi có một đàn con gái. Và rất lâu trước cuộc trò chuyện cuối cùng với giáo sư Rahm.

Nếu tôi biết tấm thảm thêu màu vàng sẽ khiến tôi đau khổ đến thế thì tôi đã không bao giờ đồng ý treo nó. Màu vàng không chịu ở yên trên tấm thảm. Dù tôi mở mắt hay nhắm mắt, nó vẫn hiển hiện trước mắt tôi, chói rực. Nó bám theo tôi vào tận trong giấc ngủ và không để tôi yên, nó như ánh mặt trời chiếu qua vòm cây trong rừng. Màu vàng ấy cứ bắt tôi phải quay lại nơi đó, quay lại khu rừng tuổi thơ của tôi. Ở đó, tôi có thể nhắm mắt với phần còn lại của thế giới.

Tôi bắt mình phải mở mắt ra, không muốn quay trở lại đó lần nữa. Bắt mình phải trở lại thực tại. Phải lắng nghe.

Đã là cuối buổi chiều; từ dưới bếp vang lên tiếng nồi niêu loảng xoảng và tiếng những vòng sắt trên bếp lò bị di chuyển. Có lẽ âm thanh của thức ăn đang được chuẩn bị đã khiến dạ dày tôi thức giấc và quặn thắt lại. Tôi gục xuống, cuộn người lại.

Tôi nhìn quanh. Một mẩu bánh mì chưa hề đụng tới và một miếng giăm bông muối khô quắt nằm trên cái đĩa bên cạnh cốc nước chỉ còn một nửa. Lần cuối tôi ăn là khi nào?

Tôi chống tay ngồi dậy, với lấy cốc nước. Để nước tràn vào miệng và xuống cổ, rửa trôi vị già cỗi trong họng.

Vị mặn của miếng giăm bông như mỡ thiu trên lưỡi tôi; bánh mì đặc và cứng. Thức ăn cuối cùng cũng xuống được đến dạ dày tôi, khiến nó dịu đi chút ít.

Nhưng tôi vẫn không thể tìm được một tư thế nằm thoải mái trên giường. Lưng tôi là một vết rộp khổng lồ, hông tôi đã nhô xương vì cứ nằm nghiêng mãi.

Chân tôi tê dần đến khó chịu.

Ngôi nhà bỗng trở nên im lùn. Họ đã đi cả rồi ư? Không có gì khác ngoài tiếng than cốc cháy trong lò sưởi. Nhưng rồi đột nhiên tôi nghe thấy tiếng hát. Những giọng hát trong trẻo vang lên từ dưới vườn.

Kìa thiên sứ cùng vang tiếng hát

Chúc Thánh Đế mới sinh trên trần

Sắp đến Giáng sinh rồi sao?

Trong mấy năm gần đây, các dàn đồng ca khác nhau trong vùng đã đến hát trước cửa các nhà trong Mùa Vọng, không phải để xin tiền hay tặng vật, mà để lan tỏa tinh thần Giáng sinh, hoàn toàn chỉ để đem niềm vui đến cho người khác. Đã có thời tôi thấy điều đó thật đẹp đẽ, khi những màn trình diễn nho nhỏ đó có thể thắp lên một ngọn lửa mà tôi không dám chắc là còn tồn tại trong tôi. Cảm giác như đã lâu lắm rồi.

Những giọng hát tươi vui trôi chảy về phía tôi như nước:

Bình an ân trạch ban khắp cả

Chúa và người đôi bên thuận hòa

Tôi đặt chân xuống sàn. Dưới gan bàn chân tôi, mặt sàn có vẻ cứng khác thường. Tôi chính là đứa trẻ sơ sinh trong bài thánh ca, bàn chân chưa quen với mặt đất mà thay vào đó có hình dáng như thể để nhảy trên đầu ngón chân. Tôi nhớ chân của Edmund cũng như thế, mu bàn chân nhô cao, cả bên dưới lẫn bên trên đều mềm mại và uốn cong. Tôi có thể đứng đó, nâng niu hai bàn chân thằng bé, ngắm nghía và sờ nắn chúng, như ta thường làm với đứa con đầu lòng. Tôi đã nghĩ tôi sẽ trở thành một người khác vì thằng bé, trở thành một người khác vì con, hoàn toàn khác cha tôi đối với tôi. Tôi đã đứng đó với nó như thế cho tới khi Thilda giật nó khỏi tôi, lấy cớ là cần cho nó bú hoặc thay tã. Đôi bàn chân sơ sinh chậm rãi nhích về phía cửa sổ. Mỗi bước đều đau đớn. Cửa sổ mở ra trước mặt tôi, rộng ngoác và trắng xóa.

Rồi tới nhìn thấy chúng.

Cả bảy đứa. Đó không phải là dàn đồng ca của những người lạ mặt ở trong làng. Đó là các con gái của chính tôi.

Bốn đứa cao nhất đứng sau, ba đứa thấp hơn đứng trước. Chúng mặc quần áo mùa đông sẫm màu. Áo khoác len, quá chật và quá ngắn, hoặc quá rộng và vá víu, những vết rách sờn được ngụy trang bởi những dải băng rẻ tiền và những cái túi khâu vào những chỗ kỳ quặc. Những chiếc mũ len màu nâu, xanh sẫm hoặc đen viền ren trắng bao quanh những khuôn mặt hóp vào, tái xanh. Bài hát phà ra thành hơi sương trước mặt chúng.

Chúng đã gầy đi biết bao, đứa nào cũng thế.

Một lối mòn cho thấy nơi chúng đã đi qua, vết chân hằn dấu trên nền tuyết dày. Hẳn chúng đã lội qua tuyết cao quá đầu gối và chắc chắn đã bị ướt. Tôi có thể cảm nhận được những chiếc tất len ướt dính nhớp trên da và hơi lạnh giá buốt từ dưới đất xuyên qua lớp đế giày mỏng manh của chúng - không đứa nào có hơn một đôi ủng ngoài đôi chúng đang đi. Tôi tiến gần đến cửa sổ hơn. Tôi đã thoáng mong sẽ thấy những người khác trong vườn làm khán giả cho dàn đồng ca, Thilda hoặc có lẽ là một vài người hàng xóm. Nhưng vườn không có ai. Chúng không hát cho ai cả. Chúng đang hát cho tôi.

Ngài đem theo thần quang vĩnh sanh

Phép trị bệnh do tay nhân lành

Cả bảy đứa đều nhìn chăm chăm vào cửa sổ buồng tôi, nhưng chúng vẫn chưa phát hiện ra tôi. Tôi đứng trong bóng tối ở cuối phòng, và mặt trời đang chiếu vào kính cửa. Có lẽ chúng chỉ thấy hình phản chiếu của bầu trời và cây cối.

Xuống để vớt ai đương lầm than

Được trùng sanh, phục hồi vinh quang

Tôi bước lại gần hơn.

Charlotte mười bốn tuổi, đứa con gái cả của tôi, đang đứng ở phía xa nhất. Mắt nó nhìn vào cửa sổ, nhưng nó đang hát bằng cả cơ thể. Lồng ngực nó nhô lên hạ xuống theo nhịp điệu. Có lẽ đây là ý tưởng của nó, tất cả chuyện này. Con bé luôn miệng hát, thuở nhỏ nó lúc nào cũng ngân nga, trong lúc làm bài tập ở trường hay làm việc nhà, một tiếng thì thầm trầm bổng, như thể những nốt nhạc khe khẽ ấy là một phần trong cử động của con bé.

Nó là đứa phát hiện ra tôi đầu tiên. Mặt nó rạng lên. Nó huých Dorothea, con bé mới mười hai mà đã già trước tuổi. Dorothea gật đầu với Olivia mười một tuổi, con bé liền đưa cặp mắt mở to về phía đứa em gái sinh đôi, Elizabeth. Hai đứa bề ngoài không hề giống nhau, chỉ giống về tính cách. Cả hai đều dịu dàng, nhân hậu, và đần như cục đất - chúng không thể hiểu nổi môn số học cho dù ta có gắn số lên trán chúng đi chăng nữa. Trước mặt chúng, đội hình đã có vẻ bồn chồn. Mấy đứa nhỏ cũng sắp sửa phát hiện ra tôi. Martha lên chín nắm chặt cánh tay của Caroline lên bảy. Và Caroline, luôn phụng phịu vì nó thích được là đứa út, đẩy mạnh Georgiana một cái, con bé thì lại muốn được thoát cái cảnh làm em út. Chúng không hề reo hò gì, chúng không dám làm vậy, chưa dám. Chỉ có một chút ngập ngừng trong giọng hát cho thấy chúng đã nhìn thấy tôi. Chỉ có vậy, cùng những nụ cười yếu ớt, hết mức mà khuôn miệng tròn chữ o đang cất tiếng hát của chúng cho phép.

Ngực tôi thắt lại. Chúng hát không tôi. Không tôi chút nào. Những khuôn mặt hốc hác của chúng sáng bừng lên, mắt chúng long lanh. Chúng đã sắp đặt tất cả chỉ cho riêng tôi. Và giờ chúng nghĩ rằng mình đã thành công. Rằng mình đã làm được - đã kéo được cha ra khỏi giường. Khi hát xong, chúng sẽ hò reo. Chúng sẽ hớn hở chạy như bay qua lớp tuyết mới rơi vào nhà và kể cho tôi nghe về phép mầu do tự thân chúng làm nên. Chị em mình đã hát cho cha khỏe lại, chúng sẽ kháo nhau. Chị em mình đã hát cho cha khỏe lại!

Tiếng con gái nhốn nháo phấn khích sẽ vang khắp các hành lang, vọng lại từ các bức tường: Chẳng mấy chốc nữa cha sẽ trở lại. Chẳng mấy chốc nữa cha sẽ quay lại với cả nhà. Chị em mình đã cho cha thấy Chúa, Chúa Jesus-người tái sinh. Kìa thiên sứ cùng vang tiếng hát, chúc Thánh Đế mới sinh trên trần. Thật là một ý tưởng tuyệt vời, đúng, đúng là tuyệt điệu, khi hát cho cha nghe, để nhắc cha nhớ về vẻ đẹp, về thông điệp của Giáng sinh, về tất cả những điều cha đã quên mất khi nằm liệt giường vì thứ mà chúng ta gọi là căn bệnh, nhưng tất cả mọi người đều biết là một thứ khác, mặc dù mẹ cấm chúng mình nói đến chuyện đó. Tội nghiệp cha, cha không được khỏe, cha gầy như một bóng ma, chúng mình đã thấy qua cánh cửa hé mở mỗi khi chúng mình rón rén đi qua phòng cha, phải, như một bóng ma, chỉ còn da bọc xương, và bộ râu mà cha đã để dài, như Chúa Jesus trên thập giá. Không còn nhận ra cha được nữa. Nhưng giờ thì cha sẽ sớm trở lại với cả nhà, cha sẽ sớm có thể làm việc trở lại. Và rồi chúng mình sẽ lại được ăn bơ với bánh mì và có áo khoác mới. Đây đúng thật là một món quà Giáng sinh. Chúa hài đồng đã sinh ra ở Bethlehem! Nhưng tất cả chỉ là dối trá. Tôi không thể cho chúng món quà ấy. Tôi không xứng nhận được tiếng hò reo của chúng. Cái giường lôi kéo tôi về phía nó. Chân tôi run lên, đôi chân sơ sinh không còn khả năng giữ tôi đứng vững nữa. Dạ dày tôi lại thắt vào. Tôi nghiến răng, muốn nghiền nát cảm giác nghẹn ngào trong họng. Vậy là tôi từ từ rời khỏi cửa sổ.

Và ngoài kia, tiếng hát tắt dần. Hôm nay sẽ không có phép mầu nào cả.

GEORGE

Đồi Autumn, Ohio, Hoa Kỳ, 2007

Tôi đón Tom tại bến xe ở Autumn. Thằng bé đã không về nhà từ hè năm ngoái. Tôi không biết vì sao mà cũng không hỏi.

Có lẽ tôi không chịu nổi câu trả lời.

Mất nửa tiếng chạy xe để về đến trang trại. Hai bố con tôi không nói gì mấy. Thằng bé cứ để tay trên lòng trong suốt quãng đường về nhà. Nó xanh xao, gầy guộc, và lặng im. Túi của nó đặt cạnh chân. Cái túi đã vấy bẩn. Sàn chiếc xe bán tải chưa hề được cọ rửa từ khi tôi mua nó. Đất bẩn từ năm ngoái, năm kia đã hóa thành bụi trên sàn xe vào mùa đông. Và nước từ lớp tuyết đang tan ra trên ủng Tom chảy xuống, hòa lẫn với bụi.

Cái túi còn mới, vải còn cứng. Chắc chắn là được mua ở thành phố. Và nó nặng trịch. Tôi giật mình khi nhấc cái túi lên khỏi mặt đất ở bến xe. Tom muốn tự mình xách túi, nhưng tôi đã chộp lấy cái túi trước khi thằng bé kịp với lấy - nhìn có vẻ như thằng bé đã chẳng luyện tập gì từ lần cuối tôi gặp nó. Mà nó có cần gì nhiều quần áo. Nó chỉ về nhà chơi có một tuần. Và phần lớn quần áo của nó vẫn còn treo trên móc trong hành lang ở nhà. Bộ quần liền áo, ủng, mũ có miếng trùm tai. Nhưng rõ ràng là thằng bé đã mang theo rất nhiều sách. Chắc nó nghĩ sẽ có nhiều thời gian cho những chuyện như thế.

Thằng bé đang đứng đợi tôi khi tôi đến. Xe buýt đến sớm, hoặc có thể là tôi đến muộn. Tôi đã phải xúc tuyết ngoài sân trước khi lên đường.

“Có sao đâu, George. Đầu óc thằng bé lúc nào chẳng trên mây trên gió,” Emma đứng nhìn tôi nói, run rẩy ôm hai tay trước ngực.

Tôi không trả lời. Tôi phải xúc tuyết. Tuyết sụp xuống như cây đàn accordion, còn nhẹ và mới. Tôi còn không nhỏ tí mồ hôi nào.

Nàng vẫn không rời mắt khỏi tôi.

“Mình cứ làm như Bush* sắp viếng thăm không bằng.”

“Phải có người xúc tuyết chứ. Mình đâu có làm.”

Tôi ngước lên khỏi đám tuyết. Trước mắt tôi là những vệt trắng. Nàng nhoẻn miệng cười. Tôi không thể không cười đáp lại. Chúng tôi đã quen nhau từ thời đi học, và tôi không nghĩ từ đó đến nay có ngày nào mà chúng tôi không trao nhau cùng một nụ cười đó.

Nhưng nàng nói đúng. Tôi đang quá lố với việc xúc tuyết này rồi. Tuyết sẽ không đọng lại, trời đã ấm dần lên, mặt trời đang ló ra và tuyết đang tan khắp nơi. Đợt tuyết này chỉ là nỗ lực vớt vát cuối cùng của mùa đông, và chỉ mấy ngày nữa là nó sẽ tan hết. Tôi cũng đã quá đà khi dọn dẹp nhà vệ sinh. Nói chính xác là tôi đã cọ rửa cả đằng sau bồn cầu. Đây không hẳn là cách hành xử thông thường của tôi. Tôi chỉ muốn mọi thứ sạch sẽ tinh tươm để đón thằng bé về nhà. Để nó chỉ thấy cái sân đã được dọn tuyết và nhà vệ sinh sạch, chứ không thấy lớp sơn đã tróc ở bức tường phía Nam nơi mặt trời rọi xuống, hay thấy cái ống máng đã lung lay vì gió.

Khi chúng tôi đưa thằng bé tới trường đại học, nó là một chàng trai rám nắng, khỏe mạnh và háo hức. Lần đầu tiên nó ôm tôi thật lâu, và tôi có thể cảm nhận được sức mạnh từ hai cánh tay của nó. Tôi nghĩ đến những người thường nói là cứ mỗi lần họ gặp con họ, chúng lại lớn thêm lên, và ta giật mình khi gặp lại con mình sau một thời gian dài. Nhưng với Tom thì không phải vậy. Nó đã còm cõi đi. Mũi nó đỏ ửng, má tái nhợt, vai so lại. Kể cả khi nó run rẩy và khom lưng xuống thì trông cũng không khá hơn là mấy, nom cứ như một quả lê héo. Khi chúng tôi lái xe về trang trại, nó bớt run, nhưng nó vẫn ngồi như người ốm trên ghế bên cạnh tôi.

“Thức ăn thế nào?” tôi hỏi.

“Thức ăn ấy ạ? Ý bố là thức ăn ở trường ạ?”

“Không, trên sao Hỏa cơ.”

“Sao ạ?”

“Tất nhiên là ở trường rồi. Gần đây con có đi đâu khác không?” Thằng bé lại thu mình giữa hai vai.

“Bố chỉ muốn nói là… nhìn con có vẻ thiếu dinh dưỡng,” tôi nói.

“Thiếu dinh dưỡng? Bố, bố có biết nó nghĩa là gì không?”

“Theo như bố biết thì bố vẫn là người trả học phí cho con, nên đừng có vặc lại như thế.”

Nó im bặt. Suốt một hồi lâu.

“Nhưng mọi chuyện vẫn ổn cả chứ,” cuối cùng tôi nói.

“Vâng ạ, mọi chuyện vẫn ổn.”

“Tức là bố bỏ tiền ra là đáng chứ gì?” Tôi cố nhoẻn miệng cười, nhưng qua khóe mắt, tôi thấy thằng bé không hề cười. Sao nó không cười? Nó có thể hùa theo câu đùa của tôi, để hai bố con cùng cười cho qua câu nói vụng về của tôi, và sau đó có thể chuyện gẫu vui vẻ cho hết quãng đường còn lại.

“Vì tiền ăn bố đã trả rồi nên có lẽ con nên ăn thêm một ít chứ,” tôi mở lời.

“Vâng,” thằng bé chỉ nói có vậy. Tôi thấy lộn ruột. Tôi chỉ muốn thằng bé cười một cái, vậy mà nó cứ ngồi đó, mặt đờ ra như phỗng đá. Tốt hơn là tôi không nên nói gì. Nên giữ miệng. Nhưng có điều gì đó vẫn bắt tôi lên tiếng.

“Con chỉ muốn thoát khỏi đây thôi, đúng không?”

Giờ nó có nổi giận không? Liệu chúng tôi có lại cãi cọ vì chuyện cũ này không?

Không. Nó chỉ thở dài.

“Bố.”

“Ừ. Bố cũng chỉ đùa thôi ấy mà.”

Tôi nuốt những lời còn lại xuống họng. Tôi biết nếu cứ tiếp tục thì có thế sẽ thốt ra nhiều điều mà mình sẽ hối tiếc. Lẽ ra mọi chuyện không nên bắt đầu như thế này, khi mà cuối cùng thằng bé cũng đã về nhà.

“Bố chỉ định nói là…” tôi nói, cố nhẹ nhàng hơn, “hồi con đi con có vẻ vui hơn bây giờ.”

“Con đang vui mà. Được chưa ạ?”

“Được rồi.”

Kết thúc vấn đề. Nó đang vui. Rất vui. Vui đến nỗi nhảy cẫng lên. Nóng lòng muốn gặp lại chúng tôi, muốn thấy lại trang trại. Không nghĩ đến điều gì khác suốt nhiều tuần nay. Rõ là thế rồi.

Tôi hắng giọng, mặc dù họng tôi không rát. Tom cứ ngồi đó, hai bàn tay im lìm. Tôi nuốt trôi một cục nghẹn, nhưng vẫn có thứ gì đó còn lại, bóp nghẹt họng tôi. Tôi mong chờ điều gì chứ? Rằng bố con tôi sẽ trở thành bạn chí thiết chỉ sau vài tháng xa cách sao?

Emma ôm lấy Tom một hồi lâu. Cũng như trước kia, nàng có thể ôm ấp và vỗ về nó mà không khiến nó khó chịu.

Nó không chú ý đến cái sân mới được xúc tuyết. Emma đã đúng về chuyện đó. Nhưng may sao, nó cũng không để ý đến lớp sơn bong tróc…

Không. Thực ra tôi muốn nó để ý đến cả hai thứ. Và nó sẽ giúp tôi một tay, vì giờ nó đã ở nhà. Tỏ ra có trách nhiệm.

Emma dọn ra món bánh thịt và ngô, những phần ăn hậu hĩ trên những chiếc đĩa màu xanh. Những hạt ngô vàng óng, phủ xốt kem tỏa hơi nghi ngút. Thức ăn chẳng hề làm sao cả, vậy mà Tom chỉ ăn có một nửa đĩa và không đụng vào chỗ thịt. Hình như thằng bé chẳng muốn ăn gì. Không được hít thở không khí trong lành, vấn đề là ở đó. Chúng tôi sẽ xử lý chuyện đó ngay.

Emma liên tục hỏi han thằng bé. Về mọi chuyện ở trường. Các giảng viên. Các môn học. Bạn bè. Bạn gái… Câu hỏi cuối cùng này không nhận được câu trả lời rõ ràng lắm. Nhưng cuộc trò chuyện giữa hai mẹ con vẫn cứ trôi chảy, giống như trước kia. Mặc dù mẹ hỏi nhiều hơn là con trai trả lời.

Hai mẹ con vốn luôn thân thiết đặc biệt. Lời nói qua lại giữa họ không bị mắc kẹt ở đâu. Sự thân thiết của họ không yêu cầu phải có cố gắng gì cả. Nhưng dù sao nàng cũng là mẹ thằng bé.

Nàng đang tận hưởng khoảnh khắc này, má nàng đỏ ửng, mắt nàng luôn nhìn vào Tom, không ngừng chạm vào nó, hàng bao nhiêu tháng nhớ nhung dồn cả vào hai bàn tay.

Về phần mình, tôi chỉ im lặng, cố mỉm cười khi hai mẹ con mỉm cười, cười to khi họ cười to. Sau cuộc trò chuyện thất bại trong xe, tôi không muốn liều thêm nữa. Tôi sẽ phải tìm một cơ hội khác để mở đầu cái gọi là cuộc trò chuyện giữa cha và con trai vậy. Rồi sẽ đến lúc. Thằng bé sẽ ở nhà một tuần cơ mà.

Tôi chủ tận hưởng bữa ăn, vét sạch đĩa, ít ra ở đây cũng có ai đó biết trân trọng thức ăn ngon chứ. Tôi lấy một mẩu bánh mì quẹt xốt trên đĩa, đặt dao dĩa ngang qua đĩa, rồi đứng dậy.

Nhưng rồi Tom cũng muốn đứng dậy, mặc dù đĩa của nó còn đầy quá nửa. “Cảm ơn mẹ.”

“Con phải ăn hết thức ăn mẹ con đã nấu,” tôi nói. Tôi cố nói nhẹ nhàng, nhưng giọng tôi thốt ra nghe hơi gắt gỏng.

“Con nó đã ăn nhiều rồi mà,” Emma nói.

“Mẹ con đã phải vất vả mấy tiếng đồng hồ để nấu xong bữa tối.” Xét cho đúng thì tôi đã nói quá.

Tom lại ngồi xuống. Cầm dĩa lên.

“Chỉ là bánh thịt thôi mà, George,” Emma nói. “Làm gì lâu đến mức đấy.”

Tôi muốn cãi lại. Nàng đã rất vất vả, điều đó không có gì phải bàn, và nàng đã hết sức phấn khỏi vì Tom sắp về thăm nhà. Nàng đáng được nó công nhận vì điều đó.

“Lúc ở trên xe buýt con đã ăn một miếng bánh kẹp rồi,” Tom nói, mặt cúi gằm xuống đĩa.

“Con ăn cho ngang bụng ngay trước khi về nhà và biết mẹ đã nấu bữa tối ư? Con không nhớ các món ăn mẹ nấu sao? Con đã được ăn bánh thịt ngon hơn ở nơi nào khác chưa?”

“Không phải, bố ạ, chỉ là…” Thằng bé im bặt.

Tôi tránh nhìn về phía Emma, vì biết nàng đang nhìn tôi, mím môi và đưa mắt ra hiệu tôi ngừng lại.

“Chỉ là sao?” Tom đẩy thức ăn qua lại trên đĩa.

“Con đã ngừng ăn thịt rồi.”

“Cái gì!”

“Thôi nào,” Emma vội nói và bắt đầu dọn bàn.

Tôi vẫn ngồi nguyên tại chỗ. Giờ thì mọi chuyện đã sáng tỏ. “Thảo nào mà con gầy thế.”

“Nếu tất cả mọi người đều ăn chay thì sẽ có thừa đủ thức ăn cho toàn bộ dân số thế giới,” Tom nói.

“Nếu tất cả mọi người đều ăn chay,” tôi nhại lại và nhìn thằng bé qua mép cốc nước. “Xưa nay con người vẫn luôn ăn thịt.”

Emma đã xếp tất cả bát đĩa thành một chồng cao. Chồng bát đĩa kêu lách cách như sắp đổ.

“Thôi nào. Em dám chắc là Tom đã cân nhắc mọi chuyện cẩn thận,” nàng nói.

“Bố không thể tin được.”

“Con đâu phải là người ăn chay duy nhất trên đời,” Tom nói.

“Ở trang trại này chúng ta ăn thịt,” tôi nói và đứng bật dậy đột ngột đến nỗi cái ghế đổ xuống sàn.

“Thôi nào,” Emma lại nói và dọn bàn bằng những cử động giật cục. Nàng lại ném cho tôi một cái nhìn nữa. Lần này cái nhìn đó không có ý nói Dừng lại nữa. Nó đang bảo tôi Im đi.

“Bố có làm trong ngành sản xuất thịt lợn đâu,” Tom nói.

“Chuyện đó thì có liên quan gì?”

“Việc con không ăn thịt thì có ảnh hưởng gì đến bố? Con vẫn ăn mật ong là được chứ gì.”

Nó cười khẩy. Nó định tỏ vẻ đùa cợt sao? Không. Xấc xược thì đúng hơn.

“Nếu bố biết cho con đi học đại học sẽ biến con thành ra thế này thì bố đã không bao giờ cho con đi.” Những lời ấy lớn dần lên khi tôi thốt chúng ra, nhưng tôi vẫn không thể ngăn chúng buột ra khỏi miệng mình.

“Tất nhiên là thằng bé phải đi học chứ,” Emma nói.

Tất nhiên, điều đó rõ rành rành như đêm sương muối đầu tiên vậy. Ai chẳng phải đi học.

“Bố đã học được tất cả những gì bố cần ngoài kia,” tôi nói và huơ tay đại về một phía, cố ám chỉ cánh đồng phía Đông nơi đặt các đõ ong, nhưng chỉ nhận ra khi đã quá muộn là mình đang chỉ về phía Tây.

Tom còn không buồn trả lời.

“Con cảm ơn mẹ.” Nó nhanh chóng dọn đĩa và quay về phía Emma. “Để con dọn nốt. Mẹ cứ ngồi xuống nghỉ đi.”

Nàng mỉm cười với thằng bé. Cả hai mẹ con đều không nói gì với tôi. Cả hai đều lảng tránh tôi: Emma lẳng lặng đi ra phòng khách với một tờ báo, còn Tom thì đeo tạp dề, đeo tạp dề thật sự, và bắt đầu cọ rửa nồi niêu.

Lưỡi tôi khô khốc. Tôi nhấp một ngụm nước, nhưng không ích gì.

Hai mẹ con đi vòng qua tôi. Tôi như một con voi chềnh ềnh giữa phòng. Chỉ khác là tôi không phải là một con voi. Tôi là một con ma mút. Một giống loài đã tuyệt chủng.

ĐÀO

“Nếu mẹ có ba hạt cơm, và con có hai, và mẹ con mình dồn lại, thì sẽ có bao nhiêu hạt cơm?”

Tôi lấy hai hạt cơm trên đĩa của mình đặt lên cái đĩa đã sạch trơn của Vi Văn.

Những khuôn mặt của lũ trẻ ngoài đồng vẫn hiển hiện trước mắt tôi: con bé cao kều mặt hướng về phía mặt trời và thằng bé vô tư ngoạc mồm ra ngáp. Chúng mới nhỏ bé làm sao. Và Vi Văn đã đột nhiên lớn bổng lên. Chẳng mấy nữa nó sẽ lớn bằng chúng. Ở một số nơi khác trên đất nước, có những ngôi trường dành cho các học sinh được chọn lọc. Những đứa trẻ sẽ trở thành người lãnh đạo, sẽ tiếp nhận trách nhiệm lèo lái. Và sẽ không phải ra đồng làm việc. Giá kể mà thằng bé đủ giỏi giang và nổi bật như là một trong những đứa xuất chúng nhất khi tuổi còn nhỏ…

“Sao mẹ có ba mà con lại chỉ có hai?” Vi Văn nhìn xuống mấy hạt cơm, phụng phịu.

“Thế thì mẹ có hai và con có ba vậy. Đó.” Tôi đổi những hạt cơm trên đĩa. “Vậy là mình có bao nhiêu hạt cơm tất cả?”

Vi Văn đặt cả nắm tay nũm mĩm lên đĩa, xoay vòng vòng như thể nó đang vẽ bằng ngón tay.

“Con muốn ăn thêm tương cà.”

“Ôi, Vi Văn.” Tôi cương quyết kéo tay thằng bé ra, bàn tay nó dính dấp sau bữa ăn. “Phải nói là con ăn thêm tương cà được không ạ.” Tôi thở dài và lại chỉ vào những hạt cơm. “Mẹ có hai hạt. Con có ba hạt. Mình cùng đếm nhé. Một, hai, ba, bốn, năm.”

Vi Văn quẹt một bàn tay ngang qua mặt, để lại một vệt tương cà trên má. Rồi nó với tay lấy cái lọ. “Con ăn thêm tương cà được không ạ?”

Lẽ ra tôi phải bắt đầu sớm hơn. Một giờ đồng hồ này là tất cả những gì hai mẹ con có với nhau hằng ngày. Nhưng tôi thường bỏ phí nó, dành thời gian cho việc ăn uống và những trò giải trí ấm cúng. Lẽ ra giờ thằng bé đã phải tiến bộ hơn rồi.

“Năm hạt cơm,” tôi nói. “Năm hạt cơm đúng chưa?”

Nó thôi không với lấy lọ tương nữa và ngồi phịch xuống ghế mạnh đến nỗi chân ghế đập xuống sàn. Nó thường làm như vậy, với những động tác mạnh và ồn ào. Nó đã luôn nhiều năng lượng ngay từ khi mới sinh. Và ù lì. Nó biết đi khá muộn, vì không có đủ sự hiếu động cần thiết. Nó hoàn toàn bằng lòng với việc ngồi nguyên một chỗ, mỉm cười với bất kỳ ai nói chuyện với nó. Và có rất nhiều người muốn nói chuyện với nó, vì Vi Văn là một em bé rất hay cười.

Tôi lấy lọ tương cà nhân tạo và đổ một ít lên đĩa cho nó. Có lẽ giờ nó sẽ chịu học. “Đây. Con ăn đi.”

“Hoan hô! Tương cà!”

Tôi lấy thêm hai hạt cơm khô trong cái bát trên bàn.

“Con nhìn đây. Giờ mình có thêm hai hạt nữa. Thế là bao nhiêu hạt tất cả?”

Nhưng Vi Văn đang mải ăn. Quanh miệng nó đầy vệt tương cà.

“Vi Văn? Có bao nhiêu hạt?”

Thằng bé lại vét sạch đĩa, nhìn cái đĩa một lát, rồi nhấc cái đĩa lên. Nó bắt đầu phát ra những tiếng rì rì, như thể cái đĩa là một chiếc máy bay kiểu cổ. Thằng bé thích các thứ xe cộ cổ. Nó phát cuồng lên vì trực thăng, ô tô, xe buýt, và có thể bò trên sàn cả giờ để làm ra đường sá, sân bay, cảnh trí cho các loại xe cộ đó.

“Vi Văn, tập trung nào.” Tôi giật cái đĩa ra khỏi tay con và đặt ra xa, ngoài tầm với của nó. Rồi tôi tiếp tục chỉ vào những hạt cơm đã nguội ngắt, khô cứng..

“Nhìn đi. Năm cộng hai. Là bằng mấy nào?”

Giọng tôi hơi run run. Tôi che giấu điều đó bằng một nụ cười, mà Vi Văn không để ý, vì nó đang với tay về phía cái đĩa.

“Cho con! Cho con cái máy bay! Của con!”

Khoản hắng giọng. Anh đang ngồi trong phòng khách uống trà, chân gác lên bàn, và anh nhìn tôi qua mép tách trà, cố tình tỏ ra thật thư giãn.

Tôi lờ cả hai bố con đi và bắt đầu đếm. “Một, hai, ba, bốn, năm, sáu, và… bảy!” Tôi cười với Vi Văn, như thể đây là điều gì kỳ diệu lắm vậy. “Tất cả là bảy. Đúng không? Con có thấy không? Một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy.”

Chỉ cần điều này thôi, nếu nó hiểu được điều này, tôi sẽ cho nó nghỉ, cho nó chơi. Từng bước nhỏ một, mỗi ngày.

“Cho con!”

Nó với bàn tay mũm mĩm ra xa hết mức có thể.

“Con à, phải để nó ở kia,” tôi cao giọng. “Giờ mẹ con mình đếm nhé?”

Khoản thở dài một cái rõ to, đứng lên và đến bên hai mẹ con tôi. Anh đặt một tay lên vai tôi. “Tám giờ rồi đấy.”

Tôi huých tay anh ra. “Để con thức thêm mười lăm phút nữa cũng có sao đâu,” tôi nói và ngước lên nhìn anh.

“Đào…”

“Con có thể thức thêm mười lăm phút nữa.” Tôi vẫn không rời mắt khỏi anh.

Anh có vẻ bối rối. “Nhưng để làm gì?”

Tôi nhìn đi nơi khác, không thể bắt mình giải thích, bắt mình kể với anh về lũ trẻ. Dù sao tôi cũng biết anh sẽ nói gì. Chúng đâu có ít tuổi đi. Từ trước đến nay chúng vẫn nhỏ như vậy. Năm ngoái chúng cũng tám tuổi. Mọi chuyện là như thế. Mọi chuyện đã như thế từ lâu rồi. Và nếu anh tiếp tục, những lời anh thốt ra sẽ nghiêm trang đến nỗi chúng không thuộc về anh nữa: Chúng ta phải biết hạnh phúc vì được sống ở đây. Mọi chuyện có thể tệ hơn nhiều. Chúng ta có thể phải sống ở Bắc Kinh. Hoặc châu Âu. Chúng ta phải cố gắng hết sức. Sống với thực tại bây giờ, ở đây. Tận dụng từng giây phút. Những lời không giống giọng thường ngày của anh, mà giống như những gì anh đã đọc được ở đâu đó, nhưng được thốt ra một cách đầy thuyết phục. Anh thực sự tin vào những lời đó.

Khoản vuốt ve mái tóc bù xù của Vi Văn. “Anh muốn chơi với con,” anh khẽ nói một cách dịu dàng.

Vi Văn cựa quậy trên ghế, chiếc ghế cao mà thực ra đã quá nhỏ so với thằng bé, nơi nó được cài dây an toàn và không thể trốn khỏi bài học tại nhà của tôi. Nó lại với về phía cái đĩa. “Cho con, của con!”

Khoản không nhìn tôi mà chỉ nói vẫn bằng giọng điềm tĩnh như vậy: “Không được con ạ, nhưng con biết không, một cái bàn chải đánh răng cũng có thể làm máy bay được đấy.” Rồi anh nhấc Vi Văn lên đi về phía nhà tắm.

“Khoản… Nhưng…”

Anh nhẹ nhàng chuyển Vi Văn từ tay này sang tay kia trong lúc đi vào nhà tắm, giả vờ không nghe thấy tôi, mà vẫn tiếp tục trò chuyện với Vi Văn. Anh bế con như thể thằng bé nhẹ bỗng. Về phần mình, tôi cảm thấy cơ thể thằng bé đã trở nên quá nặng.

Tôi ngồi nguyên tại chỗ. Tôi muốn nói gì đó, muốn phản đối, nhưng không thể nghĩ được điều gì. Anh nói đúng. Vi Văn đã mệt. Muộn rồi. Nó phải được đưa đi ngủ trước khi nó bị quá giấc và không chịu ngủ nữa. Khi ấy chúng tôi sẽ phải lãnh đủ, tôi biết vậy. Khi ấy nó sẽ có thể thức rất lâu sau cả giờ ngủ của chúng tôi. Đầu tiên là những trò nghịch ngợm, cửa phòng ngủ mở ra rồi đóng lại, rồi nó cứ chạy ra chạy vào buồng chúng tôi, cười khanh khách, ra mà bắt con đi. Rồi sau đó là hờn dỗi và bực bội, la hét, phản đối điên cuồng. Thằng bé là như thế. Tất cả những đứa trẻ lên ba đều như thế.

Tuy nhiên… tôi không nhớ tôi có từng cư xử như vậy không. Tôi đã biết đọc từ năm lên ba. Tôi tự học các ký tự, khiến cô giáo ngạc nhiên khi thấy tôi tự đọc truyện cổ tích cho mình rất trôi chảy, nhưng không bao giờ đọc cho các bạn khác nghe. Tôi tránh xa những đứa trẻ khác. Cha mẹ tôi chỉ là những khán giả kinh ngạc bên lề, cho tôi đọc truyện cổ tích, những câu chuyện đơn giản cho trẻ con, nhưng không bao giờ dám thử thách tôi với những cuốn sách khác. Nhưng ở trường, các giáo viên đã chú ý. Họ cho tôi đọc sách khi các bạn khác chơi ở ngoài, cho tôi tất cả những gì họ có từ giáo án, sách giáo khoa, đến những đoạn phim cắt xén. Phần lớn những thứ này có từ trước Sự Sụp Đổ, từ trước khi các xã hội dân chủ tan rã, khi thức ăn trở thành một thứ tiện nghi được ban phát chỉ cho một số ít. Vào thời đó, thông tin được sản xuất ra nhiều đến nỗi không ai có thể bỏ qua chúng. Những dòng chữ kéo dài đến tận dải Ngân hà. Mở rộng ra bằng bề mặt của mặt trời, đầy những bức vẽ, bản đồ, hình minh họa. Thời gian được gắn kết với những đoạn phim, thời gian tương đương với hàng triệu kiếp người. Và công nghệ kỹ thuật khiến ai cũng có thể tiếp cận được thông tin. Sự tiện lợi là khẩu hiệu của thời kỳ đó. Con người lúc nào cũng trong trạng thái đăng nhập, xem những thông tin này với các thiết bị giao tiếp ngày một tân tiến hơn.

Nhưng Sự Sụp Đổ cũng đã ảnh hưởng đến các mạng lưới kỹ thuật số. Chỉ trong vòng ba năm, chúng đã hoàn toàn tan rã. Tất cả những gì con người còn lại là sách vở, những DVD chất lượng tồi, các băng từ đã cũ, những chiếc đĩa CD xước xát chứa những phần mềm đã lỗi thời và mạng lưới đường dây điện thoại cổ lỗ sĩ đang hỏng dần.

Tôi ngấu nghiến những cuốn sách cũ đã quăn mép và những bộ phim giật cục. Tôi đọc và nhớ tất cả, như thể những cuốn sách và những bộ phim đó đã in hằn chính xác lên tâm trí tôi.

Tôi xấu hổ vì sự hiểu biết của mình, vì nó khiến tôi trở nên khác biệt. Một số thầy cô giáo đã cố nói với cha mẹ tôi rằng tôi là đứa trẻ thần đồng, có năng khiếu, nhưng trong những cuộc nói chuyện này, cha mẹ tôi chỉ rụt rè mỉm cười và muốn nghe về những điều bình thường, như là tôi có bạn không, có giỏi chạy nhảy, leo trèo, hay khéo tay làm thủ công không. Toàn những mảng yếu kém của tôi. Nhưng nỗi xấu hổ trong tôi dần bị lấn át bởi khát khao học hỏi. Tôi nghiên cứu ngôn ngữ và học được rằng mọi điều, mọi cảm xúc đều không chỉ có một từ duy nhất để miêu tả mà có rất nhiều. Và tôi học về lịch sử loài người, về cái chết hàng loạt của các loài côn trùng thụ phấn, về mực nước biển dâng cao, nhiệt độ tăng dần, các tai nạn ở những nhà máy hạt nhân và những cựu cường quốc, Mỹ và châu Âu, những kẻ đã mất tất cả chỉ trong vòng một vài năm, những kẻ đã không thể thích nghi nên giờ đang phải sống trong cảnh đói kém cùng cực nhất, dân số chỉ còn bằng một phần nhỏ so với trước kia và tất cả thực phẩm sản xuất được chỉ gồm có lúa mì và ngô. Trong khi đó ở đây, ở Trung Quốc, chúng tôi đã trụ được. Ban Chấp hành, hội đồng tối cao của Đảng, chính phủ đầy năng lực của chúng tôi, đã lèo lái chúng tôi qua Sự Sụp Đổ bằng bàn tay sắt đá và một loạt những quyết định mà mọi người thường không hiểu nhưng không có cơ hội để nghi ngờ. Tôi đã học được tất cả những điều này. Và tôi chỉ muốn học tiếp. Được học nhiều hơn, nhiều hơn nữa. Tôi muốn được đong đầy kiến thức mà không suy ngẫm gì về những điều mình đã học được. Chỉ đến khi tôi thấy một bản in đã rách nát của cuốn Lịch sử loài ong thì tôi mới dừng lại. Bản dịch từ tiếng Anh khá vụng về và thô sơ, nhưng cuốn sách vẫn khiến tôi tò mò. Nó được xuất bản năm 2037, một vài năm trước khi Sự Sụp Đổ được công nhận và không còn một loài côn trùng thụ phấn nào tồn tại trên mặt đất nữa. Tôi đem cuốn sách đến cho cô giáo của tôi, chỉ cô xem những bức ảnh tổ ong và các hình minh họa chi tiết loài ong. Tôi chú ý nhất đến những con ong. Ong chúa và các con của nó, những con nhộng tí hơn trong các ngăn tổ, và thứ mật óng vàng bao quanh chúng.

Cô giáo chưa bao giờ thấy cuốn sách đó, nhưng cũng như tôi, nó khiến cô hết sức thích thú. Cô dừng lại ở một đoạn văn dài và đọc to cho tôi nghe. Cô đọc về kiến thức, về việc làm trái với bản năng của mình, vì ta hiểu biết hơn, về việc chúng ta phải biết tách mình khỏi bản năng tự nhiên để sống trong tự nhiên, sống với tự nhiên. Và về giá trị của giáo dục. Vì đó chính là mục tiêu của giáo dục, để thách thức bản năng tự nhiên trong mỗi con người.

Tôi mới lên tám và chỉ hiểu được một phần. Nhưng tôi hiểu sự tôn kính của cô giáo, hiểu rằng cuốn sách đã khiến cô xúc động. Và tôi hiểu phần nói về giáo dục. Nếu không có kiến thức chúng ta sẽ chẳng là gì hết. Nếu không có kiến thức chúng ta sẽ chẳng khác gì loài vật.

Sau đó tôi trở nên tập trung hơn. Tôi không muốn học chỉ để học nữa, tôi muốn học để hiểu. Chẳng mấy chốc tôi đã vượt xa các bạn khác trong lớp và trở thành học sinh nhỏ tuổi nhất trong trường được kết nạp vào Đội Thiếu niên Tiền phong và được đeo khăn quàng đỏ. Có một vinh dự sáo rỗng trong việc này. Ngay cả cha mẹ tôi cũng mỉm cười khi chiếc khăn đỏ được quàng quanh cổ tôi. Nhưng hơn hết, kiến thức khiến tôi giàu có hơn những đứa trẻ khác. Tôi không xinh đẹp, không có năng khiếu thể thao, không khéo tay hay khỏe mạnh. Tôi không giỏi trong bất kỳ lĩnh vực nào khác. Trong gương, một con bé thô kệch nhìn lại tôi. Mắt hơi nhỏ quá, mũi hơi to quá. Khuôn mặt tầm thường chẳng hề tiết lộ điều nó đang mang trong mình - một thứ quý báu, một thứ khiến mọi ngày đều đáng sống. Và đó có thể là một cách để tôi đổi đời. Đến năm lên mười, tôi đã vạch ra một kế hoạch. Có những ngôi trường ở các vùng khác trên đất nước, cách quê tôi một ngày đường, sẽ nhận tôi vào học khi tôi đủ mười lăm tuổi, cái tuổi mà lẽ ra tôi sẽ phải bắt đầu ra đồng làm việc. Cô hiệu trưởng đã giúp tôi tìm hiểu cách đăng ký vào những trường này. Cô nghĩ tôi sẽ có cơ hội được nhận. Nhưng học phí sẽ rất cao. Tôi nói chuyện với cha mẹ nhưng chẳng đạt được kết quả gì; họ chỉ trở nên hoang mang, nhìn tôi như thể tôi là một sinh vật lạ lùng họ không hiểu và thậm chí còn không ưa. Cô hiệu trưởng cũng đã cố nói chuyện với họ, tôi không biết là nói gì, nhưng kết quả duy nhất là cha mẹ tôi càng quyết tâm hơn. Họ không có tiền mà cũng không muốn tiết kiệm. Họ nghĩ tôi mới là người phải bỏ cuộc, tôi phải biết thân biết phận và thôi “mơ mộng hão huyền”.

Nhưng tôi không thể. Vì bản chất tôi là như thế. Và sẽ luôn là như thế.

Tôi giật mình khi nghe tiếng Vi Văn cười. Nó cười như nắc nẻ trong phòng tắm, và độ dội âm trong đó khiến tiếng cười của thằng bé càng vang xa. “Đừng, bố ơi! Đừng!”

Nó cười trong khi Khoản cù nó và thổi đùa vào cái bụng mềm của nó.

Tôi đứng dậy. Bỏ đĩa vào bồn rửa. Rồi đi ra cửa nhà tắm và đứng đó lắng nghe. Mỗi khi nghe Vi Văn cười, tôi chỉ muốn thu âm tiếng cười của nó lại và bật cho thằng bé nghe khi nó lớn lên và giọng nó trở nên trầm hơn.

Nhưng nó vẫn không thể khiến tôi mỉm cười.

Tôi đặt tay lên chốt đẩy cửa mở ra. Vi Văn đang nằm trên sàn trong khi Khoản cố kéo và giật một bên ống quần thằng bé. Anh giả vờ cái quần đang chống lại anh và không chịu tuột ra.

“Hai bố con nhanh lên được không?” tôi nói với Khoản.

“Nhanh lên à? Không thể với cái quần bướng bỉnh này!” Khoản nói và Vi Văn lại cười.

“Anh đang làm con bị kích động rồi đấy.”

“Nghe đây, cái quần kia, giờ mày không được bướng nữa!” Vi Văn càng cười to hơn.

“Con đang nghịch quá rồi đấy,” tôi nói. “Sẽ không thể nào dỗ nó đi ngủ được.”

Khoản nhìn đi nơi khác, không trả lời, nhưng vẫn làm theo lời tôi. Tôi đi ra và đóng cửa lại sau lưng. Trở lại bếp, tôi vội rửa bát đĩa.

Rồi tôi lấy giấy bút ra. Chỉ thêm mười lăm phút nữa thôi, thằng bé có thể thức thêm được chừng ấy.

WILLIAM

Con bé thường ngồi đó, bên giường tôi, đầu cúi gằm trên một cuốn sách, chậm rãi lật từng trang sách, chăm chú đọc. Con gái cả của tôi, Charlotte, mới mười bốn tuổi và lẽ ra phải có nhiều thứ khác khiến nó bận bịu hơn là ngồi cạnh tôi trong im lặng. Thế nhưng nó vẫn đến, mỗi ngày một thường xuyên hơn. Tôi phân biệt giữa ngày và đêm bằng sự hiện diện của con bé và những cuốn sách nó đọc không ngừng.

Hôm nay Thilda không đến. Dạo này nàng ít đến thăm tôi, thậm chí còn chẳng kéo viên bác sĩ gia đình đến nữa. Có lẽ tiền đã cạn thật rồi.

Thilda chưa hề nói một lời nào về thầy Rahm. Nếu không thì tôi đã biết, cho dù nàng có nói về thầy trong khi tôi đang ngủ say li bì cũng vậy. Tên thầy có thể gọi tôi từ cõi chết trở về. Có lẽ nàng đã không phát hiện ra, không hiểu rằng cuộc trò chuyện của tôi với thầy Rahm trong lần cuối chúng tôi gặp nhau, tiếng cười của thầy, chính là thứ đã dẫn tôi đến đây, đến căn buồng này, cái giường này.

Chính thầy đã gọi tôi đến. Tôi không biết vì sao thầy muốn gặp tôi. Tôi đã không đến thăm thầy từ mấy năm nay, và trong những dịp hiếm hoi chúng tôi tình cờ gặp nhau trong thành phố, tôi chỉ nói với thầy mấy câu chuyện gẫu vì phép lịch sự - những cuộc trò chuyện mà thầy luôn là người kết thúc.

Khi tôi đến gặp thầy thì đang là giữa mùa thu. Các tán lá rực rỡ sắc màu, vàng tươi, nâu ấm, đỏ như máu, trước khi gió giật chúng khỏi cành và ném chúng xuống đất cho mục nát. Thiên nhiên đang trĩu nặng hoa quả, các cành cây đầy táo, mận mọng nước, lê ngọt lịm, và dưới mặt đất chưa được thu hoạch hết, vẫn còn đầy cà rốt, bí ngô, hành tây và các loại rau gia vị thơm ngát dọc hai bên cánh đồng, tất cả đều chín muồi, sẵn sàng để được hái, được ăn. Ta có thể sống vô tư lự như giữa vườn Địa Đàng. Chân tôi nhẹ bước trên nền đất, đưa tôi qua một cụm rừng đầy trường xuân xanh thẫm, tới nhà thầy Rahm. Tôi nóng lòng được gặp lại thầy, được có thời gian để trò chuyện hẳn hoi với thầy, như chúng tôi đã từng làm cách đây rất lâu, trước khi tôi trở thành cha của một bầy con, trước khi cửa hàng hạt giống chiếm hết mọi thời giờ của tôi.

Thầy ra đón tôi ở cửa. Thầy vẫn để mái tóc cắt sát da đầu, vẫn gầy gò, dẻo dai, mạnh mẽ như vậy. Thầy thoáng nở một nụ cười, những nụ cười của thầy không bao giờ kéo dài, nhưng vẫn ấm áp, rồi thầy dẫn tôi vào phòng làm việc đầy cây xanh và những bể kính. Trong vài bể kính, tôi thoáng thấy mấy loài lưỡng cư, ếch và cóc trưởng thành, mà tôi đoán là được nuôi từ khi còn là nòng nọc. Mảng này trong khoa học tự nhiên chính là lĩnh vực mà thầy dồn hết sự tập trung. Khi tôi mới đến gặp thầy sau khi hoàn thành kỳ thi mười tám năm trước, tôi đã mong có thể nghiên cứu côn trùng, nhất là những loài có tổ chức xã hội, từng con côn trùng riêng rẽ cùng hoạt động như một cơ thể duy nhất - một siêu cơ thể. Đó là đam mê của tôi, những con ong nghệ, ong vò vẽ, ong bắp cày, mối, ong mật. Và kiến nữa. Nhưng thầy nói rằng việc này sẽ phải để sau và chẳng mấy chốc chính tôi cũng bận bịu với những sinh vật nửa nọ nửa kia nằm đầy trong phòng làm việc của thầy, những sinh vật không phải là côn trùng, cũng không phải cá hay động vật có vú. Tôi chỉ là trợ lý nghiên cứu của thầy, vì vậy tôi không thể phản đối. Được làm việc cho thầy là một vinh hạnh, tôi biết vậy và luôn chú ý để tỏ ra biết ơn một cách thành kính thay vì đưa ra những đòi hỏi quá đáng. Tôi cố học sự say mê của thầy và hy vọng rằng khi đến đúng thời điểm, khi tôi đã sẵn sàng, thầy sẽ để tôi dành thời gian cho các dự án của riêng tôi. Nhưng ngày đó không bao giờ đến, và tôi nhanh chóng nhận ra rằng mình sẽ phải tự nghiên cứu trong thời gian rỗi, bắt đầu với những nguyên tắc cơ bản và từ từ tiến xa hơn. Nhưng rồi tôi cũng chẳng có lúc nào rảnh rỗi, dù là trước hay sau khi tôi gặp Thilda.

Bà quản gia bưng trà và bánh quy lên. Chúng tôi uống trà từ những chiếc tách mỏng mảnh, tinh tế đến nỗi chúng gần như biến mất giữa ngón tay chúng tôi, bộ đồ trà mà thầy đã tự mình mua từ một trong nhiều chuyến đi của thầy tới Viễn Đông, từ những năm trước khi thầy chuyển đến ở hẳn tại làng này.

Trong lúc chúng tôi nhấm nháp tách trà, thầy kể cho tôi nghe về công việc của thầy, về những nghiên cứu thầy đang làm, về những bài giảng khoa học mới nhất của thầy, về bài báo tiếp theo của thầy. Tôi vừa lắng nghe vừa gật đầu và đặt câu hỏi, cố gắng chọn lọc những từ ngữ thật chuyên môn, rồi lại lắng nghe. Tôi nhìn thầy chăm chú, muốn thầy nhìn lại vào mắt mình. Nhưng thầy không nhìn tôi mấy, thay vào đó, mắt thầy lướt quanh phòng, lướt qua các mẫu vật, như thể chúng mới là người thầy đang nói chuyện cùng.

Rồi thầy im lặng, không còn âm thanh nào khác ngoài tiếng gió giật những chiếc lá vàng trên cây ngoài kia. Tôi nhấp một ngụm trà; tiếng xì xụp càng vang to trong căn buồng tĩnh lặng. Má tôi nóng bừng, và tôi vội đặt tách trà xuống. Nhưng hình như thầy không để ý, mà chỉ lặng lẽ ngồi đó, không chú ý đến tôi nữa.

“Hôm nay là sinh nhật tôi,” cuối cùng thầy nói.

“Em xin lỗi. Em không biết… nhưng em xin gửi tới thầy lời chúc mừng chân thành nhất!”

“Cậu có biết tôi bao nhiêu tuổi rồi không?” Thầy đưa mắt về phía tôi.

Tôi chần chừ. Thầy có thể bao nhiêu tuổi? Thầy đã già lắm rồi. Hơn năm mươi nhiều. Có lẽ gần sáu mươi chăng? Tôi ngồi không yên, đột nhiên nhận ra trong phòng nóng đến mức nào, rồi hắng giọng. Tôi nên trả lời thế nào đây?

Khi tôi không nói gì, thầy nhìn xuống. “Thôi, không sao.”

Thầy thất vọng chăng? Có phải tôi đã làm thầy thất vọng không? Một lần nữa? Nhưng khuôn mặt thầy không tiết lộ điều gì. Thầy đặt tách trà xuống, cầm lên một chiếc bánh quy, thật tầm thường biết bao, chỉ một chiếc bánh quy, mặc dù câu chuyện chúng tôi sắp sửa nói chẳng có chút gì là tầm thường, rồi thầy lại đặt chiếc bánh xuống đĩa.

Thầy không ăn bánh mà cứ để nó nằm đó. Căn phòng im lặng đến khó chịu. Tôi phải nói gì đó, đã đến lượt tôi.

“Thầy có định ăn mừng không?” tôi hỏi và lập tức thấy hối hận. Thật là một câu hỏi ngớ ngẩn, cứ như thầy là một đứa trẻ không bằng.

Thầy cũng không hạ cố trả lời. Thầy ngồi đó, chiếc đĩa trên tay, nhưng không ăn, chỉ nhìn xuống chiếc bánh quy nhỏ xíu, khô khốc. Thầy động đậy ngón tay, khiến chiếc bánh quy trượt ra mép đĩa, nhưng thầy nhanh chóng chỉnh lại nó, giữ cho chiếc bánh khỏi rơi vào giây cuối, rồi thầy đặt chiếc đĩa xuống.

“Cậu là một sinh viên rất tiềm năng,” đột nhiên thầy nói.

Thầy hít một hơi, như thể đang chuẩn bị nói gì đó nữa, nhưng không lời nào vang lên.

Tôi hắng giọng. “Vâng?”

Thầy đổi tư thế ngồi. “Khi cậu mới đến làm việc với tôi, tôi đã có rất nhiều mong đợi.” Thầy để hai tay buồng thõng bên người, cứ ngồi thẳng đuỗn như vậy. “Chính sự nhiệt tình và lòng say mê vô bờ của cậu đã thuyết phục tôi. Nếu không lúc đó tôi đã không định thuê trợ lý.”

“Xin cảm ơn giáo sư. Những lời của thầy khiến em rất vinh hạnh.”

Thầy ưỡn lưng ngồi thẳng lên, như thể chính thầy cũng là một chú học sinh, và liếc nhanh tôi một cái. “Nhưng có chuyện gì đó đã xảy ra với cậu.”

Ngực tôi thắt lại. Một câu hỏi. Đó là một câu hỏi. Nhưng tôi phải trả lời như thế nào đây?

“Chuyện đó đã xảy ra vào lúc cậu tổ chức bài thuyết trình về Swammerdam chưa?” Thầy lại liếc tôi một cái thật nhanh. Cái nhìn của thầy, vốn vẫn bình thản là thế, giờ có vẻ hơi run run.

“Swammerdam ư? Nhưng chuyện đó đã lâu lắm rồi,” tôi vội đáp.

“Phải. Chính thế. Lâu lắm rồi. Có phải cậu đã gặp cô ta ở đó không?”

“Ý thầy là vợ em ạ?”

Sự im lặng của thầy khẳng định câu hỏi của tôi. Phải, tôi đã gặp Thilda ở đó, sau buổi thuyết trình. Hay đúng hơn là tình cảnh đã dẫn tôi đến với nàng. Tình cảnh… không, chính thầy đã dẫn tôi đến với nàng. Chính tiếng cười của thầy, sự chế giễu của thầy, đã khiến tôi nhìn đi hướng khác, nhìn về phía nàng.

Tôi muốn nói gì đó về việc này, nhưng không tìm được từ nào. Đột nhiên thầy cúi người về phía trước và khẽ hắng giọng. “Và giờ thì sao?”

“Giờ ấy ạ?”

“Sao cậu lại sinh con đẻ cái?”

Câu cuối cùng này được thốt ra lớn tiếng hơn, với giọng gần như vỡ ra, và giờ thầy đang nhìn tôi chằm chằm, không chớp mắt, một vẻ băng giá đã xuất hiện từ bên trong thầy.

“Vì sao ấy ạ?” Tôi nhìn đi chỗ khác, không dám nhìn vào mắt thầy, nhìn vẻ đanh thép trong đó. “Thì, vì mọi người thường làm như vậy.”

Thầy dựa tay lên đầu gối, vừa gượng gạo vừa quyền uy. “Mọi người thường làm vậy? Có lẽ đúng thế. Nhưng sao lại là cậu? Cậu có gì để cho các con mình?”

“Để cho các con em ư? Thức ăn, quần áo.”

Thầy đột ngột cao giọng hơn. “Đừng có nhắc đến cái cửa hàng hạt giống chết tiệt ấy của cậu!”

Rồi thầy lại ngồi phịch ra sau, như thể muốn tạo khoảng cách giữa thầy và tôi, rồi vặn vẹo hai bàn tay trong lòng.

“Không…” Tôi cố cưỡng lại đứa trẻ mười tuổi đang co rúm trong thâm tâm, cố tỏ ra bình tĩnh, nhưng tôi nhận ra mình đang run rẩy. Khi cuối cùng tôi cũng có thể lên tiếng, giọng tôi the thé, đầy gượng ép. “Em rất muốn được tiếp tục nghiên cứu của mình. Nhưng chỉ là… như giáo sư cũng hiểu đấy… em không có thời gian.”

“Cậu muốn tôi nói gì? Rằng điều đó là hoàn toàn có thể chấp nhận được sao?” Thầy đứng dậy. “Rằng có thể chấp nhận được việc cậu không tìm ra thời gian hay sao?” Thầy đứng trước mặt tôi, rồi tiến tới trước vài bước, trở nên to lớn, tối đen. “Rằng có thể chấp nhận được việc cậu vẫn chưa viết nổi một bài báo nghiên cứu nào? Có thể chấp nhận được việc giá sách của cậu đầy những cuốn sách chưa hề được đọc? Có thể chấp nhận được việc tôi đã dành ra bao nhiêu thời gian cho cậu mà cậu vẫn chẳng đạt được gì hơn một tên phách lối tầm thường ư?”

Mấy từ cuối cùng rung động trong không khí giữa hai chúng tôi.

Một tên phách lối. Thầy coi tôi là như thế. Một tên phách lối.

Một sự phản kháng yếu ớt dâng lên trong tôi. Có thật là thầy đã dành ra nhiều thời gian cho tôi không, hay tôi chỉ là một tên sai vặt cho những dự án của thầy? Bởi vì có lẽ đó là điều thầy thực sự muốn, để tôi thừa kế nghiên cứu của thầy, để nó tiếp tục tồn tại. Để thầy tiếp tục tồn tại. Nhưng tôi ghìm những lời đó lại.

“Đó là điều cậu muốn nghe ư? Có phải thế không?” thầy nói với cặp mắt cũng trống rỗng như những con vật lưỡng cư đang nhìn chúng tôi từ các bể kính. “Rằng cuộc đời là như thế? Ta sinh con đẻ cái, tự động đặt nhu cầu của chúng lên trước, chúng là những miệng ăn phải nuôi, ta trở thành cái cần câu cơm, nhà trí thức phải lùi bước trước bản năng tự nhiên. Không phải lỗi của cậu. Và vẫn chưa quá muộn.” Thầy nhìn tôi chằm chằm đến mức đau đớn. “Đó là điều cậu muốn nghe phải không? Rằng vẫn chưa quá muộn? Rằng thời khắc của cậu sẽ đến?” Rồi thầy bật cười. Một tiếng cười nhỏ, đanh, không hề vui vẻ, mà đầy khinh bỉ. Tiếng cười ngắn nhưng đọng lại mãi trong tôi. Thầy im lặng nhưng không đợi câu trả lời của tôi, vì biết tôi không đủ sức để nói bất kỳ điều gì nữa. Thầy chỉ đi đến bên cửa và mở cửa ra. “Thật không may, tôi phải mời cậu về cho. Tôi còn có việc phải làm.”

Thầy bỏ tôi lại đó mà không thèm nói lời từ biệt, để bà quản gia tiễn tôi về. Tôi lang thang trở lại với những cuốn sách của mình, nhưng không lấy quyển nào. Tôi còn không chịu nổi khi nhìn chúng, mà chỉ bò lên giường và nằm lại đó, nằm lại đây, trong khi những cuốn sách của tôi nằm gom bụi. Tất cả những cuốn sách tôi đã từng muốn đọc và hiểu.

Chúng vẫn còn đó, lộn xộn trên giá, gáy một số cuốn bị đẩy vào sâu hơn những cuốn khác, như một hàm răng khấp khểnh. Tôi vặn mình tránh xa chúng, không chịu nổi khi phải nhìn thấy chúng. Charlotte ngẩng đầu lên, nhận ra tôi đã thức, và vội đặt cuốn sách xuống.

“Cha khát ạ?”

Con bé đứng dậy, lấy một ca nước chìa ra cho tôi.

Tôi quay đầu đi.

“Không.” Tôi nghe thấy sự hằn học trong giọng mình và vội thêm vào, “Cảm ơn con.”

“Cha có muốn gì khác không? Bác sĩ bảo…”

“Không gì cả.”

Con bé nhìn tôi chăm chú, như thể đang nghiên cứu tôi.

“Nhìn cha khá hơn rồi đấy. Tỉnh táo hơn.”

“Con đừng nói linh tinh.”

“Thật đấy. Con nói thật mà.” Con bé mỉm cười. “Ít ra cha cũng đáp lại.”

Tôi ngăn mình nói gì thêm, vì nếu tôi nói thêm thì sẽ chỉ càng khiến con bé tin rằng tôi đã khỏe lại. Thay vào đó, tôi để sự im lặng khẳng định điều ngược lại, và mắt tôi lướt đi chỗ khác, như thể tôi không còn để ý đến con bé nữa.

Nhưng con bé không bỏ cuộc mà vẫn đứng bên giường tôi, hai tay nắm vào nhau, vặn vẹo một thoáng rồi lại buông ra, cho tới khi nó bật ra câu hỏi rõ ràng là đã đè nặng lên tim nó.

“Có phải Chúa đã bỏ rơi cha không hở cha?”

Thử tưởng tượng mọi chuyện chỉ đơn giản như vậy, nếu tất cả chỉ liên quan đến Chúa Trời. Nếu để mất đức tin thì có một phương thuốc rất đơn giản: hãy tìm lại đức tin. Khi còn là sinh viên, tôi đã chìm đắm trong Kinh Thánh. Tôi luôn giữ một cuốn Kinh Thánh bên mình, và đêm đêm tôi đều đem nó lên giường. Tôi không ngừng tìm kiếm mối liên hệ giữa Kinh Thánh và lĩnh vực nghiên cứu của mình, giữa những phép mầu nho nhỏ trong tự nhiên và những từ ngữ lớn lao trên trang giấy. Tôi đặc biệt hay đọc đi đọc lại những ghi chép của Thánh Paul. Tôi không còn đếm nổi những giờ tôi ngồi nghiền ngẫm Thư gửi tín hữu La Mã của ông, vì trong đó có chứa đựng rất nhiều tư tưởng cốt lõi của ông, nên đây có thể coi là thứ gần nhất với thuyết thần học dựa theo Thánh Paul. Và được tự do thoát sự tội, anh em đã thành nô lệ cho sự công chính. Điều đó có nghĩa là gì? Rằng có lẽ người bị cầm tù là người duy nhất thực sự tự do chăng? Làm điều đúng đắn cũng có thể là một nhà tù, một dạng cầm tù, nhưng chúng ta đã được chỉ lối. Vậy thì tại sao chúng ta lại không làm được? Ngay cả khi gặp gỡ những tạo vật của Người mà con người cũng không làm được điều đúng đắn.

Tôi không tìm được câu trả lời, và tôi lấy cuốn sách nhỏ màu đen đó ra ngày càng ít hơn. Nó nằm gom bụi trên giá cùng những cuốn sách khác. Giờ tôi sẽ trả lời con bé thế nào đây? Rằng nơi này, cái gọi là giường bệnh của tôi, quá tầm thường và ghê tởm để có thể có liên quan tới Người ư? Rằng tất cả bắt nguồn từ bản thân tôi, từ lựa chọn của tôi, từ cuộc sống của tôi ư?

Không. Có lẽ để một ngày khác, nhưng hôm nay thì không. Vì vậy tôi không trả lời con bé mà chỉ yếu ớt lắc đầu và giả vờ ngủ.

Con bé ngồi lại với tôi cho tới khi sự im ắng lại ngự trị nơi nhà dưới. Tôi nghe tiếng từng trang sách lật giở, con bé đọc nhanh, tiếng vải muslin sột soạt khi thỉnh thoảng nó đổi tư thế ngồi. Hẳn là nó đã bị đóng đinh vào những cuốn sách, cũng như tôi bị đóng đinh vào cái giường này, dù con bé đủ khôn ngoan để hiểu biết hơn thế. Đọc sách đối với con bé sẽ chỉ là phí phạm thời gian; nó sẽ chẳng bao giờ dùng những kiến thức đó vào việc gì được, chỉ đơn giản vì nó là con gái chứ không phải con trai.

Nhưng đột nhiên con bé bị cắt ngang. Cửa mở ra. Tiếng bước chân vội vàng giậm thình thịch trên sàn.

“Hóa ra con ngồi đây à?” Giọng nghiêm nghị của Thilda, và chắc chắn là cái nhìn cũng nghiêm nghị không kém của nàng đang hướng vào Charlotte. “Đến giờ đi ngủ rồi đấy,” nàng nói, như thể thông tin này là một mệnh lệnh. “Con phải rửa bát sau bữa tối. Và anh Edmund bị đau đầu, nên mẹ muốn con đặt nước pha trà cho anh.”

“Vâng, thưa mẹ.”

Tôi có thể nghe thấy tiếng chân Charlotte trên nền nhà khi con bé đứng dậy và tiếng cuốn sách đặt lên tủ buýp phê. Tiếng bước chân nhẹ nhàng của con bé tiến ra cửa.

“Chúc cha ngủ ngon.”

Rồi nó biến mất. Sự trầm lặng của con bé được thay thế bằng bước chân vội vã của Thilda. Nàng đến bên lò sưởi và bỏ thêm than vào bằng những động tác mạnh, ồn ào. Giờ nàng phải tự làm việc đó; cô hầu gái đã phải đi tìm chỗ làm khác từ lâu, và giờ ngày ngày Thilda đều khổ sở về chuyện phải tự lo nhóm lò, một nỗi khổ mà nàng không tìm cách che giấu. Thậm chí nàng còn nhấn mạnh điều đó là đằng khác, bằng cách luôn mồm thở dài và rên rỉ trong lúc làm việc.

Khi đã làm xong, nàng cứ đứng đó. Nhưng tôi chỉ được một phút yên tĩnh trước khi bài ca muôn thuở của nàng cất lên. Tôi không cần phải mở mắt ra cũng biết nàng đang đứng bên hơi ấm của cái lò, để mặc cho nước mắt tuôn rơi. Tôi đã chứng kiến cảnh này nhiều lần trước kia và âm thanh đó là không thể nhầm lẫn được. Tiếng than nổ lách tách đi kèm với tiếng sụt sùi của nàng. Tôi trở mình áp tai vào gối, cố bóp nghẹt âm thanh ấy, nhưng không thành công.

Một phút trôi qua. Hai. Ba.

Rồi cuối cùng nàng cũng ngừng và kết thúc bài than thở bằng một tiếng xì mũi rõ to. Có lẽ nàng hiểu rằng hôm nay nàng cũng sẽ chẳng đạt được kết quả gì. Thứ dịch nhầy được hun nóng bằng cơ thể nàng chảy ra khỏi mũi nàng với những tiếng khụt khịt to cứ như máy rền. Nàng luôn như vậy, lúc nào cũng được bôi trơn như thế, dù nàng có khóc hay không. Ngoại trừ ở vùng kín. Chỗ đó của nàng lại khô và lạnh đến ghê người. Vậy mà nàng vẫn sinh cho tôi được tám đứa con.

Tôi kéo chăn lên đầu, hòng chặn tiếng khóc của nàng, “William,” nàng gắt. “Tôi thấy là mình đang còn thức.” Tôi cố thở thật nhẹ.

“Tôi thấy đấy.”

Giọng nàng to hơn, nhưng không phải lý do để tôi nhúc nhích.

“Mình phải nghe điều này.” Nàng hít một hơi thật sâu. “Tôi đã buộc phải cho Alberta nghỉ việc. Giờ cửa hàng trống trơn rồi. Tôi phải đóng cửa thôi.”

Cái gì? Tôi không thể ngăn mình quay lại. Hiệu hạt giống đóng cửa? Trống trơn. Tối tăm. Cái cửa hàng đáng ra sẽ chu cấp cho tất cả con cái của tôi ư?

Hẳn nàng đã nhận ra chuyển động của tôi, vì giờ nàng lại gần giường hơn. “Hôm nay tôi đã phải xin mua chịu ở cửa hàng.” Giọng nàng vẫn còn nghẹn ngào, như thể nàng lại sắp khóc hu hu. “Mua chịu tất cả. Và ông ta đã nhìn tôi chằm chằm, đầy thương hại. Nhưng ông ta không nói gì. Dù sao ông ta cũng là người quân tử.”

Mấy từ cuối cùng này bị chìm vào giữa tiếng thút thít.

Một người quân tử. Chứ không như tôi đây. Một kẻ có lẽ không gọi được chút ngưỡng mộ nào từ những người xung quanh, và nhất là từ vợ tôi, trong khi tôi cứ nằm đây, không mũ, không gậy, không kính một mắt, cũng không có những cử chỉ tao nhã. Phải, hãy thử tưởng tượng xem; tôi bỉ ổi đến độ khiến cả gia đình phải lâm vào cảnh khốn cùng. Và giờ tình hình lại càng tệ hại hơn. Cửa hàng đã đóng, gia đình tôi sẽ không thể xoay xở được lâu nếu không có tôi, mặc dù cuộc sống của cả nhà phụ thuộc vào việc buôn bán ở cửa hàng. Vì chính những hạt giống, các thứ gia vị, và các thứ củ hoa đã đặt thức ăn lên bàn cho tất cả bọn họ.

Tôi nên ngồi dậy, nhưng tôi không thể, không còn biết cách ngồi dậy như thế nào nữa. Cái giường đã làm tôi tê liệt.

Và Thilda cũng bỏ cuộc với tôi hôm nay. Nàng hít mạnh, một hơi thở dài, run rẩy. Rồi nàng xì mũi một lần cuối, có lẽ để xả nốt những giọt dịch nhầy cuối cùng trong tai, mũi, họng.

Cái đệm cót két phản đối khi nàng nằm xuống. Tôi không thể hiểu sao nàng vẫn còn chịu nổi khi nằm chung giường với tấm thân đầy mồ hôi, bẩn thỉu của tôi. Điều này là bằng chứng rõ ràng nhất cho sự ương ngạnh của nàng.

Dần dần hơi thở của nàng trở nên bình thản hơn, rồi cuối cùng trở nên sâu và chậm rãi, hơi thở của một giấc ngủ say, khác hẳn hơi thở của tôi.

Tôi xoay người lại. Ánh sáng từ cái lò xây bằng gạch đổ lên khuôn mặt nàng, lên hai bím tóc dài trên gối, được thả ra từ búi tóc quấn chặt trên gáy nàng, môi trên phủ lên môi dưới, tạo cho nàng một vẻ ngoan cố, như một bà già móm răng. Tôi nằm đó quan sát nàng, cố tìm lại ở nàng những gì tôi đã từng yêu, đã từng thèm muốn, nhưng giấc ngủ bao trùm lấy tôi trước khi tôi kịp phát hiện ra chúng.

GEORGE

Emma đã đúng về đợt tuyết. Đến hôm sau thì tuyết tan khắp nơi, chảy róc rách khiến ta không còn nghe được gì khác nữa. Và vầng mặt trời nóng rực rọi xuống những tấm ván tường nhà, khiến bức tường phía Nam bạc màu hơn nữa. Nhiệt độ nhích dần lên, và trời đã đủ ấm cho chuyến bay đại tiện đồng loạt của đàn ong. Chúng là những sinh vật sạch sẽ và không bao giờ chịu nhả chất thải ra tổ. Nhưng khi trời bắt đầu có nắng ấm, chúng sẽ bay ra xả sạch ruột. Tôi đã mong chờ điều này, mong mùa đông sẽ nhả gọng kìm khi Tom về thăm nhà. Vì khi đó thằng bé sẽ có thể đi cùng tôi ra thăm các tổ ong và dọn các tấm ván đáy. Tôi thậm chí còn cho Jimmy và Rick nghỉ một ngày, để tôi và Tom có thể làm việc cùng nhau. Nhưng cuối cùng thì chúng tôi không đi được cho tới tận thứ Năm, chỉ ba ngày trước khi thằng bé phải quay về trường.

Đó là một tuần lặng lẽ. Hai bố con luôn lảng tránh nhau. Emma đứng giữa chúng tôi, cười nói như mọi khi. Rõ ràng là nàng cố hết sức để tìm đồ ăn phù hợp với Tom, vì nàng chế ra không biết bao nhiêu là các món cá, đủ loại cá “mới lạ” và “ngon tuyệt” mà gian hàng đông lạnh ở siêu thị bỗng có. Còn Tom thì cũng luôn miệng cảm ơn mẹ và tỏ ra rất hài lòng vì “đồ ăn rất ngon”.

Sau khi đã ăn xong một bữa cá nữa, thằng bé thường ngồi nguyên ở bàn bếp. Nó đọc những cuốn sách dày đến phát sợ, gõ lia lịa lên bàn phím máy tính hoặc chìm đắm vào một trò đố chữ gì đó của Nhật Bản mà nó gọi là Sudoku. Hình như thằng bé hoàn toàn không hề nhận ra rằng nó có thể ở một nơi khác, rằng ngoài kia đang tràn ngập nắng, như thể có ai đó vừa lắp một bóng đèn công suất lớn hơn.

Tất nhiên tôi tìm ra việc để làm, tôi cũng biết cách làm mình bận rộn chứ. Một hôm tôi thậm chí còn lái xe đến Autumn để mua sơn. Khi đứng sơn bức tường phía Nam, tôi có thể cảm thấy mặt trời thiêu đốt gáy mình. Và tôi biết hai bố con có thể nhân cơ hội này ra thăm các tổ ong. Thật ra tôi chưa cần dọn các tấm ván đáy, nhưng đây là cơ hội cuối cùng cho Tom, vì vậy có bắt đầu trước với vài tổ cũng không sao. Đàn ong đã bay ra được ít lâu; hễ trời nắng là chúng bắt đầu gom phấn hoa. Trước kia thằng bé vốn thích chuyện này. Nó luôn đi làm cùng tôi. Mùa đông, Jimmy và tôi dọn cửa tổ vài lần, còn ngoài ra chúng tôi để đàn ong được yên, vì vậy khi chúng tôi ra thăm các tổ ong lần đầu tiên đó luôn là một dịp đặc biệt. Nhìn thấy đàn ong một lần nữa, nghe thấy tiếng vo ve của chúng, đó mới là một cuộc sum họp vui vẻ, như một bữa tiệc gia đình thật sự.

“Bố cần người giúp dọn mấy tấm ván đáy,” tôi nói.

Tôi đã mặc sẵn đồ lao động; tôi đứng giữa phòng trong đôi ủng cao su và bộ áo liền quần. Chân tôi không ngừng nhịp nhịp, tôi đã rất mong đợi việc này. Tôi vén tấm mạng che mặt lên để nhìn cho rõ hơn. Tôi cũng đã lấy ra một bộ quần áo khác và chìa nó ra bằng cả hai tay.

“Sớm thế ạ?” thằng bé hỏi mà không buồn nhìn lên. Nó cử động chậm hơn sên bò. Cứ ngồi đó, xanh rớt giữa quầng sáng của cái máy tính xách tay, những ngón tay lướt trên bàn phím.

Tôi đột nhiên nhận ra mình đang chìa bộ quần áo và tấm mạng ra hơi xa quá, như thể tôi đang trao cho thằng bé một món quà mà nó không muốn. Tôi liền kẹp hai thứ vào dưới cánh tay và chống tay kia lên hông.

“Ván đang mục cả rồi. Con biết thế mà. Không ai thích sống trong bẩn thỉu cả. Cả con cũng không, mặc dù ký túc xá sinh viên vốn không có tiếng là sạch sẽ.”

Tôi cố cất tiếng cười, nhưng âm thanh phát ra giống tiếng ho khan hơn. Một bàn tay tôi đang chìa ra ở một góc kỳ quặc. Tôi bỏ tay xuống khỏi hông. Nó đu đưa vơ vẩn bên người tôi. Tôi gãi trán để cho tay có việc.

“Nhưng bố thường đợi thêm một vài tuần nữa cơ mà,” thằng bé nói.

Giờ nó ngẩng lên. Cặp mắt của con trai tôi nhìn tôi chằm chằm.

“Đâu có.”

“Bố…”

Nó biết tôi đang nói dối. Nó nhướng một bên mày lên nhìn tôi.

“Trời đã đủ ấm rồi,” tôi vội nói thêm. “Và bố con mình sẽ chỉ lấy mấy tấm thôi. Con không phải làm hết số còn lại đâu. Tuần sau bố sẽ xử lý chúng với Jimmy và Rick.”

Tôi cố đưa bộ quần áo và tấm mạng cho thằng bé một lần nữa, nhưng nó vẫn không đón lấy. Nó không hề nhúc nhích chút nào, chỉ hất đầu về phía cái máy tính.

“Con đang làm dở bài tập về nhà.”

“Không phải con đang được nghỉ sao?” Tôi đặt bộ đồ lên bàn trước mặt nó. Cố nhìn nó thật nghiêm khắc, để mắt tôi nói rằng nếu đã hạ cố về thăm nhà thì nó cần phụ tôi một tay. “Hẹn gặp con ngoài kia trong vòng năm phút nữa.”

Chúng tôi có 324 tổ ong. 324 ong chúa, mỗi con có một đàn của riêng mình, đặt ở những vị trí khác nhau trong khu, ít chỗ nào có nhiều hơn 20 tổ. Nếu chúng tôi sống ở một bang khác, chúng tôi có thể đặt tới 70 tổ ở cùng một chỗ. Tôi biết có một người nuôi ong ở Montana có đến 100 tổ ở cùng một nơi. Vùng đó màu mỡ đến nỗi ong chỉ cần bay vài thước là đã có đủ mọi thứ chúng cần. Nhưng ở Ohio này, nông nghiệp không đủ đa dạng. Khắp nơi chỉ toàn là ngô và đậu nành. Mật hoa rất khó kiếm, không đủ ăn cho lũ ong.

Emma đã sơn các tổ ong, tất cả, trong suốt bao nhiêu năm trời, bằng những màu rực rỡ như kẹo. Hồng, ngọc lam, vàng sáng và xanh lục nhạt như hạt dẻ cười, cũng nhân tạo như những viên kẹo đầy đường hóa học. Nàng nghĩ những màu sắc đó có vẻ vui tươi. Tôi thì thấy cứ để chúng màu trắng như trước cũng được. Cha tôi luôn sơn tổ ong màu trắng, cả ông nội và cụ nội tôi cũng vậy. Họ thường nói cái bên trong mới là đáng kể - chứ không phải màu sắc bên ngoài. Nhưng Emma nghĩ đàn ong thích như thế này hơn, vì những màu sơn khiến tổ của chúng có nét riêng. Ai mà biết được, có lẽ nàng đã đúng. Và tôi phải thừa nhận rằng khi nhìn thấy những tổ ong màu sắc sặc sỡ nằm rải rác trên đồng, như thể một người khổng lồ vừa đánh rơi túi kẹo, lòng tôi luôn ấm lại.

Chúng tôi bắt đầu trên đồng cỏ nằm giữa trang trại Menton, đường cái và con sông Alabast hẹp, mặc dù có cái tên rất kêu, nhưng ở xa dưới phía Nam như thế này, nó chỉ là một lòng sông cạn, không hơn. Đây là chỗ tôi đặt phần lớn các tổ ong. Hai mươi sáu đàn cả thảy. Chúng tôi bắt đầu với một cái tổ màu hồng rực. Có hai người làm đỡ hơn hẳn. Tom nhấc cái hộp lên trong lúc tôi thay tấm ván. Gỡ đi tấm ván cũ, đầy rác vụn và xác ong sau mùa đông, rồi đặt vào một tấm mới. Năm ngoái chúng tôi đã đầu tư mua những tấm ván đáy hiện đại có màng chắn và khay hứng phấn hoa được thông khí. Giá khá đắt, nhưng cũng đáng. Không khí được lưu thông tốt hơn và việc dọn dẹp đơn giản hơn. Đến lúc này thì phần lớn những người nuôi ong ở quy mô như của tôi đã không thay các tấm ván đáy nữa, nhưng tôi không tin vào việc để mọi chuyện cho tự nhiên. Đàn ong của tôi sẽ phát triển.

Rất nhiều rác vụn tích lại trên tấm ván đáy trong suốt mùa đông, nhưng ngoài ra thì mọi thứ nhìn đều ổn. Chúng tôi đã gặp may, đàn ong vẫn ở yên, chỉ có vài con bay lên. Thật tuyệt được thấy Tom ngoài đồng. Nó làm việc thành thạo và nhanh gọn, trở về đúng nơi quen thuộc của nó. Thỉnh thoảng nó định khom lưng xuống, nhưng tôi ngăn lại.

“Dồn lực vào chân ấy.” Tôi biết mấy người đã bị thoát vị đĩa đệm, co thắt, và đủ loại vấn đề khác với lưng vì họ đã nâng không đúng cách. Và lưng của Tom sẽ phải khỏe trong nhiều năm, chịu được hàng ngàn cú nâng nữa. Hai bố con làm việc không ngưng nghỉ cho tới tận trưa. Chúng tôi không nói gì nhiều, chỉ vài câu, và chỉ nói về công việc. “Giữ ở đây, thế, đúng rồi.” Tôi cứ đợi thằng bé xin nghỉ, nhưng nó không nó gì. Khi đã sắp đến 11:30, bụng tôi bắt đầu sôi réo, vì vậy chính tôi lại là người đề nghị nghỉ tay ăn trưa.

Chúng tôi ngồi trên thùng xe tải, chân đung đưa. Tôi có đem theo một phích cà phê đầy và mấy miếng bánh kẹp. Lớp bơ lạc đã ngấm vào lát bánh mì xốp, và những miếng bánh đều dính vào nhau, nhưng thức ăn vẫn ngon tới khó lòng tin nổi nào giữa không khí trong lành và khi ta được làm việc ngoài trời. Tom không nói gì. Con trai tôi vốn không phải đứa hay tán chuyện. Nhưng nếu nó thích vậy thì tôi cũng thấy chẳng sao cả. Tôi đã kéo được nó ra đồng, đó mới là điều quan trọng. Tôi chỉ mong là nó có chút hứng thú với việc này và cảm thấy vui khi lại được làm việc ở đây.

Tôi ăn nốt miếng bánh và nhảy xuống đất để lại bắt tay vào việc, nhưng Tom vẫn đang ăn. Nó nhỏ nhẻ cắn từng miếng và chăm chú nhìn mẩu bánh mì, như thể mẩu bánh có gì đó không ổn.

Rồi đột nhiên nó buột mồm nói ra.

“Con có một thầy giáo Ngữ văn rất giỏi.”

“Thế à,” tôi nói rồi ngừng lại. Tôi cố mỉm cười, mặc dù trong cách thằng bé nói ra điều hết sức bình thường ấy có gì đó khiến bụng tôi chộn rộn. “Thế thì tốt.”

Nó cắn thêm một miếng nữa. Nó nhai đi nhai lại, hình như không nuốt nổi.

“Thầy ấy đang khuyến khích con viết thêm.”

“Viết thêm? Thêm cái gì?”

“Thầy ấy nói là…”

Thằng bé im bặt. Nó đặt miếng bánh kẹp xuống, siết chặt tay quanh cốc cà phê, nhưng không uống. Đến lúc đó tôi mới nhận ra tay nó đang hơi run một chút.

“Thầy ấy nói con có giọng độc đáo.”

Giọng độc đáo ấy à? Chuyện học thuật vớ vẩn. Tôi cố nặn ra một nụ cười, tôi không buồn coi đây là chuyện nghiêm túc nữa.

“Cái đó thì bố cũng có thể cho con biết từ lâu rồi,” tôi nói. “Nhất là hồi con còn bé. Ồn ào và the thé. Tạ ơn trời là con đã vỡ giọng. Và vỡ giọng đúng lúc nữa.”

Thằng bé không cười trước câu nói đùa của tôi. Nó chỉ ngồi đó trong im lặng.

Nụ cười tuột khỏi mặt tôi. Hẳn là thằng bé muốn nói gì đó. Nó đang ngồi kia, với một ý tưởng nung nấu trong đầu, và tôi đồ rằng đó là chuyện tôi hoàn toàn không muốn nghe chút nào.

“Các giáo viên hài lòng với con là tốt rồi,” cuối cùng tôi nói.

“Thầy ấy thực sự nghĩ là con nên viết thêm,” Tom khẽ nói, nhấn mạnh vào chữ thực sự. “Thầy ấy còn nói con có thể xin học bổng, và tiếp tục việc học.”

“Tiếp tục ấy à?”

“Học tiến sĩ ạ.”

Ngực tôi thắt vào, họng nghẹn lại, tôi có thể cảm thấy vị bơ lạc sống sượng trong miệng nhưng không nuốt trôi nổi.

“Thế à. Ông ta nói thế à.”

Tom gật đầu.

Tôi cố giữ giọng thật bình thản. “Thế học cái bằng tiến sĩ ấy thì mất bao lâu?”

Thằng bé chỉ nhìn xuống mũi giày mà không trả lời.

“Bố đâu có trẻ hơn được nữa,” tôi nói tiếp. “Mọi việc ở đây không tự động chạy được.”

“Vâng, con biết chứ,” nó khẽ nói. “Nhưng bố có người giúp mà?”

“Jimmy và Rick muốn đến và đi lúc nào là tùy họ. Đây đâu phải trang trại của họ. Hơn nữa, họ cũng không làm việc không công.”

Tôi lại làm việc, nhấc những tấm ván bẩn lên thùng xe. Những khung ván gỗ đập rầm rầm vào lớp kim loại trên thùng xe. Phải, trước kia chúng tôi đã luôn được nghe các giáo viên khen Tom giỏi văn. Nó luôn được điểm A môn Ngữ văn, rõ ràng là đầu óc nó không có vấn đề gì cả. Nhưng chúng tôi không có ý định để nó học Ngữ văn khi cho nó đi học đại học. Lẽ ra nó phải học kinh tế và marketing, để chuẩn bị cho tương lai của trang trại. Mở rộng, hiện đại hóa, tăng năng suất. Và có lẽ là thiết kế một website hẳn hoi nữa. Đó là những thứ lẽ ra thằng bé phải học. Chính vì thế mà chúng tôi mới phải chắt bóp, tiết kiệm từng đồng học phí cho nó, ngay từ khi nó còn nhỏ. Chúng tôi không có lấy một chuyến nghỉ mát hẳn hoi nào trong suốt những năm đó, chưa hề. Tất cả đều dồn vào tài khoản của trường đại học.

Một giáo viên Ngữ văn thì biết gì chứ? Có lẽ ông ta chỉ biết ngồi trong cái văn phòng bụi bặm đầy sách vở mà ông ta giả vờ là mình đã đọc hết, húp trà, quàng khăn mặc dù đang ngồi trong nhà, và tỉa râu bằng kéo thêu. Cùng lúc đó ông ta đưa ra những lời khuyên “tốt” cho những cậu bé tình cờ giỏi viết lách, mà cóc cần biết ông ta đang gây ra chuyện gì.

“Bố con mình sẽ nói về chuyện đó sau,” tôi nói. Cuộc nói chuyện đã không bao giờ xảy ra. Thằng bé đã đi trước khi chúng tôi có cơ hội. Tôi đã quyết định rằng “sau” có nghĩa là còn rất lâu nữa. Hoặc có lẽ chính thằng bé đã quyết định như vậy. Hoặc cũng có thể là Emma. Bởi vì chúng tôi không bao giờ ở một mình trong cùng một phòng, Tom và tôi, không một lần nào trong suốt thời gian còn lại khi thằng bé còn ở nhà. Emma lục tục quanh chúng tôi như một con cu gáy bận rộn, đem đồ ăn ra, dọn bàn, và luôn mồm nói những chuyện đâu đâu.

Những ngày đó tôi thấy mệt mỏi vô cùng. Liên tục ngủ gật trên trường kỷ. Tôi có một danh sách dài các công việc cần làm, các tổ ong cũ cần được bảo dưỡng, các đơn đặt hàng cần kiểm tra. Nhưng tôi chẳng có lòng dạ nào mà làm. Như thể lúc nào tôi cũng ngây ngấy sốt. Nhưng tôi không bị sốt. Tôi thậm chí còn cặp nhiệt độ. Tôi lẻn vào buồng tắm và tìm thấy một cái nhiệt kế ở đáy hộp sơ cứu. Màu xanh da trời với hình gấu bông, Emma đã mua nó cho Tom từ hồi thằng bé mới đẻ. Hướng dẫn nói cái nhiệt kế hoạt động rất nhanh để không làm đứa bé khó chịu lâu hơn cần thiết. Nhưng vẫn phải để đủ lâu. Đâu đó trong nhà tôi nghe tiếng Emma nói rì rầm và thỉnh thoảng Tom đáp lại. Còn tôi thì ngồi đó, cái đầu kim loại lạnh ngắt của chiếc nhiệt kế cắm vào mông, chiếc nhiệt kế đã từng cắm vào mông con trai tôi cả trăm lần. Emma chẳng bao giờ ngần ngại khi đo nhiệt độ cho thằng bé, vậy mà tôi lại phải nhắm nghiền mắt vào khi chờ đợi tiếng bíp báo hiệu cơ thể tôi vẫn hoạt động bình thường, mặc dù tôi có cảm giác như mình vừa chạy một cuộc đua ma ra tông, hay ít ra tôi cũng tưởng tượng chạy ma ra tông xong sẽ có cảm giác như thế.

Sau khi đã xác minh là mình không bị sốt, tôi vẫn vào giường nằm mà không nói gì. Cứ để hai mẹ con tiếp tục.

Những tiếng nói rù rì kéo dài cho tới khi thằng bé đã lên xe buýt. Chỉ khi ấy, khi Tom đã ngồi trong xe, mặt dán vào cửa sổ sau, đầy vẻ nhẹ nhõm, thì nàng mới im lặng.

Chúng tôi đứng vẫy tay như máy, như thể chúng tôi đang lắp đầy pin, tay đưa lên đưa xuống, đưa lên đưa xuống theo đúng nhịp. Mắt Emma loang loáng ướt, hoặc có lẽ chỉ vì gió, nhưng may là nàng không khóc.

Chiếc xe buýt đi ra đường lớn, khuôn mặt Tom ánh lên hướng về phía chúng tôi, rồi nhỏ dần đi. Tôi đột nhiên nhớ tới một lần khác khi nó cũng ngồi trên xe buýt đi xa dần khỏi tôi. Khi ấy, khuôn mặt thằng bé cũng hơi ánh lên vẻ nhẹ nhõm. Và cả sợ hãi nữa.

Tôi lắc đầu để rũ bỏ ký ức ấy.

Cuối cùng chiếc xe buýt mất hút sau khúc quanh. Chúng tôi đồng loạt bỏ tay xuống và đứng nhìn chỗ nó vừa biến mất, như thể chúng tôi đủ ngu ngốc để tin rằng nó sẽ đột nhiên trở lại.

“Thế đấy,” Emma nói. “Thế là xong.”

“Thế là xong? Mình định nói gì?”

“Chúng ta chỉ được mượn nó ít lâu thôi.” Nàng lau một giọt nước mắt mà gió đã ép ra từ mắt trái. Tôi đã định nói xẵng một câu, nhưng rồi lại thôi. Tôi quá tôn trọng giọt nước mắt kia. Vì vậy tôi quay lưng đi ra xe.

Nàng chậm chạp đi sau tôi. Dường như nàng cũng đã trở nên nhỏ bé hơn.

Tôi ngồi vào sau bánh lái, nhưng không sao nổ máy nổi. Tay tôi rũ xuống, tựa hồ kiệt sức vì phải vẫy quá lâu.

Emma cài dây an toàn vào, nàng vốn luôn cẩn thận trong chuyện đó, rồi quay sang tôi.

“Mình không định lái xe à?”

Tôi muốn nhấc tay lên nhưng không thể.

“Thằng bé có nói với mình về chuyện đó không?” tôi nói với cái bánh lái.

“Chuyện gì cơ?” Emma hỏi.

“Về kế hoạch của nó ấy? Cho tương lai ấy?”

Nàng im lặng một hồi. Rồi nàng khẽ trả lời.

“Mình biết con nó thích viết lách. Luôn là như thế.”

“Tôi thích phim Chiến tranh giữa các vì sao. Nhưng tôi có trở thành một Jedi đâu.”

“Rõ ràng là nó có năng khiếu đặc biệt.”

“Vậy là mình ủng hộ nó à? Mình nghĩ kế hoạch của nó là khôn ngoan? Là đúng đắn? Một hướng đi tốt sao?” Giờ tôi quay lại đối mặt với nàng, gân cổ lên, cố tỏ ra nghiêm nghị.

“Em chỉ muốn con được hạnh phúc,” nàng nhẹ nhàng nói.

“Thế à.”

“Đúng thế.”

“Thế mình không nghĩ xem nó sẽ sống như thế nào sao? Làm cách nào để kiếm tiền?”

“Thầy giáo ấy đã nói con có thể cống hiến điều gì đó.”

Nàng ngồi đó, nhìn tôi bằng cặp mắt mở to, hoàn toàn chân thành. Nàng không hề giận dữ mà chỉ có một niềm tin không gì lay chuyển được là mình đã đúng.

Tôi siết chặt chùm chìa khóa xe trong tay, đột nhiên nhận ra là chúng đang cắm vào tay tôi đau nhói, nhưng tôi không thể buông chúng ra.

“Thế mình đã nghĩ xem chúng ta sẽ làm gì với trang trại chưa?”

Nàng im lặng. Suốt một hồi lâu. Nàng nhìn đi nơi khác, xoay xoay chiếc nhẫn cưới, kéo nó lên đốt ngón tay đầu tiên. Vòng da trắng trên ngón tay nàng hiện ra, dấu vết của chiếc nhẫn đã nằm đó suốt hai mươi lăm năm.

“Tuần trước Nellie có gọi điện,” cuối cùng nàng nói với không khí, chứ không nhìn tôi. “Giờ ở Cảng Vịnh đã ấm lắm rồi. Dưới nước là hai mươi độ.”

Lại thế nữa rồi. Cảng Vịnh. Lơ lửng giữa không gian, mặc dù cái tên của khu đô thị mới ấy luôn đập vào đầu tôi như một miếng ván mỗi khi nàng nhắc đến nó. Nellie và Rob là bạn thuở nhỏ của chúng tôi. Thật không may, họ đã chuyển đến Florida. Kể từ đó trở đi, họ không ngừng lôi kéo chúng tôi, không chỉ là đến thăm cái nơi mà họ gọi là ốc đảo bên ngoài thành phố Tampa, mà còn mời mọc chúng tôi chuyển hẳn đến đó. Emma liên tục cho tôi xem quảng cáo rao bán nhà ở Cảng Vịnh. Rất rẻ. Đã được rao bán khá lâu. Chúng tôi có thể tìm được một món hời. Có cầu tàu và bể bơi riêng, mới được sửa chữa, có bãi biển và sân tennis chung, như thể chúng tôi cần đến chúng, phải, hình như họ còn có cả cá heo và lợn biển nô giỡn đạp nước ngay ngoài cửa nữa. Ai cần chứ? Lợn biển ư? Chúng xấu hoắc.

Nellie và Rob luôn mồm chém gió. Họ có rất nhiều bạn mới, họ bảo vậy, và kể ra những cái tên ất ơ: Laurie, Mark, Randy, Steven. Không lúc nào ngừng. Chủ nhật hằng tuần họ đều ăn bữa lỡ ở trung tâm cộng đồng, một bữa ăn no nê giá chỉ năm đô, với bánh kếp, thịt lợn muối, trứng và khoai tây rán. Và giờ họ đang cố kéo chúng tôi xuống, tất cả chúng tôi, đúng thế, họ đang chèo kéo không chỉ chúng tôi mà hình như họ muốn toàn bộ dân cư ở Autumn đều chuyển xuống phía Nam hết. Nhưng tôi biết lý do thật sự là gì. Họ cô đơn khi sống bên con kênh nước sâu ấy. Thật khổ khi phải sống xa gia đình và bạn bè, phải chạy trốn khỏi những gì họ đã có cả đời. Hơn nữa, mùa hè ở Florida chẳng khác gì địa ngục, dính dấp, nóng nực, khủng khiếp, ngày nào cũng có dông bão. Và mặc dù mùa đông có lẽ cũng khá ổn, với nhiệt độ ấm áp và không nhiều mưa, nhưng ai mà lại muốn sống không có mùa đông thực sự chứ? Không có tuyết và cái lạnh? Tôi đã nói với Emma như thế rất nhiều lần, nhưng nàng vẫn không chịu bỏ cuộc. Nàng nghĩ chúng tôi phải lên kế hoạch hẳn hoi, kế hoạch cho tuổi già. Nàng không hiểu là tôi đã làm chính điều đó. Tôi muốn để lại một thứ gì đó chắc chắn, một di sản, chứ không phải là ngồi trong một căn nhà nghỉ tôi tàn không ai thèm mua. Đúng thế. Tôi đã đọc về tình hình bất động sản ở Florida hiện nay. Nhẹ nhàng mà nói thì phải có lý do gì thì những căn nhà đó mới không bán được trong tuần đầu tiên chúng được rao.

Nhưng tôi đã có một kế hoạch khác. Những khoản đầu tư mới. Thêm nhiều tổ ong hơn, rất nhiều. Xe tải. Xe kéo. Nhân viên toàn thời gian. Kế hoạch hợp tác với các trang trại ở California, Georgia, có lẽ là cả Florida nữa.

Và Tom.

Đó là một kế hoạch tốt. Thực tiễn. Tỉnh táo. Trước khi Tom kịp nhận ra thì nó hẳn đã vợ con đề huề rồi. Khi đó, sẽ thật tốt vì bố nó đã lên kế hoạch rõ ràng, để trang trại làm việc hiệu quả, được chăm sóc tốt, toàn bộ công việc kinh doanh đã thích nghi được với thế giới hiện đại, và Tom đã làm việc ở trang trại đủ lâu để hiểu rõ công việc từ ngoài vào trong. Và có lẽ trong ngân hàng sẽ có một ít tiền nữa. Giờ đang là thời kỳ bấp bênh. Tôi tạo ra sự an toàn. Tôi là người duy nhất tạo ra sự an toàn cho gia đình này. Tạo nên một tương lai. Nhưng hình như không ai hiểu được điều đó.

Chỉ nghĩ về kế hoạch đó thôi cũng khiến tôi mệt mỏi. Trước kia nó đã tiếp thêm năng lượng cho tôi làm việc, nhưng giờ con đường trước mặt trở nên dài dằng dặc và ngoằn ngoèo như một vệt bánh xe ngầu bùn dưới màn mưa mùa thu.

Tôi không thể bắt mình trả lời Emma. Tôi cắm chìa khóa xe vào ổ, cái chìa mướt mồ hôi và đã để lại một vệt đỏ trên lòng bàn tay tôi. Tôi phải lái xe trước khi ngủ gật mất. Nàng không nhìn lên, nàng đã tháo chiếc nhẫn cưới ra và đang xoa xoa vòng da trắng trên ngón tay. Nàng không thể đánh lừa được tôi, nhưng dù gì thì nàng cũng muốn đe dọa cả cuộc sống của chúng tôi.

ĐÀO

“Em tắt đèn đi được không?” Khoản quay mặt lại phía tôi, nhợt nhạt vì buồn ngủ.

“Để em đọc nốt đã.”

Tôi đọc tiếp cuốn sách cũ về giáo dục sớm cho trẻ. Mắt tôi nhức mỏi, nhưng tôi chưa muốn ngủ. Tôi không muốn ngủ chỉ để rồi lại thức giấc và bắt đầu một ngày mới ngoài đồng.

Anh thở dài bên cạnh tôi. Anh kéo chăn lên đầu để che ánh đèn. Một phút trôi qua. Hai.

“Đào… xin em đấy. Sáu tiếng nữa là mình phải dậy rồi.”

Tôi không trả lời mà chỉ làm theo lời anh.

“Chúc em ngủ ngon,” anh khẽ nói.

“Chúc anh ngủ ngon,” tôi đáp và quay mặt vào tường.

Tôi chỉ vừa bắt đầu thiu thiu ngủ thì thấy tay anh luồn xuống bên dưới áo mình. Tôi phản ứng lại theo bản năng, không thể không cảm thấy thích thú vì những vuốt ve của anh, nhưng vẫn cố đẩy tay anh đi. Chẳng phải anh muốn ngủ sao? Sao anh lại bảo tôi tắt đèn nếu anh muốn chuyện này?

Anh rút tay về, nhưng hơi thở vẫn gấp gáp. Rồi anh hắng giọng, như thể đang có điều gì đó băn khoăn. “Hôm nay… hôm nay mọi chuyện thế nào?”

“Anh nói thế là sao?”

“Em quên hôm nay là ngày gì rồi.”

“Không. Em đâu có quên.”

Tôi không nói là tôi mong anh đã quên, để tôi không phải có cuộc trò chuyện này.

Anh vuốt tóc tôi, nhẹ nhàng chứ không có ý khêu gọi nữa. “Em không sao chứ?”

“Mỗi năm qua mọi chuyện lại càng dễ dàng hơn,” tôi nói, vì đó chắc chắn là điều anh muốn nghe.

“Tốt.”

Anh vuốt tóc tôi một lần nữa, rồi rút tay vào trong chăn.

Tấm đệm hơi nhấp nhô khi anh trở mình, có lẽ là để nằm sấp bụng xuống, anh thích ngủ trong tư thế như vậy. Rồi anh lại lầm bầm chúc tôi ngủ ngon. Xét theo tiếng nói thì anh đã quay lưng lại với tôi. Chỉ lát sau anh đã ngủ say. Nhưng tôi vẫn trằn trọc trên giường.

Năm năm.

Năm năm đã qua kể từ khi mẹ tôi ra đi.

Không. Không phải là ra đi. Mà là bị đưa đi.

Cha tôi mất năm tôi mười chín tuổi. Cha mới ngoài năm mươi, nhưng cơ thể cha đã già hơn tuổi nhiều. Vai, lưng, các khớp xương, cả người cha đều rệu rã vì những năm dài làm việc trên cây. Mỗi ngày qua, cha lại cử động khó khăn hơn. Có lẽ máu cha lưu thông cũng kém hơn, vì một ngày kia, khi cha bị một cái dằm đâm vào lòng bàn tay, vết thương mãi không lành.

Cha chần chừ rất lâu mới đi khám, vì lòng tự kiêu của đàn ông. Và khi bác sĩ được phê chuẩn để kê thuốc kháng sinh cho cha, mặc dù cha tôi đã quá già để được ưu tiên các phương pháp điều trị đắt tiền như vậy, thì đã quá muộn.

Mẹ tôi vực dậy nhanh đến kinh ngạc sau cái chết của cha. Mẹ nói những điều hợp lý, đầy lạc quan. Mẹ vẫn còn trẻ, mẹ nói vậy, và mỉm cười mạnh mẽ, vẫn còn một cuộc sống dài trước mặt. Một ngày kia có khi mẹ sẽ còn gặp được một người đàn ông khác không biết chừng.

Nhưng đó chỉ là những lời nói suông. Vì mẹ tôi đã trôi đi, như những cánh hoa bị thổi bay khi hết mùa hoa nở. Trong ánh nhìn của mẹ có gì đó phiêu diêu, không nắm bắt được.

Chỉ ít lâu sau mẹ không còn ra đồng nữa. Mẹ cứ ở nhà. Trước kia mẹ vốn gầy gò, giờ mẹ gần như không ăn uống gì. Mẹ bắt đầu sụt sịt, ho, trở nên uể oải hơn, và nhanh chóng bị viêm phổi.

Một hôm, tôi đến thăm mẹ nhưng mẹ không ra mở cửa. Tôi bấm chuông mấy lần mà không thấy gì. Tôi lấy chiếc chìa khóa dự phòng của riêng mình ra mở cửa.

Căn hộ của mẹ tôi gọn gàng và sạch tinh, tất cả những gì còn lại là các đồ đạc có sẵn. Mọi thứ thuộc về mẹ đã biến mất; chiếc gối mẹ hay tựa khi ngồi trên đi văng, cái cây bonsai mẹ đã dày công chăm sóc, chiếc chăn thêu mẹ thường gấp lại rồi trải lên lòng như thể mẹ hay bị lạnh ở đó.

Cũng trong chiều hôm đó, tôi biết được mẹ tôi đã bị đưa lên phía Bắc. Mẹ vẫn khỏe, giám sát viên y tế của quận đảm bảo với tôi như vậy, và cho tôi tên của một nhà điều dưỡng. Tôi được cho xem một đoạn phim giật cục giới thiệu về nơi đó. Những căn phòng sáng sủa, rộng rãi, đẹp đẽ, có trần cao, những nhân viên mỉm cười tươi tắn. Nhưng khi tôi xin nghỉ phép để đến thăm mẹ, tôi được bảo là phải đợi đến hết mùa hoa đã.

Mấy tuần sau, có tin báo rằng mẹ tôi đã ra đi.

Ra đi. Họ đã dùng từ đó, như thể mẹ tôi đã ra khỏi giường và bỏ đi vậy. Tôi cố không nghĩ xem những ngày cuối của mẹ như thế nào. Những tiếng ho khàn đục, cơn sốt, sợ hãi, đơn độc. Hãy nghĩ xem, mẹ tôi đã chết như thế.

Nhưng tôi chẳng thể làm được gì. Khoản cũng nói thế. Tôi không thể làm gì được. Anh nhắc đi nhắc lại như thế, và tôi cũng tự nhủ như vậy.

Cho tới khi tôi gần như tin vào điều đó.

WILLIAM

“Edmund?”

“Con chào cha.”

Thằng bé đứng một mình bên cạnh giường tôi. Tôi không biết nó đã vào phòng từ lúc nào. Nó đã thành một người khác, cao hơn, và cái mũi nó… Lần cuối tôi gặp nó, mũi thằng bé quá to. Mũi trẻ con thường phát triển theo tốc độ riêng, nhảy cóc đi trước phần còn lại của cơ thể, nhưng giờ cái mũi đã phù hợp với khuôn mặt thằng bé, các phần khác trên mặt đã theo kịp với cái mũi. Thằng bé trở nên đẹp trai, một vẻ đẹp vốn luôn ẩn giấu bên trong nó, nhìn lịch lãm, nhưng ăn mặc hơi ngang tàng, một chiếc khăn màu xanh vỏ chai quấn sơ sài quanh cổ, mớ tóc trước trán hơi dài quá, tuy hợp với thằng bé nhưng khiến ta khó mà thấy mắt nó. Thêm nữa, nhìn nó xanh quá. Nó có ngủ đủ giấc không?

Edmund, đứa con trai duy nhất của tôi. Đứa con trai duy nhất của Thilda. Tôi đã sớm hiểu ra rằng thằng bé là của nàng, hoàn toàn và trọn vẹn. Ngay từ ngày chúng tôi gặp nhau, nàng đã tuyên bố mong ước lớn nhất của nàng là có một đứa con trai, và khi nó ra đời một năm sau đó, thiên chức của nàng đã được hoàn thành. Dorothea và Charlotte, và sau đó là năm đứa con gái khác, chỉ là những cái bóng mờ so với thằng bé. Theo một cách nào đó thì tôi cũng hiểu suy nghĩ của nàng. Bảy đứa con gái luôn khiến tôi đau đầu. Chúng không ngừng gào thét, kêu la, than vãn, khóc lóc, cười rúc rích, chạy, ho, sụt sịt, đó là chưa kể đến việc chúng buôn chuyện - những cô bé con tuổi đó có thể nói như máy khâu suốt ngày - tất cả những âm thanh đó bủa vây tôi từ lúc tôi thức giấc cho tới lúc tôi đi ngủ, và không chỉ có thế - chúng tiếp tục suốt cả đêm. Lúc nào cũng có một đứa khóc vì ngủ mớ, một đứa rón rén vào phòng, chỉ mặc độc một chiếc áo ngủ, tất thì đã đá mất trong giấc ngủ, vì vậy bàn chân trần của nó giẫm lạch bạch trên nền sàn lạnh, rồi nó trèo lên giường kèm theo một âm thanh gì đó, một tiếng thút thít thảm thương hoặc một lời yêu cầu gần như ra lệnh đời được nằm chen vào giữa hai chúng tôi.

Dường như chúng không thể trật tự nổi và vì vậy tôi cũng không thể làm việc hay viết lách gì. Tôi đã thực sự cố gắng, tôi đã không bỏ cuộc ngay từ đầu như thầy Rahm nghĩ. Nhưng chẳng ích gì. Mặc dù tôi đã đóng cửa phòng sau khi nói rõ với cả nhà là cha phải làm việc và chúng phải ý tứ hơn, mặc dù tôi đã buộc một tấm khăn quanh đầu hoặc nhét bông đầy tai để ngăn tiếng ồn, tôi vẫn nghe thấy tiếng của chúng. Không ích gì. Càng ngày tôi càng có ít thời gian cho công việc của riêng mình, và chẳng mấy chốc tôi chỉ còn là một con buôn, không hơn không kém, vất vả để kiếm thức ăn lấp đầy những cái dạ dày lúc nào cũng rỗng của lũ con gái. Chúng là những cái thùng không đáy. Nhà tự nhiên học tiềm năng đã phải nhường bước cho một người bán hạt giống trung tuổi, rã rời, với đôi chân mỏi nhừ vì phải đứng nhiều giờ sau quầy hàng, thanh quản khàn đục vì phải luôn mồm chuyện phiếm với khách hàng, và những ngón tay liên tục đếm những đồng tiền không bao giờ đủ. Tất cả chỉ vì tiếng ồn của lũ con gái.

Edmund đứng im phăng phắc như bị đóng băng. Trước kia, cơ thể nó như mặt biển bên một bán đảo, nơi sóng và gió gặp nhau, xô vào nhau, hỗn loạn, ngỗ ngược. Cái sự đứng ngồi không yên ấy không chỉ ở trong cơ thể thằng bé mà cả trong tâm hồn nó nữa. Phút này nó còn ngoan ngoãn đi xách xô nước giúp cha mẹ, phút sau nó đã đổ cả xô ra sàn và giải thích là nó muốn làm một cái hồ. Mắng mỏ nó cũng chỉ vô ích. Nếu chúng tôi cao giọng, nó sẽ cười phá lên và chạy đi. Lúc nào cũng chạy, tôi nhớ thằng bé vốn là như thế, đôi bàn chân nhỏ không bao giờ ngừng nghỉ, luôn chạy khỏi một tai họa nào đó mà chính nó gây ra, một cái xô bị lật, một cái chén bị vỡ, một món đồ đan bị tháo ra. Khi điều đó xảy ra, mà đó là chuyện thường xuyên, tôi không có lựa chọn nào khác là bắt thằng bé về và giữ chặt nó trong lúc rút thắt lưng ra khỏi đai quần. Tôi đã đâm căm ghét tiếng da rít lên khi cọ vào vải quần và tiếng khóa thắt lưng leng keng khi chạm vào sàn nhà. Nỗi thống khổ vì điều sắp đến có khi còn tệ hơn cả những cú đánh nữa. Cảm giác của dải da trong tay tôi và cái khóa thắt lưng mà tôi siết chặt - tôi không bao giờ đánh bằng đầu ấy, như cha tôi đã từng làm, ông luôn vung cái khóa qua không khí để nó đập mạnh vào lưng. Tôi siết chặt cái khóa đến nỗi nó in hằn lên lòng bàn tay tôi thành những vệt đỏ. Cái thắt lưng da quật xuống tấm lưng trần, những lằn đỏ nổi lên trên làn da trắng, như những dây leo xoắn vặn. Ở những đứa trẻ khác, những lằn đỏ này khiến chúng ngoan dần và ký ức về hình phạt đọng lại trong tâm trí chúng, để lần sau chúng không phạm lỗi đó nữa. Nhưng với Edmund thì không hiệu quả. Tựa hồ thằng bé không hiểu rằng những hành động xốc nổi của nó đã dẫn nó đến với cái thắt lưng, rằng có sự liên quan giữa cái hồ trên sàn bếp và đòn rơi sau đó. Nhưng trách nhiệm của tôi là phải tiếp tục phạt roi nó, và tôi mong rằng sâu thẳm bên trong, thằng bé nhận ra tình yêu của tôi, hiểu rằng tôi không có lựa chọn nào khác. Tôi phạt nó, vì vậy tôi là một người cha. Tôi đánh nó trong khi những giọt nước mắt nghẹn lại trong ngực tôi, trong khi mồ hôi túa ra và tay tôi run lên, tôi muốn đánh cho nó đừng quá hiếu động nữa, nhưng chẳng bao giờ có tác dụng.

“Cả nhà đâu rồi?” tôi hỏi, vì căn nhà yên ắng đến lạ thường.

Tôi lập tức hối hận vì đã hỏi như vậy. Lẽ ra tôi không nên hỏi về những người khác. Nhất là khi thằng bé cuối cùng cũng đã đến thăm tôi. Khi cuối cùng cũng chỉ có hai cha con với nhau.

Edmund vừa đứng vừa lảo đảo, như thể nó không giữ thăng bằng nổi, không biết nên trụ vào chân nào.

“Đi nhà thờ ạ.” Vậy ra hôm nay là Chủ nhật.

Tôi cố ngồi dậy trên giường. Tôi khẽ kéo cái chăn lên. Mùi hôi hám từ cơ thể của chính mình xộc vào mũi tôi. Lần cuối tôi tắm là khi nào?

Nhưng nếu thằng bé có nhận ra điều gì thì nó cũng không để lộ ra.

“Thế còn con?” tôi hỏi. “Sao con lại ở nhà?”

Nghe như một lời buộc tội, trong khi lẽ ra đó phải là một lời cảm ơn.

Thằng bé không nhìn tôi mà chỉ nhìn bức tường phía đầu giường.

“Con… con mong được nói chuyện với cha,” cuối cùng nó thốt lên.

Tôi chậm rãi gật đầu, trong khi cố không để lộ ra trên mặt là tôi vui sướng vì được nó đến thăm tới nhường nào.

“Tốt,” tôi nói. “Cha rất mừng khi được gặp con… cha mong con đến thăm cha từ lâu rồi.”

Tôi cố ngồi dậy, nhưng dường như khung xương không còn đỡ nổi mình nữa, nên tôi phải tựa vào một cái gối. Chỉ riêng điều đó thôi cũng đã là một cố gắng phi thường. Tôi cố ngăn mình kéo chăn lên tận vai để che đậy mùi hôi. Chính tôi cũng gần như không chịu nổi mùi của bản thân. Sao trước kia tôi không nhận ra là mình cần tắm rửa đến mức nào? Tôi nhấc một bàn tay lên mặt. Lớp râu lởm chởm, vốn chẳng bao giờ dày cho lắm, giờ đã mọc thành một chòm râu bờm xờm dài đến vài phân. Chắc trông tôi như người tiền sử.

Thằng bé nhìn chằm chằm vào ngón chân tôi đang thò ra từ dưới chăn. Các móng chân dài và cáu bẩn. Tôi vội rụt chân vào và ngồi dậy.

“Edmund. Cho cha biết đi. Con có chuyện gì vậy?”

Nó không chịu nhìn vào mắt tôi, nhưng nó không hề rụt rè khi đưa ra thông điệp.

“Liệu cha có thể sớm rời khỏi giường được không?”

Má tôi đỏ bừng vì hổ thẹn. Thilda đã hỏi. Lũ con gái đã hỏi. Bác sĩ đã hỏi. Nhưng Edmund chưa bao giờ đến bên giường tôi cả.

“Cha vô cùng vui sướng vì con đã đến,” tôi nói, giọng run run sắp vỡ ra. “Cha rất muốn được giải thích.”

“Giải thích ư?” Thằng bé lùa một bàn tay qua mớ tóc mái. “Con không cần lời giải thích nào hết. Con chỉ muốn cha dậy thôi.”

Tôi biết nói gì đây? Thằng bé muốn gì ở tôi? Tôi khẽ vỗ vỗ lên tấm đệm, một cử chỉ mời mọc nho nhỏ. “Ngồi xuống đi, Edmund. Cha con ta nói chuyện nào. Dạo này con làm gì?”

Thằng bé không nhúc nhích.

“Kể cho cha nghe về việc học của con đi. Với cái đầu sáng láng của con thì cha đoán là mọi chuyện đều ổn cả chứ?”

Thằng bé đang chuẩn bị lên thủ đô học vào mùa thu này. Chúng tôi đã tiết kiệm từng đồng cho việc học hành của nó và giờ thì rốt cuộc nó cũng sắp sẵn sàng. Đột nhiên ngực tôi đau nhói. Tiền học phí của thằng bé, liệu có phải Thilda đang đem chỗ tiền đó ra tiêu khi mà tôi đang nằm bẹp ở đây như thế này không?

“Cha cho là không có gì thay đổi cả. Kế hoạch đi học vẫn như cũ chứ?” tôi hỏi nhanh.

Thằng bé gật đầu vẻ không hào hứng cho lắm. “Con học khi nào thấy có hứng.”

“Tốt. Cảm hứng là một động lực rất quan trọng.”

Tôi chìa tay về phía thằng bé. “Lại đây ngồi đi. Cha con ta hãy nói chuyện tử tế nào. Đã lâu lắm rồi.”

Nhưng thằng bé cứ đứng đó. “Con… phải xuống dưới nhà đây.”

“Chỉ vài phút thôi?” Tôi cố giữ giọng thật nhẹ nhàng.

Thằng bé hất mớ tóc mái, không nhìn tôi. “Con phải học bài.”

Tôi mừng là nó chăm chỉ, nhưng nó hoàn toàn có thể bỏ ra thêm chút thời gian chứ, khi mà cuối cùng nó cũng đến thăm tôi.

“Cha chỉ muốn ôm con,” tôi nói. “Chỉ một phút thôi.”

Một tiếng thở dài gần như không thành tiếng buột ra khỏi môi nó, nhưng thằng bé vẫn đến bên tôi. Cuối cùng nó ngồi xuống cạnh tôi, chần chừ một thoáng, rồi đưa tay cho tôi.

“Cảm ơn con,” tôi khẽ nói.

Tay nó ấm và trơn nhẵn. Bàn tay tràn đầy sức sống, trở thành một đường dây kết nối giữa tôi và thằng bé, như thể dòng máu mạnh khỏe của nó đang tràn chảy qua tôi. Tôi chỉ muốn ngồi như vậy mãi, nhưng không thể lẫn được sự bồn chồn luôn hiện diện trong thằng bé. Nó không thể giữ yên hai tay mà liên tục đổi tư thế, bàn chân giật giật.

“Con xin lỗi cha.” Nó đứng bật dậy.

“Không,” tôi nói. “Con không cần xin lỗi. Cha hiểu mà. Tất nhiên là con phải học.”

Thằng bé gật đầu. Mắt nó dán vào cửa. Nó chỉ muốn đi ra, để tôi nằm lại đây.

Nó bước vài bước, rồi dừng lại, như thể nó chợt nhớ ra điều gì đó, và lại quay lại.

“Nhưng cha ơi… chẳng lẽ cha không thể cố mà tìm ra chút ý chí để ra khỏi giường được sao?”

Tôi nuốt khan. Tôi nợ thằng bé một câu trả lời tử tế.

“Không phải vì cha không có ý chí… mà là… sự đam mê, Edmund ạ.”

“Đam mê ư?” Thằng bé ngẩng đầu lên, dường như từ đó đã khuấy động điều gì trong nó. “Vậy thì cha phải tìm lại nó thôi,” thằng bé nói nhanh. “Và để nó thúc đẩy cha.”

Tôi mỉm cười. Thật là những từ ngữ lớn lao so với cái thân hình lóng ngóng kia.

“Chúng ta chẳng là gì nếu không có đam mê,” thằng bé kết luận với một vẻ nghiêm trang mà tôi chưa bao giờ thấy ở nó.

Nó không nói gì nữa. Chỉ ra khỏi phòng - ấn tượng cuối cùng tôi còn giữ được về thằng bé là tiếng chân của nó trên ván sàn. Tiếng bước chân biến mất về phía cầu thang, rồi xuống nhà và đi xa dần. Nhưng tôi vẫn cảm thấy mình chưa bao giờ gần gũi thằng bé đến thế.

Thầy Rahm đã nói đúng; tôi đã lãng quên đam mê của mình và để mình bị nuốt chửng bởi những điều tầm thường. Tôi không hề tỏ ra nhiệt tình trong công việc của mình, vì vậy tôi đã để mất ông. Nhưng Edmund vẫn ở đây, tôi vẫn có thể cho thằng bé thấy, khiến thằng bé tự hào. Như vậy chúng tôi có thể gần gũi nhau hơn. Nhờ vinh quang mà tôi sẽ đem đến cho dòng họ, mối quan hệ của cha con tôi sẽ đơm hoa kết trái. Khi đó tôi có thể tìm đường về với thầy Rahm, để ba chúng tôi ở bên nhau: cha, con, và thầy.

Tôi nằm nghiêng sang bên. Tôi hất cái chăn ra khỏi tấm thân hôi hám của mình, rồi tôi ra khỏi giường. Lần này thì tôi dậy hẳn.

GEORGE

Tôi đang xây tổ mới trong nhà kho. Đó là việc tôi thường làm vào dịp này trong năm. Khi mùa xuân đang đến, thiên nhiên sắp ngập tràn cây cỏ xanh tươi và ai cũng nói về chuyện thời tiết dễ chịu đến mức nào, khi ai cũng chỉ muốn ra ngoài để tận hưởng khí xuân, tôi lại ở trong nhà dưới ngọn đèn neon nổ lép bép và đập búa như bị nhập hồn. Năm nay lại càng hăng hơn bao giờ hết. Emma và tôi đã không nói chuyện mấy kể từ khi Tom đi. Phần lớn thời gian tôi ở trong nhà kho. Nói thật là tôi sợ phải bắt chuyện với nàng. Nàng giỏi nói hơn tôi, phụ nữ thường thế, và thường thì nàng muốn gì sẽ được nấy. Mà nghĩ cho kỹ thì nàng thường nói đúng. Nhưng lần này thì không. Điều đó tôi biết chắc.

Vì thế nên tôi mới ở lì ngoài nhà kho. Từ sáng đến tối. Tôi sửa các tổ cũ và làm tổ mới. Không phải loại tổ thông thường, gia đình tôi không dùng loại đó. Chúng tôi có thiết kế riêng. Các bức vẽ được treo trên tường phòng ăn - đóng khung hẳn hoi. Chính Emma đã làm việc đó. Nàng tìm thấy các bức vẽ trong một cái rương đựng quần áo trên gác xép, chúng nằm đó vì mọi người trong gia đình tôi đều đã thuộc lòng kích thước của cái tổ. Cái rương, một cái rương đúng kiểu để di cư sang Mỹ, có thể dễ dàng được đem bán cho một cửa hàng đồ cổ với giá kha khá. Nhưng để nó trên gác xép cũng hay, tôi nghĩ vậy. Nhắc tôi nhớ tới nguồn cội của mình. Cái rương đã tới đây từ tận bên kia đại dương, từ châu Âu, khi người đầu tiên trong gia đình tôi đặt chân lên đất Mỹ. Một người phụ nữ duy nhất. Mọi thứ bắt đầu từ bà, từ cái rương này, từ những bức vẽ đó.

Những tờ giấy ố vàng, khô giòn đã sắp sửa vỡ vụn, nhưng Emma đã giải cứu chúng bằng lớp kính và những cái khung nặng mạ vàng. Nàng còn cẩn thận treo những bức vẽ ở chỗ mặt trời không trực tiếp chiếu tới.

Dù sao thì tôi cũng không cần chúng. Tôi đã đóng những cái tổ này nhiều lần đến nỗi có bịt mắt cũng làm được. Mọi người cười nhạo chúng tôi vì chúng tôi tự đóng tổ. Tôi không biết người nuôi ong nào khác tự đóng tổ như vậy. Quá tốn thời gian. Nhưng chúng tôi đã luôn làm như thế. Đây là tổ của chúng tôi. Tôi không tuyên bố gì về chuyện đó, không muốn huênh hoang, nhưng tôi chắc chắn rằng đàn ong thấy hạnh phúc trong những cái tổ này hơn là trong những cái hộp được sản xuất hàng loạt. Thế nên cứ kệ cho mọi người cười giễu.

Mọi dụng cụ đã sẵn sàng và nằm đợi trong nhà kho cùng những tấm ván gỗ dày, thơm ngát.

Tôi bắt đầu với những cái hộp, cắt các rãnh bằng cưa điện và ghép những tấm ván vào nhau bằng búa cao su. Xong rất nhanh; đó là loại công việc cho thấy kết quả rõ ràng. Các cầu ong* thì tốn công hơn. Mỗi hộp có mười cầu. Thứ duy nhất chúng tôi mua sẵn là tấm chắn bằng kim loại dành cho ong chúa, với những khe hở rộng 4,2 milimet để đảm bảo con ong chúa ở lại trong tổ còn những con ong thợ nhỏ hơn có thể tự do đi lại. Cái gì cũng có giới hạn.

Công việc giúp tôi không ngủ gật. Ở đây, trong nhà kho lạnh ngắt, nơi mùn cưa bay qua không khí như tuyết, tôi không thấy uể oải như khi ở trong nhà. Hơn nữa, tôi cũng không thể ngủ được với tiếng ầm ầm của cưa máy. Tôi thường đeo bịt tai, nhưng giờ tôi tháo chúng ra, để tiếng cưa tràn vào đầu. Như thế trong đầu tôi sẽ không còn chỗ cho những thứ khác nữa.

Tôi không nhận ra Emma đã bước vào. Có lẽ nàng đã đứng đó nhìn tôi một hồi lâu, ít nhất là đủ thời gian để nàng đeo bịt tai vào. Khi quay lại để lấy thêm gỗ, tôi mới nhìn thấy nàng. Nàng cứ đứng đó với đôi bịt tai to bằng nhựa màu vàng trên đầu. Nàng mỉm cười.

Tôi tắt cái cưa đi.

“Sao thế mình?”

Nàng chỉ vào đôi bịt tai và khẽ lắc đầu. Thôi được. Nàng không nghe thấy tôi nói gì. Chúng tôi cứ đứng như vậy. Nàng vẫn mỉm cười. Nụ cười ấy không lẫn vào đâu được. Dạo này mãn kinh là một chủ đề nóng, các bà các chị thì thầm bàn tán khi họ tưởng cánh đàn ông chúng tôi không nghe được, về những cú bốc hỏa bất thần, việc đi tiểu, ra mồ hôi trộm, và vâng, chúng tôi nhận ra cả chuyện này nữa: giảm ham muốn. Nhưng Emma vẫn không có gì khác trước. Và giờ nàng đứng đó với đôi bịt tai, chẳng khó khăn gì để hiểu được điều nàng muốn.

Đã lâu lắm rồi, với chúng tôi như thế là lâu. Từ trước khi Tom về thăm nhà. Khi có thằng bé ở nhà chúng tôi đâm ra rụt rè, sợ nó nghe thấy, như thể nó vẫn còn là một chú bé lẫm chẫm ngủ cùng phòng với hai vợ chồng. Chúng tôi bắt đầu thì thầm mỗi khi lên giường. Cử động thật cẩn thận, nằm xuống dưới chăn và khe khẽ giở cuốn sách của mình. Và sau đó, khi thằng bé đi rồi, chúng tôi cũng không nhắc đến chuyện đó nữa. Tôi thậm chí còn chẳng nghĩ tới.

Nàng vòng tay ôm lấy tôi, hôn lên miệng tôi, mắt nhắm lại.

“Tôi không biết nữa,” tôi nói. Cơ thể tôi cứng ngắc, rệu rã, không còn chút sức lực nào. “Tôi hơi mệt.”

Nàng chỉ cười và lại chỉ vào đôi bịt tai.

Tôi định tháo chúng ra, nhưng nàng kéo tay tôi xuống.

Chúng tôi đứng như thế hồi lâu. Tôi nắm tay nàng. Nụ cười vẫn nở trên mặt nàng.

“Thôi được.”

Tôi cũng lấy ra một đôi bịt tai. “Mình muốn thế này phải không?” Không hiểu vì lý do gì tôi bỗng thấy dào dạt sức sống. Không hề yên tĩnh, không bao giờ là yên tĩnh cả khi ta bịt kín mọi tiếng ồn khác, vì vẫn có âm thanh của bộ não, của hơi thở, của trái tim đập mạnh, tất cả chiếm trọn lấy ta.

Chúng tôi hôn nhau, lưỡi nàng mềm mại, miệng nàng mở ra mời gọi và ấm áp. Tôi kéo nàng lên chiếc bàn làm mộc. Đầu nàng ngang đầu tôi. Không khí buốt giá, ngón tay tôi như những nhũ băng trên da nàng. Nàng nhăn mặt, nhưng không buông tôi ra. Tôi thử phà hơi lên ngón tay, chắc cũng chẳng ích gì, vì nàng vẫn run rẩy khi tôi luồn tay xuống dưới áo nàng. Nàng nằm ngả ra lên bàn, chân lơ lửng trên sàn. Tôi hôn lên bụng nàng, nhưng nàng đẩy đầu tôi xuống dưới. Người nàng giật lên khi lưỡi tôi chạm đúng chỗ. Có lẽ nàng đã rên lên, nhưng nếu đúng thế thì tôi cũng không nghe thấy.

Rồi cả hai chúng tôi cùng nằm lên bàn. Nàng ở trên. Không lâu lắm, vì trời lạnh quá. Và những tấm ván trên bàn thì quá cứng khi bả vai tôi tì vào.

Sau khi xong xuôi, nàng cởi đôi bịt tai ra, kéo quần lên và nhét áo vào. Tôi chưa kịp nói gì thì nàng đã đi.

Nàng để lại hơi ấm từ cơ thể, lơ lửng trong không khí bên trên chiếc bàn mộc.

Cảng Vịnh. Nó lại hiện ra rồi. Cảng Vịnh. Mấy từ ấy không chịu biến đi, cứ liên tục quanh quẩn trong đầu tôi. Cảng Vịnh, được nhồi đi nhồi lại như bột bánh, Cảng Vịnh, Vịnh Cảng, Kỉnh Vạng, tôi lắc mạnh đầu, muốn đẩy chúng đi, nhưng chúng vẫn bám riết lại đó, Vỉnh Cạng, Kịnh Vảng, Vảng Kịnh.

Giờ ở đó đã nóng rồi. Hôm qua tôi đã xem dự báo thời tiết mà Emma không để ý. Tôi cũng không biết tại sao nữa, chỉ tình cờ thấy một kênh dự báo thời tiết toàn quốc trên ti vi và ngồi đợi Tampa hiện ra. Tôi có thể thấy mùa này ở đó không nhiều mưa. Ở đây vẫn còn se lạnh, nhưng ở đó thì mùa hè trong mơ đã đến. Những cuộc vui ban đêm. Những bữa tiệc nướng ngoài trời. Cá heo. Lợn biển.

Cảng Vịnh.

Mấy từ đó đã bám rễ vào đầu tôi, không thể thoát khỏi chúng. Chúng sẽ phải ở lại đó thôi.

Emma, nàng thật tuyệt. Tôi may mắn khi có nàng. Dù chuyện gì xảy ra đi chăng nữa. Điều đó sẽ không thay đổi, ngay cả nếu chúng tôi có chuyển đến Florida.

ĐÀO

Ngày Nghỉ cuối cùng cũng đến. Không được báo trước, cũng như mọi năm. Chúng tôi không nhận được thông báo cho tới tận tối hôm trước, khi Ban Chấp hành quyết định rằng các công dân cuối cùng cũng đáng được hưởng một ngày nghỉ. Thông báo chính thức được tuyên bố bởi Lý Hạ, người đứng đầu Ban Chấp hành, người phụ nữ luôn thông báo cho chúng tôi các quyết định mới nhất của Ban Chấp hành, trên đài và trên những màn hình thông tin cũ kỹ. Giọng nói đều đều, vô cảm của bà ta trăm lần như một, dù là tin tốt hay tin xấu. Việc thụ phấn đã xong, bà ta tuyên bố, mùa hoa đã gần kết thúc. Họ có thể thưởng cho chúng tôi một ngày nghỉ, bà ta nói, cộng đồng chúng tôi có thể tự thưởng cho mình.

Chúng tôi đã đợi ngày này từ nhiều tuần nay. Đã hơn hai tháng rồi kể từ khi chúng tôi được nghỉ. Khi những sợi gân ở cánh tay chúng tôi ngày càng sưng tấy vì lặp đi lặp lại cử động quét phấn hoa, khi tay và vai chúng tôi ngày càng cứng ngắc và chân chúng tôi lúc nào cũng mỏi nhừ vì phải đứng, chúng tôi đã làm việc và chờ đợi.

Lần này tôi không bị đánh thức bởi tiếng chuông báo thức mà bởi ánh sáng. Ánh mặt trời sưởi ấm mặt tôi, tôi nằm trên giường, mắt nhắm lại, cảm nhận căn phòng đang ấm dần lên. Rồi cuối cùng tôi cũng mở được mắt ra và nhìn quanh. Giường trống trơn. Khoản đã dậy.

Tôi ra bếp với anh. Anh đang uống một tách trà và nhìn ra đồng, trong khi Vi Văn chơi trên sàn. Thật yên tĩnh làm sao, một ngày cho tất cả chúng tôi nghỉ ngơi, như đã được quyết định. Ngay cả Vi Văn cũng chơi nhẹ nhàng hơn ngày thường. Thằng bé đẩy một chiếc ô tô đồ chơi màu đỏ quanh sàn trong khi miệng khẽ kêu ù ù.

Cái cổ mềm mại của nó, mái tóc húi cua, những ngón tay ngắn nắm chặt chiếc xe, cái miệng đang kêu hăm hở đến nỗi bắn cả nước bọt ra giữa đôi môi. Sự háo hức của thằng bé. Nó hẳn có thể ngồi như thế hàng giờ liền, tạo ra những con đường trên sàn nhà với tất cả các phưcrng tiện giao thông nó có, những thành phố đầy sự sống.

Tôi ngồi xuống bên cạnh Khoản, nhấp một ngụm trà của anh. Trà đã gần như nguội ngắt; chắc hẳn anh đã ngồi đây từ lâu.

“Anh muốn làm gì?” cuối cùng tôi nói. “Anh muốn chúng ta dành ngày hôm nay cho việc gì?”

Anh nhấp một ngụm trà nữa, chỉ một ngụm nhỏ, như thể đang để dành tách trà.

“Ờ… anh không biết nữa… thế em muốn làm gì?”

Tôi đứng dậy. Anh biết anh muốn làm gì. Tôi đã nghe anh bàn với một số đồng nghiệp về tất cả những gì sẽ diễn ra ở trung tâm của cái nơi nhỏ bé mà chúng tôi gọi là thị trấn, một hàng ăn đang được dựng lên ở quảng trường, những cái bàn dài và các hoạt động vui chơi giải trí khác.

“Em muốn ở bên Vi Văn,” tôi nhẹ nhàng nói.

Anh khẽ cười. “Anh cũng thế.”

Nhưng anh không nhìn vào mắt tôi.

“Chúng ta có nhiều thời giờ mà, có thể làm được rất nhiều việc. Em rất muốn dạy con đọc chữ số,” tôi nói.

“Hừm.” Cái nhìn của anh vẫn tránh né, như thể anh đã bằng lòng, mặc dù tôi biết anh đang làm điều ngược lại.

“Anh hỏi em muốn làm gì mà,” tôi nói. “Đó là điều em muốn.”

Anh đứng dậy, rồi anh đến bên tôi và đặt tay lên vai tôi, nhẹ nhàng xoa bóp. Cái mát xa thật điêu luyện, cố đánh vào điểm yếu của tôi; anh biết dù tôi có thể cưỡng lại anh bằng lời nói, tôi ít khi có thể làm vậy bằng thể xác.

Tôi nhẹ nhàng cựa người thoát khỏi tay anh, anh sẽ không thắng được. “Khoản…”

Nhưng anh chỉ mỉm cười với tôi, nắm tay tôi. Rồi anh kéo tôi về phía cửa sổ, đứng đằng sau tôi trong khi để tay trượt từ trên vai tôi xuống tay tôi.

“Em nhìn ra ngoài đi,” anh khẽ nói và đan những ngón tay anh vào tay tôi. Tôi nhẹ kéo tay ra, nhưng anh giữ chặt tay tôi. “Nhìn ra ngoài mà xem.”

“Vì sao?”

Anh bình thản ôm tôi dựa vào người, và tôi làm theo lời anh. Mặt trời đang tỏa nắng. Những cánh hoa trắng đang rụng lả tả như tuyết. Mặt đất phủ kín cánh hoa. Những cánh hoa lơ lửng trong không khí, biến thành màu trắng óng ánh dưới nắng. Những hàng lê kéo dài ngút tầm mắt. Lượng hoa khiến tôi chóng mặt. Tôi nhìn thấy chúng hằng ngày, từng cái cây một. Nhưng tôi đã không thấy chúng như hôm nay. Cùng nhau.

“Anh nghĩ cả nhà nên vào thị trấn. Mặc quần áo đẹp, đi chơi, và ăn cái gì ngon ngon một chút.” Giọng anh dịu dàng, như thể anh đã quyết định là sẽ không nổi giận.

Tôi cố mỉm cười, cố thỏa hiệp với anh, không thể bắt đầu ngày hôm nay bằng một cuộc cãi vã được. “Đừng vào thị trấn, xin anh đấy.”

“Nhưng ai cũng đến đó mà.”

Anh vẫn muốn xếp hàng, như cái cách chúng tôi vẫn làm mỗi ngày. Tôi hít vào một hơi.

“Mình có thể làm gì mà chỉ có ba người chúng ta không?”

Khóe miệng anh nhếch lên cố mỉm cười. “Anh thì thế nào cũng được. Miễn là mình ra ngoài.”

Tôi lại quay ra cửa sổ, nhìn những bông hoa như một mặt biển trắng. Chúng tôi chẳng bao giờ được một mình ở ngoài kia.

“Mình có thể chỉ đi ra kia thôi được không?”

“Ra đâu? Ra đồng ấy à?”

“Đó cũng là ngoài trời mà.” Tôi cố mỉm cười, nhưng anh không cười đáp lại.

“Anh không biết nữa…”

“Sẽ tuyệt lắm. Chỉ ba người chúng mình. Và như thế mình sẽ không phải dắt Vi Văn đi bộ xa quá. Như thế đỡ cho con hơn chứ, chỉ một lần này thôi?”

Tôi đặt bàn tay lên cánh tay anh, một cử chỉ âu yếm, cố không nhắc gì đến những bài học nữa. Nhưng anh vẫn nhìn thấu tôi.

“Còn mấy cuốn sách?”

“Mình có thể đem theo vài cuốn thôi? Và em sẽ không bắt con học cả ngày đâu.”

Cuối cùng anh cũng nhìn vào mắt tôi. Vẻ nhượng bộ, nhưng với một nụ cười khẽ.

WILLIAM

Tôi đứng bên bàn. Nó được kê gần cửa sổ, nơi có nhiều ánh sáng nhất, chỗ thích hợp nhất trong phòng và chắc chắn là chỗ dễ chịu nhất. Nhưng đã nhiều tháng rồi tôi không ngồi ở đó.

Một cuốn sách đơn độc nằm trên bàn. Có phải chính Edmund đã đặt nó ở đó trong khi tôi ngủ không?

Những trang sách đã ố vàng, một lớp bụi mỏng phủ trên mặt, còn bìa da nâu thì đã khô giòn dưới ngón tay tôi. Giờ tôi đã nhận ra cuốn sách, tôi đã mua nó ở thủ đô từ thời còn là sinh viên. Thời đó tôi sẵn lòng nhịn ăn trưa suốt cả tuần để đổi lấy một cuốn sách. Nhưng cuốn sách này tôi chưa bao giờ có dịp đọc, có lẽ nó được mua vào cuối thời sinh viên của tôi. Sách của François Huber, xuất bản ở Edinburgh năm 1806, cách đây gần bốn mươi lăm năm, nhan đề là: Những quan sát mới về lịch sử tự nhiên của loài ong.

Đó là một cuốn sách về ong, về tổ ong, về siêu cơ thể, nơi mọi cá thể, mọi con côn trùng nhỏ lẻ đều phụ thuộc vào một tổng thể lớn hơn.

Tại sao Edmund lại chọn cuốn sách này? Sao lại là cuốn này mà không phải cuốn khác?

Tôi rút kính ra, phải chùi mắt kính vào vạt áo cho sạch bụi, rồi ngồi xuống. Chiếc ghế tựa chạm vào lưng khiến tôi có cảm giác giống như gặp lại một người bạn cũ vậy.

Bìa sách kẽo kẹt phản đối khi tôi mở nó ra. Tôi thận trọng lật trang đầu và bắt đầu đọc.

Tôi đã biết về François Huber từ thời sinh viên, nhưng chưa bao giờ nghiên cứu kỹ các học thuyết của ông. Ông sinh năm 1750 trong một gia đình rất khá giả người Thụy Sĩ. Cha ông đã đảm bảo gia đình luôn sung túc, và không giống cha, cậu bé François chưa bao giờ phải làm việc, nhưng rõ ràng là gia đình cậu kỳ vọng cậu sẽ theo đuổi tri thức và qua đó chứng tỏ được vị trí của mình trên cõi đời này. Cậu phải tạo ra một thứ gì đó, một thứ sẽ khiến mọi người nhắc đến tên cậu và dòng họ của cậu; cậu phải đưa được dòng họ vào sử sách. François đã cố gắng hết sức để làm vừa lòng cha mình. Cậu là một đứa trẻ thông minh và ngay từ khi còn nhỏ đã đọc những cuốn sách rất khó. Cậu thức đến khuya, giấu mình sau chồng sách dày cộp, đọc cho đến khi hai mắt nóng rực, giàn giụa nước, cho tới khi chúng đỏ ngầu vì đau. Cuối cùng việc học hành trở nên quá sức với cậu, áp lực quá lớn, và mắt cậu không chịu nổi nữa. Những cuốn sách đã không khai sáng cho cậu, chúng dẫn cậu vào bóng tối.

Đến năm mười lăm tuổi thì cậu gần như mù. Cậu được gửi về vùng quê để nghỉ ngơi tĩnh dưỡng, không làm gì quá sức, cậu có thể giúp những việc nhà nông đơn giản, chỉ vậy thôi.

Nhưng cậu François trẻ tuổi không thể nghỉ ngơi, vì cậu không quên được kỳ vọng mà trước kia đã đặt lên vai mình, và tâm trí cậu đã được thiết kế theo cách khiến cậu không nghĩ sự mù lòa của mình là một trở ngại, mà là một cơ hội, vì mặc dù không nhìn được nữa, nhưng cậu vẫn nghe được, và xung quanh cậu, khắp mọi nơi, là sự sống. Chim hót, sóc kêu, gió thổi qua tán cây, và lũ ong rù rì.

Chính những con ong đã đặc biệt thu hút sự chú ý của cậu.

Cậu bắt đầu nghiên cứu khoa học, và những nghiên cứu đó trở thành nền tảng cho cuốn sách tôi đang cầm trong tay đây. Nhờ sự giúp đỡ quý báu của người trợ thủ đắc lực cùng tên François Bumens, François Huber bắt đầu lập bản đồ các giai đoạn khác nhau trong vòng đời của loài ong.

Phát hiện quan trọng nhất của hai người có liên quan đến vấn đề thụ tinh. Trước đó không ai hiểu ong chúa được thụ thai như thế nào; chưa từng có ai chứng kiến quá trình đó, mặc dù nhiều nhà khoa học trong các thời kỳ khác nhau đã tiến hành nhiều quan sát tâm huyết về đời sống trong tổ ong. Nhưng Huber và Bumens hiểu được một điều trọng yếu, đó là việc thụ tinh không diễn ra trong tổ mà là ở bên ngoài. Các ong chúa mới sinh rời khỏi tổ, bay xa, và chính trong những chuyến bay này, việc thụ tinh đã diễn ra. Ong chúa trở về, mang theo tinh trùng của những con ong đực, đồng thời phủ đầy người cơ quan sinh sản của ong đực, vốn bị đứt ra trong quá trình giao phối. Tại sao tự nhiên lại đòi hỏi ở ong đực một sự hy sinh nực cười như vậy, đó là một câu hỏi mà Huber chưa bao giờ tìm được câu trả lời. Việc tự nhiên trên thực tế đòi hỏi sự hy sinh tuyệt đối nhất, cái chết, là điều mà phải mãi về sau người ta mới khám phá ra, và có lẽ cũng tốt khi Huber không bao giờ hiểu rõ điều này. Có lẽ sẽ là quá sức chịu đựng với Huber mù lòa khi ông phát hiện ra nhiệm vụ duy nhất trong cuộc đời của ong đực là giao phối, và làm việc đó cũng đồng nghĩa với cái chết.

Huber không chỉ nghiên cứu loài ong mà còn làm tất cả những gì có thể để giúp cuộc sống của chúng tốt đẹp hơn. Ông bắt tay vào xây dựng một loại tổ ong mới.

Suốt bao nhiêu năm, mối quan hệ giữa người với ong chỉ giới hạn ở việc lấy mật ở các tổ ong tự nhiên, những tảng sáp ong hình lưỡi liềm do chính loài ong xây nên trên các cành cây hoặc trong các hốc cây. Nhưng thời gian trôi qua, nhiều người trở nên say mê thứ mật vàng của ong đến nỗi muốn nuôi chúng như nuôi gia súc gia cầm. Họ đã thử làm tổ bằng sành sứ nhưng không thành công, rồi sau đó tổ ong bằng rơm đã ra đời và là loại tổ phổ biến nhất ở châu Âu vào thời của Huber. Ở quận của tôi chúng vẫn chiếm ưu thế, chúng hòa vào với cỏ cây trên đồng và hai bên vệ đường. Từ trước tới giờ, trước khi đọc sách của Huber, tôi chưa bao giờ nghĩ đến những tổ ong ấy, nhưng chúng có mặt hạn chế. Rất khó để kiểm tra bên trong các tổ ong bằng rơm, và khi thu hoạch, mật phải được ép ra khỏi sáp ong, tàn phá trứng và ấu trùng, khiến mật không còn nguyên chất nữa. Đó là chưa kể đến việc phá hủy chính sáp ong. Ngôi nhà của những con ong.

Nói cách khác, để thu hoạch mật thì cần phải phá hoại những gì đàn ong cần để sinh tồn.

Huber đã quyết định thay đổi điều này. Ông phát minh ra một loại tổ dễ thu mật hơn. Cái tổ có thể được mở ra như một cuốn sách, với mỗi trang sách là một khung cầu cho ấu trùng và mật: một cái tổ có cầu di động.

Tôi ngắm nghía những bức vẽ minh họa tổ ong của Huber trong cuốn sách, những cái khung cầu, thiết kế đẹp mắt nhưng rõ ràng là không thiết thực. Chắc hẳn phải có cách để phát triển thiết kế này thêm nữa, để tìm ra một giải pháp tốt hơn, để có thể lấy mật mà không làm hại những con ong, và người nuôi ong có thể kiểm tra ong chúa, ấu trùng và việc sản xuất mật một cách hiệu quả hơn. Đột nhiên tôi nhận ra mình đang run rẩy vì phấn khích. Đây chính là điều tôi muốn, đây là đam mê của tôi. Tôi không thể rời mắt khỏi những bức vẽ, khỏi những con ong. Tôi muốn được bước chân vào đó. Vào chính tổ ong kia!

ĐÀO

“Một, hai, ba - nhảy nào!”

Chúng tôi đi theo những vết bánh xe băng ngang qua cánh đồng. Vi Văn đi giữa Khoản và tôi. Thằng bé đang quàng chiếc khăn đỏ cũ của tôi quanh cổ. Nó rất thích chiếc khăn và muốn ngày nào cũng được quàng, nhưng nó chỉ được phép khi không ai khác nhìn thấy. Chiếc khăn là một phần thưởng danh dự, chứ không phải một món đồ để ăn diện. Nhưng tôi thích khi thằng bé quàng chiếc khăn, có lẽ chiếc khăn sẽ tạo cảm hứng cho thằng bé, khiến nó muốn một ngày kia có chiếc khăn của riêng mình.

Vi Văn đang nắm tay chúng tôi và đời chúng tôi nhấc bổng nó lên với những cú nhảy thật dài. “Nữa đi. Nữa đi.” Chiếc khăn bị gió thổi lật lên mặt thằng bé, gần như che kín mặt nó, và thằng bé gạt ngay chiếc khăn ra mà không nghĩ ngợi gì.

“Nhìn kìa!” nó liên tục miệng hét tay chỉ. “Nhìn kìa!” Chỉ về phía rặng cây, bầu trời, và những bông hoa. Được ra ngoài trời là một việc mới lạ với thằng bé, cánh đồng thường là một nơi nó quan sát từ cửa sổ, trước khi nó bị lôi ra khỏi cửa để đi học cho đúng giờ hoặc bị nhấc lên giường vào buổi tối.

Chúng tôi định sẽ đi bộ lên đỉnh một ngọn đồi cách khu rừng không xa lắm và ăn ở đó. Từ nhà chúng tôi cũng nhìn thấy được, nó cách nhà không hơn ba trăm mét, nên Vi Văn không phải đi bộ quá xa, và chúng tôi biết rằng ở trên đỉnh đồi, chúng tôi sẽ có thể ngắm toàn cảnh cả thành phố lẫn những cánh đồng. Chúng tôi mang theo cơm rang, trà, một tấm chăn và một hộp mận mà chúng tôi đã để dành cho dịp đặc biệt. Rồi chúng tôi sẽ lấy giấy bút ra, ngồi dưới bóng cây, và học. Tôi mong là mình sẽ có thể dạy cho thằng bé các chữ số từ một đến mười. Hôm nay sẽ dễ dàng hơn. Vi Văn đã được nghỉ ngơi. Tôi cũng vậy.

“Một, hai, ba - nhảy nào!”

Chúng tôi lại nhấc thằng bé lên không trung, có lẽ là lần thứ năm hay sáu gì đó rồi.

“Cao hơn!” nó hét lên.

Cái nhìn hơi bải hoải của chúng tôi gặp nhau phía trên đầu thằng bé. Rồi chúng tôi lại nhấc nó lên một lần nữa. Nó sẽ không bao giờ chán trò này, tôi biết vậy. Một đứa bé lên ba sẽ không bao giờ biết chán. Và nó đã quen được chiều.

“Thử tưởng tượng xem khi thằng bé không còn độc chiếm hai vợ chồng mình nữa thì sẽ ra sao,” tôi nói với Khoản.

“Chắc sẽ khó khăn lắm,” anh đáp và mỉm cười.

Chúng tôi sắp đến đích rồi, chỉ thêm vài tháng nữa thôi là chúng tôi sẽ có đủ tiền. Tất cả số tiền chúng tôi dành dụm được đều cất trong cái hộp thiếc méo mó trong tủ lạnh. Khi chúng tôi chứng minh đã có đủ số tiền tiết kiệm, chúng tôi sẽ có giấy phép. 36 ngàn tệ là số tiền cần có. Chúng tôi đã có 32.476. Và đã gấp lắm rồi, vì chẳng mấy chốc nữa chúng tôi sẽ quá tuổi. Ngưỡng tuổi quy định là ba mươi, và cả hai chúng tôi đều đã hai mươi tám.

Vi Văn sẽ có em. Chắc thằng bé sẽ choáng lắm khi phải chia sẻ bố mẹ.

Tôi định buông tay nó ra.

“Giờ con tự đi một lát đi, Vi Văn.”

“Khôôông!”

“Được chứ. Một lát thôi. Đến cái cây kia kìa.” Tôi chỉ một cái cây cách đó năm mươi mét.

“Cây nào ạ?”

“Cái cây ở đằng kia ấy.”

“Nhưng cây nào cũng giống nhau mà.”

Tôi không ngăn nổi một nụ cười, thằng bé nói đúng. Tôi nhìn Khoản. Anh toét miệng cười với tôi, nét mặt cởi mở và vui vẻ. Anh không giận vì chúng tôi ở đây, thực ra anh còn có vẻ khá hài lòng với sự thỏa hiệp đó là đằng khác. Cũng như tôi, anh quyết tâm biến ngày hôm nay trở thành một ngày tốt đẹp.

“Mẹ bế!” Vi Văn kêu lên và bám chặt vào chân tôi.

Tôi gỡ thằng bé ra.

“Đây. Nắm tay mẹ này.”

Nhưng nó vẫn mè nheo.

“Bế cơ!”

Rồi đột nhiên thằng bé bật lên không trung, khi Khoản nhẹ nhàng nhấc nó lên vai.

“Đây nhé. Giờ bố sẽ làm lạc đà còn con làm người cưỡi.”

“Lạc đà là cái gì ạ?”

“Thế thì làm ngựa vậy.”

Anh hí lên và Vi Văn cười ngặt nghẽo. “Ngựa phi đi.”

Khoản chạy vài bước, rồi dừng lại. “Không, con ngựa này không phi được. Con ngựa này già và mệt rồi, nó chỉ muốn đi cùng với ngựa mẹ thôi.”

“Ngựa cái,” tôi sửa lại. “Không phải là ngựa mẹ, phải gọi là ngựa cái mới đúng.”

“Ừ thì là ngựa cái.”

Anh tiếp tục bước đi với Vi Văn trên vai. Anh với lấy tay tôi và chúng tôi nắm tay nhau đi vài mét, nhưng Vi Văn đang chao đảo trên vai anh như sắp rơi, nên anh lại vội vàng giữ lấy thằng bé. Cả người Vi Văn nhấp nhô lên xuống theo nhịp chân anh, thằng bé ngẩng cao đầu, nhìn quanh, và đột nhiên phát hiện ra mình đã có tầm cao mới.

“Con cao nhất!” Nó mỉm cười một mình, vui sướng theo cách mà chỉ một đứa trẻ lên ba mới biết được.

Chúng tôi lên đến đỉnh đồi. Khung cảnh trải dài trước mặt chúng tôi. Những hàng cây thẳng tắp như kẻ bằng thước đang nở hoa, như những cụm bông cân xứng nổi bật trên nền đất nâu, nơi cỏ mới lún phún mọc qua lớp lá mục của năm ngoái.

Khu rừng rậm đầy bóng mát nằm cách đó chỉ một trăm mét. U tịch, đầy bụi rậm. Ở đó chẳng có gì cho chúng tôi, và giờ những khu vực này cũng sắp được trồng cấy.

Tôi quay lại. Ở phía Bắc, cây ăn quả kéo dài từ đây đến tận cuối đường chân trời. Những hàng cây dài, nối tiếp nhau đến vô tận. Tôi đã đọc rằng thời trước người ta thường có những cuộc du hành, các khách du lịch. Họ du hành đến những vùng như thế này vào mùa xuân, chỉ để ngắm những cây ăn quả nở hoa. Đây là cảnh đẹp ư? Tôi không biết nữa. Đây chỉ là công việc. Mỗi cái cây là hàng chục giờ lao động. Tôi không thể nhìn chúng mà không nghĩ rằng chẳng mấy chốc chúng sẽ đầy quả và chúng tôi sẽ lại phải leo lên cây. Hái quả bằng tay một cách chăm chú cũng như khi chúng tôi thụ phấn, hết sức cẩn thận bọc từng quả lê vào giấy, như thể quả làm bằng vàng. Một số lê, số cây, số giờ, số năm khổng lồ.

Nhưng chúng tôi vẫn có mặt ở đây ngày hôm nay. Vì tôi muốn thế.

Khoản trải tấm chăn lên nền đất. Chúng tôi lấy những hộp thức ăn ra. Vi Văn ăn rất nhanh, làm rơi vãi cả thức ăn. Nó luôn ăn vội vàng, kêu thức ăn chán, khảnh ăn, ăn rất ít, mặc dù chúng tôi luôn ngồi đó chờ đợi với khẩu phần của mình, sẵn sàng cho nó thêm nếu nó muốn.

Nhưng khi chúng tôi mở hộp mận ra thì thằng bé bình tĩnh hơn, có lẽ vì cả Khoản lẫn tôi đều im lặng. Chúng tôi đặt hộp mận ở giữa. Cái mở hộp cắt vào lớp kim loại kêu kèn kẹt trong lúc Khoản xoay nó. Anh lật nắp hộp sang bên và chúng tôi nhìn xuống những quả mận vàng óng. Mùi tỏa ra ngọt lịm. Tôi cẩn thận dùng dĩa nhấc một quả mận ra và đặt nó lên đĩa của Vi Văn.

“Cái gì đây ạ?” thằng bé hỏi.

“Mận đấy,” tôi nói.

“Con không thích mận.”

“Nếu chưa thử thì làm sao con biết được.”

Thằng bé cúi đầu trên cái đĩa và lè lưỡi ra nếm thử một chút. Rồi mỉm cười. Rồi nó đớp lấy quả mận như một con chó háu đói, cả quả mận biến mất trong miệng nó, nước mận chảy tràn xuống mép.

“Còn nữa không ạ?” thằng bé hỏi, miệng vẫn còn đầy mận.

Tôi giơ hộp cho nó xem. Trống trơn. Mỗi người chúng tôi được một quả, chỉ có thế thôi.

“Nhưng cho con quả của mẹ đấy,” tôi nói và chuyển quả mận sang đĩa của thằng bé.

Khoản nhìn tôi vẻ chịu trận. “Em cũng cần vitamin C mà,” anh khẽ nói. Tôi nhún vai. “Ăn xong em chỉ càng thèm hơn. Không ăn cũng tốt.”

Khoản mỉm cười với tôi. “Thôi được.” Rồi anh cũng đẩy quả mận của mình sang đĩa của Vi Văn.

Chỉ hai phút sau Vi Văn đã ăn hết cả ba quả mận. Nó lại đứng lên, muốn trèo cây. Chúng tôi phải ngăn nó lại.

“Cành cây có thể gãy đấy.”

“Con muốn trèo!”

Tôi mở túi ra tìm bút và giây.

“Mẹ nghĩ mình nên ngồi đây và chơi trò số học một chút thì hay hơn.”

Mắt Khoản tỏ vẻ chán ngán, và Vi Văn có vẻ không nghe thấy tôi vừa nói gì.

“Nhìn này! Cái thuyền!” Thằng bé giơ lên một cái que.

“Hay lắm,” Khoản nói. “Có cái hồ ở đằng kia kìa.” Anh chỉ về phía một vũng bùn cách đó không xa.

“Hoan hô!” Vi Văn reo lên và chạy đi.

Tôi cất bút giấy vào túi mà không nói gì, quay lưng lại với Khoản. Anh vuốt tóc tôi. “Ngày còn dài mà.”

“Đã hết nửa ngày rồi.”

“Lại đây.” Anh kéo tôi xuống tấm thảm trải. “Em cứ nằm thử xuống đây xem có dễ chịu không nào. Cứ thư giãn đi.”

Tôi không thể không mỉm cười. “Thôi được.”

Anh nắm tay tôi và siết chặt. Tôi cũng siết tay anh. Anh lại siết tay tôi. Chúng tôi cùng cười. Sự xích mích thường ngày đã không còn nữa.

Tôi nằm ngửa ra. Duỗi dài người, không phải sợ ai đó sẽ đến ra lệnh cho tôi tiếp tục làm việc. Ánh mặt trời làm tôi lóa mắt. Tôi nhắm một bên mắt lại, và thế giới xung quanh mất đi chiều sâu. Bầu trời xanh thẳm hòa với những bông hoa trắng trên đầu chúng tôi. Chúng trở thành một mặt phẳng. Bầu trời hé qua những cánh hoa. Nếu tôi nhìn đủ lâu, tiền cảnh và hậu cảnh sẽ đổi chỗ cho nhau. Như thể bầu trời là một tấm chăn đan móc màu xanh với những cái lỗ trải trên nền trắng.

Tôi nhắm cả hai mắt vào. Tôi cảm thấy tay Khoản đặt trên tay tôi, hoàn toàn im lặng. Chúng tôi có thể nói chuyện. Chúng tôi có thể ân ái. Nhưng cả hai chúng tôi đều không muốn làm gì khác ngoài việc cứ nằm như thế này. Từ chỗ vũng bùn, chúng tôi có thể nghe thấy tiếng Vi Văn đang kêu xinh xịch, đẩy con thuyền chạy qua lại.

Một lát sau tôi phải đổi tư thế nằm. Bả vai tôi đang tì xuống đất đau nhói. Eo lưng tôi cũng bắt đầu nhức mỏi. Tôi nằm nghiêng sang bên, gối đầu lên cánh tay. Tất nhiên là Khoản đã ngủ thiếp đi, và đang khe khẽ ngáy. Nếu được thì anh hẳn có thể ngủ cả tuần liền. Lúc nào anh cũng hơi gầy quá, hơi xanh quá, cơ thể anh lúc nào cũng thiếu một cái gì đó. Anh được ngủ ít hơn cần thiết, được ăn ít hơn là cơ thể anh chuyển hóa. Nhưng anh vẫn tiếp tục, làm việc lâu hơn tôi, nhưng không bao giờ bất mãn. Anh hầu như không kêu ca.

Ở đây mới yên tĩnh làm sao… Khi không có những công nhân khác, sự yên tĩnh càng rõ rệt hơn. Ngay cả tiếng xinh xịch của Vi Văn cũng đã ngừng lại. Không có tiếng gió xào xạc, không có một âm thanh nào hết, chỉ có sự trống trải.

Tôi ngồi dậy. Thằng bé đâu rồi? Tôi quay về phía vũng bùn. Vũng bùn nằm trống trơn dưới ánh nắng. Làn nước nâu đục ngầu hơi lấp lánh.

Tôi đứng dậy.

“Vi Văn?”

Không có tiếng trả lời.

“Vi Văn, con đâu rồi?”

Giọng tôi không vang xa được quá vài mét, bị sự yên tĩnh nuốt chửng.

Tôi đi cách tấm thảm trải vài bước để nhìn toàn bộ khung cảnh xung quanh.

Không thấy thằng bé đâu.

“Vi Văn?”

Khoản bị tiếng gọi của tôi đánh thức, đứng dậy, và cũng đưa mắt nhìn khắp xung quanh.

“Anh có thấy con đâu không?”

Anh lắc đầu.

Đến lúc đó tôi mới nhận ra nơi này rộng lớn tới mức nào. Và tất cả mọi chỗ nhìn đều như nhau. Chỉ toàn những cánh đồng lê bất tận. Chẳng có gì để định hướng ngoài mặt trời và khu rừng. Và một đứa bé lên ba một thân một mình ở đây…

Chúng tôi chạy xuống chỗ vũng bùn. Cái que đang nằm vật vờ trên mặt nước.

“Em đi đằng kia, anh đi đằng này nhé?” Giọng Khoản vẫn đầy thực tế và không hề hốt hoảng.

Tôi gật đầu.

“Chắc con nó mải chơi lang thang đi đâu đó thôi,” Khoản nói. “Nó chưa thể đi xa được.”

Tôi chạy ngang qua cánh đồng, bước vội trên nền đất gập ghềnh, dọc theo những vết bánh xe đi về phía Bắc. Phải, chắc hẳn thằng bé chỉ đi đâu đó. Có lẽ nó đã thấy một thứ thú vị đến nỗi không nghe tiếng chúng tôi gọi.

“Vi Văn? Vi Văn?” Có lẽ thằng bé đã gặp may và phát hiện ra một con vật nhỏ, một con côn trùng. Hoặc có lẽ một gốc cây nhìn giống một con rồng. Một thứ gì đó khiến nó dừng bước, bắt đầu mơ mộng, quên hết mọi thứ xung quanh, chỉ mải ngắm nghía. Một con giun đất. Một tổ chim. Một tổ kiến.

“Vi Văn? Con đâu rồi? Vi Văn!”

Tôi cố giữ giọng thật nhẹ nhàng và bình tĩnh, nhưng tôi nghe thấy giọng mình đang the thé đến mức nào.

Ở đằng xa, tôi nghe thấy tiếng gọi của Khoản. “Vi Văn? Con nghe không?”

Giọng anh vẫn bình thản. Không như giọng tôi. Tôi cố cất tiếng gọi cũng bình thản như vậy. Thằng bé vẫn ở đây, tất nhiên là vậy rồi. Nó chỉ đang ngồi chơi và mải mê với thế giới của riêng mình mà thôi.

“Vi Văn?”

Mặt trời thiêu đốt lưng tôi.

“Vi Văn? Con ơi?”

Như thể nhiệt độ đã đột ngột tăng vọt.

“Vi Văn! Trả lời mẹ đi con!”

Hơi thở của tôi. Không đều. Hổn hển. Tôi quay lại và thấy mình đã chạy cách ngọn đồi vài trăm mét. Thằng bé không thể đi xa đến thế được. Tôi quay trở lại nhưng đổi hướng, chạy dọc theo vết bánh xe cách đó vài mét.

Tôi chợt nhớ ra là thằng bé đang đeo chiếc khăn quàng đỏ. Vi Văn đang đeo khăn quàng đỏ. Sẽ rất dễ thấy. Giữa nền đất nâu, cỏ xanh, và hoa trắng, chiếc khăn sẽ rất nổi bật.

“Đào! Đào! Lại đây!” Giọng của Khoản. Xa lạ và gấp gáp.

“Anh tìm thấy con chưa?”

“Lại đây!”

Tôi đổi hướng và chạy về phía anh. Có gì đó đang bóp nghẹt thanh quản tôi, khiến mỗi hơi thở hít vào đều khó khăn hơn, như thể không khí không tới được phổi tôi.

Tôi thoáng thấy Khoản giữa những thân cây. Anh chạy tới chỗ tôi từ khu rừng. Khu rừng khổng lồ thâm u trải dài sau lưng anh. Anh vừa từ đó ra sao? Vi Văn đã lạc trong đó ư?

“Có chuyện gì thế? Đã xảy ra chuyện gì?” Tôi cố gặng hỏi, giọng tôi nghẹn lại, căng thẳng.

Và giờ tôi đã thấy rõ anh. Khoản chạy lại chỗ tôi. Mặt anh cứng đờ, mắt mở lớn. Anh đang ôm thứ gì đó trên tay.

Chiếc khăn quàng đỏ.

Một chiếc giày đập theo nhịp chân anh chạy, một mái tóc đen nhánh của trẻ con rũ xuống. Tôi chạy đến bên Khoản.

Một âm thanh yếu ớt buột ra khỏi miệng tôi. Tôi nén một tiếng thét.

Bởi vì Vi Văn đang dốc sức hít thở. Dưới mái tóc đen, mặt thằng bé trắng bệch. Mắt nó giương lên nhìn tôi cầu cứu. Nó bị gãy gì đó ư? Nó bị thương ư? Nó có chảy máu không? Không. Giống như thằng bé đã bị tê liệt thì đúng hơn.

Khoản nói gì đó mà tôi không nghe thấy, chỉ thấy môi anh mấp máy, âm thanh không tới được tai tôi.

Khoản không dừng lại mà cứ chạy tiếp.

Tôi kêu lên một câu gì đó. Đồ đạc. Đồ đạc của mình! Như thể chúng quan trọng. Nhưng Khoản không dừng lại. Anh cứ bế Vi Văn mà chạy.

Tôi chạy theo anh. Chạy theo anh và con về phía dãy nhà, về phía có người giúp.

Chiếc giày đập đập. Gió thổi bay chiếc khăn đỏ.

Chúng tôi chạy về tận khu dân cư. Tôi không rời mắt khỏi con trai mình, không rời mắt khỏi Vi Văn, mắt thằng bé mở to, sợ hãi. Nhưng tôi không biết làm gì khác ngoài chạy.

Tôi liên tục lặp đi lặp lại tên nó.

Nhưng nó không phản ứng lại nữa.

Người nó không còn gồng lên. Mặt nó càng tái nhợt đi, mồ hôi lấm tấm trên trán.

Mắt nó nhắm lại.

Đường sao mà dài đến thế. Chúng tôi đã đi xa biết bao. Có thật là xa đến thế không?

Rốt cuộc thì ngôi nhà đầu tiên cũng hiện ra trước mặt chúng tôi. Nhưng chúng tôi đã đến từ phía bên kia, ngược lại với phía chúng tôi đã đi ban nãy. Đường cái nhìn chỗ nào cũng giống nhau đến nỗi chúng tôi không phân biệt nổi.

Im lặng. Mọi người đâu cả rồi?

Cuối cùng chúng tôi cũng thấy một người. Một người phụ nữ lớn tuổi. Đang đi ra. Bà ta ăn diện. Tôi nhận thấy thế. Bà ta đã tô sơn và mặc một chiếc váy. “Dừng lại,” Khoản hét lớn. “Dừng lại. Giúp, giúp chúng tôi.” Người phụ nữ có vẻ bối rối. Rồi bà nhìn thấy thằng bé.

Vài phút sau xe cứu thương đến. Khi họ lao đến, bụi trên con đường khô khốc bốc lên, phủ lên tóc, giày, lông mi của Vi Văn. Các nhân viên y tế mặc áo trắng chạy ra. Họ cẩn thận đỡ thằng bé từ trên tay Khoản và đưa nó đi. Tay thằng bé rũ xuống, tuột khỏi tay một nhân viên áo trắng. Đó là điều cuối cùng chúng tôi nhìn thấy. Khoản và tôi được dẫn vào xe, nhưng không ở phía sau với thằng bé, mà là ở phía trước. Ai đó nhắc chúng tôi cài dây an toàn vào.

Dây an toàn. Chúng tôi cần dây an toàn làm gì chứ?

GEORGE

Tôi tỉnh giấc trước chuông báo thức một tiếng hai mươi hai phút. Ga trải giường đẫm mồ hôi. Tôi lật chăn ra, nhưng biết mình sẽ không thể ngủ lại được. Hôm nay là ngày kiểm tra chất lượng các tổ ong, đợt kiểm tra đầu tiên sau mùa đông. Trước ngày này tôi thường không ngủ được mấy, vì đầu óc đều để cả vào các tổ ong. Sáp ong, ván và ấu trùng tràn ngập trong suy nghĩ của tôi. Tôi không biết mình sẽ thấy gì khi mở các tổ ong ra, có năm tỉ lệ ong chết trong mùa đông lên tới năm mươi phần trăm. Và cái cảm giác đó, khi ta phát hiện ra trong hơn nửa số tổ không có ong chúa lẫn ấu trùng, thật là khủng khiếp. Nhưng mùa đông năm nay khá bình thường, không có gì đáng kể. Không lạnh quá, cũng không ấm quá, không có lý do gì mọi việc lại bất thường cả.

Tuy thế, tôi vẫn run rẩy khi đứng đợi Rick và Jimmy. Tôi đã bảo họ có mặt lúc bảy giờ rưỡi. Tôi chỉ muốn bắt đầu ngay. Thực ra tôi muốn bắt đầu sớm hơn, nhưng đã thành lệ của cả ba, vào ngày kiểm tra chất lượng đầu tiên chúng tôi sẽ gặp nhau ở trong sân, rồi nói chuyện và uống chút gì đó.

Rick đến trước, vẫn như mọi khi. Cậu ta cao và gầy nhẳng, người lênh khênh - nhìn cậu ta hơi giống James Stewart, chỉ khác là không có khuôn mặt dễ mến như vậy. Mũi dài, nhọn, mắt sâu hoắm, mái tóc đã hơi hói, mặc dù cậu ta chưa đến ba mươi. Cậu ta chật vật chui ra khỏi xe. Rick luôn cử động nhiều hơn cần thiết đến mười lần, bất kể đang làm gì, cả người cậu ta như không khớp với nhau. Nhưng cậu ta rất sốt sắng. Cậu ta đã học một khóa về nông nghiệp qua thư, và lúc nào cũng đọc sách.

Dù chúng tôi định làm gì Rick cũng có ngay thông tin cần thiết. Cùng mọi bối cảnh lịch sử. Và các học thuyết. Như thả xu vào máy vậy. Cậu ta giống hệt một cái máy tự động bán thông tin vặt. Cậu ta mơ có ngày sẽ mua được một trang trại riêng, nhưng nói thật là cậu ta nên mơ về việc ngồi sau bàn giấy và dùng cái đầu của mình thì hơn.

Cậu ta đứng đó vung vẩy hai tay; như mọi khi, cậu ta không bao giờ đứng yên nổi.

“Đây rồi,” cậu ta nói.

“Ừ,” tôi đáp.

“Chú đã nghĩ xem mọi việc thế nào chưa?”

“Chưa. Mọi chuyện ổn mà? Tất cả đều ổn. Không có lý do gì để nghĩ khác cả.”

“Vâng. Không có lý do gì cả.”

Cậu ta nhăn trán, giật giật mớ tóc hói.”… Ờ thì.” Cậu ta đang gãi lấy gãi để bằng cả hai tay, như có rận vậy. “Ai mà biết được.”

“Không. Không ai biết trước được. Nhưng mùa đông vừa rồi…”

“Vâng. Rõ ràng là…”

“Ừ.”

“Nhưng có mấy vụ mất tích đó.”

“À. Mấy vụ đấy hả.”

Tôi làm ra vẻ như mình không nghĩ gì đến chuyện đó. Nhưng tất nhiên là tôi có nghĩ. Tôi luôn cập nhật tin tức. Ngay cả tờ Diễn đàn Autumn cũng đã nhắc đến những vụ sụt giảm bầy đàn bí hiểm mà một số người nuôi ong ở phía Nam đã gặp phải. Hồi tháng Mười một, một người ở Florida đã báo cáo các tổ ong của ông ta bỗng nhiên rỗng không. Tên ông ta là David Hackenberg. Bỗng nhiên ai ai cũng bàn tán về chuyện đã xảy ra ở trang trại của ông ta. Và từ đó trở đi đã có nhiều báo cáo mới đến từ Florida, California, Oklahoma và Texas.

Lần nào câu chuyện cũng như nhau. Phút trước trang trại còn đầy những tổ ong khỏe mạnh, đầy đủ thức ăn, ấu trùng, tất cả đều ổn. Rồi, chỉ trong vòng vài ngày, thậm chí là vài giờ, tổ ong gần như trống trơn. Đàn ong biến mất, bỏ lại ấu trùng, bỏ lại tất cả. Và chúng không bao giờ trở lại.

Ong là loài vật sạch sẽ. Chúng bay đi để chết, vì không muốn để xác lại làm bẩn tổ. Có lẽ chúng đã làm như vậy. Nhưng ong chúa luôn ở lại cùng một số ong non. Ong thợ đã để lại ong chúa và ong non, bỏ mặc cho chúng chết một mình trong tổ. Như vậy là trái quy luật tự nhiên.

Không ai biết tại sao. Khi mới nghe chuyện đó lần đầu tiên, tôi đã nghĩ là do người nuôi ong kém cỏi. Có lẽ cái gã Hackenberg này đã không chăm sóc đàn ong của mình cho tử tế. Tôi đã gặp nhiều người nuôi ong luôn đổ lỗi cho người khác trong khi lẽ ra lỗi thuộc về họ. Dùng quá ít đường, để tổ bị nóng quá hoặc lạnh quá. Nghề này không đòi hỏi chính xác đến mức như vật lý lượng tử. Nhưng một thời gian sau, có quá nhiều những câu chuyện như vậy, quá giống nhau, quá đột ngột. Đây là một vấn đề hoàn toàn khác.

“Chuyện đó chỉ xảy ra ở miền Nam thôi,” tôi nói.

“Vâng. Ở đó họ làm ăn chuyên sâu hơn,” Rick nói.

Đúng lúc đó chiếc xe bán tải xanh của Jimmy lao vào sân. Cậu ta ra khỏi xe, miệng cười toe toét. Trong khi Rick lúc nào cũng lo lắng và nghĩ quá nhiều, thì Jimmy lại trái ngược hẳn, luôn luôn vui vẻ, hồn nhiên. Không bao giờ có cử động thừa, không bao giờ tốn thêm một tế bào não nếu không cần thiết. Nhưng phải thừa nhận là cậu ta làm việc chăm chỉ.

Nếu bên trong Jimmy có thiếu hụt gì thì cậu ta cũng bù lại bằng vẻ bề ngoài. Cậu ta rất đẹp trai, theo kiểu học sinh trung học. Tóc vàng óng, mái dày, cằm chẻ, quai hàm rắn rỏi, người cân đối. Cậu ta nên mặc đồng phục bóng bầu dục hai tư trên hai tư mới phải. Và cậu ta cũng khá chải chuốt. Quần áo luôn được là phẳng phiu, đầu tóc gọn gàng. Nhưng không rõ cậu ta chải chuốt cho ai - chẳng có cô gái nào bám quanh cậu ta cả.

Trong tay cậu ta cầm một cái phích. Tôi nhận ra đó là cái phích mới, nhân dịp đặc biệt. Lớp thép bóng loáng phản chiếu ánh mặt trời trong chốc lát, làm tôi thoáng lóa mắt, cho tới khi cậu ta cầm nó theo hướng khác.

Mỗi người chúng tôi lấy cốc của mình ra. Jimmy đã mua chúng cách đây mấy năm. Những cái cốc thợ săn nhỏ màu xanh lá cây từ khu vực bán đồ dã ngoại của Kmart, có thể bóp dẹt được. Rick và tôi cùng ấn cốc của mình phình ra và chìa cho Jimmy. Không nói một lời, cậu ta mở phích.

“Cà phê mới xay đấy,” cậu ta nói và rót cho chúng tôi.

Tôi được rót trước.

“Columbia. Rang đậm.”

Với tôi thì đó có là cà phê hòa tan cũng được. Cà phê nào chẳng như nhau. Nhưng với Jimmy thì cà phê có lẽ là thứ gần nhất với nghệ thuật mà cậu ta chạm đến. Cậu ta mua cà phê hạt qua Internet. Phải là hạt tươi. Theo cậu ta thì cà phê xay sẵn là loại quỷ tha ma bắt. Rồi cà phê phải được pha bằng phin theo nhiệt độ thích hợp. Để làm được điều này, cậu ta đã đầu tư hẳn một chiếc máy pha cà phê của châu Âu, một cái máy pha phin bị kẹt ở hải quan hàng tuần trước khi cậu ta mang được nó về nhà.

Chúng tôi cùng nâng cốc và cụng ly. Lớp nhựa mềm chạm nhau, gần như không phát ra âm thanh gì. Mỗi người chúng tôi nhấp một ngụm.

Rồi sau đó chúng tôi phải khen cà phê, nói gì đó nghe có vẻ trí thức. Đó là một phần của thủ tục. Để ra vẻ, tôi nheo mắt, đảo cà phê trong miệng như một chuyên gia về rượu vang.

“… đậm đà… rất êm…”

“Hừm,” Rick nói. “Tôi nếm được vị rang cháy, thật đấy.”

Jimmy nhìn chúng tôi chờ đợi, như một đứa bé vào ngày Quốc khánh. Đợi chúng tôi nói thêm.

“Đúng thế, không giống cà phê hòa tan chút nào,” tôi nói.

“Cà phê ngon nhất năm,” Rick phụ họa.

Jimmy gật đầu. “Chỉ cần mua một cái máy xay và đảm bảo mua cà phê nguyên hạt ngon. Ngay cả hai người cũng có thể tự pha ở nhà được.”

Cậu ta luôn nói thế và biết thừa chúng tôi sẽ chẳng bao giờ lôi về nhà một cái máy xay cà phê. Ở nhà Emma là người pha cà phê. Và nàng dùng cà phê hòa tan. Gần đây nàng đã thử một loại nhạt như nước ốc có pha sẵn sữa bột và thêm đường, nhưng tôi chỉ uống cà phê đen.

“Cậu có biết cà phê được nhắc đến lần đầu tiên trong một câu chuyện cổ ở Ethiopia cách đây một ngàn năm trăm năm không?” Rick nói.

“Thật à,” Jimmy đáp.

“Đúng thế. Chàng chăn dê Kaldi. Chàng phát hiện ra những con dê có vẻ kỳ lạ sau khi chúng ăn một loại quả màu đỏ. Chúng không ngủ được. Chàng liền kể cho một vị tu sĩ nghe.”

“Ở Ethiopia cách đây một ngàn năm trăm năm đã có tu sĩ rồi cơ à?” tôi hỏi.

“Vâng?” Cậu ta bối rối nhìn tôi, mắt có vẻ hơi hoang mang.

Jimmy phẩy tay xen vào. “Ở đâu mà chẳng có tu sĩ.”

“Chứ không phải họ theo đạo Thiên Chúa sao? Ý tôi là vào thời đó, Ethiopia chẳng phải là ở châu Phi sao?”

“Sao cũng được. Vị tu sĩ tỏ ra quan tâm. Ông đang phải chật vật để giữ tỉnh táo trong lúc cầu nguyện, vậy là ông liền đổ nước nóng lên thứ quả đó rồi uống. Bùm! Thế là có cà phê.”

Jimmy gật gù vẻ hài lòng. Rick đã nghiên cứu, tất cả là để vinh danh cà phê của cậu ta.

Chúng tôi uống cạn. Cà phê nhanh chóng nguội đi trong làn gió xuân. Ngụm cuối cùng đã thành chua loét và chỉ còn hơi âm ấm. Rồi chúng tôi đi ra xe của mình và lái về phía các tổ ong.

Chỉ đến khi đặt tay lên vô lăng tôi mới nhận ra mình đang nhễ nhại mồ hôi. Tay tôi dính vào lớp da bọc vô lăng, tôi phải chùi tay vào cái quần lao động để nắm cho chắc, áo sơ mi cũng đang dính vào lưng tôi. Tôi không biết mình sẽ phát hiện ra điều gì. Tôi thấy sợ.

Đường đến tổ ong chỉ dài vài trăm thước, một con đường đất gập ghềnh. Chiếc xe xóc nẩy lên cùng với hai bàn tay run rẩy của tôi, rồi chúng tôi đến đồng cỏ bên sông Alabast.

Tôi ra khỏi xe, chắp tay sau lưng để giấu cơn run.

Rick đã đợi sẵn ở đó. Chân giậm giậm. Nóng ruột muốn bắt đầu.

Jimmy ra khỏi xe. Ngước lên nhìn trời, hít hít.

“Trời ấm bao nhiêu độ?” Cậu ta nhắm mắt vào, như thể không muốn nhúc nhích một phân, và nhất là không muốn bắt đầu công việc trước mắt.

“Đủ ấm rồi.” Tôi bước nhanh về phía các tổ ong. Tôi cần làm gương cho họ. “Bắt đầu luôn thôi.”

Tôi kiểm tra cầu bay*, cửa vào tổ ong thứ nhất, một cái tổ màu xanh lục như hạt dẻ cười. Màu xanh ấy chọi nhau chan chát với lớp cỏ đang nhú lên trên nền đất bên dưới. Tổ đầy ong, đúng như nó phải thế. Tôi nhấc nắp tổ lên. Rồi vén tấm vải phủ ở trên ra. Tôi đã chuẩn bị tinh thần cho điều xấu nhất, nhưng tất cả đều ổn. Tôi không thấy ong chúa, nhưng có khá nhiều trứng và ấu trùng trong tất cả các giai đoạn phát triển. Sáu cầu đầy. Tổ này có thể để nguyên như vậy, ở đó có đủ sự sống và không cần ghép nó với một tổ nào khác.

Tôi quay lại nhìn Jimmy. Cậu ta gật đầu về phía cái tổ mình vừa mở. “Ở đây ổn cả.”

“Đây cũng thế,” Rick nói.

Chúng tôi đi tiếp.

Khi mặt trời rọi xuống và từng tổ một đã được mở ra kiểm tra, tôi có thể cảm thấy cơ thể mình đang dần thư giãn. Tay tôi khô và ấm lên, quần áo không dính bết vào da nữa. Tất nhiên ở một vài tổ cũng có vấn đề. Một vài đàn ong phải ghép vào với nhau, ở một vài tổ chúng tôi không thấy ong chúa. Nhưng không có gì bất thường cả. Có vẻ mùa đông đã khá nhân từ với chúng. Như thể mùi hôi từ sự diệt vong trải rộng dưới miền Nam đã không chạm tới đây. Mà cũng đúng thôi. Chúng được chăm sóc tốt. Chúng không thiếu thốn gì cả.

Chúng tôi ngồi lại ăn trưa. Chúng tôi ngồi trên những chiếc ghế xếp ọp ẹp và ăn những miếng bánh mì kẹp mềm oặt dưới ánh nắng. Cả ba chúng tôi, vì lý do gì không rõ, đều im lặng như tờ. Cho tới khi Rick không kìm nổi nữa.

“Hai người đã nghe chuyện về thần Cupid và bầy ong chưa?” Cả hai chúng tôi đều không trả lời. Lại một câu chuyện nữa. “Nghe chưa?” cậu ta hỏi lại.

“Chưa,” tôi đáp. “Cậu thừa biết là cả hai chúng tôi đều chưa nghe chuyện về thần Cupid và bầy ong.”

Jimmy cười khẩy.

“Cupid kiểu như là thần tình yêu ấy,” Rick nói. “Theo thần thoại La Mã.”

“Kẻ bắn tên chứ gì,” tôi nói.

“Đúng rồi. Con trai thần Vệ Nữ. Nhìn như một đứa bé bự con loăng quăng với cung tên và ống tên. Khi tên bắn vào ai thì người đó sẽ nảy sinh tình cảm.”

“Eo, thần ái tình mà lại nhìn như trẻ con, hơi bệnh hoạn nhỉ?” Jimmy nói.

Tôi cười, nhưng Rick lườm tôi một cái.

“Chú có biết là thần nhúng đầu tên vào mật ong không?”

“Cái đó thì tôi không biết.”

“Tôi còn chưa bao giờ nghe nói đến thần Cupid,” Jimmy nói. “Trước khi cậu nhắc tới.”

“Đúng thế, thần nhúng tên vào mật ong, mật ong mà thần ăn trộm được,” Rick nói và vươn vai, làm cái ghế đột ngột rít lên.

Chúng tôi bật cười vì tiếng rít. Nhưng Rick thì không. Cậu ta muốn kể tiếp.

“Thế đấy, đứa bé sơ sinh này suốt ngày đi ăn trộm mật ong. Trộm cả tổ. Cho tới một ngày kia…” Cậu ta ngừng lời, tỏ vẻ gay cấn. “Cho tới một ngày kia, bầy ong không chịu nổi nữa và tấn công thần.” Cậu ta để mấy từ cuối ấy lơ lửng trong không khí. “Và thần Cupid thì trần như nhộng, thời đó các vị thần đều thế. Thần bị đốt khắp nơi. Ý tôi là khắp mọi nơi ấy.”

“Cho đáng đời,” tôi nói.

“Cũng có lẽ, nhưng hãy nhớ thần vẫn còn là một đứa bé. Thần chạy về với mẹ, là thần Vệ Nữ, để được an ủi. Cupid gào thét và kinh ngạc vì một sinh vật nhỏ xíu như con ong lại có thể gây đau đớn đến thế. Nhưng mẹ thần có an ủi thần không? Không. Bà chỉ cười.”

“Cười ấy à?” tôi hỏi lại.

“Đúng thế. ‘Con cũng nhỏ,' thần Vệ Nữ nói. ‘Nhưng những mũi tên của con có thể gây đau đớn hơn nhiều so với vết ong đốt’”

“Chà,” tôi nói. “Rồi sao nữa? Sau đó thế nào?”

“Thế thôi. Thế là hết,” Rick nói.

Jimmy và tôi trố mắt nhìn cậu ta.

“Cả câu chuyện chỉ có thế thôi à?” Jimmy hỏi.

Rick nhún vai. “Ừ. Nhưng có rất nhiều bức tranh vẽ điển tích này. Thần Vệ Nữ đứng đó. Rất đẹp, da trắng mịn, đầy những đường cong mỹ miều. Và cũng trần như nhộng. Còn đứa con thì đứng bên cạnh và khóc, tay cầm những mảng sáp ong, trong lúc bầy ong vẫn lao vào đốt.”

Tôi rùng mình.

“Mẹ gì mà ác,” Jimmy nói.

“Đúng thế đấy,” Rick đáp.

Cuối cùng chúng tôi lại chìm vào im lặng. Tôi chớp mắt, cố gạt ra khỏi đầu hình ảnh đứa bé đang gào khóc, người sưng vù vì ong đốt.

Mặt trời sưởi ấm cổ tôi. Hôm nay là một ngày mà Emma thường gọi là ngày dễ thương. Tôi cố gắng cảm nhận chính xác cái sự dễ thương ấy. Và thật tuyệt vời làm sao khi mặt trời đang tỏa nắng. Vì ánh nắng đồng nghĩa với mật ong. Năm nay có vẻ sẽ là một năm tốt đẹp. Một năm tốt đẹp có nghĩa là trong ngân hàng sẽ có tiền. Và tiền đó có thể được đem đầu tư vào trang trại. Mọi chuyện nên như thế. Ai cần Florida làm gì chứ? Tối nay tôi sẽ nói với nàng như vậy.

ĐÀO

Trời đã về đêm, nhưng chúng tôi vẫn chưa ngủ. Tất nhiên, chúng tôi làm sao mà ngủ nổi.

Chúng tôi tưởng mình sẽ được đưa đến bệnh viện nhỏ trong thị trấn, nhưng thay vào đó chúng tôi lại được gửi tới bệnh viện lớn ở Thạch Nhưng. Bệnh viện choán hết cả một quận. Không ai cho chúng tôi biết tại sao chúng tôi lại được đưa tới đây. Chiếc xe cứu thương không người lái đổi hướng khi chúng tôi đi được nửa đường, và vì chúng tôi ngồi một mình ở phía trước, không có ai cho chúng tôi hỏi cả.

Chúng tôi được đưa vào phòng dành cho người nhà bệnh nhân. Chốc chốc chúng tôi lại nghe thấy có người đi qua hành lang, nhưng họ không bao giờ mở cửa; có vẻ chúng tôi sẽ được ở riêng trong phòng này.

Tôi đứng bên cửa sổ. Từ đó chúng tôi có thể nhìn ra cửa khu cấp cứu. Nó nằm giữa các tòa nhà; những tòa nhà như năm cánh tay thấp màu trắng vươn ra mọi hướng. Một vài ô cửa sổ sáng đèn, nhưng không phải tất cả. Có cả một chái nhà tối đen. Bệnh viện này được xây cho một thời kỳ khác, cái thời mà số người sống trong quận này đông hơn nhiều so với dân số hiện nay.

Thỉnh thoảng một chiếc xe chạy tới, thậm chí cả một chiếc trực thăng. Tôi không nhớ lần cuối mình nhìn thấy một chiếc trực thăng là khi nào. Chắc cũng phải vài năm rồi, chúng không còn được sử dụng mấy nữa vì quá tốn nhiên liệu. Những cánh quạt run rẩy khuấy đảo không khí, thổi bay những chiếc blu trắng của các nhân viên y tế, như thể họ cũng sắp cất cánh bay lên.

Thỉnh thoảng khi một chiếc xe chạy tới thì còi báo động lại rú vang, chói tai không dứt. Rồi nhiều nhân viên nữa chạy ra, đứng thành một hàng dài để tiếp nhận. Và bệnh nhân nhanh chóng được chuyển ra khỏi xe và vào trong bệnh viện trong khi các y tá và bác sĩ chăm sóc cho anh ta. Chúng tôi không biết khi Vi Văn được chuyển đến thì như thế nào. Mọi chuyện xảy ra quá nhanh. Khi chúng tôi được phép ra khỏi xe cứu thương thì thằng bé đã được đưa đi rồi. Chúng tôi chỉ thấy lưng của các nhân viên y tế biến mất cùng với một cái cáng. Có lẽ thằng bé đang nằm trên cáng, nhưng tôi không nhìn thấy nó, những cái lưng khoác áo blu trắng đã chắn mất. Tôi cố chạy theo họ, chỉ để được nhìn con một cái. Nhưng cửa đã bị đóng lại và khóa chặt.

Chỉ còn lại hai chúng tôi đứng ngoài lối vào. Tôi với tay về phía Khoản nhưng anh đứng xa quá. Tôi không với tới. Hoặc có lẽ anh không muốn tôi với tới.

Rồi cửa mở và hai người đàn ông mặc đồ trắng bước ra. Bác sĩ ư? Hay y tá?

Họ ân cần đỡ tay chúng tôi và bảo chúng tôi đi theo họ. Tôi bước theo họ, miệng không ngừng hỏi. Vi Văn đâu? Thằng bé bị làm sao? Nó có bị thương không? Chúng tôi có sớm được gặp nó không? Nhưng họ không có câu trả lời. Chỉ nói là con trai chúng tôi, họ nói là con trai, có lẽ họ còn không biết tên nó, đang được chăm sóc cẩn thận. Tất cả sẽ ổn. Rồi họ đưa chúng tôi vào đây và bỏ đi.

Tôi đã đứng như thế hàng giờ đồng hồ thì cửa mới mở ra và một bác sĩ bước vào. Bà ta tự giới thiệu mình là bác sĩ Hiệu và đóng cửa lại sau lưng mà không nhìn chúng tôi.

“Con tôi đâu? Vi Văn đâu?” tôi hỏi. Giọng tôi lạc hẳn đi.

“Họ vẫn đang chăm sóc cho con trai anh chị,” bà ta trả lời và đi hẳn vào phòng.

Tóc bà ta đã ngả bạc, nhưng mặt bà ta vẫn chưa có nếp nhăn, và vô cảm.

“Tên nó là Vi Văn,” tôi nói. “Tôi gặp nó được không?”

Tôi dợm bước về phía cửa. Bà ta phải đưa tôi đến chỗ thằng bé. Phải như thế. Tôi không cần phải ở bên nó, chỉ cần nhìn qua một ô cửa kính thôi cũng đủ, miễn là tôi được thấy thằng bé.

“Chăm sóc cho nó. Bà nói thế nghĩa là sao?” Khoản nói.

Bà ta ngẩng đầu lên nhìn anh, trong khi vẫn tránh mắt tôi.

“Chúng tôi đang cố gắng hết sức.”

“Thằng bé sẽ qua khỏi chứ?” Khoản hỏi.

“Chúng tôi đang cố gắng hết sức,” bà ta nhẹ nhàng nhắc lại.

Khoản đưa tay lên miệng. Anh cắn khớp đốt ngón tay. Tôi cảm thấy một luồng ớn lạnh đột ngột trào lên.

“Chúng tôi phải được phép gặp nó chứ,” tôi nói, nhưng những lời tôi thốt ra yếu ớt đến nỗi chúng gần như biến mất.

Bà ta không trả lời, chỉ khẽ lắc đầu.

Không thể thế được. Chắc có sự nhầm lẫn gì đó. Tất cả những việc đã xảy ra đều là nhầm lẫn. Đứa trẻ đang nằm đó không phải là thằng bé. Không phải Vi Văn. Nó đang ở trường hoặc ở nhà. Đó là một đứa trẻ khác, một sự hiểu nhầm.

“Anh chị phải tin chúng tôi,” bác sĩ Hiệu khẽ nói và ngồi xuống. “Và trong lúc chờ đợi, tôi cần anh chị trả lời một số câu hỏi.”

Khoản gật đầu và ngồi xuống ghế.

Bà ta cầm giấy bút lên, chuẩn bị để ghi chép.

“Con trai anh chị đã bị ốm bao giờ chưa?”

“Chưa,” Khoản ngoan ngoãn trả lời và quay sang nhìn tôi. “Đúng không nhỉ? Em nhớ con có bị ốm bao giờ không?”

“Chưa hề. Chỉ một lần bị viêm tai,” tôi nói. “Và bị cúm.”

Bà ta viết mấy chữ lên tập giấy. “Không có gì bất thường chứ?”

“Không.”

“Có bệnh gì về đường hô hấp không? Hen suyễn?”

“Không,” tôi khẳng định.

Bác sĩ Hiệu lại quay sang nhìn Khoản.

“Chính xác thì thằng bé ở đâu khi anh tìm thấy cháu?” Khoản cúi người về phía trước, lưng gập lại, như thể muốn che chắn thân mình trước câu hỏi của bà ta.

“Giữa hàng cây, gần Cánh đồng số 458, hoặc có lẽ là số 457. Ngay bên bìa rừng.”

“Và cháu đang làm gì?”

“Nó chỉ ngồi đó. Gục xuống. Mặt tái mét. Đổ mồ hôi.”

“Và anh là người tìm thấy cháu?”

“Vâng. Là tôi.”

“Thằng bé đã rất sợ hãi,” tôi nói. “Nó sợ hãi vô cùng.”

Bà ta gật đầu.

“Chúng tôi đã ăn mận,” tôi nói tiếp. “Chúng tôi đem theo mận đóng hộp. Thằng bé đã ăn hết cả hộp.”

“Cảm ơn chị.” Bà ta lại viết gì đó lên tập giấy nhỏ.

Rồi bà ta lại quay sang Khoản, như thể anh mới là người có câu trả lời. “Anh có nghĩ thằng bé đã ở trong rừng không?”

“Tôi không biết.”

Bà ta ngần ngừ. “Anh chị làm gì ngoài đó?”

Khoản lại cúi người tới trước. Anh ném cho tôi một cái nhìn vô cảm, không hề tiết lộ điều anh đang nghĩ.

Sự căng thẳng tăng dần cho tới khi tôi không thở nổi. Tôi không thể trả lời. Tôi dán mắt vào anh, cô van xin anh giấu đi sự thật. Xin anh nói rằng cả hai chúng tôi cùng quyết định đi ra đó, hay thậm chí là ý của anh, trong khi thật ra đó là ý của tôi.

Chúng tôi ở ngoài đó là lỗi của tôi.

Khoản không đáp lại cái nhìn của tôi, anh chỉ quay về phía bác sĩ và hít một hơi thật sâu. “Chúng tôi đi dã ngoại,” anh nói. “Chúng tôi muốn dành ngày nghỉ làm gì đó vui vui một chút.”

Có lẽ anh không nghĩ trách nhiệm thuộc về tôi, có lẽ anh không đổ lỗi cho tôi. Tôi nhìn anh không dứt, nhưng anh không nhìn về phía tôi. Anh không để lộ điều gì, không đưa ra câu trả lời nào, nhưng cũng không trách cứ gì. Và có lẽ mọi chuyện đúng là như vậy. Có lẽ đó là sự thật. Chúng tôi cùng nhau làm việc này, cùng nhau ra ngoài đó. Đó là quyết định cả hai chúng tôi cùng đưa ra, một sự đồng thuận, một sự thỏa hiệp, chứ không chỉ là ý của tôi.

Bác sĩ Hiệu có vẻ không nhận ra chuyện giữa hai chúng tôi - bà ta chỉ nhìn người này rồi lại nhìn người kia, vẻ cảm thông, chứ không chỉ tỏ ra chuyên nghiệp. “Tôi hứa sẽ quay lại ngay khi có thêm thông tin.”

Tôi tiến một bước tới trước. “Nhưng đã xảy ra chuyện gì? Thằng bé bị làm sao?” Giọng tôi run lên. “Chắc hẳn các vị phải biết thêm gì đó chứ?”

Bà ta chỉ chậm rãi lắc đầu. Bà ta không có câu trả lời.

“Anh chị cố nghỉ ngơi đi. Tôi sẽ xem có đem đến cho anh chị được chút thức ăn không.”

Bà ta biến mất sau cánh cửa và chúng tôi lại đứng trơ ra đó.

Trên tường có treo một cái đồng hồ. Thời gian chật chương trôi. Có lúc khi tôi nhìn đồng hồ, hai mươi phút đã trôi qua, có lúc thì lại mới hai mươi giây.

Trong suốt thời gian đó Khoản cứ ngồi phía bên kia phòng. Dù tôi đứng đâu đi chăng nữa, anh cũng đứng cách xa. Không chỉ anh muốn vậy mà tôi cũng thế. Không thể vượt qua rào cản khổng lồ giữa hai chúng tôi. Đối mặt với chuyện này, cả hai chúng tôi đã biến thành băng mỏng, như lớp băng mỏng đầu tiên trên mặt hồ vào cuối thu, chỉ đụng nhẹ là vỡ.

Tôi nhấp một ngụm nước. Nước chua loét, là nước từ bể chứa đã tù đọng lâu ngày.

Trời tối dần. Không ai trong chúng tôi bật đèn lên. Chúng tôi cần đèn để làm gì? Một giờ đã qua kể từ khi bà bác sĩ đến.

Tôi ra nhìn hành lang một lần nữa. Nhưng không có ai ngồi ở quầy tiếp tân cả.

Tôi đi tiếp, nhưng chỉ thấy toàn cửa khóa. Tôi áp tai vào một cánh cửa, nhưng không nghe thấy gì. Tiếng điều hòa chạy ù ù đã át hết tất cả.

Lại quay về phòng. Cứ ở đó. Chờ đợi.

GEORGE

Chúng tôi đã đến các tổ ong gần trang trại nhà Satis. Tôi kiểm tra các tổ gần đường cái nhất. Tôi thoáng thấy Jimmy và Rick đang kiểm tra các tổ phía bên kia cánh đồng. Tôi mệt, nhưng chưa kiệt sức, và biết tối nay tôi sẽ ngủ như đã bị ai đó rút phích cắm điện.

Tôi đang chuẩn bị mở cái tổ cuối cùng thì Gareth Green xuất hiện.

Chiếc xe tải mười tám bánh của hắn chạy rầm rầm qua cánh đồng. Ba chiếc khác nối đuôi theo sau. Khi thấy tôi, hắn liền dừng lại. Hắn dừng lại thật ấy. Và những chiếc xe tải sau lưng hắn cũng phải dừng lại đợi, động cơ vẫn nổ và mặt trời vẫn rọi xuống kính chắn gió, để đợi Gareth. Có lẽ đây cũng không phải là lần đầu tiên.

Hắn ra khỏi buồng lái với một nụ cười tự mãn, mắt đeo kính râm tráng gương thể thao, mặt rám nắng. Và đầu đội một chiếc mũ lưỡi trai xanh rực với dòng chữ BÃI BIỂN CLEARWATER, NGHỈ XUÂN 2006. Chắc là mua hạ giá dưới miền Nam. Gareth ưa đồ rẻ, nhưng không muốn mọi người nhận ra, vì hắn cũng thích tạo ấn tượng với họ. Hắn để cửa ngỏ và động cơ vẫn chạy.

“Thế nào. Mọi chuyện ở đây ổn cả chứ?”

Hắn hất đầu về phía tôi và những tổ ong đặt cách nhau từng quãng không đều trên khắp cánh đồng. Không có nhiều lắm, nên nhìn có vẻ hơi thưa thớt.

“Ổn cả,” tôi nói. “Mùa đông vừa rồi khá tốt. Không mất nhiều ong lắm.”

“Tốt. Tốt. Tôi rất mừng. Chúng tôi cũng vậy. Không lãng phí nhiều lắm.” Gareth luôn dùng từ lãng phí khi nói về ong. Nghe như thể chúng là cây hay lương thực vậy.

Hắn hất đầu về phía cánh đồng. “Chúng tôi sẽ dừng ở đây một đợt. Hoa lê.”

“Không phải hoa táo à?”

“Không. Năm nay là hoa lê. Kiếm được một trang trại rộng hơn. Giờ tôi có nhiều ong hơn rồi, anh biết không. Trang trại ở Hudson quá nhỏ so với chúng tôi.”

Tôi không trả lời. Chỉ gật đầu đáp lại.

Hắn cũng gật đầu.

Chúng tôi đứng đó gật gù, trong lúc mắt nhìn đi hai hướng khác nhau. Như hai hình nộm, giống một thứ đồ chơi chúng tôi có hồi tôi còn bé, với cái đầu lỏng lẻo và chỉ cần đẩy khẽ một cái là nó sẽ ngúc ngoắc, gật gù mãi, đôi mắt vô hồn nhìn vào khoảng không.

Hắn gật đầu một cái cuối cùng về phía mấy chiếc xe tải. “Chúng tôi đã đi đường được khá lâu rồi. Ổn định ở đây được thì tốt.”

Tôi nhìn theo mắt hắn. Hàng loạt tổ ong, tất cả đều là loại tổ làm sẵn bằng nhựa xám, được chằng buộc chắc chắn trong thùng xe tải và phủ một lớp lưới dày màu xanh. Tiếng động cơ rầm rầm át cả tiếng vo ve của đàn ong bên trong.

“California, các anh vừa từ đó về phải không?” tôi hỏi. “Từ đó về đây là bao nhiêu cây?”

“Anh lỗi thời rồi.” Hắn cười. “California là từ hồi tháng Hai cơ. Hoa hạnh nhân. Hết mùa từ lâu rồi. Giờ chúng tôi vừa từ Florida về. Hoa chanh.”

“Hoa chanh, ra thế.”

“Và cam đỏ nữa.”

“À.”

Cam đỏ cơ đấy. Cam thường là không đủ đối với Gareth.

“Chúng tôi đã lái xe hai tư tiếng,” hắn nói tiếp. “Chuyện vặt so với chuyến đi trước đó. Từ Calitornia đến Florida. Lái xe thế mới gọi là lái chứ. Chỉ đi xuyên qua Texas thôi cũng đã mất gần hai mươi tư tiếng rồi. Anh có biết bang ấy rộng đến thế nào không?”

“Không. Tôi chưa bao giờ nghĩ đến chuyện đó.”

“Rộng lắm. Bang rộng nhất nước. Chỉ kém Alaska thôi.”

“Ra thế.”

Bốn ngàn tổ ong của Gareth quanh năm đi trên đường, không bao giờ nghỉ ngơi. Mùa đông chúng sống ở các bang miền Nam, hoa tiêu ở Florida, hoa hạnh nhân ở California, rồi quay lại Florida cho kịp mùa hoa chanh và cam, hoặc là cam đỏ, chắc là loại mới năm nay, rồi lên miền Bắc dừng thêm ba hoặc bốn chặng nữa trong suốt mùa hè. Hoa táo hoặc lê, việt quất, bí ngô. Đàn ong chỉ ở đây vào tháng Sáu. Rồi Gareth kiểm kê lại hàng hóa, theo như hắn nói, tính tiền lỗ, ghép các đàn ong và sửa chữa.

“À này, tôi đã gặp Rob và Nellie dưới đó đấy,” hắn nói.

“Thế à?”

“Chỗ ấy tên là gì ấy nhỉ… Làng Vịnh à?”

Chà chà. Vậy ra hắn cũng đến đó. Đến nơi gọi là thiên đường ấy.

“Cảng Vịnh.”

“Thế đấy! Ra là anh cũng biết chỗ ấy! Cảng Vịnh, đúng rồi. Tôi được thăm nhà của họ. Ngay trên bờ kênh. Họ đã mua một chiếc xe trượt nước. Rob chở tôi đi chơi. Chúng tôi còn thấy cả cá heo cơ đấy, tin được không.”

“Cá heo. Chứ không phải lợn biển à?”

“Không. Lợn biển á? Là con gì vậy?”

“Rob và Nellie suốt ngày chém gió về chuyện ấy. Nói là họ có lợn biển ngay trước cửa.”

“Chà. Không. Tôi không thấy con lọn biển nào cả. Thôi bỏ qua. Họ ở đó cũng tốt. Khu ấy rất dễ chịu.”

“Tôi cũng nghe nói thế.”

Ai đó trong chiếc xe tải sau lưng hắn rồ máy. Sốt ruột rồi.

Nhưng Gareth lờ đi. Hắn vốn vậy. Chân tôi đã ngứa ngáy muốn đi. Nhưng hắn cứ bình thản đứng đó, như thể hắn sẽ không bao giờ ngừng nói.

“Thế còn anh.” Hắn bỏ kính ra và nhìn tôi. “Có kế hoạch đi đâu không?”

“Có,” tôi đáp. “Quá đủ ấy chứ. Mấy tuần nữa là tôi đi. Đến Maine.”

“Lại việt quất như mọi khi à?”

“Phải, việt quất.”

“Thế có khi chúng tôi sẽ gặp anh cũng nên. Năm nay tôi cũng đi Maine.”

“Thật hả. ừ, thế hẹn gặp lại nhé.” Tôi cố nặn ra một nụ cười.

“Biết trang trại Đồi Trắng ở đâu không?” Hắn gãi gãi dưới chiếc mũ. Tay hắn hóa ra xanh lét vì mặt trời rọi qua lớp vải.

“Không,” tôi đáp. Đó là trang trại lớn nhất vùng. Tất cả mọi người, kể cả đứa bé mới chập chững biết đi, phải, thậm chí cả từng con chó, đều biết nó nằm ở đâu.

Hắn toét miệng cười, không trả lời, biết thừa là tôi nói dối. Rồi cuối cùng hắn cũng quay lại phía chiếc xe tải, giơ tay lên mũ chào, tinh nghịch nháy mắt với tôi và lên xe.

Đám mây bụi bốc lên che kín cả mặt trời khi đoàn xe biến mất.

Chúng tôi là bạn học, Gareth và tôi. Hắn là một gã lờ phờ. Ăn quá nhiều, vận động quá ít, lại còn bị bệnh chàm. Đám con gái chẳng bao giờ để ý đến hắn. Cả bọn con trai chúng tôi cũng vậy. Không hiểu vì lý do gì hắn lại mến tôi. Có lẽ vì tôi không luôn mồm nói xấu hắn. Tôi có thể thấy trong thâm tâm hắn là người tốt. Và mẹ tôi luôn luôn nhắc nhở tôi. Con phải đối tốt với tất cả mọi người, nhất là những người không có nhiều bạn. Gareth chắc chắn là nằm trong số đó, những người không có nhiều bạn. Mẹ tôi là vậy đấy. Không thể tàn nhẫn được khi luôn có giọng nói của bà vang vọng trong đầu. Mẹ còn bắt tôi mời hắn về nhà mấy lần. Gareth nghĩ được mời về ăn tối ở trang trại là tuyệt đỉnh. Bố tôi dẫn chúng tôi ra thăm đàn ong. Gareth đặt rất nhiều câu hỏi, muốn biết mọi thứ. Hắn thích thú với việc nuôi ong hơn tôi nhiều, hay ít ra cũng tỏ vẻ như vậy. Và tất nhiên, bố tôi rất vui vẻ giảng giải cho hắn.

Cũng may là chúng tôi mất liên lạc khi lên cấp ba. Nếu không thì cứ tránh xa hắn là hơn. Tôi có cảm giác là Gareth đã vùi đầu vào học hành và làm việc. Hắn xin được chân bán thời gian ở cửa hàng đồ cơ khí, và ngay từ hồi đó đã bắt đầu tiết kiệm tiền. Theo thời gian, hắn giảm cân và còn mua một chiếc đèn mặt trời để chữa bệnh chàm nữa, nên da hắn lúc nào cũng rám vàng. Tôi phải thừa nhận là nhìn cũng không đến nỗi nào.

Hắn cũng đã tìm được một cô gái khá tử tế. Sau khi tốt nghiệp, hắn mua một mảnh đất, và không ngạc nhiên là hắn bắt đầu nuôi ong. Việc làm ăn phất lên nhanh, Gareth rõ ràng là có năng khiếu. Hắn mở rộng, mua thêm tổ. Cô vợ hắn sinh con, những đứa con xinh xắn hơn Gareth nhiều, không đứa nào bị chàm cả. Và giờ hắn đã là một đại gia. Một trong những tay phát đạt nhất thị trấn. Cứ đến Chủ nhật là hắn lại lái xe đi quanh với cả nhà, cài dây an toàn chắc chắn trong một chiếc suv to đùng của Đức. Hắn là thành viên của câu lạc bộ thể thao ngoài trời, trả phí 850 đô một năm để cả gia đình có thể đi đánh gôn mọi lúc mọi nơi. Phải, tôi đã xem lệ phí hết bao nhiêu.

Hắn cũng góp tiền cho thư viện mới của thị trấn. Khi thư viện được xây, một tấm bảng đồng sáng bóng thông báo cho tất cả những ai muốn đọc, và có kha khá người đã đọc, rằng cộng đồng rất biết ơn Công ty Nuôi Ong Green vì sự hào phóng của họ.

Sự trả thù của hội mọt sách, sự thể là thế đấy. Và những người còn lại trong chúng tôi, những người không mọt sách lắm nhưng lại khá được mến mộ hồi còn đi học, phải ngồi bên lề để xem Gareth lội trong bể tiền mỗi năm một nhiều hơn.

Ai làm việc với ong đều biết lợi nhuận thực sự không nằm ở mật ong. Tài sản của Gareth không đến từ mật ong. Lợi nhuận nằm ở việc thụ phấn. Nếu không có ong, nền nông nghiệp sẽ không thể tồn tại. Những cây hạnh nhân hay những bụi việt quất đang trổ hoa trải dài hàng cây số; chúng chẳng đáng một xu trừ phi ong đem phấn từ bông hoa này sang bông hoa khác. Đàn ong có thể bay nhiều cây số một ngày. Thụ phấn cho hàng ngàn bông hoa. Không có ong, những bông hoa cũng chỉ vô dụng như những thí sinh trong một cuộc thi hoa hậu. Nhìn thì đẹp, chừng nào còn tươi, nhưng về lâu về dài thì chẳng có giá trị gì. Hoa sẽ tàn và rụng khi chưa từng kết trái.

Gareth đã đầu tư vào việc thụ phấn ngay từ đầu. Đàn ong của hắn luôn di chuyển. Luôn đi trên đường. Tôi đã đọc được rằng việc đó khiến ong bị căng thẳng, như thế không tốt cho chúng, nhưng Gareth khẳng định là ong của hắn không nhận ra điều gì khác biệt, chúng vẫn phát triển chẳng kém gì ong của tôi.

Có lẽ chính vì Gareth là kẻ ngoại đạo bắt tay vào nghề này nên hắn mới đầu tư vào lĩnh vực đó. Hắn hiểu mọi việc đang tiến triển theo hướng nào - hiểu rằng những trại lấy mật nhỏ, như của tôi, vận hành theo cùng một cách suốt bao thế hệ, sẽ không thể bỏ tiền vào ngân hàng được, trước kia vẫn vậy và bây giờ lại càng không. Mỗi khoản đầu tư nhỏ đều là một sự cố gắng, và chúng tôi sống nhờ vào sự khoan hồng của ngân hàng địa phương thân thiện, không phải lúc nào cũng gí theo chúng tôi đời phải trả tiền lãi đúng thời hạn, và tin tưởng rằng năm nay đàn ong sẽ kiếm lời, tin tưởng tôi khi tôi nói rằng cái thứ mật pha loãng rẻ tiền của Trung Quốc, được bán như mật thật và mỗi năm lại được nhập về với số lượng tăng lên, sẽ không thay đổi được gì hết, rằng giá mật ong sẽ vẫn giữ nguyên như cũ, rằng số lợi tức hằng năm sẽ vẫn vào đều đặn, rằng thời tiết mỗi lúc một khó đoán sẽ không ảnh hưởng gì đến chúng tôi, rằng chúng tôi sẽ buôn may bán đắt vào mùa thu. Rằng tiền sẽ đổ về, như mọi khi.

Tất cả đều là dối trá. Và chính vì thế tôi sẽ phải cải tổ lại. Trở nên giống như Gareth.

WILLIAM

“Mình có muốn tôi làm không?” Thilda hỏi. Nàng đứng ở ngưỡng cửa, tay cầm đồ cạo râu và một cái gương.

“Mình sẽ bị đứt tay mất,” tôi trả lời.

Nàng gật đầu. Nàng biết rõ, cũng như tôi, rằng nàng vốn không vững tay cho lắm.

Một lát sau nàng quay lại với một bát nước, ít xà phòng, và một cái chổi lông. Nàng đặt tất cả lên bàn cạnh giường, rồi đẩy cái bàn vào sát giường để tôi nhìn cho thuận. Cuối cùng nàng đặt cái gương lên bàn. Nàng đứng chờ đợi trong lúc tôi nhấc gương lên. Có phải nàng lo sợ phản ứng của tôi không?

Người nhìn lại tôi trong gương là một kẻ xa lạ. Lẽ ra tôi phải thấy sợ, nhưng tôi chỉ cảm thấy có chút kinh ngạc. Khuôn mặt mũm mĩm yếu ớt đã không còn nữa. Người chủ cửa hàng vồn vã đã không còn nữa. Người đang nhìn tôi là một kẻ khác, một kẻ đã trải qua một điều khủng khiếp. Một ý tưởng ngược đời, vì tôi đã nằm trên giường nhiều tháng và không trải nghiệm điều gì ngoài những suy nghĩ ghê tởm của chính mình. Tuy thế, hình phản chiếu của tôi trong gương không nói lên điều này. Người đang nhìn tôi kia khiến tôi nhớ đến một người đi biển vừa trở về sau nhiều tháng lênh đênh, hoặc một người thợ mỏ vừa trở lên mặt đất sau một ca làm kéo dài, hoặc một nhà khoa học trên đường về nhà sau một chuyến nghiên cứu dài đầy nguy hiểm trong rừng rậm. Nét mặt ông ta hằn rõ, ông ta gầy gò, rắn rỏi, lịch lãm. Ông ta là người từng trải.

“Mình có kéo không?” tôi hỏi.

Thilda nhìn tôi vẻ bối rối.

“Tôi không thể bắt đầu bằng dao cạo luôn được, râu rậm quá.”

Nàng gật đầu, hiểu ra.

Lát sau nàng quay lại với chiếc kéo may. Chúng nhỏ đến khó cầm, vì được làm cho những ngón tay mảnh dẻ của phụ nữ, nhưng tôi vẫn cắt được những chòm râu rậm nhất.

Tôi chậm rãi nhúng chổi vào nước rồi quẹt vào xà phòng. Xà phòng nổi bọt, tỏa mùi cay bách xù* tươi mát.

“Dao cạo đâu rồi?” tôi nhìn quanh. Nàng cứ đứng đó, hai tay khép phía trước tạp dề, mắt dán xuống đất. “Thilda?”

Mãi rồi nàng cũng đưa tôi con dao cạo cất trong túi. Tay nàng hơi run run, như thể nàng không muốn buông nó ra. Tôi đón lấy con dao và bắt đầu cạo râu. Lưỡi dao miết vào da tôi; dao cần được mài.

Thilda đứng nhìn tôi.

“Cảm ơn mình. Mình đi được rồi,” tôi bảo nàng.

Nhưng nàng vẫn đứng tại chỗ. Mắt nàng nhìn đăm đăm vào tay tôi, vào lưỡi dao cạo. Và đột nhiên tôi chợt hiểu tại sao nàng lại đứng đó và nàng đang lo lắng điều gì. Tôi thả tay xuống.

“Chẳng phải việc tôi cạo râu là một dấu hiệu tốt sao?”

Như mọi khi, nàng phải nghĩ một lát rồi mới trả lời.

“Tôi rất biết ơn là mình có đủ sức để làm việc này,” cuối cùng nàng trả lời, nhưng vẫn đứng đó.

Nếu tôi có định làm gì thì tôi cũng sẽ tìm cách sao cho cái chết có vẻ hoàn toàn là do tự nhiên. Như thế tôi sẽ tránh cho Edmund phải đau khổ. Tôi đã có nhiều cách - tôi có rất nhiều thời gian để lên kế hoạch - nhưng tất nhiên Thilda không biết điều đó. Nàng chỉ nghĩ rằng nếu nàng để tôi lại một mình với một vật sắc, tôi sẽ lợi dụng cơ hội, như thể đây là cơ hội duy nhất của tôi. Nàng suy nghĩ đơn giản như vậy đấy.

Nếu tôi muốn kết thúc tất cả, thì tôi đã bước ra ngoài trời tuyết từ đời nào, chỉ mặc độc một chiếc áo ngủ. Rồi ngày hôm sau tôi sẽ được tìm thấy khi đã chết cóng, râu và lông mi đóng đầy băng, và cái chết của tôi sẽ chỉ là như thế: người chủ cửa hàng hạt giống đã bị lạc trong bóng tôi và chết cóng, một kẻ khốn khổ.

Hoặc là một cây nấm. Trong rừng đầy nấm, và mùa thu vừa rồi, một vài cây nấm đã tìm đường đến ngăn kéo trên cùng của cái tủ nằm ở góc trong cùng bên trái cửa hàng, luôn được khóa cẩn thận bằng chiếc chìa khóa chỉ mình tôi có. Nấm sẽ có tác dụng rất nhanh, chỉ trong vài giờ ta sẽ trở nên uể oải, lờ đờ, rồi bất tỉnh, và tiếp theo đó là vài ngày để cơ thể nhanh chóng suy kiệt trước khi gục ngã. Bác sĩ sẽ nói nguyên nhân cái chết là suy nội tạng. Sẽ không ai biết đó là do tự tôi gây ra.

Hoặc chết đuối. Dòng sông sau nhà chúng tôi có dòng chảy rất mạnh, ngay cả trong mùa đông.

Hoặc trại chó của Blake, với bảy con chó hung tợn luôn gầm gừ cắn xé bên hàng rào.

Hoặc một vực sâu trong rừng.

Có rất nhiều khả năng, nhưng giờ tôi vẫn đang ở đây, cạo râu và không hề có mảy may ý định sử dụng bất kỳ phương pháp nào, kể cả con dao cạo trong tay tôi đây. Vì tôi đã ra khỏi giường, và tôi sẽ không bao giờ tính đến chuyện như thế nữa.

“Đừng để tôi giữ chân mình,” tôi nói với Thilda. “Tôi dám chắc mình còn nhiều việc phải làm ngoài kia lắm.” Tôi chỉ ra cửa, ý nói phần còn lại của ngôi nhà, lúc nào cũng cần được quét bụi, nấu nướng, giặt giũ, dọn dẹp, và đủ thứ khác mà phụ nữ lúc nào cũng khăng khăng là phải được lau dọn sạch sẽ.

Nàng gật đầu và cuối cùng cũng đi ra.

Có lúc tôi có cảm giác Thilda sẽ rất lấy làm biết ơn nếu tôi lấy một con dao cạo, hay tốt hơn là con dao xẻo thịt, kề nó lên cổ và mặc cho máu tuôn ra khỏi động mạch chủ cho tới khi tôi chẳng còn lại gì ngoài một cái vỏ rỗng, một cái kén không, trên nền nhà. Nàng chưa bao giờ nói thế, nhưng cả hai chúng tôi đều đã nguyền rủa cái tia nắng đã chiếu thẳng vào mũi nàng trong hội quán cách đây hơn mười bảy năm. Nó đã có thể chiếu vào bao nhiêu người khác, hoặc không chiếu vào ai cả.

Khi ấy tôi hai mươi lăm tuổi; tôi mới đến làng này được chừng một năm. Tôi không biết có phải vì thời tiết tháng ấy có gì khác thường không, có lẽ một con gió khô đã thổi qua vùng này từ lâu, nên mồi nàng đỏ và khô, khiến nàng phải liên tục liếm môi cho ướt, hoặc nàng đã lén cắn môi như các cô thiếu nữ vẫn làm để cho môi quyến rũ hơn, nhưng ngày hôm đó, tôi không hề nhận ra là môi nàng mỏng đến độ như không có. Tôi chỉ nhớ mình đang thuyết trình giữa chừng thì nhìn thấy nàng.

Tôi đã chuẩn bị cực kỳ kỹ lưỡng. Trước nhất là vì thầy Rahm. Tôi không mong muốn gì hơn là tạo ấn tượng với thầy. Tôi biết mình gặp may; nhiều người bạn học của tôi không được nhận công việc thú vị như thế. Vì mới tốt nghiệp, tôi không thể đòi hỏi gì nhiều, và được bảo trợ bởi một nhà khoa học có tiếng chính là cơ hội tốt nhất để tôi thành công. Vào thời điểm đó trong đời tôi, thầy Rahm là người duy nhất có ý nghĩa với tôi. Ngay từ giây phút tôi bước chân qua ngưỡng cửa vào phòng làm việc của thầy, tôi đã quyết định: đây sẽ là mối quan hệ quan trọng nhất đời tôi. Thầy sẽ không chỉ là người bạn tâm giao và người hướng dẫn tôi, mà còn là cha tôi nữa. Tôi không còn liên lạc gì với cha đẻ mình và cũng không muốn liên lạc, ít ra đó là điều tôi liên tục tự nhủ với mình. Nhưng dưới sự hướng dẫn của giáo sư, tôi sẽ trưởng thành và phát triển. Thầy sẽ giúp tôi trở thành đúng như bản chất của mình. Tôi chưa bao giờ thuyết trình trước đó, vì vậy tôi đã chuẩn bị rất cẩn thận. Khi thầy Rahm bảo tôi tham gia vào một buổi nói chuyện nho nhỏ về động vật học của thầy với người dân ở Maryville, mới đầu tôi đã nghĩ đó là việc không quan trọng. Nhưng từng ngày qua, nó lại càng lớn lên trong tôi, biến thành một thứ không kiểm soát nổi. Sẽ như thế nào nhỉ?

Đứng đó trước mặt bao nhiêu người, tất cả đều lắng nghe giọng nói của tôi, tất cả đều dồn sự chú ý vào tôi? Mặc dù dân làng thuộc loại người chất phác hơn, nói lịch sự là như thế, so với các bạn tôi ở trường đại học, đây vẫn là một bài thuyết trình khoa học. Liệu tôi có đủ sức thực hiện một nhiệm vụ như vậy không?

Tôi không chỉ lo lắng vì đây là lần đầu tiên tôi thuyết trình, mà còn vì ý nghĩa nó sẽ đem đến cho những người khác. Khoa học tự nhiên là một bộ môn xa lạ với dân làng; thế giới quan của họ dựa vào Kinh Thánh, cuốn sách duy nhất họ tin tưởng. Tôi nhận ra rằng mình sẽ có cơ hội cho họ thấy một điều gì đó khác, cho họ thấy mối quan hệ giữa cái nhỏ và cái lớn, giữa khả năng sáng tạo thế giới và bản thân thế giới, rằng giờ tôi sẽ có cơ hội mở mang tầm mắt họ và thay đổi cách họ nhìn nhận thế giới, phải, thậm chí là cả cách họ nhìn sự tồn tại nữa.

Nhưng làm sao để thể hiện điều này một cách rõ ràng nhất? Việc chọn đề tài trở thành một nhiệm vụ khó khăn đối với tôi, khiến tôi xoay như chong chóng. Đề tài nào cũng hấp dẫn khi nhìn từ góc độ của khoa học tự nhiên. Cây lương thực, việc phát hiện ra châu Mỹ, các mùa trong năm. Có quá nhiều sự lựa chọn!

Cuối cùng chính thầy Rahm là người đã quyết định. Thầy đặt bàn tay mát rượi lên bàn tay nhớp mồ hôi của tôi và mỉm cười trước sự sốt sắng mà bối rối của tôi. “Hãy nói với họ về kính hiển vi,” thầy nói. “Những khả năng nó đã mở ra cho chúng ta. Phần lớn bọn họ còn không biết thiết bị đó là cái gì.”

Đó là một ý tưởng tuyệt vời; tôi sẽ không bao giờ có thể tự mình nghĩ ra được, vì vậy tất nhiên là tôi đồng ý.

Ngày hôm đó đã đến, với cơn gió khô ấy và mặt trời chiếu rọi trên bầu trời cao vòi vọi. Chúng tôi không biết bao nhiêu người sẽ tới. Một số người dân làng lớn tuổi đã nói việc chúng tôi làm là báng bổ, rằng con người không cần cuốn sách nào khác ngoài Kinh Thánh. Nhưng có vẻ phần lớn dân làng đã bị trí tò mò thôi thúc, vì chẳng mấy chốc hội quán đã đông đến độ bầu không khí bên trong nóng nực như mùa hè, bất chấp tiết trời tháng Tư se lạnh bên ngoài. Chưa bao giờ làng Maryville bé nhỏ lại tổ chức một sự kiện như vậy.

Tôi sẽ bắt đầu trước tiên; thầy Rahm muốn như vậy. Có lẽ thầy muốn giới thiệu tôi như thể tôi là đứa con mới chào đời của thầy, có lẽ lúc đó thầy vẫn còn tự hào về tôi. Sau vài phút dài dằng dặc, giọng run run hòa nhịp với đôi đầu gối, cuối cùng tôi cũng tìm được sự tự tin. Tôi bám vào những từ ngữ đã được chuẩn bị hết sức kỹ càng, và phát hiện ra chúng đã được truyền tải, rằng chúng không hề mất đi độ tin cậy khi rời khỏi mặt giấy và được đưa ra khoảng không giữa tôi và khán giả, mà thay vào đó, từ nào cũng đến trúng đích.

Tôi mở đầu bằng việc nói tóm lược về lịch sử của kính hiển vi, nhắc đến ống kính hội tụ đã được đưa vào sử dụng từ thế kỷ mười sáu, về chiếc kính hiển vi quang học kép mà Galileo Galilei đã miêu tả vào năm 1610. Để thể hiện tầm quan trọng trong thực tiễn của kính hiển vi, tôi đã quyết định sẽ nói với khán giả về một cá nhân cụ thể. Tôi đã chọn nhà động vật học người Hà Lan, Jan Swammerdam. Ông sống vào thế kỷ mười bảy và không hề được người đương thời công nhận, sống trong cảnh nghèo túng và cô đơn, nhưng đối với hậu thế, ông là một tượng đài trong lịch sử tự nhiên, có lẽ chính vì ông đã tìm ra mối liên hệ giữa sáng thế và sáng tạo ngay từ một giai đoạn rất sớm.

“Swammerdam,” tôi nói và để mắt mình nhìn lướt khắp các khán giả. “Đừng bao giờ quên tên ông. Nghiên cứu của ông đã cho chúng ta thấy các giai đoạn khác nhau trong vòng đời của một con côn trùng, từ trứng đến ấu trùng đến nhộng, thực ra đều là các hình thái khác nhau của cùng một con côn trùng. Swammerdam đã phát triển một loại kính hiển vi cho phép ông nghiên cứu côn trùng thật chi tiết. Qua những nghiên cứu này, ông đã tạo ra được những bức vẽ không giống bất kỳ thứ gì chúng ta đã từng thấy.”

Bằng một động tác vung tay đầy kịch tính mà tôi đã khổ luyện từ trước, tôi kéo xuống một tấm biểu đồ treo sau lưng.

“Ở đây quý vị có thể thấy minh họa của Swammerdam về cấu trúc cơ thể loài ong, như ông đã vẽ trong cuốn sách Biblia Naturae của mình.”

Tôi cho phép mình ngừng một chút để thêm phần kịch tính, để mắt mình dừng lại trên khán giả trong lúc họ ngắm nhìn những hình vẽ chi tiết đến khó tin. Đúng lúc đó, vầng mặt trời mùa xuân, trên đường đi qua mái hội quán, đã rọi vào ô cửa sổ bên trái tôi, một tia sáng đơn độc xuyên qua cửa sổ, hướng về phía những hàng ghế và chiếu vào người đang ngồi ở góc cuối bên trái, bên cạnh hai người bạn gái: Thilda.

Sau này tôi được biết rằng cái nhìn ấy không bất ngờ với nàng như với tôi. Tất nhiên tôi đã lọt vào mắt xanh của nhiều thiếu nữ; chàng khoa học gia trẻ tuổi, được đào tạo ở thủ đô, ăn mặc hiện đại, ăn nói rành rọt, có lẽ hơi đậm người một chút, không cường tráng lắm - nói thật là từ hồi đó tôi đã khổ sở vì thân hình phát phì, nhưng nếu bề ngoài của tôi có thiếu sót gì thì trí não tôi cũng có thể bù đắp lại. Riêng cặp kính trên mũi tôi đã đủ để nói lên điều đó. Tôi thường đeo nó hơi trễ một chút để có thể đạo mạo nhìn qua khung kính. Khi mới mua kính, tôi đã mất cả một buổi tối để tìm vị trí hoàn hảo nhất cho chúng, tìm một chỗ chính xác trên mũi tôi để chúng gắn chắc, đồng thời lại khiến tôi có thể nhìn thẳng vào mắt người khác mà không phải nhìn qua hai mắt kính hình ô van đó, vì tôi biết rõ hai mắt kính lồi sẽ khiến mắt tôi trông nhỏ hơn. Tôi cũng biết là nhiều phụ nữ thấy mái tóc dày rậm của tôi là hấp dẫn. Tôi để tóc dài vừa phải nhằm tôn hết vẻ đẹp của mái tóc. Có lẽ Thilda đã quan sát tôi khá lâu, đánh giá tôi, so sánh tôi với các chàng trai khác trong làng. Có lẽ nàng đã thấy tôi được tôn trọng ra sao, được mọi người cúi chào thật thấp và dành cho những cái nhìn khúm núm, khác hẳn các chàng trai nàng quen, có lẽ họ thô lỗ hơn trong cả cách ăn mặc lẫn hành xử và được đối xử cũng như vậy.

Thilda đang mặc bộ đồ đẹp nhất dành cho ngày Chủ nhật, thứ gì đó màu xanh da trời, một chiếc áo dài, hoặc có lẽ là áo cánh, vừa khít với ngực. Hai bên khuôn mặt tròn trĩnh của nàng là những búp tóc xoăn tít rủ xuống vai, kiểu tóc gần như đồng phục, giống hệt hai cô bạn gái đi cùng nàng, và nhiều người phụ nữ đã có chồng cũng để - dù ai cũng nghĩ họ không cần chải chuốt bề ngoài như vậy nữa. Nhưng không phải những búp tóc hay quần áo của nàng đã gây ấn tượng mạnh với tôi đến vậy. Cái mà tia nắng đơn độc kia chiếu vào, xuyên qua bầu không khí nặng nề của hội quán, là một cái mũi thẳng và cân đối lạ thường, như một hình minh họa trong sách giáo khoa về giải phẫu học. Đó là một cái mũi cổ điển; tôi lập tức nảy sinh mong muốn được vẽ nó, được nghiên cứu nó, một cái mũi với hình dáng hoàn toàn phù hợp với chức năng của nó. Hay ít ra tôi nghĩ vậy. Chức năng mũi của nàng, tiếc thay, lại không được như hình dáng của nó, như sau này tôi đã phát hiện ra, vì nó luôn luôn đỏ ửng và chảy nước vì một cơn cảm lạnh không bao giờ dứt. Nhưng trong ngày hôm ấy nó đã hướng về phía tôi, không bóng nhẫy, cũng không đỏ, chỉ hết sức chăm chú vào tôi và lời nói của tôi, và tôi không thể rời mắt khỏi nó.

Đoạn dừng kịch tính đã kéo dài quá lâu. Khán giả bắt đầu bồn chồn cựa quậy, và tôi nghe thấy thầy Rahm, vốn đang đứng sau lưng tôi, cố tình đằng hắng một tiếng dài. Tấm biểu đồ vẫn đang treo lơ lửng, bị bỏ quên.

Tôi vội chỉ vào đó. “Swammerdam đã dành năm năm trời để nghiên cứu sự sống trong tổ ong. Tất cả được thực hiện nhờ chiếc kính hiển vi, giúp ông có thể phóng đại mọi chi tiết nhỏ nhất… Ví dụ như ở đây… ở đây các bạn có thể thấy buồng trứng của ong chúa. Qua nghiên cứu của mình, Swammerdam đã kết luận rằng một ong chúa duy nhất có thể đẻ trứng cho cả ba loại ong: ong đực, ong thợ, và ong chúa mới.”

Các khán giả trố mắt nhìn tôi, một vài người hơi rúm lại vẻ lúng túng, không ai tỏ vẻ lĩnh hội được điều tôi vừa nói. “Đây là một phát hiện đột phá vào thời ấy, vì cho tới tận khi đó, nhiều người vẫn tin là có ong vua, tức là ong chúa đực, đứng đầu một đàn. Nhưng với sự đam mê thực sự và lòng nhiệt tình vô bờ bến, Swammerdam đã nghiên cứu các cơ quan của ong đực. Và đây, các bạn có thể thấy kết quả nghiên cứu của ông.” Tôi kéo một biểu đồ khác xuống.

“Đây là cơ quan sinh dục của ong đực.”

Những khuôn mặt đờ đẫn nhìn tôi.

Khán giả cựa quậy không yên. Một số người nhìn xuống lòng để xem xét một sợi chỉ sứt trên áo, trong khi một số khác đột nhiên lại chú ý tới những đám mây hình thù khác lạ trên bầu trời ngoài kia.

Tôi bỗng nhận ra rằng có lẽ họ không biết buồng trứng hay cơ quan sinh dục là gì, và tôi thấy thôi thúc muốn giúp họ hiểu ra. Giờ bài thuyết trình sẽ đi đến một đoạn mà Thilda không bao giờ kể cho con cái chúng tôi nghe, và cả tôi và nàng cũng không bao giờ nhắc đến với nhau. Suốt nhiều năm trời, ký ức về chuyện đã xảy ra luôn khiến tôi nóng bừng vì xấu hổ.

“Buồng trứng giống như là… ý tôi là, đây là hệ sinh sản, nơi sinh ra trứng… để từ đó trở thành ấu trùng.”

Khi thốt ra những lời ấy, tôi chợt hiểu mình đã đâm đầu vào chuyện gì, nhưng đâm lao thì phải theo lao. “Và vì vậy cơ quan sinh dục cũng giống như là ừm… hệ sinh sản của ong đực. Đầy là cơ quan tối cần thiết trong quá trình e hèm… sinh ra ong non.”

Một tiếng xì xào vang lên khắp phòng khi khán giả hiểu ra những bức tranh họ đang ngắm vẽ cái gì. Tại sao tôi lại không hiểu ra đề tài này sẽ ảnh hưởng tới họ ra sao? Với tôi, đây là một phần tất yếu của khoa học tự nhiên, nhưng với họ đây là một thứ tội lỗi, một thứ ta giữ cho riêng mình, không thể đem ra nói với ai. Trong mắt họ, đam mê của tôi đối với đề tài này là một thứ xấu xa dơ bẩn.

Nhưng không ai bỏ về, không ai ngăn tôi lại, giá mà ai đó đã làm thế, chỉ có những tiếng xì xầm khe khẽ chứng tỏ buổi thuyết trình đã thất bại như thế nào, những bộ mông nhấp nhổm trên những chiếc ghế băng gỗ, những đế ủng chà lên sàn nhà, tiếng hắng giọng nhè nhẹ. Thilda cúi gằm đầu xuống. Nàng đang đỏ mặt sao? Mắt các bạn gái của nàng đờ ra khi họ sững sờ nhìn nhau, còn tôi, như một thằng ngốc, vẫn tiếp tục với niềm hy vọng rằng phần còn lại của bài thuyết trình sẽ khiến họ thôi chú ý vào những lời tôi vừa nói và tập trung vào vấn đề cốt lõi.

“Ông đã dành ra ba trang liền để viết về đề tài này trong tác phẩm để đời của ông, Biblia Naturae, hay là Tự nhiên Kinh. Ở đây chúng ta có thể thấy các hình minh họa rất chi tiết của ông vẽ hình cơ… cơ quan sinh dục của ong đực.” Những lời ấy nặng trình trịch trong miệng tôi. “Các giai đoạn các nhau, khi chúng mở ra, kéo dài và e hèm… giãn nở đến hết khả năng.” Tôi đã nói như vậy thật ư? Một cái liếc nhanh về phía khán giả cho tôi biết rằng tôi đã làm đúng như thế. Tôi bắt mình phải nhìn xuống bài thuyết trình và đọc tiếp, mặc dù những câu tiếp theo còn tệ hơn.

“Chính Swammerdam đã miêu tả chúng như là… những con quái vật biển kỳ lạ.”

Các bà các cô bật cười khúc khích.

Tôi không dám nhìn họ. Thay vào đó tôi lấy cuốn sách của Swammerdam ra và trích dẫn đoạn văn nổi tiếng mà bản thân tôi đã nghiền ngẫm không biết bao nhiêu lần, bám lấy cuốn sách, hy vọng rằng khán giả rồi sẽ hiểu và nhận ra niềm đam mê thực sự.

“Nếu độc giả nhìn vào cấu trúc đáng ngưỡng mộ của những cơ quan này, anh ta có thể phát hiện ra một nghệ thuật tinh tế, và anh ta sẽ hiểu rằng Chúa đã đưa những phép mầu kỳ diệu vào ngay cả trong những nội quan tí hơn của những con côn trùng nhỏ bé nhất.” Tôi đánh liều ngước lên và thấy rõ rành rành rằng mình đã thất bại, vì những khuôn mặt đang nhìn tôi chằm chằm kia khá nhất là bực bội, một số còn giận dữ, và cuối cùng tôi cũng hiểu, cũng nhận thức đầy đủ việc mình đã gây ra. Tôi đã không thành công chút nào khi nói với họ về những kỳ quan của thiên nhiên; tôi đã đứng đây và nói về những điều kinh tởm nhất, và hơn hết lại còn lôi cả Chúa Trời vào.

Tôi đã không kể nốt phần còn lại của câu chuyện; đó là Swammerdam khốn khổ đã không làm được gì khác sau nghiên cứu này, rằng sự nghiệp của ông đã tiêu tan, rằng việc nghiên cứu loài ong đã đẩy ông vào một vòng xoáy suy tưởng tôn giáo, vì sự hoàn hảo của loài ong khiến ông sợ hãi và ông phải liên tục nhắc nhở mình rằng chỉ có Chúa, chứ không phải những sinh vật nhỏ bé này, mới đáng được ông nghiên cứu, yêu quý và chú tâm. Khi phải đối diện với loài ong, thật khó để tin rằng có thứ gì khác ngoài kia lại có thể hoàn hảo hơn thế, kể cả Chúa. Năm năm gần như sống trong tổ ong đã hoàn toàn hủy hoại ông.

Nhưng ngay lúc đó tôi đã nhận ra rằng nếu tôi kể với họ chuyện này, tôi sẽ không chỉ bị cười nhạo, tôi sẽ trở thành kẻ bị họ ghét bỏ, vì ai dám nghi ngờ Đấng Tối cao.

Tôi gập tập giấy của mình lại trong khi máu nóng dồn lên má, và loạng choạng như một đứa bé lúc bước xuống bục. Rahm, người tôi muốn gây ấn tượng hơn ai hết, rõ ràng là đang cố nén cười, vì mặt thầy bất động với một nụ cười mỉm kỳ dị. Thầy làm tôi nhớ tới cha tôi, cha đẻ của tôi.

Sau buổi thuyết trình, tôi bắt tay với một số khán giả. Phần lớn bọn họ không biết phải nói gì, và tôi để ý thấy họ thì thầm xung quanh tôi, một số cười khẩy vẻ hoài nghi, một số khác phản ứng giận dữ và choáng váng. Máu nóng lan ra từ mặt tôi, chạy dọc xuống sống lưng, dừng ở cẳng chân và thể hiện ra bằng một cơn run rẩy không sao dừng lại nổi, mà tôi phải cố giấu những người xung quanh trong vô vọng. Chắc hẳn thầy Rahm đã nhìn thấy, vì thầy đặt tay lên vai tôi và khẽ nói: “Cậu phải hiểu rằng những người này bị cầm tù bởi những điều tầm thường vụn vặn. Họ sẽ không bao giờ trở thành như chúng ta.”

Lời an ủi ấy chẳng ích gì, nó chỉ tô đậm sự khác biệt giữa thầy và tôi; thầy sẽ không bao giờ chọn những ví dụ có thể khiến người nghe phật ý. Thầy hiểu họ có thể chấp nhận chuyện gì, giữ vững được sự cân bằng giữa chúng tôi và họ, hiểu rằng thế giới khoa học và thế giới con người là hai nơi khác nhau. Như để nhấn mạnh điều thầy vừa nói và sự thiếu hiểu biết của tôi đối với khán giả của mình, thầy đột nhiên cười lớn. Đó là lần đầu tiên tôi nghe thấy tiếng cười của thầy, ngắn và trầm, nhưng nó vẫn khiến tôi giật mình. Tôi quay đi, không thể nhìn thầy thêm được nữa, tiếng cười của thầy đè nặng lên tôi, lấy đi hết ý nghĩa trong lời an ủi của thầy, châm chích đến nỗi tôi phải quay lưng, lùi ra xa khỏi thầy. Và nàng đang đứng đó.

Có lẽ là vì sự yếu đuối, vẻ khổ sở được che giấu một cách vụng về trên mặt tôi; tôi không còn là một vị khách bí ẩn làm việc với những điều vĩ đại và khó hiểu với ngài giáo sư nữa, nên điều này đã khiến Thilda bạo dạn hơn. Vì nàng không cười. Nàng chìa ra một bàn tay đeo găng, nhún đầu gối và cảm ơn tôi vì bài thuyết trình “ừm… rất tuyệt vời”. Ở đằng sau, mấy cô bạn gái của nàng vẫn đang cười khúc khích. Nhưng tiếng cười của họ nhạt đi, bản thân họ cũng nhạt đi, và tôi cũng không để ý đến thầy Rahm nữa, mà chỉ nhìn vào bàn tay nàng. Tôi nắm tay nàng một hồi lâu, cảm nhận hơi ấm của da nàng tỏa ra qua chiếc găng, và cảm thấy sức lực của mình trở lại qua bàn tay ấy. Nàng không giễu cợt tôi, nàng không cười tôi, và tôi biết ơn nàng vô bờ bến. Mắt nàng long lanh bên trên cái mũi tuyệt đẹp; hai mắt cách xa nhau, luôn mở to đón nhận thế giới và cuộc sống, nhưng trước hết là đón nhận tôi. Thử tưởng tượng xem, đón nhận tôi! Chưa từng có cô thiếu nữ nào nhìn tôi như thế, cái nhìn ấy cho tôi hiểu rằng nàng sẵn sàng trao cả bản thân mình cho tôi, cho tôi tất cả mọi thứ, và chỉ mình tôi mà thôi, vì nàng không nhìn bất kỳ ai khác quanh chúng tôi như thế cả. Ý nghĩ này khiến đầu gối tôi lại run lên và cuối cùng tôi phải cụp mắt xuống. Giống như cắt một sợi dây; việc ấy khiến tôi đau đớn về mặt thể xác và tôi không muốn gì hơn ngoài được nhìn lại vào mắt nàng và quên đi thế giới xung quanh.

Phải mất nhiều tháng người dân trong làng mới thôi bàn tán về bài thuyết trình của tôi. Trước kia họ luôn tỏ ra hết sức kính cẩn và lịch thiệp với tôi, nhưng giờ có vài người bắt tay tôi mạnh hơn trước, vỗ lưng tôi bồm bộp, nhất là cánh đàn ông, và nói chuyện với tôi với nụ cười nửa miệng và giọng châm biếm không che giấu. Những từ giãn nở đến hết khả năng, Tự nhiên Kinh và quái vật biển kỳ lạ bám theo tôi suốt mấy năm ròng. Cũng không ai quên được Swammerdam, và sau này tên ông được dùng trong nhiều ngữ cảnh cực kỳ phong phú. Khi ngựa giao phối trên đồng cỏ, nó được gọi là “hoạt động kiểu Swammerdam”. Những gã say khi muốn tiểu tiện ở quán rượu vào buổi tối thường nói họ sẽ ra ngoài “cho cái Swammerdam hít thở khí trời”, và món bánh đặc trưng của hiệu bánh địa phương, một chiếc bánh thuôn dài nhân thịt, chỉ được gọi bằng cái tên “bánh Swammer”.

Đáng ngạc nhiên thay, chuyện này chẳng làm tôi bận tâm mấy. Theo một cách nào đó thì sự xuống dốc trong thân thế của tôi cũng đáng. Ít nhất là tôi cũng nghĩ vậy khi tôi và Mathilda Tucker làm đám cưới mấy tháng sau đó. Tôi đã có cơ hội để nhận ra cặp môi mỏng đúng kiểu người Anh của nàng từ lâu trước khi chúng tôi bước dọc lối đi trong nhà thờ. Tôi đã lén hôn lên đó khi cầu hôn nàng, và chán nản phát hiện ra chúng không hề có khả năng mở ra như một bông hoa to, bí ẩn và mềm mại, hay có lẽ là như một con quái vật biển của Swammerdam, như tôi thường tưởng tượng vào lúc đêm khuya. Chúng khô khốc và cứng đanh đúng như vẻ bề ngoài. Và cái mũi thì nói thật là hơi to quá. Nhưng dù thế, má tôi vẫn đỏ ửng khi vị linh mục ban phước cho cuộc hôn nhân của chúng tôi. Dù sao thì tôi cũng đã lấy vợ và đã thực sự trở thành một phần trong cuộc sống của người trưởng thành, mà không hiểu rằng sự trưởng thành bao gồm cả những điều khiến phần lớn mơ ước của tôi đều trở nên bất khả, những điều kéo tôi ra xa khỏi thế giới khoa học. Vì thầy Rahm đã đúng - mặc dù tôi có tiếp tục vài công trình nghiên cứu nửa vời, tôi đã bỏ cuộc, từ bỏ đam mê của mình đối với bộ môn ấy.

Nhưng tôi đã hết sức chắc chắn, một mực tin rằng Thilda là ý trung nhân của mình. Sự điềm tĩnh của nàng mê hoặc tôi vô cùng, nàng luôn suy nghĩ cẩn thận trước khi trả lời một câu hỏi. Cả lòng kiêu hãnh của nàng nữa; tôi thán phục việc nàng khăng khăng bảo vệ điều mình tin tưởng, một đức tính ít thấy ở các cô thiếu nữ. Chỉ đến sau này, mặc dù không lâu lắm, chỉ mấy tháng sau khi lấy nhau, thì tôi mới hiểu nàng cân nhắc từng câu trả lời lâu đến vậy là vì nàng vốn không sáng dạ cho lắm, và tôi cũng nhận ra lòng kiêu hãnh của nàng thật ra là cái gì: sự bướng bỉnh không gì trị nổi. Tôi phát hiện ra nàng không bao giờ nhượng bộ. Không bao giờ.

Nhưng lý do quan trọng nhất khiến tôi muốn cưới nàng là một điều tôi còn không dám thừa nhận với bản thân mình, và chỉ đến bây giờ khi nằm trên giường bệnh, tôi mới chấp nhận được, nhận ra rằng bản chất tôi vẫn chỉ thô sài và tham lam như một đứa trẻ lên mười: đó là vì nàng là một con người, có tấm thân mềm mại và có sự sống. Rằng nàng là của tôi, và tôi có thể chạm được vào nàng. Rằng chẳng mấy chốc nữa tôi sẽ được áp sát vào tấm thân này, nằm lên đó, và thúc mình vào đó, như thể nó là đất ẩm.

Thật không may, chuyện đó cũng không như tôi tưởng tượng, mà chỉ là một sự vụ vội vã, khô khốc với quá nhiều khuy áo, dải băng, dây áo nịt, tất len ngứa ngáy và mùi hôi nách. Nhưng tôi vẫn bị hút về phía nàng bởi bản năng của một con vật, một con đực. Hết lần này đến lần khác, chín muồi để sinh đẻ, mặc dù tôi không hề muốn có con. Giống như con ong đực, tôi đã hy sinh cuộc đời mình để sinh con đẻ cái.

ĐÀO

“Họ đang làm tất cả những gì có thể. Họ đã nói là họ đang làm tất cả những gì có thể.” Khoản bỏ trà vào chiếc ấm mà một y tá vừa đưa cho chúng tôi. Bàn tay bình tĩnh, anh rót trà vào chén. Như thể chúng tôi đang ở nhà, như thể hôm nay là một ngày bình thường.

Một ngày đã qua. Một buổi tối nữa. Tôi đã ăn gì chưa? Tôi không biết. Họ vẫn thường xuyên đem thức ăn và nước uống đến cho chúng tôi. Có, tôi đã cố nuốt được chút gì đó, vài thìa cơm, một ít nước, cho bụng đỡ cồn cào. Thức ăn thừa đã cứng ngắc lại thành một cục nguội ngắt, dai ngoách trong chiếc bát nhôm. Nhưng tôi không ngủ. Cũng không tắm rửa. Tôi vẫn mặc nguyên bộ quần áo từ ngày hôm qua, trước khi mọi chuyện xảy ra. Tôi đã ăn diện, mặc bộ đồ đẹp nhất tôi có, một chiếc áo cánh màu vàng và váy dài đến gối. Giờ tôi căm ghét cảm giác của lớp vải nhân tạo trên da, chiếc áo bị chật ở nách và ống tay áo quá ngắn, nên tôi cứ vừa đi vừa kéo tay áo xuống.

“Nhưng sao họ không cho chúng ta biết gì cả?”

Tôi đang đứng. Tôi chưa hề ngồi xuống. Đứng và đi đi lại lại, như thể chạy ma ra tông trong tù. Tay tôi dính dấp vì một lớp mồ hôi lạnh không ngừng tiết ra. Quần áo dính vào người tôi. Quanh tôi có một mùi hôi gì đó, một thứ mùi tôi chưa bao giờ ngửi thấy.

“Họ biết rõ việc này hơn chúng ta. Chúng ta phải tin họ.”

Khoản nhấp một ngụm trà. Cảnh tượng đó khiến tôi lộn ruột. Cái cách anh uống trà, làn hơi từ chén trà, cách nó tỏa lên mũi anh, tiếng húp xì xụp khe khẽ. Đó là một việc anh đã làm cả ngàn lần trước đây. Anh không thể làm thế vào lúc này được.

Anh có thể gào thét, quát mắng, trách cứ tôi. Nhưng anh cứ ngồi đó, chén trà nằm giữa hai bàn tay cho ấm, hai bàn tay hoàn toàn bình tĩnh.

“Đào?” Anh đột nhiên đặt chén trà xuống, như thể anh hiểu tôi đang nghĩ gì. “Xin em.”

“Anh muốn em nói gì?” Tôi nhìn anh chằm chằm. “Uống trà chẳng ích gì đâu, cái đó thì chắc rồi!”

“Sao cơ?”

“Là em lấy thí dụ thế thôi.”

“Anh hiểu mà.” Giờ mắt anh hơi ươn ướt.

Đó là con chúng ta, tôi muốn gào lên. Là Vi Văn! Nhưng tôi chỉ quay đi, không thể bắt mình nhìn anh thêm được nữa. Có tiếng ấm trà được nhấc lên và trà được rót. Anh đứng lên và đi về phía tôi.

Tôi quay lại. Anh đang đứng đó, chìa một chén trà nóng bốc hơi về phía tôi, bằng một bàn tay vững vàng.

“Có lẽ sẽ có ích đấy,” anh khẽ nói. “Em cần uống cho xuôi xuống.”

Một chén trà để mọi việc khá hơn… uống một chén trà. Đó là kế hoạch của anh ư? Chẳng làm gì cả, cứ ngồi đây. Thật thụ động, không hề có ý chí để thay đổi, để kiểm soát, để làm gì đó.

Tôi lại quay mặt đi. Tôi không thể nói ra những điều đó. Anh có quá nhiều điều có thể trách tôi.

Sức nặng giữa chúng tôi không cân bằng. Nhưng dù thế, anh vẫn không trách tôi, không đổ tội cho tôi. Anh chỉ đứng đó, cầm chén trà, tay chìa thẳng ra phía trước, gần như cứng đờ một cách thiếu tự nhiên. Anh hít vào một hơi, có lẽ là định nói gì đó nữa.

Đúng lúc đó cửa mở ra. Bác sĩ Hiệu bước vào. Không thể đọc nổi nét mặt bà ta. Ân hận ư? Hay muốn chối bỏ?

Bà ta không chào hỏi gì, chỉ gật đầu ra hiệu cho chúng tôi đi ra hành lang. “Mời anh chị đến văn phòng tôi.”

Tôi đi theo bà ta ngay. Khoản đứng đó với chén trà trong tay, như thể anh không biết phải làm gì với nó.

Rồi anh cũng trấn tĩnh lại, đặt vội chén trà xuống bàn; chút nước trà sánh qua miệng chén. Anh nhìn thấy và ngần ngừ.

Anh còn định phí thời giờ lau chỗ nước trà đó hay sao? Không. Anh đứng thẳng lên và đi theo chúng tôi.

Bà bác sĩ đi trước, Khoản và tôi không nhìn nhau, cái điều khủng khiếp kia sẽ vẫn không được thốt ra. Chúng tôi chỉ nhìn bà bác sĩ. Lưng bà ta rất thẳng trong chiếc áo blu trắng. Bà ta đi nhanh nhẹn, nhẹ nhàng. Tóc bà ta buộc thành một túm đuôi ngựa và đung đưa như tóc một cô bé.

Bà ta mở một cánh cửa và chúng tôi bước vào một căn buồng màu xám. Một căn buồng không có tính cách. Không có bức ảnh trẻ con nào trang trí trên tường, chỉ có một chiếc điện thoại trên bàn viết.

“Mời anh chị ngồi.”

Bà ta chỉ vào hai chiếc ghế và kéo chiếc ghế của mình sang bên kia bàn, để cái bàn không nằm chắn giữa chúng tôi. Có lẽ đó là điều họ đã được dạy trong lúc đi học, rằng cái bàn cho họ quyền lực, và khi họ định nói về những vấn đề nghiêm trọng thì sẽ tốt hơn nếu họ tỏ ra gần gũi hết mức có thể. Bà ta sắp nói điều gì đó nghiêm trọng đây. Bỗng dưng tôi lại mong bà ta ngồi một chỗ khác, đừng gần quá như thế. Tôi ngả người ra sau, tránh xa khỏi bà ta.

“Chúng tôi gặp cháu được không?” tôi hỏi nhanh. Bỗng nhiên tôi không dám hỏi những câu khác nữa. Mọi việc thế nào rồi, chuyện gì đang xảy ra với thằng bé, chuyện gì đã xảy ra với con trai chúng tôi?

Bà ta nhìn tôi. “Tôi e là anh chị chưa gặp cháu được… Và thật không may là tôi không còn nhiệm vụ chăm sóc cháu nữa.”

“Không còn nhiệm vụ nữa ư? Nhưng vì sao?”

“Chúng tôi đã đưa ra nhiều giả thuyết về chẩn đoán. Nhưng mọi chuyện vẫn chưa rõ ràng.” Anh mắt bà ta dao động. “Tóm lại là trường hợp này phức tạp quá, nên nó nằm ngoài chuyên môn của tôi.”

Tôi cảm thấy hơi nhẹ nhõm hơn chút xíu. Bà ta đã không dùng những từ tệ hại nhất. Bà ta không nói ra đi, chết, từ trần. Bà ta nói ca bệnh phức tạp, nói họ có nhiều giả thuyết. Điều đó có nghĩa là họ vẫn chưa bỏ cuộc.

“Được rồi. Không sao. Vậy giờ ai đảm nhiệm trường hợp của cháu?”

“Tối qua một đội đã bay từ Bắc Kinh tới. Tôi sẽ cho anh chị biết tên họ ngay khi tôi nhận được tin.”

“Bắc Kinh ư?”

“Họ là những người giỏi nhất.”

“Thế còn trong lúc này?”

“Tôi đã được yêu cầu nói với anh chị là anh chị phải chờ đợi. Anh chị có thể về nhà.”

“Sao cơ? Không!”

Tôi quay sang Khoản. Anh không định nói gì sao?

Bác sĩ Hiệu nhúc nhích người trên ghế. “Cháu đang được chăm sóc bởi những người tốt nhất.”

“Chúng tôi sẽ không rời khỏi đây. Đây là con trai chúng tôi.”

“Tôi đã được yêu cầu nói rằng sẽ mất nhiều thời gian mới biết thêm điều gì. Và anh chị có ở đây cũng không làm gì được hơn. Trường hợp của Vi Văn vốn đã rất đặc biệt.”

Tôi đờ người ra. Đã.

Khi cuối cùng tôi cũng mở miệng được thì những lời thốt ra gần như không thành tiếng.

“Bà nói thế là thế nào?”

Tôi lại quay sang Khoản cầu cứu, nhưng anh ngồi không nhúc nhích. Hai tay anh cứng đơ trong lòng. Anh sẽ không hỏi gì cả. Tôi lại quay nhìn bà bác sĩ.

Những câu hỏi tiếp theo như xé ruột tôi: “Thằng bé còn sống không? Vi Văn có còn sống không?” Bà bác sĩ hơi cúi người về phía trước, khom cổ lại và ngẩng đầu về phía chúng tôi, như một con rùa thò cổ ra khỏi mai. Mắt bà ta tròn xoe, van lon, như thể bà ta đang van xin chúng tôi đừng vặn hỏi bà nữa, và bà ta không tỏ vẻ gì là muốn trả lời.

“Thằng bé còn sống không?”

Bà ta ngần ngừ. “Lần cuối tôi thấy cháu, cháu đang sống nhờ các thiết bị nhân tạo.”

Bên cạnh tôi, Khoản khẽ kêu lên một tiếng. Tôi thấy má anh ướt đẫm, nhưng tôi không quan tâm.

“Điều đó có nghĩa là gì? Rằng thằng bé còn sống, thằng bé vẫn còn sống phải không?”

Bà ta chậm rãi gật đầu.

Còn sống. Tôi bám vào từ đó. Còn sống. Thằng bé còn sống.

“Nhưng nếu không có trợ giúp thì cháu sẽ không sống được,” bà ta hạ giọng nói.

Điều đó không quan trọng. Tôi bắt mình phải nghĩ rằng nó không quan trọng. Điều quan trọng là thằng bé còn sống.

“Tôi muốn thấy nó,” tôi nói to. “Tôi sẽ không đi chừng nào chưa được thấy nó.”

“Tôi e điều đó là không thể.”

“Nó là con trai tôi.”

“Như tôi đã nói với anh chị đấy, tôi không còn chịu trách nhiệm về cháu nữa.”

“Nhưng bà biết nó ở đâu.”

“Tôi thực sự rất tiếc.”

Tôi đứng phắt dậy. Khoản ngẩng đầu lên nhìn tôi kinh ngạc. Tôi không đáp lại cái nhìn của anh. Tôi quay sang đối diện với bà bác sĩ.

“Cho tôi biết thằng bé đang ở đâu.”

GEORGE

Tôi cho Rick và Jimmy về vào quãng năm giờ chiều. Chỉ còn lại khoảng một phần ba số tổ. Tôi có thể tự mình kiểm tra chúng. Tôi không đủ dư dả để trả cho những giờ làm việc không cần thiết.

Đến lúc mặt trời lặn thì tôi đã gần xong. Gần như cùng lúc, cánh đồng bị tấn công bởi một lũ ruồi cực kỳ lì lợm. Chúng đi đâu vào ban ngày thì tôi không biết. Nhưng cứ đến lúc chạng vạng là chúng xuất hiện, hàng đàn dày như đám mây, không sao loại bỏ được. Có vẻ chúng thích người, vì chúng đậu đầy lên tôi, bám theo từng bước chân tôi.

Không còn việc gì khác để làm ngoài về nhà. Tôi đang trên đường ra xe thì Tom gọi điện. Tôi không lưu số điện thoại của thằng bé vì quả tình là tôi không biết cách, nhưng tôi nhận ra số của nó.

“Con chào bố.”

“Chào con.”

“Bố đang ở đâu?”

“Sao con lại hỏi thế?” tôi bật cười nói.

“Con cũng không biết nữa.”

“Ngày xưa người ta thường bắt đầu câu chuyện bằng khỏe không. Từ khi có điện thoại di động thì mọi người phải hỏi ta đang ở đâu trước,” tôi cố giải thích.

“Vâng.”

“Bố đang ở ngoài đồng. Kiểm tra chất lượng.”

“À. Tình hình ổn không ạ?”

“Tuyệt lắm.”

“Tốt. Tốt quá. Nghe vậy con mừng lắm.”

Nghe vậy con mừng lắm ấy à? Những lời ấy từ miệng thằng bé nghe thật ngượng nghịu. Nó vẫn thường nói như vậy ư?

“Mà này, con nghĩ điều đó có nghĩa là gì?” tôi hỏi.

“Nghĩa là gì ấy ạ?”

“Về xã hội nói chung ấy? Khi chúng ta hỏi người khác đang ở đâu, thay vì hỏi xem họ có khỏe không?”

“Bố.”

“Bố đùa thôi, Tom.” Tôi cố cười. Như mọi khi, thằng bé không cười đáp lại. Chúng tôi im lặng mấy giây. Tôi cười to hơn, hy vọng sẽ khiến mọi chuyện đỡ gượng gạo, nhưng đúng lúc miệng tôi đang há hốc như cửa nhà thờ vào Chủ nhật thì một con ruồi bay thẳng vào trong, tọt vào tận họng. Tôi dám thề rằng nó đụng vào lưỡi gà tôi. Nhột kinh khủng. Tôi không biết nên làm gì, nên khạc ra hay nuốt vào, thế là tôi làm cả hai cùng một lúc. Không có tác dụng.

“Bố này,” đột nhiên Tom nói. “Bố nhớ chuyện bố con mình đã nói hồi con về thăm nhà không?”

Con ruồi ngọ nguậy buồn buồn ở cuống họng tôi.

“Bố vẫn còn đó chứ?”

Tôi ho một tiếng nữa. “Ừ, lần cuối bố kiểm tra thì bố vẫn còn đấy.”

“Con đã nhận được học bổng.”

Tôi nghe thấy tiếng thằng bé hít vào. Đường dây điện thoại kêu lẹt xẹt, như thể sóng điện thoại cũng đang phản đối toàn bộ cuộc trò chuyện này.

“Bố sẽ không tốn một xu, bố ạ. Thầy John đã lo mọi việc.”

“John ấy à?” Giọng tôi khàn đục, con ruồi đã mắc kẹt hoàn toàn trong họng tôi.

“Vâng. Giáo sư Smith ấy.”

Tôi hắng giọng, ho sặc sụa, nhưng cả con ruồi lẫn lời nói đều không bật ra.

“Bố khóc đấy à, bố?”

“Đòi thuở nào bố lại khóc!”

Tôi lại ho. Cuối cùng con ruồi cũng bật ra, trượt trên lưỡi tôi, nhưng nó vẫn nằm trong miệng tôi.

“Vâng,” thằng bé nói.

Lại im lặng.

“Con chỉ muốn báo cho bố biết thôi.”

“Giờ thì bố biết rồi.”

Tôi không thể khạc ra bây giờ được. Thằng bé sẽ nghe thấy.

“Vâng.”

“Ừ.”

“Thế con chào bố.”

“Chào con.”

Khạc một cục đòm to và thế là con ruồi biến mất, chẳng thấy nó biến đi đâu, tôi cũng chẳng buồn quan tâm đến nó nữa. Tôi đứng đó, điện thoại cầm trong tay. Tôi chỉ muốn ném nó xuống đất, quăng cho vỡ vụn cái thứ đồ điện tử rẻ tiền, rác rưởi, khiến tôi có thể nhận được những tin tức tồi tệ đến vậy kể cả khi tôi đang ở đây, giữa những cánh đồng này. Nhưng tôi biết là mua một chiếc điện thoại mới sẽ cực kỳ đau đầu. Và sẽ tốn tiền nữa. Hơn nữa, cũng không có gì chắc chắn là cái điện thoại sẽ bị hỏng; cỏ đã mọc cao, mềm mại như một tấm chăn. Vì thế tôi cứ đứng đó, tay nắm chặt cái điện thoại, và tim thì như bị một cái chĩa đâm xuyên.

WILLIAM

Tôi đang dần bước ra khỏi bóng tối, ăn uống đều đặn hơn, và đã bắt đầu tập thể dục, một cách chậm rãi nhưng chắc chắn. Tôi tắm rửa hằng ngày, xin quần áo sạch thường xuyên, và chăm cạo râu hơn, có khi đến hai lần một ngày. Sau bao nhiêu tháng sống như một con khỉ râu ria, tôi đã đâm ra thích cảm giác trơn nhẵn trên mặt, cảm nhận trực tiếp xúc chạm của không khí với da.

Và tôi đọc sách cho đến khi mắt cay sè. Tôi có thể đứng được lâu hơn một chút, mỗi ngày lại đọc nhiều thêm, tôi ngồi cả ngày bên bàn, bao quanh là sách, sách mở ra trên bàn, trên giường, trên cả sàn nhà.

Tôi đọc lại Swammerdam; nghiên cứu của ông vẫn có cơ sở. Tôi xem xét chi tiết tổ ong dạng khung đầy thiết thực của Huber, và đặt mua tất cả những tập sách và tạp chí có thể có được về nghề nuôi ong. Hóa ra là có rất nhiều. Trong mấy năm gần đây, nuôi ong đã trở thành một thú vui tiêu khiển cho giới quý tộc, một việc để họ lấp đầy khoảng thời gian giữa bữa trưa và bữa trà. Nhưng phần lớn những tập sách hướng dẫn nho nhỏ này được viết cho giới bình dân, bằng ngôn ngữ đơn giản và những hình minh họa đơn giản. Với người như tôi thì chẳng mất nhiều thời gian để đọc xong. Một số sách miêu tả các thí nghiệm với tổ ong bằng gỗ, một số còn tuyên bố là đã khám phá ra một kiểu tổ ong sẽ thành chuẩn mới, nhưng chưa từng có cuốn nào phát minh ra được một kiểu tổ ong có thể giúp người nuôi kiểm soát và giám sát đàn ong một cách toàn diện. Không giống như tổ ong mà tôi biết là tôi sẽ tạo ra.

Giờ Dorothea đến thăm tôi hằng ngày. Con bé xuất hiện với cặp má đỏ hồng như trái táo và những món ăn nho nhỏ mà nó tự nấu lấy. Chắc hẳn Thilda đã bảo nó làm vậy, hy vọng tôi sẽ ăn nhiều hơn khi biết con mình đã tự tay chuẩn bị bữa ăn. Về điều này thì tôi phải thừa nhận là nàng đã đúng. Thức ăn ngon đến lạ lùng và rõ ràng là Dorothea đang trên đà trở thành một bà nội trợ đảm đang. Georgiana thỉnh thoảng cũng đến. Như một con sóng, con bé lao qua cản phòng với giọng nói trẻ con the thé và quét sạch những thứ tôi đang nghiên cứu, cho đến khi nó lại đột ngột biến mất. Charlotte là đứa ít gây phiền toái nhất, chỉ thò cái mũi nhọn qua cửa và thường hỏi mượn tôi một cuốn sách, một cuốn mà lúc đó tôi đang không cần. Con bé luôn luôn chọn sách mới; chẳng mấy chốc chắc nó sẽ đọc hết số sách mà tôi có, nó đọc nhanh thế đấy.

Nhưng Edmund thì không bao giờ đến. Chiều chiều tôi vẫn nghe giọng thằng bé vẳng lên từ dưới nhà hoặc từ ngoài vườn, hoặc thậm chí là từ hành lang ngoài phòng tôi, nhưng nó không bao giờ cho tôi được tận hưởng sự có mặt của nó.

Cuối cùng tôi quyết định sang phòng nó. Lúc đó là chập tối. Căn nhà đã được trả lại sự yên tĩnh sau bữa trà chiều. Sự yên tĩnh ấy rồi sẽ lại bị phá vỡ khi đến giờ ăn tối, nhưng giờ thì tất cả đều im lặng.

Tôi khẽ gõ cửa. Không ai trả lời. Tôi đưa tay về phía then cửa, nhưng chần chừ, muốn cho thằng bé thêm thời gian. Thay vào đó, tôi đưa tay lên mặt, vuốt vuốt hai má đã cạo râu nhẵn nhụi. Tôi đã chuẩn bị trước khi bước vào, thay quần sạch, rửa mặt. Tôi hết lòng mong thằng bé sẽ thấy bản thể mới của tôi mà quên đi cái kẻ nó đã thấy lần trước.

Thằng bé vẫn không ra mở cửa, nên tôi lại gõ lần nữa.

Không có tiếng trả lời.

Tôi có thể cứ thế bước vào không? Đây là phòng của thằng bé, phòng riêng của nó. Nhưng dù sao tôi cũng là cha nó, và căn nhà này, và cả phòng nó nữa, đều là của tôi.

Được, tôi có thể. Tôi có quyền.

Tôi thận trọng đẩy cái then xuống. Cánh cửa hé mở đầy mời gọi. Căn phòng mờ mờ tối, ánh sáng duy nhất là từ khung cảnh đang chìm trong hoàng hôn bên ngoài. Nhưng phòng quay về hướng Đông và những tia sáng của vầng mặt trời buổi chiều không rọi được đến đây.

Tôi bước vào và thấy chìa khóa cắm bên trong cửa. Thằng bé có thói quen khóa cửa không? Không khí trong phòng ngột ngạt, có mùi xạ hương và một mùi gì khác hôi hôi mà tôi không nhận ra. Quần áo vứt lung tung khắp nơi, một chiếc áo khoác vắt lên ghế, một cái quần và áo sơ mi ném trên giường. Một cái khăn vắt trên gương, cũng chính là cái khăn màu xanh vỏ chai mà thằng bé đã quàng khi đến thăm tôi. Trên chiếc bàn cạnh giường là đĩa chén bẩn, và giữa sàn nhà là một đôi giày chưa được đánh xi nằm lăn lóc.

Tôi cứ đứng đó. Một cảm giác bất ổn xâm chiếm tôi. Căn phòng này có gì đó không ổn. Một điều gì đó không ổn.

Có phải là sự bừa bộn không?

Không. Thằng bé còn trẻ. Nó là con trai. Tất nhiên phòng nó phải bừa bộn. Tôi nên bảo một đứa em gái đến dọn giúp nó.

Không phải sự bừa bộn, mà là một điều gì khác.

Tôi nhìn quanh. Quần áo, đĩa, giày, một cái ca.

Có gì đó thiêu thiếu.

Đột nhiên tôi nhận ra cái còn thiếu là gì.

Bàn viết của thằng bé. Trống trơn. Giá sách bên tường. Cũng trống trơn.

Sách vở của thằng bé đâu cả rồi? Giấy bút của nó nữa? Tất cả những thứ nó cần để chuẩn bị cho việc học hành.

“Cha?”

Tôi quay ngoắt lại. Một lần nữa thằng bé đã xuất hiện mà tôi không nghe thấy.

“Edmund.” Tôi do dự. Tôi có nên đi ra không? Không. Bởi vì tôi hoàn toàn có quyền vào đây. Hoàn toàn có quyền.

“Con quên một thứ.” Thằng bé đang thở hổn hển và má nó đỏ ửng, rõ ràng nó vừa ở ngoài về. Hôm nay nó cũng ăn mặc bảnh chọe nhưng hơi lộn xộn, áo gi lê nhung đỏ, áo khoác không cài khuy và khăn quàng sơ sài quanh cổ. Trong tay nó cầm một cái hầu bao, và nó vội bước về phía cái tủ buýp phê kê dựa vào bức tường ngắn cạnh giường. Trên tủ có một cái rương nhỏ thằng bé mở ra và lục lợi bên trong. Tôi nghe thấy tiếng xu kêu lẻng xẻng. Thằng bé mở hầu bao và bỏ vào đó vài đồng xu. Rồi nó quay mặt về phía tôi.

“Cha cần gì ạ?”

Thằng bé không tỏ ra phẫn nộ vì tôi đã tự ý vào phòng nó. Hình như chuyện đó chẳng có gì là quan trọng.

“Con đi đâu vậy?” tôi hỏi.

Nó hất đầu vu vơ về một nơi vô định. “Ra ngoài ạ.”

“‘Ngoài’ là chỗ nào?”

“Kìa cha.” Nó mỉm cười, vẻ hơi cam chịu. Tôi không nhớ lần cuối tôi thấy nó cười là khi nào, và tất nhiên, nó không nợ tôi một lời giải thích nào cả.

“Thứ lỗi cho cha.” Tôi cười đáp lại. “Cha quên mất rằng con không còn là trẻ con nữa.”

Thằng bé lại đi ra cửa. Tôi tiến một bước tới trước. Nó lại đi rồi sao? Chẳng lẽ nó không thể đợi một chút để nhìn tôi, để ngắm tôi cho tử tế, để thấy tôi đã khỏe mạnh và sạch sẽ ra sao, khác hẳn con người tôi khi hai cha con nói chuyện lần trước như thế nào?

Nó ngần ngừ rồi dừng lại. Chúng tôi đứng hai bên ngưỡng cửa, bóng tối lan ra giữa hai cha con. Chỉ hai bước nữa là thằng bé sẽ biến mất.

“Con hỏi cha một điều được không ạ?” nó nói.

“Tất nhiên rồi. Con có thể hỏi bất kỳ điều gì mà con đang băn khoăn.”

Tôi mỉm cười thân ái. Giờ hai cha con sẽ có một cuộc trò chuyện tốt đẹp; đây có thể là một khỏi đầu cho chúng tôi, cho một điều hoàn toàn mới.

Thằng bé hít vào một hơi. “Cha có tiền không ạ?”

Tôi giật mình. “Tiền ấy à?”

Nó giơ cái hầu bao lên và nhăn mặt. “Gần cạn rồi ạ.”

“Cha… Không. Cha rất tiếc.”

Nó nhún vai. “Con phải xin mẹ vậy.”

Rồi nó biến ra khỏi cửa.

Tôi quay về phòng mình, cảm thấy thất vọng đến kỳ lạ. Trong mắt thằng bé tôi chỉ là người chu cấp thôi sao? Nó chỉ cần tôi cho tiền thôi sao?

Tôi ngồi xuống bàn. Không, không thể như thế được. Nhưng tiền - có lẽ với thằng bé tiền tượng trưng cho tất cả những gì chúng tôi thiếu. Cảnh nghèo túng của gia đình trong những tháng gần đây đã có ảnh hưởng tới thằng bé là điều hoàn toàn dễ hiểu. Với nó, thiếu thốn tiền nong là bằng chứng rõ ràng nhất cho việc cha nó nằm bệnh. Việc tôi đã ra khỏi giường là một điều tốt, nhưng tôi vẫn chưa kiếm được cho thằng bé cái nó thực sự cần. Nó còn trẻ. Tất nhiên nhu cầu đơn giản và nhất thời này là điều quan trọng nhất đối với nó. Nhưng nó phải cho tôi thời gian. Vì ý tưởng của tôi sẽ có thể cho nó cả cái nó biết là mình cần ngay bây giờ lẫn cái mà sau này nó sẽ hiểu là quan trọng hơn cả.

Tôi nhúng bút vào lọ mực và vạch một đường trên giấy. Thật đáng tiếc là tôi vẽ không giỏi lắm; với một nhà động vật học, những bức vẽ quan sát là một phần quan trọng của công việc. Nhưng dù sao trong nhiều năm tôi cũng đã bắt mình luyện tập và giờ ít ra tôi cũng có thể dùng cây bút làm công cụ.

Tôi có một vài ý tưởng mơ hồ, tôi cần ghi chép lại trước khi chúng biến mất. Tôi tưởng tượng ra một cái hộp gỗ có mái dốc. Tổ ong hình giỏ có thiết kế tự nhiên, giống một cái tổ chim; chúng gần như lẫn vào với những bụi cỏ khô trên đồng. Tôi muốn tạo ra một thứ khác, một thiết kế dựa trên nền văn minh, một căn nhà nhỏ cho đàn ong, có cửa, có khe hở, có thể kiểm tra được. Đó phải là một cái tổ nhân tạo, vì chỉ có con người mới có thể xây dựng nhà cửa thực sự, một căn nhà có thể kiểm soát được, cho phép con người, chứ không phải là tự nhiên, nắm quyền điều khiển.

Tôi mải mê vẽ suốt mấy ngày trời, những bức vẽ theo tỉ lệ của các phần khác nhau, tưởng tượng xem cái tổ có thể được sản xuất như thế nào, và dồn hết tâm trí vào các chi tiết. Gia đình tôi sống cách biệt trong căn nhà ngoài kia, tôi gần như không để ý đến họ, nhưng tôi vẫn được Georgiana và Thilda thăm viếng hằng ngày. Và cả Charlotte nữa.

Một buổi sáng con bé đến rất sớm. Nó khẽ gõ cửa như vẫn thường làm.

Mới đầu tôi không trả lời, tôi đang quá bận bịu vẽ các chi tiết ưên mái tổ.

Một tiếng gõ nữa.

“Vào đi,” tôi thở dài. Cửa mở ra. Con bé đứng đó, chân trước chân sau, như thể đang thu hết can đảm.

“Con chào cha.”

“Chào con.”

“Con vào được không ạ?” Giọng con bé vẫn bình thản, nhưng mắt nó nhìn xuống sàn vẻ băn khoăn.

“Cha đang làm việc.”

“Con không làm phiền cha đâu. Con chỉ muốn trả cái này cho cha thôi.”

Nó chìa ra một cuốn sách. Chìa bằng cả hai tay, như thể đó là một vật quý giá. Con bé bước vài bước ngang qua sàn, ngẩng đầu lên và nhìn tôi.

“Con đang hy vọng là cha con mình có thể nói chuyện về cuốn sách này một chút?”

Mắt con bé màu xanh xám, hơi gần nhau. Không giống mắt Thilda. Nhìn chung con bé không giống mẹ mấy.

“Để nó lên kia.”

Tôi hất đầu về phía giá sách. Một cái nhìn đầy ẩn ý, mà tôi hy vọng là con bé sẽ hiểu để tôi không phải từ chối nó thẳng thừng.

“Vâng ạ.” Con bé lại cúi gằm đầu xuống rồi đi ra giá sách và cứ đứng đó.

Tôi nghĩ lại. Quả là tôi bận thật, nhưng không có lý do gì để bẳn gắt cả. “Cha đang dở việc, nhưng cha sẽ rất sẵn lòng nói chuyện với con sau,” tôi nói bằng giọng mà tôi mong là có vẻ nhẹ nhàng.

Con bé không trả lời, chỉ nhìn vào cuốn sách vẫn đang cầm trên tay. “Cuốn này để vào đâu ạ?”

“Để lên giá sách chứ còn để đâu nữa.”

“Vâng, nhưng ý con là, cha không có hệ thống gì sao?”

“Không. Cứ cất lên giá thôi.”

Con bé nhìn lên, giờ có vẻ hào hứng hơn.

“Con có thể sắp xếp chúng cho cha không?”

“Sao cơ?”

“Mấy cuốn sách này ấy ạ. Con có thể sắp xếp bằng tên tác giả theo thứ tự bảng chữ cái, nếu cha muốn.”

Rõ ràng là nó không định bỏ cuộc.

“Ừ, thôi được, sao không.”

Con bé khẽ mỉm cười, cúi người về phía giá sách, rồi ngồi xuống sàn. Cổ nó uốn cong duyên dáng, tóc vấn lên đơn giản, không có búp tóc uốn quăn nào rủ qua tai cả. Hình như con bé không quan tâm đến những chuyện như thế. Nó cựa quậy, đổi tư thế, rõ ràng là đã tìm được một tư thế thoải mái để ngồi yên được một lúc. Chắc hẳn nó còn định ở đây lâu.

Rồi nó bắt đầu sắp xếp. Nó làm việc rất nhanh, động tác chính xác. Và nó cầm những cuốn sách rất cẩn thận, như thể chúng là những con chim sẻ non nó đang đỡ trở lại tổ.

Tôi lại cúi đầu trên bức vẽ, cố vẽ tiếp, nhưng không thể ngừng quan sát con bé. Sự hăng hái trong cử động của nó, sự tỉ mỉ, tập trung, thành kính, từng cuốn sách được đặt thẳng hàng với cuốn tiếp theo. Con bé lướt ngón tay dọc theo gáy sách để đảm bảo không có cuốn nào nằm lộn xộn. Chính tôi ngày xưa cũng đã từng cẩn thận với từng cuốn sách như thế. Hẳn con bé đã nhận thấy cái nhìn của tôi vì nó đột nhiên quay lại và mỉm cười. Tôi thoáng cười đáp lại và vội quay lại tập trung vào công việc của mình, với một cảm giác khó hiểu là mình vừa bị bắt quả tang.

Chỉ một lát sau con bé đã xong. Tôi nghe thấy nó đứng dậy, nhưng giả vờ không để ý, như thể tôi đang quá mải mê với công việc của mình. Nhưng con bé không ra khỏi phòng mà cứ đứng đó.

Tôi ngẩng lên. “Cảm ơn con.”

Con bé gật đầu đáp lại. Nhưng nó không định đi sao? Không thể làm việc được khi có một cái bóng bằng xương bằng thịt cứ đứng thở bên mình.

“Nếu muốn thì con ngồi xuống,” cuối cùng tôi nói và kéo một cái ghế ra. Ít ra tôi cũng nợ con bé điều đó.

“Con cảm ơn cha.” Con bé vội ngồi xuống mép ghế.

Tôi lại tiếp tục làm việc.

“Cái gì kia ạ?” con bé hỏi và chỉ vào bức vẽ.

Tôi ngẩng lên. “Con nghĩ nó là cái gì?”

“Một tổ ong ạ,” nó đáp ngay.

Tôi ngạc nhiên nhìn nó. Rồi tôi sực nhớ ra là tất nhiên con bé đã thấy những tập sách mà tôi đặt mua.

“Cha định sẽ làm cái tổ như thế ạ?” nó hỏi.

“Cha sẽ đặt làm một cái tổ như thế.”

“Nhưng… đó là điều đầu tiên cha sẽ làm ạ?”

“Điều đầu tiên ư? Con không thấy những cuốn sách cha đã đọc rồi sao?” Tôi chỉ tay ra quanh mình.

“Có ạ,” con bé chỉ nói vậy. Rồi nó nhìn xuống hai bàn tay đang ngoan ngoãn đặt trong lòng.

Tôi thấy bực bội. “Không phải con đã nói là con sẽ trật tự sao?”

“Xin cha thứ lỗi. Con trật tự đây ạ.”

“Cha có thể nghe thấy tiếng bánh xe đang chạy trong đầu con.”

“Chỉ là…”

“Sao cơ?”

“Cha luôn nói là ta phải bắt đầu với những điều cơ bản.”

“Cha đã nói thế à?”

Quả thực là tôi đã nói thế. Rất nhiều lần. Không nói thẳng với Charlotte, mà là với Edmund, khi thằng bé đang ngồi học và muốn bắt đầu ngay với những phép tính khó nhất, mặc dù nó vẫn chưa nắm vững cách tính nhân đơn giản.

Con bé ngước lên.

“Và cha nói rất nhiều lần rằng động vật học luôn bắt đầu bằng việc quan sát.”

“Thế đấy.”

“Cha luôn nói nền tảng cơ bản nằm ở việc quan sát. Và sau quan sát là đến lập luận.”

Quanh trán tôi như đang có một dải băng siết chặt. Những lời của chính tôi thốt ra từ miệng Charlotte. Thật khốn khổ cho tôi, con bé đã đúng.

ĐÀO

Bác sĩ Hiệu đưa chúng tôi đi cùng. Một thang máy đi lên, rồi đến một hành lang dài. Rồi lại một thang máy đi xuống. Bà ta đi rất nhanh, thỉnh thoảng lại liếc nhìn qua vai; có lẽ bà ta không muốn bị phát hiện. Bà ta nói đã được lệnh rõ ràng rằng không ai được đến thăm thằng bé. Nó đang nằm ở khu cách ly. Không ai được phép vào.

“Nhưng,” bà ta nói tiếp, chủ yếu là nói với chính mình, “chị là mẹ cháu kia mà.” Bà ta liếc Khoản một cái nhanh, như thể mới thấy anh lần đầu tiên và vội sửa lại. “Anh chị là bố mẹ cháu. Anh chị phải được phép thăm cháu.” Giọng bà ta hơi run run, vẻ thông cảm đầy chuyên nghiệp đã biến mất.

Điều gì đang chờ đợi chúng tôi? Vi Văn trên giường bệnh. Tái xanh. Mắt nhắm nghiền. Những mạch máu trên mi mắt nó sẽ nổi rõ hơn thường lệ. Thân thể nhỏ bé của nó, trước kia tràn đầy sự bướng bỉnh và năng lượng, giờ hoàn toàn không còn chút sức sống. Hai tay nó đặt bên mình, một tay cắm ống truyền. Đôi tay đã từng ôm quanh cổ tôi, cái má ướt và nhẵn mịn đã áp vào má tôi: giờ bao quanh là máy móc, các thứ thiết bị kêu bíp bíp, các màn hình nhấp nháy. Vô trùng. Trắng bệch. Cô độc?

Đường đi thật dài. Hay bà bác sĩ đã đi đường vòng? Mỗi khi chúng tôi đi qua ai đó, bà ta chỉ gật đầu cụt lủn và rảo bước hơn. Chúng tôi bị nuốt chửng vào lòng tòa nhà. Như thể chúng tôi đang đi tới một nơi không có lối ra.

Cuối cùng bà ta dừng lại. Chúng tôi đứng trước một cánh cửa thép. Bà ta nhìn nhanh xung quanh như để đảm bảo không có ai gần đó, trước khi ấn một cái nút. Cánh cửa rít lên một tiếng và mở ra. Quanh cửa có viền cao su đen để đảm bảo kín hơi hoàn toàn. Chúng tôi bước qua ngưỡng cửa. Ở đây có tiếng rít to hơn, một hệ thống điều hòa không khí đang chạy hết công suất. Áp suất không khí thay đổi. Cánh cửa đóng lại sau lưng chúng tôi, bị sức hút kéo chặt vào khung.

Tôi đã nghĩ sẽ gặp các nhân viên y tế. Những người mặc áo trắng vô trùng bao quanh chúng tôi. Những giọng nói nghiêm khắc, uy quyền, anh chị phải đi, anh chị ra khỏi đây ngay, không phận sự miễn vào. Tôi đã chuẩn bị những lời tôi sẽ nói. Chuẩn bị tinh thần để tỏ ra cứng rắn với Khoản. Nhìn mắt anh là tôi biết anh đã lùi bước, anh đang thủ thế, không muốn ở đây, ở vùng cấm địa này.

Nhưng hành lang trước mặt chúng tôi không một bóng người. Cả khu bệnh không một bóng người. Chúng tôi bước vào, vòng qua một khúc rẽ. Tôi đã nghĩ sẽ có một quầy tiếp tân, các bác sĩ vội vã đi qua. Nhưng ở đây cũng không có ma nào. Bác sĩ Hiệu tiếp tục dẫn đường. Tôi không thấy mặt bà ta, nhưng bước chân bà ta ngập ngừng hơn; bà ta đi mỗi lúc một chậm.

Bà ta dừng lại trước một cánh cửa. Cánh cửa này cũng làm bằng thép sáng bóng, không một dấu tay, không có dấu hiệu gì của sự sống, sáng bóng như một tấm gương. Ở giữa cửa có một ô cửa sổ tròn, như trên một con tàu cổ. Tôi cố nhòm vào, nhưng đèn trên trần quá sáng, ánh phản chiếu xanh xanh khiến tôi không nhìn thấy gì.

“Ở đây. Cháu nằm ở đây,” bà ta nói.

Bà ta đứng đó ngần ngừ. Rồi bà ta lùi lại.

“Chị có thể vào một mình.”

Tôi đặt tay lên cửa. Lớp kim loại lạnh buốt trên da tôi, khiến tôi phải giật tay lại trong chốc lát. Lòng bàn tay tôi để lại một vệt ẩm giữa cánh cửa vô trùng đó. Rồi tôi mở nó ra.

Tôi bước vào một căn phòng mờ tối. Gần như không để ý là Khoản đã vào sau tôi. Mất một lúc tôi mới quen được với bóng tối. Tôi suýt nữa đâm vào một tấm kính chạy từ sàn lên đến trần, chỉ cách cửa có một mét. Sau cánh cửa là một phòng bệnh bài trí đơn giản. Một cái tủ. Một cái giường. Một cái bàn cạnh giường bằng thép. Tường để trống. Cái giường.

Trống trơn.

Cái giường trống trơn.

Cả căn phòng trống trơn. Thằng bé không có đây.

Tôi lao trở ra hành lang, nhưng chợt dừng phắt lại. Bác sĩ Hiệu đang đứng với một bác sĩ khác. Họ thì thầm nói chuyện với nhau rất nhanh. Vị bác sĩ kia chúi người về phía bà ta, người cứng đờ, giận dữ. Đầy vẻ khiển trách.

Khoản theo sau tôi, rồi cũng đứng lại đó.

“Con tôi đâu?” tôi hỏi to.

Vị bác sĩ kia quay ngoắt về phía chúng tôi và im bặt. Ông ta cao, gầy, xanh xao. Đôi bàn tay bồn chồn của ông ta thọc sâu vào túi áo blu.

“Thật không may là con trai anh chị không còn ở đây nữa. Cháu đã được xuất viện.”

“Cái gì?”

“Chuyển đi.”

“Chuyển đi ư? Đi đâu?”

“Đi…” Ông ta vẫn không chịu nhìn vào mắt tôi. “Bắc Kinh.” “Bắc Kinh?!”

“Như anh chị có thể đã được cho biết, chúng tôi vẫn chưa chắc chắn con trai anh chị mắc bệnh gì. Vì vậy chúng tôi quyết định rằng cháu sẽ được chăm sóc tốt hơn bởi một đội chuyên trách.” Khoản không nói gì, chỉ gật đầu.

“Không,” tôi nói.

“Sao cơ?” Cuối cùng vị bác sĩ nọ cũng nhìn tôi.

“Không. Các vị không thể cứ thế mà chuyển thằng bé đi được.”

“Chúng tôi đâu có chuyển cháu đi. Chúng tôi đã chuyển cháu đến cho các chuyên gia giỏi nhất. Chị phải thấy biết ơn…”

“Thế nhưng tại sao không ai cho chúng tôi biết gì cả? Tại sao chúng tôi không được đi cùng thằng bé?”

Lại như trước kia. Đầu tiên là mẹ tôi. Giờ là thằng bé. Bị bắt đi khỏi tôi, không một lời giải thích.

“Thằng bé đang nằm ở bệnh viện nào?”

“Anh chị sẽ được thông báo.”

“Trả lời tôi ngay!”

“Nếu anh chị về nhà, chúng tôi sẽ sớm có thêm thông tin cho anh chị.”

Tôi đã hết giới hạn chịu đựng. Tôi không còn đủ sức để lý trí, để tiết chế, để biết điều nữa. Giọng tôi cao lên, trở nên gay gắt. “Đưa tôi đến chỗ con tôi ngay! Đưa tôi đến chỗ nó!”

Chỉ trong hai bước tôi đã áp sát vị bác sĩ và túm lấy vai ông ta. “Tôi muốn gặp con tôi. Ông có hiểu không?”

Máu dồn lên đầu tôi, má tôi ướt đẫm, tôi cố lắc ông ta, còn ông ta cứ đứng đó vẻ sững sờ.

Rồi ai đó túm lấy tôi và ôm chặt tôi, vòng tay quanh cánh tay tôi, khiến tôi bất động, khiến tôi cũng trở nên bất lực như chính anh. Là Khoản. Vẫn ngoan ngoãn như mọi khi.

Chúng tôi không nói một lời nào trên chuyến tàu về nhà. Chuyến tàu kéo dài gần ba tiếng. Chúng tôi phải đổi tàu. Và đi qua hai điểm kiểm soát. Cả kiểm tra vân tay và bị tra hỏi rất nhiều. Chúng tôi tên gì? Sống ở đâu? Đi đâu? Vừa từ đâu về? Khoản trả lời các câu hỏi một cách bình tĩnh; tôi không sao hiểu nổi anh làm cách nào. Như thể anh vẫn là anh. Nhưng đồng thời anh cũng không còn là anh nữa. Có lúc tôi nhìn vào mắt anh; cặp mắt xa lạ nhìn lại tôi. Tôi quay đi.

Chúng tôi đi bộ nốt đoạn đường còn lại. Chúng tôi chỉ còn cách nhà một trăm mét thì chợt nhận ra những chiếc trực thăng đang bay vòng vòng trên đầu. Tiếng động cơ ầm ĩ lúc cao lên, lúc hạ xuống. Mới đầu tôi tưởng chúng bay ngay trên nhà chúng tôi, nhưng khi đến gần hơn, tôi thấy chúng đang bay phía trên những cánh đồng, trên những cây lê. Trên khu rừng.

Chúng tôi vòng qua khúc quanh và đứng sững lại. Ngay đó, trước cửa nhà chúng tôi, nơi cánh đồng bắt đầu, là tất cả các đồng nghiệp của chúng tôi, ai cũng mặc đồng phục. Họ đang làm việc dở thì bị cắt ngang, và giờ họ đứng lơ ngơ trong một nhóm nhỏ. Một số vẫn còn cầm kéo tỉa cành và giỏ đựng cành cây trong tay. Họ im lặng, đứng nhìn cánh đồng trước mặt chúng tôi đầy kinh ngạc. Tôi thoáng thấy ngọn đồi nơi chúng tôi đã ăn trưa ở đằng xa. Đằng sau đó là khu rừng hoang. Bầu trời bên trên những ngọn cây đầy máy bay, và trước mặt chúng tôi, một hàng xe tăng lặng lẽ đi qua, một bức tường chắn giữa chúng tôi và cánh đồng ngoài kia. Đằng sau những chiếc xe tăng, những người lính đang làm việc. Họ đang dựng lên một rào chắn bằng vải dầu trắng, dài đến mấy trăm mét. Họ làm việc nhanh nhẹn và hiệu quả, không nói một lời. Tôi chỉ nghe thấy tiếng thùm thụp khi họ đóng những chiếc cọc xuống đất. Đằng sau những người lính, đằng sau rào chắn, tôi có thể thấy những dáng người mặc đồ bảo hộ kín mít, có cả mũ chụp. Bảo vệ họ khỏi thứ gì đó ngoài kia.

GEORGE

Tôi không ngủ nổi. Cái chĩa vẫn còn nằm đó, rung rung trong tim tôi sau cuộc nói chuyện với Tom, những lời thằng bé nói vang vọng trong đầu tôi, lặp đi lặp lại. Được học bổng, bố sẽ không tốn một xu, thầy John đã lo mọi việc.

Emma nằm yên bên cạnh tôi, thở gần như không thành tiếng. Mặt nàng không một nếp nhăn. Khi ngủ nhìn nàng trẻ hơn. Tôi thấy nàng có phần bất lịch sự vì có thể nằm đó ngủ say sưa trong khi tôi thì trằn trọc không yên.

Một bóng đèn ngoài sân nhấp nháy. Một ngọn đèn pha sắp sửa tắt, hoặc có lẽ dây dợ có vấn đề. Ánh sáng nhấp nháy biến thành một quả cầu disco. Anh sáng chớp lên qua cửa sổ, xuyên qua mi mắt tôi. Tôi kéo chăn trùm lên đầu, nhưng chẳng ích gì, chỉ càng khó thở hơn.

Cuối cùng tôi ngồi dậy, định chỉnh lại rèm cửa, che đi khe hở ở phía ánh sáng rọi vào.

Nhưng không đủ. Anh sáng vẫn nhấp nháy xuyên qua tấm rèm. Có lẽ Emma đã đúng khi nói chúng tôi nên mua loại rèm chắn sáng hoàn toàn. Nàng đã cho tôi xem quảng cáo trong một cuốn tạp chí, nhìn chúng cũng như rèm cửa thường thôi. Nhưng cái đó phải để sau. Giờ phải sửa ngọn đèn trước đã. Sửa ngay bây giờ. Chắc sẽ không lâu lắm, một công việc đơn giản và dễ dàng, một thứ có thể được sửa nhanh chóng. Tôi phải sửa cái đèn thì mới ngủ được.

Đêm ấm áp. Tôi không mặc áo khoác, chỉ mặc độc chiếc áo phông mà tôi đã mặc lúc đi ngủ. Đằng nào cũng chẳng có ai nhìn thấy tôi.

Ngọn đèn được treo cao trên tường, tôi phải đi lấy thang. Tôi vào nhà kho, nhấc cái thang cao nhất từ trên tường xuống, đi ra, đặt vào đúng chỗ, kiểm tra xem nó đã chắc chắn chưa, rồi trèo lên.

Cái chụp thủy tinh bao quanh bóng đèn đã kẹt cứng. Không nhúc nhích nổi. Và lại nóng nữa. Đủ nóng để tôi có thể cầm vào nó, nhưng không thể cầm lâu. Tôi thử dùng áo phông lót tay để xoay cái chụp, nhưng không được. Cuối cùng tôi cởi phăng cả chiếc áo ra.

Bóng đèn nhấp nháy không đều, chật chưỡng. Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu vấn đề nằm ở công tắc. Lần nào tôi tự sửa điện Emma cũng kêu ca, nhưng nói thật là đám thợ điện chỉ đến nhìn qua một cái thôi cũng mất tiền rồi. Chắc họ kiếm bộn lắm - có lẽ tôi nên làm thợ điện mới phải. Hoặc có lẽ Tom nên làm thợ điện. Sẽ tốt hơn nhiều, chẳng tốn mấy thời gian học hành mà lại kiếm ra tiền.

Học bổng. Bố sẽ không tốn một xu. Thầy John đã lo mọi việc.

Chuyện đó khiến tôi thất vọng, nhưng không đủ để làm tôi sợ.

Tôi đứng trên thang, mình trần, chỉ mặc độc chiếc quần cộc, chân đi giày và tất, tay loay hoay vặn cái chụp đèn cáu bẩn. Cuối cùng nó cũng tuột ra. Tôi cầm nó và cái áo phông bằng tay trái trong khi tìm cách vặn bóng đèn ra.

“Chết tiệt!”

Bóng đèn nóng bỏng. Tôi phải cầm cái chụp đèn trèo lại xuống, đặt nó xuống đất, rồi lại trèo lên. Cũng may là cái bóng đèn dễ tháo. Nhưng tôi chợt nhận ra là nếu vấn đề nằm ở điện áp thì có lẽ sẽ phải tháo cả cái đèn, cả đui đèn. Để nó như vậy sẽ có thể gây cháy. Chắc tháo ra cũng không khó lắm.

Quay lại nhà kho tìm dụng cụ. Lại trèo lên thang.

Tôi ghét đinh vít đầu chữ thập. Chỉ xoay vài vòng là cái đầu chữ thập đã biến thành một cái lỗ để tua vít xoay tít bên trong, không thể bám chắc được. Và bốn cái đinh vít này lại thuộc dạng cứng đầu cứng cổ, gỉ sét đặc biệt. Nhưng tôi còn cứng đầu hơn. Thằng này không đời nào bỏ cuộc đâu, xin lỗi nhé.

Tôi tì người xuống và vận hết sức lực ra xoay.

Cuối cùng cả bốn cái vít cũng được tháo ra. Ngọn đèn vẫn dính vào tường nhờ lớp sơn. Nhưng cái đó thì tôi xử lý được, một chút chất dính không khiến tôi sợ. Thế là tôi túm lấy ngọn đèn và lắc kéo nó ra.

Nó tuột ra. Chỉ còn những mẩu dây điện lủng lẳng phía sau, thò ra khỏi tường như những con giun đất. Tôi lấy ngón tay chọc thử một mẩu.

“Quỷ thật!”

Cú giật điện không đủ mạnh để làm tôi mất thăng bằng. Chỉ mình nó thì không. Nhưng trong tay kia tôi còn cầm đui đèn và chiếc tua vít. Và cái thang cũng không vững chãi cho lắm.

Tôi nằm trên đất. Không biết lúc ngã xuống tôi có ngất đi không. Chỉ lờ mờ nhớ cái thang đu đưa giữa không trung với tôi đứng trên đỉnh, như một nhân vật hoạt hình. Tôi nhận thấy vài chỗ trên cơ thể đang đau như dần.

Cao tít bên trên tôi thấy những mẩu dây điện đang bò dọc bức tường xuống đất, về phía tôi. Tôi tập trung nhìn. Chúng nằm bất động.

Rồi khuôn mặt của Emma hiện ra. Nhợt nhạt vì giấc ngủ và mái tóc rối bù.

“Ôi, George.”

“Tại ngọn đèn.”

Nàng ngẩng đầu lên và thấy những mẩu dây điện thò ra khỏi cái lỗ trên tường.

Tôi ngồi dậy. Chậm rãi. Cơ thể tôi vẫn còn phản ứng tốt, may quá. Không có gì bị gãy. Và ngọn đèn đã được tháo ra. Tôi đã làm được.

Nàng hất đầu về phía cái thang.

“Mình có nhất thiết phải xử lý chuyện này vào giữa khuya thế không?” Nàng chìa tay về phía tôi, kéo tôi dậy. “Không đợi được sao?”

Tôi bước vài bước. Chân tôi đau nhức, nhưng tôi cố không để lộ ra là nó đau tới mức nào. Lẽ ra tôi nên thấy xấu hổ, nhưng tôi chỉ thấy nhẹ nhõm vì mình đã sửa được ngọn đèn. Tôi là một gã đầu bò đầu bướu. Không phải loại bỏ chạy khi mọi chuyện trở nên khó khăn.

Nàng đưa tôi cái áo phông. Tôi định tròng nó qua đầu.

“Đợi một phút đã.”

Nàng phủi lưng tôi. Bây giờ tôi mới nhận ra mình bẩn thỉu đến mức nào. Từ đầu đến chân tôi lấm đầy đất và sỏi đá, hai tay đầy bụi đen nhớp nhúa từ ngọn đèn.

Tôi vặn người tránh tay nàng và mặc áo vào. Tôi có thể cảm thấy mấy viên sỏi vẫn còn dính trên lưng tôi, giờ bị kẹt giữa da tôi và lớp vải bông Trung Quốc bạc màu. Để nguyên như thế nằm ngủ sẽ rất đau, như bước đi với sỏi trong giày vậy. Nhưng chuyện gì xong thì cũng đã xong - ngọn đèn đã được tháo ra, đó mới là điều quan trọng nhất.

Tôi dựng cái thang lên và lại đi vào kho. Phải làm cho xong việc mà tôi đã bắt đầu.

“Phải đi lấy băng dính điện,” tôi nói. “Không thể để dây điện lơ lửng như thế được.”

“Nhưng mình không để việc đó đến sáng mai được hay sao?”

Tôi không trả lời.

Nàng thở dài. “Ít ra để em tắt điện đi đã.” Nàng lớn tiếng hơn.

Tôi quay lại. Nàng cố mỉm cười. Nàng định giễu tôi sao? Vì tôi đã quên mất điều răn thứ nhất của nghề thợ điện?

“Mình đi ngủ đi,” tôi chỉ nói vậy.

Nàng nhún vai. Rồi nàng quay lưng đi vào nhà.

“Và nghe này, Emma,” tôi nói.

“Sao cơ?” Nàng dừng bước. Quay lại.

Tôi vươn người lên, thu hết can đảm.

“Sẽ không có chuyện chuyển đến Florida đâu. Tôi nói để mình biết. Tôi sẽ không đi. Mình sẽ phải tìm ai đó khác thôi. Tôi sẽ sống ở đây. Sẽ không có Cảng Vịnh gì hết.”

WILLIAM

Cái tổ ong bằng rơm tôi đặt được chuyển đến ba ngày sau, và tôi đã tìm được chỗ cho nó dưới bóng râm của một cây dương lá rung nằm ở vùng trũng của khu đất, khoảnh vườn nơi chúng tôi để mọc hoang. Ở đó nó sẽ không vướng chỗ ai, bọn trẻ con không bao giờ xuống đó, và tôi sẽ thực sự được làm việc trong yên tĩnh, có thể quan sát đàn ong, ghi chép và vẽ mà không bị làm phiền. Một người nông dân phía Nam thị trấn đã bán tổ ong cho tôi mà không chớp mắt, có lẽ vì tôi đã ra giá cho ông ta chứ không hỏi ông ta muốn lấy bao nhiêu. Ông ta thậm chí còn không thèm mặc cả với tôi mà chấp nhận ngay, khiến tôi nhận ra mình có thể mua cái tổ chỉ với nửa số tiền đã bỏ ra.

Ông ta giải thích cho tôi nghe về việc lấy mật, nhưng tôi gạt đi. Tôi bỏ tiền bạc công sức ra mua cái tổ này rõ ràng không phải là để lấy mật.

Thilda đã may cho tôi một bộ đồ bảo hộ, nhìn gần giống bộ quần áo của một kiếm sĩ, bằng một tấm ga trải giường cũ. Nàng đã phải bóp bộ quần áo vào đến ba lần, hình như nàng không thể hiểu nổi là số đo cũ của tôi không còn phù hợp nữa. Trên tay tôi đeo một đôi găng tay cũ khiến tay tôi đổ mồ hôi, nhưng chúng là vật bảo hộ tối cần thiết.

Tôi đứng đó, dưới cây dương. Giờ chỉ còn tôi và cái tổ, tôi và đàn ong.

Tôi cầm một cuốn sổ lên. Nghiên cứu bằng quan sát là một nhiệm vụ tỉ mỉ, nhưng thường khiến tôi vui thích, vì tất cả đã bắt đầu chính trong việc quan sát. Đó là nơi khởi nguồn đam mê của tôi. Làm sao tôi có thể quên được chuyện đó?

Tôi đang định ghi chép thì chợt nhận ra một điều khác. Sau bao nhiêu năm trời, tôi đã quên cả thói quen làm việc: tôi cần một chiếc ghế.

Lát sau tôi quay lại với một cái ghế đẩu đơn giản; tôi thở không ra hơi, mồ hôi vã ra dưới bộ đồ bảo hộ, mà giờ khi mặc vào tôi mới thấy là hơi chật một chút, nhất là dưới cánh tay và ở đũng quần.

Tôi ngồi xuống và dần dần tập trung vào công việc.

Cũng không có gì nhiều để quan sát. Đàn ong rời tổ và quay lại, chuyện đó thì không có gì ngạc nhiên. Chúng ra ngoài lấy phấn và mật hoa - mật sẽ được chúng biến thành mật ong, còn phấn được dùng làm thức ăn cho ấu trùng. Đó là công việc tỉ mẩn, yên ả, có hệ thống, theo bản năng và được di truyền. Tất cả đàn ong đều là anh chị em, vì ong chúa là mẹ của tất cả, chúng được ong chúa sinh ra, nhưng chúng không phục dịch ong chúa. Chúng phục dịch cả đàn. Tôi muốn thấy ong chúa, nhưng cái giỏ đã che chắn mất đàn ong và mọi hành vi trong tổ của chúng.

Tôi thận trọng nhấc cái giỏ ra và ngó vào từ bên dưới. Đàn ong bay lên và tản ra không trung xung quanh tôi, chúng không thích bị quấy rầy.

Tôi quan sát thấy những tảng sáp đầy mật, một hai con ong đực gì đó, tôi thấy trứng và ấu trùng, và tôi ghé vào sát hơn. Da tôi rần rật vì hồi hộp, vì giờ tôi đã bắt đầu, cuối cùng tôi cũng đã bắt đầu!

“Vào ăn nào!”

Tiếng gọi của Thilda xuyên qua tiếng côn trùng vo ve và khiến những con chim vội đi tìm chỗ trốn.

Tôi lại cúi xuống bên cái tổ. Chuyện đó không liên quan đến tôi, các bữa ăn gia đình không phải là một phần trong cuộc sống của tôi, đã nhiều tháng rồi tôi không ngồi ăn cùng cả nhà. Lũ trẻ chạy vào căn nhà sau lưng tôi, từng đứa một biến vào trong.

“Đến giờ trà rồi!”

Tôi liếc nhìn Thilda từ bên dưới cánh tay. Nàng đang đứng giữa vườn nhìn tôi, và giờ nàng còn xăm xăm tiến về phía tôi.

Chiếc dĩa của con bé Georgiana cào trên cái đĩa trống trơn.

“Suỵt!” Thilda nói. “Bỏ dĩa xuống!”

“Con đói!”

Thilda, Charlotte và Dorothea dọn thức ăn lên bàn. Một đĩa rau, một đĩa khoai tây, và một cái liễn đựng thứ chất lỏng đùng đục như nước rửa bát, tạm gọi là xúp.

“Chỉ có thế thôi sao?” Tôi chỉ vào những đĩa thức ăn.

Thilda gật đầu.

“Thịt đâu?”

“Không có thịt.”

“Thế còn bánh?”

“Nhà hết bơ và bột làm bánh rồi.” Nàng nhìn tôi chòng chọc. “Trừ phi mình muốn chúng ta lấy tiền học ra tiêu.”

“Không. Không, chúng ta sẽ không đụng vào tiền học của Edmund.”

Giờ tôi chợt hiểu ra tại sao nàng lại cứ khăng khăng bắt tôi ăn tối cùng cả nhà. Nàng ranh mãnh hơn tôi tưởng.

Tôi nhìn xung quanh. Những khuôn mặt hốc hác của lũ trẻ đều hướng về ba cái đĩa lèo tèo trên bàn. “Vậy đấy,” cuối cùng tôi nói. “Vậy thì chúng ta phải biết ơn vì những thức ăn chúng ta nhận được.”

Tôi cúi đầu xuống cầu nguyện. Lời cầu nguyện nghe thật giả dối trên lưỡi tôi, tôi đọc vội vàng cho xong.

“Amen.”

“Amen,” cả nhà khe khẽ nhắc lại.

Qua cửa sổ, tôi có thể thấy tổ ong ở đằng xa, phía cuối vườn. Tôi tự lấy cho mình một phần thức ăn nhỏ, để có thể quay lại làm việc càng sớm càng tốt.

Thilda lấy thức ăn sau tôi, rồi đến lũ trẻ, từng đứa một theo thứ tự từ lớn tới nhỏ. Tôi hài lòng vì Edmund là con cả và được lấy thức ăn ngay sau Thilda, vì con trai ở tuổi đó cần bốn bữa no nê mỗi này. Nhưng thằng bé chỉ lấy một chút và ngồi gẩy gẩy thức ăn. Nó xanh xao và gầy gò khác thường, như thể nó không bao giờ nhìn thấy mặt trời. Tay nó hơi run run, và trán nó lấm tấm mồ hôi. Nó không được khỏe sao?

Mấy đứa con gái thì ngược lại, ngốn ngấu hết thức ăn ngay. Nhưng không có đủ cho tất cả. Khi cuối cùng cũng đến lượt bé Georgiana thì trong đĩa chỉ còn lại mấy mẩu vụn. Charlotte bỏ một củ khoai tây của mình sang đĩa của em gái.

Chúng tôi ăn trong im lặng. Thức ăn biến khỏi đĩa của đám con gái chỉ trong mấy phút.

Suốt bữa ăn, tôi có thể cảm thấy mắt Thilda đang dán vào mình. Nàng không cần phải nói một lời nào cả. Tôi biết quá rõ là nàng muốn gì.

GEORGE

Tôi rời nhà ngay lúc trời vừa hửng sáng. Đem theo mấy miếng bánh mì kẹp trong túi và một phích đầy cà phê. Lái xe một mạch. Bảy tiếng đồng hồ liên tục, không nghỉ. Tôi đi mà không nói với Emma. Sau khi sửa đèn, tôi đã chợp mắt mấy tiếng trên ghế sofa. Nàng vẫn nằm trên phòng ngủ, có lẽ là đang ngủ, hoặc không. Tôi không thể bắt mình lên kiểm tra. Không có thời gian. Không… phải nói thật là tôi không dám.

Mắt tôi ngứa ngáy, đỏ ngầu, nhưng tôi không buồn ngủ chút nào. Chặng đường này chẳng là gì với tôi. Tôi lái xe quá tốc độ cho phép suốt dọc đường, nhưng không có nhiều xe cộ lắm và cũng không có điểm kiểm tra tốc độ nào. Sẽ tuyệt lắm đây nếu chuyến đi này khiến tôi bị tước bằng lái.

Đúng 12:25 trưa, theo đồng hồ trên ô tô, tôi phanh xe đánh kít trước cổng trường đại học. Tôi đỗ xe ở chỗ có đề biển DÀNH RIÊNG CHO GIÁO SƯ STEPHENSON, nhưng tôi mặc xác. Cái lão Stephenson ấy, dù có là ai đi chăng nữa, cũng sẽ phải tìm một chỗ đỗ khác thôi.

Tòa nhà trường đại học xây bằng gạch đỏ - tất nhiên rồi, tất cả các ngôi trường đều xây gạch đỏ - và mặc dù nó không lâu đời lắm, tòa nhà vẫn được xây với vẻ đường bệ, cao và rộng, cửa sổ khung trắng lắp kính, có lẽ là để nhắc ta nhớ đến Harvard hoặc một chỗ tương tự như thế. Đòi hỏi sự tôn kính. Nhưng nó không dọa được tôi.

Tôi chưa quay lại đây kể từ khi chúng tôi đưa Tom đến vào mùa thu năm ngoái. Giúp thằng bé dọn vào căn phòng ký túc xá nhỏ xíu mà nó sẽ ở chung với một cậu sinh viên người Nhật thấp lùn, đeo kính. Căn phòng có mùi tất bẩn và hoóc môn. Tội nghiệp hai thằng nhóc, chẳng có chỗ nào để được riêng tư. Nhưng hình như đi học đại học là phải thế.

Tôi vội tiến vào, bước nhanh dọc theo một hàng dài những tấm bảng đồng khắc tên các nhà tài trợ của trường. Thật may là Công ty Nuôi Ong Green không nằm trong số đó. Có nhiều tủ trưng bày các giải thưởng mà sinh viên của trường đạt được trong nhiều kỳ thi vô nghĩa, cùng với chân dung các vị trưởng khoa mặt mày quàu quạu. Tất cả đều là đàn ông. Cũng không nhiều lắm - trường này mới được thành lập từ những năm 1970 và không có lịch sử lâu đời để mà khoe khoang.

Tôi bước vào một căn phòng rộng, tròn, sàn lát đá khiến bước chân tôi vang vọng lại từ khắp các bức tường. Tôi định nhón chân, nhưng kịp ngần mình lại. Tôi chẳng có gì để phải xin lỗi. Tôi đã trả tiền học phí của Tom, nên đâu phải tôi không thuộc về nơi này. Nói theo cách nào đó thì tôi cũng là một người đồng sở hữu trường đại học này.

Tôi hỏi Tom đang ở đâu. Nói to, rõ ràng. Không mào đầu gì hết. Gã trai ngồi ở quầy người cao gầy, tóc tết thành lọn, đang ngồi chúi mặt vào màn hình máy tính. Gã kiểm tra thời khóa biểu mà không buồn liếc tôi lấy nửa cái.

“Giờ cậu ấy đang có tiết trống đấy,” gã nói.

Gã tiếp tục gõ lia lịa lên bàn phím, chắc là chơi trò gì đó, giữa giờ làm việc như thế này.

“Việc gấp lắm,” tôi nói.

Gã ậm ừ. Làm nhiệm vụ của mình hình như không nằm đầu trong danh sách ưu tiên của gã.

“Thử thư viện xem.”

Tom đang ngồi cúi gằm đầu trên mấy cuốn sách, khe khẽ trò chuyện với hai người bạn. Một cô bé tóc sẫm, khá xinh, nhưng mặc quần áo lôi thôi, và một cậu chàng đeo kính. Ba đứa rõ ràng là đang mải mê trò chuyện, lầm rầm gì đó rất căng thẳng, vì thằng bé không nhìn thấy tôi cho tới khi tôi tới sát gần.

“Bố?”

Nó khẽ nói, vì ở thành trì của kiến thức này, ta không được nói to.

Hai đứa kia cũng ngẩng lên. Cả hai đều nhìn tôi như thể tôi là một con ruồi vo ve từ đâu bay lạc tới.

Không hiểu sao tôi cứ nghĩ thằng bé sẽ ở một mình, chỉ ngồi đó và đợi tôi, nhưng nó đang sống cuộc sống của riêng nó, với những người tôi chẳng hề quen biết.

Tôi yếu ớt giơ tay lên chào.

“Khỏe không chú mày.”

Tôi lập túc tự đá cho mình một cú. Khỏe không chú mày? Chẳng ai nói thế bao giờ.

“Bố ở đây ư?” thằng bé hỏi.

“Chắc như bắp.” Lại càng tệ hơn. Chắc như bắp ư? Tôi đang không suy nghĩ tỉnh táo. Có lẽ tôi nên chờ một lúc nữa mới nói ra điều định nói.

“Có chuyện gì không ổn ạ?” Thằng bé đứng bật dậy. “Mẹ bị làm sao ạ?”

“Không, không. Mẹ vẫn khỏe như vâm. Ha-ha.”

Trời đất. Tôi nên ngậm miệng lại thì hơn.

Thằng bé dẫn tôi ra ngoài trời nắng. Chúng tôi ngồi xuống một chiếc ghế băng. Ở đây mùa xuân đến sớm hơn ở nhà, không khí ẩm và ấm. Khắp quanh chúng tôi là đám thanh niên. Sinh viên đại học. Vô số kính cận và túi da.

Tôi nhận thấy thằng bé đang nhìn tôi, nhưng đột nhiên tôi không biết bắt đầu từ đâu.

“Bố lái xe đến tận đây chỉ đến nói chuyện thôi ạ?”

“Hình như thế.”

“Thế còn trang trại thì sao? Đàn ong thì sao?”

“Chúng sẽ chẳng đi đâu cả… Ý bố là chẳng bay đi đâu cả.” Tôi cố cười, nhưng tiếng cười bật ra lại nghe như một tiếng ho.

Chúng tôi ngồi im lặng thêm một lát. Tôi cố trấn tĩnh, cố nhớ mình định nói gì.

“Tuần sau bố sẽ tới hạt Hancock. Đồi Xanh.”

“À. Đấy là ở đâu ạ?”

“Maine. Chỉ cách biển mười phút. Con có nhớ là con đã đến đó với bố không?”

“Thế ạ… Con không nhớ.”

“Hồi con mới lên năm, còn chưa đi học. Chỉ có hai bố con mình. Mình đã ngủ trong lều ấy, con nhớ chưa.”

“À. Ra là chuyến đi đó.”

“Phải, chuyến đi đó đấy.”

Thằng bé im bặt.

“Ở đó có gấu,” cuối cùng nó nói.

“Nhưng có sao đâu,” tôi nói, hơi to quá.

“Có còn không ạ?”

“Cái gì cơ?”

“Gấu ấy?”

“Không, không còn nữa.”

Tôi đột nhiên nhớ lại cặp mắt to của thằng bé. Mở lớn như hai cái đĩa trong bóng tối. Khi chúng tôi nghe thấy tiếng con gấu xé toạc lớp vải lều.

“Chúng sắp tuyệt chủng đấy, bố có biết không?” thằng bé đột nhiên nói, giọng tự tin trở lại.

“Không chỉ có mình chúng đâu.” Tôi lại cố cười. “Cả ông già con nữa.”

Thằng bé không cười.

Tôi hít một hơi. Phải nói thẳng ra thôi, tôi đến đây vì việc đó mà.

“Bố đến để rủ con đi Maine cùng bố,” tôi nói.

“Gì cơ ạ?”

“Con muốn bố nhắc lại lần nữa à?”

“Ngay bây giờ ạ?”

“Thứ Hai tới. Ba xe tải, nhiều hơn trước một xe.”

“Tốt quá. Bố đang mở rộng ạ?”

“Chúng ta đang mở rộng.”

“Con không thể đi với bố được, bố ạ. Bố biết mà.”

“Bây giờ công việc bận rộn hơn rồi. Đã đến lúc con phải tham gia.”

“Con sắp thi hết kỳ rồi.”

“Sẽ không lâu lắm đâu.”

“Con sẽ không xin phép được.”

“Nhiều nhất là một tuần thôi.”

“Bố.”

Tôi nuốt khan. Bài diễn văn của tôi đã hỏng bét cả. Bài diễn văn với chữ D hoa mà tôi đã chuẩn bị suốt chặng đường đến đây. Tất cả những từ ngữ hùng hồn tôi đã sắp xếp, như những chú lính thiếc mới tinh, giờ đã biến thành chì trong đầu tôi. Di sản, tôi đã định nói vậy, đây là di sản của con. Đây là con người của con, Tom. Đàn ong, tôi đã định nói, với một quãng ngừng đầy ẩn ý, là tương lai của con. Hãy cho nó một cơ hội. Cho chúng một cơ hội.

Nhưng không lời nào tới được miệng tôi.

“Bố có thể xin phép cho con, nói là công việc làm ăn ở nhà cần con,” tôi thử mở lời.

“Không ai được phép nghỉ học vì những chuyện như thế cả.”

“Năm nay con đã nghỉ ốm mấy ngày rồi? Hay chưa ngày nào cả?”

“Hai, có lẽ là ba ngày ạ.”

“Thấy chưa? Con gần như chưa nghỉ ốm ngày nào.”

“Con nghĩ chuyện đó không quan trọng.”

“Thế thì, trời đất quỷ thần ơi, cứ nói là con ốm đi. Con học ở đâu cũng được mà.”

“Không chỉ là học đâu, bố ạ. Bọn con phải nộp bài.”

“Con không làm bài ở đó được à?”

“Không, con cần sách.”

“Thì đem sách theo.”

“Sách ở thư viện cơ. Ở đây ấy.”

“Chỉ một tuần thôi mà Tom. Chỉ một tuần thôi.”

“Nhưng bố. Con không muốn!”

Giờ thằng bé đã cao giọng lên. Hai cô bé tóc ngắn mặc quần áo lẽ ra chỉ có đàn ông mới được mặc, quần bò và ủng quân đội to gộc, đi qua chúng tôi, mắt nhìn chằm chằm vẻ tò mò. “Con không muốn.” Thằng bé nhắc lại, khẽ khàng hơn. Nhìn tôi bằng cặp mắt to tròn, không khác gì mắt Emma. Cái nhìn mà tôi thường nhượng bộ.

Tôi đứng bật dậy. Không thể ngồi im thêm một giây nào nữa.

“Là lỗi của hắn, phải không?”

“Cái gì cơ? Lỗi của ai ạ?”

Tôi không đợi câu trả lời. Cứ thế đi thẳng trở lại cái địa ngục gạch đỏ kia.

Khu dành cho giảng viên nằm ngay sau quầy tiếp tân.

“Này, ông đi đâu thế?”

Tôi đi nhanh qua chỗ gã trai tóc tết, không buồn trả lời.

“Này?” Gã đứng dậy, nhưng tôi đã đi được một đoạn xa xuống hành lang, qua hết văn phòng này đến văn phòng khác, một số để cửa ngỏ. Giáo sư Wilkinson, Clarke, Chang, Langsley. Tôi thoáng thấy những giá sách đầy chật, những khuôn cửa sổ sâu, rèm dày. Không có chút đặc trưng cá nhân nào, tất cả đều bốc mùi tri thức.

Và Smith. Đây rồi. Một cánh cửa đóng với một tấm bảng đồng nữa. Gần như khiến tôi tin là khai thác đồng cũng có thể kiếm lời. GIÁO SƯ JOHN SMITH.

Gã tóc tết lại gần.

“Đây rồi,” tôi gọi với lên, chợt nhận ra mình đang thở hổn hển. “Tôi tìm thấy rồi.”

Gã gật đầu, dừng bước và đứng lại đó, có lẽ gã không được phép cho người lạ vào, nhưng rồi gã chỉ nhún vai và thong dong bước trở lại quầy tiếp tân.

Tôi có nên gõ cửa không? Như một chú sinh viên còi cọc với quyển sách giáo khoa kẹp dưới cánh tay sao?

Không. Tôi sẽ bước thẳng vào.

Tôi vươn người lên, nuốt xuống một cái. Đặt tay lên tay nắm cửa và đẩy xuống.

Cửa khóa.

Cái quái gì đây?

Đúng lúc đó một chàng trai trẻ tiến vào hành lang. Mặt cạo râu nhẵn nhụi, tóc mới cắt, mặc áo nỉ có mũ và đi giày Converse. Một sinh viên.

“Tôi giúp gì được không?”

Anh chàng cười tươi tắn. Răng trắng tinh, đều tăm tắp. Ngày nay ai cũng đeo niềng răng, nhìn ai cũng giống nhau, nét duyên của những chiếc răng đặc biệt đã không còn nữa.

“Tôi cần gặp John Smith,” tôi nói.

“Là tôi đây.”

“Anh ư?” Tôi hơi ngạc nhiên. Anh ta hoàn toàn không như tôi nghĩ. Khó mà gây sự được với chàng trai này. Nhìn anh ta cực kỳ ngây thơ. Chỉ là một chú nhóc.

“Còn ông là?” Anh ta mỉm cười.

Tôi ngẩng đầu lên.

“Tôi là bố của Tom.”

“Ra thế.” Anh ta vẫn mỉm cười, chìa tay ra. “Rất vui được gặp ông.”

Tôi bắt tay anh ta. Không thể từ chối được.

“Rất vui, vâng. Rất vui.”

“Chúng ta vào trong chứ?” anh ta hỏi. “Tôi đoán ông có điều gì băn khoăn?”

“Chứ còn gì nữa.” Nghe gay gắt quá.

“Sao cơ?”

“Không có gì.” Tôi cố mỉm cười cho qua chuyện.

“Không có gì sao?”

“Phải. Ý tôi là… đúng, tôi có điều muốn nói.”

Anh ta mở cửa cho tôi vào. Mặt trời chào đón chúng tôi, chiếu qua cửa sổ và vạch những đường trong veo giữa không khí, rọi lên những bức tranh đóng khung kính. Phần lớn là áp phích. Áp phích phim. Quay về tương lai, E.T., Chiến tranh giữa các vì sao, tập đầu tiên: Thời xưa rất xưa, ở một thiên hà xa rất xa…

“Mời ông ngồi.” Anh ta chỉ một chiếc ghế bành.

Tôi ngồi xuống. Anh ta cũng ngồi. Lên cái ghế ở bàn làm việc. Nó khiến tôi thấp hơn anh ta, điều đó làm tôi chẳng vui hơn chút nào.

“Ồ, xin lỗi.”

Anh ta đứng dậy và ngồi xuống chiếc ghế bành còn lại. Giờ chúng tôi cao ngang nhau. Chúng tôi ngồi trên ghế của mình, chỉ còn thiếu một ly rượu nữa thôi.

“Rồi.” Anh ta lại mỉm cười. “Vâng. Tôi có thể giúp gì ông? Xin cứ cho tôi biết.”

Tôi cựa quậy trên ghế. Nhìn đi nơi khác.

“Áp phích đẹp đấy.” Tôi hất cằm về phía Chiến tranh giữa các vì sao. Cố giữ giọng thật bình thản.

“Đẹp thật, phải không? Bản gốc đấy.”

“Thế à.”

“Tôi đã mua trên eBay khi mới bắt đầu dạy ở đây.”

“Tôi đang định hỏi - anh có đủ tuổi để nhớ bộ phim ấy không?”

Anh ta bật cười. “Tôi xem trên băng video.”

“Tôi cũng nghĩ thế.”

“Nhưng tôi có tất cả các bức tượng. Cả phi thuyền nữa. Ông cũng là fan à?”

“Còn phải hỏi.” Tôi lại thế rồi. Chắc tôi phải xem lại cách ăn nói của mình.

Anh ta bỗng cất tiếng hát đoạn nhạc dạo đầu trong lúc vẫy một ngón tay trong không khí. Tôi không thể không bật cười.

Anh ta ngừng lại. “Phim ảnh sẽ không bao giờ được như thế nữa.”

“Anh nói đúng đấy.”

Chúng tôi ngồi im lặng hồi lâu. Anh ta cứ nhìn tôi. Chờ đợi.

WILLIAM

Tôi làm như Thilda muốn, như cái nhìn của nàng ra lệnh, mặc dù mỗi bước về phía cửa hàng đều khiến tôi đau đớn. Đây là chuyến hành hương đến Canossa* của tôi. Tôi rời nhà rất sớm, từ lúc bình minh mới rạng. Một con gà trống cất tiếng gáy khàn khàn từ một khu vườn nào đó. Có tiếng gõ keng keng phát ra từ xưởng làm yên cương, nhưng tôi không thấy ai. Tất cả vẫn còn yên tĩnh ở cửa hàng đóng xe, cửa hàng đồng hồ và hàng đồ khô. Quán rượu, một nơi ngột ngạt và hôi hám mà tôi chưa bao giờ đặt chân vào, cửa đóng im ỉm ở cuối đường. Một tên say mèm mà tôi nhận ra là một trong những khách quen của tửu quán, rõ ràng là đã không tìm được đường về nhà mà đang ngủ gục bên bức tường ngoài quán. Tôi quay đi; số phận của hắn khiến tôi ghê tởm. Sao hắn có thể để mất kiểm soát như thế, để rượu chiếm hết cuộc sống của hắn.

Mới có tiệm bánh mở cửa, và mùi bánh mới nướng: bánh mì, bánh tròn, có lẽ là cùng một hai chiếc bánh Swammer nữa, lọt ra qua mọi khe hở nhỏ xíu của tòa nhà, đến nỗi những mùi hương ấy gần như hữu hình. Cũng may là ông thợ làm bánh và hai người con trai vẫn còn ở trong tiệm, bên cái lò nướng to, nóng rực. Họ vẫn chưa có thời gian để nghỉ tay, để ra phố hút một tẩu thuốc trong khi những người khách đầu tiên xuất hiện. Hoặc để phát hiện ra tôi.

Thường thì vài tiếng nữa tôi mới mở cửa, nhưng tôi không chịu nổi việc bị phát hiện. Không chịu nổi câu hỏi của những kẻ tọc mạch: Ái chà, có phải là cái ông đó không nhỉ. Bất ngờ ghê. Thì ra ông vẫn còn sống à? Chúng tôi nghe nói ông bị bệnh? Nhưng giờ thì đỡ rồi chứ? Quay lại làm ăn rồi chứ?

Tòa nhà thấp bằng gạch đỏ tối tăm, cửa đóng kín, và đoạn phố trước cửa hàng đầy lá khô từ năm ngoái. Tôi đưa cánh tay nặng trĩu lên tra chìa vào ổ. Tiếng kim loại nghiến vào kim loại khiến tôi rùng mình. Tôi không muốn vào vì biết rõ điều gì đang chờ đợi mình. Một cửa hàng bụi bặm, bẩn thỉu, sẽ mất nhiều ngày mới có thể khiến nó tạm coi được.

Tôi đẩy cửa. Cánh cửa bị kẹt, thường không muốn mở ra, nhưng khi tôi tì vai vào đó, nó lặng lẽ trượt ra trên những bản lề được tra dầu cẩn thận, không phát ra tiếng kẽo kẹt mà tôi đã quen nghe suốt bao nhiêu năm. Tôi tự nhắc mình là cô giúp việc mà tôi đã thuê trong một phút yếu lòng, cô cháu gái ngực to, mồm to và lúc nào cũng cười rúc rích của Thilda, có thể đã tra dầu cho bản lề. Alberta là một đôi tay thừa trong một gia đình quá nhiều con, và đã đến lứa đến thì từ lâu, có lẽ còn hơi quá lứa, như một quả lê chín mềm sắp rụng xuống đất vì trĩu nặng nước ngọt. Cả bố mẹ cô ta lẫn bản thân Alberta đều biết rõ tình cảnh khốn khổ của cô ta, nhưng để tìm cho cô ta một tấm chồng phù hợp và tự nguyện không phải là chuyện đơn giản. Họ chỉ mong kiếm được một gã hạng hai, nhưng cô ta không có của hồi môn và cũng không có nét gì đặc biệt hấp dẫn, ngoại trừ bộ ngực đã nhắc đến ở trên. Nhưng cũng khá khen cho cố gắng của cô ta; chẳng khác nào cô ta đang tự đặt mình lên cửa sổ trưng bày. Cô ta đã chín nẫu đến độ cô ta cư xử như thể bất kỳ người nào thuộc giống đực bước vào cửa hàng cũng là ý trung nhân của mình. Ngoài việc nằm ườn mời mọc dọc theo quầy hàng và khoe cái khe ngực lấm chấm mồ hôi, đầy mùi đàn bà của cô ta cho bất kỳ ai muốn nhìn (và ngửi), cô ta chẳng bao giờ động đậy một ngón tay. Và tôi không thể tưởng tượng cô ta đã làm gì nhiều ngoài ưỡn ẹo ở ngưỡng cửa của cửa hàng sau khi tôi bị ốm, cho tới khi Thilda phải cho cô ta nghỉ việc. Động vào việc gì cô ta cũng làm hỏng cả, và tiếng cười rúc rích không ngớt của cô ta khiến tôi vừa buồn cười vừa bực bội đến phát điên. Dục vọng của cô ta, sự thiếu kiềm chế đó, mà cô ta có thể tự cho phép mình bộc lộ một cách ngang nhiên đến thế…

Cửa hàng nằm trong cảnh tranh tối tranh sáng. Tôi châm vài cây nến và thắp được một ngọn đèn đồng. Bên trong cửa hàng sạch sẽ đến kinh ngạc và cực kỳ gọn gàng. Quầy hàng rộng gần như trống trơn, chỉ có lọ mực, tập biên lai, và chiếc cân đồng nặng nề xếp gọn ở một đầu quầy. Ngọn đèn lớn trên trần đã được lau chùi đến bóng loáng, và bóng đèn thủy tinh cũng được lau sạch, đèn đổ đầy dầu, sẵn sàng để được thắp lên. Thường thường sàn nhà lúc nào cũng phủ một lớp tiêu hạt và muối loạt soạt dưới từng bước chân, nhưng giờ sàn đã được cọ sạch đến nỗi có thể thấy rõ từng vết xước và những khoảng nhạt màu nhất trên lớp ván sàn, nơi sàn nhà bị mài mòn nhiều nhất, như một lối mòn từ quầy hàng đến bức tường đầy ngăn kéo và ra cửa. Thilda đã bảo tôi rằng nàng đã để Alberta lo việc đóng cửa hàng vào ngày cuối cùng. Nàng không nói có ai từng quay lại cửa hàng kể từ lúc đó. Nhưng vẫn có ai đó đến đây sao?

Tôi bước ra cửa sổ. Khung cửa không một hạt bụi. Không một con ruồi chết, như ta thường nghĩ là sẽ có sau ngần ấy thời gian. Và không khí rất dễ thở, không nặng nề và ngột ngạt, mà như mới được khai thông. Tôi tiến về phía bức tường đầy những ngăn kéo nhỏ, đặt tay lên tay nắm, kéo ngăn kéo ra và nhìn vào đó. Ngăn kéo sạch tinh.

Tôi kiểm tra một ngăn kéo nữa. Cái này cũng sạch như lau như li.

Ai đó đã lau bụi. Có phải là Alberta không? Theo tôi biết thì cô ta đã được thăng chức lên khu bán vải ở hàng đồ khô, nên tôi không thể tin rằng cô ta lại có thời gian hay mong muốn giúp tôi trong lúc bận bịu với những nhiệm vụ được coi là rất quan trọng của cô ta ở đó.

Cho dù là ai đi chăng nữa thì tôi cũng cảm thấy hết sức nhẹ nhõm. Tất cả đều sáng bóng, cửa hàng không những sẵn sàng để được mở cửa - mà nó còn sạch sẽ và gọn gàng hơn trước.

Tôi đi vào buồng kho, và nơi đó thì, ngược lại, là một câu chuyện buồn. Nó phong phú ngang sa mạc Sahara. Chúng tôi đã hết lúa mì và ngô hạt, trong khi hạt tiêu, muối và gia vị chỉ còn một nửa. Trong các ngăn kéo chứa củ hoa chỉ còn vài chiếc lá và mấy sợi rễ trắng lưa thưa. Alberta đã đóng cửa hàng khi đợt tuyết đầu tiên rơi. Đến lúc đó thì rõ ràng là cô ta đã bán hết những củ hoa mùa thu của chúng tôi, kể cả mấy củ hoa thủy tiên kém chất lượng, khô quắt, đã nằm lăn lóc ở đó suốt bao nhiêu năm. Nhưng vẫn còn những củ hoa mùa xuân và các loại củ để ươm trong nhà kính. Thực ra, số củ còn lại không tệ chút nào. Thật tốt khi được cầm chúng trong tay, như nắm tay một người bạn cũ. Nhưng không may, đã quá muộn để trồng những củ hoa này, quá muộn để ươm chúng trong nhà, và nếu trồng thẳng xuống đất ngay bây giờ, chúng sẽ không kịp nở hoa trước khi sương giá lại phủ lên những ngọn đồi vào ban đêm.

Nhưng dù gì tôi cũng phải mở cửa và cố bán nốt chỗ hàng ít ỏi này, để Thilda thấy ít ra tôi đang cố gắng và làm dịu những lời cằn nhằn không ngừng của nàng, dù chỉ là trong mấy ngày.

Đúng tám giờ, tôi mở cửa và để ánh nắng tràn vào cửa hàng.

Tôi đặt ra ngoài hai chậu thược dược mà tôi đã đào từ luống hoa ở nhà. Chúng gật gù trong gió và thắp sáng cả đoạn phố với những bông hoa đỏ, hồng và vàng.

Tôi đứng ở ngưỡng cửa. Cửa hàng sáng sủa đầy mời gọi sau lưng tôi. Tôi vươn người đứng thẳng. Tôi đã hết sức khiếp sợ việc quay trở lại đây, quay trở lại cái cửa hàng đã từng là một gánh nặng, đã khiến tôi gồng vai lên và làm tôi có những quầng thâm dưới mắt. Nhưng giờ nó đã sạch sẽ và chào đón, được cọ rửa cũng sạch sẽ như chính cảm giác của tôi vậy. Cửa hàng đã sẵn sàng, tôi đã sẵn sàng, để một lần nữa gặp mặt dân làng và đối diện với thế giới.

Khách xếp thành hàng. Hình như cả làng đã phát hiện ra tôi vừa trở về từ cõi chết và đột nhiên ai cũng muốn mua những thứ gia vị bụi bặm và củ hoa khô của tôi. Tôi đã gửi đi vài đơn đặt hàng vào sáng hôm đó, nhưng tới khi mặt trời lên cao đến đỉnh đầu, tôi không thể làm được gì khác ngoài chăm sóc khách hàng. Có lẽ chỉ trong vòng mấy tiếng đồng hồ là tất cả mọi người đều biết. Đây không phải lần đầu tiên tôi sững sờ khi thấy chuyện ngồi lê đôi mách lan nhanh đến mức nào trong ngôi làng bé nhỏ này - như thể nó được thổi đi bởi một trận cuồng phong, ít nhất là khi có chuyện thực sự to tát xảy ra. Và rõ ràng là giờ đang có chuyện to tát. Cứ nhìn vào đám đông thì hình như việc tôi trở lại cũng hệ trọng không kém gì việc Chúa tái thế.

Tôi nghe mọi người thì thào bàn tán về tôi, nhưng thật ngạc nhiên là tôi không mấy bận tâm. Bởi vì họ không chào tôi bằng những nụ cười giễu cợt và những lời nhận xét gay gắt như sau khi tôi thuyết trình về Swammerdam, mà bằng những cái nhìn cởi mở, những cái đầu cúi xuống, và những bàn tay chìa ra với vẻ tò mò kính trọng. Khi thoáng thấy bóng mình trong kính cửa sổ, tôi chợt nhận ra tại sao. Bề ngoài mới của tôi đã có tác dụng. Tôi không còn giống một ông chủ cửa hàng lạnh lùng nữa. Vẻ múp míp yếu ớt đã biến mất. Người đàn ông mảnh dẻ, sáng sủa này khiến người khác phải kính trọng. Ông ta là người thú vị, đặc biệt, không giống họ. Ít người biết rõ căn bệnh của tôi, và nếu họ có nghi ngờ gì thì họ cũng lấy làm kính sợ hơn là khinh bỉ. Bởi vì tôi đã đối mặt với cái chết, nhưng đã chống lại và chiến thắng.

Tôi đang ở đúng môi trường của mình. Tiền tuôn qua những ngón tay tôi. Tôi đếm và tính toán không ngừng, trong lúc liên tục chuyện gẫu với tất cả mọi người, không quên hỏi chuyện riêng của từng người. Vợ chồng con gái bà, cô Victoria phải không nhỉ, đã có cháu chưa? Trang trại thì sao? Ông nói là bao nhiêu con ngựa non cơ? Tuyệt quá! Thế còn hoa màu? Ông nghĩ sao, năm nay mùa màng có khá không? Nhưng bé Benjamin, giờ đã lên mười rồi cơ à, và vẫn thông minh láu lỉnh như thế chứ? Thằng bé rồi sẽ khá đấy.

Khi tôi đóng cửa hàng tối hôm đó, động tác của tôi nhẹ nhàng, chính xác. Trong tay tôi là một hầu bao đầy tiền. Và mặc dù chân tôi mỏi nhừ, tôi chẳng ngại đi bộ vài dặm đường về nhà. Những cuốn sách đang chờ đợi tôi ở đó. Tôi sẽ làm việc đến nửa đêm, vì tôi không hề mệt mỏi, mà còn có thêm năng lượng nữa. Tôi đã nghĩ mình sẽ phải lựa chọn, nhưng tôi có thể làm được cả hai - cả kiếm sống lẫn theo đuổi đam mê.

ĐÀO

Đang là đêm, và tôi lại thức dậy. Giấc ngủ không còn ý nghĩa gì nữa; các thứ khác cũng vậy. Tôi ngồi trong phòng khách, lưng tựa vào tường. Tôi cúi đầu nhìn xuống tay, áp các đầu ngón tay vào nhau. Móng tay tôi hơi dài quá, tôi ấn chúng vào nhau tới khi nhói đau. Không biết tôi sẽ phải ấn bao lâu thì đầu ngón tay tôi mới bật máu.

Tôi đã chịu đựng được việc mẹ tôi biến mất. Mẹ ốm yếu và đã già. Có vẻ như mẹ đã đến một nơi tốt lành, ở trên phim nhìn nơi ấy rất đẹp, và an toàn nữa. Nhưng Vi Văn… Những giọt nước mắt nóng rực trong ngực tôi, bóp nghẹt họng tôi, khiến thể xác tôi đau đớn đến nỗi tôi hít thở một cách vất vả. Nhưng tôi vẫn không nhỏ ra một giọt nước mắt nào.

Không ai bắt chúng tôi phải làm việc. Người giám thị đội của tôi đã đến nhà chúng tôi sau hôm chúng tôi về, cùng với giám thị của Khoản. Họ đều đã biết chuyện. Ông ta không nói là ai cho họ biết, và tôi cũng quên hỏi. Họ đứng lắp bắp ngoài cửa, không chịu vào nhà, và nói chúng tôi muốn nghỉ bao lâu cũng được.

Chúng tôi không biết họ sẽ để chúng tôi yên trong bao lâu.

Trong mấy ngày đầu có mấy món quà xuất hiện trước cửa nhà chúng tôi. Chủ yếu là thức ăn. Các loại đồ hộp. Một chai tương cà thật. Cả một quả kiwi. Tôi còn không biết là kiwi vẫn còn được trồng. Nhưng nó nhạt thếch. Ai đó cũng đã thu dọn đồ của chúng tôi và gửi về cho chúng tôi. Tất cả mọi thứ đều còn đó, kể cả hộp mận rỗng. Mùi của cái hộp khiến tôi buồn nôn.

Mới đầu, Khoản chỉ nằm trong phòng ngủ. Anh khóc thay cả hai chúng tôi. Những tiếng nức nở tràn khắp căn hộ, luồn lách qua những căn phòng hẹp. Nhưng tôi không thể vào gặp anh.

Rồi anh dậy. Chúng tôi đi quanh nhau trong im lặng. Ngày lại ngày trôi qua; chúng tôi sống trong một môi trường chân không, cũng tù túng và ngột ngạt như phòng bệnh nơi Vi Văn đã nằm. Giọng nói duy nhất vang lên trong nhà chúng tôi là giọng của Lý Hạ trên đài, đọc một bài diễn văn về việc hy sinh cho đất nước. Khoản vẫn im lặng. Và tôi không thể nói gì, vì tôi không biết phải nói ra sao. Có lẽ anh không trách tôi, có lẽ anh thậm chí còn không có ý nghĩ đó.

Phải.

Cái nhìn đờ đẫn. Khoảng cách anh luôn giữ với tôi. Trước kia anh luôn gần gũi về mặt thể xác, nhưng giờ cơ thể chúng tôi không bao giờ ở gần nhau nữa. Nhưng anh quá thụ động để có thể nói nên lời. Có lẽ anh không dám. Hay đây là cố gắng của anh để bảo vệ tôi? Tôi không rõ.

Nhưng điều không nói ra giữa chúng tôi đã lớn lên thành một thứ không thể vượt qua. Anh giữ khoảng cách với tôi, nhưng tôi cũng không làm gì để chạm tới anh, nói chuyện với anh. Chỉ riêng việc ở chung phòng đã trở nên không sao chịu nổi. Anh liên tục khuấy động những ý nghĩ đó trong tôi, lặp đi lặp lại. Luôn là ba từ đó. Lỗi của mình, lỗi của mình, lỗi của mình. Vì thế mọi thứ ở anh đều khiến tôi ghê tởm. Cơ thể anh làm tôi rùng mình. Tôi buồn nôn khi nghĩ đến việc anh đụng chạm vào tôi, nhưng tôi cố hết sức che giấu điều đó. Chúng tôi chơi trò gia đình mà không có đứa con. Nấu ăn. Dọn dẹp. Giặt giũ. Ngày nào cũng như nhau. Chúng tôi dậy, mặc quần áo, ăn chút gì đó. Uống trà. Lúc nào cũng uống trà. Và chờ đợi.

Tôi cố gọi lại cho bệnh viện. Tôi luôn là người nhấc điện thoại lên, vì anh thậm chí còn không đủ chủ động để làm việc đó. Tôi không nói chuyện lại với bác sĩ Hiệu nữa, và vài tuần sau phát hiện ra là bà ta đã nghỉ việc. Các bác sĩ khác không cho biết tại sao.

Những câu trả lời luôn như nhau dù tôi có hỏi ai: Chúng tôi không biết gì khác. Anh chị phải đợi. Tất nhiên chúng tôi sẽ tìm ra cái tên cho anh chị. Tất nhiên rồi. Cứ đợi vài ngày nữa. Chỉ vài ngày thôi. Chúng tôi sẽ tìm hiểu. Chúng tôi sẽ gọi lại cho chị. Anh chị chịu khó đợi đi.

Mặc dù chúng tôi đã được phép nghỉ bao lâu tùy thích, một buổi sáng Khoản từ nhà tắm đi ra trong bộ quần áo lao động.

“Thà thế này còn hơn,” anh khẽ nói.

Tôi ngạc nhiên, gần như sững sờ, không phải vì anh định đi làm, mà vì tôi thấy nhẹ nhõm biết bao. Việc này, được thoát khỏi anh, được ở một mình - tôi coi đây là điểm sáng đầu tiên trong suốt bao tuần này.

“Có sao không?” anh hỏi.

“Không. Anh đi đi.”

“Nếu em không muốn ở một mình thì anh sẽ không đi.”

“Không sao mà.”

Nhưng anh cứ đứng đó. Quần áo anh rộng lùng thùng; anh còn gầy hơn trước. Anh cứ nhìn tôi. Có lẽ anh chờ đợi tôi nói gì đó. Nổi giận, quát tháo, gào thét lên với anh. Nhưng sao anh lại nghĩ tôi sẽ là người mất bình tĩnh? Đó cũng là trách nhiệm của tôi nữa sao? Cặp mắt to tướng của anh nhìn tôi chằm chằm vẻ van xin, cái miệng mềm mại của anh hé mở. Tôi quay đi, không nhìn anh thêm được nữa. Người đàn ông đẹp trai ấy trước kia đã khiến tôi quên mất bản thân mình. Giờ tôi chỉ muốn anh rời xa tôi càng nhanh càng tốt.

“Đào?”

“Nếu anh muốn đến kịp giờ điểm danh thì anh phải đi đi.”

Tôi vẫn không nhìn anh. Tôi nghe anh hít mấy hơi, như định nói gì đó, nhưng không tìm được từ nào.

Rồi anh biến mất - tiếng chân bước ngang qua sàn, cánh cửa đóng sầm lại - và cuối cùng tôi cũng chỉ còn một mình trong căn hộ trống rỗng. Tôi đi vào phòng ngủ. Trên giường của Vi Văn vẫn còn bộ đồ ngủ của thằng bé. Tôi cầm bộ quần áo lên và ngồi đó, ôm nó trong lòng. Tôi đã không muốn giặt bộ quần áo. Bộ đồ mới được mặc có hai đêm và đã được đặt lên giường đợi sẵn. Đợi đến khi thằng bé quay về. Lớp vải mỏng tang giữa ngón tay tôi, với hình mặt trăng mỉm cười trên nền xanh da trời. Bộ quần áo vẫn còn thoáng mùi mồ hôi trẻ con.

Tôi ngồi như thế cả ngày.

Sau hôm đó tôi dần dần đảo ngược chê độ thức ngủ của mình. Trong khi Khoản ngủ say vì làm việc chân tay thì tôi ngồi thức trong phòng khách. Tôi đi đi lại lại và đứng yên, và chỉ đến lúc bình minh mới gục xuống giường. Tôi không thể nghỉ ngơi; nếu tôi ngồi xuống, nếu tôi thư giãn, nếu tôi ngủ, Vi Văn sẽ ra đi vĩnh viễn.

Tôi quay mặt về phía cửa sổ. Từ đây chúng tôi có thể nhìn thẳng ra hàng rào trắng bao quanh cánh đồng. Cứ cách một trăm mét lại có lính canh đứng gác. Tôi có thể thấy hình dáng người lính gác đứng gần tôi nhất. Anh ta đang nhìn ra ngoài vô định và không hề nhúc nhích. Tôi sẵn sàng làm tất cả để biết được anh ta đang canh gác điều gì.

Rào chắn cao đến nỗi chúng tôi không thể nhìn được vào bên trong, dù có trèo lên nóc nhà. Tôi đã trèo lên thử xem. Trên đỉnh rào chắn có căng một tấm lưới mà gió liên tục thổi vào. Trong mấy tuần đầu, đã có vài người công nhân lên đó buộc tấm lưới cho chặt hơn. Ngày nào cũng có người tò mò đến xem, nhưng họ đều bị đuổi đi. Khu vực đó được canh gác nghiêm ngặt. Tôi đã đi dọc rào chắn xem có khe hở nào không, có chỗ nào để bò qua không, nhưng đâu đâu cũng có lính gác.

Khoản kể lại mọi người đã bàn tán như thế nào. Đội làm việc đã bị điều đến một cánh đồng khác. Đường đi về mỗi lần dài hơn cây số rưỡi, và mọi người có nhiều thời gian để trò chuyện. Anh đã nghe lỏm được. Họ đoán già đoán non đủ thứ. Họ nghĩ những chuyện đã xảy ra có liên quan gì đó đến Vi Văn. Hàng rào, việc che chắn cánh đồng, quân đội. Chắc chắn là vậy, vì gia đình chúng tôi là những người cuối cùng có mặt ở đó. Và Vi Văn thì lại ở trong bệnh viện. Nhưng khi họ nhận ra Khoản đang lắng nghe, họ liền im bặt. Và ngay khi họ nghĩ anh không để ý nữa, họ lại tiếp tục. Giờ những lời bàn tán của họ tập trung vào chúng tôi, toàn những chuyện giật gân. Chúng tôi trở thành cái đích chú ý của mọi người và tôi không thể làm gì được.

Chúng tôi cũng chẳng biết gì như họ. Chuyện gì đó đã xảy ra với Vi Văn ngoài kia và giờ thằng bé đã biến mất. Chúng tôi chỉ biết có vậy.

Đột nhiên tôi để ý tới người lính gác dưới kia. Anh ta đã khuỵu xuống bên rào chắn, hai đầu gối gập lại dưới mình, đầu nhè nhẹ gục tới trước. Anh ta đang ngủ.

WILLIAM

Những quả trứng không dài quá 1,5 milimet. Mỗi ngăn có một quả, màu xam xám trên nền sáp vàng óng. Chỉ ba ngày sau ấu trùng sẽ nở, và con ong cái, thường là ong cái, sẽ được nhồi nhét thức ăn như một đứa bé được cưng chiều. Rồi sẽ đến những ngày phát triển, trước khi ngăn được lấp lại bởi một cái nắp bằng sáp. Ở trong đó, con ong sẽ làm kén, ấu trùng tự dệt cái kén quanh mình như một bộ quần áo bảo vệ nó khỏi tất cả mọi thứ và mọi người. Ở đây, và chỉ có ở đây, con ong mới được ở một mình.

Sau hai mươi mốt ngày con ong thợ bò ra khỏi ngăn và đến với những con ong khác, một con ong sơ sinh, chưa sẵn sàng với thế giới, chưa biết bay, chưa tự ăn được, và phải cố gắng lắm mới bám được vào những tấm ván, bò chầm chậm, mò mẫm, tìm kiếm. Vì vậy, những ngày đầu tiên nó chỉ nhận được những nhiệm vụ đơn giản trong tổ và có bán kính ngắn. Nó dọn dẹp ngăn nuôi ong non, bắt đầu bằng ngăn của chính nó, rồi đến các ngăn khác, và không bao giờ làm việc một mình. Vào bất kỳ thời điểm nào cũng có hàng trăm con ong khác, có thể đang ở chính giai đoạn phát triển như nó.

Rồi sau đó nó sẽ bắt đầu nhiệm vụ vú em, mặc dù nó vẫn còn nhỏ. Giờ trách nhiệm của nó là cho những con ong chưa ra đời ăn. Cùng lúc đó nó sẽ có những chuyến bay đầu tiên, thử nghiệm cặp cánh vào buổi chiều trong những ngày đẹp trời, thận trọng và rụt rè. Nó tìm đường ra khỏi cửa tổ; nó sẽ bay vòng tròn trước tổ một lúc, trước khi tăng dần khoảng cách với ngôi nhà của mình. Nhưng nó vẫn chưa sẵn sàng.

Nó vẫn có nhiều nhiệm vụ trong tổ. Nó xử lý số phấn hoa được đem về, sản xuất sáp và đảm nhiệm phần canh gác. Đồng thời, những chuyến bay ra khỏi tổ sẽ ngày một dài hơn. Nó đang chuẩn bị. Sẽ sớm sẵn sàng thôi. Sớm thôi.

Và rồi, cuối cùng, nó trở thành ong lấy mật. Nó biến ra ngoài một mình, tự do, cặp cánh đưa nó từ cây này đến cây khác, nó lấy chất mật hoa ngọt ngào, phấn hoa và nước, suốt nhiều dặm đường dài. Ở đây nó đơn độc, nhưng vẫn là một phần của tập thể. Đơn độc, nó chẳng là gì, một phần nhỏ bé đến độ vô nghĩa, nhưng cùng với những con ong khác, nó là tất cả. Bởi vì cùng nhau, chúng trở thành một đàn ong.

Ý tưởng xuất phát từ hư vô, nhưng đã phát triển như chính một con ong. Tôi bắt đầu bằng các phác thảo, những nét chì than lướt nhẹ trên giấy, kích cỡ không chính xác, thiết kế mơ hồ. Rồi tôi trở nên bạo dạn hơn, tôi đo đạc, tính toán, các đường nét trở nên rõ ràng hơn, tôi trải cả cuộn giấy lên sàn. Cuối cùng, tôi lấy ra một cây bút cùng lọ mực, và thiết kế định hình trước mắt tôi, với những đường nét rõ rệt, chính xác hơn, số đo chuẩn xác. Và rồi, đến ngày thứ hai mươi mốt, cái tổ đã hoàn thành.

“Bác có làm được cái này không?”

Tôi trải những bản vẽ ra trên mặt bàn mòn vẹt của Conolly. Cái bàn đầy vết sứt và xước xát suốt bao nhiêu năm, và hơn nữa nó cũng không thật vững chãi. Lẽ ra bác, hơn ai hết, phải muốn có đồ đạc chắc chắn mới đúng. Mọi thứ trong phòng khách nhỏ của bác đều vẹo vọ và nghiêng ngả: một cái giường chưa được dọn ở góc nhà, một cái ghế gãy đặt trước lò sưởi. Có lẽ bác không có đủ sức để sửa chữa đồ đạc của chính mình và chỉ ném chúng vào lửa khi không còn sửa nổi nữa. Sàn nhà đầy mùn cưa, như thể bác mang cả công việc vào đây, mặc dù xưởng của bác ở ngay phòng bên.

Bác cầm một bản vẽ lên. Nhìn chúng thật mong manh trong bàn tay mạnh mẽ của bác. Bác giơ nó lên ánh sáng trong phòng khách chật hẹp, nhích một bước về cái cửa sổ bé xíu, nơi một tấm kính đã vỡ và được che bằng một tấm ván sần sùi. Người ta giới thiệu bác cho tôi, thợ mộc giỏi nhất vùng, người ta nói vậy, nhưng khung cảnh xung quanh bác không được thuyết phục cho lắm.

“Cái hộp thì không sao, nhưng sao nó lại cần mái dốc?”

“Thì nó là một ngôi nhà mà. Một căn nhà, một mái ấm.” “Mái ấm ấy à?” Bác ngần ngừ. “Cho lũ ong ấy hả?”

Tôi không thể giải thích tất cả cho bác mà phải tìm một lý do hợp lý để bác hiểu, nói bằng ngôn ngữ của bác. “Vì nước đó. Mưa. Khi trời mưa, nước sẽ tràn xuống.”

Bác gật đầu; lý lẽ đó bác chấp nhận được, vì nó liên quan đến việc xây dựng chứ không phải cảm xúc.

“Sẽ phức tạp hơn đấy. Nhưng không sao cả.”

Rồi bác cầm lên bức vẽ thiết kế bên trong tổ.

“Và những cái khung ư?”

“Chúng sẽ được treo từ trên xuống. Nếu được mười khung thì tốt nhất, nhưng không thì chỉ bảy hay tám thôi cũng được. Mỗi khung sẽ được gắn một miếng sáp.”

Bác nhìn tôi dò hỏi.

“Sáp ong. Để đàn ong có thể tiếp tục xây dựng từ đó.”

“Thật à?”

“Ong trong tự nhiên xây sáp ong theo đường chéo, nhưng tôi không muốn chúng xây dựng theo ý thích, vì vậy tôi mới sửa lại điều kiện làm việc của chúng.”

“Ra thế,” bác nói và gãi gãi tai, có vẻ hoàn toàn không quan tâm.

“Trong cái tổ này, những cái khung sẽ giúp chúng xây sáp ong theo đường thẳng. Tôi muốn được thấy hết điều kiện làm việc của chúng qua cửa, và có thể lấy sáp ong ra rồi lại cất vào. Như vậy sẽ dễ chăm sóc và quan sát tổ hơn, và quan trọng hơn là có thể lấy mật mà không làm hại những con ong.”

Bác trố mắt nhìn tôi một lát, rồi lại cúi xuống xem xét bức vẽ.

“Tôi có miếng gờ đây,” bác nói. “Nhưng tường và mái nhà… Tôi không dám chắc nên dùng vật liệu gì.”

“Tôi sẽ để bác tự quyết định những chi tiết đó,” tôi nói với vẻ thân thiện hết mức có thể. “Dù sao đây cũng là lĩnh vực của bác mà.”

“Ông nói đúng đấy,” bác đáp. “Còn… ờ… còn những tảng sáp ong song song thì sẽ do ông quyết định.”

Lần đầu tiên bác mỉm cười, một nụ cười tươi tắn và thư thái, trong khi chìa bàn tay chắc nịch kia ra. Tôi cười đáp lại và bắt tay bác. Tôi đã có thể tưởng tượng ra hàng thùng Tổ ong Tiêu chuẩn của Savage được chuyển ra khỏi xưởng mộc và bán với giá hời cho cả hai chúng tôi. Phải, việc này hứa hẹn một sự cộng tác tuyệt vời.

GEORGE

Đoàn xe của Kenny tiến vào sân với tiếng nổ ống pô ầm ĩ. Bụi bắn tung tóe từ bánh xe và phủ dày một lớp lên thùng xe trống trơn, động cơ xe át hẳn tiếng líu ríu của bầy chim nhỏ đang hót chào hoàng hôn. Năm nay tôi đã thuê ba chiếc xe tải. Thật không may là xe tải thường thôi, không phải loại mười tám bánh như của Gareth. Đây là những chiếc xe cũ mèm, bên ngoài trông như đống sắt vụn, chẳng có gì đáng kể, và cũng không chứa được hơn ba tổ chiều cao và bốn tổ chiều rộng. Nhưng dưới mui xe, chúng là những con ngựa thồ đáng tin cậy, với động cơ đơn giản đến nỗi ta có thể tự sửa nếu có chuyện gì, và lúc nào cũng có chuyện.

Chúng tôi bắt đầu xếp tổ ong lên xe lúc chạng vạng. Việc này không thể làm vào ban ngày khi ong đang ra ngoài, vì vậy chúng tôi phải đợi đến khi chúng đã về tổ đi ngủ.

Bóng tối buông xuống. Chúng tôi khởi động xe để đèn pha rọi sáng cả cánh đồng trong lúc làm việc. Chúng tôi như những người sao Hỏa trong bộ đồ bảo hộ trắng, với mũ và mạng trùm mặt, ra ra vào vào giữa những luồng sáng từ xe, tựa hồ chúng tôi vừa đến từ một hành tinh xa xôi nào đó và lấy về các mẫu vật sinh học trong những chiếc hộp. Tôi phải bật cười với chính mình. Giá mà anh ta thấy chúng tôi lúc này, anh chàng Giáo sư Áo nỉ ấy.

Mồ hôi rịn ra dưới bộ đồ của tôi. Đó là một công việc nặng nhọc. Tổ ong nào cũng nặng trịch.

Nhưng sang năm. Sang năm sẽ có xe tải riêng, có lẽ là một chiếc xe tải mười tám bánh thật sự. Tôi đã dành dụm tiền, hy vọng sẽ đủ cho một khoản vay ngân hàng nữa. Vẫn chưa nói với Emma về chuyện này. Tôi biết nàng nghĩ gì. Nhưng để kiếm tiền thì ta phải tiêu tiền. Sự đời là thế.

Chúng tôi lên đường ngay khi xếp hết tổ ong lên xe. Không có gì phải đợi cả và chúng tôi còn cả một chặng đường dài trước mắt. Chúng tôi đi mỗi xe hai người, thay phiên nhau lái. Tôi đi bằng ô tô riêng. Tom và tôi.

Có lẽ là nhờ Chiến tranh giữa các vì sao, có lẽ là vì Tom đã hứa nó sẽ viết về chuyến đi, rằng chuyến đi sẽ cho nó cảm hứng. Dù gì thì thằng bé cũng đã về nhà chiều hôm đó. Được giáo sư John hoàn toàn chấp thuận. Tom đã ôm Emma một cái, rồi mặc bộ áo liền quần vào và ra ngoài. Từ lúc đó trở đi thằng bé không rời đàn ong. Nó không nói gì mấy. Tôi không thấy mặt nó. Khuôn mặt đã bị che lấp sau tấm mạng. Nhưng nó vẫn làm việc, làm tất cả những gì chúng tôi yêu cầu. Lặng lẽ và nhanh nhẹn, còn nhanh hơn cả Jimmy và Rick nữa. Tôi muốn nói với nó như vậy, khen nó, nhưng không tìm được lúc nào thích hợp. Cũng không có cơ hội cho tôi khen nó trên xe, vì vừa lên xe là thằng bé đã cuộn áo len lại, gối đầu vào cửa sổ và nhắm mắt vào.

Thằng bé thật xinh trai, con trai tôi ấy. Hơi gầy, nhưng xinh trai. Chắc bọn con gái thích nó lắm. Nó có bạn gái không? Tôi không biết.

Động cơ kêu ro ro đều đặn. Hơi thở của Tom cũng đều đặn như vậy. Trên đường ít xe, chỉ thảng hoặc lắm chúng tôi mới bắt gặp một ai đó. Đường khô ráo, chúng tôi đi với tốc độ nhanh, nhưng không bạt mạng.

Tất cả đều đang diễn ra theo kế hoạch.

Chúng tôi thay phiên nhau ngủ và lái xe. Không ai nói gì mấy. Trời sáng. Những ngọn đồi trùng điệp hiện ra khắp xung quanh chúng tôi. Một cỗ máy lái ngang qua cánh đồng cách đó một quãng. Như một con bọ khổng lồ. Thân của cỗ máy là một bể thuốc trừ sâu, to đùng, tròn xoe, chứa được hàng nghìn lít. Nó có những cái cánh dài, xoay tròn để phun những giọt thuốc nhỏ xíu thành một đám mây trên đồng.

Tôi giữ cho đàn ong của tôi ở xa thuốc trừ sâu. Nó khiến chúng trở nên mụ mị và luôn dẫn tới thiệt hại. Nhưng trong mấy năm gần đây, nhiều người đã bắt đầu dùng một thứ mới. Thuốc trừ sâu không được phun ra nữa mà được rải thành những viên nhỏ trên đất. Họ nói như thế tốt hơn và an toàn hơn. Thuốc nằm trên đất và được rễ cây hút lấy, nên sẽ có tác dụng lâu hơn, kéo dài hơn. Nhưng nó vẫn tệ không kém. Tôi muốn thấy những người nông dân làm theo cách cũ, để hoa màu tự sinh tồn mà không cần đến sự giúp đỡ của thuốc trừ sâu. Nhưng có vẻ điều đó là không thể. Chỉ trong một đêm là sâu hại đã có thể ăn trụi cả một cánh đồng vừa đến vụ thu hoạch. Dân số quá đông, giá thực phẩm quá rẻ, và mọi thứ khác đều quá đắt nên không ai dám liều.

Tom thức giấc bên cạnh tôi. Thằng bé mở phích, rót ra chút cà phê cuối cùng rồi mới sực nhớ đến tôi.

“Con xin lỗi, bố muốn uống không?”

“Con cứ uống đi.”

Thằng bé uống cạn chỉ bằng hai ngụm. Không nói gì nữa. “Chà chà,” tôi nói. Chủ yếu là để lấp đầy khoảng trống. Thằng bé không trả lời. Cũng chẳng có gì nhiều để nói.

“Vậy đấy,” tôi nói. “Ừm.” Rồi hắng giọng. “Con có cô bạn nào chưa? Ở trường ấy.”

“Không. Không hẳn ạ,” nó đáp.

“Không cô nào xinh à?”

“Không cô nào nghĩ là con xinh thì có.” Thằng bé cười và tôi ghi nhận là nó đang muốn nói chuyện.

“Cứ chờ xem,” tôi nói.

“Mong là con sẽ không phải đợi lâu như bố với mẹ.”

Emma và tôi lấy nhau năm ba mươi tuổi. Đến lúc đó thì bố tôi đã bỏ cuộc với tôi từ lâu.

“Con nên lấy thế làm biết ơn,” tôi nói. “Con không phải chịu những đứa em chí chóe. Con không biết được làm con một là sướng thế nào đâu.”

“Có em cũng thích chứ ạ,” Tom nói.

“Trên lý thuyết thôi,” tôi nói. “Thực tế thì kinh khủng lắm. Và bố biết bố đang nói gì mà.”

Tôi có ba đứa em trai. Lúc nào cũng cãi cọ và đánh lộn từ sáng đến tối. Tôi là anh cả và từ năm lên sáu đã phải làm một ông bố tí hơn. Tôi đã luôn mừng rằng Tom là con một.

“Thôi. Trước tiên con phải kiếm một cô bạn gái đã. Rồi sau đó hẵng tính đến chuyện có con, từng đứa một. Con biết chuyện là thế nào rồi đấy. Chuyện ong bướm. Hay bố con mình chưa bao giờ nói chuyện đó.”

“Chưa, chúng ta có thể nói bây giờ được không?” Thằng bé cười. “Bố nói xem nào. Chuyện ong bướm là thế nào ạ?”

Tôi cười to.

Thằng bé cũng cười.

WILLIAM

“Edmund?” Tôi gõ cửa phòng thằng bé.

Mấy ngày vừa qua, trong khi đợi tổ ong mới, tôi đã ngồi ngoài vườn làm quen với đàn ong, đầu tiên là bằng hai bàn tay run rẩy, rồi mỗi lúc một chắc chắn hơn. Tôi đã tìm ra ong chúa, nó lớn hơn hẳn so với ong thợ và ong đực, và tôi đánh dấu nó bằng một chấm sơn trắng nhỏ xíu trên lưng. Tôi quan sát ngăn của ong chúa vừa được xây, nhưng rồi sau đó tôi lại phá nó đi ngay, vì không muốn đàn ong có cơ hội chia tổ - đó là khi ong chúa già đem theo một phần của đàn ong để dành chỗ cho một ong chúa trẻ và các con của nó. Ngoài những cái đó ra thì tổ ong không đem lại nhiều kiến thức lắm. Tôi đã mở tổ một cách hết sức chăm chú và thận trọng; lần nào đàn ong cũng tỏ ra bực tức. Tôi vẫn không hiểu sao ong chúa có thể đẻ hai loại trứng cho cả ong thợ và ong đực. Nhưng điều kiện để quan sát không tốt lắm. Tôi nghĩ rằng ngay khi có tổ ong mới, việc nghiên cứu của tôi sẽ dễ dàng hơn nhiều.

Ít ra cũng có một điều chắc chắn: đây là một đàn ong rất chăm chỉ. Tổ ong mỗi ngày một nặng hơn, những con ong đem về mật và phấn hoa, mật ong lấp lánh trong tổ, vàng óng, ngọt lịm đầy hấp dẫn.

Charlotte thường ngồi với tôi. Con bé quan sát đàn ong đầy say mê, dùng cả hai tay nhấc tổ ong lên, ước lượng sức nặng, đánh cược với tôi về số mật bên trong. Nó nhấc tổ ong một cách thành thạo, kiểm tra ngăn của ong chúa, tìm thấy ong chúa, và nhấc con ong ra bằng tay - phải, con bé dám làm thế mà không đeo găng - và tôi thấy cách đàn ong bay lên, tìm kiếm con bé, như chúng thường làm với ong chúa. Mùa hè ấy Charlotte đã lớn lên, thân hình lóng ngóng của nó trở nên mềm mại hơn, đôi má tái xanh đã ửng hồng, và váy thì gần như đã ngắn đến mức khiếm nhã, chỉ còn mấp mé ngang ống chân nó. Một chiếc váy mới, tôi thầm nghĩ, con bé đáng được như vậy, nhưng phải để sau, vì bây giờ còn nhiều việc khác quan trọng hơn.

Thỉnh thoảng tôi cũng phải đến cửa hàng. Con bé cũng đến đó giúp tôi, dọn dẹp, lau chùi, sắp xếp lại kho hàng và tính toán với tiếng ngòi bút sột soạt, cộng, trừ, tính tiền lời.

Nhưng Edmund chẳng bao giờ tham gia. Việc chuẩn bị cho kỳ học mùa thu năm đó không tiến triển tốt đẹp lắm. Ngay cả tôi cũng thấy như vậy, mặc dù tôi ít dành thời gian với gia đình. Những cuốn sách bị thằng bé nhét vào một góc tối trong phòng khách đang dần đóng bụi không kém gì sách của tôi khi trước. Thằng bé lúc nào cũng mệt mỏi, xanh xao, thường xuyên khóa cửa nhốt mình trong phòng. Sự ngứa ngáy chân tay của nó đã bị thay thế bởi thứ gì đó đờ đẫn, chậm chạp, một vẻ uể oải ít thấy ở thanh niên trai tráng.

Dù thế tôi vẫn mong thằng bé sẽ đến ngồi với tôi, để tôi có thể giải thích cho nó nghe về tổ ong rơm và sau đó cho nó thấy phát minh của tôi tốt hơn nhiều đến mức nào. Tôi muốn thằng bé thấy những điều mà nó và cuốn sách của nó đã khơi gợi trong tôi, và hy vọng tôi cũng có thể khuấy động sự nhiệt huyết trong nó.

“Edmund?” Tôi gõ cửa lần nữa.

Thằng bé không trả lời.

“Edmund?”

Không có gì xảy ra.

Tôi ngần ngừ, rồi tôi thận trọng đẩy tay nắm cửa xuống.

Cửa khóa. Tất nhiên rồi.

Tôi cúi xuống, ngó qua lỗ khóa và thấy chìa khóa vẫn còn cắm trong lỗ từ phía bên kia. Vậy là thằng bé không ra ngoài; nó đã tự khóa cửa nhốt mình trong nhà.

Tôi đập mạnh lên cửa. “Edmund!”

Cuối cùng cũng có tiếng bước chân lệt sệt trên nền nhà và cánh cửa mở hé ra một chút xíu. Thằng bé chớp chớp mắt nhìn tôi vì chói. Mớ tóc mái của nó dài hơn, môi trên của nó phủ một lớp râu lơ thơ, và nó chỉ mặc độc một chiếc áo sơ mi nhàu nhĩ. Hai bàn chân nó để trần trên ván sàn, và bên trên là hai cẳng chân lông lá đến ngạc nhiên.

“Cha à?”

“Cha xin lỗi vì đã đánh thức con.”

Thằng bé nhún vai, nén một cái ngáp.

“Cha đang mong con có thể ra ngoài vườn cùng cha,” tôi nói. “Có thứ này cha muốn cho con xem.”

Thằng bé nhìn tôi bằng cặp mắt lim dim, ngái ngủ. Đưa một bàn chân lên cọ cọ vào cẳng chân như để cho ấm, nhưng không trả lời.

“Cha rất muốn con hiểu rõ về tổ ong bằng rơm,” tôi nói tiếp, trong khi cố gắng kiềm chế sự sốt sắng của mình.

“Tổ ong bằng rơm ấy ạ?” vẫn với cái giọng lịch sự nhưng có phần lờ đờ đó.

“Phải. Con đã thấy nó ở cuối vườn rồi đấy.”

“À. Cái đó ấy ạ.” Thằng bé lảo đảo và nuốt khan.

“Để con có thể hiểu sự khác biệt giữa nó và tổ ong mới. Khi cái tổ được đưa đến đây.”

“Thế ạ.” Thằng bé nói qua đôi môi mím chặt, và nó lại nuốt khan lần nữa, như đang nén con buồn nôn.

“Và thấy tổ mới được xây dựng tốt hơn tới mức nào.”

“Vâng.”

Mắt thằng bé vẫn như đang lờ đờ ngái ngủ, không có chút quan tâm nào.

“Có lẽ con nên mặc quần áo vào chăng?”

“Để hôm khác được không ạ?”

“Bây giờ là lúc thích hợp nhất.” Đột nhiên tôi nhận ra tôi đang đứng đó với đầu cúi gằm xuống, như thể tôi đang van xin. Nhưng thằng bé có vẻ không để ý.

“Con mệt lắm,” thằng bé chỉ nói vậy. “Có lẽ để sau đi ạ.”

Nghe vậy, tôi liền đứng thẳng lên, cố lấy giọng quyền uy hơn. “Là cha con, ta yêu cầu con ra vườn với ta ngay.”

Cuối cùng thằng bé cũng nhìn vào mắt tôi. Mắt nó đỏ ngầu, nhưng vẫn sáng trong kỳ lạ. Nó hất mớ tóc mái ra sau, vênh cằm lên. “Nếu không thì sao?”

Nếu không thì sao ư? Tôi không trả lời nổi, chỉ thấy mình đang chớp mắt lia lịa.

“Nếu không thì con sẽ ăn roi ư?” thằng bé nói tiếp. “Cha định nói thế phải không? Nếu không thì cha sẽ lấy thắt lưng ra quật lên lưng con cho tới khi con chảy máu và không có lựa chọn nào khác ngoài đồng ý?”

Chuyện này không xảy ra như tôi mong đợi, không hề.

Thằng bé nhìn tôi, tôi nhìn nó. Cả hai cha con không nói gì.

Đột nhiên Thilda xuất hiện. Nàng vội vã tiến về phía tôi dọc theo hành lang, váy sột soạt trên ván sàn.

“William?”

“Đã gần hai giờ rồi đấy,” tôi nói.

Nàng cao giọng hơn. “Thằng bé cần được ngủ. Nó không khỏe. Về giường đi, Edmund.”

Nàng dừng lại bên cạnh tôi, đặt tay lên khuỷu tay tôi.

“Con chẳng làm gì khác ngoài ngủ,” tôi nói với Edmund. Giọng tôi nghe quá to, quá tuyệt vọng.

Thằng bé không trả lời, chỉ nhún vai. Thilda cố đẩy tôi đi, trong lúc ân cần nhìn Edmund.

“Về giường đi con. Con cần nghỉ ngơi.”

“Nghỉ ngơi vì cái gì?” tôi hỏi.

“Cha làm gì có tư cách mà nói,” Edmund đột ngột nói.

“Cái gì?!”

“Cha đã nằm trên giường cả mấy tháng trời còn gì.”

“Edmund,” Thilda nói. “Chuyện đó không liên quan gì cả.”

“Tại sao ạ?” nó hỏi.

Tôi có thể cảm thấy sự tuyệt vọng đang làm mình tê liệt.

“Cha xin lỗi, Edmund. Cha sẽ giải quyết mọi việc ổn thỏa. Cha đang giải quyết mọi việc đây. Vì vậy cha rất muốn cho con thấy…”

Nhưng Thilda đẩy tôi đi. “Edmund tội nghiệp,” nàng nói với giọng ngọt như mía lùi. “Tất cả là quá sức với con. Con nó phải nghỉ ngơi, con nó cần được nghỉ đấy.”

Edmund nhìn tôi vô cảm. Rồi thằng bé đóng cửa lại và để chúng tôi đứng đó.

Thilda vẫn đang bám vào cánh tay tôi, như để giữ tôi nguyên tại chỗ, và cái nhìn của nàng vẫn kiên định như vậy. Tôi muốn phản đối, nhưng đột nhiên tôi nảy ra một ý nghĩ. Có phải nó ốm không? Có phải Edmund bị bệnh không?

“Có điều gì mình chưa cho tôi biết chăng?” tôi hỏi Thilda.

Cái nhìn của nàng xoáy vào mắt tôi, rắn đanh như đá, gần như khiến tôi sợ hãi.

“Tôi là mẹ nó và tôi thấy nó cần được nghỉ ngơi,” nàng nói chậm rãi và rõ ràng, và hình như không có ý định giải thích điều gì với tôi.

“Còn tôi là cha nó và tôi thấy nó cần không khí trong lành,” tôi nói và lập tức nhận ra những lời đó nghe ngớ ngẩn đến mức nào.

Khóe miệng nàng nhếch lên thành một nụ cười giễu cợt. Cả hai chúng tôi đều không nói gì nữa, chúng tôi cứ đứng đối diện nhau như thế. Nàng không trả lời tôi, cũng không đồng tình với tôi. Vì thằng bé không ốm, tất nhiên là không rồi; nàng chỉ đang bảo vệ nó mà thôi, để nó không phải học hành và không phải làm bất kỳ điều gì mất công sức. Nhưng nàng không biết điều đã xảy ra giữa hai cha con, ngọn lửa mà thằng bé đã thắp lên trong tôi, và việc tôi có cơ hội chia sẻ điều đó với nó là quan trọng đến mức nào.

Nhưng tôi không đủ sức để cố giải thích nữa; tôi biết có cãi cọ với nàng cũng là vô ích, mọi lý lẽ logic sẽ bị gạt sang bên. Nàng như một chiếc cối xay gió.

Có lẽ tôi sẽ phải túm lấy thằng bé trước khi trời tối, trước khi nó ra ngoài, như nó thường làm. Cái chỗ “bên ngoài” mơ hồ ấy. Tôi mong mỏi, hy vọng rằng thằng bé vào rừng để tự quan sát và nghiên cứu, được tôi truyền cảm hứng, như tôi đã từng làm vậy ở tuổi nó. Phải, có lẽ đúng là như thế.

Và về phần tôi, thằng bé có lẽ sẽ muốn đợi cho tới khi tôi thực sự có gì đó để cho nó thấy. Nhưng điều đó chỉ càng khiến tôi thêm phấn khích. Tôi sẽ khiến thằng bé tự hào.

ĐÀO

Tôi vòng qua góc nhà. Rào chắn nằm trước mặt tôi. Bất khả xâm phạm, cao vút, nó sáng trắng lên trong bóng tối, phản chiếu lại ánh sáng của vầng trăng lưỡi liềm. Đất thơm ngát, không khí ấm áp và ẩm, cỏ mọc tươi tốt hai bên đường.

Tôi nhón chân đi qua người lính gác. Mặt anh ta chìm trong bóng tối, nhưng đầu anh ta gục xuống, và tôi có thể nghe thấy tiếng anh ta thở sâu và êm.

Có gì đó vo ve trong không khí, một âm thanh trầm trầm, có lẽ ngay trên đầu tôi, cách khoảng mười mét. Một con côn trùng ư? Không, quá to. Nhưng âm thanh đó nhanh chóng biến đi và tất cả lại chìm vào im lặng.

Tôi thận trọng chìa một tay ra chạm vào rào chắn. Tôi những tưởng sẽ có tiếng còi báo động rú vang. Nhưng chẳng có gì xảy ra cả.

Tôi bước vài bước dọc rào chắn, đưa tay lướt trên lớp bạt mịn, đan chắc. Và kia, giữa những ngón tay mình, tôi bỗng cảm nhận được một chỗ nối. Lớp bạt được căng phăng lì, nhưng tôi vẫn luồn được ngón tay qua giữa hai lớp. Tôi kéo một chút. Hai lớp bạt rời nhau ra với một tiếng tách khẽ. Chẳng mấy chốc tôi đã kéo được một khe hở đủ lớn để chui lọt.

Tôi ném một cái nhìn cuối cùng về phía người lính, nhưng anh ta vẫn đang ngủ say. Rồi tôi lách người qua khe hở.

Phía bên kia rào chắn tối hơn. Tôi biết ở đó có đèn pha; thỉnh thoảng vào buổi tối chúng tôi đã thấy ánh sáng lướt qua lướt lại, nhưng giờ đèn đã được tắt hết.

Họ có lính canh ở bên trong không? Tôi không biết. Tôi đứng đó, cố để mắt mình quen với bóng tối. Dần dần những hàng cây hiện ra trước mắt tôi. Giờ chúng không còn hoa nữa, mà lá đã trổ sum suê.

Tất cả đều yên tĩnh, chỉ có hơi gió nhẹ xào xạc qua tán lá và bụi cỏ, nhưng tôi vẫn run rẩy vì hồi hộp. Đây là chuyện cấm, việc tôi đang làm đây. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu tôi bị bắt?

Tôi từ từ nhích tới trước. Cách đó một quãng tôi có thể thoáng thấy vệt bánh xe mà chúng tôi đã đi theo để lên đồi. Tôi tiến về phía đó.

Cả đời tôi chưa bao giờ thấy lo sợ khi ở ngoài đồng. Có nhiều cảm xúc khác - cam chịu, chán nản, và cả vui sướng nữa - nhưng không bao giờ là sợ hãi. Giờ tôi cố di chuyển nhẹ nhàng hết mức có thể, trong khi tiếng tim đập thình thịch dội lên tai và lưng tôi ướt đẫm mồ hôi.

Vệt bánh xe dẫn tôi tới giữa những hàng cây. Đột nhiên, qua khóe mắt, tôi thấy có gì đó chuyển động, một bóng đen. Có ai ở đó chăng? Tôi quay ngoắt lại, nhưng không thấy gì. Không có gì. Nơi này vắng tanh và im phăng phắc. Chỉ là nỗi sợ của chính tôi đang đánh lừa tôi mà thôi.

Tôi bước thêm vài bước tới trước.

Một, hai, ba - nhảy. Một, hai, ba - nhảy.

Chúng tôi đã tản bộ ở đây.

Vi Văn đi giữa chúng tôi. Khỏe mạnh, bướng bỉnh, ấm áp, êm ái. Con tôi.

Con tôi.

Tôi phải dừng lại, gập người xuống, một cơn đau ở giữa bụng nhói lên mạnh đến nỗi tôi không nhúc nhích nổi.

Thở đều đặn. Nghĩ đến chuyện khác. Đứng thẳng lên. Hãy tỉnh táo. Nhìn quanh. Còn bao xa nữa? Đến ngọn đồi, nơi chúng tôi đã ăn trưa.

Tiếp tục đi.

Tôi chưa đi được bao xa thì phát hiện ra nó. Ánh sáng. Một ánh sáng vàng lấp lóe trong không trung bên trên một khu vực cách chỗ tôi một quãng.

Tôi bước lại gần hơn. Chậm rãi hơn, đặt từng chân xuống một cách cực kỳ thận trọng.

Rồi tôi nhìn thấy căn lều. Nó nằm ở bìa rừng, với những bụi rậm và cây mọc dại sau lưng. Căn lều hình tròn, to bằng một căn nhà nhỏ, mái nhọn, được chiếu đèn từ mọi phía. Căn lều được làm từ cùng thứ vải bạt như rào chắn, cũng một màu trắng vô trùng như vậy. Bên ngoài, tôi có thể thấy bóng vài người lính đang đi tuần. Căn lều được canh gác nghiêm ngặt hơn rào chắn nhiều. Những người lính bình thản đi đi lại lại, phủ những cái bóng sắc nét lên lớp vải lều, như một vở rối bóng kỳ lạ trên một căn lều xiếc mà ai đó đã quên tô màu. Họ là sự đe dọa hay là sự bảo vệ?

Tôi không thấy lối vào đâu. Cũng không có cửa sổ. Tôi không dám lại gần hơn, mà chỉ đi song song với căn lều, cách đó chừng một trăm mét, để nhìn nó từ phía bên kia. Tôi đi qua ngọn đồi, và đúng lúc đó, tôi nhận ra căn lều ở xấp xỉ gần vị trí mà Khoản đã tìm thấy Vi Văn. Nhận ra điều đó khiến nỗi sợ của tôi càng tăng lên. Chân tôi run đến độ chúng gần như không đưa nổi tôi tới trước. Tôi chợt hiểu ra mình đã mong không có mối liên quan nào, rằng rào chắn và quân đội không liên quan gì đến Vi Văn.

Nhưng giờ thì khác. Cú điện thoại mà tôi vẫn chờ đợi, báo rằng Vi Văn chỉ bị ngã và đập đầu, rằng thằng bé đã bị chấn thương sọ não hết sức bình thường và giờ đang bình phục, rằng hai chúng tôi có thể đến thăm nó và sớm đưa nó về nhà, những ý nghĩ đó giờ càng có vẻ chỉ là những tưởng tượng hão huyền, tuyệt vọng. Giữa chỗ tôi đứng và căn lều, tôi thấy một chồng hộp các tông. Tôi khẽ khàng tiến lại; đằng sau những cái hộp, tôi sẽ tránh được đám lính gác.

Một số hộp được gấp lại, một số khác vẫn còn nguyên. Tôi ngó vào một hộp, lướt tay dưới đáy hộp, xem trong đó có gì. Đất và mấy mẩu rễ cây. Một cái tên được in trên thành hộp, mã bưu điện và thành phố. Bắc Kinh.

Tôi đặt cái hộp xuống và chầm chậm đi tiếp. Tôi sợ sự vụng về thường ngày sẽ làm tôi bị lộ, rằng tôi sẽ lại làm gãy cành cây, và tôi phải tập trung từng cơ bắp trên cơ thể vào việc di chuyển khẽ khàng hết mức có thể.

Mặt tiền căn lều hiện ra. Cũng trắng xóa và bất khả xâm phạm như vậy, nhưng ở cạnh có một khe hở, được đóng lại bởi một cái khóa kéo chặt, rộng bản. Tôi khom người xuống. Chờ đợi. Chắc chắn sớm muộn gì cũng sẽ phải có ai đó đến hoặc đi.

Tôi cứ ngồi lom khom như thế cho tới khi axit lactic dồn lên trong chân tôi và tôi phải đổi tư thế. Đất ẩm, nhưng tôi vẫn cứ ngồi thẳng xuống đất; hơi lạnh căm căm từ đất xông lên xuyên qua cả quần áo. Đến giờ tôi mới để ý thấy đống cành cây bên ngoài: Họ đã chặt hạ hơn chục cây ăn quả để lấy chỗ cho căn lều. Những cành cây khô cứng nổi bật trên nền vải bạt của căn lều.

Không có gì xảy ra. Chốc chốc lại có tiếng rì rầm từ trong lều vọng ra, nhưng tôi không nghe rõ được lời nào cả.

Tôi cứ ngồi như thế một lúc lâu, bao quanh là bóng tối. Từng phút trôi qua, rồi thành một giờ. Bầu không khí ngột ngạt bắt đầu khiến tôi buồn ngủ.

Thế rồi: có tiếng loạt soạt của cái khóa kéo. Cửa lều mở và hai người bước ra, đều mặc đồ bảo hộ màu trắng, đầu chúi vào với nhau, căng thẳng bàn bạc điều gì đó bằng giọng khe khẽ. Tôi cúi người tới trước, nheo mắt lại để nhìn. Căn lều chỉ được mở ra một thoáng, nhưng vẫn kịp cho tôi thấy một chút bí mật của nó. Bên trong là một căn lều khác trong suốt, đầy cây cối. Tường bằng kính. Có cả hoa. Nhà kính ư? Lá xanh bóng, hoa đủ màu hồng, cam, trắng, đỏ, bao bọc bởi ánh sáng vàng rực. Như một khung cảnh thần tiên trong tranh minh họa, đầy màu sắc rực rỡ và ấm áp, một thế giới khác, đầy cây đang sống, đang trổ hoa, những loại cây tôi chưa bao giờ được thấy, không bao giờ có thể tìm thấy giữa những hàng cây ăn quả đều chằn chặn.

Đột nhiên một người tiến về phía tôi. Tôi vẫn ngồi yên. Nhưng dáng người đó lại gần hơn.

Tôi đứng dậy và lặng lẽ lùi về sau.

Dáng người kia dừng lại. Lắng nghe, như đang đánh hơi tôi. Tôi không dám nhúc nhích nữa, mà đứng im phăng phắc, hy vọng có thể hòa vào với những thân cây.

Người kia cũng đứng im một lát nữa, rồi quay lưng trở lại lều. Tôi vội rời đi.

Tôi rảo bước nhanh hơn, chạy nhẹ nhàng hết mức có thể về phía rào chắn.

Tôi đã thấy điều gì đó. Nhưng tôi không biết nó là gì. Rào chắn, những cái hộp, căn lều. Tất cả chẳng có nghĩa gì cả.

Nơi này cũng như bệnh viện đều không thể cho tôi cái tôi cần. Không ai cho tôi câu trả lời cả. Và họ không chịu trả con cho tôi.

Tôi đến chỗ rào chắn, bò qua khe hở cũ, đi qua người lính gác. Anh ta vẫn đang ngủ gục ở vị trí của mình.

Tôi đứng bên ngoài, trong màn đêm ấm áp. Rào chắn vươn cao trên đầu tôi. Nhưng Vi Văn không có đây. Thằng bé thậm chí còn không ở vùng này. Nó đang ở nơi mà những cái cây kia đã từ đó tới. Ở Bắc Kinh.

GEORGE

Những bụi việt quất đang nở hoa quả là một cảnh tượng tuyệt đẹp. Tôi đã quên mất cảnh tượng đó sau một mùa đông dài, nhưng mỗi lần Maine đón chào tôi với những ngọn đồi trắng và hồng vào tháng Năm, tôi đều phải dừng lại và ngắm nghía.

Cảnh tượng ấy đẹp đến nỗi người ta nên viết sách về nó. Nhưng nếu không có ong, những bông hoa sẽ chỉ là hoa, không trở thành quả việt quất, không trở thành lợi nhuận được. Có lẽ vì thế mà Lee cứ thở phào nhẹ nhõm mỗi khi chúng tôi xuất hiện. Ông đi quanh, để mắt đến những bụi cây, ngắm những bông hoa, chắc hẳn thầm mong rằng chúng có thể tự thụ phấn, rằng ông không phải phụ thuộc đến thế vào một tay nông dân mồ hôi mồ kê đầm đìa đến từ một bang khác cùng những gã phụ việc cũng nhễ nhại mồ hôi không kém.

Chúng tôi sẽ ở đây trong ba tuần. Lee trả 80 đô la cho một tổ ong. Chi phí ấy khiến ông xót ruột, chắc rồi, nhưng tôi biết nhiều người còn lấy giá đắt hơn. Ví dụ như Gareth chẳng hạn. So với Gareth tôi còn rẻ chán.

Hơn nữa, Lee bỏ tiền ra cũng đáng. Trong mỗi tổ, năm mươi ngàn con ong làm việc từ bình minh tới tối. Những con ong vui vẻ. Tổ nào cũng vo ve đầy sức sống. Ông chưa bao giờ phải phàn nàn vì điều gì. Mùa xuân nào tôi cũng đến trang trại của ông, kể từ khi ông mua lại trang trại này, và những con ong giúp sản xuất ra rất nhiều việt quất, năm nào cũng vậy.

Lee gần như lao về phía tôi khi tôi ra khỏi xe, chân tay khuỳnh khoáng, đôi giày khổng lồ dận xuống đất, quần hơi ngắn quá và một cái mũ vải cáu bẩn che nắng trên đầu, chìa ra một bàn tay gầy guộc và nắm lấy tay tôi, lắc tay tôi mãi không rời, như để giữ tôi nguyên tại chỗ và đảm bảo tôi sẽ không đi trước khi tôi cùng đàn ong hoàn thành nhiệm vụ.

Tay ông gầy hơn so với những gì tôi nhớ. Tóc ông cũng thưa hơn.

Tôi mỉm cười trước khuôn mặt dài ngoẵng như mặt ngựa của ông. “Nhìn ông kìa. Nhiều nếp nhăn quá.”

Ông cười đáp lại. “Không nhiều bằng anh.”

Thật ra, Maine cách chúng tôi quá xa, lẽ ra tôi nên tìm chỗ nào đó gần nhà hơn. Nhưng Lee gần như đã trở thành một người bạn sau bao nhiêu năm ròng, những chuyến đi này cũng là vì ông nữa. Chúng tôi nói chuyện rất nhiều mỗi khi tôi đến. Ông luôn hỏi han đủ điều, về đàn ong, về cách làm ăn của chúng tôi. Chưa bao giờ chán. Tôi trêu Lee là ông nông dân đại học. Sau nhiều năm học hành, vào khoảng những năm 1990, ông đã mua một trang trại cũ kỹ xập xệ một cách đầy háo hức. Mới đầu ông có quan điểm rất mạnh mẽ về cách thức điều hành trang trại trên lý thuyết. Tất cả phải hữu cơ. Đúng thế. Kể từ đó, hẳn ông đã phạm phải mọi sai lầm đã được nhắc đến trong sách vở, và có lẽ cả những sai lầm chưa được nhắc đến nữa. Thực hành hóa ra lại khác hẳn lý thuyết. Mấy năm vừa qua ông đã phải cải tổ tất cả. Giờ ông điều hành trang trại theo kiểu thông thường - những cỗ máy phun thuốc khổng lồ cũng chạy trên những cánh đồng này. Nếu tôi là ông thì chắc tôi cũng sẽ làm thế.

Tôi hất đầu về phía Tom, đang đứng mấy bước sau lưng tôi.

“Ông còn nhớ Tom chứ.”

Tom bước tới trước, ngoan ngoãn chìa tay ra.

“Chà, nhìn xem kìa,” Lee nói. “Cháu lớn gấp đôi lần trước rồi đấy.”

Tom cười cho phải phép.

“Vậy là năm nay cháu cũng đi cùng hả.”

“Có vẻ là thế ạ.”

“Thế còn chuyện đi học thì sao?”

“Cháu xin nghỉ.”

“Đây cũng là học mà,” tôi nói.

Đoàn xe của Kenny rời đi. Tất cả chìm vào im lặng. Chúng tôi đã xếp xong các tổ ong ra đồng. Chỉ còn lại Lee, Tom và tôi. Tom đang ở trong xe. Đọc sách, hoặc là ngủ, chắc thế. Mấy tiếng vừa rồi khó cạy miệng thằng bé được câu gì. Nhưng hôm nay nó cũng đã làm việc rất chăm chỉ, khi được yêu cầu. Tôi phải thừa nhận như vậy.

Lee cởi găng tay, vén mạng lên, và châm một điếu thuốc lá.

“Rồi. Chỉ còn mỗi việc đợi thôi. Tôi đã kiểm tra thời tiết rồi. Có vẻ thuận đấy,” ông nói.

“Tốt.”

“Dự báo dài ngày nói có vài cơn mưa rào, nhưng không nhiều lắm.”

“Mưa một chút không sao.”

“Và tôi cũng đã dựng hàng rào mới.”

“Tuyệt.”

“Nó sẽ ngăn được chúng.”

“Chúng tôi trông cậy cả vào đó đấy.”

Chúng tôi lại im lặng. Tôi không rũ bỏ được hình ảnh những bàn chân gấu khổng lồ xé nát các tổ ong.

“Dù sao thì đó cũng là phí tổn của ông mà,” tôi nói.

“Cảm ơn. Tôi biết.”

Ông nặng nề hít vào một hơi.

“Vậy là thằng bé sẽ thừa kế mọi thứ hả?” Ông hất đầu về phía Tom đang ngồi trong xe.

“Ý định của tôi là thế.”

“Nó có muốn vậy không?”

“Nó đang xuôi xuôi rồi.”

“Vậy nó có cần đi học đại học không? Sao nó không bắt đầu luôn?”

“Ông cũng đi học đại học đấy thôi.”

“Chính thế đấy.”

Ông nhìn tôi với nụ cười nửa miệng.

Đàn ong khá yên trong mấy ngày đầu ở một nơi xa lạ, chủ yếu ở lại trong tổ, ở nhà. Một thời gian sau, chúng bắt đầu bay những quãng ngắn ra khỏi tổ, kiểm tra điều kiện xung quanh và làm quen với nơi mới. Rồi dần dần, những chuyến bay trở nên dài hơn.

Sang ngày thứ ba thì chúng đã hoạt động thật sự, vo ve khắp nơi. Lee ngồi giữa những bụi cây, cách đó khoảng năm, sáu mươi thước.

Đầu cúi gằm. Ông đang đếm, không nhìn thấy tôi.

Tôi lén đến gần.

“Hù!”

Ông giật mình mạnh đến nỗi nhảy bật lên. “Chết tiệt!”

Tôi cười phá lên.

Ông vung tay lên đầu hàng. “Anh phá ngang tôi rồi!”

“Bình tĩnh đi, tôi sẽ giúp ông một tay.”

“Tôi không tin số đếm của anh đâu. Anh không khách quan.”

Tôi ngồi xuống bên cạnh ông.

“Anh đang đuổi chúng đi đấy.” Ông mỉm cười. “Ở đây không còn chỗ cho ong nữa.”

“Thôi được rồi.”

Tôi đứng dậy, đi ra một chỗ cách đó mười thước, cố tìm một khoảng rộng chừng một mét vuông. Nhìn quanh.

À phải, chúng kia rồi.

Một con ong vừa bay đi khỏi một bông hoa. Một con khác lập tức bay đến. Và trời đất, một con thứ ba nữa.

“Thế nào rồi?” Tôi ngẩng lên.

“Tàm tạm. Đây hai con. Chỗ anh thì sao?”

“Ba con.”

“Chắc không?” Ông hỏi. “Anh đang bịa ra ong đấy à.”

“Ông không biết đếm thì có,” tôi nói.

Ông ngồi đó một lát.

“Được rồi. Thêm vài con đây.”

Tôi đứng dậy, mỉm cười với ông. 2,5 con ong trên một mét vuông là tỉ lệ thụ phấn tốt. Chính vì thế Lee mới thường ngồi đếm như vậy, gần như bị ám ảnh. Vì số ong trên một mét vuông sẽ quyết định số lượng việt quất ông có thể hái khi mùa hè kết thúc.

Ông đếm được hai con. Tôi đếm được ba. Mọi chuyện sẽ ổn thôi.

Nhưng rồi mưa đến.

WILLIAM

Cuối cùng nó cũng đã đến. Conolly nhảy từ ghế xà ích sang thùng xe; nó kia, mới tinh và sáng bóng, nổi bật trên sàn xe cáu bẩn, xước xát. Tôi bước về phía bác, chìa tay ra, và chạm vào nó, cái tổ. Lớp gỗ mềm mịn dưới tay tôi, được đánh bóng một cách thiện nghệ bậc thầy, mái được làm từ ván gỗ ghép khít tới mức gần như không thấy mối nối, và trên những cánh cửa là các nắm đấm xinh xinh. Tôi vuốt ve chúng, không thấy một chút dằm gỗ nào. Tôi mở thử một cánh cửa; nó trượt ra không một tiếng động, và tôi ghé mắt vào. Các khung cầu gỗ được treo thẳng hàng, sẵn sàng để được lấp đầy. Cả cái tổ tỏa mùi gỗ mới; mùi hương bao bọc lấy tôi, gần như khiến tôi chóng mặt. Tôi đi vòng quanh nó. Từng chi tiết được làm hết sức ấn tượng, mọi góc cạnh đều được bào tròn, bác thậm chí còn thêm mấy nét chạm trổ rất đẹp ở một bên nữa. Phải, mọi lời khen dành cho Conolly mà tôi được nghe đều đúng. Quả thực bác đã đem đến cho tôi một tác phẩm tuyệt diệu.

“Thế nào?” Conolly mỉm cười tự hào như một đứa bé. “Hài lòng chứ?”

Tôi thậm chí còn không trả lời nổi, chỉ gật đầu và mong bác nhận ra tôi đang cười tươi hết cỡ như thế nào.

Chúng tôi cùng nhấc cái tổ xuống mảnh sân bụi bặm.

Nó sáng sủa và sạch sẽ đến nỗi gần như là báng bổ khi đặt nó xuống nền đất bẩn.

“Ông muốn để ở đâu?” Conolly hỏi.

“Đằng kia.”

Tôi chỉ về phía cây dương.

“Ông đã có ong rồi chứ?” bác hỏi.

“Chúng sẽ chuyển vào cái tổ này. Khi làm thêm nhiều tổ hơn, tôi sẽ nhân giống.”

Bác nhìn tôi dò hỏi.

“Khi bác làm thêm nhiều tổ hơn,” tôi sửa lại và mỉm cười.

“Tôi sẽ chỉ nhận công cho việc đó thôi,” bác cũng toét miệng cười đáp.

Rồi bác quay về phía tổ ong bằng rơm ở cuối vườn. Hàng ngàn con ong đang vo ve quanh tổ, mải miết làm việc. Cùng lúc đó, một con vút thẳng đến chỗ chúng tôi. Conolly nhảy tránh đi.

“Chắc ông phải tự mình bê nó xuống đấy thôi.”

“Chúng không nguy hiểm đâu.”

“Ông muốn tôi tin thế chắc.”

Bác bước một bước nữa ra xa, như để nhấn mạnh điều mình nói. Tôi thoáng mỉm cười với bác, cố tỏ ra vừa thông cảm vừa khoan nhượng.

“Thế thì tha cho bác vậy,” tôi nói.

Chúng tôi cùng nhấc cái tổ lên một chiếc xe cút kít và nói lời từ biệt. Nhưng chúng tôi đều tin là sẽ sớm gặp lại nhau.

Và cái tổ đang đợi tôi. Nó đã sẵn sàng.

Hôm nay tôi mặc bộ đồ bảo hộ màu trắng vào một cách nghiêm trang hơn nhiều, cái mũ, đôi găng, tấm mạng; kiểu cách như một cô dâu, tôi phủ nó lên mặt trước khi đẩy chiếc xe cút kít xuống vườn. Một lối mòn cỏ nằm rạp đã hình thành, dẫn đến tổ ong, tôi đột nhiên nhận thấy nó giống như một lối đi hẹp trong giáo đường. Tôi bật cười với ý nghĩ mình tựa như một cô dâu đang trên đường đến bàn thờ thành hôn, mặt đỏ bừng vì xúc động. Ngày hôm nay quan trọng với tôi đến vậy đấy; nó sẽ đóng dấu số phận của tôi.

Tôi dịch cái tổ cũ ra và đặt cái tổ mới vào chỗ của nó. Rồi tôi đứng ngắm nhìn nó. Lớp gỗ vàng óng lên dưới ánh mặt trời. So với nó, cái tổ rơm cũ nhìn bạc phếch và rách rưới.

Một cách thận trọng, bằng những động tác chậm rãi, tôi bắt đầu chuyển đàn ong. Tôi tìm thấy con ong chúa và đặt nó vào tổ mới; nó nhanh chóng làm quen với nơi này. Các con khác bay theo nó.

Sự bình thản của tôi cũng có ảnh hưởng đến chúng. Tôi cảm thấy hết sức an toàn, an toàn đến nỗi tôi tháo găng ra và làm việc bằng đôi tay trần. Đàn ong chấp nhận điều đó; chúng có thể được điều khiển, được thuần hóa.

Tôi mong chờ tới những giờ đồng hồ tôi sẽ ngồi ngoài đây, chỉ có đàn ong và tôi trong sự yên tĩnh không bị phá vỡ, cùng nhau ngẫm ngại và ngày càng tin tưởng nhau hơn.

Nhưng rồi một chuyện xảy ra. Tôi cảm thấy có gì đó trên ống chân, một cặp cánh đập nhanh, rồi một cơn đau nhói lên.

Tôi nhảy bật dậy và một tiếng thét the thé như đàn bà buột ra khỏi miệng tôi. Cũng may không ai nghe thấy tôi. Tay tôi tự động chụp xuống ống chân để giết thứ đang trốn ở đó.

Tôi lắc lắc ống quần. Con ong rơi xuống và ngã ngửa ra trên cỏ, với thân mình đầy lông và phần đuôi sáng bóng, những cái chân mảnh dẻ huơ huơ bất lực trong không khí.

Ống chân tôi đau nhức. Thật không tưởng tượng nổi một thứ nhỏ bé như vậy có thể gây ra cơn đau dữ dội đến thế. Giẫm lên nó, tôi chỉ muốn giẫm lên nó, nghiền nát nó, mặc dù nó đã chết. Nhưng một cái nhìn về phía tổ ong, về phía các chị em của nó, khiến tôi ngừng lại. Ta không bao giờ có thể chắc chắn được.

Tôi vội nhét ống quần vào ủng, đi găng tay vào, đảm bảo không còn khe hở nào nữa, rồi, với hai bàn tay nhanh nhẹn và bờ vai gồng lên, lại tiếp tục làm việc. Có lẽ tôi chưa thể tin tưởng chúng hoàn toàn; tôi chưa cho chúng lý do gì để tin tôi cả. Nhưng với thời gian, lòng tin sẽ đến. Tôi chắc chắn là như vậy. Tôi sẽ không cho chúng lý do gì để đốt tôi, và một ngày kia chúng tôi sẽ hòa làm một.

Cuối cùng, sau nhiều phút vất vả, đàn ong đã về tổ mới.

Tôi lùi lại một bước để quan sát chúng. Sau cùng thì chúng mới là quan tòa; chúng mới là những kẻ quyết định xem cái tổ này có xứng làm nhà của chúng không. Nhiều con vẫn còn đang bay vòng quanh cái tổ rơm cũ, vô gia cư, tìm kiếm con ong chúa. Tôi nhấc cái tổ cũ lên xe cút kít. Nó sẽ được đem đi đốt, và cuối cùng tôi cũng sẽ biết mình đã thành công hay chưa.

ĐÀO

Áo len, quần, đồ lót. Cho bao nhiêu ngày đây? Một tuần? Hay hai?

Tôi xếp tất cả những gì có thể nhét vừa vào túi. Tôi đã lấy ra chiếc túi cũ kỹ của cha tôi; giờ tôi ném quần áo vào đó thật nhanh, với sự nóng vội của một người đã chờ đợi quá lâu.

Khi quay về nhà sau khi chui qua rào chắn, tôi không thể nào ngủ nổi. Tôi đi đi lại lại trên sàn. Không phải vì tôi bồn chồn, mà vì cuối cùng tôi cũng có thể lên đường. Tôi sẽ không phải ở lại đây chờ đợi, hy vọng sẽ có một cuộc điện thoại giải thích tất cả, chờ đợi và băn khoăn vì bốn từ đơn giản mà tôi chưa từng nói với Khoản. Bốn từ nhỏ nhoi ấy: thứ lỗi cho em. Tôi không thể. Vì nếu tôi xin anh thứ lỗi, thì nghiễm nhiên mọi chuyện là sự thật. Tôi sẽ là người phải chịu trách nhiệm.

Đây là điều duy nhất tôi có thể làm.

Tôi đóng túi lại. Khóa kéo phát ra tiếng rít lớn. Hẳn âm thanh đó đã át đi tiếng bước chân của anh, vì khi tôi quay lại, anh đã đứng đó. Mắt anh chớp chớp, đầu tóc bù xù, còn chưa tính ngủ hẳn.

“Em sẽ đi Bắc Kinh.”

“Cái gì?”

Miệng anh há hốc. Có lẽ là vì điều tôi vừa nói, có lẽ vì tôi không yêu cầu anh đi cùng tôi. Lúc đó tôi nhận thấy lẽ ra mình nên nói chúng ta. Chúng ta sẽ đi. Nhưng tôi chưa từng nghĩ đến chuyện anh sẽ đi cùng.

“Nhưng bằng cách nào…?”

“Em phải đi tìm con.”

“Em đâu biết con đang ở đâu. Ở bệnh viện nào.”

“Em phải đi.”

“Nhưng Bắc Kinh… em sẽ bắt đầu từ đâu?”

Anh gầy quá. Những cái bóng góc cạnh. Gầy hơn trước nhiều. Hốc hác.

“Em đã tìm ra một số địa chỉ. Em sẽ tìm ở các bệnh viện.”

Anh cao giọng hơn: “Một mình ư? Nhưng ở thành phố có an toàn không?”

“Đây là con trai chúng ta.”

Lời tôi nói nghe gay gắt đến vô lý. Tôi nhấc cái túi đặt xuống sàn mà không nhìn anh nữa. Tôi chỉ nhận thấy anh đứng lúng túng sau lưng tôi, như thể lời nói đang mắc kẹt trong họng anh. Anh có đang tính đến chuyện đề nghị đi cùng tôi không?

“Nhưng em sẽ trả tiền bằng cách nào? Vé tàu, khách sạn?”

Tay tôi ngưng lại giữa không trung. Tôi biết rồi nó sẽ đến, chuyện tiền bạc.

“Em sẽ chỉ lấy một ít thôi,” tôi khẽ nói.

Anh đi nhanh về phía tủ bếp, mở nó ra, tìm kiếm. Mặt anh đanh lại khi anh quay qua đối diện với tôi. Đột nhiên mắt anh lạnh tanh. Anh bất thình lình giật cái túi ra khỏi tay tôi, mở nó ra và nhìn thẳng vào cái hộp thiếc đặt bên trên.

“Không.” Anh nói to, với một vũ lực mà tôi ít khi nghe thấy ở anh.

Anh thả cái túi đánh bịch xuống sàn và tiến một bước về phía tôi.

“Em sẽ không tìm thấy con đâu, Đào,” anh nói. “Em sẽ tiêu hết số tiền chúng ta có, nhưng em sẽ không tìm thấy con đâu.”

“Em sẽ không tiêu hết. Em đã nói là em sẽ không tiêu hết.”

Tôi lấy ra thêm một chiếc áo len, mặc dù tôi không cần cái nào nữa. Bắt đầu gấp nó lại. Cố tỏ ra thật bình tĩnh. Chất len nhân tạo sột soạt giữa ngón tay tôi.

“Em phải thử.” Tôi nhìn xuống sàn. Cố gắng không nhìn cái túi, thứ mà tôi chỉ muốn chộp lấy. Chăm chăm vào một vết nứt; Vi Văn đã đánh rơi một món đồ chơi xuống đó mùa đông năm ngoái, một con ngựa gỗ màu vàng. Tôi đã rất giận khi chuyện đó xảy ra; chúng tôi không có nhiều đồ chơi lắm. Và thằng bé đã hét lên, vì con ngựa của nó đã hỏng, một chân bị gãy mất.

“Nhưng nếu hết tiền… Chúng ta đã để dành suốt ba năm. Chúng ta sẽ quá tuổi. Nếu hết tiền, chúng ta sẽ…”

Anh không nói hết mà chỉ đứng đó. Cái túi đặt giữa chúng tôi, với chiếc hộp thiếc nằm trên cùng.

“Vô ích thôi,” cuối cùng anh nói. “Đi tới đó sẽ chẳng có ích gì.”

“Thế còn ngồi đây thì sẽ có ích chắc.”

Anh không đáp, có lẽ không muốn phản bác lại lời cáo buộc của tôi. Anh cứ đứng đó, không thể nói ra điều anh đang chất chứa trong lòng, điều đang khiến anh phiền muộn - không chỉ vì Vi Văn đã biến mất, không biết đang ở đâu, mà còn vì đó là lỗi của tôi nữa. Và giờ tôi lại lấy mất của anh cơ hội để có một đứa con khác.

Tôi nhìn đi nơi khác, không thể nhìn anh, không thể nghĩ về điều đó nữa. Lỗi tại em. Lỗi tại em. Không. Tôi biết điều đó không đúng. Lỗi của anh cũng nhiều như của tôi. Ngày hôm đó lẽ ra chúng tôi đã có thể ở nhà. Ở nhà với những con số và những quyển sách. Anh chính là người muốn ra ngoài chơi. Anh cũng đáng trách như tôi. Cả hai chúng tôi đều phải chịu trách nhiệm.

“Đi cùng em.”

Anh không trả lời.

“Anh có thể đi cùng em, chúng mình đi cùng nhau.”

Tôi lén nhìn anh. Anh có giận dữ không? Mắt anh bắt gặp mắt tôi. Không. Chỉ buồn rầu vô hạn.

Rồi anh yếu ớt lắc đầu.

“Anh ở lại đây thì tốt hơn. Cho có người. Hơn nữa, nếu cả hai vợ chồng cùng đi thì sẽ tốn nhiều tiền hơn.”

“Em sẽ không tiêu hết đâu,” tôi khẽ nói. “Em hứa là em sẽ không tiêu hết.”

Tôi kéo nhanh cái túi về phía mình. Vứt cái áo len lên trên để che cái hộp đi. Rồi tôi kéo khóa túi lại. Anh không ngăn cản tôi.

Tôi xách túi ra hành lang và tìm áo khoác. Anh đi theo tôi.

“Em phải đi ngay ư?”

“Mỗi ngày tàu chỉ chạy có một chuyến thôi.”

Chúng tôi đứng đó. Cái nhìn của anh vương vấn trên tôi. Anh mong đợi tôi sẽ nói điều đó bây giờ ư? Nó có khiến mọi việc dễ dàng hơn không? Nếu tôi gào lên?

Tôi không thể. Vì ngay khi tôi cầu xin anh tha thứ, tôi sẽ phải chấp nhận điều này: nếu chúng tôi làm theo ý anh thì chúng tôi sẽ không đúng đây vào lúc này. Chúng tôi sẽ không lên đồi vào ngày hôm đó, và Vi Văn sẽ vẫn…

Tôi khoác áo vào. Đi giày. Rồi tôi xách túi lên và đi ra cửa.

“Thôi, tạm biệt anh.”

Anh tiến một bước tới trước. Anh định giật chiếc túi khỏi tay tôi ư? Không. Anh muốn ôm tôi. Tôi quay đi, đặt tay lên nắm đấm, không chịu nổi cảm giác người anh áp vào người tôi. Không chịu nổi cảm giác má anh áp vào má tôi, môi anh trên cổ tôi, rằng anh có thể khuấy động những cảm xúc như trước kia, dù tôi không muốn. Hoặc có thể điều đó cũng sẽ khuấy động cơn buồn nôn trong tôi. Và hơn thế nữa… tôi có khuấy động cảm xúc tương tự trong anh không? Anh có còn muốn tôi nữa không? Tôi không biết và cũng không muốn biết.

Tôi không thể hít thở dễ dàng trở lại cho tới khi tìm được ghế, ngồi xuống, và cảm nhận mặt ghế dưới thân mình. Tôi dựa lưng vào lớp nhựa mòn vẹt của chiếc ghế. Tôi ngả đầu ra sau và tìm chỗ dựa đầu. Tôi cứ ngồi như vậy, ngắm nhìn những ngôi nhà, người đi đường, cây cối và những cánh đồng bên ngoài. Chúng không làm tôi bận tâm. Con tàu lao nhanh đến nỗi những cái cây chúng tôi đi qua chỉ còn là những cái bóng. Theo bảng giờ tàu thì chỉ đến tối là chúng tôi sẽ đi hết 1.800 cây số, nhưng điều đó còn phụ thuộc vào số lượng chốt kiểm tra dọc đường.

Thế giới của tôi biến mất sau lưng. Khung cảnh dần dần thay đổi khi chúng tôi đi xa hơn về phía Bắc và lên cao hơn. Từ những vườn quả êm đềm ở quận quê hương tôi, những ngọn đồi đầy cây, những khu vườn xếp tầng, đến những đồng lúa bằng phẳng, và xa hơn nữa, khi con tàu trèo lên núi, biến thành những vùng cằn cỗi, hoang vu hơn. Khi chúng tôi lại xuống núi, một vùng hoang mạc hiện ra trước mắt tôi. Khô cằn, trống trải, gần như không có cái cây nào. Hàng dặm đường chỉ toàn một cảnh tượng đơn điệu như vậy. Tôi quay mặt khỏi cửa sổ, chẳng có gì để xem nữa.

Tôi mới đến Bắc Kinh một lần hồi nhỏ. Cha mẹ tôi có bạn bè ở đó. Chúng tôi đến thăm họ. Tôi chỉ nhớ vài hình ảnh. Một con phố rộng, đông đúc, bụi bặm, ồn ào. Những tiếng ồn chói tai, chỗ nào cũng có người, nhiều hơn cả số người tôi đã thấy từ trước tới nay. Và chuyến đi trên tàu, tôi còn nhớ rõ, giống hệt như bây giờ. Cả con tàu nữa. Công nghệ đã không hề thay đổi suốt cả đời tôi. Không ai còn thời gian để phát minh gì nữa.

Tôi ngủ gà gật. Tôi mơ đi mơ lại những giấc mơ na ná nhau, đều là tôi đến Bắc Kinh, tìm kiếm, và tôi tìm thấy một người dẫn tôi đến chỗ thằng bé. Trong một giấc mơ thì đó là một nhân viên khách sạn. Anh ta biết Vi Văn ở đâu, anh ta nói, rồi dẫn tôi qua những ngõ hẹp và phố đông. Chúng tôi chạy, anh ta chạy trước, tôi theo sau. Tôi liên tục đụng vào người khác, suýt nữa mất dấu anh ta. Tôi túm được anh ta, nhưng anh ta giật ra. Tôi tỉnh giấc, thở hổn hển. Trong giấc mơ kế tiếp, đó là một người phụ nữ trong một cửa hàng. Chuyện xảy ra vẫn vậy. Bà ta nói bà ta sẽ dẫn tôi đến chỗ thằng bé. Bà ta dẫn tôi vào khu phố như mê cung, nơi những tòa nhà chọc trời che lấp mặt trời và những người bán hàng rong liên tục chặn đường chúng tôi. Bà ta chạy nhanh đến nỗi tôi mất dấu bà ta, và khóc nức nở, tôi phải dừng lại và nhận ra rằng cơ hội duy nhất để tôi gặp lại con đã mất.

Và rồi đột nhiên tôi lại đang ở đâu đó khác. Một buổi liên hoan trong vườn. Một giấc mơ, hay là một ký ức? Tôi đang mặc một chiếc váy mùa hè, trời rất nóng. Tôi còn nhỏ và đang dự buổi liên hoan cuối năm học. Chúng tôi ăn bánh, những chiếc bánh khô khốc làm bằng mỡ nhân tạo ít béo và chất thay thế trứng. Và một que kem đá nhạt, cũng toàn đồ nhân tạo, nhưng vẫn ngon. Người tôi đầm đìa mồ hôi; miếng kem đá mát lạnh trượt xuống họng tôi.

Mấy bạn gái đang nhảy thành vòng tròn, tiếng hát của họ vang vọng khắp vườn, mỗi lúc một to hơn, có người giọng rõ ràng và trong trẻo, một số hơi lạc nhịp và lạc điệu, đúng như kiểu hát của trẻ con. Tôi đứng lặng lẽ trong bóng râm và quan sát họ.

Bàn xếp bánh đang được dọn đi. Một số đứa trẻ quay lại ăn thêm một miếng. Trong số đó có Đại Ngọc. Nó mặc một bộ áo liền quần màu xanh biển nhạt, ống quần ngắn, tóc kẹp cao. Giày nó hơi chật và sáng bóng lên dưới ánh mặt trời; nhìn có vẻ nóng. Nó đứng bên bàn và lấy một miếng bánh. Đặt miếng bánh lên đĩa. Một trong những miếng to nhất. Rồi nó lấy một cái dĩa và ra ngồi với bố mẹ mình.

Một đứa trẻ khác đến bên bàn. Một thằng bé. Vi Văn. Vi Văn của tôi. Nó làm gì ở đây? Nó cũng lấy một miếng bánh. Một miếng bánh to, còn to hơn cả miếng của Đại Ngọc nữa.

Rồi nó bỏ đi.

Không, tôi nghĩ, đừng ăn bánh. Đừng ăn bánh.

Nhưng nó lẩn khỏi tôi, tay vẫn cầm đĩa bánh, luồn lách qua đám đông, rồi lại hiện ra. Tôi phải tới được chỗ nó trước khi nó kịp ăn một miếng. Nó không được ăn bánh. Không được. Giờ tôi đã thành người lớn, đuổi theo thằng bé, bước vội, đẩy mọi người tránh đường, lại thoáng thấy thằng bé, nhưng rồi nó lại biến mất, hiện ra, biến mất. Bữa tiệc đông lên quanh tôi, mỗi lúc một nhiều người hơn.

Chiếc khăn đỏ của thằng bé nổi lên giữa đám đông, một đốm đỏ ở đằng xa.

Rồi nó lại biến mất.

Tôi bị đánh thức khi tàu tiến vào một sân ga rộng, tối tăm và đổ nát. Bắc Kinh.

GEORGE

Chúng tôi đang ở trong nhà nghỉ bên đường. Các bức tường được sơn màu vàng nhạt, còn lớp thảm phủ kín sàn thì lốm đốm vết bẩn. Chúng tôi ngồi đó, chìm đắm trong mùi băng phiến và nấm mốc.

Ngoài cửa sổ là một bức tường nước. Không phải kiểu mưa nhẹ nhàng, ấm áp để lại dư hương ngọt ngào và tiếng chim líu lo. Không. Đây là kiểu mưa đại hồng thủy, như người ta thường gọi. Dù hôm nay đã là ngày thứ năm. Tôi bắt đầu băn khoăn xem có phải ai đó đã nguyền rủa tôi không, liệu tôi có nên đóng một chiếc thuyền Noah không.

Ngày mai là Tom đi rồi. Thằng bé đang chúi mũi vào một cuốn sách, đánh dấu bằng một cây bút màu vàng neon. Tiếng sột soạt của cây bút là âm thanh duy nhất trong phòng. Vạch đi vạch lại. Cứ như thằng bé phải đánh dấu từng từ một trong cuốn sách vậy.

Chẳng còn nơi nào khác để đi. Căn buồng nhà nghỉ đã có vẻ thật rộng rãi khi chúng tôi mới thuê, tôi đã hỏi thuê cả một phòng dạng căn hộ, vì cả hai bố con đều ở đây, nhưng chỉ trong mấy ngày qua, căn buồng đã co rút lại đáng kể. Chỉ có một cửa sổ nhìn ra con ngõ sau nhà nghỉ. Hai cái giường đôi chiếm mất quá nhiều chỗ. Tôi ngồi trên một giường, cái gần tường nhất, tấm ga giường in hoa to cuộn lại dưới chân. Tôi đã chán ngắm hai bức tranh trên tường, một bức vẽ hình một cánh đồng hoa và một người phụ nữ, bức kia vẽ một con thuyền, lớp kính không được sạch sẽ cho lắm, trên mặt người phụ nữ đầy dấu vân tay. Tom đã chiếm mấy chiếc ghế cạnh cửa sổ. Mấy cuốn sách của nó phủ kín mặt bàn, còn cạnh nó là cái túi đựng đầy đồ học tập.

Nghĩ lại thì thằng bé đã ngồi như thế suốt. Kể ra cũng chẳng có gì mà làm, nhưng dù sao thì… Nó chẳng tỏ ra quan tâm chút gì. Đến đàn ong, đến cơn mưa. Nó có thể bắt mình lo lắng - trở nên bực dọc, quát tháo gì đó, nhưng nó chỉ ngồi đó đọc sách. Đọc và đánh dấu bằng những cái bút to tướng màu neon. Hồng, vàng, xanh. Có vẻ nó có một kiểu hệ thống gì đó, vì những cái bút được xếp thành một hàng gọn ghẽ trên bàn trước mặt nó và nó liên tục đổi bút.

Tôi giật bắn mình khi điện thoại reo. Tôi đứng dậy. Số điện thoại của Lee hiện lên trên màn hình.

“A lô?”

“Có gì mới không?”

“Trong nửa giờ vừa rồi thì không.”

“Tôi vừa xem một bản dự báo thời tiết nữa,” Lee nói. “Họ bảo đến chiều nay thời tiết sẽ đẹp lên.”

“Thế còn năm bản dự báo khác mà ông đã kiểm tra thì sao?”

“Vẫn còn mưa.” Giọng ông vô cảm.

“Có lẽ có những điều chúng ta không thể kiểm soát được,” tôi nói.

“Liệu…?” Ông ngần ngừ. “Liệu anh có thể ở lại thêm mấy ngày nữa được không?”

Chúng tôi đã bàn đến việc này, nhưng ông chưa bao giờ hỏi thẳng như vậy cả.

“Tôi đã đặt xe chuyến về mất rồi. Và cả đội lái nữa.”

“À.”

Ông không nói gì nữa, vì biết điều đó là không thể.

“Trời sẽ sớm tạnh thôi,” tôi nói, cố bắt chước giọng mẹ tôi.

“Ừ.”

“Và một hai ngày nữa cũng sẽ không thay đổi điều gì đâu.” “Ừ.”

Chúng tôi im lặng. Chỉ nghe tiếng mưa xối xả ngoài kia, và tiếng bánh xe lướt qua những vũng nước bắn tung tóe.

“Tôi nghĩ tôi sẽ ra ngoài đó xem sao,” đột nhiên ông nói.

“Thật a?”

“Chỉ để kiểm tra thôi mà.”

“Sáng nay tôi vừa ra rồi. Chúng đang ở trong tổ. Không có gì xảy ra cả.”

“Ừ, nhưng tôi cứ ra xem.”

“Ông muốn làm gì thì làm, chúng là ong của ông mà.”

Ông khẽ cười, nhưng nghe tiếng cười của ông chẳng có gì là vui vẻ.

Rồi chúng tôi cúp máy.

Tom ngẩng lên khỏi cuốn sách.

“Sao bố không nói thật?”

“Ý con là sao?”

“Rõ ràng là việc này sẽ có ảnh hưởng đến vụ mùa của bác ấy.”

“À ừ.”

“Bác ấy là người lớn rồi, bác ấy có thể chấp nhận được sự thật mà.”

Thằng bé đóng nắp cây bút đánh dấu lại với một tiếng tách đầy cương quyết. Tiếng tách ấy, cái cách thằng bé đóng nắp bút, làm tôi ngứa ngáy. Và cái cách nó nói nữa - nó nói như một ông giáo sư năm mươi tuổi vậy.

“Bố tưởng con đang học,” tôi nói.

“Con học xong rồi.”

“Tức là con không nghe lỏm cuộc điện thoại của bố ấy.”

“Trời đất, bố. Bố con mình cách nhau có ba mét thôi mà.”

“Mà sao tự dưng con lại có nhiều ý kiến thế?”

“Bố nói sao cơ?”

Cơn ngứa ngáy này thật kinh khủng. Tôi không thể ngồi yên được.

“Bố nói sao ấy à?” tôi nhại lại. “Sau khi nằm ườn ra cả tuần trời, đột nhiên con lại muốn quan tâm à?”

Thằng bé đứng dậy. Nó cao hơn tôi.

“Con không nằm ườn. Con đã làm việc. Bất kỳ khi nào có dịp, con đều mang vác và đổ mồ hôi nhiều hơn bố. Và bố biết vậy.”

“Nhưng con không thực lòng muốn làm.”

Tôi tiến một bước về phía nó. Nó tự động lùi lại, nhưng có lẽ nó cũng nhận ra điều đó, vì đột nhiên nó vươn người đứng thẳng lên và trụ chân vững chãi trên sàn.

“Con chưa bao giờ nói con quan tâm đến việc này. Bố mới là người yêu cầu con đi cùng, bố nhớ không?”

“Sao mà quên được.”

Thằng bé im bặt. Cứ nhìn tôi. Tôi chỉ muốn biết nó đang nghĩ gì.

Rồi bất thình lình nó bật ra: “Bố miêu tả Jimmy và Rick cho con nghe được không, bố?”

“Hả?”

“Họ như thế nào? Bố miêu tả cho con nghe.”

“Jimmy và Rick ấy à? Con quan tâm đến họ từ bao giờ thế?”

“Con không quan tâm đến họ lắm. Nhưng nếu con bảo bố miêu tả họ, bố sẽ có rất nhiều điều để nói, đúng không ạ?”

Tôi trố mắt nhìn nó.

“Con cũng biết rất nhiều về họ,” nó nói tiếp. “Chỉ vì con đã nghe bố nói chuyện về họ. Và về bác Lee nữa. Con biết họ thích gì, họ làm gì vào thời gian rỗi, thậm chí điều họ sợ nữa. Vì bố đã kể với con.” Giọng nó nhẹ nhàng hơn, dịu dàng hơn. “Ví dụ như chuyện Rick không có bạn gái chẳng hạn. Còn Jimmy thì con đã nghe bố nói về anh ta nhiều đến mức con biết bố tự hỏi có phải anh ta thích người đồng giới không.”

Tôi định vặc lại, nói gì đó về Jimmy, nhưng không biết phải nói gì. Vì nói đúng ra thì chuyện này không liên quan gì đến Jimmy hay Rick. Tôi hiểu Tom đang định ám chỉ một điều gì đó, nhưng tôi không biết là điều gì. Như thể thằng bé đã nhồi não tôi vào một cái hộp và giờ đang lắc mạnh nó.

“Thế bố sẽ miêu tả con như thế nào?”

“Con ư?”

“Vâng. Con thích gì? Con giỏi cái gì? Con sợ gì?”

“Con là con trai bố,” tôi trả lời.

Nó thở dài. Mỉm cười, gần như với vẻ khinh bỉ.

Chúng tôi đứng đó nhìn nhau. Cơn ngứa ngáy trong tôi đang mỗi lúc một dữ dội hơn.

Rồi thằng bé rời mắt khỏi tôi. Nó quay về với túi sách.

“Nếu đằng nào bố con mình cũng không làm gì nữa thì con sẽ bắt đầu học môn sử vậy.”

Nó cầm lên một cuốn sách dày màu xanh sẫm. Tôi thoáng thấy tháp Big Ben trên bìa.

Rồi nó ngồi xuống, quay lưng ghế về phía tôi.

Tôi ước gì mình cũng có một cuốn sách thật dày để đọc. Và một cái ghế để xoay lại. Hoặc hơn hết là một câu đáp trả thật cay độc. Nhưng thằng bé đã nắm được thóp tôi. Tôi đã cạn lời.

Một tiếng hoặc một tiếng rưỡi trôi qua thì mưa bắt đầu ngớt. Bầu trời quang hơn, không xanh hẳn nhưng ít ra cũng không xám xịt như chúng tôi đã thấy vài ngày qua. Rõ ràng là bản dự báo thời tiết thứ bảy của Lee đã nói đúng.

Cuối cùng Tom cũng đặt sách xuống. Đứng dậy và mặc áo khoác vào. “Con ra ngoài đi dạo một lát đây.”

“Đừng lái xe.”

“Vâng, không sao mà.”

“Có thể bố sẽ cần xe.”

“Con biết. Con sẽ không lái xe.”

“Được.”

Thằng bé đang định mở cửa thì điện thoại lại reo vang. Là Lee. Ông bảo chúng tôi phải đến ngay lập tức.

ĐÀO

Tôi tìm được một khách sạn còn mở cửa ngay cạnh nhà ga. Xiêu vẹo và trống trải, nhưng rẻ tiền. Bên kia đường là một nhà hàng có bán những món ăn đơn giản, giá cả phải chăng. Tôi vào đó và tự thưởng cho mình một bữa ăn nóng sốt trong hôm nay, vì biết mình không đủ tiền để ăn như thế hằng ngày, nếu muốn số tiền đó cầm cự được hơn một tuần. Và tôi không biết mình sẽ phải ở đây trong bao lâu. Cho tới khi tôi tìm thấy thằng bé. Tôi sẽ không đi cho tới khi tôi tìm thấy nó.

Một cậu bé đặt cái đĩa xuống trước mặt tôi. Cơm rang - đó là tất cả những gì họ có trong nhà hàng gia đình này. Chính ông bố làm đầu bếp, cậu bé bảo trong khi phục vụ tôi. Không có ai khác ngoài hai bố con làm việc ở đây.

Tôi là khách hàng duy nhất trong nhà hàng rộng thênh thang. Tôi cũng không thấy có nhiều người trên phố lắm. Tất cả đều khác so với ký ức của tôi. Thành phố ồn ào, đông đúc đã biến mất. Phần lớn các ngôi nhà đều bỏ không, đường phố tĩnh lặng. Ở đây con người không sống nổi nữa. Tôi biết nhiều người đã phải chuyển đến những nơi khác, nơi cần nhiều nhân công để làm nông, nhưng sự tĩnh mịch tuyệt đối vẫn khiến tôi ngạc nhiên. Thành phố đã lớn lên và phát triển tới một mức độ nào đó, rồi tất cả đã chững lại, và giờ đang mục nát. Như một người già sắp chết. Mỗi ngày một đơn độc hơn, mỗi ngày một im lặng hơn, mỗi ngày qua lại chậm chạp hơn trước. Nơi duy nhất sáng đèn là nhà hàng nhỏ đối diện khách sạn này; ngoài ra, trên phố vắng tanh.

Tôi kéo ghế vào gần bàn hơn. Tiếng chân ghế kèn kẹt trên sàn ầm vang và chói tai giữa nhà hàng trống trải. Cậu bé bồi bàn đứng cạnh bàn đợi tôi ăn. Cậu còn trẻ, chưa đến mười tám, và gầy guộc. Tóc cậu hơi dài; có vẻ đã lâu rồi chưa được cắt. Cậu mặc bộ đồng phục với vẻ cẩu thả của thanh niên, và cử động nhẹ nhàng, tự nhiên. Trên sân trường, hẳn cậu sẽ là một người mà ta muốn kết bạn. Một người không cần phải cố gắng quá, một người đã được tự nhiên ban cho thêm chút gì đó. Cậu là kiểu thiếu niên lẽ ra phải có một đám bạn vây quanh.

Cậu bé nhận thấy tôi đang quan sát mình. Đột nhiên cậu không biết phải làm gì với đôi tay, và vội chắp tay ra sau lưng.

“Thức ăn hợp với khẩu vị của chị chứ ạ?” cậu ta hỏi.

“Ừ. Cảm ơn em.”

“Xin lỗi vì nhà hàng không có món nào trong thực đơn ạ.”

“Không sao. Dù sao chị cũng chẳng đủ tiền mua,” tôi mỉm cười nói. Cậu bé cười đáp lại và có vẻ nhẹ nhõm hơn; có lẽ cậu hiểu chúng tôi cùng cảnh ngộ.

“Ở đây lúc nào cũng vắng vẻ thế này ư?” tôi hỏi.

Cậu gật đầu. “Mấy năm gần đây là như vậy ạ.”

“Thế hai bố con em sống bằng gì?”

Cậu nhún vai. “Thỉnh thoảng cũng có khách. Và bố con em đã bán một số đồ đạc và dụng cụ làm bếp nữa.” Cậu hất đầu về phía nhà bếp, nơi ông bố đang rửa bát. “Tất cả dao tốt, cối xay thịt, mấy cái nồi, cái lò to. Như thế cũng tạm đủ. Bố con em đã tính là còn đủ tiền để cầm cự đến tháng Mười một.”

Cậu im bặt, chắc hẳn cũng đang nghĩ cùng một điều như tôi. Sau đó họ sẽ làm gì?

“Sao bố con em vẫn ở đây?” tôi hỏi.

Cậu lau những hạt bụi vô hình trên bàn.

“Khi tất cả những người bố con em biết đều bị bắt phải chuyển đi, nhà em được ở lại vì đây là nhà hàng có lịch sử lâu đời. Bố em đã phải vất vả mấy tháng trời mới xin được giấy phép.” Cậu cuộn tấm giẻ lau lại, siết chặt. “Em còn nhớ bố em đã rất mừng khi về nhà và được tin là hai bố con sẽ không phải đi. Sẽ không phải bỏ nhà bỏ cửa.”

“Nhưng giờ thì sao?”

Cậu nhìn đi nơi khác.

“Giờ thì quá muộn rồi. Giờ thì bố con em phải ở lại.”

Cậu khẽ giật giật mái tóc bù xù. Đột nhiên làm tôi nhớ đến Vi Văn. Cậu còn nhỏ quá, cậu bé này, có lẽ còn nhỏ hơn là tôi nghĩ lúc trước, chắc mới chỉ mười bốn hay mười lăm. Đang tuổi lớn.

Tôi đẩy cái đĩa về phía cậu.

“Em ăn nốt đi. Chị đủ rồi.”

“Không.” Cậu bối rối nhìn tôi. “Chị đã trả tiền rồi mà.”

“Chị no rồi.”

Tôi đưa đũa cho cậu.

“Ăn đi. Ngồi xuống.”

Cậu liếc nhìn ông bố trong bếp, nhưng ông không để ý gì đến chúng tôi ngoài này. Thế là cậu vội kéo ghế ra, ngồi xuống, và cầm lấy đôi đũa. Cậu ngốn ngấu đĩa cơm như một con chó đói, giống Vi Văn lúc thằng bé nuốt chửng mấy quả mận. Nhưng đột nhiên cậu ngừng lại và nhìn lên, như xấu hổ vì bị tôi chú ý. Tôi mỉm cười động viên cậu. Cậu lại ăn tiếp, rõ ràng là đang cố ăn chậm lại. Tôi đứng lên định đi, để cậu được thoải mái.

Nhưng cậu cũng đứng lên theo.

“Cứ ngồi đi,” tôi nói và đi ra cửa.

“Vâng.” Cậu đứng đó, ngần ngừ. “Không.”

Cậu đi về phía tôi.

Tôi đặt tay lên tay nắm cửa và đang định mở ra. Tôi nhìn cậu, không hiểu.

“Chị ở đâu?” cậu hỏi.

“Kia.” Tôi chỉ ngang qua phố, về phía khách sạn.

Cậu đến cạnh tôi, nhìn ra phố. Không một chiếc xe, không một bóng người, không hề có dấu hiệu gì của sự sống.

“Em sẽ đứng đây đến khi chị đã vào trong.”

“Sao cơ?”

“Em sẽ đứng đây canh chừng.”

Cậu nói với vẻ mặt đầy trịnh trọng.

“Cảm ơn em.”

Tôi mở cửa đi ra. Con phố vắng tanh vắng ngắt. Có mùi gạch ẩm, mùi bụi và mùi của thứ gì đó đã hơi thối rữa. Cái vỏ rỗng của thành phố. Những mặt tiền xập xệ. Có một màn hình thông tin vỡ nát treo trên một bức tường. Mười giây đầu tiên của một đoạn phim được bật đi bật lại. Lý Hạ, người đứng đầu Ban Chấp hành, đang ngân nga gì đó về cộng đồng và sự tiết chế, có lẽ vậy. Thông điệp đó đã không còn nữa vì âm thanh đã ngưng hoạt động từ lâu, nhưng giọng nói đều đều của bà ta đã ăn sâu vào đầu tôi sau bao nhiêu năm nay. Các cửa hàng đều đóng và có chấn song chặn trước cửa. Cửa sổ vỡ. Chỉ toàn màu nâu và xám. Không còn màu sắc gì nữa, như thể tất cả đã bị bao phủ trong một màn sương mù. Và một sự im lặng khủng khiếp đè nặng lên tất cả.

Tôi ngoái lại nhìn sau khi băng qua phố. Phải, cậu bé vẫn đang đứng kia. Cậu hất đầu về phía khách sạn, như thể cậu muốn tôi nhanh chóng vào trong.

GEORGE

Lee đang cúi người bên những tổ ong, cố thu dọn lại. Mặc dù cả người ông bị che kín bởi bộ áo liền quần, mũ và tấm mạng, tôi vẫn thấy là ông đang lo lắng. Bốn tổ đã bị lật úp trên nền đất. Một bầy ong lớn, bối rối, vô gia cư, giận dữ, liệng qua lại bên trên những cái tổ trong bầu không khí ẩm ướt sau cơn mưa.

“Ui da!”

Đột nhiên ông thét lên và ôm lấy cổ.

“Cẩn thận những chỗ hở đấy,” tôi nói và vén gọn tấm mạng của ông lại. Ông có thể gỡ con ong chết ra sau.

Ông chửi thề; tôi có thể thấy mắt ông ứa lệ. Có lẽ là vì vết đốt, hoặc cũng có lẽ những giọt nước mắt đã có đó từ trước.

“Tôi cứ tưởng có hàng rào là đủ,” ông khẽ nói.

“Một khi nó đã ngửi thấy hơi mật thì chẳng có gì ngăn được nó.”

Đến lúc đó tôi mới nhận ra Tom đang dán mắt vào tôi. “Chẳng phải bố đã nói ở đây không còn gấu nữa sao?” Tôi không thể nhìn vào mắt thằng bé, không muốn nghe câu hỏi đó. Tôi nhặt một cái hộp lên. Kiểm tra nó. Không hư hại gì-

“Đưa cái kia cho bố.” Tôi chỉ một cái khung nằm cách đó xa hơn.

Thằng bé đi ra đó, mắt vẫn không rời tôi. Nó nhặt cái khung lên và đưa cho tôi. Tôi nhận thấy tay nó hơi run run. Tôi ngước lên. Mắt nó cũng đang mở to như lần trước. Chẳng còn thấy ông giáo sư đâu nữa; trước mắt tôi chỉ là một chú bé.

“Nó có gần đây không ạ?” nó khẽ hỏi.

Tôi đón lấy cái khung và nhìn vào mắt thằng bé.

“Không, chúng bỏ đi ngay.”

Thằng bé đứng đó, quan sát tôi, vẻ nghi ngờ.

Tôi đặt tay lên vai nó, một điều tôi ít làm.

“Tom. Chuyện này không giống như lần trước. Chuyện này năm nào cũng xảy ra và bố chưa bao giờ, chưa lần nào, nhìn thấy gấu cả. Chỉ đàn ong phải chịu trận thôi, chứ không phải chúng ta. Và khó khăn nhất là bác Lee, vì bác ấy phải chi trả cho tất cả.”

Thằng bé gật đầu, không hất tay tôi ra.

“Vì thế bố con mình mới ở nhà nghỉ, đúng không? Không ở trong lều,” tôi nói. Thằng bé lại gật đầu. Tôi bóp vai nó. Đúng ra tôi muốn ôm lấy nó. Tôi có thể thấy là nó đang cần tôi, dù chỉ là một lần trong đời. Nó vẫn cần tôi. Nhưng đúng lúc đó Lee tiến lại.

“Ba tổ,” ông nói. “Thế là hai trăm bốn mươi đô nhỉ?”

Tôi buông Tom ra và gật đầu với Lee. Nhưng tôi ngưng lại khi thấy vẻ mặt tuyệt vọng của ông sau tấm mạng. “Hai trăm tư à? Không. Hai trăm thôi.”

“Nhưng George…”

“Không bàn bạc gì nữa. Ông cứ coi đấy là một khoản vay đi.”

Lee quay đi, nuốt khan. Nhưng Tom vẫn nhìn tôi. Nó không nói gì, nhưng mắt nó đã nói lên tất cả. Và nhớ tất cả.

Chuyện xảy ra lần đầu tiên tôi đến trang trại của Lee, lần đầu tiên tôi đưa đàn ong đi xa. Chúng tôi không đem theo nhiều tổ lắm, chỉ vừa đủ xếp vào sau chiếc xe bán tải. Tôi coi đó là một thử nghiệm, nếu có hiệu quả, tôi có thể mở rộng và bắt đầu việc thụ phấn trên diện nhỏ, gần như một kỳ nghỉ. Vì Tom, lúc đó mới lên năm, đã đi cùng tôi. Chỉ có hai bố con, giữa thiên nhiên. Cách xa mọi người. Câu cá, uống nước dưới suối, một đống lửa trại bập bùng. Chúng tôi đã bàn về chuyến đi suốt nhiều tuần.

Chúng tôi đã tìm thấy một ngọn đồi cách các tổ ong một đoạn. Ở đó chúng tôi có tầm nhìn tốt khắp mọi hướng, và mặt đất thì phẳng phiu, dễ chịu. Tôi thong thả dựng lều, đảm bảo đóng cọc xuống đất thật sâu, kéo bạt thật căng. Đây sẽ là ngôi nhà của chúng tôi suốt ba tuần, vì vậy phải làm cho đúng.

Tom có nhiệm vụ trải những chiếc túi ngủ ra. Thằng bé cũng làm việc rất sốt sắng, sắp xếp những cái túi ngủ thật hoàn hảo. Tôi đoán thằng bé đã thấy Emma làm như vậy lúc nàng dọn giường ở nhà. Nó rất hào hứng, nói luôn miệng, chưa có thời gian để nhận ra là nó nhớ mẹ. Mà sẽ ổn cả thôi, tôi thầm nghĩ. Hai bố con sẽ có quãng thời gian tuyệt vời trên ngọn đồi này, ba tuần sẽ trôi qua trong nháy mắt và sẽ là một kỷ niệm thằng bé nhớ mãi đến trọn đời.

Chúng tôi nhóm lửa. Ngồi sát vào nhau và nướng kẹo dẻo. Thằng bé hơi run một chút, vì vậy tôi ôm nó vào gần. Bờ vai hẹp của nó gần như biến mất dưới cánh tay tôi. Chúng tôi ngắm sao, tôi chỉ cho nó thấy những chòm sao tôi biết. Không nhiều lắm -chỉ có chòm Bắc Đẩu và Lạp Hộ - nên tôi bịa ra vài chòm nữa.

“Con thấy con rắn không?”

“Đâu ạ?”

“Kia kìa.”

Mắt nó nhìn theo ngón tay tôi khi tôi chỉ ra một dải sao uốn lượn phù hợp. “Sao nó lại được gọi là con rắn ạ?”

“Không phải nó được gọi là con rắn. Nó chính là con rắn.”

Rồi tôi kể cho thằng bé nghe về con rắn. Bình thường tôi vốn không giỏi bịa chuyện, nhưng giờ tôi lại kể vanh vách. Có lẽ vì Tom đang ngồi trong vòng tay tôi, có lẽ vì chúng tôi đang ở xa những thứ như ti vi và các thứ giải trí khác nên người tiền sử trong tôi bỗng xuất đầu lộ diện, hoặc có lẽ ý nghĩ rằng đây sẽ là cuộc sống của chúng tôi trong ba tuần tới đã cho tôi siêu năng lực.

“Con rắn sống trong một hốc đá bên ngoài một ngôi làng nhỏ,” tôi bắt đầu, “và nó vô cùng xấu xa, độc ác hơn cả quỷ dữ, đói khát hơn cả kẻ đói khát nhất. Nó ăn tất cả, tất cả mọi thứ nó tìm được. Đầu tiên nó ăn khu rừng, rồi nó ăn mùa màng. Rồi nó ăn vườn nhà, hoa quả, rau củ, những quả dâu, trong lúc mỗi ngày một lớn hơn. Khi nó đã ăn hết từng bụi cây, từng củ khoai tây nhỏ xíu, đúng thế, từng lá cỏ xác xơ trên đồng, nó bắt đầu chuyển sang ăn thịt người. Những em bé nó ăn vào bữa sáng, các bà cụ ăn vào bữa trưa. Nó tiếp tục lớn lên mãi; cuối cùng, nó dài và béo đến nỗi nó nằm trọn một vòng quanh ngôi làng. Và nó nằm đó, nuốt chửng hết người này đến người khác. Mọi người chạy vào nhà, trốn trong tủ, trốn dưới giường và trong tầng hầm. Nhưng con rắn vẫn tìm thấy họ, trườn vào mọi ngóc ngách và ăn hết từng người một.”

Tôi nhận thấy Tom đang run rẩy trong vòng tay tôi và không chỉ do cái lạnh. Tôi ôm nó chặt hơn; nó áp sát vào tôi, như thể nó muốn chui hẳn vào người tôi và tận hưởng nỗi kinh hoàng cùng niềm vui.

“Không ai biết phải làm gì, mọi người đều bất lực. Chúng ta sắp chết rồi, họ thầm nghĩ, chúng ta sẽ bị ăn thịt. Mọi người đều cố gắng lẩn trốn. Tất cả, chỉ trừ một cậu bé.”

“Là ai ạ?” Giọng thằng bé thì thào đầy phấn khích.

“Đó là… Đó không phải là một cậu bé bình thường.”

“Thế ạ?”

“Thật ra cậu là một người nuôi ong.”

“Ô,” Tom nói nhanh, như thể nó sợ nói thêm điều gì khác, sợ tôi sẽ ngừng kể chuyện.

“Cậu có một tổ ong lớn, rất đẹp. Với đàn ong tuyệt vời nhất trên đời - trung thành, chăm chỉ, không bao giờ tách đàn. Ong chúa đã ba tuổi và rất chăm đẻ trứng. Và giờ cậu đi ra tổ ong và mở nó ra. Rồi cậu thì thầm với đàn ong và nhờ chúng giúp đỡ.”

Tôi dừng lại cho thêm kịch tính. Giờ tôi đã biết đoạn kết rồi và khá hài lòng với nó.

Tom chờ đợi. Tôi để nó đợi. Nhận thấy cặp mắt của nó đang chăm chú nhìn tôi, tròn xoe như hai chiếc đĩa vì hồi hộp. Tôi muốn để thằng bé cảm nhận điều đó thêm một lát nữa.

Cuối cùng nó không chịu nổi nữa. “Rồi sao nữa ạ?”

Tôi chậm rãi kể tiếp.

“Đàn ong lắng nghe, và suy nghĩ, trong khi con mãng xà đang phun nọc trườn tới gần cậu bé.” Tom há hốc mồm nhìn tôi. “Và đúng lúc con rắn đang định nuốt chửng cậu bé thì đàn ong xuất hiện! Một bầy ong khổng lồ bay thẳng tới chỗ con rắn. Và chúng liên tục đốt nó, đốt lên đầu, lên cổ, lên đuôi, vào mắt, chúng đốt khắp mọi nơi, cho tới khi con rắn không chịu nổi nữa và phải bò đi thật nhanh.”

Mọi cơ bắp trên người Tom vẫn gồng lên; thằng bé im phăng phắc trong vòng tay tôi.

“Và rồi mọi người được cứu ạ?” nó hỏi, gần như không thành tiếng, có lẽ không dám nghe câu trả lời.

Tôi lại đợi, cảm nhận thằng bé run rẩy trong tay mình.

“Đúng thế,” tôi nói.

Tom thở phào một hơi.

“Nhưng đàn ong vẫn chưa bằng lòng,” tôi nói tiếp.

“Chưa ạ?” Thằng bé khẽ cười.

“Chúng đuổi con rắn đi xa hơn nữa.”

“Tới khi nó đi mất ạ?”

“Ừ, đi mất hẳn.”

Cuối cùng Tom cũng thư giãn, thân hình nhỏ bé của nó thả lỏng bên cạnh tôi.

“Chúng đuổi nó lên tận bầu trời,” tôi nói. “Và con thấy con rắn vẫn đang nằm đó. Cho tới tận hôm nay.”

Tom gật đầu, tôi có thể cảm thấy đầu nó gục lên gục xuống dưới tay tôi.

“Nó kia,” tôi nói. “Và kia,” tôi chỉ ra một chỗ cách đó một đoạn,“kia là tổ ong.”

“Kia ạ?”

“Ừ, con thấy đấy. Kia và kia và kia.” Tôi vẽ ba hình vuông trên bầu trời.

“Thế còn đàn ong thì sao ạ?”

“Đàn ong ấy ư?” Tôi nghĩ một lát, rồi câu trả lời bật ra, và tôi cảm thấy mình thông minh hết mức. “Chúng chính là những ngôi sao đấy.”

Mọi chuyên sẽ diễn ra như thế này, tôi thầm nghĩ. Hai bố con sẽ sống như thế này trong ba tuần tới. Chúng tôi đi ngủ và Tom ngủ ngay lập tức. Tôi nằm thức, lắng nghe hơi thở của thằng bé trong bóng tối. Nó khẽ ngáy vì mũi hơi tắc. Và nó lăn lộn mấy lần trong túi ngủ trước khi nằm yên. Rồi tôi cũng ngủ thiếp đi.

Nhưng rồi con gấu xuất hiện. Âm thanh đầu tiên đánh thức chúng tôi dậy, một tiếng choang lớn khi cái nồi đặt trên đống lửa rơi xuống đất. Một cái bóng đen ngòm che lấp đàn ong sao lấp lánh trên đầu. Tiếng bàn chân của nó sục sạo qua các bụi cây, sát gần đến nỗi chúng tôi có thể nghe thấy tiếng lông nó sột soạt.

Tôi ôm chặt lấy Tom, nhưng giờ tay tôi không còn bảo vệ nó được nữa. Mắt thằng bé mở lớn, nhìn đăm đăm vào bóng tối.

Chúng tôi có thể nghe tiếng con gấu lục lợi khu trại. Túi kẹo dẻo bị xé toạc. Đống củi tôi đã xếp rất gọn gàng bị hất đổ và chúng tôi nghe thấy một tiếng trầm trầm đập vào lớp xốp khi bàn chân khổng lồ của con gấu đập vào thùng lạnh.

Rồi sau đó là sự im lặng hoàn toàn.

Hai bố con cứ ngồi đó. Một hồi lâu. Tôi xoa đầu Tom, hy vọng nó sẽ quay mặt về phía tôi, nhìn tôi, nhưng nó cứ nhìn chằm chằm về phía trước, về khoảng không. Tôi biết nói gì đây? Emma sẽ nói gì? Tôi không biết, vì vậy tôi không mở miệng. Tôi kéo thằng bé lại gần hơn, nhưng người nó cứng đờ.

Cuối cùng tôi đánh liều bước ra ngoài.

Cả khu trại đã tan hoang. Đống kẹo dẻo đã bị ăn hết, nhưng con gấu đã đi mất.

Chỉ đến lúc đó tôi mới dám thở bình thường.

Tôi ngó vào lều.

“An toàn rồi.”

Nhưng Tom không trả lời. Chỉ ngồi đó, mắt tối sầm, miệng ngậm chặt, cả người đờ đẫn. Tôi bế nó lên đưa ra xe. Hôm sau tôi cho nó lên xe buýt về nhà. Không còn cách nào khác. Emma sẽ đón nó ở bến xe. Nó không kêu ca gì về việc phải đi một chặng đường dài một mình. Trước đó thì không đời nào nó chịu làm vậy.

Giọng Emma trở nên nghiêm nghị khi tôi cho nàng biết chuyện đã xảy ra. Tôi biết nàng đang nghĩ gì, mặc dù nàng không nói gì mấy ngoài mấy câu ậm ừ. Lẽ ra mình phải kiểm tra kỹ lưỡng hơn, nàng nghĩ, mình phải xem xét hẳn hoi, mình phải biết ở vùng đó có gấu không. Chỉ một cái lều bạt chắn giữa hai bố con và cái chết, mình đã gặp may hơn mình đáng được hưởng đấy.

Tôi nhìn thấy khuôn mặt trắng bệch của thằng bé ở cửa sổ sau khi xe buýt rời đi. Vẻ nhẹ nhõm trên mặt nó, và mắt nó, to tướng, sợ hãi. Nó không bao giờ quay lại Maine với tôi nữa.

Cho tới tận bây giờ.

Trời vẫn tạnh ráo khi chúng tôi vào xe. Lee đi đường riêng, nói ông sẽ về nhà để gửi thư phản ánh về cái hàng rào điện kém chất lượng.

Tom không nói một lời nào trên đường về. Có lẽ thằng bé đang tìm kiếm con gấu, chờ đợi nó lao ra trước mũi xe, đập chân lên mui xe và xé cái xe ra làm đôi, rồi lôi chúng tôi ra như hai con chuột trong hang.

Khi chúng tôi quay về nhà nghỉ, thằng bé nhanh chóng thu xếp đồ đạc, nhặt hết những cây bút đánh dấu, ném cuốn sách có hình tháp Big Ben trên bìa vào túi. Tôi nhìn nó.

“Có vội gì đâu.”

“Làm luôn cho xong đi ạ,” nó lầm bầm, lưng lại quay về phía tôi.

Chỉ sau khi đóng túi lại, thằng bé mới nhìn tôi. Tôi đã ngồi xuống, giả vờ đọc báo.

Nó vươn người đứng thẳng giữa phòng, hai tay buông thõng hai bên người. Nó đút tay vào túi, rồi lại rút ra. Trong mắt nó có một vẻ gì đó mà tôi không hiểu.

“Sao?” cuối cùng tôi nói.

Thằng bé không trả lời. Chắc chắn nó đang bàn khoăn điều gì đó.

“Thôi được rồi.” Tôi lại cúi xuống tờ báo, hơi nghiêng đầu sang bên một chút, như thể tôi đang đọc được gì đó đặc biệt thú vị.

“Sao bố lại làm thế?” đột nhiên nó hỏi.

Tôi ngước lên.

“Cái gì? Làm gì?”

“Sao bố lại lôi chúng đi khắp nơi như thế này?”

“Hở?”

“Đàn ong ấy.” Nó hít một hơi. “Bố vừa mất ba tổ. Ba đàn ong đã mất nhà.” Giọng thằng bé cao lên, mắt mở to, nó khoanh tay trước ngực như thể nó phải cố trấn tĩnh. “Và cái vụ đưa chúng đi đi lại lại bằng xe tải nữa. Bố có biết việc đó ảnh hưởng đến chúng thế nào không?”

Vẻ cực kỳ nghiêm trang trên toàn bộ cơ thể trẻ trung của nó. Thật quá mức, khiến tôi thấy buồn cười. Và tôi đã làm thế. Một nụ cười nở ra trên môi tôi, một tiếng khùng khục phát ra từ họng tôi, nhưng tiếng cười nghe không thật như tôi nghĩ.

“Con không thích việt quất sao?” tôi hỏi.

Thằng bé hơi lưỡng lự. “Việt quất ấy ạ?”

Tôi cố ngẩng cao đầu, cố giữ nụ cười, dùng nó làm tấm khiên chắn. “Ở Maine sẽ chẳng có một quả việt quất nào nếu không có ong.”

Thằng bé nuốt xuống. “Con biết, bố ạ. Nhưng sao bố lại tham gia vào toàn bộ hệ thống này? Nông nghiệp, nó đã thay đổi đến thế này…”

Tôi khoát tay gấp tờ báo lại. Đặt nó lên bàn. Cố giữ giọng thật bình tĩnh, không quát tháo.

“Nếu con là con trai của Gareth thì bố có thể hiểu con đang nói gì. Nhưng bố không làm việc như hắn.”

“Con tưởng bố muốn giống như ông ta?”

“Giống Gareth ư?”

“Con biết bố muốn mở rộng.”

Thằng bé nói nhẹ tênh, không phải là một câu hỏi. Không phải một lời buộc tội, mặc dù nó đúng là như thế.

Tôi lại cười. Một tiếng cười trống rỗng. “Và bố đã đăng ký cho cả nhà tham gia câu lạc bộ đánh gôn. Và đầu tư vào một xí nghiệp đúc đồng.”

“Gì cơ ạ?”

“Không. Không có gì.”

Thằng bé thở hắt ra. Rồi nó quay đi khỏi tôi, nhìn ra cửa. Thời tiết bên ngoài vẫn tốt.

“Con nghĩ con sẽ đi dạo bây giờ,” nó nói mà không nhìn tôi nữa.

Rồi nó đi ra.

Toàn bộ kế hoạch của tôi đã bước ra khỏi cánh cửa xập xệ của nhà nghỉ.

WILLIAM

“Nhưng thằng bé đâu rồi?”

Thilda và mấy đứa con gái đứng xếp hàng trước mặt tôi trong bếp. Giờ mấy mẹ con sẽ được thấy thành quả công việc của tôi. Tôi định sẽ dẫn cả nhà xuống chỗ tổ ong, nhưng để họ đứng cách đủ xa để không bị đốt. Rồi tôi sẽ cẩn thận mở cái tổ ra và giải thích tất cả cho cả nhà. Để mấy mẹ con, để Edmund có thể hiểu rõ phát minh sẽ thay đổi cuộc đời chúng tôi. Nó sẽ làm chúng tôi rạng danh, đưa tên tuổi chúng tôi vào lịch sử.

Mặt trời đang lơ lửng ngay trên rìa cánh đồng đằng sau khu vườn, nơi nó vật lộn với đường chân trời và vài đám mây u ám đã tụ lại ở phía Tây. Chẳng mấy chốc nữa mặt trời sẽ lặn xuống không gì giữ lại được, và có lẽ đêm nay sẽ mưa. Tôi muốn cho cả nhà thấy tổ ong vào lúc này, khi mặt trời đang lặn, vì đó là khi đàn ong đang tập trung bên trong.

“Nó nhắn là nó sẽ không về nhà ăn tối,” Thilda nói.

“Sao lại không?”

“Tôi không hỏi.”

“Nhưng mình có nói là tôi có điều muốn cho cả nhà thấy hôm nạy chứ?”

“Thằng bé là thanh niên, có cuộc sống riêng của nó. Ai biết nó đang ở đâu.”

“Nó nên ở đây!”

“Nó kiệt sức rồi,” Thilda nói. Nàng nói về thằng bé như thể nó vẫn là một đứa trẻ sơ sinh khóc oe oe, mặc dù thằng bé còn không hề có mặt ở đây.

“Và mình nghĩ nó sẽ xoay xở thế nào vào mùa thu này nếu nó không thể làm tròn trách nhiệm lúc này?”

Nàng đợi một lúc lâu rồi mới trả lời. Ngẫm nghĩ, sụt sịt.

“Nó có cần phải đi không?”

“Mình nói sao cơ?”

“Tôi nghĩ thằng bé nên đợi thêm một năm nữa. Ở nhà, nghỉ ngơi cho lại sức.”

Lỗ mũi nàng phình ra trong lúc nàng nói; nó khiến tôi buồn nôn và tôi phải quay đi.

“Tìm thằng bé về đi,” tôi nói, không nhìn nàng.

Tám cặp mắt nhìn tôi, nhưng không thành viên nào trong nhà nhúc nhích một li.

“Đi tìm nó về ngay!” Cuối cùng cũng có người hiểu ai là chủ gia đình này. Con bé lùi một bước ra cửa và nhấc mũ từ trên móc xuống. “Để con đi.”

Là Charlotte.

Chúng tôi ngồi đợi trong bếp trong khi bóng tối tràn ra từ các góc nhà và bao phủ lấy chúng tôi. Không ai thắp đèn. Mỗi khi một đứa con nhỏ nói gì đó, Thilda lại suỵt bắt nó im miệng. Tôi thoáng thấy bầu trời qua cửa sổ. Những đám mây đã che phủ mặt trời từ lâu, nhưng chỉ lát nữa cả mây cũng sẽ biến mất, vì bóng tối sẽ nuốt chửng đường nét của chúng. Chỉ lát nữa chúng tôi sẽ bị màn đêm che mù mắt và sẽ quá muộn để cho cả nhà thấy bất kỳ thứ gì.

Thằng bé đâu rồi?

Tôi đi ra, đứng ở ngưỡng cửa. Một đợt áp thấp ẩm ướt đã phủ lên cả vùng. Không khí dính dấp và ngột ngạt, không một làn gió. Mọi thứ đều im lìm. Đàn ong đã chui vào tổ rồi, và tôi không còn nghe thấy chúng nữa.

Thằng bé đi đâu suốt vậy? Điều gì có thể quan trọng hơn điều tôi muốn cho nó thấy nữa?

Thilda nén một cái ngáp khi tôi lại quay vào nhà. Georgiana đã ngủ gục trong lòng Dorothea; hai đứa sinh đôi tựa vào nhau, mi mắt trĩu xuống.

Chúng thức thế này là quá khuya. Lẽ ra chúng phải đi ngủ từ lâu rồi.

Đột nhiên tôi không biết phải làm gì với chính mình và nhích sang bên cạnh hai bước. Trên bàn có một cái ca; tôi cầm lên và rót cho mình một ít nước. Tôi nhận ra bụng mình có cảm giác trống rỗng, với tiếng sôi réo đang to dần. Tôi vội kéo cái ghế ra xa khỏi bàn, hy vọng tiếng chân ghế kèn kẹt sẽ khiến mấy mẹ con không chú ý đến cái bụng tôi. Rồi tôi ngồi xuống, chắp cả hai tay lên bụng, gập người về trước, và tiếng sôi sùng sục nằm lại trong bụng tôi.

Đột nhiên cửa mở ra.

Tôi đứng bật dậy.

Charlotte vào trước. Con bé dán mắt xuống sàn.

Và một dáng người tối đen theo sau nó. Edmund. Con bé đã tìm thấy nó.

“Con yêu quý!” Thilda vội đứng lên.

Nước nhỏ tong tỏng từ người thằng bé xuống. Nó loạng choạng vài bước ngang qua sàn. Tóc và áo nó ướt sũng, nhưng quần nó còn khô, như thể ai đó đã hắt nước vào nó.

“Charlotte?” Thilda hỏi.

“Edmund, anh ấy…”

“Con ngã xuống suối,” Edmund chậm rãi nói.

Rồi nó lảo đảo đi qua chúng tôi.

Tôi tiến một bước tới trước và đặt một tay lên vai nó, có lẽ vẫn còn chưa quá muộn để đưa nó ra vườn với tôi, chỉ cho nó thấy và khiến nó hiểu.

Nhưng giờ tôi có thể thấy nó đang run rẩy dưới lớp áo ướt và răng nó va vào nhau lách cách trong miệng.

“Edmund?”

“Con phải ngủ,” nó lầm bầm mà không quay lại.

Rồi nó lách người ra khỏi tay tôi và lệt sệt lê bước ra cầu thang lên tầng hai.

Thilda chạy theo nó; tiếng chân nàng nghe như móng chân gà mái loẹt quẹt trên nền sàn, tiếng nàng nói liến thoắng như tiếng gà cục cục. “Con yêu quý. Đi nào, để mẹ giúp con. Đây, con đi cẩn thận nhé. Giường con đã được trải rồi đấy. Bám vào tay mẹ đây này… thế, đúng rồi. Thế.”

Cái lưng rũ xuống của thằng bé biến lên cầu thang. Tôi nhìn xuống tay, tay tôi vẫn còn hơi ướt vì đã bám vào thằng bé, và tôi vội chùi tay vào quần.

Căn bệnh u sầu đã tấn công tôi khủng khiếp đến thế, có lẽ nào nó cũng nằm trong con trai tôi? Truyền từ dòng máu của tôi sang nó? Di truyền? Có lẽ vì thế mà nó không bao giờ mở lòng với tôi?

Ngực tôi thắt lại. Không, không phải thằng bé. Không phải Edmund.

Đột nhiên tôi nhận ra những đứa con nhỏ; đám con gái đang đứng thành vòng tròn quanh tôi. Lặng lẽ, lảo đảo vì buồn ngủ. Nhìn tôi, chờ đợi hành động tiếp theo của tôi. Ngoại trừ Charlotte. Con bé không nhìn vào mắt tôi, nhưng nó cũng tái nhợt vì thiếu ngủ.

Tôi hít vào một hơi. “Ngày mai,” tôi khẽ nói với chúng. “Để đến mai vậy.”

ĐÀO

“Chị có biết làm cách nào để đến đó không?”

Tôi đứng trong tiền sảnh cũ kỹ không có gì đặc trưng của khách sạn và chỉ vào tấm bản đồ tôi vừa mở ra. Bệnh viện này là một trong những nơi cuối cùng trong danh sách. Tôi đã dò tìm từ trên xuống dưới, gạch bỏ từng nơi một.

“Trước kia từng có một đường tàu điện ngầm đi từ đây đến đây,” chị lễ tân nói và chỉ, “nên cô có thể đổi tàu ở đây.” Chị ta đặt ngón tay lên bản đồ, không xa một nếp gấp.

Đó là một người phụ nữ cao, người thẳng đờ, cứ hễ có dịp là lại cười phá lên một tràng dài và giòn khanh khách đến lạ. Lúc nào cũng thấy chị ta làm việc. Những người khác đã bị chuyển đi cả, chị ta giải thích. Giờ chị ta bám lấy cái khách sạn này, với tiền lương ngày một ít hơn, để nuôi bản thân và một đứa con gái. Cô bé lên mười, chiều nào cũng đến khách sạn sau giờ học và làm bài tập trong tiền sảnh. Đó là cách duy nhất để hai mẹ con có thể gặp nhau.

“Nhưng Hội đồng Thành phố khuyến cáo không nên dùng đoạn đường tàu điện ngầm đó nữa,” chị ta nói tiếp.

Tôi nhìn chị ta dò hỏi.

“Khu đó nguy hiểm. Bị chiếm. Không. Nói bị chiếm là không đúng. Nhưng những người vẫn sống ở đó không có gì cả. Và không ai kiểm soát được họ nữa,” chị ta nói.

“Họ là loại người gì?”

“Những người không muốn chuyển đi. Những người bị bỏ lại. Những người lẩn trốn. Tất cả xảy ra quá nhanh, và sau đó, nếu có hối tiếc thì người ta cũng nói là đã quá muộn rồi.”

Chị ta nuốt khan và nhìn đi nơi khác. Có lẽ chuyện của chị ta cũng giống chuyện của hai cha con cậu bé ở nhà hàng. Nhưng tôi không thể hỏi, không chịu nổi một câu chuyện tương tự như thế nữa.

Tôi chỉ muốn lên đường, tìm kiếm, như tôi đã làm mỗi ngày kể từ khi đến đây. Thằng bé phải đang ở đâu đó. Sáng sáng tôi ra ngoài lúc bình minh, với ít tiền và mấy cái bánh quy khô gói giấy trong túi. Mỗi ngày tôi lại đến một khu mới, một bệnh viện mới. Nhiều nơi tôi đã liên lạc từ trước, gọi điện từ nhà cũng như từ khách sạn. Tôi đã có tên của các khoa, tên của bác sĩ. Giờ tôi tìm kiếm những người đó, vì tôi nghĩ rằng nếu họ biết gì đó, thì sẽ khó gạt tôi đi hơn khi tôi đích thân xuất hiện, khi họ thấy tôi, thấy người mẹ, mặt đối mặt. Một số còn nhớ tôi và thấy thương cho tôi. Một số còn dám nhìn vào mắt tôi và nói họ hiểu nỗi tuyệt vọng của tôi.

Nhưng ở đâu câu trả lời cũng như nhau. Họ không tìm được hồ sơ của thằng bé. Họ chưa bao giờ nghe nói đến Vi Văn. Và hết lần này đến lần khác, tôi được giới thiệu đến một nơi khác, đến một bệnh viện khác. Chị đã thử Phong Đài chưa, chị đã hỏi thăm Bệnh viện Trung ương ở Triều Dương chưa, chị đã đến Trung tâm Bệnh Hô hấp Hải Điến chưa?

Tôi luôn yêu cầu được nói chuyện với quản lý, không chịu bỏ cuộc với người đầu tiên họ giới thiệu cho tôi. Rồi tôi chờ đợi. Cả ngày trời. Ngồi, đứng, đi đi lại lại. Bên cửa sổ, trong những căn buồng tối, trên những mặt sàn lát đá lạnh ngắt, trong những căn buồng sáng đèn ảm đạm, với một ly nước trong tay hay một tách trà mua ở máy bán hàng tự động, thường là một mình, đôi khi là trong những phòng đợi thông thống gió. Ở đó chẳng bao giờ bận rộn, chẳng bao giờ đông người, thế nhưng tôi vẫn có cảm giác mình đang liên tục bị đẩy xuống cuối danh sách; thường tôi không gặp được đúng người cho tới khi sắp đến giờ đóng cửa. Thỉnh thoảng tôi chỉ nhận được những cái đảo mắt: sao cô ta không bỏ cuộc, có nhiều người khổ hơn nhiều, nhiều người bệnh tật, suy dinh dưỡng, chỉ là một đứa bé thôi mà, cô ta phải bĩnh tĩnh lại, hiểu rằng chúng ta không có thời gian. Nhưng tôi vẫn ngồi lại. Không làm gì cả, chỉ có mặt, cho tới khi tôi đạt được điều mình muốn.

Đã vài lần, việc chờ đợi đã giúp tôi đến được tận văn phòng giám đốc bệnh viện. Những căn phòng rộng, đồ đạc nặng nề, những căn phòng trước kia đã từng sang trọng, nhưng giờ lộ vẻ tàn tạ. Tôi kể chuyện của mình, khiến họ phải nói chuyện, tỏ vẻ thông cảm. Một số đã kiểm tra lại thông tin, gọi cho những người khác. Họ thực sự cố gắng. Nhưng không ai giúp gì được. Vi Văn đã biến mất.

Mới đầu, tối nào tôi cũng gọi điện cho Khoản. Nhưng chúng tôi chẳng nói gì nhiều với nhau. Tôi cho anh biết tôi chưa phát hiện ra điều gì. Anh cho tôi biết anh cũng chưa có tin tức gì. Mỗi ngày qua câu chuyện của chúng tôi càng trở nên ngắn gọn và cụt lủn hơn. Rồi anh hỏi tôi về số tiền, tôi đã tiêu bao nhiêu, còn lại bao nhiêu. Tôi nói dối. Tôi không thể cho anh biết chỉ riêng vé tàu đã tốn tới 5.500 tệ. Một tối tôi không gọi về nữa. Anh cũng không gọi cho tôi. Chúng tôi biết cả hai đều không có gì để nói. Chúng tôi đã có một thỏa thuận ngầm rằng người nào có tin trước sẽ gọi điện.

Đêm tôi ngủ như chết, không mộng mị gì, như thể ai đó đã phủ một tấm thảm đen lên tâm trí ngay khi đầu tôi đặt xuống gối. Tôi thấy bình tâm vì biết rằng mình không thể làm gì hơn được. Tôi chắc chắn rồi mình sẽ tìm ra thằng bé. Tôi chỉ không được bỏ cuộc mà thôi. Nhưng mỗi ngày trôi qua niềm tin đó lại càng khó giữ vững hơn. Càng đi đến cuối danh sách thì tôi lại càng lo lắng hơn. Vì tôi vẫn chưa tìm thấy Vi Văn, không thấy dấu vết gì của nó. Và tiền hết nhanh hơn tôi nghĩ; cái hộp thiếc đã nhẹ bỗng đi. Tôi chỉ còn chưa đầy 7.000 tệ nữa. Số tiền đó có thể vẫn đủ, nếu chúng tôi thật tiết kiệm trong hai năm cuối trước khi hết tuổi. Nhưng tôi vẫn còn chưa mua vé về nhà.

“Đã từ lâu rồi tôi không nghe tin tức gì của khu đó,” chị lễ tân khẽ nói. “Có lẽ giờ nó bị bỏ hoang hoàn toàn rồi. Nhưng chúng tôi vẫn được khuyên là tránh xa nơi đó.”

“Nhưng còn bệnh viện?”

“Nó nằm ở ranh giới.” Chị ta chỉ lên bản đồ. “Khu vực không được kiểm soát bắt đầu từ đây. Cô vẫn có thể đi xa hơn về phía Nam. Nhưng cô có chắc là mình phải đi tới đó không?”

Tôi gật đầu.

Chị ta nhìn vào mắt tôi và hiểu ra. Chị ta biết tôi đang đi tìm con, nhưng tôi không kể thêm gì với chị ta nữa. Nhưng có lẽ như vậy là đủ. Ai có con đều hiểu rằng như thế là đủ, đủ để bất kỳ nguy hiểm nào ta phải đối mặt cũng bị đẩy xuống hàng thứ yếu.

Tôi nghển cổ nhìn lên mái bệnh viện. Ngói đỏ, đã bị gió và thời tiết bào mòn, một thời hẳn chúng đã từng được tráng men sáng bóng, như mái một ngôi đền. Tường xám, sơn đã bong tróc. Một tiếng vo ve khe khẽ trên trời khiến tôi chú ý, có thứ gì đó đang di chuyển qua không trung. Tôi nheo mắt để nhìn cho rõ hơn, nhưng nó đã biến mất sau mái nhà.

Trên đầu tôi là bầu trời xám xịt đặc quánh. Khi tôi rời khách sạn, mặt trời vẫn còn chiếu rọi, nhưng ở đây một lớp sương mù đã bao phủ tất cả. Như thể trời đã bắt đầu tối.

Chuyến đi kéo dài bốn tiếng đồng hồ. Tôi phải đổi tàu ba lần và đi vòng một quãng xa, nhưng đi qua những nơi mà chị lễ tân gọi là khu vực an toàn. Thế nhưng tất cả vẫn tĩnh mịch và xập xệ đến nỗi tôi luôn nghi ngờ mấy người đi đường hiếm hoi mà tôi gặp, và chốc chốc lại liếc qua vai đầy lo lắng.

Tôi đã cố liên lạc với bệnh viện này vài lần, nhưng câu trả lời vẫn như các nơi khác. Họ chưa bao giờ nghe đến tên Vi Văn, họ không thể giúp được tôi. Và mấy lần cuối tôi gọi đến họ còn không buồn trả lời. Chỉ có một lời nhắn tự động đáp lại, một hệ thống thư thoại chẳng dẫn đến đâu cả.

Một cụm cây chết là cái đầu tiên tôi thấy. Một ngọn đèn tỏa sáng lờ mờ chứng tỏ bệnh viện này vẫn còn điện. Tiền sảnh rộng mênh mông vắng tanh. Quầy tiếp đón bằng gỗ sẫm màu lù lù hiện ra trước mặt tôi. Tôi tìm thấy một máy đăng ký tên cho người nhà bệnh nhân, chắc là có từ trước Sự Sụp Đổ. Cái máy nhấp nháy dưới ngón tay tôi, nhưng nhanh chóng tắt ngóm.

Tôi đi lang thang vô định. Đầu tiên tôi rẽ sang phải, nhưng đụng một cánh cửa khóa.

Rẽ sang trái, tôi gặp một chiếc thang máy. Tôi thử bấm các nút khác nhau, nhưng không có gì xảy ra. Tôi đi tiếp. Những hàng lang vô tận, tối tăm trải dài trước mặt tôi.

Tôi thử mở mấy cánh cửa, nhưng tất cả đều khóa.

Cuối cùng tôi thấy một cánh cửa dẫn tới một cầu thang tối. Tôi lên tầng trên. Cửa ở đây đã bị khóa. Tôi thử một cái khác. Nó cũng bị khóa. Đến tận tầng ba tôi mới thấy một cánh cửa mở. Nó dẫn vào một hàng lang, cũng vắng hoe như các hành lang khác. Tôi đi vài bước. Tiếng chân tôi vang lên trầm trầm trên nền đá.

Tôi dừng lại bên một cửa sổ. Đó là khi tôi phát hiện ra nó. Ở một chái nhà của bệnh viện vẫn còn đèn sáng. Tôi đi tiếp về hướng đó, hy vọng hành lang tôi đang đi xuôi nối liền hai chái nhà để tôi có thể đến thẳng đó.

Đột nhiên tôi nghe thấy một âm thanh phía trước, tiếng kim loại rỗng bị kéo trên nền vải sơn lót sàn.

“Ai đấy?” tôi khẽ hỏi.

Một cánh cửa để ngỏ trước mặt tôi, một cánh cửa đôi bằng kính.

Tôi đột nhiên nhận ra tim mình đang đập thình thịch. Có gì đó không ổn. Có lẽ tôi nên ra khỏi đây, đến chỗ chái nhà còn sáng đèn kia. Nhưng tôi phải đi qua cánh cửa. Tôi rảo bước.

Thêm một tiếng động nữa. Tiếng chân bước loạng choạng.

Rồi một dáng người xuất hiện trước mặt tôi. Điều đầu tiên tôi thấy là hai bàn chân trần. Móng chân không được cắt trên những ngón chân nhăn nheo. Bà lão ấy - vì chắc chắn đó phải là một người phụ nữ - gần như không lết nổi về phía trước, phải tựa người vào một cây gậy có treo một túi dịch truyền. Chính cây gậy đã phát ra âm thanh nọ. Nhưng túi dịch đã cạn khô. Mái tóc bạc của bà mọc lỏm chỏm, đầu tróc vảy từng mảng lớn. Bà chỉ mặc độc một chiếc áo bệnh viện. Chiếc áo nhớp bẩn; bên dưới tôi có thể thấy hằn lên hình thù một chiếc bỉm, và khi đó tôi mới nhận ra mùi hôi đang bốc lên.

Bà nhìn tôi chằm chằm, như thể không nói nổi nên lời.

Tôi lùi lại, muốn bỏ chạy.

Bà rít lên, rồi lại mở miệng, muốn nói gì đó.

Tôi bắt mình phải trấn tĩnh, hít một hơi, tôi không thể bỏ mặc bà được.

Tôi tiến vài bước về phía bà. Bà hơi lảo đảo, như thể sắp quỵ ngã.

“Nnh… nhì…” bà yếu ớt nói. “Nhìn kìa.” Bà lảo đảo. Tôi đỡ lấy khuỷu tay bà. Mùi hôi thối xộc vào mũi tôi; tay bà gầy nhẳng như tay trẻ con. Bà muốn dẫn tôi về căn phòng nơi bà vừa đi ra.

Tôi đẩy cửa. Nó mở ra không một tiếng động và chúng tôi bước vào. Tôi cố đỡ bà suốt dọc đường. Bụng tôi cuộn lên nôn nao, mùi hôi như một tấm màn dày đặc, không thể xuyên thủng. Nó đập vào tôi, làm tôi ngạt thở.

Một phòng bệnh. Dọc các bức tường là những chiếc giường, giường bệnh viện bằng thép sáng bóng, xếp cạnh nhau, tất cả đều phủ tấm ga trước kia từng có màu trắng. Tôi không kịp đếm, nhưng chắc phải có hơn trăm chiếc giường.

Trên giường có người nằm. Một số đã lớn tuổi, nhiều người đã khá già, một số ít đã rất già. Họ còn tỉnh, thút thít, kêu gào, rên rỉ, tay quờ quạng trong không khí. Một số nhắm nghiền mắt, như thể họ đang ngủ.

Thấy tôi đến, mấy người ra khỏi giường. Họ gầy quá, gầy đến phát sợ, và tất cả đều bẩn thỉu như bà già đã dẫn tôi đến. Giờ họ loạng choạng đứng lên và tiến về phía tôi.

Chừng hai chục ông lão bà lão vật lộn với cơ thể mình, vật lộn với trọng lực và cố sức tiến tới trước, một số run rẩy tới mức họ phải bò trên sàn. Tất cả đều lặp lại cùng một câu. Giúp. Giúp tôi. Giúp chúng tôi. Lặp đi lặp lại.

Nhưng những người đang ngủ vẫn nằm đó, bất chấp ồn ào, bất chấp tiếng kêu la của những người khác. Chỉ khi đó tôi mới hiểu không phải giấc ngủ đang trói chặt họ vào giường. Mà là cái chết.

Tôi liền quay người bỏ chạy.

Tôi hét lên. Gào thét không thành lời. Cố gọi ai đó, nhưng chẳng ai đáp lại.

Tôi tiếp tục chạy trong bóng tối. Đến chái nhà bên kia, nơi có ánh đèn.

Âm thanh duy nhất là tiếng chân tôi trên nền sàn, hơi thở của tôi.

Tôi vòng qua một góc nhà và cuối cùng cũng thấy chái nhà có đèn. Tôi chạy thẳng đến cửa. Mở tung cửa ra. Một phụ nũ mặc đồ trắng, bác sĩ hoặc y tá, kinh ngạc ngước lên nhìn tôi. Chị ta đang gấp chăn đệm vào một cái hộp.

“Cô là ai?”

Đến lúc ấy tôi mới nhận ra mình đang khóc.

Tôi dụi mắt, cố giải thích, nhưng chỉ thốt ra những lời lúng búng.

“Đây, ngồi xuống.” Chị ta cố kéo tôi xuống một cái ghế.

“Không, không. Các ông bà già… họ cần được giúp đỡ.”

Chị ta nhìn đi nơi khác. Tiếp tục gấp chăn.

Tôi kéo tay chị ta.

“Tôi phải cho chị thấy. Đi nào!”

Chị ta thận trọng gỡ tay tôi ra. Không nhìn tôi.

“Chúng tôi biết rồi,” chị ta bình thản nói.

Tôi lại đặt tay lên tay chị ta. “Nhưng họ bị bệnh. Một số người… tôi nghĩ họ chết rồi.”

Chị ta quay ngoắt đi.

“Chúng tôi không thể đưa họ theo được.”

“Ý chị là sao?”

“Chúng tôi đang sơ tán bệnh viện. Ở đây không an toàn. Chúng tôi sẽ đưa bệnh nhân tới một bệnh viện dưới miền Nam, ở Phòng Son. Chúng tôi có ít người quá nên không xoay xở nổi. Nhu yếu phẩm không tới được đây, không ai muốn làm việc ở đây cả.”

“Nhưng còn các ông bà già?”

“Họ chết cả rồi.”

“Không. Tôi đã thấy họ. Họ còn sống!”

“Họ sẽ chết sớm thôi.” Chị ta nhìn vào mắt tôi, vươn thẳng cổ, như thể đang muốn gồng mình lên.

Tôi đứng như trời trồng. “Không!”

Chị ta đặt tay lên cánh tay tôi.

“Cô ngồi xuống đi.”

Chị ta đi ra bồn rửa, định lấy một cốc nước, nhưng cái vòi khạc lên một tiếng. Chị ta bỏ cuộc và đi ra hành lang.

“Đợi ở đây.”

Lát sau chị ta quay lại với một cốc nước âm ấm.

Tôi đón lấy cốc nước. Nó là một thứ để tôi cầm nắm. Tôi bám chặt lấy nó.

Chị ta ngồi xuống cạnh tôi.

“Cô là người nhà à?” chị ta nhẹ nhàng hỏi.

“Vâng. Không. Tôi không biết. Ý tôi là… không phải người nhà của những người ở đây.”

Chị ta kinh ngạc nhìn tôi.

“Tôi đang đi tìm con trai tôi,” tôi nói.

Chị ta gật đầu. “Cô nói đúng. Con trai cô không có đây. Những bệnh nhân cuối cùng đã được chuyển đi sáng nay rồi. Giờ chỉ còn lại các thiết bị thôi.”

“Còn những ông bà già?”

Chị ta không trả lời, chỉ đứng bật dậy.

“Những ông bà già thì sao?” tôi nhắc lại.

“Chứng tôi không thể giúp họ.” Giọng chị ta vô cảm, và chị ta kéo một chiếc xe đẩy lại mà không nhìn tôi. “Giờ tôi phải yêu cầu cô đi cho.”

Cảm giác nôn nao trào lên trong tôi.

“Họ sẽ phải ở lại đây ư?”

Chị ta quay đầu đi.

“Cô hãy đi đi.”

“Không!”

Cuối cùng chị ta cũng ngước lên nhìn tôi. Mắt chị ta đầy vẻ van lon.

“Hãy đi đi. Và hãy quên những gì cô đã nhìn thấy.”

Tôi muốn giữ cái xe đẩy lại, giữ chị ta lại, nhưng chị ta giật nó ra khỏi tay tôi. Nó va vào khung cửa đánh rầm một cái, bị lệch khỏi ô cửa, khiến chị ta phải đẩy lại lần nữa. Cuối cùng chị ta cũng kéo được cái xe đẩy ra khỏi cửa. Bánh xe rung rung trên sàn nhà khi cái xe biến mất dưới hành lang. Tiếng bánh xe nghiến trong tai tôi.

Tôi đứng ngoài phố, không biết làm sao mình lại ra được đây. Tôi đã bỏ họ mà đi, đã bỏ mặc họ như những người khác, tôi cũng là một phần trong việc đó. Đây là thế giới của chúng tôi. Chúng tôi hy sinh những người già. Có phải mẹ tôi cũng đã chịu chung số phận như thế này không? Mẹ tôi đã bị đưa đi nơi khác. Tất cả đã xảy ra quá nhanh. Mẹ đã biến mất. Và tôi đã chẳng làm gì để giúp đỡ mẹ. Chỉ mặc cho chuyện đó xảy ra.

Mẹ.

Tôi gập người, khuỵu đầu gối xuống. Cơ hoành tôi thắt lại, bụng tôi lộn lên.

Tôi nôn cho đến khi dạ dày rỗng không. Rồi tôi đứng trơ ra đó. Tôi nên quay lại. Cho họ thức ăn và nước uống. Đưa họ ra khỏi đó. Hoặc tìm người có thể giúp. Tôi nên cư xử như một con người. Ai đó phải làm gì đó để giúp họ. Có lẽ tôi là người đó. Có lẽ người quản lý còn không biết về quyết định bỏ họ lại. Có lẽ họ không biết.

Nhưng đó không phải là lý do tôi ở đây.

Vi Văn.

Những người già kia không phải là trách nhiệm của tôi. Họ là trách nhiệm của bệnh viện. Và của gia đình họ. Ai đó đã bỏ họ lại đây. Nhưng không phải tôi, lần này thì không.

Mẹ. Tôi đã bỏ mặc mẹ. Tôi sẽ không bỏ mặc Vi Văn. Còn những người già kia… Tôi không thể làm gì được. Tôi phải tập trung vào con tôi. Tôi lại nôn lần nữa, tựa hồ cơ thể tôi đang phản đối lại những ý nghĩ đó, những dải nhớt dãi dính vào môi tôi. Miệng tôi chua loét; mũi và họng tôi xót điếng. Tôi đáng bị như vậy.

Tôi ngồi đó, đầu óc quay cuồng, yếu lả. Rồi tôi chậm chạp đứng dậy và bắt đầu đi. Tôi không biết mình đang đi về đâu, chỉ biết mình phải đi khỏi đó càng xa càng tốt.

Miệng tôi khô khốc. Tôi cố thở bằng mũi, để nước bọt làm miệng bớt khô. Chẳng ích gì. Tôi thò tay vào túi, trong đó có chai nước. Tôi lấy nó ra; chai nước còn đầy một nửa, và tôi uống cạn bằng mấy hớp to.

Rồi tôi đi tiếp. Không còn biết giờ giấc gì nữa. Một khoảng trời sáng hơn một chút. Tôi bị thu hút về phía đó. Có lẽ ở đó có ánh nắng, có lẽ tôi có thể thoát khỏi không gian xám xịt này. Nhưng khoảng trời cứ nhỏ dần lại, tấm mạng mỏng che mặt trời dày lên thành một bức tường.

Chỉ khi đã quá muộn tôi mới nhận ra rằng mình đã bị lạc đường.

GEORGE

Những cái tổ đã trở lại cánh đồng, trong lùm cây và bên rìa mương nước, Tom rõ ràng muốn chúng ở đó. Nhưng nói cho đúng thì thằng bé cũng chẳng muốn dính dáng gì đến đàn ong ở ngoài này.

Giờ là sáng sớm và tôi đang ở cánh đồng bên sông Alabast. Mặt trời đang rọi xuống cái mũ, bộ đồ bảo hộ và tấm mạng trắng của tôi. Tôi không mặc gì bên trong. Mồ hồi nhỏ giọt xuống lưng tôi buồn buồn cho tới khi chúng chạm vào đai quần lót. Florida giờ chắc chẳng khác gì địa ngục. Chúa ơi, tôi rất lấy làm sung sướng là chúng tôi đã không quyết định chuyển đến đó.

Vì mùa hè ở đây đã đủ nóng rồi. Thời tiết mấy tuần vừa rồi thật tuyệt. Không nhiều mưa lắm. Ong liên tục bay ra bay vào, bay ra bay vào. Lấy mật từ lúc mặt trời lên cho đến khi mặt trời biến mất trên cánh đồng vào buổi tối, ngay sau trang trại của Gareth.

Đây là thời điểm tuyệt vời nhất. Tôi ra ngoài với đàn ong suốt ngày. Rất thảnh thơi. Đôi khi tôi chỉ đứng đó quan sát điệu múa của chúng. Những động tác đi đi về về mà tôi không có khả năng nhìn ra hệ thống nào trong đó cả, nhưng tôi biết đây là cách để chúng báo cho nhau biết mật hoa tốt nhất ở đâu: Giờ tôi đang khẽ rung cánh, nhích sang bên phải, rồi hai bước sang bên trái, rồi xoay một vòng, và như thế có nghĩa là bạn phải bay qua cây sồi lớn, lên một con dốc thấp, qua suối, và ở đó, các bạn của tôi, các bạn sẽ tìm thấy một cụm mâm xôi dại ngon lành nhất trên đời!

Chúng cứ tiếp tục như thế. Ra vào, nhảy múa cho những con ong khác, tìm kiếm, thu lượm, đem về. Và tổ ong ngày một nặng hơn. Thỉnh thoảng tôi thử nhấc các tổ lên, kiểm tra, ước lượng sức nặng, số mật ong ướt đẫm bên trong. Thứ tiền lỏng, vàng óng. Tiền để trả góp, tiền cho khoản vay ngân hàng.

Từ lâu các tổ ong đã được mở rộng bằng các ngăn chuyên lấy mật. Và giờ nhiệm vụ quan trọng là ngăn cản việc tách đàn, ngăn con ong chúa già đem theo một phần đàn ong để lấy chỗ cho ong chúa mới và đàn con của nó.

Cánh đồng bên sông Alabast nằm xa khu dân cư, nhưng đã nhiều lần tôi bị gọi đến để gỡ một đàn ong trên cây ăn quả xuống, bởi những kẻ giận dữ cứ thích làm to chuyện với lũ con đang sợ chết khiếp, những đứa con đứng run rẩy trong nhà, mũi áp vào cửa sổ, trong lúc tôi lắc và dỗ đàn ong vào tổ mới. Những vụ như thế khiến chúng tôi mang tiếng xấu, vì vậy tôi cố gắng tránh điều đó. Mà đàn ong lại có khả năng kỳ lạ là tìm ra cây trong vườn nhà người khác, chứ không phải giữa thiên nhiên rộng mở, khi chúng nghỉ ngơi đợi lũ ong do thám đi tìm một ngôi nhà mới.

Chính vì thế mà lúc nào tôi cũng phải đút đầu vào các tổ ong, tìm những ngăn tổ tách đàn. Nếu phát hiện ra dấu hiệu dù là nhỏ nhất, tôi cũng bóp nát chúng. Và nếu tôi phát hiện ra ấu trùng thì chẳng còn gì phải suy nghĩ nữa. Đàn ong sẽ phải được chia ra.

Trong một số tổ, ong có thôi thúc tách đàn rất mạnh. Tôi chưa bao giờ phát hiện ra lý do. Chỉ có thể thay con ong chúa, gây giống từ ong chúa tốt nhất. Cố cưỡng lại mong muốn tiếp tục với con cháu của bầy ong đã tách đàn.

Năm nay tôi đã thay thế gần hết ong chúa, nhưng một số vẫn còn được giữ lại. Những ong chúa trung thành vẫn tiếp tục đẻ trứng đến gần ba năm. Những ong chúa lý tưởng. Đó là những con ong chúa tôi sẽ dùng để gây giống.

Giờ tôi đang đứng cạnh một trong những tổ ong lấy mật. Một cái tổ màu hồng, một đàn ong tận tụy. Một trong những đàn ong đem về nhiều mật hoa nhất. Những con ong tôi có thể trông cậy vào, những con ong không ngừng làm việc; năm nay cái tổ đã được mở rộng thêm thành hai hộp. Hai hộp trĩu nặng mật. Đã một tuần rồi tôi không đến đây, vì phải tập trung vào các tổ ở những nơi khác.

Ý nghĩ về Tom vẫn vo ve trong đầu tôi. Tôi không nhìn kỹ cầu bay trước khi nhấc tấm phủ bên ngoài lên. Chúng tôi chưa nghe tin tức gì của nó. Không có tin gì về học bổng, cũng không có gì về kế hoạch của nó cho tương lai. Hoặc có lẽ nó đã gọi điện nói chuyện với Emma lúc tôi ở ngoài đồng, mà sau đó nàng không nói lại. Tôi cứ đợi. Có lẽ thằng bé đang cân nhắc các lựa chọn. Không có tin tức cũng là tin tốt. Và thằng bé biết phải tìm tôi ở đâu, trang trại có mọc cánh mà bay mất đâu cơ chứ.

Tôi đã mất thằng bé sao?

Tôi đặt nắp thùng xuống đất, và chỉ khi đó tôi mới tỉnh lại và tập trung. Vì âm thanh không giống bình thường, không như lẽ ra nó phải thế. Im lặng quá.

Tôi gỡ lớp lót cách nhiệt. Giờ chắc chắn tôi sẽ nghe thấy tiếng chúng ngay.

Tôi nhìn vào tấm ván trước lối vào tổ.

Không có ong.

Rồi tôi nhìn vào cái hộp trên cùng. Ngăn chứa thức ăn vẫn ổn. Rất nhiều mật.

Nhưng đàn ong đâu rồi?

Có lẽ trong cái hộp tiếp theo. Phải rồi. Chúng phải ở đó.

Tôi nhấc hộp trên ra. Lưng tôi lên tiếng phàn nàn. Nhớ phải nhấc bằng chân. Tôi cố thư giãn, cẩn thận đặt cái hộp xuống cỏ, rồi đứng thẳng dậy và nhìn xuống cái hộp tiếp theo.

Không. Hộp ấu trùng. Chúng phải ở trong hộp ấu trùng.

Tôi vội gỡ vách ngăn ong chúa ra. Mặt trời đang ở ngay trên đỉnh đầu tôi, chiếu sáng cái hộp bên dưới tôi.

Trống rỗng. Nó trống rỗng.

Có khá nhiều con non, nhưng tất cả chỉ có vậy. Chỉ có vài con ong mới nở đang bò quanh, không có ai chăm sóc. Những đứa trẻ mồ côi.

Ở đáy hộp tôi mới tìm thấy ong chúa; nó được đánh dấu, như tất cả những con ong chúa khác, hỏi một vệt sơn màu xanh ngọc trên lưng. Quanh nó là vài con ong non đang tụ lại, con của nó. Chúng không nhảy múa mà có vẻ hết sức uể oải. Đơn độc. Bị bỏ rơi. Bà mẹ và đàn con bị đám ong thợ bỏ lại. Bị bỏ lại bởi những kẻ lẽ ra phải chăm sóc chúng. Bị bỏ lại để rồi chết.

Tôi nhìn khắp mặt đất quanh tổ. Nhưng ở đó cũng không có con nào. Chỉ đơn giản là chúng đã biến mất.

Tôi cẩn thận đặt vách ngăn ong chúa và hai cái hộp về chỗ cũ. Tôi nhận ra mình đang chớp mắt lia lịa. Tay tôi run lên, lạnh ngắt như vào một ngày thu đầy mưa.

Tôi quay sang cái tổ bên cạnh tổ này. Cầu bay - lối vào tổ -quay về hướng khác nên tôi không nhìn thấy, nhưng tôi không cần nhìn cũng biết điều gì đang chờ đợi tôi; cái tổ cũng im lặng như tờ.

Không có dấu hiệu gì của ve bét. Không bệnh tật. Không nghĩa địa, không tàn sát, không có cả những cái xác.

Chỉ bị bỏ rơi.

Và con ong chúa gần như cũng chỉ có một mình trong tổ này.

Ngực tôi thắt lại. Tôi vội đậy lại nắp tổ.

Mở tổ tiếp theo.

Tay tôi khấp khỏi hy vọng khi mở nắp che ra.

Nhưng không, vẫn như vậy.

Mở tổ tiếp theo.

Cũng vậy.

Tổ tiếp theo.

Tổ tiếp theo.

Tổ tiếp theo.

Tôi ngước lên.

Tôi nhìn tất cả những cái tổ, nằm rải rác cách nhau không đều. Tổ của tôi. Ong của tôi.

Hai mươi sáu tổ. Hai mươi sáu đàn ong. Đã biến mất.

WILLIAM

Trong lúc Edmund đang ngủ cho lại sức thì tôi làm việc với tổ ong. Mặt trời lại đang tỏa sáng, ở ngoài vườn tâm trí tôi lạc quan hơn. Tất nhiên là thằng bé không ốm, nó chỉ mệt thôi, chắc hẳn Thilda đã nói đúng. Thêm hay bớt một ngày cũng không khác gì, và khi nó có cơ hội nhìn thấy những gì tôi đã làm được, nó sẽ hiểu ra.

Điều kiện quan sát thật tuyệt hảo. Tôi đã đặt cái tổ lên cao, nên tôi không còn phải cúi lưng xuống để nhìn. Đàn ong đã quen với cái tổ mới nhanh chóng đến ngạc nhiên, giờ chúng đem về phấn, mật hoa và đang liên tục nhân giống. Tất cả đang diễn ra đúng như dự kiến. Nhưng có một điều khiến tôi kinh ngạc: chúng luôn muốn dùng sáp gắn tấm ván vào thứ gì đó. Tôi đã thử nhiều cách khác nhau, nhưng nếu ván nằm quá gần vách tổ, ong sẽ sinh ra sáp và keo, thứ chất dính chúng làm từ nhựa cây, và nếu ván nằm quá xa nhau, ong sẽ mở rộng bằng những miếng sáp nối chạy ngang. Xu hướng này của chúng, luôn muốn gắn sáp vào thứ gì đó, sẽ khiến việc lấy mật sau này trở nên khó khăn. Có điều gì đó ở đây, một điều mà tôi còn phải nghiên cứu thêm.

Thầy đến lúc tôi đang đứng đó. Tôi nhận thấy thầy trước khi thầy thấy tôi. Hình ảnh của thầy khiến tôi run run trong lòng; chiếc mũ đội lệch phủ bóng lên mặt thầy, chiếc áo rộng khoác trên tấm thân gân guốc, cái túi, vẫn là cái túi vải bạt cũ lúc nào cũng đeo trên vai thầy, đầy lọ thủy tinh, kẹp, dao mổ, và những sinh vật sống.

Tôi cúi đầu bên cái tổ. Đây có thể là cơ hội mà tôi vẫn luôn mong chờ, nhưng tôi không thể cho thầy thấy điều này quan trọng với tôi đến mức nào. Tôi cố để hai bàn tay thật bận bịu, dù không thực sự chú tâm vào việc mình đang làm. Lưng quay lại với con đường, tôi giả vờ mình đang hoàn toàn tập trung, tập trung vào công việc lớn lao này, công việc chỉ của một mình tôi, công việc đầu tiên của riêng tôi.

Bước chân thầy lại gần, chậm lại. Dừng hẳn.

Rồi thầy hắng giọng.

“Ngạc nhiên chưa.”

Tôi quay lại. Soạn ra một bộ mặt thật sửng sốt.

“Thầy Rahm.”

Thầy thoáng mỉm cười.

“Vậy ra điều họ nói là đúng?”

“Thế ạ?”

“Cậu đã khỏe hơn.”

Tôi đứng thẳng lên.

“Không chỉ khỏe hơn đâu. Em thấy khỏe hơn bao giờ hết.” Nghe thật trẻ con.

“Tôi rất mừng,” thầy nói mà không mỉm cười.

Tôi mong thầy sẽ hỏi thêm, muốn biết tại sao tôi lại dùng những từ ngữ to tát như thế, nhưng thầy không nói gì, chỉ hơi quay đi, như thể thầy sắp đi ngay.

Tôi đi về phía hàng rào, tháo bỏ mũ và mạng. Tôi muốn giữ thầy ở đây, chìa tay ra chào đón và cảm nhận bàn tay thầy trong tay tôi. Cùng lúc đó, tôi cũng nhận thấy mặt mình đang đầy mồ hôi, hẳn là đang bóng nhẫy và đỏ lựng. Tôi lén đưa tay lên lau trán, nhưng thầy đã nhìn thấy.

“Ở đây nóng thật,” thầy nói.

Tôi gật đầu.

“Nhưng có lẽ mặc kín sẽ là khôn ngoan hơn.”

“Vâng,” tôi trả lời, không hiểu thầy đang định nói gì.

“Có thể phát sinh nhiều hậu quả kinh khủng nếu ta không mặc đồ bảo hộ.”

Thầy nói bằng giọng thân thuộc như đang dạy học, như thể đây là điều mới với tôi.

“Em biết mà,” tôi chỉ nói vậy và thầm mong mình có thể thốt ra điều gì đó khôn ngoan và thông thái, điều gì đó có thể khiến thầy mỉm cười, nhưng hình như điều duy nhất tôi có thể đưa ra thì lại không cần phải nói thành lời.

“Chính vì thế mà tôi chưa bao giờ quan tâm đến loài ong lắm. Ta không được tiếp xúc trực tiếp,” thầy nói.

“Không. Còn phụ thuộc vào việc ta tự tin đến mức nào.”

Thầy không để ý đến tôi mà nói nốt câu mình vừa thốt ra. “Trừ phi ta là Wildman.” Nụ cười thoáng hiện trên môi thầy.

‘Wildman ư?”

Giống như bao lần trước kia, thầy lại đưa ra một cái tên xa lạ với tôi. Kiến thức của thầy dường như là vô tận.

“Vậy đấy. Cậu chưa đọc về Wildman sao?”

“Chưa. Em không biết nữa. Cái tên nghe quen quen.”

“Một tay làm xiếc, một gã lang băm. Và một thằng ngu. Hắn để ong đậu lên người mà không có gì bảo vệ. Hắn nổi tiếng với trò bộ râu làm bằng ong.” Thầy vuốt vuốt tay lên mặt giải thích. “Hắn cho ong đậu khắp má, cằm và cổ. Thậm chí còn biểu diễn cho vua George III nữa. Có phải là năm 1772 không nhỉ?” Thầy nhìn tôi như thể tôi có câu trả lời.

“Thôi không sao. Cái tên ấy hợp với hắn, gã Wildman* ấy. Trò diễn của hắn giống như trò cò quay kiểu Nga* vậy, khi cho lũ ong đậu lên người như vậy và giả vờ hắn có thể hoàn toàn điều khiển được chúng, như có phép thuật. Trong khi thực ra hắn chỉ khiến chúng tách đàn bằng biện pháp nhân tạo thôi. Nhồi nhét chúng cho thật đẫy bằng nước đường rồi lấy con ong chúa ra. Và con ong chúa ở đâu thì đàn ong cũng đi theo đó.”

Giọng kẻ cả của thầy Rahm không hề có dấu hiệu gì cho thấy thầy biết thông tin này không mới đối với tôi.

“Nhân tiện thì cha hắn cũng đã từng diễn một trò tương tự như thế. Thomas Wildman. Nhưng rồi sau này, ngoài các việc khác, ông ta trở thành một người nuôi ong được kính trọng, chuyên làm việc cho giới quý tộc. Ông ta đã khôn ngoan ra. Gã con trai thì ngược lại, vẫn bám lấy cái trò rồ dại ấy cho đến hết đời. Tôi tự hỏi không hiểu hắn muốn chứng tỏ điều gì?”

“Phải, em cũng thế,” tôi nói.

“Thôi,” thầy Rahm nói và đưa tay lên chào. “Cậu chắc chắn không phải là Wildman, cậu Savage ạ. Cả hai chúng ta đều biết rõ như vậy. Nhưng dù sao cậu cũng nên cẩn thận.” Thầy đưa tay gạt một con ong đi. “Chúng biết đốt đấy.” Rồi thầy quay người định đi.

“Giáo sư Rahm.” Tôi tiến một bước về phía thầy.

“Sao?” Thầy quay lại.

“Nếu thầy có thời gian, có một thứ em rất muốn cho thầy thấy.”

Thầy không nói một lời trong lúc tôi giới thiệu cái tổ với thầy. Vì thầy đang mang cái mũ và tấm mạng của Charlotte nên tôi không thể thấy mắt thầy. Tôi nói mỗi lúc một nhanh, bị cuốn theo đà nhiệt huyết, vì giờ tôi đang giới thiệu một thứ của riêng mình, lần đầu tiên. Và có quá nhiều điều để nói, quá nhiều điều để giải thích. Tôi chỉ cho thầy thấy việc lấy mật sẽ dễ dàng thế nào, các tấm ván có thể được tháo ra nhẹ nhàng ra sao, việc dọn tổ sẽ đơn giản thế nào. Tôi thao thao về ý tưởng của tôi khi phát minh ra cái tổ, rằng tổ của tôi lấy cảm hứng từ cái tổ có cầu tháo rời của Huber, nhưng mẫu tổ này hoạt động đơn giản hơn nhiều và có thể đảm bảo nhiệt độ tốt hơn cho đàn ong. Và không kém phần quan trọng, tôi cho thầy thấy lối vào tổ giúp ta có điều kiện lý tưởng để giám sát đàn ong, cho nhiều cơ hội nghiên cứu chúng hơn.

Cho đến cuối thì chẳng còn gì để nói nữa, và tôi nhận ra mình đang hết hơi vì tràng diễn văn bất tuyệt vừa rồi.

Cuối cùng cũng đến lúc.

Tôi đợi lời hồi đáp của thầy, nhưng không thấy gì.

Khi sự im lặng cứ lớn dần lên giữa hai chúng tôi, nỗi lo lắng của tôi cũng tăng lên.

“Em sẽ rất vui lòng được nghe ý kiến của thầy,” mãi rồi tôi mới thốt lên.

Thầy đi vòng quanh tổ. Ngắm nghía nó từ mọi hướng. Mở nó ra. Đóng nó lại.

Tôi chắp tay sau lưng. Đôi găng tay càng dính dấp hơn bao giờ hết.

Rồi điều gì phải đến cũng đến.

“Cậu đã làm một cái tổ kiểu Dzierzon.”

Tôi trố mắt nhìn thầy Rahm, không hiểu thầy vừa nói gì. Thầy nhắc lại, chậm rãi hơn:

“Cậu đã làm một cái tổ kiểu Dzierzon.”

“Gì cơ?”

“Johann Dzierzon. Mục sư và người nuôi ong. Gốc Ba Lan, nhưng hiện nay ông ta đang sống ở Đức. Cậu đã làm cái tổ đúng như ông ta thiết kế.”

“Không. Thiết kế là của em. Ý em là, em còn chưa bao giờ nghe nói đến cái ông… Tzi…”

“Dzierzon.”

Thầy Rahm quay lưng lại với cái tổ. Bước đi vài bước, bỏ mũ ra. Mặt thầy đỏ gay. Thầy đang tức giận ư?

“Tôi đã đọc về thiết kế tổ của ông ta lần đầu tiên cách đây hơn mười năm rồi. Ông ta đã đăng một loạt bài báo về nó trên Bienen-Zeitung*.”

Thầy nhìn tôi từ đầu đến chân bằng cái nhìn vô cảm.

“Tôi biết cậu không đọc tạp chí này và các bài báo đó cũng không được lan huyền bên ngoài các cộng đồng nghiên cứu. Vì vậy tất nhiên tôi hiểu là cậu chưa từng nghe nói đến chúng.” Giọng thầy đầy vẻ hách dịch. “Nhưng cái tổ này giúp cậu tiếp cận đàn ong để dễ dàng quan sát hơn, như cậu đã chỉ ra một cách đúng đắn. Cậu sẽ có thể dễ dàng quan sát hoạt động của chúng. Có lẽ rồi cố gắng của cậu cũng sẽ đạt kết quả.”

Giờ thầy mỉm cười, và tôi hiểu màu đỏ trên mặt thầy không phải do giận dữ, mà là vì buồn cười; vì tiếng cười nén lại, tiếng cười ngắn, nhỏ, không chút vui vẻ, vì một lần nữa tôi đã làm thầy thất vọng và thầy chỉ muốn cười.

Nhưng thầy không bật ra tiếng cười mà chỉ đứng nhìn tôi như vậy, rõ ràng là đang chờ đợi một câu trả lời. Tôi không thể nói được gì. Không thể thế được. Chẳng lẽ mọi công sức của tôi đều là vô ích cả sao? Tôi cảm thấy họng mình nghẹn lại, máu dồn lên mặt. Và khi thấy tôi không nói gì, thầy tiếp tục:

“Tôi khuyên cậu nên tìm hiểu lĩnh vực nghiên cứu kỹ càng hơn trước khi bắt đầu dự án tiếp theo. Lĩnh vực này đã có nhiều bước tiến lớn trong mấy năm gần đây. Ví dụ, Dzierzon nói rằng ong chúa và ong thợ đều sinh ra từ trứng được thụ tinh, còn ong đực thì lại sinh ra từ trứng không được thụ tinh. Một giả thuyết gây tranh cãi, nhưng đang rất được quan tâm và bàn tán. Hình như ông ta cũng đã truyền cảm hứng cho một thầy tu trẻ tuổi trên là Gregor Mendel bắt đầu một công trình nghiên cứu về di truyền mà chưa ai từng thấy từ trước đến giờ. Ở đây có rất hướng nghiên cứu, cậu thấy đấy.”

Thầy trả cái mũ cho tôi.

“Nhưng dù sao cũng thật tốt khi thấy cậu đã khỏe lại. Và cảm ơn cậu đã cho tôi xem thú tiêu khiển của cậu.”

Tôi đứng đó, tay cầm mũ, vì vậy không thể chìa tay ra được. Tôi cũng không thể nói gì, vì sợ lời tạm biệt sẽ kèm theo một tiếng nức nở.

Thầy Rahm đội mũ của mình lên đầu bằng một động tác quen thuộc, gật đầu và khẽ chạm tay lên vành mũ để chào tôi, rồi thầy quay người bỏ đi.

Tôi chỉ còn lại một mình, một thằng nhóc với cái thú tiêu khiển vớ vẩn của mình.

GEORGE

Tôi đi nhanh qua cánh đồng, về phía dòng sông. Qua cây sồi. Bụng tôi thắt lại. Chúng phải ở đâu đó chứ.

Tôi rút điện thoại ra xem có ai gọi không, có lẽ ai đó đang có một bầy ong tách đàn trong vườn? Nhưng không. Nếu có thì tôi đã phải nghe thấy tiếng chuông điện thoại.

Bởi vì đây không phải là tách đàn. Tất nhiên là không. Không tổ ong nào lại trông như thế sau khi bị tách đàn. Không bầy ong tách đàn nào lại bỏ mặc con ong chúa già.

Tôi kiểm tra từng milimet trên đồng, đi đi lại lại.

Không thấy gì.

Tôi lại rút điện thoại ra. Phải xử lý việc này, kiểm soát tình hình, và tôi cần người giúp.

Tôi bấm số của Rick. Cậu ta nhấc máy ngay; nghe có tiếng ồn ào phía sau, cậu ta đang ở quán rượu.

“Rick xin nhận lệnh!” Cậu ta vừa cười vừa nói.

Tôi không trả lời nổi, những lời nói nghẹn lại trong ngực tôi.

“A lô? Chú George?”

“Ừ. Tôi đây. Xin lỗi.”

“Có chuyện gì à? Đợi một phút.”

Xung quanh cậu ta im lặng hơn; chắc cậu ta đã ra khỏi quán.

“Giờ thì cháu nghe chú được rồi.”

“Ừ. Rick này, cậu có ra đây được không. Ra cánh đồng bên sông ấy.”

Tiếng cười biến mất khỏi giọng nói của cậu ta; nghe giọng tôi cậu ta biết ngay là có chuyện nghiêm trọng.

“Ý chú là sao? Ngay bây giờ ấy à?”

“Ừ.”

“Chú George? Có chuyện gì thế?”

Giọng tôi vỡ ra. “Có nhiều thứ, có rất nhiều thứ cần dọn dẹp.”

Emma khóc. Nàng đang đứng giữa cánh đồng, dưới bóng cây, khóc nức nở. Lá cây đổ bóng lên mặt nàng, rập ròn trên gò má ướt nước mắt của nàng. Có lẽ nàng định trốn dưới bóng cây, giấu đi việc nàng đã suy sụp như thế nào. Nhưng tôi đã tìm thấy nàng, vòng tay quanh người nàng và ôm thật chặt, như tôi vẫn làm mỗi khi nàng khóc. Cũng có tác dụng, nàng bình tĩnh hơn. Và tôi cũng bình tĩnh hơn.

La liệt xung quanh chúng tôi là những cái tổ mà tôi đã lật úp xuống, màu sắc rực rỡ của chúng giờ chói gắt dưới ánh mặt trời. Chúng là những ngôi nhà tí hơn đã bị một tên khổng lồ san phẳng. Và tên khổng lồ đó là tôi. Tôi còn không buồn dọn dẹp. Tôi đã lao đi khắp cánh đồng, kiểm tra hết tổ này đến tổ khác, trong khi máu chạy rần rật trong người và hơi thở rền rĩ trong tai.

Tôi không mất hết. Một hai tổ vẫn như trước; ong vẫn bay vo ve xung quanh và làm việc trong tổ như thể không có gì xảy ra, nhưng có quá ít tổ khỏe mạnh. Tôi không dám đếm nữa. Cứ tiếp tục tìm kiếm. Tìm kiếm mãi.

Cả Rick và Jimmy đều đã đến. Họ đang làm việc cách chúng tôi một quãng ngắn. Rick chầm chậm đi đi lại lại; lần này cậu ta ngậm chặt miệng, người hơi lảo đảo, như không biết phải bắt đầu từ đâu. Jimmy đã bắt tay vào làm việc ngay. Cậu ta nhấc các tổ rỗng lên và xếp chúng lại thành những chồng gọn gàng.

“Chuyện như thế này không thể tự nhiên xảy ra được,” Emma nức nở, đầu gục vào áo tôi.

Tôi không biết trả lời nàng thế nào.

“Chắc phải có sai lầm gì đó.”

Tôi buông nàng ra. “Mình nghĩ đây là do sai phạm trong cách làm việc ư?”

“Không, không.” Nàng dần nín khóc. “Nhưng còn thức ăn thì sao?” Nàng đứng thẳng lên, mặt nàng chìm trong bóng râm, mắt không nhìn vào mắt tôi.

“Ổn cả - Chúa ơi, xem lịch đi, mình biết đây chưa phải lúc chúng hết thức ăn mà!”

“Không, tất nhiên là không rồi.”

Nàng lau mặt. Tôi đứng đó, hai tay thõng xuống; tôi không biết phải làm gì với chúng.

Từ bóng râm dưới tán cây, nàng nhìn ra cánh đồng và ánh nắng.

“Trời nóng quá. Nhiều con phải dãi nắng cả ngày.”

“Mùa hè nào chúng chẳng phải chịu nóng, chúng đã làm thế nhiều thế hệ rồi.”

“Phải. Xin lỗi, nhưng em vẫn không thể tin được là chúng cứ thế biến mất. Không một lý do.”

Tôi nghiến răng và quay lưng lại với nàng.

“Mình không tin được. Nhưng giờ điều ấy cũng có thay đổi được gì đâu, đúng không.”

Một con ong đơn độc vo ve qua chỗ chúng tôi.

“Xin lỗi,” nàng khẽ nói. “Mình lại đây.”

Nàng lại vươn tay ra. Đúng đó, êm ái và an toàn. Tôi để nàng ôm lấy tôi, vùi mặt vào áo nàng. Tôi chỉ muốn òa khóc như nàng, nhưng mắt tôi khô như bụi. Tôi không thở nổi. Tôi thấy ngột ngạt, chiếc áo của nàng đang bóp nghẹt tôi, hơi nóng từ da nàng tỏa ra qua lớp vải.

Tôi buông ra. Bắt đầu xếp mấy tấm ván, nhưng chẳng có chỗ nào để đặt chúng, nên tôi đành xếp chúng thành một đống trên mặt đất. Dọn dẹp một cách vơ vẩn, vô định.

Nàng bước về phía tôi, chìa tay ra.

“Nào…”

Tôi đã bị phản bội, như thần Ái Tình bị mẹ phản bội. Nhưng tôi không có mẹ để chạy về khóc lóc. Cũng không có mẹ để trách móc, vì tôi không biết ai đã phản bội tôi.

Và tôi cũng không thể gào khóc như một đứa bé người sưng húp vì ong đốt.

Tôi nghiêm túc lắc đầu trước hai cánh tay dang rộng của Emma. “Tôi phải làm việc.”

Tôi nhặt thêm vài tấm ván nữa và đặt chúng lên tấm ván trên cùng, một chồng xiêu vẹo.

“Thôi được.” Nàng thả tay xuống bên người. “Em sẽ đi làm chút gì đó cho mọi người ăn.”

Nàng quay người đi.

Mặt trời chiều là một hố lửa đỏ rực trên bầu trời. Những tia nắng gắt và những cái bóng dài.

Người tôi đau nhức, nhưng tôi vẫn tiếp tục. Tôi có tổ đặt ở bảy địa điểm khác nhau, và ở đâu tôi cũng thấy cùng một cảnh tượng.

Chúng tôi đã đến địa điểm cuối cùng, khu rừng đằng sau trang trại nhà McKenzie. Một cụm cây nhỏ giữa các cánh đồng. Những tổ ong nằm phân nửa trong bóng râm. Thường thường chúng sẽ vo ve cùng với bầy chim trên cây và những con ruồi đang liệng trái liệng phải. Nhưng giờ tất cả đều im lặng.

Đột nhiên Jimmy hiện ra với ba chiếc ghế xếp.

“Chúng ta phải ngồi xuống một lát,” cậu ta nói.

Cậu ta tìm thấy một chỗ cách đám tổ ong một quãng. Rick và tôi ngồi phịch xuống sau cậu ta. Rick không nói gì suốt cả buổi chiều, và tôi thấy thèm một câu chuyện. Mỗi lần tôi nhìn cậu ta, cậu ta đều quay đi; có lẽ cậu ta muốn giấu cặp mắt ươn ướt.

Jimmy lấy ra một cái phích và một gói bánh quy. Cậu ta đã đem chúng theo ư? Hay được Emma đưa cho? Tôi không biết. Cậu ta bóc gói bánh ra đặt giữa chúng tôi. Rồi cậu ta rót cà phê. Mỗi người chúng tôi lấy một cốc. Lần này không nâng cốc nữa.

Cái ghế xếp kêu kẽo kẹt. Tôi cố ngồi im, không cử động, vì âm thanh ấy nghe thật sai trái. Nó thuộc về một thời điểm khác. Jimmy xì xụp húp một ngụm cà phê. Âm thanh ấy cũng sai trái nốt. Một âm thanh thường ngày. Nhìn cái cốc nắm chắc trong tay cậu ta, đột nhiên tôi chỉ muốn chộp lấy bàn tay vững chãi ấy và hất cà phê vào mặt cậu ta để sự im lặng trở lại. Tôi đang nghĩ gì thế này… Tội nghiệp Jimmy. Đây đâu phải lỗi của cậu ta.

Ba chúng tôi có thể nói chuyện về rất nhiều điều, về nghề nuôi ong. Về nông nghiệp, dụng cụ, nghề thủ công, nghề mộc. Về thị trấn, những tin đồn, con người. Gareth, chúng tôi có thể nói về hắn cả buổi. Cả chuyện gái gú nữa, ít nhất là tôi và Rick. Thường thường câu chuyện sẽ nổ như bắp rang. Chúng tôi luôn tìm được chuyện để nói và cười. Jimmy và tôi thường mở đầu; câu chuyện đá qua đá lại như bóng bàn, trong khi Rick tuôn ra cả tràng độc thoại.

Nhưng hôm nay chúng tôi không có chuyện gì để nói. Mỗi lần tôi định nói gì đó thì lời nói lại nghẹn cứng. Và tôi nghĩ Rick và Jimmy cũng cảm thấy như vậy, bởi vì Jimmy liên tục hắng giọng và Rick cứ hết nhìn tôi lại sang Jimmy và liên tục hít vào. Nhưng không ai thốt ra một lời.

Vậy là chúng tôi uống cà phê và ăn bánh quy. Và cố ngồi im phăng phắc, để tiếng kẽo kẹt của những cái ghế không nhắc chúng tôi rằng tất cả đang quá im lặng. Cà phê nhạt nhẽo, chẳng có mùi mẽ gì. Bánh quy trôi tuột xuống, khiến tôi êm bụng hơn một chút; đến giờ tôi mới nhận ra cảm giác cồn cào trong bụng tôi là cơn đói.

Chúng tôi cứ ngồi như thế, trong khi bóng tối phủ xuống chúng tôi, bao quanh chúng tôi.

Chìm vào từng khúc xương của chúng tôi.

ĐÀO

Tôi không thấy biển chỉ đường nào, tấm bản đồ chẳng ích gì. Và tôi cũng không gặp được ai để hỏi. Nhưng cảm giác rằng tôi đang ở một nơi không nên đến mỗi lúc một tăng. Tôi đang ở khu vực mà chị lễ tân đã chỉ ra, nơi mà chính quyền không còn kiểm soát được nữa. Chỉ có những người không chịu chuyển đi mới ở lại đây. Những người bị bỏ rơi. Những người đang lẩn trốn.

Tôi vòng qua một ngã rẽ. Trước mặt tôi lại là một con phố hoang vu khác. Trời tối dần, những cái bóng dài ra, và khắp nơi quá tĩnh lặng. Một chuyển động thoáng thấy qua khóe mắt khiến tôi chú ý. Tôi quay ngoắt lại. Một cánh cổng hé mở cho thấy một mảnh sân. Có ai ở đó ư?

Tôi tiếp tục đi tới trước và đi qua cánh cổng. Cho tới giờ tôi vẫn chưa hề nghĩ đến chuyện sợ hãi, chỉ nghĩ xem làm sao để thoát khỏi nơi này. Nhưng đột nhiên tôi nhận ra mọi cơ bắp trên người tôi đều đang gồng cứng. Tôi có nên quay lại không?

Tôi đi vài bước nữa. Chậm hơn một chút. Không có gì khác xảy ra cả. Có lẽ chỉ là do tưởng tượng của tôi. Hoặc là một con thứ gì đó. Một con mèo, hoặc một con chuột. Một thứ gì đó đang cố gắng trong tuyệt vọng để tiếp tục cuộc sống ở nơi bị bỏ hoang này, nơi không có thức ăn và gần như không côn cả cỏ dại, chỉ có vài cọng yếu ớt cố vươn lên qua những khe nứt trên vỉa hè.

Tôi ngẩng đầu lên. Ở cuối phố tôi vừa thoáng thấy một cái gì đó màu xanh và trắng. Tôi đi nhanh hơn. Nó trở nên rõ ràng hơn, một biểu tượng màu trắng trên nền xanh dương. Nó nhấp nháy; nguồn điện có lẽ không còn ổn định nữa. Nhưng không còn nghi ngờ gì cả: ở cuối phố là một bến tàu điện ngầm.

Giờ tôi đã rảo bước. Khó có khả năng bến tàu vẫn còn mở cửa, nhưng chắc ở đó sẽ có bản đồ. Và có lẽ tôi có thể lần theo đường tàu và tìm đường đến những khu có người ở. Ở đây tàu điện vẫn nằm ngoài trời chứ không phải dưới hầm như trong trung tâm thành phố.

Nhưng tôi không đủ nhanh. Ai đó đã đi qua cánh cổng sau lưng tôi. Tôi thoáng thấy một thân hình cao gầy tiến về phía mình. Một tiếng huýt sáo ngắn làm hiệu xuyên qua không gian. Bất thình lình tôi nhận ra hai người nữa đã hiện ra sau lưng tôi, mỗi người một bên, mà không biết họ đã trốn ở đâu.

Họ còn cách tôi chừng hai mươi mét nữa, nhưng họ rất nhanh. Họ chạy về phía tôi và đang nhanh chóng rút ngắn khoảng cách. Một con bé cao gầy và hai thằng nhóc. Không còn là trẻ con nhưng chưa phải người lớn. Da nhẵn mịn nhưng cặp mắt thì già cỗi. Chúng đều gầy giơ xương, gần như những bóng ma. Nhưng có vẻ như việc nhìn thấy tôi đã tiếp thêm cho chúng sức mạnh nhiều hơn hẳn so với vẻ ngoài của chúng.

Tôi không chờ đợi, tôi biết chúng muốn gì. Mắt chúng cho tôi thấy chúng sẵn sàng làm bất kỳ điều gì, miễn là dịu cơn đói. Dường như chúng cũng mang theo nỗi tuyệt vọng của những người già trong bệnh viện, nhưng vẫn còn năng lượng và thể lực để thoát khỏi cảnh khốn cùng.

Tôi lại chạy. Nhưng lần này khác lần trước. Khi rời bỏ những ông lão bà lão, tôi đã chạy trốn khỏi nỗi kinh tởm của chính mình. Lần này tôi chạy để tự cứu lấy thân.

Và chúng đang bắt kịp tôi. Tôi không dám quay lại, nhưng tôi nghe thấy tiếng chúng. Tiếng bước chân nện trên vỉa hè. Sáu bàn chân đập xuống đất với nhịp không đều. Âm thanh mỗi lúc một to hơn.

Tấm biển xanh đang lớn dần lên trước mặt tôi. Nếu tôi đến được đó, nếu tôi đến được ga tàu, nếu một con tàu xuất hiện.

Nhưng tôi hiểu mình đang tự huyễn hoặc. Sẽ chẳng có con tàu nào đến, ở đây thì không. Ở đây chẳng có ai khác ngoài tôi. Và chúng. Ba đứa trẻ đói khát tuyệt vọng, không còn hy vọng gì cho cuộc sống. Nhưng vẫn bị thúc đẩy bởi mong muốn bẩm sinh của con người là tự bảo toàn. Bị thúc đẩy bởi bản năng. Chúng cũng là một phần trong thế giới của chúng tôi.

Giờ chúng chỉ còn cách tôi vài mét. Tôi có thể nghe được hơi thở của chúng. Chẳng mấy chốc nữa chúng sẽ bắt kịp tôi. Túm lấy lưng tôi, quật tôi xuống đất.

Tôi không còn lựa chọn nào khác.

Tôi liền quay ngoắt lại và không nói một lời, tôi giơ hai tay lên cao để đầu hàng.

Cả ba đứa dừng lại. Vẻ kinh ngạc hiện rõ trên nét mặt chúng, thay thế nét hoang dại trong chốc lát. Tôi tập trung nhìn vào đứa con gái. Tại sao lại là nó? Có lẽ vì nó cũng thuộc phái nữ, như tôi. Có lẽ thuyết phục nó sẽ là dễ dàng nhất. Tôi cố thể hiện mọi tình cảm trắc ẩn nhân ái qua cái nhìn của mình. Tôi nhìn không chớp mắt, bắt con bé kia cũng không rời mắt khỏi tôi. Nếu tôi hành động muộn hơn thì có lẽ nó đã không bao giờ nhìn vào mắt tôi. Nhưng hai cái chớp mắt thật nhanh cho tôi biết tôi đã khiến nó bất ngờ. Vì nó dừng lại, nhìn tới lui, nhìn tôi rồi lại nhìn hai thằng con trai. Chúng tôi cứ đứng như vậy, bốn người chúng tôi. Giờ tôi đã dám đưa mắt. Từ đứa này sang đứa khác, tôi để mắt mình dừng lại ở từng đứa một, để chúng nhìn thấy tôi, thực sự thấy tôi, để chúng có thời gian suy nghĩ. Để tôi trở thành một cái gì đó hơn là một cái lưng đang bỏ chạy, hơn là một con mồi. Để tôi trở thành con người.

“Các em chỉ có một mình ở đây thôi sao?” tôi khẽ hỏi.

Không đứa nào trả lời. Tôi tiến một bước tới trước.

“Các em có cần được giúp đỡ không?”

Một âm thanh lí nhí phát ra từ đứa con gái, một tiếng rên, một từ “Có.” Rồi con bé vội vã nhìn một trong hai thằng bé, thằng cao nhất. Có lẽ thằng bé là đầu sỏ.

Tôi thử liều nói chuyện với nó.

“Tôi có thể giúp các em. Chúng ta có thể rời khỏi đây. Cùng nhau.”

Một nụ cười nhếch môi hiện ra trên mặt thằng bé.

“Cô đang sợ.” Giọng nó vang to, cao hơn là tôi tưởng.

Tôi chậm rãi gật đầu, không rời khỏi mắt nó.

“Đúng thế. Tôi sợ.”

“Khi người ta sợ họ sẽ nói bất kỳ điều gì,” nó nói.

Tôi không trả lời.

“Tàu điện ngầm còn chạy không?” thay vào đó tôi hỏi.

“Cô nghĩ sao?”

“Các em đã thử đến một khu khác chưa?”

Thằng bé cười. Một tiếng cười gay gắt. “Chúng tôi đã thử gần hết mọi cách.”

Tôi tiến một bước về phía nó. “Ở chỗ tôi sống có thức ăn. Tôi có thể mua cho các em.”

“Thức ăn gì?”

“Thức ăn gì ư?” Câu hỏi khiến tôi ngần ngừ. “Thức ăn thường thôi. Cơm.”

“Thức ăn thường,” thằng bé nhại. “Cô muốn chúng tôi rời nhà chỉ vì một bát cơm sao?”

Tôi nhìn con phố sau lưng nó. Vắng tanh. Bụi bặm. Chẳng có gì giống với một mái nhà.

Nó gật đầu với thằng bé kia và con bé. Chúng tiến một bước về phía tôi. Chúng đang chuẩn bị để tấn công tôi sao?

“Không. Khoan đã.” Tôi thò tay vào túi. “Tôi có tiền!”

Tôi lục lọi. Tay tôi chạm vào lớp giấy sột soạt.

“Và thức ăn nữa. Bánh quy.”

Tôi lấy một gói ra và chìa nó về phía chúng.

Con bé lập tức chạy lại bên cạnh tôi. Nó giật cái gói ra khỏi tay tôi và xé toạc lớp giấy. Tôi nhích ra xa thêm vài mét.

“Này!” Thằng bé cao nhất nhảy tới trước. Con bé siết chặt nắm tay và tôi nghe thấy tiếng những cái bánh quy bị bóp vụn trong gói giấy.

Con bé đang định bỏ chạy, nhưng thằng bé đã nhảy xổ vào nó. Thằng bé bẻ ngón tay con bé ra và cướp lấy gói bánh quy. Con bé không nói gì, nhưng mắt nó ầng ậng nước. Thằng bé đứng cầm gói bánh trong tay. Gói bánh được in logo đơn giản màu đen trắng. Hình in đã hơi bị nhòe, có lẽ vì mồ hôi trên tay con bé.

“Chúng ta phải chia nhau,” thằng bé nói và nhìn con bé. “Ta phải chia nhau.”

Giờ ba đứa đang bận bịu với nhau rồi.

Tôi có nên tìm cách bỏ chạy không? Không. Tôi phải cho chúng tất cả những gì tôi có, tỏ ra thật hào phóng. Không bỏ chạy. Nếu tôi chạy, chúng sẽ bắt kịp tôi ngay. Tôi không có lựa chọn nào khác.

Tôi lại thò tay vào túi. Nuốt khan, ngần ngừ, nhưng tôi phải làm vậy.

“Nhìn xem. Tiền đây này.”

Tôi không dám lại gần chúng hơn mà chỉ để vài tờ tiền cũ lên nền đất, số tiền cuối cùng. Ở cái hộp thiếc trong phòng khách sạn chỉ còn lại ít tiền lẻ.

Thằng bé trố mắt nhìn mấy tờ tiền.

Tôi lùi lại một bước. Lệ trào lên mắt tôi. “Giờ các em đã có tất cả những gì tôi có.”

Thằng bé vẫn không ngừng nhìn số tiền.

“Và giờ tôi sẽ đi.” Tôi lùi một bước nữa. Rồi tôi quay đi. Tôi bình tĩnh bước ra xa, về phía bến tàu điện ngầm.

Một bước.

Hai. Ba.

Chân tôi muốn vùng chạy, nhưng tôi bắt mình phải đi chậm rãi. Để tiếp tục là một con người trước mắt chúng, không bắt đầu cuộc rượt đuổi một lần nữa, không trở thành con mồi của chúng. Ngẩng cao đầu, không quay lại.

Tôi nghe tiếng chúng khe khẽ cử động sau lưng. Tiếng vải áo khoác sột soạt, tiếng húng hắng nhè nhẹ. Mỗi âm thanh nhỏ xíu đều vang lên rõ mồn một trong im lặng. Nhưng không có tiếng chân trên vỉa hè.

Bảy. Tám. Chín. Mười.

Tất cả vẫn tĩnh lặng.

Mười một. Mười hai. Mười ba.

Tôi đánh liều rảo bước nhanh hơn khi đến gần ga tàu, nó đã bị đóng kín bởi một sợi xích và khóa. Chỉ khi đó tôi mới quay đầu lại.

Chúng vẫn đứng nguyên chỗ cũ, nhìn tôi. Cả ba đứa đều vô cảm. Không nhúc nhích.

Tôi tiến về phía góc đường, mắt không rời chúng. Rồi tôi vòng qua góc căn nhà. Tôi không nghe thấy chúng nữa. Trước mặt tôi lại là một con phố vắng hoe khác. Bên phải tôi là đường tàu, còn bên trái là một dãy nhà im lìm như chết. Không một bóng người.

Tôi chạy.

WILLIAM

Tập bưu phẩm được gửi đến mười ngày sau. Các bài viết của Dzierzon. Tôi đem chúng lên tầng và đóng cửa căn phòng trên tầng hai, căn phòng giờ đã hoàn toàn thuộc về tôi. Thilda không ngủ ở đây nữa, dù tôi đã khỏe lại. Có lẽ nàng muốn tôi mời nàng trở lại chiếc giường ái ân, có lẽ nàng sẽ không trở lại trừ phi tôi cầu xin và vì thế chuyện đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Cái giường hiện ra, êm ái và an toàn trước mắt tôi. Thật dễ dàng biết bao, chỉ việc đi ngủ, để những tấm chăn bao bọc lấy mình, để tất cả chìm vào bóng tối ấm áp.

Không.

Thay vào đó tôi ngồi xuống bên cửa sổ với tập bưu phẩm trong lòng. Tôi thoáng thấy cái lưng mặc áo trắng của Charlotte ở cuối vườn, đang cúi mình bên tổ ong. Con bé ở dưới đó rất thường xuyên. Nó đã bê xuống một cái bàn và một cái ghế, rồi ngồi đó với mấy tờ giấy và một lọ mực. Tôi thấy con bé liên tục quan sát và ghi chép trong một cuốn sổ nhỏ bọc da, một cách nhiệt tình, với những động tác nhẹ nhàng. Con bé giống tôi, làm việc như tôi đã từng làm việc, mặc dù dường như đã lâu lắm rồi. Tôi chưa hề thăm lại tổ ong kể từ sau cuộc trò chuyện với thầy Rahm. Tôi đã quay lưng lại với nó, chỉ muốn đập nát nó, nhảy lên nó, để thấy những miếng ván bay tứ tán, tan nát và bị hủy hoại hoàn toàn. Nhưng tôi không thể làm vậy - đàn ong đã ngăn tôi lại; ý nghĩ rằng hàng ngàn con ong tuyệt vọng và vô gia cư sẽ đồng loạt bay lên tấn công tôi.

Tôi tháo sợi dây, gỡ miếng xi và gập tờ giấy sang một bên, và với một cuốn từ điển tiếng Đức bên cạnh, tôi bắt đầu đọc. Mãi đến giờ tôi vẫn mong là giáo sư Rahm đã nhầm, rằng thầy đã hiểu sai điều gì đó, rằng Dzierzon chắc chắn đã không phát minh ra một kiểu tổ ong tiên tiến đến vậy. Nhưng mặc dù tiếng Đức của tôi còn kém và tôi chỉ hiểu được một phần các bài viết, một điều vẫn trở nên rõ ràng: tổ ong của ông ta giống hệt của tôi; cửa đặt hơi khác và mái không dốc bằng, nhưng nguyên tắc là như nhau và cách sử dụng cũng vậy. Hơn nữa, ông ta đã có một loạt những nghiên cứu chuyên sâu từ việc quan sát đàn ong trong tổ và phần lớn các nghiên cứu đều cho thấy rõ điều này. Cơ sở khoa học của ông ta hoàn toàn vững chắc và đã được chứng thực bằng một lòng kiên nhẫn vô hạn; tất cả đều được ghi chép cực kỳ tỉ mỉ và luận cứ được trình bày hết sức mẫu mực. Công trình của Dzierzon đúng là đẳng cấp.

Tôi cất những bài viết đi và lại quay ra cửa sổ. Charlotte đậy nắp tổ ong lại, bước ra xa vài bước và bỏ mũ ra. Con bé mỉm cười một mình trước khi đi vào nhà.

Tôi mở cửa ra. Tôi có thể nghe thấy tiếng bước chân của nó dưới nhà. Tôi đi ra chiếu nghỉ. Từ chỗ này tôi có thể nhìn thấy con bé. Nó đi vào sảnh. Rồi nó ngồi xuống bên cái tủ buýp phê, lấy cuốn sổ và mở ra trước mặt. Con bé ngần ngừ, nhìn vô định vào không gian một giây, trước khi cúi đầu xuống viết. Tôi đi xuống cầu thang. Con bé ngẩng đầu lên và mỉm cười khi nó nhìn thấy tôi.

“Cha. Thật tuyệt là cha đã xuống,” nó nói. “Đây… cha phải xem cái này.”

Con bé muốn cho tôi xem quyển sổ, chìa nó ra cho tôi.

Nhưng tôi không nhìn mà chỉ đi ra giá treo áo, tìm áo mũ và vội mặc vào.

“Cha ơi?”

Con bé cười rạng rỡ với tôi. Tôi nhìn đi nơi khác.

“Bây giờ không được,” tôi nói.

Vẻ nhiệt tình đầy thiết tha trong mắt con bé, tôi không chịu nổi khi ở trong phòng cùng nó. Tôi rảo bước ra cửa.

“Nhưng không mất nhiều thời gian đâu. Cha phải xem điều con đang nghĩ.”

“Để sau.”

Con bé không nói gì nữa, chỉ giữ cái nhìn đầy quyết tâm và kiên định, như thể nó không chấp nhận lời chối từ của tôi.

Tôi thậm chí còn không đủ sức để tò mò nữa. Con bé chưa hề tìm ra hay nghĩ ra điều gì mới mẻ, và tôi không chịu nổi việc phải giải thích với nó như vậy, khiến nó thất vọng, nói với nó rằng thời gian nó bỏ ra bên tổ ong sẽ chỉ đem lại những kết quả hiển nhiên, rằng mọi ý nghĩ của nó đã được nghĩ tới cả ngàn lần trước đó rồi. Tôi chầm chậm mở cửa, nhận ra một cảm giác uể oải đã lại bao trùm lên người tôi và một hơi thở dài hắt ra từ khoang bụng. Tôi chuẩn bị tinh thần cho nhiều tiếng thở dài nữa trong tương lai. Trong tay mình tôi siết chặt chiếc chìa khóa của cửa hàng, cái cửa hàng hạt giống quê mùa chất phác của tôi. Đó mới là nơi tôi thuộc về.

Miếng bánh Swammer để lại một lớp mỡ trên vòm miệng tôi, nhưng tôi vẫn không thể ngừng ăn. Tôi đã nhồi họng hai cái chỉ trong vòng một buổi sáng. Mùi bánh thoảng ra từ tiệm bánh, len lỏi vào tận cửa hàng của tôi. Nó luồn qua mọi khe hở, ngay cả khi tôi đóng cửa, luôn nhắc tôi rằng sẽ thật đơn giản biết bao để mua thêm một cái nửa, hoặc vài cái nữa. Ông thợ bánh còn giảm giá cho tôi; ông ta nói tôi gầy quá, nhưng sẽ chẳng như thế lâu nữa đâu. Tôi có cảm giác cơ thể mình đã bắt đầu phì ra, tựa hồ nó đã bắt đầu quay lại thể trạng mềm nhẽo trước kia.

Không còn trận cuồng phong nào gào rú trên phố khiến khách hàng vào cửa hàng nữa. Sự mới mẻ đã không còn, và nửa ngày đã qua mà không có ai vào mua hàng. Những đơn đặt ngô giống với số lượng lớn đã hoàn tất từ lâu, giờ chỉ còn chủ yếu là gia vị và hạt giống những cây mọc nhanh, như xà lách và củ cải.

Tôi ăn thêm vài miếng nữa, dù bánh quá mặn. Tôi uống một ngụm nước âm ấm từ cái gáo cho bớt mặn, nhưng không ăn thua.

Rồi tôi đi ra cửa. Chuyến xe buổi chiều từ thủ đô đi xuôi xuống phố. Chiếc xe dừng lại ở cuối phố và hành khách đổ ra, nhưng không ai đi về phía tôi.

Tôi gật đầu với người thợ làm yên ngựa đang đứng dưới nắng bôi dầu cho một chiếc yên, mỉm cười lịch sự với người thợ làm bánh xe đang lăn một chiếc bánh xe mới ra khỏi xưởng, và chào nhanh cố giúp việc cũ, Alberta, đang ôm hai cuộn vải lớn vào hiệu vải, tất cả bọn họ đều là những con kiến chăm chỉ làm việc, luôn tay luôn chân. Ngay cả Alberta cũng đang tỏ ra hữu ích, với cặp hông đong đưa và đôi chân bước thoăn thoắt, luôn miệng chào bên phải bên trái, trong khi cô ta nhẹ nhàng bước lên cầu thang.

“Ông Savage.” Cô ta mỉm cười với tôi.

Rồi cô ta ngần ngừ một thoáng; hình như cô ta vừa nhớ ra điều gì đó. “Tôi có thứ này ông phải nếm thử! Ông đợi chút nhé.”

Cô ta biến vào cửa hàng với hai cuộn vải. Lát sau cô ta lại đi ra, tay cầm một cái bọc.

Cô ta đứng trước mặt tôi. Tôi có thể ngửi thấy mùi cơ thể cô ta. Nó khiến tôi buồn nôn.

“Chuyện gì thế này? Tôi bận lắm.”

“Tôi nghe nói ông đã bắt đầu nuôi ong,” cô ta nói và mỉm cười để lộ hàm răng hơi xiên xẹo sau đôi môi ướt.

Tôi đột nhiên nhớ tới con hải quái của Swammerdam, nhưng đẩy ý nghĩ đó đi.

“Cha tôi cũng nuôi ong. Cha có năm tổ tất cả. Ông xem đây.” Cô ta chìa cái bọc ra. “Ông nếm thử nhé. Loại hảo hạng đấy.”

Không đợi được mời, cô ta bước vào trong cửa hàng của tôi. Cô ta đặt cái bọc xuống mặt quầy và cởi nó ra. Trong đó là một ổ bánh mì và một lọ mật nhỏ. Cô ta giơ nó lên ngắm rồi chép miệng rõ to. “Lại đây.” Cô ta vẫy tôi lại gần.

Da cô ta sần sùi, đầy mụn, trên cằm cô ta có hai cái trứng cá đang chen nhau mọc lên. Giờ cô ta bao nhiêu tuổi rồi? Ít nhất phải ngoài hai mươi rồi. Cả tay lẫn mặt cô ta đều cho thấy cô ta đã dãi nắng quá nhiều.

Cô ta cho tôi một miếng bánh mì. Mật ong, không trong suốt, mà hơi đục, uốn lượn trên lát bánh, nhỏ giọt và ngấm vào miếng bánh.

“Ông nếm đi!”

Cô ta cũng cắn một miếng to.

Mùi mật ong, mùi của cô ta, và mùi cái bánh Swammer ăn dở trên quầy làm tôi lộn mửa. Nhưng vì nề nếp giáo dục, vì tính lịch sự ngớ ngẩn, tôi vẫn nếm một miếng.

Tôi gật đầu trong khi miếng bánh trương lên trong miệng.

“Ngon lắm.”

Tôi vừa nhai vừa cố không nghĩ tới những con ong non và ấu trùng lẫn trong mật, bị ép ra khỏi cái tổ bằng rơm một cách tàn bạo.

Cô ta ăn mà không rời mắt khỏi tôi. Cuối cùng cô ta liếm mật trên ngón tay một cách điệu bộ quá đáng, với một vẻ tự đắc gần như là lố bịch. “Tuyệt vời. Giờ đến lúc phải đi làm việc một chút rồi.”

Mãi rồi cô ta cũng bước ra, mặc dù dùng từ bước thì… Hông cô ta uốn lượn ra khỏi cửa, còn tôi thì không thể không nhìn theo chúng và đứng đờ ra đó, giữa sàn nhà.

Rốt cuộc cô ta cũng biến mất. Tôi đi quanh hai bước, thở hổn hển. Một giọt mật rớt lại trên mặt quầy. Tôi vội lau nó đi, cũng như tôi cố xua đuổi khỏi tâm trí mình hình ảnh của cô ta, hình ảnh của đôi môi ướt, những cái mụn, cái cách eo lưng cô ta chuyển động gần như tục tĩu với mỗi cử chỉ nhỏ nhất. Cặp mông mà tôi có thể thúc mình vào, như thể cô ta là đất mềm. Nhưng tôi phải kiềm chế mình. Tôi tự chủ. Dù có phải vắt kiệt sức lực của mình đi chăng nữa.

Cái ghế duy nhất trong cửa hàng vẫy gọi tôi. Tôi lảo đảo đến chỗ nó và đặt bàn tọa to kềnh của mình lên mặt ghế. Tôi chắp hai tay trước bụng như thể để giữ mình ngồi im tại chỗ.

Tôi cứ ngồi như thế và hít thở thật sâu. Vài phút trôi qua, cơn sốt trong tôi hạ nhiệt, và cảm giác nôn nao giảm bớt. Phải, tôi có thể tự chủ được.

Trời nóng, một dải nắng phản chiếu những hạt bụi trong không khí ngay trước mặt tôi. Chúng bay từ tốn, lơ lửng nhẹ bỗng trong không trung. Tôi chụm môi thổi vào chúng. Chúng dạt đi, nhưng rồi ổn định trở lại nhanh chóng đến lạ.

Tôi lại thổi lần nữa, mạnh hơn. Lần này chúng cũng bay đi, trước khi nhanh chóng trở lại với sự tồn tại vô định trước kia, nhẹ nhàng đến nỗi không gì trói buộc được chúng. Tôi cố tập trung vào từng hạt bụi một. Nhưng mắt tôi cay sè. Có quá nhiều bụi.

Vậy là tôi chuyển sang chú ý vào tổng thể. Nhưng không có tổng thể nào cả, chỉ có một số lượng vô hạn những hạt bụi không gì kiểm soát nổi.

Thật vô ích. Tôi không thể kiểm soát được chúng. Chúng đã đánh bại tôi. Ngay cả những hạt bụi mà tôi cũng không kiểm soát nổi.

Và thế là tôi ngồi đó, hoàn toàn bị khuất phục. Lại trở thành một đứa trẻ bất lực.

Khi ấy tôi lên mười. Những tia nắng chiếu qua tán lá trong rừng, phủ ánh vàng lên mọi vật, tất cả đều vàng óng. Tôi ngồi trên nền đất. Lớp đất trồi lên dưới thân tôi ấm áp và ẩm ướt qua lớp vải ở quần tôi. Im lìm, tập trung hết sức, tôi ngồi đó, trước tổ kiến: khi mới nhìn thoáng qua thì tưởng như đó là một sự hỗn loạn tuyệt vời. Mỗi sinh vật đơn lẻ đều nhỏ bé và vô nghĩa đến nỗi không thể hiểu nổi chúng làm cách nào mà xây được một cái tổ gần như cao hơn cả tôi. Nhưng với thời gian, tôi đã dần hiểu ra. Bởi vì tôi không bao giờ mệt, tôi có thể ngồi quan sát chúng hàng giờ. Chúng di chuyển theo hệ thống rõ ràng. Mang đi, đặt xuống và nhặt lên. Công việc của chúng thật tỉ mẩn, yên ả, có hệ thống, theo bản năng và được di truyền. Và công việc đó không phải là của từng cá nhân, mà là của cả cộng đồng. Từng con một thì chúng chẳng là gì, nhưng khi gộp lại, chúng trở thành tổ kiến, như thể đó là một sinh vật sống duy nhất.

Có điều gì đó sống dậy trong tôi khi tôi hiểu ra điều này, một hơi ấm khác hẳn những hơi ấm khác, một cơn sốt đầy nhiệt huyết. Ngày nào tôi cũng cố thuyết phục cha tôi đi cùng tôi đến cánh rừng vàng rực này. Tôi nóng lòng được cho cha thấy thành quả của chúng, điều mà những sinh vật nhỏ bé như vậy có thể làm cùng nhau. Nhưng cha tôi chỉ cười khẩy. Tổ kiến ư? Để cho nó yên. Làm gì đó có ích đi, giúp một tay đi, xem con được tích sự gì nào.

Hôm đó cũng vậy. Cha đã cười giễu tôi, và tôi lại ra đây một mình.

Bất thình lình tôi phát hiện ra một điều gì đó, một điểm bất thường trong hệ thống. Một con bọ đã bò lên bên ngoài tổ, nơi ánh nắng rọi xuống. Kích cỡ của nó nom thật khổng lồ so với đàn kiến. Ánh nắng chiếu qua những tán cây và một tia nắng chiếu thẳng vào lưng con bọ. Nó đứng im phăng phắc. Một khoảng trống mở ra quanh nó, không con kiến nào đi qua, chúng để cho nó yên, tiếp tục với công việc mải miết của mình. Không có gì xảy ra nữa.

Nhưng rồi tôi nhận ra một con kiến đang tiến về phía con bọ; nó phá vỡ trật tự quen thuộc, không còn là một phần của tổng thể nữa.

Và nó đang đem theo cái gì đó.

Tôi nheo mắt. Là cái gì? Nó đang đem theo cái gì?

Ấu trùng. Ấu trùng kiến. Giờ đã có thêm nhiều con kiến nữa đang đến, nhiều con cũng phá vỡ trật tự, và tất cả bọn chúng đều đem cùng một thứ. Chúng đem tới con non của mình.

Tôi cúi xuống gần hơn để quan sát. Đàn kiến thả ấu trùng xuống trước mặt con bọ. Nó đứng yên một lát, hai chân trước cọ cọ vào nhau. Rồi nó bắt đầu ăn.

Hàm răng con bọ không ngừng nhai nghiến. Tôi cúi sát xuống hết mức có thể. Những con ấu trùng biến vào trong miệng nó, hết con này đến con khác. Đàn kiến đứng thành một hàng dài, sẵn sàng dâng con của chính mình cho con bọ. Tôi chỉ mong mình có thể nhìn đi nơi khác, nhưng không thể bắt mình ngừng quan sát được.

Một ấu trùng khác biến vào miệng con bọ. Và đàn kiến chờ đợi, chúng đã phá vỡ trật tự thường ngày, giải thoát mình khỏi tập thể để thực hiện nghi thức ghê tởm này.

Chúng bò lên tôi, bò vào trong tôi. Má tôi đỏ rực, hơi nóng truyền đi khắp người, máu dồn đến mọi phần trong cơ thể. Tôi không muốn nhìn nữa, tôi thấy buồn nôn, nhưng không thể ngăn mình lại. Tôi kinh ngạc khi thấy một cảm giác rần rật dưới khóa quần. Một cảm giác trước kia tôi gần như không nhận ra, nhưng giờ nó đã lấn át hết tất cả. Tôi ép hai đùi vào với nhau, ép chặt cái thứ đã trở nên cứng ngắc. Một con ấu trùng nữa bị nghiến ngấu giữa quai hàm của con bọ. Hai con mắt cách xa nhau của nó long lanh, râu nó ngoe nguẩy. Tôi nằm bẹp xuống, đẩy mình vào nền đất, thầm nghĩ quần sẽ bị bẩn và hỏng hết, nhưng không thể ngừng lại. Cùng lúc đó, từng đợt nôn nao trào lên trong tôi, vì những con ấu trùng đã bị giết. Chúng đã biến vào bụng con bọ. Tôi chưa từng thấy điều gì như thế. Và nó đã khiến tôi hứng lên.

Trong lúc tôi đang nằm đó và đập mình xuống đất, tôi nghe thấy tiếng bước chân sau lưng, tiếng chân của cha tôi. Vậy là cha đã đến, cha đã dừng bước và quan sát, nhưng không thấy được những điều tôi muốn cha nhìn thấy. Cha chỉ thấy tôi, một đứa trẻ, và nỗi hổ thẹn vô bờ bến của tôi.

Khoảnh khắc đó, tôi nằm trên nền đất. Sự kinh ngạc ban đầu của cha tôi, rồi đến tiếng cười, ngắn đanh và lạnh lẽo, không chút vui vẻ mà đầy căm ghét và khinh bỉ.

Nhìn mày kìa. Mày thật thảm hại. Đáng xấu hổ. Thô tục.

Điều đó khủng khiếp hơn tất thảy, hơn cả cái thắt lưng mà tôi phải nếm tối hôm đó và cơn đau nhói khắp lưng tôi suốt cả đêm. Tôi chỉ muốn cho cha thấy, giải thích cho cha hiểu và chia sẻ sự say mê của mình, nhưng cha chỉ nhìn thấy nỗi hổ thẹn của tôi.

GEORGE

Tôi lái xe vào trung tâm Autumn. Mà thực ra gọi là trung tâm cho oai thôi. Autumn chỉ có một ngã tư duy nhất. Một xa lộ đi về phía Bắc giao với một xa lộ đi về phía Đông, và vài ngôi nhà tập trung tại đó. Tôi không còn nhiều xăng lắm nhưng cũng không dừng lại để đổ xăng. Không bao giờ để bình xăng đầy hơn quá nửa. Đó là một mẹo vặt tôi mới nghĩ ra. Và tôi sẽ lái cho tới khi bình xăng cạn. Cứ làm như đổ một bình xăng cạn lên đến nửa thì ít tốn kém hơn là đổ đầy một bình xăng còn một nửa vậy.

Việc lũ ong biến mất giờ đã được đặt tên. Rối loạn sụt giảm bầy đàn. Ai cũng nói đến nó. Tôi nói thử. Chúng lượn qua trí não tôi. Những từ đó nghe thật vần điệu, những chữ cái giống nhau. Những chữ O và A và N. Như một bài vè nho nhỏ, Rối loạn sụt giảm bầy đàn, Đối loạn giụt sảm bầy ràn, Sối roạn dụt bảm lầy giàn. Và nghe nó cũng đầy tính y khoa, như thể nó thuộc về một căn phòng với những chiếc áo blu trắng và những dụng cụ chăm sóc chuyên sâu, chứ không phải ngoài cánh đồng với những con ong. Nhưng tôi chả bao giờ dùng cụm từ đó. Chứng không phải từ của tôi. Thay vào đó, tôi nói là sự biến mất hoặc vấn đề, hoặc - nếu tôi đang cáu bẳn, mà thường là như thế - là rắc rối chết tiệt.

Có một chỗ trống hẹp giữa một chiếc xe tải màu xanh lá và một chiếc suv đen trước cửa ngân hàng. Tôi nhìn quanh - dọc phố không còn chỗ nào nữa. Tôi dừng xe ngay sát chiếc xe tải xanh và cố lùi vào. Tôi chưa bao giờ thích đậu xe song song; về chuyện này tôi không giống những gã đàn ông khác, vì vậy tôi cố tránh nó hết mức có thể. Thậm chí hình như cả Emma cũng không biết tôi đậu xe song song dở đến mức nào. Nhưng tôi phải đến ngân hàng. Ngay hôm nay. Tôi đã lần lữa quá lâu rồi. Mỗi ngày qua lại mất thêm tiền, mỗi ngày không có ong bay dưới nắng, giữa những bông hoa.

Tôi đánh tay lái hết cỡ sang bên, lùi lại cho tới khi xe vượt quá nửa chiếc xe tải. Rồi tôi lại đánh tay lái về phía ngược lại và tiếp tục lùi.

Lệch xiên lệch xẹo. Gần như trèo lên cả vỉa hè.

Lại lùi ra.

Một bà đi qua, trố mắt nhìn tôi. Đột nhiên tôi cảm thấy mình như một chú nhóc, một tay lính mới sau bánh lái.

Tôi thử lại một lần nữa, hít một hơi dài. Thư giãn hơn, quay bánh lái hết cỡ, chầm chậm lùi lại nửa đường, và quay cho xe đứng thẳng.

Chết tiệt!

Chỗ trống đó quá hẹp, vấn đề là ở chỗ đó. Tôi lùi ra, lái ra giữa phố và quyết định đi xuống bãi đỗ ở cuối phố. Đậu xe ngay trước cửa ngân hàng như thế này thật là lười biếng, ở cái đất nước này chúng ta đã trở nên quá lười biếng. Tôi hoàn toàn có thể đi bộ mà.

Qua kính chiếu hậu, tôi thấy một chiếc Chevrolet to tướng trờ tới. Nó trượt vào vừa kín cái khe trống quá hẹp đó chỉ bằng một động tác.

Hơi lạnh máy điều hòa như một bức tường mà tôi phải vượt qua khi mở cửa vào ngân hàng. Tôi vẫn còn hơi run sau vụ khủng hoảng đậu xe song song, nên tôi đút tay vào túi quần.

Allison ngồi sau bàn làm việc, gõ gõ trên máy tính, như thường lệ. Ít ra cô cũng biết ăn mặc cho ra dáng phụ nữ, áo hoa là ủi phẳng phiu, nổi bật trên làn da trẻ trung, loáng thoáng tàn nhang, cặp mắt xanh lục hoàn hảo. Nhìn cô thật sạch sẽ, mùi tỏa ra từ cô cũng sạch sẽ nữa. Cô ngẩng lên và mỉm cười với hàm răng trắng bóng như quảng cáo kem đánh răng.

“George. Xin chào, chú thế nào rồi?”

Allison, cô luôn khiến tôi cảm thấy đặc biệt. Như thể tôi là khách hàng yêu thích nhất của cô tại ngân hàng. Nói cách khác là cô rất giỏi trong công việc cô làm.

Tôi ngồi xuống chiếc ghế trước bàn của cô. Nhét hai tay xuống dưới mình để che giấu cơn run, nhưng lớp vải len bọc ghế làm lòng bàn tay tôi ngứa ngáy. Tôi lại rút tay ra. Đặt tay vào lòng, nơi tôi có thể siết chặt chúng.

“Lâu quá rồi nhỉ.” Hàm răng của cô lấp lánh với tôi.

“Ừ. Cũng lâu rồi.”

“Nhà chú ổn cả chứ?”

“Không ổn lắm.”

“Ôi trời. Cháu rất tiếc. Cháu cũng có nghe nói.”

Hàm răng ngà ngọc kia lập tức biến mất sau đôi môi trẻ trung, mềm mại của cô.

“Nhưng tôi hy vọng cháu vẫn có thể giúp chúng tôi thoát khỏi cảnh túng quẫn nhất,” tôi nói và mỉm cười.

Thật không may, không có vẻ gì là cô sẽ lại khoe hàm răng đẹp nữa. Cô chỉ nghiêm nghị nhìn tôi.

“Tất nhiên là cháu sẽ cố hết sức mình.”

“Hết sức của cháu. Tôi không dám yêu cầu gì hơn.” Tôi bật cười. Đột nhiên nhận ra mình đang hơi khoa trương, tôi lại nhét tay xuống dưới đùi.

“Được rồi.” Cô quay về phía màn hình. “Để xem nào. Tài khoản của chú đây.”

Cô im lặng. Xem qua tài khoản. Rõ ràng là nó không khiến cô nhảy bật lên vì hào hứng.

“Chú định thế nào?” cô hỏi.

“Ờ. Tôi sẽ phải vay một khoản.”

“Được. Bao nhiêu?”

Tôi cho cô biết.

Những nốt tàn nhang trên mũi cô nổi hẳn lên. Câu trả lời bật ra ngay mà không có chút cân nhắc nào.

“Cháu không thể, George ạ.”

“Trời đất. Ít nhất cháu cứ tính thử xem sao?”

“Không. Cháu có thể cho chú biết ngay là cháu không thể làm được.”

“Thôi được. Cháu có thể nói chuyện với Martin không?”

Martin là sếp của cô. Loại người thường tránh xung đột, hay có thể nói sẽ không bao giờ gặp anh ta ở một vụ ẩu đả trong quán bar. Chủ yếu anh ta ở lì trong văn phòng. Chỉ thỉnh thoảng lắm anh ta mới ló mặt ra khi cần ước định và ký giấy chuyển những khoản tiền lớn - tôi biết điều đó là nhờ Jimmy, cậu ta đã thế chấp một ngôi nhà để vay tiền. Mỗi lần tôi gặp anh ta, Martin lại ít tóc hơn một chút. Tôi liếc về phía anh ta, nơi anh ta ngồi sau bức tường kính. Chỗ hói sáng bóng lên dưới ánh đèn chói mắt.

“Không ích gì đâu. Tin cháu đi,” cô nói.

Một cảm giác nghẹn ngào dâng lên trong họng tôi. Chẳng lẽ tôi nên ngồi đây cầu xin sao? Cô ấy muốn thế sao? Cô kém tôi đến gần hai mươi tuổi. Ngày xưa Emma đã từng là bảo mẫu của cô. Mong manh như một cô tiên tí hơn, ai mà tin được là lớn lên cô lại cứng rắn như thế chứ?

“Thôi mà, Allison.”

“Nhưng, George. Chú có thật sự cần nhiều đến thế không?”

Tôi không thể bắt mình nhìn vào cặp mắt xanh của cô phía bên kia bàn.

“Toàn bộ việc làm ăn của tôi đã đổ bể hết,” tôi nhìn xuống sàn, khẽ nói.

“Nhưng…” Cô im lặng hồi lâu, ngẫm nghĩ. “Chúng ta có thể xem làm cách nào để vực nó dậy mà cháu không cần phải đầu tư một khoản lớn như vậy không?”

Tôi chỉ muốn gầm lên, nhưng không nói gì. Cô thì biết cái khỉ khô gì về việc nuôi ong.

“Phần lớn phí tổn của chú nằm ở đâu?”

“Sức người, tất nhiên rồi. Tôi có hai người làm công, cô biết mà?”

“Vâng.”

“Rồi còn phí vận hành nữa. Thức ăn. Xăng, các thứ đại loại thế.”

“Nhưng giờ thì sao? Chú phải đầu tư khoản nào?”

“Tổ mới. Chúng tôi đã phải đốt khá nhiều.”

Cô nhai một cây bút bi.

“Rồi. Và giá thành một cái tổ là bao nhiêu?”

“Còn tùy vào vật liệu. Khó nói lắm. Tôi phải làm mới.”

“Làm mới ư?”

“Phải. Tôi tự tay đóng chúng. Từng tổ một. Chỉ trừ vách ngăn ong chúa thôi.”

“Vách ngăn ong chúa ấy à?”

“Ừ. Đó là phần giữa… Mà thôi bỏ đi.”

Cô rút cây bút ra. Có dấu răng cô trên nắp bút. Nếu cô nhai mạnh hơn thì cô sẽ cắn vỡ cả nắp bút và dính mực lên hàm răng trắng bóng kia mất. Cũng đáng xem đấy. Mực xanh lè trên hàm răng trắng kia, trên chiếc áo mới được ủi kia, trên đôi môi mềm mại kia, như một kiểu hóa trang Halloween vụng về.

“Nhưng…” Cô ngần ngừ. “Cháu đã thấy tổ ong được chuyển đến cho Gareth Green. Ý cháu là cháu đã thấy chúng trên xe tải. Có thể dùng được ngay.”

“Đó là vì Gareth đặt sẵn,” tôi nói rõ ràng, như đang nói với trẻ con.

“Đặt sẵn đắt hơn là tự đóng sao?”

Cô đặt cái bút xuống. Rõ ràng là cô sẽ không cho tôi cái thứ được thấy vẻ bề ngoài sạch sẽ của cô vấy bẩn.

Cục nghẹn trong cổ tôi dâng lên cao hơn. Chẳng mấy chốc nó sẽ đến một mức mà tôi không thể che giấu được nữa.

“Ý cháu là,” cô nói tiếp và lại khoe hàm răng trắng, như thể chuyện này rất đáng cười, “có lẽ chú có thể tiết kiệm tiền bằng cách đặt sẵn tổ. Và tiết kiệm cả thời gian nữa. Thời gian cũng là tiền bạc. Đừng tự đóng chúng nữa.”

“Tôi hiểu,” tôi khẽ nói. “Tôi hiểu ý cháu là vậy.”

WILLIAM

Khi cuối cùng tôi cũng nhúc nhích được thì trời đã tối om. Con phố bên ngoài vắng lặng, chỉ vẳng lại mấy tiếng hò la từ quán rượu cuối phố. Một nơi thảm hại, chật chội và tù túng, nơi những kẻ nát rượu trong làng tụ tập hằng đêm và uống đến khi say mèm. Một số chạy ngang qua trên đường rời quán, hắt bóng lên cửa sổ, hú hét và hát vang, cười rú lên, rồi âm thanh ấy cũng tắt dần khi họ đi xa hơn.

Tôi lạnh cóng. Căn phòng đã lạnh ngắt, hơi đêm tràn qua cánh cửa mà tôi đã quên đóng trước khi ngủ thiếp đi. Cổ tôi cứng ngắc, đầu tôi đã gục xuống ngực, và ngực áo tôi ướt đẫm vì nước dãi.

Tôi đứng dậy, người cứng đờ, đau nhức, rồi tôi đi vội ra đóng cửa lại.

Thử tưởng tượng xem nếu có ai nhìn thấy tôi, nếu khách hàng ngó vào và thấy tôi ngủ gục trong cửa hàng, giữa giờ mở cửa. Sẽ có vô số lời đồn thổi, và một lần nữa tôi đã có thể biến mình thành thằng ngốc trong làng. Nhưng có lẽ chiều hôm đó cũng vắng khách một cách khốn khổ, hay đúng hơn là vắng khách một cách may mắn như buổi sáng, hy vọng thế.

Dạ dày tôi kêu la đòi ăn, và còn một miếng bánh cuối cùng bọc trong giấy. Nó khô khốc, nguội ngắt, mỡ đã đóng thành dải như giun quanh mép bánh. Nhưng tôi vẫn ăn, vừa ăn vừa tự thề rằng tôi sẽ không bao giờ để mình bị cám dỗ bởi thứ bánh này nữa. Có lẽ tôi sẽ không bao giờ ăn bất kỳ loại bánh nhồi nào nữa. Nhưng cũng có khác biệt gì đâu?

Tôi đóng cửa hàng, khóa cửa, và quay về nhà.

Tiếng la lối từ quán rượu càng ầm ĩ hơn.

Cửa sổ quán rượu là những ô vuông vàng ấm trong bóng tối. Lần đầu tiên trong đời, tôi bị thu hút về phía chúng. Chỉ một cốc vang rẻ tiền thôi. Sẽ không hại gì. Tôi ngừng bước. Nếu ai thấy tôi trong đó, thấy tôi đã trở thành một trong số họ, thì liệu có thay đổi điều gì không?

Mọi thứ bên ngoài quán rượu vẫn như mọi khi. Những cảnh tượng thông thường vẫn đang diễn ra trong tối nay như mọi tối khác; hai tay thợ thô kệch đang lớn tiếng cãi vã, một gã huých vào gã kia, đẩy hắn, chẳng mấy chốc nữa họ sẽ choảng nhau. Một tay lang thang đậm người vừa lảo đảo đi xuống phố vừa ậm ọe; cùng lúc đó một tên du côn to cao loạng choạng ra khỏi cửa quán rượu, va vào góc nhà rồi nôn thốc nôn tháo hai lần ở chỗ không ai thấy, nhưng âm thanh của bữa tối cùng lượng rượu khổng lồ hắn đã nốc vào và giờ đang tuôn ra không khí trong lành thì không thể lẫn đi đâu được.

Không. Tôi quay về nhà. Tôi vẫn chưa sa đọa đến mức đó. Khi đi qua quán rượu, tôi thấy thậm chí còn có nhiều người ở ngoài hơn trong buổi tối mùa hè sáng sủa này.

Có tiếng ré tục tĩu của một ả con gái. “Dừng lại! Thôi đi!”

Đó là câu từ chối nhưng lại là đồng tình. Tiếp theo là tiếng cười rúc rích không ngừng.

Chỉ đến lúc đó tôi mới nhận ra giọng nói nọ. Là Alberta. Tôi còn không cần nhìn thấy cô ta để biết bộ ngực đồ sộ của cô ta đang sắp sửa bật ra khỏi chiếc áo, đứng ở tận đây mà tôi vẫn gần như có thể ngửi thấy mùi hôi tỏa ra từ khe ngực cô ta.

Ai đó đang áp vào cô ta và thò tay sờ soạng khắp những đường cong của cô ta, áp miệng vào cổ cô ta lè nhè những lời vô nghĩa, chìm đắm trong thú tính, con say, sự thèm muốn của mình, thúc mình vào quả cây bị gió thổi rụng này, thứ quả đã bắt đầu thối rữa, và nó sẽ phồng lên thành một thứ không nhận ra nổi, to tướng lên, trong suốt chín tháng. Một thằng nhóc, xét qua hình dáng lóng ngóng của nó, có lẽ không quá mười lăm hay mười sáu tuổi, giọng vẫn còn khàn khàn và khỏe, mới vỡ. Nó trẻ hơn cô ta nhiều, lẽ ra nó phải ở nhà, đang ngủ trên giường hoặc đọc sách, học hành, lên kế hoạch cho tương lai, khiến ai đó tự hào, tạo thanh danh cho bản thân. Một cánh cửa mở, ánh sáng tràn ra, rọi lên kẻ đang đứng quan hệ với Alberta, cái dáng người trẻ trung kia, kẻ đã bắt đầu quá trình thối rữa quá sớm, bị thiêu rụi bởi cái mà nó nghĩ là sự say mê, kẻ mà chính vào lúc này đây đang đe dọa toàn bộ sự tồn tại của mình, và kẻ đã không nhìn thấy tôi, không thấy cha nó, người cha tưởng chừng cuộc sống đã chạm đáy, nhưng đến lúc này mới thực sự thấy toàn bộ thế giới của mình bị đảo lộn.

Edmund.

ĐÀO

Tôi cứ bám theo đường tàu mà đi, qua vài bến đỗ, nhưng không gặp ai, cũng không thấy bất kỳ dấu hiệu nào của sự sống. Suốt hàng bao nhiêu cây số, tôi cứ chạy, phổi như bốc cháy, miệng đầy vị máu. Cứ mỗi khi thấy một bến tàu là hy vọng lại nhen nhóm trong tôi. Nhưng lần nào thử mở một cánh cửa hoặc đi ra sân ga tôi cũng như bị một cú tát vào mặt. Bởi vì chẳng còn nơi nào hoạt động. Tôi vẫn đang ở vùng đất không người.

Tôi không biết rằng chân mình có thể đưa tôi đi xa đến vậy, rằng tôi có thể bắt mình cố gắng đến vậy. Nhưng giờ thì chẳng còn lại gì.

Tôi khuỵu xuống, dựa lưng vào một bức tường nhà. Ngực tôi như toạc rách vì thiếu ôxy. Bóng tối bủa vây quanh tôi, bủa vây quanh thành phố, quanh cái nơi đã từng là thành phố. Ngay trước mặt tôi là một tòa nhà đổ sập, bị phá nát đến độ không còn nhận ra được nữa, có lẽ đó là hành động cuối cùng của họ, những người đã rời khỏi đây. Tựa hồ họ không muốn để lại bất kỳ thứ gì. Nhưng ở đâu cũng có dấu vết của con người. Những tấm áp phích quảng cáo cũ, một chiếc xe đạp hỏng, những tấm rèm xơ xác bị gió mưa cào rách phất phơ sau ô cửa lánh vỡ, biển tên trên các lối vào, một số được viết tay vẻ tinh nghịch, một số được in nghiêm chỉnh. Giờ họ đang ở đâu, những người đã từng sống ở đây?

Lúc trước tôi đã không nghĩ đến chuyện đó, nhưng rác rưởi đã được dọn sạch. Các thùng rác trống rỗng, xếp dọc theo vỉa hè thành hàng gọn ghẽ, từ đầu đến cuối phố. Có lẽ đó mới là điều cuối cùng xảy ra ở đây. Một chiếc xe rác đã chạy rầm rầm qua những con phố hoang vắng này và dọn dẹp để chống chuột. Hoặc có lẽ để thu gom lại chút thức ăn thừa cuối cùng, chút rác hữu cơ còn sót để gạn mót và lại biến thành thức ăn. Là thức ăn gia súc thì tốt hơn, hoặc cũng có thể là cho chúng tôi, thức ăn cho người, được ngụy trang, biến hóa, trộn vào thịt nhồi và xúc xích, làm đồ hộp - với phụ gia bằng đủ thứ mùi vị nhân tạo và chất hóa học để biến chúng thành đồ ăn được.

Miệng tôi ứa nước miếng. Tôi đã để dành gói bánh quy đó cho quãng đường về nhà. Giờ tôi chẳng còn gì.

Tôi cố đứng dậy, nhưng chân tôi khuỵu xuống. Cơ bắp tôi mỏi nhừ. Tôi thử lại lần nữa, bám tay vào tường, và lần này tôi đứng lên được.

Từng bước một, tôi lê bước tới cánh cổng gần nhất và cẩn thận đẩy nó ra. Chuyển động đó khiến lớp kim loại rên lên khủng khiếp.

Bên trong cổng là một mảnh sân trống không. Lá khô đã bị gió thổi bạt vào các góc sân. Ở hai bên khoảng sân dài có hai cánh cửa. Tôi thử mở một cánh.

Nó dẫn vào một tiền sảnh với một cầu thang hẹp, chật chội. Ánh ngày đang trượt dần ra khỏi nơi này, chỉ vài khe nứt trên tường cho phép ánh chiều chạng vạng chiếu lên các bậc thang.

Tôi tập tễnh trèo lên cầu thang. Mỗi bước đều đau nhói, nhưng hơi thở của tôi không còn nặng nề quá nữa. Tôi lên tầng hai. Mỗi bên là một cánh cửa. Tôi thử mở cánh cửa gần nhất. Nó bị khóa. Tôi đi tiếp ngang qua chiếu nghỉ và dừng lại. Rồi tôi thử lần nữa, kéo tay nắm xuống. Tôi đã nghĩ tay nắm cũng sẽ bị kẹt, vì vậy tôi giật thót mình khi cánh cửa mở ra.

Tôi đứng đó. Mùi trong căn hộ tỏa ra hành lang, đập vào mặt tôi. Nó chẳng có gì đặc biệt, nhưng ngôi nhà nào cũng có mùi riêng của nó. Mùi của những người sống ở đó. Thức ăn họ đã ăn, quần áo họ đã giặt, giày dép họ đã đi, mồ hôi họ đã nhỏ xuống, hơi thở họ đã thở ra trong đêm - mùi hôi hám từ miệng những người đang ngủ - khăn trải giường lẽ ra phải được thay, cái chảo rán lẽ ra phải được rửa nhưng đã bị bỏ lại đến ngày hôm sau, nên thức ăn đã đóng lại trên đó và thối rữa.

Nhưng giờ chỉ còn lại cái bóng của những mùi đó, gần như bị bóp nghẹt bởi bầu không khí đặc quánh.

Tôi bước qua ngưỡng cửa. Căn hộ khá nhỏ, chỉ có hai phòng. Giống căn hộ của chúng tôi, của Khoản và tôi. Có lẽ nơi này cũng đã từng là nhà của một gia đình nhỏ có ba người. Một phòng ngủ ở phía sân, phòng khách ghép với bếp quay ra phố.

Tôi đóng cửa lại sau lưng và bước vào phòng khách. Nó gần như trống trơn, đã được dọn sạch, mặc dù các món đồ gỗ nặng nề rõ ràng là đã bị bỏ lại. Một chiếc sofa đã sờn góc, hơi to quá và phủ vải xám, nằm lù lù giữa nhà, gần như chiếm mất nửa diện tích. Một cái tủ có ngăn sơn đen đã méo mó đứng áp vào bức tường đối diện.

Tôi lục tìm trong các ngăn kéo bếp. Tôi không thể ngăn mình lại, dù tôi biết chúng sẽ trống trơn. Chỉ một cái nồi to, mòn vẹt nằm dưới đáy một cái tủ. Ngoài ra chẳng còn gì.

Các ngăn tủ cũng trống trơn, chỉ có vài sợi dây điện cũ và một cái điện thoại với bàn phím đã nứt ở ngăn dưới cùng.

Rồi tôi bước vào phòng ngủ. Tủ quần áo mở toang hoác, hai cánh cửa hình như đã vô tình mở ra, như thể ai đó đã không kịp đóng chúng lại sau khi lấy quần áo ra. Trên tường là những cái đinh trống trơn và dấu vết của những bức tranh đã từng được treo ở đó.

Một cái giường đôi hẹp được kê dọc theo một bên tường. Chỉ còn lại tấm đệm, không còn chăn và gối. Họ đã ngủ ở đây, đọc sách, cãi vã, cười đùa, ân ái. Giờ họ đang ở đâu? Họ có còn bên nhau không?

Dọc theo tường bên kia là một cái giường trẻ con. Nó có thể là giường của một đứa bé chưa đến tuổi đi học, dài hơn một cái nôi nhưng ngắn hơn giường người lớn. Nhìn cũng giống giường của Vi Văn. Một cái gối nhỏ bị bỏ lại. Ở giữa gối còn một vết lõm, nơi kê đầu.

Đột nhiên chân tôi khuỵu xuống. Tôi gục xuống cái giường trẻ con và ngồi đó một lát. Không một bóng người, chỉ có mình tôi, trong bán kính hàng bao nhiêu cây số. Tất cả đã bị bỏ lại. Trống trơn. Và tôi cũng bị bỏ rơi như căn hộ này.

Không.

Ngực tôi thổn thức. Có phải là nỗi nhớ không? Tôi hầu như không hề nghĩ đến Khoản, tránh điều đó, giữ anh ở một khoảng cách, mỗi khi khuôn mặt anh hiện ra trong tâm trí tôi, tôi lại đẩy nó đi. Tôi bắt mình chỉ nghĩ về Vi Văn, về việc tìm ra con trai mình.

Tôi đứng lên, quay về phòng khách, lấy điện thoại ra khỏi tủ và nhìn quanh. Kia, bên cạnh chiếc sofa, là ổ cắm điện thoại. Chắc không thể kết nối được, nơi này ở quá xa.

Tôi lao đến đó và cắm dây vào. Rồi tôi nhấc ống nghe lên.

Tôi có thể nghe thấy một tiếng tút tút khe khẽ.

Tôi vội bấm số nhà mình trên bàn phím nứt toác.

Mới đầu tôi chỉ nghe thấy một tiếng xẹt xẹt, những tín hiệu câm lặng được truyền qua bao nhiêu cây số trên những sợi dây cũ kỹ, gần như đã đứt.

Rồi có tiếng chuông đổ.

Một lần.

Chẳng mấy chốc nữa một giọng nói sẽ rót vào tai tôi, giọng của Khoản. Tôi không biết mình sẽ nói gì, tôi chỉ muốn nghe giọng anh.

Hai lần.

Bởi vì có lẽ vẫn còn cái gọi là “chúng tôi”. Có lẽ vẫn còn cứu vãn được, dù giờ đây đang có một khoảng cách lớn giữa chúng tôi.

Ba lần.

Anh không có nhà sao?

Từng giây trôi qua.

Bốn lần.

Thế rồi.

“A lô?”

Giọng anh vang lên trong tai tôi.

Tôi thở hắt ra vì nhẹ nhõm. “Chào anh.”

“Đào!”

Tôi không trả lời nổi, cố ngăn tiếng nức nở, nhưng chúng vẫn buột ra.

“Có chuyện gì thế? Đã xảy ra chuyện gì sao?”

“Em… em không biết mình đang ở đâu.”

“Em nói thế là sao?”

“Ở đây không có ai cả.”

Tiếng đầu dây bên kia trở nên sột soạt, tín hiệu đang mất dần.

“Khoản? Không!”

Cái điện thoại khẽ kêu u u. Rồi tắt ngấm.

Tôi thử lại lần nữa, bấm số nhà. Chờ đợi.

Chẳng thấy gì.

Tôi rút dây cắm ra, rồi cắm lại.

Cái điện thoại vẫn im lìm.

Tôi đặt ống nghe về chỗ cũ và đặt cái điện thoại lên sàn. Tôi đứng lên và nhìn xuống nó.

Đột nhiên tôi co chân đá hết sức bình sinh vào cái điện thoại. Đá liên tục. Những mẩu thiết bị điện tử bay tung tóe cùng những miếng nhựa vỡ vụn.

Rồi tôi vào buồng ngủ và gục xuống cái giường trẻ con.

Tôi cứ ngồi đó trong khi căn buồng tối dần. Cảm giác cô đơn đập thẳng vào tôi đến nỗi tôi nấc lên. Khoảnh khắc đó trở thành tất cả, khoảnh khắc đó trở thành vĩnh viễn. Tôi, đơn độc, trong một căn hộ bị bỏ hoang. Không còn gì khác. Tôi đã mất tất cả. Cả tiền cũng hết.

Đứa con thứ hai của chúng tôi. Nó sẽ như thế nào? Một đứa con trai nữa ư? Hay một đứa con gái? Giống tôi? Vụng về, bình thản, khó hòa nhập. Tôi sẽ không bao giờ được biết đứa con ấy. Tôi đã hy sinh nó, và chẳng còn lại gì nữa. Cuộc sống dừng lại ở đây.

Tôi nằm nghiêng xuống, gập chân lại. Tôi quờ quạng tìm thấy chiếc gối nhỏ, túm lấy nó, kéo nó lại gần, ôm chặt lấy nó, áp nó vào người, vào ngực.

Tôi đã ngủ thiếp đi như thế.

Tóc Vi Văn có mùi mồ hôi trẻ con và mùi gì bụi bặm, như cát. Tôi áp môi vào mái tóc thằng bé, ngậm lấy vài sợi và kéo.

“Ui, mẹ ơi. Mẹ đang ăn tóc con!” Tôi thả tóc nó ra và cười. Tìm thấy má nó và áp môi vào đó. Mềm quá, mềm đến kinh ngạc, sao má trẻ con lại mềm đến thế. Tựa hồ tôi có thể áp môi vào đó và không bao giờ bị cản lại, cho dù tôi có ép mạnh đến đâu đi chăng nữa. Cứ nằm như thế này và tận hưởng hết thảy thời gian trên đời.

“Cục cưng của mẹ. Con yêu quá.”

Để đáp lại, thằng bé sụt sịt thật mạnh. Nó nhìn lên trần nhà, nơi có mấy miếng đề can ngôi sao dạ quang dán thành hình hệ mặt trời. Khi còn nhỏ tôi cũng có những ngôi sao ấy, tôi đã xin cha mẹ tôi mua chúng, trong khi cha mẹ tôi lại muốn mua búp bê. Vì vậy khi lớn lên và ra ở riêng, tôi đã cẩn thận bóc những ngôi sao ra khỏi trần buồng ngủ thuở nhỏ của mình. Tôi cho chúng vào một cái túi và xếp vào đáy cái va li đựng các thứ đồ linh tinh của tuổi thơ, và khi Vi Văn ra đời, tôi đã dán chúng lên. Như thể tôi đã tạo ra một mối liên kết giữa thời thơ ấu của tôi và của thằng bé, giữa chúng tôi và thế giới, giữa thế giới và vũ trụ.

Tôi đã dạy thằng bé học thuộc lòng tên các hành tinh, để nó hiểu chúng ta nhỏ bé ra sao - rằng chúng ta cũng là một phần của một tổng thể lớn hơn, mặc dù thằng bé còn quá nhỏ để hiểu được điều đó. Sao và hành tinh vẫn chỉ là những miếng đề can trên trần nhà. Thằng bé chỉ hiểu rằng mặt trăng và mặt trời tồn tại là vì nó đã tận mắt thấy chúng trên trời. Nhưng việc không có đề can mặt trăng trên trần nhà, vì mặt trăng không đáng để vẽ lên đề can, thì thằng bé không hiểu nổi. Mặt trăng to gần bằng mặt trời kia mà.

“Kia là Sao Mộc.” Thằng bé chỉ.

“Ừm.”

Tôi ngửi tóc nó, không thể ngăn mình nổi. Nhưng hình như thằng bé không để ý.

“Nó to nhất.”

“Đúng thế. Nó to nhất.”

“Kia là Sao Thỏ. Nó có vành.”

“Sao Thổ,” tôi sửa lại.

“Sao Thổ.”

“Ừ. Đó là hành tinh có vành đai.”

“Nó đẹp nhất.”

Thằng bé ngẫm nghĩ hồi lâu.

“Sao Trái đất không có vành ạ?”

“Mẹ cũng không biết nữa.”

“Con nghĩ Trái đất nên có vành. Thế mới đẹp.”

Tôi áp mũi vào má thằng bé. Nó hơi cựa quậy, quay mặt khỏi tôi.

“Mẹ đi được rồi đấy mẹ ạ.”

“Mẹ nằm đây một lúc nữa thôi.”

“Không.”

“Đến khi nào con ngủ thôi?”

“Không. Mẹ đi được rồi.”

Thằng bé đã sẵn sàng, cái giường đã an toàn cho đêm nay. Nhiệm vụ người mẹ của tôi đã được hoàn thành.

Tôi hôn lên má nó một lần cuối. Nó còn không đủ kiên nhẫn để đợi tôi xong mà kéo mạnh cái chăn lên người.

“Mẹ đi đi. Con ngủ đây.”

“Ừ. Mẹ đi đây. Chúc ngủ ngon. Gặp con sáng mai nhé.”

“Chúcngủngongặpmẹsángmai.”

Tôi muốn ở lại đó, dưới hệ mặt trời, dưới những vành đai nhựa màu xanh dạ quang của Sao Thổ, nhưng tôi đã thức giấc ngay khi ánh ngày mới rạng. Cửa sổ không có rèm và ánh bình minh từ từ tràn vào phòng. Tôi nằm nguyên vị trí cũ, cố tìm đường trở lại với căn phòng kia, với cái giường trẻ con kia, nhưng không thể.

Sáng nay, trên cái giường xa lạ này, điều đầu tiên tôi nghĩ đến cũng giống như mọi buổi sáng khác: tên thằng bé.

Vi Văn. Vi Văn.

Con trai tôi.

Sự mềm mại. Khuôn mặt nó.

Tôi không muốn gì khác ngoài được ôm chặt lấy khuôn mặt ấy. Nhưng một khuôn mặt khác chen lên, hiện ra trong tâm trí tôi. Một khuôn mặt của thế giới này. Thằng nhóc nọ, thằng nhóc cao gầy, lóng ngóng, tay cầm gói bánh quy. Mắt nó dán vào tôi, sẵn sàng tấn công.

Và những ông bà lão. Nhiều người trong số họ không hiểu tình cảnh của chính họ, không hiểu rằng họ đã bị bỏ mặc cho tới chết. Nhưng bà lão đã tiến về phía tôi - chắc chắn đó là một bà lão - thì biết. Sự xuất hiện của tôi đã đánh thức bà. Đánh thức hy vọng trong bà.

Chuyện gì sẽ xảy ra với bà?

Chuyện gì sẽ xảy ra với thằng nhóc cao gầy?

Và còn cậu bé bồi bàn ở nhà hàng?

Cha cậu ta nữa?

Chuyện gì đã xảy ra với Vi Văn? Chuyện gì đã xảy ra với thằng bé?

Chuyện gì đó liên quan đến tất cả những chuyện khác.

Việc đóng cửa rừng, quân đội, hàng rào, bí mật.

Chuyện gì đó liên quan đến tất cả chúng tôi.

Tôi ngồi bật dậy.

Giờ thì tôi hiểu ra rồi.

Tôi đã đi ngược. Tôi bắt đầu bằng việc muốn đi tìm thằng bé. Nhưng tôi sẽ không bao giờ tìm được nó nếu tôi không biết rằng nó đã gặp phải chuyện gì. Rằng điều đó có nghĩa là gì.

Khuôn mặt của Vi Văn lại hiện ra. Nhưng không phải là khuôn mặt trẻ con mềm mại quen thuộc của nó. Mà là khuôn mặt nó ngày hôm ấy. Vi Văn trong tay Khoản. Làn da mỗi lúc một trắng bệch hơn. Hơi thở nặng nề. Những hình ảnh hiện ra rõ ràng hơn. Những hình ảnh tôi đã cố không nghĩ tới, không chịu nổi khi phải đối mặt với chúng. Tôi trượt xuống sàn nhà, khoanh chân lại, mắt nhìn thẳng phía trước.

Thằng bé hiện ra. Khuôn mặt tái mét, mướt mồ hôi. Những giọt mồ hôi nhỏ xuống sống mũi nó. Mắt nó. Nó còn tỉnh khi Khoản bế nó chạy lại. Cả thân hình bé nhỏ của nó gắng sức hít thở, từng hơi thở xé toạc lồng ngực nó, khàn đặc. Và cặp mắt sợ hãi thất thần. Thằng bé đã nhìn thẳng vào tôi mà không thể cất lời kêu cứu.

Rồi, khi đến khoảng giữa rặng đồi và khu nhà, đầu thằng bé ngật ra sau. Nó đã bất tỉnh. Tôi đã chứng kiến cảnh đó, cách ánh nhìn của thằng bé ngây ra và nó chìm vào hôn mê.

Khi chúng tôi đến nơi thì hơi thở của nó chỉ còn là một sợi chỉ mảnh nối nó với thế giới.

Tôi gục đầu lên đầu gối. Bắt mình phải sống lại từng giây phút. Hãy nhìn khuôn mặt thằng bé, nhìn cho kỹ. Cái gì đã khiến nó ngừng thở? Chuyện gì đã xảy ra?

Làn da tái mét, dính dấp. Nó giống một thứ tôi đã từng thấy trước kia. Đột nhiên một hình ảnh khác hiện ra. Lại một khuôn mặt nữa. Đại Ngọc. Buổi liên hoan trong vườn. Đại Ngọc nằm trên đất trong bộ áo liền quần màu xanh nhạt. Đôi giày đen óng ánh dưới nắng. Người Đại Ngọc cũng ướt đầm, trán nó mướt mồ hôi. Nó cũng cố hít hơi vào đầy phổi, cũng hơi thở khò khè và cặp mắt van vỉ đó. Cứu tớ với, cặp mắt ấy nói. Chúng tôi đứng thành một vòng quanh nó. Chúng tôi đang chơi bên rìa vườn, người lớn ngồi ở bàn cách đó một quãng. Tay Đại Ngọc rũ ra bên cạnh người. Nó đang cầm gì đó. Một miếng bánh. Miếng bánh mà nó vừa lấy lúc trước. Nó vừa ăn miếng bánh xong, cầm miếng bánh lên khỏi đĩa và vừa đi vừa ăn trong lúc chúng tôi chơi.

“Đại Ngọc không thở được! Bạn ấy bị tắc thở!” chúng tôi hét lên.

Đột nhiên mẹ nó xuất hiện. Chúng tôi để cô qua; cô quát lên.

“Túi của cô, đem ra đây. Túi của cô!” Rồi cô mở bàn tay Đại Ngọc và lấy miếng bánh ra trước khi quay lại nhìn chúng tôi.

“Trong này có hạt gì không?”

Hạt ấy à? Không đứa nào trong số chúng tôi biết, vẻ mặt của mẹ Đại Ngọc cương quyết đến nỗi tôi cảm thấy có lỗi. Như thể tôi phải biết xem trong bánh có hạt gì không.

Ai đó cầm túi xách của cô chạy lại. Mẹ Đại Ngọc lục lợi trong đó nhưng không tìm thấy thứ cần thiết, nên cố phải dốc ngược chiếc túi ra. Đồ đạc trong túi rơi tứ tung lên nền đất. Tôi thấy một thỏi son, giấy ướt, một chiếc lược. Cô chộp lấy một thứ gì đó, một gói nhỏ màu trắng in chữ xanh. Cô xé toạc nó và lấy ra một chiếc xy lanh.

Rồi mẹ tôi xuất hiện. Mẹ áp đầu tôi vào người mẹ để tôi không nhìn thấy gì nữa. Mẹ nhẹ nhàng dẫn tôi đi.

“Sao thế ạ? Đại Ngọc bị làm sao ạ?” tôi hỏi. “Bạn ấy bị làm sao ạ?”

WILLIAM

Trời đã sáng. Ánh nắng được lọc qua những tán lá. Tất cả chuyển động trên đầu tôi, cây xào xạc trong gió, mây lướt ngang qua bầu trời, không có gì đứng yên. Tôi thấy chóng mặt và phải nhắm mắt vào. Cứ nằm đây và để ánh vàng phủ lên tôi, nằm ngửa không nhúc nhích, trên nền đất thô, ẩm ướt. Bởi vì chẳng còn gì khác, chẳng còn thứ gì có thể kéo tôi khỏi nơi này nữa. Công trình nghiên cứu - niềm đam mê của tôi - không còn. Edmund cũng không, nó đã lạc lối, nó đã lạc lối từ lâu. Kể cả dục vọng cũng không. Nó đã biến mất. Tôi không còn muốn thúc mình xuống đất trong để mê cho tới khi đạt được cực khoái. Tôi chỉ muốn để mặt đất nuốt chửng lấy mình, cho tới khi chính tôi cũng biến thành đất.

Tôi chưa có miếng nào vào bụng, nhưng cũng chẳng sao. Cái bánh tiếp tục khuấy đảo bụng tôi, bóp nghẹt họng tôi, làm miệng tôi khô khốc.

Ngôi làng, công việc ở đó và xung quanh đó, căn nhà của chính tôi, tất cả dường như đã ở xa ngàn dặm. Tôi đã bước đi trong bóng tối cho tới khi hai chân đau nhức, cho tới khi không còn âm thanh nào vẳng tới nữa. Khu rừng bị giẫm đạp ở đôi chỗ, tôi đã đi theo một lối mòn nhưng rồi đã tách ra và lang thang vô định, để thoát khỏi tất cả những gì nhắc tôi nhớ tới loài người. Cuối cùng tôi đã khuỵu xuống lớp cỏ.

Họ có nhớ tôi không? Họ có đi tìm tôi không? Có lẽ tôi sẽ sớm nghe thấy gì đó, tiếng gọi của họ, tiếng trầm tiếng bổng của mấy đứa con gái, từ giọng the thé, yếu ớt của Georgiana, là tiếng cao nhất, cho tới tiếng trầm nhất là giọng của Thilda, khàn khàn đến khó chịu.

Hoặc có lẽ chẳng ai nhớ tôi cả. Có lẽ họ đã quá quen với việc tôi bỏ đi, biến mất, đến nỗi họ không còn nhận ra là tôi đã không về nhà.

Hay là mấy mẹ con đang bận bịu với Edmund? Hôm nay thằng bé cũng đổ bệnh, chắc chắn là vậy, cũng như nhiều ngày khác. Nó sẽ ngủ cho tới khi mặt trời lên quá đầu, da dẻ tái xanh như ma vì không bao giờ thò mặt ra ngoài. Nhưng không phải vì bệnh tật. Có bao nhiêu điều tôi đã không hiểu. Và không, mấy mẹ con không băn khoăn vì căn bệnh của thằng bé. Hôm nay giống hệt những hôm khác, vì chắc chắn đây không phải là lần đầu tiên thằng bé ngủ vùi như vậy. Nó đã phí phạm bao nhiêu tháng ngày, ngủ mê man trong phòng, trong khi chất rượu từ từ rời khỏi cơ thể nó. Chẳng có chứng sầu não di truyền nào, chỉ có sự đờ đẫn và tổn hại do chính thằng bé gây ra. Nó chẳng hơn gì những tên thợ thô bỉ vứt bỏ cuộc đời của mình vào những vại bia. Một tên nát rượu.

Tôi dõi theo đường đi của vầng thái dương trên bầu trời. Chẳng mấy chốc nó đã lên thẳng trên đầu tôi, hun khô chút chất lỏng còn lại trong người tôi. Mồ hôi đọng đầy da tôi. Tôi há miệng thở. Lưỡi tôi có cảm giác như rêu khô. Tôi muốn nhấc tay lên, lau những giọt mồ hôi đi, nhưng cánh tay tôi nặng trĩu.

Ngày trôi qua. Mặt trời lại biến mất sau rặng cây, những cái bóng dài hơn, mọi thứ lạnh đi. Nhiệt độ cơ thể tôi đã bằng với lớp đất dưới thân mình tôi. Đằng sau mi mắt tôi, bóng tối đang chờ đợi. Có phải tôi đã bị nuốt chửng rồi không?

“Cha ơi?”

Một tiếng gọi nữa. Giọng trong trẻo. Gam trung.

“Cha ơi?”

Giọng nói vang lên to hơn, và chỉ lát sau tôi đã nghe thấy tiếng chân bước mồn một trên nền thạch nam và rêu.

Tôi mở mắt ra và nhìn thẳng vào cặp mắt trong veo của Charlotte.

“Chào cha buổi chiều,” con bé nói. Nó hoàn toàn không có vẻ ngạc nhiên chút nào. Nó chỉ đứng đó nhìn tôi, quan sát tôi, như thể tôi là một con côn trùng, trong khi tôi nằm sõng soài trên nền đất. Đột nhiên tôi cảm thấy máu dồn lên má.

“Ừ. Cha đây.”

Tôi vội ngồi dậy, phủi đất trên áo, cào tay qua tóc để giũ lá cây và lá thông đi.

“Con tìm cha có khó không?”

“Cha nói thế là sao ạ?”

“Con đã đi tìm lâu chưa?”

“Chưa, chưa lâu ạ. Lối mòn ngay kia mà.” Con bé chỉ ra đằng sau, và tôi phát hiện ra lối mòn dẫn về nhà, và tôi không thể không nhận ra mấy cái cây rất quen thuộc. Hóa ra tôi đã không hề biến vào lòng rừng sâu thẳm. Trong lúc choáng váng tôi đã không đi được xa. Tôi đang ở ngay cạnh nhà.

Con bé ngồi xuống bên cạnh tôi, và chỉ đến khi đó tôi mới nhận ra nó đang cầm thứ gì đó trong tay. Cuốn sổ mà con bé luôn cầm theo, cuốn sổ mà nó đã hăm hở viết đầy từng trang.

“Con muốn cho cha thấy cái này. Được không ạ?”

Con bé mở cuốn sổ ra mà không đợi tôi trả lời.

“Đó là một thứ mà con đã nghiên cứu từ lâu rồi.”

Tôi cố tập trung, nhưng những dòng mực ngoằn ngoèo như giun trên giấy.

“Đợi đã.” Con bé tháo kính của tôi ra, lau nhanh vào vạt váy, rồi lại đeo cặp kính lên mũi tôi. Cặp kính đã sạch hơn, nhưng đó không phải là lý do khiến tôi ngồi thẳng dậy và cố gắng đón nhận điều con bé muốn cho tôi thấy. Cử chỉ nhỏ đó của nó đã khiến họng tôi nghẹn lại. Tôi vô cùng biết ơn rằng người đã đến là con bé, rằng chính nó là người đã phát hiện ra tôi, đã thấy tôi như thế này, chứ không phải ai khác. Tôi nuốt xuống và tập trung vào cái mà con bé muốn chỉ cho tôi.

Một bức vẽ. Một tổ ong. Nhưng khác hẳn tổ của tôi.

“Con nghĩ là nếu lật úp xuống, nó sẽ khác hẳn,” con bé nói. “Nếu chúng ta lắp các tấm ván từ trên xuống thay vì treo từ trên trần, chúng ta sẽ có thể kiểm soát tốt hơn nhiều.”

Tôi trố mắt nhìn những bức vẽ con bé đang chỉ cho tôi. Chúng dần hiện rõ trên trang giấy.

“Không,” tôi nói rồi hắng giọng. “Không. Sẽ không có tác dụng đâu.” Tôi cố tìm từ để diễn đạt. “Chúng sẽ bị dính vào thành hộp.” Tôi ngồi thẳng dậy. Dù sao tôi cũng là chuyên gia kia mà. “Ong sẽ gắn chúng bằng sáp và keo ong, sẽ không thể gỡ ván ra được.”

Nghe vậy con bé mỉm cười.

“Nếu chúng nằm quá sát nhau thì đúng thế. Dưới năm milimet.”

“Còn nếu chúng nằm quá xa nhau, ong sẽ xây sáp nối,” tôi nói. “Mà dù sao thì lắp từ trên cũng không có tác dụng. Cha cũng đã tính đến cách đó rồi.” Tôi nói mấy từ cuối với một nụ cười bao dung.

“Con biết, nhưng cha chưa thử các phương án khác nhau. Quan trọng là phải tìm ra số đo phù hợp.”

“Cha không hiểu.”

Con bé lại chỉ vào những bức vẽ. “Hẳn phải có một điểm trung gian, cha ạ. Một điểm mà đàn ong sẽ không tạo ra sáp và keo, và bắt đầu xây sáp nối. Nếu chúng ta tìm được điểm trung gian đó thì sao? Nếu chúng ta tìm được khoảng cách chính xác giữa mép ngoài của đường gờ và vách trong hộp, chúng sẽ không sinh ra cả keo lẫn sáp nối.”

Tôi phải nhìn con bé. Nhìn ngắm nó thực sự. Con bé ngồi hết sức bình thản, nhưng mắt nó sáng rỡ, lộ rõ sự nhiệt thành. Con bé vừa nói gì nhỉ? Keo ong. Sáp nối. Có gì đó ở giữa ấy nhỉ?

Sức lực của tôi đã trở lại, tôi đứng bật dậy.

Điểm trung gian!

GEORGE

Sau cuộc gặp ở cái ngân hàng ngu ngốc đó, tôi ra cánh đồng bên sông Alabast. Cánh đồng giờ trống trơn. Chỉ còn sót lại vài tổ ở góc cuối đồng. Chúng vẫn còn sự sống, nhưng tôi không biết sẽ được bao lâu nữa. Chúng chẳng có gì khác biệt so với các tổ khác. Không có lý do gì để chúng tiếp tục sống sót.

Tôi đi vòng vòng. Những cái tổ đã in dấu trên khắp lớp cỏ. Cỏ bị đè phẳng, chết gí. Nhưng giữa những lá cỏ chết, vài mầm non đã mọc lên. Chẳng mấy chốc những dấu vết sẽ biến mất và sẽ không còn gì cho thấy các đàn ong đã từng sống ở đây.

Tôi tiến gần hơn tới chỗ có tiếng vo ve. Đột nhiên tôi mong muốn bị đốt. Mong muốn một cơn đau nhói. Những vết sưng. Một cái cớ để được chửi thề thật to cho đã mồm.

Một lần, chỉ một lần duy nhất thôi, tôi đã bị đốt nặng. Khi ấy tôi tám tuổi. Tôi nhớ tôi đang ngồi trong bếp. Mẹ tôi vừa đi chợ về. Tôi không biết vì sao, nhưng hôm đó mẹ đã mua cho tôi một món quà. À, phải rồi, đó là để tôi vui lên vì tôi sẽ lên chức anh lần thứ ba, và mẹ biết rõ tôi sẽ chẳng thích thú gì với cái tin đó. Tôi chưa bao giờ được mua đồ chơi ngoại trừ vào dịp sinh nhật và Giáng sinh, nhưng hôm đó mẹ vẫn mua cho tôi một thứ. Một chiếc ô tô đồ chơi. Nhưng không phải một chiếc ô tô đồ chơi bình thường. Ô tô Hot Wheels hẳn hoi. Tôi đã mong có một chiếc từ lâu lắm rồi. Tôi vui sướng đến nỗi đầu như muốn nổ tung. Và tôi đã cầm chiếc xe lên chạy như bay ra đồng trước khi mẹ kịp nói với tôi về cái bụng bầu.

Bố tôi đang ở ngoài đồng. Đầu cúi gằm vào một cái tổ. Tôi không nghĩ ngại gì. Chạy thẳng đến chỗ bố. Nhìn này! Nhìn xem con có gì này! Nhìn này, bố ơi! Rồi tôi nhận thấy cặp mắt bố sau tấm mạng. Tránh xa khỏi đây! Quay lại! Nhưng đã quá muộn.

Tôi nằm liệt giường mấy ngày trời. Không ai đếm, nhưng chắc tôi đã bị hơn trăm vết đốt. Tôi bị sốt nặng. Bác sĩ đến. Ông ta cho tôi mấy viên thuốc mạnh đến nỗi gấu uống chắc cũng đổ gục. Và tôi không biết về đứa em trong bụng mẹ cho đến tận mãi sau này.

Sau vụ đó tôi luôn làm tất cả để tránh bị ong đốt.

Tôi thường coi việc bị ong đốt là sự trừng phạt. Như một dấu hiệu rằng tôi đã không làm tròn trách nhiệm. Không biết tự bảo vệ mình. Không cẩn trọng. Mục tiêu của tôi là không bị ong đốt trong suốt một mùa, nhưng luôn luôn dính một vài vết, không người nuôi ong nào có thể tránh bị đốt suốt cả một mùa hè. Trừ năm nay. Cho tới giờ tôi chưa hề bị một vết đốt nào, nhưng đó là vì những lý do khác hẳn với những gì tôi mong muốn. Tôi tiếp tục đi vòng tròn. Đến gần hơn, gần hơn nữa. Đàn ong uể oải vo ve. Tôi dừng lại và đếm mật độ. Không đủ. Ít nhất là không được 2,5 con trong vòng một mét vuông.

Tôi giậm mạnh chân xuống đất. Một con ong đơn độc bay lên.

Đốt tao đi. Đốt đi!

Con ong bay qua không trung, tránh tôi. Không chịu làm phước cho tôi.

Tôi quay lưng đi về phía nhà kho.

Tôi vẫn chưa đặt mua vật liệu mới. Vật liệu đặt từ mùa xuân năm trước vẫn còn chất thành một đống thơm lừng ở góc kho. Nó khiến tôi khiếp sợ. Thời gian đứng giữa tôi và đống gỗ đó. Tôi sẽ mất hàng giờ, hàng giờ liền, mất bao nhiêu công sức để đóng những cái tổ ấy. Và sau đó, còn mất nhiều thời gian hơn nữa. Chỉ việc bỏ công đặt thêm ván thôi. Vì tôi sẽ tự đóng tổ. Chừng nào còn nuôi ong, tôi còn tự đóng tổ.

Tôi nhặt một mảnh ván lên, ước thử sức nặng. Cảm nhận lớp gỗ trong tay. Vẫn còn ẩm. Đủ độ dẻo. Đầy sức sống.

Rồi tôi đeo găng vào. Qua lớp găng tay, miếng gỗ chẳng còn là gì ngoài một vật liệu chết. Tôi lấy cặp bịt tai bảo hộ ra. Bật cưa máy lên.

Rồi ánh sáng rọi qua khung cửa chiếu ngang mặt sàn. Khoảng sáng rộng ra, một cái bóng chắn ngang. Rồi nó biến mất.

Tôi quay lại.

Là Emma.

Nàng nhìn đống gỗ rồi nhìn tôi. Khẽ lắc đầu.

“Mình định làm gì?”

Nàng hỏi, mặc dù nàng đã biết câu trả lời.

Nàng tiến vài bước về phía tôi.

“Chuyện này thật điên rồ.”

Nàng hất đầu về phía những tấm ván.

“Mình sẽ phải đóng nhiều tổ lắm. Chúng ta cần rất nhiều.”

Nàng làm như tôi không biết. Như thể tôi không hề có tí khái niệm nào.

Tôi nhún vai, đang định đeo bịt tai vào, nhưng có điều gì đó trong mắt nàng khiến tôi dừng lại.

“Chúng ta đã có thể bán trang trại,” nàng nói.

Tôi thả rơi đôi bịt tai. Chúng rơi xuống sàn đánh rầm.

“Chúng ta đã có thể bán trang trại mùa đông năm ngoái. Chuyển nhà. Giờ ta đã có thể ở dưới đó rồi.”

Nàng không nói thêm một lời nào nữa, không một lời về những gì nàng đang nghĩ. Khi chúng ta vẫn còn cơ hội. Khi trang trại vẫn còn đáng giá.

Tôi cúi xuống, nhặt đôi bịt tai lên bằng cả hai tay, như thể một tay là không đủ sức, như thể tôi là một đứa trẻ.

Rồi tôi đeo chúng vào và quay đi.

Tôi không nghe thấy nàng đi ra. Chỉ nhìn khoảng sáng trên sàn, thấy nó rộng ra, bóng của nàng chắn ngang nó, rồi nó nhỏ dần và biến mất.

Chúng tôi không nhắc đến chuyện đó nữa. Nàng không nói gì nữa. Từng ngày trôi qua. Tôi tiếp tục đóng tổ cho tới khi tay tôi phồng rộp, lưng đau nhức, và ngón tay rớm máu vì những vết đứt. Tôi không biết Emma đang làm gì. Nhưng ít ra nàng cũng không nói về chuyện đó nữa. Chỉ thỉnh thoảng nhìn tôi bằng cặp mắt loáng ướt, cái nhìn như muốn nói: Tất cả là lỗi của mình.

Chúng tôi cố sống như trước kia. Làm mọi việc như cũ. Tối nào cũng ăn tối cùng nhau. Rồi xem ti vi. Nàng xem rất nhiều chương trình truyền hình. Khóc rồi cười trước ti vi. Khẽ kêu lên. Nói với tôi về chúng. Mình đã bao giờ thấy chuyện đó chưa? Không, không thể thế được. Nhưng anh ta không đáng bị thế. Còn cô ta, cô ta dễ thương quá. Không, không, trời ơi.

Và chúng tôi ngồi cạnh nhau trên trường kỷ, không bao giờ ngồi ghế riêng. Nàng thích tôi vuốt tóc nàng. Xoa đầu nàng. Nhưng giờ chủ yếu tôi để tay trong lòng. Chúng quá đau, quá mỏi.

Một tối khi chúng tôi đang ngồi như vậy thì điện thoại reo. Nàng không hề nhúc nhích. Tôi cũng không.

“Mình nghe đi,” nàng nói. Mắt nàng dán vào ti vi, chờ đợi một cuộc bỏ phiếu nào đó, căng thẳng đang tăng dần, liệu cô tóc vàng hay cô tóc nâu sẽ bị loại? Hình như là thú vị lắm thì phải.

“Có khi là Tom,” tôi nói.

“Thì sao?”

“Mình nói chuyện với nó thì tốt hơn.”

Nàng ngạc nhiên nhìn tôi.

“Kìa, George.”

“Sao chứ?”

“Mình không thể cứ thế mà ngừng nói chuyện với thằng bé được.”

Tôi không trả lời.

Điện thoại vẫn tiếp tục réo.

“Em không nghe đâu,” nàng nói và hếch mũi lên.

“Được thôi. Thế thì chúng ta không nghe điện thoại nữa,” tôi nói. Nhưng tất nhiên là nàng thắng. Tôi đi ra hành lang và nhấc ống nghe lên.

Là Lee. Ông gọi điện để cho tôi biết mùa màng đang ra sao.

“Ngày nào tôi cũng ra đồng,” ông vui vẻ nói. “Sai quả lắm. Cả đống việt quất non.”

“Chà,” tôi nói. “Bất chấp mưa sao?”

“Chắc chúng đã rất bận rộn khi trời còn nắng. Hóa ra năm nay cũng không đến nỗi nào. Tốt hơn là tôi dự đoán.”

“Cũng không tệ nhỉ.”

“Không tệ chút nào. Tôi chỉ muốn cho anh biết vậy thôi. Anh có đàn ong tuyệt vời đấy.”

“Đã từng có,” tôi nói.

“Sao cơ?”

“Đã từng có. Tôi đã từng có đàn ong tuyệt vời.”

Đầu dây bên kia im lặng. Có lẽ ông đang dần hiểu ra. “Đừng nói với tôi là… chuyện đó cũng xảy ra ở chỗ anh à? Chúng đã biến mất à?”

“Phải.”

“Nhưng tôi không nghĩ chuyện đó lan tới tận miền Bắc. Tôi tưởng chỉ có ở Florida thôi. Và California.”

“Rõ ràng là không.” Tôi cố giữ giọng bình bĩnh, nhưng giọng tôi vẫn vỡ ra.

“Ôi, George. Chúa ơi. Tôi biết nói gì đây?”

“Chẳng có gì để nói nữa.”

“Ừ. Anh có bảo hiểm chứ?”

“Cho chuyện này thì không.”

“Nhưng giờ anh định làm gì?”

Tôi quấn sợi dây điện thoại quanh ngón trỏ. Sợi dây siết quanh một vết đứt tôi mới bị sáng hôm đó. Không biết phải nói gì.

“Chịu.”

“George.” Ông cao giọng hơn. “Cho tôi biết nếu tôi có thể làm gì để giúp nhé.”

“Cảm ơn ông.”

“Tôi nói thật đấy.”

“Tôi biết.”

“Giá mà tôi có thể cho anh vay chút tiền.”

“Đừng hòng.” Tôi cười khẩy.

Ông cũng cười đáp lại, có lẽ ông nghĩ đùa một chút cũng không sao.

“Mà thực ra tôi cũng chẳng có gì. Mùa màng cũng không tốt đến thế.”

“Mặc dù ông được giảm giá?”

“Mặc dù tôi được giảm giá.”

Ông im bặt.

“Lẽ ra tôi không nên đồng ý.”

“Ý ông là sao?”

“Nhận khoản giảm giá ấy.”

“Lee.”

“Nếu mà tôi biết trước…”

“Lee. Quên đi.”

Tôi tháo sợi dây điện thoại ra khỏi ngón tay. Nó đã để lại những vết xoắn ốc xuống đến tận lòng bàn tay tôi.

“Anh biết không,” ông nói, giọng đột nhiên vui vẻ hẳn lên. “Thực ra, tôi gọi điện để cho anh biết điều ngược lại đấy. Mùa màng mất tiêu rồi. Lũ ong dở ẹc.”

Tôi không thể không bật cười.

“Tin tốt đấy.”

“May mà chúng đã biến mất,” ông nói.

“Ừ. May mà chúng đã biến mất.”

Đường dây lại im lặng.

“Nhưng George, tôi hỏi thật đấy. Anh sẽ làm gì?”

“Tôi không biết. Có lẽ tôi sẽ phải đổi sang đặt tổ làm sẵn.”

“Đặt sẵn ư? Không. Đó là di sản của anh. Những cái tổ ấy là di sản của anh.”

“Giờ thì di sản chẳng còn đáng giá gì nữa.”

“Ừ.”

Tôi nghe ông nuốt khan.

“Nhưng nghe này, đừng bỏ cuộc.”

“Ừ… tôi không bỏ cuộc đâu.”

Tôi không biết nói gì nữa. Giọng nồng ấm của ông khiến tôi không nói nổi.

“George? Anh vẫn còn đó chứ?”

“Có.”

Tôi hít một hơi thật sâu, trấn tĩnh lại.

“Có. Tôi vẫn còn đây. Tôi sẽ không đi đâu cả.”

ĐÀO

Cách căn hộ nơi tôi qua đêm vài cây số, cuối cùng tôi cũng tìm thấy một bến tàu điện ngầm còn mở. Hóa ra đêm qua tôi đã đến khá gần, đã tiến về khu vực có dân cư của thành phố mà không biết. Hai người nữa đứng đợi cùng tôi, một bà cụ già run rẩy, gầy guộc, gần như trơ xương, phải lê bước đến bên chiếc ghế băng, và một người đàn ông chừng năm mươi tuổi, với cặp mắt cảnh giác, tay xách một chiếc túi lưới nặng, cồng kềnh. Có lẽ ông ta đi ăn trộm các căn nhà bỏ hoang.

Chúng tôi phải đợi nửa tiếng đồng hồ mới có một con tàu chật chưỡng tiến vào ga. Lâu quá. Tôi phải quay về ngay bây giờ, phải tìm ra một thư viện, tìm kiếm câu trả lời. Tôi lén lên tàu mà không có vé, gần như không để ý thấy cụ già đang vất vả lên tàu ra sao. Khi gần như đã quá muộn tôi mới thấy mắt cụ và vội chạy lại giúp. Cụ cảm ơn tôi rối rít và rõ ràng là muốn bắt chuyện với tôi, nhưng tôi không đủ sức.

Trong toa tàu, tôi ngồi một mình. Tôi muốn đứng hơn, không thể ngồi yên nổi, nhưng con tàu rung lắc đến nỗi tôi không dám đứng. Con tàu đã không được nâng cấp hay lau rửa từ lâu rồi, có lẽ đã từ hàng chục năm nay. Nó bốc mùi thối rữa, các cửa sổ phủ một lớp mỡ dày cáu bẩn từ hàng ngàn bàn tay đã mở chúng ra vào những ngày mặt trời nóng rực rọi xuống hoặc đóng chúng lại vào những ngày lạnh giá. Phía ngoài cửa sổ ố bẩn vì bụi đất. Tiếng rầm rập ầm ĩ khi con tàu run rẩy chạy qua thành phố khiến tôi không suy nghĩ nổi. Nhưng tôi vẫn cảm thấy như một con thú đang lần theo dấu con mồi - bướng bỉnh, đầy quyết tâm. Vẫn hai khuôn mặt chao đảo trong đầu tôi. Vi Văn và Đại Ngọc. Cũng làn da tái mét ấy. Cũng hơi thở khò khè ấy.

Tôi phải đổi tàu. Đầu tiên là một lần. Rồi thêm hai lần nữa. Bảng giờ tàu đã bị xé mất, hệ thống điện tử đã ngưng hoạt động từ lâu. Tôi đành đứng đợi, lần đầu là đúng hai mươi ba phút, rồi mười bốn phút, rồi hai mươi sáu. Lần nào tôi cũng đếm từng phút.

Sau ba lần đổi tàu, cuối cùng tôi cũng về đến nơi. Tôi có cảm giác gần như được về nhà, rốt cuộc thì khung cảnh xung quanh cũng có vẻ quen thuộc, như thể tôi đã đi lâu hơn hai mươi tư giờ nhiều. Cả cơ thể tôi gào thét vì đói, nhưng tôi không có thời giờ để ngồi xuống ăn nữa, chỉ ngốn ngấu vội vàng một gói bánh quy còn lại - lại một gói bánh quy nữa - và hỏi chị tiếp tân xem thư viện gần nhất ở đâu.

Chỉ còn một thư viện. Một thư viện duy nhất còn mở cửa trên toàn Bắc Kinh. Nó nằm ở Tây Thành, gần một đường tàu chạy thẳng từ khách sạn. Trên đường tới đó, tôi đi qua vườn thú cũ. Những biển trang trí ở cổng vào đã bị mưa gió bào mòn gần hết. Bên trong, thực vật đang lấn át tất cả, hòng vươn ra khỏi hàng rào. Chuyện gì đã xảy ra với những con thú ở đó? Những giống loài sắp bị tuyệt chủng? Con gấu koala cuối cùng? Có lẽ chúng đang lang thang trên phố, đã tìm được nơi trú ẩn trong những căn nhà hoang. Ý nghĩ ấy an ủi tôi, rằng chúng vẫn có thể tiếp tục cuộc sống trên Trái đất này, mặc dù con người chẳng còn lại là bao.

Quảng trường trước mặt thư viện trống trơn. Tôi chạy vội ngang qua quảng trường, không còn thời gian để sợ sệt nữa. Cửa ra vào nặng đến nỗi tôi sợ nó đã bị khóa, nhưng khi vận hết sức, tôi cũng mở được nó ra.

Căn phòng rộng mênh mông được chia thành nhiều tầng, như một cầu thang. Các bức tường phủ đầy sách, hàng ngàn cuốn. Trên sàn là những dãy bàn ghế được xếp ngay hàng thẳng lối, nhiều không đếm xuể. Căn phòng lờ mờ tối, nguồn sáng duy nhất là những ô cửa sổ trên trần nhà, còn đèn đóm đã tắt hết, và ở đây cũng không có một bóng người, như thể thư viện đã bị đóng cửa.

Tôi tiến vài bước vào trong.

“Có ai không?”

Không ai trả lời.

Tôi cao giọng hơn. “Có ai không!”

Mãi rồi tôi cũng nghe thấy tiếng bước chân ở đầu kia căn phòng. Một cô bảo vệ trẻ xuất hiện. “Ai đấy?”

Cô ta mặc một bộ đồng phục xưa kia hẳn đã từng có màu đen, nhưng giờ đã bạc phếch đi thành màu xám vì giặt giũ và mặc nhiều. Cô ta kinh ngạc nhìn tôi. Có lẽ tôi là người đầu tiên đến đây trong suốt một thời gian dài.

Rồi cô ta trấn tĩnh lại và chìa tay về phía biển sách kia. “Chắc chị muốn lấy sách? Chị cứ tự nhiên nhé.”

“Tôi không cần đăng ký sao? Cô không cần ghi tên tôi sao?”

Cô ta ngạc nhiên nhìn tôi, tựa hồ cô ta chưa hề nghĩ đến chuyện đó. Rồi cô ta mỉm cười. “Không sao đâu.”

Sau đó tôi được ngồi lại một mình.

Lần đầu tiên trong suốt bao nhiêu năm trời, tôi cho phép mình chìm đắm vào những cuốn sách, những từ ngữ. Tôi có thể sống cả đời ở đây. Cô bé Đào quàng khăn đỏ. Đứa trẻ xuất chúng. Nhưng đó đã là một kiếp sống khác rồi.

Tôi bắt đầu ở khu vực khoa học tự nhiên. Thứ gì đó Vi Văn không chịu được đã khiến nó bị ốm, khiến nó bị sốc phản vệ ngoài cánh đồng. Có lẽ là một vết rắn cắn chăng? Tôi tìm thấy một cuốn sách cũ về rắn ở Trung Quốc. Cuốn sách to, nặng trịch. Tôi đặt cuốn sách lên bàn trước mặt và vơ vẩn lật giở những trang giấy. Tôi biết ở vùng tôi trước kia có rắn hổ mang, nhưng chúng đã tuyệt chủng, ít ra người ta cũng nói với chúng tôi như vậy. Chúng thường ăn cóc nhái, và cóc nhái lại ăn côn trùng - nên khi nhiều loại côn trùng bị tuyệt chủng, rắn hổ mang cũng hết đường sống. Tôi lật từng trang sách cho tới khi tìm thấy một bức ảnh - một con rắn màu sẫm với cái mang bạnh ra quanh cổ như một cái mũ trùm, với hoa văn màu bàng bạc đặc trưng, đầy cảnh giác, sẵn sàng tấn công. Liệu có thể còn con nào tồn tại ngoài kia không?

Tôi đọc về vết rắn cắn, về các triệu chứng. Tê liệt, sưng, đau, tức ngực, sốt, đau họng, khó thở. Cũng khá giống với phản ứng của Vi Văn.

Hoại tử, tôi đọc thấy từ ấy, vết cắn của rắn hổ mang Trung Quốc sẽ luôn dẫn đến hoại tử, khiến các tế bào quanh vết cắn chết đi, giống như bị thối hoại.

Chúng tôi không thấy có vết cắn. Nếu có thì chúng tôi phải thấy chứ?

Và cho dù chúng tôi có không thấy vết cắn, cho dù đúng là một con rắn, một con hổ mang đã tấn công Vi Văn, thì điều đó cũng không giải thích được những bí mật, căn lều và hàng rào, việc thằng bé bị đưa đi.

Tôi tiếp tục tìm kiếm. Nếu không phải là vết cắn thì là cái gì? Trong lúc lật giở những trang bách khoa y học và sổ tay hướng dẫn của bác sĩ, tôi bỗng chợt nhận ra. Có lẽ tôi đã biết như thế từ đầu nhưng không chịu chấp nhận, vì điều đó quá lớn lao, quá quan trọng.

Điện thoại chỉ reo có một tiếng, rồi anh nhấc máy ngay.

“Đào, có chuyện gì vậy? Điện thoại bị mất tín hiệu. Em đã đi đâu?”

Tôi đã hỏi xin cô bảo vệ cho dùng nhờ điện thoại; nó được đặt ở một văn phòng riêng nằm sâu bên trong thư viện. Ông nghe bụi bặm, nhiều tháng rồi chưa được dùng đến.

“Không sao đâu,” tôi nói. Tôi đã gần như quên bẵng cuộc trò chuyện của chúng tôi tại căn hộ đêm trước. “Tất cả đều ổn rồi.”

“Nhưng đã xảy ra chuyện gì? Nghe em cứ như là…” Giọng anh có một thoáng ân cần mà anh thường chỉ dành cho Vi Văn.

“Em bị lạc. Nhưng em đã tìm được đường rồi,” tôi nói nhanh. Tôi phải cho anh một lời giải thích để có thể nói tiếp.

“Anh đã nghĩ về em suốt cả ngày.”

Sự lo lắng của anh. Tôi không chịu nổi. Tôi không gọi để nghe điều đó. Nếu là hôm qua thì hẳn tôi đã đón nhận nó, nhưng giờ nó chỉ ngáng đường tôi.

“Thôi quên đi,” tôi nói. “Em nghĩ em đã biết chuyện gì đã xảy ra với Vi Văn rồi.”

“Gì cơ?”

“Sốc phản vệ.”

“Sốc phản…”

“Có nghĩa là một loại dị ứng,” tôi nói, và chợt nhận ra mình đang nói từ tốn với vẻ mô phạm như thế nào. Tôi liền đổi giọng để không tỏ ra lên lớp với anh. “Vi Văn đã bị dị ứng. Dị ứng với một thứ gì đó ngoài cánh đồng.”

“Tại sao… điều gì khiến em nghĩ thế?” anh hỏi.

“Anh nghe này,” tôi nói. Rồi tôi đọc nhanh một đoạn nói về các triệu chứng và biện pháp chữa trị. Tuôn ra một tràng những từ như vấn đề về hô hấp, tụt huyết áp, hôn mê, adrenaline.

“Tất cả đều trùng khớp,” tôi nói. “Con đã phản ứng đúng như thế.”

“Họ có tiêm adrenaline cho con không?” anh hỏi.

“Ý anh là sao?”

“Khi họ đến, con có được tiêm adrenaline không? Em nói là cần phải tiêm adrenaline trong trường hợp nguy kịch đến tính mạng.”

“Em không rõ. Em không thấy họ tiêm cho con cái gì cả.”

“Anh cũng không.”

“Nhưng có thể họ đã tiêm trong xe cứu thương.”

Anh im lặng, tôi chỉ nghe thấy tiếng anh thở khe khẽ.

“Nghe có vẻ đúng đấy,” cuối cùng anh nói.

“Đúng thế. Chắc chắn là như thế,” tôi nói.

Anh không trả lời. Đang suy nghĩ. Tôi biết anh nghĩ về điều gì. Cũng chính là điều tôi đã nghĩ từ khi tôi thức giấc trong căn hộ bỏ hoang kia. Cuối cùng anh thốt ra.

“Nhưng là cái gì? Con dị ứng với cái gì?”

“Có thể là thứ gì đó nó ăn,” tôi đáp.

“Ừ… Nhưng là cái gì mới được chứ? Mấy quả mận ư? Hay là thứ gì đó nó tìm thấy trong rừng?”

“Em nghĩ đúng là do thứ gì nó tìm thấy trong rừng, nhưng không phải thứ nó ăn.”

Anh im lặng, có lẽ anh không hiểu.

“Em không nghĩ là do thức ăn,” tôi nói tiếp. “Em nghĩ là do thứ gì đó từ bên ngoài.”

“Ừ?”

“Mới đầu em nghĩ là do rắn cắn. Nhưng các triệu chứng không đúng.”

Anh không trả lời; hơi thở của anh vọng lại từ ống nghe giờ trở nên dồn dập hơn.

“Em nghĩ không phải là vết cắn, mà là vết đốt.”

WILLIAM

Herttordshire, ngày 4 tháng Tám năm 1852

Kính gửi ngài Dzierzon,

Tôi viết thư cho ngài với tư cách là một đồng nghiệp, mặc dù rất có thể ngài không biết đến tên tôi. Dù vậy, hai chúng ta vẫn có rất nhiều điểm chung và vì thế tôi nghĩ việc liên lạc là hoàn toàn cần thiết. Tôi đã theo dõi nghiên cứu của ngài được một thời gian, và việc ngài phát triển một tiêu chuẩn mới cho tổ ong đã đặc biệt thu hút sự chú ý của tôi. Tôi không thể diễn tả hết sự kính phục của mình dành cho công trình xuất chúng của ngài, những đánh giá của ngài, và sau cùng là chính mẫu tổ ong, như được trình bày trong tạp chí Eichstädt Bienen-Zeitung.

Tôi cũng đã phát triển một kiểu tổ ong, phần nào dựa trên cùng các nguyên tắc như của ngài, mà ở đây tôi xin mạn phép được chia sẻ với ngài và hy vọng rằng ngài có thể dành chút thời gian quý báu để chia sẻ với tôi ý kiến của ngài về công trình này.

Ngay từ đầu, tổ ong của Huber đã khiến tôi tin rằng ta có thể phát triển một kiểu tổ ong với các tấm ván tháo rời được mà không cần phải giết những con ong, đúng thế, thậm chí còn không khiến chúng khó chịu nữa. Sau khi đọc các ghi chép của Huber, tôi cũng nhận ra rằng chúng ta có thể thuần hóa những sinh vật kỳ diệu này tới một mức ngoài sức tưởng tượng. Điều này rất quan trọng để tôi tiếp tục nghiên cứu của mình.

Đầu tiên, tôi đã phát triển một kiểu tổ ong tương tự với của ngài, có lối vào bên cạnh và các thanh ngang phía trên có thể tháo rời. Tuy nhiên, thiết kế này đã không đem lại giải pháp cho mọi vấn đề mà tôi đã nhận thấy. Hẳn chính ngài cũng thấy rằng việc tháo rời các tấm ván trong thiết kế tổ kiểu này không dễ dàng gì, vừa tốn thời gian vừa rắc rối, và hơn thế nữa, thật đáng tiếc là việc tháo rời những tấm ván có thể gây hại cho cả đàn ong và con non của chúng.

Nhưng đôi khi chúng ta lại có được một phút sáng tỏ làm thay đổi tất cả. Với tôi, nó đến vào một buổi chiều cuối hè, khi tôi đang nằm trên nền rừng và chìm trong suy tưởng. Tôi đã luôn tưởng tượng tổ ong giống như một căn nhà, với cửa sổ và cửa ra vào, như tổ của ngài. Một mái ấm. Nhưng tại sao không suy xét nó theo hướng khác hẳn? Bởi vì loài ong sẽ không trở thành giống chúng ta, giống như con người - mà chúng sẽ bị chúng ta thuần hóa, sẽ trở thành thần dân của chúng ta. Như cách bầu trời nhìn xuống tôi, và có lẽ cả Chúa Trời, Cha của chúng ta nữa, đúng thế, tôi tin rằng chắc chắn Người có tham gia vào việc này, trong buổi chiều hè ấy, bởi vì chúng ta cũng sẽ nhìn xuống đàn ong như vậy. Mối liên kết của chúng ta với chúng sẽ đến từ phía trên.

Tất cả đã thay đổi khi tôi lật ngược tổ ong lại, khi tôi bắt đầu nghĩ về việc tạo ra một lối vào tổ từ phía trên. Điều này đã giúp tôi nảy ra một ý tưởng, đồng thời cũng là lý do khiến tôi viết thư cho ngài: những cầu ong di động mà tôi sắp đăng ký bản quyền. Các tấm ván sẽ được gắn vào những khung cầu này để chúng không chạm trực tiếp vào tổ, cả ở trên, dưới, lẫn hai bên. Nhờ thiết kế này, tôi có thể tùy ý tháo rời hoặc lấy các tấm ván ra mà không phải cắt chúng ra hay làm hại đàn ong. Như vậy tôi cũng có thể tự do chuyển đàn ong sang các tổ khác và có thể kiểm soát chúng dễ dàng hơn nhiều so với trước.

Và chắc hẳn ngài sẽ đặt câu hỏi, làm cách nào để ngăn ong gắn các tấm ván vào cạnh tổ và vào các tấm ván khác bằng sáp và keo ong, hoặc để ngăn chúng xây sáp nối? Tôi xin được giải thích. Qua một quá trình tính toán và thử nghiệm kéo dài, tôi đã tìm ra một kích cỡ then chốt. Và kích cỡ đó, người bạn thân mến của tôi, nếu ngài cho phép tôi gọi ngài như vậy, là chín. Cần có khoảng cách chín milimet giữa các tấm ván. Cần có khoảng cách chín milimet giữa các tấm ván và cạnh tổ, giữa các tấm ván và đáy tổ, giữa các tấm ván và nóc tổ, không hơn không kém.

Tôi hy vọng và tin rằng “Tổ ong Tiêu chuẩn của Savage” sẽ sớm được đưa vào sử dụng trên toàn châu Âu, đúng vậy, và thậm chí nó còn có thể đi xa hơn ra ngoài biên giới của lục địa nữa. Trong quá trình làm việc, tôi đã đặt sự đơn giản lên làm nguyên tắc hàng đầu và yếu tố thực tiễn là tối quan trọng, để tất cả mọi người có thể dùng được tổ ong này, từ người mới tập tành nuôi ong cho đến người nuôi ong đầy kinh nghiệm với hàng trăm tổ ong. Nhưng hơn hết, tôi mong tổ ong này sẽ góp phần đơn giản hóa điều kiện quan sát dành cho các nhà tự nhiên học như chúng ta, để chúng ta có thể tiếp tục đi sâu nghiên cứu và khám phá ra nhiều điều mới mẻ về loài sinh vật vô cùng thú vị này, đó là chưa kể đến tầm quan trọng của chúng đối với loài người.

Tôi đã đăng ký bản quyền cho phát minh của mình, nhưng như ngài chắc hẳn cũng đã biết, việc xử lý các đăng ký này thường mất thời gian. Trong lúc chờ đợi, tôi rất nóng lòng được nghe hồi đáp của ngài về công trình của tôi. Đúng thế, có lẽ chính ngài cũng sẽ phát triển một tổ ong dựa trên các nghiên cứu của tôi. Nếu ngài sẵn sàng làm vậy, tôi sẽ lấy làm vinh dự vô cùng.

Kính thư, William Atticus Savage

Chiếc xe ngựa đầu tiên tiến vào sân. Tim tôi nhảy vọt lên, vì giờ tất cả đã bắt đầu. Tôi đã mặc bộ quần áo đẹp nhất, được giặt ủi sạch sẽ, và mặt tôi mới được cạo râu nhẵn nhụi. Tôi thậm chí còn chải bụi trên chiếc mũ cao của mình. Khách mời đang đến và tôi đã sẵn sàng.

Các tổ ong được xếp thành hai hàng ở cuối vườn. Đúng thế, giờ tôi đã có rất nhiều; Conolly đã phải luôn tay luôn chân. Âm thanh của hàng ngàn con ong vang động đến nỗi ở trong nhà chúng tôi cũng nghe thấy từ mọi phía. Đàn ong của tôi: được tôi thuần hóa, thần dân của tôi, những thần dân phục tùng từng cử chỉ nhỏ nhất của bàn tay tôi, hết ngày này qua ngày khác, mỗi con ong đều đóng góp một phần nhỏ bé để cả tổ tràn ngập thứ mật vàng óng, và không kém phần quan trọng là góp phần vào sự lớn mạnh và phát triển của tổ - để tạo ra thêm nhiều thần dân nữa.

Trong mấy tuần vừa rồi, tôi đã gửi đi rất nhiều thư mời đến buổi ra mắt “Tổ ong Tiêu chuẩn của Savage”. Thư mời được gửi tới nông dân trong vùng và cả các nhà khoa học tự nhiên ở thủ đô. Và cả giáo sư Rahm nữa. Tôi đã nhận được nhiều thư phúc đáp, nhưng không có thư của thầy. Nhưng chắc chắn thầy sẽ đến. Thầy phải đến.

Edmund cũng đã sẵn sàng. Tôi có ấn tượng rằng thằng bé đã hiểu ra việc này là quan trọng. Phải, hình như Thilda đã đích thân nói chuyện với thằng bé. Bởi vì vẫn chưa quá muộn, thằng bé vẫn còn trẻ, đang trong giai đoạn cuộc đời dễ bị chệch hướng, dễ bị cám dỗ bởi những khoái lạc đơn thuần. Thằng bé đã gọi đó là đi theo đam mê của nó, một lý lẽ mà tôi hết sức tôn trọng, giờ vấn đề chỉ là đảm bảo thằng bé tìm ra một đam mê có giá trị. Tôi hy vọng rằng khi tiếp xúc với nghiên cứu của tôi, khi tiếp xúc trực diện với thiên nhiên, thằng bé sẽ tìm được cảm hứng. Rằng niềm tự hào mà tôi khuấy động trong nó, niềm tự hào khi được là một phần của gia đình này, được mang cái tên của chúng tôi, sẽ đưa nó về con đường chính đạo.

Cánh phụ nữ trong nhà đã cùng xếp ghế tựa và ghế băng đến gần các tổ ong. Cử tọa sẽ ngồi ở đó trong lúc tôi trình bày. Mấy đứa con gái và Thilda đã băm chặt, nấu nướng và xào xáo trong bếp suốt mấy ngày trời. Sẽ có đồ ăn thức uống, tất nhiên rồi, mặc dù số tiền cuối cùng của chúng tôi, phải, kể cả tiền học phí, đều đã bị tiêu sạch. Bởi vì đây chỉ là một khoản đầu tư ngắn hạn, sau hôm nay tất cả sẽ được giải quyết, tôi tin là như vậy.

Charlotte đã luôn có mặt bên cạnh tôi. Kể từ hôm ở trong rừng, hai cha con luôn làm mọi việc cùng nhau. Sự điềm tĩnh của con bé lây sang tôi, nhiệt huyết của nó trở thành nhiệt huyết của chính tôi. Hôm nay cũng là ngày của con bé, nhưng vẫn có một thỏa thuận ngầm rằng bộ đồ bảo hộ màu trắng của nó sẽ được cất nguyên trong tủ quần áo trong buồng ngủ của bọn trẻ. Nó ngồi cạnh những người phụ nữ khác, và trông có vẻ thoải mái với chỗ của mình, với một khay thức ăn trên tay và cặp má đỏ ửng như hoa hồng. Nhưng chốc chốc nó lại ném cho tôi một nụ cười vui sướng, háo hức, cho tôi biết con bé cũng đang chờ đợi việc này đầy phấn khích như tôi vậy.

Cỗ xe đầu tiên dừng lại trước mặt tôi. Tôi chuẩn bị một lời chào. Nhưng rồi tôi thấy người ngồi trên xe. Conolly, chỉ là Conolly mà thôi.

Tôi chìa tay ra, nhưng bác không bắt tay tôi mà đấm mạnh lên vai tôi.

“Tôi đã chờ đợi việc này cả tuần rồi,” bác cười nói. “Chưa bao giờ tham gia vào chuyện gì như thế này.”

Tôi rụt rè cười đáp lại vẻ bao dung, không muốn nói là tôi cũng chưa, nhưng bác chỉ thúc khuỷu tay vào người tôi.

“Chính ông cũng đang phấn khởi lắm nhỉ. Nhìn là biết.”

Vậy là chúng tôi đứng đó, sốt sắng như hai chú bé trong ngày đầu tiên đi học.

Đầu tiên những nông dân trong vùng đến - hai người đang nuôi ong và một người đang nghĩ đến chuyện bắt đầu. Họ bước đến bên những tổ ong trong lúc chờ đợi.

Một lát sau hai quý ông tôi không quen cưỡi ngựa đến. Cả hai đều đội mũ cao và mặc quần áo đi ngựa, người đầy bụi, như thể họ đã đi một quãng đường dài. Họ xuống ngựa, tiến về phía tôi, và chỉ khi đó tôi mới nhận ra họ là bạn đồng môn của tôi, giờ cả hai đều đã hói đầu, bụng phệ, mặt đầy lỗ chân lông và nếp nhăn thô kệch. Họ đã già đi biết bao. Không, không phải họ, mà là chúng tôi, chúng tôi đã già đi biết bao.

Họ chào tôi, cảm ơn tôi vì lời mời, nhìn quanh và gật gù vẻ tán thưởng. Họ nhận xét về những cơ hội có thể có được khi sống hòa mình giữa thiên nhiên như thế này, thay vì cuộc sống mà họ đã chọn, trong khu rừng thành phố, nơi cây cối là nhà gạch, đất đai là đá cuội, và khi nhìn lên trời, ta chỉ thấy mái nhà và ống khói.

Nhiều người nữa kéo đến; thêm vài người nông dân, một số chỉ đến vì tò mò, và thậm chí cả ba nhà động vật học đến từ thủ đô, đi trên chuyến xe buổi sáng và được thả xuống con đường bên dưới nhà tôi.

Nhưng không thấy thầy Rahm.

Tôi vội vào trong nhà, kiểm tra đồng hồ trên bệ lò sưởi.

Tôi đã hy vọng sẽ bắt đầu vào lúc một giờ đúng. Chỉ khi đó, khi mọi người đã yên vị, tôi mới bước xuống và đứng trước mặt họ. Và Edmund, đứa con đầu lòng của tôi, sẽ có mặt trong đám cử tọa - thằng bé sẽ thấy tôi đứng trước mặt họ.

Giờ đã là một giờ rưỡi. Mọi người đang mất kiên nhẫn. Một số lén rút đồng hồ quả quýt trong túi áo ra và liếc nhanh. Họ tự nhiên ăn số thức ăn nước uống mà Thilda và mấy đứa con gái đem ra mời quanh, và có lẽ đã khá no. Trời nóng; mấy người bỏ mũ, lấy khăn tay ra lau những cái cổ nhễ nhại mồ hôi. Cái mũ của chính tôi như một mái nhà đen sì nóng rực đè xuống đầu tôi, khiến tôi không suy nghĩ nổi. Tôi hối hận vì đã mặc bộ quần áo này. Càng có thêm nhiều người nhìn về phía những tổ ong rồi lại nhìn tôi, vẻ dò hỏi. Những lời trò chuyện, nhất là từ tôi, cạn dần. Tôi không thể tập trung vào người đang nghe tôi nói, trong khi cái nhìn của tôi liên tục bị hút về phía cổng, vẫn không thấy thầy Rahm đâu. Tại sao thầy không đến?

Dù sao tôi cũng phải bắt đầu thôi. Tôi phải bắt đầu.

“Gọi các con đi,” tôi nói với Thilda.

Nàng gật đầu. Nàng hạ giọng gọi mấy đứa nhỏ lại quanh mình, trong khi Charlotte được bảo vào nhà để gọi Edmund.

Tôi bắt đầu bình thản tiến bước về phía các tổ ong. Cử tọa hiểu ra cuối cùng buổi trình bày cũng đã bắt đầu. Những cuộc trò chuyện lẻ tẻ dừng lại và tất cả dõi theo tôi.

“Các quý ông, vui lòng an tọa,” tôi nói và chìa tay về phía dãy ghế đã được xếp sẵn.

Họ không cần mời lần thứ hai. Dãy ghế băng được đặt dưới bóng râm, chắc hẳn họ rất mong được chuyển ra đó.

Khi tất cả những người có mặt đã ngồi vào ghế, tôi nhận ra là chúng tôi đã tính toán sai. Số người đến không hề đông như chúng tôi dự kiến. Nhưng rồi mấy đứa nhỏ tiến ra, và cả Edmund nữa. Chúng giúp lấp đầy những chố trống, tản ra đúng kiểu mà chỉ có trẻ con mới làm được, và thu hẹp những khoảng trống rộng nhất.

“Vậy đấy. Có vẻ ai cũng đã có chỗ ngồi rồi,” tôi nói. Nhưng tôi chỉ muốn gào lèn điều ngược lại. Vì thầy không có mặt, và không có thầy thì ngày hôm nay trở thành vô nghĩa. Rồi tôi bắt gặp ánh mắt của Edmund trong đám đông. Không, không vô nghĩa. Dù sao thì tôi cũng làm việc này vì Edmund.

“Vậy xin các vị đợi cho ít phút trong lúc tôi mặc đồ bảo hộ vào.” Tôi cố nặn ra một nụ cười. “Dù sao tôi cũng không phải là Người Rừng.” Tất cả, kể cả mấy bác nông dân, đều cười phá lên một tràng dài. Thế mà tôi cứ tưởng tôi vừa đưa ra một lời nói đùa chỉ dành riêng cho những người hiểu biết, một điều sẽ tách riêng chúng tôi với họ. Nhưng không quan trọng gì. Điều quan trọng là tổ ong, và tôi biết họ chưa bao giờ thấy điều gì tương tự.

Tôi chạy vội vào nhà và thay đồ, cựa người thoát khỏi bộ quần áo len nặng trĩu và mặc vào bộ đồ bảo hộ trắng. Lớp vải mỏng mát rượi trên người tôi và thật dễ chịu khi được bỏ ra chiếc mũ cao thành đen thui rồi đội vào chiếc mũ trắng nhẹ nhàng của người nuôi ong, với tấm mạng mỏng nhẹ trước mặt.

Tôi nhìn ra cửa sổ. Họ đang ngồi yên lặng trên những chiếc ghế. Ngay bây giờ. Tôi phải bắt đầu bây giờ thôi. Dù có hay không có thầy. Kệ thây ông ta đi, tất nhiên tôi có thể làm được mà không cần những lời đều đều lên mặt hiểu biết của thầy!

Tôi bước ra và đi xuôi lối mòn dẫn đến các tổ ong. Lối đi đã rộng hơn, với những vết bánh xe từ chiếc xe cũ kỹ của Conolly, nhiều chỗ có những ổ gà sâu hoắm. Tôi đã phải đánh xe đến tận chỗ tổ ong, vì Conolly không dám lại gần chúng và tôi phải vất vả lắm mới đưa được xe trở lại đỉnh đồi.

Những khuôn mặt tươi cười nhìn tôi, tất cả đều ngóng đợi vẻ thân thiện. Điều đó khiến tôi thấy tự tin hơn hẳn.

Và rồi tôi đứng trước mặt họ và nói với họ. Cuối cùng thì lần đầu tiên tôi đã có thể chia sẻ phát minh của mình với thế giới, cuối cùng thì tôi đã có thể kể với họ về Tổ ong Tiêu chuẩn của Savage.

Sau khi xong xuôi, họ ùa đến quanh tôi, bắt tay tôi, hết người này đến người khác; thú vị, đáng kinh ngạc, đầy ấn tượng, những lời khen tới tấp, tôi không phân biệt nổi ai đã nói gì, tất cả chỉ là một màn mờ ảo. Nhưng tôi nhận ra điều quan trọng nhất: Edmund đã có đó và nó đã thấy tất cả. Mắt nó tinh tường và trong trẻo, và lần này cơ thể nó không ngứa ngáy hay lờ đờ nữa, mà thực sự hiện diện. Sự chú ý của thằng bé luôn tập trung vào tôi, mọi lúc.

Thằng bé đã thấy tất cả, mọi bàn tay, kể cả bàn tay cuối cùng chìa về phía tôi.

Tôi đã tháo găng tay ra và những ngón tay mát lạnh chạm vào tay tôi. Một cú sốc xuyên thẳng qua người tôi.

“Xin chúc mừng, William Savage.”

Thầy mỉm cười, không phải là một nụ cười thoáng qua, mà một nụ cười vương vấn mãi trên khuôn mặt, đúng thế, một nụ cười thực sự thuộc về khuôn mặt ấy.

“Giáo sư Rahm.”

Thầy nắm tay tôi và hất đầu về phía các tổ ong.

“Đây đúng là một điều đặc biệt.”

Tôi gần như không nói nổi thành lời.

“Nhưng thầy đến lúc nào?”

“Vừa kịp lúc để nghe phần quan trọng nhất.”

“Em… em không nhìn thấy thầy.”

“Nhưng tôi đã thấy cậu, William ạ. Và hơn nữa…” Thầy vuốt ve ống tay áo của tôi bằng bàn tay trái; tôi có thể cảm thấy những sợi lông trên cánh tay tôi bên dưới lớp vải dựng đứng lên trong một cơn run rẩy tuyệt diệu.

“Cậu biết là tôi không dám lại gần đàn ong mà không có đồ bảo hộ cẩn thận. Vì vậy tôi đã đứng lại đây, ở đằng sau.”

“Em không nghĩ là…”

“Ừ. Nhưng tôi đã đến.”

Thầy nắm tay tôi bằng cả hai tay. Hơi ấm từ tay thầy truyền qua tôi, được máu tôi đẩy tới mọi phần trong cơ thể tôi. Và qua khóe mắt, tôi thoáng thấy Edmund. Thằng bé vẫn đứng đó, vẫn nhìn vào chúng tôi, vào tôi, vẫn chăm chú và tỉnh táo như vậy. Nó đã thấy.

ĐÀO

Tôi ở trong thư viện cả ngày. Đọc sách, những bài nghiên cứu cũ, xem phim trên một chiếc máy chiếu cọc cạch ở tầng một.

Tôi cần chắc chắn một trăm phần trăm.

Có rất nhiều sách giáo khoa tiểu học. Tôi thấy như mình được đưa trở về những lớp học lịch sử khoa học tự nhiên dài lê thê, nơi cố giáo giảng về lịch sử của chúng tôi bằng giọng chết chóc, đều đều như tụng kinh đến mức chúng tôi đã gọi đó là lớp Lịch sử Ngủ gật. Chúng tôi còn quá nhỏ để có thể hiểu được tầm cỡ của những điều mà cô muốn truyền tải. Khi cô giáo dõi nhìn chúng tôi bằng cặp mắt đầy vết chân chim, chúng tôi quay về phía ánh nắng chiếu qua cửa sổ và tìm những hình hài trong những đám mây nếu trời đẹp hoặc nhìn đồng hồ trên tường xem còn bao lâu nữa mới đến giờ ra chơi.

Giờ thì tôi lại khám phá ra một lần nữa những thông tin mà hồi đó cô giáo đã cố gắng nhồi vào đầu chúng tôi. Một số ngày tháng vẫn còn đọng lại trong trí nhớ của tôi.

2007. Đó là năm là Sự Sụp Đổ được đặt tên. CCD - Colony Collapse Disorder, Rối loạn sụt giảm bầy đàn.

Nhưng mọi chuyện đã bắt đầu từ trước đó rất lâu. Tôi đã tìm thấy một video về quá trình phát triển của nghề nuôi ong trong thế kỷ trước. Sau Thế chiến thứ hai, nghề nuôi ong là một ngành kinh doanh phát đạt trên toàn thế giới. Chỉ riêng ở Mỹ đã có đến 5,9 triệu đàn ong. Nhưng số lượng này nhanh chóng giảm xuống, cả ở Mỹ lẫn ở các nước khác. Đến năm 1988 số lượng tổ ong chỉ còn một nửa. Rất nhiều nơi chứng kiến cảnh ong chết hàng loạt, ở Tứ Xuyên đã xảy ra hiện tượng này ngay từ những năm 1980. Nhưng chỉ đến khi nó xảy ra ở Mỹ - và xảy ra một cách đột ngột như trong hai năm 2006 và 2007, khi những người nông dân với hàng ngàn tổ ong đã mất trắng chỉ trong vòng vài tuần - chỉ đến khi đó thì Sự Sụp Đổ mới được đặt tên. Có lẽ bởi vì nó xảy ra ở Mỹ, vào thời đó chẳng có gì là quan trọng cho tới khi nó xảy ra ở Mỹ: việc ong chết hàng loạt ở Trung Quốc không đáng để được chẩn đoán ở tầm quốc tế. Thời đó là như vậy. Sau này thì mọi thứ hoàn toàn đổi chiều.

Đã có rất nhiều sách viết về CCD. Tôi lật qua mấy cuốn, nhưng không tìm được câu trả lời cụ thể nào. Không ai thống nhất được về nguyên nhân của Sự Sụp Đổ, vì không có một nguyên nhân cụ thể nào. Có rất nhiều nguyên nhân. Thuốc trừ sâu độc hại là thứ đầu tiên được xem xét. Ở châu Âu nhiều loại thuốc trừ sâu đã bị cấm tạm thời vào năm 2013, và theo thời gian, chúng cũng bị cấm ở những quốc gia khác trên thế giới. Chỉ có nước Mỹ là chần chừ. Một số nhà khoa học khẳng định rằng thứ thuốc độc này đã phá hỏng hệ thống định vị bên trong của loài ong và khiến chúng không tìm được đường về tổ. Chất độc trong thuốc trừ sâu ảnh hưởng đến hệ thần kinh của các loài côn trùng nhỏ và nhiều người khăng khăng tin rằng việc ong chết hàng loạt là do những chất độc này. Người ta nói lệnh cấm được ban hành theo kiểu cẩn-tắc-vô-áy-náy. Nhưng các kết quả nghiên cứu không đủ sức thuyết phục. Hậu quả của việc cấm thuốc trừ sâu là quá lớn. Cả vụ mùa bị tàn phá bởi sâu bệnh, dẫn đến việc thiếu hụt lương thực. Không thể làm nông nghiệp hiện đại mà không có thuốc trừ sâu. Và lệnh cấm cũng không có tác dụng đáng kể; ong vẫn tiếp tục biến mất. Đến năm 2014, châu Âu được xác định là đã mất 7 tỉ con ong. Một số người nói là vì chất độc đã nhiễm vào đất, nên vẫn có ảnh hưởng đến ong và khiến chúng chết. Nhưng chẳng mấy người lắng nghe. Sau một thời gian thử nghiệm, lệnh cấm được gỡ bỏ.

Thuốc trừ sâu không phải là thủ phạm duy nhất. Varroa destructor - một loài ký sinh trùng tí hơn thường tấn công ong -cũng là một nguyên nhân. Con rệp ký sinh này sẽ bám vào thân ong như một quả bóng lớn, hút hết hemolymph* của con ong và lan truyền một thứ virus mà thường rất lâu sau mới bị phát hiện.

Ngoài ra còn có thời tiết cực đoan. Khí hậu trên toàn thế giới đã dần thay đổi. Bắt đầu từ năm 2000 trở đi, khí hậu biến đổi mỗi lúc một nhanh hơn. Những mùa hè khô nóng không có hoa và mật đã giết chết lũ ong. Những mùa đông khắc nghiệt cũng giết lũ ong. Và mưa nữa. Ong ở trong tổ khi trời mưa, cũng như người vậy. Những mùa hè nhiều mưa khiến chúng chết từ từ.

Nông nghiệp độc canh là yếu tố thứ ba. Với loài ong, thế giới trở thành một sa mạc xanh: hàng dặm dài những cánh đồng chỉ trồng một thứ cây duy nhất, thêm nữa lại thiếu những khu vực bỏ hoang. Sự phát triển của loài người nhanh như vũ bão, và loài ong không thể theo kịp. Vậy là chúng biến mất.

Khi không có ong, hàng ngàn héc ta đất trồng bỗng trở nên hoang hóa. Những cánh đồng nở hoa không thể kết quả, cây không có trái. Đột nhiên những nông sản trước kia vốn là đồ ăn hằng ngày giờ trở thành của hiếm: táo, hạnh nhân, cam, hành, súp lơ xanh, cà rốt, việt quất, hạt dẻ và hạt cà phê.

Việc sản xuất thịt đi xuống trong những năm 2030, vì không thể trồng cấy được những loại thức ăn trước kia vốn là quan trọng nhất cho gia súc. Vì thế con người phải sống thiếu sữa và pho mát, vì gia súc không còn cho đủ sữa nữa. Và việc sản xuất nhiên liệu sinh học, như dầu hướng dương, vốn đã được đầu tư nhiều tiền của để thay thế cho dầu mỏ, đột nhiên không thể thực hiện được nữa vì nó cũng phụ thuộc vào việc thụ phấn. Một lần nữa, con người lại phải quay trở lại dùng nhiên liệu không thể tái tạo, và bản thân điều đó lại đẩy nhanh quá trình nóng lên toàn cầu.

Cùng lúc đó, sự gia tăng dân số chững lại. Đầu tiên dân số ngừng phát triển, rồi đường đồ thị bắt đầu đi xuống. Lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, dân số loài người không còn tăng lên nữa. Giống loài của chúng ta đang suy giảm.

Việc loài ong biến mất ảnh hưởng đến các lục địa theo những cách khác nhau. Nền nông nghiệp Mỹ gặp khủng hoảng đầu tiên. Người Mỹ không thể thụ phấn bằng tay như ở Trung Quốc. Họ không có nguồn nhân lực. Người ta sẽ không làm việc với đồng lương rẻ mạt như thế, trong thời gian lâu như thế và cũng không cần mẫn được như thế. Nhập khẩu nhân công cũng không giải quyết được vấn đề. Công nhân vẫn cần được cho ăn, và mặc dù họ rất chăm chỉ và kiên nhẫn, lượng thực phẩm họ sản xuất ra không nhiều hơn là mấy so với lượng thực phẩm họ tiêu thụ.

Sự sụp đổ ở nước Mỹ đã dẫn tới một cuộc khủng hoảng lương thực trên toàn thế giới. Cùng lúc đó, loài ong ở châu Âu và châu Á cũng chết dần.

Australia là nước cuối cùng bị ảnh hưởng. Một thước phim tài liệu từ năm 2028 đã giải thích lý do. Australia đã là niềm hy vọng của tất cả mọi người, ở đây ký sinh trùng Varroa destructor vẫn chưa được tìm thấy, ở đây có vẻ như loài ong không phản ứng với các chất gây ô nhiễm nhiều như ở các nơi khác. Những chú ong khỏe mạnh được nhập khẩu từ Australia và theo thời gian, nghề nuôi ong ở đây phát triển thành một ngành kinh tế lớn. Australia cũng trở thành quốc gia đi đầu trong việc nghiên cứu về ong, thụ phấn, và nghề nuôi ong.

Không ai biết chuyện đã xảy ra như thế nào, nhưng vào một ngày mùa xuân năm 2027, một người nuôi ong ở thung lũng Avon nhận thấy trong một tổ ong của mình có ong bệnh. Mark Arkadieff là chủ một trại ong hữu cơ. Ông làm tất cả đúng theo quy trình. Thụ phấn trong phạm vi hẹp, mỗi đợt chỉ di chuyển một lượng tổ ong nhỏ, nhẹ nhàng và cẩn thận, và chỉ đưa đến những trang trại đảm bảo không dùng thuốc trừ sâu. Ông chăm sóc đàn ong của mình rất cẩn thận, thay ván đáy khi chúng bẩn, đảm bảo ong luôn có đủ thức ăn. Chính Arkadieff cũng nói đàn ong là chủ của ông chứ không phải ngược lại. Ông là kẻ tôi tớ của chúng, chúng điều khiển cuộc sống của ông, nhịp điệu hằng năm của ông, khi nào ông thức dậy và khi nào ông đi ngủ. Ông đã cầu hôn vợ mình, Iris, khi họ đang cẩn thận chuyển một bầy ong tách đàn sang một tổ mới.

Việc trang trại của Arkadieff, trại Ong Mật Vui vẻ, lại là nơi đầu tiên trên lục địa Australia bị tấn công bởi ký sinh trùng là sự nghiệt ngã của số phận mà họ không đáng phải nhận. Có lẽ lỗi là ở cô em gái. Cô sống ở California và mới đến thăm trang trại hai tuần. Cô có thể đã đem theo ký sinh trùng trên hành lý. Hoặc cũng có thể do những bộ quần áo lao động họ đã đặt mua từ Hàn Quốc. Không ai nhận thấy có gì bất thường khi họ mở những gói giấy màu xám vô hại và lấy ra những bộ áo liền quần tiện lợi để mặc quanh trang trại. Hoặc cũng có thể do thứ gì đó trong phân bón mà trang trại bên cạnh vừa chuyển tới, những bao phân bón to, được sản xuất ở Na Uy?

Mark không biết, vợ ông cũng không biết. Họ chỉ biết là mùa xuân năm đó, ong của họ đã bị bệnh, và họ đã không phát hiện ra cho tới khi quá muộn.

Ông đưa các phóng viên đi quanh trang trại trong lúc kể cho họ nghe mọi chuyện. Ông không thể giấu nổi những giọt nước mắt khi mở những tổ ong trống không, chỉ còn vài con ong đang chết dần dưới đáy. Giờ thì không còn quốc gia nào an toàn nữa. Thế giới đang phải đối mặt với thách thức lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Tất cả cố gắng đưa ra một nỗ lực cuối cùng. Ký sinh trùng Varroa destructor được tiêu diệt tới một mức độ nào đó. Ở một số nơi, đã có những nỗ lực nhằm đa dạng hóa nông nghiệp độc canh. Giữa các cánh đồng là những luống hoa. Thuốc trừ sâu lại bị cấm. Nhưng vì lệnh cấm này, nhiều vụ mùa đã bị sâu hại ăn sạch.

Các nhà khoa học người Anh đã thử nghiệm tạo ra những giống cây trồng biến đổi gien, những giống cây có thể tỏa ra mùi pheromone của chính sâu bệnh, (E)-betaiarnesene, một chất mà côn trùng tiết ra để báo với các con khác là có nguy hiểm ở gần. Giờ những giống cây biến đổi gien đó đã được đưa vào sử dụng rộng rãi. Trung Quốc là nước đầu tiên thi hành chính sách mới này, trong nỗi tuyệt vọng vì thiếu lương thực. Người ta nói là pheromone này sẽ không ảnh hưởng đến lũ ong, chúng sẽ không nhận ra. Các nhà môi trường học lớn tiếng phản đối, nói rằng ong cũng sẽ phản ứng với pheromone này như các loài sâu bệnh khác. Nhưng không ai chú ý đến họ. Ai cũng nói đây là việc làm có lợi cả đôi đường. Con người có thể tiếp tục trồng trọt theo kiểu công nghiệp - không ai biết làm theo cách nào khác - còn loài ong sẽ tránh được chất độc thần kinh trong thuốc trừ sâu.

Vậy là các cánh đồng được trồng đầy những cây biến đổi gien này, và kết quả rất tốt - tốt đến nỗi chúng được đưa đi khắp nơi trên thế giới. Và cây trồng biến đổi gien lan nhanh như cháy rừng. Chúng lấn át mọi loại cây khác. Nhưng ong vẫn tiếp tục chết, và còn chết với số lượng lớn hơn trước. Đến năm 2029, Trung Quốc đã mất 100 tỉ con ong.

Không ai xác minh được là thực tế có phải lũ ong có phản ứng với pheromone hay không. Dù sao thì cũng đã quá muộn. Những cây trồng kia mọc không kiểm soát. Ở bên rìa của con mương nào cũng có những loại cây có thể xua đuổi côn trùng.

Thế giới ngừng vận động.

Trong thư viện, tôi tìm thấy các bài phỏng vấn với những người nuôi ong từ khắp mọi nơi trên thế giới. Không thể không nhận ra sự hoảng sợ trong họ. Họ đã trở thành những phát ngôn viên, những người đại diện cho cuộc khủng hoảng. Một số tức giận và thề sẽ tiếp tục chiến đấu, nhưng càng về sau sự cam chịu của họ càng rõ ràng hơn trong những bài phỏng vấn. Nếu tôi xem những thước phim này từ trước thì chúng sẽ chẳng để lại ấn tượng gì với tôi. Chúng chỉ là những bằng chứng từ một thời kỳ khác. Những người đàn ông tả tơi trong những bộ quần áo lao động tơi tả, nét mặt thô kệch, da cháy nắng, ngôn ngữ bình dân, họ chẳng liên quan gì đến tôi. Nhưng giờ mỗi người trong bọn họ đều đáng chú ý, mỗi tai ương cá nhân của họ cũng đều là tai ương của tôi.

GEORGE

Một hôm thằng bé đột ngột về nhà. Có lẽ Emma đã gọi điện cho nó. Tôi nghe thấy giọng nó khi tôi mở cửa trước. Tôi vừa ở nhà kho về; khi đeo bịt tai tôi không nghe thấy gì hết, không biết có xe đến hay đi, cũng không nghe thấy tiếng người nói ngoài sân hay tiếng Emma gọi tôi.

Giọng của một người đàn ông trưởng thành. Mới đầu tôi không hiểu đó là ai. Rồi tôi nhận ra đó là thằng bé. Giờ giọng nó đã như thế rồi.

Tôi rảo bước qua sân. Thằng bé đã về! Chắc Emma đã kể cho nó nghe sự tình. Hai mẹ con thường xuyên nói chuyện với nhau, tôi đoán vậy, và giờ thằng bé đã về để giúp một tay! Có nó ở nhà mọi việc sẽ dễ dàng hơn. Có nó tôi sẽ xoay xở được. Đóng tổ hai mươi tiếng một ngày. Làm việc cật lực hơn trước.

Nhưng rồi tôi nghe thấy thằng bé đang nói về chuyện gì. Nó đang nói về việc làm thêm mùa hè của nó. Một cách đầy hào hứng. Tôi dừng lại, đứng đó, không thể bắt mình vào nhà được.

“Viết về cà chua thôi, nhưng dù thế đi chăng nữa,” thằng bé nói. “Cái gì cũng thú vị theo cách riêng khi ta biết thêm về nó. Con chưa từng thấy cà chua to như thế bao giờ. Cả tay nhiếp ảnh cũng thế. Và ông nông dân thắng cuộc rất tự hào. Bài báo được in trên trang nhất, mẹ thử tưởng tượng xem! Bài báo đầu tiên con viết đã được đưa thẳng lên trang nhất!”

Tôi đặt tay lên tay nắm cửa.

Emma cười to và không ngớt lời khen ngợi thằng bé, như thể nó là một đứa bé lên năm vừa mới học được cách đi xe đạp vậy.

Tôi ấn nhanh tay nắm xuống và mở cửa ra. Hai mẹ con lập tức im bặt.

“Chào,” tôi nói. “Bố không biết là con về.”

“Mình đây rồi,” Emma nói với tôi.

“Con muốn làm mẹ bất ngờ,” Tom đáp.

“Thằng bé đã đi cả quãng đường dài mặc dù Chủ nhật là nó phải quay lại rồi,” Emma nói.

“Để làm gì chứ?” tôi hỏi.

“Là sinh nhật mẹ mà,” Tom nói.

Tôi đã quên bẵng đi mất. Tôi vội tính nhẩm và nhẹ cả người khi kết luận là phải đến mai mới đúng là sinh nhật nàng.

“Và con muốn xem tình hình ở nhà thế nào,” thằng bé khẽ nói.

“Ích gì đâu?”

“George,” Emma gắt.

“Ở nhà ổn cả,” tôi nói với Tom. “Nhưng con về nhà mừng sinh nhật mẹ cũng tốt.”

Hôm sau chúng tôi ăn mừng bằng một bữa cá, chúng tôi đã không ăn cá kể từ lần trước thằng bé về nhà. Tom kể chuyện ở tòa soạn báo địa phương nơi nó đang làm việc. Nó không nói thẳng ra, nhưng tôi hiểu là nó được khen rất nhiều. Ông tổng biên tập nói là nó có “sở trường trong việc đó”, cho dù “việc đó” có là gì đi chăng nữa. Emma cười luôn miệng. Tôi gần như đã quên mất tiếng cười của nàng nghe như thế nào.

Tôi đã chạy vội vào thị trấn và mua một đôi tất chân đắt tiền cùng một lọ kem thoa tay làm quà.

“Ôi. Năm nay em có cần gì đâu,” nàng vừa nói vừa mở gói quà.

“Tất nhiên là mình cần có quà chứ,” tôi nói. “Hơn nữa, đây là những thứ hữu ích, những thứ mình có thể dùng được.”

Nàng gật đầu và khẽ nói cảm ơn, nhưng tôi có thể thấy mắt nàng lướt qua nhãn giá tiền đã bị bóc mất một nửa, có lẽ đang tự hỏi tôi đã tiêu tốn bao nhiêu số tiền chúng tôi không có.

Tom tặng nàng một cuốn sách dày có hình một trang trại nằm trong sương mù trên bìa. Nàng thích những cuốn sách phải mất thật lâu mới đọc xong.

“Con dùng tháng lương đầu tiên để mua đấy,” thằng bé nói và mỉm cười.

Nàng rối rít cảm ơn thằng bé vì món quà, miệng tươi roi rói. Rồi đột nhiên tất cả chìm vào im lặng. Tom ăn một miếng cá. Chậm rãi nhai. Tôi nhận thấy mắt thằng bé đang dán vào tôi.

“Kể cho con nghe đi bố,” bất thình lình nó nói.

Ý nó là kể về đàn ong ư? Có lẽ nó chỉ hỏi thế cho phải phép.

“Ờ, để xem nào. Ngày xửa ngày xưa…” tôi nói.

“George,” Emma nhắc.

Tom vẫn nhìn tôi với cái nhìn thẳng thắn như vậy.

“Con và mẹ đã nói chuyện một chút, nhưng mẹ bảo chỉ bố mới kể hết đầu đuôi được, bố là chuyên gia mà.”

Nó đặt câu hỏi như người lớn. Như thế nó mới là người lớn. Tôi cựa quậy, lưng cứng đờ, cái ghế áp vào eo lưng tôi đến khó chịu.

“Chà, ai đó tự dưng lại quan tâm gớm nhỉ,” tôi nói.

Thằng bé đặt dĩa xuống, cẩn thận lau miệng bằng khăn ăn.

“Dạo này con đã đọc khá nhiều về CCD. Nhưng tất cả chỉ là suy đoán. Con nghĩ vì bố ở ngoài đó hằng ngày nên có thể bố có ý kiến khác về lý do tại sao…”

“Bố hiểu rồi, ra đây là anh phóng viên ghé thăm. Con định viết báo về chuyện này hả?”

Nó chớp mắt rồi nhăn mặt. Tôi đã làm nó tự ái.

“Không, bố ạ. Không. Đó không phải là lý do.”

Rồi nó im lặng.

Đột nhiên tôi không chịu nổi mùi cá nữa, nó làm mũi tôi ngứa ngáy, bám vào tóc và quần áo tôi. Tôi đứng bật dậy.

“Chúng ta còn gì khác để ăn không?”

“Vẫn còn cá đấy,” Emma nói và đặt cuốn sách mà nàng đã cầm từ nãy đến giờ xuống.

Tôi đi về phía tủ lạnh, không nhìn cả hai mẹ con.

“Ý tôi là thứ gì đó ngoài cá kia.”

“Có món tráng miệng.” Giọng nàng vẫn vui vẻ, nhẹ nhàng.

“Món tráng miệng không làm tôi no được.”

Tôi quay lại nhìn thẳng vào nàng. Rồi tôi liếc nhìn Tom. Cả hai đang nhìn tôi, họ ngồi cạnh nhau bên bàn và cứ nhìn tôi, vẻ dịu dàng, mặc dù chắc họ nghĩ tôi là một thằng ngốc.

Tom quay sang Emma.

“Mẹ không cần nấu cá vì con đâu. Dù sao hôm nay cũng là sinh nhật mẹ mà. Lẽ ra mẹ nên làm món gì mẹ thích.”

“Mẹ thích cá mà,” nàng nói. Nghe như thể nàng đang đọc từ trong sách ra vậy.

“Ngày mai bố mẹ cứ ăn các món bình thường cho bữa tối đi,” Tom nói tiếp, vẫn cái kiểu lịch sự như vậy. Chuyện này có bao giờ kết thúc không đây?

“Chẳng phải đằng nào mai con cũng đi rồi hay sao?” tôi hỏi.

“Con định thế,” Tom hạ giọng đáp.

“Nhưng con nó sẽ kịp ăn tối sớm,” Emma nói. “Đúng không, Tom?”

“Vâng ạ,” nó nói.

“Sớm đến mức nào?” tôi hỏi. “Tôi muốn làm cho xong kha khá việc trước khi ăn.” Giọng tôi thô lỗ và gay gắt, trái hẳn với cái giọng ríu rít vui tươi, đầm ấm của hai mẹ con.

“Khoảng hai giờ, có phải mẹ con mình đã định thế không nhỉ?” Emma hỏi Tom.

“Có khi con có thể ở lại lâu hơn,” Tom nói.

Tôi lờ thằng bé đi. “Hai giờ ấy à? Đấy là ăn trưa chứ,” tôi nói với Emma.

“Mẹ đừng tốn công vì con,” Tom nói.

“Một bữa tối đơn giản thì có gì đâu mà tốn công,” Emma líu lo đáp lại.

“Thực ra dạo này ở nhà có rất nhiều việc, như con đã thấy đấy,” tôi nói. Ít nhất một người trong số chúng tôi cũng phải tỏ ra thành thực.

“Con sẽ rất sẵn sàng giúp một tay khi con còn ở nhà,” Tom vội nói.

“Nửa ngày với cơ bắp sinh viên thì chẳng ích gì đâu.”

Emma còn không trả lời tôi, chỉ tiếp tục nói với Tom bằng cái giọng ngọt như đường. “Sẽ rất tuyệt nếu con có thể giúp bố một tay.”

“TUYỆT,” tôi nói.

Không ai đáp lại. May thật. Tôi sẽ lộn mửa nếu tiếp tục phải nghe cái giọng mía lùi đó.

Tom lại cầm dao dĩa lên, cào cào thức ăn. Nó lấy dĩa chọc mấy cái xương cá và lớp da cá nhờn mỡ.

“Lẽ ra con cũng muốn ở lại lâu hơn một chút.”

Lẽ ra… Như thể đó là chuyện đã rồi. Một chuyện mà thằng bé không thể thay đổi được.

“Con có thể gọi điện và xin ở lại vài ngày được không?” Emma nói.

“Con là một trong số ba mươi tám đơn xin việc nộp vào vị trí đó,” Tom khẽ nói.

Tôi bước ra cửa. Không thể nghe thêm lý do lý trấu nào từ thằng bé nữa.

Tôi đã ra đến sân thì thằng bé mới đuổi kịp tôi.

“Bố, đợi đã.”

Tôi không quay lại mà cứ thẳng tiến về phía nhà kho. “Bố phải làm việc.”

“Con đi cùng được không?”

“Có nhiều việc phải làm lắm. Chỉ một khoảng thời gian ngắn sẽ chẳng tích sự gì đâu.”

“Nhưng con muốn mà. Con muốn mà.”

Chà. Chuyện nài nỉ này mới đây. Những lời thằng bé thốt ra luồn lách vào tai tôi và làm một cục nghẹn đáng ghét dâng lên trong họng tôi. Nó có thật lòng không? Tôi phải quay lại và nhìn nó.

“Sẽ chỉ là một mớ lộn xộn thôi,” tôi nói.

“Bố. Đây không phải vì con là nhà báo. Mà vì… con quan tâm. Thật đấy.”

Thằng bé nhìn tôi. Cặp mắt to, mở lớn. “Đây cũng là trang trại của con mà.”

Rồi nó im bặt. Cứ đứng đó. Có vẻ nó sẽ không nói gì nữa. Chỉ nhìn tôi chằm chằm. Tôi không chịu nổi cái nhìn ấy, cặp mắt đẹp ấy, con tôi. Vừa là trẻ con cũng vừa là người lớn.

Nó thật lòng có ý đó.

“Được.” Tôi gật đầu, giọng khàn đi. “Thôi được.” Tôi hắng giọng cho tiếng trong hơn, nhưng chẳng còn gì để nói nữa.

Rồi hai bố con cùng nhau đi vào nhà kho.

WILLIAM

Lá thư đến cùng chuyến xe chiều. Tôi vẫn còn phơi phới sau thành công của ngày hôm qua, khi tất cả đã diễn ra đúng như tôi mong đợi, đúng thế, có lẽ còn tốt hơn thế nữa, khi cuộc đời mới của tôi bắt đầu. Tôi vẫn còn cảm thấy khoảnh khắc ấy trong lòng, khoảnh khắc giữa Edmund, thầy Rahm và tôi, khoảng thời gian khi tất cả mọi thứ xảy ra đúng như dự định, khi mà Ý tưởng về khoảnh khắc và bản thân Khoảnh khắc đó vươn lên để trở thành một thực thể cao cả hơn.

Tôi bắt đầu run lên khi thấy dấu bưu điện. Karlowice. Là thư của ông ta - một lời phúc đáp - không thể là gì khác. Tôi đã gửi thư đi từ nhiều tuần trước, thư trả lời của ông ta đã có thể tới vào bất kỳ ngày nào khác, nhưng thử tưởng tượng xem, nó lại đến vào lúc này, đúng ngày hôm nay. Tôi run lẩy bẩy. Thật là quá mức. Tôi có phải Icarus* không? Cặp cánh của tôi liệu có bắt lửa không? Không, đây không phải sự kiêu ngạo, đây là kết quả của sự chăm chỉ làm việc. Tôi xứng đáng với điều này.

Tôi đem lá thư về phòng, nơi tôi ngồi xuống ghế, và một cách thành kính, như thể sắp gặp mặt đích thân Thánh Peter, tôi gỡ dấu niêm phong ra.

Karlowice, ngày 29 tháng Tám năm 1852

Kính gửi ngài William Savage,

Tôi đã hết sức phấn khích khi nhận được thư của ngài. Công trình nghiên cứu của ngài quả thực vô cùng thú vị. Tôi tin rằng những tổ ong của ngài sẽ rất có ích cho những người nuôi ong trong vùng.

Tuy vậy: tôi cho rằng đã có rất nhiều thay đổi kể từ khi ngài viết thư cho tôi, và hẳn giờ ngài đã biết về các thành tựu của Đức cha Lorenzo Langstroth. Có lẽ ngài cũng đã nhận được thư từ chối cho đơn đăng ký bản quyền sáng chế rồi. Xin thứ lỗi cho tôi nếu tôi đưa ra những thông tin mà ngài đã biết.

Tôi thấy ngài đã có những ý tưởng giống hệt như một người nuôi ong ở phía bên kia Đại Tây Dương. Tôi phải nói rằng tôi đã rất ngạc nhiên khi đọc miêu tả tổ ong của ngài, vì nó rất giống với tổ ong của Đức cha. Bản thân tôi cũng đã có vinh hạnh được thư từ qua lại với Đức cha Langstroth trong năm vừa qua và biết chắc rằng ngài ấy đã có được bản quyền sáng chế cho các khung cầu giống hệt như những gì ngài miêu tả trong thư. Ngài ấy cũng đã tính toán được khoảng cách vàng giữa vách tổ và cầu ong, cũng như khoảng cách giữa các cầu, mặc dù con số ngài ấy tính được là 9,5 milimet.

Tôi hy vọng ngài sẽ tiếp tục công việc nghiên cứu hết sức thành công này, vì tôi tin rằng trong kiến thức về cuộc sống của loài ong, chúng ta mới chỉ tìm hiểu được chút ít trên bề mặt. Tôi sẽ rất vui nếu được nhận thêm tin tức từ ngài và hy vọng từ nay chúng ta có thể trao đổi thư từ với nhau như hai đồng nghiệp trong lĩnh vực này.

Kính thư,

Johann Dzierzon

Tôi siết chặt lá thư bằng cả hai tay, nhưng nó vẫn run lên, những con chữ nhảy nhót, gần như không đọc nổi. Tiếng cười vang vọng trong tai tôi.

Trao đổi thư từ. Đồng nghiệp trong lĩnh vực này. Tôi lặp lại những từ đó với bản thân, nhưng chúng chẳng có nghĩa lý gì.

Đã quá muộn rồi. Tôi chẳng là đồng nghiệp của ai hết.

Tôi là kẻ nên được bỏ vào một cái hộp có nắp, để bị quan sát và kiểm soát từ bên trên. Tôi đã bị thuần hóa bởi chính cuộc đời này.

Tôi thả rơi bức thư và đứng dậy. Tôi phải gạt đổ thứ gì đó, phá hủy thứ gì đó, xé toạc thứ gì đó. Bất kỳ thứ gì để ngăn con bão đang dâng lên trong lòng tôi. Đột nhiên tay tôi vung ra và lôi sách vở, lọ mực cùng những bức vẽ từ trên bàn xuống. Tất cả rơi xuống sàn, lọ mực đổ ra, biến thành một cái hồ không đáy trên ván sàn, vết mực sẽ không bao giờ sạch và sẽ mãi mãi hiện diện như một lời nhắc nhở về thất bại của tôi. Như thể điều đó là cần thiết vậy. Toàn bộ con người tôi, toàn bộ cái thân thể rệu rã, tầm thường này, đã là một lời nhắc nhở rồi.

Các giá sách cũng chịu chung số phận như lọ mực, rồi sau đó là đến chiếc ghế. Tiếp theo là những biểu đồ trên tường, tôi xé nát chúng. Những con hải quái của Swammerdam bị xé vụn, tôi sẽ không bao giờ còn ngắm chúng để thấy bàn tay của Chúa trong những thành phần nhỏ bé nhất của Tạo hóa nữa.

Rồi tiếp theo là lớp giấy dán tường, lớp giấy dán tường vàng ệch chết tiệt. Tôi xé nó khỏi tường thành từng mảnh, cho tới khi những dải giấy rũ xuống, để lại những vết rách lớn trên lớp tường gạch thô bên dưới.

Và rồi, cuối cùng tôi cầm chúng trong tay, những bức vẽ tổ ong. Vô giá trị. Chúng phải bị phá hủy vĩnh viễn.

Tôi co duỗi các cơ bắp trên bàn tay. Tôi muốn vò nát chúng, xé vụn chúng, nhưng tôi không đủ sức.

Tôi không đủ sức.

Vì tôi không phải là người nên làm việc này. Chúng không phải là của tôi để tôi phá hủy, mà là của thằng bé. Tất cả là lỗi của nó và vì vậy cũng là trách nhiệm của nó. Tôi lao ra hành lang.

“Edmund!”

Tôi không gõ cửa mà cứ thế lao vào; thằng bé đã không buồn khóa cửa.

Nó ngồi bật dậy khỏi giường. Tóc nó rối bù, mắt đỏ ngầu. Người nó nồng nặc mùi rượu. Tôi quay đi tránh mùi hôi ấy, gần như không suy nghĩ, chắc hẳn tôi cũng đã làm thế nhiều lần trước kia, tự huyễn hoặc bản thân, giả vờ như nó không tồn tại.

Không. Hôm nay thì không và cũng không bao giờ nữa. Thằng bé đáng nhận một trận đòn. Một trận đòn trên lưng bằng cái khóa thắt lưng, cho tới khi da nó đầy những vết lằn rớm máu.

Nhưng việc này trước đã. “Nhìn đây!” Tôi ném những bức vẽ lên giường thằng bé. “Chúng đây!”

“Cái gì ạ?”

“Chính con đã khiến cha bắt đầu. Chúng đây! Giờ cha biết làm gì với chúng đây?”

“Cha, con đang ngủ mà.”

“Chúng vô giá trị. Con có hiểu không?”

Cái nhìn của thằng bé tình táo hơn, nó ngồi thẳng dậy. Cầm một bức vẽ lên.

“Cái gì đây ạ?”

“Còn không đáng giá bằng tờ giấy chúng được vẽ lên! Vô giá trị!”

Thằng bé nhìn những vết mực vô nghĩa.

“À. Tổ ong. Ra là cái tổ ong,” nó khẽ nói.

Tôi thở hổn hển, cố bình tĩnh lại. “Giờ chúng là của con rồi. Những bức vẽ này. Chính con là người muốn cha bắt đầu việc này. Giờ con muốn làm gì với chúng thì làm.”

“Muốn cha bắt đầu… Ý cha là sao ạ?”

“Con đã khỏi đầu tất cả. Giờ con có thể phá hủy chúng. Đốt chúng đi. Xé vụn chúng ra, con muốn làm gì thì làm.”

Thằng bé chậm rãi đứng dậy và cầm cốc lên uống một ngụm nước với bàn tay vững vàng đến kinh ngạc.

“Con không hiểu cha định nói gì, cha ạ.”

“Đây là công trình của con. Cha tạo ra chúng cho con.”

“Nhưng vì sao?” Thằng bé trố mắt nhìn tôi. Tôi không nhớ nổi lần cuối tôi nhìn vào mắt nó là khi nào. Giờ mắt thằng bé nheo lại. Nhìn nó già hơn cái tuổi mười sáu.

“Cuốn sách!” tôi hét lên.

“Sách nào? Cha đang nói gì vậy?”

“Sách của Huber. François Huber ấy! Những quan sát mới về lịch sử tự nhiên của loài ong ấy!”

“Kìa cha. Con không hiểu.” Thằng bé nhìn tôi như thể tôi đã hóa điên, như thể tôi cần được nhốt vào viện tâm thần.

Người tôi rũ xuống. Thằng bé còn không nhớ. Cái khoảnh khắc đã có biết bao ý nghĩa với tôi. “Cuốn sách mà con đã để lại cho cha cái hôm Chủ nhật ấy, khi mẹ và các em đi nhà thờ ấy.”

Đột nhiên thằng bé dường như đã nhận ra điều gì đó.

“Cái hôm ấy, à đúng rồi. Từ hồi mùa xuân.”

Tôi gật đầu. “Đó là điều cha sẽ không bao giờ quên. Rằng con đã chủ động đến thăm cha vào ngày hôm ấy.”

Mắt thằng bé lướt nhìn đi nơi khác, hai tay nó cử động, như thể nó muốn chộp lấy thứ gì đó, nhưng chẳng tìm thấy gì ngoài những hạt bụi trong không khí.

“Chính mẹ đã bảo con đến thăm cha,” cuối cùng thằng bé nói. “Mẹ nghĩ điều đó sẽ giúp được cha.”

Thilda. Thằng bé vẫn là con của nàng, bây giờ và mãi mãi.

GEORGE

Chúng tôi đóng tổ cho đến hết ngày. Cho đến khi trời tối. Thằng bé làm việc rất chăm chỉ. Nhưng không có vẻ miễn cưỡng như trước. Giờ nó thực sự muốn làm việc. Nó hỏi luôn miệng, đầy tò mò, học rất nhanh, và làm việc chính xác, mau lẹ.

Tiếng búa gõ lên đinh đều đều. Tiếng cưa máy ro ro như tiếng nhạc. Và sự im lặng luôn hiện diện. Tiếng gió cùng tiếng chim hót ngoài kia.

Mặt trời rọi xuống mái nhà kho, mồ hôi chúng tôi túa ra như tắm. Thằng bé chúi đầu vào dưới vòi nước cho mát, rồi lắc đầu như chó và cười lớn. Hàng ngàn giọt nước mát lạnh bắn vào tôi, làm tôi nguội bớt, và không hiểu sao tôi không thể không cười đáp lại thằng bé.

Ngày Chủ nhật cũng trôi qua như vậy. Hai bố con làm việc, không nói chuyện gì khác ngoài những tổ ong. Có vẻ thằng bé đang thích thú. Tôi chưa từng thấy nó như thế từ hồi nó còn bé. Nó cũng ăn uống ngon miệng hơn. Thậm chí còn ăn một miếng giăm bông vào bữa trưa.

Tôi liếc nhìn đồng hồ. Chúng tôi đang ngồi ngoài trời uống cà phê. Đã gần hai giờ. Xe buýt sắp chạy rồi. Tôi không nói gì. Có lẽ thằng bé đã quên mất. Có lẽ nó đã đổi ý.

Thằng bé cũng nhìn đồng hồ.

Rồi nó tháo đồng hồ ra. Và đút vào túi.

“Bố. Lần đầu tiên có cảm giác như thế nào ạ?”

Thằng bé nhìn tôi; đột nhiên cái vẻ vô cùng nghiêm trang của nó đã trở lại.

“Ý con là sao?”

“Cái tổ đầu tiên bố mở ra ấy?”

“Con nghĩ là thế nào chứ? Thật khủng khiếp.”

“Nhưng nó có gì khác biệt? Chuyện này có gì khác biệt?”

Tôi nhấp một ngụm cà phê và đảo cà phê lọc xọc trong miệng, không nuốt nổi.

“Ờ, bố cũng không biết nữa. Chúng cứ thế biến mất thôi. Chỉ còn lại vài con dưới đáy tổ. Chỉ còn ong chúa và ấu trùng. Đơn độc.”

Tôi quay đi, không muốn thằng bé nhìn thấy mắt tôi ầng ậng nước. “Và nó xảy ra quá nhanh, hôm nay chúng còn ở đó, hôm sau chúng đã biến mất rồi.”

“Không như khi ong chết vào mùa đông,” thằng bé nói.

Tôi gật đầu. “Không giống chút nào. Ong chết vào mùa đông là do thời tiết, thiếu thức ăn, hoặc cả hai.”

Thằng bé vẫn im lặng, cầm tách cà phê bằng cả hai tay, ngẫm nghĩ.

“Nhưng bố sẽ vẫn phải chịu cả việc ong chết vào mùa đông,” cuối cùng nó nói.

Tôi gật đầu. “Tất nhiên. Thỉnh thoảng vẫn có những mùa đông khắc nghiệt mà.”

“Và sẽ còn khắc nghiệt hơn,” thằng bé nói tiếp. “Sẽ có bão, thời tiết xấu.”

Tôi nên nói gì đó góp lời, nhưng không biết nói gì.

“Và ong sẽ chết vào mùa hè nữa,” thằng bé nói. “Sẽ có nhiều ong chết vào mùa hè hơn. Vì mùa hè đang nhiều mưa hơn, thời tiết bất ổn hơn.”

“Ừ,” tôi nói. “Nhưng chúng ta đâu biết chắc được.”

Thằng bé không nhìn tôi, nó cứ nói tiếp, giọng mỗi lúc một to hơn. “Và sẽ có sự sụt giảm nữa. Nó sẽ lại xảy ra.” Giờ nó đang nói rất to. “Ong đang chết dần, bố ạ. Chúng ta là những người duy nhất có thể thay đổi điều đó.”

Tôi quay lại đối mặt với nó. Tôi chưa bao giờ nghe nó nói như thế, và cố mỉm cười, nhưng nụ cười chỉ biến thành một cái nhăn mặt méo mó.

“Chúng ta ấy à? Con và bố?”

Thằng bé không cười, nhưng nó cũng không tỏ vẻ tức giận. Chỉ cực kỳ nghiêm nghị.

“Con người ấy. Chúng ta phải thay đổi. Con đã nói như thế khi chúng ta ở Maine, phải không? Chúng ta không được là một phần của hệ thống này nữa. Chúng ta phải thay đổi cách vận hành trước khi quá muộn.”

Tôi nuốt khan. Cái này ở đâu ra vậy? Sự nhiệt huyết của nó? Từ trước tới nay nó chưa bao giờ như vậy. Tôi đột nhiên thấy tự hào vô cùng và phải nhìn thẳng vào nó. Nhưng nó đột nhiên lại chăm chú nhìn tách cà phê.

“Bố có muốn quay lại làm việc chưa?” nó khẽ hỏi.

Tôi gật đầu.

Trời tối. Màn đêm buông xuống.

Chúng tôi ngồi trên hàng hiên, cả ba người. Trời trong veo.

“Con có nhớ con rắn không?” tôi hỏi.

“Và đàn ong nữa,” Tom nói.

“Con rắn ấy à?” Emma hỏi.

Tom và tôi nhìn nhau mỉm cười.

Sáng hôm sau tôi ngủ nướng. Và tôi thức dậy với một nụ cười. Sẵn sàng để đóng những cái tổ mới. Emma đang ngồi bên bàn khi tôi vào bếp. Nàng đã bắt đầu đọc cuốn sách dày cộp đó.

Trước mặt nàng chỉ có một cái đĩa. Tôi nhìn quanh.

“Con đâu rồi?”

Nàng đặt cuốn sách xuống. Khóe miệng nàng trễ xuống thành một cái bĩu môi rầu rĩ.

“Ôi, George.”

“Sao?”

“Tom đi từ sớm rồi. Trước bữa sáng.”

“Mà không chào tạm biệt ư?”

“Con nó nói không muốn đánh thức mình.”

“Nhưng tôi tưởng…”

“Phải. Em biết.” Nàng lại cầm cuốn sách lên, gần như bám chặt lấy nó, nhưng không nói gì nữa.

Tôi cũng không đủ sức nói gì nữa. Tôi phải quay đi.

Cứ như thể Chúa đã trêu chọc tôi. Thả một cái thang từ trên trời xuống và cho tôi trèo lên ngó một chút, cho tôi thấy những thiên thần với đồi cánh kẹo bông trước khi Người đột ngột đẩy tôi khỏi một đám mây cho tôi rơi xuống mặt đất. Mặt đất vào một ngày mưa. Xám xịt. Bùn lầy. Khủng khiếp.

Chỉ khác là mặt trời vẫn đang bướng bỉnh chiếu sáng. Thiêu đốt hành tinh này.

Tôi đã mất đàn ong.

Và dường như tôi đã mất cả Tom nữa. Từ lâu rồi. Chỉ là tôi đã quá cứng đầu để nhận ra điều đó.

ĐÀO

“Chị ơi? Chúng tôi sắp đóng cửa rồi.”

Cô bảo vệ đứng cạnh tôi, tay lắc lắc một chùm chìa khóa nặng trĩu. “Chị có thể quay lại ngày mai. Hoặc mượn sách về.”

Tôi đứng dậy. “Cảm ơn cô.”

Trước mặt tôi là một bài báo dài về cái chết của loài ong nghệ. Ong nghệ và ong hoang dã biến mất cùng lúc với ong mật, nhưng cái chết của chúng không rõ ràng hay đáng sợ bằng, nên cả hai loài đã tuyệt chủng mà không ai lên tiếng cảnh báo. Ong hoang dã chịu trách nhiệm thụ phấn cho hai phần ba cây cối trên thế giới. Ở Mỹ, ong mật đảm nhiệm phần lớn công việc đó, nhưng trên các lục địa khác, các loài ong hoang dã là quan trọng nhất. Tuy nhiên ở đây việc số lượng ong liên tục sụt giảm khiến cho việc tính toán mật độ của chúng trở nên khó khăn. Nhưng ký sinh trùng, virus và thời tiết bất ổn cũng ảnh hưởng đến ong hoang dã. Và thuốc trừ sâu nữa. Thuốc trừ sâu đã ngấm vào đất với lượng đủ để đầu độc các thế hệ tương lai, cả ong và con người.

Đã có nhiều nghiên cứu chuyên sâu về các loài côn trùng khác có thể thích hợp cho việc thụ phấn. Loài đầu tiên được đem ra thử nghiệm là ong hoang dã, nhưng vô ích. Sau đó, ba giống ruồi thụ phấn đã được nuôi thử, bao gồm Ceriana conopsoides, Chrysotoxum octomaculatum và Cheiỉosia reniformis, nhưng không thành công. Cùng lúc đó, biến đổi khí hậu đã khiến thế giới trở thành một nơi khắc nghiệt hơn. Mực nước biển dâng cao và thời tiết cực đoan đã khiến nhiều nhóm dân số phải di cư và việc thiếu lương thực trở nên cấp thiết hơn. Nếu như trước kia con người khơi mào chiến tranh vì quyền lực thì giờ đây chiến tranh nổ ra vì lương thực.

Bài báo dừng lại ở năm 2045. Đúng một trăm năm sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, Trái đất, theo như hiểu biết của loài người hiện đại, đã không còn là một nơi có dân số lên đến hàng tỉ nữa. Đến năm 2045, trên hành tinh đã không còn một con ong nào.

Tôi quay lại chỗ giá sách nơi tôi đã tìm thấy rất nhiều những cuốn sách gần đây nhất viết về Sự Sụp Đổ để cất vài cuốn về chỗ cũ. Tôi đang định nhét một cuốn sách lên giá thì bỗng để ý đến một gáy sách màu xanh lục cách đó một quãng. Cuốn sách không dày hay cao cho lắm, không phải một cuốn sách to, nhưng mắt tôi vẫn bị hút về phía màu xanh đó. Và dòng chữ vàng với tiêu đề: Lịch sử loài ong.

Tôi chộp lấy cuốn sách và cố rút nó ra. Nhưng cuốn sách bị kẹt; lớp nylon bọc bìa sách bị dính vào hai cuốn sách hai bên và khẽ rít lên khi tôi gỡ chúng ra. Tôi giở cuốn sách ra; hai bìa sách cứng ngắc, nhưng những trang sách dễ dàng mở rộng, mời gọi tôi. Lần cuối tôi đọc cuốn sách này là ở thư viện đơn sơ của trường tôi, và khi ấy nó chỉ là một bản in mờ nhạt, một bản sao. Lần này tôi được cầm một cuốn sách mới nguyên trong tay. Tôi nhìn trang bìa: 2037. Ấn bản đầu tiên.

Rồi tôi giở đến chương một và mắt tôi bắt gặp những bức ảnh quen thuộc. Ong chúa và đàn con của nó, chỉ là ấu trùng trong tổ, cùng thứ mật vàng óng bao quanh chúng. Những con ong bám quanh một cái cầu trong tổ, chen chúc bên nhau, con nào cũng giống hệt con nào, không thể phân biệt nổi. Những thân mình kẻ sọc, cặp mắt đen, những cặp cánh màu cầu vồng sáng óng.

Tôi tiếp tục lật giở những trang giấy cho tới khi tìm thấy đoạn văn về kiến thức, vẫn những câu chữ tôi đã đọc khi còn nhỏ, nhưng giờ chúng để lại ấn tượng còn mạnh mẽ hơn: “Để sống trong thiên nhiên, cùng thiên nhiên, chúng ta cần tách mình ra khỏi bản chất tự nhiên của chính mình… Giáo dục là để thử thách chính chúng ta, để thử thách tự nhiên, thử thách bản năng của chúng ta…”

Tôi bị cắt ngang bởi tiếng bước chân. Cô bảo vệ bước ra từ sau một giá sách và tiến về phía tôi. Cô ta không nói gì, nhưng lại lắc lắc chùm chìa khóa. Rõ ràng là muốn cho tôi thấy.

Tôi gật đầu với cô ta để ra dấu là tôi đang chuẩn bị ra về. “Tôi muốn mượn cuốn này.” Tôi giơ cuốn sách lên. Cô ta nhún vai.

“Chị cứ tự nhiên.”

Khi quay về phòng khách sạn, tay vẫn ôm chặt cuốn Lịch sử loài ong trước ngực, tôi đặt nó xuống giường cùng với một chồng những cuốn sách khác. Tôi đã mượn tất cả những cuốn tôi có thể mang được. Tôi sẽ tiếp tục đọc ngay. Nhưng tôi cần tắm trước đã.

Tôi đứng giữa sàn nhà, cởi bỏ quần áo. Tôi lột hết tất cả cùng một lúc, tất vẫn còn dính vào ống quần. Quần áo bị vứt thành một đống hỗn độn trên sàn.

Tôi tắm cho tới khi hết nước nóng, gội đầu ba lần, dùng móng tay cào gãi da đầu, để rũ bỏ hết bụi bặm của thành phố chết. Rồi tôi lau khô người thật lâu. Tôi không lau cho hết ẩm ướt được; phòng tắm mù mịt hơi nước. Cuối cùng tôi đánh răng thật kỹ, cảm thấy mảng bám và vi khuẩn biến mất, rồi quấn khăn tắm quanh người và quay vào phòng.

Điều đầu tiên tôi nhận ra là quần áo của tôi đã được nhặt lên. Sàn nhà trống trơn. Tôi quay sang nhìn cái giường. Một cô gái đang ngồi đó. Cô ta trẻ hơn tôi. Da cô ta mềm mại, móng tay trắng bong. Quần áo cô ta sạch sẽ, là lượt, vừa như in, như một bộ đồng phục. Đây là một cô gái với nghề nghiệp khác hẳn với công việc vất vả ngoài đồng, giữa những hàng cây.

Trong tay, cô ta cầm một cuốn sách. Tôi không nhìn được là cuốn nào.

Cô ta ngẩng đầu lên nhìn tôi, vẻ nghiêm trang, bình thản. Tôi không nói nổi nên lời, đầu óc tôi đang làm việc hết tốc lực để hiểu rõ sự tình. Cô ta có phải người tôi quen không?

Cô ta bình tĩnh đứng dậy, đặt cuốn sách xuống, và đưa quần áo cho tôi, đống quần áo giờ đã được gấp gọn ghẽ thành một chồng.

“Xin chị mặc quần áo vào cho.”

Tôi không nhúc nhích. Cô ta cư xử như thể sự có mặt của cô ta ở đây là tất nhiên. Và có lẽ đúng là thế thật. Tôi nhìn cô ta chằm chằm, săm soi khuôn mặt cô ta xem nó có gọi ra ký ức gì không. Nhưng chẳng thấy gì. Tôi nhận thấy chiếc khăn tắm đang lỏng ra, tuột xuống, khiến tôi trần như nhộng và còn yếu đuối hơn cả lúc này, nếu còn có thể. Tôi kéo cái khăn lên và kẹp nó thật chặt dưới hai cánh tay, cảm thấy vừa lúng túng vừa hở hang.

“Cô vào đây bằng cách nào?” tôi hỏi và ngạc nhiên khi thấy giọng mình vẫn còn vang.

“Tôi mượn chìa khóa.” Cô ta vừa nói vừa mùn cười vu vơ, như thể đó là điều hiển nhiên nhất trên đời vậy.

“Cô muốn gì? Cô là ai?” tôi lắp bắp.

“Chị phải mặc quần áo vào và đi cùng tôi.”

Đó không phải là câu trả lời mà là một mệnh lệnh.

“Vì sao? Cô là ai?”

“Đây.” Cô ta lại chìa chồng quần áo ra.

“Cô muốn tiền ư? Tôi chỉ còn lại một ít thôi.” Tôi đi ra chỗ chiếc bàn cạnh giường, nơi tôi còn cất vài xu trong ngăn kéo, rồi quay lại và chìa chúng ra cho cô ta thấy.

“Tôi được ủy ban cử tới,” cô ta nói. “Chị phải đi cùng tôi.”

WILLIAM

Những bản vẽ nằm trên đùi tôi. Tôi ngồi trên chiếc ghế băng trong vườn, cách những tổ ong một quãng, đủ gần để nhìn và nghe thấy chúng, nhưng đủ xa để không bị đốt. Tôi ngồi bất động như một con thú bám theo dấu vết của một con mồi sắp bị tấn công.

Nhưng cuộc tấn công đã kết thúc. Tôi chỉ còn là một cái xác.

Con ong sẽ chết khi đôi cánh đã rã rời, xơ xác vì phải cố gắng quá sức, như cánh buồm của con tàu Người Hà Lan Bay. Nó sẽ chết giữa lúc cất cánh, đúng khi nó đang chuẩn bị bay lên, có lẽ vì nó phải mang nhiều hơn thường lệ, trĩu nặng vì mật và phấn hoa, lần này là quá nhiều đối với nó, cặp cánh không mang nổi nó nữa. Nó sẽ không bao giờ quay về tổ nữa mà rơi thẳng xuống đất cùng với toàn bộ gánh nặng của mình. Nếu nó có cảm xúc của con người thì hẳn vào khoảnh khắc đó nó sẽ thấy hạnh phúc, nó sẽ thẳng tiến vào cổng thiên đàng vì biết rằng nó đã sống đúng với bản chất của mình, của loài Ong, như Plato đã phát biểu. Đôi cánh rã rời của nó, đúng thế, toàn bộ cái chết của nó, đều là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy rằng nó đã làm trọn trách nhiệm của nó trên cõi đời này, đã đạt được một điều vô cùng vĩ đại so với thân hình nhỏ bé của nó.

Tôi sẽ không bao giờ có được một cái chết như vậy. Chẳng có dấu hiệu gì cho thấy tôi đã làm trọn trách nhiệm của mình trên đời. Tôi chẳng đạt được điều gì hết. Tôi sẽ già đi, cơ thể tôi sẽ phị ra rồi suy tàn, chẳng để lại dấu vết gì. Sẽ chẳng còn lại gì, có lẽ ngoại trừ một miếng bánh mặn chát để lại một lớp mỡ trên vòm miệng. Chẳng còn lại gì ngoài một miếng bánh Swammer.

Vì vậy có lẽ kết thúc tất cả ở đây thì hơn. Những cây nấm vẫn còn đó, trong ngăn kéo trên cùng ở góc trái cửa hàng, được khóa cẩn thận bằng chiếc chìa chỉ mình tôi giữ. Chúng sẽ có tác dụng rất nhanh; chỉ trong vòng vài tiếng tôi sẽ trở nên uể oải, lờ đờ, và sau đó là bất tình. Bác sĩ sẽ chẩn đoán tôi bị suy nội tạng; sẽ không ai biết chính tôi đã tự hại mình. Và tôi sẽ được tự do.

Nhưng tôi không thể làm được, vì tôi không thể nhúc nhích nổi khỏi cái ghế này. Tôi thậm chí còn không xé nổi những bức vẽ, bàn tay tôi không chịu thực hiện động tác đơn giản đó, những phản xạ của cơ bắp dừng lại ở đầu ngón tay tôi, khiến tôi tê liệt.

Tôi ngồi một mình như vậy trong bao lâu, tôi cũng không biết nữa.

Con bé đến mà tôi không nhận ra. Đột nhiên nó ngồi xuống trên chiếc ghế băng bên cạnh tôi. Không một tiếng động, thậm chí cả hơi thở của con bé cũng không thành tiếng. Cặp mắt nằm gần nhau, cặp mắt của chính tôi, nhìn về phía đàn ong đang vo ve trước mặt chúng tôi, hoặc cũng có thể là chẳng nhìn về cái gì cả.

Trong tay con bé là lá thư của Dzierzon. Chắc con bé đã tìm thấy giữa đống hỗn độn trong phòng, tìm thấy và đọc, như con bé đã từng lục lợi tìm kiếm đồ đạc của tôi trước kia. Vì tất cả là do một tay con bé, cửa hàng gọn ghẽ, cuốn sách trên bàn tôi. Tôi chỉ không nhìn thấy điều đó, không muốn nhìn thấy điều đó.

Sự có mặt của một người khác khiến tôi bớt tê liệt. Hoặc có lẽ tôi bớt tê liệt chính là nhờ con bé. Giờ tôi chỉ còn có nó thôi.

Tôi đặt những bức vẽ vào lòng nó.

“Xé chúng đi cho cha,” tôi khẽ nói. “Cha không làm được.”

Con bé cứ ngồi đó. Tôi cố nhìn vào mắt nó, nhưng nó nhìn đi nơi khác.

“Giúp cha đi,” tôi van vỉ.

Con bé đặt một tay lên những bức vẽ. Nó im lặng hồi lâu.

“Không,” nó nói.

“Nhưng chúng là thứ rác rưởi, con không hiểu sao?” Giọng tôi vỡ ra, nhưng con bé vẫn không hề nao núng.

Nó chỉ chậm rãi lắc đầu. “Còn quá sớm, cha ạ, biết đâu chúng vẫn có giá trị thì sao.”

Tôi hít một hơi thật sâu, lấy giọng bình tĩnh, cố tỏ ra thuyết phục.

“Chúng vô dụng rồi. Cha chỉ muốn con phá hủy chúng, vì cha không thể tự mình làm được. Đem đi, giấu vào một nơi cha không thể nhìn thấy và ngăn con lại. Đốt đi! Một đống lửa to, lửa bốc cao đến tận trời ấy.”

Tôi muốn dùng lời nói để khích con bé phản ứng lại, để con bé đứng lên làm theo lời cầu xin thành khẩn của tôi, như nó thường làm theo mọi yêu cầu khác của tôi. Nhưng nó cứ ngồi đó, lật giở từng tờ giấy, một ngón tay khẽ lướt theo những đường nét mà tôi đã cố hết sức để vẽ cho thẳng, những chi tiết mà tôi đã mất bao cồng sức. “Không, cha ạ. Không.”

“Nhưng cha chỉ muốn có vậy thôi!” Bỗng nhiên ngực tôi lại thắt vào. Tôi cảm thấy bàn tay cha tôi quanh cổ, tiếng cười khinh miệt của cha tôi trong tai, đất bẩn trên đầu gối và cái thắt lưng đang đợi sẵn. Con bé là người lớn, còn tôi lại là trẻ con, lại trở về tuổi lên mười, vai trĩu xuống vì gánh nặng hổ nhục, bởi vì tôi đã lại thất bại một lần nữa. “Đốt chúng đi, xin con đấy.”

Chỉ khi ấy tôi mới nhận ra những giọt lệ trong mắt con bé. Nước mắt của nó. Lần cuối tôi thấy con bé khóc là bao giờ? Không phải khi nó ngồi cạnh tôi trong những ngày dài mùa đông vừa rồi, cũng không phải khi nó về nhà với Edmund say khướt, cũng không phải khi nó tìm thấy tôi lúc gần như bị mặt đất nuốt chửng.

Và rồi tôi chợt hiểu ra. Đây cũng là những bức vẽ của con bé, là công trình của nó. Con bé đã luôn có mặt ở đó, nhưng tôi chỉ thấy có bản thân tôi, nghiên cứu của tôi, những bức vẽ của tôi, đàn ong của tôi. Giờ tôi mới nhận ra đã có hai người chúng tôi ngay từ ngày đầu. Chúng cũng là của con bé, đàn ong cũng là của con bé.

“Charlotte.” Tôi nuốt khan. “Ôi, Charlotte. Thực ra thì cha đã là gì với con?”

Con bé kinh ngạc nhìn lên. “Ý cha là sao ạ?”

“Ý cha là… lẽ ra con phải được hơn thế này.”

Con bé đưa tay lên mắt; giờ trong cái nhìn của nó chỉ có vẻ sững sờ.

“Hơn thế này sao? Không ạ.”

Tôi muốn nói với con bé bao nhiêu điều, rằng nó xứng đáng có một người cha tử tế hơn, một người cha biết quan tâm đến nó, rằng tôi là một kẻ ngốc chỉ biết đến bản thân mình, trong khi lòng kiên trung của con bé vẫn trước sau như một, dù tôi có làm gì đi chăng nữa. Nhưng những lời ấy lớn lao quá, tôi không đủ sức thốt ra.

Tôi chỉ có thể nắm lấy tay con bé. Con bé để cho tôi cầm tay nó, nhưng vội đặt tay kia lên những bức vẽ để bảo vệ chúng, cho gió khỏi thổi bay.

Hai cha con ngồi trong im lặng.

Con bé hít vào mấy lần, như thể nó muốn nói gì đó, nhưng không lời nào được thốt ra.

“Cha không được nghĩ như thế,” cuối cùng con bé nói. Rồi nó quay lại nhìn tôi bằng cặp mắt xám trong trẻo. “Con đã nhận được nhiều hơn bất kỳ đứa con gái nào có thể mong đợi. Nhiều hơn bất kỳ đứa con gái nào mà con biết. Mọi thứ cha chỉ cho con, kể với con, cho con tham gia cùng. Tất cả khoảng thời gian cha con mình ở bên nhau, những cuộc trò chuyện, tất cả những gì cha đã dạy con. Với con, cha là… con…”

Nó không nói hết câu mà cứ ngồi đó, rồi cuối cùng nó thốt ra thành lời:

“Con không thể có người cha nào tốt hơn nữa.”

Một tiếng nức nở buột ra từ miệng tôi. Tôi nhìn vào khoảng không, cặp mắt mờ lệ không tập trung vào cái gì, trong khi cố ngăn dòng nước mắt.

Chúng tôi cứ ngồi đó; thời gian trôi qua, thiên nhiên bao bọc chúng tôi với tất cả âm thanh của nó, tiếng chim hót, tiếng gió vi vu, tiếng ếch ồm ộp. Và đàn ong. Tiếng vo ve khe khẽ của chúng khiến tôi tĩnh trí lại.

Charlotte cẩn thận rút tay ra khỏi tay tôi và khẽ gật đầu.

“Cha sẽ không phải nhìn thấy chúng nữa.”

Con bé đứng dậy, đem theo những bức vẽ, ôm chúng bằng cả hai tay như thể chúng vẫn là thứ gì đó quý giá, rồi đi vào nhà.

Một hơi thở sâu thoát ra khỏi lồng ngực tôi, đầy biết ơn và nhẹ nhõm, nhưng cũng với một cảm giác chắc chắn là tất cả đã kết thúc. Tôi cứ ngồi đó, ngồi ngắm đàn ong vẫn kiên trì làm việc, bay đi bay lại, không bao giờ ngơi nghỉ.

Cho tới khi cặp cánh của chúng toạc rách.

GEORGE

Tôi lại không ngủ được. Tất cả đều hoàn hảo cho một đêm nghỉ ngơi. Căn phòng mát mẻ, yên tĩnh. Và tối nữa. Sao dạo này trời tối thế? Tối hơn trước nhiều. Rồi tôi nhớ ra cái đèn. Ra là thế. Tôi vẫn chưa sửa nó. Dây điện vẫn đang bò dọc bức tường như những con giun, đầu là băng dính điện. Ngày nào tôi cũng đi qua chúng, lần nào cũng nhìn thấy chúng, và chúng luôn khiến tôi bực bội. Một trong số nhiều điều mà tôi vẫn chưa hoàn thành. Chuyện đó không quan trọng, tôi biết vậy. Tôi không cần cái đèn đó, cả hai chúng tôi đều không cần. Emma cũng không cằn nhằn tôi chuyện đó. Tôi cho rằng nàng còn không buồn nghĩ đến nữa. Nhưng những sợi dây điện loằng ngoằng kia là một phần của những gì đã diễn ra không đúng như nó phải thế, những gì đã thất bại.

Tôi cần ngủ đủ bảy tiếng. Ít nhất là vậy. Tôi luôn ghen tị với những người không cần ngủ nhiều. Những người có thể thức giấc sau năm tiếng và sẵn sàng làm việc hết sức mình. Họ mới là những người có thể tiến xa trong đời, tôi nghe nói vậy.

Tôi quay qua nhìn chiếc đồng hồ báo thức - 12 giờ 32 phút đêm. Tôi đã nằm đây từ 11 giờ 08 phút. Emma đã ngủ ngay lập tức, và tôi cũng thiếp đi rất nhanh. Nhưng rồi tôi lại thức giấc, đầu tỉnh như sáo. Và cơ thể tôi cũng bồn chồn, không nằm yên được, không thể chạm vào đệm giường. Dù tôi nằm ở tư thế nào, tấm đệm cũng khó chịu, lồi lõm, chọc vào người tôi.

Tôi cần ngủ một chút. Ngày mai tôi sẽ không làm việc được nếu tôi không ngủ nổi bây giờ. Có lẽ một ly rượu sẽ có ích.

Chúng tôi không có rượu mạnh, gần như không bao giờ uống. Nhưng tôi tìm thấy một chai bia trong tủ lạnh. Và một cái ly trong tủ. Rồi còn cái bật nắp chai. Nó không được treo ở chỗ của nó trên tường, ở một cái móc bên trên bồn rửa, cái thứ tư từ phải sang, giữa cái kéo và một chiếc xẻng lật. Nó đâu rồi? Tôi mở ngăn kéo đựng dao dĩa. Tìm thấy cái mở nút chai cùng mấy sợi dây chun cũ rích ở một phần khác, sâu tít bên trong ngăn kéo. Nhưng cái bật nắp chai thì không có đó. Tôi mở một ngăn kéo khác. Không thấy gì. Nàng đã thay đổi hệ thống sao? Xếp đặt các thứ vào chỗ mới? Nếu đúng thì cũng không phải là lần đầu tiên.

Tôi lục hết ngăn kéo này đến ngăn kéo khác. Phải đặt chai bia xuống, dùng cả hai tay, không thèm làm nhẹ nhàng nữa. Vì nàng đã xếp đặt lại các thứ, cứ để nàng dọn lại như cũ. Chết tiệt, trong bếp này sao mà lắm ngăn kéo và lắm đồ linh tinh thế. Những thứ gọi là đồ tiện dụng nằm gom bụi. Máy luộc trứng, máy xay tiêu điện, một dụng cụ để chia quả táo thành sáu miếng. Những đồ vật đã chất chồng chất đống trong suốt nửa đời người. Phần lớn do Emma là thủ phạm. Tôi chỉ muốn tìm một cái túi, vứt hết các thứ vào đó. Dọn cho sạch sẽ hết.

Nhưng rồi nó hiện ra. Nó nằm trong ngăn kéo lớn cùng những cái muôi, muỗng, và cái đánh trứng, ơ tận trong cùng. Đúng thế, chắc chắn là đã được xếp vào chỗ mới. Tôi mở nhanh chai bia. Chủ yếu tôi chỉ muốn đánh thức nàng dậy, bảo nàng sao lại thay đổi mọi thứ như thế. Nhưng tôi chỉ uống một ngụm bia to. Chất lỏng mát lạnh trượt xuống họng tôi.

Bụng tôi sôi réo, nhưng tôi không muốn kiếm đồ ăn. Chẳng có gì ngon. Bia cũng có chất dinh dưỡng. Tôi không hề thấy mệt, chỉ thấy bồn chồn. Tôi đi đi lại lại, vào phòng khách, cầm lấy điều khiển. Nhưng tay tôi chợt chững lại, vì tôi bỗng nhận ra thứ gì đó trên tường phòng ăn.

Tôi bước vào và đứng trước chúng. Những bức vẽ. Tổ ong Tiêu chuẩn của William Savage. Nói cho đúng thì chúng không phải là tiêu chuẩn của ai khác ngoài gia đình Savage. Trên một bức tường không bao giờ có nắng chiếu vào. Trong những cái khung mạ vàng, dày, sáng bóng, không một hạt bụi, Emma luôn đảm bảo như vậy. Bằng mực đen trên nền giấy đã ngả vàng. Những hình vẽ. Kích thước. Miêu tả đơn giản. Không gì hơn. Nhưng đằng sau đó là một di sản mà gia đình tôi đã coi sóc từ khi những bức vẽ này được vẽ vào năm 1852. Tổ ong Tiêu chuẩn lẽ ra đã là bước đột phá vĩ đại của William Savage, để ông viết tên mình vào sử sách. Nhưng ông đã không tính đến vị cha xứ thông minh người Mỹ Lorenzo Langstroth. Langstroth đã thắng, ông ta đã phát triển các kích cỡ tổ mà sau này trở thành tiêu chuẩn. Và không ai chú ý đến Savage nữa. Chỉ đơn giản là ông đã quá chậm chân. Và có lẽ mọi chuyện phải như thế khi họ ngồi ở những nơi cách xa nhau, đều nghiên cứu cùng một thứ, mà không có điện thoại, máy fax hay email.

Đằng sau mỗi nhà phát minh vĩ đại luôn là hàng chục người chán nản chỉ chậm chân có một chút. Và Savage là một trong những người như vậy. Và cả ông lẫn gia đình đều chẳng được tiếng tăm hay tiền của gì.

Hình như vợ ông rồi cũng xoay xở để gả chồng được cho hết đám con gái. Nhưng với cậu con trai, Edmund, thì tệ hơn. Cậu ta là một gã vô dụng, không biết an phận, một tay ăn chơi, nghiện rượu từ khi còn trẻ, và cuối cùng đã biến mất giữa những cống rãnh của thành London.

Chỉ có một cô con gái không lấy chồng. Charlotte, người giỏi giang nhất. Bà tổ của dòng họ tôi. Bà đã mua một tấm vé một chiều qua Đại Tây Dương. Chiếc rương của bà vẫn còn trên gác xép. Đó là chiếc rương bà đã đem theo, bà và một đứa bé. Cha đứa bé là ai, không ai biết. Hai người và chiếc rương đã đơn độc đến Mỹ. Trong đó là tất cả của cải của bà. Cái rương bốc mùi mốc meo, cũ kỹ. Chúng tôi không dùng nó vào việc gì, nhưng tôi không nỡ vứt nó đi. Charlotte đã cất cả cuộc đời mình vào đó, kể cả những bức vẽ Tổ ong Tiêu chuẩn của cha bà.

Và mọi chuyện bắt đầu từ đó. Charlotte bắt đầu nuôi ong.

Không nuôi toàn thời gian, mà chỉ bán thời gian, ngoài giờ làm cô giáo và hiệu trưởng. Bà chỉ có ba tổ, nhưng ba tổ là đủ để đứa bé, một thằng nhóc, trở nên hứng thú, và sau đó anh đã mở rộng với thêm nhiều tổ nữa. Rồi đến lượt con trai ông. Rồi cháu trai ông. Và cuối cùng là ông nội tôi, người đã đầu tư nuôi ong toàn diện và biến nó thành một công việc làm ăn thực sự.

Những bức vẽ chết tiệt ấy!

Đột nhiên tôi đấm mạnh nắm tay vào lớp kính. Nó nứt ra; cơn đau lan từ tay tôi đi khắp người. Bức vẽ hơi rung lên, nhưng vẫn nằm nguyên tại chỗ.

Phải tháo chúng xuống. Phải tháo cả ba bức vẽ xuống.

Tôi nhấc chúng khỏi móc và ôm ra hành lang. Ở đó tôi tìm thấy đôi giày chắc chắn nhất, một đôi ủng mùa đông nặng trịch, gót dày cộp.

Đi giày vào, ra ngoài sân.

Tôi định sẽ kết liễu chúng bằng cách dận ủng lên, giẫm nát chúng, nhưng đúng lúc đó tôi chợt nghĩ tới Emma, tới tiếng động tôi sẽ gây ra. Tôi quay nhìn về phía cửa sổ buồng ngủ. Đèn trong buồng không sáng. Nàng vẫn đang ngủ.

Tôi đem mấy bức vẽ ra ngoài, mở cửa nhà kho và đặt chúng lên sàn.

Tất nhiên tôi có thể mở các khung tranh từ phía sau và lôi những bức vẽ ra, nhưng chính là tôi muốn nghe tiếng kính vỡ. Tiếng lạo xạo dưới gót ủng của tôi.

Tôi liên tục giậm chân, nhảy cả lên chúng. Lớp kính vỡ, khung tranh nát tươm. Đúng như tôi đã tưởng tượng.

Rồi tôi rút mấy bức vẽ ra. Tôi đã hy vọng lớp kính vỡ sẽ phá hủy chúng, nhưng chúng vẫn còn tốt như mới. Những tờ giấy cứng và dai đến kinh ngạc. Tôi xếp chúng chồng lên nhau, sáu tờ cả thảy. Đứng đó cầm chúng trong tay. Tôi có thể đốt chúng, châm lửa đốt và để công trình cả đời của tổ tiên tôi biến thành tro bụi. Không.

Tôi đặt chồng giấy xuống bàn làm việc, ngắm nghía chúng hồi lâu. Những bức vẽ đáng ghét. Chúng chẳng đóng góp được điều gì. Chúng đáng nhận được một cái kết khốn khổ. Không phải là bị đốt, như thế quá kịch tính, quá cao quý. Phải là một cái gì khác.

Rồi tôi chợt nghĩ ra.

Tôi vận hết sức lực, túm lấy đống giấy, tay tôi trượt xuống, nhưng tôi bắt chúng phải nghe theo. Rồi tôi bắt đầu xé. Từng dải dài, tôi cố xé thật đều hết mức có thể. Nhưng giấy quá dày để xé cả sáu tờ cùng một lúc. Tôi sẽ phải chia làm đôi. Mỗi lần ba tờ. Nhưng như thế vẫn chưa đủ lâu. Tôi muốn làm thật lâu. Vậy là tôi xé từng tờ một.

Tôi nghe âm thanh ấy mà sướng cả tai. Như thể những tờ giấy đang gào thét. Xin rủ lòng thương. Rủ lòng thương!

Còn hơn cả sướng tai nữa. Cảm giác thật tuyệt vời, khi được làm gì đó - đạt được điều gì đó đáng kể. Tôi có thể xé thế này cả đêm.

Nhưng cuối cùng tôi cũng phải ngừng tay. Xé chúng thành mẩu quá nhỏ sẽ chẳng ích gì, vì khi đó chúng sẽ không phù hợp với mục đích mà tôi dự định.

Tôi gom các dải giấy lại và đem vào nhà. Chẳng buồn dọn dẹp những cái khung và lớp kính nữa. Để mai. Tôi cứ thế đi vào màn đêm, bước qua sân và mở cửa sau.

Đi lên hàng hiên rồi từ đó vào hành lang sau. Ở đó, tôi mở cánh cửa đầu tiên bên phải và bước hai bước vào bóng tối. Một tiếng lọc xọc báo hiệu cho tôi biết rằng van xả nước lại bị kẹt, như thường lệ. Chắc phải thay nó thôi. Tôi cũng chẳng thèm bật đèn lên kiểm tra nữa. Tôi chỉ ném những bức vẽ, những dải giấy, xuống sàn. Sẵn sàng để được sử dụng. Đây mới là chỗ của chúng. Trong nhà vệ sinh.

ĐÀO

Chúng tôi ngồi trong một chiếc ô tô điện cũ. Rất nhiều xe kiểu này đã được chế tạo vào những năm 2020, khi điện mặt trời phát triển. Cái lần tôi đến thăm thành phố với cha mẹ, phố phường tràn ngập xe điện, phần lớn đă cũ kỹ và hư hại. Chiếc xe này được chăm sóc cẩn thận hơn các xe khác, được chế tạo cho những khách hàng khó tính, một chiếc xe lớn, đen bóng. Tôi chưa bao giờ thấy loại xe này được tư nhân mua hay được dùng bởi hạng người không có chức vụ cao. Những chiếc xe chúng tôi thấy ở quê nhà đều là của cảnh sát hoặc nhân viên y tế, như chiếc xe đã đến đón Vi Văn đi. Chúng chỉ là những chiếc hộp đơn giản làm bằng vật liệu nhẹ, tạo ra để tiêu thụ lượng điện ít nhất có thể. Chiếc xe này lớn hơn, hoành tráng hơn. Chỉ họa hoằn lắm mới có chiếc xe thế này ghé thăm thị trấn nhỏ bé của chúng tôi; nó lướt qua những con phố với cửa kính màu kín mít và chúng tôi luôn tự hỏi họ làm cái gì ở chốn xó xỉnh này.

Đây là lần đầu tiên trong đời tôi đặt chân vào một chiếc xe đẹp như vậy. Tôi đặt tay lên lớp đệm bọc giả da. Trước kia nó đã từng nhẵn mịn, nhưng giờ thì đầy vết nứt. Vì chiếc xe đã cũ lắm rồi. Tình trạng của ghế ngồi để lộ điều đó, mùi trong xe để lộ điều đó, các chất tẩy rửa chỉ ngụy trang cho cái mùi cũ kỹ đã ngấm vào đồ đạc và thân xe.

Cô gái kia đã chỉ tôi ngồi xuống ghế giữa, trong khi cô ta ngồi ở ghế trước và đọc địa chỉ cho hệ thống lái tự động, một địa chỉ chẳng có ý nghĩa gì với tôi. Rồi chuyến đi bắt đầu. Tôi chỉ thấy cái cổ của cô ta. Cô ta không nói gì. Trong một khoảnh khắc tôi đã định bảo cô ta dừng lại để tôi nhảy ra, nhưng tôi biết sẽ không ích gì. Cô ta không cho tôi lựa chọn nào khác. Và trong mắt cô ta có một vẻ gì đó cho tôi biết rằng sẽ có hậu quả nếu tôi không làm theo lời cô ta.

Hơn nữa… có lẽ cô ta sẽ dẫn tôi đến chỗ Vi Văn. Đó là điều quan trọng duy nhất.

Chúng tôi đi gần một giờ đồng hồ, có gặp vài chiếc xe khi vẫn còn trong trung tâm thành phố, nhưng sau đó thì chúng tôi chỉ còn một mình trên đường. Không cột đèn giao thông nào còn hoạt động, và chúng tôi lướt qua những con phố mà không cần phải chú ý đến ai khác. Biển báo trên đường cao tốc cho biết chúng tôi đang tiến về phía quận Thuận Nghĩa. Tôi không biết gì về khu vực này, nhưng nhà cửa cho thấy nơi này trước kia toàn là dân khá giả sinh sống. Những căn nhà rộng rãi, biệt lập, chỉ cao ba hoặc bốn tầng, với những khu vườn thênh thang. Giờ thì nhà đã đổ nát và vườn đã um tùm cỏ rậm. Chúng tôi đi qua một nơi vốn là sân golf. Giờ nó chỉ còn là một khu đất phẳng đầy cỏ dại, và ai đó đã cố trồng trọt trên vài khoảnh đất ở một góc sân. Rất nhiều đất màu mỡ vẫn bỏ hoang. Tôi ngạc nhiên khi thấy không có ai tìm cách trồng trọt gì ở đó. Nhưng có lẽ mọi người đã chuyển đi cả rồi.

Cuối cùng chúng tôi dừng lại. Cô gái mở cửa bước ra và bảo tôi đi theo.

Chúng tôi đứng giữa một quảng trường, nơi có một đài phun nước trước kia từng rất bề thế, giờ đã hoen gỉ cả. Bức tượng một con chim, một con hạc, nằm dưới đáy bể nước, có lẽ bị hất đổ vì gió bão hoặc bị ai đập phá. Không nghe thấy một tiếng xe nào, chỉ có tiếng gió đập vào những tòa nhà nơi ngói và kính cửa sổ đã lỏng ra, tiếng chuyển mình của đất, đang giành lại lợi thế để xóa bỏ văn minh nhân loại, một cách chậm rãi nhưng không thể ngăn cản nổi.

Tiếng nói lao xao khiến tôi ngẩng mặt lên. Có hai người đứng trên nóc một tòa nhà cao, tôi không thấy gì ngoài bóng họ in trên nền trời, và nghe thấy tiếng nói nhưng không rõ họ nói gì. Trong tay họ có cầm một thứ gì đó, giờ họ thả xuống. Những bóng đen tròn tròn lướt qua không trung, xa khỏi chúng tôi, bay về phía trung tâm thành phố. Tôi đã đọc về những chiếc máy tính có cánh được điều khiển từ xa. Máy bay không người lái. Những thứ này cũng giống thế ư? Họ đang bám theo ai?

Bất thình lình tôi nhận ra có thể họ cũng đã bám theo tôi, từ lâu hơn tôi nghĩ nhiều. Có thể họ đã biết được rất nhiều.

“Chúng ta sẽ vào đây,” cô gái nói.

Tòa nhà không có tên, không có biển hiệu nào cho tôi biết nó chứa đựng điều gì bên trong. Cô gái đặt tay lên một tấm kính trên tường, mỗi ngón tay áp lên một điểm trên tấm kính. Đột nhiên hai cánh cửa lớn ám khói trượt sang bên. Chúng vận hành bằng điện, mặc dù có vẻ như khu vực quanh đây đã mất điện từ lâu.

Cô ta dẫn tôi vào tòa nhà lớn. Tôi giật thót mình khi suýt nữa chúng tôi đâm sầm vào một chàng trai đứng gác bên trong. Tôi quay lại và thấy thêm nhiều lính gác nữa. Họ cũng mặc đồng phục như cô gái và nhanh nhảu chào cô ta. Cô ta gật đầu đáp và vội vã đi tiếp.

Tôi theo cô ta qua một gian sảnh rộng và đi tiếp vào một khu văn phòng mở. Chúng tôi đi qua rất nhiều người. Cảm giác thật kỳ lạ, sau bao nhiêu tuần trong thành phố hoang vắng. Ai ai cũng giống người lính gác kia, người mềm mại, sạch sẽ, không hằn dấu vết của công việc chân tay hay nắng nôi gì. Họ bận rộn làm việc, nhiều người ngồi trước những màn hình lớn, một số khác khe khẽ bàn bạc với nhau trên những bộ sofa sang trọng hoặc quanh những chiếc bàn hợp. Cả khu văn phòng trong suốt. Tường kính, các phòng làm việc đều để ngỏ, nhưng âm thanh trong đó không vang xa. Nó đã bị bóp nghẹt bởi những tấm thảm dày và đồ đạc nặng nề. Có vài chỗ tôi đã suýt vấp phải những chiếc máy hút bụi tròn dẹt đang tự động chạy rè rè quanh phòng, hút những chất bẩn tôi không nhìn thấy.

Sự đổ nát không chạm đến đây; tựa hồ tôi vừa bước vào một thế giới của quá khứ.

Cuối cùng cô gái dừng bước. Chúng tôi đang đứng ở cuối một hành lang, trước mặt chúng tôi là một bức tường, bức tường đầu tiên tôi thấy không làm bằng kính. Bức tường này làm bằng gỗ sẫm màu đánh bóng lộn. Một cánh cửa cao, rộng nhìn như được khắc ra từ chính lớp gỗ đó. Cô gái gõ mạnh lên cửa. Mấy giây trôi qua; rồi cánh cửa phát ra một tiếng rè rè và một tiếng cách, trước khi nó mở ra.

Vi Văn. Thằng bé có đây không? Đột nhiên tôi run lên.

“Mời chị.” Cô ta hất đầu về phía cánh cửa mở.

Tôi ngần ngừ một lát, rồi bước vào.

Cánh cửa đóng lại sau lưng tôi. Tôi lại nghe thấy nó phát ra những âm thanh đó - tiếng rè rè và tiếng cách. Cô ta đã khóa cửa nhốt tôi lại.

Căn phòng rộng và sáng sủa, nhưng không có cửa sổ. Sàn nhà ở đây cũng được lót thảm. Tường phủ vải, những tấm rèm nặng kéo từ sàn lên tận trần. Đằng sau chúng có tường không? Hay chúng che giấu một điều gì khác? Con người, hay lối đi đến những căn phòng khác? Có phải tôi vừa thấy một chuyển động nhỏ ở bên phải không? Tôi quay ngoắt lại. Nhưng không, tấm rèm vẫn rủ xuống bất động như vậy. Âm thanh rì rầm bên ngoài nghe thật chói tai so với sự tĩnh lặng trong này. Có lẽ đây là căn phòng nơi không âm thanh nào lọt vào được. Hoặc lọt ra được. Ý nghĩ ấy khiến mạch máu tôi đập mạnh.

Có tiếng vải sột soạt bên phải tôi và đột nhiên tấm rèm được vén sang bên. Một người phụ nữ lớn tuổi bước ra từ sau tấm rèm. Bà ta mỉm cười dịu dàng. Có vẻ gì đó quen thuộc trong cách bà ta ngẩng đầu, ở cái cổ áo bó chặt, ở những vết chân chim quanh mắt bà ta. Tôi đã nhìn thấy bà ta từ trước, rất nhiều lần rồi, nhưng chưa bao giờ được gặp ngoài đời, và tôi biết ngữ điệu giọng nói của bà ta từ trước khi bà ta lên tiếng.

Vì bà ta chính là Lý Hạ. Giọng nói trên đài, người đứng đầu Ban Chấp hành, cơ quan hành pháp của đất nước chúng tôi.

Tôi sững sờ lùi lại một bước, nhưng bà ta vẫn mỉm cười.

“Tôi xin lỗi vì chúng ta phải gặp nhau như thế này,” bà ta khẽ nói. Giọng bà ta còn quen thuộc hơn cả giọng mẹ tôi. “Nhưng chúng tôi không thể tiếp tục trốn tránh việc phải nói chuyện với chị được nữa.”

Bà ta đặt tay lên lưng một chiếc ghế tựa mềm.

“Mời chị ngồi.”

Bà ta không đợi mà ngồi xuống một chiếc ghế y hệt thế đối diện tôi.

“Tôi biết chị có rất nhiều câu hỏi. Tôi xin lỗi là không thể tự mình đến đón chị. Tôi hy vọng chúng ta có thể làm sáng tỏ mọi chuyện.” Bà ta nói vẻ hết sức điềm tĩnh, như thể đang đọc từ kịch bản.

Chúng tôi ngồi đối diện nhau, đầu cao ngang nhau.

Tôi không thể rời mắt khỏi bà ta. Khi không có những bộ lọc của hình ảnh truyền thông, gương mặt bà ta trông thật trần trụi. Thật kỳ lạ khi thấy bà ta ở sát gần như thế này, khi thấy bà ta ngoài đời thực.

Tim tôi thót lại. Người phụ nữ này… Bà ta đã đưa ra những lựa chọn gì? Bà ta đã chịu trách nhiệm cho những điều gì? Cái chết của các thành phố? Tình cảnh của cậu bé bồi bàn trong quán ăn? Những người già bị bỏ mặc cho đến chết? Những thiếu niên như những bóng ma, tuyệt vọng đến mức đồng loại đã trở thành con mồi của chúng?

Chính mẹ tôi?

Không. Tôi không nên nghĩ về việc này, không được buông ra những câu hỏi, những lời chỉ trích, vì bà ta biết nhiều hơn tôi. Tôi cần hít thở - và suy nghĩ thận trọng trước khi mở miệng.

“Tôi sẽ rất cảm ơn nếu bà cho tôi biết vì sao tôi ở đây.” Tôi bắt chước cách nói của bà ta, thốt ra từng lời thật nhẹ nhàng và dịu dàng.

Mắt bà ta dừng lại trên người tôi.

“Mới đầu chúng tôi thấy chị rất phiền toái.”

“Gì cơ?”

“Nhất là khi chị đến Bắc Kinh.” Bà ta ngừng lời. “Nhưng rồi sau đó… Chúng tôi quả thực đã định liên lạc với anh chị, chúng tôi không muốn chị, cả hai anh chị, phải sống với sự mập mờ đó quá lâu. Nhưng chúng tôi phải hoàn toàn chắc chắn trước đã. Chúng tôi không muốn những tin đồn lan ra. Không hề.”

“Chắc chắn về điều gì?”

Bà ta cúi người về phía trước trên ghế, như thể đến gần tôi hơn. “Giờ thì chúng tôi đã chắc chắn rồi.”

Tôi không trả lời. Giọng nói ngân nga, bình thản đó khiến tôi giận điên lên, nhưng những câu hỏi của tôi chẳng đi đến đâu cả.

“Và có lẽ tốt hơn cả,” bà ta nói tiếp, “là chị đã tự lần ra câu trả lời.”

Tôi cố hít thở, cố tỏ ra bình tĩnh. “Tôi không hiểu ý bà.”

“Chị sẽ có cơ hội đóng một vai trò quan trọng trong tương lai. Và chúng tôi hy vọng chị sẽ hợp tác.”

“Ý bà là sao?!”

“Rồi tôi sê giải thích. Trước hết, chị hãy cho tôi biết chị nghĩ chuyện gì đã xảy ra với con trai mình? Chị đã khám phá ra điều gì?”

Tôi bắt mình phải bình tĩnh. Bà ta đã đặt ra kế hoạch, vì vậy tôi không có lựa chọn nào khác ngoài việc làm theo và hợp tác. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu tôi thất bại?

“Tôi tin điều xảy ra với Vi Văn có ý nghĩa với nhiều người hơn là chỉ bản thân tôi,” tôi chậm rãi nói. “Hoặc là với thằng bé.”

Bà ta gật đầu.

“Còn gì nữa?”

“Tôi tin rằng đó là lý do các vị đưa thằng bé đi. Và điều đã xảy ra có khả năng sẽ thay đổi tất cả.”

Bà ta chờ đợi.

“Bà không thể cho tôi biết con tôi đang ở đâu sao?” tôi van xin. “Tôi chỉ biết có thế.”

Bà ta im lặng. Cái nhìn của bà ta vẫn vô định trong không trung.

Đột nhiên tôi có cảm giác tất cả trong mình đã ngưng lại, tôi không thể chịu nổi giọng nói ngân nga, dịu dàng của bà ta nữa, không chịu nổi những trò đoán mò, cái nhìn vô cảm và nụ cười nửa miệng không sao dò thấu.

“Tôi không biết gì hết!” Chỉ với một bước nhảy tôi đã áp sát mặt bà ta.

Bà ta co rúm người trên ghế.

Tôi túm lấy vai bà ta. Lần đầu tiên nét mặt bà ta thay đổi. Một thoáng sợ hãi lấp ló hiện ra sau bức tường bình thản kia.

“Vi Văn ở đâu?” tôi quát lên. “Nó đang ở đâu? Nó đã gặp chuyện gì?”

Tôi lôi bà ta ra khỏi ghế.

“Tôi không thể chịu được nữa! Bà không hiểu sao? Nó là con tôi!”

Tôi giữ chặt bà ta, lắc mạnh. Tôi khỏe hơn, cứng cỏi hơn nhờ cả một đời lao động chân tay. Bà ta không thể địch lại. Tôi đẩy bà ta về phía cửa và đập mạnh người bà ta vào lớp gỗ. Mặt bà ta méo đi, cuối cùng tôi cũng đã khuấy động được điều gì đó bên trong bà ta. Nhưng tôi không buông bà ta ra; tôi túm chặt bà ta và hét lên.

“Vi Văn đâu?! Nó đâu?!”

Đột nhiên đám lính gác xuất hiện, họ lao ra từ phía sau, kéo tôi ra, lôi tôi xuống sàn. Đè chặt tôi. Những tiếng nức nở bật ra từ sâu thẳm trong ngực tôi.

“Vi Văn..? Vi Văn… Vi Văn…”

Bà ta đứng trước mặt tôi. Bà ta đã lấy lại vẻ bình tĩnh, chỉnh lại quần áo, lấy lại hơi.

“Thả chị ta ra.”

Đám lính gác ngần ngừ buông tôi ra. Tôi ngồi gục về phía trước, không chống cự nữa. Tôi không còn đủ sức. Lý Hạ chậm rãi bước về phía tôi, rồi đặt tay lên sau đầu tôi. Bà ta để tay ở đó một lát, rồi vuốt má tôi và luồn tay xuống dưới cằm tôi. Bà ta nhẹ nhàng nâng mặt tôi lên, để tôi nhìn vào mắt bà ta.

Rồi bà ta gật đầu.

Họ đưa tôi đến chỗ thằng bé. Nó nằm trên một tấm ga trắng trong một căn phòng chói đèn. Nó đang ngủ. Thân hình nó bị che kín bởi một tấm chăn. Chỉ cái đầu của nó lộ ra. Mặt nó vẫn mềm mại, nhưng gầy hơn trước. Hốc mắt nó nổi rõ lên. Tôi tiến lại gần và phát hiện ra - họ đã cạo sạch tóc ở một bên đầu thằng bé. Tôi tiến thêm một bước nữa, và hiểu ra tại sao. Một phần sau tai nó, bên cạnh chân tóc, đỏ ửng. Vết đốt. Tôi cố ngăn mình lao về phía trước. Tôi chỉ có một mình, nhưng tôi biết họ đang theo dõi. Họ luôn theo dõi tôi. Nhưng đó không phải là lý do tôi đứng nguyên tại chỗ.

Chừng nào tôi còn đứng đây, cách nó hai mét, tôi còn tin là nó chỉ đang ngủ.

Tôi có thể tin là nó đang ngủ và không chú ý tới những tinh thể băng đang mọc lên như dây leo trên nền nhà và dọc theo chân giường.

Tôi có thể tin là nó đang ngủ và không chú ý tới việc hơi thở tôi phà ra trắng xóa trước mặt, mỗi khi tôi để hơi ấm thoát ra khỏi phổi mình.

Tôi có thể tin là nó đang ngủ và không chú ý tới việc nó không phà ra làn hơi trắng nào như thế, và bên trên giường nó, bên trên tấm ga trắng tinh, không khí vẫn tĩnh lặng, trong vắt và lạnh lẽo.

GEORGE

Trang trại của Gareth có mùi cháy. Mùi ngòn ngọt của mật ong ấm và xăng. Khói phả vào mặt tôi ngay khi tôi mở cửa xe.

Hắn đang đứng quay lưng lại với tôi, đối diện với đống lửa. Đống lửa cao đến vài mét. Các tổ ong không xếp thành chồng, mà bị ném thành đống. Đống lửa gầm rú, kêu lắc rắc, reo lốp bốp. Tôi thấy nó như đang reo vui. Như thể nó là vật sống, như thể nó đang thích thú khi tiêu hủy thành quả cả một đời người. Gareth đang cầm một can xăng, tay rũ xuống. Có lẽ hắn đã quên mất cái can đang ở đó.

Hắn quay lại và nhìn thấy tôi. Hắn không có vẻ ngạc nhiên.

“Bao nhiêu?” tôi hỏi và hất đầu về phía đống lửa.

“Chín mươi phần trăm.”

Không phải số tổ, không phải số đàn ong, mà là phần trăm. Tựa hồ tất cả chỉ là toán học. Nhưng cặp mắt hắn nói lên điều khác hẳn.

Hắn đi vài bước, đặt cái can xuống. Nhưng rồi hắn lại nhấc nó lên, có lẽ nhớ ra là hắn không thể bỏ cái can lại giữa sân như thế.

Mặt hắn đỏ ửng, da khô như sắp nứt, một mảng phát ban đã lan từ cái cổ rám nắng lên.

“Thế còn anh thì sao?” Hắn ngẩng đầu lên.

“Cũng mất gần hết.”

Hắn gật đầu. “Anh có đốt không?”

“Chẳng biết đốt thì có ích gì không, nhưng có.”

“Không đáng dùng lại những cái tổ ấy đâu. Chúng đã bị nhiễm rồi.”

Hắn nói đúng, chúng bốc mùi chết chóc.

“Tôi cứ nghĩ chuyện này sẽ không xảy ra ở đây,” hắn nói.

“Tôi thì nghĩ là do tắc trách,” tôi nói.

Gareth nhếch khóe môi lên thành một thứ từa tựa một nụ cười. “Tôi cũng thế.”

Hắn chẳng khác mấy so với hồi nhỏ, một thằng nhóc đứng đơn độc giữa sân trường, cái ba lô bị đổ ra trước mặt, sách vở bị xéo nát, bút bị vứt đi, tất cả lấm đầy bùn. Nhưng hồi đó hắn không hề bỏ cuộc, không bao giờ chạy trốn, chỉ cúi xuống, nhặt sách lên, lấy ống tay áo chùi sạch bùn, thu dọn lại những cái bút, các đồ dùng khác, như hắn đã làm cả trăm lần trước đó.

Tôi không biết tại sao, nhưng đột nhiên tôi chìa tay ra và siết chặt cánh tay hắn.

Rồi hắn gục đầu xuống, mặt méo xệch đi và sụp đổ trước mặt tôi.

Ba tiếng nấc xé lòng bật ra từ họng hắn.

Thân mình hắn cuồn cuộn dưới tay tôi, gồng lên, như thể bên trong còn nhiều nữa muốn bật ra. Tôi vẫn giữ chặt hắn. Nhưng không còn gì nữa. Chỉ có ba tiếng nấc.

Rồi hắn đứng thẳng dậy, quệt mu bàn tay ngang qua mắt mà không nhìn tôi. Đúng lúc đó một luồng gió thổi qua sân, tạt khói từ đống lửa vào chúng tôi. Và nước mắt cứ thế tràn ra.

“Khói quá,” tôi nói.

“Ừ,” hắn đáp. “Khói thật.”

Chúng tôi đứng yên, hắn khẽ lắc lắc người, cố trấn tĩnh lại. Rồi hắn nở nụ cười thường lệ.

“Nào, George, hôm nay tôi giúp gì được anh?”

Gareth đã đúng. Tổ ong được giao đến ngay lập tức. Allison phê chuẩn khoản vay của tôi mà không chớp mắt, và chỉ hai ngày sau một chiếc xe tải xám đã tiến vào sân nhà tôi. Một gã mặt quàu quạu ra khỏi xe, hỏi tôi muốn để tổ ong ở đâu.

Gã ném chúng lên cánh đồng trước khi tôi kịp ra đến nơi. Không nói một lời, chỉ chìa ra một tấm bảng với một tờ giấy trên đó và bảo tôi ký nhận lô hàng.

Chúng kia rồi. Cứng đanh. Xám xịt như chiếc xe tải đã chở chúng đến. Chúng có mùi sơn công nghiệp. Một hàng dài. Mỗi cái đều giống hệt nhau. Tôi thoáng rùng mình ghê tởm, phải quay mặt đi.

Chỉ mong bầy ong sẽ không nhận ra sự khác biệt.

Nhưng tất nhiên chúng nhận ra sự khác biệt.

Chúng nhận ra tất cả.

ĐÀO

Cậu bé đặt đĩa cơm rang lên bàn trước mặt tôi. Lần trước cơm còn được trộn thêm mấy mẩu rau và ít trứng. Hôm nay cơm chỉ được nêm bằng xì dầu nhân tạo. Mùi xì dầu xộc vào mũi tôi. Tôi gần như phải ngả người ra xa để không nôn ọe. Mấy ngày vừa rồi tôi hầu như không ăn gì, mặc dù Lý Hạ đã cho tôi đủ tiền. Quá đủ là đằng khác. Nhưng tôi không nuốt nổi thứ gì ngoài bánh quy khô. Mọi dây thần kinh trong người tôi đều bốc cháy, miệng tôi khô khốc, da tay tôi nứt nẻ. Tôi bị mất nước, có lẽ vì tôi gần như không uống ngụm nước nào, hoặc cũng có lẽ vì những giọt nước mắt mà tôi đã tuôn ra. Tôi đã khóc cạn nước mắt rồi, không còn giọt nào nữa. Tôi đã khóc cạn trong lúc lắng nghe giọng nói của Lý Hạ. Ngày nào bà ta cũng đến thăm tôi, nói luôn miệng, giải thích và dỗ dành tôi. Rồi từ từ, theo thời gian, những lời nói của bà ta dần có ý nghĩa. Tôi bám lấy chúng, gần như một cách thèm khát. Có lẽ tôi muốn chúng có ý nghĩa. Cứ làm theo bà ta, để khỏi phải tự suy nghĩ cho bản thân mình.

“Chị quá yêu cháu,” bà ta nói.

“Có thể nào quá yêu ai đó không?”

“Chị cũng giống như mọi bậc cha mẹ khác. Chị muốn cho con mình tất cả.”

“Đúng. Tôi muốn cho nó tất cả.”

“Tất cả là quá nhiều.”

Trong những khoảng thời gian ngắn ngủi, trong vài giây, vài phút, tôi ngỡ mình đã hiểu. Nhưng rồi tôi lại chỉ thấy sự vô nghĩa, và những lời bà ta nói chỉ còn là những từ ngữ, bởi vì tôi chỉ có thể nghĩ về Vi Văn. Vi Văn. Con tôi.

Hôm qua bà ta đã đến lần cuối. Chúng tôi sẽ không nói chuyện nữa, bà ta nói. Giờ tôi phải về nhà, phải gác nỗi đau sang một bên. Còn những bổn phận đang chờ đợi chúng tôi. Bà ta muốn tôi đọc diễn văn về Vi Văn. Về những con ong đã quay trở lại. Về mục đích của chúng tôi, mục đích của bà ta với chúng, để nuôi dưỡng chúng như những cây trồng hữu ích, ở những môi trường được kiểm soát, làm tất cả để đảm bảo chúng sẽ sinh sôi nảy nở, một cách nhanh chóng đến mức tất cả mọi việc sẽ sớm trở lại như xưa. Vi Văn sẽ trở thành một biểu tượng, bà ta nói. Và tôi sẽ là người mẹ đau khổ nhưng vẫn nhìn ra được toàn cảnh, vẫn có thể gạt mong muốn riêng sang bên vì cộng đồng. Nếu tôi, người đã mất tất cả, có thể, thì các bạn cũng có thể. Bà ta không cho tôi lựa chọn nào. Có một phần trong tôi hiểu tại sao. Tôi hiểu bà ta cũng chỉ đang làm điều cần phải làm, hoặc điều bà ta nghĩ mình phải làm. Mặc dù tôi vẫn không biết liệu tôi có làm được không, liệu tôi có thể chịu đựng nổi điều bà ta muốn ở tôi. Bởi vì điều duy nhất có ý nghĩa là thằng bé. Khuôn mặt nó. Tôi cố bám lấy hình ảnh ấy, khuôn mặt thằng bé ở giữa tôi và Khoản. Nó đang ngước lên nhìn chúng tôi. Nữa. Nữa. Một, hai, ba - nhảy nào. Chiếc khăn đỏ được gió thổi bay.

Hôm sau tôi sẽ đi. Vi Văn phải ở lại. Sau này có thể tôi sẽ được phép chôn cất thằng bé. Nhưng điều đó không quan trọng. Tấm thân nhỏ bé, lạnh lẽo, phủ một lớp băng kia không còn là nó nữa. Khuôn mặt đó không phải là của nó, không phải là khuôn mặt mà tôi luôn cố nhớ tới.

Tôi đẩy cái bát về phía cậu bé.

“Em ăn đi.”

Cậu nhìn tôi dò hỏi.

“Chị không định ăn gì sao?”

“Không. Chị mua cho em.”

Cậu đứng đó, nhún nhún một bên chân.

“Em ngồi đi.” Tôi nghe thấy nét van vỉ trong giọng mình.

Cậu vội lôi ghế ra và kéo cái bát về phía mình, nhìn nó một thoáng với vẻ gần như là hạnh phúc, trước khi nâng cái bát lên rồi bắt đầu và cơm vào miệng.

Thật tốt khi thấy cậu ăn. Khi thấy cậu giữ cho mình sống sót. Tôi cứ ngồi đó quan sát cậu trong lúc cậu và lấy và để cơm, hầu như không kịp nhai trước khi nhồi miếng tiếp theo vào miệng.

Khi con đói ngấu nghiến nhất đã dịu bớt, cậu bé bình tĩnh lại, tập trung vào việc đưa đũa vào miệng chậm hơn, như thể có một ông thầy lễ nghĩa nào đó trong thâm tâm đã đột ngột nhắc cậu ta nhớ ra phép tắc.

“Cảm ơn chị,” cậu khẽ nói.

Tôi mỉm cười đáp lại.

“Em đã biết gì thêm chưa?” Tôi hỏi sau khi để cậu nhai thêm một chút.

“Về điều gì ạ?”

“Về gia đình em ấy. Em sẽ ở lại đây ư?”

“Em không biết.” Cậu bé nhìn xuống mặt bàn. “Em chỉ biết ngày nào bố em cũng thấy hối hận. Bố con em cứ tưởng ở đây sẽ an toàn, rằng chúng em nên ở đây, nhưng rồi tất cả thay đổi. Giờ hai bố con chỉ còn là mối phiền toái.”

“Hai bố con em không đi được sao?”

“Đi đâu chứ? Bố con em không có tiền, chẳng có nơi nào để đi.” Cảm giác bất lực lại len lỏi vào tim tôi. Lại một điều nữa tôi không thể thay đổi.

Không. Đây không phải là điều không thể khuất phục được. Đây là một điều tôi có thể xử lý, một ai đó tôi có thể giúp.

Tôi ngẩng đầu lên.

“Hãy đi cùng chị.”

“Ý chị là sao ạ?” Cậu bé kinh ngạc nhìn tôi.

“Hãy về cùng chị.”

“Chị sắp về nhà ư?”

“Phải. Giờ chị sẽ về nhà.”

“Nhưng bố con em không được phép - họ sẽ từ chối. Thế còn việc làm thì sao? Ở đó có việc cho bố con em không?”

“Chị hứa là chị sẽ giúp hai bố con.”

“Thế còn thức ăn?”

“Ở đây còn ít hơn.”

“Phải.” Cậu bé đặt đôi đũa xuống. Bát cơm đã sạch trơn. Chỉ còn lại một hạt cơm duy nhất dưới đáy bát. Cậu bé nhìn thấy hạt cơm và cầm đũa lên để nhặt nó, nhưng lại vội đặt đũa xuống khi thấy tôi đang nhìn.

“Em phải đi,” tôi khẽ nói. “Nếu hai bố con ở lại đây, cả hai sẽ chết.”

“Có lẽ như thế là hơn.”

Giọng cậu có vẻ dữ dội và cậu tránh nhìn vào mắt tôi.

“Ý em là sao?” Tôi bắt mình phải thốt ra câu hỏi đó, tôi không thể chịu nổi chuyện này. Nhất là ở cậu bé, một người còn trẻ như vậy.

“Chẳng quan trọng chuyện gì xảy ra với bố con em,” cậu cúi đầu nói. “Với bố và em. Dù bố con em sống ở đâu. Ở đây. Cùng nhau. Hay một mình. Cũng chẳng quan trọng gì.” Giọng cậu ta chợt khàn đi. Cậu hắng giọng. “Chẳng còn gì là quan trọng nữa. Chị không hiểu sao?”

Tôi không nghĩ ra nổi câu trả lời. Những lời của cậu bé là sự phản chiếu méo mó của những lời Lý Hạ đã thốt ra. Mỗi người trong chúng ta đều không quan trọng. Nhưng bà ta nói về cộng đồng; còn cậu ta đang nói về sự cô đơn.

Tôi đứng bật dậy. Tôi phải bắt cậu bé im lặng. Niềm hy vọng mong manh tôi bám lấy đang bên bờ vực bị nghiền nát. Tôi nhìn khắp mọi phía, chỉ trừ cậu bé, trong lúc tôi đi ra cửa.

“Hai bố con xếp đồ đi,” tôi hạ giọng nói. “Mai chúng ta lên đường.”

Quay về phòng, tôi nhanh chóng lôi cái túi ra. Chẳng mất nhiều thời gian để thu dọn những món đồ ít ỏi tôi đem theo. Quần áo, ít đồ vệ sinh, một đôi giày dự phòng. Tôi kiểm tra khắp phòng, để đảm bảo mình không quên gì. Rồi tôi phát hiện ra chúng. Mấy cuốn sách. Chúng đã ở đây suốt bấy lâu nay nhưng tôi không để ý, chúng đã trở thành một phần của căn phòng. Chúng được xếp thành một chồng trên chiếc tủ đầu giường, tôi đã không đụng đến chúng kể từ khi cô lính gác nọ đến đón tôi đi, không lấy chúng ra để đọc, không một lần nào, vì tôi biết những từ ngữ trong đó có lẽ cũng vô nghĩa như tất cả những thứ khác.

Có lẽ tôi nên đem trả chúng, vẫn còn thời gian cho tôi đến thư viện. Nhưng tôi chỉ đứng đó, ôm chúng trong tay. Tôi có thể cảm nhận được lớp nylon bọc bìa cuốn sách dưới cùng dính vào tay mình.

Tôi đặt chồng sách xuống giường và cầm cuốn sách dưới cùng lên. Đó là cuốn Lịch sử loài ong. Tôi chưa có dịp đọc xong nó. Nhưng giờ tôi mở nó ra.

GEORGE

Emma lại đang khóc. Nàng đang đứng quay lưng lại với tôi, vừa gọt khoai tây vừa khóc. Nàng để mặc cho nước mắt tràn xuống, không tìm cách lau chúng đi, chốc chốc lại nấc lên mấy tiếng. Dạo này nàng rất hay khóc. Nàng khóc như đang đi dự đám tang, bất kể là ở đâu và vào bất kỳ lúc nào, trong lúc giặt giũ, nấu nướng, hay đánh răng. Mỗi lần nàng khóc, tôi chỉ muốn biến đi. Tôi không chịu nổi và phải tìm cớ để ra ngoài.

Cũng may là tôi ít khi ở trong nhà. Tôi làm việc từ sáng tới tối. Tôi đã thuê Rick và Jimmy toàn thời gian. Số tiền vay ngân hàng cứ thế chảy ra khỏi tài khoản. Cuối cùng tôi chẳng buồn kiểm tra nữa. Không chịu nổi khi phải thấy số dư trong tài khoản cứ thế cạn dần. Giờ làm việc mới là quan trọng. Chỉ làm việc thôi. Nếu không làm việc, sẽ không có tiền. Tôi vẫn có thể cứu lấy vụ mùa phần nào. Kiếm đủ tiền để trả nợ.

Người tôi sút dần, từng cân, từng cân một. Ngày này qua ngày khác. Và đêm này qua đêm khác nữa, vì tôi ngủ rất kém. Emma chăm sóc tôi, phục vụ tôi, trang trí cho đồ ăn bằng những miếng dưa chuột và những dải cà rốt, nhưng chẳng ích gì. Thức ăn chẳng còn mùi vị gì; tất cả đều khô khốc như mùn cưa trong miệng tôi. Tôi chỉ ăn vì bắt buộc, để có sức ra đồng làm việc tiếp. Tôi biết Emma muốn ngày nào cũng có thịt bò, nhưng nàng cũng đang cố gắng tiết kiệm. Chúng tôi không nói về chuyện đó, nhưng tôi dám chắc tôi không phải là người duy nhất theo dõi số dư đang giảm dần trong tài khoản ngân hàng.

Sự thực là dạo này chúng tôi chẳng nói về bất kỳ chuyện gì cả. Tôi không biết điều gì đã xảy ra với chúng tôi. Tôi nhớ vợ mình. Nàng vẫn ở đó, nhưng đồng thời nàng cũng không có đó. Hay có lẽ chính tôi mới là người không có mặt.

Nàng sụt sịt. Tôi muốn ôm lấy nàng, như tôi vẫn thường làm. Nhưng cơ thể tôi cưỡng lại. Những giọt nước mắt của nàng đã nhỏ xuống thành một cái hồ khổng lồ chia cắt chúng tôi.

Tôi lùi ra khỏi bếp, hy vọng nàng sẽ không để ý.

Nhưng nàng quay lại. “Mình thấy là em đang khóc mà.” Tôi không trả lời.

“Mình lại đây đi?” nàng khẽ nói.

Đây là lần đầu tiên nàng yêu cầu tôi làm vậy. Dù thế, tôi vẫn đứng nguyên tại chỗ.

Nàng chờ đợi, một tay vẫn cầm con dao gọt khoai, tay kia cầm củ khoai. Tôi cũng đợi. Tôi đoán là tôi mong có thể đợi đến khi nàng bỏ cuộc. Nhưng lần này thì không.

Nàng khẽ thút thít. “Mình không quan tâm.”

“Tất nhiên là có chứ,” tôi nói nhưng không thể nhìn vào mắt nàng.

Nàng hơi nâng tay lên một chút.

“Khóc cũng không ích gì,” tôi nói.

“Nhưng việc chúng ta không hề an ủi nhau cũng chẳng ích gì”

Nàng lại bóp méo lời tôi, như thường lệ.

“Tôi đứng đây an ủi mình thì làm sao có thêm tổ ong được,” tôi nói. “Sẽ không có ong chúa, không có ong. Không có mật.”

Tay nàng rũ xuống. Nàng quay đi. “Thế thì mình đi làm việc đi.”

Nhưng tôi cứ đứng đó.

“Đi làm việc đi!” nàng nhắc lại.

Tôi tiến một bước về phía nàng. Rồi một bước nữa. Tôi có thể đặt một tay lên vai nàng. Tôi có thể. Việc đó chắc chắn sẽ có ích. Có ích cho cả hai chúng tôi.

Tôi vươn tay về phía lưng nàng. Nàng không nhìn thấy, vì đang mải gọt khoai. Nàng lấy một củ khoai nữa ra khỏi chậu nước bẩn trong bồn. Gọt vỏ bằng những động tác nhanh nhẹn, như nàng đã làm cả trăm lần trước đó.

Tay tôi lơ lửng trong không trung, nhưng không chạm vào nàng.

Đúng lúc đó điện thoại reo vang.

Tay tôi buông xuống. Tôi quay ra, đi vào hành lang và nhấc điện thoại.

Giọng nói ở đầu dây bên kia còn rất trẻ, gần như trẻ con, và muốn nói chuyện với tôi.

“Tôi xin được tên anh từ Lee,” cô ta nói. “Chúng tôi là bạn học.”

“À.” Tức là cô ta không trẻ như giọng nói.

Cô ta nói rất nhanh, rất trôi chảy. Cô ta giải thích rằng mình làm việc cho một kênh truyền hình, và họ đang làm một phóng sự.

“Phóng sự về CCD.”

“Thế ư?”

“Rối loạn sụt giảm bầy đàn.” Cô ta phát âm từng từ chậm rãi và rõ ràng quá mức.

“Tôi biết CCD là gì.”

“Chúng tôi đang làm một bộ phim tài liệu về việc ong đang chết dần và hậu quả của việc đó. Tôi hiểu là anh cũng đối mặt với vấn đề này ở trang trại của anh.”

“Lee đã kể cho cô à?”

“Chúng tôi muốn câu chuyện có tính cá nhân,” cô ta nói.

“Cá nhân. Phải rồi,” tôi đáp.

“Chúng tôi có thể đến trang trại của anh một ngày không? Anh có thể cho chúng tôi đi cùng anh, để chúng tôi được nghe trải nghiệm của anh với chuyện này không?”

“Trải nghiệm của tôi ấy à. Thế thì có gì thú vị đâu.”

“Có chứ, với chúng tôi thì có. Đó chính là cái chúng tôi muốn đưa lên phim. Rằng chuyện này có ảnh hưởng đến tất cả chúng ta. Rằng nó có thể phá hủy kế sinh nhai của mọi người. Đó có phải là trải nghiệm của anh không? Chuyện này rất khó khăn với anh phải không?”

“Ờ thì, thật ra nó đâu có phá hủy kế sinh nhai của tôi,” tôi nói. Đột nhiên tôi không ưa giọng cô ta. Như thể cô ta đang nựng nịu một con chó bị thương vậy.

“Không ư? Vì theo như tôi hiểu thì anh đã mất gần hết ong mà?”

“Vâng. Nhưng tôi đã thay thế được phần lớn.”

“Ồ.”

Cô ta im bặt.

“Ong thợ chỉ sống được vài tuần trong mùa hè,” tôi nói. “Không mất nhiều thời gian lắm để dựng lại các tổ mới.”

“À ra thế. Vậy bây giờ anh đang làm như vậy, dựng lại các tổ ong mới phải không?”

“Đúng.”

“Tuyệt!” cô ta nói.

“Thật ư?”

“Chúng tôi có thể dùng những cảnh đó. Hay lắm! Tuần sau chúng tôi tới thì có tiện cho anh không?”

Tôi gác máy sau khi chốt thời gian. Ong nghe đầy mồ hôi. Tôi sẽ lên ti vi. Tôi sẽ trở thành một người họ “có thể dùng”. Hình như không có cách nào để tôi thoát được. Tôi đã cố, nhưng cô ta đã thuyết phục tôi. Cô ta còn tệ hơn cả Emma nữa.

Truyền hình quốc gia. Cả nước sẽ được xem. Trời đất quỷ thần.

Emma đi vào phòng. Nàng đang lau tay vào khăn. Mắt nàng còn đỏ hoe, nhưng may thay là đã khô.

“Ai đấy?”

Tôi giải thích cho nàng về cuộc gọi.

“Phỏng vấn chúng ta về đàn ong ư? Sao chúng ta phải làm thế?”

“Không phải chúng ta. Họ chỉ muốn nói chuyện với tôi thôi.

“Nhưng sao mình lại đồng ý?”

“Nó có thể có sức ảnh hưởng. Có lẽ chính quyền sẽ làm gì đó,” tôi nói và chợt nhận ra mình vừa lặp lại những lời của người phụ nữ kia.

“Nhưng sao lại là chúng ta?”

“Chỉ tôi thôi,” tôi gay gắt nói và quay đi khỏi nàng. Không chịu nổi thêm bất cứ câu hỏi, bất cứ giọt nước mắt, bất cứ lời kêu ca nào nữa. Bất thình lình tôi lại cảm thấy như hồi trước. Mệt mỏi. Suốt mấy tuần vừa qua tôi đã không cảm thấy như thế. Kể từ khi Tom về thăm nhà hồi mùa đông vừa rồi. Nhưng giờ nó đã trở lại. Tôi có thể nằm xuống ngủ ngay ở đây, trên sàn hành lang. Lớp ván sàn mòn vẹt nhìn như mời gọi. Tôi nghĩ đến cái nhiệt kế hình con gấu, tiếng bíp bíp nó phát ra. Tôi ước gì nó đo được một nhiệt độ cao, một cơn sốt nặng. Để tôi có thể lên giường nằm. Gối mềm, chăn ấm, như một cái nắp che phủ lấy tôi. Đo được nhiệt độ của một cơn sốt sẽ không bao giờ hạ xuống.

Nhưng tôi không thể lên giường. Thậm chí còn không thể ngồi xuống.

Vì những tổ ong còn ở ngoài kia. Trống trơn và xám xịt. Nhẹ bổng. Chúng cần được lấp đầy. Và không có ai khác làm được việc đó. Và giờ tôi lại sắp lên truyền hình nữa. Tôi phải thể hiện rằng mình đang làm việc chăm chỉ. Rằng tôi đã không để CCD hạ gục mình.

Bộ áo liền quần của tôi rũ xuống trên móc. Tấm mạng và cái mũ treo ngay phía trên. Bên dưới là đôi ủng. Nhìn như một dáng người phẳng lì trốn trong tường. Tôi lấy bộ quần áo xuống và thay đồ. Tôi kéo khóa lên, đảm bảo tất cả đều kín, không còn một khe hở nào.

“Sắp đến giờ ăn tối rồi,” Emma nói. Nàng đứng đó với hai bàn tay trống trơn, hai cánh tay trống trơn.

“Lát nữa tôi ăn.”

“Nhưng là bánh thịt. Em đã làm bánh thịt.”

“Nhà mình có lò vi sóng mà.”

Môi dưới nàng run run, nhưng nàng không nói gì. Cứ đứng nguyên như thế, im phăng phắc, trong khi tôi đội mũ vào, kéo tấm mạng che trước mặt rồi ra ngoài.

Tôi ra cánh đồng bên sông Alabast và ở lại đó cho đến hết ngày. Đầu tiên tôi làm việc. Thời tiết đẹp đến khó chịu. Trời không nên đẹp thế này. Chẳng phù hợp gì cả. Vầng mặt trời tròn vành lơ lửng trên bầu trời đằng Tây, bên trên cánh đồng đầy hoa. Đẹp như một bức ảnh trên lịch.

Nhưng công việc trở nên nặng nề. Tay tôi có cảm giác như bị liệt, sự mệt mỏi đã xâm chiếm tôi. Tôi không thể làm gì khác ngoài đi bộ. Đi vòng vòng quanh những tổ ong mới. Trống trơn. Xám xịt, một trái núi khổng lồ.

Tôi ở lại đó cho tới khi đàn ong bắt đầu quay về. Thiên nhiên tĩnh lặng.

Chỉ đến khi đó tôi mới đi ngang qua cánh đồng. Đến đầu bên kia. Chân tôi tự động đưa tôi tới đó. Về phía những tổ ong cũ, màu sắc sặc sỡ, những cái tổ vẫn còn sự sống.

Tại sao chúng lại được tha? Ai là người quyết định những con ong này được sống? Tôi thở hổn hển và dừng lại bên một tổ ong màu vàng. Mỗi lần định kiểm tra một tổ ong, tôi lại như co rúm lại trong thâm tâm. Lần nào tôi cũng chờ đợi sẽ tìm thấy điều tương tự. Tôi đã có thể tưởng tượng ra những con ong lờ đờ bay vòng vòng dưới đáy tổ, cái tổ trống trải, con ong chúa đơn độc cùng mấy con ong non.

Và cái tổ này cũng có gì đó không ổn. Nó yên lặng quá. Chắc chắn có gì đó không ổn rồi. Tôi kiểm tra cầu bay. Chỉ có vài con ong. Không đủ.

Tôi không chịu nổi nữa.

Tôi phải kiểm tra.

Với cặp mắt nhắm nghiền, tôi nắm lấy nắp tổ. Rồi tôi mở tổ ra. Âm thanh trong tổ lập tức dâng lên, đập vào tôi, cái tiếng vo ve, vù vù ấy. Sao tôi lại không nghe thấy nhỉ? Tất cả đều ổn. Hoàn toàn ổn, bình thường một trăm phần trăm. Đàn ong đang vo ve trong đó. Một số con đang bay lượn. Tôi thoáng thấy con ong chúa, với một chấm xanh ngọc trên lưng. Tôi thấy ong non. Mật vàng óng, trong veo. Chúng đang làm việc, chúng đang sống. Và chúng đang ở đây.

Đầu tôi quay tít. Tôi mệt quá. Tôi gục xuống đất và nằm đó. Mặt đất ấm áp, cỏ mềm mại. Mi mắt tôi nhắm lại.

Nhưng tôi không ngủ. Vì ngực tôi vẫn đang thắt lại. Hồ nước mắt của Emma đã tràn tới tôi. Nước đang dâng lên. Nước vỗ vào chân tôi.

Tôi nuốt khan mấy lần. Không thở nổi. Như đang chết đuối. Nhưng tôi cố cưỡng lại. Đứng lên. Đứng ngắm đàn ong cũng đang chiến đấu trong tổ. Cuộc chiến thường nhật để nuôi con của chúng, để kiếm đủ phấn, làm đủ mật.

Rồi chúng cũng sẽ chết. Việc tôi đang làm không thể tồn tại được về lâu về dài. Mỗi lần tôi mở một tổ ong, sẽ lại xảy ra chuyện tương tự. Tôi sẽ phải chịu đựng cái cảm giác tương tự, không biết chúng còn sống hay đã chết. Chẳng ích gì.

Chẳng ích gì nữa!

Mọi cơ bắp trên người tôi gồng lên. Tất cả sức lực trong người tôi dồn vào một cẳng chân, một bàn chân, và bất thình lình tôi co chân đá.

Cái tổ rơi xuống đất đánh rầm một cái và một bầy ong bay lên.

Tôi lắc mạnh cho những tấm ván rơi ra. Ong đang bay khắp nơi. Giận dữ và sợ hãi. Chúng muốn đốt tôi, để trả thù. Tôi giẫm lên chúng, giẫm lên những con ấu trùng, con non của chúng. Nhưng âm thanh phát ra yếu ớt, gần như không nghe thấy. Không giống như tiếng kính vỡ. Dù thế tôi vẫn tiếp tục. Hủy diệt chúng. Nghiền nát chúng. Giật đứt cánh của chúng. Vì chúng đã hủy diệt tôi.

Rồi đột nhiên tôi chợt nghĩ ra. Thật đơn giản làm sao.

Chúng tôi có thể hủy diệt lẫn nhau.

Tôi đang đứng giữa một đám mây ong giận dữ, điên cuồng bay quanh tôi.

Thật quá đơn giản.

Tôi đưa tay lên khóa kéo, lên tấm mạng.

Tôi chỉ việc nhấc chúng lên.

Bỏ mũ ra.

Tháo găng tay.

Kéo khóa xuống thật nhanh - chui ra khỏi bộ đồ.

Đá đôi ủng đi.

Và cứ đứng đó cho chúng vào việc.

Chúng sẽ đốt tôi để tự vệ. Chọc thủng da tôi, hy sinh mạng sống của chúng để đoạt mạng tôi. Và lần này bố tôi sẽ không có mặt để bế bổng tôi lên mà chạy, trong khi đám mây ong hỗn loạn bay trên đầu chúng tôi và bám theo chúng tôi đến tận sông, nơi hai bố con lặn xuống và bố giữ chúng tôi nằm dưới lòng sông cho tới khi cuộc tấn công dừng lại.

Lần này tôi sẽ ngã xuống. Và nằm yên đó. Nọc độc của chúng sẽ xuyên qua cơ thể tôi. Cứ để chúng tiếp tục đốt, và nếu chúng dừng lại, tôi sẽ đá vào chúng bằng những ngón chân trần, giẫm lên chúng để chúng tiếp tục, cứ tiếp tục đốt cho tới khi không còn nhận dạng được tôi nữa.

Chúng nên được trả thù. Chúng đáng được như vậy.

Và rồi tất cả sẽ kết thúc.

Tôi sẽ làm bây giờ.

Ngay bây giờ.

Những ngón tay tôi nắm chặt tấm mạng. Lớp vải mỏng áp vào cái găng tay dày.

Nhấc nó lên.

Ngay bây giờ!

Nhưng rồi…

Có tiếng bước chân ngang qua cánh đồng. Ai đó đang gọi.

Tiến về phía tôi.

Đầu tiên tiếng gọi còn bình tĩnh, rồi trở nên hốt hoảng hơn. Lớn tiếng hơn.

Trong một bộ đồ trắng. Đội mũ, che mạng. Trang bị đầy đủ, sẵn sàng làm việc. Một lần nữa thằng bé đã xuất hiện mà không báo trước. Hoặc có lẽ Emma đã biết.

Thằng bé đã về. Về hẳn ư?

Nó đang chạy. Nó đã nhìn thấy tôi chưa? Chuyện gì đang xảy ra vậy?

Những tiếng gọi vang lên to hơn, xuyên qua không khí.

“Bố ơi? Bố!”

ĐÀO

Hai cha con cậu bé đứng sau lưng tôi khi tôi tra chìa vào ổ khóa và mở cửa bước vào một bóng tối nhập nhoạng trống trải.

Áo khoác của Khoản không treo trên móc ở sảnh. Giày của anh đã biến mất.

Tôi mở cửa nhà tắm.

Giá để đồ của anh trên bồn rửa mặt trống trơn. Chỉ còn lại một vệt xà phòng lờ mờ chỗ anh đặt con dao cạo râu.

Anh đã bỏ đi mà không nói một lời. Vì anh muốn như vậy ư? Vì anh nghĩ tôi muốn như vậy? Vì tất cả mọi thứ ở tôi đều nhắc anh nhớ tới Vi Văn, cũng như mọi thứ ở anh đều nhắc tôi nhớ tới thằng bé?

Vì anh nghĩ đây là lỗi của tôi?

Lại một người nữa biến mất. Nhưng lần này tôi không thể tìm anh, không thể hỏi, không thể liên lạc với anh. Đây là quyết định của anh, tôi không có quyền hỏi. Vì lỗi vẫn là của tôi.

Hai cha con cậu bé vẫn đứng lại trong sảnh. Họ nhìn tôi chờ đợi. Tôi phải nói gì đó.

“Bác và em có thể ở trong phòng ngủ.”

Tôi đặt túi xuống giữa phòng khách và xếp cho mình một cái giường trên trường kỷ. Tôi nghe thấy tiếng cậu bé nói chuyện trong phòng ngủ. Giọng cậu lúc cao lúc thấp, đầy háo hức, huyên thuyên về những chi tiết thực tế với một sinh lực mới. Cậu đã phát hiện ra một tương lai. Bóng tối trong cậu đã biến mất. Hoặc có lẽ tôi đã nói quá nhiều tối hôm trước. Nhồi vào đầu họ tất cả về cuộc sống của tôi.

Tôi bước tới cửa sổ. Hàng rào vẫn còn đó. Trên khoảng trời phía trên, một chiếc trực thăng đang bay vòng vòng. Những con ong đã bị bao vây, như trong một cái kén, không một con nào được lọt ra ngoài, cho tới khi chúng sinh sôi nảy nở thêm nhiều nữa và họ chắc chắn có thể kiểm soát được chúng. Đó là điều Lý Hạ muốn.

Bà ta muốn thuần hóa chúng. Chúng sẽ cứu chúng tôi. Bà ta muốn thuần hóa chúng, như bà ta đã thuần hóa tôi. Và tôi đã để mình bị thuần hóa. Như vậy là dễ nhất. Cứ làm theo bà ta, đừng suy nghĩ gì cả.

Cậu bé đang cười lớn. Đó là lần đầu tiên tôi nghe thấy tiếng cậu cười. Tiếng cười mới trẻ trung và tươi mới làm sao. Tôi đã đem lại cho họ điều gì đó. Tiếng cười vang to hơn, khiến tôi dễ thở hơn. Lần cuối ai đó cất tiếng cười giữa bốn bức tường này là bao giờ? Chiếc túi nằm sau lưng tôi. Trong túi là cuốn sách, tôi đã không trả lại nó mà đã đọc từ đầu đến cuối. Tôi mang những từ ngữ ấy theo mình, nhưng không biết phải làm gì với chúng. Tất cả quá lớn lao, tôi không thể chịu đựng nổi.

Họ đang chuẩn bị quảng trường, dọn một khoảng trống. Một cái bục đang được dựng lên, máy quay được lắp ráp. Nhiều đội ngũ đang làm việc cùng một lúc, vì bài diễn văn này sẽ được phát đi toàn thế giới. Một nhà sản xuất đang bận rộn chỉ huy mọi người. Ở hậu cảnh, bà ta cho xếp những rổ đầy lê mới hái. Biểu tượng có vẻ lộ liễu quá. Nhưng có lẽ đó là điều cần thiết.

Tôi có phòng trang điểm của riêng mình. Một người phụ nữ đem vào mấy bộ quần áo cho tôi chọn. Không có gì quá hào nhoáng, nhưng tất cả đều mới tinh. Chúng được thiết kế đơn giản, giống bộ đồng phục của Đảng trong thời kỳ đầu, như để nhắc khán giả nhớ xuất thân của tôi, rằng tôi là một người trong số họ, một người dân bình thường. Những bộ quần áo hơi cứng, những nếp gấp nhăn lại, nhưng được may bằng vải rất mềm.

“Là vải bông đấy,” người phụ nữ nói. “Vải bông tái chế.”

Tôi chưa bao giờ có một món đồ nào bằng vải bông. Mỗi mét vải giá bằng cả một tháng lương. Tôi chọn một bộ vét màu xanh dương mặc vào. Lớp vải rất thoáng khí, tôi gần như không cảm thấy nó trên da. Tôi quay lại ngắm mình trong gương. Bộ đồ rất hợp với tôi. Nhìn tôi giống một trong số họ. Giống bà ta, Lý Hạ, không phải một công nhân làm việc trên cánh đồng cây ăn quả, mà là người có lẽ tôi đã có thể trở thành.

Trong bộ đồ này tôi là một người khác - một người đúng như bà ta yêu cầu. Tôi quay lại, nhìn gương qua vai; chiếc áo khoác ôm khít trên vai, cái quần vừa vặn quanh hông. Tôi khẽ kéo ống tay áo; chúng dừng lại ở đúng độ dài vừa phải.

Rồi tôi bắt gặp cái nhìn của chính mình. Mắt tôi… nhìn giống mắt thằng bé quá. Nhưng tôi là ai? Tôi nhìn xuống. Vi Văn chưa bao giờ có một món đồ bằng vải bông. Và cuộc đời ngắn ngủi của nó đã chẳng có một ý nghĩa nào.

Tôi lại bắt mình phải ngẩng đầu lên một lần nữa, ngắm mình một lần nữa. Một kẻ ngốc hữu dụng nhìn lại tôi.

Không. Đột nhiên lớp vải trở nên thô ráp trên da tôi. Tôi cởi tung chiếc áo cánh ra. Tụt quần xuống và để mặc cho nó nằm trơ ra trên sàn nhà.

Cuộc đời của thằng bé sẽ có ý nghĩa. Và tôi biết làm cách nào.

Tôi tròng chiếc áo len mòn xơ của mình qua đầu, mặc cái quần cũ vào, nhanh chóng cài khuy rồi đi giày.

Rồi tôi xách chiếc túi đang nằm trên sàn nhà lên, mở cửa phòng trang điểm và lao ra. Tôi tìm thấy nhà sản xuất và túm lấy bà ta.

“Lý Hạ đâu? Tôi phải nói chuyện với Lý Hạ.” Bà ta đang ở tòa nhà ủy ban xã, đã được mời vào văn phòng rộng nhất. Khi tôi đến thì ba người đàn ông đã bị một lính gác đuổi ra khỏi đó, mặc dù rõ ràng là họ chưa nói chuyện xong.

Lý Hạ vội đứng dậy và bước ra chào tôi. Bà ta tặng cho tôi một nụ cười dịu dàng, nhưng tôi không quan tâm gì đến chuyện đó nữa.

“Đây.” Tôi đưa cho bà ta cuốn sách.

Bà ta đón lấy nó, nhưng không mở ra, còn không thèm nhìn nó.

“Đào, tôi rất mong được nghe bài diễn văn của chị.”

“Bà phải đọc cuốn sách đó,” tôi nói.

“Nếu chị muốn chúng ta có thể xem lại bài diễn văn một lần nữa, tôi sẽ rất sẵn lòng. Xem lại cách dùng từ. Có lẽ chúng ta nên thay đổi cách diễn đạt một chút…”

“Tôi chỉ muốn bà đọc cuốn sách,” tôi nói.

Rốt cuộc bà ta cũng nhìn xuống cuốn sách, đưa một ngón tay vuốt theo tựa sách. “Lịch sử loài ong ư?”

Tôi gật đầu. “Tôi sẽ không làm gì hết, tôi sẽ không đọc bài diễn văn nào cho tới khi bà đọc xong cuốn sách.”

Bà vội ngẩng đầu lên. “Chị nói vậy là sao?”

“Các người đang làm mọi thứ sai cách hết rồi.”

Mắt bà nheo lại. “Chúng tôi đang làm tất cả những gì chúng tôi có thể.”

Tôi cúi người về phía trước, nhìn vào mắt bà ta và khẽ nói: “Chúng sẽ chết. Một lần nữa.”

Bà ta nhìn tôi. Tôi chờ đợi một câu trả lời, nhưng không thấy gì. Bà ta đang suy nghĩ ư? Bà ta có hiểu ra vấn đề không? Những lời tôi nói có ý nghĩa gì với bà ta không? Con giận trào lên trong tôi. Bà ta không thể nói gì sao?

Tôi không chịu nổi khi phải đứng đây thêm nữa; tôi quay người đi ra cửa. Khi đó bà ta mới phản ứng.

“Đọi đã.”

Bà ta mở cuốn sách ra và chậm rãi giở từng trang sách cho tới khi tìm được trang tiêu đề.

“Thomas Savage.” Bà ta liếc nhìn tên tác giả. “Người Mỹ à?”

“Đó là cuốn sách duy nhất ông ấy viết,” tôi nói nhanh. “Nhưng điều đó không khiến cuốn sách kém phần quan trọng.”

Bà ta ngẩng đầu lên nhìn tôi. Rồi bà ta gật đầu chỉ một cái ghế.

“Ngồi xuống đi. Kể tôi nghe xem.”

Mới đầu tôi tuôn ra một tràng những lời lộn xộn, giải thích lung tung, không có đầu đũa gì. Nhưng rồi tôi nhận ra bà ta đang cho tôi thời gian. Nhiều lần có người gõ cửa; nhiều người đang đợi, nhưng bà ta từ chối tiếp họ, và dần dần tôi bình tĩnh lại.

Tôi kể cho bà ta nghe về tác giả cuốn sách, Thomas Savage. Cuốn sách dựa trên trải nghiệm và cuộc đời của chính ông. Gia đình của Savage đã nuôi ong suốt nhiều thế hệ. Cha ông là một trong những người đầu tiên bị ảnh hưởng bởi Sự Sụp Đổ và là một trong những người cuối cùng bỏ cuộc. Và Savage đã làm việc với cha mình cho tới tận phút cuối. Họ đã nhanh chóng chuyển sang canh tác hữu cơ từ sớm, đó là yêu cầu của chính Savage. Ông không bao giờ bắt lũ ong phải di chuyển đi nơi khác, không bao giờ lấy mật nhiều hơn lượng chúng cần để sống sót. Nhưng dù vậy, đàn ong vẫn không thoát. Chúng chết liên tục. Hết lần này đến lần khác. Cuối cùng gia đình họ buộc phải bán trang trại. Chỉ khi đó, ở tuổi năm mươi, Savage mới ngồi xuống và viết về những trải nghiệm của mình, về tương lai. Lịch sử loài ong là một cuốn sách có tầm nhìn sâu rộng, nhưng nó vẫn rất chân thực và chắc chắn vì nó được dựa trên trải nghiệm thực tế của cả một đời người.

Cuốn sách được xuất bản năm 2037, chỉ tám năm trước khi Sự Sụp Đổ trở thành hiện thực. Nó đã đoán trước số mệnh của loài người. Và chỉ ra chúng ta có thể hồi sinh từ đống tro tàn như thế nào.

Khi tôi nói xong, Lý Hạ ngồi im lặng. Bà ta bình thản cầm cuốn sách trong tay. Cái nhìn không sao dò thấu của bà ta hướng vào tôi.

“Chị có thể đi.”

Bà ta đuổi tôi sao? Nếu tôi từ chối, bà ta sẽ gọi lính gác, ra lệnh cho họ đưa tôi về nhà. Bắt tôi phải ở lại căn hộ cho tới khi tới giờ đọc diễn văn, rồi bắt tôi phải đọc bài diễn văn ấy và nhiều bài diễn văn khác, đi ngược lại với những gì tôi tin tưởng.

Nhưng bà ta không làm điều gì như vậy. Thay vào đó, bà ta lật từng trang sách cho tới chương đầu tiên và cúi xuống đọc.

Tôi đứng trơ ra đó. Rồi bà ta lại ngước lên, hất đầu về phía cửa.

“Giờ tôi muốn ở một mình. Cảm ơn chị.”

“Nhưng…”

Bà ta đặt một bàn tay lên cuốn sách, như để bảo vệ nó. Rồi bà ta khẽ nói: “Tôi cũng có con mà.”

WILLIAM

Lớp giấy dán rũ xuống thành từng dải trên tường và màu vàng khè của chúng vẫn xâm chiếm tôi. Con bé lại đang hát, hôm nay cũng như mọi ngày khác, một tiếng ngân nga du dương khe khẽ trong lúc nó quét sàn bằng những động tác chính xác. Tôi nằm quay mặt về cửa sổ; mấy chiếc lá nâu xỉn bay lướt qua ngoài kia.

Con bé quét hết rác rưởi vào cái hót rác và đặt nó bên cửa. Rồi con bé quay lại nhìn tôi.

“Con giũ chăn cho cha nhé?”

Không đợi tôi trả lời, con bé nhanh nhẹn nhấc tấm chăn khỏi người tôi, đem ra cửa sổ. Tôi nằm đó, chỉ mặc độc có chiếc áo ngủ, cảm thấy mình thật trần trụi, nhưng con bé không nhìn tôi.

Nó mở cửa sổ, không khí tràn vào. Trời đã lạnh hơn so với hôm qua. Tôi cảm thấy chân mình nổi da gà tôi bèn gập chân lại dưới thân mình.

Con bé thả tấm chăn ra ngoài cửa sổ và giũ mạnh. Tấm chăn phồng lên như một cánh buồm trước khi con bé để nó rũ xuống. Đúng lúc tấm chăn sắp sửa rũ hẳn xuống, con bé lại giật mạnh nó một lần nữa, khiến nó lại bay tung lên ngoài cửa sổ.

Khi đã làm xong, con bé phủ tấm chăn lên người tôi. Tấm chăn cũng lạnh ngắt như không khí bên ngoài. Rồi con bé kéo một cái ghế lại bên giường và đứng đó, tay đặt lên lưng ghế.

“Con đọc sách cho cha nghe nhé?”

Nó không đợi tôi trả lời. Nó không bao giờ đợi tôi trả lời, mà cứ đi ra giá sách, cái giá đã được sắp xếp cẩn thận trở lại. Nó ngần ngừ một thoáng, đưa ngón trỏ lướt qua những gáy sách. Rồi dừng lại và lấy ra một cuốn.

“Ta sẽ đọc cuốn này.”

Tôi không nhìn thấy nhan đề. Con bé cũng không đọc nhan đề cho tôi biết, có lẽ nó hiểu điều đó cũng chẳng quan trọng gì. Điều quan trọng không phải là nó đọc cái gì, mà chính là việc đọc sách của nó.

“Charlotte,” tôi nói bằng cái giọng khàn đặc, già cỗi, không giống giọng tôi chút nào. “Charlotte…”

Con bé ngước lên. Khẽ lắc đầu. Tôi không cần nói gì, không nên nói gì. Vì tôi đã nói đi nói lại điều đó quá nhiều lần rồi, và con bé đã thuộc lòng. Điều tôi yêu cầu là con bé hãy tránh xa. Hãy rời đi. Bỏ mặc tôi. Hãy nghĩ cho bản thân mình. Hãy sống không phải vì tôi mà vì chính nó.

Nhưng lần nào con bé cũng có cùng một câu trả lời. Dù thế, tôi vẫn nhắc đi nhắc lại những câu ấy. Tôi không thể đừng được. Tôi nợ con bé điều này, vì nó đã dành trọn cả đời cho tôi. Nhưng không lời nào của tôi có thể khiến con bé rời đi, không lời nào có thể ngăn con bé. Nó chỉ muốn ở bên cạnh tôi.

Giọng đọc của con bé vang vọng khắp phòng cùng với làn không khí mùa thu se lạnh. Nhưng tôi không thấy lạnh. Những từ ngữ ấy ôm tôi vào lòng. Con bé sẽ đọc một lúc lâu, không bao giờ để điều gì làm phiền tôi.

Tôi chìa tay ra và biết con bé sẽ nắm lấy bàn tay ấy.

Con bé ngồi như thế, ngày hôm nay cũng như mọi ngày khác, bàn tay bình thản nằm trong tay tôi, và lấp đầy sự trống vắng bằng những từ ngữ. Nó đang phí phạm những từ ngữ ấy cho tôi, phí phạm thời giờ, phí phạm cả cuộc đời mình. Chỉ riêng điều đó đã đủ lý do cho tôi ngồi dậy rồi. Nhưng tôi không đủ sức. Tôi đã mất - không, không phải mất - tôi đã vứt bỏ cả ý chí lẫn sức mạnh của mình.

Rồi đột nhiên một âm thanh vang lên từ tầng dưới. Một âm thanh đã nhiều năm rồi tôi không nghe thấy. Tiếng khóc của một đứa trẻ sơ sinh. Một đứa trẻ sơ sinh ư? Không phải con tôi. Có lẽ ai đó đến chơi chăng? Nhưng là ai? Đã nhiều tháng nay tôi không nghe thấy tiếng ai dưới nhà ngoài gia đình tôi.

Charlotte ngừng đọc. Con bé đã để mình bị cắt ngang và hơi cúi người về phía trước một chút, như thể nó sắp vùng chạy.

Ai đó đang ru một đứa bé ngủ ở dưới nhà. Thilda ư?

Đứa bé khẽ thút thít, nhưng chịu cho dỗ. Dần dần nó nín khóc.

Charlotte dựa lưng vào ghế, cầm cuốn sách lên, và đọc tiếp.

Tôi nhắm mắt lại. Tôi cảm nhận được tay con bé trong tay tôi và những từ ngữ trầm bổng trong không khí giữa chúng tôi. Từng phút trôi qua. Con bé tiếp tục đọc, còn tôi nằm im phăng phắc, cảm thấy biết ơn vô bờ bến.

Nhưng rồi tiếng khóc của đứa bé lại vang lên từ dưới nhà. To hơn. Charlotte dừng lại.

Con bé rút tay về.

Tiếng khóc trở nên dữ dội hơn, tuyệt vọng, khổ sở, như muốn xé toạc những bức tường.

Con bé liền đứng dậy và đặt cuốn sách xuống. Nó vội bước ra cửa. “Con xin lỗi cha.”

Nó mở cửa ra. Tiếng khóc tràn vào phòng.

“Đứa bé ấy…” tôi nói.

Con bé dừng lại ở ngưỡng cửa.

Tôi cố tìm từ. “Có ai đến chơi à?”

Con bé lắc đầu một cái thật nhanh.

“Không ạ. Giờ nhà ta nuôi đứa bé.”

“Nhưng sao lại thế?”

“Người mẹ đã mất lúc sinh nở. Còn người cha thì không đủ khả năng nuôi nó.”

“Cha nó là ai?” tôi hỏi. “Hắn có ở đây không?”

“Không, cha ạ.” Con bé ngần ngừ. “Anh ấy đang ở London.” Đột nhiên tôi chợt hiểu ra. Tôi nhỏm dậy trên giường, cố nhìn con bé thật nghiêm nghị, để bắt nó nói sự thật. “Là con của nó, phải không? Con của Edmund?”

Con bé chớp mắt lia lịa. Không trả lời, nhưng thực ra nó cũng chẳng cần trả lời.

“Con xin lỗi,” nó nhắc lại.

Rồi nó quay người đi ra.

Cửa để hé mở sau lưng con bé. Tôi nghe tiếng chân nó bước vội vàng trên cầu thang, xuống tầng dưới, và nhanh chóng bước ngang qua sàn tầng một.

“Con đến đây.”

Nó dừng lại.

“Con đỡ được cháu rồi.”

Giọng con bé hạ thấp hơn.

“Ngoan nào… ngoan nào… ngoan, ngoan nào… suỵt…”

Và rồi.

Lại bài hát khe khẽ, ngân nga của con bé.

Nhưng giờ nó không hát cho tôi.

Cuối cùng con bé không hát cho tôi nữa. Nó đang hát cho đứa bé nó ôm trên tay, đứa bé nó đang chầm chậm đu đưa.

GEORGE

Những cơn run rẩy dữ dội. Chúng đang ở trong tôi. Suốt nhiều ngày trời. Sáng, trưa, tối.

Tôi vất vả lắm mới cầm được dao dĩa. Emma nhìn thấy nhưng không nói gì. Tôi vật lộn với các dụng cụ, đánh rơi cái tua vít xuống sàn, cái cưa nghiêng ngả xiên xẹo.

Sáng sáng tôi thức dậy với nỗi khiếp sợ trong tim.

Thức dậy, xuống nhà và gặp thằng bé. Thằng bé chỉ ngước lên nhìn tôi và khẽ gật một cái trước khi lại chúi đầu vào cuốn sách. Nhưng không sao.

Vì thằng bé không bị run.

Nó không hề ngập ngừng. Kể cả khi giở từng trang sách, các động tác của nó cũng đầy tự tin, bình thản và chắc chắn, tách cà phê được nhấc lên bằng một bàn tay vững vàng. Những bước chân tiến về phía cánh đồng, về phía những tổ ong, đều chằn chặn, sải chân của thằng bé khỏe khoắn và vũng chãi trên nền đất.

Và tôi đi theo nó. Cùng với cơn run rẩy lúc nào cũng thường trực trong người.

Nhưng khi tôi chứng kiến bước chân của thằng bé ngang qua cánh đồng, cách nó nhấc vật nặng, dùng lực chân chứ không phải lưng, cúi xuống, nhấc lên, đặt xuống, lặp đi lặp lại, khi tôi theo dõi những động tác ấy, tôi dần thôi run rẩy. Mỗi ngày qua, tôi cầm dĩa lại dễ dàng hơn.

Và rồi, khi chúng tôi đang lấy mật, khi vầng mặt trời mùa thu nằm thấp và yên ả trên bầu trời, cũng vàng óng như những giọt mật chúng tôi lắc ra khỏi các cầu ong, tôi chợt nhận ra một điều. Chúng đã biến mất. Những cơn run rẩy đã biến mất.

Tôi làm việc bằng hai bàn tay bình thản, vững vàng. Giống như thằng bé. Bên cạnh nó.

Hai bố con giờ đã hoàn toàn đồng điệu.

ĐÀO

Tổ ong vẫn được canh gác, nhưng cái lều đã được tháo đi. Toàn bộ khu vực được mở rộng đến tận rìa cánh đồng, ngay bên bìa rừng.

Mọi người đã tập trung lại ở một khoảng cách phù hợp, bình thản đứng nhìn nó. Không ai sợ nó cả, đàn ong không hề nguy hiểm, phản ứng của Vi Văn chỉ là một trường hợp cá biệt. Hoa nở khắp xung quanh chúng tôi, những bụi hoa mới được trồng, đỏ, hồng, cam, giống như thế giới thần tiên tôi đã thấy trong căn lều, nhưng giờ được mở ra một khu vực rộng lớn hơn, vì các cây ăn quả đã bị đốn hạ và thay thế bằng các loại cây mới.

Quân đội rời đi. Hàng rào bị gỡ bỏ. Cái kén đã nứt và tổ ong sống giữa chúng tôi. Đàn ong được phép bay đi bất kỳ nơi nào chúng muốn, hoàn toàn tự do.

Tổ ong nằm cách tôi mười mét, dưới bóng cây, nắng rọi xuống nó qua những tán lá - không xa nơi tổ ong hoang dã đầu tiên được phát hiện, không xa nơi Vi Văn đã bị đốt. Tổ ong Tiêu chuẩn của Savage, đúng như Thomas Savage đã vẽ trong cuốn Lịch sử loài ong, kiểu tổ ong đã được truyền lại trong gia đình ông từ năm 1852, thiết kế của nó đã biến mất vào một lúc nào đó trong lịch sử, nhưng Savage vẫn còn nhớ hình dáng và kích cỡ của nó và đã vẽ lại. Tổ ong này được thiết kế để lấy mật và để quan sát - ông muốn thuần hóa loài ong bằng cách đó.

Nhưng không thể thuần hóa được loài ong. Chúng chỉ có thể được nuôi dưỡng, đón nhận sự chăm sóc của chúng ta. Bất chấp mục đích ban đầu của cái tổ, nó vẫn là một mái nhà ấm cúng cho đàn ong. Trong đó, tất cả được sắp đặt để chúng sinh sôi nảy nở. Chúng giữ mật cho riêng mình; không thứ gì được lấy đi, không bao giờ để cho con người dùng. Mật sẽ được để lại đúng với mục đích của nó trong tự nhiên: làm thức ăn cho con non.

Âm thanh đó không giống với bất kỳ thứ gì tôi đã từng được nghe. Ra vào, ra vào, đàn ong không ngừng bay. Chúng đem về mật và phấn hoa, chất dinh dưỡng cho con của chúng. Nhưng không chỉ cho con của riêng chúng; mỗi con ong đều làm việc cho cả tập thể, cho toàn bộ đàn ong, cho sinh vật mà chúng cùng nhau tạo thành.

Tiếng vo ve lan truyền qua không khí, khiến thứ gì đó lay động trong tôi. Một âm thanh khiến tôi bình tĩnh hơn, khiến tôi dễ thở hơn.

Tôi cứ đứng đó. Cố dõi mắt theo từng con ong một, ngắm đường bay của từng con ong từ tổ ra những bông hoa, từ bông hoa này sang bông hoa khác, rồi lại quay trở về. Nhưng tôi liên tục mất dấu chúng. Chúng quá đông, hình thái chuyển động của chúng không sao hiểu nổi.

Vì vậy tôi để mắt mình dừng lại trên tổng thể, trên tổ ong và sự sống bao bọc xung quanh nó, sự sống mà nó đang chăm chút.

Khi tôi đang đứng đó thì một người bỗng xuất hiện bên cạnh tôi. Tôi quay lại. Là Khoản. Anh đang chăm chú ngắm tổ ong, ngẩng đầu lên để nhìn cho rõ hơn. Nhưng rồi anh nhận ra tôi.

“Đào.”

Anh tiến về phía tôi. Dáng đi của anh nhìn thật lạ, nặng nề hơn trước, như thể anh đã là một ông già.

Chúng tôi đứng đối diện nhau. Khoản nhìn thẳng vào tôi, không nhìn xuống, như anh thường làm. Mắt anh thâm quầng. Mặt anh rúm ró, tái xanh.

Tôi nhớ anh. Nhớ con người trước kia của anh. Sự vui vẻ nhẹ nhàng của anh, vẻ mãn nguyện, niềm hạnh phúc của anh với đứa con anh từng có. Và đứa con anh lẽ ra đã có. Tôi ước mình có thể nói gì đó để đưa niềm vui ấy trở lại trong anh, nhưng không tìm được lời nào.

Chúng tôi quay về phía tổ ong, cứ đứng như vậy, bên cạnh nhau, và ngắm nhìn nó. Tay chúng tôi gần chạm nhau, nhưng chúng tôi không nắm tay nhau, như hai đứa trẻ mới lớn không đủ can đảm. Hơi ấm giữa chúng tôi. Nó đã quay trở lại.

Một con ong vo ve qua không khí giữa chúng tôi, chỉ cách đó có một mét, rồi đảo sang bên phải, một động tác dường như không được định trước, rồi nó bay qua giữa chúng tôi - tôi có thể cảm thấy hơi gió nhỏ xíu thoảng qua má mình - và rồi nó biến mất giữa những bông hoa.

Rồi anh nắm lấy tay tôi.

Tôi nín thở. Lần này anh là người đã đủ can đảm.

Cuối cùng anh đã lại chạm vào tôi. Tay tôi nhỏ lại trong tay anh. Anh chia sẻ hơi ấm của mình với tôi.

Chúng tôi cứ đứng đó, nắm tay nhau, trong lúc ngắm tổ ong.

Và rồi.

Rồi những từ mà tôi đã mong đợi bấy lâu nay cũng được thốt ra.

Nhẹ nhàng, rõ ràng, với một vẻ nghiêm nghị không giống anh chút nào. Không phải một điều anh nói ra vì anh phải nói, mà bởi vì anh muốn nói:

“Không phải lỗi của em, Đào. Không phải lỗi của em.”

Sau đó, sau khi chúng tôi đã từ biệt nhau, tôi đi bộ một mình dọc theo vết bánh xe. Tiếng ong vẫn đang rung động trong tôi. Và những lời anh nói đã giải phóng những lời trong tôi.

Tôi đi tiếp, mỗi lúc một chậm hơn, cho tới khi dừng hẳn lại và đứng giữa hàng cây ăn quả. Tất cả đều rộng mở, không còn dấu vết gì của hàng rào và quân đội, tất cả đã trở lại như trước, giống như thời điểm này năm ngoái. Lá vàng đang đổ xuống như tuyết. Mặt đất phủ đầy lá, chẳng mấy chốc cây sẽ chỉ còn trơ cành. Tất cả lê đã được thu hoạch, từng quả một được cẩn thận hái xuống, bọc vào giấy và đem đi. Những trái lê vàng.

Nhưng ở chân trời tôi có thể thấy đổi thay đang đến. Những hàng cây ăn quả bất tận đã bị cắt ngang. Các công nhân đang bận rộn đào gốc và bứng cây khỏi mặt đất. Viễn cảnh Thomas Savage vẽ ra cuối cùng đã trở thành hiện thực. Chúng ta từ bỏ sự kiểm soát và khu rừng sẽ được phép lan rộng. Nhiều loại cây khác sẽ được trồng cấy trên nền đất này và nhiều khu vực rộng lớn sẽ được phép bỏ hoang.

Phải. Giờ tôi muốn như vậy. Muốn đọc bài diễn văn đúng như ý bà ta. Vì chính bản thân tôi cũng muốn được nói về Vi Văn. Tôi sẽ nói về việc thằng bé là ai đối với tất cả chúng tôi, về việc thằng bé sẽ trở thành ai - bức ảnh của nó đã được in trên những cờ hiệu lớn trên quảng trường, trên những áp phích dọc theo các tường nhà, trên những tấm băng rôn treo trên cửa ra vào các tòa nhà công cộng.

Đó là một trong những bức ảnh hiếm hoi của thằng bé mà chúng tôi có. Bức ảnh nhòe nhoẹt và lờ mờ, được chụp trên nền màu xám không có chi tiết gì rõ rệt, nhưng trên các áp phích, màu ảnh được tô rõ hơn, độ tương phản nổi hơn, và mắt thằng bé sáng hơn.

Bức ảnh sáng sủa, rõ nét này là cái mà thế giới thấy và là điều tôi sẽ nói tới. Không phải là nói về thằng bé, về Vi Văn, tôi sẽ không bao giờ trao nó cho họ. Những người ngoài kia sẽ không bao giờ biết tới sự hăm hở của nó, sự bướng bỉnh, ngỗ ngược của nó. Họ sẽ không bao giờ biết thỉnh thoảng nó sẽ hát ngay khi vừa thức giấc, lạc điệu nhưng đầy nhiệt tình. Họ sẽ không bao giờ được nghe về cái mũi lúc nào cũng thò lò của nó, về việc phải thay cái quần nó tè dầm, phải xoa đôi bàn chân lạnh như băng, hay hơi ấm của tấm thân say ngủ của nó áp vào tôi hằng đêm. Với họ, thằng bé sẽ không bao giờ là những điều đó. Vì vậy chuyện này không còn quan trọng nữa. Vì vậy con người trước kia của thằng bé không hề quan trọng. Cuộc đời của một con người, da thịt, máu, chất lỏng cơ thể, tín hiệu thần kinh, ý nghĩ, nỗi sợ và ước mơ của một con người không hề quan trọng. Ước mơ của tôi dành cho thằng bé cũng không quan trọng nữa, nếu tôi không đặt chúng vào ngữ cảnh thích hợp và hiểu rằng những ước mơ đó có thể đem áp dụng cho tất cả chúng ta.

Nhưng Vi Văn sẽ vẫn trở nên quan trọng. Hình ảnh của nó. Chú bé đeo khăn quàng đỏ, khuôn mặt của nó - đó là một thời đại mới. Với hàng triệu người, cặp má phúng phình, đôi mắt to sáng rỡ của nó ngước lên nhìn bầu trời xanh thẳm sẽ khiến họ liên tưởng tới một từ duy nhất. Một cảm giác chung duy nhất: hy vọng.

LỜI CẢM ƠN

Tôi muốn thể hiện lòng biết ơn sâu sắc tới những chuyên gia đã dành thời gian đọc bản thảo và trả lời những câu hỏi của tôi: các nhà sử học Ragnhild Hutchison và Johanne Nygren; chuyên gia về Trung Quốc Tone Helene Aarvik; nhà động vật học Petter Bockman; bác sĩ Siri Seterelv; Bjørn Dahle, cố vấn lâu năm của Hội những người nuôi Ong Na Uy (Norges Birokterlag); Ragna Ribe Jorgensen, cố vấn của ByBi, Hội nuôi Ong thành phố Oslo; Roar Ree Kirkevold, người đã viết về nghề nuôi ong; những người nuôi ong Ingar Tallakstad Lie và Per Sigmund Boe và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, Isaac Barnes tại Trang trại Honeyrun ở Ohio.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đặc biệt tới những người tận tụy đã đọc, nhận xét và ủng hộ tác phẩm của tôi trong quá trình sáng tác: Hilde Rod-Larsen, Joakim Botten, Vibeke Saugestad, Guro Solberg, Jorgen Lunde Ronge, Mattis Øybø, Hilde Østby, Cathrine Movold, Gunn Østgård và Steinar Storlokken.

Cuối cùng, tôi xin được cảm ơn biên tập viên thông thái của tôi, Nora Campbell, cùng các đồng nghiệp tài năng của chị tại Aschehoug, vì sự nhiệt tình nồng hậu dành cho Lịch sử loài ong ngay từ những ngày đầu.

Trong quá trình sáng tác cuốn tiểu thuyết này, tôi đã có rất nhiều nguồn tham khảo. Trong số đó, quan trọng nhất phải kể đến Tổ ong của Bee Wilson; Ingar’sis birokt (Việc nuôi ong của Ingar) của Roar Ree Kirkevold; Tổ ong và ong của Langstroth của Đức cha Lorenzo Lorraine Langstroth; Thế giới không có ong của Allison Benjamin và Brian McCallum; và Det nye Kina (Trung Quốc mới) của Henning Kristoffersen, cùng các bộ phim tài liệu Sự biến mất của loài ong, Hơn cả mật ong, Ai đã giết ong mật?, Sự im lặng của bầy ong và Nữ hoàng của Mặt trời.

Maja Lunde
Oslo, tháng Năm năm 2015

• George W. Bush, Tổng thống Hoa Kỳ từ 2001 đến 2009.

• Cầu ong là các khung nằm trong thùng nuôi ong để ong xây bánh tổ lên trên đó. Các khung này không gắn cố định vào thùng mà có thể được nhấc lên, giúp người nuôi dễ dàng lấy mật hoặc kiểm tra đàn hoặc chia và gộp đàn. Một thùng nuôi ong có thể xếp 5-10 cầu ong tùy loại.

• Phần ván đáy nhô ra trước cửa ra vào của ong để làm cầu cho ong hạ cánh trước khi vào cửa.

• Cây bách xù là một loài thực vật lá kim nằm trong chi bách xù của họ bách. Quả của cây có nhiều dầu, mùi cay hăng, được dùng để sản xuất rượu gin, nấu ăn hoặc chiết xuất tinh dầu, làm nước hoa với mùi hương nam tính.

• Một vùng thuộc miền Bắc nước Ý. Năm 1077, Hoàng đế La Mã Henry IV đã hành hương đến đây để cầu xin Giáo hoàng Gregory VII hủy lệnh rút phép thông công. Từ đó, “Canossa” được dùng để chỉ việc hối lỗi, hạ mình cầu xin tha thứ.

• Wildman trong tiếng Anh có nghĩa là người hoang dã, người rừng.

• Một trò chơi mạo hiểm, người chơi lần lượt lấy súng ngắn có ổ quay chỉ nạp một viên đạn gí vào đầu và bóp cò (không ai biết người nào sẽ gặp phải viên đạn và bị bắn).

• Tiếng Đức: Tạp chí về ong.

• Một chất lỏng trong hệ tuần hoàn của động vật chân đốt, tương tự như máu và dịch giữa các tế bào.

• Tên một nhân vật trong thần thoại Hy Lạp, khi bay với cặp cánh bằng lông chim gắn sáp ong đã đến quá gần mặt trời nên sáp ong tan chảy, khiến lcarus rơi xuống biển chết đuối. Dùng để chỉ sự kiêu ngạo dẫn đến cái kết bi kịch.